Megiar: Bible for 1 John, 2 Peter, Ephesians, Galatians, James, Jude, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Galatians

Chapter 1

¹Yaqmo Pol, ya aposel araq. Teq mat diq araq ya itowun eman ya Aposel gwahtiqim a hi luwaiq. Haiqgam. God Yesus Krais hodhodab wazan eraqiqm in Amam inaq kabiy na yagiyta. ²Yaqmo teq ya imaqbaban ya ginaq kawa osauqta ka, i bunmo sansadek ka mar tonim saw Galesiya-ib on mataw Krais ago nan huritayta na gidauhan bunmo gimen eman leh negaq³I Gimam God teq i gigo Iyahta Yesus Krais inaq in gigem dimunta negad in ne gigem emid kute neman.⁴ Yesus Krais-mo i Gimam God anad muzinim bolim i gimen ahol nog hulosim i gigo daq meqinta tizay bug. Zay bugan og ka ago daq meqinta nagan i ginad a ta hi wamzsa muran i samanmo tiluw osauqta.⁵ Nazaq iyan kam bunmo i God abin iluwad osuq. Hel diqtaqmo.⁶Mataw! Ya ne gibin araq diq huritim ihol turuh nam. Na in kazaq. Krais dimunta negad gilumsihan teq God ne gililewunim giwamta. Giwaqan sisaq haiq ne gihol buliyim Yesus awagamun lul araq diqta muzinad ne God gileh ug nog iyim tuqosay. Ya ne gibin nazaq huritim ya ritenim inadnad diq tiemaiq. ⁷Helmo, Yesus awagamun araq araq haigamta. Teq mataw asor ne giwazbanan haqad in Krais ago wagam dimunta na wazbuliyim ne gibilenayta.⁸Ta teq igmo gigo araq ne gigo hib leheq Yesus awagamun i mebmebmo gibilenta na buliyeq wagam lul ta araq gibilenid God in kusluw ugid ban meqintab wolehan. Ari angelo araq Heven-ib gehitiqeq Yesus awagamun buliyeq wagam ta araq gibilenid God in kusluw ugid in nazaq ban meqintab wolehanmo. ⁹Ya nawa tibilayta nazaq ya a ta bilaq tonaiq. Mat araq Yesus awagamun ne mebmebmo huritim anan helmo haqiyta na buliyeq wagam ta araq gibilenid God kusluw ugid in ban meqinta nab wolehan. ¹⁰Ya kazaq atoranmo bilaqid ne ya iwazineq inan dimun haq daqay haqad ya gamuk ka bilaqaiq e? Haiqgam. God-mo ya inan dimun haqdaq haqad ya gamuk ka bilaqaiqta. Ya matawmo giqemid ginad dimniy daqay haqad kabiy a hi emaiqta. Na ezaqgo ya mataw ginad muzinad kabiy emeq teq ya Krais ago kabibiy mat a hi iydaiq.¹¹Pol in Aposel gwahtimta awagamun Ya imaqbaban, ya ne hel diqtaqmo gibilenaiq. Yesus awagamun dimunta ya bilaqaiqta ka mat araq og kabta eman a hi gwahtimta. ¹²Wagam na ya mat araq ago hib a hi huritta. Teq mat araq Wagam na asuleqin a hi yagtamo. Haiqgam. Yesus Krais-mo gamuk na iqisihunta..¹³Ne yaqgo tur os kwaziqta na awagamun tuhuritiyta. Ya Juda gigo maror ahaqenib osad ya God ago on mataw Krais ago nan hurirayta na atoranmo gimeqin tonad giwalebolyaiqta. ¹⁴Kam nab ya mat araq diq nazaqta ya luwyaiqta . Yaqgo on mataw gilikmanib ya iyogniz kebemmo giquriyamim ya ameb diq iyim i gisesan Juda gigo daq teq in gigo gunun bunmo ya muzin bugyaiqta.¹⁵Ta teq kqwaziqmo ya inen a hi iqemsamo God agem dimunta yagad iyowun tiqamta. Itowun eman ya tugwahtiqan teq ya in ago kabiy emgo haqad in tiqililewun.¹⁶Ililewunad in Atatin tiqiqisihun, iqisihunid ya in Atatin awagamun na a leheq on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan gibilendaiq haqad. Ari God in Atatin tiqiqisihunan ya teq ezaq tondaiqta na ago ya mat araq ago hib lehim a hi susumun ug.¹⁷Teq ya uliq Jerusalem-ub mataw ya iquriymim danmeb Aposel gwahtiqiyta na gigo hib a hi lehmo. Haiqgam. Ya era hid naqmo saw Arebiya ban lehim tuqos. Osim abeb ya uliq Damaskus-ib muleqim ta leh.¹⁸Ta teq igmo gigo araq ne gigo hib leheq Yesus awagamun i mebmebmo gibilenta na buliyeq wagam lul ta araq gibilenid God in kusluw ugid ban meqintab wolehan. Ari angelo araq Heven-ib gehitiqeq Yesus awagamun buliyeq wagam ta araq gibilenid God in kusluw ugid in nazaq ban meqintab wolehanmo. ¹⁹Ya nawa tibilayta nazaq ya a ta bilaq tonaiq. Mat araq Yesus awagamun ne mebmebmo huritim anan helmo haqiyta na buliyeq wagam ta araq gibilenid God kusluw ugid in ban meqinta nab wolehan. ²⁰Ya kazaq atoranmo bilaqid ne ya iwazineq inan dimun haq daqay haqad ya gamuk ka bilaqaiq e? Haiqgam. God-mo ya inan dimun haqdaq haqad ya gamuk ka bilaqaiqta. Ya matawmo giqemid ginad dimniy daqay haqad kabiy a hi emaiqta. Na ezaqgo ya mataw ginad muzinad kabiy emeq teq ya Krais ago kabibiy mat a hi iydaiq.²¹Ari ya saw giger siriya ayow Silisiya inaq gigo saw ban lehim tiluwyaiq. ²²Luwsa kam nab Yesus ago on mataw gidauhan saw Judiya-ib osiyta na in ya inobun asit ahol a hi waqad in yaqgo a hi hurit kem yaqayta. ²³Teq mataw ya iwagamun asitmo kazaq bilaqsa in hurit yaqay. Mat kwaziqmo i Yesus anan helmo haqsa in i gimeqin tonad luwyaqta amatin na muran in anad buliyim Yesus awagamun dimunta on mataw tigibilenaq haq yaqay. ²⁴Haqsa Yesus ago on mataw saw Judiya-ibta na in ya iwagamun a sitmo nazaq huritim in God abin tiqiluw yaqay.

Chapter 2

¹Ari ulig 14 nazaq le tihiqian ya Barnabas inaq uliq Jerusalem-ub tugwaleh. Gwalehad i Taitus waqim inaq gwalehtmo ²Teq ya gwalehta na God-mo ya inadib emim ibilenan ya gwalehta. Gwalehim ya Yesus ago on mataw gigo aseseqta na girom tonim humab tuwol. Hamub wolim i gimomo giholbin osad teq ya Yesus awagamun ezaq diqta on mataw en ta asoe Juda a haiqta nagan gibilenad luwyaiqta na ago ya mataw aseseqta na tigibilen bug. Leweq ya wagam na wazbuliyeq bilaq kireh tonid teq ya iholtuw bulad luwta na saman iydaq haqad.³Teq in yaqgo gamuk araq diq a hi wastatiy. Ad in Grik mat ya inaq lehta anan Taitus haqay na ahol abatan asan urotgo a hi bilaqiymo. ⁴Helmo,mataw asor urotgo bilaqiyta teq daq na a hi gwahtim. Mataw nazaq bilaqiyta teq daq na a higwahtim. Mataw nazaq bilaqiyta na katiyim bilaqiy, I ne gimaqbaban haqiy. Ta teq haiq. Na in katiyad bo i giwirinad luw yaqay. Na ezaqgo Krais Yesus i giqamun hasan i God ago maror Moses bilamta na hulosim samanmo luw osauqta na ago in ahol waq kemnan haqad .Mataw na ginad em yaqay, I on mataw ka i gigo gunun amalib a ta giqirqurid in i gigo kabibiy mataw samanta tuqos daqay haq yaqay. ⁵Ta teq i ne ginadin emad i mataw na gihaqenib iyim daq na a hiq em.Haiqgam. Yesus awagamun dimunta na adagunib gamuk araq katiyta hi usan haqad i mataw gimileq iyayta na giqez asit a hi kidik muzinta.⁶Ari ya mataw aseseqta gibilenta na gibiysa in bilaqne mataw gibin inaq nogta teq in ginad asor muturta a hi yagiy. (Teq mataw na gibinninaq o haiq na ya inadib nagah amik diq iyta. Na ezaqgo God on mataw bunmo gibiysa in gibin araqibmo iyaqta. Iysa in asor gigomo a hi kehaqta.) Ari ya Yesus awagamun bilaqyaiqta na mataw aseseqta na gibilenan in asit a hi wastitayiy. ⁷In ginad kazaq emiy, God Pita atowun emim kabiy ugan in mataw gihol abatan asan urotayta na Yesus awagamun gibilenaqta haqiy. Ad nazaqmo in Pol atowun eman in mataw gisan a hi urotayta na Yesus awagamun gibilenaqta haqiy. ⁸(Na ezaqgo God ago zaway Pita aholib kabiy emsa in Juda on mataw gigo Aposel iyta. Ad zaway naqmo ya iholib kabiy emsa ya on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan gigo Aposel iytamo.)⁹Nazaq iyan mataw aseseqta na bunmo in God-mokabiy yagta na ago ginad tiqem hasiy.Ginad em hasad Jems teq Pita teq Jon in Yesus ago on mataw na gigo danmebta iyim in ya Barnabas inaq giben tuwaziy.Giben wazad in i gibeleniy, I garabmo God ago kabiy tiqemam haqiy .Emad ne on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan gigo hib lehsa i mataw gihol abatan asan urotayta na gigo hib tileham haqiy. ¹⁰Haqan teq in gamuk amulikmo igiyta na in kazaq. I giger Krais ago on mataw gina haiqta na ginadin emad gilumsiham haqad in i gibileniy. Teq ya inad nazaq tekomo tuqusta iyan ya in giqez na muzinan inad diq tibilam.¹¹Pol in Pita ago daq meqinta eman ulal iy. An teq abeb Pita uliq Antiyok-ib bolim osad in ago daq meqinta araq ulal iyan ya in inaq an nob ugim turadmo ya wad. ¹²Na ezaqgo Jems ago mataw asor uliq nab a hi bolsamo Pita in Krais ago on mata Juda a haiqta na gigo bitab leheq nenaq didaq neqyeqta. Ari abeb Jems ago mataw na bo gwahtiqim in Antiyok mataw Krais anan helmo hiqiyta a gihol abatan asan urotgo giwaz timeqniy yaqay. Sa Pita in Jems ago mataw na girabunad in ayogniz Juda a haiqta na gihulosim giholib tihiqiyyaq.¹³Samo Juda mataw Yesus anan helmo haqayta na bunmo eraqim Pita asen muzim daq katiyta na inaq tiqem yaqaymo. Emsa in gigo daq katiyta na Barnabas anad tuhurammo. ¹⁴Ta teq ya mataw na gibiysa in gigo daq na Yesus awagamun helta na inaq a hi renrensa ya in bunmo gimeb Pita kazaq bulon, Ni Juda matta hay. Teq ni uliq kab bolim osad ni on mataw Juda a haiqta kagan gigo daq muzinad in osayta nazaq ni osyaqta hay. Teq muran ezaq haqad ni ninad buliyim mataw Juda a haiqta ka gibe yahid in Juda gigo maror aheqanib iyeq muzingo ni gibilenaq hay?¹⁵On mataw Yesus anan helmo haqayta naqmo in God ameb on mataw titnota. Helmo,ya iyogniz nenaq i Juda-mo gisenlulib gwahtiqim i gibin Juda mat usaqta. I on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan gilulib a hi gwahtiqim in gibin mataw God ago gunun itiyonayta nazaq i gibin a hi usaqta. ¹⁶Teq i ginad kazaq emauq. God ago maror Moses bilamta na ago gunun in mat araq emid God ameb titnonta a hi iydaq haqauq. Mat Yesus Krais anan helmo haqaqta naqmo God in anan mat titnonta haqaqta haqauq. God in anan mat titnonta haqaqta haqauq. Haqad i Juda mataw asor i inaqmo Krais Yesus anan helmo haqid God i ginan mataw titnonta tihaqdaq haqad i Moses ago gunun na akabiyan hulosad i Krais-mo anan helmo tihawta. Na ezaqgo on mataw God ago maror Moses bilamta na ago gunun akabiyan emim teq in God ameb titnonta a hi iyayta na ago iyan.¹⁷Ari God i ginan mataw titnonta haqad i in ago maror Moses bilamta na hulosad i Krais amomo anan helmo haqad inaq soqotim osauqta. Nazaq iyan on mataw en ta asor Juda a haiqta na in God ago maror ahequnib a hi osayta nazaq nog i tiqiyim osauqta. Teq i ginad ezaq emam? Krais i giqeman i gibin mataw God ago maror Moses bilamta na anadin a hi emad daq meqinta emayta nazaq nog i tiqiy haqam e?Haiq kidik! ¹⁸Ya Krais anan helmo tihaqim ya God ago maror Moses bilamta na wolzily nog iyan in ago zaway ya inad wamuzgota na tihiqky bug. Ari abeb nagah ya wolzilayan timta na ya waz ta eraqid matzw ya ibiysa ya maror Moses bilamta na ahaqenib òsad ago gunun itiyonaiqta amatin nog a ta iydai. ¹⁹Na ezaqgo kwaziqmo ya God ago maror na itiyonsa maror na ya iyon bilaqan ya moyta nog tiqiy. Moqim muran ya maror na ahaqenib a ta hi osaiqta. Ad teq ya kayeq ta iyim ya maror na ago gunun anadin a ta hi emad ya God anadmo diq muzingo osaiqta. Na in kazaq. Ya Krais aholib tisoqotan mataw in ayib dom wolad ya inaqmo ayib dom wol nog tiqiymo.²⁰An muran yaqmo diq kayeqmo a hi osaiqta. Haiqgam. Krais ya iduganib kayeq iyim osaiqta. Inmo ya inan anad bilaqsa in ya imen ahol nog hulosim ilumsih. Illumsihan muran ya og kab osad God atatin anan helmo haqsa inmo ya iqeman ya kayeqmo osaiqta. ²¹Nazaq iyan God agem dimunta on mataw negad gilumsihaqta na ya eman daq samanta a hi iyaq. Ari God ago maror Moses bilamta na in on mataw giqemid God ameb titnonta iyid teq nagaqgo Krais mom? In samanta moq nag.

