Shubi: Bible for Marko

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Marko

11Iyi ni ntango yinjili ya Yesu Kristo Umwana wimana. 2Nkuko vyandichwe mumuvugishwa Isaya, "Aba ndatumye intumwa yanje imbele yawe umwe azotegula inzila yawe. 3Ijwi yumuntu livugila mubugalagwa "Niu zuze inzila yumwami zigolole inzila ziwe.4Yohana aje abatiza mubugalagwa no kuhubi ni ulubatizo gwo kwihana kukuhaligwa ivyaha. 5Ikihugu chose cha Yude na bantu bose ba Yerusalemu bagiye kwiwe. Baliko balabatizwa nawe kumwonga wa Yordani, balihanye ivyaha vyabo. 6Yohana yalambala umwambalo wa moya yi ngamia musipi wulusato kukibuno chiwe kandi yaladya inzige nubuki bwo mwishamba.7Yalahubiri avuga, "Aliho umwe aliko alaza Hayuma yanje afise inguvu zilenze kusumba jewe sinkwiye kunama hasi no kugulula imigozi zibilato vyiwe. 8Jewe nababatije kumazi aliko wen azobabatiza mwebwe kuli mutima mutagatifu.9Vyalabaye mulizomisi yuko esu kuva Nazaleti yomuli Galilaya abatiza na Yohana kumwonga wa Yordani. 10Aho Yesu yahaguluka kuva mumazi yabonye agabanijwe habona na mutima yululutse hasi hejulu yiwe nkinuma. 11Ijwi liva mwijulu, "Wewe numwana wanje nkunda. Nabelewe chane nawe."12Hanyuma umugendo umwe mutima amutegeka kugenda mubugalagwa. 13Yaliho mubugalagwa imisi milongo ine, agelagezwa na Shetani yali kumwe nibi kokobwo mwishamba nabamalaika balamufashije.14None inyuma ya Yohana kufatwa Yesu yalaje Galilaya atangaza injili yimana. 15Yalavuze, "Ikihe kila geze nubwami bwimana bulegeleje. Nimwihane no kwemela kunjili.16Achiye kunkengela yuluzigwa Galilaya yalabone Simoni na Andrea mugenzi wa Simoni batega ubukila bwabo hagato munyanza kuko bali abalovyi. 17Yesu alabwila nimuz munkulikile nzabakola abalovyi babantu. 18Ubwonyene bachiye baleka ubukila bwabo balamukilikila.19Aho Yesu agendeye kule katoyi, yalabonye Yakobo umwana wa Zebedayo na Yohana mugenziwe bali kubwato balakola ubukila. 20Acha alabahamagala nabo balamuletse swa Zebedayo mubwato nabakozi bakodeshejwe, bala mukuli mukulikila.21Bashitse Kapernaumu, kumusi wisabato Yesu yalinjiye kwisinagogi no kwigisha. 22Balatangayi nyigishijo yiwe, kuko yaligisha nkumuntu umenga alafiseamategeko si nkabanditsi.23Icho kihe hali umuntu mwisinagogi dyabo yalifise impemu mbi, acha ateli ndulu. 24Alavuga, "Tulifise ikicho twokola na wewe, Yesu umunya Nazarti? Uje kutohonya? Ndakuzi ulinde wewe ulumutagatifile wikinege wimana. 25Yesu yalakankamiye mpemu numa umuvemwo. 26Yampemu mbi ila mutula hasi ila muvamwo aliko alalila kwijwi dyo hejulu.27Na bantu bose balatangaye baha balabazanya kila umwe, "bi mbiki? Inyigisho nshasha lifise amategeko? No kutegeka impemu mbi nazo zilamwubaha." 28Ni nkulu zelekeye wene ubwo nyene zilasanza zwa kila hantu umukoa wose wose wa Galilaya.29Ubwo nyene bavuye hanze yisinagogi balinjiye muzu mwa Simoni na Andrea balikumwe na Yakobo na Yohana. 30None na bukwe wa Simoni yali dyamye agwa inyoko ubwo nyene balamubwila Yesu inkulu ziwe. 31Kulivyo yalaje alamufata kukuboko alamuhagulutsa hjulu inyko ila muvanwo acha abanza kuba hudumia.32Kuwo mugoloba ikihe izuba limaze kutibila balamuzamiye kwiwe bose bali bagwaye chabule abafashwe ni mpemu. 33Umuji wose begelaniye hamwe kumudanko. 34Yalabakijije benshi bali bagwaye ingwala zubwoko bwose no kuva namwo impemu mbi myishi aliko ntiyalekula impemu kuvuga kuko zala mumenya.35Yalavutse mukitondo cha kale ikihe hali hakili umwijima yalavyeho alagenda ahantu hihishije yalasenze hiyo. 36Simoni na bose balikumwe hamwe nawe bala mukilikiye. 37Balamukulikye balamubwiza kila umwe alamukulikila."38Alamubwila, " Tugende ahandi hantu, hanze yimiji izungutse, kugila nshobole kuhubili hiyo kandi nicho kituma naje hano. " 39Yalagiye achiye Galilaya yose ahubili mumasinagogi yabo nukukankamila impemu.40Uwalifise umubembe umwe yalaje kwiwe yaliko alamwinginga apfukama amubwila, "Nimba ushaka woshobola kungila mbemwiza." 41Asunikwa ni kigongwe Yesu yolagoloye ukuboko kwiwe alamukolako kwiwe alamukolako, alamubwila ndashaka ube mwiza." 42Ubwo nyene umubembe ulamuvako acha agigwa kuba mwiza.43Yesu alamuhana bikomeye alamubwila agende ubwo nyene. 44Alamubwila, "Nukuli ntuvuga ijambo kuliwe wese aliko genda wiyelekane kumuhelezi kandi tange isadaka kukubela ukwezwa uko Musa yaumye nkubushuhuda bwabo.45Aliko yalagiye abanza kubabwila kila umwe no kukwiza jambo lilenze na Yesu niyashoboye kandi kwinjila mumuji kwidegemvyo kulivyo ychaye ahantu hihishije abantu balaje kuliwe kuva kila hantu.
21Agaulutse Kpernaumu umu hayuma yumusi mito yahiye huvukana yali mukila. 2Abatu beshi chane bali bateleye aho Tamumwaya walio kadi na hadya kumudyango na Yesu yavuze ijambo kulibo.3Hanyuma bamwe abantu aje kuliwe azaye umutu yali yalamugaye abatu bane mbali mbamuhetse. 4Baze kumaningwa kumwengela kukubela yabatu bachiye butubola hejulu yahadya yalili aliko bamaje kutoora umwenge bacha mbululutsa ubulil bwali bumudyamtse icho kimunga.5Yesu amaze kumboa ukwizela kwambo acha abwira icho limuga wanaje uvyaha vyawe ulabha liwe. 6Aliko hali babanyabwenge bamadiko bali bichaye bali baza mumutima wabo. 7Benga uyumutu yashobola kute kuvunga batwo? alachumulabega ni ndeyohalila ivyaha aliko atalimana yanyume?8Yesu ala alamenya mumutima icho bibala mumitima yambo beneyene achala babwila kkubeliki mainyukila kudya? 9Ichorusha ni kihe nicho kuhalilaikimunga kukuvuga ivyaha vawe au kumubwila ati hanguluka tola ubulili bwawe ungende?10Hali kungilango bamenye yako umwana wunutu afise ubushobozi bwakuhalila ivyaha mwisi yalamubwiye udya yamunga ngaye." 11Ati ndakubwiye acha haguluka uwukolele ubulili bwawe utahe muhila iwawe." 12Alohaguluka acha yikorela ubulili bwiwe ala sohoka ibele yabose abalatangala bacha bashimagiza Imana bacha bavunga nalimwe titwali tulabona kilijamo kili.13Acha alasohoka aja kuyaza nabatu bose beshi baha kuliwe alambingisha. 14Aho yacha hose alimwo alangenda ambona lawi imwana walufayo yichaye aho yatoleza ikori alamubwila kulikila alahanguluka ala mukulikila."15Aliko Yesu alimwo aladya ivyukurya muzuhaza beshi batoza ikori nabeshi babavyavyaha baladya na Yesu na bingishwa biwe kuko bali beshi na bobela mukulikira. 16Aliko abayabwenge bivyoditswe babafalizoyo bamaze kubona Yesu aliko alasangla na baya vyaha na begelaya ikoli bacha babwila ibangiswa biwe kukubeli asangila na batozo ikori na batu bivyaha?17Yesu amaze kuva amajambo acha alababwila abatu abatu ati abakomeye atacho mumubili tibashobola kungola umuvuzi atala abangwaye aliko abangwaye ni bobahitaji kuvungwa sinaje kuhamangala ambagololotsi atolo ambaya vyaha.18Abingiswa bahoyani na bafalisayo alisozesha nabatu bamwe alaza kwiwe abalamubwila. Yesu alababwila. 19Yesu alababwila ati benga abangie mubukwe bokwisazesho ngute kadi umukwe akili ngaho hamwena mwe Tiba sobola kwisezesha ngute kadi umukwe bakiri hamwe? None kulivyose vyose umukwe akili ngaho amwena Tina shobola kwisezesha"20Aliko iisi iloza aho umukwe alokungweho kulibo nalizo misi mbalo kwisozesho. 21Tamutu yabaila ipuzu yishuko swasha yipuzu kumwabalo ngushaje kulivyo vyose ikwemo kilovako kukishaje halobaho ukutabuka chane.22Tamutu ashila vino shasha mubiliba bishaje kuvino yach ibisatula na vyose bibili vino mbiliba bilozimila aliko vino ni biliba babitalika mubiliba bishasha shola vino mbiliba bilozimila aliko vino ni biliba babitalika mubiliba bishasha shola vino yawe muliba bisha.23Umusi wisabato Yesu yachiye mumulina yingano nabingishwa bacha batanguka kutola mulibimwe vyingono. 24Nabafalisayo balamubwila laba abigisha bamwe bakola ibitabeleye kumategeko kumusi wisabato?25Alababwila ati timwaso mye kidya yakoze ndaundi yakose aho yagomba ni zala hamwe na batu yalikumwe nabo." 26wenye yalijiye munzu nyimana akalya imikate basizeyo ibele yimana ilijambondyakojwe igihe cha abiathali. Yaluumuhelezi mkulu Nabali abahelezi boka bali balekuliwe kudya imikate iyo aliko Daudi yalaliye alabaha nabadi.27Hayuma Yesu alababwila isabato ayabayeho kubwabatu sumutu kukubela isabato. 28Nicho chotumye umwana wumtu nimana na hadya kwisabato
