1Ichitabu icha pakari nandike, Theofilo, nateha yosi u Yesu wene wadile kulonga nu sabilizywa, 2chavine ulusiku wapokeliwe kululu. Iye alinge kabula yafunya iyamri kupitila iroho indimu kwa twale wene awachangwile. 3Chavine amagayo yakwe, umwene wayonike kuwene angi upuma changati ivizibitisho ivinji zyene zishuudiya. Kusiku arubaini wisukupizye ku wene, nutelela umwene wa Mlungu.4Pene alinge akomenganaya nao papamwi nao, wawamru watuuke ku Yerusalemu, chavino wawetekele ku zila ya iyahadi ya tayi yene, watezile, "Mwivile kufuma kukwane 5chavine uyawane wabatize kabisa ku mazi, chavine mulabatizwe ku Roho utimu changati kusiku izi inje."6Navine alinge wikusanya papamwi wambilikishe ukali uli uu wene umda wene ulawasuvyivye izilaeli umwene?" 7Umwene wawapozya, "Asi mmwene kuminu kumana uwakati au amajila changati utayi amakusudia ku mamlaka yakwe umwenenye." 8Lakini mulapokele amaka, chavine iRoho idimu ilawe iza palulu, inu umwemwe mulawe mwamashaindi wane kosi chavine iYerusalemu uyahudi yosi na asamalia mpaka kumwisho wasi."9Ukali uYesu pene watezile neya, pene alinge walola palulu, umwene winuliwe palulu, ni nkumbi dya pisa watambone ku miso yawene. 10Chavino walora kuwelelo ku makini angi wawala, kugafula, awandu wawele wimilile pakasi pakasi yao wavite amavazi amelu. 11Watezile, "Umwemwe mwandu wa nku Galilaya, kuchiyi mukwimilira epa mulara kwiwelelo?" Uyu uYesu wene wazuwa palulu piwelelo alasuwe ku namna ela nyeila changati chavino mwambwine azile kwiwelelo.12Chavino wasuwile Kuyerusalemu kufuma kuchitunda cha mizeituni, chavine uko papipi ni Yerusalemu, umwendo wa siku ya sabato. 13Pene wafikile wazile kwigolofa pene wakwikaya. Na wene wene u Upetro, Yohana, Yakobo, Andrea, Filipo, Thomaso, Batholomayo, Mathayo, Yakobo umwana wa Alfayo, u Simoni Zelote nu Yuda umwana wa Yakobo. 14Osi wikusinye kwandu adyumwi, ku bindii chavine wakwendelea ku lenga, papamwi newa alinge wakwali ayichima, uMariamu umayi wakwe nu Yesu, nu nkadyakwe.15Chavine isiku zela u Petro wimilire pakasi ya amwanao, changati awandu 120, watela, 16Mwanetu ize ilazima kuti amadeko ya kamilishwe, changati apakali iRoho idimilifu yatezile ku ndomo wa Daudi kuusiana nu Yuda, wene wawaonyishe wala wene wandemile u Yesu.17Chavine umwene alinge alandyumwi witu nu pokela ifungu idya kumwene idya faida changati iyi iunduma." 18(Epe undu uyu wa kazile iyala kuchila chene wapokelile ku bovu wakwe ne po wawile wakolizye utwe, ubele wa lepuka na munda mmwakwe mosi mwawa umwapewitika. 19Yosi wene wikile ku Yerusalemu wevile kuhusu ele, ulo iyala ilo wadyita ku luga yawene "Akeldama" hulo yene "ichalo cha ulanda.")20"Chavine ichitabu icha Zaburi iyandikiwe, 'Ngoja iyala dyakwe lewe name na atasubutu anga ndyumwi kukwikala pala;' na 'Kuruusu undu uwenje asende inafasi yakwe iya uongozi.'21Ulo wene umuimu, ku ulo, adyumwi wa chilome wene wisundilile nao chavine unkali u Yesu pene wafumile nu kwinchila chavine usweswe, 22kuwandilo wakwe uwaubatizo wa Yohana paka isiku ila pene watwite palulu, ilazima awe ushaindi wa kufufuka papamwi naswi. 23"Waweka kumbe achilume wawele, u Yusufu amakwitiwa u Barnaba, wene ama kwitiwa u Yusto nu u Mathia.24Awene walengile watela, "Uwewe, Nkali, umanile imyoyo ya wandu wosi, angaulo wika uwazi alikwi kati yewa wawele wachangula, 25kusenda inafasi changati euduma iya utumwa, yeme u Yuda walongile ubovu na kuwala iseemu yakwe." 26Walabile ikula kuzila yao, ni kura yambila umatia wene wawazywiwe papamwi na wala aemba kumi na moja.
1Pene yafika isiku iya Pentekoste, wosi walinge papamwi iseemu idyim. 2Ighafula yafumila umuungulumo kufuma kwiwelelo changati umweya ukali. Wizuzya inumba yosi mwene alinge wikile. 3Epoo zawafumila indimi, changati endimi izya ndilo zegawanyike, ingi zyawa papalulu yawo changati andyumwi wawo. 4Ewa wosi wizuziwa ni Roho indimilifu na wazywa kutela ku lugha izenje, changati vine i Roho yawizuzyezye kutela.5Changati alinge wakwali ayaundi wene alinge wakwali waishi ku Yerusalemu, akiya Mlungu, kufuma chila taifa isi iya iwelelo. 6Ilingu ili pene zivikwe, iupu dya wandu lizwile papamwi nu kuwa na mashaka ku sababu chila ndu wawevile angiwatela ku lugha yakulumwene mwenenye. 7Wizwile mu shangazwa kwao nutela, "Changati ewa osi watela asi Wagalilaya?8Kuchii usweswe tuwiva, changai andyumwi chavine ichitelo zyene tuleliwe nazyo? 9Waparthia na Wamedi na Waelamu, na ewo wakwikalaya Mesopotamia, Uyahudi, na Kapadokia, na changati Ponto na Asia, 10changati Frigia, Pamfilia, changati ku Misri, ni eneyo ilibya nu Kirene, na eni kufuma Kurumi, 11Wayahudi na mangofu, Wakrete na Waarabu, tuwevaya watela ku vitelo vywetu changati imilimo iya uwezo u waka Mlungu."12Osi wawile wadumaa nutatanisha, witezile wenenye kuwenye, "Iye ilinamanachi?" 13Changati awanji wazimie watela, ewa wizuziwa ku ndimba impya.''14Chavino u Petro wimilile papamwi na wala ikumi na adyumwi, wagula kwilingu, wawapozya, awandu wa Yudea na osi wene mukwilala epa pa Yerusalemu, changati manikwe ku minu, ivyai kuridikisha ibora zyane. 15Awandu ewa wapangamaliwa changati vine muzaniaya, changati umda uu wa guzu umda wa satatu.16Changati ele ndyateliwe kupetela utumwi uYoweli: 17Irawe isiku ya mwisho; Umlungu watela, galite iRoho zyane ku wandu osi. Awana winu na rele winu walafunye utumwi, alumendo winu walafunye amaono, na achikuru winu walarote indoto.18Ulonyulo atumwi wane na atumwi wane aichima chavine isiku izyo, galite i Roho zyane, nu mbwilagu. 19Galarondezye amaajabu palulu piwelelo ni ishara pasi piwelelo, ulanda, undelo, nu uvike uwidyosi.20Nu zuwa ulabadilishwe kukuwa ichisi nu mwezi kukuwa ulanda, changati etizula esiku egulu ni ya amaajabu ya Nkambe. 21Ilawe chila adyumwi wene arite itina dya Nkambe arapurushwe.'22Awandu wa Kuisraeli, ivyai ibola ezii u Yesu wa Kunazareti, umwanadamu wene wasibitishiwe nu Mulungu kumwemwe kumatendo ya uwezo na maajabu, ni ishara zyene umnungu kupera umwene pakasi paminu, changati umwemwenye vine mumanile- 23Kusababu ya umpango wene wakusudiwe kufuma uwandilo, na amaarifa ya Mlungu, yafumile, nu mwemwe, ku mikono iya wandu aruwazi, mwatesile nu kukomanga, 24Wene Umulungu wamwinwile, nuusha uwavi uwa ufile kumwene, ku sababu izitaweze kine kumwene kumilikiwa nu noyo.25Hulo u Daudi watela kupetela umwene, 'Nabwine unkati kumbelo ya kumiso ya ukwane, umwene ale kukono uwakwane uwa udyilo uro chavine ndakasundiliwa. 26Ku roo umoyo wane, alinge ulinuzangu nu ruremi dwane dwazangile changa ubili wane ulikale changati uhivu.27Utalaireke enafusi yane iwale kuzimu, chavino utalaluusu utimu wako kulola uovu. 28Uwewe wabika kukwako kuzela izya ubuma; ulabeke nizule uzangu kubele iya pamiso pakwako.'29Wamwetu bwezizye kutela kuminu ku jasiri chavine utaye wetu u Daudi: Umwene wafile nu zyekiwe, ni ikaburi dyakwe lelepapamwi naswi chaviene ilelo. 30Ulo alinge utumwi alinge amanile changati uMlungu alinge wampa ku chiapo chakwe, changati alabeke adyumwi changati uzao wakwe kucheti icha ezi. 31Wawine eli kwisambo, na watela nuku upulushi wa u Kristo, 'changati vine alingeata lekiwa kupuma, chavine ubele wakwe alinge utaola.'32Chavine u Yesu uMlungu wapulweshe, wene usweswe osi twa amashaidi. 33Chavino ulo alinge winuliwa changati ukono undyilo uwa kaMlungu, na chavine angiwapokela iya andi iya Roho utimu kufuma kwa tayi, umwene wamimina ia haadi, chavine umwemwe mulola nu kwevya.34Chavine u Daudi alinge atazuwa kuwala kwiwelelo chavine watela, 'Ukali watezile kwa Nkali wane, 35"Ikala kunkono wane uwa ndyilo, pene ngalawalonge amaaduwi wako kuchigoda kuzela ya minama yako. 36Chavine inumbu iya Izraeli neimane ku hakika kukuti uMlungu wambeka umwene ukari, nu u Kristo uyu u Yesu wene watesile."37Chavine wevile ulo wapembiwe changati mmoyo yao, wapozyize u Petro na atwomwa awanji, wanawetu tuchechii?" 38Nu Petro wawapozya, "Tubuni nubatizwa, changati ilina idya ka Yesu u Kristo ku zila iya umsamaa ni amawi inu, na mulapokele izawandi iya Roho utimu. 39Kuchiyi kuminu kuliodi na kuwana winu na kwa wala osi wene wa likutani, awandu awinji ku kadiri Unkali uMlungu wetu pene arawe waweta."40Ku bola ininchi wazishuudiye nu wapa usiya; watezile ipurushi mufume ku chizazi ichi ichiovu." 41Pene wa pokerile ibola izya kumwene nu batizwa, epoo wanyamile changati esiku iyo changati inafasi iyefufu zitatu. 42Wendeliye changati amafundisho aya tumwa nu ushirikiano, chavine kumenya umkate na changati amaobi.43Vyowa wiza palulu ya chila nafsi, na amaajabu aminji ni ishara zyalongiwa kupetila atumwa. 44Wosi wene wazumilile alinge wali papamwi nu kuwa ni ivobo izya awene ku papamwi, 45na wakazizye ivyobo ni imiliki zyo nu ngamana ku wosi kusawa nu itanji wa chila adyumwi.46Ulo urusiku ibadala ya rusiku wendeliye angi wawanilengo limwi changati itekelo. 47Washukulu uMlungu nu kuwa ni chibali na awandu wosi, unkali waojizye isiku yene alinge wapulishiwa.
1Changati uPetro nu Yohana muasudilela kwi tekelo umda ulenga wa satisa. 2Undu yumwi, uciwete kufuma kuledwa, alinge apapiwaya chila siku na alinge alabalalaya ku ndyango wi tekelo ukwitiwa unonu, shangani awezye kulenga indupo kufuma kuwandu wene wasunda kwi tekelo. 3Pene wawine u Petro nu Yohana wa palamela kunkwinjila mwitekelo, walengile indupo.4U Petro, wankazela amiso, papamwi nu uyowane, watela, "Tulole usweswe." 5Uchewete wawalola, kulolela kupokela ichendu fulani kufuma kuwene. 6Chavino u Petro watela, "Iyela ni idhahabu unene ndakola, chene ndilenacho kukupa uwewe changati itawa idya ka Yesu u Kristu wa ku Nazareth, enda."7UPetro wa senda ku kono wakwe u wandyiro, nu kumwinula palulu: changati rulumu amanama yakwe na amafundo aya mafupa yakwe yapatile amaka. 8Angiwasuwa kufuma kululu, undu uchewete wimilile nu kwazya kukwenda; winjila mwitekel papamwi nu Petro nuYohana, angiwakwenda, wamanga, nu kushukuru uMlungu.9Awandu wosi wambine wakwenda nu kusifu uMlungu. 10Weliwe ukuti alinge yula undu wene aringe akwikaraya arengaya indupo ku ndyango unonu uwi tekel; wizwile nu shaba nu tabasamu ku sababu ya chila chene chafumile kumwene.11Pene alinge awalemerile u Petro nu Yohana, awandu wosi ku papamwi wachiberila kwi ungato ndyene likwitiwa endya ka Sulemani, ashamba ichisini. 12U Petro pene wawine uli umwene wawajibu awandu, "Umwemwe mwawandu wakwi Israeli, ku chei wa shamba? Ku chei ukwelekeza amiso inu kumetu changati kuti tundongile uyu aendaye ku manka yetu usweswe au uchepe wetu?"13U Mlungu uwa Ibrahimu, nu wa Isaka, nu wa Yakobo, uMlungu uwa tayi wetu, washukulu umtumishi wakwe u Yesu. Uyu wene mwankombwile nu kunkana kubele ya pamiso ya Pilato, ijabo ndyene alinge wadyamuwa kukundekela uru. 14Wankanile umtiifu nu wene aliniaki, a kambra yakwe wavaba ukomangaji alekiwe ku uru.15Umwemwe mwankominge umwene uwa upuma, wene uMlungu wapulwishe kufuma kwa afile- usweswe twandu twa amashaindi wa ili. 16Chavine ku imani kwi lina dyakwe, undu uyu wene wa kumbona nu kumana, wawekiwe kukuwa na amaka. Eimani yampa umwene iyafiya kamilifu, kumbele ya mwemwe umwemwe osi.17Changati, umwanitu, na mana yene mwalongile ku tevu, vine ulo walongile aongozi wamwemwe. 18Changati amambo yene uMlungu wawapozizye mapema ku mindomo ya tumwi osi, yene uyu u Kristo alateswe, ichisini wayatimizya.19Changati tubuni, na tungeluke, vine ezambi zinu zewezye kuushiwa kabisa, kusudi zize inyakati izya shelekeya kufuminganya nu ukwali uwa Nkali; 20na changati awezye kukutuma u Kristo wene wateliwe, u Yesu.21Umwene wene chavine ilazima iwelelo zitengane ilazima iwelelo zitengane mpaka uwakati wa suviziwa ku vindu vyosi, zyene uMlungu wazitelelile apakali kumindomo iya tumwi atimu. 22Chavine u Musa watezile, ''Nkali Mlungu alinule utumwi changati unene kufuma changati amaka inu. Mulamwevekeshe chila chindu chene alawapozye umwemwe. 23Chilatokee chilandu wene atakwevekishaya ku umwi uyo aradodomezyiwe kupetila afumae ungati awandu.'24Izumilo, na tumwi wosi kufumila kwa Samweli na wala wene wapatile kabra yakwe, walizungumza na watangize isiku ezi. 25Umwemwe mwa wana watumwi na wa agano dyene uMlungu wawekile papamwi na asakulu, chavine watezile kwa Abrahamu, changati ibeyu yako ifamiliya zyosi ezya iwelelo ilabadiliko.' 26Kabra ya uMlungu kukumwinula utumwi wakwe, watumile ku mwemwe kwanza, ili awatibanile, umwemwe ku wangeluya kufuma kubovu winu.''
1Chavine u Petro nu Yohana pene wazugumwize na awandu, atwale nu umlinzi uwi tekelo na masadukayo wawalelile. 2Wawele wanyesa ichisini ku sababu u Petro nu Yohana alinge wawaladikizya awandu kuhusu u Yesu nu tangaza papalulu ya kuzyuka kumwene kufuma ku wafu. 3Wawalemile nu waweka mwingeza mpaka unguzu yene yafatiwe, chavine tahari alinge umogodya. 4Chavine awandu alinge awinji wene alinge wevile unjumbe wamini ni idadi ya achilume wene alinge wasamela wakadiliwe kukuwa eyelufu zisano.5Pene yafika unguzu ulusiku ndwiyolo, yene akulu wawo, achikulu awandishi, ku papamwi wikunginye ku Yerusalemu. 6Usweswe umwandandi alinge akwali, nu Kayafa, nu Yohana, nu Iskanda, na wosi wene alinge uluko wa umwandandi. 7Pene alinge wawawekile u Petero nu Yohana changati ewo, wawawelekishe, "Ku wezo wachi, au kwi lina chii mwalonga ili?"8Chavine, u Petro, wene alinge aizyile iRoho utimu, wawapozya, "Umwemwe mwandandi wawandu, na achikulu, 9changati usweswe ulusiku udwa lelo tuwelekeshiwa kuusu itendo inonu dyenedyalongiwe ku wandu uyu ubinu - ku namna chii undu uyu walongiwe umpuma? 10Changati limanikwe idyo ku mwemwe na ku wandu wosi ku Israel, kwene kulitawa ida ka Yesu u Kritu uwa Nazareti, wene mwatesile, yene uMlungu wa pulwishe kufuma ku wafu, nakuzila amakwimilila epa kumbele inu wene alini afya.11U Yesu uKristo iwe dyene umwemwe mafundi mwalizaliwe, chavine epoo dyawekiwa kukuwa iwe ikulu idya kubelo. 12Kutakela upulushi ku wandu awanji wene wosi. Ku namna kutakola ilina indyinji pasi ya piwelelo wene wapewile awandu, ku ulo tuwezya ku pulushiwa."13Chavine wambine uivu wa Petro nu u Yohana, na wanudwiwe yene alinge awandu wawetile wene watakola iyelimu, washangie,wamana kukuti u Petro nu Yohana walinge wali papami nu Yesu. 14Kusababu wambine yula undu wene wa pona aimilile papamwi nao, alinge watakola na chimwi icha tela dhidi ya ili.15Pene wakwali washazile wawaluusu atumwa wauke kumbele ya umkutano uwa ibaraza, watezile ku wene kwa wene. 16Watezile tuwachika chiei awandu ewa? Nu kweli vine imiujiza ya ajabu urongiwe kupitila awene umanikwe na chila adyumwi wene wakwikala ku Yerusalemu; sangatuweze kulikana indo. 17Changati ili vine ijambo ili litatapakae muwandu ebu tuwaonye watatele tena kwa ndu yosiyula kwilina ili. 18Wawetile u Petro nu Yohana nkasi nu waluusu mmwene watatele wala watafundishe kwilina dya Yesu.19Chavine u Petro nu Yohana wajibile nu wapozya, changati kasi saii pamiso pa Mlungu kuweshimu umwemwe kupita uMlungu, ukumu mwemwe. 20Yani usweswe tutaweza kuleka kuyatela yene twayaona nu yevya."21Kabra ya waonya ichisini u Petro nu Yohana, wawalekile wawale. Alinge watawezya kupata isababu yosi iya walamba, ku sababu awandu wosi alinge wakusifu u Mlungu kuchila chene chalongiwe. 22Undu wene wapokelile kukwionezya ku upulushi wampile kukuwa nu umri wa zaidi ya imyaka arobaini.23Chavine walenkile ulu, u Petro nu Yohana wizile ku wandu wawo nu watalifu wosi awene amwaadandi na achikulu aringe waupozizye. 24Pene wevile, wangwile kwililingu zyawo papamwi kwa Mlungungu nu tela, "Nkali, uwewe wene waumbile ku lulu ni iwelelo, nu urukuwa na chila chindu nkasi mmwakwe, 25uwewe wene kumoyo utimu, ku ndomo wa tayi wetu u Daudi, undonakazi uwaukwako, watezile, "Kucheyi awandu awa mataifa warengile ighasia, na awandu werenginye amambo yene alinge ya tawezekana?26Amwene wi welelo wipangile papamwi, na atawala wikusinye ku papamwi chavino Unkali na chavino umasihi wakwe."27Nu kweli, wosi Herode nu Pontio Pilato, papamwi na awandu awa mataifa na awandu awa kwi Israeli, wigonginye ku papamwi ku kaya iye utimu u Yesu, wene wapakile amafuta. 28Wigunginye ku papamwi kuronga yosi yene mukono wakwo uwa amapenzi yako wayamuru kufuma kari pene yatafumira.29Changati, Unkalu aya role amogopesho ya wene, nu ukawapangamale aronga mirimo wako kuritela indyandiko dyako ku ivu wosi. Ele 30pene umagolola unkono wako kuponyesha, eishara izya amawi zewezye kufumila kupetila irina ida unkamirifu wako utimu u Yesu." 31Pene wamarizye kurenga, ieneo dyene wigunginye ku papamwi dainginywe, na osi wizuzyiwe ni Roho utimilifu, na watezile imbola ya Mlungu ku ivu.32Eidadi inguru iya wala wene wamini aringe wali nu moyo adyumwi ni roho idyimu: na kutakola anga ndumwi wao wene watezile kuti chosi nchela chene wmilinki alinge icha kumwene ugala; ibadala yakwe alinge wali ni vindu zyosi izi shirika. 33Ku maka amakuru atumwi alinge watangaza umahalufu wao kupetira ihukumu ya nkali u Yesu, ichitibano ichikulu alinge chili palulu yao wosi.34Alinge patakola undu yosiyula kuwosi wao wene afemelile na amatumezi, ku sababu awandu wosi wene aringe watakola iyati iza iviwanja au inumba, wakazizye nu leta iyela izya ivindu zyene wakazizye, 35nu ziweka pasi ya amanama ya tumwa. Na kugawana kwene kwalogiwa ku wala aumini kulingana nachila adumwi alinge amavyamba.36U Yusufu, umrawi, undu kufuma Kipro, wapewiwe ilina idyaka Barnabasi na atumwi uro ndyatafasiliwa, kuti umwana wa faraja). 37Angiwa ne shamba, walikazizye nu leta iela, waziweka pasi ya mmanama iya atumwi.