Chapter 3

¹God ago maror Moses bilamta na adan teq Yesus anan helmo haqgo adan. Ne Galesiya-ib matawta, ne God ago maror Moses bilamta na a ta muzinan tonad ne ginad hi emta adan tiqemay. Nog ne kusluw negan ne ginad agadan iyaq ? I Yesus Krais awagamun dimunta gibilensa ne bilaqne gime anonabmo Yesus ayib dom wolan ussah ahol waq nog tiqiyiyta. ²Ya nagah araq ago tisusumun negnan. Ne God ago maror Moses bilamta na adan muzinim God ago Bugaw Dimunta waqiy o haiq ne Yesus awagamun dimunta na anan helmo tihaqim teq ne Bugaw Dimunt na waqiy? ³Ne agadan hi iyiy. Mebmebmo diq ne God ago Bugaw Dimunta ago zawayib God ameb mataw titnonta iyiyta. Ari muran negmo gigo zaway amalib ne gihol emid God ameb mataw tidimniy hasnan haqad ne ginad emay ye?⁴Daq kabemmo ne giholib gwahtimta na samanta gwahtim e? Teq ya inad emaiq, Daq nagan ne samanta a hi loyiniy haqaiq. ⁵Nazaq iyan ne ezaq tonan God ne gilikmanib daq azawayin inaqta emad teq in ago Bugaw Dimunta negaqta? Ne God ago maror Moses bilamta na ago gunun muzinsa in nazaq gidimun tonaqta o haiq, ne Yesus awagamun huritim anan helmo haqiyta na ago in ne gigi lhib daq aseseqta na giqemaq?⁶God ago marib Abraham abin kazaq usaqta.Abraham God aqez anan helmo haqan God in anan mat titnonta ham. ⁷Ad nazaqmo muran on mataw God anan helmo haqayta a in Abraham atatniz tiqiyaytamo. ⁸Teq on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan in inaqmo God anan helmo haqsa God in ginad titnonta haqaqtamo. Daq na agamukan kwaziqmo God ago marib mar tonan tuqusta. Ussa daq na a hi gwahtiqsamo God in gamuk dimunta kazaq Abraham bulonim bilam, Ninmo nimalib teq ya on mataw en bunmo tigidimun tontdaiq ham. ⁹Nazaq iyan Abraham helmo haqan God dimun tonta nazaqmo diq God in on mataw helmo haqayta na bunmo gidimun tonaqtamo.¹⁰Ari teq on mataw ginad emay, God ago maror Moses bilamta naqmo teq i tigilumsihdaq haqayta, mataw na oseq teq timeqniy has daqay. Na ezaqgo God ago marib gamuk araq mataw ginad nazaq usaqta na ginad kazaq bilam, Om mataw God ago maror Moses mar tonta nahaqenib osad ago gunun bunmo a hi muz bugayta na, God in on mataw na bunmo kusluw negid in oseq timeqniy has daqayta ham. ¹¹Teq God ago gamuk kazaq bilammo, On mataw God ago aqez anan helmo haqan in ginan titonta hamta naqmo in God inaq dimunmo tuqos daqayta ham. God ago gamuk nazaq bilaqan i ginad emauq, Mat araq God ago maror Moses bilamta na muzinim ahol eman God ameb titnonta iyta na haiq diq haqauqta. ¹²God ago maror Moses bilamta ago adan na in i ginad helmo haqauqta na ago haiqta. Haiqgam. Na in i giholtuw bul ago nagahta. God ago gamuk tibilam, On mataw God ago maror Moses bilamta na muzinad ago gunun akabiyan em bugid teq maror na giqemid in God inaq dimunmo tuqos daqay ham.¹³Ta teq i bunmo God ago maror Moses bilamta na a hi muz bugim i bunmo timeqniyim osta. Teq i maror na itiyonim God ameb timeqniyim osta na qgo mebay Krais inmo ahol ugim sorim i gizayan i God ago maror kwaziqta na ahaqenib a ta hi osauqta. Krais i gigo ban waqim in meqniy hasim osta. Na ezaqgo God ago gamuk bilam, Mataw ayib giqothenan turayta na bunmo God in kusluw negan in ameb timeqniy hasim osayta ham. ¹⁴Nazaq iyan Krais Yesus afaqan ayahta on mataw gidanin qwayim usta na waleman God Abraham dimun tonta nazaqmo in muran on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan tigidimun tonaqtamo. Gidimun tonsa i on mataw Yesus anan helmo haqauqta na bunmo i God ago Bugaw Dimunta waqauqta, kwaziqmo God ignan hel diqmo bilamta.¹⁵Ya imaqbaban, ya mataw gigo da araq anan tibilaqnan. I gilikmanib mat araq a hi moqadmo nog diq in ago ahuran nagah waqdaqta na agamukan bunmo in wastitayim mar tonaqta. Mar tonim tumoqan abeb mat araq diq gamuk na a hi othasad teq in anadibmo gamuk ta araq samanta a hi emaqtamo. ¹⁶Ari kwaziqmo God in Abraham teq Abraham anaynayin araq abeb teq gwahtiqdaqta na inaq gidimun tonnan haqad in hel diqmo bilamta. Bilaqan gamuk na God ago marib tuqusaqta. Teq gamuk nab God bilam, 'Abraham anaynayniz' nazaq in a hi bilam. In amun amulikmo anan bilaqad in 'Abraham anaynayinmo' ham. An Abraham anaynayin na Krais-mo.¹⁷Ari yaqgo gamuk nawa na alulin in kazaq, Mebmeb diqmo God in Abrahm inaq an adugan wazim in hel diqmo bulonta. In gamuk na bilaqan abeb ulig 430 nazaq le tihiqiyan teq God ago maror Moses bilamta na tugwahtim. Gwahtiqim maror na in God Abraham inaq an adugan wazta na eman samanta a hi iyaq. Haiqgam. Maror na in God ago gamuk amebta in hel diqmo Abraham bulonta na ahi walam. ¹⁸Ari i God ago maror Moses bilamta na muzin bugeq ago os dimunta waqamta nazaq iyid teq i ginad kazaq em nag. God hel diqmo haqad ago os dimunta Abraham samanmo ugnan bilamta na le saman tiqiy haq nag. Teq haiq. God in ago os eimunta Abraham samanmo ugnan haqadgamuk hel diqmo bulonta.¹⁹Ari nazaq iyan teq nagaqgo God ago maror Moses bilamta na gwahtim? Na in kazaq. God anad i gigo daq meqinta na ulal iydaq haqad in ago maror na agununin inaq abeb teq eman gwahtimta. Gwahtiqim gunun na nazaqmo ussa le Abraham anaynayin in dimun tonnan hel diqmo bilamta na tugwahtiqdaq haqad in anad amta. God ago gunun kwaziqta na angelo giqezab gwahtiqan mat liqabmo turyaqta na waqim garahab gehitiqim teq ago walmataw nagta. ²⁰Teq mat liqab turaqta na akabiyan kazaq. Mat na mataw giger gilikmanib turad in araq ago gamuk waqim teq in araq na ugaqta. Teq God amulikmo iyim in ago gamuk hel diqta na inmo Abraham ugta. Nazaq iyan in Abraham gamuk ugta na in maror kwaziqta na uriyamta.²¹Nazaq iyan God ago maror Moses bilamta na in God i gidimun tonnan hel diqmo bilamta agamukan na ago bab daqagya? Haiq kidik! God in gunun araq i muzeq kayeqmo osamta na igid teq i bilaq nag, I God ago gunun naqmo muzinad in ameb on mataw titnonta iyauq haq nag. Nazaq iyid teq gunun na in God samanmo gidimun tonnan hel diqmo bilamta agamukan na wazid woq nag. ²²Teq haiq. God ago gunun Moses bilamta na in on mataw bunmo giqirquran in daq meqintamo ahaqenib osayta. Nazaq iysa iyan God mataw gidimun tonnan hel diqmo bilamta agamukan na in maror kwaziqta na agurmamnib a hi bolaqta. Haiqgam, Gamuk dimunta na i ginad helmo haqauqta agurmamnib bolaqta. Bolim in on mataw Yesus Krais anan helmo haqayta naqmo gigo hib anon emaqta.²³Ari Yesus anan helmo haqgo akaman na a hi gwahtiqsamo God ago maror Moses bilamta na in i giqirquran ossa le Yesus anan helmo haqgo adanteqin na ulalab tugwahtim. ²⁴Nazaq iyan God ago maror Moses bilamta na in i gimam giwarinta nog iyim in i giwamuzim ossa le Krais tugwahtim. Na ezaqgo God anad i Krais-mo anan helmo haqsa teq in i ginan on mataw titnonta haqdaq haqad in anad usta. ²⁵Ari muran Krais anan helmo haqamta adan na tugwahtiqan i gimam giwarinta na ahaqenib a ta hi osauq. ²⁶Ne binmo Krais Yesus aholib soqotim inaq osad ne God atatniz tiqiyim osayta.²⁷Na ezaqgo ne Krais abinib yuw huzim ago dauhib gaahtiqiyta nab ne God atatin Krais waqim giholsihen nog giholib eman ne gisan awaqan amo amo na tuqulilem nog iy. ²⁸ Nazaq iyan ne gilikmanib Juda mat haiq teq Grik mat haqimo. Ad ne gilikmanib kabibiy mat samanta haiq teq mat samanmo luw osaqta haiqmo. Ne gilikmanib mat haiq teq aw haiqmo. Muran ne bunmo Krais Yesus ago hib soqotim ne bunmo gihol araqibmo tiqiyiy. ²⁹Ad ne Krais agota tiqiyim ne Abraham anaynaynizmo tiqiyim osaytamo. Nazaq iyan kwaziqmo God in Abraham anaynayniz nenaq gidimun tonnan hel diqmo bilamta agamukan na in ne gimen usaqtamo

Chapter 4

¹Ari yaqgo gamuk alulin diq na ya kazaq bilaqdaiq. Amun aqenta amam ago nagah buunmo giwaqeq giwamuzdaqta. Nazaq iyan amam ago nagah nagan bummo in amum aqenta na ago diqta. Amun na abin nazaqta teq in amun osad in bilaqne amam ago kabibiy mat wamanta nog osaq? ²Ossa mataw asor amun na wamuzad ginad dimunta ugsa in gihaqenib osad le amam kam anan bilamta nab in amam ago nagah na tigiwaqdaqta.³Teq i nazaqmo amun nog ossa bugaw meqmeqinta og ka ago daq wamuzayta nagan in i giqeman i in qgo kabibiy mataw samanta iyim osta. ⁴Ossa God kam anan bilaqan usta na tugwahtiqan kam nabmo in atatin eman tubol. Bolim in aw araq agemab gwahtiqan aw an eman in God ago maror Moses bilamta na ago akamnib gwahtiqim maror na ahaqenib tuqos. ⁵God anad in atatin leheq i on mataw maror kwaziqta na ahaqenib osauqta na gizayid i God atatniz diq iyeq osam haqad in atatin na eman og kab bolta.⁶Nazaq iyan ne God atatniz tiqiyim iyan God in Atatin ago Bugaw eman i ne nenaq gigemab bolim osad in God lilewunim anan kazaq bilaqyaq, "O kabay," haqaq, "Ni ya imam" haqaqta. ⁷Nazaq iyan ne kabibiy mataw samanta a ta hi iyay. Haiqgam. Ne God ago onmin tiqiyim osayta. Nazaq iyan God ago nagah dimdimunta in ago onmin diqta negdaqta na in ne inaqmo tinegdaqmo.⁸Kwaziqmo ne God ago a hi huritsa og ka ago god katiyta nagan ne giqirquran ne in gihaqenib osad in gigo gunun akabanan kabemmo em yaqayta. Teq nagah nagan in god diq a haiq. ⁹Ari muran ne God diqta na ago tuhurit kemiy. Ta teq ya kazaq ne tigibilen kemnan. danmeb God in ne gigo tuhuritan teq ne in ago huritiyta haqaiq. Nazaq iyan nagaqgo ne hureq hasim og ka ago bugaw na gigo hib muleqeq ta lehnan tonay? Bugaw meqinta nagan gigo zaway ayah diq haiqta teq in giholib nagah araq ne gilumsihdaqta na haiqmo. Teq ta nagaqgo in ne a ta giqirqurid ne in giqhaqenib osad gigo kabibiy a ta emnan gkinad bilaqaq?¹⁰Muran ne Juda gigo maror muzinad ne kam teq kalam teq ulig nulinad teq ne zeq akaman teq urom akaman inaqmo anadin emad kam amulik-mulikmo na ago agununin bunmo ne muzi bugayta. Nabag ne ginad emay, I gunun muzinad God ameb titnonta iyauq haqay. ¹¹Ne nazaq emsa ya inad emaiq,Ya ne gilikmanib kabiy samanta em haqaiq. Haqad ya ne ginan inad ayahmo meqmiyaq.¹²Ya imaqbaban, ya ne ginan inad meqniysa kazaq gibilenaiq, Ya osaiqta kazaq nogmo ne osiy haqaiq. Na ezaqgo kwaziqmo ya nenaq osad ya ne nogmo iyim osta. Ossa kam nab ne ya a hi imeqin toniy. ¹³Ya nenaq osta na ne anadin ta emiy. Kam nab ya nenaq osnan inad a hi emta teq ya igo moq inaq iyim ya ime amebta ne nenaq osad Yesus awagamun dimunta gibilen. ¹⁴Ya moqad ne gigo hib ossa ne ya iwamuzad giholtuw diq buliyta. Ta teq ne ya inan gituw a hi hiqiysa gileh a hi yagiyta. Haiqgam. God ago angelo araq ne gigo hib lehid ne wazineq alowan ton nagiyta nazaq nogmo diq ne ya ilowan toniy. Helmo, Krais Yesus-mo ne gigo hib le gwahtiqid ne gigem dimunta ugad wazin nagiyta nazaqmo ne ya ilowan toniyta.¹⁵Kam nab ne ya inan kinad bilaq naqmo hiqiyaqta. Teq muran ne gigo ginad dimniy na edowa? Kam ya nenaq moqad osta nab ya ihol dimniyan haqad negmo gimeqnagin araq othaseq ya imeqnagnib emnan bilaqiyta. Ya ne helmo ginan bilaqaiq. ¹⁶Ari muran ya ne ginad wastitaynan gamuk helta kazaq gibilensa ne ya inan i gigo bab haqay ye?¹⁷Ne huritiy. Mataw ne gihureqnan haqad kagin negayta na in ne ginadin diq a hi emayta. Haiqgam. In ne gigel tonid ne ya gileh yagad teq ne in ginadin emad gimen giholtuw bul daqay haqad in soysoy na negayta. ¹⁸Helmo Ya ne nenaq osae ya imomo ne gimen iholtuw bipulad gilumsihdaiqta na in dimun diq a haiq. Ya nenaq a hi ossa mataw ta asor in inaqmo ne gidimun tonnan haqad giholtuw bul daqayta na in dimunmo diq. Teq mataw nawa ne ginad hureqayta na in negmo diq ginadin a hi emayta.¹⁹Yaqgo onmin, ya ne gibibiyowunad ihol titiyaq, bilaqne aw amun emnan ahol titiyaqta nazaq nog. Ne bilaqne God ago amun Krais nog o diq tugwahtiq hasid nab teq ya ihol titiyaqta ka tihiqiydaq. ²⁰Ya ne ginan inadnad diq tiqemaiq. Ad ya kab pesanmo osad ya inad emaiq, Ya ne gigo hib nenaq osad teq ya gamuk awaz meqin ka hulosad kiskismo gibilen nagtq haqaiq.²¹Ne mataw God ago maror Moses bilamta na ahaqenib osnan ginad bilaqaqta na ya susumun negid ne amenin emiy. Maror naqmo gibilensa ne hurit ye? ²²God ago marib Abraham awagamun kazaq usaqta. In atatniz giger osiyta na gigo araq anen kabibiy aw samanta. Sa araq na anen in aw samanmo anadibmo luw osyaqta. ²³Teq kabibiy aw samanta na in mataw og kabta gigo daq amalib gwahtimta. Ari aw samanmo luw osyaqta na in aw nignigta iyan in ago amun na God ago gamuk hel diqta in Abraham ugta naqmo amalib in gwahtimta.²⁴Wagam ka amuganib gamuk awowunta usaq. On giger na in God ago maror kwaziqta Moses wamta na teq gamuk helta God Abraham bulonta na giwowun emiyta. Kabibiy aw samanta anan Hagar haqayta na in God ago maror garah Sainay-ib gwahtimta na atowun. In kabibiy awta iyim iyan ago onmin in giqemaqta na in kabibiy on mataw samanta iyim osaytamo. ²⁵Hagar in garah Sainay kantri Arebiya-ib turaqta na atowun. Teq in uliq Jerusalem muran usaqta na atowuntamo. Aw na ago onmin nenaq in muran kabibiy on mataw samanta iyim osayta.²⁶Ari Jerusalem araq ulilib usaqta nab on mataw bunmo samanmo ginadibmo luw osayta. Uliq nabmo in i ginen diqta. ²⁷Na ezaqgo God ago maror kazaq bilam, Ni aw amun a hi emad nignig iyim osaqta na ni ninad dimniyan ham. Aw ni amun emgo santitiy a hi loyinaqta na ni ninad dimniysa bar waz naqmo hiqiy ham. Na ezaq go aw samanmo osaqta na ago onmin kabemmo diq iyim in aw aduw inaqta na ago onminta giquriyamayta ham.²⁸Ya imaqbaban, ne aw samanmo luw osyaqta na atatin Aisak nogta. God ago gamuk in hel diqmo bilamta naqmo amalib ne in ago onmin tugwahtiqiyta. ²⁹Teq kwaziqmo Abraham ago qmun og ka ago daqib gwahtimta na in amun God ago Bugaw Dimunta ago zawayib gwahtimta na meqin tonyaqta. An muran ne daq naqanta ahol tuwaqaymo. Mataw God ago maror Moses bilamta ahaqenib os tutayta na in ne afaqan negayta.³⁰Teq God ago mar ezaq bilam? In bilam, Kabibiy aw samanta na atatin inaq gimuzid lehiy ham. Na ezaqgo kabibiy aw samanta ago amunta na in aw samanmo luw osaqta ago amun na inaq gimamgo qhuran nagah araqibmo a hi waq daqay ham.³¹Nazaq iyan ya imaqbaban, i kabibiy aw samanta ago onmin a haiq. Haiqgam. I aw samanmo luw osaqta ago onminta.

