To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit
http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Marko
11Uu ndo mwanzo wa injili ya Jesu masihi mwana wa Mlungu. 2Hehe ilivyo andipkwa na nabii iyaya, “Lola ninamhuma mjumbe wangu mbehe yo, mmwenza andiyeitayarisha njiha yo. 3Sautu ya mtu ahihaye vueni, “itengezeni njiha ya Bwana, zihendeeni njiha ze.”4Yohana wekudza, acibatiza vueni na kuhubihi ubatizo wa toba ihehayo msamaha wa dhambi. 5Intsi yosi ya Yudea na atu osi wa Yerusalemu epkwenda pkwapkwe, ekala wachibatizwa niye kahiza mho Yohidani, wachoiungama dhambizao. 6Yohana wekala yunavula vazira ginga za ngamia na mkanda wa Ngozi chununi mwapkwe, nae kala yunahia nzige na asali ya vueni.7Wehubihi na kugomba, “Yohaho mmwenga yunadza badala yangu mwenye nguvu zaidi kuhiko mimi na sina hadhi hata ya kuzama tsini na kufugula Kamba za vihahu vye. 8Mimi newabatiza pkwa mandzi, lakini iye yundawabatiza mwimwi pkwa roho mtakatifu.9Yeomboheha kahi za siku zizo kukala Jesu wekudza kombola Nazaheti ya Galilaya, na webatizwa na Yohana kahiza mho Yohidani. 10Naye Jesu ahihoinuka kombola pkwenye madzi, weona mbingi zifuguka wazi na roho achitima dzulu ye hehe mfano wa jia. 11Na sauti ichombola mlunguni. “Uwe ni mwanangu mhenzwi nihedzezwa sana na uwe.”12Kisha mahamwenga roho achimlongoza pkwenda vueni. 13Wekalako vueni siku arubaini achijajibiwa na shetani, wekala hamwenga na anyama a vueni na Malaika emhudumia.14Sasa baada ya Yohana kugwihwa, Jesu wekudza Galilaya achitangaza injili ya Mlungu. 15Achigomba, “Muda ukamilika, na ufalme wa Mlungu udzikaribia. Tubuni na pkwamini kahiza injili.”16Na ahihokala yunachiha kanda ya bahari ya Galilaya, wemona Simoni na Andirea ndugu wa Simoni wachitsuha nyavu zao kahiza bahari, pkwa kukala ekala avuvi. 17Jesu wewambira, “Dzoni mnitue, na nindawahenda avuvi aatu.” 18Na maha mwenga chicha nyavu na wachimtua.19Wakati Jesu ahihotsembeha kuhe chidogo, wemona Yakobo mwana wa Zebedayo na Yohana nduguye, ekala pkwenye mtumbwi wachitengeza nyazi. 20Mah weweha na ao emhichu baba ya Zebedayo ndani ya mtumbwi na atumishi wariokodisha, wachimtua.21Na warihofika Kaperinaumu, siku ya sabato Jesu weinjiha pkwenye sinagogi na kufundisha. 22Eshangaa mafundishoge pkwa vivya arivyokala achiwafundisha hehe mtu ahiye na mamlaka na sivyo hehe aandishi.23Wakakti uouo pkwekala na mtu kahiza sinagogi hao ariekala na hoho chafu, na webiga kululu. 24Achigomba, “Huna noni chakuhenda nauwe, Jesu wa Nazareti? Ukudza uhangamize? Na kumanya uhiye. Uwe u mtakatifu wa Mlungu.” 25Jesu wemkemea pepo na kugomba, “Nyamal ana wombole ndani ye.” 26Na roho mchafu wemubwaga tsini na achombola pkwapkwe achihihi pkwa sauti ya dzulu.27Na atuosi wachishangaa vivyo wachuzana chila mmwenga, “Ii ni noni ni mafundisho masha yenye mamulaka? Hata nipkwamru pepo achafu nao wanamtii?” 28Na habari kuhusu iye maha mwenga zichisambaa chila hatu ndani na mkoa wosi wa Galilaya.29Na maha mwenga baada ya kombola konze ya kanisa, einjiha nyumbani mwa Simoni na Andirea wachikala na Yakobo na Yohana. 30Mama pkwe wa Simoni wekala yuhehe nimkongo wa homa na maha mwenga emwambira Jesu habari ze. 31Vivyo wekudza achimgwira mkono, na kumunula dzulu, homa hichuka pkwapkwe na achanza kuwashuhuhulira.32Dziloni hiho wakati dzua rigoma kuzama, emhehera pkwapkwe osi wahekala akongo wa wario pagawa na mapepo. 33Mdzi wosi ekusanyika hamwenga konze ya mhingo. 34Wewahoza anji wariokala akongo a makongo mbalimbali na komboza mapepo manji, lakini waruhusire mapepo kugomba pkwa sababu emmanya.35Welamuks madzacha na mapema wakati pkwe kala bado kunachiza, weuka na pkwenda hatu ha farsha na wevoya kuko. 36Simoni na osi wariokala hamwenga naye emutua. 37Emupata na wachimwambira chila mmwenga yunakutsafuta.38Wewambira, Huna paswa pkwenda hatu hanjine, konze kahizaa midzi izungukayo ili niweze kuhubiri kuko pia, ndo sababu nikudza haha. 39Wepkwenda achitsupa Galilaya yosi, achihubiri kahiza masinagogi gao na kukemea mapepo.40Mwenye ukoma mmwenga wekudza pkwapkwe. Achikala achimzoya achibiga magoti na achimwambira, “Chikala unahenzaa, unaweza kunihenda nikale mdzo.” 41Jesu wemonera huruma, wegolosa mkonowe na kumguta, achimwambira, “Ninahenza ukale mdzo.” 42Mara mwenga ukuma, na wehendwa kukala mdzo.43Jesu achimonya vikali na achimwambira enende mara mwenga. 44Wemwambira, hakikisha kugumba neno pkwa yeyosi; lakini enda udzonyese pkwa kuhani, na womboze sadaka pkwa ajili ya ambayo msa welagiza, hehe ushuhuda pkwao.”45Lakini wepkwenda nap kwanza kumwambira chila mmwenga na kuheneza neno zaidi hata Jesu kawezehe kahehi pkwe njila mdzini pkwa ululu vivyo wegagala hatu ha fahaga na atu ekudza pkwapkwe kombola chila hata.
21Jesu arihouya Kapernaumu baada ya siku chache esikila kukala yukuko nyumbani. 2Atu anji sana ukusanyika haho na kahakahihe nafasi kahehi, hat aiyo ya mriangoni, na Jesu wegomba neno pkwao.3Kisha baadhi ya atu ekudza pkwapkwe wariomheha mtu ariyekala yupooza, atua ne ekala wadzimtukula. 4Wakati warihoshindwa kumtsupiza pkwa kukala umati wa atu, ehusa paa dzulu hatuhe ariho kala Jesu na warihokala warihogonya kuhumbula tundu, etimisha chitanda ahicho mtu ariye holoa, wekala yuhehe.5Arihoyona imani yao, Jesu wemwambira mtu ariyeholoa, “Mwanangu, dhambi zidzisamehewa.” 6Lakini baadhi ya andishi ao wariokala wasagahe haho edzihoji mioyoni mwao. 7Mtu yuyu yunawezadze kugomba vivi? Unakufuhu! Nani awezaye kusamehe dhambi isihokala Mlungu hacheye?8Mara Jesu wemanya rohoni mwapkwe wahichokala wachifihia mioyoni mwao enye wewambira, “Pkwa noni mnafikiria vino mioyoni mwenu? 9Nihiho rahisi zaidi kugomba pkwa mtu ariyeholozaa, dhambidzo zidzisamehewa au kugomba ema hala chitanda cho chitsekacho na utsembehe?10Lakini ili wapate kumanya wa kukala mwana wa Adamu yuna mamlaka ya kusamehe dhambi kahiza dunia, wemwambira iye ariyeholoza. 11Uka, hala chitsekacho, na wenende nyumbani pkwako. 12Wema na mara mwenga achihala chitsekache, na achenza konze ya nyumba mhehe ya chila tu, vivyo osi wachishangaa na wachimpa Mlungu utukufu na kugomba, “Kamwe kakudzawahi kona dhambi hehe hiri.13Wepkwenda kaheli kanda ya zi ana sulupu hosi na atu ekudza pkwapkwe na achiwafundisha. 14Arihokala achichila wemona Lawi mwana wa Alifayo yusegehe pkwenye hatu hakukusanyira kodi na achimwambira, “Nitua,” wema na achimtua.15Na wakati Jesu arihokala achipata chakuria kahiza nyumba Lawi, wanahala kodi anji na atu enye dhambi ekala wachiria na Jesu na anafunzie. Pkwa kukala ekala anji na emtua. 16Wakati andikaji ario ekala mafarisayo warihoona kukala Jesu wekala achiria na atu enye dhambi na wachihala kodi, ewambira anafunzie, “Pkwa noni yunahia na kuhala kodi na atu enye dhambi.17Wakati Jesu arihosikira gaga wewaambira, “Atu wario na afya kahiza mwihi kawamhenza mtibabu, ni atu akango hacheye ndio wamhenzao, sidzire kuweha atu enye haki, lakini atu enye dhambi.18Anafunzi a Yohana na mafarisayo ekala wachifunga na baadhi ya atu ekudza pkwapkwe na kumwambira, “Pkwa noni anafunzi a Yohana na mafarisayo wanafunga, lakini anafunzi o kawafunga? 19Jesu wewambir, “Je, wariokudza harusini wanawea kufunga wakati bwana harusi bado achikala hamwenga nao kawaweza kufunga.20Lakini siku zinadza wakati bwana harusi andihouswa pkwao na kahi za siku zizo ao wandafunga. 21Kahana mtu ashonaye chipande chisha cha nguo pkwenye vazi kulukulu. Vinjinevyo chihaka chindatahuka kombola kahiza iyokula nayo indatsanika zaidi.22Kahona mtu ainhizaye uchi msha pkwenye vihenje vibomu, vinjinevyo uchi indaviahula vihenje na vyosi vihi uchi na virenje vindangamika, badaye ika uchimsha kahiza vihenje visha,23“Kahiza siku ya sabato Jesu wenzuapkwe nye baadhi ya mind ana anafunzi e eanza kuhala baadhi ya masuke na ngano. 24Na mafarisayo emwambira, “Lola pkwa noni wanahenda chitu chicho ni chinyume cha sheria kahiza siku ya sabato?”25Wewambira, “Kamsomehe chicho chicho henda Daudi arihokala kahiza kuhitaji na nzala-iye hamwenga na atu ario kala hamwenga naye? 26Jinsi arivyo enda kahiza nyumba ya Mlungu wakati Abiathani ariho kala na kuhani mubomu na achiria mkahe urioipkwa mbene-urio wekala chinyume cha sheria pkwa mtu yoyosi kuhia isihokala makuhani-tu na wewapa hata baadhi ya ao wariokala hamwenga naye.27Jesu wegomba, “Sabato yehendwa pkwa sababu ya mwanadamu, se mwanadamu pkwa ajili ya sabato. 28Pkwa vivyo mwana wa Adamu ni Bwana wa sabato.”