1Uloo, undu andyumwi wene amakwetwa Anania, nu Safira uchimakwe, wakazizye iseem iya isao, 2nu pisa iswwm iya ela wene wakazizye (uchimakwe wamanile kuti wakazya), nu leta iyeneyo ndene dya syazile nu uyiweka ku manama ya tumwa.3Chavine u Petro watela, "Anania, ku chii ushetani wawizuzya umoyo wako kutela urongofi ku Roho utimilifu nu pisa iyeneyo ya sao ya chalo? 4Pene alinge litakazyiwa, alinge kasi isaa yako? na kabra ya kazya, alinge ali pasi ya ku kwamuwa kwakwe? Alinge kulichei kuwezya ijambo eli mumoyo mmwako? Utawarongopa anadamu, bali undongwipe uMlungu." 5Changati kukwiva imbora izi, Anania wawile pase nu kata iroho. Ni shaka inguru yawizelile wosi wene wadyevile ili. 6Alumendo wiza kumbele nu kumbika ku sanda, nu nkutwala pazi nu kuzyeka.7Kabra ya amasaa yatatu uli, uchimakwe winjile numba, atamane cheyi chene chafumila chafumila. 8U Petro wawapizizye, "Bozyi, changati mwakazizye icharo ku thamani iyo." Watela, "Izyamwene, ku thamani iyo."9Chavine u Petro wawapozizye, "Yakuwa uni chavine mwelewa na ku pamoja kukujalibu u Roho wa Nkali? Lorai, amanama ya wala wene wazyinkile ukwarimakwe ali pandyango, na wakupapa nu kutwala pazi." 10Isambo wawa mmnama mwa u Petro, wakata iroho, na wala alumedo wiza nkasi wambona wafa, wamwinula wantwala pazi nu zyeka pa pipi nu ndumyakwe. 11Uwowa unkulu wiza panulu yitekelo ipuma, na palulu ya wosi wene wevile amambo eya.12Eishara ininji ni miujiza aringe zefumila pa pipi na awandu kupetela imikono iya tumwi, alinge wa lipa pamwi kwiwaza idyaka u Sulemani. 13Changati, ketakola undu uwenji tofauti wene aline nu uivu uwakwambatana na awene; changati ulo, wapewiwe ishima idya palulu na awandu.14Na changati aumini awinji alinge wakongezyeka kwa Nkali, eidadi inguru iya achilume na aichima, 15changati wene wasendile awenu makaya, nu waleta mvilgo naku makochi, ile changati u Petro angi wapita kupepo wakwe uwezye kupuguwa palulu pa wene. 16Epoo eidadi, igulu iya awandu wizile kufuma mmakaya yene iwazunwike Yerusalemu, angi wawasuzya awenu na osi wene wachanganyikiwe ni roho injafu, na osi waponile.17Changati umwandandi winwike na osi wene alinge walipapamwi nakwe (wene alinge idheebu idya masadukoo); na wizwile nu uwivu 18wagorwile imikono yao kuwalema atumwi nu waweka nkasi mwidyeselo idya ujumla.19Na chavino usiku amalaika wa Nkali wiyula imidyango iya idyeselo nu ogoza pazi na kutela, 20"Wali, munkimelile kwi tekelo nu wapozy awandu imbora zyosi izya upuma uyu." 21Pene wevile ile wijile mwitekelo umda wandondomoka nu walanganizya. vine umwandandi wizile na osi wene alinge alinao, nu kwetisha ibalaza dyosi ku papamwi na achikuru yosi awawandu wi israeli, na uwatuma kwidyeselo eli kuwasuvya atumwi.22Vine atumishi wazile, alinge watawaona mwidyeselo, wasuwile na kufunya itarifa, 23"Tuwine idyesero lifungiwe ivinonu salama na wimelizi wimelile pandyago, vinealinge tukwiyula, alinge tutaona undu nkasi.''24Isambo akache ujemedari wi tekelo nu mwandandi pene wevile imbora izi, winjeliwe ni shaka engulu kusababu ya wene wafikiriya likuwauni itendo ile. 25Vine adyumwi wiza nu wapozya, "Awandu wene mwawawekile mwidyeselo wimelile mwitekero nu walanganizya awandu."26Ulo ujemedari wazile papamwi na atumishi, nu waleta, chavine bira kufunya ifunjo, ku sababu wawatinile awandu izawatawezizye kuwalaba ku mawe. 27Pene wawaletile, wawawekile ku mbele iwaza, umwandandi wawawekishe. 28Watela, "Kwawapozizye mutaranganizya kwi tawa ile, na muhili mukwiuzya i Yerusalemu kwi ifundisho ndinu, na kutogwa kuleta ulanda wandu uyu parulu yitu."29Chavine u Petro na tumwa wajibile, "Lazima tutii u Mlungu kuliko awandu. 30U Mlungu wa tayi witu wamporwishe u Yesu, wene mwankominge, kukuntumbeka palulu pinkwi. 31UMlungu wasifile ku kono wakwe uwa ndyiro, nu kubika kukuwa umwindandi wa mpurushi, kufunya itoba ku Israeli, ni uruma izya ibi. 32Usweswe twa mashahidi wa amambo eya, ni Roho indimirifu, wene Umnungu wafumya ku wata wene wankumweva."33wigunguli pene wevile uli, walemiwe ni asila wa vamba ku wakomanga atumwi. 34Chavino upharisayo alinge amakwitwa Gamalieli, umwalimu uwa sheliya, wene eshimiwe na awandu wosi, wimelile nu wamuru atwumwi wasendiwe pazi kwi sambo indipi.35Chavine wawapozizye, "Achilume wa Israeli, muwe mankini eshisini na chila chene mutogwile kuwalogela awandu ewa. 36Ku sababu apakali pene zapitile, u Theuda winwike nu wkigamba kukuwa undu ukuru, ni idadi ya wandu, wene wari ama mia yani wafatile. Wafile, na wosi wene alinge wakumwetikila wasambine nu zimila. 37Chavine undu yu u Yuda umgalilaya, winwike esiku zila izya kwandinkiwa esensa, wakwesile awandu awinji kunuma yakwe. Numwene ulo wazimile no osi wene alinge wamwetekile walekengine.38Chavine nawapozya, iepushi na wandu ewa na muleke mwemwenye kusababu ku mpongo uu au kuka iyi iya wandu ilasubwe. 39Changati iyaka Mnungu, mutalawezye kuwalesha; mulawezye mwiona changati mushindana nu umnungu." Ulo washawishika ni mbola zyakwe.40Vine wawetile atumwi nkasi nuwafapa na kuwamuru watetele kwi lin dya u Yesu, nu waleka wawale wene. 41Waukile embele igunguli wazanga ku sababu wawazywiwa kukuwa wastaili kugaya na kuto kuto kukweshimika ku zela ivina idyo. 42Kuulo chila sinku, nkasi ya itekelo na kufuma mumba adi numba wendelie kulanganizya nonu.
1Chavine ku siku ezi, chavine eidadi ya nafuzi pene ya kongezeka, ilalamiko dya Wayaudi wa Kiyunani zyazizye ezidi ya Waebrania, ku sababu ya fedwa wao alinge wawewe ku mgao uwa chilasiku uwa posho.2Aemba ikumi na wawele wawetile ikongamano dyosi idya nafudhi na kutela, "Kasi ukweli kumetu kuleka embola ya Mnungu nu waundumiya pameza. 3Ku ulo, umwanitu, chaguli, achulume saba, kufuma kati inu, awandu awauluma, wene wizwile eRoho ni yekima, yene tuwezizye kuwakabizi eunduma iye. 4Ni saezi, tukwendeleya daima kulengana ku unduma ya mbara."5Kuwera kwao kwawanonezya ikongamano wosi. Ulo, wachangula u Stefano, undu we aizwile eimani i Roho isokofu, nu u Filipo, Prokoro, Nikanori, Timoni, Parmena, nu Nikolao, upurusha kufuma Antiokia. 6Aumini wawatile awandu ewa kumbele ya emba, wene walengile na badaye wawekila imikono yao.7Ulo imbola ya Mnungu ya zangiye; ni idadi ya anafunzi yazindile kukongezeka ukoku yerusalemu; ni idadi ingulu iya mudandi wetikile eimani.8Nu Stefano, wene wizwile echetibano n amaka, alinge amalonga amawi ni ishara iguru nngati mu wandu. 9Changati epo winwike ehaazi ya awandu aeba awa ku Sinagongi la Mahuru, na la Wakilene na la Waeskanderia, na chavine kufuma Kilikia na Asia. Awandu ewa alinge wakwiwelikisha nu u Stefano.10Chavine alinge watiwezya kupengana ni busala ni Roho yene u Stefano alinge atumilaya ku kutela. 11Chavine wawapotwishe ibaadhi ya wandu ku siri kutela, "Twiva u Stefano watela imbora izya kufuru dhidi ya Musa na dhidi ya uMlungu."12Wawashutishe awandu, achikulu na awandishi, nu kubalila u Stefano, wandemile, nu kundeta kumbele i gunguri. 13Wawaletile amashaidi waolongofi, wene watezile, "Undu uyu ataleka kutela imbora imbi edhidi ya iyala ele isokofu ni esheliya. 14Vine tumwevile watela ule uyu u Yesu uwa Nazareti aparuwanga amaari epa nu zibadilisha edesturi zyene twakabiziwe nu Musa." 15Changati adyumwi alinge ali kwi gunguli, werekize amiso yakwe kukundora u Stefano, na awene wauona ouso wakwe alinge uli ouso wa umalaika.
1Umwindandi watela, "amambo eya aya mwene"? 2U Stefano watela, "Mwanetu nu tayi wetu, nevekeshi unene: Umnungu usokofu wanfumilile utayi wetu u Abrahamu umda wene wapitile ku Mesopotamia, kabla acheli ataishi Harani,' 3wampozizye,' Uka ku nsi yako na ajamaa wako na uwale kusi yene ngulondezya'.4Ulo wa ukire kusi ya Ukalidayo wikara Harani, kufuma epo, badala ya tayi wakwe kukufa, uMlungu wantetile ku si eye kwene wakwikaraya esaizi. 5Alinge atampa chosi chela changati ulisi wakwe, alinge patakola ni eneyo angi eya weka ichinama. Chavine Abrahamu waindiwe angi kabla atapata umwana chavine alapewe esi changati umtawala wakwe nu leliwa kuwene.6Umnungu wa tezile nakwe uli, changati uzao wakwe izewikile kusi iya uyeni, ni changati awenyenji awakuko walawalonge kukuwa atumwa wayo nu walonga iviwi kwi sambo dya imwaka imiya zini. 7Nu Mnungu watela, nguli uhungumu itaifa ndyene lewaronga atekwa, ni badala yepoo warafume na ku iabundu warafume na ku iabundu kwi eneyo ele.' 8Na wampa Abrahamu iangano idya itoara, ulo Abrahamu wawa nu tayi wa Isaka wambwela ilangu urusiku udwa unane; U Isaka wawa utayi wa Yakobo, nu Yakobo wawa nu tayi wa asakuru wetu ikumi na wawele.9Asakuru wetu wambonela uwiwu Yusufu wankazizye kuisi ya Misri, nu Mnungu alinge ali papamwi nakwe, 10nu kumpurusha ku magayo yakwe, na wampa ifazila ni yekima kumbele ya Farao umwene uwa ku Misri. Ufarao wabekile awe umtawara palulu ya Misri na palulu ya numba yakwe yosi.11Pene kwawa ni zala ingulu na mangayo aminji ku si iya Misri ne Kanani, na atayi witu alinge watapata ichakudya. 12Chavine u Yakobo wevile kuli posho ku Misri, wawatumile atayi wetu ku mala ya wandilo. 13Ku sizo ya uwele u Yusufu wilondizye kwa nawawo, awana wa uYusufu wamanikwa kwa Farao.14U Yusufu wawatumile anawawo kuwara kukumpazya u Yakobo utayi wawo aizye Kumisri, papamwi na amauda yakwe, ijumla ya awandu wosi sabini na tano. 15Ulo uYakobo wikile ku Misri; vine wafile umwene na papamwi na atayi wetu. 16Wasediwe angi Shekemu wazyikiwe ku kaburi dyene Abrahamu warikazile ku vipande ivya iyela kufuma ku wana wa Hamori uko ku Shekemu.17Wakati wa ela iyaadi yene uMnungu wamwaindi u Abrahamu pene wasundilile, awandu angi wanyama ukoo ku Misri, 18chavine ulo winwike umwene wenje palulu ya Misri, umwene wene atamana kuusu uYusufu. 19Uyo umwene uwenji wawalongopa awandu wetu na kuwaronga amawi atayi wetu na kuwalonga amawi atayi wetu, nu wasumba awana wao awaza chavine wataraishi.20Ku chipindi chila u Musa waleliwe alinge unonu kumbele ya Umulungu, waleledwa emuyezi itatu ku numba ya tayi yakwe. 21Chavine wasubiwe, umwalele uwa ka Farao wansendile wansunga ungati umwanakwe.22U Musa walanganiziwe amalanganizo yosi ya chi Misri, alinge ali namaka ku mbola na amatendo. 23Kabra achili atatimizya emyaka arubaini, yamwizira ku moyo wakwe kuwendangila anawawo. awana wa Israeli. 24Pene wambwine umwiziraeli amarongiwa amawi, u Musa watetie nu lipesha ichisasi yene alinge wa kubonelera kuku ndamba u Mmisiri: 25angi wawaza kukuwa ana wawo wamana kukuti umnungu wawapurusha ku kono wakwe, chavine alinge watamana.26Urusiku dwene dwafatile wawala ku baadhi ya awa Israeli alinge wakudwa; wajalibu kuwayangula, watela, wakali umwemwe mwaluko, wakali umwemwe mwaluko, mbona mupeshana ikauli umwemwe ku mwemwe,? 27Changati wene wakosie ujilani wakwe wasukumite kutani, na kutola, yene unanu alinge atalonga utawala na iukumu yetu? 28Uwewe umavyaba kungomanga, changati vine wakominge Ummisri iyolo?"29U Musa wachibile badala yakweva ulo; wawa ungeni ku si ya Midiani, yene wawa nutayi wa wana wawele. 30Chavine imwaka arobaini ya pitile, umalaika wafumele ku kumbuga ya ichetunda i Sinai, kumbele wa ndilo nkasi ya mwisita.31Pene uMusa wawine undelo, washagiye nu stajabu chela chene wachiwine, na pene wajalibu kuchisudilila ili achilole, ilingu dyafuma dya Nkali dya mwizila yatela, 32'Unene na Mnungu wa tayi winu, uMnungu wa Abrahamu, nu wa Isaka, nu wa Yakobo.' U Musa watetime na alinge atasubutu kulola.33Unkali wapozya, 'Vula idyatozyaka isehemu pene uimelile amaali pa usokofu. 34Nalola amagayo ya wandu wane wakuali ku Misri; Nevile kuwena kuwene, nani nika ele mbapurushe, sasa iza, gutume wewe ku Misri.'35Uyu uMusa wene wankanile, uwakati wene watezile, 'unanu wakulongile ungati wamtawala na wamwamzi witu?' _ alinge wene uMnungu watumile awe umtawala na umkombozi. U Mlungu watumile ku kono wa malaika wene wanfumelile u Musa mwisita. 36U Musa wawongwize kufuma ku Misri kabra ya ronga amaajabu ni ishala ku Misri na ku Runkuwa iya Shamu, naku bunga kuchipindi cha myaka arubaini. 37Nu Musa uyu wene wawapozyizye awandu wakwi Israeli kukuwa, 'Umnungu arawinulile utumwi kufuma ku miyongoni ya aluko dwao, utumwi changati unene',38Uyu wene undu wene alinge ku mkutano kubunga nu malaika wene watezile nakwe kuchitunda Esinai. Uyu wene undu wene alinge ali nu tayi wetu, uyu wene undu wene wapokelile embola yene imbuma nu patela esili. 39Uyu wene undu wene utayi wetu, wkanile kuku mweva, wasukumile kutani, na ku mioyo yawene wagalukile ku Misri. 40Kuchepindi echo wapozizye u Haruni.' Tutanganizya emiungu yene ilatongoze. emiungu yene ilatongoze. Uyo uMusa, wene alinge atongozaya kufuma kusi iya Misri, tutamana chene champatile.'41Ulo watengenizye endama kusiku ezyo na wafunya endupo ku ulo esanamu na wazangile ku sababu ya kazi ya wene. 42Chavine Umnungu wawageluke nu wapa awabudu osi awa palulu, changati vine iyandekiwe ku chetabu icha atumwi, 'Je mwanfunyezya unene indupo za anyama wene mwasezile ku mbunga ku mda wa myaka arubaini enumba iya Israeli?43Mwazumela ema iya kukujaribu iya Moleki ni izota iya ka Mlungu refani, ni piha yene mwatenganizye nu wabundu awene, nanguwatwala ku tani echesini iya Babeli.'44Atayi wetu alinge wale niema idya komanganela umashuda ku mbuga, changati Umnungu wawa muru pene watezile nu Musa, vine waitenganizye ku mfano wene wawine. 45Ele dyene iema dyene atayi wetu, ku mda wawene, waretiwe ku si na Joshua. Ele dyafumilile umda pene winjile kutawala itaifa dyene uMnungu wawachembizye ikabra iya ukwale wa tayi weta ele alinge lileuli mpaka ulusiku udwa Daudi, 46wene wapatile echebali pamiso pa Mlungu,' na walenga kuvyamba amakao kwa Mlungu wa Yakobo.47Chavine u Selemani wazyengelile enumba uMlungu. 48Anga ulo wene ali palulu atakwikalaya ku numba yene zizyengiwe ku mikono; uli chavine utumwi watezile, 49kululu kwene icheti ichaukuane icha kali, ni welelo ni eneyo edya wekila amanama aya ukwane. Enumba iya aina chi mulazyengele?, watela Unkali: au kweni iyeneyo dyane idya supa? 50Asu onkono wane wene ulongile uli ivindu vyosi?'51Chavine awandu wene isingo ingagu wene mutatailiwa mmoyo na makutwi, chela mda mukana eRoho isokofu,' mulaloge changati atayi winu chavine walogile. 52U tumwichi ku kwa tumwi wene ataye winu wene alinge watangazya? Wawakominge atumwi wosi wene wafumelile changali kukwiza kwa adyumwi wene ali neaki,' ni sa ezi mwawa mwasaliti na mwakomangaji wa kumwene ulo, 53umwemwe wandu wene mwalagilezyiwe esheria ela yene yalagizywe na amalaika chavine alinge mutailema."54Chavine aemba wi gunguli pene wevile amambo eya, walasiwe mmyoyo ya wene, washela amino u Stefano. 55Chavine awene, angi wawa aizwile eRoho isokofu, walozile kululu ku makini na kuwona utimu wa Mlungu,' nu kumbona u Yesu aimelile kukono udyilo uwa kaMlungu. 56U Stefano watela, "Loli naona kululu kwa funngwa, nu mwana wadamu aimelile ukono udyelo umaka Mlungu."57Changati aemba wigunguli walabile ichongo kwi lingu dya palulu, waleba amakutwi yawene, wachebelela ku papamwi, 58wansumbile panzi ya kaya nu kudamba amawe: na amashaidi wa vula emyenda ya wene eya pazi nu weka pasi papipi na amanama ya undumendo wene wetiwe u Sauli.59Pene alinge wakundaba amawe u Stefano, wendeliye kukumweta nkali nu tela, "Nkali Yesu, pokela eroho yane," 60Walaba amakokola na ku kweta kwi ligu ikulu, "Nkali utawawazezywe ebi chavine pene watezile eya, wakatile eroho.