Chapter 5

¹ Ari Karis anad i samanmo luw osamta haqad in i giwaqan i Moses ago gunun i giqirquran osta na ahaqenib a ta hi osauqta. Nazaq iyan ne zaway diq iyeq turiy. Ad ne a ta giqirqurnan tonsa ne in giqez othasad giholibmo hiqiyiy. ²Yaqmo Pol kazaq diq gibilensa ne gidek emeq hurit kemiy. Mataw na gihol abatan asan urotgo gibilensa ne giqez hi muziniy.Haiqmo diq.Ne maror kwaziqta na anan helmo haqad gisan urotid teq krais ne gimen kabiy amta na a ta hi gilumsihdaq.³Ne mataw gisan urotgo ginad emayta na ya ne bunmo a ta gibilen tonaiq. Ne nazaq ginad emad ne God ago maror Moses bilamta na ahaqenib tilehnan tonay. Nazaq ne emad ne maror na ago gunun amikmikta na bunmo tumuzin daqaymo. ⁴Ad ne ginad emay, I God ago maror Moses bilamta na ago gunun muzin bugeq teq i God ameb titnonta iyan haqayta na, ne bunmo gihol adanin qwayim Krais ago hib a ta hi soqotay. Ne God agem dimunta in samanmo negaqta na tuhulosiy.⁵Na ezaqgo i Bugaw Dimunta ago zawaymo amalib Krais anan helmo tihaqim i God ameb mataw titnonta tiqiy. Iyim God i gidimun tonnan bilamta nazaq diq in tiqemdaq haqad i baq tunim osad gihol husisiqaq. ⁶Mat Karis Yesus inaq tisoqotta na anadib gisan urotayta na in nagah a haiq. Teq in anadib gisan a hi urotayta na in nagah a haiqmo. Mat na anadib mataw Krais anan helmo haqad teq in on mataw bunmo ginan ginad bilaqaqta naqmo in daq hel diqta. ⁷Kwaziqmo ne Krais asen muzad ne dimun diqmo sib yaqayta. Ta teq nog ne gigo dan qwayan ne gamuk helta na a ta hi muzinay? ⁸God ne gililewunta na in ne ginad biliyan ne maror kwaziqta na a hi muznan tonay. Haiqgam.⁹Ne gamuk araq mataw bilaqad luwayta ka anadin emiy. Yis asitmo naqmo bret araq ahol bunmo eman huhuw nemaqta. ¹⁰Teq ya inad emaiq Iyahta ne ginad wamuzsa ya inad usaq nazaq ne ginad tuqusdaqmo haqaiq. Sa mat nog ne ginad eman agadan iyaqta na in ago daq na amenin naw meqin diqta tuwaqdaq haqaiq.¹¹Ya imaqbaban, kwaziqmo ya mataw gihol abatan urotgo gibilenyaiqta. Teq muran ya nazaq a ta hi bilaqsa iyan Juda mataw bab yagayta. Ari ya gisan urotgo bilaq tutsa teq Juda mataw muran ya a hi imeqin ton nagiy. Ad ya Yesus ayib dom wolan momta agamukan a hi gibilensa in ya inan gigem a hi meqniy nagiy. ¹²Mataw na ne gisan urotgo gibilenad in ne giritewunayta. Teq ya mataw na ginan inaq kazqq emai1. Mataw gisqn urotgo giwaz meqniyaytq na in gimo gihol abatan asan urotad in gihol abatan gikayogin inaqmo uroteq huneg nagiymo haqaiq!¹³ Ya imaqbaban, God anad ne samanmo tiluw os daqay haqad in ne gililewunta. Teq luweq ne ginad em daqay, I gunun haiqmo osauq haqad ne giholmo anad tumuzin daqay. Haiqgam. Ne an anan ginad bilaqsa an ulumsihad osiy. ¹⁴Ne ezaqgo God ago marib gamuk amulik kaqmo in God ago maror Moses bilamta na agamukan wol net bugaqta. Gamuk na bilam, Ni ninmo nihol anan ninad bilaqaqta nazaqmo in inyow anan ninad bilaqan ham. ¹⁵Ari ne an mugad an meqin tonad osad teq ne gihol waziy. Ne bunmo araqibmo tihiqiy daqay.¹⁶Teq yaqmo kazaq diq ne gibilenaiq. God ago Bugaw Dimunta daq giqisihunsa ne lehiy haqaiq. Ne nazaq emad teq ginad meqinta bolsa ne a hi muzin daqay. ¹⁷Na ezaqgo i ginad meqinta gwahtiqaqta na in God ago Bugaw Dimunta anad nog a haiqta. Sa God ago Bugaw Dimunta anad in ne gigem kwaziqta na anad nog a haiqmo. In gigermo an geg ugsa ne daq asor emnan ginad bilaqaqta na a hi emayta. ¹⁸Ari Bugaw Dimunta dan giqisihuneq giqad lehid teq ne God ago maror Moses bilamta na ahaqenib a ta hi os daqay.¹⁹ Gigem kwaziqta ago adan na ulalab usaqta.Ni an haresmo hureqim inaq usaqta na teq ni daq anumlan inaq emaqta na teq ni nimebbay haiqmo daq haresmo emaqta na. ²⁰ Teq ni God katiyta muzinaqta na teq ni liqiy tagum emaqta na teq ni mataw nenaq an mugaqta na teq mat araq ago os dimniysa ni ahol waqad nigem meqniyaqta na teq ni neqinta mataw negaqta na teq ni ninmo nihol anadin emaqta na teq ni mataw bunmo gigo gamuk geg ugaqta na teq ni mataw gihuseraqta na, ²¹ Teq ni mat araq ago nagah dimdimunta utetaqta na teq ni yuw atoranta uluwim nifaqin hulosaqta na teq ni giyogniz nenaq yuw uluwad daq hares emaqta na teq daq naqanta kabemmo i gigem kwaziqta na giqeman gwahtiqiyta. kwaziqmo ya ne gidek wazta nazaqmo ya ne gidek a ta wazim kazaq ne gibilenaiq. On mataw daq meqinta nagan emayta na bunmo in God ago maror aduganib le a hi gwahtiq daqay haqay.²²Ari God ago Bugaw Dimunta in daq kazaq eman i giholib gwahtiqaqta. Ni on mataw ginan ninad diq bilaqaqta na teq ni ninad dimniysa osaqta na teq ni nigem kute nemsa osaqta na teq ni hidmo nigem a hi meqniyaqta na teq ni mataw gilowan tonaqta na teq ni daq dimunta emaqta na teq ni gamuk bilamta nazaqmo diq ni emaqta na, ²³teq ni mataw nenaq kiskismo osaqta na teq ni ninad in nihol anononmo wamuzaqta na, daq nagan bunmo Bugaw Dimunta giqeman i giholib gwahtiqayta. Gunun araq diq daq nagan giwasihdaqta na haiqgam. ²⁴Teq Krais Yesus ago on mataw bunmo in gigo gigem kwaziqta na ativ dom wolan in ago zaway alulin tihiqiy. Hiqiyan mataw na ginad meqinta bolsa in daq meqinta haresmo emnan ginad em yaqayta na tihiqiymo.²⁵God ago Bugaw Dimunta i giqeman i kayeqmo osauqta. Nazaq iyan Bugaw Dimunta dan giqisihunad giqad lehsa i muzineq inaq lehuq. ²⁶ Lehad i gihol abin hi iluwuq . Ad i an agem ulumad i ango nagah hi utetuq.

Chapter 6

¹ Ya imabqbaban, Mat araq daq meqinta emid ne mataw God ago Bugaw Dimunta inaq luwayta na ahol waqad ne mat na wastitayiy.Ad negmo gihol asawan woltayiymo. Luweq mat na ago daq meqinta na ne gilum waqid ne inaqmo woq daqaymo.² Ne nazaq an ulumsihad mat araq aholib afaqan gwahtiqsa ne bunmo agerab loqeq inaq garabmo afaqan na soriy. Daq nazaq ne emad teq ne maror Krais igta na tuwol net bug daqay.³ Ne ezaqgo i bunmo ago zaway haiqta. Nazaq iyan mat nog anad emad bilaqaq,Ya asittaqmo haqaqta, Mat na inmo ahol kat ugaqta. ⁴Nigo kabiy daq ni emaqta na bunmo ni ulum kemad dimun meqin na in ulum ahol waq kem. Ahol waq kemad ni ningo nagah a haiq. Ni ninmo ningo luw os anadin em. Ne bunmo nazaq emeq teq ne gihol abin iluw daqayta na alulin negmo aiholib usdaq. ⁵Na ezaqgo on mataw amilik-amilikmo gigo kabiy in em daqayta naqmo in tuqme daqay.⁶ Mat God ago gamuk asuleqin waqayta na ago nagah dimdimunta inaq na asor husereq suleq anamrren ugan. ⁷ Ne gihol hi kat ugiy. God in mat araq ago kamolmol a haiqta. Mat araq ago kabiyab naqmo naqmo anon tayim waqaqta. ⁸ Mat agem kwaziqta anad muzinad daq emsa teq in ago daq na ahol anon emsa mat na ahol meqniyeq tumoqdaq .Ari mat God ago Bugaw Dimunta muzinad daq emsa teq Bugaw Dimunta mat na emid in kayeqmo kuluwa-kuluwmo tuqosdaq.⁹ Teq i kabiy dimunta emad gihol husisiqsa gituw hi hiqiyan .I kabiy dimunta emgo gidan sosil a hi iyid teq didaq waqgo akamnib i gigo kabiy dimunta na anon kabemmo tuwaqam. ¹⁰Nazaq iyan kam bunmo i daq dimunta emgo adanteqin inaq iyadmo i on mataw bunmo gigo hib daq dimunta emuq. Ad i gimaqbaban helmo haqayta na ginadin emad gidimun tonuq.¹¹Mar aseseqta yaqmo ihol abenab ne gimen mar tonta ka ne ahol wawiy. Mataw nawa ne gihol abatan asan urotnan bilaqayta na in nagaqgo nazaq emay? ¹²In gihol abin ayahta waqgo haqad daq nazaq emayta. Ad in kazaq ginad emay. Luweq i Krais ayib dom wolan momta na adan diq muzinsa Juda mataw gisan urotayta na in afaqan ig daqay haqayta. ¹³ Mataw gisan urotayta na in God ago maror Moses bilamta na anonon a hi muzin bugayta. Ta teq in ne gisan uroteq ne giqumnibmo in gibin emid ayahmo iyad haqad in nazaq emayta.¹⁴ Teq ya nagah in araq ago hib ihin dimunta waqnan ituw hikidik iyaq! I gigo Ayahta Yesus Krais ayib dom wolan momta naqmo ago hib ya ihin dimunta waqgo inaq bilaqaq. Ay nab og ka ago anad meqinta ya iholib usta na moqad in ya inad hureqgo azawayin na inaqmo tumommo. ¹⁵ Gihol abatan asan urotgo adan na in nagah diq a haiqta. Teq mat asan a hi urotaqta na nazaqmo in nagah diq a haiqtamo. God giqeman i mat muturta iyim osauqta naqmo in nagah heltaqmo.¹⁶ Ya inad on mataw ginad ya inad nog usaqta na bunmo gigem kiskis iysa God in ginan anad meqniyan haqaiq. On mataw naqmo in God ago on mataw Isrel-mo diq iyim osayta.¹⁷Ya Yesus asen muzad ago kabiy emsa mataw ya inoliyta na abatlan ya isanib kawa usaqta. Nazaq iyan muran teq abeb mat araq in afaqan araq ta hi yagan. ¹⁸Ya imaqbaban, I gigo Ayahta Yesus Krais agem dimunta negsa ne osiy. Hel diqtaqmo.

Ephesians

Chapter 1

¹Ari yaqmo Pol. God-mo anad bilaqan ya Krais Yesus ago Aposel iyta. Ya sansandek ka God ago on mataw tawonta uliq Efesus-ib Krais Yesus ago nan huritad anad muzinayta na gimen mar tonim eman leh negaq. ²I gimam God teq i gigo Ayahta Yesus Krais inaq in gigem dumunta negad in ne gigem emid kiskismo usan.³Krais i gimen kabiy amta na amalib God i ayahmo gidimun ton. I God abin iluwuq. In i gigo Iyahta Yesus Krais ago God teq in Yesus Amamtamo. In i giqeman i Krais aholib soqotim inaq ossa in i giwitan gidimun tonim ago os dimunta Heven-ib usaqta na tiqig bug. ⁴Na in kazaq. Kwaziq diqmo God og ka a hi emadmo in i Yesus inaq soqoteq osamta na ago tibilaqan usta. In i ginan anad am, In Yesus inaq soqoteq teq in ya imeb yaqgo on mataw tawonta iyeq os daqay ham. Osad daq araq ananin waq daqayta in giholib haiq iysa in ya inan ginad diq bilaqsa os daqay ham. God i gimen daq nazaq diq tiqem igdaq haqad in aholyon i gitowun tiqamta.⁵Gitowun emim in Yesus Krais ago kabiy amalib i giwarinan i inmo ago onmin tugwahtiw, in kwaziqmo anad bilaqan usta nazaq. God in atatin Yesus anan anad diq bilaqsa in agem dimunta ugaqta. ⁶Nazaq iyan i Yesus inaq soqotim ossa God agem dimunta atatin ugaqta nazaqmo in agem dimunta samanmo naw nog i igaqtamo. Igsa i in ago agem dimunta ayahmo igaqta na anadin emad i abin iluwauqta.⁷Yesus krais inmo ahol anedan hulosim i gizayim giwamta. Giwaqan muran i in aholib soqotim inaq ossa in anedan na i gigo daq meqinta tisuhol bugan God in anadin a ta hi e aqta. ⁸God agem dimunta ignan haqad in nazaq i giman dante dimun diqta na am.⁹Emad in agem dimunta nawa na ayahmo diq igan giyunin bugan i ginad tihastitay. Hastitayan God anad ulilemim usta na in i giqisihunan iginad tiqem has. Na ezaqgo God i gilumsihnan anad bilamta na Krais ago hib ulal iysa i ahol waqim God anad ulilemabta na tuhurit. ¹⁰Teq God anad na in kazaq. In nagah bunmo giwamuzad dan ugeq ugeq le in anad usaqta nazaqmo in tigwahtiq bugdaq. Gwahtiq bugid nab teq nagah bunmo Heven.ibta teq ogibta inaqmo in krais ahaqenib iyeq wastitayeqmo tuqus bug daqay.¹¹God nagah bun diqmo giwamuzad giqemsa in tekomo anad tiqamta nazaqmo diq in gwahtiqayta. Ad kwaziqmo in anad am, Juda on mataw teq danmeb Krais anan helmo haqsa ya iholyon giwaqid in yaqgo on matawmo diq iyeq tuqos daqay ham. osad ya in gidimun tonata na ago in anadin emad in tuteqmo ya ibin tiqiluw daqay ham. ¹²Nazaq iyan God in i Juda asor ginan anad amta nazaqmo in bilaqan i in anad na muzinim danmeb Krais anan helmo tihawta.¹³Ari ne on mataw Juda a haiqta na, ne inaqmo Yesus awagamun dimunta na tuhuritiymo. Ne gamuk helta na huritim ginad emiy, God i inaqmo tigiwaqdaq haqad ne Krais anan helmo tihaqiy. Hada ne Krais inaq soqotim ossa God in ago Bugaw Dimunta ne tinag, in ago on mataw bunmo negnan heldiqmo bilamta nazaq. Negan ne ginad emay, Helmo, I God ago on matawmo diq tiqiyim osauqta haqay. ¹⁴I Yesus anan helmo haqauqta na bunmo i God ago Bugaw Dimunta tuwauta. Waqim inaq osad i ginad emauq, God ago BUgaw i giholib usaqta ka in God ago os dimunta in teq igdaqta na atowun nog i giholib usaqta haqauq. God ago Bugaw Dimunta ka i giholib ussa le God i giwaqid i in ago on mataw tiqiy hasamta haqauq. Haqad God i gidimun tonta na i anadin emad abin tutimmo iluwauqta.¹⁵Ari mataw ne gibin kazaq bilaqsa ya huritta. Ne Iyahta Yesus anan helmo haqad ne God ago on mataw tawonta na bunmo ginan gnad bilaqaqta. ¹⁶YA ne gibin nazaq huritim tutimmo ya God inaq gamuk emad esey ugaiqta.¹⁷I gigo Iyahta Yesus Krais ago God in i Gimam iyim uliq Heven-ib abin teq ahol anuwan ayahta inaq osaqta. Nazaq iyan ya in inaq gamuk emad ya ne ginadin emad kazaq bulonaiq, God haqaiq ni ninad dimunta Efesus on mataw na negsa in ginad awaz meqniyan haqaiq. Awaz meqniysa ni ningo gamuk alulin ulilemim usaqta na emid in gimeb ulal iysa in ningo hurit hasiy haqaiq. ¹⁸Ad ni in ginad emid hastitayanmo haqaiq. Hastitaysa ni in giwaqeq gidimun tonnan haqad gililewunta na ago in ginad emiy haqaiq. Ginad emad in ningo os dimunta abin inaqta na ago huritiy haqaiq. Ningo on mataw tawonta bunmo in njngo os dimunta na tuwaqim in mataw ginaghan inaqta nog iyim osayta haqaiq.¹⁹Teq ya God kazaq bulonaiqmo, Efesus mataw na in ningo zaway awaz miqinta i on mataw ni ninan helmo haqauqta giholib kabiy emauqta na ago in loyiniymo haqaiq. Loyinad ningo zaway in nagah ayah diqmo iyan in a hi ulum kem daqayta na ago in ginad em hasiymo haqaiq. ²⁰Zaway naqmo kwaziqmo Krais aholib kabiy eman in hodhodab usim ta eramta. Eraqan God ago zaway naqmo Krais eman in Heven-ib gwalehim God aben aqabun ban tuqos woqim osaqta. ²¹Osad muran i bugaw aseseqta zaway amo amo wazayta nagan teq angelo giwaz meqmeqinta maror nog iyim ulilib osayta nagan bunmo giquriyamim in ulilibmo diq osaqta. Osad in nagah aseseqta gibin inaqta nagan bunmo guquriyamad kam muturta teq gwahtiqdaqta nab in abin nazaqmo tuqus tutdaqtamo.²²Godin on mataw Krais ago nan huritayta na ginadin emad in nagah bunmo giqeman Krais ahaqenib tiqiy bugsa in Krais eman nagah na bunmo gifaqin tiqiy. ²³Teq on mataw Krais ago nan huritayta na in Krais anon iyim in Krais ahol bunmo iyim osayta. Sa Krais-mo in og kait inaq giwaleq ton bugim osaqtamo.