31None kandi yalinjia yagati yikanisa na mudya hali umuntu afishe ukuboko kwa nyunyuche. 2Haliho abantu bal bameze bamu kulikilana kuba hofu kuleba niko lamukiza kumusi wisabato kugila yuko batwale ulubanza.3Yesu yalababwiye umuntu afishe ukuboko kwa nyunyuche dyuka uhagalala hagati a bantu beshiabo. Non alabwila abantu, 4"None bilakwiye kukola vyukola vyiza umusi wisabato chankwe kukola iita fisha ukuli kubona ubula vywi chankwe kwicha?" Aliko basigaye banumye.5Alabalekwishavu alababala kukokubela yukukomela kwiitima yao nala mubwila yudya muntu, "Golola ukuboko kwawe Alaugolola na Yesu alamukiza ukuboko kwiwe. 6Abafalisayo bagenda na kandi balakola inganlo na hamwe na mahelode hanyuma yiwe kugila bamwiche.7None Yesu hamwe na bigishwa biwe balagiye munyanza na ubumati bunini bwa bantu bwala bakulikila kuva Igalilaya na uyahudi. 8Nukuva Yerusalemu nukuva idumaya ni mbele yayolodani numubanyi wa Tilo na sinochi, ubumati bunini amaze kumva bulumuntu alichene bakoze baje iwiwe.9Na yalaba bwiye abigishwa biwe kutegula ubwato butoyi nonkubela wene nokubela yokwegelana kugila yuko ntibaze bakamwegelana kugila yuko ntibaze baka mwegela. 10No kubela bakijije beshi kugila bulumuntu yalifishe nukubabala yalifishe nukushaka yokugelako kugila amukoleko.11Hohose mpemu mubi bamaze kumubona balaguye hasi imbele yiwe nukulila nabala vuze wewe ulumwana wimana. 12Yalabamulishije kubahamiliza ntibakole amenyekane.13Yalagiye hejulu yumusozi alabahamagala boye shache balagenda iwiwe. 14Alachagula chumina babili(Yabishe intumwa) kugila yuko babe hamwe na wene ashobole kubatua kuvuga ubutumwa. 15Nukuba nubushobola yokukulaho impemubii. 16Alabatolana chumi na babili Simoni yamuhaye izidyo mwa Petro.17Yakobo Umwana womwa Zebedao na Yohana mugenziwe Yakobo, yahawe izina dya Bonegesi aboni abana ba ngurumo. 18No Andelea, Filipo, Batolomayo, Matayo, Tomaso, Yakobo umwana wa Alfayo Thadayo Simoni Ankana nayo. 19Na Yuda Iskariote aliwe yamwase.20None yalagiye muhila numugwi gwa bantu baza hamwe kandi, kandi ntiba shobole kudya kandi nimikate. 21Ulugo gwiwe balibu mvishije inkulu nkizu balagiye kumufata none balavuze yagululuchwe nubwege. 22Abandichi hobaza kuva Yerusalemu balavuze, "Yapazwe na Beelzebuli "nu" mugazwa wimpwemu bii akula impemu bii.23Yesu yala bahamagaye kwiwe nukuvuganabo kungelelavyo, "Nkukuntu nyabaki umasi yoshobola kumukula ho umwasi? 24Hali ubwami bugabanyije gobanyije bwene nyene, ubwami ubwo ntibu shobola kuhagalala. 25Nkiko izuigaba nyishi yene nyene inzu iyo itashobola kuhagalala. Nkiko izuigaba nyishi yene nyene inzu iyo itashobola kuhagalala.26Nku mwasi aludyuka nkiko bitaye nyene wenyene nukubigabanya ntashobola kuhagalala na aloba meze ashiche impela yiwe. 27Aliko ntayuliho kandi numwe ashobola kwinjila hagati inzu yumuntu afishe iguvu nikwiba ibintu vyiwe atakumwugala winkomezi chambele no kandi kwegela nya ibilimo muhila.28Ukuli ndababwila ivyaha vyose vyabana babantu bilo hali gwa hamwe nukuvuga nabi alibo bavuga. 29Aliko wewese ulomuganabi mpwemu Yyela ntalohaligwa nyene afishe ivyaha vyimisi yose. 30Yesu yalavuze lino nokubela bali bavuga abishe mpwemu mubi.31Kandi nyin wiwe na mugezi wiwe balaje bahagalola hanze. Batuma umuntu kumuhamagala. 32Na bantu beshi balibichaye hofi nawe balamubwila, "Nyina wiwe numugenzi wiwe bali hanze nobala kulondela wewe.33Alababwila niche nyina wiwe nabagenzi biwe? 34Alabalevye habali bichaye bahagali kiwe nukuvuga "Leba aba ni maha wanje na bagenzi banje. 35Wewese akola vyishaka Imana umuntu numugenziwa nje a mushikanje na yina wiwe.
41Kandi amanza kwingisha hambavu yinyanza kandi abantu beshi balengelana balamukikiza alinjika imbele mumutu bwi munyanza nokwi chala abeshi chane bali mpela nyanza habavu yinyanza. 2Abingisha vyishi kumingani alavunga iwabo kunyingisho yiwe.3Nimwuviilize umubinyi yalangiye kubiba. 4Akibiba zimwe zingwa uluhande ninyoni zilaza kuzindya. 5Izindi zingwa kulutale aliko hatalibivu nyishi hanyuma ziluma kubela hataliho ibivu vyishi.6Munyabo izuba limaze kwaka ziluma kubela yuko zitafise imizi ziluma. 7Imbuto zanguye hangati yamahwa aliko amahwa yalukunze ilazi mambisha aliko amahwa yalukunze ilazi mambisha aliko mkiza kandinki zama.8Izindi zingwa mwipfu dyaza zilanda neza zilavyala vyamwa mumwanya zikikula no kungwila zimweyi zinyala milongo itatu inzindi milongo italatu izindi ijana ngutwo. 9Alavunga udya weze afise amatwi yupfa na yupfe.10Yesu hoyakwenke badya balihafi niwe badya kumi na babili balamubaza kubelaumuganzi. 11Alavunga iwabo iwanyu mwalalose kunyengeza ubwami bwimana mungabo kwa badya balihaze bulikinuni mingani. 12Kungila balebe nabo balebe mungab nkibabona mungabo bamaze kuva mungabo nkibuvya mungabo nkibimenya chanke sivyo bali kuhidukilani mana yalikubanganyila.13Alavunga iwabo none nkimumenya imigani iyi? Mulo shobola kumenya imingani mwishi? Umutenzi yalateye ijambo. 14Bakei ni badya banguye luhande ninzila ahantu ijambo dyatewe. 15Kandi bamaze kudyumvu mumwanya shetani alaza kulitwala ijambo dyatewe mulibo.16Bakei ni badya batewe hejulu kulutale nabo badyuvushe naningonga ijambo nanigonga baladyakila kumunezelo. 17Kandi nkibafishe imizi yoyose mulibo mungabo nkibihangana mumwanya mutoi mungabo umubabalo nokwingola bimaze kunza kubela yijambo mumwanya nkuchitala.18Abandi ni badya batewe ubela amahwa baladyuka jambo. 19Mungabo ukwingala kwisi ububeshi bwi tango no kwipfuza ibintu vyishi nkivyinjilamo bituma bibana ijambo bicha vyaka yuko livyala ivyamwa. 20Hanyuma yaho haliho badya batewe mubivu vyiza baladyupfa ijambo no kudyakila kandi lilavyala ivyamwa bikei milongo itatu bikei milongo itala ndatu bikiy ijana limwe.21Yesu ababwila none nkuza itala imbele munzu no kusihil hasi yikikapu chanke hasi yubulili uzana munzu nokwishila hejulu yacho. 22Kukubela yuko batafise chochose chinyengeje nacho nyene kilalomeyekana kandi ichangizwe ibanga kitazzo zahabona. 23Aliko ufise amatwi yupfa nawe yupfe.24Alababwila ni mube hafi kwa kidya mupfa kubela ingelo mugelelamo niyo mulongelengwa no kulushaho iwanyu. 25Kubela yuko wene afise alokwakila kulushaho na udya atafise kuva kwiwe bilotwangwa na bidya yalifise.26Alavunga ubwami bwimana bimeze nkumuntu yateye imbuto kubela ibivu. 27Amaze kudyama mwinjolo no kuvyuka bukeye mungitondo na imbuto zilakula mungabo atamenya ukuntu bimenya. 28Isinkitanga imbuto yenyene ubwambele amalema hanyuma amashungwi hanyuma imbuto zikomeye. 29Mumwanya imbuto ilokula imaze kwela nkitwa umwanya kubela ivyamwa vyengeleje.30Alavunga tungelelanye ubwami bwimana ni kintu yabaki chankwe tukoleshe imingani nyabaki kubamenyesha. 31Ni kimbuto ya haladani aliho nintoi chane kusumba imbuto zose zo mwisi. 32Mumwanya, iawe ilakula ikaba nini chane kusumba ibilimwa vyose bilimubusitani,kandi ilakola amalemba bunini nao inyoni zo mwijulu balashobola kukolelaho ivyali vyabo kubela ingitutu chiwe.''33Kumingani myishi yalingishije alavunga ijambo iwabo kungende bashoboye kumunya. 34No kuvunga hamwe atamingani mungabo mumwanya aho yalili wenka alababwila bulikinu chose abingishwa biwe.35Kubela umusi uwo umwanya wi mungaloba umwze kusohola alavunga iwabo tungende mumpande yakabili. 36Ngutwo balaleka abantu balamutwala Yesu mumwanya uwo yaliyamaze kwinjila mubwato ubwato ubundi bwalikumwe nawe. 37None umuyanga munini ngwikivumbuzi na mawimbi agalimo ngijili imbele mubwato bali bwamaze kuzula.38Mungabo Yesu wenyene yalidyamwe mumutwe winyuma yalihuriye balamuvyula balavunga ungomba tupfe. 39Alavyuka alakankamila umuyanga alabwila uluzi habeho amaholo umuyanga ulaleka haliho ubutekelezo bunini.40Alavunga iwabo kubeliki mutinya? None nkimufise ukwizela 41Halatewe ubwoba chane mulibo balavungana benekuli bene uyunide kandi kubela yuko numuyanga nuluzi bimwubaha.