31Kisha Jesu weenjira ndani ya sinagogi na mwekala na mtu mwenye mkono urioholoza. 2Baada ya atu ekala wachimchunguza pkwa hehi kulola chikala yundamhoza siku ya sabato ili wamshitaki.3Jesu wemwambira mtu mwenye mkono urioholoza, “Unuka weme kahikahi ya umati uu.” 4Kishi achimwambira ao atu, “Je ni halali kuhenda hendo hidzo siku ya sabato au kuhenda gasigo haki; kokola maisha au kolaga? Lakini kawajibire wachinya mala zi.5Achiwalola pkwa hasira, achihuzunika pkwa sababu ya ugumu wa mioyo yao na achimwambira iye mtu, “Gologa mkono o.” Achigologa na Jesu achimhoza mkonowe. 6Mafarisayo wachenda konze wachihenda njama hamwenga na mahenodi dzuluye kumolaga. 7Kisha Jesu hamwenga na anafunzie, epkwenda baharini na kundi bomo ra atu heatua richomborera Galilaya na Uyahudi. 8na kombola Jerusalemu na sidumaya na mbere ya Yoridani na jirani ya Tiho na Sigoni; kundi bomu ririhosikira chila chitu arichokela unachihenda, ekudza pkwapkwe.9Na wewambira anafunzie kuandaa mtumbwi mtite pkwa sababu ye pkwa sababu ya kundi ili kukala wasidze wakamzonga. 10Pkwa kulalawewa hozaanji chila mtu ariyekala na mateso wekala na shauku ya kumfikiha ili amgute ahole.11Hohosi hoho achafu warihomons engwa hotsi mbereye na kuriha na kugomba, “Uwe umwana wa Mlungu.” 12Wawakemea pkwa msisitizo wasimhende amanyikane.13wepanda dzulu mrimani, na achiweha ariowahenza na wachimwendera. 14Achiwatsagula kumi na airi (arioweha atumwa) ili kukala wakale hamwenga naye na achiwahuma kuhubiri. 15na achiwapa mamlaka gakomboza mapepo. 16Na achiwatsagula kumi na airi; Simoni ariyempa dzina ra Petro.17Yakobo mwana wa Zebedayo na Yohana nduguye Yakobo, ariyepewa dzina ra Bonagesi, ao ni ana a ngurumo, 18na Anderea, Filipo, Batholoyo, Mathayo, Tomaso, Yakobo mwana wa alifayo, Thadayo, Simoni mkananayo. 19na Yuda Iskariote, ariye Yuda msaliti.20Kisha wepkwenda nyumbani na kundi ra atu wachimtua pkwa hamwenga kaheri, hata wasiweze kuhia hata mkahe. 21Familiaye warihosikira habari iyo, epkwenda kumubwira, pkwani egomba, “Yulipupkwa na akili.” 22Aandiki wariokudza kombola Yerusalemu egomba, “Yupagawa na Beelzebuli, na pkwani mtawala wa mapepo na yunomboza mapepo.”23Jesu weweha pkwapkwe na kugomba nao pkwa mifano, “Jinsi hiyo shetani yunaweza kumomboza shetani? 24Chikala ufalme uchigavika wenye uwo uo kauweza pkwema. 25Chikala nyumba ichigavika yenye nyumba iyo kaiweza pkwama.26Chikala shetani yundema chinyume che mwenye na kugavika, kaweza pkwema na yundakala yufika mwishowe. 27Lakini kakuna hata mmwenga awezaye pkwenjiha ndani ya nyumba ya mtu mwenye nguvu na pkweya vitu vye bila kumfunza pkwanza na kisha kuhala virivyomno nyumbani.28Jeri nawambira, dhambi zosi za ana aafu zindasamehewa, hamhwenga na kukufuru ahizo wananena. 29Lakini yeyosi andeye mkufuhu roho mtakatifu kandasamehewa kabisi, bali yuna hatia ya dhambi ya milele.” 30Jesu werigomba hihi pkwa kukala ekala wachigomba, “Yuna hoho mchafu.”31Kisha mameye na nduguze ekudza na pkwema konze wachihuma mtu kumweha. 32Na kundi ra atu rekala hisagala msamaha karibu naye wachimwambira, “Mameyo na nduguzo wakonze na wanakutsafuta uwe.”33Wea jibu, “Ni nahiye mame wangu na ndugu zangu?” 34Wewa lola wariokala wasesehe wadzimzunguka na achigomba, “Lola, aa ni mame zangu na ndugu zangu! 35Yeyosi ahendaye mapenzi ga Mulungu, mtu eye ni ndugu yangu, na dada wangu na mame wangu.”
41Kisha weanza kufundisha kanda ya bahari na kundi bomu rekusanyika richimzunguka. Acheinjira ndani ndani ya mtumbwi baharini na kusagala ndani yam tumbi kundi rosi rekala konze ya bahari mfuoni. 2Na achiwafundisha mambo manji pkwa mifanari na achimwambira kahiza mafundisho ge.3“Sikizani mnyali wepkwena kunyala mbegu. 4Arihokala achinyala, baada ya mbegu zewa njihani, na tsongu wachidza ziria. 5Mbeyu zinjine zeswa pkwenye dziwe, ariko kahana udogo mnji. Mahamwenga zichimeha, pkwa kukala kaipatire udongo wa kutosha.6Lakini dzua ririho ombola mimeha yenyauka. Pkwakukala kaikarire na miziji zichikauka. 7Mbeyu zinjine zegwa kahikahi za miiya. Miiya ichikula na kuzilinga na kazivyarire matunda gogosi.8Mbeyu zinjine zeswa pkwenye udongo mdzo na zichiviala matunda wakati zichikula na konjezeka na kuviala maha mihonzo mihahu zaidi, mihongosita, na pia maha gana mwenga.” 9Na achigomba, “Yoyosi mwenye masikiro ga kusira na asikire.”10Jesu arihokala hacheye ao wariokala hehi naye na ao kumi na airi emza kuhusu mafumbo. 11Achiwa, “Pkwenu mwimwi Mlungu yudziwafunuriha siri za ufalme we, lakini pkwa wario konze chila chitu ni pkwa mafumbo. 12ili wachilola ndio walole, lakini wasoni na wachisikira ndio wandasikira, lakini waselewe, hebu secyo wakagaluka na Mlungu akawasamehe.”13Jesu achimwambira, “Je kamwelewa mfano uu? Vino mndawezadze pkwelewa mifano minjine?” 14Mnyali wenya neno. 15Aa ndio ao wario kando ya njira, hatu neno ridzihonyalwa wariho sikira mahamwenga shetani achidza na kurikala neno abaho hidzinyalwa ndani yao.16Na baadhi ya mbeyu zihizonyalwa dzulu ya dziwa, ario wanahosi kira neno warihochera mara mwenga pkwa haha. 17Lakini Kawana miziji yoyosi ndani yao, lakini nikuvumiriha pkwa muda baadaye wakati shidi na mateso gadzaho pkwa sababu ya neno maha mwenga ni kuhicha imani.18Na anjine ao warionyalwa kahiza miya ao wario nikurisikira neno. 19Lakini masumbuko ga dunia na ukengaji wa mali na tamaa za mambo manjine nikudza na kuhilinga neno na kari na nguvu. 20Ao wihio nyalwa pkwa udongo mdzo ni ao wanao sikira neno kurihochera na kuviala matunda, miro ngomihahu mihandahu mara gana mwenga zaidi.21Jesu achimwambira, “Je nikukala unaheha taa ndani ya nyumba na kuyika tsini ya chikahana au tsini ya chitanda? Nikuireha ndani na kuyika dzulu ya chango. 22Pkwa kukala kakuna chochosi chirichoodzifitsa aricho kachindamanyikana na kuhana siri iriyo kaindaipkwa wazi. 23Iye ahiye na masikiti na asikire.”24Achimwambira, “mkale makini pkwa chicho msikiracho, pkwa kukala chipimo mndahumira chicho mndicho pimirwa na zaidi mndonjezwa pkwenu. 25Pkwa kukala eye ariye nacho yundonjezwa zaidi, na iye ariye pkwapkwe chindahalwa hata chicho nacho.”26Achigomba, “Ufalme wa Mlungu ni here mtu ariyenyala mbeyu kahiza udongo. 27Alalaye usiku na kulamka madzacha na kona mbeyu zimeha na kukula hata chikala kumanya zidzivyomeha. 28Ahidi nikuviala mimeha yenye pkwanza majani halafu malua, halafu nafaka iriyo ikomala. 29Wakati mavyalo sadziva, iye nikuhuma maha mwenga nikuhirika panga pkwa kukala mavyalo gafika.”30Na kaheri achigomba, “Ni nani hunaweza kulenganisha na ufalme wa Mlungu, ai ni mfano hio hunaweza humira pkweleza? 31Ni hehe mbeyu ya haradali iriyo ichinyalwa na tite zaidi kuriko mbeyu zosi duniani. 32Hata wakati inyalwa, nikalala bomu zaii ya mimera yosi ya bustani, na nikutengeza matawi mabomu, pkwa vivyo ndege wa angani wanaweza kutengeze visunzi pkwa chivuhivu vhiche.”33Mafumbo manji hehe gaga Jesu wegomba nea neno pkwa kadhi walivyoweza pkwelewa. 34Na kago mbere nao bila mafumbo. Lakini arihoka la hacheye wewelewesha anafunzie.35Siku iyo wakati wa dziloni urihofika achimwambira, “Hindeni ng’ambo irahu injine.” 36Vivyo wachihiricha kundi ra atu, wachimuhala Jesu vivyo arivyokala ndani ya chombo pkwekala na vhombo vinjine virivyo enda naye. 37Dhoruba ya peho kali ichomboreha na mawimbi gekala gachenjiha ndani ya mashua hata mashua karibu kodzala madzi.38Lakini Jesu mwenye wekala nyuma ya meli yurehe dzulu ya mho. Enafunzie wachimlamusa wachimwambira, Mwalimu kujali kukala huhuhehi karibu pkwangamika?” 39Achilamuka, achiikemera iyo peho na achiyambira bahari, “Amani! Huriha”, iyo peho ichihurirana kuchikala na uhuhizu mubou.40Achigomba nao, “Mbona mnagoha? Bago hamna imani?” 41Odzalwa na hofu bomu ndani yao na wachambirana, “Yuno nani hata peho na bahari vinamtii?”
51Ekudza mpaka ngambo ya bahari kahiza mkoa wa Gehasi. 2Wakati Jesu arihokala achombola pkwa chombo mwanamulume mwenye pepomu chagu wekudza pkwapkwe kombola makaburini.3Mtu yuyu weishi makaburini kahana ariyeweza kumzulia kabisa hata pkwa kumfunga minyororo. 4Wekala yufung’wa maha Fulani pkwa pingu na minyororo wekati minyororo na pingu ze zichivudzi kahana hata mmwenga ariyekala na nguvu za kushinda.5Usiku na mtsana achikanala makaburini mirimani weriha na kudzikata mwenye pkwa mawe makali. 6Alihomona Jesu pkwa kuhe wemchimbirira na kuzama mbeneze.7Achiriha pkwa sauti bomu, “Nina shuhuli hiyo nawe. Jesu mwana wa Mlungu ariye dzulu? Nakuvonya pkwa dzina ra Mlungu mwenye usinitese.” 8Pkwa kukala Jesu wekala udzimwambira mombole mtu yuyu, uwe roho mchafu.”9Jesu achimza, “Dzinaro uani?” Naye achimjibu, “Dzina rangu jeshi, pkwa kukala huanji.” 10Wemsihi kaheri na kaheri asiwahirike konze ya mkoa.11Hekala na kundi bomu ra ngulue ekala wachinisa mrimani. 12Nao emsihi wa chigomba, “Uhuhirike ndani ya ngulue; hwenjire ndani yao.” 13Pkwa vivyo we wahuhusu roho achafu wachimombola na pkwenjira ndani ya ngulue nao ngukue echimbira tsini ya murima kuteremka paka baharini na angalau nguluwe elfu mbiri ezama baharini.14Na ao wariokala wachirisa ngulue echimbira na pkwenda komboza bahari ya garigohendeka kahiza mdzi na mashambani na atu anji eombola pkwenda lola chidzomboreha. 15Ekudza pkwa Jesu na kumona mtu adzeye pagawa na pepo ariyekala yudzipagawa na jeshi ra mapepo yusegehe haho yudzivipkwa na kahiza hakiliye isawa na wachogoha.16Ao wariokala washuhudia chihicho hendeka pkwa mtu ariyekala yupagawa na mapepo ewambira chirichi mborera pkwa undani na pia kuhusu ngulue. 17Nao ea kwanza kumsihi Jesu auke kahiza mkoa wao.18Arihokala achenjita ndani ya chombo, iye ariyekala yupagawa na mapepo wemsihi kukala aende hamhwenga naye. 19Lakini Jesu kamhurusire lakini achimwambira, “Enda nyumbani pkwako na pkwa atuo na uwambire adzichokuhendere Bwana, na huruma adziyokuonyesa. 20Vivyo wepkwenda nap kwanza kutangaza mambo mabomu ahiyo Jesu yuhenda pkwapkwe kahiza maeneo gosi ga Dekapoli na chila mtu westaajabu.21Na wakati Jesu arihovuka kaheri upande mnjine ndani ya chombo, gulupu bomu hekusanyika kariu naye arihokala kanda ya bahari. 22Mmwenga wa viongozi wa sinagogi ariyeehewa yaiho wekudza na chihomona weswa maguluni mwapkwe. 23Achimsihi zaidi na zaidi achigomba, “Binti wangu mtite yunakaribuia kufa. Ninakusihi, nzoo na wike mikono yo dzuluye ili aweze kupata afya na kuishi. 24Vivyo wepkwenda hamwenga naye na gulupu bomu atu emtua nao ezonga karibu wachimuzunguka.25Pwekala na mwanamche kahi yao ahiye damuye yekala inamombola pkwa miaka kumi na miri. 26Weteseka vya kutosha tsini ya matibabu anji na wehumira chila chitu arichokala nacho, lakini badala pkwendereha tototo haliye yendereha kukala mbaya. 27Arihosikira habari kuhuga Jesu wekudza nyumaye kahikahi ya gulupu na achiguta vazire.28Pkwa kukala wegomba, “Chikala nindayaguta mavazige nindahola.” 29Arihomguta kombola damu pkwe ihoma na wejisikira kahiza mwihiwe kukala yuhozwa kombola matesoge.30Na ghafla Jesu wegundua ndaniye mwenye kukala nguvu zidzimombola. Achigaluka kahiza gulupu ya atu na achuza, “Ni hiye adziniguta vazi rangu?” 31Anafunzie emwambira, “Lola rogulupu rino ridzikuzangira nawe unagomba. Ni hiye adziye kuguta?” 32Lakini Jesu weloa pande zosi kulola ariye yudzimguta.33Mwana mche iye wemanya chiricho mhendekera, weogomba na kutetemeka wekudza na weswa tsini mbereye na kumwambira ujeri wosi. 34Jesu achimwambira, “Binti imani yo idzikuhenda ukale mzima enenda pkwa imani na uhozwe kombola pkwenye matesogo.”35Jesu arihokala achinena haadhi ya atu ekudza kombola pkwa chilongozi wa sinagogi wachigomba, “Binti yo yudzefa pkwa noni unaenderera kumuyuga mwalimu?”36Lakini Jesu arihosikira ambacho wanachigomba wemwambira chilongozi wa sinagogi, usogoe, Amini tu. 37Kahuruhusihe yeyosi kulongozana naye isihokara Petro, Yakobo na Yohana nduguye Yakobo. 38Ekudza nyumbani pkwa chilongozi wa sinagogi naye weona vuhugu za kuriha kunji na komboleza pkwa nguvu.39Ariho enjira nyumbani wewambira, “Pkwa no ni mnahuzinika na pkwa noni munariha?” mhoho kadzafa bali yuhehe.” 40Eanza kumdahau lakini wewaomboza osi konze na kumbala baba ya mhoho na mame na ao wariokala naye na achenjika hatu ariohokala mhoho.41Weuhala mkono wa mhoho na kumwambira, “Tabitha koum!” ambayo nikugomba, “Binti mtte na pkwa mbira, lamka.” 42Ghafla mhoho achilamka na kutsembera (pkwa kukala wekala na umri wa miaka kumi na mihi.) na gafla egwirwa na mshangao muhomu. 43Wewaamra pkwa ukali kukala mtu yeyosi asimanye kuhusu gaga kisha achimwambira wampee binti chakuria.