Chapter 2

¹Kwaziqmo ne God ago gunun itiyonad daq meqinta heresmo emsa ne gigo daq meqinta naqmo ne ginol eman ne giwaten God ameb tumoqim us. ²Kam nab ne og gunun haresmo muzinad ne bugaw meqinta kitab ulilb luwayta gigo afaqin na anad muzin yaqayatmo. Bugaw meqinta danmebta na ago zawzay awaz meqinta in mataw nan a hi huriyta na gigemab kabiy emad gibe yahsa in God aqez othasayta.³Kwaziqmo i bunmo nan a hi huritad ginad meqinta gwahtiqsa i muzmo muzinauqta. Muizinad i gihoimo i ginad wamuzsa i gigem kwaziqta naqmo ago adan muziniyauqta. I nazaq diq iyim ginenan gigemab hitiqan iyan God i ginan agem meqniyyaqta, in on mataw nan othqasayta bunmo ginan agem meqniyaqta nazaq.⁴Helmo i gigo daq meqinta naqmo i ginol eman i bilaqne mataw tumowta osw nog iyyauqta. ⁵Teq God i ginan anad bilaqw naqmo hiqiysa in i ginan anad ayahmo meqniyyaq. Nazsaq iyan in Krais eman kayeq iyta nab in i giqeman i Krais inaq kayeq tiqiymo. Na God anadibmo agem dimuta negim in nazaq ne gilumsihim gwamta.⁶Ari i Krais inaq araqibmo kayeq tqiyan God in i Krais Yesus inaq gwazan tiqeraw. Eraqan in i giqeman i Krais aholib soqotim inaq ulilib Heven-ib tuqos nog iyauq. ⁷God agem dimunta ayahmo igad in Krais Yesus ago kabiy naqmo amalib i mgilowan diq tonta. In anad abeb kam muturta nab in ayahmo i gidimun tonta na in on mataw bunmo giqishunnan haqad in nazaq amta.⁸Na in kazaq. God agem dimunta negan ne Krais anan helmo haqan in ne gilumsihim giwamta. Daq nawa na negmo gigo zawayib ne eman a h gwahtimta. Haiqgam. God anadimo samanmo ne gilumsihim giwamta. ⁹teq ne giholtuw bulad kabiy daq dimdimunta emiyta na ago amenin in ne gilumsihim giwamta nazaq a haiqmo. Nazaq iyan mat araq inmo ahol abin wazid eraqdaqta adenteqin haiq tiqiy. ¹⁰God-mo i giqeman i mataw mutur iyim osauqta. Iin ago kabiy daq dimdimunta emad luwam haqad in i giqeman i Krais Yesus aholib soqotim inaq toqosauq. God anad i in ago kabiy dimdimuntas na emad osamta haqadin kwaziqmo i gibinib kabiy na tuwastitayan usta.¹¹Ari ne on mataw uda a haiqta na ne ginad emiy. Ne gisesan gilulib gwawhtim ne in gigo maror aheqnib osad in ne gihol abatan asan urotayta . Ad in ne gibin wazan woqsa gignan bilaqay, Mataw gisan a hi urotayta haqay. Teq daq in gibenabmo eman gisanib gwahtiqaqta. ¹²Ad kwaziqmo ne Krais abin a hi hurit yaqayta na ne anadin emiymo. Kam nab ne Krais ago hib pesan diqmo os yaqayta. Osad ne Isrel gigo maror aduganib a hi os yaqay. Ad God in Isrel gisesan nenaq an adugan wazad in giwamuzeq gidimun tonan hel diqmo gibilesa ne asanban os yaqay. Nazaq iyan God teq ne gilumsihdaqta nazaq ne ginad a hi em yaqay. Sa God ne giholib hiqiyan ne og kab dante haresmo samanta muzad luw yaqay.¹³Kwaziqmo ne God ago hib pesanmo diq osiyta. Ari muran Krais moqan anedan womta na amalib God ne giqeman ne Krais Yesus inaq soqotim osad ne God agerabmo diq tuqosayta. ¹⁴Na in kazaq. Juda mataw in mataw en ta asor Juda a haiqta nagan bunmo nenaq an geg ugayta. An ugsa daq na gigel tonan in gimi gimo iyim araqibmo a hi osayta. Teq inmo ahol anedan amalib gel na wolbiyayan mataw na gilikmanib bab usta na tihiqiy kbubg. hiqiy bugan Krais in mataw na na bunmo giwastonan in mataw en amulikmo tiqiyiy. ¹⁵Krais i gimen ahol nog hulosta nab in God ago maror Moses bilamta na aduganib gunun amikamikta giqusta na gimuzan maror kwaziqta na akaman tihiqiy. IN nazaq emim in mataw en bunmo inmo aholib giwastonan in en muturta amulikmo tiqiyim in bab hulosad araqibmo tuqosay. ¹⁶Na in kazaq. Krais in hol amalib on mataw en bunmo giwastonim in gigo ban wam. Waqan mataw ayib dom wolan in moqim on mataw na bunmo gibinib God inaq an anobun tuwastitayiy. In daq nazaq emim in mataw en bunmo gilikmanib an geg usta na wol eman tihiqiy.¹⁷Hiqiyan in ago kabibiy mataw giqeman in lehim bab tihiqiyta na agamukan ne mataw pesanmo osiyta na gibilenad in mataw sinsin osiyta na tigibileniymo. ¹⁸Na ezaqgo Krais in i on mataw bunmo gimen date wastitayan muran God ago Bugaw amulik naqmo ibunmo gilusihsai araqibmo Gimam Iyah agerab loqauqta.¹⁹Nazaq iyan muran ne God ago maror asan ban iyim mataw begbegta og saw haresmo luw yaqayta nazaq ne a ta hi luway. Haiqgam. Ne God ago on mataw tawonta na bunmo nenaq araqibmo God ago maror aduganib tugwahtiqim ne in asenlulibmo diq tiqiyim osayta. ²⁰Ne bilaqne God aholyon bit amta nazaq nog. Sa God Aposel teq in ago nantut nagan in bilaq ne tituq gan nog iysa God in gimalib ago bit na wazan tiqeraqaq. Sa Kraiks Yesus in bit na ago tituq liqab diq ta iyim in bit na anon bunmno tisoraq. ²¹Sorsa bit na aditin bunmo Krais aholib soqitim ussa Ayahta Krais-mo in bit na ulum tutsa in ayah iyad God ago bit tawonta nog tiqiyaq. ²²Sa ne inaqmo krais Yesus ago hib soqotan in ne giwaqim Juda on mataw na nenaq girom tonan ne bunmo God ago bit in ago Bugaw Dimunta bo osaqta na tiqiyiy.

Chapter 3

¹Daq alulin nazaq iysa iyan yaqmo Pol ya ne on mataw Juda a haiqta na gilumsihnan haqad Krais Yesus ago gamuk gibilenaiqta. Teq ya kabiy naqmo emsa mataw ya iwazim iqirquran ya bit kab tuqosaiq. ²Nabag ne yaqgo tuhuritiyta. God on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan inaqmo gilumsihta agamukan in ya yaqgan ya gamuk wamuzad ne gibilenaiqta.³Gamuk na kwaziqmo ulilemim usta. Teq God eman yaqgo hib ulal iyan ya ago tuhurit. Huritim ya gamuk na asitmo naw ne gimen mar tonan ne ahol tuwaqiy. ⁴Krais boleq on mataw en bunmo gilumsihdaqta na agamukan ulilemim usta. Teq ya ne gimen gamuk nawa na mar tonta na ne ahol waqeqta teq ya Krais ago kabiy alulin hurita kemta nazaq ne ginad tiqem has daqaymo. ⁵Kwaziqmo God gamuk na ulileman ussa in mataw a hi gibilenyaq. Ari muran God ago Bugaw Dimunta in God ago Aposel tawonta na teq in ago nantut tawonta na gamuk ulilemabta na tigibilan.⁶ Gamuk na kazaq bilam, on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan in Juda mataw nenaq araqibmo Yesus awagamun dimunta tuwaqim in bunmo araqibmo Gimam God atatniz tiqiyim osayta ham. Osad in bunmo mataw en amulikmo iyim in bunmo Krais anon amulikmo tiqiyiymo ham. Iyan God in Krais Yesus amalib on mataw gidimun tonan haqad hel diqmo bilamta agamukan na in muran Krais ago on mataw bunmo gigota tiqiy ham.⁷God in ya itowun emim agem dimunta yagan in ago zaway ya iholib tiqem. Eman zaway na amalib ya Yesus awagamun dimunta na akaiyan emaiqta⁸God ago on mataw tawonta na bunmo gilikmanib ya ibin amik diq usaqta. Ta teq God kabiy dimunta na samanmo naw nog yag, Kabiy na ya on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan gibilenid Krais in gilumsihta na ago in hurit daqayta.Teq Krais i gilumsihta na in nagah ayah diqmo iyan i a hi ulum kemamta.⁹God nagah bunmo giqeman osayta. Ad in on mataw en ta asor Juda a haiqta nagan gilumsihgo anad usta na in isihan kam sisaqmo diq ulilemim usta.Teq muran ya in anad ulilemim usta na ulalabmo bilqsa on mataw en bunmo tuhurit kemayta.¹⁰Nazaq iysa iyan on mataw Yesus ago nan huritad abin sorsa God anad dimdimunta amo amo na in gigo hib ulal tiqiyaq. Ulal iysa Heven-ib angelo giwaz meqinta maror gan osayta na teq bugaw aseseqta gibin inaqta nagan bunmo in tuhurit kemaymo.¹¹Kwaziq diqmo God daq nazaq emnan haqad anad emad osta. Ossa muran i gigo Ayahta Krais Yesus gwahtiqim in God anad na tuwol net bug.¹²I Krais anan helmo haqad aholib soqotim inaq osad i God agerab loqnan a hi rabauqta. Haiqgam. Muran i God anognib gwahtiqsa nagah araq i gidanin a hi qwaya.¹³Nazaq iyan muran ya ne gibilenaiq.Ya ne gilumsihad santitiy soraiqta ta ka luweq ne ya ibiyad gidan sosil iydaq haqaiq. Haiqgam. Ne ya inan ginad dimniyan. Ya ne gimen afaqan ka sorsa God ago hib ne gibin inaq tiqiyay. Gibin inaq iyeq abeb teq ne le tugwahtiqeq dimun tuqos daqay.¹⁴Gimam Ayahta ne gilumsih naqmo hiqiyta na ya inadin emad ya in ayon ibakbakan ulum lawuwaiqt.¹⁵In on mataw Heven-ib teq og kab osayta na bunmo Gimamta teq inmo bilaqan on mataw en bunmo in gimo gimaman og kabta gihaqenib osaytamo.¹⁶Ye in ayon ibakbakan ulum laquwim turad ya ne gimen kazaq God bulonaiqta. God haiqaiq ni nibin teq ningo zaway ayahmo usaqta nazaqmo ni Efesus on mataw na ayahmo gilumsihmo haqaiq. Gilumsihad ni ningo Bugaw emid le in giduganib usad in ginad gigem inaq emid awaz meqniyan haqaiq.¹⁷Awaz meqniysaon mataw na Krais anan helmo haqsa Krais in gimuganib usanmo haqaiq. Sa Krais in ginan anad bilqaqta na in loyinad giwaz meqniyeq turiy haqaiq. Bilaqne ay aninin og aduganib wolehim og waz naqmo hiqiysa ay na zaway iyim turaqta nazaq nog haqaiq.¹⁸Nazaq iyeq teq Krais agem dimunta negaqta na in loyin kemiy haqaiq, ningo on mataw tuwonta bunmo loyinayta nazaq haqaiq. Loyinsa Krais i ginan anad bilaqaqta na in nagah ayah diqmo iyim ago sisaq pasanmo lehaqta na ago in ginad emiy haqaiq.¹⁹Teq nagah ulilibmo diq gwalehim abeqar ogibmo diq wolehaqta na ago in hurit kemiymo haqaiq. Hurit kemeq Krais ago daq na ayah diqmo iyim i ginad bunmo uriyamta nazaq in ginad emiymo haqaiq. Efesus on mataw na in nazaq diqta iyid teq ningo daq teq ninad dimdimunta nagan bunmo in giholib ate gwaleq usan haqaiq.²⁰Ari God ago zaway i gigemab kabiy emaqta na amalib in i gidimun diq tonaqta. Teq i ginad emad susumun ugauqta na in i igad in nagah asor i inadin a hi emqta ta inaqmo em igaqtamo. Igsa i nilingo biyab haiq. ²¹Nazaq iyan kam bunmo tuteqmo on mataw Krais ago nan huritayta na in God abin iluwiy. Sa God in Krais Yesus ago hib abin ayahta waqanmo. Waqsa daq na muran useq le on mataw gidauhan abeb teq gwahtiq daqay na gigo kamub iyeq in nazaqmo leh tutan. Hel diqtaqmo.

Chapter 4

¹Yaqmo Pol, ya Ayahta ago kabiy emaiqta na ago ya iqirquran osaiqta. Osad ya atoranmo kazaq gibilenaiq. God ne gililewunan ne in agota tiqiyim osayta haqaiq. Nazaq iyan ne anonon diqmo luwsa osad ne gigo daq bunmo in God ago liley na inaq rireneqmo usan. ²Ne gihol wazid woqsa daq kiskistamo giyogniz gigo hib emiy. emsa giyow araq ne gimeqin tonid ne gigem hidmo hi meqniyan. Haiqgam. Ne an alowan tonad an anan ginad bilaqsa osiy. ³ Sa God ago Bugaw Dimunta anad dimunta negsa ne gigem amilikmo iyeq osiy. Osad ne giholtuw bulad zib alowab osgo adan muziniy. Muzinsadaq na bilaq neam nog ne giqirquran ne mataw en amilikmo iyeq osiy.⁴Krais anon amilikmo usaqta. Sa Bugaw Dimunta in amilikmo osaqtamo. Ad nazaqmo God ne gililewunan ne in ago on mataw bunmo nenaq wastonim ne bunmo araqib God teq gidimun tondaqtana amen emim osayta. ⁵Teq i gigo Iyahta amilikmo osaqta. Ossa in bunmo God ago gamuk helmota amulikmo wazad i bunmo daq amilikmo muzinim Krais abinib yuw huzauqtamo. ⁶Twq God amilikmoqmo osad in i bunmo Gimamta. In ago on mataw bunmo inmo ahaqenib iysa in giwamuzaqta. Giwamuzsa in gigo kabiy faq bunmo inmo anad muzinaqta. Sa in ago on mataw na bunmo gilikmanib in nenaq osaqtamo.⁷I bunmo God ahaqenib araqibmo iyim osauqta. Ta teq Krais in ago zaway araqibmo a hi igaqta. Haiqgam. In anad emad zaway eazqta in igdaqta naqmo in i amulik-amilikmo naw nog samanmo tiqig. ⁸Na ago God ago marib gamuk araq kazaq bilam, In bab emim mataw kabemmo giqirquran teq in giqad ulilibmo tugwalah ham. Gwalehim in ago walmataw naw amo amo tinag ham.⁹Teq gamuk nawa bilam, "In gwalah" hamta na alulin in kazaq. Danmeb in pesanmo ulilib osim ogib gewomta. ¹⁰Te mat pesanmo gewomta naqmo muleqim gwalehad in kait uriyamim ulilibmo diq a ta gwalah. Nazaq iyan in og saw bunmo tuwaleq ton bugim osaqta.¹¹Teq in ago on mataw naw amo amo kazaq nagta.Mataw asor in Aposel akabiyan nag.Sa asor in God ago nantut akabiyan nag.Sa asor in uliq-uliqgo luwad Yesus awagamun dimunta on mataw gibilengo akabiyan nag.Sa asor in God ago sipsip giwamuzgo akabiyan negad in mataw asor God ago gamuk asuleqin bilaqgo akabiyan nag.¹² In ago on mataw tawonta na giwaz meqniyeq ago kabiy dimunmo tiqem daqay haqay in naw amo na nagta. Negan in kabiy amo amo emsa Krais anon ayan iyaqta. ¹³Ari i bunmo nazaq an ulumsihad kabiy amo amo na emad teq i bunmo ginad helta amulikmo ussa i God atatin ago tuhurit kemam. Hurit kemeq nab i gihol tizilimdaq. Zilimad teq i Krais anon wolnet bugid in bilaqne mat ahol bunmo usaqta nog iyad in anon afaqin inaq tirirendaq.¹⁴I nazaq diq tiqiyeq teq iamun amikta os nog a ta hi iyam. Sa mataw gimileq meqinta nagan gigo suleq katiyta bilaqsa i bilaqne muy kamisib lehsa tim bolad sorsa in haresmo lehaqta nazaq i a hi iyam. Mataw na gimileq iyad yuw hunegsa i huriteq a hi muzinam. ¹⁵Haiqgam. I mataw ginan ginad bilaqsa gamuk heltaqmo gibilenam. I nazaq toneq teq i krais anon nog iyeq ayah tiqiy bugamta. Ayah iy bugeq i gifaqin Krais ago towubmo tugwahtiqeq inaq diq tisoqotamta. ¹⁶Krais i gifaqin iyim ossa i in abensen ameqnagin teq in ahol anaghan bunmo iyim osauqta. Sa i gifaqin na zaway igsa i kabiy anonnmo emauqta. Emad i bunmo an soqotim araqibmo diq osad i an anan ginad bilaqsa osauqta. I nazaq emad ossa Krais anon na ayah iyad in awaz diq timeqniyaq. Iyim osad iyan ya gamuk ka atoranmo kazaq diq ne gibilenaiq. On mataw God abin a hi huritayta na gigo daq ne hi muziniy haqaiq. On mataw na ginad agadanmo diq iysa in daq hi emnanta kabemmo emayta.¹⁷Ad ne agadan hi iyad Iyahta anad ezaq usaqta na ago ne ginad em haseq nazaqmo ne emiy. ¹⁸Teq ne yuw atoranta ayahmo uluwad gimaqbel hi holosiy. Haiqgam. Yuw na mataw ginad wamuzsa in daq hi emnanta emad in gimo gihol meqin tonayta. Ari negmo teq ne God ago Bugaw Dimunta ban ugid in ayahmo ne giholib usad ne ne ginad wamuzan. ¹⁹Sa ne gimaqbaban nenaq humab woleq lotu abarin teq Buk Song-ib bar usaqta nag teq bar asor Bugaw Dimunta ne ginadib eman gwahtiqaq nagan wazad osiy. Osad ne Ayahta ayon bar nagan wazad ne gigemabmo diq in abin iluwiy.²⁰Teq ne giholib daq bunmo gwahtiqaqta na ago ne i gigo Ayahta Yesus Krais abibnib i Gimam God esey ugiy. ²¹Krais ne gibiymuzsa ne in wazinad ahaqenib iyeq osiy. ²²Teq ne on mat tuwqaiyta na, ne Ayahta ahaqenib iyim osayta nazaq ne gidugniz gihaqenib iyeq osiymo.²³Na ezaqgo mat in awe afaqinta. Bilaqne Krais in on mataw inmo ago anan huritiyta na gigo afaqin iyim osaqta nazaq nog. Teq Krais in on mataw na gilumsihim giwaqan in Krais anon nog iyim osayta. ²⁴Ad Krais ago on mataw in ahaqenib iyim osayta nazaqmo on in gidugniz gihaqenib iyeq in ginad muzin bugiy.²⁵Sa ne mataw aw tuwaqiyta na, ne giqonan ginan ginad bilaqan. Krais in ago on mataw ginan anad bilaqsa in gilumsihnan haqad ahol nog hulosta nazaqmo ne giqonan ginad bilaqan. ²⁶Krais in ago on mataw na giqemid tawon diq iy daqay haqad gimen ahol nog hulosta. In nazaq emim teq in ahol awagamun na ago on mataw negan in tuhuritiyta. Huritim in gamuk na anan helmo haqad yuw ameb ginumlan tihiqiyta. ²⁷Ginumlan hiqiyan in giwaqan dimun diqmo iyan Krais ago aholyon tigiwam. Krais ago on mataw na giholib gibatlan araq hiqiyan gisan dimun diq iysa in gihol awaqan dimunmo diq tiqiy hasaqta. Nazaq iyan in Krais ago on mataw tawon diqta iyim in giholib daq araq ananin waq daqayta na a hi usaqta.²⁸An nazaqmo mataw aw tuwaqiya na in gimo giholib anan ginad bilaqaqta nazaqmo in giqonan ginan ginad bilaq daqaymo. Mat in awe alowan tonad na inmo ahol alowan tonaqtamo. ²⁹Mat araq diq inmo ahol bab ugad a hi meqin tonaqta. Haiqgam. Mataw bunmo in gimo gihol alowan tonad in gihol anonomo wamuzayta. Teq in ago on mataw giyon nazaq emaqtamo. ³⁰Na ezaqgo i inmo ahol anaghan nog iyim ossa in nazaq i gidimun tonaqta.³¹Teq ne yuwlozin bilaqayta na adan hulosiy tayiy. Ad ne gigem meqniyaqta na teq an wadad haresmo mugad an bilawu ayta ja ne holosiy bugiymo. Ad gigem meqniysa an meqin tonayta adan na ne aban diq emad luwiy. ³²Ne an alowan tonad an agem dimunta ugad osiy. Osad ne gimaqbaban daq meqinta egsa ne walemad anadin ta hi emiy. Na Krais aholib soq o tan God ne gigo daq meqinta walemim anadi a ta hi emaqta nazaqmo ne emiy.