51Balaje maka uluhande lundi gwi habali, kubela umukowa wa Gelasi. 2Ni ghafula umwanya Yesu amalava hanze yu bwato umutu wumutima mumbi yalaje kwiwe kuva mumakabuli.3Umuntu uyu yaba mumakabuli ntawashomboye kumubuza chane ntivyashoboche ni kuminyololo. 4Yaliyafuzwe imwanya yidi ni mpingu ni minyololo yalainogoye iminyololo ni mpingu ziwe zalavunywe ntanumwe afishe inguvu zo kumuchinda.5Ijolo nu mutaga alimu makabuli ni mumisozi yalalize ni kwitema wene nyene kumambuye akaze. 6Hoyamumbona Yesu kulele, yalilukiye kwiwe ni kunama imbele yiwe.7Yalalize kwisauti yikulu, "Mumwanya ndakukolele iki? Yesu umwana wimana ali hejulu chane ndakwiginga mana wewe nyene nunese. 8Kukubela yaliyamubwiye muve mumuntu uyu wewe mtima mumbi.9Nawe alamumbajije, "Izina dyawe ninde?" Na wee alamwishula izina dyaje ni logioni kukumba kuva mbeshi. 10Alamwiginga kadi na kadi ntabatwale hanze yu mukowa.11Mumwanya ikundi linini dyingulumbe dya mililigambuligwa hejulu yu musozi. 12Nambo mwalamwigize mbavuga, "Tutume mwingumbe twilije mulizo. 13Nuko alambalekula umtima mumbi mbalambavuyemwo mbjila mungulumbe ihumbi mbibili balazama munyanza.14Na mbadya balisha ingulumbe mbaliluche ni kutanga italifa ichamboneche mumji ni mwisi niho ambantu mbeshi bava ,bagenda kulemba ichatokeye. 15Niho mbaje kwa Yesu na mbabona umuntu yapagawe ni pepo alifishe ijeshi yikae hasi kwabikwa afishe umbwenge mbukomeye nambo mbalatinye.16Badya mbambonye ichamboneche kumuntu ayaoagawe ni pepo mbalambabwiye ichotokeye kwiwe niku vyelekeye ingulumbe. 17Nambo mbabajije kumwigiga mbagende mumukowa wambo.18Hoya malijila mubwato umuntu yaliyapagawe na mapepo yalamigize agende na wene. 19Aliko ntiyamulekule, Aliko yalamubwiye genda muhila kwawe ni mubantu mbawe, na umbabwile yalakukoleye umwami ni lehema yahawe. 20Nuko alagenda na ambanza kutangaza imbintu mbikulu vyo Yesu yakoze kwiwe kubela Dekapoli, na kila yumwe yalatangawe.21Ni mumwanya Yesu avuche kadi muluhande lundi mubwato umbumati mbunini bwalakosayiche ni kumuzunguka, hoyalihofi yi nyanza. 22Na yumwe wa mbatwale wa Sinagogi yitwa yailo yalaje na amubonye yalanguye mumagulu yiwe. 23Alamufata chane na chane avuga, "mukobwa wange mutoyi agomba kupfa ndakwginga ingo umushileko amamboko yawe ejulu yiwe kugila go alonkei afa ni kumbaho. 24Nuko yalagiye na wene numbumati mbunini bwala mukwilikiye nambo mbala mwegela hofi mbalamuzunguka.25Halu mugolagole amalaso yiwe yalavuye imyaka chumi nimbili. 26Na yalateseche bikwiye hasi yu mutabibu mbeshi na yalakolesheje kila kintu choyalifishe ntivyo ntivyakoze chochosi aliko hanyuma yaho yangumwe amba nihali imbi. 27Yaluvishije ihabali kuvyelekeye Yesu. Nuko yalaje inyuma yiwe mumnya yamala tabula mubumati nawe yalafashe impuzu yiwe.28Kubela yavuze, "Konda yafatako impuzu ziwe gusa chankila. 29Amufasheho ava amalaso yalakize ni kwiyuva umubili wiwe yuko wakize ni kuva mumateso yiwe.30Na ghafla Yesu alangudula muliwe wene nyene yuko inguvu za muvuyemwo na yalahidu kiye ino ni no mubumati bwa bantu ni kubaza ninde yafashe impuzu yaje? 31Abanafunzi mbiwe mbalamubwiye ulambona umbumati umbu mbulakwegeleye ni kukuzunguka nawe ulavuga ninde yafasheko? 32Aliko Yesu yalalevye ino nino kulemba uwakoze ibi.33Umugolagole alamenya ichatokeye kwiwe yalatinye ni kutetemela alaza ni kugwa hasi imbele yiwe ni kumubwila ubukwe li mbose. 34Avuga iwewe mukobwa ichizelo chawe kikoze ambe mzima genda kuchizelo ukile kuva mumbugwayi mbawe.35Hoya malavuga hanyuma ya bantu balaje kuva kumutwale wi sinagogi mbavuga mkabwa wawe yapfuye kubela iki mugendelela kumugola mwalimu?36Aliko Yesu yuvishije chambavuze yala mubwiye umtwale wa Singogi ntutinye wizele gusa. 37Ntiyalekule wewese kugenda na wene atali Petro na Yakobo na Yohana, mwena wambo na Yakobo. 38Balaje muhila kumutwale wa Sinagogi nawe yamboye ivulungu ni kulila kwishi ni kumboleza.39Yijinye muzu, yalababwiye kubela iki kituma mtela idulu kukubela uko? Umwana ntalapfe ila yadyamwe. 40Balamulevye aliko wene alaba kuyeho haze yala mutwaye sewiwe umwana na mama na badya mbali hamwe na bene yijiye yali umwana.41Yalautoye ukumboko kumwana na alamubwila talita kumi yuko avuga mukobwa mutonya ndakubwila vyuka. 42Gafla umwana alavyuka ni kutabula (kukubela yalifishe imyaka chumi ni mbili) na ghafula balafashwe nikushagala kunini. 43Yalambabwiye kunguvu ntauliho wewese ashakigwa kumenya ivyelekeye imbi na yalambabwiye mbamuhe yudya mukobwa ivyokudya.
61Nukugenda aho nukugenda mujini uwabo, nabigishwa biwe balamu kwili kila. 2Isabato isohpye yalatanguye kwigisha kubela ikanisa. Abantu beshi balamumvishe nukutangagwa. Balavuga yalosiki amigisho yano?" "Nichubahilo nyabaki yahawe? "Akola ibiki ibitangaza bino kukuboko kwiwe?" 3Mbega yuno sudya abaza, umwana wa Mariamu numugenzi wiwe hamwe na Yakobo, yose Yuda na Simioni? None bashikiwe biwe, balabaho hano nyene hamwe natwe?" Nantiba nezewe na Yesu.4Yesu alababwira, "Numuvugishwa habula ichubahilo, atali yuko kubela umuji wiwe na mulibene mubagenzi we numunzu yiwe. 5Ntiyashobo ye kukola ibitangaza aho, aliko yalabasizeho amaboko abagwaye bakenya alabakoza. 6Balatangaye chane kubela yuko kutu kwizera kwabo. Hanyuma yalabandeleye mubijiji vyababanyi alimwo aligisha.7Yalabahama gaye abigishwa chumi na zibili alakola kubabwila abantu babili babili, Yalabahaye ubu shaboze hejuulu yu muda yimoni mubu. 8Nuku babwira ntiba twale ikintu chochose hadya bagenda aliko atankoni tu. Ntibatware imikate ni begi namahela mumifuko yanyu. 9Aliko bambale ibilato tabwo ali nkanzu zibili.10Nukubabwira inzu yeyose yumulo kwinjira nimwi chane aho tumuloshobola kugenda. 11Numuji wewese utabakiye nukubu mviliza, nugenda uwabo, numukunguti ivumbi yamagulu yanyu, bibe ntichemezo chabo."12Nabo balagenda bavuga abantu bihone nukuleka ivyaha vyabo. 13Bala bilukanye amadaimoni beshi na balabasize amavuta abagwaye nukukila.14Umwami Herode amaze kuviliza ayo, kubela izina dya Yesu dyali dyamaze kumenyekana chane, mulibo balavuze, "Yohana wu mubatizi yazuche nukubela idyo, yino nguvu nibitangaza ilakola ikazi muli wene. 15Hanyuma yaho bolavuga, ''wuno ni Eliya, "Oya bamwe balavuga, "Wuno numuvugishwa ntuko alamwe muli bamwe mwa badya bavugishwa bakela.''16Aliko Herode amaze kumviliza yano alavuga, "Yohana aliwe yamutemye umutwe yazuwe." 17Kubela Herode wene nyene yala tumwe Yohana afatwe nukumuboha mwibohelo kubela yuko Herodia (umugole wa musazawe wiwe Filipo) kubela wene yali yala mwimuye.18Kubela Yohana yalamubwiye Herode, "Sivyiza kumwimula umugole wa musazawe." 19Aliko Herodia yachiye amwanka na yali meze ashaka kumwicha aliko ntiyashoboye, 20Kuko Herode yala mutinye Yohana yalamenye yuko niwene afishe ukuli umuntu mwelanda na yamusize akomeye. Na amaze kugumisha alamwumviliza yalababaye chane, aliko yalanezewe ku mwumviliza.21Aho amaze kusohora kumwanga bila bonekwa bila sohola kumasi wukuvuka Herode ala balondelela abaganwa biwe ubugenyi nabasoda nabatware ba Galilaya. 22Noho abakobwa ba Herode ali njila nu kucheza imbele yabo alamunezeleza Herode na bagenyi bali bichaye ahonyene ivyokudya vyumugoloba. Niho umwami alamubwira umukobwa nonsege ikintu chochose chushaka nanje ndaguha."23Alamubwira nukuvuga chochose chuza kunsega, ndaguha, nikiche chumwami wanje." 