Bible

Lucas

1TE BELUK LA YICH' ALBEYEL TE TEÓFILO¹Ay bayal mach'atik la sk'an xcholik ta lek te sk'oplal te beluk k'oem ta pasel ta jtojoltike, ²jich te bit'il la sts'ibuyik jilel te mach'atik neel la yaiyik stojole sok te mach'atik la yak' sbaik ta abatinel te ba xcholik te beluk k'ot ta pasel ta xjajch'ibale. ³Janix jichon uuk, lek la jkaiy te la jojk'iy ta lek te beluk k'ot ta pasel ta neelal toe, ja yu'un te la jts'ibubat ta lek swenta yu'un xchololet ya awil, Teófilo te buen ich'bilat ta muk'e. ⁴Ja me yu'un ya ana' stojol te ja smelelil te beluk la awich' bijubtesel yu'une.LA YICH' ALEL TE YA XBEJK'AJ TE JUAN AK' ICH' JA'E ⁵Te k'alal ochem ta ajwalil ta lum Judea te Herodese, ay tul sacerdote te Zacarías sbiile, te ja ay sok te tsobol sacerdoteetik te ja sts'umbal tel a te Abíase. Te yinam te Zacaríase ja a te Elisabet sbiile te ja sts'umbal a te Aarone. ⁶Ta xcha' nubulik toj yat'elik ta stojol Dios, sok xch'uunojik spisil te mantaliletike sok te sk'anjel yot'an te Kajwaltike. ⁷Jauk me to mayuk yal-snich'anik a, ta skaj te Elisabet ma sta alal sok me'el-mamalikix a.⁸Jich k'ot ta pasel te k'alal talem ta abatinel ta stojol Dios ta templo te Zacaríase sok te sjotak sacerdoteile. ⁹Jich te bit'il k'ayemik ta spasel te sacerdoteetik te ya stsaik ochel te mach'a ya x-och baele, k'ot ta stojol te Zacarías yu'un ya x-och bael ta xchik'el pom ta templo. ¹⁰Spisil te ants-winiketike stsoboj sbaik ta sk'oponel Dios ta yamak'ul te temploe te k'alal yak ta chik'el a te pome.¹¹Jich yu'un chiknaj tul ch'ul abat yu'un te Jkajwaltik ta stojol te Zacaríase, la stejk'an sba ta swa'el skajtijib te xchik'jibal pome. ¹²Te k'alal la yil te Zacarías te ch'ul abate ma la sna' te beluk la spas yu'une, melel k'axem to xan xiw yu'un. ¹³Jauk me to la yal te ch'ul abate: "Ma me xiwat Zacarías melel la yaiybatix stojol te ak'op te Diose.Te awinam Elisabet ya me yak'bat tul ja nich'an. Juan me ya xk'ot sbiil.¹⁴Ya me xbinub ja awot'an yu'un sok ya me sbujts'naj awot'an sok bayal me mach'a ya xbinub yot'an yu'un te k'alal ya xbejk'aj te alale. ¹⁵Muk' me sk'oplal ya xk'ot ta sit te Kajwaltike. Ma me stak' yuch' te vinoe sok te beluk tulan ta uch'ele, sok ya me yich' nojesel yu'un te yu'el te Ch'ul Espíritu k'alal ay to ta xch'ujt' a te sme'e.¹⁶Sok bayal me te yal-snich'an te lum Israel te ya sujt'ik tel ta stojol te Jkajwaltik Diose. ¹⁷Janix me jich ya xneelaj bael ta xcholel te nopol ya xtalix te Jkajwaltike sok yich'oj yu'el sok te espíritu jich te bit'il yich'oj a te Elíase. Jich me ya spas swenta ya sujt'es yot'anik a te alnich'anetik ta stojol te sme'-statike, yu'un me jich ya stak' xyanajik a te mach'atik k'axinte mantaliletike jich me ya xk'ot snopjibal te bit'il te mach'atik tojike, swenta yu'un ya xchajp'anbey jilel te lum yu'un te Jkajwaltike."¹⁸Te Zacaríase la yalbey te ch'ul abate: "¿Bit'il ya jna' stojol te jich ya sk'ot ta pasele? Melel te jo'otike me'el-mamalotikix." ¹⁹Te ch'ul abate la sut sok jich la yalbey:"Jo'on te Gabrielon te mach'a ya stejk'an sba ta stojol te Diose. Te jo'one tikunbilon tel ta sk'oponbelat, jkich'oj ba tel te lekil k'ope. ²⁰Ta ora to, te ja'ate uma' ya xjilat ja to teme k'ot sk'alel te ya xbejk'aj te alale. Ja me yu'un te ma la ach'uunbon te jk'ope, te ya xk'ot ta pasele."²¹Jich te ants-winiketike yakalik ta smaliyel te yakuk slok' tel te Zacaríase. Yanax la yaiyik yu'un te bejk'ulnax ma xlok' tel ta yutil te temploe. ²²Jauk me to te k'alal lok' tel te Zacaríase ma ju' yu'un sk'oponel te ants-winiketike. Jich la sna'ik stojol te ay beluk la yil te k'alal ay ta yutil te temploe. Janax te la stijtiley sk'ab ta stojolik, xujt' ma ba k'opoj. ²³K'alal laj yot'an ta spasel te at'elil ta templo, te Zacaríase bajt' ta sna.²⁴K'alal k'ax te k'aale, te Elisabet la sta sbaal. Ma lok' ta sna jo'eb u. Melel jich la yal: ²⁵"Lek yot'an ta jtojol te Jkajwaltik te ay beluk la yak'bonixe sok la slok'esbonix bael te jk'exlal ta stojol te ants-winiketike yu'un te mayuk jkal-jnich'ane."LA YICH' ALEL SK'OPLAL TE YA XBEJK'AJ TE JESUSE ²⁶Ayix wakeb u yik'bel a te alal te Elisabete, te ch'ul abat Gabriel tikunot bael yu'un te Dios ta jun muk'ul lum te Nazaret sbiile te ay ta Galilea, ²⁷ba sk'opon tul ch'iel ach'ix te ma ba tabil ta winike te María sbiile. Te makbilix yu'un te tul winik te José sbiile te ja sts'umbal te Davide. ²⁸Te ch'ul abat k'ot ta stojol te María jich la yalbey: "¡Bame ayat, te ja'ate bayal ja k'uxteyel yu'un te Diose! sjoinojat te Jkajwaltike." ²⁹Te María ma la sna' beluk la sut yu'un te beluk albote sok kaj ta snopel te beluk swentail te spatjibal ot'anile.³⁰Te ch'ul abate la yalbey: "Ma xiwat, María, k'uxat ta yot'an te Diose" ³¹Te ja'ate ya a ta tul alal te ya awik' tel ta balumilale, "Jesús" ya xk'ot sbiil. ³²Muk' sk'oplal ya xk'ot sok ja ya sbiilin Snich'an te Diose. Te Kajwaltik Dios ya yak'bey te smuk' najtijib te David te sts'umbale. ³³Ya x-och ta ajwalinel ta slumal Jacob ta sbajt'el k'inal sok mayuk bi ora ya xla te ajwalinel yu'une."³⁴Te María la sjojk'ibey te ch'ul abate: "¿Bit'il ya xk'ot ta pasel te beluk la awalbone, melel mayuk jmamlal?" ³⁵Te ch'ul abat la sutbey te Maríae: ''Te Ch'ul Espíritue ya xtal ta atojol sok yu'el te mach'a toyol ay ta ch'ulchane. Te ch'ul alal te ya xbejk'aje Snich'an Dios ya xk'ot te sbiile."³⁶Ilawil te ja tijinabal Elisabet, ay me ix swakebal u te ayix sbaale manchuk me me'elix a, melel albil te ma sta alale. ³⁷"Te Kajwaltik Dios mayuk beluk ma xju' yu'un spasel." ³⁸Te María la yal: "Ilawil, jo'on yabaton te Jkajwaltike, aka pastajuk ta jtojol te beluk la yaltele." Jich ik'tayot yu'un te ch'ul abate.TE MARÍA BA YIL TE ELISABETE ³⁹Jich yu'un ma ba k'ax bayal k'aal, la xchajp'an sba te María bajt' ta ora nax ta witstikal, ta bay muk'ul lum yu'un Judea. ⁴⁰Och bael ta sna te Zacarías sok la spatbey yot'an te Elisabet. ⁴¹Te k'alal te Maríae la spatbey yot'an te Elisabet, te alal te yik'oj ta xch'ujt'e la stij sba jich te Elisabet noj ta yot'an te Ch'ul Espíritue.⁴²Te Elisabet tulan ak'opoj, jich la yal: "Binax me awutsil ta spisil te antsetike sok binax me yutsil te alal te ay ta ach'ujt'e. ⁴³¿Bit'il ay a te ja tal ta jtolol te sme' te Jkajwale? ⁴⁴Melel te k'alal la jkaiy stojol te la apatbon jkot'ane, te alal te ay ta jch'ujt'e la stij sba yu'un bujts' yot'an. ⁴⁵Binax me awutsil te la ach'uun te ya xk'ot ta pasel ta atojol te beluk la yal te Jkajwaltike."⁴⁶La yal te Maríae: Te jch'ulele ya yich' ta muk' te Jkajwaltike ⁴⁷sok ay sbujts' jkot'an ta stojol te Dios te ja koltaywanej jku'une.⁴⁸Ja me la yil te pek'el yak'oj sba te abat yu'une. Ilawil, ta ora to sok ta sbajt'el k'inal ya me yalik te binax jkutsile. ⁴⁹Melel te mach'a bayal yu'ele, mero muk' te beluk la spas ta jtojole, te sbiile ja ch'ultesbil.⁵⁰Te yutsil yot'an te Diose ya me xk'ax ta cha'ox chajp' sts'umbal me'el-tatil teme ya xch'uunbeyik te smantale. Mero muk' te beluk spasoje; ⁵¹La stenix bael te mach'atik ya stoy sbaik sok te snopjibal yot'anike.⁵²La yak' koukix ta muk'ul snaktijib te ajwaliletik sok la yak'ix xmo sk'oplal te mach'atik pek'el yak'oj sbaike. ⁵³Te Diose la snojesbeyix xch'ujt' ta lekil we'elil te mach'atik ayik ta winale, yan te mach'a k'uleje mayuk bi ay jilel yu'un.⁵⁴Tal skoltay te lum Israel te ja abat yu'un te Diose, yu'un jich ya xchiknaj ta ilel te xk'uxul yot'ane. ⁵⁵(jich te bit'il la yalbey jilel te sme'-state) ja te Abrahame sok te sts'umbal ta sbajt'el k'inal.⁵⁶Te María la sjoin jilel te Elisabet nopol oxeb u, ta patil sujt' bael ta sna. BEJK'AJ TE JUAN AK' ICH' JA'E ⁵⁷La sta yuil te ya xbejk'aj te yal te Elisabet, bejk'aj te ch'in alale. ⁵⁸Te spat xujk'e sok te stijinabale binax yot'anik te k'alal la yilik te ay bayal xk'uxul yot'an te Jkajwaltik ta stojole.⁵⁹Ta xwaxukebalan k'aal tal yak'ik ta circuncisión te alale. Ja k'an yak'beyik sbiilin "Zacarías," jich te bit'il sbiil te state. ⁶⁰Jauk me to te sme'e la sut sok jich la yal: ''Ma jichuk. Juan ya xk'ot sbiil." ⁶¹La yalbeyik: ''Mayuk mach'a jich sbiil te atijinabale."⁶²Jich la sjojk'ibeyik te stat te alale ta swenta senyail sk'abik te bit'il ya skan ya xk'ot te sbiil te alale. ⁶³Te Zacaríase la sk'an wel ch'ujte' yu'un ya yaiy ts'ibjel a sok jich la sts'ibuy: ''Te sbiile ja Juan.'' Chamnax la yaiyik ta spisilik.⁶⁴Ta oranax jam te sti'e sok jajch' ta k'op. Kaj ta yich'el ta muk' te Diose. ⁶⁵Xiw yot'anik yu'un spisil te mach'atik nopol ay snaike. Spisil te beluk k'ot ta pasele pujk' bael ta spamal witstikil ta sk'inal Judea. ⁶⁶Spisil te mach'atik la yaiyik stojole ma ch'ay ta yot'anik yu'un jich la yalik ''¿Beluuk me ya xk'ot ta lok'el a teme ch'i jai alal to?" Melel ja joinbil yu'un te Jkajwaltike.K'AYOJ YU'UN ZACARÍAS ⁶⁷Te Zacarías te stat te alale nojesot yu'un te Ch'ul Espíritu jich jajch' yal te sk'op te Jkajwaltike: ⁶⁸"Ich'biluk ta muk' te Jkajwaltike, te Dios yu'un te Israele, melel ja tal skoltayotik sok tal swejt'esbotik jkoleltik te slumotik yu'une.⁶⁹La yak'botik tul koltaywanej te bayal yu'el te ja sts'umbal te David te abat yu'une, ⁷⁰Jich te bit'il yaloj te ch'ul alwanejetik ta namey k'inal. ⁷¹Te ya skoltayotik lok'el ta stojol te kajkontrotike sok ta sk'ab te mach'atik yileyojotike.⁷²Jich ya xk'ot ta pasel in to yu'un jich ya xchiknaj ilel te xk'uxul yot'an ta stojol te jme'- jtatik sok te ma xch'ay ta yot'an te ch'ul trato te yaloje. ⁷³Ja te jamal yaloj ta stojol te jtatik Abraham. ⁷⁴Jamal la yalbotik te ya skoltayotik lok'el ta sk'ab te jkajkontrotik, ma me ayuk xiwel te k'alal ya jkak'batik ta abatinel yu'une, ⁷⁵ch'ultesbilukotik sok tojok jkat'eltik ta stojol te jayeb k'aal kuxulotike.⁷⁶Jich, te ja'at ch'in alal, alwanej me ya xk'ot abiil yu'un te mach'a toyol ay ta ch'ulchane, ja me ya xneelajat bael ta xchajp'anel te sbe te Jkajwaltike sok ya achajp'an te ants-winiketik te k'alal ya xtale, ⁷⁷ya me awak'bey sna' stojol te lum yu'une te ay perdón yu'un te smulike.⁷⁸Jich me ya xk'ot ta pasel ta skaj te xk'uxul yot'an te Dios jku'untike, te ya sakubix tel te k'inal ta jtojoltike, ⁷⁹sok ya me yilik te sakubelan k'inal te mach'atik ayik ta ijk' k'inale sok te mach'atik ayik ta yaxinal te lajele. Jich me ya spas yu'un ya stojtesotik bael ta bay sbeelal te lamal k'inale."⁸⁰Jich te alale ch'i sok la yich' yip ta s-espíritu, sok ain ta jochol takin k'inal ja to te la sta yorail te bit'il la yak' sba ta ilel ta stojol te lum Israele.

2BEJK'AJ TE JESUSE¹Te k'alal yak ta ajwalinel a, te César Augusto la stikun jun tulan mantal te yakuk yak' sbaik ta censo spisil te jayeb ta tul ants-winik te kuxatik ta smaken k'inale. ²Ja sbabialan censo te la yich' pasel k'alal yak ta ajwalinel te Cirenio ta lum Siria. ³Jich spisilik bajt' yak' sbaik ta censo ta slumalik.⁴Janix jich uuk te José lok' bael ta lum Nazaret ta bay sk'inal Galilea, Bajt' ta lum Belén te ay ta sk'inal Judea yu'un te José ja sts'umbal te Davide. ⁵Le' ba yak' najk'anel sbiil sok te María te mach'a smakojix a te ya xnujp'in soke, te ayix sbaale.⁶Te k'alal ayik ta Belén, k'ot sk'alelal te ya x-ain te alale. ⁷Bejk'aj te alal yu'un te Maríae, ja te sbabial alal yu'un, la spots ta bejk'ilal jich la swaiytes koel ta bay yawil swe'el chambalametik, skaj te mayuk la staik te lekil waiyjibal na.TE CH'UL ABATETIK SOK TE KANAN-CHIJETIKE ⁸Ay kanan-chijetik te le' nopol ayik a ta sjoylejal k'inal te yakik ta skanantayel xchijik ta ajk'ubal. ⁹Chiknaj tel tul ch'ul abat yu'un te Jkajwaltik xojojetnax ta sjuyubalik, bayal xiwik yu'un.¹⁰Jich te ch'ul abat k'opoj ta stojolik jich la yal: "Ma xiwex, te jo'one jkich'ojbatik tel lekil k'op te ya yak'beyex bayal sbujts' awot'anik sok spisil te ants-winiketike. ¹¹¡Ta ora to, ta bay slumal te David bejk'ajix jun koltaywanej awu'unik! ¡Ja te Jkajwaltik Cristoe! ¹²Ja senyail te ya x-ak'botex awilik, te ya ataik tul alal te bek'bil ta silikal pak' sok waiytesbil ta bay yawil swe'el chambalametik."¹³Ora nax chiknaj xan yantik tsob ch'ul abatetik te yakik ta sk'ajintayel te Dios sok yakik ta yalel; ¹⁴"Binax yutsil te Dios te ay ta toyol sok ayuk lamal k'inal ta balumilal ta stojol te ants-winiketik te mach'atik ayik ta k'uxtayel yu'une."¹⁵Jich te k'alal sujt'ik bael te ch'ul abatetik ta ch'ulchan te kanan-chijetike jich la yalbey sbaik: "Konik ta ora ta Belén, konik jkiltik te beluk k'otix ta pasel te la yak'botikix jna'tik stojol te Jkajwaltike." ¹⁶Jich bajt'ik ta ora nax sok jich la staik te María sok te José sok la yilik te alal te wayal ta bay yawil swe'el chambalametik.¹⁷K'alal la yilikix a, la yak'ik ta na'el stojol te bit'il ay sk'oplal te alale. ¹⁸Chamnax la yaiyik spisil te mach'a la yaiyik stojol te beluk la yalik te kanan-chijetike. ¹⁹Jauk me to te Maríae yak ta ya'anel yot'an yu'un spisil te beluk la yaiy stojole, jauk me to la sk'ej jilel ta yot'an. ²⁰Te kanan-chijetike sujt'ik bael, yakik ta yalbeyel yutsilal te Diose sok yakik ta sk'ajintayel yu'un spisil te beluk la yaiyik stojole sok te beluk la yilike, jich te bit'il albotik yu'une.AK'OT TA STOJOL DIOS TE JESÚS TA BAY TEMPLO ²¹K'alal ts'akaj te waxukeb k'aal, k'alal la yich' circuncisión te alale la yich' ak'beyel sbiil Jesús, janix te biilil te ak'bot yu'un te ch'ul abat te k'alal ik'bil to ta ch'ujt'ule.²²K'alal ts'akajix a te jayeb k'aal albil yu'un te ya xch'ultesbaike, jich te bit'il yaloj jilel mantal te Moisese, te José sok te Maríae la yik'ik tel ta templo yu'un Jerusalén ba yak'ik ta stojol te Jkajwaltike. ²³Jich bit'il ts'ibubil ta bay smantal te Jkajwaltike: "Spisil sba alal kerem te ya xbejk'aje ja me yu'un te Jkajwaltike." ²⁴Ja yu'un jich la yak'ik milbil majt'anil jich te bit'il yaloj ta bay smantal te Jkajwaltike: "cha' kojt' alal tsumutetik o cha' kojt' ch'iekal tsumutetik."²⁵Ja in to, ay tul winik ta bay Jerusalén te sbiilinej Simeón, toj ta winikil, sok jun yot'an ta stojol Dios. Yak ta smaliyel te muk'tesel yot'an te lum Israel sok te ch'ul Espíritue ay ta stojol. ²⁶Ak'bilix sna' stojol yu'un te Ch'ul Espíritue te ma ba ya xlaj ja to teme la yil te Jkajwaltik Cristoe.²⁷Tojtesbil yu'un te Espíritue, te Simeóne och bael ta bay sna te Jkajwaltik k'alal ik'bil k'oel ta templo yu'un sme'-stat te alal Jesús yu'un jich ya spasik te beluk albil ta mantalile. ²⁸Te Simeóne la spet te alale sok la yich' ta muk' te Diose jich la yal: ²⁹"Jai ora to ak'ame te lamaluk k'inal ya xwaiy sbak'etal te abat awu'une, jich te bit'il awalojbon Kajwal.³⁰Melel te jsite la yilix te kolteyel awu'une, ³¹te ja'atnax achajp'anoj ta komon sit te ants-winiketike. ³²Ja jun xojobal k'ajk' ta stojol te mach'a yan lumetike sok te ja yutsilal ya xk'ot yu'un te ja lum Israele.³³Te stat sok te sme' te Jesuse chamnax la yaiyik yu'un spisil te beluk la yal jai winik to ta swenta te Jesuse. ³⁴Te Simeóne la xch'ultesbey xkuxlejalik sok jich la yalbey te Maríae. "Ja in to, te alale tsabil yu'un te ay mach'a ya yak' xch'ay koel sok nix ja ya yak' sjach ba bayal ants-winik ta bay Israel, sok ja senyail te ma k'anbiluke. ³⁵Sok te ja'ate ya me xk'ax awokol ta mel-ot'an, ja me pajal sk'uxul ya awaiy te bit'il lowel ta puñale jich me ya xchiknaj te beluk ay ta yot'anik ta tulutule."³⁶Sok ay tul antsil-alwanej yu'un te Dios te sbiilinej Ana. Ja yantsil-nich'an te Fanuele te sts'umbal Asere. Me'elix ta yalel. Nujp'in k'alal ach'ix toa jauk me to janax jukeb ja'wil kuxin sok te smamlale. ³⁷Ayix chaneb yo winik (84) te jilem ta me'ba antsil. Ma ba la yijk'itey te temploe yak ta xch'uunel mantal sok yak ta skomel swe'el sok yak sk'oponel Diose k'aal ta ajk'ubal. ³⁸Ja yorail a, oxtaj bael ta bay ayik sok kaj ta yalel wokol ta stojol te Diose sok la yalbey sk'oplal te alale te ja spisilik yakalik ta smaliyel ta swenta te ja kolel yu'un te lum Jerusaléne.SUJT'IK BAEL TA NAZARET ³⁹K'alal ts'akaj ta pasel yu'unik spisil te beluk yaloj ta smantal te Kajwaltike sujt'ik bael ta Galilea, janix ta bay slumalik yu'un Nazaret. ⁴⁰Te alale kaj ta ch'iel sok kaj stsak yip, kaj ta bijubel xan sok te yutsil yot'an te Diose ay ta stojol.TE CH'IN KEREM JESÚS K'OT TA TEMPLO ⁴¹Jujun ja'wil te sme'-stat ya xbajt'ik ta Jerusalén yu'un te k'in Pascua. ⁴²Te k'alal ayix lajchayeb (12) yawilal a te Jesuse, cha' moik bael ta Jerusalén yu'un sk'alelal k'in Pascua jich te bit'il k'ayemik ta spasel. ⁴³K'alal ts'akaj te jayeb k'aal albil te k'in yu'un te Pascuae, kajik ta sujt'el bael ta snaik, yan te Jesuse jil ta Jerusalén, te sme'-stat xujt' ma la sna'ik stojol. ⁴⁴La skuyik te le' ay ta bay tsobol ants-winiketik te yakik ta beel soke jich beenik bael jun k'aal. Jich yu'un kajik ta sleel ta bay yolik spat xujk' sok stijinabal.⁴⁵K'alal ma ba la staik ta leel sujt'ik bael ta Jerusalén jich kajik ta sleel. ⁴⁶K'axix oxeb k'aal a, la staik ta bay templo, chotol ta bay yolil te bijteswanejetike, yak ta xch'amel yaiy stojol spisil te beluk yakik ta yalele sok nix bayal beluk yak ta sjojk'iyel. ⁴⁷Spisil te mach'atik la yaiyik stojole yanax la yilik te sbijile sok te bit'il ya sujt'es te ayeje.⁴⁸Te k'alal la yilike, chamnax la yaiyik yu'un, te sme'e jich la yalbey te Jesuse: "Jkal, ¿bistuuk jich la apasbotik in to? ayawaiy stojol, te atate sok te jo'one k'ax jwokoltik ta slebelat." ⁴⁹Jich la sut te alal Jesuse: ¿Bistuuk te ja'ex yak ta alebelonike? ¿yu'un bal ma xa na'ik stojol te ya sk'an x-ainon ta sna te Jtate? ⁵⁰Jauk me to ma k'ot ta yot'anik te beluk la sk'an yal sok te sk'ope.⁵¹Jich sujt' bael sok te sme'-stat ta sna ta bay Nazaret sok la xch'uunbey smantal te sme'-state. Te sme'e la sk'ej ta yot'an spisil te beluk k'ot ta pasele. ⁵²Te Jesuse kaj ta ch'iel sok te sbijil yot'ane kechechet ta muk'ubel sok yak muk'ubel te yutsil sk'oplal ta stojol te Diose sok nix ta stojol te ants-winiketike.

3LA XCHOL SK'OP DIOS TE JUAN AK' ICH' JA'E¹Yolajunebalix ja'wil a (15años) te ay ta ajwalinel te Tiberio César, janix jich ay ta ajwalil uuk ta sk'inal Judea te Poncio Pilatoe, te Herodese ay ta ajwalinel ta sk'inal Galilea, janix jich uuk te Felipe te ja ijts'nal yu'un te Herodese ay ta ajwalinel ta bay sjoylejal sk'inal Iturea sok ta Traconite janix jich uuk te Lisanias ay ta ajwalinel ta bay sk'inal Albilinia, ²te k'alal ochem yat'el ta muk'ul sacerdoteil te Anás sok te Caifás, k'opnot yu'un Dios te Juan te snich'an Zacarías ta jochol takin k'inal.³Te Juane och yoklin te sjoylejal sk'inal Jordán, och ta xcholel sk'oplal te ich' ja'e sok te yakuk sujt'es yot'anik ta stojol Dios te ants-winiketike swenta le' ya staik perdón yu'un smulik a.⁴Jich k'ot ta pasel te bit'il ts'ibubil jilel yu'un te alwanej Isaíase:" AY MACH'A YAK TA AW TA JOCHOL TAKIN K'INAL: "CHAJP'ANAIK ME TE SBE TE JKAJWALTIKE, CHAPALUKEX ME YU'UN TE BI ORA YA XTAL TE JKAJWALTIKE.⁵SPISIL TE SUKLEJETIKE YA ME XNOJIK SOK YA YICH'IK JINEL KOEL TE WITSETIKE SOK YA ME YICH' TOJTESEL TE BEBETIKE SOK TA BAY K'INALETIK TE LOMATIKE YA ME YICH'IK K'ATBUNEL TA BEETIK. ⁶"SOK SPISIL CH'ICH'-BAK'ET YA ME YILIK TE KOLTEYEL YU'UN TE DIOSE."⁷Jich yu'un te Juane la yalbey te tsobol ants-winiketik te tal yich'ik ja' ta stojole: "¡Te ja'exe, sts'umbalex ti'awal chanetik!, ¿Mach'a la yalbatik awaiyik te ya stak' akoltay abaik lok'el yu'un te woklajel te ya xtale?⁸Jich yu'un, ak'aik me ta ilel te sujt'emix awot'anik ta swenta te lek awat'elike sok ma me xjajch' awalbey abaik: "Te jo'otike ja me ts'umbalotik te Abrahame.” Melel ya me jkalbeyex te Diose ya me xju yu'un sk'atbun te ch'enetik to ta ts'umbal te Abrahame.⁹Janix jich chapalix te echej ta sts'etel k'alal ta yisim te te'etike. Jich yu'un te te' te ma yak' lek te site ya me yich' bojel lok'el sok ya me yich' ch'ojel ochel ta k'ajk'."¹⁰Jich yu'un te tsobol ants-winiketike la sjojk'ibeyik te Juane: "¿Beluuk me ya sk'an jpastik jiche?” ¹¹La sut te Juane jich la yal: "Teme ay mach'a ay cheb snajt'il-sk'u' spak'e, aka me yak'bey junuk te mach'a mayuk yu'une sok teme ay mach'a ay swe'ele janix me jich aka yak'bey uuk.”¹²Janix jich talik te k'an-patanetike tal sk'anik ich' ja' sok jich la sjojk'ibeyik te Juane: "Maestro, ¿Beluuk me ya sk'an jpastik uuk?” ¹³La yal te Juane: "Ma me x-ak'anik xan bayal tak'in te bit'il albilatik te ya ak'anike.”¹⁴Ay cha'ox tul soldadoetik te la sjojk'ibeyik uuk te Juane jich la yalik: "¿Axan te jo'otike? ¿Beluuk me ya sk'an jpastik?” jich la yal te Juane: "Ma me ayuk mach'a ya apojbey stak'in sok ma me x-awak'aba ta lot'il testigo. Binuk nax me awot'anik yu'un te jayeb ya stojatike."¹⁵Jich yu'un spisil te ants-winiketike yakik ta ya'anel yot'anik teme janix a te Juan te Cristoe, melel yakik ta smaliyel te ya xtal te Cristoe. ¹⁶Te Juane la yalbey ta spisilik: "Te jo'one, ya me jkak'batik ich' ja' ta swentanax ja', jauk me to ay me mach'a yan ya xtal te k'axem to xan ay yu'el te bit'il jo'one sok mayuk jtulal ya jkaiy ba ta stojol ni ma ya stak' jtilbey te xchuk'il xanabe. Ja me ya yak'beyex ich' ja' ta swenta te Ch'ul Espíritue sok k'ajk'.¹⁷Te mach'a ya xtale yich'oj tel ta sk'ab te yik'ujibal sulil trigo te ya stsa a te sk'ablel te trigoe yu'un jich ya stsob ochel te sbak' te trigo ta yawil. Jauk me to te sk'ablele ya me xbajt' ta chik'el ta k'ajk' te ma xtub ta sbajt'el k'inale."¹⁸Te Juane ay bayal xan beluk la yalbey ta mantal te ants-winiketike sok la xchol te lek yach'il k'op ta stojol te lume. ¹⁹Te k'alal la yal te Juan te malekuk te beluk la spas te ajwalil Herodes te la yik' yinamin te Herodiase te ja yinam te yijts'ine, sok la yal spisil te beluk malekuk spasoje, ²⁰la sta xan smul a te Herodese: Te k'alal la yak' ta chukel te Juane.LA YICH' JA' TE JESUSE ²¹Te k'alal la yich'ikix ja'a te ants-winiketike, te Jesuse tal yak' sba ta ich' ja' uuk.Te k'alal yak ta sk'oponel a te Diose, jam te ch'ulchane ²²jich kotel te Ch'ul Espíritu ta stojol te Jesuse jich yilel te bit'il tsumut te jul ainuk ta stojole sok ay mach'a k'opoj tel ta ch'ulchan te jich la yale: "Ja'at te Jnich'anat, te bayal k'uxat ta jkot'an. Binax jkot'an awu'un.”TE STS'UMBAL TE JESUSE ²³Te k'alal jajch' ta xcholel te lek yach'il k'op te Jesuse lajuneb xcha'winik (30)yawilal a. (Kuybil a te ja snich'an te José te snich'an te Elí, ²⁴te snich'an te Matat, snich'an te Leví, snich'an te Melqui, snich'an te Jana, snich'an te José.²⁵Te Matatías ja snich'an a te José, snich'an te Amós, snich'an te Nahúm, snich'an te Esli, snich'an te Nagai, ²⁶snich'an te Maat, snich'an te Matatías, snich'an te Semei, snich'an te José, snich'an te Judá.²⁷Joana ja snich'an a te Judá, snich'an te Resa, snich'an te Zorobabel, snich'an te Salatiel, snich'an te Neri, ²⁸snich'an te Melqui, snich'an te Adi, snich'an te Cosam, snich'an te Elmodam, snich'an te Er, ²⁹snich'an te Josué, snich'an te Eliezer, snich'an te Jorim, snich'an te Matat, snich'an te Leví.³⁰Simeón ja snich'an a te Leví. Snich'an te Judá, snich'an te José, snich'an te Jonán, snich'an te Eliaquim, ³¹snich'an te Melea, snich'an te Mainán, snich'an te Matata, snich'an te Natán, snich'an te David, ³²snich'an te Isaí, snich'an te Obed, snich'an te Booz, snich'an te Salmón, snich'an te Naasón.³³Aminadab ja snich'an a te Naasón, snich'an te Admín, snich'an te Aram, snich'an te Esrom, snich'an te Fares, snich'an te Judá, ³⁴snich'an te Jacob, snich'an te Isaac, snich'an te Abraham, snich'an te Taré, snich'an te Nacor, ³⁵snich'an te Serug, snich'an te Ragau, snich'an te Peleg, snich'an te Heber, snich'an te Sala.³⁶Cainán ja snich'an a te Sala, snich'an te Arfaxad, snich'an te Sem, snich'an te Noé, snich'an te Lamec, ³⁷snich'an te Matusalén, snich'an te Enoc, snich'an te Jared, snich'an te Mahalaleel, snich'an te Cainán, ³⁸snich'an te Enós, snich'an te Set, snich'an te Adán, snich'an te Dios.