Chapter 5

¹Ne God ago onmin iyan in ne ginan anad diq bilaqaqta. Nazaq iyan ne in asen muzeq in daq em nogmo ne emiy. ² Ad Krais i ginan anad bilaqsa in i giyon ahol nog hulosta nazaqmo ne an anan ginad bilaqsa osiymo. Na ezaqgo Krais ahol tamaz nog God ugan God ameb in bilaqne tamaz ahuran dimunta nog iyan in huritim anad diq bilamta.³ Teq ni an haresmo hureqeq inaq hi usiy. Ad ne daq anumlan inaqta bunmo hi emad mataw asor gigo nagah hi utetiymo. Daq nawa ya ginan bilayta na ne aban emsa in abin asit ne gilikmanib hi gwahtiqan. I God ago on mataw tawonta iyim i nazaq wastitayeq osamta. ⁴ Teq ne gamuk meqinta teq gamuk agadanta teq gamuk akamolmolin inaqta meqinta nagan ne hi bilaqiy. God ago on mataw gamuk naqanta a hi bilaqayta. Haiqgam. Ne gamuk meqinta na hulosad gamuk dimuntaqmo amalib God eseymo ugiy.⁵Ne gamuk ka huriteq ginad diq em hasiy.On mataw an haresmo hureqim inaq usaqta na ago na teq mataw daq anumlan inaqta emayta na teq mataw nagah haresmo utetayta na God ago maror aduganib gibin haiqta . Mat nagah haresmo utetaqta na in bilagne God katiyta abin iluwaqta nazaq nog iyaq. Mataw naqanta nagan bunmo in God ayow Krais inaq gigo os dimunta nab le a hi gwahtaq daqayta ⁶Ne gihol waz nqamo hiaiyiy .Luweq mat araq kat negad ago gamuk Samanta gibilensa ne muzin daqay. Ne nazaq hi emiy. Mataw gamut samanta muzinad God ago gunun othassa God in ginan agem meqniysa faq negaqta.⁷ Nazaq iyan ne mataw naqanta giholib hiqiyad nenaq araqib hi luwiy.⁸Kwazimo ne romriqab osiyta. Ari muran ne Iyahta aholib tiosqotim ne inaq saw anuwanib tuqosay. Nazaq iyan ne on mataw saw anuwanib luway nazaq nog ne luwiy. ⁹Ne ezaqgo ne saw anumanib daq emsa saw anuwan naqmo in ne gigo daq dimdimunta teq ne gigo daq titnonta teq ne gigo daq helta nagan bunmo giqemana anon kabemmo tisorqenaqta. ¹⁰Teq naga daqin ne emse Iyahta anad dimniyaqta naqmo ne nagunad luwiy. ¹¹Mataw romriqab osad daq samanta emsa ne gilumsihad ginaq hi emiy. Haiqgam. Ne gigo daq dimunta naqmo amalib ne mataw gigo daq meqinta emid ulal iyan ¹²Ne ezaqgo daq hares mataw ululimim emayta na in meqin diq iysa oi giqezabmo bilaqnan gimebay woqaqta.¹³Ari nagah bunmo saw anuwanib gwahtiqimmo ulal iyaqta. Nazaq iyan saw anuwan naqmo in daq bunmo alulin eman ulalab gwahtiqaqta.¹⁴Daq naqmo ago mataw bar wazad kazaq bilaqayta. Mat ni usaqta na ni eraq haqayta. Eraqeq ni hodhod huloseq asan ban gwahtiq haqayta. Gwahtiqeq ni Krais ahol anuwanib os haqayta.¹⁵Nazaq iyan ne gihol wamuzad luwiy. Ad ne mat anad haiqta luw nog iyiy. Haiqgag. Ne bilaqne mat anad inaqta luw nog iyiy.¹⁶Muran kam kab daq meqinta haresmo gwahtiqim tilehaq. Nazaq iyan ne kam abu hi ulumad ne God ago kabiy em naqmo hiqiyiy. ¹⁷Ad ne agadan hi iyad Ayahta anad ezaq usaqta na ago ne ginad em haseq nazaqmo ne emiy.¹⁸Teq ne yuw atoranta ayahmo uluwad gimaqbel hi hulosiy. Haiqgam. Yuw na mataw ginad wamuzsa in daq hi emnanta emad in gimo gihol meqin tonayta. Ari negmo teq ne God ago Bugaw Dimunta ban ugid in ayahmo ne giholib usad ne ginad wamuzan. ¹⁹Sa ne gimaqbaban nenaq humab woleq lotu abarin teq Buk Song-ib bar usaqta nag teq bar asor Bugaw ne ginadib eman gwahtiqaqata nagan ne wazad osiy. Osad ne Ayahta ayon bar nagan wazad ne gigemabmo diq in abin iluwiy. ²⁰Teq ne giholib daq bunmo gwahtiqaqta na ago ne i gigo Ayahta Yesus Krais abinib i Gimam God esey ugiy. ²¹Krais ne gibiymuzsa ne in wazinad ahaqenib iyeq osiy.²²Teq ne on mat tuwaqiyta na, ne Ayahta ahaqenib iyim osayta nazaq ne giduniz gihaqenib iyeq osiymo. ²³Na ezaqgo mat in awe afaqinta. Bilaqne Krais in on mataw inmo ago nan huritayta na gigo gifaqin iyim osaqta nazaq nog Teq Krais in ago on mataw na gilumsihim giwaqan in Krais anon nog iyim osayta. ²⁴Ad Krais ago on mataw in ahaqenib iyim osayta nazaqmo on in gidugniz gihaqenib iyeq in ginad muzin bugiy.²⁵Sa ne mataw aw tuwaqiyta na, ne giqonan ginan ginad bilaqan. Krais in ago on mataw ginad anad bilaqsa in gilumsihnan haqad ahol nog hulosta nazaqmo ne giqonan ginan ginad bilaqan. ²⁶Krais in ago on mataw na giqemid tawon diq iy daqay haqad in gimen ahol nog hulosta. In nazaq emim teq in ahol awagamun na in ago on mataw negan in tuhuritiyta. Huritim in gamuk na anan helmo haqad yuw huzan Krais in gigem suholan in ameb ginumlan tihiqiy. ²⁷Ginumlan hiqiyan in giwaqan dimun diqmo iyan Krais aholyon tigiwam. Krais ago on mataw na giholib gibatlan araq hiqiyan gisan dimun diq iysa in gihol awaqan dimunmo diq tiqiy hasaqta. Nazaq iyan in Krais ago on mataw tawon diqta iyim in giholib daq araq ananin waq daqayta na hi usaqta.²⁸An nazaqmo mataw aw tuwaqiyta na in gimo gihol anan ginad bilaqaqta nazaqmo in giqonan ginan ginad bilaq daqaymo. Mat in awe alowan tonad na inmo ahol alowan tonaqtamo.²⁹Mat araq diq inmo ahol bab ugad a hi meqin tonaqta. Haiqgam. Mataw bunmo in gimo gihol alowan tonad in gihol anononmo wamuzayta. Teq Krais in ago on mataw giyon nazaq emaqtamo. ³⁰Na ezaqgo i inmo ahol anaghan nog iyim ossa in nazaq i gidimun tonaqta.³¹Daq alulin naqmo ago mat in anen amam gihuloseq in awe aholib tisoqtodaq ham. Soqoteq in giger gihol amulikmo iyeq tuqos daqay haqad in bilam him. ³²Mat awe inaq ezaq tonim gihol amulikmo iyayta na alulin ulilemimmo diq ussa i a hi ulum kemamta . Teq ya gamuk na waqim Krais ago on mataw nenaq giholib emim ya in gnin bilaqaiq . ³³Ari ne gamuk amulik-mulikmo bunmo ne gihol anan ginad bilaqaqta nazaqmo ne giqonan ginan ginad bilaqan. Sa aw aduw wazinad ahaqenib iyeq osan.

Chapter 6

¹ Onmin, ne ginenmaman nenaq araqibmo Ayahta aholib soqotim inaq osayta. Nazaq iyan ne ginenmaman gigo gamuk huritiy. Daq na God ameb dimun diqta. ² Na ezaqgo God ago mar kazaq bilam, Ni ninemam giqez hurit ham. Ari God in ago gunun asor tibilaqim teq in gunun nawa na bilaqim abitanib in gamuk araq i gidimun tonqdaqta na tutim in kazaq hel diqmo bilam, ³ Nininemam giqez huriteq teq ningo os dimniysa ni og kab sisaqmo tuqosdaq ham.⁴ Ari onmin gimaman ne gigo onmin gimeqin tonsa in gigem hi meqniyiy. Haiqgam. Ne in giwamuzad gigo daq wastitayad Ayahta ago suleq dimunta amalib in gibileniy.⁵Ari ne kabibiy mataw samanta, ne ginamreniz og kabta na gihaqenib iyeq osad ne girabunad giqez hurit kemiy. Ad ne Krais ago gamuk muzinayta nazaq ne in giqez muzinad ne ginad giger hi iyan. ⁶ Luweq ne ginad em daqay, I gigo aseseqta kawa osay haqad ne kat negad in gimebmo kabiy emsa in ne ginan ginad dimniy daqay. Haiqgam. Ne Krais ago kabibiy mataw iyeq ne God anad muzinim mataw na gigo kabiy emayta. Nazaq iyan ne gihol bunmo kabiy ugad ne hi katiyad anononmo emiy. ⁷ Ne giholtuw bulad gigem dimniysa kabiy emiy. Na ezaqgo ne matawmo gigo kabiy a hi emay. Haiqgam. Ne Ayahta ago kabiy emayta. ⁸Ad ne ginad kazaq emiy. Mataw samanmo luw osayta na in gigo kabiy dimunmo emid Ayahta in amenin naw dimunta tinegdaq. Ad nazaqmo kabibiy mataw samanta na in gigo kabiy dimunmo emid Ayahta naw dimunta naqmo in tinegdaqmo.⁹ Ari ne kabibiy mataw gigo aseseqta, ne gigo kabibiy mataw samanta gimen daq dimuntaqmo emiy. Ad ne tor negad ginolnan tonsa in rabayta na ne hulosiy. Ayahta Heven-ib osaqta na in ne gigo Ayahta teq in kabibiy mataw samanta na gigo Ayahtamo. Ad in mataw gibin inaqta gigo a hi lehaqta. Haiqgam. In mataw bunmo gimen daq amilikmo emaqta.¹⁰ Ari yaqgo gamuk ta asor usaqta na in kazaq. Ne Ayahta inaq soqoteq ago zaway waqad ne giwaz meqniyeq osiy. ¹¹ God bab emgo abalawun negaqta na bunmo ne waqeq gihol siheniy. Gihol sihenid teq Satan ulilemeq ne gimen kilek amidon hunegsa ne zaway iyeq titur daqay.¹² Na ezaqgo i matmo inaq bab a hi emauqta. Haiqgam. I bugaw meqinta gigo aseseqta nag teq og kab ago bugaw marorta nagan teq nagah aseseqta giwaz meqin diqta kam aromriq inaq ka ago daq wamuzayta nag teq bugaw meqinta ulilib luwad mataw gimeqin tonayta nagan nenaq i an wolauqta. ¹³ Nazaq iyan God bab emgo abalawun bunmo negaqta na ne waqeq giholib emiy. Giholib emeq teq kam araq bab meqinta boldaqta nab ne zaway iyeq tursa bab na bo ne ginolsa ne a hi woq daqay. Haiqgam. Ne gihol anononmo wastitayeq teq ne bab na inaq an wolad ne giwaz meqniyeq titur daqay.¹⁴ Nazaq iyan ne gihol wastitayeq zawaq iyeq turiy. Ne God ago gamuk helta waqeq let nog gihulib hureqid usan. Ad teq Krais ago daq titnonta ne emayta na in bilaqne gibanisih usan.¹⁵ Sa kam bunmo ne gihol wastitayeq God ago gamuk dimunta mataw gigem eman kute nemaqta na ne bilaqgomo iyeq osiy. Ad ne God ago gamuk bilaqgo iyim osayta na ne bilaqne gisendugan nog gisenab emeq turiy. ¹⁶ Nagah na bunmo ne giholib emeq teq ne ginad helmo haqayta na dareq nog ne wazeq turiy. Tursa mat meqinta na ago kilek amidon faq oyaqta na ne gimen hunegsa ne dareq na amalib tuqot has daqay.¹⁷ Ad God ne gilumsihim tigiwamta na agamukan in bilaqne hat ain-ibta ne gifaqin isiheq us nog iyan. Sa ne Bugaw Dimunta ago baqir wazeq turiy. Baqir na in God ago gamuk naqmo. ¹⁸ Bugaw Dimunta ne God inaq gamuk emad in ne gilumsihgo haqad ne buloniy. Ad tuteqmo ne gihol asawan woltayad osiy. Teq kam bunmo ne God ago on mataw tawonta na gimen God bulonad ne daq na hi hulosiy.¹⁹ Teq ne yaqmen God bulonsa in ya ilumsihanmo. Ilumsihsa teq ya iteb inmo ago nantut gwahtiqsa ya a hi rabad Yesus awagamun dimunta alulin ulilemim usta na tibilaq sireqdaiq. ²⁰ Ya God abinib gamuk na bilaqad luwsa iqirqurita. Teq ya bit kab osad ya God ago nantut na bilaq tutaiqta. Nazaq iyan ne yaqmen God bulonsa ya rab bayid woqsa ya God-mo anad muzinad ago gamuk na tibilqdaiq.²¹Ari ya kab ezaq iyim osaiqta na teq ya naga emad osaiqta na ago Tikikus tigibilendaq. Tikikus in i gimaqbab araq dimun diqta.Teq i Iyahta kabiy ugta na emad atuw a hi hiqiyaqta. ²²Ya in eman nawa lehim i ezaq diq osauqta na ago teq in ne gibilensa negigem zaway tiqiydaq.²³Ari i Gimam God teq Iyahta Yesus Krais inaq in ne on mataw Krais abin wazinayta na bunmo gilumsihsa ne gigem kute nemsa osiy. Osad ne ginad helmota na waz naqmo hiqiyad ne an anan ginad bilaqsa osiy. ²⁴Ari on mataw tutimo i gigo Iyahta Yesus Krais anan ginad bilaqaqta na bunmo God in agem dimunta negsa in osiy. Nawaqmo.

Titus

Chapter 1

¹Pol, ngai Takauni sinan urat geak, ge Yesus Kristus sinan apostel ran,Takauni sinan tamotpain bubendi sakar ngupanai siyak,ge ruw rumok ngalong yak, ge Takauni sinan tureng ida seka yaw siyak, ²ge madok uyan so tiya siyak, Takauni so itubalad siyak, digen mon ipanad o ibol ge yens siyak. ³Yak ge sinan nal a mok, in sinan ruw walal igiy ge ngai urat en in buben da mok ipanag. Takauni yak id ninged o imat man idinag.⁴Ong Titus, konok tamot uyan bube sakar mok, Takauni id Tamad ge Kristus Yesus id ilingiad man sinandi balai ge ilondi uyan ong siria yaws. ⁵Urat en geiy o ngai ong Krit a ngibiliyo,melmel so itaur mandi kibinai pe itaur dip, tamot titakau siti fuduwan ilondia suwtai man di, Takauni sinan dawai panaiy, ngai sule ngupano mago.⁶ Tamot urat igeiw yak magan, in, tinina ruw tiya, iwon sekmon,diringaman ruw dilong do di so digei so digeila siyak. ⁷In urat takau, Takauni sinan tamotpain ituruwai yak,gufona ge tinin a ruw-tureng saiyandi yak so dite mon. In girager so igeiy siyak, brika tingen so yens siyak, yauw sakar so ilumi siyak, ge in tamot melmel so ipurnisiyak.⁸In gurop tamot low yabi siyak,ge ruw-tureng uyan man mon in ilon ibol siyak.In ilon itaur mon yak,Takauni sinan tureng iri do uyan mon imados siyak ge sibentinin alou ipani siyak. ⁹In Takauni sinan ruw-urat sinan sule muga ingo ne mangon,in yabi sakar,dipe in gurop tamotpain sule uyan ge sakar ipanai,dipe ainta di awan disupasi duman ilondi ibuliw.¹⁰Tamotpain kurum mok ruw disupasi do ruw nungonditiya mandi ge,ruw tubalek yak tamot-diringak utindi silingon dituri diman o dibol yaws. ¹¹Di mago digiy do,sule miyainiandi duman,tamotpain diringak fona dininuai diman, di so digei uyak, digei.

¹³Ruw ibol en in rumok yak mago gufonag ong dawai geip, ilondi buli, pe bubendi sakar ingane.¹⁴Dipe di yudaman sinandi niro ge,tamotpain ruw rumok dibiling ditor diman,awandi so diri mon.]v 15 Sawaita di nurmandi tiya geig man,diya,melmel fuduan nunmandi tiya.Ge ainta,bubendi sakarman tiya man,diya melmel fuduan nunmandi da. Di kimilaundi,ge tingendi ilon rumok yak man muga dininuwi. ¹⁶Di walal a dibols, di Takawni sinan dilong,ge,aini ya,di sinandi tureng fona.In ditubalis. Di gulomandi sayan,ge,ruw so dilong siyak.Di urat sek uyan yak so digiy anen.