24Alavayo hanze alamubwila nyina wiwe, "Nsege ikiki?" Alavuga umutwe wa Yohana umubatizi." 25Aho nyene kimwe alinjila kumwami alamanza kuivuga, "nshaka umpeleze hagati yisahani umtwe wa Yohana mubatizi.26Umwami yali yumviye chane, aliko kubela chiyemeye chiwe kubela na bagenyi, ntiyashoboye kumwankira chiyaseze chiwe. 27Haho nyene umwami ala mubwila umusilikale mwa badya bamalinze nuku batuma kugenda kumuzanira umutwe wa Yohana. Umulinzi yalagiye kumutema umutwe alimwibohelo. 28Alazana umutwe wiwe kwisahani nukumuheleza umukobwa nabakobwa alamuheleza nyina wiwe. 29Nabigishwa biwe bamaze kumva ivyo, balagiye u mubili wiwe balamutwara kumuzika mukinogo.30Nintumwa balegelanye hamwe imbele ya Yesu, balamubwira vyose vyibakoze ni vyo bigishije. 31Na mwene alababwira, "Nimuze mwebwe nyene ahantu nugahinga tuluhuke twenka. 32Aho bacha balulila ubwato balagenda ahantu kwihelela kwabo bene.33Ali kobala babonye balagenda na beshi ala bamenya hamwe bala lushe namaguruu kuva kumuji yose na bene barasohora munyu mazabo. 34Bamaze kusohora pwani, yalabonye abantu beshi nuku babalila kubela bali bameze ntintama batafishe umunogezi, achatongura kubigisha ibintu vyishi.35Umwanya gubashi mywe chane abigishwa balamwegela baramubwila, "Hano nahantu hiheleye numwanya gulagenda. 36Ubasezere bagende mumji yobabonyi nibijiji kugira bigulile ivyokudya.37Aliko alabishira avuga, "Numu bahe mwebwe ivyo kudya balamubwira, "Turoshobola kugenda kugura imikate yene ifishe ikichilo chamahera mia mbili nukuba ha badye. 38Alababwira mulafishe imikate ingahe? Nimugende bamaze kulonka baramubwira, imikate itano nisamaki zibili.39Alababwira abantu nimwi chale kubela ibigwi bigwi hejulu yivyachi bibisi. 40Balabichalika kubela ibigwi bigwi ijana kumilongo itano. 41Hanyuma atora imikate itano ni samaki zibili, nikuleba mwijulu alajihezagira hanyuma alabaha abigishwa bashileho imbele yabantu hama alagaba isamaki zibili kubantu bose.42Balariye bose hamwe balakwigwa. 43Balagelanije ibihimba vyimi kate vyasigaye biluzura ibiseke chumi na bibili aho ibihimba vyisamaki. 44Bala bahungu ibihumbi bitano balariye imikate.45Hanyuma alaba bwira nimwulile ubwato mugende ahandi balagela Bethsaida, wene alimwo alabasezera kukiteramo. 46Bamaze kugenda alagenda kumusozi kusenga. 47Hageze kumugoloba, nubwato bwabo ahonyene bageze hagati yinyanza na wene yali wenka kwisi yumye.48Kandi yala babonye balimwo balayumba yumba bakubita ama wingu kubela umu yaga gwala babujije imaze kwegera mugitondo alabagendela, alimwo alagenda hejulu yamazi na yashache kubachaho. 49Aliko bamaze kumubona alimwo alagenda hejulu yamazi, bichuzwa nubwoba babonayuko numuzimu ahonyene bacha balaloga. 50Kubela balamubonye bagila ubwoba aho nyene alavuga na bene alababwira, "Mwihagareko ni jewe ntimugire nubwoba."51Ali njila hagati yubwabo, numuyaga ulaleka kuhuhuta na bene balatangala chane. 52Aho ntibali babolewe kubela yidya mikate kubela ubwenge bwabo bwali batonyi.53Na bene bamaze kwa mbuka hakudya, balasohoye mukihugu cha Genesareti ubwato babushila kunkombe. 54Balavuye hanze yubwato ubwo nyene bacha balamumenya. 55Baliluka kuvugu kubela intara yose bamwana kuba zana bagwaye kukileluzo, ahobamaze kumva alaje.56Ahohose amaze kwinjira kubela ivijiji, chankwe imiji kubela ikihugu, babasizeho abagwaye ahantu mwisoko, nabala mubwila nababwira kugorakora kwipfundo yimpuzu ziwe na bose balamukola koye balakize.
71Abafarisayo na bandichi bamwe, bali bavuye Yerusalemu balatelanye baba muzunguka.2Babonye bamwe mubanafunzi biye badyua umukate kumaboko gahumanye yaboneza bakulikiza imigelegenza yaba kela. 3(Kubafarisayo na Bayahudi bose ntobadya batakalavye amaboko yabo neza, bakulikiza imigelegenza yabakela. 4Abafarisayo, bagaluche kuva mwisoko ntibadya bataloge kwana. Haliho nayandi amategeko.)5Abafarisayo nabandichi balamubajije Yesu, "Nikuki abanafunzi balile babayeho bata kulikiza imigelegenzo yaba zehe ko badya umukate bata kalavye amaboko?6Aliko wene yalababwiye, "Isaya yavugishijwe neza kuli mwebwe abanyanzigo, yandiche ababantu banyubaha kuminwa yabo aliko imitima yabo ili kule nange. 7Bankolela imisa itagila akamalo bigisha amategeko yabana babantu nkiko bakiye.8Mwaleche itegeko dyimana mucha mufata ningoga imigelegenzo ya bantu." 9Avuga kulibene mwanse itegeko dyimana kukwiyoloheleza kugila mugumane imigelegenzo yanyu! 10Kubela Musa yalavuze wubahe sona nyoko nudya avuga nabi sewiwe aunyina wiwe hakika azopfa.11Aliko mulavuga, umuntu niyavuga kwa sewiwe au nyina, "Umusada wowose mwolonse kuva kwange nubutunzi bwikanisa (Idyo nikuvuga yuko, natanzwe kumana) 12Kulidyo ntilimulekulila kukola ikintu chochose chase wiwe au nyina wiwe. 13Mfata itegeko dyimana kwatacho limaze mukuzana imigelegenzo yanyu. Ni bintu vyinsi bisusa nivyo mukola.14Yahamagaye ikitelane kandi alababwila, "Munyu mvilize jewe mwebwe mwese mumenye. 15Ntachochose kiva hanze yumuntu kishobola kumwonona umuntu kimwingiye. Au hubwo ni kidya kimuvamwo umuntu nicho kimwonona. 16Nimba umuntu wewese afishe amatwi yo kumva niyumwe."17Yesu aleka ikitelane yingila munzu, abanafunzi biwe balamaubaza vyako kalolelo. 18Yesu alavuga, "Namwe kandi ntimulamenye? Ntimubona yuko chochose chingila mumuntu kitashobola kumwonona. 19Kubela ntiki shobola kugenda kumutima wiwe, aliko chingila muda yiwe hanyuma kihitaho kija mumusilani kwaya majambo Yesu yagize ivyokudya vyose kuba vyiza.20Yalavuze, "Nikidya kiva mumuntu nicho kimwonona. 21Kubela kiva mumuntu, hanze yumutima havamwo ivyiyumvilo bibi, ubushakanyi ubushuma, ubwichanyi. 22Ubusambanyi, kwifpuzanabi, ububi ububeshi, kusambana inzigo ibituchi ubwibone ubujinga. 23Aya mabi yose gavimbele nigogonona umuntu."24Yanyuche kuva hadya yanduluka agenda mumukoawa Tiro na Sidoni. Yingiye munzu ntiyashache iumuntu wewese amenye yuko ali ngaho, aliko ntivyashoboche kumunyegeza. 25Aliko uwomwanya umugole, afishe umwana muto yaliyafashwe ni mpwemu yibi, yumvishe ihabari ziwe, alaza, agwa mumaguru yiwe. 26Uyo mugole yali umuyunani, wikabila ya Bifoeniki yalamusavye wene yilukane impwemu yibi, ive kumukobwa wiwe.27Yesu alamubwila uyo mugole, "Leka abana badya kwanza, kubela musavye wene yilukane impwemu wabana ukawatelela ibwa." 28Aliko uyo mugole alishula avuga, "Ego mwami nibwa hasi yimeza zidya vyakoloche bisagaye kuvyokudya vyabana."29Alamubwila, "Kubela uvuze kutyo niwigile impwemu yibi yamuvuyemwo mukobwa we." 30Uyo mugole yasubiye muhila kwiwe asangamukobwa wiwe adyamye kukitanda ni mpwemu yibi yamuvuyemwo.31Yesu yagiye kandi hanze yumkoa wa Tiro ahitila Sidoni yelekela kunyanza ya Galilaya asiye hagati yi, tala ya Dekapoli. 32Bamzanila uwazivye amatwi kituva neza balamwinginga amushile kwikigaza,33Amukula mwishiegelo alamwihelelaya amshila itoke mumatwi achila famate kikola kululimi. 34Alalagamila alabamwijulu yitsa umutima alakibwila ati Efata lisobanungwa ngozibuka. Alalagamila alabamwijulu yitsa umutima alakibwila ati Efata lisobanungwa ngozibuka. 35Amatwi alizibuka ikigi zululimi zilalekula balavuganeza.36Alabana tingile numuntu babwila aliko abihanije balushiliza kukwiza kulu yiwigose. 37Batagalanebati akoze vyoseneza azbula nabafuye amatwi kadi akavugisha nibilangi.