61Na achuka haho na pkwenda mdzini Nazareti na anafunzie wachimtua. 2Sabato irihofika, weanza kuwafundisha kahiza sinagogi, atu anji emusikiza na wachishangazwa wachigomba wepata hiho mafundisho gano?” Ni hekima ya namna hiyo ino ariyoipata?” Yuno Jesu yunahendadze miujiza ino pkwa mikono ye?” 3“Je yuno siiye mhoho wa seremala, mwana wa Mariamu na nduguyai ahiye ni Yakobo, Yese, Yuda na Simioni? Je dadze hunaishi nao haha hamwenga nasi?” Atu a Nazareti kawahamirirwe na mafundisho ga Jesu.4Jesu achimwambira, “Nabii kapata heshima, kahiza mdziwe hata pkwa nduguze a nyumbani mwapkwe.” 5Kawzehe kuhenda miujiza, ela wawaikiha mikoni akongo achache achiwahoza. 6Weshangazwa sana pkwa sababu ya kugeamini pkwao kisha wevitsemberera vidzidzi vya jirani achifundisha.7weweha ao anafunzi kumi na airi achanza kuwahuma airi airi wewapa mamlaka dzulu ya pepo achafu 8na kuwamuhu wasihale chochosi wanohoenda isihiokala fimbo tu, wasihale chakuria wala mkoba wala pesa chibindoni. 9Lakini wa vale vhahu na sio kanzu mbihi.10Na achiwambira, “Nyumba yoyosi mndiyoenjira gagalani haho mpaka mndihouka. 11Na mdzi wowosi usihowahuchera wala kuwasikiza ukani pkwao kukutani mavumbi ga magulu genu ikale ushuhuda pkwao.”12Nao wachenda wachiwambira atu watubu na kuhicha dhambi zao. 13Anafunzi warihoenda ewainza mapepo anji na ewahaka mafuha akong’o na waerihozwa.14Mfalme Heredo ariho sikira kuhusu habari za Jesu jinsi anavyo hoza na pkwinga mapepo na kutambulika pkwa atu, baadhi ya atu egomba indakala Yohana mbatizaji wefufuka na pkwa sababu iyo ii ngucu ya miujiza inahenda kazi ndani ye. 15Baadhi ya atu wachiamba, “Yuyu ni Eliya, Ariye Mlungu weahidi kukala yundauya,” anjine wachigomba, “Yuyu ni nabii, hehe mmwenga wa ao manabii wa zamani.”16Lakini Herode arihosikira sasa achigomba, “Yohana niriye lagiza asikari wamkate chichwa yufufuka.” 17Maana Herode mwenye wehuma asikali Yohana akatwe na wemfunga gerezani pkwa sababu ya Herodia (Mehe wa nduguye ariye ni Filipo)18pkwa sababu Herode “si halali kumhala mche wa ndugu yo.” 19Lakini Herode weanza kumtsukirirwa na wekala achimala kumolaga Yohana lakini kawezere vivyo wetafuta njiha ya kumolaga. 20Maana Herode wemogoha Yohana wemanya kukala ni mwenye haki na mtu mtakatifu na wemhicha salama na ariohendereha kumsikiza Yohana wehuzunika sana lakini wefurahia mazungumzoge kuyasikiza. 21Hata uriofika wakati kamili ichikala idzikaribia siku ya kuvialwa, Herode achiwaandirira maofisaa we sherehe, na kamansa, na vilongozi a Galilaya. 22Ndigho binti ye Herodia achenjjira na kucheza mbeehe yao, achimfurahisha Herode na ajeni wariasagala wakati wa chakuria cha dziloni. Ndiho mfalme achimwambira binti, “Nivyoye chochosi nichihenzaco nami nindakupa.”23Achimwikiha chihaho na kugomba chochosi undichonivoya nindakupa hata nusu ya ufalme wangu niumikia. 24Binti achombola konze ya chumba cha sherehe achimza mameye. “Nivoye noni?” Mameye achigomba, “Voya chitswa cha Yohana mbatizaji.” 25Pkwa haraka sana achenjira pkwa mfalme achanza kugomba, “Namala unipe dzulu ya sahani chitswa cha Yohana mbatizaji.”26Mfalme wesikitizwa sana na voyo ra binti. Lakini pkwa sababu ya chiraho che na pkwa ajili ya ajeni kawezere kumkaharika voyo re. 27Vivyo mfalme achihuma askari kahiza arinzie na kuwalagiza pkwenda kumrehera binti chitswa cha Yohana. Mrinzi wepkwenda kumkata chitswa Yohana achikala chifungoni. 28Achichireha chitswa che pkwenye Sahani na kumpa binti, na binti achimpa mameye. 29Na anafunzi a Yohana wariosikiria gago epkwenda kuuhala mwiriwe kuzika kaburini.30Na mitume warihouya kombola kuhubiri ekusanyika hamwenga mbere ye Jesu wachimweleza gosi wadzigohenda na wadzigogafundisha. 31Naye achiwambira, “Nzoni mwimwi anafunzi angu hatuha faragha na hupumzike pkwa muda.” Atu anji ekala wanadza pkwa mitume na kuka hata kawapatire mda wa kuria chakuria. 32Vivyo wapanda mashua wachenda hatu hafaragha hasihokala na atu.33Lakini atu ewena Jesu na anafunzie wachuka na anji wachiwamanya pkwa hamwenga echimbira pkwa kuchirira njira ya magulu kombola midzi yosi, nao wachifika pwani kabila yao. 34Jesu na anafunzie warihofika pwani, wao na gulupu bomu na achiwahurumia pkwa sababu ekala here kondoo wasiokala na mhigaji na achanza kuwafundisha mambo manji.35Mda wepkwenda sana yekala ni dziloni, anafunzi wachimdzira wachimwambira, “Haha ni hatu hafaragha kahana makalo ga atu, na muda udzendereha sana. 36Uwalage atu midzi yajirani na vidzidzi ili wakadzigarire chakuria.”37Lakini achiwajibu achigomba, “Wape mwimwi chakuria.” Wachimwambira, “Hunaweza pkwenda na kugula mikahe yenye thamani ya dinari magana mairi na kuwapa warie.” 38Achiwauza, “Mna mikahe mingahi? Endani mkalole.” Wariholola wachimwambira, “Mikahe mitsano na Samaki airi.”39Achiwamuru atu wasagale kahiza makundi makundi dzulu ya makodza maitsi. 40Wachiwasagaza kahiza makundi makundi ga Magana pkwa Hamsini. 41Kisha achihala mikahe mitsano na Samaki airi na kulola mlunguni achimshukuru Mlungu kisha achiwapa anafunzi waike ili wawape makutano wachiyika mbere ya umati. Nakisha achigavia Samaki airi na kuwapa atu osi.42Atu osi eria mpaka wachitosheka. 43Ekusanya vipande vya mikahe iriyobaki vixhodzala vikahana kumi na vihi na pia vipande vya Samaki. 44Na ekala anaalume elfu tsano warioria mikahe na Samaki lakini anaache na ahoho kawatarirwe.45Kisha achiwambira anafunzie wapande pkwenye mashua wende sehemu nyinjine mpaka Bethsaida, wakati iye achiwalaga makutano. 46Atu warihogoma kuka, Jesu achenda mrimani kuvoya. 47Irihodika dziloni, na mashua yao yekala kahikahi ya bahari, naye Jesu wekala hacheye pwani.48Na wewona wachitabika kubiga makagia pkwa sababu ya peho idziwavulia irihokaribia madzacha achiwendera, achitsembera dzulu ya madzi na wemala kuwachira. 49Lakini warihomona Jesu yunatsembera dzulu ya madzi wachenjirwa ni wasiwasi wachidani ni mzimu wachihiga kululu. 50Pkwa kukala emona wachodzalwa na hofu, maha Jesu achigomba nao achiwambira, “Mukale na ujasihi! Ni mimi! Musikale na hofu.51Achenjira ndani ya mashua na peho ichiriha kuvuma na wachimushangaa sana. 52Vivyo kawakarire wadzele maana y aiyo mikahe maana hakili zao zekala zishidwa pkwelewa.53Nao warihovuka ng’ambo efika itsi ya Genesareti mashie ichenjiza nanga. 54Warihoombola konze na mashua atu wachimutamba Jesu na anafunzie wekudza. 55Wachichimbira kutangaza kahiza mkoa mzima na wachanza kuwareha atu akongo pkwa machela, chila ariyesikira wekudza.56Hohosi arihoenjira kahiza vijiji au mjini au kahiza intsi, atu ewaika akongo hatu ha goko na hatu wachimvoya awaruhusu akongo kuguta pindo ra vazire. Na osi wariomguta ehozwa.