1Sauli alinge ali kumivano ayakwe. Ulusiku ulo pine wanzizye kuwagazya kulekengana na masunde aya ite kelo dya Kuyerusalemu; nawene wazumikya wosi wasambine kumajimbo aya Yudea nu Samaria, kuleka akatumwa. 2Awandu wene wakunzumilaya uMulungu waanzyikile u Stefano na kulosha kukwakwe. 3Umwene u Sauli waliluwinge ichisini ikanisa wazile inumba kwa numba na kuwa kwesa pazi achichima na alume, kuwa nyepa mwidyeselo.4Wene wazumikiya wene alinge wasambana alinge wachili wawawila awandu imbola zya Mulungu. 5U Filipo wika mpaka kukaya iya Samaria nakuwawila imbelo zya Kristo.6Pine ikwingano wiivya na kuona ichimanilo chino wachilongile u Filipo; wawika utekamu kuchene wachivwa. 7Kufuma eppo awandu awinji wene wiivwile, amazimu amawi yawafumile awandu nukuyalila, kwi ilingu ikulu, na winji wene iza waa talalile na ivilema wapulishwe. 8Alinge kuliseko ikulu pa kaya iyo.9Poshe ulo alinge pali undu adjumwi pakaya iyo itawa dyakwe u Simoni, yene alinge undozi; alinge alongaya ulozi uwo ngani kuwa kasamazya awandu awa si iya Samaria, nuku watela kukuti umwene yene undu uwa muhimu. 10Asamaria wosi kufuma uricheche nanga unkali, wantegelizye; ''undu uyu yene amaka ya Mulungu amakulu ichisini." 11Wantegelezya, vino wawakasamizye kwisambo itani kulozi wakwe.12Ngani pene wazumile kukuti u Filipo alinge wa wawila imbola izya umwene wa Mulungu nimbola izya itawa idya Yesu Kristo, wabatizwe, achilume na chichima. 13Nu Simoni unkala wazumile: pine wabatizwa wendelie kukuwa nu Filipo; line waona ichimanilo na amayele yene iza yalongekwa, wakasamile.14Pine atwale awa ku Yerusalemu wiivwa kukuti i Samaria yatangana ulunongwa dwa Mulungu, wawatuma u Petro nu Yohana. 15Pine alinge wakwika wawalengelile, kingani wapokele umoyo uwachitimbano. 16Mpaka isambo idyo, umoyo uwachitimbano alinge atinjila kwa ndu yoyosi kuluwene; Ngani alinge wabatizwa kwitawa idya nkali u Yesu. 17Pine u Petro nu Yohana wawawikila imikono, ngani umoyo uwachitimbano wawikila.18Pine u Simoni waona kukuti umoyo uwachi timbano wafunyiwa ukwawikiliwa imikono na atwale; welenginye kuwapa ihela, 19Watela wati, imbi nene amaka eya, ngani ngi yene nambikila imikono atangane umoyo uwachitimbano."20Pine u Petro wampozya; ihela yako papamwi nu wewe zityegele kutani, vino umakwelenganya amaka ya Mulungu yapatikanaya kuhela. 21Utali na chochosi ku mbola iyi, vino umoyo wako kasi unsokofu kwa Mulungu. 22Poshe ulo tonda imbi zyako na kukundenga uMulungu pamwi akuwushiza imbi na melenganyo aya moyo wako. 23Vino naona ulikumawi nu wavi unyepwe uwa mbi."24Nu Simoni wanjibu watela, indengi unkali kulunene, vino imbola zyosi zino mwatela zinganfu mila.25Pine uPetro nu Yohana alinge waona na kuwa wila imbola zya Nkali, wasuwile ku Yerusalemu ku zila iyo; wawawilile injili ikaya ininji izya Wasamaria.26Pino umalaika wa Nkali watetile nu Filipo na kutela, "Lolekesha uwale kuzila yene iwazile kusika iya Yerusalemu kuwala ku Gaza." (Izila iyo ili inyika). 27Walolekesha na kuwala. Lola, alinge kuli undu uwa ku Ethiopia, utoashi yene alinge unkali pasika ya kandase; umweene uwa Ethiopia yene awikiwe palulu ya sawo zyakwe zyosi nape alinge aliku Yerusalemu kulenga. 28Alinge asuwile aikile mwigali dyake alinge wasoma ichuo cha mbwilagu u Isaya.29Pine u Filipo, wawala uluwilo, wamwivwa wasoma ichuo cha mbwilagu u Yisaya wambwilikisha, umanile chine umasoma? 30U Muethiopia watela wati, nguwezya uni ngi nayumwi uwandanganizya?" U Filipo azuwe mwigali nakukwikala papamwi nakwe. 31Umoyo uwachitimbano watela nu Filipo wati, sunda papipi ni gali idyo ukawe papamwi nadyo.32Ngani umpelo wene iza amasomo u Muethiopia alinge uwu; wakolizwe changati ing'ozi kuwala kwisizilo kusizwa, changati ing'ozi winile mya atiywile undomo wakwe: 33Kungumbu zyakwe wawushizyiwe ihukumu yakwe unanu alandaula ululelo dwakwe? Uwikalo wakwe wawushiwa pasi."34Wulo utowashi wambwilikisha u Filipo, wati, nakulenga, umbwilagu chi yenewalandaulaya imbola zyakwe, ngi kuhusu mwene, ama izyandu uwinji"? 35U Filipo wanzya kutela, wanzay fumandiko eya aya Isaya kukundandaulila imbola zya Yesu.36Pene walinzila, wafika pamazi, utowashi watela, "Lola, pali amazi epa chiyi chene chimbinga ndabatizwe?, 37imbola izi, "Umu Ethiopia wanjibu" Nazumilile kukuti u Yesu Klisitu, yene umwana wa Mulungu," yatamwali mumandika aya mbele). Pine umu Ethiopia wimilisha igali. 38Wawala inkasi ya mazi, papamwi nu Filipo nu towashi, u Filipo wambatizya.39Pine alinge waafuma mumazi, umoyo uwa chitimbano watwala u Filipo kutani; utowashi atambwine, wawala ni zila yakwe nuku vapundilila. 40Pine u Filipo wafumila ku Azoto. Wapitile ku kaya yila na kuwawila inji kukaya zyosi mpaka pene wafika ku Kaisaria.
1Umwene u Sauli, wendeliye kufunya inongwa izya cihndula kukuti akomanga nangi ahemba wa Nkali, wazile kwa nkali uwa kuhani, 2na kukundenga ibaluwa iya kumasinagogi uko ku Dameski, ngani ngi ambone undu yene alikuziza iyo, awe uwachilume ama unchi chima, awanyepe na kuwaleta ku Yerusalemu.3Nanga pene alinge alinunsizo, yafumilile kukuti pene wapalamila ku Dameski, pina uwelu wampazyizya kufuma kululu,' 4nape wawa pasi wivwa ilingu likupozya, "Sauli, Sauli, kuchiyi wamba amagayo unene?"5Usauli watela wati, wananu uwewe Nkali? Unkali watela wati, "Unene yene na Yesu yene umambika nyese; 6poshe ulo imilila, injila inkaya, ngani upozyiwa yene umavwambiwa kulonga. 7Awandu wene alinge walinunsizo nu Sauli wiinile mya, nuku wategelezya ilingu, poshe ululo watawinge undu.8U Sauli wimilila pasi nakukwiyula amiso yakwe, atawine nachimwi chimwi, wandema unkono wandeta mpaka ku Dameski. 9Kusiku zitatu, alinge atalola, atakudya, nangi kumwela.10Alinge pali unhemba pa Dameski itawa dyakwe u Anania, Unkali watezile nakwe intulo, "Anania." Watela, "Lola, Ndili epa, Nkali. 11"Unkali wampozya, "Wuka uwale kukaya yene imakwitwa inyofu, mu numba ya Yuda ukawilikishe undu yene afumile ku Tarso ye akwitiwaya u Sauli; vino alinge walenga; 12vino wambine ntulo undu itawa dyakwe u Anania wakwinjila na kukumbikila imikono patulu yakwe ngani awezye kulola.13Ngani u Anania, "Nkali, nivwa imbola zyandu uyu kuwandu awinji, vino wawalongelile amawi asokofu awa ku Yerusalemu; 14Epa walagizywa nu nkali wakwe kuwalema wosi wene walitaka itawa dyako. 15Umwene Unkali wampozya, "Wala, vino umwene yene nanchagula alisende itawa dyane pambele iya mataifa, amweene, na wana awa Israeli. 16Vino ngunsondezya vino yalaminji yene yakumvwamba kupata amagayo kwitawa dyane.17U Anania wawala, winjila mula numba; Wambikila imikono nuku watela, Sauli, Unkali u Yesu, yene wa kufumila inzila pene alinge uyizile uku, andumile ngani uwezye kulola kalinji uyizyuzywe umoyo uwachitimbano. 18Pine vyewa ivindu pamiso yakwe changati amapapa, ngani walola, wimilila, wabatizya; wadya ichakudya wapata amaka. 19Wikala na ahemba uko ku Dameski kusiku ininji.20Isambo idya alinge wawawila awandu imbola zye, Yesu Mumasina gogi, watela kuti umwene yene umwana wa Mulungu. 21Nawosi wene wivwile wakasamile nakutela kukuti, "Uyu kasi mwene undu yene wawa luwinge awandu wene alinge walitaka itawa ili uko ku Yerusalemu? Nepa alinge wiza kuwanyepa na kuwatwala kwaakali wakwe." 22Umwene u Sauli alinge walonge walondowoshwa kuwa wiki na kuwawika Wayahudi wene waliku Dameski watawe ivinonu na kuzumila kukuti uyu yene uKrisitu.23Pene isiku ininji kupita, Wayahudi wiiyangula papamwi kukuti waankomange. 24Poshe wulo u Sauli wawa wamana amelenganyo yao. Wanteyamile pandyango unsanakulu nu usiku ngani wankomange. 25Poshe wulo ahemba wakwe wansenda usiku waamwisha kupitila paluwumba, na kumwisha pasi mwikapo.26Pene u Sauli wafika ku Yerusalemu, wayo zyizye kukwingana na ahemba poshe ulo alinge wakuntina, watazumilile kukuti napinye uuhemba. 27Pine u Barnaba wansenda wantwala kwa atwale, na kuwalandaulita vino u Sauli wambona Unkali muzima nu Nkali vino wapanga nakwe, navine u Sauli wawawila awendu kuyimbu imbola zyitawa dya Yesu uko ku Dameski.28Wakomengine nao pine alinge wakwinjila na kufuma ku Yerusalemu. Watela kuyimbu kwitawa dya Nkali u Yesu, 29alinge wakwiyangula na Wayahudi kuchiyunani nuku wayozya kukunkomanga. 30Isambo pene awana wao wayimana imbola iyo, wansenda mpaka ku Kaisaria, waantwale uwale ku Tarso.31Ngani itekelo dyosi idyaku Yahudi, Galilaya na Samaria, alinge liliniteko, dya zyengwa na kukwenda ukwakuntina unkali ni teko idya moyo uwachitimbano. 32Pine u Petro alinge wapilimapilima inkaya, wawikila wene wali ni zumila wene wakwikalaya kukaya iya Lida.33Wambona uko undu yumwi itawa dyakwe u Ainea, undu uyo alinge alipachitala kumyaka mnane; vino alinge watalila. 34U Petro wampozya, "Ainea, u Yesu Kristo akupulushe; Langazya uyale pachitaka chako, papo walangazya. 35Na wandu wosi wene wakwikalaya ku Lida na ku Sharoni pene wambona undu uyo, wangalukilile Unkali.36Alinge pali unhema pa Yafa yene wakwitiwa u Tabitha, yene kukuti, "Dorcas" Uwachichima uyo alinge ayizwile imilimo ininonu, na manonu yene wayalongile kwa apina. 37Yafumilile isiku izyo wawinile na kukufwa pene wanchizya na kukunzuvya kuchumba ichakululu waandambalika.38Vino i Lida alinge ilipapipi ni Yafa, ahomba wiivwile kukuti u Petro ali uko, wawatumile awandu wawili kukwakwe, wandenga, iza kukwitu utakawe." 39U Petro walangazya wawuka, papamwi nao pene wafika, waandeta kuchumba icha kululu na afidwa wosi wimilile papipi nakwe walila, nuku wakunsondezya ikoti ni myenda yene u Dorcas wawashonelile pene alinge alipapamwi nao.40U Petro wawafunya wosi pazi ya chumba, watungama walenga, pene waugelukila umbili, watela, "Tabitha, langazya". Pene wiyula amiso yakwe pine wambona u Petro wikala pasi. 41Pine U Petro wampa unkono wakwe wamwinula, kukuwita wene wazumilaya na afidwa, wa walemeka kuluwene nuku umpuma. 42Imbola iyi yamanikwe ku Yafa yosi, na wandu awinji wanzumila Unkali. 43Pine u Petro wikile kusiku ininji ku Yafa papamwi nundu yene akwitiwaya u Simoni, yene alinganizyaya ingwembe.
1Alinge kuli undu yumwi kukaya iya kaisaria, itawa dyakwe alinge u Kornelio, alinge unkali wiwupu idya Kiitalia. 2Alinge akuntimbanaya umbeta uMlungu na kukundenga uMlungu ni kaya yakwe yosi; wafunyizye ihela iniji kwa Wayahudi na linge akuntimbanaya uMlungu isiku zyosi.3Isambo idya saa 9 unsana kulu, waona amayele umalaika wa Mulungu ayizile kukwakwe. Umalaika wampozya, "Kornelio! 4U Kornelio wandola umalaika nuku alinuwowa ichisini watela "Ichi chino chiyi nkali?" Umalaika wampozya "Kulenga kwako nindupo zyako zyazuwa palulu changati uwizusho kukwali wa Mulungu." 5Epa tuma awandu wawale kukaya iya Yafa wakandete undu adyumwi itawa dyake u Simoni itawa idyamyao u Petro. 6Yene akwikalaya nundinganizyi wa ngwembe itawa dyakwe u Simoni yene inumba yakwe ilimbelo ya lukuwa."7Pine umalayika wawuka yene alinge watela nakwe, u Kornelio wawita alonga milimo wawili awa inumba yakwe, nu luwi yene alinge wakuntimbana u Mlungu kwa luwi wene alinge wakundongela imilimo. 8U Kornelio wawalandaulila yosi yene yafumila na kuwatuma ku Yafa.9Isiku iyamyao isambo idya saa tisa pene walinzila wayipalamila ni kaya, u Petro wazuwa kululu ya numba kulenga. 10Nanga wulo alinge alinizala wavwambile chimwi, adye, ngani isambo pine awandu alinge watele ka ichakudya, wasondezwa amayele, 11waona kululu kwiyuka na chimwi chikwika ni chindu changati umwenda unkulu ukwika pasi kukona zyakwe zyosi zini. 12Inkasi yakwe alinge akulinyama zyosi izya manama yani na zyene zikwavulaya palulu yaso ninoni izya kululu.13Kalinji ilingu dyivwika dyatela dyati "Langazya, Petro siza udye". 14U Petro watela wati "Kasi vivyo, Nkali kuvino njili ndizaye ichindu chochosi chene chita dyikwaya na chene ichiwi. 15Pine ilingu dyivwika kalinji udwa wuwili "Chene wachelwifye uMulungu atachite kukuti ichiwi". 16Iyi yafumilile lutatu ni chindu icho chasu wa kalinji kululu.17Ni sambo dyene u Petro alinge alulungine kunongwa izyo alinge zilinamaachi, Lola, awandu wene alinge watumiwa nu Kornelio winailila pando ele ya ndyango, alinge wawilikisha izila iyawala munumba. 18Wita na kuwilikisha ngi u Simoni yene akwitiwata u Petro ngi alinge akwikalaya epo.19Pine u Petro alinge wakwelenganya amayele eyo, umoyo uwachitambano watela nakwe, "Lola awandu watatu wakuvwamba. 20Langazya uyike pasi uwale nao. Utatine kuwala nao, vino imbatumile." 21U Petro wika pasi na kutela, unene mwene yula yene mukumvwamba. Kuchiyi mwiza?"22Watela wati, "U akida yumwi itawa dyakwe u Kornelio, undu unsokofu yene akuntimbanaya umbeta uMulungu, na wandu watelaya amanonu kusi yosi iya chiyahudi, apozyiwe nu malaika wa Mulungu akutume uwele kunumba yakwe, ngani ayivwe imbola kufumba kuluewe." 23U Petro wawakalibisha inumba na kukwikala papamwi nakwe, unguzu wusiku udyemyao walangazya wawala papamwi nakwe, na luko awache kufuma ku Yafa wazile nakwe.24Ulusiku udwa myao wizile ku Kaisaria. Nu Kornelio alinge awawetekile; alinge wawita aluko dwakwe, na awiwunda dyakwe awapapipi.25Pine u Petro alinge wakwinjila inumba, u Kornelio wankukula na kutungama paka pasi pamanama yakwe kwishima. 26Umwene u Petro wamwinula watela "Imilila; nangi unene napinye nandu."27Pine u Petro alinge wapanga nakwe, wazile inumba wawona awandu wakwingana papamwi. 28Wawapozya, umwemwe mwakala mumanile kukuti kasi ivinono kukwendangiliwa nundu yene kasi uwa kaya yinu. Poshe wulo uMlungu ansondizye unene kukuti ndavwambiwa kukumwita undu yoyosi kukuti umbi ama unkwelengufu. 29Ngani niza bila nanga kukana, pine natumiwa kuyayo, wulo muwilikishe kuchiyi mwatumiwe ku lunene."30Ukornelio watela, "Isiku zini zyene zyapita, isambo changati ili alinge nalenge isambo ida saa tisa unsana kulu inumba yane; nuonu pambele yane undu aimilile alini myenda imyelu, 31wambozya "Kornelio uMulungu wivwa kulenga kwako, nindupo zyako kwa apina zya wa uwizusho kwa Mulungu. 32Wulo tuma undu ku Yafa akamwite undu yumwi yene amakwitiwa u Simoni aize kukwako, kalinji akwitiwaya u Petro yene akwikalaya kwandinganizyaji uwa ngwembe udyumi yene akwitiwaye u Simoni yene inumba yakwe ilipambelo ya lukuwa. 33Ulemashe: Umpelo uwu, "Unaya akwiza apange namwi," utamwali mumandiko aya kali.34Pine u Petro wiyula undomo wakwe watela wati, izyamwene, na zumila uMlungu sanga awe nulutogo kwandu adyumwi. 35Ngani, chila kaya undu yoyosi yene akuntimbanaya na kulonga amanonu azumiliwe kukwakwe.36Umanile imbola zino wazifunyize kuwandu awa ku Israeli, pene alinge wawawila imbola inenu iya utekamu kupitila u Yesu Klisiru yene Unkali wa wosi- 37Umwemwe mwakala mumanile imbola yene yafumilile, ku Yudea yosi yandilile ku Galilaya, pene ubatizyo wene u Yoana wawawilile. 38Imbola iyo alinge iya Yesu Kristo, vino uMlungu wampatile amafuta kumoyo uwachitimbano na kumaka. Wazile amalonga amanonu na kuwapulusha wosi wene alinge wanyepwa nu Shetani, vino uMlungu alinge alipapamwi nakwe.39Usweswe twamashuuda awa mbola zyosi zine wazilongile kusi izya Kuyahudi na Kuyerusalemu uyu yene u Yesu yene wankominge na kukuntumbika pamsalaba. 40Undu uyu uMlungu wanzyushizye ulusiku udwa utatu na kumanikwe, 41kasi kuwandu wosi, ngani kwa amashuuda wene wachaguliwa nu Mulungu. - usweswe twakala, wene twadyile nakwe na kumwela nakwe pene wazyukile kufuma kwa fwile.42Atalagizye kuwawila awandu nakuwatwa mashuuda kukuti uyu yene uMlungu wanchagwile kukuwa unjanguzi uwa apuma na afwile. 43Kulumwene awilagu wosi wawe amashuuda, ngani yene azumila kulu mwene awushizyiwa imbi kwitawa dyakwe."44Pene u Petro alinge walandaula eya, Umoyo uwachitimbano wawizila wosi wene alinge wa tegelezya imbola izi. 45Akala awiwupu ida wene wizile nu Petro wa kasamile, kumani uwa moyo wachitimbano, yene asambine kumataifa.46Vino wivwile ewa awasi watela kuvitelo ivyinji na kukuntimbana umbeta uMlungu. U Petro watela, 47''Kuli undu yoyosi anga yakana amazi awandu wa tabatizwe, awandu ewa wantangana umoyo uwa chitimbano changati usweswe?" 48Pine wawapozya wabatizwe kwitawa dya Yesu Kristo. Pine wandenga ayikale nao kusiku kache.