4LA YICH' ILBEYEL YOT'AN TE JESUSE¹Jich yu'un te Jesús k'alal noj ta yot'an te Ch'ul Espíritue, lok' tel ta bay muk'ul ja' Jordán, sok ik'ot bael yu'un te Ch'ul Espíritu ta bay jochol takin k'inal. ²Le' ain cha'winik k'aal a, te le' ilbot yot'an yu'un te pukuje. Xujt' ma ba we' te jayeb k'aal le' ay a, sok ta slajibal k'aal la yaiy wi'nal.³Te pukuje jich la yalbey te Jesuse: "Teme ja'atnix snich'anat a te Diose, albeya mantal jai tonetik to te aka k'atbujuk ta kaxlan waj." ⁴Te Jesús jich la yalbey: "Ts'ibubil ta sjun te Diose: MA JAUK NAX TA KAXLAN WAJ KUXUL A TE ANTS-WINIKE JANAX TA SK'OP TE DIOSE."⁵Jauk me to te pukuje la yik' bael te Jesuse ta bay toyol wits, ta ora nax la yak'bey yil spisil ta chajp' te muk' ajwaliletik yu'un te balumilale. ⁶Te pukuje jich la yalbey: "Ya jkak'bat tulan awat'el sok te ya awu'unin spisil te yutsilal te balumilale, melel ja ak'bilon spisil, jich yu'un chikan jkot'an jtukel te mach'a ya jk'an jkak'beye. ⁷Jich yu'un, teme ya akejanaba ta jtojole, sok teme ya awich'on ta muk'e, ja'at me awu'un ya xk'ot ta spisil."⁸Jich yu'un te Jesús la yalbey: "Ts'ibubil ta sjun te Diose: JANAX ME YA AWICH' TA MUK' TE KAJWALTIK DIOS AWU'UNE SOK JANAX ME YA AWAK' ABA TA ABATINEL TA STOJOL STUKEL."⁹Jich yu'un te pukuje la yik' xan bael te Jesús ta bay lum Jerusalén, jich k'o tejk'anotuk ta snichoil templo sok jich la yalbey: "Teme ja'atnix snich'anat a te Diose ch'oj aba koel jkiltik. ¹⁰Melel jich ts'ibubil ta sjun te Dios: TE YA YAL MANTAL TA STOJOL TE CH'UL ABATETIK YU'UNE TE YA XTAL SKANANTAYATE, ¹¹SOK YA ME XTAL STSAKAT TA SK'ABIK, SWENTA YU'UN MA BA YA ALAJIN AWAKAN TA TON."¹²La sjak' te Jesuse jich la yalbey te pukuje: "Jich albil: MA ME AWILBEY YOT'AN TE KAJWALTIK DIOS AWU'UNE." ¹³Te k'alal la yil te pukuj te ma la stak' yilbey xan yot'an a te Jesuse, jich bajt' la yijk'tey jilel jun chebuk k'aal.TE JESUSE JAJCH' TA AT'EL ¹⁴K'alal sujt' bael te Jesús ta sk'inal Galilea yich'ojbeyix bael yu'el te Ch'ul Espíritue sok pujk' sk'oplal ta sjoylejal te k'inale. ¹⁵Jajch' ta bijteswanej ta bay sinagogaetik sok la yich'ik ta muk' ta spisil.TE JESÚS BAJT' TA LUM NAZARET ¹⁶Bajt' ta lum Nazaret te banti la yich' ch'itesele, och ta bay te sinagogae ta sk'alelal ich' lewa, jich la stejk'an sba jajch'el ta sk'oponel tulan te sjun te Diose jich te bit'il k'ayem ta spasele. ¹⁷Te balbil jun yu'un te alwanej Isaíase ak'bot ta sk'ab. La sjam yil sok jich la sta te bay ts'ibujil jilele:¹⁸"TE ESPÍRITU YU'UN TE KAJWALTIKE AYIX TA JTOJOL, MELEL TSABILON TA YALEL TE LEK YACH'IL K'OP TA STOJOL TE ME'BAETIKE. SOK LA JKICH' TEL TIKUNEL TA SKOLTAYEL TE MACH'A AY SWOKOLIK TA YOT'ANIKE JA LA STIKUNON TEL TA SKOLTAYEL LOK'EL TE MACH'ATIK CHUKBILIKE SOK YA JAMBEY SIT TE MA'SITETIKE, SOK YA JKOLTAY TE MACH'A TENBILIK YU'UN TE SWOKOLIKE, ¹⁹SOK TE YA JCHOL TE BIT'IL JA YORAILIX KOLTAYEL YU'UN TE KAJWALTIKE."²⁰Jich la sbal te jun te yak ta yilele, la sujt'esbey te mach'a swentainoj te junetike, jich la snajk'an sba. Spisil te mach'atik ayik ta sinagoga la sk'elubeyik sit te Jesuse. ²¹Jich jajch' yal te Jesuse: "Ja in k'aal to k'otix ta pasel te beluk ts'ibubil jilel ta sjun te Dios ta atojolik." ²²Spisilik la yaiyik stojol te beluk la yale sok lek la yaiybeyik stojol te sk'ope sok yanax la yaiyik te ay nax yutsil te sk'op te Jesuse. Jauk me to jich yakalik ta yalel "¿Ma bal jauk snich'an José jai winik to?."²³Te Jesuse jich jajch' yalbey yaiyik te ants-winiketike: "Jich ya awalik te bit'il ay ta alele: "Poxtaywane, poxtay aba atukel". Spisil te beluk la jkaiytik stojol te la apas ta Capernaúm, pasa le' jkiltik uuk to ta bay a lumal. ²⁴Sok jich xan la yal: "Jamal ya jkalbeyex ni tuluk alwanej yu'un Dios ma x-ich'ot ta muk' ta bay slumal.²⁵Jauk me to jamal ya jkalbeyex, te k'alal yorail te ay ta alwanej a te Eliase, ay bayal me'ba antsetik ta bay lum Israel, te k'alal majk' te ch'ulchan ma ba tal ja'al oxeb ja'wil sok olil sok tal bayal wi'nal ta spamal te balumilale . ²⁶Jauk me to te Elíase ma leuk la yich' tikunel a te ba ay te me'ba antsetik ta sk'inal Israel, le' tikunot bael yu'un Dios ta bay sna tul me'ba ants te ay ta ch'in lum Sarepta ta bay sk'inal Sidón. ²⁷Ta banti lum Israel, bayal mach'a tsakbilik ta k'a'el chamel te k'alal ay ta alwanej te Elíase, Jauk me to, tul mayuk mach'a kol ta chamel, janax kol ta chamel te winik Naamán sbiile te talem ta lum Siria."²⁸Spisil te mach'atik ayik ta sinagogae ilin yot'anik yu'un, te k'alal la yaiyik stojol te jich la yale. ²⁹Jajch' stenik lok'el ta bay ti' lum te Jesuse, la yik'ik bael ta bay mero toyol koel te wits te banti pasbil te muk'ul lume, yu'un le' k'an skotbinik koel a. ³⁰Jauk me to te Jesuse k'ax ta yolilik jich abajt' ta yan lum.TUL WINIK TE AY BOL ESPÍRITU TA YOT'AN ³¹Te Jesús ko bael ta Capernaúm, te ay ta sk'inal Galilea, le' la yaiy bijteswanej ta stojol te ants-winiketike ta sk'alelal ich' lewa. ³²Chajp'nax la yaiyik yu'un te bit'il la yaiy bijteswanej, yu'un jich ya xk'opoj te bit'il mach'a yich'oj tulan yat'ele.³³Jich yu'un, ta bay sinagoga, ay tul winik te ochem pukuj ta yot'an, jich tulan awun. ³⁴" ¿Bistuuk te tal awuts'inotik Jesús yu'un Nazaret? ¿Tal bal ajinotik? ¡Ya jna'bat aba, ja'at xch'ul-snich'anat te Diose!."³⁵Te Jesuse la skom te pukuje, jich la yalbey: "Ma xk'opojat, lok'an ta yot'an te winike!" te pukuje la sjip ta lum ta bay yolilik, jich a lok' ta yot'an te winike, mayuk yejch'en ajil. ³⁶Spisil te ants-winike yanax la yilik a sok jich la yalbey sbaik ¿Bit'il ay a te sk'ope? te ya spas ta mantal sok yu'el, sok yich'oj tulan yat'el ta slok'esel te bol espirituetik." ³⁷Jich pujk' sk'oplal te Jesús ta spisil sjoylejal k'inal.TE JESÚS LA SLAMANTESBEY XCHAMEL TE SNIAL-ME'EL PEDRO ³⁸Jich te Jesuse lok' tel ta sinagoga bajt' ta sna te Simone. Yu'un te snial-me'ele ay ta chamel, tsakbil ta tulan k'ajk' jich yu'un bayal la yalbeyik wokol te Jesús te yakuk slamantesbeye. ³⁹Jich te Jesuse tejk'aj jajch'el ta stojol te antse sok la slamantesbey te sk'aale ora nax a lamaj, tejk'aj jajch'el te antse jich och ta mak'linwanej.TE JESÚS LA SLEKUBTES BAYAL CHAMELETIK ⁴⁰Te k'alal malix a te k'aale, te ants-winiketike la yik'beyik tel ta stojol te Jesús spisil te mach'a ayik ta chamel, chikan te beluk chamel yich'ojik ta tulutule. La skajambey sk'ab ta sjol ta tulutul jich lekub te chameletike. ⁴¹Sok ay pukujetik te lok' ta yot'anik bayal ta tul, awunik sok jich la yalik: "¡Ja'at Snich'anat te Diose!" Te Jesuse la skom ta k'op te pukujetike sok ma la yak' ta k'op melel sna'ojik te ja te Cristoe.TE JESÚS BEEN TA XCHOLEL SK'OP DIOS TA SK'INAL GALILEA ⁴²Te k'alal yak tel ta sakubel te k'inale, lok' bael te Jesús bajt' ta bay jochol k'inal. Bayal ants-winiketik jajch'ik ta sleel sok tal sleik te banti aye. K'an skomik te manchuk ya yich'ik ijk'tayel yu'une. ⁴³Jauk me to jich la yal te Jesuse: "Te jo'one ya me sk'an ya xba jchol te lek yach'il k'op yu'un te ajwalinel yu'un te Diose ta banti yantik lumetik melel ja la jkich' tel tikunel yu'un." ⁴⁴Jich te Jesuse och ta xcholel te lek yach'il k'op ta bay sinagogaetik ta spamal te lum Judea.

5TA SWENTA CHAJP' AT'ELIL LA STSAKIK BAYAL CHAYETIK¹Jich k'ot ta pasel, te k'alal stsoboj sbaik te ants-winiketik ta stojol te Jesuse yu'un yakalik ta xch'amel yaiyel stojol te sk'op te Diose. ²Te Jesuse tek'el ta bay sti' mar yu'un Genesaret. La yil cheb barko te ay ta ti' ja'. Te tsak-chayetik lok'ik tel le'a sok yakalik ta sapel te stsakjibal xchayike. ³Te Jesuse och bael ta bay barko, te ja yu'un te Simóne sok la sk'anbey te yakuk oxtajuk ochel tebuk ta ja'. Jich yu'un la snajk'an sba sok kaj sbijtes te ants-winiketike.⁴Te k'alal laj yot'an ta k'op te Jesuse, jich la yalbey te Simóne: "Ich'a ochel te abarkoe ta bay snajt'il te ja'e sok otsesa bael te stsakjibal achaye." ⁵Te Simone la sjak' sok jich la yal: "Maestro, te jo'otike at'ejotikix sjunal ajk'ubal, mayuk jtsakotik ni kojt'uk chay, jauk me to ja ya jch'uun te ak'ope, ya jkot'es te stsakjibal jchaye," ⁶Te k'alal jich la spasik, bayal chayetik la stsakik sok te stsakjibal xchayike k'an tuch'uk. ⁷Jich yu'un la sbech k'abteyik tel te sjotake te ayik ta yan barkoe yu'un te yakuk xtal yich'ik koltayele. Jich yu'un talik sok noj yu'unik te xchebal sbarkoike, jajch' ta t'umk'ejel koel yu'un te yalal te xchayike.⁸Jauk me to te Simón Pedroe, te k'alal la yile, la skejan sba ta stojol te Jesuse, jich la yal: "Kajwal ma snujp'in te joinejate, melel te jo'one mulawilon." ⁹Melel chajp'nax la yil te Simón sok spisil te mach'atik sjotake, te bit'il bayal nax la stsakik te chayetike. ¹⁰Janix jich uuk te Jacobo (Santiago) sok Juan, te snixnab Zebedeoe, te ja sjoy sbaik sok te Simone. Te Jesuse la yalbey te Simone: "Ma me xiwat, melel ta ora to ja me awat'elin te ya awik'tiley tel ants-winiketik." ¹¹Te k'alal lok' tel ta ti' ja' sok te sbarkoike, la yijk'tayik jilel spisil sok la st'unik bael te Jesuse.TE JESÚS LA SKOLTEY TUL WINIK TE YICH'OJ K'AEL CHAMELE ¹²Jich k'ot ta pasel te k'alal ay ta jun muk'ul lum a te Jesuse, ay tul winik te le' ay a te tsakbil ta k'ael chamel ta spisil sbak'etal. Te k'alal la yil te Jesuse, te winik la skejan sba ta stojol sok la yalbey bayal wokol, jich la yal: "Kajwal, teme jich awot'ane, te ja'ate ya xju' awu'un te ya alekubtesone. ¹³Jich yu'un te Jesús la skajanbey sk'ab ta stojol, jich la yal: "Jich ya jk'an. Lekubuk te abak'etale." Ta ora nax lekub te sbak'etale.¹⁴Te Jesús la yalbey te manchuk mach'a ya yalbey yaiy te bit'il lekub te sbak'etale, jich la yalbey: "Baan ak'aba ta ilel yu'un te sacerdotee sok ak'beya smajt'an Dios yu'un te lekubatixe, jich te bit'il yaloj te Moisés swenta yu'un ya awak' na'el stojol ta spisilik."¹⁵Jauk me to k'axem to xan pujk' sk'oplal te Jesuse sok talik tsobol ants-winiketik yu'un ya xba yaiybeyik stojol te bit'il ya snojp'teswan sok te yakuk yich'ik ch'abtesbel te xchamelike. ¹⁶Jauk me to te Jesuse ya xbajt'ulay ta takin jochol k'inal yu'un le' ya xba sk'opon a te Diose.TE JESUSE LA SKOLTEY TUL WINIK TE LAJEM YIP YOK-SK'ABE ¹⁷Jich k'ot ta pasel jun k'aal te yak ta bijteswanej a te Jesuse, le' nakatik a te fariseoetike sok te maestroetik yu'un te mantaliletike ja te mach'a talemik ta yantik lumetik yu'un sjoylejal sk'inal Galilea sok Judea sok nix uuk te lum yu'un Jerusalén. Te Jesuse yich'obey yu'el te Dios ta xch'abtesel spisil chameletik.¹⁸Jich yu'un, talik cha'ox tul winiketik, xkuchojik tel ta kajk'ante' tul winik te lajem yip yok sk'abe sok yakik sleel be te banti yakuk stak' ya yik'beyik tel ta stojol te Jesuse. ¹⁹Jauk me to ma ju' yu'unik stael te be te banti ya x-ochik baele, ta skaj te tsobol ants-winiketike, jich yu'un moik bael ta yamak'ul sba te nae sok la sjambeyik te beluk makbilae, le' la skojt'esik koel a te winike sok te skajk'ante'e, k'ot ta yolilik te ants-winiketik, te banti ay te Jesuse.²⁰Te k'alal la yil te xch'uunjel yot'anike, te Jesús la yal: "Winik, te amule pasbilix perdón." ²¹Te ts'ibjometike sok te fariseoetike jajch' sjojk'ibey sbaik, jich la yalik: "¿Mach'a a winik to te yak ta sbolk'opteyel te Diose? ¿Mach'a ya xju' yu'un ya spas perdón, janax stukel te Diose?"²²Te Jesuse, la sna' stojol te beluk yakik ta snopele, jich la yal: ¿Bistuuk te jich ya awal ta awot'anike? ²³¿Beluuk te buelta nax ta alele: Te amul pasbilix perdón o te jich ya awal: "Jajch'an sok benan?" ²⁴Jauk me to jich ya ana'ik a te Nich'anil ay tulan yat'el yich'oj te ya stak' spas perdón yu'un muliletik ta balumilal, ya jkalbat te ja'ate: "Jajch'an, k'echa bael te akajk'ante'e sok baan ta a na."²⁵Ta ora nax la stejk'an sba jajch'el ta yolilik te mach'atik le' ayik a sok la stsak jajch'el te skajk'ante' te banti wayalae; Jich yu'un sujt' bael ta sna, yak ta yich'el ta muk' te Diose. ²⁶Spisilik chajp'nax la yilik a sok la yich'ik ta muk' te Diose. Sok xiw yot'anik yu'un, jich la yalik: "Ta ora to la jkiltik te beluk k'ot ta pasel te bayal nax yutsilale."TE JESÚS LA YIK' SJOIN TE MATEOE ²⁷Te k'alal k'axix a te beluk k'ot ta pasele, te Jesuse lok' tel le'a sok la yil tul k'an-patan te Leví sbiile, nakal ta banti ya yich' tojel spatanul te biluketike. Jich la yalbey. "T'unawon bael." ²⁸Jich yu'un te Leví la stejk'an sba jajch'el, la yijk'tey jilel spisil, la st'un bael te Jesuse.²⁹Jich yu'un te Leví la spas we'lil ta swenta te Jesuse. Le' ayik a bayal k'an-patanetik sok yantik xan ants-winiketik te pajal nakal ta bay we'bal te', yakalik ta we'el sok te Jesuse. ³⁰Jich yu'un te fariseoetik sok te ts'ibjometik jajch' yalbeyik te nopojeletik yu'un te Jesuse, jich la yalik: "¿Bistuuk te ya ajoinik ta we'el-uch'ajel te k'an-patanetik sok te mulawiletike?" ³¹Te Jesuse la sut: "Te ants-winiketik te mach'atik lek ayike ma sk'anik poxtaywanej, janax te mach'a ayik ta chamele. ³²Ma jauk tal jkik' te ants-winiketik te mach'a tojik yu'un te ya sujt'es yot'anike, ja tal jkik' te mach'a mulawiletik swenta yu'un te ya sujt'es yot'anike."TE JESÚS LA YAK' TA NOPEL TE BELUK SWENTAIL TE YA SKOM TE SWE'ELIKE ³³Jich la yalbeyik te Jesuse: "Te nopojeletik yu'un te Juane ya skomileyik swe'elik sok ya sk'oponik te Kajwaltike janix jich uuk te nopojeletik yu'un te fariseoetike. Jauk me to te nopojetik awu'une ya xwe'-uch'ajik." ³⁴Te Jesuse jich la yalbey yaiyik: "¿Ay bal mach'a ya stak' skom swe'el a teme ik'bil ta il-nujp'inele, teme sjoinoj sba sok te winik te ya xnujp'ine? ³⁵Jauk me to ya sta yorail te ya yich' pojel lok'el ta yolilik te mach'a ya xnujp'ine, jich me ya xjajch'ik skomel swe'elik."³⁶Jich yu'un te Jesuse la yalbey jun senyail k'op: "Mayuk tuluk winik ya xch'i' te yach'il sk'u' yu'un ya spak'antebey te spokol sk'u'e. Teme jich ya spase, ya xch'i' te yach'il pak'e, te xejt'lele ma snujp'in ya xjil sok te pokol pak'e.³⁷Janix jich mayuk tuluk winik te ya yak' yach'il vino ta bay pokol yawil te pasbil ta nujk'ule. Teme jich ya spase, te yach'il vinoe ya xch'i' yu'un te spokol yawil te pasbil ta nujk'ule janix jich te vinoe ya xmal lok'el sok te yawile ya xlaj." ³⁸Jauk me to te yach'il vinoe ya sk'an ya yich' ak'el ta yach'il yawil. ³⁹Mayuk tuluk winik, teme la yuch' te pokol vinoe, ya sk'an xan yuch' te yach'il vinoe melel jich ya yal: "Te spokole ja lek."

6TE NOPOJELETIK LA SJIXIK SBAK' TRIGO TA SK'ALELAL ICH' LEWA¹Jich k'ot ta pasel ta sk'alel ich' lewa, te Jesuse k'ax bael ta yolil te banti ts'umbil te trigoetike te nopojeletik yu'une kaj sjixbeyik sbak' te trigoe, la sk'ut ta sk'abik yu'un ya sk'uxbeyik te site. ²Jauk me to ay cha'ox tul fariseoetik te jich la yalike: "¿Bistuuk ya apasik te beluk ma stak' ta pasel ta sk'alel ich' lewae?"³Te Jesuse jich la sut: "¿Yu'un ba ma ak'oponojik ta sjun Dios te beluk la spas te David sok te sjotake te k'alal ayik ta wi'nalae? ⁴Melel te k'alal och ta sna te Diose la stsak swe' te ch'ul waj te pachal ta stojol te Diose, sok la yak'bey swe' uuk te cha'ox tul te sjotake, te janax ya stak' swe'ik te sacerdoteetike. ⁵Sok jich la yal xan: ''Te Nich'anile ja ajwalil yu'un te sk'alel ich' lewae.''TE JESÚS LA XCH'APTES TUL WINIK TE SIKUBEN XCHIAL SK'ABE ⁶Ta yan sk'alelal ich' lewa te Jesuse och bael ta sinagoga sok le' ba yaiy bijteswanej a. Ay tul winik le'a te sikuben te xchial swa'el sk'abe ⁷Te ts'ibjometike sok te fariseoetike yakalik smaliyel yilik teme ay mach'a ya xch'abtes ta sk'alel ich' lewa. Yu'un jich ya stak' slebeyik smul a. ⁸Jauk me to te Jesuse sna'oj stojol te beluk yakalik ta snopele sok jich la yalbey te winik te sikuben te xchial sk'abe: ''Jajch'an tel, sok tejk'anaba ta olil." Jich jajch' tel sok tejk'aj te winike.⁹Te Jesuse jich la yalbey yaiyik: ''Ya jojk'ibeyex, ¿Ya ba stak' ta pasel ta sk'alel ich' lewa te beluk leke o te beluk amene, te ya jkaiytik koltaywanej o te ayuk mach'a ya xlaj jku'untike?'' ¹⁰Jich yu'un te Jesuse la sk'eluy te mach'atik le' ayik a sok jich la yalbey te winike: "Jacha te ak'abe.'' Jich la spas te winike, jich lekub te sk'abe. ¹¹Jauk me to bayal ilinik te fariseoetike sok te ts'ibjometike, sok jajch' xchapik te beluk ya stak' spasbeyik te Jesuse.TE JESUSE LA STSA LAJCHAY TUL WOLWANEJ PUK-K'OPETIK ¹²Ja sk'alel a te Jesús bajt' ta bay wits ta sk'oponel te Diose. Sjunal ajk'ubal la sk'opon te Diose. ¹³Te k'alal sakub te k'inale, te Jesuse la yik' tel te nopojeletik yu'une, sok la stsa lajchay tul, te mach'a la yak'bey sbiilin wolwanej puk k'opetik.¹⁴Te sbiilik te wolwanej puk k'opetike ja Simón (te yan sbiil ak'bot yu'un te Jesuse ja Pedro) sok te yijts'in Andrés, sok Jacobo (Santiago), Juan, Felipe, Bartolomé, ¹⁵Mateo, Tomas, Jacobo (Santiago) te snich'an Alfeo, Simón, te yan sbiil Zelote. ¹⁶Judas, ja te snich'an te Jacoboe (Santiago) sok te Judas Iscariotee, ja te mach'a la yak' ta k'abal te Jesuse.TE JESUSE LA SBIJTES BAYAL ANTS-WINIKETIK ¹⁷Te k'alal kotel te Jesús ta bay wits sok te puk k'opetike, la stejk'an sba ta bay xatal k'inal, sok te tsobol nopojeletik yu'une sok te ants-winiketik te talemik ta Judea sok ta Jerusalén sok ta Tiro sok ta lum Sidón te ayik ta ti' mare. ¹⁸Tal yaiybeyik stojol te sk'op te Jesuse sok te yakuk yich'ik ch'abtesel te chameletike. Sok te mach'atik yakik ta uts'inel yu'un te bol espirituetike kolik ta woklajel. ¹⁹Spisil te ants-winiketike yot'anuk nax ya sk'an spikik te Jesuse yu'un le' ya xlok' a te yu'ele, sok la xch'abtes spisil te chameletike.AY YUTSILAL SOK AY ME YOBOLIL SBAIK ²⁰Jich yu'un la yil te nopojeletik yu'une sok jich la yal: ''Binax me awutsilik te ja'ex te me'baexe, melel ja awu'unik te ajwalinel yu'un te Diose. ²¹Binax me awutsilik te ja'ex te ayex ta wi'nale, melel ya me xnoj ach'ujt'ik. Binax yutsil te yakalex ta ok'el ta ora to, yu'un ta patil ya me stse'enatik.²²Binax me awutsilik teme ya awich'ik ilayel yu'un te ants-winiketike sok teme ma ya sk'anatike sok teme ya awich'ik bol k'optayel ta swenta te Nich'anile. ²³Binuk nax me awot'anik te k'alal ya xk'ot ta pasel ta atojolike, sok bayaluk me sbujts' k'inal awaiyik yu'un, melel ya me xk'o awich'ik amajt'anik ta ch'ulchan, jich te bit'il la spasik ta namey k'inal te me'el-tatiletike te la yuts'inik te alwanejetike.²⁴¡Yan te k'ulejexe obol me abaik!, ja wich'ojikix te smuk'ul awot'anike. ²⁵¡Obol me abaik ja'ex te nojel ach'ujt'ike! melel ta patil ya awaiyik wi'nal. ¡Obol me abaik te ja'ex te binax awot'anike! melel ya me amel-awot'anik sok ya me x-ok'ex ta patil.²⁶¡Obol me abaik!, teme lek nax ak'oplalik yu'un te ants-winiketike, melel jich la spasik ta namey k'inal te me'el-tatiletik ta stojol te lotil alwanejetike.TE XK'UXUL OT'ANIL TA STOJOL TE AWAJ-KONTROE ²⁷Jauk me to ya jkalbeyex te ja'ex te ya awaiybonik stojol te jk'ope, k'ux me awaiyik ta awot'anik te akontroike, sok pasbeya te beluk lek ta pasel te mach'atik ya yilayexe. ²⁸Ch'ultesaik te mach'a ya sbolk'opteyexe sok k'oponbeyaik Dios te mach'atik ya yuts'inatike.²⁹Teme ay mach'a ya smajbat te mech' achoe ak'beya smajbat xan te mejch'e. Teme ay mach'a ya spojbat te smuk'ul ak'u'e, ak'beya xan bael te anajt'il ak'u'e. ³⁰Spisil te mach'a ya xk'anbeyexe ak'beyaik me. Teme ay mach'a ya spojbeyex te beluk ay awu'unike, ma me ak'anbey sujt'el.³¹Te bit'il ya sk'an awot'anik te ya awich'ik pasbeyel uke, janix me jich ya apasbeyik uuk te yantike. ³²Teme janax k'ux ta awot'an te mach'a k'ux yaiyojexe, ¿Lek bal ak'oplalik yu'un? melel te mulawiletike k'ux ta yot'anik uuk te mach'a k'ux aybil yu'une. ³³Teme janax ay beluk lek ya apasbeyik te mach'a ay beluk lek ya spasbeyexe, ¿Lek bal ak'oplalik yu'un? melel janix jich ya spasik uuk te mach'a mulawiletike. ³⁴Sok teme janax ay beluk ya awak'bey smajan te mach'atik ya yak'batik uke, ¿Lek bal ak'oplalik yu'un? Janix jich uuk te mach'atik mulawiletike ya yak'bey smajan te yantik mulawiletike sok ya smaliy te ts'akal ya yich'ik sujt'esbele.³⁵Jauk me to k'ux me awaiyik ta awot'anik te akontroike sok pasbeyaik me te beluk lek ta pasele. ak'aik me majan, ma me amaliyik te ya awich'ik sujt'esbele jich me ya awich'ik muk' amajt'anik sok ja me snich'an ya xk'oex te mach'a toyol ay ta ch'ulchane, melel lek yot'an te Dios sok te mach'atik ma yalik wokole sok te mach'atik ma lekuk yot'anike. ³⁶Ayuk me xk'uxul awot'anik, jich bit'il te atatik te ay xk'uxul yot'ane.MA ME XA LIKBEY SMUL TE YANTIKE ³⁷Ma me ayuk mach'a alikbeyik smul jich me ma awich'ik likbeyel amulik uuk. Ma me ayuk mach'a ya awak'ik ta k'abal jich me ma awich'ik ak'el ta k'abal uuk. Ak'aik me te perdóne jich me ya awich'ik ak'beyel perdón uuk.³⁸Ak'beyaik me te beluk ya xtuun yu'unike, jich me ya awich'ik ak'beyel uuk, bayal me awak'ik, lek me tenbil, ma me bisbiluk nax, jich me ya awich'ik ak'beyel uk yu'un te Diose. Te bit'il yilel ya abisike jich nix me ya awich'ik bisbel uuk."³⁹Jich yu'un te Jesús la yalbey yaiyik jun senyail k'op. ''¿Ya ba stak' te tul ma'sit ya snit ta beel te yan ma'site? Teme jich la spase, pajal ya xch'ayik koel ta lomen lum, ¿ma ba jichuk ya xk'ot ta pasel? ⁴⁰Te tul nopojele ma jauk toyol yu'un te yaj bijteswaneje, jauk me to te k'alal la yich'ix ta nop'tesel ta leke, jich me ya xk'ot te bit'il te yaj bijteswaneje.⁴¹¿Bistuuk te ya awilbeyik te ch'in k'abal te ay ta sit te awermanoe, jauk me to ma awil te muk'ul te' te k'atal ta asite? ⁴²¿Bit'il ya stak' ya awalbey te awermanoe: "Kermano, ak'bon lok'esbat te ch'in k'abal te ay ta asite,'' jauk me to ma ba awiloj te muk'ul te' te k'atal ta asite? ¡Ja'ex te cha'lam awot'anike! neel lok'esaik te muk'ul te' te ay ta asitike, jich me lek ya awilik te bit'il ya alok'esbeyik te k'abal te ay ta sit te awermanoe.TA SWENTA SIT AWAT'EL YA SNA'BATIK ABA ⁴³Melel, mayuk lekil te' te k'aem ya yak' te site, sok mayuk bol te' te lek sit ya yak'e. ⁴⁴Melel ta juju pejt' te' ya xchiknaj ta ilel te bi yilel ya yak' te site. Melel te ants-winiketike ma xbajt' sk'ok tel higo ta bay ch'ixtikal, sok nix ma xbajt' k'okel tel te ts'usub ta bay chik ch'ixetike.⁴⁵Te lekil winike, ta yutsil yot'an ya xchiknaj ta ilel te beluk leke, yan te ma lekil winike, ta sbolik yot'an ya slok'estel te beluk ma lekuke. Melel te beluk ay ta yot'ane jich me ya xk'opoj.TE CHEB YIPTIJIB TE NAE ⁴⁶¿Bistuuk te ya awalbonik, ''Kajwal, Kajwal,'' jauk me to ma ach'uunbonik te beluk ya jkalbeyexe? ⁴⁷Spisil te ants-winiketik te ya xtal ta jtojol yu'un ya yaiy stojol te jk'ope sok te ya xch'uunike, ya jkalbey yaiyik te bi yilel k'oemik. ⁴⁸Jich yilel te bit'il tul winik te la spas snae, te najt' la sjok' koel te lume yu'un le' ya sjajch'ex tel yuyal a te snae ta bijum chen. Te k'alal tal te nojel ja'e, mal k'axel ta ba ay te nae, jauk me to ma ba ju' yu'un sjinel, melel lek apasbil.⁴⁹Jauk me to te mach'a ma xch'uunbon te jk'ope, jich me k'oem te bit'il tul winik te la spas sna ta bay ba lum te ma la yak'bey yiptijib. Te k'alal tal te snojel ja'e, ora nax jin koel tel, sok k'axel jin te nae."