71Mafarisayo na baadhi ya aandishi warioekala wadzomborera Yerusalemu ekusanyika wachimzunguka Jesu.2Na mafarisayo na aandishi eona kukala baadhi ya anafunzie ehia mkahe pkwa mikono michafu iyo kai dhaoga. 3Pkwa kukala mafarisayo na aandishi osi kawaria mpaka waose mikono yao tototo wanagwieiea utamaduni wa azee. 4Mafarisayo wahouya kombola hatu ha soko kawaria mpaka waoge pkwanza, na kuna sheria zinjine arizo wanazifua kabisa, chikala na hamwenga na kojesa vikombe, masufuria, vyombo.5Mafarisayo na aandishi emuza Jesu, “Pkwa noni anafunzio kawatii na kuzifua utamaduni wa azee ehu, wanaria chakuria hasiho koga mikoni?”6Lakini iye wewaambira, “Isaya wetabiri tototo kuhusu mwimwi mafarisayo na aandishi wanafiki, weandikwa atu aa wanariheshimu pkwa milomo yao, lakini mioyo yao ikure na mimi. 7Wananihendera ibaada zisizo na maana, wachifundisha sheria za anadamu here mahochoho gao.8Mdziiricha sheria ya Mlungu na kugwirira pkwa tamaduni za azee enu.” 9Jesu achiwaambira mwezikahala amri za Mulungu pkwa kukala mtunze tamaduni zenu! 10Pkwa kukala Musa wegomba, mheshimu babayo na mameye, na iye amhukanaye babaye au mameye hakika yundafa.11Lakini mnagomba, “Hene mtu achogomba chitu cha kumwahidi babaye au mameye cha msada wowosi ario mndeehochera kombola pkwangu ni hazina ya kanisa,” vivyo ni kugomba kukala, nidziwomboza pkwa Mulungu? 12Vivyo kuruhusu mhoho kuhenda jambo rorosi pkwa ajili ya babaye au mameye. 13Mnazihenda amri za Mlungu kukala bale pkwa kuheha tamaduni zenu, mnahende manji ga jinsi iyo ganagohalana.”14Jesu weweha makutani kaheri na kuwaambira, “Mnisikize mimi, mwimwi mosi na mpate kunelewe. 15Kakuna chakuria chochosi chombolacho konze ya mtu aricho chinaweza kumchafua mtu chenjiracho ndaniye, ni chicho agombacho mtu chicho chimchafuacho. 16Chikala mtu yeyosi yuna masikiro ga kusikira na asikire jambo hiri na aelewe.”17Jesu ahouricha umati wa atu pkwenjira nyumba, anafunzie wachimza kuhusu mfano uo. 18Jesu achigomba, “Na mwimwi pia bado kamdza elewa? Komona kukala chakuria chochosi chimwinjiracho mtu kachiweza kumuchafua. 19Pkwa kukala chaweza pkwenda pkwenye moyowe, lakini chinaenjira pkwenye tumbo ye na kisha chinatsuoa pkwenye choo, pkwa maelezo gaga Jesu wevihenda vyakuria vyosi kukala vidzo.20Jesu achigomba chicho chicho chinamombola mtu ndani chicho ndochimchafuacho. 21Pkwa kukala nikombola ndani ya mtu, ndani ya moyo nikombola Mawazo maovu, usherati, wevi, walogaji, 22uzinzi, tamaa mbovu, ubaya, ukengaji, ufisadi, wivu, kukashifu, madzivuno, ujinga. 23Maovu gaga gosi ganaombola ndani nag ago ndigogamchafuango mtu.”24Jesu welamka kombola haho harihokala yusegehe na kuka pkwenda kahiza mkoa wa Tiro na Sidoni. Weinjira ndani na kahenzere mtu yeyosi amanye kukala wekala haho, lakini kaiwezekanire kumfitsa. 25Lakini shafula mwanamhe wekudza pkwa Jesu ariye mhohowe mtite wekala na roho chafu. Weikira habarize achidza na kubiga mavindi maguluni pkwapkwe Jesu. 26Mwana mche iye wekala myunani wa kabila ra Kifoenike wemgwira Jesu amwinge pepo ombole pkwa bintiye.27Jesu achimwambira mwanamche wariche ahoho wariswe pkwanza chakuria pkwa kukala sisiwa kuhala chakuria cha ahoho na kuwatsuhira kuho.” 28Lakini iye mwanamche achimjibu na kugomba, “Nivivyo Bwana hata kuko tsini ya maza ni kuria mabaki ga chakuria cha ahoho.”29Jesu achimwambira, “Pkwa kukala unaamini vivyo, uhuhu pkwenda pepo yudzimombola binti yo.” 30Mwanamche weuya nyumbani pkwapkwe na achimona bintiye yuhehe chifa ndani na pepo wekala yudzombola.31Yesu weombola kaheri konze ya mkoa wa Tiro na kutsupira Sidoni pkwelekea baharini ya Galilaya mpaka kanda ya Dekapoli. 32Na wachimrehera mtu ariekala na makoto na wekala kaweza kunena tototo, emusihi Jesu aike mikono dzuluye.33Jesu weomomboza mtu yuyu konze ya kukutana pkwa sihi na achika vyialavye pkweye masikiloge na baada ya kutsitsa mahe weguta ulimiwe iye mtu. 34Jesu welola dzulu Mlunguni, achihema na kumwambira, “Efatha,” vivyo ni kugomba “fuguka!” 35Na mda uo uo masikito gachifuguka na chirichokala chizulia lulimi chebanangwa na achiweza kugomba tototo.36Na wewaamuru wasimwambire mtu yeyosi lakini kadhi arivyowaamuru, vivyo ndivyo warivyo tangaza habari zizo pkwa unji. 37Hakika eshangazwa na kugomba, yuhenda chila chitu tototo. Hata yudzigahneda makoto kusikira na mabubu kunena.
81Kahiza siku zizo pkwekala kaheri na kundibomu na kawakahire na chakuria. Jesu achiweha anafunze na achiwaambira, 2Ninalihumira kundi riri pkwa kukala wadzenderera kukala nami pkwa muda wa siku tahu na Kawana chakuria. 3Nichiwalaga wauye madzumbani mwao bala kuria wanaweza kuzimia njirani pkwa nzala na baadhi yao wadzombola kure sana.” 4Anafunzie wachimujibu, “Hundaweza kupata hiko mikahe ya kutosha kahiza sehemu hehe ino isiyo na atu ili kuwashibisha atu aa?”5Achiwauza, “Mna mikahe mingahi?” Wachigomba, “Saba”. 6Achiwaamuru umati usagale hotsi. Achihola mikahe saba, achimushukuru Mlungu na achiikata, achiwapa anafunzie wayike mbere zao nao wachiyika mbere za umati.7Pia ekala na Samaki atite achache na baada ya kushukuru wewaamuru anafunzie wawagavire vivi pia. 8Eria na wachitosheka, na ekusanya vipande virivyo baki vikahana vibomu saba. 9Pkwe kala na atu hehe elfu nne kisha ewahicha wenende. 10Maha achipanda dau hamwenga na anafunzie na wachenda kahiza ukanda wa Dalmanutha.11Kisha mafarisayo wachombola nap kwanza kubishana naye emala awape ishara kombola mlunguni ili kumjaribu. 12Achihuzunika moyoni mw’apkwe achigomba, “Pkwa noni chiviazi chino chinatsafuta ishara? Nawambira mwimwi jeri kakuka ishara indiyoombozwa pkwa chiviazi chichi. 13Kisha achiwahicha, achenjira ndani yad au kaherri achuka pkwenenda upande mnjine.14Wakati uo anafunzie ekala wasahau kuhala mikahe ya kutosha, ekala na mukahe mmwenga tu ndani yad au. 15Jesu achiwaonya achigomba, “Mukahe na muhzirinde dhidi ya tsatsu ya mafarisayo na tsatsi ya Herode.”16Anafunzi ekala wachibishana ao pkwa ao dzulu ya kusokala na mikahe. 17Jesu ariho manya gago, achiwauza, “Mbona mnabishana kuhusu kusolaka na mikahe. Bado kamona au kamwelewa? Au mna mioyo migumu?18Mna matso kamona? Mna masikiro kamsikira? Kamkumbukiha? 19Nirihoikata mikahe mitsano pkwa atu elfu tsano, mwehala vikahana vingahi virivyo odzala vipande vya mikahe? Wachimujibu, “Kumi na viri.”20Na nirihoikata mikahe saba kahiza ya atu elfu nne, mwehala vikahana vingani virivyodzala vipande vya mikahe?” Wachigomba, “Saba.” 21Achiwaambira, “Bado kamwelewa?”22Wachifika Bethsaida atu haho wachimreha chipofu mmwenga pkwa Jesu na kumsihi Jesu amgute. 23Jesu achimgwira mkono iye chipofu na kumlongoza konze ya chijiji. Arihomtsitsira mahe matsoni na kumwikara mikono weemza, “Unaona chochosi?”24Welola dzulu na kugomba, “Naona atu wanaonekana hehe mihi inatsembera.” 25Kisha achika kaherimikono dzulu ya matsoge na mtu iye achifugula matsoge, uwezowe wa kona uchuya, naye weona vitu vyosi waziwazi. 26Jesu ahimwichira enende nyumbani pkwapkwe na achimwambira, “Usenjire chidzidzini.”27Jesu weuka na anafunzie pkwenda vidzidzini vya Kaisalia ya Filipi, wachikala njirani wawauza anafunzie, “Atu wana sombadze mino ni ani?” 28Wachimjibu wachigomba, “Yohana mbatizaji, anjine wanagomba Eliya, na anjine mmwenga a manabii.”29Achiwauza, “Lakini mwino mnambadze mino niani?” Petro achimwambira, “Uwe u masihi.” 30Jesu achiwaonya wasimwambire mtu yoyosi kumuhusu iye.31Na achanza kuwafundisha ya kukala mwana wa Adamu lazima yundateswa pkwa mambo manji na yundakahalwa ni azee na makuhani akulu na aandishi na yundalogwa, na baada ya siku tahu yundafufuka. 32Wegomba ujumbe uu waziwazi kanda na achanza kumukemea.33Lakini Jesu wegaluka na kuwalola anafunzie na kisha achimkemea Petro na kugomba, “Enda nyuma yangu. Shetani! Kugaza mambo ga Mlungu, bali gaana damu.” 34Kisha achiweha umati na anafunzie hamwenga na kuwaambira, “Mtu yeyosi achihenza kunitua adzikane mwenye, auhale msalabawena anitue.35Kwa kukala yeyosi ahenzaye gangamiza maishage pkwa ajili yangu na pkwa ajili ya injili yundagokola. 36Inamfaidi noni mtu kuupata ulimwengu wosi na kisha kuyangamiza maisha ge? 37Mtu yunaweza komboza koni badala ya maishage?38Yeyosi anonehaye haya mimi na mameno gangu kahiza chiviazi chichi cha uzinzi a dhambi, mwana wa Adamu yundamonera haya mtu iye andihokudza kahiza utukufu wa babaye hamwenga na Malaika watakatifu.