1Atwale na aluko wene alinge wali uko ku Yudea wivwile kukuti awasi watangana ulunongwa dwa Mulungu. 2U Petro wizile uko ku Yerusalemu, iwupu ila idya wandu wene watailiwe wanda kumumana, na kutela, 3"Wakolezyana na wandu wene watatailiwa na kukudya nao!"4Pine u Petro wanda kulanda ula chene chafumila kutekamu; watela, 5"Alinge nalenga kukaya iya Yafa, naona amayele chimwi chikwika changati umwenda unkwu pasi kufuma kululu kumbembo zyosi zini. Chikwika kukwane. 6Nachilozile na kuchelenganya naona inyama izya manama yani wene wakwikalaya palulu yasi, ni nyama izyandonde ni nyama zino zikwavulaya ni noni izya kululu.7Pine nivwa ilingu nunene, "Langazya, Petro, siza udye!" 8Natela, kasi vivyo, Nkali, mundomo wane chi chili chinjilaye ichindu chochosi chene kasi ichiso kofu ama ichiwi" 9Ilingu dyivwika kalinji kufuma kululu, chene achelwifye uMlungu nakuwa ichelu, utachite ichiwi, 10yafumilile lutatu, pine chila chindu chasendi wa kululu kalinji.11Lola, isambo idyo alinge kuliawandu watatu alinye wimilile pambele ya numba yene alinge tumwali; wa tumiwe kufuma ku Kaisaria kukwiza kukwane. 12Umoyo uwa chitimbano wambozya mbale nao. Ndalekengane nao. Achilume ewa sita wazile papamwi nu nene kuwala kunumba yandu adyumwi. 13Watupozyizye vino wambwine umalaika aimilile munumba yakwe watelo, nduma ku Yafa ngandete u Simoni yene itawa dya myao u Petro. 14Apanga inongwa kukwako kunongwa iyo upu ushwa uwewe ni numba yako yosi."15Pene nanda kutela nao, umoyo wachitimbano wika kuluwene changati vino wizile kulusweswe kumwanzyo. 16Nakwizuka imbola zya Nkali, vino watezile, "Yohana wabatizye kumazi; poshe ulo mubatizywa kumoyo uwachitimbano."17Ngani ngi uMlungu wafunyizye indupo ngati zino watupile usweswe pino twanzumilile Unkali u Yesu Kristo, unene na nanu, yene ngawezya kukumpinga uMlungu? 18Pine wiivwa imbola izi, watasuvizye, ngani wa ntogwile uMlungu na kutela, "UMlungu wafunya kutonda kwa amataifa."19Ngani wene wazumilaya wene amagayo yandilile kufwile wa Stefano wasambine kufuma Kuyerusalemu- awizumilo ewo wazile kutani, Kufoinike, Kipro na ku Antiokia. Wawapozyizye imbola ivya Yesu adyumwi kwa Wayahudi ngani kasi kwa winji yoyosi. 20Kuwawo alinge awandu kufuma ku kipro na ku Krene, wizile ku Antiokia na kutela na ayunani na kuwapozya imbola zya Nkali u Yesu. 21Nu nkono wa nkali alinge ulipapamwi nao, awandu wosi wazumile na kukungalukila unkali.22Imbola zya zyafikile mumakutwi aya ikani dya ku Yerusalemu: Ngani wantuma u Barnaba awale ku Antiokia. 23Pino wiza na kuona amaka ya Mulungu wasekelile; na kuwapa umoyo wosi washale nu Nkali mu myoyo yao. 24Vine alinge undu unsookofu aizyuzyiwe nu moyo uwa chitimbano ni zumilo na wandu awinji zyoka kwa Nkali.25Pine u Barnaba wazile ku Tarso kukundola u Sauli. 26Pine wambona, wandeta ku Antiokia. Yawile umwaka umpuma wakwingine papamwi ni tekelo na kuwalanganizya awandu awinji. Na chemba witiwe akristo udwa kwanza uko ku Antiokia.27Kusiku izyo awilagu wikile kufuma ku Yerusalemu mpaka Kuantiokia. 28Kuwao alinge uAgabo dyene itawa dyakwe, wimila kusondezywa nu moyo uwachitimbano kukuti izala ingali ilawe kuwelelo wosi. Iyi yafumilile kwisambo idya Klaudio.29Kuvivyo, ahemba, chila yuyo chila chene alinacho, wiyangwile kutwala wakwavwe awanao wene wali Kuyahudi. 30Wawikile wuli, watumile ihela kunkono wa Barnaba nu Sauli.
1Isambo idyo umweene u Herode wagolosha unkono wakwe kuwache wene wafumile kwikwingano ngani kuwapa amagayo. 2Wankomanga u Yakobo umwanao nu Yohana ikwa lupanga.3Pine waona wawanonezya Ayahudi, wandema nu Petro kalinji. Alinge isambo idya mikate yene itasasaya. 4Pine wendema, wanyepa mwidyeselo na kuwika amawupu yani aya luwi ngani kukumwangalila, alinge wavwamba antwale kuwandu ngi ipasaka yapita.5U Petro wanyepwa mwidyeselo, pine iwu ngano dyandengela ichisini kwa Mulungu. 6Isiku pene u Herode alinge chili atawala kukunfunya, usiku uwo u Petro alinge ayonile pakasi ya luwi wawili, nuku anyepiwe ni minyololo yiwili, na wene alinge wakumwangalila pambele ya ndyango alinge wakwangalila idye selo.7Lola, umalaika wankali wanfumila nu welu wapazya inumba. Wandamba u Petro paluwavu na kukundangazya watela, "Langazya ichikala kashe, ni minyololo yene alinge anyepiwe yasatuka imikono yakwe. 8Umalaika wampozya, vala imyenda yako vwala ni ndyato zyako. U Petro wawika wulo umalaika wampozya, "Vwala ni chivwalo chako ungonge."9Wulo u Petro wankonga umalaika nakufuma pazi. Atazumilile chene wachilonga umalaika kukuti ichamwene. Alinge wakuti amayele. 10Pino wawapita wene walinda awa kwanza na wa wuwili, wafika pigeti idya chuma idya kwi njila kuwala kumjini, dyiyuka ikala. Wafuma pazi kuma kaya, pine umalaika wandeka.11U Petro ine wimana, watela epa nazumila kukuti Unkali alinge wantuma umalaika wakwe kunfunya kumikono ya Heroe, na kuwandu wosi awa kuyahudi." 12Pine wamana eya, wiza kunumba iya Mariamu unina wa Yohana yene u Marko; Aklisitu awinji wakwingine walenga.13Pine walamba ihodi pandyango, undonga milimo adyumwi umwalili itawa dyakwe u Roda wiza kukwiyula. 14Pine wamana kukuti ili ilingu dya Petro vino wasekeline wapotwa na kukwiyula undango; pine wachimbilila kuchumba; na kuwapozya kukuti u Petro ayimilile pambele ya ndyango. 15Awene wampozya, "Uwewe utakola injele" poshe ulo iza alemishe wakuti mwene. Awene watela "Uyo umalaika wakwe."16U Petro wendeliye kulamba ihodi, pine wiiyula undyango, wambona na kukasamala ichisini. U Petro wawinalisha nu nkono inali myaa na kuwapozya vino u Nkali wanfunya mwidyeselo watela, 17"Uwapozye u Yakobo na wana wao imbola izi." Pine wawuka wawala ukwinji.18Pine kwawa unsama kulu, kwawa upina ukulu kwa luwi, kuchine chafumila kwa Petro. 19Pine u Herode wamuwamba na kumbulizya, wawilikisha alinzi na kulagilizya waafwe. Wafuma kuyahudi wawala ku Kaisaria wikala uko.20U Herode alinge wawanyesela awandu wa Toro na wa Sidoni. Wawala kupapamwi kukwakwe. Wawa ni wunda nu Blasto umwimilizi wa mweene, ngani awavwe, ngani walenga iteko, vino isi yao yatengine ichiliwa kusi iya mwene. 21Ulusiku pene dwafika u Herode wavwazile ivi vwalo ivya umweene na kukwikala pa chiti chakwe ica umweene, na kuwawila.22Awandu walamba ichongo, "Ili ilingu dya Mulungu kasi ilingi dya ndu!" 23Pine umalaika wandamba, vino atampile Mlungu utimu; wadyiwa ni chango wafwa.24Pine ulunongwa dwa Mulungu dwakula na ku sambana. 25Pine u Barnaba nu Sauli wamala ihuduma yao wafuma pala na kusuwa KUyerusalemu, waansenda nu Yohana mwene itawa dyakwe iwliwa u Marko.
1Kwi itekelo idya ku Antiokia, alinge pali na awilagu wamwi na alanganizyi. Walinge u Barnaba, u Simoni (mwene witiwe Nigeri). U Lukio uwa Kirene, Manaeni (umwanao nu Herode mwene kasi uwa ulanda adyumwi unkali uwa kaya), nu Sauli. 2Alinge waluntimbana unkali watadyile nachimwi, umoyo uwachitimbano watela, mbikili pambelo u Barnaba nu Sauli, waulouge u ndimo wene imbitilile." 3Pine itekelo dyafunga, kulenga, na kuwika imikono yao palulu ya wandu ewe wawaleka wawale.4Wulo u Barnabas nu Sauli wantimike umoyo uwachitimbano wikile kuwala ku Seleukia; kufuma uko unsizo wao alinge uwandu kuwa kuwaka kwtengelezi idya Kukipro. 5Pene alinge walikukaya iya Samaria wawawilile imbila zya Mulungu mumatekelo aya Yahudi. Alinge walipapamwi nu Yohana u Marko ngati unzya wao.6Pine wazile kwitengelezi dyosi mpaka ku Pafo, waambine undu yumwi undozi, Umyahudi umbwilagu uwaulongofi, yene itawa dyakwe alinge u Bar Yesu. 7Undozi uyo wiyavwile nu Liwali Sergio Paulus, yene alinge undu uwa njele undu uyo wawalalike u Barnaba nu Sauli, vino alinge amavwamba kukwivwa ulonongwa dwa Mulungu. 8Pine u Elima "yula undozi" (Wulo vine itawa dyakwe alinge walilanda ulaya) wawapingile; wayozyizye kukungaluzya yula uliwali atazumile.9Ngani u Sauli yene akwitiwaya u Paulo, alinge aizwizwye umoyo uwa chitimbano watondomishe, 10watela wati, "We mwana wa zoka, uyizwizwye nu longofi nu yegevu. Uwewe wa ndwani kuyosi aya mwene. Utakapela kuzigaluzya iziki zya Nkali, zyene zilolwike, ali uwezya?11Epa lola, unkono wa Nkali ulikalulu yako, nu ukuwa wa masongo. Utakauwona uzuwa kwisambo" Pine papo untutu wa chisi wa tanda palulu ya miso ya Elimas; nandile kupilima papo na kulenga awandu wandongozye ikwakundema unkono. 12Pine uliwali waona chene chafumila, wazimile, vino wakasamizywe na masunde aya Nkali.13Pine u Paulo na awi unda dyakwe wandile unsizo uwa mmazi kufuma ku Pafo wafika mpaka ku Perge ku Pamfilia. Lakini Yohana aliwaacha na kurudi Yerusalemu. 14Upaulo ni unda dyakwe wawukile kufuma Perge wafika ku Antiokia iya ku Pisidia. Uko wazile kwitekelo ulusiku udwa supa na kukwikala pasi. 15Pine wasoma amasunde nu mbwilagu, akali witekelo wawatumile imbola wateke, "Wanitu, ngi muli ni nongwa izya wapa awandu amaka mutele."16Pine u Paulo wimilile na kuwinulila unkono; watela, wachilume wa Kuisraeli na wene mukunzumilaya uMulungu, tegelezyi. 17Umlungu wa wandu wa Israeli wawachagwile atayi witu na kuwawika awandu awinji pene wikile kusi ya Misri, na kunkono wakwe kukwinuliwa wawalongwi zye kuzi yakwe. 18Ku myaka amakumi yani wayimbile kuwene inyika.19Pene wayaluwine amataifa saba kusi iya Kaanani, wawapile awandu witu isi yao kupyani. 20Imbola izi zyosi zyafumile ku myaka mya mnane na hamsini. Pine ivindu vyosi, uMlungu wawapile ayanguzi papamwi nu Samweli umbwilagu.21Baada ya yaya, awandu walengile umweene, pine u Mlungu wawapile u Sauli umwana wa Kishi, undu uwachitelo cha Benjamini, ni kukuwa umweene uwa myaka amakumi yani. 22Pine wambusha kumweene wamwinwile u Daudi kukuwa umwene wao. Alinge kwa Daudi kukuti uMlungu watezile, nampata u Daudi umwana wa Yese kukuwa undu yene chindu chene nchitogwile.'23Kufuma kuluko dwa ndu uyu uMlungu wa yitela Israeli umpulushi, u Yesu, changati vino watezile. 24Eya yandile kufumila, pine uYesu alinge achili atiza, u Yohana wawapozizye awandu ubatizyo uwa tonda kuwandu wosi awa ku Israeli. 25Nape uYohana pene alinge wamalizyizya undima wakwe, watezile wati, munelenganya kukuti unene na nanu? Unene kasi nayula. Poshe wulo tegelezyi, yene ayizile kunuma yane, ndafwaya nanga kusatula ingusa zya ndatu zya manama yakwe.'26Wantu, wana waluko dwa Abraham, na wene kukwinu wa kuntimbanaya uMulungu, imbola izi izya upulushi zyatumwa kulu sweswe. 27Kuwene wakwikalaya ku Yerusalemu na amwene wao, watamanile kutosu, na walinge watazimana imbola zya mbwilagu zyene alinge zisomiwaya chila lusiku udwasupa; kuvivyo wazilongile imbola zya mbwilagu ikwa kumbukumu u Yesu afwe.28Poshe vino alinge watapata uwuwi wowosi wene ungawika wankomange, wandengile u Pilato ankomange. 29Pine wamalizya imbola zyosi zyene zyandikwe kuhunu umwene, wamwishizye panti wandambalika mwiwila.30Pine uMlungu wanzyushizye kufuma kwa afwile. 31Waonike kusiku ininji kwa wene wazile papamwi nakwe kufuma ku Galilaya kuwala ku Yerusalemu. Awandu iwa isaizi amashuuda wa wandu.32Wulo tumleta imbola inonu izya lufingwa zyene wafingiliwe asakulu witu. 33UMlungu wawikile ulufingwa ulu kukwitu, awana wao, kuwalo wampulwishe u Yesu na kukunsuvya kalinji kupuma, ili dyandikwa ku Zaburi iya uwili: 'Uwewe wa mwanane, ilelo nawa na tayi wako. 34Izya mwene wanzyushizye kufuma kwa afwile ngani umbili wakwe utaluwangike, wapange wuli, 'Nakukupa usokofu ni chitimbano ichamwene icha Daudi'35Vino vivyo kalinji watezile kuzaburi iya muyao, 'Utakwamila unsokofu wako kuuona uwole. 36Vine u Daudi walongile kulutogo dwa Mulungu kululelo dwakwe, walambalile, walambalikwe papamwi na atayi wakwe, wauwine uluwazi, 37Ngani mwene wazyushiwe nu Mulungu atauwine uluwazi.38Wulo imanikwe kukwinu, wanitu, kupitila undu uyu, mwawushizyiwa imbi zinu. 39Kwa yene azumilaya wawa zyizyiwa utimu ni mbola zyosi izya masunde ya Musa ngati atawapile utimu.40Wulo mwangalile ichindu chene watozile awilagu chitafumile kukwinu. 41'Lola, wene muli nibyedo, mukakasomale na kukufwa; vino nalonga imilimo kusiku zinu, imilimo yene tanga muyizumile,nanga ngi undu amlandaulile.42Pine u Paulo nu Barnaba wawuka awandu wawatengile wapange imbola izi ulusiku udwa supa dwene lwizile. 43Pine iwungano dyi tekelo dyasila, ayahudi awinji na longofi awamwene wawafatile u Paulo nu Barnaba wene wapangile nao na kuwakomekesha wendeleye ku ngumbu zya Mulungu.44Ulusiku udwasupu udwa ikaya imbuma yakwingine kukwizwa ulunongwa dwa Mulungu. 45Ayahudi pine waona iwungano, wizwile ulinga na kutela inongwa zino alinge zikana inongwa zino alinge ziteliwa nu Paulo na alinge wakuntukana.46Nanga ulo u Paulo nu Barnaba alinge watela nanga kutina chochosi watela weti, "Alinge ivinonu ulunongwa lwa Mulungu luteliwe kukwinu tamla. Vino Mulusingila kutani kufuma kukwinu na kukwiona kukuti mutavwamba upuma uwa siku zyosi lolitu wagalukila amataifa. 47Changati vino unkali watupozya, kukuti, namuwika umwemwe changati uwelu wamataifa, kukuti mulete upulushi ku welelo wosi."48Amataifa pene wivwa eya, wasekilile na kutogola inongwa zya Nkali. Awinji wene wachaguliwe ku upuma uwa siku zyosi wazumile. 49Ulunongwa dwa Mulungu dwasambine kuwelelo kosi.50Ayahudi wawasundile wene wifunyizye na achichima wamwi, poshe na akati wa kaya. Wasongelizye amagayo kwa Paulo nu Barnaba wawasumbile kuzi ya mpaka wa kaya. 51Pine u Paulo nu Barnaba wakung'wite ulungundi dwa manama yao. Na kuwala kukaya iya Ikonia. 52Na ahemba alinge wasekela papamwi nu moyo uwachitimbano.
1Yafumilile nkati ya Ikonio kukuti u Paulo nu Barnaba winjile papamwi inkasi yi tekelo dya Yahudi na kupanga vino iwungano ikulu idya wandu Ayahudi na Ayunani wazumile. 2Poshe wulo Ayahudi wene watazumilaya wawasongelizye injele amataifa na kuwawika wawe awawi kwa wana wao.3Wulo wikile uko kwisambo itani, watela ku yimbu kumaka ya Nkali, nuku wafunya umashuuda uwa mbola zya ngumbu zyakwe. Wawikile ukwa funya ichimanilo namayele yalongiwe kumikono ya Paulo nu Barnaba. 4Poshe ulo itala ikulu idye kaya iyo dya pegwike: awandu wamwi alinge wali kwa Ayahudi na wanji papamwi na atwale.5Isambo pene amataifa na Ayahudi wayozyizye kuwayangula akali wao kuwalongela amawi na kuwalamba na mawe u Paulo nu Barnaba, 6wawa walimana idyo na kuchimbilila kukaya iya Likaonia, Listra na ku Derbe, na mutala yene yapilime epo, 7nuko wawawilile injili.8Nuko ku Listra alinge kuli undu adyumwi yene alinge akwikalaya, alinge atakola amaka mumanama yakwe, alinge undema kufuma munda ya mayi wakwe, alinge achili ayendaye. 9Undu uyo wamwivile u Paulo watela. Upaulo wantondomisha kumiso wambona kukuti alini zumilo idya pulushwa. 10Pine wampozya kwilingu idya palulu, "Imilila kumanama yako." Nundu uyo wamanga ndulu na kukwenda.11Iwungano pine dyaona chene wachilonga u Paulo, wapazyizye ilingu, nakutela kuchitelo icha Kilikaonio, "Amulungu watwikila changati awandu." 12Wamwitile u Barnaba "Zeu," nu Paulo "Herme" vino alinge utezi ukulu. 13Umwndandi wa Zeu, yene itekelo dyakwe alinge lilikuzi nikaya, waletinge ingambaku ya ng'ombe namauwa mpaka pa njango unkulu uwa kaya, umene ni wupu dya wandu alinge wavwamba kufunya indupo.14Ngani atwale, u Barnaba nu Paulo, pine wivwa eya, wazyandwile ivivalo vyao ichikalakashe wawala pazi kwi wungano, nuku walila, 15na kutela, "Mwe wandu, kuchiyi mulonga imbola izi? naswinye twa wandu cha mwemwe. Tumletela imbola inonu, ngani mugaluke kufuma kuvindu ivi vino vitafwaya na kukumbalila uMlungu yene alinupuma, yene wawambile kululu, isi nu lukuwa na chila chindu chene chimwali. 16Kwisambo dyene lipitile, wawazumile amataifa kupita kuzila zyao akala.17Alinge atauka, alinge atauka bila umashuuda, wawikile ivinonu kulilo na kuwapa ivula kufuma kululu nisambo idya vyakudya, nakuwizu zya imyoyo inu kuvyakuda ni seko" 18Nangi kumbola izi, u Paulo nu Barnaba kumagayo walikanile iwungano kuwafunyizya indupo.19Poshe wulo Ayahudi wamwi kufuma ku Antiokia na Kuikonio wizile kuyangula iwungano. Wandamba u Paulo na mawe wangulunda mpaka kuzi ni kaya, alinge wakwelenganya kukuti wafwa. 20Poshe wulo ahemba alinge wimilila papipi nakwe, walangizye, injila mukaya. Ulusiku udwa wuwili, wazile ku Derbe nu Barnaba.21Pine walanganizya iinjili kukaya yila nu kuwa wika ahemba awinji, wasuwile ku Listra, mpaka ku Ikoniamu, na ku Antiokia. 22Wendelie kukambya imyoyo ya ahemba na kuwi kwa imyoyo wendeleye ni zumilo, watela, izyamwene twinjile kumweene wa Mulungu kumagayo aminji."23Pene wawa chagwile kuluwene achikulu kuma ungano ya wene wazumila ya, alinge walenga na kufungu, wawatemike kwa Nkali yene awene wanzumile. 24Pine wapitile ku Pisidia, Wafikile ku Pamfilia. 25Pine wapangile inongwa ku Perga, kwikile kuwala ku Atalia. 26Kufuma uko wazuwile imeli mpaka ku Antiokia kwene alinge wifunya ku ngumbu zya Mulungu kundimo wene alinge wawumalizya.27Pine wafika uko ku Antiokia, na kuliunganya iwungano idya papamwi, wafuna ipola kumbolala zino uMlungu wazilonga kuluwene na vino uMlungu wawiyulila undyango uwizumilo kuwandu awa mataifa. 28Wikile kwisambo itani na ahemba.