81Muriyo misi, hali kandi ishengero linini na ntibali bafishe ivyokudya. Yesu arabahamagara abigihswa biwe arababwila. 2"Ndagirira ikigongwe ili shengero bagumye kumwe nanje muriyi misi itatu na ntibafishe ivyokudya. 3Ndababinga munzi ni nzara. Na bamwe muribo bavuye kule chane." 4Abigishwa biwe baramwishura, "Twokula hehe imikate yokuhaza ababantu kohano ali mukalinga?5Arababaza, "mfishe ibiche bingahe vyi mikate?" Bavuga, "mushanju." 6Abarira ishengero dyichale hasi. Atora imikate mushanju, ashamira Imana ni kuyimanyagura. Arabaha abigishwa biwe bayishile imbele yiwe, nabo bayishira imbele yishengero.7Kandi baribafishe isamaki ntontono zikeya bamaze kushima abwira abigishwa biwe babagabire kutikandi. 8Barariye barahaga na baregeranya ibiche vyari bisigaye, ibikapa binini mushanju. 9Balibegereye abantu ibihumbi bine na yalabareche baragenda. 10Muriwo mwanya binjira mubwato nabigisha biwe bagenda ahegereye Darmanuta.11Kandi Abafarisayo barasohoka batangura kuharira nawe. Bashaka abahe ikimenyecho kuva mwijuru, kukumugeza. 12Aliyumvira chane mumutima wiwe aravuga, "Kubela iki ururuvyaro rulondera ikimenyecho? Ndababwira mbwebwe kweli, ntakimenyecho kizohabwa kururu ruvyaro." 13Hanyuma arabareka yinjira mubwato kandi avaho agenda yelekela murundi ruhande.14Muricho kihe abigishwa baribagiwe kutwala imikate ntibalibafishe imikate kulenga ikiche kimwe chali mubwato. 15Yarabihanije avuga, "Mube maso na mwilinde umwambilo wabafarisayo numwambiro wa Herode.16Abigishwa baravugana bene kuribene, "Nikubela tutafishe imikate. 17Yesu amenye ili na rababwira, "Ni kuki muvugana ivyelekeye kutavugana kutaba ni mikate? Ni muramenya oya? Ntimumenya? Imitima yanyu yabaye itakamantaye?18Murafishe amaso ntimubona? Murafishe amatwi ntimwumva? Nti mwibuka? 19Honagabanya imikate zitanu kubantu ibihumbi bitanu mwatwaye ibikapu bingahe vyalivyuzuye ibiche vyimikate?" Baramwishura, "chumi na bibili."20Na "Aho nagabanya imikate mushanju kubantu ibihumbi bine, mwatwaye ibikapu bingahe?" 21Baravuga, "Mushanju arababwira, "Oya ntimuramenya?"22Baraza Betisaida Abantu abo bazanye kwa Yesu umuntu atabona bamwinginga Yesu amukoreko. 23Yesu afata nukuboko yidya mpumyi, alitwara mukijiji, achira amate mumaso yayo agorora amaboko yiwe, aramubaza, "Urabina ichochose?"24Araramura amaso aravuga, "Ndabona abantu baboneka na nkibiti bigendagenda." 25Niho yagorota kandi amaboko yiwe hejuru ya maso yiwe, udya muntu afundurula amaso yiwe arabona kandi, na arabona buri kintu neza. 26Yesu aramureka agende muhira na aramubwira, "Ntiwinjire mujini."27Yesu yavuyeho nabigishwa biwe agenda mubijijivya Kaisariya ya Filipi. Bali munzira yalababajije abigishwa, "Abantu bavuge jewe ndinde?" 28Baramwishura baravuga, "Yohana abatiza abaridi baravuga, "Eliya na bandi "Umwe mubavugishwa."29Arababaza, "Aliko mwebwe muvuga jewe ndinde?" Petro aramubwira, "Wewe ni Klisto." 30Yesu arabahana ntibwire umuntu uwowese ivyelekeye wene.31Atangura kubigisha yuko umwana wa Adamu alingombwa azobabazwa mubudyo bwishi, na azokwankwa mubashingantahe na baherezi bakuru nabandichi na nabera na kumusi ugira katatu azozuka. 32Avuga idyo jambo atanyegeze niho yatwala Petro iruhande abanza kumwamira.33Aliko Yesu arahindukira arabaraba abigihswa biwe na aramwamira petro ni kuvuga, "Chinyuma yanje shetani! Ntubabaye ivyi Mana, ariko ivyabantu." 34Hanyuma ahamagara ishengero nabigishwa biwe hamwe ni kubabwila, "Nimba hali umuntu ashaka kunkwirikira yihakane wene nyene, atore umusalaba wiwe na ankulikile.35Kuko uwowese ashaka kukiza ubuzima bwiwe azoyazimiza na uwowese azozimiza ubuzima bwiwe kubela jewe ni kubela injili, azoyakiza. 36Bimumarila iki umuntu kuronka isi yose, hanyuma kuronka kwakwa ubugingo bwiwe? 37Umuntu yoshobora kutanga iki mukishingo chubugingo bwiwe?38Uwo wese ambonera isoni na majambo yanje kururu luvyaro gwa basambanyi nu ruvyaro gwabanyavyaha, umwana wu muntu azo mubonera isoni niyaza mubwami bwase wiwe hamwe na bamarayika bera.
91Na yalavuzeiwabo. "Kweli ndavuga iwanyu muli bene hala bantu bahagaze hano ntibala some ulupfu bitabe kubona ubwami bwimana buje kukomezi. 2Zitalagele imisi mukaga Yesu yalabatwaye Petro, Yakobo na Yohana hamwe nawe mumusozi, bwonka nuyene niho tatangula kuhinduka imbele yabo. 3Ivyambalo vyiwe biytangula kubona chane zela kusumbila kusumba umungalishaji wewe mwisi.4Niho Eliya hamwe na Musa balavuye imbele yabo, bali balimo baganila na Yesu. 5Petro yala mwishuye Yesu, mwigisha, bila kwiye twebwe kuba hano, na twubake ibibihila bitatu, kimwene kubelawewe, kimwe no kubela Musa nikindi nu kubela Eliaya. 6None kubela ntiya menya nikiki cho kuvuga, balatiye chane.7Ibichu vyabone che nukubugala. Niho injwi dyavuye mwijulu livuga, "Uyunu mwana wokunda. Mwumvilize wene. 8Naningoga, hobalimwo balaleba, ntibabonye wewe hamwe nawe, aliwe Yesu gusa.9Hobalimwo bale goromoka kuva kusozi, yalaba mulishije kutalikumubwila umuntu wewese udya wese. Vyobabonye kugela kumwana wa Adamu haloba azuche kuva kubapfuye. 10Ndiho babiche ibintu vyabo bonyene. Aliko balavyemelanye bene kulibene nibiki bivuga gute. "Kuzugwa kuva mubapfuye.11Bala mubajije Yesu, Kwebeliki abandichi bavuga bilagambe gwa Eliya aze chambele. 12Alababwila bila kwiye Eliya aloza chambele kukiza ibintu zose. Kubela vyandichwe umwa wa Adamu bila kwiye alonke kubabala kwishi no yankwe. 13Aliko alavungwa iwanyu Eliya yalamaze kuza bamukoze nkuko bashaka, nkiko bimeze amandiko gavuga kubela wene.14Hobali bagaluche kubigishwa balabonye umugwi munini dyalaba zunguluche nabasadukayo balimo balahali la nabo. 15Na kandi hiba mubona umugwi gose gwalatamaliwe nuku mwilukila kumulamucha. 16Yalababajije abigishwa biwe, "Mhalilanabo naba Ejulu nibiki?17Umwe mulibo kuli kumugwi yala mwishuye uwmalimu ndalazanye una wanje kwawe; afishe mpwemu mbialiwe amukola ntashobole kuvuga. 18Na atuma amwononesha kumuzugumila nukumutula hasi nukuva ifulo mukanwa nuku nshwa amenyo nuku vyimba ndala baseza abigisha biwe kuku la mpwemu, aliko ntiba shoboye. 19Yalabishiye , "Uluvyaro lutizeye ndo kwicha namwe kumwanya myabaki? Ndotwalana namwe kandi dyali muzane kwanje.20Balaza umwana wiwe. Mpwemu mubi hoya mubonye Yesu, Naningoga yalamutaye kubela kujugumila. Umuhungu yalaguye hasi nukuvamwo ifulo mukanwa. 21Yesu yala mubazije daha wiwe, yabaya kuliyi hali kumwa gungana gute?" Daha avuga, "Kuva mubwana. 22Bisubiye kandi alagwa mumulilo chankwe mumazi na gelageza kumutila namba woshobola kukola ichochose atuganyile.23Yesu yalamubwiye, "Namba uvyemeye? Buli kintu kileshoboka kuliwe wese amwizeye. 24Naningoga dahawa bana yalalize nukuvuga, "Ndizeye! Fasha kutokwizela kwanje. 25Uwo mwanya Yesu hayabona ugomugwi ndililukila iwabo, yalamukanka miye mpwemu mubinu kuvuga, "Wewe mpwemu utavuga nutumva, ndakulikanije umuleka ntiwinjieiwiwe kandi."26Yalalize kuguvu nukumuhangaisha na mpwemu yamuvuyemo. Umwana yaboneche nkiko yapfuye, niho beshi bavuze, yapfuye. 27Aliko Yesu yalamutwaye kukuboko alamuvyula, numwana yala hagaze.28Kumwanya Yesu hoinjila hagoti abigishwa biwe balamubazije falagha, "Kubeliki tuta shoboye kumukulayo? 29Yalababwiye, "Kungene nkiyi ntavamo atali kumasengo.30Balavuye hadya nukulitila Galilaya ntalokwichala umuntu wewese amenye hobali. 31Kukubela yalimo aligisha abafunzi biwe yalababwiye, "Umwana wa Adamu alogezwa mumaboko ya bantu, nobalo mwicha. Haloba yapfuye, hanyuma yinuse itatu alozuka kandi. 32Aliko ntibamenye vyobabwiwe ivyo, nabaliba bipanze kumwicha.33Niho bageze Karperinaumu Hoyali ali hagati yinzu yalababazije mwalimu mulavuga ibiki munzila? 34Kubela yachiye anuma kwani yachiye ahalika munzila yuko ninde yalibaye munini kusumba. 35Yichaye hasi ahamagala kumi na babili hamwe na yavuze nabo, "Nkikob wewese ashaka kuba wa mbele bila kwiye achaba wimpela nu mukozi wabose.36Yatwaye una mutoyi amushila hagati yabo, amtwa la kumaboko yiwe achavuga. 37Wewese yakile umwana nkiku yu alikwizina dyanje kandi yanyakiye jewe bicha biba umuntu yanyakiye, ntiya kila jewe gusa aliko kandi uwatumye.38Yohana yalamubwiye mwalimu twala mubonye umuntu akulaho impwemu bi kwizina dyawe notucha tula mubuza, kuko kubela tuta mukulikila. 39Aliko Yesu yalavuze ntumumuze kuko yuko ntayuliho alokola ikazi kwizina dyanje no niho hanyuma alovuga ijambo libi hejulu yanje.40Wewese alaba yitanyije natwe aliluhande gwachu. 41Wewese aloguha ikikombe chamazi yokunywa kuko kubela uli na Klisto nukulinda labwila, ntalota kaza igelo yiwe.42Wewese alimo alabatakaza bano batoyi abanyizeye jewe, vyabaye vyiza kwiwe kuhambigwa ibuye dyokunshwa mumuhogo nukutagwa munyanza. 43Nkukuboko kwame kuguma kukutakaza kunogele, bila kwiye kwinjila kubela ubuzima atakuboko chankwe kwinjila kulubanza ufishe na mabokko yose kubela umulilo Gutazima. 44Kulikilana yino misitali zino, "Ahantu haliho imvinga zitapfa numulilo gutazima." Ntibilimo kubela impapulo ziwe.45Nkuko uku gulu kwame kukutakaje; kunogole ila kwiye kwinjila ahantu heza ulikimuga, kuliko kutagwa mulubanza namagulu gambili. 46(Kulikilana zino misitari zino, "Ahantu haliho imvunja hozitapfa numulilo gutazima, "Ntibilimo kubela impapulo ziwe.47Nkiliso dyawelikutakaje lizule bila kwiwe kwame kwinjila mubwami bwimana ufishe iliso limwe; kuli kuba na maso gabili nukutagwa muchobo. 48Ahantu hali imviza zitamva, numulilo gutazima.49Nkuko buli umwe alokozwa nu mulilo. 50Umunyu nimwiza, kumunyu gutakaze akasose kiwe kandi? Mube numunyu mumutima zanu nyene, mube na holoho kwa bulumwe.