Chapter 2

¹Ge ong,ubol yaup sakar utur ruw mangandi ilon. ²Tamot dinowmandi sule panaiy pe di sibendi tinidi gaipe idup, pe sibendi tinid guluman digaiy pe,gayap ilond sakar,pe bubendi sakar urat mangandi mago siben digaiyp yauw.³Pain dinowdinow sekamon sibendi tinidi diyabip idu sinandi kagin a,sakar mok ditur pe. gigek yaouw sina urat gaik so disaidu mon,ge di disaidup melmel uyan mangandi sinandi tisa uyak. ⁴Dal enfona di gorop sinandi kakampain dipitingai uyak pe,sinandi iwondi tamot uyak ge, sinandi biringak, ⁵ge gorop ilondi uyan man ge,nun tia gaig ge,di abb ilon dituwi lok uyan uyak pe,iwondi tamot uyak didurwai lok uyan pe paiyndiya gorop Takauni sinan ruw so dunuwi uyak.⁶Dal sek enfona, kakam urat tureng apayaiy pe ilondi uyan igaiy. ⁷Dal fuduwanmon sibe tini wala gaip pe umug so urat ta mangandi ilondi ya.Ong sinan sule panaiy a,ruw romok itaur uyak pitingai,ong yanga sa idu mon. ⁸Ge ruw itaur mandi mon ningendiwo ubol patu paik ge tinge sayan,pe aita in ong sina ruw naun igaiy siak gorop miyaiy ifuni uyak meltawo di muga ruw tia id ningedo dibolo.⁹Urat gaiyik sule panaiy pe sinadi urat taman awan dilong urat biyabiiy fuduawan ilona, pe ilondi igaiyp uyan uyak pe tingendi saiyan pe dida so dipaumon. ¹⁰Diya kitkit sumokta digimon, pe pitngai dite bube sakar mangan gorop, dal fuduwan ilona di sinandi sule fona takauiyak jesus diau dipanai uyak.¹¹Takauni sinan ilon melmel tureng fuduwan mon muga isaidu pe tamotpain tan ena ilingyaiy uyak. ¹²Id ipitingads,pe id tamoi uyak iulod sakar tanen latena sinan ilo insaisa melmel sek fona,id gorop tumado uyak pe sibed tinid titurwi uyak sinad baras ilona ge Takauyak sinan dal a.¹³Pe id abang titep yauw dipe tu subuni pe tingane sinad ilod sakar,ge man sinad takauyak ge Takauni in ilingiad man Yesus Kristus sinandi melmel balai mangandi ipalup isaidup tinganew uyak.Yesus in siben tinin ipanad pe igayad uyan mok tisaidu kagin tureng ilona pe tureng ilona sayan mangandi ibilad dipe,insiben sinana tamotpain uyandi gaig mok tisaidu gorop urat uyan man digaiy uyak.¹⁵Ruw endi ningendiwo abol,pe tamotpain ruw payaiy dilong pe urat digai,ge itaur uyak panaiy sinan uyan yak fon.Biliyaiy pe ong a ilondi so igaiy mon.

Chapter 3

¹ Abiliap dupalu di sinandi kagin sakar ilona, di sibendi dikibinai pe urat yak digeiu. ² so disinadi ilon diya, tureng san saiandi digeiwo tamotpain ainta nendiwo.³Ngam sawaita ruw malong o mamoi duman, ngam iloma saian yak sinan uratgaig misaidu.⁴Nal Takauyak sinan uyanyak ilomaiaman yendip. ⁵Inso urat uyanyak mon ngam migeiuyak, gorop sinan tingen ilon uyanyak ge iturwaman, rumok ngam suguwama pe gaiapmap fun misaidup Takauni sinan sakar.⁶Eit Takauni iwana igeig isa id lateda,rumok idsinad ilingiado Yesus Kristus. ⁷Melmel itaurmon gei Takauni sinan ilon uyana pe ong Takauni sinan madok uyanman so tiasyak.⁸Ruw enin rumok, ngai ong ningewo ilong ibols, pe ong ena urat,ge eit ilon sakar Takaunia,insibentin iturview yak urat ena. Melmel man in bilak ang fuduwanman ageiuyak.⁹Ruw nugifuni duman ge tureng nauknauk agei duman, ge man in melmel ran uyanyak so igeip isaidu yak. ¹⁰ Melmel fuduwan ababili Tamot igeig isaidu man. ¹¹sibe tinin in nunuvi.¹²Nal ngai Artemas o Tychicus nigeig yau, di brikamon dupalup ditaia Nicopolis a, melta wo tamot muga dinouman pa. ¹³Zenas Lowyer ge Apollos igeiag ruw uyan dineg diau ruw itauryak ge tia disodman dimul.¹⁴Ge tamotpain disibendi tinedi digeip so idup dimas dimado,urat uyan mandi digeiu gorop anagman uyanyak isaidu.¹⁵Ang sawaita ngai da amadoduman,awo ngai ngupaias, ge awo eit ang namiwo ilon ibols.Tinge uyan anga yens.

James

Chapter 1

¹Ngaiy Jems, takauwyak Yesus Kristus ge takauni ida sinandi urat gaik, ngaiy gerek en ngigereg yauwug Israel sinan ngamag ainainge raruw dauwup fuduwan mon dumados tan ena, nagaiy nal uyan ang fuduwan mon ngupanangs. ²Ang ngaiy baab, ang sisirimon ilomi uyan nal ang muruwan hares hares mon asuni. ³Ang ego along muruwan magoyak mangan sinami ilomi sakar mok ipanip isaidup sakar uyak.⁴Ang atur sakar mok atur pe muruwan asuni, gorop ang dawaiyip sakar asaiydu uyak, ge takauwni sinan tureng kagin sek ang so tiya uyak. ⁵Ang sekta kimelow ilo uyan yak idawo tap, abilip in takauwni isumani. Takauwni gorop melmel kasik mon ipani uyak dipe in tamot sek isumani dipe so ipadauwup ipeiy mon.⁶Tamot mangan in tingen ilon so raruw mon fona ilon saka mok igeiyip takauwni melmel sek ningeno isumaniwo. Ge tamot sek in tingem ilon raruw magoyak in ibolong tim ipalug gagiy isupasig imeiysa yauwimul dumago. ⁷Tamot mangan in ego ilon igeiy in gorop takauyak sinana melmel sek somokta ingane uyak. ⁸Tamot mangan in ilon raruw, in ruw ibol siak mangan so irisina.⁹Tamot ilon sakar mok igeiyis mangan melmel tiya imado duman in ilon uyan uyak. takauwni papay matan nauwna in yangan takauw. ¹⁰Ge tamot moni ida yak in ilon uyan mok uyak gorop takauwni papay yangan mangan igeiyip idu uyak, meltawo insinan melmel kasik mon gorop iliyauwup dimat pasi uyak ibolong buris sina balaiy ong. Abang in ided sakar mok siyak ge buris balaiyman igeiyig igos do idus siyak, ge sinan balaiy itapas idu siyak. Mago siben tamot moni kasikmon ida mangan gorop imat uyak pe sinan urat moni takauw mangan ibiliw uyak.¹²Takauwni papag in tamot ait in itur sakar mok tureng kagin sayan ilona mangan in tureng uyan ipani siyak. Na in iturp sakar mok dipe tureng kagin sayan endi ipareg idu mangandi, in gorop madok uyan mangan ingane uyak sisirimon, takauwni papay in ruw itunatig daup ait di takauwni ningeno ilondi ibol duman. ¹³Dipe tureng kagin sayan ta tamot sek sinana isaida tap ego so abol mon, "takauwni papay ngaiy tureng kagin sayan igeiy panags", meltawo takauwni in tureng kagin sayan so igeiy siyak, ge in tamotpein tureng kagin sayan so ipitinggaiy pe digeiy uyak.¹⁴Magog tamotpein seksek sinandi tingendi sayan siben in tureng kagin sayan mangandi igeiyig isaiydu siyak, ge itubalaiyg ilingiyayig diyauw siyak. ¹⁵Tinge sayan sinan ilon mangan takauwni mon isaiydu tap, mangan in isaiydug tureng kagin sayan, ge tureng kagin sayang isaiydug takauw mok mangan in nateng igeiyig isaiydu siak. ¹⁶Ang tamot sek abilip inso itubalang mon, ngaiy sinag babab.¹⁷Takauwni papay sinana melmel uyan mangandi itauwur mon ipalu siyak. Melmel uyan mangan in papay aben lilaman yak ilona idug ipalu. Takauwni papay inso ibubuli siak ibolong miriyauw ipalug yuawg iliyauw dumago. ¹⁸Takauwni papaq in ibolg ge ipanad id sinad madok uyan nal ilod in sakar mok in sinan ruw romok ilona, nagog id gorop tisaiydup ibolong konok imug yak melmel fuduwn mon igeiyig disaiydu yak ilondi ya.¹⁹Ngaiy sinag baab, ang ego along, tamotpein fuduwan mon ruw along, ang brika mon tingemi so sayan meiyig mon, pe ruw sakar yak birika so abol mon. ²⁰Meltawo tamotpein in tingen brika sayan mangandi di melmel uyan yak so digeiyip isaiydu yak, takauwni papag ilon ibol siak igeiyip isaidu wo. ²¹Maqoge ang tureng kagin sayan mangandi fuduwan mon abili. Ang sibemi tinimi abip idu pe takauwni papaq sinan ruw anganep abbi in tingemi ilona igeiy mangan, gorop mangandi ang allow dipanang uyak.²²Ang takauwni papaq sinan ruw ari dipe tureng kagin along mon tia, ge ang along mon duman ang sibemi tinimi atubalis. ²³Magog tamotpein ta in ruw ilong pe tiso iri, mangan ibolong tamot in siben nauwun ite galas ilona. ²⁴Tamotpein mangan in siben tinin ite lok uyan, ge mira in yauwp sinan nauwun mangan ningeno ilon ipadal uyak. ²⁵Magog tamotpein ait in itaur mon gunun ite siyak mangan, tamotpein mangan in isaiydup muruwan tiyauw yak ge, mago siben igeiy dipe ruw ilong pe ilon ipadal, gorop takauwni papay in tamotpein mangan ruw tureng uyan ipanip so melmel ta uyan mangandi igeiyip disaiydu uyak.²⁶Ge tamotpein sekta in kiyorsi igeiy siyak, ge in awan mangan so iturwi duman, mago mangan in siben tinin itubalis, ge sinan kiyorsi mangan melmel sodman ta. ²⁷Tureng kagin kiyosi sinan romok uyak takauwni papaq matan nauna mangan in ego, kagin uyan allow apanaiy diringak tamandi tinandi tiya yak, ge peinpein iwondi tamot yak muga dimat yak muruwan a dimado siyak. Dipe ang uyan mon amado tureng kagin sayan tan en sinan mangandi ilona fona so amado mon.

Chapter 2

¹Ngaiy sinag baab, ang ilomi sakar mok Yesus Kristus ningeno dipe tureng kagin ilomi ibol duman tamotpein ainta mon ningendiwo mon so ilomi ibol mon. ²Gorop tamot pein sekta tinina ge ngamana balaiy uyan igeiyip ipalu ong sina gunek abena , ge tamotpein sekta in melmel ituat ituat man ya ge nunman ida yak tinina balaiy uyan yak igeiyip isaidup. ³Gorop ong tamotpein ta utep in tinina balaiy uyan yak igeiyip pe ong peiy, " eiyo aben ena ong mado", "dipe ong tomotpein yangan tiya yak peiy", ong ona utur mado yak tiya peiyip tana imadosi". ⁴Magota ong tiso along ang subanek sinan urat kimelaun ge, ang sibemi nuug asuitis sinami ilomi sayan mangan fona?⁵Alona, ramok ngaiy sinag baab, magota takawni papaq in tamotpein tan ena melmel mandi tiya yak ilondi sakar mok pe diyauw takawni sinan yawadaw ilona, in muga ruw daup ipanaiy di ilondi bubendi ilona dupani mangandi? ⁶Ge ang muga tamotpein melmel mandi tiya yak miyay abolg apayay! Ilomi igeiy. Tamotpein moni mandi ida yak tureng kagin sayan digeiy panangs siyak. Daup mangandi di ang tureng kagin sayan digeiy panang ge disubanang siak. ⁷Di takawyak Yesus Kristus id sinad yangan sayan pilapil maan digeiyiy siak.⁸Dipe ang takawni papaq sinan gunun ari tap sinan gerek ilona ego ibol, " Aria ang nuug ilomi bubemi raan apani", mago mangan ang tureng kagin uyan ageiysis. ⁹Ge ang, tureng kagin uyan mandi tamotpein ainta siben apanaiy siyak mangandi, mangan and tureng kagin sayan ageiysis, ge gunun in ang muga isubanang, ang humab gunun abalsuni siyak.¹⁰Dipe tamotpein ta in takawni papaq sinan gunun iri siyak tap, dipe in gunun sek ibalsunip, tamotpein mangan in muga gunun fuduwan mon ibalsuni. ¹¹Takawni papaq ego ibol, " Pek tureng kagin sayan so ageiy mon, ge damon in ego ibol, " tamotpein sekso balfuni mon", ong pek tureng kagin so geiy, ge ong tamotpein balfuni, mago mangan ong gunun balsuni siyak tamotpein.¹²Magog ge ang ruw uyan ge tureng kagin mangandi gunun sinan gorop tamotpein apayay dipe payina dumado uyak. Takawni papaq gorop isuwti uyak ang sinami tureng kagin gunun en ida, dipe tureng kagin sayan sinan dawaiy sakar itunip idup pe ibiliad uyan tumado uyak. ¹³Nal takawni papaq id isuwtad, in gorop tamotpein ningendiwo sinan tingen ilon uyan yak so ipanaiy uyak. Tamotpein ait di raan ningeno ilondi so dupanay duman. Ge eit in tamotpein ningendiwo ilon isow panaiy duman gorop subanek sinan aben ibiliw uyak.¹⁴Ang ngaiy siang baab, tamotpein sek ego ibol, ngaiy ilog sakar mok takawyak Yesus Kristus

2 Peter

Chapter 1

¹Ya Saimon Pita Yesus Krais go kabay biy mat. Teq Aposel in am. Ya sasan ka nego hib eman lehaq ad ezaq Aposel Yesus krais muz nog mo ne walmataw muziy, igan bunmo iginad, gigem garib God gohib. Teq Yesus Krais in tagiwam. ²Nigend muleq woq osan kiskis mo in ayah mo inyan God anadib teq Yesus Krais igo ayah ta.³God wagah bunmo igaq ta. Ni anadin em saq. Nagah bunmo ni Yesus Krais asen muz. Teq God go zaway gunun bun mo in nigda. ⁴Naga na amalib gunun ayah ta gamuk amulik mo. God go gunun ne walmataw muzeq daq dimunta suleq dimunta muz saq bugaw meina ne ginad haiq meinton daq.⁵Saimon Pita God go gamuk ka giblan ne gihol nadin emay nazaq mo ne. ⁶Walmataw ginadin emiy. Nazaq emeq, nego da dimun na usan. Santitiy sore afan soriy na God go daq. ⁷God danteq dimunta ig, maq bab zibab garib osiy.⁸Daq dimun ka ningo hib usid ni saman mo haiq os daq. Ni dida dimunta kabiyan emid gastiy daq Yesus Krais anannib. ⁹Teq walmataw nog daq dimun haiq emiy na saw haiq waday. In Krais nan adek zizal, in ago busirin walam.¹⁰Nago maqbab daq amulik ameb ta ni am in kaza God ni daq dimun am na in huritata. God ningo teko mo tuhurit ningo kabi in tinig. Daq dimun na ni emeq ni hay wo daq. ¹¹Namo dante, nagah kabemo gimam ayah in igiwam. Nog in mat tatin Yesus Krais.¹²Ya kam dunta nindadib emay, nagah kagan ni hurit gamuk heltata ni inaq. ¹³Na dimun mo ya inad kazaq. Ya bit nab idanin en. ¹⁴Saimon Pita gamuk giblan in hurit ago moq go, Yesus inaq luwad dante bunmo isunug. ¹⁵Sansan Saimon Pita marton ka in kazaq in Yesus na luwin go daq bunmo hurit.¹⁶Aposel bunmo Yesus na luwiy na Yesus go daq dimun bunmo huritiy kam kaq te Yesus boldaq. ¹⁷Saimon Pita kazaq giblag God moh atatin zaway bunmo ug in atatin anad diq ugad og kab eman bolig. Aposel Yesus naq luwain Yesus go zanay daq en bun in holway na in God kuluwakulu atatin diq. ¹⁸Aposel Yesus na garah nab lehin God atatinYesus na gamuk em sa in hol waiy.¹⁹Profet go gamuk Krais go kam teko mo martoniy na in kaza. Ne walmataw nog ne gimugan rumrina ne Yesus go wagam ne gimuganib hai usda, kam bunta faq anunan nimugan usan. ²⁰Yesus go gamuka amalaib Profet go gamuka mat araq anadib haigastiy da Profet go gamuka mat araq anadib haigastiy da. Profet go gamukia mat raq anadib hay gastiata. ²¹Walmataw nog God go zawaly dimuna Holy Spirit ina os luwa na in God gamuk amugan usata ad Holy Spirit mo em sa in God go wagam walmataw giblenata.