1Nawandu wam wikile kufuma kwa mayaudi nakuwalinganizya anawaho, watela, "Ngiimtatailiwa chunga ilazima ya u Musa, mutakawezya kupulushiwa." 2Pene u Paulo nu Barnaba pene inge na amalumbano ni vitelo papamwi na, mwanao wine wayangile kuli u Paulo, Barnaba, nawanji kachi wawale ku Yerusalemu kwa amitume nachikulu kumbola izyo.3Chavine, mwatumiwa mwaleta iseka ingulu kwa mwanutu hosi. 4Pininge wali ku Yerusalemu, wakalihiswe nitekeli na chikulu, wifunyizye italifa ya amambo yosi yine uMlungu walongile papamwi hosi.5Awandu wamwi wamwamini, wine alinge wali namaupu yafalisayo, wimilile nakutela, "Izyamwene kuwa pozya na kuwamlisha waileme amafunde ya Musa." 6Ulo atumwa na chikulu wimilile papamwi wachelenginye ichi ichi.7Kabula yipange ikulu u Petro wimilile watela kumiyao, wanawitu mumanile kukuti kukali kwine kwaapitile uMlungu walongi upeuzi kuminu, kukuti kwatityane. 8Umlungu, yineamanile imwoyo, amakwakikisha kumiyao, amawape umoyo usokonfu, chukati vinewalongile kumitu; 9na alinge alalinganizya ulenge ngano kulusese na kulusese na kuwene, wai wika imwoyo yao kukuwa iminonu kizumilo.10Kuchii, mukuchilila uMlungu muwike hinila palulu ya singo za aemba wine awise witu usweswe twapotidwe kukimilila? 11Nangaulo tuzumila kukuti tupuluswa izumilo zdwatai u Yesu changati vinoizawali."12Hiungano zdwosi pineinge wakutegezya u Barnaba nu Paulo pene ange wafunya ipola idwala ndizya na amayele yene uMlungu wawikile papamwi nao kuwandu wamasi.13Pina walekile kutela, u Yakobo watezile "Wati wanawiti ndegelezyi. 14U Simoni wapangila vinetam uMlungu kwizumilo wawa vile amasi ngani kukuti aipatile kufuma kumyao awandu kwitawa dyake.15Imbola izya awilago zikwiiva nili changati vineiyandikwe. 16'Ngiimbola izi zasila ngusua nakwi zyenga kalinji iyema dya Daudi, yene yawa pasi; ng'winula na kulinganizya uluwazi wakwe, 17ngani kukuti awandu winewoshazile wavambe utayi , papamwi na wandu awa masi wene witiwe kwitawa dyane.' 18Ulivine watela utai inewalongile eya yene yamanikwe kufuma kali.19Hepa uyanguzi wane, kukuti tutawape amagayo awandu awamasi wene wakungalukila uMlungu; 20Nangi ulo twandike kumyao kukuti wifunye kutani nuluwazi uwa sanamu, isula izya ukuwi, nazine zinyongiwe nulanda. 21Kufuma ivilelo vya achikulu kuli awandu chila kaya wine wawila nakukusoma u Musa kumatekelo chila lusiku."22Epa yaoneka kuti yawanonela ayemba na chikulu, papamwi nitekelo zyosi, kukupeula u Yuda ine iza wakwitwa Barsaba, nu Usilas, wine alinge akali witekelo, na kuwatuma ku Antiokia papamwi nu Paulo nu Barnaba. 23Wandike uli, "Ahemba, achikulu na anawao kwana wao awamasi wene wali ku Antiokia, Shamu na ku Kilikia, salamu.24Twivile kukuti awandu wamwi wene izatutawapa isunde izdo, wafumile kumitu nawawagazya kumalanganizyo imwoyo yinu. 25Hepa yaoneka ivinonu kumitu wosi kupeula awandu nakuwatuma kuminu papamwi na atoge witu u Barnaba nu Paulo, 26hawandu wine wafunya uwikalo wao kwitawa dyatai u Yesu u Kristo.27Epa twatuma uYuda nu Sila, wawapozya eyo nyeyo. 28Vine ya onike ivinonu kumoyo usokofu nakumitu, kasi kuwika palulu yinu unziyo ukulu kupita eya yene ayalazima. 29Kukuti mugeluke kufuma kuvindu vine vifunyiwa kusanamu, kulanda, ivindu izya nyonga, nu ukuwi. Ngimukwi wika kutani nizi, ikuwa ivinonu kuminu aya na wala."30Epa, vine wasambanywa, wikilile ku Antiokia; Pine wakwinganya iwungano papamwi, watwazile ibarua. 31Pine alinge waaisoma, wasekelile vine wawapile umoyo. 32U Yuda nu Sila, na awilagu, wawapile umoyo awandu ku nongwa iniji na kuwapa amaka.33Pine wikile kwi isambo huko, wawasambinye kwi iteko kufuma ku wandu ku wala wene iza wawatumile. 34[Nanga ulo yaonike ivinonu uSila kushala uko] 35Nanga ulo Upaulo na awanji wikile ku Antiokia papamwi na awanji awinji, epo walanganizye na kuwila imbola ya Tayi.36Pine isiku zyapita u Paulo watezile kwa Barnaba, "Tusuwe isambo ili, na kuwendangi la aluko chila kaya pine iza tuwila imbola ya Tayi na kuwaona vine wali. 37U Barnaba wavwamba kukunsenda papamwi nao u Yohana yene wakwitwa uMarko. 38Nanga ulo u Pulo welenginye alinge kasi ivinonu kukunsenda uMarko, yene wawalekile uko ku Pamfilia na kulekengana nao ku milimo.39Dine epo dwafumila uluma ulukulu nepo walekengine, nu Barnaba wansendile u Marko na kuuka ku meli paka ku Kipro, 40Nanga ulo u Paulo wampewile uSila na kuuka, pine wampile na waluko kwi zumilo dya Tayi. 41Na wazile kupitila ku Shamu na Kukilikia, wasimbatizya amatekelo.
1U Paulo napinye pine wizile ku Derbe nu Lystra; Lola, pala linge pali undanganizyi wakwitwa u Timotheo, undumendo mwine waleliwe nu umayi iwa chiyahudi mwine umuumini nu utayakwe linge Ungiliki. 2Awandu iwa ku Listra na kwi Ikonia wankomekishe ivinonu. 3U Paulo wanvwambile ngani awale nakwe kunsizo ulo wansendile wantahili vino ayahudi wine linge wali uko linge wamanile kukuti utayakwe uNgiliki.4Pine linge wazile wapitile kukaya na kuleka amalagizyo kumatekelo ngani wayazumile amalagizyo eya ine yandikwe na akatumwa na achikulu ku Yerusalemu. 5Epo amatekelo yasimbwa kwi zumilo na wine wazumilile unjezyike kuwinji chila lusiku.6U Paulo na amiao wazile ku Firigia na ku Galatia, kwani umoyo wa Mulungu wawakanile kuwila imbola kukaya ya Asia. 7Pine wapalamile ku Misia, wayozyizye kuwala ku Bithinia, lelo umoyo wa Yesu wawakanile. 8Wapitile ku Misia wiza mpaka ku kaya iya Troa.9Amaono yafumile u Paulo usiku, alinge kuli undu iwa kumakedonia aimilile, amakwita na kukuti, "Izi mtwavwe uku ku Makedonia". 10Upaulo pine waona amaono , papo twilinganya kuwala ku Makedonia, kumana kukuti uMulungu watwitile tuwale tuka wawile ienjili.11Papo twauka ku Troa, twawala moja kwa moja ku Samothrake, nu ulusiku dwene lwafwata twafika kukaya ya Neapoli. 12Kufuma papo twawala ku Filipi kwine ikaya idyimwi ni kaya ya Makedonia, ikaya ingulu kutawala wa chilumi twikile isiku utunga. 13Ulusiku idwa Sabato, twazile kuzi ya ndyango kuzila ya mbana, kwine linge tukwelenganya kungawa napa lengela, twikile pase twazya kukwizya na achimayi wine wizile papamwi.14Uwachichima adyumwi itawa u Lidia, unsuluzya zambarau, kufuma kukaya ya Tiatira, mwine wakumwinamila uMulungu, watwivwile. Unkali wamwiyule umoyakwe wambikila amaanani imbola zine zyateliwa nu Paulo. 15Pine wabatizwa, umwene ni ikaya yakwe yosi, watufundile wati "Ngi mwambona kukuti unene nawa ningumbu kwa Nkali, epa nawafunda mwinjile mwikale kulunene". Watufunda ichisini.16Iyawa kukuti, pine linge twazile apa lengela, umwalili adyumwi wine linge ali na amazimu aya umani wakomengine naswi. Wandetelile ukali ifaida ininji kuumani. 17Uwachichimauyo wankongile uPaulo papamwi naswi, wapokota ichongo wakuti "Ewa achilume achilongelo wa Mulungu mwine Unkulu, wine wampangila umwemwe imbola izya kwiwokola". 18Walongile ulo kusiku ininji, epa u Paulo alinge wanyesa na kulongiwa ulo, wapeluke kunuma na kukumpozya unzimu, "Napanga kwi tawa dya Yesu infume nkasi yakwe." Nape wafuma na kukundekela papo.19Akali wakwe pine wawine kukuti ipangamalo dyao lyauka, wawalemile u Paulo nu Sila na kuwagalagasha insoko na kwa awa ukali. 20Pine wawafinsha kwa akali, watezile wali, "Ewa achilume ayahudi walela uluwu Unkulu inkayitu. 21Walanganizya imbola zine kasi amasunde yitu usweswe kuyatangana nanga kuyakonga changati Arumi."22Iwungano wimilila kunuma kwa Paulo nu Sila, akali walepula imienda yao wawavula nakuwa pozya wakapwe isazu. 23Pine wachapwa isazu ininji, wawasumba mwidyeselo wasumbile nkasi wawawila adwani wasunge ivinonu. 24Pine watangana iamri iyo, adwani wawasumbile nkasi na kuwa nyepa iminama yao pine linge wali.25Usiku iwa mizanja, u Paulo nu Sila wazya kukwimbila inimbo izya kutogola uMulungu, nuku aopwe amiao wawategelezya, 26Papo kwa fumila iyungo ikulu ni idyeselo lyangana, imindyango idyeselo iyuka ni iminyororo ya aopwi wosi yatozoka.27Undwani widyeselo walangazya kufuma ntulo waona imindyango yosi iyuka; papo wasenda ipanga yakwe linge amavwamba kukwikomanga linge wakuti aapwi wosi watoroka, 28Epa, u Paulo wapokota kwi lingu ikulu, wati, "Uti komange vino usweswe tukwali papa wosi."29Undwani widgeselo walenga ikolobi alumike alole, watetema na kutina, wawa wila u Paulo nu Sila, 30ngani wawafunya kuzi idyeselo wati, "Wakali, njike uni unene ngani mbwe nansokofu?" 31Nape wampozya, "Nzumile ukali u Yesu nawe ukuwa wansokofu wewe ni kayako."32Wampozizye imbola ya Nkali kulumwene, papamwi na awandu wosi awa kayakwe, 33Udwani widyeselo wawasendile usiku wuwula na kuwachizya mwine linge waopwile linge walemala, umwene naawa kayakwe wabatizwe. 34Wawaleta u Paulo nu Sila kukayakwe na kuwapa ichiliwa. Napa wasekela ichisini umwene papamwi nikayakwe wanzumila uMlungu.35Pine yawa unsanakulu, akali watumile ukatumwa kwa ndwani widyeselo wati, "Wapozye ewo awandu wawalaye'', 36Undwani widyeselo wampozya U Paulo imbola izyo wati, "Akali wantuma ukatumwa imbapozye muuke, epa fumai kuzi muwalaye na akateko."37Epa u Paulo wawapozya, "Watulambile pachazalila, awandu wine Arumi nanga kutushuta, na kutusumba mwidyeselo; epa wavwamba kutufunya kupisa? Ndali, itawezekana, wewene akala wizi watufunye epa pine tuli". 38Adwani wawawila akali imbola izyo, akali walina chisini pine wamanile kukuti u Paulo nu Sila Arumi. 39Akali wiza wawalenga wauke, na pine wawafunya kuzi idyeselo, wawalenga u Paulo nu Sila wafume kukayao.40Pine u Paulo nu Sila wafuma kuzi idyeselo wiza kukaya ya Lidia. U Paulo nu Sila pine wawaona anawao wawapozizye watafwe umoyo ngani wauka wawala kukayao.
1Na pine wapitile inkaya izya Amfipoli ni Apolonia, wizile mpaka ikaya iya Thesalonike wene iza kuli itekelo idya ayahudi. 2Changati vine alinge ikawaida iya Paulo, wazile kumyao, na kwi sambo idya siku zitatu izya Sabato wiyangwile nao kumaandiko.3Pine alinge wawiyulila amandiko na kuwapozya kukuti, iza yavwambiwa u Kristu apate amagayo ngani azyuke kalinji kufuma kufwile. Wawapozye, "Uyu u Yesu yene nampozya imbola zyakwe yene u Kristo" 4Ayahudi wamwi walongwipwe na kuungana nu Paulo nu Sila, papamwi na Agiriki wene iza wasalilaya, achimayi awinji wene waokwike ni iungano ikulu idya wandu.5Nanga ulo ayahudi wamwi wene iza watazumila, wene wizwile ulinga, waazile kusoko na kuwasenda awandu wamwi awawi, wakwinganya iungano idya wandu papamwi, na kuleta iwo inkaya, pine waivwala inumbiyaka Jason, iza wavwamba kuwalema u Paulo nu Sila ngani wawatwale ku wandu. 6Pine wawaulizye, wandemile u Yasoni na anawao awanji na kuwatwala pamiso aya akali awa kaya, nuku walamba ichongo, "Ewa achilume wene waugelukila uwelelo wafikile mpaka uku, 7achilume ewe wene wakaribishwe nu Yasoni wayapozya amasunde aya Kaisari, watela kuli umweene uwinji yene wakwitwa u Yesu"8Iwungano na akali awa kaya pine wivwile eyo, uwowa wawalemile. 9Pine alinge wasenda ihela iya lindila kufuma kwa Yasoni na awanji, wawalekelile wawale.10Usiku ula awandu wantumile u Paulo nu Sila Beroya. Na pene wafikile kula waazile kwi tekelo idya ayahudi. 11Awandu wala iza wali nu umani unkulu kupita wala awandu awa Thesalonike, vine walinge wali nu utayari uwa litangana ipola kunjele zyao, na kulola ngi imbola zye zyaleliwa ngi izya mwene. 12Epa awinji wao wazumilile, wakwali na achichima wene izumilo dyao ikulu idya Kigiriki na achilume awinji.13Nanga ulo Ayahudi awa Thesalonike pine wamanile kukuti u Paulo wawila imbola ya Mulungu uko ku Beroya, waazile uko na kusongelezya na kukwanzisha iwo ku wandu. 14Ku chikalakasha , awandu wantwala u Paulo ku zila iya lukuwa, nanga ulo u Sila nu Timotheo washala pala. 15Wala awandu wene wantwazile u Paulo waazile nakwe mpaka ku Athene, pina wandekile u Paulo uko , watangine amalagilizyo kufuma kukwakwe kukuti u Sila nu Timotheo wize kukwakwe ichikalakashe vine yavwambiwa.16Na pine iza wawaweta uko ku Athene, iroho yakwe iza yanyeseshwa inkati yakwe vine waiwine ikaya iyizwile isanamu ininji. 17Wiyangula kwi itekelo na ayahudi wala wene wantogwile uMulungu na kuwala wosi wine wakomengine nai chila iyolo kusoko.18Nanga ulo Anafalsafa wamwi awa Waepikureo na Wastoiko wanchimbilila. Na wanji watela, "Chindu chi chene wachitela uyu untelaji uncheche? Awanji watela, "Yaoneka wawila imbola iyaka Mulungu unjeni," Vine wawila imbola zya Yesu nu uzyuki.19Waansenda u Paulo na kukundeta u Areopago, nuku watela, "Tuwezizye kumana eya amalanganizyo amapya yene umayapanga? 20Vine umaleta amambo amapya ku makutwi yitu. Epa tuvwamba kumana eya amambo kwene kukuti wuni?" 21(Na wandu wosi awa Athene papamwi na ayeni wene wakwali kumyao, watumilaya isambo dyao kwa kupanga na kutegelezya yene amapya.)22U Paulo wimilila pakati ya wandu awa ku Areopago na kutela, "Mwe wandu wake Athene, naona kukuti umwemwe mwa wandu wa dini kwa chila chindu, 23vine kupita kwane na kulola ivindu vinu ivya salila, naona imbola zyene zyandikwe ku matekelo yinu yamwi, yatela "KWA MULUNGU YENE ATAMANIKWA". Epa uyo yene mukunsalilila kutokumana, yene nampozya umwemwe.24Umlungu yene aumbile uwelelo na chila chindu chene chikwali inkasi, vine yene u Tayi wa kululu ni isi, tanga awezye kukwikala ku matekelo yene yalinganizwe ni imikono. 25Na atalongiwa ni mikono iya wandu kukuti changati wavwamba ichindu kumyao, vine umwene unkala wawapa awandu upuma ni vindu ivyamyao vyosi.26Kupitila undu adyumwi, wawikile amasi yosi aya wandu wene wakwikala palulu ya miso ya welelo, na wawawikila inyakati ni mipaka kula kwene wakwikala. 27Epa, wavwambiwa kukamvwamba uMlungu, na wamfikile na kukumpa, na vine atali kutani na chila ndu.28Ku kwakwe tukwikala, tukwenda na kukuwa nu upuma witu, changati vila umani winu adyumwi uwa shairi pene watezile usweswe twaleliwa wakwe.' 29Epa, yawa uswewe twaleliwa awa Mulungu, tutavwambiwa kukwelenganya kukuti uMulungu changati idhahabu, ama ishaba, ama amawe, isanamu yene isongoliwe kuwunonu na melenganyo aya wandu.30Epa, Mlungu winalie inyakati zila izya utivu, nanga ulo wapozya awandu wosi chila luwavu watonde. 3127Vine wawika isiku yene alihukumu uwelelo kuwunonu kwandu yene ampewile. Umlungu wafunyizye umwene mwene wandu uyu kwa chilandu pala pene wanzusha kufuma kufwile.32Na wandu awa Athene pine wivwile imbola iza zyuka kwa afwile, wamwi wambyeda u Paulo, ngani awanji watela, "Tukutegelezya kalinji ku mbola iyi" 33Kwi sambo kache, u Paulo wawaleka. 34Nange ulo awandu wamwi waungine nakwe wazumila, akwali u Dionisio Mwareopago, nu uwachichima yene wakwitwa u Damari na wanji papamwi nao.
1Baada iya imbola izyo, Upaulo waukile ku Athene kuwala ku Korintho. 2Kula iza amatile umyahudi itawa dyakwe u Akwila undu uwa ikabila idya Ponto, umwene nu unchimakwe itawa dyakwe u Prisila wizile kufuma kula ku Italia, kwa sababu u Klaudia amuliye ayahudi wosi wauke kuloma; 3Upaulo wishi na kulonga imilimo nawene kwani umwene amalonga yene imafwa na awene. Awene iza awalinganizi awa aingambi.4U Paulo ajadiliye nawame ku amasinagogi chila isiku iya isabato. Awalongepile ayahudi papamwi na Agiriki. 5Lakini Usila na u Timotheo pene wiza kufuma ku Makedonia, Upaulo alongozyiwe nu umoyo kushudia ayahudi kukuti u Yesu mwene u Kristo. 6Pene ayaudi wampingile na kukumbyeda, ngani u Paulo wakung'undile imyenda yake kumbele yao, na kuwapozya, "Ulanda winu iyikale kululu iya itwe yinu; Unene ndakola ihatia kufumila isalizi na kukwendelea, na wawalila amataifa."7Ngani awukile kufuma pala wawala ku inumba iya u Tito Yusto, undu mwene amakumwabudu uMlungu. Inumba yakwe ili mmbelo mmwa isinagogi. 8U Krispo, ukiongozi uwa isinagogi papamwi na awandu awa kukaya yakwe wanzumilile unkali. Awandu awinji awo ku korintho wamwivwile u Paulo pene iza amapanga waminiye na kubatizywa.9Unkali ampozyizye u Paulo usiku ku izila iya umloto, "Utatine, lakini upange na utinale. 10Vine unene ndili papamwi nu uwewe, na kutali fumile undu uwa mukulemeka, maana ndilina awandu awinji kumji huu". 11U Paulo aikalile kula ku umda uwa umwaka adyumwi ni miezi isita iza amalinganizya imbola izya uMlungu kwa awene.12Lakini Ugalio achikiwe umtawala uwa Akaya, Ayahudi wimilile papamwi chinyume nu u Paulo na kukuntwala kumbele iya ichiti icha ihukumu, 13wamatela, "Undu uyu iza amawalongopa awandu kukunzumila uMlungu chinyume ni isheria."14Pene u Paulo iza amavwamba kupanga, Ugalio awapozyizye ayahudi, "Umwemwe Ayahudi, nge alinge ikosa, alinge izya mwene kuwalongela. 15Lakini kwa sababu alinge iswali, yene yahusu imbola na amatawa, ni sheria zyinu, basi hukumu mwa wene. Unene ndavwamba uakimu ku habari iya imbola izyo."16U Galio amuliyo wauke kumbele iya ichiti icha ihukumu, 17Ngani, wandemile u Sosthene, ukiongozi uwa isinagogi, wandambile kumbele iya ichiti icha ihukumu. Lakini iza atapangamile chene wachilonga.18U Paulo, Baada iya kukwikela pala kumda untani, awalekile analuko na kuwa ku meli Siria papamwi nu Prisila nu u Akwila. Kabla iya kuwuka ku ibandali, afunyizye inyele zyakwe kwani alinge alapile kukuwa umnadhili. 19Pene wafikile ku Efeso, Upalo andekile u Prisila nu uAkwila, lakini umwene nye winjila ku isinagogi na kujadili na Ayahudi.20Pene wampozyizye Upaulo aikale nawene ku mda untani, umwene wakanile. 21Lakini awukile kumyao, ampozyizye, "Ngusuwa kalinji kuminu, chavine ulutogo uwa uMlungu". Baada iya papo, wawuka ni meli kufuma ku Efeso.22U Paulo pene wafika ku Kaisaria, azuwile kubala kulamka ikanisa dya ku Yerusalemu, ngani wike pasi ku ikanisa idya ku Antiokia. 23Baada iya kukwikala pala kumda, u Paulo awukile kupitila ku Galatia na ku frigia na kuwa tia umoyo ahemba wosi.24Uyahudi adyumwi itawa dyakwe u Apolo, mwene aleliwe ku Alexandria, wizile ku Efeso. Alinge na ufasaha kupanga na alinge hodari ku amaandiko. 25U Apolo alinge aelekizywe kuamafundisho iya Nkali. Chavie alinge ni ibidii ku umoyo, apongile na kufundisha ku usahihi imbola zyene zikumbusu u Yesu, ila alinge amanile ubatizyo uwa u Yohana. 26U Apolo andile kupanga ku ujasili ku itekelo. Lakini u Prisila nu u Akwila pene wansimikile, walongile uiunda numwene na wamwelekizye kululu iya izila iya uMlungu ku usahihi.27Pene na amavwamba kuwuka kuwale ku Akaya, analuko wampile umoyo na kuwandikila ikalata ahemba wene wali kukaya ngani wapate kumpokela, pene wafika, ku ineema awavwile wale wene wazumilile. 28Ku amaka yakwe na amaalifa, U Apolo wawazidi Ayahudi kumbele iyo awandu vine amasondesha amaandiko iya kuti u Yesu mwene u Kristo.