101Yesu alagenda hiyo ahantu alangenda kubela mumukowa wa wayahudi ahantu aho impele yulunzi ngwa yulo dani abashengelo balamukulikila kandi alabingisha kandi nkiko yali yalamenyeleye kukola. 2Abafalisayo balamuzila balamungeza no kumubaza nivyo kumugabongabo kumuleka umungole wiwe? 3Yesu alabishula Musa yababwiye ngute? 4Balavunga Musa yalalekuye kwandika ichete cho kulekula umungole no kumwilukana.5No kubela yimitima yanyu ingumwe nicho kituma ya bandikiye amatengeko aya Yesu alababwila. 6Mungabo kuva ubwambele ilema Imana yalalemye umugabongabo numungole ngole.7Kubela uku umungabongabo alomuleka sewiwe na nyina wiwe alongendana numungole wiwe. 8Kandi abobabili baloba umubili umwe kubela sibabali kadi aliko numubili umwe. 9Kubela yuko ichoya fata nyije Imana umwana wimuntu ntangikuleho.10Ahobali munzi abingishwa biwe balamubaza kujana nibili. 11Alababwila udya wese amuleka umungole wiwe nokumwimula umungole uwundu aba alimo alasambana. 12Umungole nawe amuleche umungabo wiwe no kwimungwa numungabongabo uwundi abaalimo akola ubusambanyi.13Nabo bamuzanila abana babo batoi kungilanga abakeleko mungabo abingishwa biwe balabaka nkamila. 14Mungabo Yesu amanze kumenya ivyo nkiyanezelewe nivyo chana alababwila balekule abana batoi baze iwanje. Kandi nkimubabuze kubela abameze nkiaba ubwami bwimana ni bwabo.15Ukuli ndababwila wewe atakiliye ubwami bwimana nkiko bana batoi ukuli kibosho bola kwinjili kubela ubwami bwimana. 16Hanyuma alabatola abana mumaboko yiwe alabahezangila abashilaho amaboko yiwe hejulu yabo.17Atanguye ulungendo ngwiwe umuntu umwe alamwilukila alapfukama imbeke yiwe alamubaza mwingisha mwinza kole ngute kungilango shobole kulanga ubuzima butahela? 18Kandi Yesu alavunga nukubeliki unyita mwinza? Nkauliho alimwinza atali mana yo nyene wenka. 19Ulazimenya itengeko kiwiche kusambane nkiwibe nkushingile intehe ububeshi nkubeshe mwibahe sowawe nanyoko wawe.20Umuntu udya avunga mwalimu ayayose nayu baha kuva nkilumusole. 21Yesu alamuleba no kumukunda alamubwila ubulaho ikinu kimwe ukwiye kunguza vyose vyufise ubahe abakene uloba nubutunzi mwinjulu ni houza ukwilikile. 22Mungabo yalavunisehe umutima kubela yivyo avunze yalangiye alufise umubabolo. Kubela yuko yalifise ubutunzi bwishi.23Yesu alalaba impende zose alababwila abingishwa biwe nukubeliki bingoye umutunzi kwinjila mubwami bwimana. 24Abingishwa biwe balatangazwa kumajambo ayo mungabo Yesu alababwila kandi abana nukubeliki bingoye kwinjila kubela ubwami bwimana. 25Nivyoloshe ingamia kuchila mumwobo wilusenge ngusumba umutunzi kwinjila kubela ubwami bwimana.26Yesu alatangazwa alavunga kumwana wimuntu nkibikunda mungabo sikumana kukubela kumana bilashoka. 27Petelo amuza kuvungana nawe laba twalaleche vyose tulangu kulikila. 28Yesu alavunga ukuli ndababwila mwenge nkanumwe yaleche inzu chankwe musasawe chankwe abana chankwe isi, kukubela jewe no kubela ubutumwa.29Aliko utakila imingendo ijana nongusuvyaho kubela ubu aha mwisi izu musazawe mushikiwe nyina wiwe abana nisi kumangongwa ni ngihungu kiloza ubuzima butahela. 30Mungabo beshi balabambele baloba abanyuma nabali banyuma baloba abambele. 31Aho bali munzila bangenda Yelusalemu Yesu yaliyabangiye imbile yabo ambingishwa balatangangwa na badya balimo bala bakwilikila inyuma nbalatinye niho Yesu yabakula impela kandi badya kumi babili acha amaza kubabwila ikintu kimala kimubako mukanya.32Bari munzira, baduga Yerusalemu, Yesu yarabagiye imbele baratangara. Abamukurukira baratinya yongera, kujana bamwe chumi na babili bariukwabo atangura kubabwira ibigira bimubeko: 33"Laba, tulangenda hiyo Yelusalemu, kandi umwana waadumu alasohozwa mumaboko yabahele na banyabwenge bivyandiche. Bazomuchila ulubanza ngo ngupfa balo mushila mumoboko yabanyamahanga. 34Balomushinya ngulinzwa bamuvume amate bamukubite iko ni balimwicha mungaba hanyuma yimisi itatu ihoye alozuka".35Yakobo na Yohana ni mwana wazebedayo balaje kwiwe balavunga mwingishatulanguseze utukolele chochose tungusenga. 36Alababwila mungombo yuko ndabaha iki? 37Bala mwishula ati tulekule twikalane nawe kubela ubwami bwawe umwei mukuboko kwawe kungabo na yundi mukuboko kwawe kubumafu.38Mungabo Yesu alabishula kandi kumumenya chomusaba mulashoboye kungwela kukikombe nywelako chankwe umubatizo batizwako? 39Balamwishula ati tulashobola Yesu alababwila ikikombe nywe lako muloki nywelaka kandi mulo batunzwa ulubatizo batizwa jewe. 40Mungabo ulokwikala ubudyo bwanje chankwe ubumafu sijewe wokukulaho mungabo ni kwa badya bamaze kutengulingwa.41Badya abingishwa chumi bavyumvishije bamaza kubasha vulila Yohana na Yakobo. 42Yesu alabahamangalala iwiwe alababwila mulamenya badya bangaza amahunga babatwanza amunyama abantu babo kandi alabakulu babaleka amatengeko yabo.43Mungabo nkibukwiye muli mwenge kubangutwo nyamale ungomba kuba umukulu, muli mwenge alamaze abe umukozi wabo. 44Udya wese ashaka kuba umukulou mulimwenge aze abe umukozi wabo bose. 45Kuko umwa wa Adamu ataje kukoleshwa aliko kukola no kutanga ubuzima bwiwe kuba ichunguzi yabeshi.46Batalangende iye aliko akiya iyeloko hamwe na bingishwa wiwe ni shengelo dyishi na mwene timao wimpunyi umusenzi yaliyichaye uluhande ninzila. 47Yumvishe kwali Yesu munazaleti atangula kubolonga nokuvunga Yesu umwana wa Daudi ngilila ikingongwe. 48Abeshi balamunumya kungila anume mungabo asumvaho kuvunga mwana wa Daudi gila ikigongwe.49Yesu alahangalala alababwila muhamangale bala muhamangala idya mumyi komela uyehasi Yesu alaguhamangaye. 50Alatanga ivyo yambaye aliluka chane agenda kwa Yesu.51Yesu alamwishula alamubwila ungomba ndakukole iki? Udya mugabo alamubwila idya mpumyi ilamwishula mwingisha ndangomba kuhumuka. 52Yesu alamubwila genda ukwizela kwawe kula kukijije aho aho amaso yiwe alahumuka acha alamukwilikila Yesu kuzila.