Chapter 2

¹Saimon Pita go gamuk sansan giger ta ka marton ta na kaza keziymo Profet asor God go gamuk ka amuganib katiy ayah emayta. Lu gigo gamuk na nikat nig day. Mataw asor dan meb iyeq God go gamuk, suleq emad nikat nig day.² Walmataw kabemo ingigo daq mein na muz day ad God go gamuk dimuna aglehun biladay.³ Gigo gimeq naga wabuk day. Sinsin diq God gimen bilaid in mules day.⁴God Angelo gina diy os in busrin muganib hay woiy. God Angelo gidanin otan alotib sau rumriy tab osiy gigo kam baq tunad.⁵ Kazimo Noa go kamib God yoq eman bo og isiy na un wamataw bunmo moiy .Teq God Noa wamuz ,Noa mat titiy nonta ,in mataw abay giger newaq .⁶ God in kam nab Sadam Gomora naq gigo uliq yah ib eman faq oy un gieman faq go but but gastiyiy .God naga kagan giyam ,in kaza walmataw holwad gimam aya kuluwakulu anadin emiy .in God gileh ugiy.⁷Lot in mat ara titinon ta in walmataw busirin aya emiy na go in afan aya.⁸ Mat titinonat na in liyab osad, holaqad huritad santitiy aya mo sor agemib.⁹ God in hurit dante ezaq ta iniwada. Ni daq dimunta ameb emsa te in ningo dan hasda.¹⁰Matan naza na ginadim osayta na in santitiy meinta sor day. In God go Angelo ginan hayrabay.¹¹ Angelo gigo zaway in walmataw og kabta giuriamiy. Te in gamuk menta araq anaw haibilaqay, in le gilane God haybulaway.¹²Mataw naza na bilane bul kasik nog ginad haqy og kab osayta mataw giwazad ginolem go mo.¹³ In yabar meinta waqday gigo daq meinago yaq uluwad, dida neqad wamib ginad dimiya, in mo gihol meintonay. ¹⁴In mataw gigo on nena luway. In busirin kaibemo emay. Og ka ago daq men huritiy teq God amam ni hay ulelem daq.¹⁵Mataw kagan in God asen hay muzay ta in ginadib mo os luway ta. In God anad hay muzay ta. Balan, beor atatin daq kaziymo am. Beor daq mein am na amenin waq go.¹⁶ God gamuk zaway mo bolon ni walmataw daq mein, gamuk katiy na ni holos. God Donki eman, Donki mat gamuk bulan ago daq meina hulos go.¹⁷Mataw na in dilane kudu ib yoq timaytanog te onas tim hunegan lesa orom haiq nanog.¹⁸ Ingimo gibin iluway gamuk katiy ta amalib. Gigo gamuk na adidan haiq. Gigo daq kaziy na amalib on giy wad busirin emay. ¹⁹In mataw gikat nigay. Ne gisen muziy, ka dante dimunta, tate ingimo daq meina amuganib osay. Mat ara naga mein ulosa nibiy muz daq na, ni nagah nago kabiybiy mat.²⁰Yesus Krais dante bunmo tigiysun, og kab daq meina uriyam go, teq naga meinta gimeintonan.²¹ Gumuk in gimam aya kuluwakulu go nanib usata. Gaun nilin, gaun anilan. ²²Te neata, bul huhak huzin in le huhak nab mo huz daq.

Chapter 3

¹Saimon Pita gamuk yawal giger ta ka martona in kaza. Ginad emid iyraq go, ne ginad anon mo usan.²Yesus gamuk bunmo dimunta giblan asor Aposel gibleniy.³Gamuk in kaza, mataw abeb bolay na in gigelehun ayah mo bilaqay ta. ⁴Nagah teko us na gisesan go hib bo maran kawa.⁵Gamuk mataw emiy na kaza, gimam ayah kuluwakulu yoq, kait, og yoq ulos. Nago God go gamuka hurit nan gituhiyay. ⁶God bilam yoq og saw ka yoq emid bo isiy daq. ⁷Un muran daq en amulik namo Heven og na faq ginoy daq.⁸Ya iyogniz ne hunt na hiyiy God amomo in kaza ulig ziy amulik le ziy amulik in kam amulik. ⁹God in kis kis mo ago gunun am na daq mun holosad ago aib tabol dai.¹⁰Gimam aya kuluwakulu ago kam bol go in rin mat gan bol daq. Kait aholon iydaq, faq og oy da, nagah ogib usay na inaq mo.¹¹Nagah na bunmo meyniyid walmataw na daq in dumun mo ne in os day oh? ne busirin hay emiy God amed. ¹²Walmataw ne God go daq dinunta na batunad kabi zaway diq emiy.¹³God gunun em na muzad Heven og muturta batunad daq dimunta emiy.¹⁴Ni God kabiy biy nag na emad og kab dimun mo osiy.¹⁵Gimabab Pol gamuka marton gimam aya kuluwakulu in kiskis mo osad gibatunda ne daq dumunta og kab ewad osiy. ¹⁶Pol sansan martona kaza bilam gamuk helta igan hay hurit. God go gamuk asor walmataw zaway haiy bilago.¹⁷Naza iyan mambab ni naga tuhuritiy, ne gihol wamuziy mataw katiy bo gikat neg day, ne gimugan ulel waq day. ¹⁸Tateq Yesus Krais zayway bunmo ig ne ago daq dimunta emad asen muzad og kab osate in gibaiawton daq.

1 John

Chapter 1

¹Ari i God gamuk matan giqeman kayeqmo osayta na anamren anan tibilaqnan,gamuk na anamren in mebmebmo diq osta. Teq in og kab bolim ago gamuk na bilaqsa i huritad teq i geme anonabmo ahol wawta. I gamuk na anamren ahol waq hasad i giben in aholib emim asan waztamo. ²Kayeqmo osayta anamren na ulal iyan i ahol tuwaqim i in ago gamuk na tutim ne tigibilenauq gamuk na anamren in mataw kayeqmo titim mo osayta na alulinmo diq. Kwaziqmo in amam inaq osta. Osim in ulal iyan i ahol tuwawta.³I in ahol waqim ago gamuk tuhuritim i ta ne gibilenauq, gibilenid ne ginad nogmo iyid i bunmo wwastoneq zib alowab tuqosam haqad. I gimam ayahta na atatin Yesus Krais inaq gigo hib i tisoqotim i in nenaq zib alowab tuqosauta. ⁴Ad in ne memaq araqibmo nazaq tuqsad teq i ginad tidimniy hasdaq i gamuk ka tumar ton negauq.⁵Yesus Krais gamuk bilaqsa i huritta na i tutad kazaq diq ne gibilenauq, God in bilaqne saw anuwan nigta. In aholib romriq asit ahi usaqta. ⁶Nazaq iyani giqezabmo bilaqauq i God inaq zib alowab osauq haqad teq i romriqabmo luwab na i gimileq iyad gamuk helta adan ahi muzinauqta. ⁷Ari God saw anuwanib luw no gmo i luwad teq i Yesus ago on matawta na bunmo nenaq araqibmo zib alowabmo osauqta. Ossa God atatin Yesus anedau na in i gigo daq meqinta tisuhol bugaqta.⁸Teq i bilaqauq i daq meqinta ahi emauqta haqad na i gigem kat ugsa gamuk helta i gigemab ahi usaqta. ⁹Ari i gigo daq meqinta na ulum hasid gwahtiqsa teq God bilamta nazaq in tiqemdaq. In daq titnonta emad i gigo daq meqinta na walemad i gigemab daq katiyta usaqta in tusuhol bugaq. ¹⁰Teq i bilaqauq i daq meqinta araq asit ahi emta haqad na i God eman in mat amileq inaqta tiqiyaq, i nazaq gihol kat ugsa God ago gamuk i gigemab ahi usaqta.

Chapter 2

¹Yaqgo onmin, ne daq meqinta hi emiy haqad ya gamuk ka martonan ne gigo hib lehaq. Ta teq ne dao araq meqinta emid, ari i giteqsor araq i gigo ban waqeq i gimen giman iyahta bulondaqta na in nawa osaq, na Yesus Krais mat titnonta naqmo. ²God i gigo daq meqinta nagan ginan agem meqniysa Yesus inmo ahol tamaz nog ugan in ago agem meqniy i gigo hib usta na tihiqiy. Teq Yesus in i gimomo gigo daq meqinta anadin emad i gimen ahol nog hulobta nazaq ahaiq, haiqggam. In og kab on mataw em bunmo gigo daq meqinta anadin emad in ahol tamaz nog God ugta. ³Yesus Krais gamuk awaz meqinta igta nagan i tumuzin bugad teq i kazaq ginad emam, i Krais ago tuhurit hasta haqam.⁴Ari mat araq bilaqaq ya Krais ago tuhurit hasta haqad teq in Krais ago gamuk awaz meqinta nagan ahi muzinad, mat na katiysa gamuk helta in agemab ahi usaqta. ⁵Ari mat Krais ago gamuk muzinaqta na in God anan anad bilaq naqmo hiqiyaqta. Nazaq iyan i God anan ginad bilaqsa ago gamuk tumuzinad teq i ginad kazaq emam. I Krais inaq soqotim osauqta haqam. ⁶Teq mat nog bilaqaq ya Krais aholib tisoqot tim diq inaq luwaiq haqaqta, mat na Krais luw nogmo in luwan.⁷Ya iyognizmo diq gamuk kawa ya ne gimen mar tonaiqta ka in mutur a haiq ta. Haiqgam ka gamuk kawaziqta ne mebmebmo tuwaqim osayta naqmo. Teq gamuk kwaziqta na in Yesus awa gamun ne tuhuritiyta naqmo. ⁸Ta teq gamuk ya ne giyon kawa mar tonaiq ta ka in bilaqne gamuk mutur nog tamo. Na ezaqgo romriq thiqiynan tonsa saw anuwan hel diqta na tuqoyaq.Oysa Krais gamuk na muzinsa i tumuzinauqmo.⁹Nazaq iyan mat nog bilaqaq ya saw anuwanib osaiqta haqad teq in amaqbaban Krais aduganibta na ginan agem meqniysa, mat na romriqab os tutaqta. ¹⁰Ari mat in amaqbaban agem dimunta negaqta na in saw anuwanib osaqta. Ossa saw anuwanib nab nagam araq mat na asen woltayaid woqdaqta na haiqgam. ¹¹Teq mat in amaqbaban Krais aduganibta na ginan agem meqniysa, mat na romriqab osad teq in romriqab luwaqtamo. Luwas romriq mat na ameqnagin il tonan danteqin muzaqta na ahi huritaq.¹²Yaqgo onmin, God in Yesus abinib ne gigo daq meqinta tigiwalam. Nazaq iyan ya gamuk ka ne gimen mar tonaiq. ¹³Ne onmin gimaman, ne mat kwaziq diqmo osim bo muran in os tutaqta na ago ne tuhuritiy. Nazaq iyan ya gamuk ka ne gimen mar tonaiq. Ne mataw minminta, ne mat meqinta na bayan tuwom. Nazaq iyan ya gamuk ka ne gimen mar tonaiq. ¹⁴Onmin amikmikta ne gimam iyan ago tuhurit kemiy. Nazaq iyan ya gamuk ka ne gimen tumar ton. Ne onmin gimaman, ne mat kwaziq diqmo. Osim bo muran in os tutaqta na ago ne tuhuritiy. Nazaq iyan ya gamuk ka ne gimen tumarton. Ne mataw minminta, ne gigo zaway inaq tiqiyiy. Ad God ago gamuk ne giduganib tuqusaq. Teq ne mat meqinta na bayan tuwom. Nazaq ya gamuk ka ne gimen tumar yon.¹⁵Ari ne og ka ago daq meqmeqinta na ginan ginad hi bilaqan. Mat og ka ago daq meqinta nagan ginan anad bilaqaqta na in giman iyah anan anad a hi bilaqaqta. ¹⁶Na ezaqgo og kab onmataw God gileh ugayta na in daq kazaq emayta. In gigem atoranmo eraqaqta teq in gimeqnagin nagah ahol waqad utetayta teq in gibin ayahta waqnan haqad giholtuw bulad luwayta teq daq nawa na bunmo gimam iyah ago hib ahi bolaqta haiqgam. Daq meqinta nagan in og kaqmo ago ta. ¹⁷Teq og ka thiqiydaqta. Sa mataw gigem atoran mo eraqsa in nagah hersmo utetayta na in og ka inaq tihiqiy daqay tamo. Ari mat God anad muzinad osaqta na in kuluwa kuluwmo tuqos tutdaqta.¹⁸Ari yaqgo onmin amikmikta, muran i kam abebtan ta na ago kamub tugwahtiqim osauq. Kwaziqmo Krais ababun teq gwahtiqdaq haqsa ne tuhuritiy. An muran ne huritiyta nazaqmo diq Krais ababun kabemo tugwahiqay. Gwahtiqsa i mataw na gibiyad ginad emauq, i kam abebtanta ago kamub tugwahtiqim osauq haqauq. ¹⁹Mebmebmo mataw na i gilikmanib osim teq in i giholosim tilehiy. Mataw na in i gigi diq ahaiqta, in i gigo walmatawta iyeq teq in i gilikmanib tuqos tut nagiyta. Teq in i gihulosim le giholbin luwsa in i gigo diq a haiqta na ulal tiqiy bugaq.²⁰Ari negmo teq ne nazaqa haiqta, mat tawonta na in bugaw dimunta amalib ne tigibalaw tonan ne bunmo Krais ababun na gigo tuhurit kemay. ²¹Nazaq iyan ne God ago gamuk helta na ahi huritiyta haqad ya gamuk ka ahi mar ton negaiq, ne gamuk ka helta na tuhuritiyta na ago ya ne gimen gamuk ka mar tonaiq. Teq God ago gamuk helta na aduganib gamuk araq katiyta ahi usaqta na ne tuhuritiymo.²²Ari i mataw gimileq inaqta na kazaq tigibiy kemam. Mat nog Yesus gileh ugad bilaqaq, Yesus in Krais? A haiq haqaqta naqmo in mat amileq iyaqta. Mat nazaq bilaqaqta na in Krais ababun iyim in i gimam God teq in atatin inaq gileh negaqta. ²³On mataw God atatin gileh ugayta bunmo in asan ban osad in i gimam iyan na inaq ahi osayta. Ari on mataw God atatin anan "Krais" haqaqta na, in bunmo Krais inaq osad in i gimam iyah inaq tuqosaymo.²⁴Ari ne gamuk mebmebmo huritiyta na in ne gigemab ussa ne waz naqmo hiqiyiy. Gamuk mebmebmo ne huritiyta na in ne gigemab us tutsa teq ne gimam iyahta na atatin inaq gigo hib tuqso tut daqay. ²⁵Teq Krais gamuk mebmebmo hel diqmo gibilanta na in kazaq, in i giqemid i kayeqmo kuluwa-kuluwmo tuqosam haqad in bilamta. ²⁶Ya mataw ne kat negad luwayta ko ginan gibilenad ya ne gimen gamuk ka mar tonaiq.²⁷Ari negmo teq Krais in bugaw dimunta amalib ne gibalaw tonan bugaw dimunta ne nenaq tuqosaqta,nazaq iyan ne ginad dimunta ago siqim ahi iysa mat araq in ne suleq ahi negdaqta. Na ezaqgo Krais ne gibalaw tonim bugaw dimunta negan bugaw dimunta naqmo in nagah bunmo ago ne gibilenaq ta. Gibilenad in ahi katiyad gamuk heltaqmo bilaqaqta. Nazaq iyan bugaw dimunta suleq nag ta nazaqmo ne Krais aholib soqoteq inaq osiy. ²⁹Teq Krais in mat titnon diqta na ago ne ginad tiqem haseq teq ne ginad kazaq em diqay, Krais in on mataw daq titnonta emayta bunmo giqeman mutur. Iyan in God ago onmin tiqiyim osay haq daqay.

Chapter 3

¹Mataw! I gimam iyahta i ginan anad diq bilaqaqta na ne anadin emiy, muran i gibin God ago nomin nazaq usaqta. An helmo diq i God ago onmin tiqiyim osauq. Ta teq on mataw God gileh ugayta na in i gibin nazaq usaqta na ago in a in i gigo ahi huritaytamo. ²Ya iyogniz, muran i God ago onmin iyim osauqta teq abab i ezaq diq iyeq osamta na in muran ulal ahi iysa i na ago ginad ahi em hasauq. Ari Krais bo ulalab gwahtiqdaqta nab i inmo nog tiqiyamta naqmo ago i ginad em hasauqta. Na ezaqgo kam nab in mat ezaq diqta iyim osaqta na i ahol tuwaq kemam. ³Ari on mataw bilaqay, i teq Krais nog tiqiyam haqad baq tunim osayta na bunmo in gimo gimugan suholan ginumlan tihiqiy bug. Hiqiy bugan Krais agem anumlan haiqmo usaqta nazaqmo in osaytamo.⁴On mataw daq meqinta emayta bunmo in God ago maror tuqothsaiyta. Na ezaqgo God ago maror othasayta adan naqmo in daq meqinta alulin. ⁵Teq Krais in gigo daq meqinta giwalemnan bolta na ago ne tuhuritiy. Ad Krais aholib daq araq meqinta ahi usaqta na ago ne tuhuritiymo. ⁶Nazaq iyan mat Krais aholib soqotim inaq osaqta na in daq meqinta adan a ta hi muzinaq. Ari mat araq daq meqinta adan muzinsa i ginad emam, mat na in Krais asit ahol ahi waqim in Krais ago ahi huritmo haqam.⁷Onmin ne gihol waziy, luweq mat araq kat neg daq. Mat daq titnonta emaqta na in God ameb titnonim mo luw osaqta nazaqmo. ⁸Satan danmebmo diq daq meqinta amta. Nazaq iyan on mataw daq meqinta emayta na in Satan mo asenlulib ta. Teq God atatin in mat meqinta na ago kabiy meqin tonan haqad in ulalab gwahtimta.⁹On mataw God in giqeman in ago onmin tiqiyiyta na bunmo in daq meqinta adan ahi muzinayta. Na ezaqgo on mataw na God alulib gwahtiqim in gimam iyahta na nogmo iyayta. God in mataw na giqeman in ago onim tiqiyim in daq meqinta adan muzgo giholib ahi usaqta. ¹⁰Ari ezaq tineq teq i God ago onim teq Satan ago onmin gibiy kemam? Na in God asenlulibta a haiq. Ad mat in amaqbaban ginan anad ahi bilaqaqta na in God ago a haiqtamo.¹¹Ne Krais ago suleq danmeb waqiyta in kazaq bilam, i gimaqbaban ginan bilaqan ham. ¹²Nazaq iyan i mat anan Kein haqayta na asen hi muzuq. In mat meqinta na asenlulibta iyim in amikqan na wol eman tumomta. Teq nagaqgo in amikqan wol eman mom? In daq meqin iysa in ama ago daq dimun diq iyta na ago in wol emna momta.¹³Ya imaqbaban, mataw God gileh ugayta na in gigem meqinta negsa ne gihol turuh nemsa ginad nad hi emiy. ¹⁴I tuteqmo gimaqbabna ginan ginad bilaqsa osad teq i ginad kazaq emam. I moq hasmta adan teqin na tuhulosim i kayqmo kuluwa-kuluwmo osamta na ago danteb gwahtiqim tilehauq haqam. Ari mat in amaqbaban ginan anad ahi bilaq aqta na in moq ago danibmo luwaqta. ¹⁵Mat agem meqinta amaqbab ugaqta na in bilaqne amaqbab na wol eman momta nog tiqiy. Ad mat mataw ginol emaqta na aholib os kayeqmo kuluwa-kuluwmo osyta na alulin ahi usaqta. Na ago ne huritiy.