1Yawa kukuti u Apolo pine iza ali ku korintho, Upaulo wapita inyanda izya kululu na kufika kukaya iya Efeso, wawine ahemba wamwi uko. 2U paulo wawapozya, "Epa, mwatangine umoyo unsokofu pine mwazumilile?" Waampozya, "Ndali, tutawezizye nanga kukwivwa kwa moyo unsokofu."3U Paulo watezile, "Epa umwemwe mwabatiziwe uni?" Waatela, "Ku batizyo wa Yohana. 4Pine epo u Paulo wawapozya, "UYohana wabatizye kubatizyo uwa tondo. Wawapozya wala awandu kukuti wavwambiwa kukunzumila yula yene ngi wiza kuleka umwene, yuna u Yesu."5Awandu pine wivwile imbola iyi, wabatizwa kwi twa dya Tayi u Yesu. 6Nu Paulo pine wawika imikono yakwe palulu yao, na wanzya kutela ku vitelo na kukuwa ilage. 7Wasi alinge achilume wene walinge ikumi na wawili.8U Paulo wazile kwi itekelo watela kwa kuyimba ku myezi itatu. Iza walongozya ipangwe na kuwakwesa awandu ku yala yena wavwambi wa kuwumweene wa Mulungu. 9Nanga ulo Ayahudi awanji alinge wali ni chilumba na wene watatimika, wanzizye kutela amawi kuzila ya Klistu pawandu awinji. Pine u Paulo walekengana nao na wawapeula wene wazumila kutani nao. Nape wanzizye kupanga chila iyolo kukumbi wa Tirano. 10Iyi yendeliye ku myaka iwili, wosi wene alinge wakwikala ku Asia wivwile imbola ya Tayi, wosi Ayahudi na Ayunani.11Umulungu alinge alonga yene amakulu ku mikono iyaka Paulo, 12kukuti nanga awinu wapulwishwe nu roho umbi wawafumile, pine wasendile ichitambala nu mwenda zine zyafumile mumbili wa Paulo.13Nanga ulo alinge pali Ayahudi wapunga umweya wali nu nsizo kupitila epo, iza watumila itawa dya Yesu ku matumizi aya kuluwene. Nuku wawapozya wala wene alinge wali na mazimu amawi; waatela, "Nawapozya mufume kwi tawa dya Yesu yene u Paulo wakumbwilila." 14Wene walongile alinge awana saba awa mwandandi unkulu uwa Chiyahudi ,Skewa.15Iroho awawi wawapozya, "U Yesu mmanile, nu Paulo mmanile; nanga ulo umwemwe mwa nanu?" 16Yula uroho umbi inkasi yandu wawamangila wala wene iza wapunga umweya na kuwapota amaka na kuwalamba. Pine waachimbila kufuma kunumba yila nu wali namikono na kupata imbanga. 17Imbola iyi yamanikwa ku wosi, kwa Ayahudi na kwa Ayunani, wene iza wikile uko ku Efeso. Wawa nu wowa ichisini ni tawa idya Tayi dyapota kutimikwa.18Na, awinji wa asaleli wizile na watonda na kulondezya yene amawi yene iza wayalonga. 19Awinji wene iza walonga ung'anga wakwinganya ivitabu vyao, wavipemba pamiso ya chila ndu. Pine awene alinge wawazya ithamani ya vindu ivyo, alinge ivipande hamsini elfu ivya hela. 20Epo imbola ya Tayi yasambana ichisini ku maka.21Aya Paulo kukamilisha ihuduma kula ku Efeso, u Roho wandongozya kuwala ku Yerusalemu kupitila ku Makedonia na ku Akaya; watela, "Kwi samba dyine alinge ali uko, navwambiwa kuiona Irumi." 22U Paulo wawatuma ku Makedonia ahemba wakwe wawili , u Timotheo nu Erasto, wene iza wamwavwa. Nanga ulo umwene washala ku Asia kwi isambo.23Kwi sambo idyo kwafumilile iyungo ikulu uko ku Efeso ku izila yila. 24Usonara adyumwi itawa dyakwe u Demetrio, yune walinganizye ivisanamu ivya hela ivya Mulungu u Diana, waletile ibiashara kwa azyengi. 25Ulo wawakwinganya azyengi awa milimo iyo na kutela, "Waatimikwa, mumanile kukuti ku biashara iyi usweswe twikwinjizya ihela ininji.26Mulola na kukwivwa kukuti, usweswe tuli epa pa Efeso, ngani i Asia yosi, uyu u Paulo wawapozizye na kuwageluzya awandu awinji. Watela kukuti kutakola a Mulungu yene yawikwa kumikono. 27Na kasi tu ikwali ihatali kukuti ibiashara yitu ikuwa itavwambiwa kalinji, nanga ulo ni itekelo idya Mulungu unchima yene unkulu u Diana awezizye kusendiwa changati atakola amana. Kalinji ngi wawezya nanga kutyezya ukali wakwe, umwene yuna i Asia nu welelo zikuntimika."28Pine wivwile eya, wizwile ikuwo na walamba ichongo, waatela, "Diana wa ku Efeso yuna unkali." 29Ikaya yosi izula iyungo, na wandu wachimbila papamwi inkasi ya numba iya machina. Waawalema awansizo amyao nu uPaulo, Gayo nu Aristariko, wene wafumile ku Makedonia.30U Paulo iza wavwamba kukwinjila kwi ungano idya wandu, nanga ulo ahemba wandindilile. 31Na akali wamwi awa Mkoa wa Asia wene iza amaunda wakwe wantwalila imbola ku maka kukundenga atinjile kunumba iya machina. 32Awandu wamwi iza watela ichindu ichi na wanji ichindu chila, vine iwongano dya wandu iza dya pena. Awinji wao alinge watawezya nanga kumana kuchiyi wizile papamwi.33Ayahudi wandeta Iskanda kuzi ya iwungano dya wandu na kukumbika palulu pamiso ya wandu. Uiskanda walondezya kunkono wakwe kufunya mongwa ku wandu. 34Pine waamanile kukuti umwene Uyahudi, wosi walamba ichongo kwi ilingu lilimwi kwi sambo idya saa ziwili, "U Diana unkali ku Efeso."35Pine ukarani wa kaya kulunduwalika iwungano, watezile, 'Umwemwe mwachilume wa ku Efeso, unanu yene atamana kukuti ikaya iyi iya ku Efeso insungaji wa tekelo dya Diana unkali na ila ipicha vine yawile kufuma kululu? 36Kulola kukuti eya yatakawezyekana, tuvwambiwa kukuwa nu utekamu na mtalonge chochosi ku chikarakashe. 37Vine mwawita awandu ewa epa pa mahakama wene kazi awivi witekelo na kasi wene wantukine uMulungu witu uwachichima.38Epa, ngi u Demetrio na zyengi wene wali papamwi nakwe wali na mashitaka kwandu yoyosi, imahakama zili chazaa na maliwali wakwali. Na waletwe pamiso ya uyanguzi. 39Epa ngi uwewe umavwamba chochosi ku eya ayanji yalongiwa kwi iwongano inonu. 40Mmwene tuli kuhatali iyo longopiwa kwi yungo isiku iyi. Kutakola kukuwa ni yungo ili, na tutakakuwa na maka aya pangila. 41Pine natela eya wawasambinye amaungano.
1Pine iyungo dyasila, u Paulo wawitile ahemba na kuwapa umoyo. Na kuwalaya kuuka kuwala ku Makedonia. 2Nape pine wapita imikoa iyo na iza wawapa umoyo wene wasalila, winjila ku Uyunani. 3Pine wikala pala kwi sambo idya myezi itatu, wanzizye kukwelenganya kukunduwanga umwene na Ayahudi pine iza wapalamila kuuka ku zila ya lukuwa kuwala ku Shamu, welenginye kusuwa kupitila ku Makedonia.46Wene iza wafwatingine nakwe mpaka ku Asia iza wali ku Sopatro, umwana wa Pirho kufuma ku Berea; Ku Aristariko ni Sekundo, wosi kufuma kwa asaleli awa Wathesalonike; Gayo uwa ku Derbe; ku Timotheo; iTikiko ni trofimo kufuma Asia. 5Nanga ulo awandu ewa wakolela na iza watuwetile kula ku Troa. Kuzila iya lukuwa kufuma ku Filipi kusiku izya mikate yene itawikwa usase, na ku siku zisano twawafikila uko ku Troa. Twikile uko ku siku saba.7Nanga ulusiku udwa kwanda udwa juma, pine iza twakwingana papamwi ngani kuumenya umkate, u Paulo wapangile na asaleli iza wakwisenganya kuuka kwi iyoli dyakwe, epo wapimbila kupanga mpaka usiku uwa manane. 8Alinge kuli itala ininji kuchumba icha palulu pine iza twakwingana papamwi.9Kwi dilisha alinge aikile undumendo adyumwi itawa dyakwe utiko, yene iza wamenwa nu utulo utukopavu. Na pine u Paulo wawila kwi isambo itani, undumendo uyo pine iza ayonile, wawa pasi kufuma ku ghorofa iya utatu na wasoliwe wafwa. 10Nanga ulo u Paulo wikile pasi, wigolwishe mwene unkala palulu yakwe, wankumbatila. Pine watela, "Mtakate itamaa, vine umpuma."11Pine wazuwa kalinji kwi ghorofa na waumenya umkate, wadya. Pine wapanga nao kwi isambo itani mpaka imizanja, wawuka. 12Wandeta yula undumendo pine umpuma wasekela ichisini.1314Usweswe twakala twakolile kumbele ya Paulo ku meli na kuwala ku Aso, pine usweswe tupangile kukunsenda u Paulo uko. Ichi chene mwene unkala iza wavzamba kulonga, vine iza apangile kuwala kupitila kusi ingavu. Pine watufikilile uko ku Aso, twampakila ku meli twawala ku Mitilene.15Pine usweswe twauka kufuma uko nu ulusiku udwa uwili twafikile kuluwavu udwa uwili uwi sapa idya Kio. Ukwi yolo dyakwe, twafika pisapa idya Samo, ni yolo dyakwe twafika ikaya iya Mileto. 16Vine u Paulo iza wamua kuuka kupitila ku Efeso, ngani kukuti atatumile isambo dyodyosi ku Asia; vine alinge ali nu ukalakashe ngani awihi ku Yerusalemu vine alinge kuli isikukulu iya Pentekoste, ngati yawezyekana umwene kulonga ulo.17Kufuma ku Mileto watuma awandu mpaka ku Efeso na kuwita achikulu awi itekelo. 18Pine wafikile kukwakwe, wawapozya, umwemwe mwakala mumanile kukwandila ulusiku udwa kwanda pine nadyatile epa pa Asia, vine iza ndili kuminu isambo dyosi. 19Nandonge utayi kwi ishima dyosi na kumisozi, na amagayo yene yambona unene ku wuwi wa Ayahudi. 20Mumanile vine iza ndaleka kutela kuminu ichindu chochosi chene iza chivwambiwa, na vine unene iza namlanganizya pawelu wa miso na kuwala kunumba ya chilandu. 21Mumanile vine unene alinge nawafunda Ayahudi na Ayunani ku tonda kwa Mulungu ni izumilo kwa Tayi witu u Yesu.22Epa, mwangalile, unene ngi nakuntimika uroho unsokofu kuwala ku Yerusalemu, ndayamane yene yamfumila unene uko, 23ngani ku roho unsokofu vine ambonaya unene ku kaya zyosi watela kukuti iminyololo na amagayo vine vimbetile. 24Nanga ulo unene iza ndelenganya kukuti uwikalo wane uwa zila yoyosi iya thamani kukwane, ngani mbwezye kumalizya udwendo dwane na kulongela kuna natangana kufuma kwa Tayi u Yesu, kuimana iinjili ya chitimbano cha Mulungu.25Epa, lola, manile kukuti wosi, inkasi mwa wala wene nazile kuwawila uwumwene, mtakambona kalinji. 26Epa namlola ilelo ili, kukuti ndakola uluwazi kulanda wandu yoyosi. 27Vine iza ndalimba kuwawila ulutogo losi dwa Mulungu28Epa muwe mukwilola umwemwe mwakala, ni iwungano dyosi dyene uroho unsokofu awawikile umwemwe kukuwa wene walinda. Muwe mukwilola kusunga iwungano dya Tayi, dyene walikazile ku landa wakwe unkala. 29Manile kukuti vine ngi nauka, imbwaizya mwapolu ingali zikwinjila kumitu, na watakalionela ingumbo iwungano. 30Manile kukuti nanga mamwi kulu umwemwe mwakala kuli awandu wakwiza na kutela yene amawi, ngani kuwakwesa ahemba wawakonge awene.31Epa mutone. mwizuke kukuti ku myaka itatu iza ndawezya kuleka kuwalanganizya chila ndu kumisozi usiku nu nsanakulu. 32Epa unene na mtwala kwa Mulungu na ku mbola iya chitimbano chakwe, dyene lingawezya kuwazyenga na kuwapa upyani papamwi nao wosi wene wawikiwe iwakfu kwa Mulungu.33Alinge ndalumwa ihela, idhahabu ama ivivwalo. 34Mumanile mwemwe mwakala kukuti imikono iyi yamba chene navwamba nankala na chene wavwamba wala wene wali papamwi naninye. 35Ku yaya yosi nawapa ufwaninganye uwa kuti vine yavwambiwa kuwavwa apina kulonga imilimo, na vine muvwambiwa kukwizuka imbola ya Tayi u Yesu, imbola zyene umwene unkala watezile: "Ivinonu kufunya kuleka kulangangana."36Pine natela uli, watungime walenga papamwi nao. 37Wosi walila ichisini na kukumbwila u Paulo insingo na kukunsuna. 38Wasukupile kupita yosi ku chila chine iza watela, kukuti watakakumbona kalinji. Pine wansindikila ku merikebuni.