7TE JESUSE LA SKOLTEY TUL YABAT TE WOLWANEJ SOLDADOE¹Te k'alal laj yot'an ta k'op te Jesús sok te ants-winiketike, och bael ta Capernaúm.²Ay tul wolwanej soldado (centurión) te ay tul yabat, te mero sk'anoje, jauk me to ay ta chamel, ya xlajix a ³Te wolwanej soldado (centurión) te k'alal la yaiybey stojol sk'oplal te Jesuse, la stikun bael ancianoetik yu'un te judioetike, la yich'ik albeyel bael te yakuk yalbeyik wokol te yakuk xtal xch'abtes te chamel te ay ta stojol te abat yu'une. ⁴Te k'alal k'otik ta stojol te Jesuse, la yalbeyik wokol, jich la yalik: "Yakuk ach'abtesbey te abat yu'un te wolwanej soldadoetike melel mero lek yot'an stukel, ⁵melel sk'anoj te jlumaltike sok janix la spas te sinagogae."⁶Jich te Jesuse la sjokin bael. Te k'alal nopol ya xk'otix a, te wolwanej soldado (centurión) la stikun tel sjotak te tal yalbey: "Jkajwal, ma xa wich' awokol, melel te jo'one mayuk jtulal jtukel ma snujp'in te ya x-ochat ta jna. ⁷Jich yu'un ma ba talon ta atojol, janax tik' a te ya awal mantal jich ya xkol te abat jku'une. ⁸Melel te jo'one ayon ta xch'uunel mantal uuk ta stojol te mach'a kajal yat'el jku'une, janix jich ay ta jwenta spasel ta mantal te soldadoetik te jwenteneje. Teme la jkalbey te tule: "Baan," jich ya xbajt', sok teme la jkalbey te yane "La'," jich ya xtal, sok teme la jkalbey te abate,"pasa jich to," jich ya spas."⁹K'alal la yaiy stojol te Jesuse, yanax la yaiy stojol jich la sut sba ta stojol te ants-winiketik te mach'a t'umbil yu'une, jich la yal: "Jich ya jkalbeyex, te mayuk mach'a ay tuluk ta Israel te jich xch'uunjel yot'an te bit'il te winik to," ¹⁰Jich sujt'ik bael te mach'atik tikunbiliktele, jich kolemix k'o staik te abate.TE JESÚS LA CHA'KUXES TE YAL TE TUL ME'BA ANTS TA LUM NAÍN ¹¹K'axix che'oxeb k'aal a te Jesuse bajt' ta lum te sbiilinoj Naín, sjoinej bael te nopojeletik yu'une sok bayal tsobol ants-winiketik. ¹²Te k'alal nopol ayix ta sti'il te lume, la yil k'echbil tel lok'el tul winik te lajemix a, te janax tul skerem-al te me'ba antse, sok juinbil tel yu'un tsobol ants-winiketik. ¹³K'alal la yil te Kajwaltike bayal la sna'bey yobolil sba te me'ba antse jich la yalbey: "Ma x-ok'at." ¹⁴Jich bajt' te banti ay te aelmele sok la spikbey te sti'il te banti kuchbil te sbak'etale sok te mach'a sk'echojike la stejk'an sbaik. Jich la yal: "Kerem, ya jkalbat te ja'ate, jajch'an tel." ¹⁵Jich te winik te lajemixe la snajk'an sba sok jajch' ta k'op jich te Jesuse la yak'bey te sme'e.¹⁶Jich bayal xiw yot'anik yu'un, sok jajch'ik ta yich'el ta muk' te Diose, jich la yalik: "Ay tul muk' alwanej te chiknaj ta jkolilaltike," sok "te Diose ya skanantay te lum yu'une." ¹⁷Te Jesús pujk' sk'oplal yu'un te beluk la spas ta spamal Judea sok nix ta jujun pam lum te nopol ayike.TE MACH'ATIK TIKUNBILIK BAEL YU'UN TE JUAN AK' ICH' JA'E ¹⁸Te nopojeletik yu'un te Juane la xcholbeyik yaiy te beluk k'ot ta pasale. ¹⁹Jich yu'un te Juane la yik' tel cha' tul nopojeletik yu'un te yakuk xba sjojk'ibeyik te Jkajwaltike: "¿Ja'at bal te mach'a albil te ya xtale, o ay to bal yan te mach'a ya jmalitike?" ²⁰Te k'alal noptsajik bael ta stojol te Jesuse, te nopojeletik jich la yalik: "Te Juan ak' ich' ja' la stikunotik tel yu'un te ya jojk'itik: ¿Ja'at bal te mach'a albil te ya xtale, o ay to bal yan te mach'a ya jmalitike?."²¹Te k'alal le' ayik a te Jesuse la xch'abtes bayal chameletik sok te mach'a ay swokolike, la slok'es pukujetik sok la sjambey sit te ma'sitetike. ²²Te Jesuse jich la yaltilebey yaiyik: "Baanik albeyaik te Juane te beluk la awilike sok te beluk la awaiyik stojole. Te ma'sitetike yakalik ta jamel te sitike, te koxoetike jajch'ikix ta beel, yakalik ta lekubel sbak'etalik te mach'atik ayik ta k'ael-chamele, sok yakalik ta jamel xchikinik te mach'a kojk'etike, yakalik ta cha'kuxel te aelmeletike, sok yakix ta cholel te lek yach'il k'op ta stojol te mach'atik ay swokolike. ²³Te ants-winik te mach'a ma xch'ay xch'uunjel yot'an ta jwentae, binax me yutsilal ya xk'ot."²⁴Te k'alal sujt'ik bael te mach'a tikunbilik tel yu'un te Juane, te Jesuse kaj yalbey yaiy te ants-winiketik te sk'oplal te Juane: "¿Beluuk xk'otok awilik ta bay jochol takin k'inal? ¿Ja ba k'otok awilik te jalal te yak ta stijulebel sba yu'un te ik'e? ²⁵Jich yu'un ¿Beluuk lok' awilik? ¿Ja ba te tul winik te slapoj tunim pak'e? ilawilik, te mach'atik slapojik tunim pak', kuxulik ta bay jelawen yutsilal, ta sna te muk'ul ajwaliletike. ²⁶Jich yu'un, ¿Beluuk lok' awilik? ¿Ja ba tul alwanej? yu'unix jich a, k'ax to xan jich te bit'il tul alwaneje.²⁷Ja swenta te jich ts'ibubil jilel sk'oplale: "ILAWIL, YAKON TA STIKUNBELAT BAEL TUL ALWANEJ TA ATOJOL TE YA XCHAJP'ANBAT TE A BEE." ²⁸Ya jkalbat, te mayuk tuluk mach'a bejk'ajem ta ants te toyol xan sk'oplal te bit'il te Juane. Jauk me to te mach'a pek'el sk'oplal ta banti ay ta ajwalinel yu'un te Diose ja me kajal ya xk'ot yu'un te Juane.²⁹K'alal la yaiy stojol spisil te ants-winiketik te beluk la yale, sok te k'an-patanetike la yalik te ja toj stukel te Diose, te ja ak'bot yich'ik ja' yu'un te Juane. ³⁰Yan stukel te fariseoetike sok te mach'a ay sbijilik yu'un te mantaliletik yu'un te judioetike, ma la sk'an xch'uunik te beluk yaloj te Dios ta stojolike yu'un ma ba yich'ojik ja' yu'un te Juane.³¹"¿Beluuk ya jpaj sok te ants-winiketik te kuxatik ta k'inal ta ora to? ¿Bi yilelik? ³²Ja pajalik sok te bit'il alaletik te yakalik ta tajimal ta ch'iwich te ya snajk'an sbaik sok ya yik' sbaik tel ta tulutul sok jich ya yalik: "Te jo'otike la jtijtik amay ta atojolik, jauk me to ma ba ajk'tajex. Te jo'otik la jk'ajintaytik jun k'ayojil yu'un mel-ot'an jauk me to te ja'exe ma ba ok'atik yu'un."³³Melel te Juan te ak' ich' ja'e ma ba yak tel ta swe'el kaxlan waj sok ma yak ta yuch'el vino, jauk me to jich ya awalik: "Ay pukuj ta yot'an." ³⁴Tal te Nich'anile yak ta we'el-uch'ajel julel sok jich ya awalik: "Ilawil, bayal nax ya xwe' sok ya xyakub, ja sjoy sba sok te k'an-patanetik sok te mulawiletike! ³⁵Jauk me to te sbijil ot'anile ya xchiknaj ta ilel ta xkuxinel te alnich'anetik yu'une."TE JESUSE IK'OT OCHEL TA WE'EL TA SNA TE SIMÓN TE FARISEOE ³⁶Jich yu'un ay tul fariseo winik la yik' bael ta we'el te Jesuse. K'alal och bael ta sna te fariseoe, najk'aj ta we'el sok. ³⁷Jich yu'un, ta bay te lume ay tul mulawil ants te le'a. Te k'alal la sna' stojol te yak ta we'el ta sna te fariseo te Jesuse, la yich' tel jun limeta te pasbil ta alabatro-ton te nojel ta aceite te kapil sok perfume. ³⁸Te k'alal la stejk'an sba ta spat te Jesuse, noptsaj tel ta yakan, kaj ta ok'el, jajch' spokbey yakan te Jesús sok te yalel site, sok la skusbey ta stsotsil sjol, la yujts'ibey te yakane sok la smalbey te aceite te kapil ta perfume.³⁹Te k'alal la yil te fariseo ja te mach'a ik'ot ochel ta we'el yu'un te Jesuse, la yal ta yot'an: "Te jauk nix a te alwanej yu'un Dios jai winik to, ya sna'bey sba sok bi yilel stalel te mach'a yak ta pikbeyel yakan yu'une, ya sna' te mulawil ants te jichuke." ⁴⁰Te Jesuse jich la yal: "Simón, ay beluk ya jkalbat." Te Simone la yal, "¡Albon, Maestro!"⁴¹Te Jesuse jich la yal: "Ay cha' tul winiketik te la sbetanbeyik stak'in te mach'a ya yak' ta bet te stak'ine.Te tule la sbetan bajk' sok jo'winik (500) denario, te yane la sbetan lajuneb yoxwinik (50) denario. ⁴²Te k'alal ma ju' yu'unik stojele, la yich'ik pasbel perdón ta xchebalik. Jich yu'un, ¿Mach'a ta xchebalik te bayal k'ux ta yot'an ta stojol te mach'a ch'aybot sbet yu'une?" ⁴³Te Simone jich la yal: "Te ya jkale ja te mach'a bayal sbet ch'aybote." Jesús la yal: Jich te bit'il la awale."⁴⁴Te Jesuse la sut sba ta yilel te antse sok la yalbey te Simone: "Ya bal awil jai ants to. Te jo'one ochon tel ta a na. Jauk me to te ja'ate ma bal la awak'bon ja' jpok kakan a, yan stukel te antse la spokbon jkakan ta yalel sit sok la skusbon ta stsotsil sjol. ⁴⁵Te ja'ate ma la awujts'ion te k'alal julone, yan te antse ma ba komen ta yujts'ibelon te jkakane."⁴⁶"Te ja'ate ma la malbon aceite ta jol, yan stukel la smalbon aceite ta jkakan te kapbil sok perfume. ⁴⁷Jich yu'un ya jkalbat, te smule, te mero bayal a, la yich'ix pasbeyel perdón, yu'un la yak' ilel bayal xk'uxul yot'an. Yan te mach'a teb nax te ya yich' ak'beyel perdón teb nax ya yak' xk'uxul yot'an."⁴⁸Te Jesuse la yalbey te antse: "Te amule pasbilix perdón." ⁴⁹Te mach'a stsoboj sbaik ta we'balte' la snijan sbaik koel jajch' yalbey sbaik: "¿Mach'a a to te ya spas perdón yu'un te mulile?" ⁵⁰Jich yu'un te Jesuse la yalbey te antse: "Te xch'uunjel awot'an la skolteyatix. Junuk me awot'an ya xbaat."

8TE ANTSETIK TE LA YAK' SBAIK TA ABATINEL TA STOJOL TE JESUSE¹Te Jesús patil been bael ta sjoylejal yantik muk'ul lumetik sok ta ch'in lumetik, yak ta xcholel sok yak ta yalel te lekil yach'il k'op yu'un te ajwalinel yu'un Dios. Sjoinej bael te lajchay tul (12) nopojeletik yu'une, ²janix jich joinbil bael yu'un cha'ox tul te antsetik te la yich'ik lok'esbel pukuj ta yot'anik sok te la yich'ik ch'abtesel yu'un te xchamelik ta swenta te Jesuse: Ja te María te yan sbiile Magdalena, te lok'exbot jukeb pukujetik ta yot'an, ³Sok te Juana te ja smamlal te Chuzae, te swentainojbey sna te Herodese, sok te Susana, sok ay xan bayal antsetik abi, te la skoltayik yu'un te beluk tuun yu'un te Jesuse sok te nopojeletik yu'une.TE SENYAIL K'OP YU'UN TE MACH'A LOK' TA AWALE ⁴Te k'alal yak ta stsobel sba tel bayal ants-winiketik, sok te yakalik ta tael ta yantik lumetik, te Jesús kaj ta xcholel jun senyail k'op: ⁵"Ay tul winik te lok' bael ta sts'unel cha'ox bij awlil, te k'alal yak ta ts'unbajel a, ay cha'ox bij ch'ay koel ta be jich la yich' pech'el ta tek'el sok bik'ot bael yu'un te te'eltik-mutetike. ⁶Sok ay cha'ox bij te ch'ay koel ta sba ch'entikal te mayuk lek slumile ta ora nax ch'i tel jich takej ta ora, melel ma pimuk te slumile.⁷Sok ay ch'ay koel cha'ox bij ta bay ch'ixtikal, pajal ch'i sok te ch'ixe, jich laj ta tenel yu'un. ⁸Jauk me to ay ch'ay koel ta bay lekil lum, ch'i tel sok sitin ta lek, la yak' jo'winik ta bij (100) sit te awlile." Te k'alal laj yot'an ta xcholel te senyail k'op te Jesuse, la stoyes te sk'ope: "Te mach'a ay xchikin ta yaiyel stojole, aka me yaiy stojol ta lek."⁹Te nopojeletik yu'une la sjojk'ibeyik te beluk ya sk'an yal te senyail k'ope. ¹⁰Jich la yal te Jesuse: "Te ja'exe ak'bilex ana'ik stojol te beluk muken ay ta ajwalinel yu'un te Diose, yan te yantike ya jk'opon ta senyail k'op, swenta yu'un YA YILIK TA SITIK YILEL, JAUK ME TO MA BA YA YILIK, SOK TE YA YAIYIK STOJOLE, JAUK ME TO MA XK'OT TA YOT'ANIK."TE JESUSE LA XCHOLBEY SK'OPLAL TE SENYAIL K'OPE ¹¹Jich ya sk'an yal te senyail k'ope: Te awlile ja sk'op te Diose. ¹²Te awlil te ch'ay koel ta bee, ja sk'oplal te mach'atik ya yaiyik stojol te sk'op te Diose, jauk me to ya xtal te pukuje ya slok'esbot bael te sk'op Dios ta yot'anik, swenta yu'un ma ya xch'uunik sok ma ya xkolik. ¹³Te awlil te k'ot ta sba te ch'ene, ja sk'oplal te mach'atik bin yot'anik ya yaiyik stojol te sk'op te Diose, Jauk me to ma ismaj ta yot'anik; ajk'nax te ya xch'uunike melel te k'alal ya xtal ta stojolik te yiljibal yot'anike, ora nax ya xchebaj yot'anik yu'un.¹⁴Te awlil te k'ot ta bay ch'ixtikale ja sk'oplal te mach'atik ya yaiyik stojol te sk'op te Diose, jauk me to janax ya xbajt' ta yot'anik sna'el te beluk ay ta balumilale, sok te loliyel yu'un te k'ulejalile, xbik'it nax yot'anik yu'un spisil te beluk ay ta balumilale jich tenbil ya xk'ot te sk'op te Dios te ay ta yot'anike. ¹⁵Yan te awlil te k'ot ta bay lekil lumilale ja sk'oplal te mach'atik jun yot'anik ta yaiybel stojol te sk'op te Diose, ya xch'uunbeyik ta spasel sok ma xchebaj yot'anik yu'un ja to teme sitinike.MAYUK BELUK MUKUL TE MA XCHIKNAJ TA ILELE ¹⁶Mayuk mach'a ya stsum sk'ajk', te ya smak ta bay oxom o ya yak' ta yanil wayibal, ja ya yak' ta bay stuchtijib, swenta yu'un te mach'atik ya x-och ta nae ya stak' yilik k'inal a. ¹⁷Mayuk beluk mukul, te ma yich' chiknantesele, sok mayuk beluk muken ay te ma yich' na'el stojole sok ya me xchiknaj ta jamal. ¹⁸Jich yu'un ayawaiyik stojol ta lek, te mach'a ay beluk ay yu'une, ya me x-ak'bot xan, yan te mach'a mayuk beluk ay yu'une, ya xpojbot te beluk ay yu'une."TE SME' TE JESÚS SOK TE YIJTS'NABE ¹⁹Jich yu'un te sme'e sok te yijts'nab te Jesús k'otik te banti aye, jauk me to ma ju' yu'unik k'oel ta stojol swenta yu'un te tsobol ants-winiketike. ²⁰Jich la yich' albeyel te Jesuse: "Te ame'e sok te awijts'nabe tek'elik ta amak' swenta yu'un ya sk'an ya yilat." ²¹Jauk me to te Jesús la yal: "Te jme'e sok te jkijts'nabe ja'ik te mach'atik ya yaiyik stojol te sk'op Dios sok te ya spasik te beluk ya yale."TE JESÚS LA SKOMBEY YIP TE MARE ²²Jich yu'un jun k'aal och bael ta barko te Jesús sok te nopojeletik yu'une jich la yal: "Konik, k'axukotik bael ta jejch' mar. "Jich jajch'ik ta beel ta mar. ²³Te k'alal yakalik ta beel kaxel ta mar, te Jesuse way. Tal bayal chawukil ja'al sok yik'al ta bay te mare, sok kaj ta nojel yu'un ja' te sbarkoike, jich jajch' bayal swokolik yu'un.²⁴Jich yu'un te nopojeletik bajt' stijik jajch'el tel te Jesuse, sok la yalbeyik: "¡Maestro, Maestro! ¡Ya xlajotik!" jajch' te Jesuse la skom te ik'e sok te yip te ja'e, jich akom, sok lamal nax k'inal abajt' yu'un. ²⁵Te Jesús la yal: "¿Banti ay te xch'uunjel awot'anike?" sok xiwik yu'un, janix jich yanax la yaiy sbaik, jich kaj sjojk'ibey sbaik: "¿Mach'a a to, te ya spas ta mantal te ik' sok te ja'etik, sok te ya yich' ch'uunbeyel te sk'ope?"TE GADARENO WINIK TE AY PUKUJ TA YOT'ANE ²⁶K'otik ta lok'el ta bay sk'inal yu'un Gadarenos, te ay ta jejch' mar te yelawinej sba sok te sk'inal Galilea. ²⁷K'alal lok' ta barko te Jesús la sta tul winik te le' jajch'emae, ayix bayal k'aal te ochem pukujetik ta yot'an sok mayukix sk'u' spak' slapoj, sok te ma ya xnainix ta sna, ja snainejix te mukenaletike.²⁸Te k'alal la sta ta ilel te Jesuse, awun jich la skejan sba koel ta stojol sok tulan la yal: "¿Bistuuk te tal awuts'inon Jesús, Snich'an te muk'ul Diose? wokolok, ma xa wuts'inon." ²⁹Jich la yal melel te Jesús la spasix ta mantal a te bol espíritu te ya xlok' bael ta stojol te winike. Melel bayalix buelta uuntebil yu'un te bol espíritu manchuk me chukbil ta kadenaetik sok te smuk'ul stak'inal te yich'oj te kadenaetike jich me ya stak' skananteyik a, jauk me to ya xtuch' te kadenaetike sok ya x-ik'ot bael yu'un te pukuj ta takin jochol k'inal.³⁰Te Jesuse la sjojk'ibey: "¿Bi abiil?" jich la yal: "Legión", Melel bayal ta chajp' pukujetik ochem ta yot'an te winike. ³¹Jich te pukujetike k'axem to xan la yalbeyik wokol yu'un te manchuk ya xtikunotik bael ta ijk'al k'inal.³²Jich yu'un ay bayal chitametik te yakalik ta we'el ta bay xch'ujt' wits. Te pukujetike la yalbeyik wokol te Jesús te leuk ya x-ak'otik ochel ta bay yot'an te chitametike, jich te Jesuse la yal mantal te ya x-ochik ta yot'an te chitametike. ³³Jich te pukujetike lok'ik bael ta yot'an te winike, ochik ta yot'an te chitametike, jich spisil te chitametike koik tel ta jemel k'inal k'alal ta muk'ul ja', jich la sjik'anik ja', le' lajik a.³⁴Te kanan-chitametike la yilik te beluk k'ot ta pasele, jich lok'ik ta anel sok ba spukik ta alel ta bay muk'ul lum sok ta bay ch'in lumetik. ³⁵Jich te ants-winiketik lok'ik ta yilel te beluk k'ot ta pasele. Te k'alal k'otik ta stojol te Jesuse la yilik te winik te lok'emix a te pukujetik ta yot'ane, nakal ta nopol yakan te Jesuse, slapojix sk'u'-spak' sok ya sna'ix a te k'inale, te ants-winiketike xiw yot'anik yu'un.³⁶Jich yu'un te mach'atik la yilik te beluk k'ot ta pasele, kaj xcholbey yaiyik te bin ut'il la yich' koltayel te winik te ay pukujetik ta yot'an ta sneelal toe. ³⁷Jich yu'un spisil te ants-winiketik te nainemik ta sk'inal Gadarenos la yalbeyik wokol te Jesús te yakuk xlok' bael ta sk'inalik, yu'un tal bayal xiwel ta yot'anik. Jich te Jesuse och bael ta bay barko, sujt' bael.³⁸Te winik te lok' pukujetik ta yot'an la yalbey wokol te Jesús te yakuk sjoin baele, jauk me to te Jesús la stikun bael sok jich la yalbey: ³⁹"Sujt'an bael ta a na sok ba chol a te beluk la spas te Dios ta atojole." Jich bajt' te winike. La spuk ta alel ta spamal muk'ul lum te beluk pasbot yu'un te Jesuse.TE YANTSIL-NICH'AN TE JAIRO SOK TE ANTS TE LA SPIKBEY SK'U' TE JESUSE ⁴⁰Te k'alal sujt'ix tel a te Jesús ta jejch' mar binax yot'anik ba staik tel te ants-winiketike, melel spisilik yakalik ta smaliyel a. ⁴¹Tal tul winik, te Jairo sbiile, te ja tul wolwanej yu'un te sinagogae, tal skejan sba ta stojol te Jesuse yu'un tal yalbey wokol te yakuk xbajt' ta snae, ⁴²yu'un ja jip tul a te yantsil-nich'an te lajelix a, te lajcheyeb ya'wilale. Te k'alal yak te beel a te Jesuse, stenten nax sbaik te ants-winiketik ta stojole.⁴³Jich yu'un, ay tal tul ants te lajcheyeb ja'wil (12) te ma xmajk'aj te xch'ujt'e sok spisil la slajinix te stak'in ta swenta poxtaywanejetik, jauk me to mayuk mach'a ju' yu'un xpoxtayel. ⁴⁴Te antse tal ta spat te Jesuse, la spikbey sti'il te sk'u'e, jich ora nax majk' te xch'ujt'e.⁴⁵Te Jesuse jich la yal: "¿Mach'a, te la spikone?" Spisilik la yalik te mayuk mach'ae, te Pedroe la yal: "Maestro, juytebilat yu'un bayal ants-winiketik sok yak ta stenbelatik." ⁴⁶Jauk me to te Jesús la yal: "Ay nax mach'a la spikon melel la jkaiy te lok' te jku'ele."⁴⁷Te antse la yil te la sna' stojol te Jesuse, jich yak ta nijk'el tel sok la skejan sba ta stojol. La yal ta jamal ta stojol spisil te ants-winiketik te bistuk la spikbey te sk'u' te Jesuse sok te bit'il kol ta chamel ta ora nax. ⁴⁸Jich yu'un, te Jesuse la yal: "Kantsil jnich'an, te xch'uunjel awot'an la skoltayatix. Jun me awot'an ya xbaat."⁴⁹Te k'alal yak to ta k'op a te Jesuse, ay mach'a tal ta bay sna te wolwanej yu'un te sinagogae, Jich albot yu'un: "Te awantsil-nich'ane lajix. ma xa wak'beyix swokol te Maestroe." ⁵⁰Te k'alal la yaiy stojol te Jesuse, Jich la yalbey te Jairoe: "Ma xiwat; ayuk me xch'uunjel awot'an, jich me ya xkol te awantsil nich'ane."⁵¹Te k'alal k'ot te Jesús ta sna te Jairoe, mayuk mach'a la sk'an yik' ochel, janax te Pedro, Juan sok Jacobo (Santiago), sok te sme'-stat te ch'in ach'ixe. ⁵²Spisil te mach'atik le'a yakalik ta ok'el sok yakalik ta mel-ot'an yu'un te ch'in ach'ixe, jauk me to jich la yal te Jesuse: "Ma xa mel-awot'anik yu'un, melel ma ba lajem, janax wayal." ⁵³Jauk me to la stseluyik te Jesuse melel sna'ojikix a te lajemix a te ch'in ach'ixe.⁵⁴Jauk me to te Jesuse la stsakbey te sk'abe, tulan k'opoj, jich la yal: "Ch'in ach'ix, jajch'an." ⁵⁵Jich sujt' tel te s-espíritue, ora nax la sjach sba tel. Te Jesús la yal mantal te yakuk yak'beyik swe'ele. ⁵⁶Te sme'-state chajp'nax la yilik a, jauk me to te Jesuse la yal mantal te mayuk mach'a ya yalbey yaiyik te beluk k'ot ta pasele.