111Icho kihe ahobaza Yerusalemu, begeleye Bethsefage na Bethania kumusozi wa Mizeituni, Yesu yalatumye babili mubanafunzi biwe. 2Acha alabwila "Nimugende kwa kidya kijiji chegelanye natwe komwinjila umwo, mulasa nga amwana windogobe ataluligwa, nimumuzitula mumizane iwanje. 3Kohagila uwowese ababwila nikuki mwagize ibi? Mukwiye kuvuga, "Mwami ulashaka kuko azomusubiza hano."4Balagiye balamusanga umwana windogobe azilitswe hanze mumudyanko ruhande lulihaze hanze bacha balamulekula. 5Mubantu bali bahagaze hadya balababwiye, mukola iki kumulekula umwana windogobe? 6Balamubwila nimba Yesu yalababwiye na bantu balaleka bagende.7Abanafunzi babili balamuzanye umwana windogobe kwa Yesu balashashe imyambalo yabo hejulu yiwe kugila Yesu ashobole kumwahila. 8Abantu benshi balasasa imyambalo yabo mwibalabala abandi balasasa amashami batemye kuva mumilima. 9Badya bagiye imbele yiwe balamukiliye balateye indulu, "Hosana! Alaluzagiwe uje kwizina dyumwami. 10Buhezagiwe ubwami buzakuza bwa daha bachu Daudi! Hosana kuli uli hejulu.11Niho Yesu yinjila Yerusalemu nokucha agenda mumakanisa atangaza kila kintu. None ikihe chali kigiye, yagiye Bethania hamwe nabon chumi na babili. 12Umusi wa kulikiye aho baliko balagahika kuva Bethania yalifise inzala.13Acha abona ikitu chumutimi chalikifise amababi kilikule, yalagiye kulaba nimba yoshoboye kulonka ichochose buletse amababi kuko ntichali ikihe chumutimi. 14Yalaubwiye, "Ntawewese azodya itunda kuva kuliwe kandi." Abanafunzi biwe balumva.15Balaje Yerusalemu nawe yalinjiye mulusengelo nawe nokubanza kubasohola hanze abagiza na baguzi bagulila mulusengelo. Yalalindukije imeza zabahinduza amahela mwitebe za badya baliko balaguza inuma. 16Ntiyalekuye uwowese kutwala ichochose mulusengelo chashobola kuguzwa.17Yalabigishije avuga, "Mbe ntivyanditse, inzu izokwitwa inzu yibisabisho kumahanga yose? Mwayihunduye isenga dyabambuzi." 18Abahelezi bakulu nabanditsi balumvishije ivyo yaliko alavuga nabo bakulikiye inzilayo kumwicha. Aliko balamutinye kuko umugwi watangaje ninyigisho ziwe. 19Kila gihe hageze kumugoloba balavuye mumiji.20Baliko balagenda mukitondo balabonye ikitichu mutini chumye mapka kumizi yacho. 21Petro yalibutse alavuga, "Galuka! Raba, ikiti chu mutini chavumwe chumye.22Yesu yalabishuye, mube nukwizela kumana. 23Mwende ndababwila yuko kila ubwila umusozi uyu, Genda witage wewe nyene munyanza, kandi ntakekelanya mumutima wawe aliko uwizela yuko icho yavuze kizobekana, uko niko imana izokola.24Kulivyondababwila kila kintumusaba nukubaza kukubela cho, mwizele yuko mwakiliye navyo bizoba vyi wanyu. 25Aho mwahayuluka nukusaba, mukwiye kuhalila ichochose mufise kuli wewese kugilango daha wacchu ali mwijulu abahalile mwebwe kandi bamakosa yanyu shila kumutima uyu misitali. Aliko mutahaliye, kandi daha wachu alimwijulu ntazobahalila ivyaha nyanye. 26(Ikihe: muhagaze ,''Muliko mulasaba mukwiye, halila ichochose mufise kuli wewese kugilango Daha wache wo mwijulu abahalile mwebwe kandi ivyaha yanyu'' ntuli munkalatasi ziwe.)27Balaje Yerusalemu kandi, Yesu aliko alagenda mulusengelo, abahelezi bakulu, banditsi nabazehe balaje kuliwe. 28Balamubwiye kumategeko nyabaki ukola aya majambo?" Ninde yaguhaye kuganza nokukola aya.29Yesu yalababwiye, "Nzobabaza ikibazo kimwe. Nimumbwile nanje nzobabwila kukuganza gute nkola aya majambo. 30Mbe ulubatizo gwa Yohana gwavuye mwijulu chabule gwavuye kubantu? Balaganiliye mulibo no kuchindana no kuvuga "Nimba tuvuze gwavuye mwijulu alavuga, kukibasi mutamwemeye?31Balaganiliye mulibo no kuchindana no kuvuga nimba tuvuze gwavuye mwijulu alavuga kukibozi mutamwe meye. 32Aliko tuvuze gwavuye kubantu babatimye abantu kuko bose bafatiliye yuko Yohana yali umuvugishwa. 33Niho bishula Yesu no kuvuga, ntitumenya niho Yesu yababwila, kandi jewe ni kubushobozi nyabaki nkola aya majambo.
121Aho nyene Yesu yatanguye kwigisha kungele lanyo. Alavuga, "Umuntu yalateye ishamba ya muzabibu, alalizungushaliza uzio na alimba ikinogo chugugamila mwo umuvinyu, alubaka umunala ni hanyuma ashilamwo abali myi bamuzabibu kubalimyi bamuzabibu hanyuma yalagiye ulugendo gwakule. 2Umusi umaze kusohora, yalamutumye umukozi kubalimyi bamuzabibu kwa kila kiuva kuli bene mulibene ivyama vyaya shamba la mizabibu. 3Aliko balamufashe, balamu kubita nukumwilukana atanini kimtu.4Alamutima kumakozi uyundi balamuko melecha kumutwe nukumukolela nibintu vyukutetegwa. 5Aho yatamyeuyundi nuyo umwe balamwishe. balabakoze abandi beshi ibintu ntivyo nyene, bala bakubita nabandi nukubicha.6Yalimeze yuko umuntu umwe chane wukutuma, umwana akundwa. Nawene yaliwa mwisho bibatumye uwabo alavuga balamwubaha umwana wiwe. 7Aliko abapangaji balavuganye kulibene kulibo, "Wunoni samulagwa, muze, aliko nutumwiche nubulagwa uloba wuwachu.8Balamwinjie balamwicha nukumutaga hanze indimiro ya muzabibu. None aliko! Alokoliki wugaba indimiro zamu zabibu? 9Aloza kubicha abalimyi bumuli bazabibu nakubeheneza indimiro ya muzabibu kubandi.10Ntimula kusoma amandiko yano? "Ibuye kubela abubachi balase dyaboye ibuye dyimpela. 11Lino dyavuge kumwami, na dyi kitangaza kumaso yachu. 12Balalondeye kumufata Yesu, aliko balabatinye kukikolane, kubela balamenye kubela yali yavuze ikigelelanyo icho hejulu yabo. Aho bachiye bamuleka nukugenda kwiwe.13Hanyuma balamutuma mwabadya mafarisayo na maherodia kwiwe kuko balamuteze kumajambo. 14Bamaze kusohora, balamubwira, "Mwigisha tulamenya yuko ntukunda amajambo yoyose kandi uleleka kwikundisha kubantu. Uligisha inzila yimana kubela ukuli. None! Nivyiza kuliha ikadi kwa kaisaria chankwe ngo? 15Aliko Yesu yalamenye ububi bwabo nukubabwira, "Kubeliki mungelageza? Numpe idinai shobore kuyiraba.16Balazana limwe kwa Yesu, alababwira, "None nishusho yande nivyandichwe biliho hano ni yande? Balavuga kuti kaisalia," 17Yesu alabavyira muheleze kaisari ibintu vya kaisari ni mana ibintu vyimana." Kubela ichahe.18Hanyuma amasandagu, balavuga ntawulozuka balamugiriye bala mubaza bavuga. 19Mwigisha Musa yala twandikie kuko namba umugenzi wabantu apfuye nuku muleka umugole inyyuma yiwe, aliko ntakuleka umwana umuntu alomutwara umugole wa mugenziwe nukwilonkela abana kubela yuko umungenzi wabo.20Haliho abagenzi indwi wambele yitwa umugole hanyuma alapfa ntiyasize abana. 21Hanyuma wakabili yalamutwaye na wene alapfa, ntiyasize abana. Niwakatatu bimela kutyo. 22Na windwi yalapfuye atani kuvyela abana Munyuma yaho numugole kandi alapfa. 23Badya kuzuka, bozuka hama, None! aloba umugolewande? Kubela badya bagenzi bose indwi bali abagabo biwe.24Yesu yalababwiye, None! Sukubela yuko mwipfuza kuko ntumumenya kubela menya vyandichwe wala ninkomezi zimana?" 25Budya ahotulazuka kuva kubapfuye, ntibalo kwimula wala kwinjila kubela, indowa, kuko balomela ntaba malayika bomwijulu.26Aliko kubela bapfuye kubela balozuka, "None! ntimwasomwe kuva kubela ikitubo cha Musa, kubela habaye ikisaka, kuntu Imana kuyavuze nu kumubwira, jewe ndimana wabrahimu, nimana wa Isaka nimana wa Yakobo? 27Wene simana wabapfuye kubela wene ni badya baliho mwalagize nabi mwala zimwe.28Mulumwe mubandiche yalaje nukuyumviliza vyibabuze bene yalabonye yuko Yesu yalabishuye ni vyiza. Yalamubajije, "None nitekeko yahe ikwili hejulu kubela zose?" 29Yesu yalamwishuye," Yikwilikiye ni yino, "Nuwumvilize isilaeli, umwa wimana wachu umwami numwe. 30Nuko umukunde umwami wimana wachu, kumutima wawe kupwemu yawe yose, kubwenge bwawebwose, nuku nkomezi zawe zose. 31Hegeko dya kabili nilino, Nigomwa umukunde umubanyi wawe ntiko wikunda wawe nyene, Ntutegeko iyindi inkulu hejulu yizo."32Umwandichi alavuga, "Ni vyiza mwigisha! wavuze ukuli kuko Imana nimwe, nukuvuga ntayundi mukulu yiwe. 33Kumukunda wene kumutima wose nukumenya mwese nukunkomezizose, nukumukunda umubanyi ntawene nivyiza chane kusumba amatoleo nikimazi zikuchana zose. 34Aho nyene Yesu amaze kubona yatanze inyishu yu bwenge, yala mubwiye, "Wewe ntulikule numwami wimana." Hanyuma yaho ntanumwe yashoboye kumubaza Yesu ibibazo wewese.35Na Yesu yalabishuye aho hiyalili yaligishije kubela ikanisa, alavuga, "None abandichi bavugabate kuli Klisto numwana wa Daudi? 36Daudi wene nyene kubela impwemu mutakatifu, yalavuze umwami yalavuze kumwami wimana, ichala kubela kukuboko kuwange kumugabi kuko ndakole intinyi biwawe kubahasi yamagulu yiwawe. 37Daudi wene nyene amuhamagala Klisto mwami none numwami wa Daudi kubeliki? Nukwegelanya chane dyalamunezeleje kwineza.38Kubela aminga yiwe Yesu yalavuze, nimwilinde nabandichi, badya bipfuza kugenda ni nkanzu ileile nukulamacha mumasoko. 39Nukwichara kubitebe vyabakulu kubela amasinagogi nukubela isikukulu kilahantu ahakulu. 40Kandi baladya inzu zibatafishe abagabo kandi balasenga amasengo mulemule kugila abantu babarobe. Banobantu balokwakira kuchigwa ulubanza ludya lunini."41Hanyuma Yesu yalichaye hasi yegelewe nisandugu yisadaka hagati yikanisa yalimwo alalaba abantu balimwo balatunga amahera yabo mwisanduka. Abantu beshi abatunzi balasizeho ikichilo kinini chamahera. 42Hanyuma umugole atafishe umugabo wutishobola yalaje nukutanga ibi pande bibili vyagachilo yibingolo.43Hanyuma alaba hamagara abigishwa biwe nu kubabwira, "Amina ndababwira umugole yuno atafishe umugabo yatanze ikichiro kinini hejulu yabo kuko batanze kubela isandugu dyisadaka. Aliko bose batane kuvana nubwishi bwibintu vyabo. 44Aliko umugole atafishe umugabo yuno, kuva kubela ubworo bwiwe, yatanze amahera yose kuko yoshoboye kuyikolesha kumanyisha yiwe.