1Pine alinge twalekengana nao twazile kulukuwa, twafika kukaya ya kosi, ni yolo dyakwe twafika ikaya iya Rodo, na kufuma uko twafika ikaya ya Patara. 2Pine twapata imeli yene yalambuka kuwala ku Foinike, twazuwile twanda unsizo.3Pine twafikile pi sapa idya Kipro, twaileka uluwavu udwa mongo, twauka paka ku Siria, twawika inanga ku kaya iya Tiro, vine uko kwine imeli ngati yisha umligo wakwe. 4Pine twawawine ahemba, twikala uko isiku saba. Ahemba ewa wampozya u Paulo kupitila wa Roho kukuti umene atadyate kuYerusalemu.5Nanga pine twatimizya isiku zila, usweswe twauka twawala. Wosi papamwi, na achichima wao na wana wao, watusindikile ku zila zitu paka pine twafumile pazi ya kaya. Pine twatungama imbelo, twalenga, twilaya chilandu. 6Twazuwa imeli, uko nape wasuwa kumyao kalinji.7Pine twamalizye unsizo witu kufuma ku Tiro, twafika ku Tolemai. Pala twalamwike aluko dwitu, na twikala nao kulu siku lulumwi. 8Ukwi yolo dyakwe twaukile twawala ku Kaisaria. Usweswe twinjila inumba mwa Filipo, umbwilagu wa enjili, yene iza ali papamwi na wala saba, na swinye twikala papamwi nakwe. 9Undu uyu iza ali na alili wani asungu wene walagwile.10Pine wikala uku siku kadhaa, wika kufuma ku Yahudi umbwilagu yumwi yene wakwitwa u Agabo. 11Umwene wizile kumitu na kuusenda umsibi wa Paulo. Ku msibi uwo winyepile amanama ni mikono yakwe unkala na kutela, "Umoyo unsokofu watela wuli," "Ayahudi awa ku Yerusalemu wakunyepa undu yuna ali nu msibi uwu, na pinye wakumpa mmikono mwa wandu wa nasi."12Pine twivwile eyo, usweswe na wandu wene iza wikile pala pene twampozizye u Paulo atazuwe kuwala ku Yerusalemu. 13Pine u Paulo watezile, "Mulungu chiyi, mulila na nakumvuna umoyo wane? Vine ndili tayali, kasi tu kunyepwa, ngani kufwila uko ku Yerusalemu kwa tawa dya Tayi u Yesu." 14Vine u Paulo iza atatogwa kupozyiwa, twalekile na kutela, "Epa ulutogo dwa Tayi lulongekwe."1516Pine isiku izi zyapita, twasendile imifuko yitu twazuwa ku Yerusalemu. Kuli ahemba wamwi kufuma ku Kaisaria na pinye wafwatingine naswi. Wandeta undu yumwi yene wakwitwa umnasoni, undu uwa ku Kipro, uhemba uwa kali yene twikile nakwe.17Pine twafikile ku Yerusalemu, awandu watutangine ku seko. 18Ukwi yolo dyakwe u Paulo waazile papamwi nu sweswe kwa Yakobo, na achikulu wosi iza walikwali. 19Pine twawalamka wawapile ipola lilimwi baada ya linji yene uMlungu wayalongile ku masi yamwi kupitila kusunga kwakwe.20Pine wivwile eyo, wantogola Umlungu, na wampozya, "Waona, mwanitu, kuli amaelfu yanga wene wazumila kwa Ayahudi. Awene wosi wavwamba kulema amasunde. 21Waapozyiwa kukuti uwewe umalanganizya Ayahudi wene wakwikala ku masi kulekengana nu Musa, na kukuti umawapo zya watawaili awana wao, na watakonge amasunde aya kali.22Tuvwambiwa kulonga chinduchi? Nanga ulo wakwivwa kukuti uwewe wiza. 23Epa longa chila chine usweswe tukupozya uli: tuli na wandu wani wene wawikile ilagano. 24Wasende awandu ewa na uielufye wankala papamwi nao, na uwalipile igalama zyao, ngani wawezye kuwenga inyele imintwe yao. Ngani chila ndu apate kumana kukuti yene wapozyiwa kulu wewe aya ulongofi. Wakwila nganizya kukuti uwewe umakonga amasunde.25Nanga ulo kwi pola dya amasi wene wawa asalilaji, twandike kufunya amalagizyo kukuti wavwambiwa kukwifunya ni vindu vine vyafunyiwe changati indupo ku sanamu, nu ulanda, ku chila chine chanyongiwe na kukwiwika kutani nu ukuwi." 26Pine u Paulo wawasendile achilume, nu lusiku udwa uwili, wiyelufya unkala papamwi nao, winjila mwitekelo, kuwila isiku izya kukwiye lufya, paka indupo ifunyiwe kwa chila ndu.27Isiku izyo saba pine zyapalamila kusila, Ayahudi wamwi kufuma ku Asia wambona u Paulo kwi itekelo, na maungano wanyesa na kukungoloshezya imikono. 28Iza walamba ichongo, "Awandu awa ku Israeli, mutwavwe. Uyu yene yula undu yene wawalanganizya awandu chila luwavu yene yali kunuma na wandu, amasunde, nepa. Wawaleta Ayunani kwi itekelo na kupaluwanga epa pausokofu." 29Vine epo alinge wambona u Trofimo Muefeso iza ali papamwi nakwe inkaya, nape welenginye kukuti u Paulo wandetile mwitekelo.30Ikaya yosi iza ili ni yungo, na wandu wachimbila papamwi na kukundema u Paulo. Wamfunya pazi iyi tekelo, ni mindyango yanyepwa. 31Pene iza wayozya kukunkomanga, imbola zyamfikilile unkali wa luwu dya alindaji kukuti i Yerusalemu yosi iza yizula iyungo.32Wawasenda uluwu na jemedari walichimbilila ivungano. ine awandu wambona unkali wa aluwu, waleka kukundamba u Paulo. 33Pine unkali wa uluwu wampalamile na kukundema u Paulo na watela anyepwe iminyololo iwili. Wambwilikisha umwene unanu na wachika chindu chi.34Awandu wamwi kwi wungano iza wapokota ichindu ichi na wanji ichinji. Vine ujemedari alinge atawezya kuwapozya chochosi vine alinge kuli ichongo, walagizya u Paulo wantwale inkasi ya luwaya. 35Pine wafikile ku ngazi wasendiwa na aluwu vine iwungano alinge lili ni yungo. 36Vine iwungano dya wandu wankongile na alinge walamba ichongo, "Mumbushe uyu!"37U Paulo pine waletwa inkasi ya luwaya, wampozizye ukali wa aluwu, "Ngawezya kukupozya ichindu?" Yula unkali wa aluwu watela, "Epe umapanga Ichiyunani? 38Epa, uwewe kasi yula u Mmsiri yene kunuma walongwizye uluwazi na wasendile amagaidi ielfu zini inyika?''39Upaulo watela, "Unene na Myahudi, kufuma ikaya iya Tarso iya ku Kilikia. Unene na nkaya wa kaya ingulu. Nawalenga mundekele mbange na wandu." 40Pine ujemedari wandekela, uPaulo wimilila pa ngazi na walondezya unkono wakwe kuwandu. Pine iza kuli mya ichisini, wapanga nao ku chihebrania. Watela,
1"Aluko awa utayi wane, nivwi utetezi wane wene ngulonga isalizi kuminu." 2Amakutano pene wivwa u Paulo amapanga nao kuchiebrania, winala, Atezile,3"Unene na umyahudi, nzaliwe ku mji uwa Tarso kueneo idya ku Kilikia, ila mbatila ielimu ku mji huu, kumanama iya ugamalieli. Nfundishwe kulingana nizila inonu izya isheria izya atayi witu. 4Unene ndilina ibidii iya uMulungu, changati umwemwe wosi mli. Mmbatesile ku izila ni paka ichifo; nawanyepile achilume na achi chichima mmbasumbile kwigeleza. 5Nanga umwandandi na achikulu wosi wangawezya kufunya ushahidi kukuti napokela ikalata kufuma kumyao kwa ajili iya ana luko wene wali ku Dameski, kukwane kuwala kula. Iza mmbatwale awandu ku Yerusalemu awa nila yila wanyepwe na kupata iadhabu.6Yafunile kukuti pene na ndili kusafari pene navwmba kufika ku Dameski, uusana kulu uwelu yafumile kufuma kululu yanda kuneluvywa. 7Nawile pasi nivwile isauti imambozya, 'Sauli, Sauli kuchei uma mbuzi?' 8Njibwiye, 'uwewe wananu, Nkali?' Ambozyizye, 'Unene na Yesu Umnazareti, mwene uwewe umambuzi.'9Wene iza ndilinao waonile uwelu, na wativwile isauti mwene iza amapanga na nnye. 10Natela, 'Njike chei, Nkali?' Nkali ambozyizye, 'Imilila na uinjile ku Dameski; kula upozywa chila chindu chene umapaswa kulonga.' 11Iza ndalola kwa sababu iya uwelu, ngani nawala ku Dameski ku ulongozyi ni imikono iya wala wene iza ndili nao.12Kula ngomengine nundu itawa dyakwe u Anania, iza undu mwene alemile isheria nu kukweshimika kumbele iya Ayahudi wosi wene wamakwikala kula. 13Aizile kukwane, Aimilile kumbele yane, atezile, mwanitu Sauli, ulole. 'Ku muda uwula nanda kukumbona.14Alezile, 'Umulungu uwa utayi witu akuchaguiye uwewe upate umani uwa ulutogo wakwe, kuku mbona yula mwene alini haki, na kukwivwa isauti yene imafuma kundomo wakwe. 15Kwa sababu ukuwa washahidi kukwakwe ku awandu wosi yene wayalola na yene wivwa. 16Ngani kuchei uma wetekela? Langazya, ubatizywe, ukelufye uwi uwa kukwako pene umakwita itaw dyakwe.'17Baada iya fika ku Yerusalemu, na pene iza nasali nkasi iya itekelo, yafumile kukuti mbatile umloto. 18Mbonile amambozya, 'Kalakasha ufume ku Yerusalemu, kwa sababu sanga wazumile amashuda iya kukwako kumbusu unene.'19Natezile, 'Nkali, wewene wamante nawanyepile kwi geleza na kuwlamba ku wala wene wama kukwamini ku chila isinagogi. 20Nu ulanda uwa Ustefano ushahidi wako pene witua, unene iza nimilile mmbelo na kuzumila na iza nalinda imyenda iya wala wene wankominge.' 21Lakini iza ambozyizye, 'Wala, kwa sababu unene ngukutuma uwale kutali ku awandu awa isi."22Awandu wandu husu apange kuusu ipangwi hili. Ngani kalinji wapogomike na kutela, "mfunyi undu uyu ku isi: kwa sababu kasi ivinonu apuluke.'' 23Pene iza wamapogoma, na kusumba imyenda yao na kusumbila ulungundi kululu, 24ujemedali unkulu amuliye u Paulo atwaliwe ku ngome. Amuliye awilikishwe huku amalambwa isazu, wamalamba ichongo changati vila.25Nanga pene iza anyepiwe kwa ikunga, u Paulo ampozyizye yula uakida mwene aimilile mmbelo mwakwe, "Je! yene ihaki kukundamba undu mwene Umlumi na achili atapata ihukumu?" 26Yula uakida pene wivwa amaneno eya, awalile kwa ujemedali unkali na kukumpozya, atezile, "Umavwamba kuchika chei? Kwa maana undu uyu Umlumi."27Ujemedali aizile na kukumpozya, "Mbozya, je uwe wandu uwa ku Rumi?" Upaulo atezile, "Mwene." 28Ujemedali ajibwiye, "Kupitila ichiasi chikulu icha impiya pene mbatile uraia." Lakini uPaulo ampozyizye, "Unene na Umrumi uwa kuleliwa." 29Basi wala wene wali tayali kuwala kukumbuilikisha waukile na kukundeka wakati uwula. Nu ujemedali na pinye atinile, pene amante kukuti u Paulo napinye Umrumi, na kwa sababu anyepile.30Isiku yene ya fwatile, ujemedali unkulu iza amavwamba kumana ukweli kuhusu amashtaka iya ayahudi dhidi iya uPaulo. Ngani ansatulile ivinyepo vyakwe iza amuliye akulu awa amwandandi ni balaza dyosi wakomengane. Andetile u Paulo pasi, na kukumbika u Paulo nkasi iya kuluwene.
1U Paulo awalolilie moja kwa moja awandu awa ibaraza na kutela, "Anawitu, nishiye kumbele izya uMlungu kuidhamila inonu paka isalizi." 2Umwandandi u Anania amwamuliye wala wene wimilila mmbelo yakwe wandambe untwe wakwe. 3Ngani uPaulo ampozyizye, "Umlungu akulamba uwewe, ukuta wene upakiwe ichokaa. Uikalile kumbukumu unene ku isheria, muwewe umakwamuru ndambwe kinyume ni isheria?"4Wene iza wimilile mmbelo mwakwe watela, "Vine vivi umakuntukana umwandandi uwa uMulungu?" 5Upaulo atezile, "Waluko dwane, unene iza ndamana kukuti uyu mwene umwandandi. Vine iandikwe, sanga upange iviwi kukumbusu umtawala uwa awandu wako."6U Paulo pene walola kukuti upande adyumwi uwa ibalaza iza amasadukaya na awinji Amafalisayo, apogomile nakutela, waluko dwane, unene na Umfalisayo, umwana uwa Umfalisayo. ni kusababu hii nategemea ku iyasili upulushi uwa awafu wene nguhukumiwa nao." 7Pene watela eya, ubishani unkulu wafumile kati iya Amafalisayo na awa Amasadukayo, ni ikwingano dya luwangika. 8Kwani Amasadukayo watelaya kutakola upulushi, umalaika wala kutakola umoyo, ila Amafarisayo watelaya yosi eya yalikwali.9Ighasia ingulu yafumila na baadhi iya awaandishi wene iza wali kuupande uwa Amafalisayo wimilile na kujadili, wametela, "Tutalola chochosi chiwi dhidi iya undu uyu. Uni nge umoyo au umalaika apangile nakwe?" 10Wakati ihoja ingulu yafumila, unkali uwa amajeshi atinile kukuti uPaulo ngete alepuliwe ivipande vipande na awene, ngani alaumwiyo amajeshi wike pasi na kukunsenda ku amaka kufuma kwa aletanongwa awa ibalaza, na kukuntwala kwi ingome.11Usiku wene wafwata Nkali wimilile mmbelo yakwe na kutela, "Utatime, vine unshuhudiye ku Yerusalemu, ngani ufunya ushahidi pia ku Loma."12Pene kwacha baadhi iya Ayahudi walongile uhufingo na kukwita ilaana juu iya awene: watezile kukuti wataka kudya nanga kumwela chochosi mpaka pene walankomange u Paulo. 13Iza kula awandu ichisi iya ialobaini wene walongile injama hi.14Wawalile ku awa mwandandi na achikulu na kutela, "Twiwika wewene kwi ilaana ingulu, tutadye chochosi hadi pene twankomanga u Paulo. 15Ngani, ibalaza limozye ujemedali Nkali andete kuminu, kukuti uma kwa mua ikesi yakwe ku usahihi. Kumitu tuli tayali kukunkomanga nanga atafika epa."16Lakini umwana uwa udada akwe nu Upaulo wivwile kukuti iza kulina injama, awalile winjile nkasi iya ingome na kukumpozya Upaulo. 17Upaulo amwitile u Akida adyumu atezile, "Nseude ukalumendo uyu ku ujemedali; maana aliwa ipangwi idya panga."18Ngani uakida ansendile yula ukalumendo antwalile kwa ujemedali unkali, "Upaulo yula unyepwe anitile amavwamba nguletele ukalumendo uyu kukwako. Alina ipangwi idya kukupozya." 19Yula ujemedali nkali andemile ku unkono wipeula nakwe, "Na kukumbwilikisha, "Ichinduchi umavwamba kumbozya?"20Ukalumendo yula atezile, "Ayahudi wapatine kukulenga undete u Paulo iyolo kwi ibalaza kukuti wama vwamba kupata imbola zyakwe ku usahihi ichisini. 21Ngani uwewe uta kubali kwa maana awandu ichisini iya alobaini wama kunvwiona. Wifungile kulaana, watadye nanga kumwela nanga pene wakunkomanga wetekela ichibali kufuma kukwako."22Ngani yula ujemedali unkali wandekela ukalumendo awuke, baada iya kundagizya "Utampozye undu yoyosi kukuti umbozyizye eya." 23Amwitile amaakida wawili atezile linganizyi eiskali imia ni ziwili kuwale kwa Ukaisaria na askali wazua ifarasi sabini, na wene walini ipalata mia ni ziwili, muwuka kuzamu iya utatu iya usiku. 24Apozyinye kuwika anyama vinonu mwene u Paulo akuntumila na kukunsenda ku usalama ku u Feliki Gavana.25Andikile ikalata iya inamna hi, 26UKlaudio Lisia kwa uliwali unsokofu u Feliki, isalamu. 27Undu uyu alemiwe na Ayahudi iza wamavwamba kukunkomanga, ngani nawala papamwi ni ichi chosi icha askali kuku mwavwa pene napata imbola kukuti umwene iza undu uwa chilumi.28Iza navwamba kumana kuchei wanshtakie, ngani nantwazile kwi ibalaza. 29Nalola kukuti iza ashtakiwe ku ajili iya amaswali iya isheria iya kumyao, wala iza atashtakiwe kuimbola zyozyosi izya kukumbika akomangiwe nanga kuyepwa. 30Ngani yamani kwa kukwane kukuti kulini njama dhidi yakwe, ngani kuchi kala kashe ntumile kukwako, na kuwalagizya wene washtaki walete amashtaka dhidi yakwe kumbele yako. Walayana."31Ngani wala askali watii iamli: wansenda uPaulo wautwala paka ku Antipatri usiku. 32Isiku yeneyafuata, askali awinji walekile wala azua induiya, wawale papamwi nakwe, nawene wasu wile ku ngome. 33Na wazuwa indwiya pene wafikile ku Kaisaria, na kukumpa uliwali ila ikalata wambikile u Paulo kumbele yakwe.34Numwene uliwali pene wasomile ikalata pene ambwilikishe u Paulo ijimbo dyene afumile; pene wajibu nukuti undu uwa ku Kilikia, 35Atazile, "Ngukwivwa uwewe pene wiza wala wene wa kushtakie," Amuliye awikwe ku ikulu iya u Herode.
1Baada iya isiku sitano, umwandandi u Anania, baadhi iya achikulu na untezi udyumu itawa dyakwe u Tertulo, wawalile pala. Awandu ewa waletile amashtaka dhidi iya u Paulo ku ugavana. 2UPaulo pene wimilile kumbele iya ugavana, u Tertulo andile kukunshtaki andile kutela ku ugavana, ''ku- sababu iya kuluwewe tulina iteko; na ku- amano iya kukwako yamaleta amaga lezyi aman onu ku-isi yitu; 3Basi ku- isalipo olyosi tuma senda chila chindu chene umalonga, asalam mlinishima ku feliki.4Lakini ndakugazye ichisini, na kulenga uniume amambo amache ku ifadhili zyako. 5Vime twampata unudu uyu unkolofi, amawawika ayahudi wosi kuasi isi. iza uekiongonzi uwa amdhehebu iya anazorayo.(lindikisha: isehemu iya imbola iya umstali hu 26:6. 6Kalingi iza amauwamba kuwika amawi kwi itekelo pene twendema, utakwali ku inakala inonu izya kale).( lindi kisha:umstari hu.7Ulisiasi, uafisa, aizile na kukusenda ku-amaka ku mikono yitu, utakwali ku-imakala inoni izya amaandiko iya kale). 8Nge wambuilikishe upaulo kuusu ivubola izyi, ungifunza chinanu chene twashtakie'' . 9Na ayahudi wanshitakie upaulo, wamatela kukuti imbola izyi izya mmwene.10Uliwali pene wampungilile umkono ili upaulo apange, upaulo ajiwbie, '' mmanite kukuti ku- miaka iminji wa mwamuzi uwa isi, na ndilinyi ifuraha kukwielezya unene ukwako. 11Ungawezya kukwakiki kukuti zita pita nanga isiku kuni na zimwili kufuma pene iza nzuwile kuwala ku kwabudu ku-yelusalemu. 12Na pene pwambonile unene kwi- itekelo, iza ndabishana nundu yoyosi, iza ndaleti ifijo pamkitano, nanga ku-amasinagogi nanga nkasi iya pa-mji. 13Sanga wakilishe kukwako amashitaka yene wanashitaki kuusu unene.14Ila nakili kukwako, kukuti ku-izila ila yene wama kwita ihehebu, ku-izila iyo nyio nguku ntumikila mulunga uwa utai witu. nene na mwaminifu ku yosi yene yali ku-isheria na kumaandiko iya ambikilangi. 15Ndilina ujasli uwula ku umulungu wene nanga ewo wama uwetekela, kukwiza ku-amayele uwa awafu, ku-wosi wene wahini ihaki na wene watakola ihaki napinye; 16Na ku eya, nalonga imihimo ili mbwe nidhamila yene itakola ihatia kumbele izya umulungu na kumbele izya awandu kupitila imbola zyosi.17Ngani baada iya imiake iminji nizile kuleta iwavwo kuisi yane ni iawadi iya impia. 18Pene nalonga eya, kula ayahudi awa ku-asia wambonile u nene kushelehe iya utakaso nkasi iya iteledo, kutakola ikundi ilya awandu bila niyuko. 19Awandu ewa wene iwapasile kukwimilila kumbela iya kuliwewe isalizi watele chene walinacho kumbusu unene nge walini ipanguri dyudyosi.20Aa awandu ewa wewene watele ikosachi dyene walionile kulewane pene nimilile kumbele iya ibaraza idya chiyahudi. 21Isipokuwa ku-ajili iya ichindu chichimu chene ndenzile ku-isauti pene nimilile nkati yao; ni ku-isababu iya amayele uwa awafu umwene mmambukumu unene.22Feliki iza atalifiwe vinonu kuhusu izila , na umkutano iza ualishizywe. aleziele,''ulisia jemedali pene akwiza pasi kufuma ku-yelusalemu kufunya amamuzi dhidi iya amashitaka yinu.'' 23Ngani amwamuhye uakida adime upaulo, ila apate inafasi atafumile undu uwa kuwakanila arafiki wakwe watamwendangile.24Baada iya isiku kadhaa, Ufeliki asuile nu uDrusila unchima kwe. mwene iza umyahudi, antumile undu kuwala kumwita u Paulo na wivwile kufuma kukwakwe imbola izya izumilo nkasi iya u Yesu Kristo. 25Ila Upaulo pene iza amajadiliana nakwe kuhusu ihaki, kuwa ni ichiasi icha ihukumu yene amakwiza, u Feliki apatile ihofu ajibwiye, "Ila nge napata umuda kalinji, ngu kwita."2627Umuda uwo yuo, iza amakuti u Paulo akumpa impia ngani amwitile ichisini apangile nakwe. Ila pene imiaka yiwili pene yapita, uPorkio Festo wawu uLiwali baada iya u Feliki, ila Ufeliki iza amavwamba kukwitogolesha ku Ayahudi, pene andehile u Paulo pasi iya uangalizi.
1Chavino Ufesto winjila ku ijimbo ngani baada iya isiku zitatu awalile kufuma ku Kaisaria hadi ku Yerusalemu. 2Uhemba mkali na Ayahudi akonkodi waletile ishituma iya Upaulo ku Festo, na wapangile kumaka kwa u Festo. 3Poshe andengile u Festo ufadhili kuhusu imbola izya Upaulo ili kusudi amuite ku Yerusalemu kusudi waka nkomange kuzila.4Lakini u Festo wajibile kukuti Upaulo iza unyepwe ku Kaisaria, nanga ulo umwene akusua kula chikala kashe. 5Ateile "Ngani, wale wene wanawezya, wangawezya kuwala nusweswe. Nge kula ichindi chiwi kwa undu uyu, mmauwa mbiwa kukunshtaki."6Baada iya kukwikala isiku zinana au makumi ichisini, asuile kukaisalia. Ni isiku yene yafwatile aikalile kuchiti icha ihukumu iza amavwamba u Paulo wantwale ku kwakwe. 7Pene afikile, Ayahudi, kufuma ku Yerusalemu wimilile mmbelo, wafunyile amashtaka aminji tena kasi amapupu yene washindwile kwibitisha. 8U Paulo witetie na kutela, 'Kasi kuusu itawa idya Ayahudi, kusi kuusu itekelo, kasi kuusu u Kaisalia, ndongile amawi.'9Lakini Ufesto iza amavwamba kukwitogolesha kwa Ayahudi ngani uPaulo wajibwiye na kutela, 'Je, umavwamba kuwale kuYerusalemu kuhukumuwa nunene kuhusu imbola izyo?' 10Upaulo atezile, 'Nakwimilila kumbele iya ichiti icha ihukumu icha Ukaisari pene navwambiwa kusenda ihukumu. Ndapuzana na Ayahudi, changati uwewe vime umanile vinonu.11Nge nkosie na ngendongile chene chima vwambiwa ku ichifo, sanga ngane kukufwa. Lakini nge ishutuma zyao kasi ichi ndu, kutakola undu mwene awezya kungabizi kumyao. Nakundengu uKaisari.' 12Baada iya u Festo kupanga ni ibaraza ajibwiye, "Umakumbona uKaisari; awala ku uKaisari.''13Baada iya isiku kupita umwene u Agripa nu Ubernike wafikile ku Kaisaria kulonga imilimo rasmi kwa u Festo. 14Pine wikalile pala isi ku ninji, u Festo atwazile ikesi iya uPaulo kwa umwene; Atezile, 'Kulundu alekiwe epa nu Ufeliki alinge unyepwe. 15Pene iza niliku Yerusalemu awamwandandi na achikulu awa ku Yerusalemu waletile ikesi iya kandu uyu kukwane, awene wilikishe kuusu ihukumu yakwe. 16Ku eya iza najibwiye uli kasi idestuli iya Awaloma kukumfunya undu ku ulutogo badala iya, untenda amawi ima vidi kuwa ni nafsi iya kuakabili ashitaki wakwe na kukwitetea kuusu uwi.17Poshe ulo pene wizile papamwi epa, iza ndawetekela, lakini isiku yene yafuatie nikala kuchiti icha ihukumu na kukwamulu undu yula awale mnumba. 18Pene ashitaki wimilila kukundhitaki, iza na kuti kutakola amashitaka makulu yene yaletiwe kukumbusu umwene. 19Badala yakwe, iza kuli na ubishani fulani papamwi numwene kuusu idini yao na kuusu u Yesu mwene iza wafwa, lakini u Paulo ama dai kukuti umpuma. 20Iza nfumbiwe jinsi iya kuchunguza isuala hili nambwilihishe nge angawala ku Yerusalemu kupata ihukumu kuusu imbola izyi.21Lakini U Paulo pene aitwile awikwe pasi iya ulinzi kwa ajili iya uamuzi uwa umwene, na muliye awikwe nange pene nimakuntwala kwa uKaisari.' 22U Agripa apangile nu u Festo, "Ngutogwa kuku mwivwa undu uyu.'' ''U Festo, atezile, "Iyolo ukumwivwa."23Ngani iyoto, uAgripa nu uBernike wafikile ku shelehe ininji; wafikile ku ukumbina amaafisa achijeshi, na awandu amanikwe awa pa mji. Nu uFesto pene afinyile iamri, uPaulo atwazilwe ku miyao. 24U Festo atezile, "Mwene Agripa, na awandu wosi wene walepa pia wamavwamba unene mbape ushauri, na amene alombile achongo ku kwane kukuti afwe.25Iza na kuti iza atalonga nachimu dyene livwamba ichifo; lakini vino umwene amwitile, iza na vwamba kukuntwala kukwakwe. 26Lakini nakola ichindu chene icha kukwandika ku mwene. Ku isababu hi, ndetile kukwako, hasa kuluwewe, Umwene uAgripa, ili mbate ichindu icha kukwandika kuusu ikesi. 27Vine nalola itakola imaana kukuntwalila unyepwe nanga kukulondesha amashtaka yene yakunkabili.