9TE JESÚS LA STIKUN TE LAJCHEY TUL NOPOJELETIK TA XCHOLEL TE LEK YACH'IL K'OPE¹Te Jesuse la yik' tel te lajchey tul nopojeletik yu'une, la yak'bey yich' yu'elik sok tulan yat'elik ta slok'esel spisil ta chajp' pukujetik sok ta xch'abtesel chameletik. ²La stikun bael ta xcholel te bi yilel te ajwalinel yu'un te Diose sok ta xch'abtesel te chameletike.³Jich la yal te Jesuse: "Te k'alal ya xbaatike ma me ayuk beluk ya awich'ik bael, ma me awich'ik bael anabteik, sok achojak'ik, sok a kaxlan-wajik, sok atak'inik, sok ma me cha'lijk'uk ak'u'ik ya awich'ik bael. ⁴Te banti nailuk ya xk'oexe ainanik le'a ja to teme lok'ex tel ta bay te lume.⁵Te banti lumiluk te ma yik'ex ochele, te k'alal ya xlok'ex bael le'a tijt'anaik jilel te stanul te awakanike, ja me senyail te ma ba amulik te ma la xch'uunike." ⁶Jich yu'un lok'ik bael bajt'ik ta bay ch'in lumetik, yakik ta yalel te lek yach'il k'ope sok ta xch'abtesel te chameletik ta bayuk nax.LAJ TE JUAN AK' ICH' JA'E ⁷Te ajwalil Herodes la yaiy stojol spisil te beluk yak ta k'oel ta pasele sok ma sna' te beluk ya spas yu'une, melel ay cha'ox tul te yakalik ta yalel te ja cha'kux tel te Juan ak' ich' ja'e. ⁸Sok ay yantik te yakalik ta yalel te ja chiknaj tel te Elíase, sok nix ay mach'a ya yalik te ja cha'kux tel tul alwanej ta namey k'inal. ⁹Te Herodese jich la yal: "Te Jo'one la jkak' ta k'okbeyel sjol te Juane. ¿Mach'a winik to te yakon ta yaiyel stojol sk'oplale?" jich la sle, yu'un la sk'an yilbey sit.TE JESÚS LA SMAK'LIN JO' MIL TA TUL WINIKETIK ¹⁰Te k'alal sujt'ik bael te nopojeletike, la xcholbeyik spisil te Jesús te beluk la spasike. Jich te Jesuse la yik' bael, bajt'ik ta k'ejel, ta bay lum te Betsaida sbiile. ¹¹Jauk me to k'alal la yaiyik stojol te tsobol ants-winiketik la st'unik bael. Te Jesuse la yik' ta stojol, sok la xcholbey te bit'il ay te ajwalinel yu'un te Diose, sok nix kaj ta xch'abtesel spisil te mach'atik ya sk'anik te ya yich'ik ch'abtesel te xchamelike.¹²Te k'alal yakix ta malel a te k'aale te lajchey tul oxtajik bael ta stojol te Jesuse jich la yalbeyik: "Tikunaix bael spisil jai ants-winiketik to, bajt'ukik ta ch'in lumetik o ta bay pamal k'inal te nopol aye, yu'un jich ya staik te bay ya xwayike sok te banti ya stak' xwe'ike melel najt' ayotik." ¹³Te Jesuse jich la yal: "Ak'beyaik swe'elik te ja'exe." Jich la yalik: "Te jo'otike janax jkich'ojtik jo' pejch' kaxlan-waj sok cha'kojt' chay o ya bal xbotik jmambeytik tel swe'elik spisil jai ants-winiketik to." ¹⁴(Ay niwan jo'mil (5,000) ta tul winiketik te le' ayik a.) Te Jesuse la yalbey te nopojeletik yu'une: "Albeyaik te yakuk snajk'an sbaik ta tsojboltsojb, lajlajuneb yoxwinix (50) ya awak'ik ta jujun tsojb."¹⁵Jich la xch'uunik ta spasel in to, la yalbeyik te yakuk xnajk'ajik koel te ants-winiketike. ¹⁶Te k'alal la stsak te jo' pejch' kaxlan-waj sok te cha'kojt' chay; la yil moel ta ch'ulchan, la xch'ultes sok la xet' te kaxlan-waje, la yak'bey ta sk'ab te nopojeketik yu'un jich la yak'beyik ta stojol te ants-winiketike. ¹⁷Spisil we'ik ja to te noj xch'ujt'ike, te jayeb xan la spas sobraile la stsobik lajcheyeb (12) moch te noj xane.TE BELUK JAMAL LA YAL TE PEDROE ¹⁸Jich k'ot ta pasel te k'alal Jesús bajt' ta sk'oponel Dios ta stukel, sjoinej te nopojeletike, Jich te Jesús la sjojk'iy: "¿Mach'aon me ta sk'opik te ants-winiketike?" ¹⁹Jich la sutik: "Juan te ak' ich' ja'e. Janix jich ay mach'a ya yal te ja'at te Elíase, ay yantik te ya yalik te ja'at tul alwanej ta namey k'inal te cha'kuxtele."²⁰Jich yu'un te Jesuse jich la yal: "¿Ante ja'exe mach'aon ya akuyonik a?" Te Pedroe la sut: "Ja'at te Cristo yu'un te Diose." TE JESUSE LA YAL TE YA XLAJE ²¹Jauk me to te Jesuse la yalbey mantal te manchuk mach'a ya yalbeyike. ²²Jich la yal te Jesuse: "Te Nich'anile ya me yich' ilbeyel yot'an sok ma me yich' k'anel yu'un te ancianoetike sok te wolwanej sacerdoteetike sok te ts'ibjometike, sok ya me yich' milel sok ta yoxebal k'aal ya me xcha'kuxtel."²³Ta spisilik jich albotik yu'un: "Teme ay mach'a ya sk'an st'unone, ya me sk'an xch'oj sba ta yot'an, aka skuch te skruz ta jujun k'aal sok aka me st'unon. ²⁴Te mach'a ya sk'an xk'uxtey te xkuxinele ya me xch'ay, yan te mach'a ya sk'an xch'ay te xkuxinel ta jwentae skolel me la sta abi. ²⁵¿Ay ba stuul ya xk'ot te winik te ya yu'unin spamal te balumilale jauk me to ya xch'ay o yak ta smilbel sba stukel?²⁶Te mach'a ya xk'exaw ta jwenta sok ta swenta te jk'ope, janix me jich te Nich'anile ya me xk'exaw ta swenta uuk te k'alal ya xtal ta yutsilale, sok te yutsilal te Tatil sok te ch'ul abatetike. ²⁷Jich jamal ya jkalbeyex, te ay cha'ox tul te le' ay ta awolilalik jai ora to, te ma ba ya yilik lajel ja neel ya yilik te ajwalinel yu'un te Diose."K'ATBUJ SIT-YELAW TE JESUSE ²⁸Ay niwanix waxukeb k'aal xk'axelix a, te Jesús la yal spisil jai k'opetik to, la yik' bael sjoin te Pedro, Juan sok Santiago moik bael ta sk'oponel Dios ta bay wits. ²⁹Te k'alal yak ta sk'oponel a te Diose, te sit-yelawe yanaj, sok te sk'u'-spak'e k'atbujik ta sak sok xojojet nax abajt'³⁰Jauk me to cha' tul winiketik yak ta k'op sok, ja te Moisés sok te Elíase, ³¹chiknajik tel sok xojobil yutsilalik. Yakalik ta yaanel te bit'il ya xlaj te Jesuse, te le' nopolix ya xk'ot ta pasel ta bay Jerusalén.³²Te Pedro sok nix te mach'a sjoinoj sba soke. Ya xmilotikix yu'un a te swayelike, jauk me to te k'alal la swik'ik lek te sitike, la yilbeyik te yutsilal te Jesuse sok la yilik te cha' tul winiketike te joinbil yu'une. ³³Te k'alal yakix ta bael a te cha' tul winiketik ta stojol te Jesuse, te Pedroe jich la yalbey: "Maestro, lek te le' ayotik toe. Ya xba jpastik oxeb naetik, jun awu'un, jun yu'un te Moisés, sok jun yu'un te Elíase" (jauk me to te Pedroe xujt' ma sna' te beluk yak ta yalele.)³⁴Te k'alal yak ta yalel spisil in to, tal jun tokal te la yich'ik potsel yu'un, spisil xiwik yu'un k'alal yakik ta ochel bael ta ba ay te tokale. ³⁵Ay tul te mach'a k'opoj tel lok'el ta bay te tokale, yak ta yalel: "Ja in to ja me Jnich'an, ja te mach'a tsabil jku'une; ch'ambeyame awaiyik stojol te sk'ope." ³⁶K'alal laj yot'an ta k'op, stukel ayix a te Jesuse. Te Nopojeletik xujt' mayuk beluk la yalik, sok mayuk mach'a la yalbeyik ta ora te beluk la yilike.TE JESUSE LA SKOLTAY TUL KEREM TE AY PUKUJ TA YOT'ANE ³⁷Ta yan k'aalil, te k'alal koik tel ta bay wits, bayal ants-winiketik la stsob sbaik tel sok te Jesuse. ³⁸Ta bay te tsobol ants-winiketik ay tul winik te awun jich la yal: "Maestro, ya jkalbat bayal wokol te yakuk awilbon te jnich'ane yu'un jip ay jtul a. ³⁹Ilawil, ay jun espíritu te ya x-uunteyot yu'un sok ajk'nax te me kaj ta awe; sok ya xt'uxanot ta lum, sok ya xbulan te yalel sti'e ma x-ijk'tayot yu'un sok k'ax tulan ya xmajot jilel. ⁴⁰Te jo'one la jkalbey wokol te nopojeletik awu'une te yakuk slok'esik bael te pukuje, jauk me to ma ba ju' yu'unik."⁴¹Te Jesuse la sut jich la yal: "Ja'ex te mayuk xch'uunjel awot'anik sok te ma lekuk awot'anike, ¿Jayeb me xan k'aal te ya joinexe sok te ya jts'ikbeyex te bit'il ayexe? ik'atel te ja nich'ane." ⁴²Te k'alal yak ta noptsajel tel te kereme, t'uxanot ta lum yu'un te pukuje sok kaj xituley sba yu'un. Jauk me to te Jesuse la skom te bol espíritue sok la skoltay te kereme, sok la yak'bey ta sk'ab te state.TE JESUSE LA CHA' YAL XAN TE YA XLAJE ⁴³Spisilik yanax k'inal la yaiyik yu'un te bit'il la yilbeyik te smuk'ul yutsilal yu'el te Diose. Te k'alal ch'ayemnax yot'anik yu'un te beluk la spas te Jesuse, jich la yalbey te nopojeletik yu'une: ⁴⁴"Ch'ama awaiyik stojol ta lek te beluk ya jkalbeyexe: Te Nich'anile ya me x-ak'ot ta sk'ab te ants-winiketike." ⁴⁵Jauk me to te nopojeletike ma ba k'ot ta yot'anik te beluk la yale. Ma ba ak'botik sna'ik stojol yu'un te Diose. Sok la xi'ik sjok'ibel te Jesuse.¿MACH'A TE MUK' SK'OPLALE? ⁴⁶Jich yu'un te nopojeletik yu'un te Jesuse kaj yalbey sbaik te mach'a muk' sk'oplal ya xk'ot yu'unik ta spisilik. ⁴⁷Jauk me to te Jesuse la sna' te beluk yakik ta snopel ta yot'anik, jich la snitel tul alal sok la yak' ta sts'eel. ⁴⁸Jich la yal: "Te mach'a ya yik' ta stojol jai ch'in alal to ta swenta jbiil, ja me la yik'on abi; Sok te mach'a ya yik'on ta stojole, ja la yik'ix uuk te mach'a la stikunontele. Te mach'a pek'el ay ta awolilike, ja me muk' sk'oplal stukel."TE MACH'A MA KONTRO YA YILOTIKE, JOYTIK ME K'OEM ABI ⁴⁹Te Juan la sut: "Maestro, te jo'otike la jkiltik te ay mach'a yak ta slok'esel pukujetik ta abiil, te jo'otike la jkomtik, melel ma ba ja st'unojotik." ⁵⁰"Te Jesuse jich la yalbey: "Ma xa komik" melel spisil te mach'a ma ba kontro yilojexe, ja me joytik abi."TE JESUSE TULAN LA SKOM TE JACOBO SOK TE JUANE ⁵¹K'alal ya staix yorail a te ya x-ik'ot moel ta ch'ulchan te Jesuse, la stejk'an yot'an te ya xbajt' ta Jerusalén. ⁵²La sneeltes bael abatetik yu'un, jich bajt'ik sok ochik bael ta bay ch'in lum yu'un Samaria yu'un jich k'an ba smajanik na te ba ya xway te Jesuse. ⁵³Jauk me to te ants-winiketik te le' nainemik a ma ba la yak'ik ochel yu'un la sna'ik te k'alal Jerusalén ya sk'an xk'ot te Jesuse.⁵⁴Te nopojeletik Santiago sok Juan te k'alal la yilik te ma ik'otik ochel, jich la yalik: "Kajwal, ¿Ya bal ak'an te yakuk jkaltik mantal te yakuk xko tel k'ajk' ta ch'ulchan sok te yakuk yich'ik jinel yu'une?" ⁵⁵Jauk me to te Jesuse la sut sba sok la yich'ik komel yu'un, ⁵⁶Jich a bajt'ik ta yan ch'in lum.TE MACH'ATIK LA SK'AN ST'UNIK TE JESUSE ⁵⁷Te k'alal yakik ta bael ta bay snopojik, ay mach'a la yalbey jich te Jesuse: "Te jo'one ya me jt'unat chikan bay ya xbaate." ⁵⁸La yal te Jesuse: "TE WAXETIKE AY XCH'ENIK, SOK TE TE'ELTIK-MUTETIKE AY ME XPECHECHIK, YAN TE NICH'ANILE MA XWEJT' TE BANTI YA YICH' LEWAE."⁵⁹Te Jesuse jich la yalbey te yane: "T'unawon." Jauk me to jich la yal: "Kajwal, ak'awon xan bael yu'un neel ya xba jmuk jilel te jtate." ⁶⁰Te Jesuse jich la yal: "Ijk'teya te mach'a lajemik aka smuk te mach'a lajem yu'unike. Yan te ja'ate baan ta spukel te ajwalinel yu'un te Diose."⁶¹Jich yu'un ay xan mach'a k'opoj: "Te jo'one ya me jt'unat, Kajwal, jauk me to ak'awon te neeluk ya xba jk'opon xan jilel te mach'atik kuxatik ta bay jnae." ⁶²Te Jesús la yalbey: "Te mach'a at'ejemix sok te aradoe, teme la yil sujt'el ta spate, ma xtuun ta abatinel ta bay te ajwalinel yu'un te Diose."

10TIKUNOTIK BAEL TE LAJUNEB XCHANWINIK TA TULE¹Ta Patil, te Jkajwaltik la stsa xan lajuneb xchanwinik (70) ta tul winiketik, sok la stikun bael cha' cha' tul ta jujun pam lum sok te banti k'inal te snopoj te ya xk'ote. ²Jich la yal: "Bayal me te k'ajoje, jauk me to mayuk bayal te k'ajwiletike. Jich yu'un k'ambeyaik te yajwal te k'ajoje te yakuk stikun tel k'ajwiletik yu'un te sk'ajoje.³Baanik me jiche. Ilawilik, Jo'on me ya jtikunex bael jich bit'il te alal chijetik te ayik ta yolil ti'awal jamal ts'i'etik. ⁴Ma me xa wich'ik bael yawil atak'inik, sok achojak'ik, sok axanabik, sok ma me xjalajex ta pat ot'an ta be.⁵Chikan te banti nail ya x-ochexe neel me ya awalik: "¡Te ayuk lamal k'inal le' ta banti na to!" ⁶Teme ay mach'a te ya sk'an lamal k'inal ta stojole, te lamal k'inal awu'unike ya me jxil ta stojol, yan teme ma la sk'ane ya me sujt' tel ta atojolik. ⁷Le' me ya x-ainex a te banti na te ya xk'oexe, we'aik me sok uch'aik me te beluk ya x-ak'botexe, te mach'a ya x-at'eje ya me yich' stojol yu'un te yat'elike. Ma me xmelmonukex ta na-natik.⁸Chikan te banti lumiluk ya x-ochexe, teme ya yik'ex ochele, we'aik te beluk ya yak'beyexe, ⁹Sok ch'abtesaik te mach'a ayik ta chamel te le' ayikae sok albeyaik: "Te ajwalinel yu'un te Diose nopol ayix ta atojolik."¹⁰Te lum te bay ma yik'ex ochele lok'anik bael ta bay kalleetik yu'un sok alaik: ¹¹"¡Te stanul te alumalik, te slaboj sba ta jkakantike ya me jtijt'antik jilel ta atojolik! Jauk me to na'aik me stojol: Te ajwalinel yu'un te Diose nopol ayix." ¹²Jo'on ya jkalbeyex te k'alal ya sta sk'alelal te ich'el ta k'ope ja me ya yich' xan k'uxtayel te sodomaetik te bit'il te lum to.OBOL ME SBAIK TE LUMETIK TE MA LA XCH'UUNIK TE MANTALE ¹³¡Obol me abaik lum corazín! ¡Obol me abaik uuk lum Betsaida! Melel te le'uk la yich' pasel chajp' at'eliletik ta bay lum Tiro sok ta lum Sidón te bit'il la yich' pasel ta atojolike namey la sujt'es yot'anik te jichuke. La slapik te ch'ixal pak', sok la snak'an sbaik ta k'ajk'al tan te jichuke. ¹⁴Jauk me to ja me ya yich' xan k'uxtayel te lum Tiro sok te lum Sidón te k'alal yorail ich'el ta k'op te bit'il ja'exe. ¹⁵Ja'at, Capernaum, ¿Yabal akuy te ja ya awich' ich'el ta muk' ta ch'ulchan? Ma' jichuk, te ja'ate ya awich' chojel koel ta yawil aelmeletik.¹⁶Te mach'a ya yaiy batik te ak'opike, ja me ya yaiybonik te jk'op abi, sok te mach'a ya sbajexe ja me la sbajonix uuk abi, sok te mach'a ya sbajone, ja me la sbajix uuk te mach'a la stikunon tele.SUJT'IK TEL TE LAJUNEB XCHANWINIK TA TULE ¹⁷Te lajuneb xchanwinik ta tule (70) bayal sbujts' yot'anik sujt'ik tel jich yakalik ta yalel: "Kajwal, janix jich uuk te pukujetike la xch'uunbotik jmantaltik ta swenta te abiile." ¹⁸Te Jesuse jich la yal: " La jkil te bit'il te pukuj te ch'ay koel tel ta ch'ulchane, Jich bit'il te tsantsewale ¹⁹Ilawilik, Jo'on jkak'ojbeyex tulan awat'elik ta xpech'el tek'el te chanetike sok te tseketike, sok jkak'ojbeyex te ya xju' awu'unik stsalel spisil yu'el te jkajkontrotike, sok mayuk beluk ya yuts'inex xan xujt'uk. ²⁰Ma me jauk nax ay sbujts awot'anik yu'un te bit'il ya xch'uunbeyex ja mantalik te espírituetik yu'un te pukujetike, jauk me ay bayal sbujts' awot'anik yu'un te bit'il ts'ibubiluk abiilik ta bay te ch'ulchane."BAYAL BUJTS'NAJ YOT'AN TE JESUSE ²¹Jich ora nax bujts'naj bayal yot'an te Jesús ta swenta te Ch'ul Espíritue, sok jich la yal: "Ya jkich'at ta muk', Ch'ul Jtat, te yajwalat te ch'ulchane sok te balumilale, yu'un te ja'ate ma la awak'bey sna' stojol te mach'atik ay sbijilike sok te mach'a ya sna'ik k'inale, sok ja la awak'bey sna' stojol te mach'atik te ma sna'ike, jich bit'il te tsail alaletike. Jich Jtat, melel jich la sk'an awot'an atukel ta sit-awelaw."²²Spisil te beluk aye, yak'ojbon ta jk'ab te Jtate, mayuk mach'a ya sna' stojol te mach'a te Nich'anile janax ya sna' stukel te Tatile, sok mayuk mach'a ya sna' stojol te mach'a a te Tatile janax ya sna' stukel te Nich'anile, sok uuk te Nich'anile ya stsa te mach'a ya sk'an ya yak'bey sna' stojole."²³Jich yu'un la sut sba ta yilel te nopojeletik yu'une jich la yalbey ta muken: "Binax me yutsil te mach'a ya yilik te beluk ya awilike. ²⁴Jo'on ya jkalbeyex, bayal alwanejetik sok bayal muk' ajwaliletik la sk'an yilik te beluk yakatik ta yilele, jauk me to ma la yilik, sok te beluk yakatik ta yaiyel stojole, ma la yaiyik stojol."TE LEKIL SAMARITANO WINIKE ²⁵Jich, ay tul bijteswanej yu'un te mantaliletik yu'un te judiotike la stejk'an sba jajch'el yu'un la sk'an yilbey yot'an te Jesuse, jich la yalbey: "Maestro, ¿Beluuk ya sk'an ya jpas swenta yu'un ya x-ochon ta bay te kuxinel sbajt'el k'inale?" ²⁶Te Jesuse la yalbey: "¿Beluuk te ts'ibubil ta bay te mantalile? ¿Bit'il ya ak'opon te ja'ate?" ²⁷Jich la sut: "Ya me sk'an te k'ux ta awot'an te Kajwaltik Diose, sok spisil awot'an, sok spisil ach'ulel sok spisil awip, sok spisil abijil, sok k'ux me awaiy te apat-axujk'e, jich nix te bit'il k'ux ya awaiy aba atukele." ²⁸Te Jesuse la yalbey: "Te Ja'ate lek la ana' sutel. Pasa me jiche, jich me ya xkuxinat ta sbajt'el k'inal."²⁹Jauk me to te maestro yu'un te mantalile, jai sk'an te lekuk sk'oplal stukele, la yalbey te Jesuse: "¿Mach'a a te jpat-xujk'e"? ³⁰La sjak' te Jesuse jich la yalbey: "Ay tul winik yak ta koel tel ta lum Jerusalén k'an bajt'uk ta lum Jericó. Jauk me to tsakot yu'un elek'etik, la spojbeyik spisil te beluk ay yu'une, sok la smajik, teb xanix ma la smilik jilel.³¹Jal nax tal tul sacerdote, te yak ta koel tel ta bay te bee, te k'alal la sta ta ilel te winik te chawale, la sjuy te sbee. ³²Janix jich ay tul levita-winik te k'alal k'ax leuka te banti chawal te winike, te k'alal la sta ta ilel, la sjuy te sbeuke.³³Jauk me to ay tul samaritano-winik, te k'alal yak tel ta beele, tal le'a te banti chawal te winike. Te k'alal la sta ta ilele, la sna'bey yolil sba. ³⁴Noptsaj tel ta stojol, la spotsbey te yejch'ene, la smalbey ta aceite sok ta vino. Sok la smojt'es ta sba te xchamsbalame, jich la yik' bael ta bay jun wayjibal na, sok le' la skanantey a. ³⁵Ta yan k'aalil la slok'es tel cheb denario tak'in te samaritano-winike, ja la yak'bey te mach'a skananteyoj te wayjibal nae, sok jich la yal: "Kanantaybon jai winik to, sok teme ay to tak'in ya xlaj ja awu'une, te k'alal ya sujt'ontele, ya me jtojbat."³⁶"¿Mach'a ta yoxebalik, te ya anop te ja'ate, te mero spat-xujk' k'ot te winik te tsakot yu'un te elek'etike?" ³⁷Te maestro yu'un te mantalile la yal: "Ja te mach'a la yak' ilel te xk'uxul yot'an ta stojole." Te Jesuse la yalbey: "Baan sok jich nix me xa apas te ja'ate."TE JESUSE BA YULATEY TE MARTA SOK TE MARÍAE ³⁸Jich yu'un te k'alal yakalik ta beel a, te Jesuse och bael ta bay pam lum, ay tul ants te Marta sbiile la yik' ochel ta sna. ³⁹Te Martae ay tul yijts'in te Maria sbiile, te la snajk'an sba koel ta nopol yakan te Jesuse, sok la xch'ambey yaiy stojol te sk'ope.⁴⁰Jauk me to te Martae ja baem ta yot'an spasel te we'elile. Te Martae oxtaj bael ta stojol te Jesuse sok jich la yalbey: "Kajwal, ¿Ma ba x-aan awot'an yu'un te jkijts'in te la yijk'tayon jilel jtukel ta spasel te we'elile? ⁴¹Jich yu'un, albeya te ya skoltayone." Jauk me to te Kajwaltike la sut sok jich la yalbey: "Marta, Marta, te ja'ate janax baem ta awot'an te beluk spasele, ⁴²Jauk me to junax te beluk tulan sk'oplale. Te María ja la tsaix te beluk leke, te mayuk mach'a ya xpojbot yu'une."

11TE JESÚS LA YAK' TA NOPEL TE BIT'IL YA SK'AN YICH' K'OPONEL TE DIOSE¹Ay jun buelta te yak ta sk'oponel Dios te Jesuse, ay tul nopojel yu'un te la yalbey: "Kajwal, nojp'esawotik ta sk'oponel Dios jich bit'il te Juan te la snojp'es te nopojeletik yu'une."²Te Jesuse la yalbey yaiyik: "Te k'alal ya ak'oponik te Diose, jich me ya awalik: "Tat, jauk ich'biluk ta muk' te abiile.Yakuk xtal te ajwalinel awu'une.³Ak'botik jwe'eltik ta jujun k'aal. ⁴Pasbotik perdón yu'un te jmultike, jich bit'il ya jpasbeytik perdón te mach'a ay smul ta jtojoltike. Ma xa awak' xch'ayotik koel yu'un te yiljibal jkot'antike."⁵Te Jesuse la yalbey yaiyik: "¿Mach'a te le' to te ay tul sjuy te ya xbajt' ta olil ajk'ubal, sok ya yalbey: "Juytik, ak'a jeltik ox-pejch'uk ja kaxlan waj, ⁶yu'un ay tul juy te juleltoe, yu'un mayuk beluk ay jku'un te ya jkak'bey slajine." ⁷Jich yu'un te mach'a ay ta yutil te nae ya xju' te ya sute: "Ma xa awuts'inon. Makalix te ti'-naile, wayalonix sok te jnich'nabe. Ma xju' jku'un te ya xjajch'on te ya jkak'bat te kaxlan waje." ⁸Jich ya jkalbatik, manchuk me ja a juy teme ma sk'an xjajch' yak'bat te kaxlan waje, ya me xjajch' yu'un teme ma xlaj awot'an ta swulilayele, jich me ya xjajch' tel yak'bat te jayeb kaxlan waj te ya xtu'un awu'une.⁹Jich ya jkalbatik, k'anaik, jich me ya awich'ik ak'beyel; leaik, jich me ya ataik, tijaik te ti'-naile, jich me ya sjambatik. ¹⁰Spisil te mach'a ya sk'ane ya me yich'ik ak'beyel; sok te mach'a ya slee, ya me staj; sok te mach'a ya stij te ti'-naile, ya me yich' jambeyel.¹¹¿Mach'a te tatil, teme ya xk'anbot kojt' chay yu'un te snich'ane, ya ba yak'bey chan sti'? ¹²¿Sok teme la sk'anbey tumute, ya ba yak'bey tsek sti'? ¹³Jich yu'un, teme ja'ex te amen awot'anike ya ana'ik yak'beyel lekil majt'aniletik te awal-anich'nabike, ¿Jauk to balix a te atatik te ay ta ch'ulchane, ya me yak'bey te Ch'ul Espíritu te mach'a ya sk'anbeye?"TE NA TE XATOJ SBAE ¹⁴Jich yu'un, te Jesuse yak ta slok'esel pukuj te yak'oj ta uma' te tul winike. Jich yu'un te k'alal lok' bael te pukuje, k'opoj te uma' winike. ¡Te ants-winiketike chajp'nax la yilik a! ¹⁵Jauk me to ay mach'atik te la yalike: "Ja ta swenta Belcebú te ya slok'es pukujetike, te ja ajwalil yu'un te pukujetike."¹⁶Ay yantik te k'an yilbeyik yot'an te Jesuse, la sk'anbeyik te yakuk yak' ta ilel te yu'ele. ¹⁷Jauk me to te Jesuse sna'ojbey te beluk snopojik ta yot'anike, jich la yalbey: "Spisil te ajwaliletik te xatoj sbaike ya me xjinik, sok teme ay mach'a jun snaik te xatoj sbaike ya me sjin sbaik.¹⁸Teme xatoj sba te Satanase, ¿Bitil ya stak' xjalaj te ajwalinel yu'une? melel jich ya awalik te ya jlok'es pukujetik ta swenta Belcebú. ¹⁹Teme ta swenta Belcebú te ya jlok'es te pukujetike, ¿Mach'a a te nopojeletik awu'unik te ya slok'es te pukujetike? jich yu'un ja me ya yich'atik ta k'op. ²⁰Jauk me to teme ta stojol yu'el te Dios te ya jlok'es te pukujetike, jich yu'un te ajwalinel yu'un te Dios julix ta atojolik.²¹Tema ay tul winik te tulane, te mero lek chapal sok te yat'ib ta sk'anantayel te snae, te beluk ay yu'une ma xbajt' ta elk'anel, ²²Jauk me to teme ay tal tul winik te ay xan yip te bit'il te tulan winike, ya me yich' tsalel, te winik te ay bayal xan yipe ya me spojbey te yat'ibe, sok ya me yelk'anbey te beluk ay yu'une. ²³Te mach'a ma ay ta jtojole, skontroinejon me abi, sok te mach'a ma sk'an jtsob sba soke, jinwanej me abi.TE BOL ESPÍRITU TE YA SUJT' OCHELE ²⁴Teme ay jun bol espíritu te lok' tel ta stojol tul winike, ya xbajt' ta takin k'inal sok ya slej te bay ya yich' lewae. Teme ma la sta ta le'ele ya me yal: ²⁵Ya sujt'on bael ta na te banti lok'ontele. "Te k'alal ya sujt' baele ya xk'o sta te nae, lek mesbil sok lek chajp'anbil. ²⁶Jich yu'un ya xbajt' yik' tel jukeb pukujetik te k'ax jich yixtaelik te bit'il ay stukele sok spisilik ya xnainik le'a. Ta patil, te xkuxinel jai winik to k'ax to xan jich ya xbolob a te bit'il ay ta neelale.TE MACH'ATIK BINAX YUTSILIKE ²⁷Jich k'ot ta pasel, te k'alal yak ta yalel jai k'op to te Jesuse, ay tul ants te jajch' ta aw ta bay yolilik te ants-winiketike sok jich la yalbey: "Binax me yutsil te ants la yik'at ta xch'ujt'e, sok te xchu' te la xch'ijtesate. ²⁸Jauk me to jich la yal te Jesuse: "Ja binax yutsil te mach'atik ya yaiybeyik stojol sk'op te Diose sok te ya xch'uunbeyike."TE TS'UMBALIL TE MA LEKE, YA SK'AN YILIK SENYAIL ²⁹Te k'alal yak tel ta stsobel sbaik te ants-winiketike, te Jesuse jajch' yalbey: "Jai ants-winiketik to te kuxulik ta k'inal ta ora to, mero ma lek yat'elik. Ya sk'an senya yilik, jauk me to ma x-ak'bot yilik, ja senya k'otix te Jonase. ³⁰Jich bit'il te Jonas te tal yak' ta ilel jun senya ta stojol te niniveetike, ja jich uuk te Nich'anile ja senya k'ot yu'unik te ants-winiketik te kuxulik ta k'inal ta ora to.³¹Te k'alal ya sta yorail ich'el ta k'op, te antsil ajwalil te ay ta bay sur ya me xjajch' yalbey smulik te winiketik te kuxulik ta k'inal ta ora to sok ya me yak' ta k'abal, melel k'ejel to tal yaiybey stojol sbijil sk'op te Salomone, sok ilawilik ay mach'a te le' ay to te ja muk' xan a te bit'il te Salomóne.³²Te k'alal ya sta yorail te ich'el ta k'op, te winiketik ta Nínive ya xjajch' yalbeyik smulik te mach'a kuxulik ta k'inal ta ora to sok ya me yak'ik ta k'abal, melel la sut yot'anik te k'alal la xchol te Jonas beluk albot yu'un te Diose, sok ilawilik, ay mach'a te le' ay to te ja muk' xan a te bit'il te Jonase.TE BELUK YA XOJOBTES TE JBAK'ETALTIKE ³³Mayuk mach'a ya tsum k'ajk', te ya xba smak jilel ta jun kajon te ijk'naxe sok te ya xba yak' ta bay yaninal moch, ya me yak' ta bay stuchtijib yu'un te k'alal ya x-ochik ta bay na ya yilik a te k'ajk'e. ³⁴Te asite ja k'ajk' yu'un te abak'etale. Teme lek ay te asite, sakubenix te abak'etale. Jauk me to teme ma lekuk ay te asite, spisil te abak'etale nojel ta ijk' k'inal. ³⁵Jich yu'un, tsajteya me aba, te sakil k'inal te ay ta atojole manchuk me ijk' k'inaluk. ³⁶Teme spisil te abak'etal nojem ta sakil k'inal, te mayuk ijk' k'inal ta atojole, jich yu'un spisil te abak'etale jich k'oem te bit'il jun k'ajk' te xojoben ta atojole."TE JESUSE LA YALBEY SMULIK TE FARISEOETIK SOK TE MACH'ATIK YA SNA'BEY SK'OPLAL TE MANTALILETIKE ³⁷Te k'alal laj yot'an ta k'op te Jesuse, ay tul fariseo la sk'anbey te yakuk xbajt' ta we'el ta banti snae, jich yu'un te Jesuse och bael sok najk'a ta bay we'balte'. ³⁸Te fariseo chamnax la yaiy yu'un te bit'il ma neeluk la spok sk'ab te k'alal och ta we'ele.³⁹Jauk me to te Kajwaltike, jich la yalbey: "Jich yu'un te ja'ex fariseoetik janax ya asapbeyik spat te kopaetik sok te limetaetike, jauk me to te yutil te awot'anike nojel ta bik'tal ot'anil, sok te beluk ma lekuk ta pasele . ⁴⁰¡Ja'ex winiketik te ma xa na'ik k'inale! ¿Ma bal jauk nix te mach'a la spas te spat te kopae janix la spasbey te yutile? ⁴¹Ak'beyaik te me'baetik te beluk ay awu'unike, jich me spisil sapbil ya xk'ot ta atojolik.⁴²Jauk me to, ¡Obol me abaik fariseoetik!, melel ja awak'ik te jun ta slajunebal te amentaik sok te ja rudaik sok te yantik xan te beluk ts'unbil awu'unike, jauk me to ma ana'ik spasel te beluk lek ta spasele sok te ma k'uxuk ta awot'anik te Diose. Jich yu'un tulan sk'oplal te yakuk apastik te beluk lek ta pasele sok te k'uxuk ta awot'anik te Diose sok manchuk ya awijk'tayik ta spasel te beluk lek yakalex ta spasele.⁴³¡Obol me abaik fariseoetik!, melel janax ya ak'anik te neel naktibaletik ta bay sinagogaetik sok te yakuk awich'ik patbeyel awot'anik ta bay yolik te lume. ⁴⁴¡Obol me abaik!, melel jichex te bit'il mukenaletik te ma ba chikanuk ta ilele, te ants-winiketik te ya xk'axik ta beel le'a, ma sna'ik teme mukenale."⁴⁵Ay tul bijteswanej yu'un te mantaliletik, la sutbey sok jich la yal: "Maestro, te beluk la awale la ataotik ta utel uka." ⁴⁶Jich la yal te Jesuse: "¡Obol me abaik, ja'atik bijteswanejetik yu'un te mantaliletike! melel ja ya awak'beyik xkuchik te ants-winiketik te ijk'atsil te wokol ta kuchel baele, jauk me to te ja'atike ni ch'ixuk sbik'tal ak'abik ya atsakik te ijk'atsile.⁴⁷¡Obol me abaik! melel ya apasbeyik snail smukenal te alwanejetike, te ja la smilik bael ta namey k'inal te ame'-atatike. ⁴⁸Jich yu'un ja awak'ojik ta ilel, sok te jich awot'anik te beluk la spasik te ame'-atatike, melel ja la smilik bael te alwanejetike, te ja la apasbeyik snail smukenalik yu'un te le' ya ana'uleyik a.⁴⁹Ja yu'un, te Diose te ay sbijil yot'an stukele jich la yal: "Ya me tikunbatik tel alwanejetik sok wolwanej puk k'opetik, ya me yich'ik nutsel sok ay me cha'ox tul te ya me xlajike." ⁵⁰Te mach'a kuxulik ta k'inal ta ora to, ja me ya yich'ik ich'el ta k'op yu'un te xch'ich'elik te alwanejetik te lajik ta xjajch'ibal k'inale; ⁵¹K'alal ta xch'ich'el te Abel ja to ta xch'ich'el te Zacaríase, te la yich' milel ta bay yolil te xchik'jibal majt'anile sok ta templo. Melel me ya jkalbeyex, te mach'a kuxatik ta k'inal ta ora to ja me ya xkujch'inik smilel te mach'a lajike.⁵²¡Obol me abaik bijteswanejetik yu'un te mantaliletik yu'un te judioetike!, melel la apojbeyik te syabeul te beluk ay ta na'ele; ma ba ya x-ochatik le'a te ja'atike, sok ya amakbeyik sbe te mach'atik yakik ta ochel baele."⁵³K'alal lok' bael te Jesús te banti ayike, te ts'ibjometike sok te fariseoetike la smakik ta be sok kaj sjojk'ibeyik bayal ayejetik, ⁵⁴yu'un ya sk'anik te yakuk xch'ay ta k'op te Jesuse yu'un jich ya stak' slebeyik smul a.