¹⁷Ari mat nog og ka ago es nagah dimdimunta kabemmo inaq iyim teq in amaqbab araq nagah ago siqim iysa in ahol waqad ahi ulumsihaqta, mat na agem soqotim usaq. Mat nazaqta na in God anad ahi muzinad in amaqbaban ginan anad ahi bilaqaqta. ¹⁸Yaqgo onmin, i gimaqbaban ginan ginad bilaqsa i katiyeq giqezab gamuk dimunta amomo hi neguq haiqgam. I daq helta amalib gigem dimunta negad i akabiyan inaqmo em neguq.¹⁹I nazaq gimaqbaban ginan ginad bilaqsa osad teq i ginad kazaq emam, i gamuk heltaqmo muzinauqta haqam. Nazaq haqad teq i God ameb osad i gigem kute nemsa tuqosam. ²⁰Ta teq i God ameb gigem loyinsa in dimun diq ahi iysa i ginad kazaq emaq. I ginad siqim iysa igmo gihol ahi diq ulum kemauqta haquq. Teq God anad i ginad uriyamin in i gigo diq tuhurit kamta haqaq. I nazaq ginad emad teq i God ameb gigem midemeqmo tuqusdaq. ²¹Ya iyognizmo diq i gigemab daq araq meqinta ahi loyinad nab i God ameb zaway diq iyim turauqta. ²²Turad i nagah araq ago susumun ugsa in i igaqta. Na ezaqgo i in ago gamuk muzin bugad i ginad emauq i daq in anan anad bilaqata naqmo i emauqta haqauq.²³Teq God gamuk awaz meqinta gibilanta na in kazaq, i in atatin Yesus Krais anan helmo haqam. Haqad in atatin gunun igta na i muzinad i an anan ginad bilaqsa osam. ²⁴On mataw God ago gamuk muzin bugayta na bunmo in God inaq ossa God in mataw na nenaq osaqmo. Osad in ago bugaw dimunta igan i giduganib ossa i God inaq osauqta na tiloyin kemauq.

Chapter 4

¹Ya iyognizmo diq mataw God abinib nantut katiyta bilaqayta kabemo og kab leh bolad luwayta. Luwsa bugaw amo amo mataw katiyta na ginad wamuzsa in gamuk bilaqayta. Nazaq iyan ne mataw na bunmo ginan helmo hi haqiy. Ne mataw na gilum kemeq in giholib bugaw usaqta na in God ago hib bol o haiq na ne hurit kemiy. ²Ari God ago bugaw dimunta daq kazaq emsa ne ahol tuwaq has daqay. Mataw bilaqay, Yesus Krais in mat diq iyim og kab bolta haqayta, mataw naqanta giholib God ago bugaw dimunta usaqta. ³Ari mataw Yesus anan nazaq ahi bilaqta na bunmo in gigo bugaw ta araq inaq luwayta, bugaw na in bugaw dimunta God ago hib bolaq ta na a haiqta. In mat Krais bab ugaqta naqmo ago bugawta. Mataw nazaqta teq bol daqay haqsa ne kwaziqmo tuhuritiyta. Teq mataw na muran og kab tugwahtiqim gigo kabiy tiqemay.⁴Yaqgo onmin, ne God agota tiqiyim osayta. Teq in ago bigaw dimunta ne giholib usaqta na in mat meqinta og ka wamuzin osaqta na uriyamim in awaz meqin diqta. Nazaq iyan in ne giholib assa ne mataw nantut katiyta bilaqaqta nagan bunmo tigiquriyamim osayta. ⁵Mataw katiyayta na in og ka agota, nazaq iyan in og ka ago agamukan bilaqsa mataw God gileh ugayta na in gigo gamuk huritayta. ⁶Ari i ne nenaq i God agota, mat God ago tuhuritta na in i gigo gamuk ka huritaqtamo. Teq mat God ago a haiqta na in i gigo gamuk ka ahi huritaqta. Daq na amalib teq i bugaw gamuk helta bilaqaqta na teq bugaw gamuk katiyta bilaqaqta na tigibiy kemam.⁷Ya iyognizmo diq, daq an anan ginad bilaqayta na in God ago daqmo diq. Nazaq i an anan ginad diq bilaqan. Teq mat mataw ginan anad bilaqaqta na in God ago amun iyim in God ago tuhhrit kemaqta. ⁸I an anan ginad bilaqaqta na alulin God-mo, nazaq iyan mat in mat ta araq anan anad ahi bilaqaqta na in God ago ahuritta.⁹God in atatin amulikmo osta na eman og kab bolta,in i gilumsihid i kayeqmo kuluwa-kulumo tuqosam. God daq nazaq emim in i ginan anad bilaqaqta na i gilikmanib ulal tiqiy bug. ¹⁰I iturim God anan ginad ahi bilam, haiqgam. God inmo iturim i ginan anad bilamta,anad bilaqsa in atatin eman og kab bolim in ahol tamaz nog God ugim i gigo daq meqinta bunmo tigiwalam bug. Daq an anan bilaqaqta na adan diq nawaqmo.¹¹Ya iyognizmo diq God nazaq i ginan anad ayah mo bilaqan iyan i nazaqmo an anan ginad bilaqsa osamtamo. ¹²Mat araq diq ameb God ahol ahi wamta. Ta teq i an anan ginad bilaqsa ossa God i gilikmanib ulalab osaqta. Ossa in ago daq an anan ginad bilaqaqta na i gilikmanib gwahtiq hasaqta. ¹³God inmo ago bugaw dimunta igan iyan i ginad emauq, i God inaq ossa ta in i ginaq osaqmo haqauq. ¹⁴Teq gimam iyah in atatin eman bolan i gimeb in ahol tuwaqim i on mataw gibileqim bilaqauq gimam iyah in atatin eman bolim in og kab onmataw bunmo gilumsihim gimen dante tiqamta haqauq.¹⁵Ari onmataw bilaqay, Yesus in God atatin haqayta na God in on mataw na nenaq ossa in God inaq osaytamo. ¹⁶Nazaq iysa iyan i ginad emauq, helmo diq God i ginan anad diq bilaqaqta haqauq. Ad in agem anan ginad bilaqsa osauqta na alalin God-mo. Teq mat in amaqbaban ginan anad bilaqaqta na in God inaq ossa God in mat na inaq osaqtamo.¹⁷I og kab osad Krais daq emaqta nazaq nog i emauqtamo, emsa daq an anan ginad bilaqaqta na i gilikmanib tugwahtiq hasaq. Nazaq iyan abeb God ago hazizir akaman bo tugwahtiqsa i ahi rabamta. ¹⁸On mataw an anan ginad bilaqsa osayta na in ahi rabayta. Haiqgam, in giholib an anan ginad bilaqgo adan na awaz timeqniysa in God ago hazizirib turnan ahi rabayta. Ari on mataw an agem meqinta agayta naqmo teq rabayta. Na ezaq go in gigo daq meqinta na anadin emad in teq God ago hazizirib turad amenin meqinta tuwaq daqay haqad in rabayta. On mataw na giholib an anan ginad bilaqgo adan sosil iysa iyan in rabayta.¹⁹God danmebmo diq i ginan anad bilaqan muran i an anan ginad bilaqsa osauqtamo. ²⁰Mat aw nog bilaqaq ya God anan inad bilaqaqta haqad teq in agem meqinta amaqbab ugaqta, mat na katiyaqta. Na ezaqgo mat in amaqbab ahol waqaqta na anan anad ahi bilaqeq in God ahol ahi wamta na anan anad ahi bilaqadaqmo. ²¹Teq Krais gamuk awaz meqinta igta in kazaq bilam, mat God anan anad bilaqaqta na in amaqbaban ginan anad tibilaqdaqmo ham.

Chapter 5

¹On mataw Yesus anan Krais haqata bunmo in God ago onminta, teq on mataw gimam iyah na anan ginad bilaqsa in gimam ago nomin bunmo ginan ginad bilaqaytamo. ²Ad nazaq mo i God anan ginad bilaqsa ago gamuk muzin bugad teq i ginad emam, i God ago on min ginan tibilaqaqmo haqam. ³Teq i ezaq toneq God anan ginad bilaqaq? Na in kazaq. I in ago gamuk muzin bugamta naqmo. Ad in gamuk gibilanta na in afaqan diq a haiqta.⁴On mataw God ago onmin iyim osayta na bunmo in og ka ago daq meqmeqinta na gibayan woqaqta. Teq i og ka ago daq meqinta inaq an wolim bayan woqaqta na alulin in kazaq. IGod anan helmo haqauqta naqmo. ⁵Nog diq zaway iyim og ka ago meqinta inaq na wolim bayan woqaqta naqmo in og ka ago daq meqinta bunmo giquriyamaqtq.⁶Yesus Krais in yuw ned inaq gimalib ahol alulin ulal tonta. In yuw ned inaqmo gimalib ahol ulal tonta. ⁷Ulal tonan God ago bugaw dimunta in Krais ahol alulin na i gibilen sireqaqta. Na ezaqgo bugaw dimunta na gamuk heltaqmo bilaqaqta. ⁸Teq nagah ezeqman naqmo in Krais ago i gibilen sireqaqta. God ago bugaw dimunta teq yuw na teq ned naqmo. Teq nagah ezeqgo na gigo gamuk in amulikmota.⁹Mataw og kabta gamuk bilaqsa i helmo haqauqta, ari God gamuk bilamta na in mataw og kabta gigo gamuk tuquriyamta. Na ezaqgo gamuk nawa God tibilamta na in atatinmo anan bilamta. ¹⁰Mat God atatin anan helmo haqaqta na in God ago gamuk in atatin anan bilamta na tuwaqan in agemab mo diq usaqta. Ari mat God anan helmo ahi haqaqta na in God anan mat katiyta haqaqta. Na God aqez na anan helmo ahi haqaqta na ago iyan.¹¹Teq God in atatin anan gamuk i gimen bilamta na in kazaq. Mataw kayeqmo tuteqmo os daqayta na alulin in atatin ago hib usaqta. Sa God in os dimunta kayeqmo osayta na i tiqig. ¹²Mat God atatin inaq osaqta na in kayeqmo tuteqmo tuqosdaq. Ari mat God atatin inaq ahi osaqta na in kayeqmo ahi osdaq.¹³Ne onmataw God atatin anan helmo haqayta na ya ne gimen gamuk ka mar tonaiq. Ne gamuk ka ahol waqeq ginad em daqay, helmo, i os dimunta kuluwa-kulumo osamta na tuwaqim osauq haq daqay haqad ya gamuk ka mar ton. ¹⁴Teq i ginad emauq i nagah araq God ignan anad usaqta na anan bulonid in i giqez na tuhuritdaq haqauq. I ginad nazaq emad i God susumun ugnan ahi rabauqta. ¹⁵Helmo, i God mo anad muzinad susumun ugsa in i giqez huritaqta. Nazaq iyan i nagah araq God ignan anad usaqta na anan susumun ugad i ginad emauq. I nagah anan susumun ugauqta ka i waqmo diq tuwaqam haqauq.¹⁶Ari mat araq in amaqbab araq daq meqinta emsa in ahol waqsa daq na in amaqbab na emid awitan moq hasdaqta nog ahi iyid teq mat na in amaqbab na amen God tubulondaq. Bulonid God in amaqbab na ulumsiheq os kayeqmo titeqmo os daqayta na tuqugdaq. Mataw asor gigo daq meqinta in mataw na giqemo giwitan ahi moq has daqayta. Nazaq iyan ya bilaqaiq ne mataw naqanta gimen God buloniy haqaiq. Ari daq araq meqin diqta nawa usaqta. Mataw daq meqinta na emim in gimo gihol adanin qwayim in giwitan tumoq hasayta. Nazaq iyan mataw daq meqin diqta na emsa ne in gimen God buloniy nazaq ya ahi bilaqaiq. ¹⁷Daq God anad ahi usaqta nagan bunmo in daq meqinta. Teq daq meqinta nagan asor in mat eman awitan ahi moq hasaqta.¹⁸God ago onminmo diq daq meqinta adan ahi muzinayta. Haiqgam God atatin aqenta na in God ago onmin na giwamuz naqmo diq hiqiysa mat meqinta na ahi gimeqin tonaqta. Na ago i tuhurit. ¹⁹Teq i God ago onmin iyim ossa mat meqinta na in og kab on mataw God gileh ugayta na bunmo giwan muzim osaqta na ago i tuhuritmo.²⁰Teq i ginad emauq God atatin og kab bolim i ginad eman hastitaysa i God hel diqta na ago tuhurit haqauq. Huritim i in inaq osad i in atatin Yesus Krais inaq tuqosauqmo. Yesus Krais in God hel diqta. Teq on mataw os kayeqmo tuteqmo os daqayta na alulin in mo. ²¹Yaqgo onmin, ne God katiyta bunmo giholosad gileh negiy. Nawaqmo.

Jude

Chapter 1

¹Ya Jut Jesus Krais go kabibiy mat te ya Jems abab, ya sansan ka marton. God go mataw on gigo hib lah, in ginan moad gilelewun ta na, in momo in ne gibiymuz Yesus Krais. ²God anad, agem dimunta in ginan moad in gina osaq.³Kodoyniz mar atoran mo eman negyon lah, God in ne giwada ta nago inad ya mar emid ne giyon lehid God go walmataw nan huritay ta na. ⁴Nagan hay huritin matan asor ulellemin mo God go gamuk in gumuk in buliy ad in gimo gigo gamuk meinta na in bilay ta. In igigo gimam ayah kuluwakulu anan in hay soray ta. Ka mo God in bilam. Walmataw na unta na in God go gamuk huritiy. Teq in munan da, hai ham.⁵Ne tuhuritiy naga ka ago. Ya mo ne ginadib em go. Na kaza, gimam aya kuluwakulu in Israel giwal agastin Isip ib. Abeb in walmataw na in gimeinton. Ya ago gamuk hay hurit sa. ⁶Te Angelo kabemo in tok nemin hay os yay. In gidugan te sakar God in nag ka na. Ad in gigo uliq olos yay. Naza iyan gimam aya kuluwakulu am zaway ta amalib am gaieman in gelgelib naza mo osayta.⁷Sodom Gomora te uliq aseseta in gibuk nib na in da em amulik Angelo am naza mo in em ya ta. In daq meina emad osa God in gieman faq ameq hay miya nab lehiy, da na in kaza mo gastin. ⁸Dante amulik nab walmataw in gigo dante amulik nab walmataw in gigo sen way katiy ta musad in gihol meinton yay. God gamuk hay hurit tad Angelo inamo ginad yay.⁹Kab nab Angelo Maikel in bugaw meina afain ter na na un mugin. Moses go bilad Maikel in agem hay meni. Maikel in atain ter nana hay wad. God te ninada ham. ¹⁰Walmatan na in wazay nag ka in hay huritiy ta nog in bilanog naga kasik nanog, in gihol anadin emad in gihol mein ton yay. ¹¹In gihol wamuz yay. In kaine go dan te muz day, in gime mo na go un dante na amalib in tumo bukiy.¹²Walmataw na in kamisib gig nog in osad muy ginein tonyay. Naza in bolad walmatal gigo humab meinton yay. In gimebay hay woata. In dida nead in gimo gihol anadin emayta. In onas nog, tim oyoq hay sor le daq, in ay anon hay ham ta nog. Un in gimiq giger mo tomoiy. ¹³In kamis asese nanog. Ad in gimebay in ulalib kamis akusuluwin nog in ulig gigo dan hay muzay. Nazaiyan God in giyon ban rumriy ta am inle osdayta kam buntab.¹⁴Enok in mataw abaygiger ta adam aglenib an in gamuk afain ya ayhol way ham ago Angelo humab nena ham. ¹⁵In bo ago walmataw giysungo, ago nan hay huritiy na. ¹⁶Walmataw na in nan hay huritiy ta in ginabdim dah emay ta na, ad in gihol abin iluway ta na.¹⁷An walmataw ne huritiy iy Yesus Krais ago Aposel in gamuk bilaiyta na. ¹⁸Jut kaza gamuk gibiy lan Yesus go kam bol go walmataw God go nan anadin hay em day. In ginab mo da meinta emad luday. ¹⁹Walmataw in nan hay huritay na Holi Spirit inena hay os daq.²⁰Walmataw tute ne God na gamuk emsa te in Holi Spirit em bolid zaway neg da. ²¹Kam bunta ne gigem dimun mo osan sa te Yesus Krais in igo kam dimun ta negda.²²Ne walmataw asanib ta ginadin emiy ham. ²³Ne walmataw asinib ta na ne ginadinemiyham, lu in le faq ayah nab leh day ham.²⁴God in ne gibiy muzad giluwan towad teq anad dimun ta na in neg daq. ²⁵Yesus Krais in maror os naga awasin am ginan ayah zaway in wam. In muran osdaq bebeq os daq kam bunta os daq. Gamuk helta.