91Achiwaambira, “Amini nawaambira, wakuko baadhi yenu wadzioema hahu wario kuwandatata kufa kabla ya kuwona ufalme wa Mlungu uchidza pkwa nguvu.” 2Na baada ya siku handahu Jesu wewahala Petro, Yakob na Yohana hamwenga naye dzulu ya murima hachiyao, kisha achigeuka sura mbere yao. 3Mavazige aching’ala sana, meruhe kuriko arivyo mtu yeyosi duniani andeweza kuyang’arisha.4Kisha Eliya hamwenga na Musa eomborera mbere yao, nae kala wa chizungumza na Jesu. 5Petro wejibu achimwambira Jesu, “Mwalimu, ni vidzo sisi kukala hah ana hudzenge vibanda vihahu, chimwenga pkwa ajiliyo, chimwenga pkwa ajili ya Musa na chinjine pkwa ajili ya Eliya.” 6Pkwa kukala kamanyire kugomba maana eogoha sana.7Ingu richidza na richiwafinika, kisha sauti ichombola kahiza riro ingu, “Yuyu ni mwanagu mhenzwi, msikizeni iye.” 8Ghafla wariholola kuku na kuku kawamonere kaheri mtu yeyosi hamwenga nao isihokala Jesu tu.9Warihokala wanateremka kombola mrimani, achiwaamuru wasimwambire mtu yeyosi gago gosi wadzigogaona, mpaka mwana wa Adamu andihofufuka kombola pkwa wafu. 10Pkwa vivyo wachika jambo riro ndani ya mioyo yao enye lakini ejadiliana ao pkwa ao ninoni maanaye “Kufufuka kombola pkwa wafu.”11Emuza Jesu, “Pkwa noni aandishi ni kugomba lazima Eliya adze pkwanza?” 12Achiwaambira, “Eliya yunadza pkwanza kudzia mambo gosi. Pkwa noni basi yeandipkwa kukala idzimpasa mwana wa Adamu kupata mateso manji kudahauliwa? 13Lakini nawaambira ya kukala Eliya wegonya kudza na wachimhendera warivyohenza hehe irivyoandipkwa dzuluye.”14Na walihofika pkwa anafunzi, eona kundi bomu rudzuwazunguka na andiki ekala wanabishana nao. 15Na maha waribomona Jesu, kundi hosi heshangaa na kumuchimbirira kumulamusa. 16Wewauza anafunzie, “Mnabishana nao dzulu ya noni?”17Mtu kahiza umati wemjibu, “Mwalimu, nidzimreha mwanagu pkwako yuna hoho chafi inayo muhenda asiweze kumba. 18Nikumkamata na kumubwaga hotsi, naye yunamboza povu mlomoni na kugaga meno na kukala mgumu. Nidziwavoya anafunzio wamomboze iye pepo lakini kawawezere. 19Achiwajibu, “Chiviazi chisichoamini nindakala namwi hata rini? Nindawavumira mpaka rini? Mreheni pkwangu?”20Wachimreha iye mvulana pkwapkwe. Roho mchafu arihomona Jesu, ghafla yemwenjiza kahiza kutetemeka. Mvulana wegwa hotsi na komboza povu mlomoni. 21Jesu wemuza babaye, “Wekala kahiza hali hii pkwa muda wani?” Baba wegomba, “Hangu uhoho. 22Mara zinjine nikumubwaga kahiza moho au pkwenye madzi na kujahibu kumwangamiza chikala unaweza kuhenda chochosi huhurumie na uhusaidie.”23Jesu wemwambira, “Chikala unaweza? Chila chitu chinawezekana pkwa yeyosi aaminiye.” 24Ghafla baba wa mhoho wekiri na kugomba, “Naamini, nisaidie kusokuamini pkwangu.” 25Wakati Jesu arihoona kundi rinachimbirira pkwao, wemkemea roho mchafu na kugomba, “Uwe hoho bubu na chiziwi, nakuamuru ombola pkwapkwe, usimwenjire kahehi.”26Weriha na kumhangaisha mvulana pkwa nguvu na kisha achimombola. Mvulana weonekana hehe yudzefa. Ndiho anji wachigomba, “Yudzefa,” 27Lakini Jesu wemhala pkwa mkono achimunula, na mvulana Achema.28Wakati Jesu ariho enjira ndani ya nyumba, anafunzie emuza pkwa faragha, “Pkwa noni kuhuweza kuyomboza?” 29Achiwaambira, “Ainaii kayombola isihokala pkwa mavoyo.”30Wachombola haho na kuchiriha Galilaya kahenzere mtu yeyosi amaye wariho. 31Pkwa kulama wekala yunafundisha anafunzie, Achiwaambira, “Mwana wa Adamu yundalaviwa mikononi mwa atu, na wandamolaga. Andihofa, baada ya siku tahu yundafufuka kaheri.” 32Lakini kawelewere maelezo gaga na eogoha kumuza.33Ndiho efika Kaperinaumu. Baada ya pkwenjira ndani ya nyumba achiwauza, “Mdzikala mnafadili noni njirani?” 34Lakini ekala chimya pkwani ekala wanabishana njirani kukala nani adzikala mubomu zaidi. 35Arihosagala hotsi achiweha kumi na airi hamwenga na achiwaambira, “Chikala yeyosi yunamala kukala wa pkwanza ni lazima akale wamwisho na mtumishi wa osi.36Achimhala mhoho mtite achimwika kahikahi yao. Achimhala kahiza mikonoye achiwaambira, 37“Yeyosi amhocheraye mhoho hehe yuyupkwa dzina rangu pia yudzinihochera mimi na ichikaa mtu yudzinihochera mimi tu, lakini pia aliyenihuma.”38Yohana achimwambira, “Mwalimu, hudzimona mttu yunamboza pepo pkwa dzinaro na hukamzulia pkwa sababu kahutua.” 39Lakini Jesu achigomba, “Msimzulie pkwa kukala kakuna andiyehenda kazi bomu pkwa dzina rangu na ndiho kisha baadaye agombe neno baya hohosi dzulu yangu.40Yeyosi asiyekala chinyume nasi yuu pande wehu. 41Yeyosi andiyekupa chikombe cha madzi ga kunua pkwa dzina rangu uwe ni wamasihi. Amini nawaambira Kanda thawabuye.42Yeyosi awakoseshaye mmwenga waho wa atite aa waniaminio mimi kudzipkwala indekala vidzo pkwapkwe kufungiwa dziwe ra kusagiha singoni na kutsuhiwa baharini. 43Chikala mkonii uchikukosesha ukate, ni baha pkwenjira kahiza uzima bila mkono kuriko pkwenjira kuzimu uchikala na mikono yosi kahiza moho usiozimika.” 44Hatu ambaho funza kuwafa na moho usiozimika (Kaumo kahiza nakala za kapindi).45Chikala chegulu uchikukosesha ukate. Ni vidzo pkwako pkwenjira uzimani uchikala chirema kuriko kutsuhiwa kuzimu na magulu mairi. 46Hatu hariho funza kawafa na moho usioweza kuzimika.”47Chikala dzitsoro richikukosesha ring’ole. Ni vidzo pkwako pkwenjira kahiza ufalme wa Mlungu uchikala na dzitso mmwenga kuriko kukala na matso mairi na kutsuhiwa kuzimu. 48Hatu harihofunza ao kawafa na moho usiozomika.49Pkwa kukala chila mtu yundenjizwa munyu pkwa moto. 50Munyu nu mudzo, lakini chikala munyu uchangamiza ladhaye, unawezadze kuihenda ukale munyu kaheri? Mkale munyu mwimwi pkwa mwimwi na mkale na Amani chila mmwenga na mnjine.”
101Jesu achuka mtaa uo na achenda kahiza mkoa wa Yudea na mtaa ng’aombi ya mho waa Yorodani na makutano emtua kaheri. Wewafundisha kaheri hehe irivyokala kawaidaye kuhenda. 2Na mafarisayo ekudza kujaribu na wachimuza, “Ni halali pkwa Bwana kumpa talaka mchewe?” 3Jesu achiwajibu, “Musa wawaamuru noni?” 4Wachigomba, “Musa weruhusa pkwandika cheti cha talak ana kisha kumuricha muchewe.”5“Ni pkwa sababu ya mioyo yenu migumu ndo maana wewaandikira sheria ii.” Jesu achiwaambira. 6“Lakini chila mwanzo wa uumbaji Mlungu wewaumba mwanamlume na mwanamche.7Pkwa sababu ii mwanamlume yundamricha babaye na mameye na yundaungana na mchewe. 8Na ao airi wandakala mwiri mmwenga, pkwa kukala siairi kaheri, bali mwiri mmwenga. 9Pkwa vivyo arichochunganisha Mlungu, mwanadamu asichitenganishe.”10Wariokala ndani ya nyumba, anafunzie wachimuza kaheri kuhusi riri. 11Achiwambira, “Yeyosi ampayetalaka yunahenda uzinzi dzuluye. 12Mwana mche naye achimricha mlumewe na kuhalwa na mwanalume mnjine yunahenda uzinzi.13Kisha emuhehera ahoho ao atite ili agute, lakini anafunzi wachiwakemea. 14Lakini Jesu arihotambua riro wekasirika na achiwaambira, “Waruhusuni ahoho atite wadze pkwangu, na musiwazulie pkwa kukala ufalme wa Mlungu ni wa wario here.15Ujeri nawaambira, yeyosi asiyeuhochera ufalme wa Mlungu here mhoho mtite hakika kaweza pkwenjira kahiza ufalme wa Mlungu. 16Kisha achiwahala ahoho mikononi mwapkwe na achiwabariki achiwaikira mikonoye dzuluyao.17Na arihoanza safariye mtu mmwenga wemchimbirria na achibiza mavindi mbeheze achimza, “Mwamudzo nihendedze ili niweze kurithi uzima wa milele?” 18Na Jesu achigomba, “Pkwanoni unaneha mudzo? Kakuna ariye mudzo isihokala Mlung ariye mudzo, isihokala Mlungu hacheye. 19Unazimanya amri: Usolage, usizini, usieye, usishuhudie, usitoe ushuhuda wa ulongo, usidanganye, usilasai, mheshimu baba na mameyo.20Mtu iye achigomba, “Mwalimu, gaga gosi nidzigatii hangu nichikala chijana. 21Jesu wemlola na kumuhenza achiwambira, “Unahungukirwa chitu chimwenga upaswa uguze vyosi ulivyo navyo na uwape masikini, na undukala na hazina mlunguni ndihokisha udze unifue.” 22Lakini wekaya tamaa pkwa sababu ya maelezo gaga, weuka kauli ii ariyonena mwenye huzuni na achenda zapkwe achikala mwenye huzuni, pkwa kukala wekala na mali nyinji.23Jesu acholola pande zosi na achiwaambira anafunzie, “Ni vigumu jinsi hiyo irivyo vigumu kukala tajiri pkwenjira kahiza ufalme wa Mlungu! 24Anafunzi ashangazwa pkwa maneno gaga, Lakini Jesu achiwaambira kaheri, “Ahoho, ni vigumu jinsi hivyo pkwenjira kahiza ufalme wa Mlungu! 25Ni rahisi pkwa ngamia kuchira pkwenye tundu ra sindano kuriko tajiri pkwenjira kahiza ufalme wa Mlungu.”26Eshangazwa sana na wachisemezana, “Vivyo nani andiye okoka.” 27Jesu achiwalola na achigomba, “Pkwa binadamu kaiwezekana, lakini siko pkwa Mlungu pkwa kukala kahiza Mlungu gosi ganawezekana.” 28Petro achanzaa kusumurira naye, “Lola huricha vyosi na hudzikufua.”29Jesu achigomba, “Ujeri nawaambira mwimwi kahana ariyericha nyumba, au kaka au dada au mame au baba au ahoho, au ardhi pkwa ajili yangu na pkwa ajili ya injili. 30Ariye kandahochera maha gana zaidi ya sasa haha duniani kahiza siku zizi: nyumba, kaka, dada, mame, ahoho, na ardhi pkwa hamwenga na mateso na urimwengu udzao, uzima wa milele. 31Lakini anji ario apkwanza wandakala wandakala amwisho na ario amwisho wandaka apkwanza.”32Warihokala njirani pkwenda Yerusalemu, Jesu wekala yetangulia mbere yao, anafunzi eshangaa na ao wariokala wanamfua nyuma eogoha, ndiho Jesu achihomboza achiwahala kanda kaheri ahuu kumi na airi na achanza kuweleza amachi chindampata pkwapkwe vivi karibuni. 33“Lola, hunenda mpaka Yerusalemu, na mwa wa Adamu yundafikisha pkwa makuhani akulu na andishi; wandamhukumu ate na wandamomboza pkwa atu amataifa. 34Wandamdhihaki, wandamtsitsira mahe, wandamubiza fimbo wandamuchapa mijeledi na wandamlaga. Lakini baadaye siku tahu yunda fufuka.”35Yakobo na Yohana, ana a Zebedayo, ekudza pkwapkwe na kugomba, “Mwalimu hunakuhienza hunamala uhuhendere chochosi hukuvoyacho.” 36Wewambira, “Mnamala ni wahendere noni?” 37Wachigomba, “Huruhusu husagale nawe kahiza utukufuo, mmwenga kahiza mkonoo wa kulume na mnjine mkonoo wa kumotso.”38Lakini Jesu wewajibu kammanya kammanya mvoyacho mnaweza kuchinuera chikombe aricho nindachinuera nindachinuera au kuvumirira ubatizo urio nindubatizwa?” 39Wachimwambira, “Hunaweza.” Jesu achiwaambira, “Chikombe nindichochinuera mndachinuera na ubatizo ario pkwao nebatizwa mndavumirira. 40Lakini andiye gagala mkono wangu wa kulume au mkono wangu wa kumotso goo mimi wa komboza, lakini ni pkwa ao wario pkwao idzigoma pkwandaliwa.”41Ao anafunzi anjine kumi warivyo sikira gaga wachanza kuwatsukirira sana Yakobo na Yohana. 42Jesu achiweha pkwapkwe na kugomba, “Mnamanya kukala ao wana dhaniwao ai wahalwao kukala atawala wa atu amataifa nikuwatawala na maofisaa ao mashuhuri nikutekeleza mamlaka dzulu yao.”43Lakini kaipaswa kukala vivi kahi yehu, yeyosi ahenzaye kukala vivi kahi yehu, yeyosi ahenzaye kukala mubomu kahi yenu lazima awahumikire. 44Na yeyosi ahenzaye kukala wa pkwanza kahi yenu ni lazima akale mtumwa wa osi. 45Pkwa kukala mwana wa Adamu kadzire kuhumikirwa bali kuhumika na kugomboza maishage komboza uhaiwe kukala faida pkwa anjine.”46Wachidza Yeriko arihokala achuka Yeriko na anafunzie na kundi bomu mwana Timayo, Batimayo chipofu muvoyaji wesagala kanda ya bahabaha. 47Arihosikira kukala ni Jesu Mnazareti weaanza achanza kubiga kululu na kugomba, “Jesu, Mwana wa Daudi, nihurumia!” 48Anji emkemea iye chipofu, wachimwambira anyamale. Lakini weriha pkwa sauti zaidi, “Mwana wa Daudi nihurumia!”49Jesu wemana achamru ehewe. Emweha iye chipofu, wachigomba, “Kala shujaa! Uka! Jesu yunapkweha.” 50Achiritsuha pembeni kotire, achiruka dzulu na kudza pkwa Jesu.51Jesu achimjibu na kugomba, “Unahenza nikuhendere noni?” Iye mwanamlume chipofu achimjibu, “Mwalimu, ninahenza kona.” 52Jesu achimwambira, “enda, imaniyo idzikuhoza.” Haho haha matsoge gachona maha achiweza kulola kaheri, na achimfua Jesu bahabahani.