12TE LEVADURA YU'UN TE FARISEOETIKE¹Jich yu'un, bayal ta mil ants-winiketik te stsoboj sbaik sok stentena sbaik ta stojol te Jesuse, jich te Jesús jajch' yalbey neel te nopojeletik yu'une: "Tsajtey a me abaik yu'un te levadura yu'un te fariseoetike, ja bi ja te cha'lam-ot'anile.²Melel mayuk beluk muken ay, te ma ba ya xchiknaje son mayuk beluk nak'al te ma ba ya yich' na'el stojole. ³Jich yu'un spisil te beluk awaloj ta ik' k'inale ya me yich' ayel stojol ta sakil k'inal, sok te beluk awaloj ta muken ta bay yutil te anae, ya me yich' alel ta bay sba te naetike.MACH'A AY TA XIEL ⁴Ya jkalbeyex te ja'ex te jotakexe, ma me axi'ik te mach'a ya smilbeyex abak'etalik, sok ta patil mayuk beluk ya xju' spasbeyex. ⁵Ya jkak'beyex ana'ik te mach'a ya sk'an a xi'ike. Ja me xa xi'ik, te mach'a ya xju' yu'un ya smilatik, sok te mach'a ay yu'el te ya stikunatik bael ta bay k'atinbak. Jich ya jkalbeyex, xi'aik me.⁶¿Ma bal cha'sejp tak'in ya yich' chonel jo' kojt' te'eltik mutetik? Jauk me to ma ch'ayem ta yot'an ni kojt'uk ta sit te Diose. ⁷Janix jich te stsotsil ajolike spisil ajtebil. Ma me xiwex. Te ja'atike ja xan muk' ja ak'oplalik te bit'il te te'eltik-mutetike.TE MACH'A JAMAL YA YALBON JK'OPLAL TA STOJOL TE ANTS-WINIKETIKE ⁸Ya jkalbeyex, te mach'a ya yalbon jk'oplal ta stojol te ants-winiketike, janix me jichon uuk te Nich'anilone ya jkalbatik ak'oplalik ta stojol te ch'ul abatetik yu'un te Diose, ⁹Yan te mach'a ya smukon ta yot'an ta stojol te ants-winiketike janix me jich ya yich' mukel ta ot'anil ta stojol te ch'ul abatetik yu'un te Diose. ¹⁰Teme ay mach'a amen ya xk'opoj ta stojol te Nich'anile, ya me yich' pasbel perdón, yan te mach'a ya sbol k'optey te Ch'ul Espíritue, ma ba ya yich' pasbel perdón stukel.¹¹K'alal ya yik'atik bael ta sinagogaetik, ta stojol te ajwaliletik sok te tuneletike, ma me xa mel-awot'anik yu'un te bit'il ya xk'opojatike, sok beluk ya awalike, ¹²melel te Ch'ul Espíritue ya yak'bex anik ta ora te beluk ya awalike."TE K'ULEJ WINIK TE MA SNA' K'INALE ¹³Jich yu'un ay mach'a ta yolil te ants-winiketike te la yalbey te Jesuse: "Maestro, albeya te jbankil te yakuk yak'bon oliluk uuk te beluk la yijk'tay jilel te jtate." ¹⁴Te Jesús la yalbey: "Winik, ¿Mach'a la yak'bon jkat'elin ta chajp'anwanej ta atojol sok te ya jpuk te beluk ay awu'unike? ¹⁵Te Jesuse jich la yal: "Wik'a me asitik sok tsajteyame abaik yu'un te ma xbik'taj awot'anik yu'un te k'ulejalile, melel ma me jauk nax ya xkuxinatik yu'un teme ay bayal te beluk ay awunike."¹⁶Jich yu'un te Jesús la yalbey yaiyik jun senyail k'op, jich la yal: "Ay tul k'ulej-winik te bayal sitin te slum-sk'inale, ¹⁷jich jajch' snop ta yot'an, jich la yal: "¿Beluuk ya stak' jpas, melel mayuk banti ya jk'ej te sit jkawal ts'unube?" ¹⁸Jich la yal: "Jich ya jpas. Ya me jin te snail te jkixime sok ya me jpas xan muk', sok le' ya k'ej spisil a te jk'ajoje sok spisil te beluk ay jku'une. ¹⁹Jich ya jkalbey te jch'ulele: "Jch'ulel, bayalix te jbiluktik te ya xtuun jku'untik bayal ja'wile. Ja lek jkich'tik lewa, we'-uch'ajukotik, bayaluk me sbujts' jkot'antik."²⁰Jich albot yu'un te Diose: "Winik ma ana' k'inal, jai ak'ubal to ya xtal k'anel te ach'ulele, sok te beluk chajp'anbil awu'une ¿Mach'a me ya yich'bat jilel? ²¹Jich ya xk'ot te mach'a ya sk'e sk'ulejal stukelnaxe jauk me to te ma ba k'ulej ya xk'ot ta stojol te Diose."TE BELUK YA JMEL-JKOT'ANTIK YU'UNE ²²Jich te Jesuse la yalbey te nopojeletik yu'une: "Jich ya jkalbeyex, ma me amel-awot'anik yu'un te bit'il ya xkuxinex ta balumilale, sok te bit'il ya xwe'exe, sok te bit'il ay te abak'etalike sok te beluk ya alapike. ²³Melel ja bayal sk'oplal te kuxinele, ja me pek'el sk'oplal te we'elile sok ja pek'el sk'oplal te k'u'ul-pak'ale ja me bayal sk'opal te ja bak'etalike.²⁴Ilawil te joj-mutetike, te ma ba ya yaiy awal sok ma yaiyik k'ajoj. Sok mayuk snail yiximik, mayuk snail sbilukik jauk me to ja mak'linbilik yu'un te Diose. ¡Yan te ja'exe kax jich ak'oplalik te bit'il ay sk'oplal te te'eltik-mutetike! ²⁵Sok ¿Mach'atik a te ya x-an yot'anik yu'un te yakuk stak' xan snajt'es xkuxlejalik jichuk xan snajt'il te bit'il te xuk'ubile? ²⁶Teme ma xju' awu'unik ta spasel te beluk pek'el sk'oplal ja awu'unike, ¿Bistuuk te ya amel-awot'anik yu'un spasel te beluk xan yantik sk'oplale?²⁷Ilawilik te bit'il ya xch'i te te'eltik nichimetike, te ma x-at'ejike, sok ma yaiyik jalab. Jich ya jkalbeyexan, te Salomóne mayuk la slap sk'u' jich te bit'il junuk te te'eltik nichime, manchuk me bayal sk'ulejal a. ²⁸Jich yu'un teme ja Dios te ya yak'bey yutsilal te te'eltik-nichimetike, te junax k'aal kuxule, sok te pajel ya yich' chik'el ta yawil k'ajk' ma ba ja k'axem to xan ya yak'batik te beluk ya alapike, ¡Ja'ex te mayuk bayal xch'uunjel awot'anike!²⁹Jich yu'un ma me xbajt' ta awot'anik sleel te beluk ya awe'ike sok beluk ya awuch'ike, sok ma me x-an awot'anik yu'un. ³⁰Melel spisil te ants-winiketik te ma sna'ojbey sba te Diose ja baem yot'anik ta sleel te beluk ya xtuun yu'unike, jauk me to te atate sna'oj te beluk ya xtuun awu'unike.³¹Jauk me to ja me xa leik te ajwalinel yu'un te Diose, jich me ya yak'beyex spisil te beluk ya xtuun awu'unike. TE K'ULEJALIL TA CH'ULCHAN ³²Ma me xiwex, ja'ex te chijex jku'un te ma tsobolexe, melel te Jtatike binax yot'an awu'unik te ya yak'ex le'a te banti ay ta ajwalinel te Diose.³³Chonaik te beluk ay awu'unike sok ak'beyaik te mach'a me'baetike. Pasaik snail a tak'inik te ma xlaje, k'ejaik ta ch'ulchan te ak'ulejalik te stalel ma xlaje, sok te banti ma x-och elek' a, sok te banti ma xlaj ta joch'e. ³⁴Melel te banti ay ak'ulejalike, le' ay a te awot'anike.TE ABAT TE WIK'IL SIT TA SPISIL ORAE ³⁵Chukuluk me te ach'ujt'ike, sok yakuk me ta tilel te ak'ak'ike. ³⁶Jichukex me te bit'il abatetik te yakalik ta smaliyel te smaestro te ya sujtel ta yilel te nujp'inele, te k'alal ya stij te ti'naele, ora nax me ya sjambeyik.³⁷Binax me yutsil te abatetik, te wik'il sitik te ya xjul xtaotike. Jamal ya jkalbeyex te smaestroe ya me xchuk xch'ujt' te ya yak' sba ta abatinel yu'unike ya me x-ik'otik tel ta we'el, sok ya me yich'ik ch'uunel. ³⁸Teme olil ajk'ubal, teme nopol sakubelan k'inal tal te ajwalil yu'unike teme wik'il sitik ya xjul sta te abatetik yu'une, binax me yutsilik ya xk'otik.³⁹Naaik me, te yakuk sna' te yajwal te na te bi ora ya xtal te elek'e, ma xyak' lok'el ta elk'anel te sbiluke. ⁴⁰Chapalukex me, melel ma ana'ik te bi ora ya xtal te Nich'anile."TE ABAT TE MA JUNUK YOT'ANE ⁴¹Te Pedro jich la yal: "Kajwal, ¿Janax ba awalbotik te senyail k'op to, o ya ba awalbey ta spisilik uuk te yantike?" ⁴²La yal te Kajwaltike: "¿Mach'a te kanan te jun yot'an sok te ay sbijil te ya x-ak'bot swentain te abatetik yu'un te yajwale, te ya yak'bey swe'el te k'alal ya sta yoraile? ⁴³Binax me yutsil te abat, te jich yak ta spasel te k'alal ya xtal te yajwale. ⁴⁴Jamal ya jkalbeyex te yajwale ya me yak'bey swentainbey spisil te beluk ay yu'une.⁴⁵Yan teme jich ya yal ta yot'an te abate: "Te Jkajwale ma xtal ta ora; teme jajch' smaj te abatetik yu'une, sok teme kaj we'-uch'ajele sok teme kaj ta yakubele, ⁴⁶jich te yajwale ya me xtal te bi k'aalik ma sna'oje sok te bi ora te ch'ayem yot'an te abate, ya me yich' milel sok ya me xbajt' te banti ay yawilik te mach'atik ma ba xch'uunej te Diose.⁴⁷Te abate, te sna'oj te beluk la sk'an yot'an te yajwale, sok te ma la xchajp'an sba sok te ma la spas te beluk ya sk'an yot'ane, ya me yich' bayal majel. ⁴⁸Yan te mach'a ma ba sna'oje, te la spas te beluk ya yich' majel yu'une, tebnax me majel ya yich' yu'un. Te mach'a bayal ya yich' ak'beyele, janix me jich bayal ya yich' k'anbeyel, sok te mach'a ya yich' ak'beyel bayal, bayal xan me jich ya yich' k'anbeyel a.TE JESÚS TAL YAK' XAT SBAIK TE ANTS-WINIKETIKE ⁴⁹Tal jkak' k'ajk' ta balumilal, jkot'anuk te tilemukixe. ⁵⁰Jauk me to puersa me ya xk'ax wokol neeluk, ¡Yak ta woklajel te jkot'ane ja to teme k'ot ta pasele!.⁵¹¿Yu'un ba jich anop te tal jkak' lamaluk k'inal ta balumilal? Ma jichuk, jich ya jkalbeyex, tal jkak' xatomba ta atojolik. ⁵²Jich yu'un ta ora to sok ta patil te mach'a ayik jo' tul ta nail ya me xat sbaik, sok te ox tul ya me skontroin cha' tul, sok cha' tul ya skontroin te oxebe. ⁵³Xatome sbaik: Te state skontroinoj te snich'ane, te nich'anile skontroinoj te state, te sme'e skontroinoj te yantsil-ale sok te yantsil-ale skontroinoj te sme'e; te yail-me'el skontroinoj te yalibe sok te alibale skontroinoj te yail-me'ele."¿BISTUUK TE MA ANA'IK TE BELUK K'AAL AYEXE? ⁵⁴Te Jesús jich la yalbey xan te ants-winiketike: "K'alal ya awilik te ya xtal tokal ta smalib k'aal, ya awalik ta ora nax: "Ya xtal ja'al" sok jich ya xk'ot ta pasel. ⁵⁵Sok te k'alal ya xtal ik' ta sur, jich ya awalik: "K'ux me k'aal ya jkaiytik yotik" sok jich ya xk'ot ta pasel. ⁵⁶Cha'lam awot'anik, ya ana'ik stsateyel te biyilel te ch'ulchane sok te balumilale, jauk me to, ¿Bin ut'il ay te ma ana'ik stsateyel te beluk yakix ta k'oel ta pasel ta ora to?CHAJP'AN ABA SOK TE AWAJ KONTROE ⁵⁷¿Bit'il ay te ma xju' awu'unik snopel te beluk lek ta pasele? ⁵⁸Te k'alal yakat bael sok te akontro ta stojol te chajp'anwaneje, bistuuk ma achajp'anababel sok ta be, yu'un ma xk'oatik ta stojol te chajp'anwaneje, jich ma x-ochatik ta chukel. ⁵⁹Jich ya jkalbeyex, te ma xlok'atik tel ta chukel ja to teme ts'akal la atojike."

13SUJT'ESA AWOT'ANIK O YA XLAJEX¹Janix te k'aal abi, ay cha'ox tul ants-winiketik la xcholbey yaiyik te Jesuse te beluk k'ot ta pasal ta stojol te Galileoetik te bit'il tikunotik ta milel yu'un te Pilatoe sok te bit'il laj skapbey xch'ich'elik sok te milbil majt'aniletike. ²Jich yal te Jesuse: "¿Yu'un ba jich akuyik te kaxem to ay smulik te galileoetik to te bit'il te slumal, te jich kot' ta swentaike? ³Ma jichuk, jich ya jkalbeyex. Teme ma la sujt'es awot'anik, jich me ya xlajex uuk ta apisik te bit'il lajik uke.⁴Jich te bit'il waxuklajun tul(18 personas) te lajik yu'un te jin tel koel te sts'akubil nae ta siloe te lajik tenel yu'une, ¿Yu'un ba jich akuyojik te ja bayal xan smulik te bit'il te yantik winiketik ta Jerusalén? ⁵Ma jichuk, jich ya jkal. Teme ma la asut awot'anik, ya me xlajex ta apisilik uuk."SENYAIL K'OP YU'UN TE HIGUERA TE' TE MA YAK' SITE ⁶Te Jesús la yal jun senyail k'op: "Ay mach'a sts'unoj pejt' higo-te' ta sk'inal sok tal slebey sit jauk me to ma la stabey. ⁷Jich la yalbey te kanan k'inal yu'une: Ilawil, yoxebalix ja'wil te tal jlebey sit te higo-te'e jauk me to mayuk sit ya jtabey, boja lok'el ¿Bistuuk smakoj k'inal?"⁸La yal te kanan k'inale: "Ijk'teya xan junuk ja'wil ya me jok'bey xan slumil sok ya me jkak'bey xan sk'aal-slumil. ⁹Teme la yak' sit ta yan ja'wil lek abi yan teme ma la yak'e ¡boja lok'el!"TE JESÚS LA SKOLTAY TUL ANTS TA SK'ALELAL ICH' LEWA ¹⁰Te Jesuse yak' ta bijteswanej ta bay sinagoga ta sk'alelal ich' lewa. ¹¹Jich yu'un ay tul ants te xwaxuklajunebal ja'wil (18 años) te uts'inbil yu'un te bol espíritu te ak'bil chamel yu'une, mayuk yip te sbak'etale, sok k'ujul spat ya xbeen ja yu'un te ma stak' stejk'an sba ta leke.¹²Te k'alal la yil te Jesuse, la yik' tel sok jich la yalbey: "Ants, kolematix yu'un te achamele." ¹³La skajanbey sk'ab ta stojol, ora nax tojob te spate jich la yich' ta muk' te Diose. ¹⁴Jich yu'un te wolwanej yu'un te sinagogae lik'sol ta stojol te Jesuse melel la yaiy ch'abteswanej ta sk'alelal ich' lewa." Jich yu'un te wolwanej yu'un te sinagogae la yalbey te ants-winiketike: "Ay wakeb k'aal te ya x-at'ejotike. La'ik abi ma jauk ya xtalatik ta yorail ich' lewa."¹⁵Te Jkajwaltike la yalbey yaiyik: "¡Cha'lam awot'anik te ja'exe! ¿Yu'un ba mayuk tuluk te le' ayatik to te ma atilik lok'el ta sna te awakaxike o te a burroike te ya xba awak'bey ja' yuch'e ta sk'alel ich' lewa? ¹⁶¿Ja xan te ants to te sts'umbal Abraham, te ayix waxuklajuneb ja'wil (18 años) te chukbil yu'un te satanáse, ma bal ya stak' ya yich' koltayel uuk ta sk'alelal ich' lewa?"¹⁷Te k'alal yak ta yalel a te Jesuse, k'exawik spisilik te mach'a ma jichuk yot'anike, yan stukelik te ants- winiketik te mach'a jich yot'anike, ay nax sbujts' yot'anik yu'un te beluk la spas te Jesuse.SENYAIL K'OP YU'UN TE SBAK' MOSTAZAE ¹⁸Jich la yal te Jesuse: "¿Bit'il me yilel te ajwalinel yu'un te Diose, sok beluuk me ya yich' pajel sok? ¹⁹Ja pajal sok te sbak' mostaza te la sts'un ta yawal-ts'unub tul winik, ch'itel sok muk'ul te' a k'ot, sok te te'eltik mutetik la spasik spechechik le'a."SENYAIL K'OP YU'UN TE LEVADURAE ²⁰Sok jich la yal xan: ¿Beluuk me ya apaj sok te ajwalinel yu'un te Diose? ²¹Ja pajal sok levadura te la skap tel sok oxbis harina te tul antse ja to te k'alal nojtele."TE TI' NAIL TE TSAEL NAX SJAMALUL ²²Te k'alal yak ta bael ta Jerusalén a te Jesuse, k'ax yiltiley te jujun lumetik sok ch'in lumetik sok la yaiy bijteswanej le'a. ²³Ay mach'a la yal: "Kajwal, ¿Cha'ox tul nax bal te ants-winiketik te ya xkolik baele?" Jich yu'un la yaltilebey: ²⁴"Ak'beyaik me yipal ta ochel ta bay tsael nax sjamalul te ti'naile, melel ay me mach'a bayal ya sk'an ya x-och jauk me to ma xju' yu'unik."²⁵Junax buelta teme la smak te ti'nael te yajwal te nae, jich me ya xtejk'ajex ta amak' sok ya atijik te ti'naele jich ya awalik; "Kajwal, Kajwal ak'awotik ochel." Jich me ya yalbeyex te yajwal te nae; Ma jna'batik abaik sok ma jna' banti talemaxe. ²⁶Jich ya awalik te ja'exe: "Te jo'otike we'-uch'ajotik sok ja'at sok la awaiy bijteswanej ta jlumaltik. ²⁷Jich ya yalbatik; "Ya jkalbeyex, ma jna' te banti talemexe. ¡K'ejabaik ta jtojol ja'ex te ma lekuk awat'elike!."²⁸Ay me ok'el sok ya me a jets'ulay aweik k'alal ya awilik te Abraham, Issac, Jacob, sok spisil te alwanejetik yu'un te Diose, jauk me to te ja'exe ya me awich'ik chojel lok'el te amak'. ²⁹Ja me ya xtalik ta slok'ib k'aal, sok ta smalib k'aal, sok ta bay norte sok ta bay sur, sok ya me smakik snaktibik ta bay we'balte' te banti ajwalinel yu'un te Diose. ³⁰Sok na'aikme, te mach'a patilike ja me neel ya xk'otik, yan te mach'a neelike ja me patil ya xk'otik."TE JESÚS LA SMEL YOT'AN YU'UN TE LUM JERUSALÉN ³¹Ta patilal, talik cha'ox tul te fariseotike jich la yalbeyik te Jesuse: "Baan lok'an bael ya me sk'an smilat te Herodese." ³²Te Jesuse jich la yal: "Baanik sok albeyaik te waxe: "Ilawil, te jo'one ya jlok'es pukujetik sok ya jch'abtes chameletik ta ora to sok pajel, sok ta yoxebal k'aal ya me xlaj jkot'an ta at'el." ³³Jich yu'un, ya to me xbeenon ta ora to, sok pajel, sok chawej, yu'un ma xju' te k'ejel ya xlaj tuluk alwanej yu'un te Diose le' me ya xlaj ta puersa ta bay Jerusalén.³⁴Jerusalén, Jerusalén, te mach'a ya smil te alwanejetik yu'un te Diose sok te ya xch'ojik ta ton te mach'atik tikunbilik tel ta k'op yu'une. Bayal buelta la jk'an jtsobeyex te awal-anich'anike, jich te bit'il te me'-mut te ya jtsob ta yaninal xik' te yaaltake, jauk me to te ja'exe ma la ak'anik. ³⁵Ilawil, te nae ch'aybilix ta ot'anil yu'un te Diose. Jich ya jkalbeyex, te ma awilonikix ja to teme la awalike: "Binax yutsil te mach'a ya xtal ta sbiil te Jkajwaltike."

14TE JESÚS LA SKOLTAY TUL WINIK TE AY TA SIJT'UBELE¹Ta sk'alelal ich' lewa, te Jesús bajt' ta swe'el kaxlan waj ta sna tul wolwanej fariseo, yak ta stsajtayel yu'un te mach'atik le'a. ²Jich yu'un, ay tul winik te le' ay a te ay swokol yu'un te sijt'uben sbak'etal. ³Te Jesuse la sjojk'ibey te mach'a ay sbijilik yu'un te mantaliletik yu'un te judioetike sok te fariseotike: "¿Lek bal te ya yich' ch'abtesel te mach'a ay ta chamel ta yorail kux-ot'anil, o ma ba ya stak' ?"⁴Jauk me to ma k'opojik. Jich yu'un te Jesuse la spet te mach'a ay ta chamele, la xch'abtes sok la stikun bael. ⁵Jich la yalbey yaiyik: "¿Mach'a tuluk te ay snich'an o te ay at'el-wakax yu'un, teme ch'ay koel ta pozo ta yorail kux ot'anil, ma ba ora nax ya xba slok'es tel?" ⁶Jauk me to ma ju' yu'unik sutel te ayeje.TE MACH'ATIK IK'BILIK TA IL NUJP'INELE ⁷K'alal la yil te Jesús te mach'atik ik'bilik ta we'el te ja la smakik te neel naktijibaletik, la yalbey yaiyik jun senyail k'op, jich la yal: ⁸"Te k'alal ya awich'ik ik'el ta we'el ta il-nujp'inel, ma me xnajk'ajex ta sneelal naktijibaletik, melel ay me mach'a xan te toyol sk'oplal, te ik'bil ta il-nujp'inele. ⁹Te k'alal ya xtal te mach'a yik'ojex ta we'ele, jich ya yalbeyex: "Ak'beya jilel te anaktib te winik to," sok me ja k'exlal ya atsak yan ja naktib.¹⁰Jauk me to teme la awich'ik ik'el ta il-nujp'inele, baanik sok najk'anabaik ta slajibal, jich me yu'un te k'alal ya xtal te mach'a la yik'atik tel, jich me ya stak' yalbeyex: Juytik, la' noptsajan tel." Jich me ya awich'ik ich'el ta muk' ta stojol te jayeb mach'atik ik'bilik ta we'ele. ¹¹Spisil te mach'a ya yak' sba ta ich'el ta muk'e ya me yich' k'exlantesel, yan te mach'a pek'el aye ya me yich' muk'tesbel sk'oplal."¹²Janix jich te Jesús la yalbey te mach'a ik'ot ta we'el yu'une: "Te k'alal ya awak' we'elile, ma jauk xa wik' te ja juye, te awermanoe, te atijinabale sok te apat-axujk' te ay bayal stak'ine, melel ya stak' yik'atik ta we'el uuk, sok jich me ya sujt' sjelol te la awik' ta we'ele.¹³Ja yu'un teme la apas bayal we'elile, ja me xa awik' tel te mach'a me'baetike, sok te koxoetike, sok te tunkoetike, sok te ma'sitetike, ¹⁴Jich me binax awutsil yu'un, melel ma xju' yu'unik te ya sujt'esbatike. Melel ya me awich' ak'beyel ja majt'an te k'alal ya xcha' kuxik te mach'a tojike."SENYAIL K'OP YU'UN TE MUK'UL K'INE ¹⁵K'alal la yaiy stojol tul te mach'a sjuinej ta we'el te Jesuse, jich la yalbey: "¡Binax me yutsilal te mach'a ya swe' kaxlan waj ta bay ajwalinel yu'un te Diose!" ¹⁶Jich la yal te Jesuse: "Ay tul winik te la spas bayal we'elil sok bayal mach'a la yik' tel ta we'el. ¹⁷K'alal pastaj te we'elile, la stikun bael te yabate jich ba yalbey te mach'a ik'bilike:"La'ik me, melel spisil chapalix."¹⁸Jauk me to spisil kaj yalik te makalike. Te mach'a neel la yich' albeyele jich la yal: "Ay jmanoj jk'inal, ya xba jkil. Wokoluk albeya te ma xju' jku'une." ¹⁹Sok jich la yal te yane: "Ay jmanoj jo'eb ta kojt' at'el-wakaxetik, ya xba jkil teme lek ya x-at'ejike." ²⁰Sok la yal te yane: "Nujp'inelon to nax, jich yu'un te ma stak' te ya xboone."²¹Sujt' tel te abate jich la xcholbey yaiy te yajwal na te beluk albotele. Jich yu'un te yajwal te nae ilin ta bayal sok jich la yalbey te yabate: "Baan ta ora ta muk'ul kalleetik sok ta ch'in beetik yu'un te lume sok ik'a tel te mach'a me'baetike, te tunkoetike, te ma'sitetike sok te koxoetike." ²²Jich la yal te abate: "Kajwal, te beluk la awalbon baele la me yich'ix pasel, jauk me to ay to jochol te naktijibale."²³Te yajwal jich la yalbey te abat yu'une: "Baan ta muk'ul beetik sok ta spat korraletik sok sujatel te yakuk xtalike, yakuk me xnoj te jnae. ²⁴Jich me ya jkalbat, ni tuluk winik te mach'a ik'bilik ta we'el ta sneelal toe ma me yaiybeyik sbujts' te we'elil jku'une."AY SWOKOLIL TE BIT'IL YA JT'UNTIK TE CRISTOE ²⁵Jich yu'un bayal ants-winiketik sjuinejik ta beel te Jesuse, jich la sut sba tel ta stojolik jich la yalbey yaiyik: ²⁶"Te mach'a ya xtal ta jtojole, teme ma ya slok'es ta yot'an te sme'-state, te yiname, te yal-snich'nabe, te sbankiltake sok te swixtake, sok nix te skuxlejale, ma xju' ya x-och ta nopojel jku'un. ²⁷Te mach'a ma xkuch te scruz te ya st'unone, ma xju' ya x-och ta nopojel jku'un.²⁸Jich yu'un ¿Ay bal tuluk te mach'a le' ay to, te ya sk'an ya spas jun ts'ajk'ubil na, ma bal neeluk ya snajk'an sba ta snopel te jayeb ya xlaj yu'une sok jich ya me yil teme tik' ya xlok' a te jayeb ay yu'une? ²⁹Melel teme janax ya sjajch'es te yiptijibe sok teme ma ju' yu'un spasele, spisil te mach'a la yilike ya me xjajch'ik ta labanwanej, ³⁰ya me yalik: "Jai winik to kaj spas ts'ajk'ubil na jauk me to ma ju' yu'un ta spasel."³¹Sok, ¿Teme ay muk' ajwalil te ya sjach kerajel sok yan muk' ajwalil, ma ba neeluk ya snajk'an sba ta snopel sok ya sk'an tak'uyel teme ya xju' yu'un sok te lajun mil (10,000) yaj soldadoe te ya stsal ta kerajel te tab ta mil (20,000) soldadoetik yu'un te yaj kontroe? ³²Melel teme ma xju' yu'un ya yaiye, ya me stikun bael abat te k'alal najt' to ay te yaj kontroe, swenta yu'un ya sk'an xlamaj te k'ope. ³³Jich yu'un, te mach'a ma sk'an yijk'tey te beluk ay yu'une, ma stak' ya x-och ta nopojel jku'un .TE K'ALAL YA XCH'AY XCHI'IL TE ATS'AME ³⁴Te ats'ame lek, jauk me to teme ch'ay te xchi'ile, ¿Bit'il me ya xchi'ub xan yan buelta?. ³⁵Ma xtuunix yu'un te lum k'inale sok ma xtuunix yu'un te beluk k'aemix yu'un te lume. Ya me yich' ch'ojel bael.Te mach'a ay xchikine aka me yaiy stojol ta lek."