1Ngani, uAgripa ampozyizyo u Paulo, `umaluhusiwa kukwitetea.' Ngani u Paulo wagolosha unkono wakwe witetea uli. 2"Nakwiona ndilina ifulaha, Umwene uAgripa, ili kulonga ikesi yane kumbele yako ilelili dhidi iya amashtaka yosi iya ayahudi. 3Vine ku isababu uwewe wa umtaalamu uwa idesturi izya ayahudi za amaswali. Ngani tulenga ku utulivu uyivwe.4Mmwene, Ayahudi wosi wamante vine iza na ishi kufuma ku ulumendo wane ku itaifa dyane kula ku Yerusalemu. 5Wamanite unene kufuma uandilo na wamavwambiwa kuzumila kukuti iza naishi changati Umfarisayo, idhehebu dyene lili na umsimano ku idini yitu.6Isalizi nimilila epa mbukumiwe kuisababu yane nalola iahadi yene uMulungu alongile nu utayi witu. 7Hi yene iahadi yene amakabila yitu ikumi na ziwili yalina itumaini kupokela nge wakunzumila uMlungu ku ibidii usiku nu unsana kulu. Kwa ajili iya itumaini hili, umweme uAgripa, kuhuti ayahudi wamanshitaki. 8Kuchei undu yeyosi kati yinu amakuti amayele kukuti uMulungu upulusha awafu?9Kulu umda fikiliye kukuti ngete nalonga amambo aminji dhidi iya itawa idya uYesu uwa ku Nazareti. 10Nalongile eya ku Yerusalemu; nawanye pile awaumini awinji mwi geleza, na iza ndilina amamlaka kufuma kwa amwandaudi akulu kulonga ulo; na pine iza nawakomanga, nalambile ikula idhidi yao. 11Ichisini mmba adhibwiye ku amasinagogi yosi ngani iza navwamba wakane izumilo dyao. Iza ndilima ihasila ichisini kusu awene ni iza mmbaswakile nanga ku imiji iya ku ugenini.12Pene iza na longa eya, nazile ku Dameski, pene iza ndili na amamlaka na amalagizyo kufuma kuamwandandi; 13pene iza ndili kwila, pa unsanekula, umwene, nalola uwelu kufuma kululu wene iza uwelu umkulu kupita uzuwa na iza wang'ala na kutupilima unene na awandu wene iza wasafili papamwi nannye. 14Usweswe wose pene twawile pasi, nivwile isauti imatela na nnye imatela ku ilugha iya ichieblania: `Sauli, Sauli! Kuchei umangazya? Ivi kangu kukwako kulamba iteke umchokoo.15Ngani natela, 'Uwewe wa nanu, Nkali?' Nkali ajibwiye, 'Unene na Yesu mwene umangazya. 16Sasa imilila ku amanama yako; sababu ku ikusudi ngani unene naloleka kukwako, nkule uliye uwewe wa untumishi na wa shahidi uwe imbola zyene umanite kasu unene isalizi ni imbola zyene kulondezya pa baadaye; 17na ngukupulusha ku awandu na awandu awa amataifa pene nakutuma, 18kusatula imiso yako na kuwafunya kuchisi kuwala ku uwelu na kufuma kumaka iya ushetani wangelukila uMlungu; Ngani wapate kupokela kufuma kwa uMlungu umsamaha uwa amawi nu upyani wene nawapile wala wene mmba peulile ku izumilo yene ili kukwane.19Ngani, umwene uAgripa, iza napotwo kuleka amaono iya kululu, 20lakini, ngani naku - Yerusalemu ni isi yosi iya uu Yudea, na pia kuwandu awa ku amataifa yanji nahubiliye kukuti awabutu nange lukile uMlungu, walonge ivindu zyene zyifwaya itoba. 21Ku isababu iyo Ayahudi wandemile unene kwi itekelo, iza wavwamba kungomanga.22Umulungu anavwile paka isalizi, ngani na kwimilila na kushuhudia ku awandu awa kawaida na kuwala akulu kuusu yala yene ambwilagu nu u Musa watezile yalifumile na kasi vinji; 23Kukuti uKristo lazima agaye na akuwa uwa kwanza kuzyuka kufuma ku awafu na kutangazya uwelu ku Ayahudi na awandu awa ku amataifa.24U Paulo pene wamalizya kukwiteteya, u Festo atezile ku isauti ingulu, 'Paulo, uwewe waulila injele! Amasomo yako yakuchiku ku ulila injele. 25Lakini u Paulo atezile, unene nda ulila injele, mweshimiwa Festo; lakini ku ujasili natela izya mmwene. 26Ngani vine umwene amante kuhusu imbola izyi; ngani, natela ku utekamu wakwe chavine ndilina uhakika kukuti kutakola chochosi chene chapiswa kukwakwe; vine hili litalongiwa mmbelo.27Je, umakwamini ambwilagu, umwene Agripa? Mante kuluili umakwamini.' 28Uagripa ampozyizye u Paulo, 'Vine umuda umwipi ungawezya kunshawishi unene na kumbika na Mkristo? 29U Paulo atezile, "Nakudenga uMulungu kukuti, kutenda umwipi au umwinji, kosi kuluwene tu bali kuwosi kuwale wene wananivwa ilelili, wafwane changati unene, lakini ngekuta kola iminyololo iya kumageleza."30Ngani umwene wimilile, ni uliwali, nu Bernike pia, na wala wene iza wika lile papamwi nakwe, 31pene wauka ku ukumbi, wapangilile awene ku awene na kutela, 'Undu uyu atafwe wala ichifungu.' 32Uagripa ampozyizye uFesto, "Undu uyunge ulwikwa hulu changati iza atekata itufani ku uKaisari."
1Pene yamuliwe kukuti tumavwa mbiwa ku amazi kuwala ku Italia, wankabidhie u Paulo na anyepwe winji ku afisa adyumu uwa ijeshi idya chiloma itawadyakwe u Julio, uwa ichikosi icha uAgustani. 2Twazuwile imeli kufuma ku Adramitamu, yene iza imavwambiwa iwale mmbelo iya ipwani iya ku Asia. Ngani twi njila mwi ibahali. UAristaka kufuma ku Thesalonike iya Makedonia awalile papamwi nusweswe.3Isiku yenefwata twika inanga ku mji uwa Sidoni, pene ujilio anchikile u Paulo unonu na anduhusu kuwala kwa iwunda wakwe kusenda unonu wao. 4Kufuma epo twawalile ku ahadi tuwale kuwala kupilima ichisiwa icha ku Kipro chene iza chiungine ku umweya, kwa sababu iya umweha iza umatukabili. 5Baada iya kuisafili ku amazi yene yali numbelo mmwa Ikilikia ni Ipamfilia, twizile ku mila, umji uwa ku Lisia. 6Pala yula afisa uwa ijeshi ndya Chiloma, wiona imeli kufuma ku Alexandria yene iza yene isafali iya wala ku Italia. Atuzuwi zye nkasi yakwe.7Baada isafili uche uche ku isiku ininji ngani twafikile ku amagayo kalibu ni iKinidas, umweya utaturuhu kalinji kuwala ku izila yila, ngani twawalile mmbelo iya ichivuli icha ulelete iza tuchinga umweya, mkabala nu Salmone. 8Twasafaliye mmbelo iya ipwani ku ukangu, mpaka twafika maali pene pakwitwaya ku Fari Haveni yene ilimbelo nu umji uwa Lasi.9Iza twasenda umda umwinji sana, nu umda uwa unyepo uwa chiyahudi iza upitile, ngani isalizi iza yene ihatari kukwendelea kusafili. Ngani u Paulo atufundile, 10nakutela, "Achilume, na lola isafali yene tuvwamba tuisende ikuwa na amadhala ni hasala iminji, kasi iya imizio ni meli, lakini pia iya amaisha yitu." 11Lakini uafisa uwa ijeshi idya chiloma amwivwile ichisini nkali wakwe nu unkala meli, kuliko imbola yila yene yapangiwa nu u Paulo.12Kwa sababu ibandali iza ili kusehemu ingangu kukwikala pene kulima imbepo, abahalia awinji washauli twende kufuma pala, ili ku inamma yoyosi nge tuwezya kuu fila umji uwa uFoinike, twikale pala umda uwa imbepo. Ifoinike yene ibandali kula ku Krete, na imalota ku kaskazini mashariki na kukusini mashariki. 13Umweya uwa kufuma ku kusini pene wanda kuvume polepole, abahalia iza wamakuti wapatile chila chene iza wamavwamba wafunyizya inanga na kuwukila kumbelo.14Lakini baada iya umda kidogo umweya unkulu, wene witwile uwa ku kaskazini mashariki, wandile kutu lamba kufuma kung'ambo iya ichi siwa. 15Pene imeli yelemewa na kupotwa na kukudwa nu umweya, twa kubaliana ni hali kiyo, twasafili papamwi. 16Twachimbile kupitila ula upande wene iza umachinga umweya uwa ichisiwa itawa dyakwe iKauda; ku amagayo twafanikiwe kukukombea idyato.17Baada iya kwesa, watumile ikamba kunyepa imeli. Watinile kukuti ngiti twawezya kuwala ku ieneo idya ulusanga umwinji idya Syiti, ngani wika inanga na wendeshiwe mmbelo. 18Twalambiwe kumaka sana nu umweha, ngani isiku yane yafwatile abahalia wandile kusumba imizio kufuma kumeli.19Isiku iya utatu, abahalia wandile kufunya amazi ku imikono yao wewene. 20Pene uzua ni inyota zita wakile ku isiku ininji, uchili umweya unkulu watulamba, na amatumaini iya kukuti tulavwiwe yafwile.21Baada iya lola wazile kumda umuinji bila ichakudya, epo u Paulo wimilile pakasi iya abahalia atezile, "Achilume, iza mmavwambiwa mmivwe, na ngete tutafunye inanga kufuma ku Krete, ili kusenda eya amadhala ni ihasala. 22Ngani isalizi nawa tia umoyo, kwa sababu sangu kufumila utyegaji uwa amaisha kati yinu, bali uwa imeli tu.23Usiku pene wapita umalaika uwa uMlungu, mwene uMlungu unene uwa kukwakwe, na yula mwene ngumwabudu - umalaika wakwe wimilile mmbelo mmwa kukwane. 24Na kutela, "Utatime Paulo. Lazima ukimilile kumbele iya uKaisari, lola, uMlungu ku unonu wakwe akupile ewa wosi wene wasafili papamwi nu uwewe. 25Ngani, achilume, ipi imyoyo, kwa sababu mwaminiye uMlungu, kukuti ikuwa changati vene mbozyizywe. 26Poshe ulo lazima tulemeke kwa kulambwa ku baadhi iya ivyisiwa."27Pene usiku wafika uwa ukumi na zini, kwene iza tukwendeshiwa kukula kwi ibahali iya ku Adratik, changati usiku uwa manane uli, abahalia iza wamakuti wakalibiye ku isi ngavu. 28Watumile umlio kupima amazi na wapatile imita ichilini ni saba. 29Watimile tunga lamba imiamba, ngani wikile inanga zini kufuma ku sehemu ene wawikaya inanga wa lengile kukuti unguzu uwize mapema.30Wala amabahalia iza wamavwamba inamna iya longa yila meli na wisha inanga kufuma isehemu iya kumbele iya iboti. 31Lakini u Paulo ampozyizye yula u askali uwa ijeshi idya chiloma na wala askali, "Sanga mwavwe ngani ewa awandu washala ku imeli." 32Ngani wala askali wamengile ikamba izya iboti yila na kuleka isendiwe na amazi.33Pene uwelu uwa unguzu pene iza umafumila, u Paulo awafundile wosiwadye nanga kidogo. Atezile, "Hi isiku iya kumi nazini mmawetekela nanga kukudya, mtadya nachimu. 34Ngani nawafunda msende ichakudya, kwa sababu hi ni kwa sababu iya ku ajili iya amaisha yinu; kutakola nanga inyele idyimu uwa untwe winu wene ulatyese. 35Pene watela ulo, asendile umkate wasalipa uMlungu kumbele iya amiso iya chila undu. Ngani wamenga umkate waandile kukudya.36Ngani wosi wapewile umoyo na wene wa sendile icha kudya. 37Iza kula awandu 276 nkasi iya imeli. 38Pene wadya ichisini, wapupushizye imeli kwa kusumba ingano nkasi iya ibahali.39Pene yawa undana kulu, iza watambua isi ngavu, lakini walolile isehemu ingavu yene yinjila ku amazi yene ilina ulusanga umwinji. Wajadili nge wawezya kuongozya imeli kuwala pala. 40Ngani walegezya inange walekelile mwi ibahali. Ku umda wuwanyo walegozyizye ikamba izya itanga na winula isehemu iya kumbele ku umweya, ngani welekie ku isehemu yila iya ulusanga umwinji. 41Lakini wizile mahali pene imito yiwili ima kwingana. Na imeli yalongozyizye kulusanga, na yila isehemu iya kumbele iya imeli yagwama pala na yapotwile kuwuka, lakini isehemu iya kumbele iya imeli yandile kuvunika kwa sababu iya ukali uwa amawimbi.42Umpango awa wala askali iza kuwakomanga anyepwe, ngani kukuti kutakola undu mwene angawezye kusawa na kuwuka. 43Lakini yula uaskali uwa ijeshi idya chiloma iza amavwamba kukunkomboa u Paulo, ngani wimilisha umpango ula; na amuliye wala wene wangawezya kusawa, wanange kufuma kumeli na wawale kuisi ingavu. 44Ngani achilume awinji walfwate, winji kululu iya ivipande ivya imbao na winji kululu iya ivindu vyinji kufuma kumeli. Ku izila iyi yafumile kukuti wosi tufika salama ku isi ingavu.
1Pene twafishwa ivinonu, twamema kukuti ichisiwa chikwitiwa Malta. 2Awandu akaya wa pala kasi kukuti watupile ishima ilya kawaida ngani ahumika undilo kutukalibisha wosi, kwa sababu iya ivula ni mbepo ine yendeliye.3UPaulo pene alinze wakwinganya imiligo iya ingwi na kuwika mu- undilo izoka indili yene ilina - isumu yafumila imimgwi kwa sababu iya ilungula lila na yi pili mye munkono wakwe. 4Awandu akaya awa pale pine waona umnyaama amaning'ana kufuma kunkono wakwe, witezya awene kwa wene,, "Undu uyu ieya mwene unkomazi mwine watolwike kwibahali lakini iliaki itakanduhusu kuishi.5Lakin umwene ansumbile yule umnyama ku- undilo na iza atapata amadhala yosjosi yala. 6wene wambetileavimbo kutthoma au awe ghafla na kukufa lakini baada iya kukundola kumuumba nakulu na kulola kukuta kutakola ijambo dyena kasi idaya kawaida ku-kwakwe, wabadilishizye amawazo yao na kutela iza aliza umulungu.7Basi mmbelo pala iza palina ni ialdhi yene iza ilina isao izya unkulu uwa ichisiwa, undu itawa dyakwe Upablio atu kalibishizye ku isiku zitatu. 8Yafumile kukuti utaji uwe Upablio ale miwe na ihoma na kutapika. Nu- UPaulo pene wamwendangila, alengile, awekile imikono kululu yakwe, na kukumpulusha. 9Baada iya kufumila hili, Awandu awinji pala pachsiwa wene iza awinu na wawalile na kupuhishwa. 10Awandu wafunyizye ishima ininji. Pene iza tukwiyandaa ni isafali watupita chene iza tumavwamba.11Baada imyesi yitatu, twasafiliye nkasi iya imeli iya u Iskanda yene yalambiwa ni mbepo pachisiwa, wene aviongozi wakwe iza analuko wawili amapasa. 12Baada iya fika kumji uwa Sirakusa, twikalile pala isiku zitatu.13Kufumila pala twasafili twafika kumji uwa Regio. Baada iya isiku idyimu umweya uwa ku ksini wafumile ghafla, baada iya isiku ziwili twafikile kumji uwa u Putoli. 14Kula twawaonile analuko na twakalibishizywe kukwikala nao ku isiku saba. Kuzila yila twizile kuRumi. 15Kufuma kula wala analuko, badala iya kukwivwa imbola zyitu, wizile kutwavwa kula kwi isoko idya ku Apias ni Hotel zitatu. U Paulo pene wawaona wala analuo wnsukulu uMlungu wiponya ujasili.16Pene twinjila Kuloma, uPaulo aluhusiwe kukwikala mwemwene papamwi nu askali mwene iza ama kunsunga. 17Baada iya isiku zitatu u Paulo utile papamwi wala acitume wene iza aviongozi kati iya Ayahudi. Pene wiza papamwi atezile, "Wanawitu, papamwi na kukuti ndalonga uwi wowosi ku awandu ewa au kulonga chinyume ni talatibu izya atayi witu wene watulolile, nafunyizywe changati unyepwe kufuma ku Yerusalemu hadi kumikono iya Awarumi. 18Baada iya kunhoji, iza wamevwamba kundeka hulu, kwasababu iza kutekola isababu kukwane iya kupewa ihadhabu iya ichifo.19Lakini wale ayaudi pene wapanga chinyume ni ishauku, nlazimike kuvwamba ilufaa kwa kaisalia yalinge kukuti natwala amashtaka kuusu itaifadyane. 20Kwa sababu iya vwamba ilufaa, ngani, nalengile kuwalola na kupanga mumwemwe. Kwa sababu iya chila chne ku Israeli ilina ujasili kwacho, nanyepwa ni inyepo ichi.21Ngani awapozyizye, "Iza tulipokela ikalata kufuma ku Yuea kukumbusu uwewe,wala kutakola unaluko mwene iza na kufunya itaalifa nanga kutela ichindu chochosi chiwi kuhusu uwewe. 22Lakini tumavwama kukwivwa kufuma kumyao umakuti chei kuhusu ikundi idya awandu ewa, kwa sababu imani kwe kuminu kukuti limapanga chinyume kila mahali.''23Pene watenga isiku kwajili yakwe, awandu awinji ichisini wawalile mahali pene amakwikala. Atezile lila ijambo kumyao na kushuhudia kuhusu kwa Mulungu. Iza amavwamba kuwapozya kuhusu u Yesu, ku namna zyosi ziwili kufuma kusheria izya uMusa na kufuma ku ambwilagu, kufuma unguzu paka umongodwa. 24Kula baadhi washawisiwe kuhusu imbola yene yateliwa, na kula wanji wene watazumilile.25Pene wapotwa kukailiana wewene, waukile baadaiya uPaulo kutela imbola izyi idyimu, "Umoyo uwa chilimano utezile ivinono kupitila umbilagu u Isaya ku atayi witu. 26Alezile, 'Wale ku amandu ewa upange,"Ku amashio yinu mkwivwa, lakini sanga mwelewe; Na kumiso yinu mlola lakini sanga minane.27Kwa ajili iya imyoyo iya awandu ewa yilikatazumaka, amashio yao yivwa kutaabu, walimbile amiso yao, ili kukuti watamane ku miso yao, na kukwivwa ku amaskio yao, na kumana ku imyoyo yao, na kugeluka kalinji, na ngete nawapulusha.''28Ngani, mmavwambiwa kumana kukuta ukulu uwa uMlungu watwala kuwandu awa amataifa, na wakwivwa. (lindikisha: Umstali hu 29"Pene iza watela imbola izyi, Ayahudi wahukile iza wakiua amasindano makulu kati yao," Itakwali ku inakela inonu izyakale).30U Paulo wikalile ku inumba yakwe iya kupanga ku imyaka yosi yiwili, na awakalibishizye wosi wene wizile kukwakwe. 31Iza amahubiri ukulu uwa uMlungu na iza amafundisha imbola juu iya Nkali u Yesu Kristo ku ujasili wosi. Kutakole undu wakunzuia.