111Sasa warihoka wafika Yerusalemu, ekala karibu na Bethfage na Bethania pkwenye mrima wa Mizeituni, Jesu achiwahuma airi miongoni mwa anafunzie 2na achiwambira, “Endani kahiza chidzidzi chirichokuko mkabala wenu chikala mdzenjira mmo, mndamona mwana punda ariye kadzapandwa. MFuguleni mmhehe pkwangu. 3Na chikala yeyosi achiwaambira pkwa noni mnahenda vivi? Mnapawa kugombi, Bwana yunamhitaji na kisha yundamdzia haha.”4Wachenda wachimkuta mwanapunda yufungwa kunze mriangoni konze ya njiha bomu nao wachimfugula. 5Na baadhi ya atu wariokala wadzema haho wachimwambira, “Mnahenda noni kumfugula mwana-punda iye?” 6Wachiwaambira hehe Jesu arivyowaambira, na atu wachiwahi wenende.7Wachimreha mwana-punda pkwa Jesu na wachihandika nguo zao, naye achisagala. 8Atu anji wachitandika mavazi gao bahabahani na anjine wachitandaza mafani wahigo Sakata mashambani. 9Ao wariotangulia mbereye na ao wariomfua ebiza kululu, “Hosana! Yubarikiwa adzaye pkwa dzina ra Bwana. 10Udzibarikiwa ufalme udzao wa baba yehu Daudi! Hosana dzulu Mlunguni.”11Kisha Jesu achenjira Yerusalemu achenjira hekaluni achilola chila chitu. Sasa, wakati wekala upkwenda weombola pkwenda Bethania hamwenga nao kumi na airi. 12Machehoge warihokala wachombola Bethania, weona nzala.13Na achona pkwa kure mtini wenye majani achenda ilia one chikala yundaweza kupata matunda dzuluye, arihofika achona makodza tu pkwa kukala kaikarire majira ga matunda. 14Achiwaambira, “Kahana yeyosi andiyearia tunda kombola pkwako kaheri na anafunzie wachisikira.15Wachifika Yerusalemu naye achenjira hekaluni na achanza kuwomboza konze aguzaji na agulaji ndani ya hekalu. Achizipendu la meza za abadilishaji wa pes ana vihi vya ao wariokala wachiguza majia. 16Kamhurugihe yeyosi kubeba chochosi hekaluni chiriwaza kuguzwa.17Achiwafundisha na kugomba, “Je, kaya ndikirwe, nyumba yangu indaehewa nyumba ya sala pkwa mataifa gosi? Lakini mdziihenda pango ra anyang’anyi.” 18Makuhani akulu na aandishi esikira arivyo kala yugomba, neo etafuta njira ya kumwangamiza, hata vivyo emogoha pkwa sababu umati weshangazwa na mafundishoge. 19Na dziloni irihofika, euka mdzini.20Warihokala wachitsembera madzacha, eona mhi wa mtini udziuka hata pkwenye mizijiye. 21Petro achikumbukira na kugomba, “Rabii! Lola, mhi wa mtini urioulani udzikauka.”22Jesu achiwajibu, “Mukale na imani kahiza Mlungu. 23Amini nawaambira kukala chila awambiraye mrima uu uka na ukadzitsahe mwenye bahari, na chikala kana mashaka moyoni mwapkwe lakini yunaamini kukala adzichochigomba chindakala, vivyo ndevyo Mlungu andivyohenda.24Pkwa vivyo ninawaambira, “Gogosi mgavoyago aminini kukala mdzigahochera, nago gandakala genu. 25Mwemaho na kuvoya, mnapaswa kusamehe chochosi mrichonacho dhidi ya yeyosi ilikukala Baba yenu ariye Mlunguni awasamehe pia mwimwi makosa genu. 26(Lakini msihosamehe wala Baba yenu ariye mlungumi kandawasamehe dhambi zenu.”)27Wachuya Jerusalemu kaheri na Jesu arihokala achitsembera hekaluni, makuhani akulu, aandishi na azee ekudza pkwapkwe. 28Na wachimwambira, “Pkwa mamlaka higo unahenda mambo gano?”29Jesu achiwaambira, “Nindawauza swali mwenga, nambirani na mimi nindawaambira pkwa mamlaka higo ninagahenda mambo gaga. 30Je, ubatizo wa Yohana weombola mlunguni au weombola pkwa anadamu? Nijibuni.”31Wachijadiliaa miongoni mwao na kushindana na kugomba, “Chikala huchigomba, kombola mlunguni yundagomba, pkwa noni basi kamwaminire?” 32Lakini chikala hundagomba, “Kombola pkwa anadamu.” Ewagoga atu, pkwa kukala osi eshawishika kukala Yohana wekala nabii. 33Ndiho wachimjibu Jesu na kugomba, “Kahumanya.” Ndiho Jesu achiwaambira, “Tamimi si ndawaambira ni pkwa mamlaka higa na gahenda mambo gaga.”
121Kisha Jesu weanza kuwafundisha pkwa mafumbo achigomba, “Mtu wenyala mnda wa mizabibu, acirixungushira ukuta na achitsimba shimo ra shinikizo ra divai. Achidzenga mnara na kisha achiripandisha shamba ra mizabibu pkwa akurima amizabibu, kisha achisafiri safari ya kuhe. 2Wakati uriofika, wemhuma mtumishi pkwa akurima amzabibu kuhochera kombola pkwao baadhi ya matunda ga shamba ra mizabibu. 3Lakini emkamata, wachimuhiga na wachimwinga bila chochosi.4Kisha achihuma pkwao mtumishi mnjine na wachimjeruhi chitswani na kumhendera aibu. 5Bado achimhuma mnjine na yuyu wachimolaga ewahende ra anjine anji mambo gaga here gago wachiwabiga anjine na kuwaloga anjine.6Wekala bado na mtu mmwenga zaidi wa kuhuma mwana mhezwi. Naye achikala wa mwisho ariyehumwa pkwao. Achigomba, “wandamheshimu mwanangu. 7Lakini ao akurima amizabibu wachambirana, “Yuyu ndiye mrithi, dzoni humolage iye na urithi undakala wehu.”8Emvamia, wachimolaga na kumtsuha konze ya shamba ra mizabibu. 9Pkwa vivyo, Je! Yunda hendadze mmiliki wa shamba ra mizabibu? Yundadza na kuwangamiza akurima amizabibu na yundarikabidi shamba ra mizabibu pkwa anjine.10Kamdzapata kusoma andiko riri? “Dziwe ambaro adzengi erikahala ridzikala dziwe ra pembeni. 11Riri eombola pkwa Bwana, na ni ra ajabu matsoni pwehu.” 12Baada ya gaga, vilongozi achiyahudi etsafuta njira ya kumgwira Jesu pkwani efahamu kukala wenena mfani uo dzulu yao. Lakini eogoha umati wa atu, vivyo emricha na wechenda zao. 13Kisha wachiwahuma baadhi ya mafarisayo na maherodia pkwapkwe ili kumhega pkwa maneno. 14Warihofika wachimwambira, “Mwalimu, hunamanyeuwa u wa jeri na kuyumbishwa na mtu yeyosi pkwa kukala kuna upendeleo, unafundisha njira ya Mlungu kahiza ujeri. Je! Ni haki kuriha kodi pkwa kaisari au la? Je! Hunaweza kuriha au la? 15Lakini Jesu wemanya unafiki wao na kuwaambira pkwa noni mnanijaribu? “Nipeni shilingi niweze kuilola.”16Wachireha mwenga pkwa Jesu, achiwaambira, “Je! Ni sura na maandishi ga nani garigo hano?” wachigomba, “Ya Kaisari.” 17Jesu achiwaambira, “Mpeni Kaisari vitu vya Kaisari na mlungu vitu vya Mlungu.” Wachimstaajabia. Kisha masadukayo wagombao kahana ufufuo emwendera wachimza, wachigomba,18“Mwalimu, Musa wehandikira kukala chindogu ya mtu achira na kumricha mche nyumaye, lakini karichire mhoho, mtu yunda mhala mche wa nduguye na kudzipa ahoho pkwa sababu ya nduguye. 19Pkwe kala na ndugu saba, wa pkwanza wehala mche na kishi achifa, karichire ahoho.20Kisha wahihi achimhala naye achifa karichire ahoho. 21Na wa hahu dzavivyo kawahichire ahoho. 22Na osi saba kawarichire ahoho! Mwishowe na mwanamche pia achifa. 23Wakati wa ufufuo, wandiho fufuka kaheri. Je! Yundakala mche waani? PKwa kukala ndugu osi saba ekala emhala.”24Jesu wewaambira, “Je! Ii sio sababu yenu kukosesha pkwa kukala kamamanya maandiko wala nguvu za Mlungu?” 25Maana wandihofufuka kombola pkwa wafu, kawahala wala kawahalwa bali ni here Malaika mlunguni.26Lakini kuhusu watu ario wandafufulwa. Je! Kamdzasoma kahiza chitabu cha Musa kahiza habari za chitsaka jinsi Mlungu arivyogomba naye na kumwambira, “Mimi ni Mlungu wa Abrahamu, na Mlungu wa Isaka, na mlungu wa Yakobo?” 27Iye si Mlungu wa wafu, bali wa warioo hai, mwekosa kabisa.”28Mmwenga wa aandishi achidza na kugasirika mazungumzo gao, weona kukala Jesu wewajibu tototo wmuza, “Je! Ni amini hiyo iriyo na muhimu zaidi kuriko zosi?” 29Jesu wemujibu, “Iriyo ya muhimu ni ii sikiza, Israeli, Bwana Mlungu wehu. Bwana ni mmwenga. 30Lazima umhenze Bwana Mlunguo pkwa moyoo wosi pkwa nafsi yoyosi pkwa akiliyo yosi na pkwa nguvuzo zosi. 31Amri ya hiri ni ii, lazima umhenze jiraniyo here unavyodzihenza mwenye, kahana amri nyinjine bomu zaidi za zizi.”32Mwandishi achigomba, “Vidzo, Mwalimu! Ugomba jeri kukala Mlungu ni mmwenga na kukala kakuna mnjine zaidi ye. 33Kumhenza iye pkwa moyo wosi na pkwa ufahamu wosi na pkwa nguvu zosi na kumhenza jirani here mtu adzihenzavyo mwenye ni zaidi ya sadaka zosi za kochwa na dhabihu.” 34Wakati Jesu arihoona weomboza jibu ra busara achimwambira, “Uwe kukure na ufalme wa Mulungu.” Baada ya haho kakuna hata mmwenga ariye thubutu kumza Jesu maswali gogosi.35Na Jesu arihokala achifundisha hekaluni wegomba, “Je! Yekaladze andishi nikugombadze kukala masihi ni mwana wa Daudi? 36Daudi mwenye kahiza roho mtakatifu, wegomba, “Bwana wegomba Bwana wegomba pkwa Bwana wangu sagala kahiza mkono wangu wa kulume mpaka niwaike aduizo tsini ya magulugo! 37Masihi yunaweza kukala mwana wa Daudi pkwa jinsi hiyo?” Na kusanyiko bomu ra atu emsikizi pkwa furaha.38Kahiza mafundishoge Jesu achigomba, “Dzihadarini na aandishi waatamanio kutsembera na joho rire na kulamswa pkwenye masoko 39na kusagala pkwenye vihi vya akulu kahiza masinagogi na hata haheshima shereheni. 40Hata wanaria nyumba za ajane na wanavyoya mavoyo mare ili atu wawalole aatu wandarochera hukumu iriyo bomu.41Kisha Jesu achisagala rotsi karibu na sanduku na sadaka ndani ya eneo ra hekalu, wekala achilola atu wariokala wachenjiza pesa zao ndani ya sanduku atu anji matajiri eika chasi chibumu cha pesa. 42Kisha mwanamche mjane masikini wekudza na pkwenjiza safu mbihi za thamani ya senti mwenga.43Achiweha anafunzie na kuwambira, Amini nawaambira, mwanamche yuyu mjane masikini yudzenjiza chasi chibomu zaidi ya osi ario wadzomboza kahiza sanduku na sadaka. 44Pkwani osi wadzomboza kombolana na unji wa mapato gao lakini mwanamche mjane yuyu kombola kahiza umasikiniwe yudzedziza pesa zosi arizo yudzipaswa kuhumira pkwa maishage, “Na kusagala pkwenye vihivya akulu kahiza masinagogi na hatu ha heshima shereheni.