15SENYAIL K'OP YU'UN TE TUNIM CHIJ TE CH'AYEME¹Jich yu'un spisilik te k'an-patanetike sok nix te yantik mulawiletike talik ta stojol te Jesuse tal xch'ambey yaiyik te sk'ope. ²Te fariseoetike sok nix te ts'ibjometik yakalik ta muken k'op, jich la yalik: '' Jai winik to binax me yot'an ya yik' te mulawiletike, ya me sjuin sba ta we'el sok.''³Te Jesuse la yal jun senyail k'op jich la yaltilebey: ⁴¿Mach'akatik, teme ay jo'winik(100) ta kojt' tunim chijetik yu'un, teme ch'ay kojt', ma ba ya yijk'tey jilel te balun lajuneb yowinik(99) ta kojt' ta bay jochol takin k'inal sok ya xba sle te kojt' te ch'ayeme ja to teme la stae?. ⁵Teme la stae, ya me spet tel sok binax me yot'an yu'un.⁶Te k'alal ya xk'ot ta sna, ya me stsob tel te sjo'take sok te spat xujk'e jich me ya yalbey ta spisilik; Binuk nax me jkot'antik, ja te tunim chij te ch'ayeme la me jtaix tel. ⁷Jo'on ya jkalbeyex, ay me bayal sbujt's yot'anik ta ch'ulchan te k'alal tul mulawil ya sut yot'an, te bit'il balunlajuneb yo'winik(99) ta tul te toj yot'anik te ma yejt'aluk ya sut yot'anike.SENYAIL K'OP YU'UN TE TAK'IN TE CH'AYEME ⁸Janix jich ¿ay bal tuluk ants teme ay lajuneb(10) ta wel sakil tak'in yu'une teme la xch'ay weluke, ma ba yakuk stsum sk'ajk', ya smes te snae, sok ya xbajt' yot'an ta sleel ja' to teme la stae? ⁹Te k'alal ya stae ya yik'tel spisil te sjo'take sok te spat-xujk'e ya me yalbey: Binuk nax me jkot'antik, melel la jtaix te wel tak'in te jch'ayojae. ¹⁰Janix jich ya jkalbeyex, binax me yot'anik te ch'ul abatetik yu'un Dios te k'alal ya sut yot'an tul mulawil.SENYAIL K'OP YU'UN TE KEREM TE LA YIJK'TEY JILEL TE STATE ¹¹Ta patil la yal te Jesuse: ''Ay tul winik te ay cha' tul snich'nabe, ¹²te ijts'nale la yalbey te state; ''Jtat ak'bon ta ora te jayeb ya jta te abiluk te ya apukbotike. Jich te tatile la spukbey te sbiluk te snich'nabe.¹³Ma k'ax bayal k'aal, te ijts'nale och ta stsobel spisil te sbiluke jich bajt' ta yan lum te namal to aye, le' la slajin spisil a te stak'ine, la sman te beluk ma xtu'un yu'une sok chikanax te beluk la slajin a te stak'ine. ¹⁴Jich yu'un te k'alal lajix spisil a te stak'ine, tal bayal winal ta spamal te muk'ul lume jich jajch' ta k'axel swokol.¹⁵Ja yu'un bajt' sle yat'el sok tul winik te le' kuxul ta muk'ul lum, tikunot bael ta sk'inal yu'un ba smak'lin chitametik. ¹⁶Yot'anuk nax slajimbey te swe'el te chitametike, melel mayuk mach'a ya x-ak'bot swe'el yu'un.¹⁷Jauk me to te k'alal sut k'inal yaiy, la yal: "¡Jayeb katik ta tul yaj at'el ya yik' te jtate, te ay bayal swe'elik, yan te jo'one yakon ta lajel ta winal!." ¹⁸Ja lek ya sut'on bael ta stojol te jtate, yaj xk'o jkalbey: "Tat la jta jmul ta stojol Dios, sok ta atojol. ¹⁹Ma snubinix te ya alwalbon te ja anich'anone, jich me ja kuyon te bit'il ja waj at'elone."²⁰Jich sut bael ta stojol te state. Te k'alal k'ejel to yak ta tael a, ilot yu'un te state, la sna'bey yolil sba, alimaj bael, sok k'o spet sok la yuts'iy. ²¹Te nich'anile la yalbey te state: "Tat la jta jmul ta stojol Dios sok ta atojol. Ma snubinix te ya awalbon te ja anich'anone."²²Te tatile la yalbey te yaj abatetike: "Ich'aik tel ta ora te lek'il najt'il k'u'ule, lapbeyaik sok ak'beyaik jun ch'ojk'owil ta sk'ab, sok lapbeyaik te xanabe. ²³Ik'aik tel sok milaik te k'ot wakax te jup'en ta leke. ¡Yu'un ya me jpastik k'in!. ²⁴Melel lajemix a te jnich'ane jauk me to cha' akuxtel ta ora to. Ch'ayem a jauk me to la yich'ix tael. Jich jajch'ik ta spasel te k'ine.²⁵Jich te bankilale baem ta sk'inal a. Te k'alal yak ta sujt'el tel a sok te yak ta noptsajel tel ta sna a, la yaiy stojol te ay k'ine sok te ay ajk'ote. ²⁶La yik' tel tul te abate, la sjojk'ibey te beluk yakalik ta spasele. ²⁷Te abate la yalbey: "Sujt' tel ta a na te awits'ine sok te ja atate la yak' ta milel te kojt' wakax te mero jujp'ene, yu'un te lek sujt' tele."²⁸Ilin te bankilale, ma la sk'an och bael, ja lok' tel te state, la yalbey wokol te yakuk x-och baele. ²⁹Jauk me to te bankilale la yalbey te state: "llawil, te jo'one bayal ja'wil at'ejonix ta atojol, mayuk banti laj k'axintebat amantal jauk me to mayuk ja awak'bon kojt'ok alal tentsun yu'un te ya jtsob jba sok te jo'take, ³⁰jauk me to te k'alal sujt' tel te ja nich'an te ba slajin te beluk la awak'bey sok te bajt' ta kuxinel sok te mulawil antsetik, te ja'ate la milbey te juben wakax ta swentae."³¹Te tatil la yalbey te snich'ane: "Jnich'an, spisil ora ja joinejon, spisil te beluk ay jku'une ja'at awu'unuk. ³²Jauk me to ja ya sk'an te ya spastik k'in yu'un te binax jkot'antike, melel te ja awijts'ine lajemix a, jauk me to ch'a kuxtel; ch'ayemix a jauk me to la yich'ix tael."

16SENYAIL K'OP YU'UN TE KANAN BILUK TE MA JUNUK YOT'ANE¹Te Jesuse la yalbey te nopojeletik yu'une: "Ay tul k'ulej winik te ay mach'a swenteinojbey te sbiluke, jauk me to la yich' albeyel smul te yak ta slajinbeyel stak'in te yajwale. ²Jich yu'un te k'ulej winik la yik'tel te mach'a swentenobey te sbiluke, jich la yalbey: "¿Melel ba te beluk yakon ta yaiyel stojole? Ak'bon jkil spisil te beluk jkajk'obat ja wentaine, melel ma stak'ix te ya awentainbon xan te jbiluke."³Te mach'a swentenojbey te sbiluke jich jajch' snop ta yot'an: "¿Beluuk ya stak' jpas, melel te Jkajwale ya slok'esonix ta jkat'el? melel ma xju'ix jku'un spasel te tulan at'ele sok ya xk'exwon ta k'anbajel. ⁴Ya jna'ix te beluk ya jpase, te k'alal ya slok'esonik ta jkat'ele, yu'un jich ya yik'onik ta snaik te ants-winiketike."⁵Jich yu'un te mach'a swenteinojbey te sbiluke la yik tel ta tulutul te mach'a ay sbetik yu'un te yajwale, Jich la sjok'ibey te mach'a sbabiale: ¿Jayeb abetanobey te jkajwale?" ⁶Jich la yal: Ay jowinik(100) ta bis te aceite yu'un oliva." La yal te mach'a swenteinoj te biluke: Tsaka te sjunal abete, najk'anaba ta ora, ts'ibuya lajuneb yoxwinik (50) ta bay sjunal te abete." ⁷Jich yu'un la yalbey te yane: "¿Jayeb abet te ja'ate? jich la yal: "Jo'winik (100) ta bis te harinae": Jich la yal: "Tsaka te sjunal abete, najk'ana chanwinik (80)."⁸Te yajwale la sna' stojol sok jich la yal yu'un: Mero ay sbijil te winike. Melel te mach'atik ayik ta swenta te balumilale kax jich ay sbijilik ta xchajp'anbel sbaik stukelik te bitil ay sbijilik te mach'atik ayik ta swenta te sakil k'inale. ⁹Ya jkalbeyex: leaik te mach'atik ya ak'uxtay aba sok yu'un te ak'ulejalik swenta in balumilal to, yu'un te k'alal ya xlaj sk'oplale ya me x-ik'otatik ochel te banti ja anaik te ay ta sbajt'el k'inale.¹⁰Te mach'a jun yot'an yu'un te beluk teb nax ya x-ak'bote, janix jich jun yot'an ya swentain te beluk bayal ya x-ak'bote. Yan te mach'a ma toj yot'an yu'un te beluk teb nax ya x-ak'bote, janix jich ma toj yot'an ta swentainel te beluk bayal ya x-ak'bote. ¹¹Teme ma la ana'ik swentainel te k'ulejalil yu'un te ya x-ak'botex ta balumilale ¿Mach'a k'an yak'beyex ja wentainik te lekil k'ulejalile? ¹²Teme ma jun awot'anik ya awentainbey sbiluk te yane, ¿Mach'a k'an yak'bat ja awentain te beluk ja awu'un atukele?¹³Mayuk tuluk abat te ya yak' sba ta abtinel yu'un te cheb yajwale, swenta yu'un jich ya xk'ot te ay tul te amen ya yile, yan te yane k'ux ya yaiy ta yot'an stukel. Sok ay tul te mayuk sk'oplal ta yot'an, yan te yane ay sk'oplal ta yot'an stukel. Te ja'exe ma stak' te ya awak' abaik ta abtinel yu'un te Diose sok te k'ulejalile."¹⁴Jich yu'un te fariseoetike, te mach'atik smulanejik te tak'ine, la yaiyik stojol te beluk yak ta cholele, sok kaj slabanik te Jesuse. ¹⁵Jich yu'un te Jesuse la yalbey te fariseoetike: "Te ja'exe ya awalik te mayuk amulik ta stojol te ants-winiketike, jauk me to te Diose sna'ojbatik te awot'anike. Te beluk ich'bil ta muk' yu'un te ants-winiketike, ilaybil ta sit te Diose.TE MANTALIL SOK TE AJWALINEL YU'UN TE DIOSE ¹⁶Te mantaliletik sok te beluk la yalik jilel te alwanejetike ay ta ch'uunel ja to te k'alal tal te Juane. Jich jajch' ta alel te lek yach'il k'op yu'un te ajwalinel yu'un te Diose sok spisilik yak ta yak'belik yipal ta ochel le'a. ¹⁷Ma ba wokol ya xk'ax te ch'ulchan sok te balumilale, jauk me to ma xlaj sk'oplal ni junuk tilde yu'un te mantalile.TE JESÚS LA YALBEY SK'OPLAL TE MACH'ATIK YA YIJK'TEY SBAIKE ¹⁸Te mach'a ya yijk'tay jilel te yiname sok teme ya xbajt' nujp'inuk sok te yan antse, ayix ta mulwej abi, sok teme ay mach'a ya xnujp'in sok te ants te jilemix smamlale, ayix ta mulwej abi.TE K'ULEJ WINIK SOK TE LÁZAROE ¹⁹Ay tul k'ulej winik te slapoj tsajtsajtik pak' sok t'ujbil lino-pak' sok te jujun k'aal ya yaiybey yutsilal te stak'in sok te beluk ay yu'une. ²⁰Sok ay tul k'anbajel winik te Lázaro sbiile, te chawal ta bay sti'il sna te k'ulej winike, ay ta k'ael chamel ta skojt'ol sbak'etal. ²¹Yot'anuk ya stsak swe' te beluk ya xch'ay koel ta bay yanil swe'balte' te kulej winike, jauk me to ya xtal te ts'i'etike, ya xle'bot yu'un te sk'ael xchamele.²²Jich k'ot yorail te laj te k'anbajel winike, jich abajt' ta ik'el yu'un te ch'ul abatetik ta sts'eel te Abrahame. Janix jich te k'ulej winik laj uuk, jich bajt' ta mukel, ²³jich yu'un ta bay yawil aelmeletik, k'alal ayix ta woklajel a te k'ulej winike, la stoy moel te site, la yil te k'ejel to ay te Abrahame sok te Lázaroe te sjoinej sba sok ta nakleje.²⁴Jich awun sok jich la yal: "Tatik Abraham, kuxteyawon, tikunbontel te Lázaroe, te yakuk st'usestel ta ja' te sni'il sbik'tal sk'ab sok te yakuk xtal st'usesbon te jkak'ej, melel ayon ta bayal wokol yu'un te k'ajk'ej.²⁵Jauk me to te Abrahame la yal: "Jnich'an, na'ame te lek nax k'axat ta k'inal atukele, yan te Lázaroe k'ax bayal swokol stukel. Jauk me to te Lázaroe lek ayix stukel yan te ja'ate ayatix ta woklajel. ²⁶Sok bit'il k'an ju'uk awu'un melel xatojotik jun muk'ul ijk'al k'inal, yu'un te mach'a ya sk'an xk'axik tele ma xju' yu'unik, sok mayuk mach'a ya stak xk'ax tel le'a me to melel mayuk mach'a ya xju' yu'un.²⁷Te k'ulej winik la yal: "Wokolok, tatik Abraham, tikunbon bael te Lázaroe ta bay sna te jtate, ²⁸yu'un ay jo' tul jkits'nab, te yakuk xba yalbey, te manchuk ya xtalik le' in to te banti bayal wokolile."²⁹Te Abrahame la yal: "Yich'ojik te sjun te Moisese sok te sjun te alwanejetike; ja aka yaiyik stojok te beluk la yale. ³⁰Te k'ulej winike la sut: "Majichuk, tatik Abraham, yan te ayuk mach'a ya xch'a kux bael te ya xba yalbeye te yakuk sut yot'anike, ya me sut yot'anik te jichuke" ³¹Jauk me to te Abrahame la yal: "Teme ma sk'an yaiyik stojol te beluk ya yal te Moisese sok te alwanejetike, ma ba ya xk'ot yot'anik, janix jich uuk teme ay mach'a ya xcha' kuxbele ma ba ya xba k'otok ta yot'anik."

17SK'OPLAL TE MACH'ATIK YA XYALESWAN TA MULILE¹Te Jesuse jich la yalbey te nopojeletik yu'une: "Ay nanix a te beluk ya yak'otik ta yalel ta mulile, jauk me to ya me yil swokol te mach'a ya syaleswan ta mulile. ²Ja lek te yakuk yich' chukel xch'enul cha' ta snuk' sok te yakuk yich' ch'ojel ochel ta mar, te mach'a ya yak' yaluk ta mulil tuluk te mach'a pek'el ayike.³Wik'a me asitik te ja'exe. Teme ay tul awermano te la sta smule, komame, sok teme la sujt'es yot'ane, pasbey a me perdón. ⁴Teme la sta smul ta atojol jukeb buelta ta jun k'aale, sok teme jukeb nix buelta ya xtal ta atojol ta yalbelate: "Ya sujt'esix jkot'an teme xi'e, ¡pasbey a me perdón!"ESMANTESBOTIK XAN TE XCH'UUNJEL JKOT'ANTIKE ⁵Te wolwanej puk k'opetik la yalbeyik te Kajwaltike: "Esmantesbotik xan te xch'uunjel jkot'antike." ⁶La yal te Kajwaltike: "Te ayuk xch'uunjel awot'anik jich te bit'il sbak' mostaza te bik'itnaxe, teme la awalbey jai sicomoro te' in to: "Bula aba lok'el sok ts'una aba ta bay mar ya me xch'uunbat te ja mantal jichuke.TE BELUK YA SK'AN SPAS TE ABATE ⁷Jauk me to, ¿Mach'a a te le' ayex to, teme ay jun abat awu'unik te sujt'ix tel ta wok' lum o ta skanantayel chijetik ta ak'inal yabal awalbey: "La' ta ora, naklan sok we'an"? ⁸¿Ma ba jichuk ya yalbey: pasbon tel jwe'el, sok ak'a achuj ch'ujt' ta sjoyobal ak'u' sok ya me ach'uunbon ta sk'asesel te jwe'ele sok te jkuch'bajele ja to teme la jkot'ane ya me stak' xwe'-uch'bajat uuk?⁹¿Sok ya bal awalbey wokol te awabat te bit'il la xch'uun spasel spisil te beluuk la awak'bey spase? ¡Ma jichuk! ¹⁰Janix me jich te ja'exe, k'alal pastajix spisil awu'unik a te beluk la yalbatik ta spasel te Diose, ya me sk'an jich awalik: Ma ba lekil abatotik. Melel janax la jpastik te beluk la jkich'tik albeyele."LA YICH' LEKTESBEL SBAK'ETALIK TE LAJUN TUL K'AEL CHAMELETIKE ¹¹K'alal yak ta beel bael ta Jerusalén te Jesuse, ta sti'il slum sk'inal Samaria sok Galilea. ¹²Te k'alal yak ta ochel bael ta bay te ch'in lume, tal ta tael yu'un lajun tul winiketik te yich'ojik k'ael chamele. K'ejel to tejk'ajik, ¹³kajik ta aw, jich la yalik: "Jesús, Maestro k'uxtayawotik."¹⁴K'alal la yil te Jesuse, jich la yalbey: "Baanik sok ak'abaik ta ilel ta stojol te sacerdoteetike." Te k'alal yakik ta beel bael ajk'nax lekub te sbak'etalike. ¹⁵Te k'alal la yil sba te tul te lekubenix a te sbak'etale, sujt' bael, sok tulan yak ta yawtayel te yutsilal te Diose. ¹⁶Te k'alal k'ot ta stojol te Jesuse la skejan sba koel ta bay yakan, la yalbey bayal wokol. Te winike, ja samaritano winik.¹⁷Te Jesuse jich la sjojk'ibey: "¿Ma ba lajun tuluk te mach'a lekube? ¹⁸¿Banti ay te balun tule? ¿Janax bal jai yan lum winik to te sujt' tel ta yalel wokol ta stojol te Diose? ¹⁹La yalbey: "Jajch'an, baan. Te xch'uunjel awot'ane la skolteyatix ta chamel."TE K'ALAL YA XTAL TE AJWALINEL YU'UN TE DIOSE ²⁰Te fariseoetike yakik ta sjojk'ibel te Jesús te bin ora ya xjul te ajwalinel yu'un te Diose, te Jesuse jich la sutbey: "Te ajwalinel yu'un te Diose ma ba jich ya xjul te bit'il senyaetik te ya stak' ta ilel sok jsitik. ²¹Sok ma stak' yalik :"¡Ilawil, le' ayix in to! sok baan ¡Ilawil, le' ayix abi!," melel ayix ta awolilik te ajwalinel yu'un te Diose."²²La yalbey te nopojeletik yu'une: "Ya me sta sk'alel te awot'anuk yakuk xcha' sujt' tel awilik te Nich'anile manchuk me junuk nax k'aal, jauk me to ma ba ya awilik. ²³Ay me mach'a ya yalbeyex: ¡ilawilik, le' ayix a me to! ¡ilawilik, le' ayix in to! jauk me to ma me xlok'ex awilik sok ma me ats'aklinik bael, ²⁴yu'un te bi ora ya sta sk'alelal te ya xcha' tal te Nich'anile jich me ya xchiknaj tel te bit'il ya xlem tel tsantsewal ta bay jujun mejch' te ch'ulchane.²⁵Jauk me to, neel me ya xk'ax bayal swokol sok ya me yich' ilayel yu'un te ants-winiketik te kuxulik ta k'inal ta ora to. ²⁶Jich te bit'il k'ot ta pasel ta yorail te Noeje, jich nix me ya xcha' k'ot ta pasel te bin ora ya xcha' tal te Nich'anile. ²⁷Yakalik ta we'el-ujch'ajel, sok yakalik ta nujp'inel, sok yakalik ta ch'omtayel ja to te bi k'aalil och ta barco te Noeje, tal te pulemale jich lajik ta spisilik.²⁸Janix jich te bit'il k'ot ta pasel ta yorail te Lot, janix jich yakalik ta we'el-ujch'ajel, yakalik ta mambajel, yakalik ta chombajel, yakalik ta awal sok nix yakalik ta spasel snaik. ²⁹Jauk me to, te k'alal lok' bael te mamtik Lot ta bay lum Sodoma, ko tel wolokal k'ajk' sok azufre ta ch'ulchan jich te bit'il ja'al, jich lajik ta spisilik.³⁰Jich nix ya xk'ot ta pasel te k'alal ya xchiknaj tel te Nich'anile. ³¹Te k'alal ya sta yoraile, te mach'a moem bael ta sba sna manchuk me ya xko xan tel ta yich'el te sbilukil te snae sok te mach'a baem ta sk'ale manchuk me sujt' xan bael ta sna.³²Juluk me ta awot'anik te beluk k'ot ta pasel ta stojol te yinam te Lot ³³Te mach'a ya xk'uxtay te xkuxlejale ya me xch'ay te xkuxlejale, yan te mach'a ya xch'ay te xkuxlejale ja me ya xkuxin stukel.³⁴Ya jkalbeyex, jai ajk'ubal abi ay me cha' tul wayatik ta junax wayibal, tul me mach'a ya yich' ik'el bael, tul me mach'a ya xjil ³⁵Ay me cha' tul antsetik te yakik ta juch' mats' tul me ya yich' ik'el bael, tul me ya xjil.'' ³⁶sok ay me cha' tul te mach'a ayik ta sk'al; tul me ya yich' ik'el bael tul me ya xjil.³⁷Te k'alal la yaiyik stojole, la sjojk'ibeyik: '' ¿Kajwal, banti ya xk'ot ta pasel?" La yal te Jesuse: ''Te banti ay beluk lajeme, le' me ya stsob sbaik a te xulemetike.

18SENYAIL K'OP YU'UN TE ME'BA ANTS SOK TE MACH'A MA LEK YA XCHAJP'ANWANE¹Jich te Jesús la yalbey senyail k'op yaiyik, swenta yu'un jich me ya snopik te ma ba ya yijk'tayik ta sk'oponel Dios, sok te ma xchebaj yot'anike, ²jich la yal: "Ay tul chajp'anwanej ta jun muk'ul lum te xujt' ma xi' te Diose sok mayuk mach'a ya yich' ta muk'.³Te bay te muk'ul lume ay tul me'ba ants te julebael ya sk'opon te chajp'anwaneje, te ya yalulebeye: "Chajp'anawon sok te jkaj jkontroe." ⁴Bayal k'aal te ma la sk'an te ya xchajp'ane, ta patil la snop: "Manchuk teme ma ba ya jxi' te Diose, sok te ma jkich' ta muk' te ants-winike, ⁵melel te me' ba antse le' nax ay ta wulwonel, jich yu'un ya me jchajp'an, swenta yu'un ma me x-ilin jkot'an yu'un te bit'il ya swulilayon ta spisil orae."⁶Jich yu'un te Kajwaltike la yal: "Aya me awaiyik stojol te beluk la yal te chajp'anwanej te ma ba toj yot'ane. ⁷¿Jaxan te Diose ma bal yakuk skoltay te mach'a tsabil yu'un te yakik sk'oponel ta k'aal-ajk'ubale? ¿Ya ba xjalaj k'aal te ya xkoltaywane? ⁸Ya jkalbeyex te ya xkoltaywan ta ora nax. Janix jich te Nich'anil te ya xcha' tale, ¿Ay ba mach'a ay xch'uunjel yot'an ya xjul sta ta balumilal?"SENYAIL K'OP YU'UN TE FARISEO SOK TE K'AN-PATANE ⁹Jich te Jesuse la yalbey yaiyik senyail k'op ta stojol te cha'ox tul te mach'atik skuyoj sbaik te toj yot'anike sok te ya yileyik te yantike: ¹⁰"Ay cha' tul winiketik moik bael ta templo ba sk'oponik te Diose, te tule fariseo, te yane k'an-patan.¹¹Te fariseoe tejk'aj ta sk'oponel te Diose, jich la yal: "Dios jku'un, ya jkalbat wokol te ma pajaluk jkot'an sok te yantike melel elek'etik, te ma toj yot'anike, mulwejetik jich te bit'il k'an-patan in to. ¹²Te jo'one ya jkom jwe'el cheb buelta ta jujun semana, ya jkak' te jun ta slajunebal yu'un spisil te beluk ya jtae."¹³Yan te k'an-patane, k'ejel to tek'el jilel stukel, ma la stoy sit ta ch'ulchan, la smajulay yot'an jich la yal: "Dios jku'un ayuk me xk'uxul awot'an ta jtojol te jo'on mulawilone. ¹⁴Ya jkalbeyex te ja'exe, jai winik to la yich'ix pasbel perdón yu'un te smule, te k'alal sujt' bael ta snae, yan te fariseoe ma la yich' pasbel perdón stukel, melel te mach'a ya stoy sbae pek'el me ya xk'ot stukel yan te mach'a pek'el yak'oj sbae ja me kajal ya xk'ot stukel."TE JESUSE YA YAK'BEY BENDICIÓN TE ALETIKE ¹⁵Te ants-winiketike ay yik'ojik bael ch'in aletik ta stojol te Jesuse, swenta yu'un ya skajanbey sk'ab ta sjolik, te k'alal la yilik te nopojetik yu'une, la skomik. ¹⁶Jauk me to, te Jesuse la yik' tel, jich la yal: "Ak'aik me te yakuk xtal ta jtojol te aletike, ma me xa komik. Melel te ajwalinel yu'un te Diose ja yu'un te mach'a jich yot'an te bit'il aletike. ¹⁷Jamal ya jkalbeyex, te mach'a ma xch'uun te ajwalinel yu'un te Dios jich te bit'il alale, ma xju' ya x-och."TE K'ULEJ KEREME ¹⁸Ay tul ajwalil te la sjojk'ibey, jich la yal: "Lekil maestro, ¿Beluuk ya xju' ya jpas swenta yu'un ya jta jkuxlejal ta sbajt'el k'inal?" ¹⁹Te Jesuse la yalbey: "¿Bi yu'un te ya awalbon te lekone? Mayuk mach'a lek, janax stukel te Diose. ²⁰Ja na'oj spisil te mantaliletike -ma me xa waiy mulwej, ma me xa waiy milaw, ma me xa waiy elek', ma me xlewanat ta k'op sok ich'a me ta muk' te ame'-atate." ²¹Te ajwalile la yal: "Jch'uunej spasel ta spisil ja to te k'alal keremonae."²²Te k'alal la yaiy stojol te Jesuse, jich la yalbey: "Ay to chajp' xan te beluk ya sk'an ya apase. Ya sk'an ya achon spisil te beluk ay awu'une sok pukbeya te me'baetike jich me ay ak'ulejal ta ch'ulchan sok la', t'unawon." ²³Te k'alal la yaiy stojol te k'ulej winike, bayal la smel-yot'an yu'un, skaj te bayal sk'ulejale.²⁴Jich yu'un te k'alal la yil te Jesús te yak ta mel-ot'an te winike, bayal la smel-yot'an uuk, jich la yal: "¡Wokol ya yilik te k'ulejetik te ya x-ochik ta ba ay ta ajwalinel te Diose!. ²⁵Ja buelta nax ya xk'ax kojt' camello ta ba ay te sit te agujae, te jun k'ulej te ya x-och ta ba ay ta ajwalinel te Diose."²⁶Te mach'atik la yaiyik stojole jich la yalik: "¿Mach'a me ya xju' ya xkolik jiche?" ²⁷Te Jesuse la yal: "Spisil te beluk ma xju' yu'un spasel te ants-winiketike, ya xju' yu'un spasel stukel te Diose."²⁸Te Pedroe la yal: "Te Jo'otike la jkik'teytikix jilel spisil te beluk ay jku'untike, melel la jts'aklintikatix." ²⁹Te Jesuse jich la yal: "Jamal ya jkalbeyex, spisil te mach'a yijk'tayoj jilel te snae, te yiname, sok te sbankiltake, sme'-state sok te yal-snich'an ta swenta te ajwalinel yu'un te Diose, ³⁰ya me yich'ik ak'beyel bayal xan sjelol te bit'il ak'bil le' ta balumilal to, sok ya me sta xkuxinel sbajt'el k'inal ta ba ay te ajwalinel yu'un te Diose."TA YOXEBAL BUELTA LA YAL TE JESÚS TE YA XLAJE ³¹Ta patil te k'alal la sts'ob te lajchay tul nopojeletik te Jesuse, jich la yalbey: "Ilawilik, ya me xmootik bael ta Jerusalén, spisil te beluk ts'ibubil jilel yu'un te alwanejetik ta swenta te Nich'anile ya me xk'ot ta pasel. ³²Melel ya x-ak'ot ta sk'ab te yan lumetike, ya me yich' labanel sok bolk'opteyel, sok tujb'tayel. ³³Ta patil ya smajik ta nujk'ul, ya me smilik, jauk me to ta yoxebal k'aal ya me xcha'kux tel."³⁴Xujt' ma k'ot ta yot'anik te beluk la yale, melel nak'bil ta stojolik te swentail te beluk la yale, xujt' ma la sna'ik stojol te beluk albil sk'oplale.LA YICH' JAMBEL SIT TE TUL MA'SIT TA LUM JERICÓ ³⁵Te k'alal nopol ya xk'otix a te Jesús ta lum Jericó, ay tul ma'sit te nakal ta ti'be, yak ta k'anbajel. ³⁶La yaiy stojol te yak ta k'axel tsobol ants-winiketik ta be la sjojk'iy yaiy te beluk yak ta pasale. ³⁷Te ants-winiketike la yalbeyik, ja te Jesús te Nazaret te yak ta k'axele.³⁸Te ma'site jajch' ta aw, jich la yal: "Jesús, sts'umbal David k'uxtayawon." ³⁹Te mach'atik neel yakalik ta k'axele la skomik te manchuk ya x-awune. Jauk me to, tulan awun xan: "Sts'umbal David, k'uxtayawon".⁴⁰Te Jesuse la stejk'an sba, la yal mantal te yakuk yik'ik tel te winike.Te k'alal nopol ayix ta stojolae, te Jesús la sjojk'ibey yaiy: ⁴¹"¿Beluuk ya ak'an te ya jpasbate?" La yal te ma'site: "Kajwal, ya jk'an te ya ajambon te jsite."⁴²Te Jesuse la yalbey: "Jamuk te asite. Ta swenta xch'uunjel awot'an kolematix." ⁴³Oranax te winike la yil k'inal, la sts'aklin bael, yak ta yalbel yutsilal te Diose. La yilik ta spisilik te ants-winiketike jajch' yalbeyik yutsilal te Diose.