131Jesu arihokala achitsembera kombola hekaluni, mmwenga wa anafunzie achimuza, “Mwalimu, lola mawe gano na madzenga gakushangaza!” 2Jesu achimwambira, “Lola madzenga gano mabomu? Kahana hata dziwe mwenga rindiro sala dzulu ya rinjine ambaro karindagwagwa hotsi.”3Na arihokala yusegehe dzulu ya mrima wa mzeituni chinyume na hekalu, Petro, Yakobo, Yohana na Andirea wachimuza pkwa siri, 4Hwambire mambo gano gandomborera rini? Ni nono dalili ya mambo gano komborera?5Jesu achaanza kuwaambira, “Dzihadarini, mtu asiapotoshe. 6Anji wandadza pkwa dzina rangu wachigomba, mimi ndiye na wanda wapotosha anji.7Mndihosikira habari za viha na fununu za viha mgogohe, mambo gaga lazima gandomborera. Lakini mwisho bado. 8Pkwa maana taifa rindainuka dhidi ya taifa rinjine na ufalme dhidi ya ufalme handakala na matetemeko ya aridhi hatu mbalimbali na nzala gago ni mwanzo wa utsungu.9Dzihadarini wanda wahirika mpaka mabarazani na mndabigwa kahiza makanisa mndemiswa mbere ya atawali na wafalme pkwa ajili yangu hehe ushuhuda pkwao. 10Lakini injili lazima pkwanza ihubiriwe pkwa mataifa gosi.11Wandiho wagwira na kuwakabidi mgogohe kuhusu chicho mndicho gomba pkwa kukala kahiza mda uo, mndapewa chicho mndichochigomba, kaindakala mwimwi mndigomba bali rroho mtakatifu. 12Ndugu yundamsaliti ndugu olagwe baba yunda msaliti mhoho we, wandainuka dhidi ya aviazi ao na kuwahenda waolagwe. 13Mndahalwa n achira mtupkwa sababu yad zina rangu, lakini ahenzaye kuvumirira mpaka mwisho, mtu iye yunda okoka.14Mhorona tsukizo ra uharibifu ridzema hatu hariho karipaswa pkwema (asomaye na afahamu) ndiho wario ndani ya Yudea wachimbirire mrimani. 15Naye ariyeko dzulu ya dari asitime ndani ya nyumba wala kuhala chitu ndaniye. 16na ariye mndani asuye kuhala nguoye.17Lakini ole wao anaache enye mimba na wamwisao kahiza siko zizo! 18Voyani kukala isomborere wakati wa Peho. 19Pkwa kukala zizo zindakala siku za dhiki bomu iriyo kaidzaomborera namnaye hangu Mlungu arihouumba urimwengu hata sasa wala kaindakalaho kaheri. 20Kala Bwana asingefupisha siku zizo kabana mtu ariye andiyeokolewa lakini pkwa ajili ya eteule arioatsagula wefupisha siku zizo.21Wakati uo chikala mtu yeyosi yundawaambira, “Lola masii yuhaha! Au lola yukuhahu! Msalabani. 22Pkwani makristo ga ulongo na manabii ga wandaomborera na wandomboza ishara na maajabu ili kukala wawakenge, yamkini hata ateule. 23Dzihadarini nidzisonga kuwaambira gaga gosi kabila ya wakati24lakini baada ya dhiki ya siku zizo, dzua rindejizwa chiza mwezi kaundomboza mwangawe, 25nyota zindagwa kombola anfani na nguvu zirivyo kuko mulunguni zindatingizika. 26ndiho wandihomona mwana wa Adamu achidza mainguni pkwa nguvu bomu na utukufu. 27Ndiho yundahuma malaikaze na yundawakusanya hamwenga ateulewe kombola pande bomu nne za dunia, kombola mwisho wa dunia mpaka mwisho wa mbingu.28Dzifundisheni kombola pkwa mtini maha tu tao rinahoanza kukala laini na kuchipuka majanige, mnamanya majira ga chiangazi idzikaribia. 29Vivyo vivyo, monaho monaho mambo gago gachihendeka, tambuani ya kukala iye yu karibu na malangoni.30Jeri nawaambira, chiviazi chichi kachindachira mpaka mambo gaga gosi gatimie. 31Mbingu nan chi zindachira, lakini maneno gangu kagandachira kabisa. 32Lakini kuhusu siku iyo au sasa, kakuna amanyaye hata maika mlunguni, wala mwana ila Baba.33Kalani angalifu chesani pkwa kukala kammanya ni muda hio gandaomborera. 34Ni here mtu agafiriye yunaricha nyumbaye na pkwika atumishie kukala atawala wa nyumba chila mmwenga Kazie na kumwamuru mrinzi kusagala matso.35Pkwa vivyo kalani matso! Pkwani kamumanya ni mimi bwana wa nyumba andihouya nyumbani inawezekana ni dziloni, usiku wa maneni wakati jogolo hindihoika au madzacha. 36Chikala yundadza ghafla asikukute uhehe 37niwambiracho nawaambira chila mtu chesani!”
141Yekala siku mbihi tu kabla ya pasaka nay a mikahe isiyoinjizwa tsatsu, makuhani akulu na andikaji ekala wachitsafuta namna ya kumgwira Jesu pkwa sihi na kumolaga. 2Maana ekala wanagomba, “Guo wakati wa sikukuu atu wasidze wakahenda fujo.”3Wakati Jesu arihokala Bethania nyumbani pkwa Simoni mkoma na arihokala achitegemea mezani mwanamche mmwenga achidza pkwapkwe achikala na tupa ya alabasta yenye manukato ya thamani bomu, iriyoni nando mbidzo. Achiivunza iyo tupa na chimwanaga iyo nahdo chitswani mwapkwe. 4Lakini pkwekala na baadhi yao wariotsukirwa wachizungumuza ao pkwa ao na kugomba, “Ni noni sababu ya pkwangamika pkwa manukato gaga? 5Manukato gaga gandeweza kuguzwa pkwa zaidi yad inari Magana mahahu na wakapewa maskini kisha wachimkemea.6Lakini Jesu achigomba, “Mricheni pkwa noni mnamsumbua? Yuhenda jambo ridzo pkwangu. 7Siku zosi mnao maskini hamwenga namwi na wakati wowosi mnahothamani munaweza kuhenda madzo pkwao lakini kamndakala nami wakati wosi. 8Yuhenda chicho adzichoweza yudzuhala mwiri wangu mafuha pkwa ajili ya mazishi. 9Jeri nawaambira chila hatu injli inahohubiriwa kahiza urimwengu wosi chicho adzichohenda mwanamche yuyo chindazungumzwa pkwa ukumbushowe.10Kisha Yudasi Isikariote, mmwenga wa ao kumi na airi wepkwenda pkwa makuhani akulu ili kukala apate kumlavia pkwao. 11Wakati makuhani akulu esikira vivyo, ehamirwa na wachiahidi kumpa pesa weanza kutsafata nafasi ya kumlavia pkwao.12Siku ya pkwanza ya mkahe usioenjizwa tsatsu wakati warihoomboza mwana kondoo wa pasaka, anafunzie emwambira, “Unahenza hwende hiko hukaandae ili upate kuhia mlo wa pasaka?” 13Achiwahuma airi wa anafunzie na kuwambira, “Endani mdzini na mwanamlume yutsukula diramu na madzi yundakutana namwi, mtueni. 14Nyumba andiyo enjira mfueni na kumwambire mwenye nyumba iyo mwalimu yugomba, “Chihiko chumba cha ajeni hafu nindihoria pasaka na anafunzi angu?” 15Yundawonyesa chumba chibomu cha dzulu chiricho na gamani chiricho tayari. Hendani maandalizi pkwa ajili yehu haho.” 16Anafunzi euka wachenda mdzini ekuta chila mtu hehe arivyokala yudziwambira na wachiandaa mlo wa pasaka.17Wakati irihokala dziloni, wekudza na ao kumi na airi. 18Na warihokala wachiifikirira meza na kuria, Jesu wegomba, “Jeri nawambira, mmwenga kahi yenu anayeria hamwenga nami yundanisaliti.” 19Osi esikitika, na mmwenga baada ya mnjine emwambira, hakika sii mimi.20Jesu wejibu na kuwambira, “Ni mmwenga wa kumi na airi kati yenu, mmwenga ariye sasa yunatsatsa honje kahiza bakuli hamwenga nami. 21Pkwa kukala mwana wa Adamu yunda pkwenda here vivyo maandiko gagombavyo dzuluye. Lakini elewe mtu iye ariye kutsupiraiye mwana wa Adamu yundasalitiwa! Indekala vidzo zaidi pkwapkwe here mtu iye asingevialwa.”22Na warihokala wachiria. Jesi achihala mkahe, achiabariki na chiummega, wewapa achigomba, “Halani, uu ni mwiri wangu.” 23Achihala chikombe, achisukuru na achiwapa, na osi wachichinwera. 24Achiwaambira, ii ni damu yangu ya agano, damu imwagikayo pkwa ajili ya anji. 25Jeri nawambira, sindanwe kaheri kahiza vyala riri ra mzabibu mpaka siku iyo nindiinwa mbisha kahiza ufalme wa Mlungu.”26Wariho gonya pkwenda wiha, epkwenda konze kahiza mrima wa Mizeituni. 27Jesu achiwaambira, “Mwimwi mosi mndadzitenga kure nami, pkwa kukala idzandipkwa nindamubiga mchungani na kondoo wandatawanyika.28Lakini baada ya kufufuk pkwangu nindawatangulia mbere yenu Galilaya.” 29Petro wemwambira, “Hata chikala osi wandakuricha, mimi sindakuricha.”30Jesu achimwambira, “Jeri napkwambira, rero-naam, usiku uu uu, kabla jogolo kadzaika mara mbihi undakala udzinikahala maha tahu.” 31Lakini Petro achigomba pkwa kusisitiza, “Ichikala ni lazima nife newe, sinda kuricha.” Osi eomboza hadi iyo iyo.32Wachifika hatu haiwaho Gethsemane, na Jesu achiwambira anafunzie, “Sagalani haha wakati nasali.” 33Achiwahala Petro, Yakobo na Yohana hamwenga neye, achanza kuhuzunika na kutaabika sana. 34Wewambira, “Nafsi yangu inahuzuni sana hata kufa, bakini hah ana mchese.”35Jesu achenda mbehe chidogo, achigwa hotsi achivoya chikala indawezekana kukala saa ii indemwepeka. 36Wegomba “Aba, Baba, mambo gosi ganawezekana pkwako. Nusiha chikombe chichi. Lakini see mapenzi gangu, bali mapenzigo.”37Achuya ya kuwakuta wahehe na achimwambira Petro, “Simoni, je urehe? Kuwezere kuchesa hata saa mmwenga? 38Chesani na kuvoya pkwa kukala msidze mkenjira kahiza majaribu. Hakika roho I radhi, lakini mwili ni dhaifu.” 39Achenda kaheri na kuvoya, na wehumira maneno gagogago.40Arihouya kaheri, achiwakuta wahere pkwa kukala matso gao gekala maziho. Kawamanyire noni cha kumwambira. 41Achimuya maha yah ahu na kuwaambira, “Badi mrehe na kupumzika? Inatosha! Saa ifika. Lola! Mwana wa Adamu yunasalitiwa mikononi mwa enye dhambi. 42Lamkani hwendeni. Lola, iye anisalitiye yukaribu.”43Arihokala bado yunagomba, Yudasi mmwenga wa ao kumi na airi achifika na kundi bomu hamwenga naye enye mapanga na marungu, kumbola pkwa makuhani akulu, waandishi a azee. 44Wakati uo msalitiwe wekala yudziwapa ishara achigomba, “iye nindiyemubusu ndeye mgwireni na kumhirika tsini ya urinzi.” 45Wakati Yuda arihofika, mmwenga pkwa mmwenga wepkwenda pkwa Jesu na kugomba, “Mwalimu” na achimubusu. 46Kisha wachimwenjiza tsini urinzi na kumkamata.47Lakini mmwenga kahi yao ariema karibu naye achomboza pangahe achimubiza mtumishi wa kuhani mkulu na kumukata sikiro. 48Jesu achimwambira, “Mkudza kunigwara na mapanga na marungu here mnyang’anyi?” 49Wakati chila suku ninakala namwi na nichifundisha hekaluni, kamnigwirire. Lakini riri rihendeka ili maandishi gatimie. 50Na ao osi waliokala na Jesu emricha na kuchimbira.51Chijana mmwenga ariyekala yuvala vazi ra kitani hacheye arirokala yudzizungusha, wekala yunamtua Jesu ao atu walimgwira. 52Weiricha iyo nguo ya kitani na kuchimbira huhu.53Warimlongoza Jesu pkwa kuhani mkulu haha wariho kusanyika hamwenga naye akulu a makuhani osi, azee na aandishi. 54sasa Petro achimtua pkwa kuhe pkwelekea pkwenye lua ra kuhani mkulu, wesagala hamwenga na maafisa, achoha moho ilidzoho.55Wakati uo makuhani akulu osi na baraza zima ra Ayahudi ekala wachitsafuta Ushahidi dhidi ya Jesu ili wapate kumolaga lakini kawapatire. 56Pkwa kukala atu anji eheha Ushahidi wa ulongo dzuluye. Lakini hata Ushahidi wao kaufananire.57Baadhi egomba na Kureha Ushahidi wa ulongo dzuluye, wachigomba, 58Hwemsikira achigomba, “Nindarihariu hekalu riri rirotengezwa pkwa mkono, na ndani ya siku tahu nindaridzenga rinjine risirotengenezwa pkwa mikono.” 59Lakini Ushahidi wao kaufananire.60Kuhani mkulu Achema kahikahi yao na achimza Jesu, “Je, kuna jibu? Atu ano wanashuhudia noni dzuluyo?” 61Lakini wesagala chimya na kajibire chochosi, mala nyinjine kuhani mkulu achimhoji na kugomba, “Je, wee umasihi, mwana wa Mlungu ariye barikiwa?” 62Jesu achigomba, “Mimi ndiye. Na undamona mwana wa Adamu yusegere mkono wa kuria wa nguvu na achidza maingu ga mlunguni.” 63Kuhani mkulu achitahura mavage na kugomba, “Je, bado hunamara mashahidi? 64Madzisikira kufuhu wamziweni ni hio?” Na osi emhukumu hehe mmwenga adziyesitahili chifo. 65Baadhi wachanza kumtsitsira mawe na kumfinika uso na kumubiga pkwa ngumi zao na kumwambira, “Tabiri!” Maafisa emhala na kumubiga.66Kuku Petro arihokala yuhotsi luani, mtumishi mmwenga wa atumishie wachiche wa kuhani mkulu achidza pkwapkwe. 67Wemwona Petro arihokala yudzema achoha moho na achimulola pkwa hehi na kugomba, “Nawe pia wekala na Mnazareti, Jesu.” 68Lakini wekahala, achigomba, “Simanya” jogolo hichika.69Lakini mtumishi wachiche wemona na weanza kuwaambira kaheri ao ario ekala wadzema haho, “Mtu yuyu ni mmwenga wao.” 70Lakini, wekana kaheri, baadaye chidogo wadzokala wadzema haho ekala wachimwambira Petro, “Hakika uwe ni mmwenga wao, pkwa kukala ewe pia ni mgalilaya.”71Lakini weanza kudzika mwenye hotsi ya laana na kuapa, “Simmanya yuyu mtu mmuzungumzaye.” 72Mara jogolo heika mara mbiri, kisha Petro achikumbuka maneno arigo Jesu arivyo kala yudzimwambira, “Kabila jogolo kadzaika mara mbiri undanikana mara tahu. Na wegwaga chiriro.
151Madzacha na mapema akulu amakuhani na azee na andishi na baraza zima ra Wayahudi wachishauriana hamwenga kisha wachimfunga Jesu na wachimlongoza na wachimhirika pkwa Pilato. 2Pilato achimza, “Wee umfalme wa Ayahudi?” Achimjibu, “Uwe ugomba gago.” 3Akulu amakuhani wachielekeza mashitaka machi dzulu ya Jesu.4Pilato achimza kaheri, “Kujibu chochosi? Kona vyo wanavyokushitaki pkwa mambo manji?” 5Lakini Jesu kamjibire Pilato na vivyo wemshangaza.6Pkwa kawaidi wakati wa sikukuu Pilato nikumfugurira mfungwa mmwenga, mfungwa wadziye mvoya. 7Hekala na mtu ariyeehewa Baraba jela, yufungwa hamwenga na aovu wariokala wakati wa uovu. 8Kundi richidza pkwa Pilato, na kumvoya kuwahendera here arivyohenda haho kapindi.9Pilato achiwajibu na kugomba, “Mnahenza niwarichire mfalme wa wayahudi?” 10Pkwa kukala wemanya ni pkwa sababu ya wivu akulu amakuhani emgwira Jesu na kumreha pkwapkwe. 11Lakini akulu amakuhani echochea kundi kubiga kululu pkwa sauti kukala Baraba arichirwe badalaye.12Pilato achiwaba kaheri na kugomba, “Nimhendedze mfalme wa Ayahudi?” 13Wachibiga kululu kaheri, “Msulubishe!”14Pilato achiwaambira, “Yuhenda jambo riro baya?” Lakini wachizidi kubiga kululi zaidi na zaidi, “Msulubishe.” 15Pilato achilamala kurihenzeza kundi, achiwafugurira Baraba. Achimubiga Jesu mijeledi kisha achimomboza ili asulubiwe.16Askari emlongoza mpaka ndani ya lua (urio makao mabomu ga serekali) na wachikusanya chikosi chizima cha asikari. 17Wachimvika Jesu joho ya hanji ya zambarau na wachisokata taji ya miya wachimvika. 18Wachanza kumdhihaki na kugomba, “Salam mfalme wa wayahudi.”19Ekala wachimubiga chitswani pkwa fimbo ya mwanzi kumtsitsira mahe, wachibiga magoti mbereye pkwa kumheshimu. 20Hata wachigonya kumdhihaki, wachimvula riro jobo ra rangi ya zambarau na kumvika mavazige, na wachimomboza konze pkwenda kumsulubisha. 21Mtu Fulani, Simoni Mkirene ariyekala runenjira mdzini kombola mndani (Baba ye Aleksanda na Rufo) na wachimlazimisha kutsukula msalaba wa Jesu.22Asikari wachimhirika Jesu hatu hehewaho Goligotha (Maana na tafsiri ii ni, sehemu fuvu ra chitswa) 23Wachimpa uchi uriotsanganywa na manemane lakini kanwire. 24Wachimsulubisha na wachigavia nguoze, wachibigira kura kuamua chipande andichopata chira asikari.25Inapata saa tahu madzacha warihomsulubisha. 26wachika dzuluye chibao chirichoandipkwa shitaka, “Mfalme wa Wayahudi.” 27Emsulubisha hamwenga na majambazi airi, mmwenga upandewe wa kuria na mnjine kumotso pkwe. 28Na maandiko gachitimis garigonenwa kukala wehesabiwa hamwenga na aovu.29Nao wariokala wachitsupa emhukana wachitikisa vitswa viao wachigomba, “Aha! Uwe undiyerivunza hekalu na kuridzenga pkwa siku tahu, 30dzokole mwenye na utime hotsi kombola msalabani!”31Pkwa namna iyo iyo akulu a makuhani emdhihaki na kugomba, “Wewokola anjine, lakini kaweza kudzokola mwenye. 32Mriche masihi, mfalme wa Israeli teremka hotsi vino kombola msalabani ili huweze kona na pkwamini.” Na ao wariosulubiwa hamwenga naye pia wachimhukana.33Irihofika saa sita, chiza richiza dzulu yya itsi yosi mpaka saa chenda, 34Jesu webiga kululu pkwa sauti bomu, “Eloi! Eloi! Lama sabaktani!” Ichika kala na maana, “Mlungu wangu, Mlungu wangu, pkwa onni udziniricha?” 35Baadhi ya ao warioema warihosikira wachigomba, “Lola yunamweha Eliya.”36Mtu mmwenga achichimbira aike uchi wa sira kahiza godoro na kuhiza dzulu ya mhi wa mwanzi achimpa ili anwe, mtummwenga achigomba, “Ngoja hulale chikala Eliya yundadza kumtimisha hotsi.” 37Kisha Jesu achirira pkwa sauti bomu na achifa. 38Pazia za hekalu zichigavika vipande viri kombola dzulu mpaka hotsi.39Wakati jemedari mmwenga ariyekala yudzema achimwekeza Jesu arihoona yudzefa pkwa jinsi iyo achigomba, “Jeri yuyu mtu wekala mwana wa Mlungu.” 40Ekalaho pia anaache wariokala wachilola pkwa kuhe, miongoni mwao wekalaho Mariamu Magdalena, Mariamu (Mame Yakobo ndogowe Yese) na Salome. 41Wakati arihokala Galilaya emtua na kumhumikiha, na anaache anjine anji pia epkwenda naye mpaka Yerusalemu.42Kurehokala dziloni na pkwa kukala yekala siku maandalizi siku kabla ya sabato. 43Yusufu wa Arimathaya wekudza haho wekala ni mhumwa wa baraza aheshimiwaye mtu anayeutarajia ufalme wa Mlungu pkwa ujasiri achenda pkwa Pilato na kuuvoya mwihi wa Jesu. 44Pilato achishangazwa kukala Jesu tayari yudzefa.45Arihopata uhakika wa jemedari kukala yudzefa, wemruhusu Yusufu kuuhala mwiri. 46Yusufu wekala yugula sanzu, achimtimisha dzulu msalabani achimfunga pkwa sanzu na achimwira ndani ya mbira ririrotsimbwa kahiza dziwe kishi achihika dziwe mriangoni mwa kaburi. 47Mariamu Magdalena na Mariamu mameye Yose eona sehemu arihozipkwa Jesu.
161Wakati sabato irihoma Mariamu Magdalena na Mariamu mameye Yakobo na Salome egula manukato madzo ili waweze pkwenda na kuuhala mafuha mwiri wa Jesu. 2Madzacha na mapema siku yap kwanza ya juma epkwenda mbira wakati dzua ririhoombola.3wachuza na ao pkwa ao? Noni andeuza dziwe pkwa ajili yehu ili hwenjire mbirani?” 4Wakati wariho ona eona kakala dziwe mgonyakuswa naho rekala bomu sana.5wachenjira pkwenye mbira na wachimona chija na yuvala joho reruhe yusegehe upande wa kuria, na wachishangazwa. 6Achiwaambira, “Msogohe mnamtsafuta Jesu Mnazareti ariyesulubiwa yufufuka! Kaho hah alala hohatu wariho kala wadzimwika. 7Lakini enendani mkaambire anafunzie na Petro ya kukala yudziwatangulia pkwelekea Galilaya kuko mndamona hehe arivyo waambira.8Wachuka na kuchimbira kombola pkwenye mbira wachitetemeka na kushangaa kawagombere chochosi pkwa yeyosi sababu eogoha sana.9Mapema kahiza siku yap kwanza ya juma baada ya kufufuka wemborera pkwanza Mariamu Magdalena ariye kombola pkwapkwe wemomboza mapepo saba. 10Weuka na achiwaambira ao wario ekala hamwenga naye wakati warihokla wachoomboleza na kuriha. 11Wachisikira kukala nimzima na yudzonekana naye lakini kawamwaminire.12Baada ya mambo gago, weonekana kahiza sura injine na airi ai wariokala wachenda mashambani. 13Wachiya na kuwambira anafunzi anjine wariobaki lakini kawamwaminire.14Jesu baadaye achidzomboza pkwa ao kumi na mmwenga warihokala wachiria mezani na achiwachemera pkwa kusoamini pkwao na ugumu wa miyo yao pkwa sababu kawawaminire aa wahomona baada ya kufufuka kombola pkwa wafu. 15Achiwaambira, “Enendani urimwenguni kosi na kuihubiri injili pkwa viumbe vyosi. 16Yeyosi aaminiye na kubatizwa yundaokolewa na iye asiyeamini yundahukumiwa.17Ishaha zizi zindagwirana na osi waaminio pkwa dzina rangu wandomboza pepo wandangoma pkwa lugha mbisha. 18wandagwira nyoka na mikono yao n ahata wachinwa chitu chochosi na kolaga kachandawadulu wandaika mikoni yao dzulu ya akongo nao wandapata afya.”19Baada ya Bwana Jesu kugomba nao, achoholwa dzulu Mlunguni na yusegere mkono wa kulume wa Mlungu. 20Anafunzi wachuka wachihubiri chila hatu na Bwana achihenda kazi hamwenga nao na kulihakikisha riro neno pkwa ishara zirizogwirana nao.