19TE JESÚS SOK TE ZAQUEO¹Te Jesuse och bael ta lum Jericó been k'axel ta yolil te lume. ²Jich yu'un ay tul winik te le' aya te Zaqueo sbiile. Ja wolwanej yu'un te k'an-patanetike sok k'ulej stukel.³Ya sk'an ya yil a te mach'a a te Jesuse, jauk me to ma la stak' yil yu'un te bayal te ants-winiketike yu'un komol winik stukel. ⁴Jich yu'un te Zaqueoe alimaj k'axel ta ora, jich mo bael ta jun sicómoro-te' yu'un ya sk'an ya yil te Jesuse melel le' nopol ya xk'ax a te banti aye.⁵Te k'alal k'ot te Jesús te banti aye, la yil moel jich la yalbey: "Zaqueo, koan tel ta ora, yu'un yotik ya xjilon ta a na" ⁶Jich te Zaqueo ora nax kotel, binax yot'an la yik' ta sna. ⁷Te k'alal la yilik te ants-winiketik, muken kajik ta k'op, jich la yalik: "Te Jesuse bajt' yil tul mulawil winik."⁸Te Zaqueo tejk'aj jajch'el, jich la yalbey te Kajwaltike: Ilawil Kajwal, olil ya jkak'bey jbiluk te me'baetike, sok teme ay mach'a jlo'layeje, ya sujt'esbey chaneb buelta sjelol te sbiluke. ⁹Te Jesús jich la yalbey: Ta ora to te kolele julix le' ta na to, melel te winik to janix sts'umbal te Abrahame. ¹⁰Melel te Nich'anile tal sle sok tal skoltay te mach'atik ch'ayemike."SENYAIL K'OP YU'UN TE LAJUN SEJP' TAK'INE ¹¹Te k'alal yakalik ta yaiybel stojol te sk'ope, te Jesuse jajch' ta yalel xan jun senyail k'op, melel nopol ay ta Jerusalén, te ants-winiketike la skuyik te ora nax ya xchiknaj te ajwalinel yu'un te Diose. ¹²Jich la yal te Jesuse: "Ay tul k'ulej winik te bajt' ta yan lum te k'ubul aye yu'un le' ba yich' tel yat'el ta muk' ajwalil, jich ta patil ya sujt' tel ta slumal.¹³Jich la yik' tel ta stojol lajun tul te abatetik yu'une, la yak'bey lajun sejp' tak'in ta juju-tul, jich la yalbey: At'ejanik ja to teme sujt'on tel la yut. ¹⁴Jauk me to te slumale ma k'anbil yu'un. La stikunik bael abatetik ta spatnax, jich la yalik: "Ma jk'antik jai winik to te ya yich' yat'el ta ajwalil jku'untike." ¹⁵Jich k'ot ta pasel te k'alal sujt' tel, te yich'ojix tel yat'el ta muk' ajwalil a, la stikun ta ik'el te abatetik te mach'atik yak'ojbey jilel te stak'ine, yu'un jich ya sna' stojol te jayeb jolin yu'unik te tak'ine.¹⁶Te mach'a neel aye tal ta stojol: "La yalbey Kajwal, te tak'in te la awak'bone, jolin lajuneb jku'un." ¹⁷Te ajwalile la yalbey te winike: "Lek at'ejat, lekil abatat. Melel jun awot'an la awentainbon te beluk teb nax la jkak'bat jilele, jich yu'un ya jkak'bat awat'el ta swentainel lajun pam muk'ul lumetik."¹⁸Te xchebal tal, jich la yal: "Te atak'ine, Kajwal jolin jo'eb jku'un." ¹⁹Te ajwalile jich nix la yalbey: "Te ja'ate ya jkak'bat awentain jo' pam lum."²⁰Tal te yane, jich la yal: "Kajwal, le' ay te atak'ine te jun la awak'bon jilele, la jk'ej ta lek sok la jpots ta jun chujk'ilal, ²¹yu'un xiwon ta atojol, melel tulan awot'an te ja'ate, ya atsob te beluk ma jauk awu'une sok ya ak'aj te beluk ma jaukat la ats'une."²²Te ajwalile la yalbey: "Ta swenta te awayeje ya jlikbat te amule, ja'at te ma lekil abatate. Ya ana' te tulan jkot'ane, te ya jkich' te beluk ma jauk jku'une, sok te ya jk'aj te beluk ma jo'okon la jts'unej. ²³Jich yu'un ¿Bistuuk te ma la ak'ej te jtak'in ta bancoe, yu'un te k'alal ya sujt'ontele ya jkich' sok sjol te jichuke?"²⁴Te ajwalile jich la yalbey ta spisilik te mach'atik nopol ayik le'a: "Pojbeyaik te tak'in te yich'oje, ak'beya te mach'a yich'oj te lajunebe." ²⁵La yalik: "Kajwal, ay yich'ojix lajuneb stukel."²⁶Jo'on ya jkalbeyex, te mach'atik ay yu'une ya me x-ak'bot xan bayal. Yan te mach'a mayuk yu'une, te beluk ay yu'une ya me yich' pojbeyel." ²⁷Te mach'atik skontroinejone, te ma la sk'anik te ya x-ochon ta muk' ajwalil ta swentaike, ik'aik tel ta jtojol sok milaik."BINAX YUTSIL TE K'ALAL OCH BAEL TE JESÚS TA JERUSALÉN ²⁸K'alal laj yot'an ta k'op te Jesuse, cha jajch' xan ta beel, mo bael ta Jerusalén.²⁹Jich k'ot ta pasel te k'alal nopol ayix ta Betfagé sok Betania, ta bay wits te sbiilinoj Olivoetik, la stikun bael cha'tul nopojeletik yu'un, ³⁰Jich la yalbey: "Baanik ta yan ch'in lum. Te k'alal ya x-ochatik le'a, ya xk'o ataik kojt' ch'in burro te mayuk mach'a skajtibinej ni junuk buelta. Tilaik sok ik'aik tel. ³¹Teme ay mach'a ya sjojk'ibatik: '¿Bistuuk te ya atilik baele?' jich me ya awalik: 'Te Kajwaltike ya xtu'un yu'un.'"³²Te mach'atik la yich'ik tikunel baele, bajt'ik sok la staik te ch'in burro jich te bit'il la yal te Jesuse. ³³Te k'alal yakalik ta stilel a te ch'in burroe, te yajwale albotik yu'un: "¿Bistuuk te yakatik ta stilel te ch'in burroe?" ³⁴La yalik: "Ja ya xtuun yu'un te Kajwaltike." ³⁵Jich la yik'beyik tel te Jesuse, la yak'ik sk'u'ik ta spat te ch'in burroe te Jesuse mo ta sba te ch'in burroe. ³⁶Te k'alal yakalikix ta beelae, spisil te ants-winiketik la slim sk'u'ik ta be.³⁷Te k'alal nopol ayikix koel ta bay te wits yu'un te Olivoetike, spisil te mach'atik t'umbil yu'un te Jesuse jajch'ik ta aw sok binax yot'anik ta yalel wokol ta stojol te Diose yu'un spisil ta chajp' t'ujbil at'elil te la yilike. ³⁸Jich la yalik: "¡Binax yutsil te muk' ajwalil te tal ta swenta sbiil te Kajwaltike! ¡Lamal k'inal ta ch'ulchan sok jelawen yutsil te mach'a ay ta toyole!."³⁹Ay cha'ox tul te fariseoetik te ayik ta yolil te ants-winiketike, jich la yalik: "Maestro koma ta k'op te nopojeletik awu'une. ⁴⁰Te Jesuse la sut sok jich la yal: "Ya jkalbeyex, te yakuk skom sbaik ta aw jai ants-winiketik to, te tonetike ya xkajik ta aw."⁴¹Te k'alal nopol ayix ta lum Jerusalén te Jesuse, kaj ta ok'el yu'un, ⁴²Jich la yal: "¡Lajuk a na' te ja'ate, te beluk ya yak'bat te lamal k'inale! jauk me to, ta ora to ma la a ta ilel.⁴³Yu'un ya me sta sk'alelal te ya xtal ta atojol, te awajkontroe, sok ya me sjoytayat ta ts'ajk' ta spamal te alumale, sok ya me stenat ta bayuk nax. ⁴⁴Te awaj kontroe ya me sjinat koel k'alal ta lum sok te alnich'anetik awu'une. Ma me xjil ni bijuk ton te kajal ya xjil ta sba te yan tone, melel ma k'ot ta awot'an te k'alal tal skolteyat te Diose."TE JESÚS LA STEN LOK'EL TE CHOMBAJELETIK TA TEMPLO ⁴⁵Te Jesuse och bael ta templo, jajch' ta stenel lok'el te mach'atik yakalik ta chonbajele, ⁴⁶jich la yalbey yaiyik: "Ts'ibubil jilel, 'TE JNAE SNAIL SK'OPONEL DIOS,' jauk me to la ak'atbunikix ta snail elek'etik."⁴⁷Jich te Jesuse yak ta bijubteswanej ta jujun k'aal ta templo.Te wolwanej sacerdoteetike sok te ts'ibjometik sok uuk te mach'atik ich'bilik ta muk' yu'un te ants-winiketike la sk'an smilik te Jesuse. ⁴⁸Jauk me to ma wejt' yu'unik te bit'il ya yutike, melel spisil te ants-winiketike binax yot'anik ta yaiyel stojol sk'op te Jesuse.

20TULAN YAT'EL YICH'OJ TE JESUSE¹Ay jun k'aal, te Jesús yak ta snojp'tesel te ants-winiketik ta templo sok yak ta yalel te lek yach'il k'ope, talik ta stojol te wolwanej sacerdoteetike sok te ts'ibjometik sok uuk te ancianoetike. ²Jich k'ot yalbeyik: "Albotik jkaiytik ¿banti la awich' awat'el ta spasel spisil in to? ¿Mach'a la yak'bat apas te at'ele?"³La sut te Jesuse sok jich la yalbel yaiyik: "Jich nix ya jk'an jojk'ibeyex uuk. Albonik jkaiy ⁴Te ich' ja' yu'un Juan, ¿ja bal yu'un te ch'ulchane o ja bal yu'un te ants-winiketike?⁵Jich kaj snopik, sok kaj sjojk'ibey sbaik: "Teme la jkaltik, ja yu'un te ch'ulchane, ya me yalbotik: ¿Bistuuk ma la ch'uunikix aa? ⁶Sok teme la jkaltike: "Ja yu'un te ants-winiketike, ya me jkich'tik ch'ojel ta ton yu'un spisil te ants-winiketike, melel xch'uunej yot'anik te bit'il ja alwanej yu'un Dios te Juane."⁷Jich yu'un la yalik te ma sna'ik te banti taleme. ⁸Jich albotik yu'un te Jesuse: "Janix jichon uuk ma jkalbeyex te mach'a la yak'bon jkat'el ta spasel spisil in to."SENYAIL K'OP TE MACH'ATIK AMEN YAT'ELIKE ⁹Te Jesuse jajch' yalbey te ants-winiketike te senyail k'op to: "Ay tul winik te la sts'un ts'usubiltik, la yak' jilel ta kanantayel yu'un te yaj at'eletike, jich bajt' ta yan lum le' jalaj bayal k'aal a. ¹⁰K'alal la sta yorail, te yajwal te k'inale la stikun bael tul yabat, yu'un ya xba sk'anbeytel te at'eletike te yakuk x-ak'bot te sit ts'usubiltike. Jauk me to te at'eletike la smajik te abate, la stenik lok'el sok mayuk beluk la yak'beyik bael.¹¹Jich yu'un la stikun bael yan yaj abat janix jich la smajik uuk sok la xk'exlantesik, la stikunik lok'el sok mayuk beluk la yak'beyik bael. ¹²Jich ta yan buelta ta stikun bael te yoxebal abate, jauk me to la yejch'entesik sok la stenik lok'el.¹³Jich yu'un te yajwal te ts'usubiltike la yal: "¿Beluuk ya jpas? ja lek ya jtikon bael te jnich'an te bayal k'ux ta jkot'ane. Ya niwan yich'bonik ta muk' stukel." ¹⁴Jauk me to te k'alal la yilik te nich'anile, te at'eletike jich kaj yalbey sbaik: "Ja in to ja te mach'a ya yich' jilel te k'inale. Jmiltik, jih me ya jkich'tik jilel te k'inale."¹⁵Jich la stenik lok'el ta sk'inalul te ts'usubiltike, sok la smilik. Jich yu'un, ¿Beluuk me ya yich' pasbeyel te at'eletik yu'un te yajwal te ts'usubiltike? ¹⁶Ya me xtal smil jilel te at'eletike, sok yantik me mach'a ya yak'bey jilel te ts'usubiltike. Te k'alal la yaiyik stojol te mach'atik le'a, la yalik: "¡Manchuk me ya yak'otik a te Diose!"¹⁷Jauk me to te Jesús la yilbey sitik, jich la yal: "¿Beluuk ya sk'an yalbotik te beluk ts'ibubile? '¿TE CH'EN TE MA LA SK'ANIK TE PAS-NAETIKE, JA YIPTIJIB XCHIKIN-NA K'OTIX STUKEL?' ¹⁸Spisil te mach'a ya xyal ta sba te ch'ene tijt'ajem nax me ya xk'ot. Yan te mach'a ya ch'ay koel ta sba te ch'ene, net'el me ya xjil."BIT'IL AY SK'OPLAL TE PATANIL-TAK'INE ¹⁹Jich yu'un te ts'ibjometike sok te wolwanej sacerdoteetike ora nax la sk'an stsakik te Jesuse, yu'un la sna'ik stojol te ja sk'oplalik te senyail k'ope. Jauk me to ja xiojik te ants-winiketike. ²⁰Ja yu'un la stsajteyik ta lek, sok la stikun bael tsajtaywanejetik te skuyoj sbaik te lek yot'anike, swenta yu'un ya xba yak'ik ch'ayel ta k'op, yu'un jich ya stak' yak'ik ta stojol te ajwalile sok te mach'atik yich'ojik yat'elike.²¹Jich la sjojk'ibeyik te Jesuse: "Maestro, ya jna'tik te ya awaiy nojp'teswaneje sok te lek ya xk'opojate, sok te mayuk mach'a yan awich'ojbey snopjibal yu'une, melel ya awak' ta nopel te smelil te sbe te Diose. ²²¿Ja ba lek te ya jtojbeytik jpatantik te Césare o ma ba lekuk?"²³Jauk me to te Jesuse la sna'bey te malek te beluk snopojike, jich la yalbey: ²⁴"Ak'bonik jkil jun denario tak'in. ¿Mach'a slok'omba sok mach'a sbiil le'a ?" Jich la yalik: "Ja yu'un te César."²⁵Albotik yu'un te Jesuse: "Jich yu'un ak'beyaik te César te beluk yu'un te Cesare, sok ak'beyaik te Dios te beluk yu'un te Diose." ²⁶Jich ma' juyunik slabanel te beluk la yal ta stojol te ants-winiketike. Yanax la yaiyik stojol te bit'il la sujt te ayeje sok mayuk beluk la yalik yu'un.TE JESÚS LA YICH' JOJK'IBEL TE BIT'IL AY TE CHA'KUXELE ²⁷Ay k'otik ta stojol te Jesús cha'ox tul saduceoetik, ja te ya yalik te mayuk cha'kuxele. ²⁸Jich la sjojk'ibeyik te Jesuse: jich la yalik "Maestro, la yal jilel te Moisese: teme laj te tul winike, teme mayuk jilel yal-snich'ane, te yijts'ine ya me sk'an te ja xnujp'in sok te yiname sok jich me ay sts'umbal ya xjil te aelmel sbankile.²⁹Ay juk tul winiketik yijts'in-sbankil sbaik. Te bankilale nujp'in, jich yu'un te k'alal laje mayuk jilel snich'an. Te yijts'ine la yik' yinamin te yinam sbankile. ³⁰Janix jich la spas ta xchebal, ³¹sok ta yoxebal, jich xmelmon la spasik, ja to ta sjukebal ijtsnal mayuk jilel snich'nabik. ³²Jich ta patil laj bael te antse. ³³Ta yorail te cha' kuxele, ¿Mach'a me yinam ya xk'ot ta sjuk tulul te sbankil-yijts'in sbaike? Melel xmelwon la yinaminik ta spisilik.³⁴Te Jesús la yalbey yaiyik: "Te yal-snich'nab te balumilale ya xnujp'inik soy ya yak' sbaik ta nujp'inel. ³⁵Yan te mach'atik lek sk'oplalik yu'un te Diose sok te ya x-ak'botik te ya xcha'kuxik tel ta bay te aelmeletike, ma xnujp'inikix, sok ma yak' sbaik ta nujp'inel. ³⁶Sok ma xlajikix, Melel ja pajalikix sok te ch'ul abatetik sok ja yal-snich'nab Dios ya xk'ot, Melel ayix ta swentaik te cha'kuxele.³⁷Te mach'a lajemikixe ya xcha'kuxik janix la yak' ta na'el stojol te Moisés, te k'alal la yalbey sk'oplal te pet' chik ch'ix, te banti ya yalbey te Kajwatik DIOS YU'UN, ABRAHAM SOK DIOS YU'UN ISAAC SOK DIOS YU'UN JACOB. ³⁸Melel te Dios ma jauk Dios yu'un te mach'a lajemike, ja Dios yu'un te mach'a kuxulike, melel spisil kuxilik ta stojol."³⁹La sjak'ik cha'ox tul te ts'ibjometike: "Maestro, la ana' sutel." ⁴⁰Mayuk mach'a la sk'an sjojk'ibey xan.¿MACH'A STS'UMBAL TE CRISTOE? ⁴¹Te Jesuse la yalbey: ¿Bit'il ay te ya yalik te ja sts'umbal David te Cristoe? ⁴²Melel janix te David te jich la sts'ibuy jilel ta bay salmos, Te Kajwaltik jich la yalbey te Jkajwal: "NAKLAN TA SWA'EL JK'AB, ⁴³JA TO TEME LA JKAK'BAT APECH' TA TEK'EL TE AKONTROTAKE." ⁴⁴Jich yu'un te David ya yalbey te Cristo "Jkajwal," ¿Bit'il ay a jiche te ja sts'umbal David te Cristoe?"TE JESÚS LA YALBEY SMUL TE TS'IBJOMETIKE ⁴⁵Spisil te ants-winiketike la yaiy stojol te beluk la yalbey te nopojeletik yu'une: ⁴⁶"Bijanik me yu'un te ts'ibjometike, melel ya smulan xbeenik sok te snajt'ikal sk'u'ike, sok ya smulanik te ya yich'ik patbeyel yot'anik yu'un te mach'atik ayik ta ch'iwich, sok te ya xnajk'ajik ta bay sneelal naktibaletik ta sinagogaetik sok ta bay spasik muk'ul k'inetik ⁴⁷Sok ya spojbeyik sna te me'ba antsetike, sok ya yak' sbaik ta ich'el ta muk' yu'un te jal ya sk'oponik te Diose. Ja te mach'a jich ya spase k'axem to xan ya yich' kastigo.

21TE SMAJT'AN DIOS TE LA YAK' TE ME'BA ANTSE¹Te Jesuse la stuy moel te site la yil te k'ulej winiketik te yakalik ta yak'el ochel te majt'aniletik ta bay te yawile. ²La yil tul me'ba ants te mayuk beluk ay yu'une, yak ta yak'el ochel cheb tsail sakil tak'in ta bay yawil. ³Jich la yal te Jesuse: "Melel ya jkalbeyex, te me'ba antse ja bayal xan la yak' ochel te bit'il te yantike. ⁴Te yantike ja la yak'ik ta majt'anil te beluk ma xtuunix yu'unike. Yan te me'ba antse, manchuk me mayuk bi ay yu'un, ja la yak' ochel spisil te stak'in te ay yu'un te bit'il ya xkuxine.TE JESÚS LA YAL TE YA XJIN TE TEMPLOE ⁵Te k'alal yakalik ta ya'anel te temploe, te bit'il ch'albil sok te t'ujbilik nax te ch'enetik sok te majt'aniletike, jich la yal te Jesuse. ⁶Jich bit'il spisil te beluk ya ataik ta ilel, ya sta sk'alel te ni bijuk ch'en ya xjil ta sba te yan ch'ene te ya yich' jinel koele.SENYAILETIK TA NOPOL SLAJIBAL K'AAL ⁷Jich la sjojk'ibeyik, jich la yalik: "Maestro, ¿Bin ora ya xk'ot ta pasel te beluk la awale? ¿Beluuk senyail ya xchiknaj te k'alal nopolix ya xk'ot ta pasele?" ⁸Jich la yal te Jesuse: "Bijanik me, ma me xa wak'abaik ta lolayel. Melel bayal me mach'a ya xtalik ta jbiil, jich ya yalik: "Jo'on te Cristoe," sok, "Nopolix te sk'alelale." Jauk me to ma me xa ts'aklinik bael. ⁹Te k'alal ya awaiyik stojol te ayix kerajele sok te bayalix k'opetike, ma me xiwatik yu'un, melel puersa me ne'el ya xk'ot ta pasel in to, jauk me to ma to jauk te slajibal k'aale."¹⁰Jich la yaltilebey: "Te muk'ul lumetike ya me xkaj stsak sbaik, sok nix te muk'ul ajwaliletike ya me xkaj stsak sbaik. ¹¹Ya me xtal tulan nijk'el, sok ta yantik lumetik ya xtal winal sok yantik chameletik. Bayal te beluk xi'bantik nax sba sok muk'ul senyailetik ya xchiknaj ta ch'ulchan.¹²Jauk me to te k'alal ma to xk'ot ta pasel a, ya me yak' sk'abik ta atojolik sok ya me awich'ik nutsel, ya awich'ik ak'el ta stojol te sinagogaetik sok ta chukjibaletik, ya awich'ik ik'el tel ta stojol te muk'ul ajwaliletik sok te yantik ajwaliletik ta swenta jbiil. ¹³Te bit'il jich ya spasbotexe jich me ya awak'onik ta na'el stojol.¹⁴Jich yu'un, ma me xa nopilayik ta awot'anik te bit'il ya akoltay abaik ta k'ope, ¹⁵Melel te jo'one ja ya jkak'beyex lekil k'opetik sok abijilik, yu'un jich spisil te awajkontroike ma me sts'ijk' yu'unik sok ma xju' yu'unik sutel.¹⁶Jauk me to ya me x-ak'otex ta k'abal yu'un te ame'-atatike, sok te abankiltake sok te apat-axujk'e, sok te ajotake, ay me cha'ox tulex te ya awich'ik milel yu'une. ¹⁷Sok ya me awich'ik ilayel ta swenta te jbiile ¹⁸Jauk me to ni lijk'uk stsotsil ajolik ya xch'ay. ¹⁹Teme kujch' awu'unike, jich ya me xkol te ach'ulelike.²⁰Te k'alal ya awilik te lum Jerusalén te joytaybil yu'un te soldadoetike, jich me ya ana'ik stojol te nopolix sk'alel te ya yich' jinele. ²¹Jauk me to te mach'atik ayik ta lum Judea aka me anukik bael ta witstikil, aka me lok'okik te mach'atik ayik ta yolilal te pam lume, sok te mach'atik ayik ta at'el ta k'altike, manchuk me ya sujt'ik ochel ²²Melel ja'ix sk'alel te kastigoe, yu'un me jich ya xk'ot ta pasel spisil te beluk ts'ibubile.²³¡Obol me sbaik te antsetik te mach'a ay yik'enike sok te ay chu'ul-alaletik yu'unike! melel ya me xtal bayal mel-ot'an ta sba te balumilale sok ya me xjul yilimba te Dios ta stojol te lume. ²⁴Sok ya me yich'ik milel sok espada sok ya yichik ik'el bael ta chukel ta yantiknax muk'ul lumetik, te Jerusalén ya me yich' pech'el ta tek'el yu'un te yan lumetike, ja to teme k'ot sk'alel te yantik lumetike jich ya xk'ot ta pasel.TE BIT'IL YA XTAL TE NICH'ANILE ²⁵Ya me xchiknaj senyailetik ta k'aal, sok ta u sok ta ek'etik. Ya me xtal bayal mel-ot'an ta sba te balumilale sok ya me xiwik yu'un te sk'op-sbul te mare. ²⁶Ay bayal ants-winiketik te ya xch'ayik ta k'inal yu'un te xiwele sok yakik ta smaliyel te beluk yak ta tael ta sba te balumilale. Melel te yiptijip te ch'ulchanetike ya me xnijk'ik.²⁷Jich yu'un ya me yilik te Nich'anil te yak ta tael ta tokal sok yip sok yu'el. ²⁸Jauk me to teme jajch' k'oel ta pasel spisil in to, tejk'an abaik, toyame ajolik, melel nopol ayix te akolelike."²⁹Te Jesuse la yal jun senyail k'op: "Ilawilik te higo-te' sok te yantik te'etike ³⁰Te k'alal ya awilik te ya xjajch'ix ta yaxubel te yabenale, te ja'exe ya ana'ik stojol te nopolix te k'ajlel k'inale. ³¹Jich nix, te k'alal ya awilik te ya xk'ot ta pasel spisil in to, te ja'exe ya me ana'ik stojol te nopol ayix te ajwalinel yu'un te Diose.³²Jamal ya jkalbeyex, ma to me xtub sts'umbalik a te mach'atik kuxatik ta k'inal ta ora to, te ya xk'ot ta pasel spisil in to. ³³Te ch'ulchan sok te balumilale ya me xlaj sk'oplal stukel, yan te jk'ope ma xlaj sk'oplal stukel.³⁴Tsajteya me abaik, jich me ma xbajt' awot'anik ta spasel te sk'anjel awot'anike, te yakubele sok te ya x-aan awot'anik yu'un te akuxinelike. Melel te sk'alelale ajk'nax ya xtal ta atojolik ³⁵jich te bit'il te pejts'e. Melel ya me xtal ta stojolik spisil te mach'atik kuxinemik ta sba te balumilale.³⁶Jauk me to chapalukex me ta spisil ora, k'oponaik me te Diose ta spisil ora jich me ay yip te awot'anike, jich me ya xkolex yu'un spisil te beluk ya xk'ot ta pasele jich ya xk'o atejk'an abaik ta stojol te Nich'anile.³⁷Jich yu'un ta spisil k'aal te Jesuse yak ta bijubteswanej ta bay templo, ta ajk'ubal ya xlok' bael ta ta bay wits olivoetik le' ya xk'ax yu'un a te ajk'ubale. ³⁸Spisil te ants-winiketike ya xtalik ta buen sab ta yaiyel stojol sk'op te Jesuse ta bay te temploe.

22MUKEN LA XCHAPIK TE YA SMILIK TE JESUSE¹Nopol ya staix yorail a te k'in yu'un pascua ja te sk'alelal te we' waj te mayuk slevaduraile. ²Te wolwanej sacerdoteetike sok te ts'ibjometike, la ya'anik te bit'il ya stak' smilik te Jesuse, melel ja xiojikix te ants-winiketike.³Te pukuje och ta yot'an te Judas Iscariotee, te ja tul ta slajcheytulul te nopojeletike. ⁴Te Judas bajt' ya'an sok te wolwanej sacerdoteetik sok nix te wolwanejetik yu'un te kanan temploe te bit'il ya stak' yak' ta k'abal te Jesuse.⁵Binax yot'anik yu'un sok la yak'beyik tak'in te Judase. ⁶Lek la yaiy te Judase, jich jajch' slej bin ya yut ya yak' ta k'abal te Jesuse sok te manchuk ya x-ilot yu'un te ants-winiketike.TE SLAJIBAL WE'EL-UCH'AJEL YU'UN TE JKAJWALTIKE ⁷K'ot sk'alelal te we' waj te mayuk slevaduraile, la sta sk'alelal te ya smilik te alal-chij swenta pascua. ⁸Te Jesuse la stikun bael te Pedro sok te Juane, la yalbey bael: "Baanik ba chajp'anaik te jwe'el-jkuch'baltik swenta yu'un pascua." ⁹Te Pedro sok te Juane la sjojk'ibeyik: "¿Banti ya ak'an te ya jchajp'antike?”¹⁰Te Jesuse jich la sut; "Te k'alal ya x-ochex bael ta muk'ul lum, ya me awich'ik tael yu'un tul winik te xkuchoj sk'ib ta beele, t'unaik bael ta banti nail te ya x-oche.” ¹¹Jich albeyaik te yajwal te nae: jich ya yalbat te maestroe: "¿Banti ay te jtsal a na te bay ya xwe'on sok te nopojeletik jku'un ta swenta te k'in pascuae?”¹²"Jich me ya yak'beyex awilik te tsal na te chajp'anbilixe, le' me ya achajp'anik a te jwe'eltike." ¹³Jich abajt'ik sok jich k'ot staik te bit'il albilik baele, le' la xchajp'anik a te we'lil swenta yu'un pascua.¹⁴K'alal k'ot yorail, te Jesús najk'aj sok te wolwanej puk k'opetik yu'une. ¹⁵Jich la yal: "Sk'anoj jkot'an te ya joinex ta we'ele swenta sk'in pascua te ma to xk'ax jwokole. ¹⁶Ya jkalbeyex, te ma ba ya jwe' xan ta yan buelta, ja to te me k'ot sk'alelal ta pasel te ba ay ta ajwalinel yu'un te Diose."¹⁷Te Jesuse la stsak te kopae k'alal laj yot'an ta yalel wokol jich la yal: "Uch'aik sok melaik ta uch'el ta apisilik. ¹⁸Ya jkalbeyex, te jo'one ma ba ya jkuch'ix te yalel ts'usub ja to teme tal ta ajwalinel te Diose.“¹⁹Jich la stsak te waje, k'alal laj yot'an ta yalel wokol la xet' sok la spukbey te nopojeletike. Jich la yal: "Ja jbak'etal in to te ya jkak' ta lajel ta atojolik” pasuleyaik bael swenta jna'jibal awu'unik. ²⁰Jich nix la xcha'-stsak te kopae te k'alal laj yot'anik ta swe'el te waje, jich la yal: "jai kopa in to ja te yach'il chapbil k'op ta swenta jch'ich'el te ya yich' malel ta awentaik."²¹Ch'ama awaiyik stojol. Te mach'a ya yak'on ta k'abale junejtik ta we'el. ²²Melel te Nich'anile ya xk'ot ta pasel ta stojol te bit'il albil sk'oplale. ¡Jauk me to obol me sba te mach'a ya x-ak'wan ta k'abale! ” ²³Jich jajch' sjojk'ibey sbaik te mach'a te ya x-ak'wan ta k'abale.TE MACH'A MUK' SK'OPLAL YA XK'OTE ²⁴Te nopojeletike jach' sjojk'ibey sbaik te mach'a muk' sk'oplal ta yolilik. ²⁵Te Jesuse la yal: "Te muk' ajwaliletik yu'un te balumilale ya spasik ta mantal te mach'atik swentainojik, sok spisil te mach'atik ya xju' yu'un spasel ta mantal, lekil ajwalil k'oem yu'unik.²⁶Jauk me to ma me jichuk apasik te ja'exe. Pek'eluk me yak' sba te mach'a muk' sk'oplal ta awolilik janix me jich uuk te mach'a tulan sk'oplale yakuk me yak' sba ta abatinel. ²⁷Mach'a tulan sk'oplal, ¿Ja bal te mach'a nakal ta mesa, o ja bal te mach'a ay ta abatinele? ¿Me jauk te mach'a nakal ta mesae? te jo'one jkak'ojba ta abatinel ta awolilik.²⁸Te ja'exe spisil ora ja joinejonik te k'alal ayon ta woklajele ²⁹Te jo'one ya me jkak'beyex awat'elik jich te bit'il yak'ojbon te Jtate, ³⁰te yakuk xwe'- uch'ajex ta bay yakon ta ajwalinel. Sok nix ya me xnajk'ajex ta bay muk'ul naktijibal ta slikbeyel smul te lajcheyeb ta chajp' sts'umbal Israeletike.TE JESÚS LA YAL TE YA XMUKOT TA YOT'AN YU'UN TE PEDROE ³¹Simón, Simón, na'ame stojol, k'anbilatix yu'un te pukuje, ya me xchijch'anat jich bit'il te trigoe. ³²Yan me to la jk'anbeyix te Dios te manchuk ya xch'ay te xch'uunjel awot'ane. Te k'alal la asujt'esix awot'an ta jtojole ak'beyame yip yot'an uuk te awermanotake."³³La yal te Pedroe :"Kajwal te jo'one chapalonix, jun jkot'an ya joinat ta chukel sok ta lajel." ³⁴La xcha' yal te Jesuse: "Jich ya jkalbat in to, Pedro, ma to x-ok' a te tat mute te ya amukon ta awot'an oxeb buelta te ya awal te ma ana'bon jbae."TE NOPOJELETIKE MA K'OT TA YOT'ANIK TE BELUK LA YAL TE JESUSE ³⁵Te Jesuse la sjojk'ibey te nopojeletike: "Te k'alal la jtikunex bael, te ma la awich'ik yawil atak'inik, te ma la awich' awe'elik sok axanabik ¿ay bal bi ma la ataik? "Mayuk xi'ik." ³⁶Jich la yal te Jesuse: "Yan ta ora to te mach'a skuchoj stak'ine manchuk me yijk'tey sok aka me skuch xan bayal swe'el. Te mach'a mayuk s-espadae, aka me xchon bael te sk'u'e aka me sman s-espada a.³⁷Te jo'one ya me jkalbeyex, te beluk ts'ibubil jilel ta jtojole ya me xk'ot ta pasel. "JICH LA YICH' KUYEL TE BIT'IL TUL MILWAL." "Te beluk la yich' alel jilel ta namey k'inal ta jwentae yakmeix k'oel ta pasel." ³⁸Jich la sutik te nopojeletike: "¡Kajwal, ilawil! ay cheb espadaetik le' in to."Jich la yal te Jesuse: "Ma xk'ot ta awot'anik, tik'otikix abi."TE JESÚS LA SK'OPON DIOS TA GETSEMANÍ ³⁹K'alal lajix yot'anik ta we'el a, te Jesús bajt' ta bay wits yu'un Olivoetik jich te bit'il k'ayem ta spasele, te nopojeletike la sts'aklinik bael. ⁴⁰Te k'alal k'otik ta bay wits, te Jesuse jich la yal: "K'oponaik me Dios jich me ma x-ochex ta ilbeyel awot'anik."⁴¹Te Jesuse been xan bael jich snajt'il te bit'il ya jch'ojtik bael te tone, la skejan sba koel sok kaj ta sk'oponel te Diose, ⁴²jich la yal: "Jtat, teme jich sk'anjel awot'ane, k'ejbon bael ta jtojol jai wokolil in to. Jauk me to manchuk me ja ya xk'ot ta pasel te sk'anjel jkot'ane, jauk me pastajuk te sk'anjel awot'ane."⁴³Jich yu'un chiknaj tel ta ch'ulchan tul ch'ul abat tal yak'bey yip yot'an. ⁴⁴Te bit'il ay ta woklajel te yot'ane, la yak' xan puersa ta sk'oponel te Diose, te xchik'e k'atbuj jich te bit'il te ch'ich'e te yak ta t'ulajel koel ta lum.⁴⁵K'alal laj yot'an ta sk'oponel te Diose, bajt' ta ba ay te nopojeletike, jauk me to wayatik k'ot sta, skaj te ayik ta mel-ot'ane, ⁴⁶la sjojk'iy te Jesuse: "¿Bistuuk te wayalexe? Jajch'anik sok k'oponaik te Diose, jich me ma x-ochex ta ilbeyel awot'anik."LA STSAKIK BAEL TE JESÚS ⁴⁷Te k'alal yak to ta k'op a te Jesuse, chiknaj tel bayal ta tsojp' ants-winiketik te ja swoloj tel te Judase, te ja tul ta slajcheytulul nopojeletik yu'un te Jesuse. Noptsaj tel ta ba ay te Jesuse sok la yujts'iy, ⁴⁸te Jesús jich la yalbey te Judase: "Judas, ¿junax bal ujts'iyel ya awak'bey te Nich'anil te ya awak' ta k'abale?"⁴⁹Te sjotak te Jesús la yilik te beluk yak ta k'oel ta pasele jich la sjojk'ibeyik: "Kajwal, ¿ya ba jkolteybatik sok espada?" ⁵⁰Jich yu'un ay tul le'a te la sbojbey lok'el te swa'el xchikin te yabat te muk' sacerdotee. ⁵¹Te Jesuse jich la yal: "Koma aba, tik'atix a." Sok la spikbey te xchikin te abate, jich lekub.⁵²Te Jesuse la yalbey te mach'atik wolwanej sacerdoteetike sok te wolwanejetik yu'un te kanan- temploe sok te ancianoetike, Jich la yal : "¿Yu'un ba elek'on te tal atsakonik sok espadaetik sok te ate'ike? ⁵³Melel te jo'one jujun k'aal la joinex ta bay templo, jauk me to xujt' ma la awak'ik ja k'abik ta jtojol. Jai ora to ja yorailix te ya xju' awu'unik sok te yip te ijk'al k'inale."TE PEDRO LA SMUK TA YOT'AN TE JESÚS ⁵⁴Te k'alal la stsakik baele, la yik'ik bael ta namal to, la yik'ik bael ta bay sna te muk' wolwanej sacerdotee. Te Pedroe nam tsajk' st'unoj bael. ⁵⁵Te ts'aklinwanejetike la xch'amik k'ajk' ta bay yolilal yamak'ul sna te muk'ul sarcedotee sok la snajk'an sbaik, te Pedroe la snajk'an sbauk ta yolil te ants-winiketike.⁵⁶Ay tul abat-ants te k'alal la snajk'an sba koel ta bay nopol k'ajk' la yich' ilel te Pedroe sok jich la yal: "Jai winik to ja sjuy sba sok te Jesuse." ⁵⁷Jauk me to te Pedroe la smuk ta yot'an, te k'alal la yal: "Ants, ma jna'bey sba te mach'a ya awale." ⁵⁸Ajk' to nax abi ay mach'a yan ilot yu'un sok jich albot yu'un: "Ja'at jkil uuk te nopajelat yu'un te Jesuse." Te Pedroe la yal: "Winik, ma jo'okon."⁵⁹Ay niwan junuk ora xk'axel a, ilot yu'un yan winik te jich kaj ta yaluley: "Jai winik to, ja sjoinej sba sok a te Jesuse melel galileo winik uuk." ⁶⁰Jauk me to, la yal te Pedroe: "Winik, te jo'one ma jna' te beluk yak awalbelone." Yak to ta k'op a te Pedroe, ok' te tat mute.⁶¹Te Jkajwaltike la sut sba tel ta yilel te Pedroe. Ajk' nax jultel ta yot'an te Pedro te beluk albot ta neelal to yu'un te Jkajwaltike, k'alal la yich' albeyel: "Ma to be x-ok' a te tat mute te ya amukun ta awot'an oxeb buelta." ⁶²Te Pedroe lok' bael, bayal la yok'tey sba yu'un.TE JESUSE LA SLABANIK SOK LA SMAJIK ⁶³Jich te winiketik te mach'atik yakik ta skanantayel te Jesuse och slabanik sok la smajik. ⁶⁴K'alal la smakbeyikix a te sit sok pak', la smajik sok jich la sjojk'ibeyik in to: "¡Albotik jkaiytik! ¿Mach'a a te la smajate?” ⁶⁵Sok bayal xan beluk la yalbeyik te Jesús ta sbolk'optayel.TE JESÚS TEJK'ANOT TA STOJOL TE MUK'UL TSOBLEJE ⁶⁶Ta sakubel k'inal la stsob sbaik ta muk'ul tsoblej te ancianoetik yu'un te lume, sok te jwolwanej sacerdoteetik sok te ts'ibjometike. La yik'ik tel ta stojolik te Jesuse, ⁶⁷Jich la sjojk'ibeyik: "Albotik teme ja'at nix a te Cristoe.” Jauk me to, te Jesuse jich la sut: "Teme ya jkalbeyexe ma ba ya ach'uunik, ⁶⁸sok teme ya jojk'ibeyexe ma ba ya asutbonik.⁶⁹Jauk me to, la staix yorail te Nich'anile ya me snajk'an sba ta swa'el sk'ab te Dios te spisil ya xju' yu'une." ⁷⁰Spisilik jich la sjojk'ibeyik: "¿Yu'un ba ja'at nix a te Snich'anat te Diose?” La yal te Jesuse: "Jo'on te bit'il la awalike." ⁷¹La yalik ta spisilik: "Ma ba yejt'al xan testigoetik melel la jkaiytikix stojol te janix la yal sba stukele."

23TE JESÚS TEJK'ANOT TA STOJOL TE PILATOE¹Spisil te mach'a sjoinej sbaike jajch'ik sok la yik'ik bael te Jesús ta stojol te Pilatoe. ²Jich jajch'ik ta slebel smul, jich yakalik ta yalel: "La jtatik in winik to te yak ta sjajch'esel k'op ta spamal k'inal, ya skomotik ta stojel te patan yu'un te Césare, sok ya yal sba te ja Cristo te muk' ajwalile."³Te Pilatoe jich la sjojk'ibey te Jesuse: "¿Ja'at bal te muk' ajwalil yu'un te Judioetike?" Te Jesuse la sjak' sok jich la yalbey: "Ja'at te jich la awale." ⁴Te Pilatoe jich la yalbey te wolwanej sacerdoteetik sok ta spisil te ants-winiketike: "Te Jo'one mayuk smul la jtabey in winik to." ⁵Jauk me to yakalik ta sujel, jich yakalik ta yalel: "Ja in winik to yak ta soktesbel sjol te ants-winike, yak ta snop'tesel k'alal to ta sk'inal Judea, le' ne'el jajch' tel ta sk'inal Galilea janix jich ta bay in lum to."TE JESÚS TEJK'ANOT TA STOJOL TE HERODESE ⁶Jich yu'un te k'alal la yaiy stojol te Pilatoe, Jich la sjojk'iy yaiy teme Galileo winik te Jesuse. ⁷Te k'alal la sna' stojol te le' talem ta stojol te Herodese, la stikun bael te Jesús ta stojol te Herodese, yu'un le' ay ta bay lum Jerusalén te bi k'aalil k'ot ta pasele.⁸Te k'alal la yil te Herodes te Jesuse, binax yot'an yu'un, melel bayalix k'aal te ya sk'an yilbey sit. Melel ay beluk yaiyobey stojol sk'oplal, yu'un ya sk'an te yakuk ak'botok yil chajp' at'elil yu'un. ⁹Te Herodese bayal beluk la sjojk'ibey te Jesuse, jauk me to mayuk beluk la sujt'es. ¹⁰Te wolwanej sacerdoteetik sok te ts'ibjometike tejk'ajik uuk ta slebel smul te Jesuse.¹¹Te Herodese sok te yaj soldadoe la yutik, sok la slabanik te Jesuse sok la slapbeyik buen t'ujbil k'u'ul, yu'un te la stikunik sujt'el ta stojol te Pilatoe. ¹²Te Herodese sok te Pilatoe lek jajch' yil sbaik te k'aalil abi (yu'un bayalix k'aal a te skontroinej sbaike).TE JESÚS CHAJP'AJ SK'OPLAL TA MILEL TA CRUZ ¹³Te Pilatoe la yik' tel te wolwanej sacerdoteetike sok te ajwaliletike sok ta spisil te ants-winiketike. ¹⁴Jich la yalbeyik: "Te ja'exe la awik'bonik tel ja in winik to te yak ta swolel te ants-winik ta spasel te beluk amene, ilawilik te jo'one la jkich'ix ta k'op ta atojolik, mayuk smul la jtabey manchuk me bayal smul ya alebeyik.¹⁵Mayuk, ni jauk te Herodes te la stabey te smule, melel la stikunbotikix sujt'el tel, ilawilik jich mayuk smul te ya x-ak'ot ta lajel yu'une. ¹⁶"Jich yu'un te jo'one, ya me jkak'bey kastigo, ta patil ya me koltey bael." ¹⁷Jich yu'un te Pilatoe yananix sk'an ya skoltey bael ta yorail k'in tul winik te ay ta chukel swenta yu'un ya yak'bey sbujts' yot'an a te lum judioe.¹⁸Jauk me to awunik ta apisilik, jich la yalik: "¡Bajt'uk ta milel me winik to ja me xa akoltaybotik bael te Barabase!" ¹⁹Te Barabás ay ta chukel yu'un ta skaj te bayal la sjajch'es k'op ta yolil lum sok ta skaj te la yaiy milawe.²⁰Te Pilatoe ba yalbey xan te lume yu'un ya sk'an skoltey bael te Jesuse. ²¹Jauk me to awunik xan, jich la yalik: "¡Jijp'anaik ta cruz, jijp'anaik ta cruz!." ²²Te Pilatoe la yalbey xan te lum ta yoxebal buelta: "¿Bistuuk? ¿Beluk amen spasoj ja in winik to? Mayuk beluk amen jtaojbey te ya x-ak'ot ta lajel yu'une. Jich yu'un ya me jkak'bey kastigo, ta patil ya me jkoltey bael."²³Jauk me to tulan awunik xan ta sk'anel te yakuk yich' jijp'anel ta cruz. Jich yu'un te la spejk'tsanik te Pilatoe. ²⁴Jich yu'un te Pilatoe la yak'bey te beluk yakalik ta sk'anel te lume. ²⁵La skoltey bael te mach'a yakalik ta sk'anel te ya xkole, ja te mach'a ay ta chukel yu'un te smul ta sjajch'esel k'op sok te milwale. Jich yu'un te Pilatoe la yak' ta k'abal te Jesuse, jich te bit'il la sk'anike.LA YICH' JIJP'ANEL TA CRUZ SOK LAJ TE JESUSE ²⁶K'alal la yik'ik bael te Jesuse la stsakik tul winik te Simón sbiil te talem ta lum Cirene te yak to nax sujt'el tel ta yilel te sk'inale, ja la yak'beyik xkuch bael te cruze, la sts'aklin bael te Jesuse.²⁷Ay bayal ta tul te ants-winiketik sok te antsetik te yakalik ta ok'el sok mel-ot'an ta swenta te Jesuse. ²⁸La sut sba yil te Jesuse, jich la yal: "Te ja'ex yantsilel te Jerusalén ma xa awok'tayonik, ja awok'tey aba atukelik sok te awal-anich'anike.²⁹Jich yu'un ilawilik, ya me sta yorail te jich ya yalike: "Binax me yutsil te mach'a ma ba alajike, sok te mach'a ma la yik' alal ta xch'ujt'ike sok te mach'atik xujt' ma ba nuk'bot xchu'ike." ³⁰Jich me ya xjajch' yalbeyik te witsetike: "Net'awotik," sok te ch'in witsetike ya me yalbeyik: "Mukawotik." ³¹Jich bit'il ya spasbeyik te yaxal te'e, "¿Jauk to ba ma spabeyik te k'alal takinix a te te'e?"³²Ay xan cha' tul winiketik te milwaletik, te la yich'ik ik'el bael ta milel sok te Jesuse.³³Te k'alal k'otik ta bay te k'inal te sbiilinoj "Sbakel jolol," le' la yich' jijp'anel a te Jesuse sok te cha' tul milwaletike, tul ta swa'el sk'ab sok tul ta xk'exen. ³⁴Te Jesuse la yal: "Jtat, pasbeya perdón, melel ma sna'ik te beluk yakalik ta spasele." Te soldadoetike la spasik yilik te beluk ya xk'ot ta swentaike, jich la xet'beyik te sk'u'-spak' te Jesuse.³⁵Te ants-winiketike yakalik ta yilel te beluk yak ta k'oel ta pasele ja jich uuk te ajwaliletike yakalik ta slabanel te Jesuse, jich yakalik ta yalel: "La skoltay te yantike. Aka skoltay sba uuk, teme janix a te Cristo te tsabil yu'un te Diose."³⁶Te soldadoetike la slabanik uuk, sok noptsajik bael ta stojol te Jesuse, la sk'an yak'beyik yuch' te vinagree, ³⁷sok jich la yalbeyik: "Teme ja'at nix a te muk' ajwalil yu'un te judioetike, koltay aba jkiltik atukel." ³⁸Sok ay jun lejch'el ch'ujte' ta bay sbaj sjol te Jesuse te jich ya yal: "Ja in to ja te muk' ajwalil yu'un te judioetike."³⁹Ay tul milwal te jijp'anbil ta cruz sok te Jesuse, la sbolk'optey, jich la yal: "¿Yu'un ba ma jaukat te Cristoate? koltayaba atukel sok koltayawotik uuk." ⁴⁰Jauk me to te yane la skom ta k'op: "¿Yu'un ba ma axi' te Diose, te bit'il pajal ayotik ta woklajel soke? ⁴¹Te jo'otike le' ayotik to yu'un yakotik ta yich'el te beluk ya sk'an jkich'tike yu'un te beluk amen la jpastike. Jauk me to jai winik to mayuk beluk amen la spas."⁴²Sok jich la yal xan: "Jesús, na'awon te k'alal ya xtalat ta ajwalinele." ⁴³Te Jesuse jich la yalbey: " ya jkalbat ta jamal, ya me joinat ta utsilal yotik."⁴⁴Ta olil k'aal ijk'ub te k'inal ta spamal te balumilale, ja to k'alal oxeb ora smalel k'aal ⁴⁵ijk'ub te k'aale. Jich yu'un te pak' te makbil a te temploe jats ta olil.⁴⁶Tulan awun te Jesuse, jich la yal: "Jtat, ya jkak'bat ta ak'ab te jch'ulele." Te k'alal la yal jiche, lok' te xch'ulele. ⁴⁷Te k'alal la yil te centurión te beluk k'ot ta pasele, la yalbey yutsilal te Diose, jich la yal: "Melel nix a te mayuk smul te winik to."⁴⁸Spisil te ants-winiketik te mach'a la stsob sbaik ta yilel te beluk k'ot ta pasele, te k'alal sujt'ik baele la smajulayik yot'anik yu'un te mel-ot'ane. ⁴⁹Spisil te mach'atik sna'ojbeyik sba te Jesuse sok te antsetik te la sts'aklinik tel k'alal ta sk'inal Galilea, k'ejel to la stejk'an sbaik ta yilel spisil te beluk k'ot ta pasele.LA YICH' MUKEL TE JESUSE ⁵⁰Ay tul winik te José sbiile, te wentainbil yu'un te muk'ul tsobleje, lek yot'an sok toj yat'el ⁵¹( Ma jichuk la snop te bit'il la snopik te yantike, sok te beluk la spasike), talem ta bay lum Judea ta Arimatea, yak ta smaliyel te ya xjajch' ta ajwalinel te Diose.⁵²Jai winik to noptsaj bael ta stojol te Pilatoe, la sk'anbey te sbak'etal te Jesuse. ⁵³La skojt'estel ta cruz sok la spots ta k'unil pak', ba yak' jilel ta mukenal te pasbil ta bijum ch'en te ma to ayuk mach'a mujk'em le' a.⁵⁴Ja sk'alelal a te ya xchajp'an sbaik yu'un te sk'a-alelal te kux-ot'ane. ⁵⁵Te antsetike, te mach'a lok'ik tel sok ta Galilea, patil la sts'aklinik bael sok la yilik te mukenale sok te bit'il la yich' ak'el jilel te sbak'etale. ⁵⁶Te antsetike sujt'ik tel, la xchajp'anik xpoxil te sbak'etal te Jesuse te bujts'anax yik'e sok te aceite te bujts'an yik'e. K'alal la sta te sk'alelal te kux ot'ane la yich'ik lewa jich bit'il albil ta bay te mantalile.

24CHA'KUX TE JESUSE¹Ta buen sab ta sbabialan k'aal yu'un te semanae, te antsetike bajt'ik ta mukenal, la yich'beyik bael te perfumeetik te la xchajp'anike. ²Balch'unbilix lok'el k'ot staik te ch'en te makbil a te mukenale. ³Ochik bael, jauk me to ma la stabeyik te sbak'etal te Kajwaltik Jesuse.⁴Te k'alal mayuk mach'a la sna' te beluk k'ot ta pasele, ajk'nax ay cha' tul winiketik te tek'atik k'oel ta sts'eelik, te slapojik sk'u'-spak'ik te xlememetnaxe. ⁵Te antsetike bayal axiwik yu'un sok la stinan sbaik koel ta lum, te cha' tul winiketike jich la yalbey te antsetike: "¿Bistuuk ya aleik ta bay aelmeletik te mach'a kuxulixe?⁶¡Ma le' ayix to, la yich'ix cha' kusesel! Juluk ta awot'anik te bit'il la sk'oponatik te k'alal ay to ta Galileae, ⁷te la yal, te Nich'anile ya me yich' ak'el ta sk'ab te mulawil ants-winiketike sok te ya me yich' jijp'anel ta cruz sok ta yoxebal k'aal, ya me xcha' kux tel.⁸Te antsetike jul ta yot'anik te sk'ope ⁹jich sujt'ik bael sok la xcholbey yaiyik te bulucheb ta tul sok uuk te yantik te beluk k'ot ta pasele. ¹⁰Jich yu'un te María Magdalena, Juana, María te sme' te Santiagoe sok te yantik antsetik te sjoinejike, la yalbeyik yaiy te wolwanej puk-k'opetik te beluk k'ot ta pasele.¹¹Jauk me to te wolwanej puk k'opetike jich la skuyik te bit'il jowil k'opnaxe, ma la xch'uunik te beluk albot yu'un te antsetike. ¹²Jauk me to te Pedroe la stejk'an sba jajch'el sok bajt' ta alimal ta bay te mukenale, te k'alal la stejk'an sbae sok te k'alal la yil ochel te mukenale, janax la yil te k'u'ul-pak'al te pasbil ta linoe. Jich yu'un te Pedroe bajt' ta sna, sok yak bael ta snopel te beluk k'ot ta pasele.TA SBELAL LUM EMAÚS ¹³Jich yu'un, janix sk'alelal te ay mach'a cha' tul te bajt'ik ta bay ch'in lum te Emaús sbiile, te bulucheb kilometro xan te snajt'il te bit'il te Jerusaléne. ¹⁴Jich jajch' ya'anik bael spisil te beluk k'oem ta pasele.¹⁵Jich k'ot ta pasel, te k'alal yak ta yalbeyel sbaik a sok te yakik ta sjojk'ibel sbaik a te beluk k'ot ta pasele, te Jesuse noptsaj tel ta stojolik sok la sjoin bael, ¹⁶Jauk me to ma la sna'bey sbaik, melel makbil te sitike.¹⁷Te Jesuse la yalbey yaiyik: "¿Beluuk yakatik ta ya'anel ta achebalik te k'alal yakatik tel ta beele? La smel-yot'anik yu'un. ¹⁸Ay tul, te Cleofás sbiile, la sutbey: "¿Yu'un ba ja'at xanix atukel ta bay lum Jerusalén te ma ana'oj te beluk yak ta k'oel ta pasel in k'aal to?"¹⁹Te Jesuse la yalbey yaiyik: "¿Beluka?" la sutik: "Ja ta swenta te Jesús te nazarenoe, te ja tul alwanej, te bayal yu'el ta spasel at'eliletik sok te sk'op ta stojol te Diose, sok ta spisil te ants-winiketike. ²⁰Te bit'il te wolwanej sacerdoteetike sok te ajwaliletik jku'untike la yak'ik ta milel sok la sjijp'anik ta cruz.²¹Jauk me to te jo'otike ja yakotik ta smaliyel a te jauk ya skoltay te lum Israele. Jauk me to, ta spisil in to, yoxebalix k'aal a to.²²Janix jich uuk, ay antsetik te joinejtike chamnax la jkaiytik te beluk la yalike, te k'alal bajt'ik ta mukenal ta buen sab. ²³Te ma la stabeyik te sbak'etale, sujt'ik tel, la yalik te la yilik ch'ul abatetik te albotik yu'un te Jesuse kuxul. ²⁴Ay cha'ox tul winiketik te joinejbatik soke bajt'ik ta mukenal sok jich k'ot staik te bit'il la xchol te antsetike. Jauk me to ma la yilik."²⁵Te Jesuse la yalbey yaiyik: "¡Winiketik ma ana'ik k'inal sok te wokol ya xk'ot ta awot'anik te ya ach'uunik te beluk yalojik te alwanejetike! ²⁶"¿Ma ba jich ya sk'an a te ya xk'ax swokol ta spisil in to sok te ya x-och ta bay te yutsilal te Cristoe?" ²⁷Ta patil, te Jesuse la xcholbey yaiy spisil te bit'il ay sk'oplal te beluk ts'ibubil ta stojol te Cristoe, ja neel jajch' sok te Moisese sok ta stojol te alwanejetike.²⁸K'alal yakik oxtajel bael ta bay te ch'in lume, le' ta bay snopojik te ya xbajt'ike, te Jesuse k'anuk jelawuk bael yilel. ²⁹Jauk me to la sk'anbeyik wokol te yakuk xjil xane, jich la yalbeyik: "Joinawotik jilel, melel malix te k'aale sok yakix ta ijk'ubel te k'inale." Jich te Jesuse och bael sok jil le'a.³⁰Jich k'ot ta pasel, te k'alal te Jesús la snajk'an sba ta we'el sok te mach'a sjoytake, la stsak te kaxlan waje, la xch'ultes sok la xet' sok kaj spukbey te mach'a sjoineje. ³¹Ajk'nax la yich'ik jambeyel te sitike sok jich la sna'beyik sba te ja te Jesuse, janix jich te Jesuse ajk'nax atub bael ta sitik. ³²Jich kaj yalbey sbaik: "¿Ja ni wan swentail te binub jkot'antik te k'alal kaj sk'oponotik ta bay te bee, sok te bit'il kaj xcholbotik te sk'op te Diose?"³³La stejk'an sbaik ta ora nax sok sujt'ik bael ta bay Jerusalén. K'alal k'otik stsoboj sbaik a te bulucheb nopojeletik sok xan ay mach'atik le' ayik a, ³⁴k'ot yalik: " Yu'unix melel a te Kajwaltik cha' kuxemix melel la yilix te Simóne." ³⁵Sok kaj xcholik spisil te beluk k'ot ta pasel ta bay te bee sok te bit'il la yilik te Jesús k'alal la xet' te kaxlan waje.TE JESUSE LA YAK' SBA TA ILEL TA STOJOL TE NOPOJELETIK YU'UNE ³⁶K'alal yakalik ta ya'anel spisil in to, te Jesuse la stejk'an sba ta yolilik sok jich la yal: "Ayuk me lamal k'inal ta atojolik." ³⁷Jauk me to k'ax xiw yot'anik yu'un, la skuyik te yakik ta yilel tul xch'ulel-aelmeel.³⁸Te Jesús la yalbey yaiyik: "¿Bistuuk te yakatik ta mel-ot'an? ¿Bistuuk te bayal beluk yak ta ya'anel awot'anik? ³⁹Jo'on, ilawilik te jk'ab sok te jkakane. La' pikawonik sok la' ilawilonik. Melel te ch'ulelalukone mayuk jbak'etal sok mayuk jbakel te jichuke." ⁴⁰K'alal la yal in to, te Jesús la yak'bey yil te sk'abe sok te yakane.⁴¹K'alal ma to be xch'uunik spisil te beluk yak k'oel ta pasel yu'un te sbujts' yot'anik sok te bit'il yanax la yilik spisil in to, te Jesús jich la yal: "¿Ay bal beluuk ya jlajintik?" -xi'. ⁴²Jich la yak'beyik k'asuk wobil chay. ⁴³Te Jesuse la stsak sok la swe' ta komon sitil.⁴⁴Te Jesuse jich la yalbey yaiyik: "K'alal joinejex to a, la jkalbeyex te yejt'al ya xk'ot ta pasel te bit'il ts'ibubil ta mantaliletik yu'un te Moisés sok te alwanejetik ta namey k'inal, sok te ay ta Salmoetik."⁴⁵Jich yu'un, te Jesuse la sjambey te snopjibal yu'unik, swenta yakuk xk'ot yot'anik a te beluk ts'ibubil ta sk'op te Diose. ⁴⁶Jich la yal xan: "Melel jich ts'ibubil, te ya xk'ax swokol sok nix te ya xcha' kux te Cristoe ta yoxebalan k'aal ta bay aelmeletik. ⁴⁷Sok te yakuk yich' alel ta spisil lumetik te yakuk sujt'es yot'anik sok te ay perdón ta swenta sbiil te Cristoe. Le' me neel ya xjajch' ta bay lum Jerusalén.⁴⁸Ja'ex me testigoex yu'un spisil te beluk k'otix ta pasele. ⁴⁹Ilawilik, te Jo'one yakon me jtikunbelex te beluk yaloj te Jtate. Jich yu'un ainanik le' in to ta bay Jerusalén. Ja to k'alal ya xjul ta awentaik te yu'el Dios te ya xtal ta toyole."JESÚS MO BAEL TA CH'ULCHAN ⁵⁰Jich yu'un te Jesús la yik' bael ja to ta bay nopol ch'in lum Betania. Te Jesús la stoy moel xchebal te sk'abe sok la xch'ultes te nopojeletik yu'une. ⁵¹Te k'alal yak ta xch'ultesel te nopojeletike, la yich' ik'el moel ta ch'ulchan jich jilik te nopojeletike.⁵²Kajik ta yich'el ta muk' sok sujt'ik bael sok bayal sbujts' yot'anik ta bay Jerusalén. ⁵³Spisil k'aal ya xbajt'ik ta templo, sok yakik ta xch'ultesbel sbiil te Diose.

Tzeltal de Oxchuc: Bible for Lucas

Formatted for Translators

Lucas