131Yesu alimwo alasoka mulusengelo umwe mubingisha biwe alamubaza "mwingisha laba amabuya aya yukutangagwa nizizu!" 2Alamubwila ulabona aizizu izi zinini? Tabuye nalimwe lizasingenda lili kulindi litazobomungwa litozotabwa hasi."3Nawe yichaye hejulu yimisozi wimizeituni inyuma yulubengelo, Petero Yakobo Yohana na Anderea balamubaza biheleye. 4"Tubwile ibibitu bizomba dyali? Ikimenyetso ilimenyetso kizoba ikihe ahozibuzozila bingila bishike.5Yesu abaza kubabwila mwilinde tihangire ubaheda mube nubwenge au azimize. 6Beshi bazoza mwizina dyeje bavunga nijewe na balazimiza beshi.7Ni mwuva itabala ni kubesha vyitabala tumutiye aya kuko bitazobula kubaho aliko umusi wihelezo uzoba mtalaze naba. 8Ihaga lizogwana nilindi ubwami botela ubudi. Isi izoyinga halumbizala ivyo nitango yovu hiduka.9Ni mube moso, bazobatwara mumaza mukubitwa na mushengelo ya masinagogi na mulahagoti kwa ibile ya balongozi nabomu kukumbela jewe mube ikiwenyetso chitahe. 10Aliko ijambo dyimana lizovungwa mwisi hose.11Mibaba fata na kuboshikiliza tumutinye kuli kidya mulovunga murowo mwanya mulohabwa icho muzovunga. Timuloba ali mwebwe mulovunga azomba havunga pwemu wimana. 12Umutu zo kwitalila mwene wabo bakawa kumwicha semumuhungu wiwe. Abana bozohangala kule na bavyeyi mbambo na bazosababisho kubicha. 13Mulokwakwa numutu wese kukumbela izina ndyanje aliko uzovumulia kungeza kwihelezo uyomutu azokizwa.14Ni mwambona chakizira kibabaje kihagozi hahotu hatasha kingwa kihagolale uwisoma na menye niho aboli muyumba bahungile mumisozi. 15Muzoba ali kuzu tazo kululuka hasi yizu yiwe kutura ikitu chose kilihaze. 16Nuwuli mudimilo na ngaluke kutora ipuzu iyiwe.17Halangowe ambakeyezi batwaye inda na mbosa muliki kihe! 18Mimusenge tihazoze ingihe chimbeho. 19Kuko hazomba imisi yamagongwa meshi gitingeze kubaho kuhera umusi Imana yalema isi tema nubu tibizosubila kutukaa kadi. 20Aho Imana izopunguza imisi tamumbii uzo kizwa aliko kubatulajwe. Yatolamije alongabaya inabazisi ku yazingabayije.21Ichongihe ni baba bwila ati alihali ni mimulambe, Klisto ali haliya au nimulebe ali hadya! Timwemele. 22Aliko aba Klisto bubeshi na bavungiswa bibiyoma abaroza balokora ibitangoza nibitangoza vyikitongoza kungira babeshe aliko nabatulayijwe. 23Nimube maso! na lamaze kubabwila ibi vyose hatalagele.24Aliko mugihe aho kubabala yiyo misi izubu liloba umwiza nukwezi na mcho kuloboyesha ucho wako. 25Iyeyeli zizokoroka kuva hejulu ni komezi zo mwijuru zizo jengera. 26Niho bazombona umwana wa Adamu aje mumibi chu mukomezi nini mubwizo bwiwe. 27Niho za tumwa abamalaika biwe alo mbengeranya na mbatoranijwe kuva ipande ziwe zo mwisi kuva ipleo yisu nipela yijulu.28Ni mingile kumusokoni umungani wao ishinwi lishombola kwama amababi ningoga yao niho mzomenya yuko ichanda kilihafi. 29Niko mbimeze ni mwombona aya majambo ni yatokea ni mumeye yuko alikalimba ni mudyango.30Ndandambalila ukuli yuko ululuvyoro tiluzohela ivyo vyose bitasohoye. 31Ijuru nisi bizohera aliko amajambo yaje tingazo hela naba. 32Aliko kukubera uwowisi au isaha taumenya naho boba ambamalaika bo mwinjulu au umwana atali ndaba.33Imimube maso nimulembe, kuko mutamenya aho mumuvyodiye ivyo mikudya mutu ageda kulungedo alakaleka izuyiwe no kushilaho umukozi kuba umutwale wunyizu kila mtu ni kukongwa chiwe. 34Bizomba kumuntu yangie ava muhila kugeda safali akaba singila abakozi biwe ubutwale umwumwe ni kikogwa chiwe alamubwira nuo kumudyangu ambe maso.35Nono ni mube maso! Tumumwanya bwana wizu aho azozila muhila bilashoboka kumungoromba au mwinjoro lini aho ikoko izombika au mukidodo. 36Aliko ni vaza kitulumbuka tazasage ukidyamwe uhumwe. 37Kidya vunga kuli wewe ndakivuga kwa kila mutu ni mwame maso.
141Hali imizi imbili gusa hanyuma yu musi mukulu wi ipasaka ni yimikate hagila umwambilo. Umukuhani mkulu na bandichi balimo balamu londela kugila mbamufate Yesu kwishavu ni kumwicha. 2Kukubela yavuze, sikumwanya uwu wo kumusi mukulu abantu nimbaze mbaleole ivulungu.3Mwumwanya Yesu hoyali Bethania muhila kwa Simoni mukoma amalagenda kumeza, umugolegole yumwe alanza kwiwe afishe ichupa ya Malashi ya Nalido safali yighalama nini chane yalaimenye ichupa ni kuisesa hejulu kumutwe wiwe. 4Aliko haliho hanyuma yambo mbali mbase havuye mbalabwalaye mbene kuli mbene mbavuga, "Ni mbiki kubela kutakala uku? 5Amanukato aya yalikushobola kuguzwa kwizaidi yidinali amajana atatu na mbalahabwa ambakene Nambo mbalamukemeye.6Aliko Yesu alavuga, mumbaleke mbonta kubela iki mumbagola? Yakoze ijambo dyiza kwaje. 7Imisi yose mbukene mulinabwo umwanya wowose mwizeye mwoshombola kukola vyinza iwambo, Aliko ntimulomba naje umwanya wosi. 8Yakoze kidya chashomboye alausize umumbili gwase amavuta kubela kuzika. 9Kweli ndambabwila, kila hantu injili ilahubiligwa mwisi yose, kidya yakoze umugolagole uyu kilovugwa ni kwimbukwa kwiwe.10Naho Yuda iskaliote, yumwe na badya chumi na babili mbalagiye ku mukulu wa mbakohani kugila yuko mbalonke kumukabizi iwambo. 11Umwanya mukulu wabakohani mbuvishije idyo, mbalaneze lewe ni kumbemelela ni kumuha amahela yambajije kulondela umwanya wo kumikambizi iwambo.12Kubela umusi wa mbele wu mukate utambigwa, umwanya mbatanga umwa wintama wi Pasaka, nambanafunzi mbiwe mbala mubwiye, ushaka tujehe? Tulagenda kugila tulonke ivyokudya numlo wipasaka? 13Yalambatumwe ambanafunzi mbiwe babili ni kubabwila, mugende mujini nu mugabogabo yikoleye ugweso alabonana namwe mumukwilikile. 14Izu yalokwijila mulomukwilikile na namumubwile wene nyene izu iyo umwalimu alavuga, "Kilihehe ichumba cha mbagenyi ahanu hodolila ivyokudya dyi Pasaka na mbanafunzi mbange.15Alobeleka ichumba kinini chisamani kadi kilitayali nimukole amadalizi kukubela twege hadya. 16Abanafunzi mbalagiye mbalagenda mumuji mbasazekila kintu niko yambabwiye na mbalandala umulo wi Pasaka.17Mumwanya hasohola kumugolomba yalaje na mbadya chumi na mbabili. 18Na mbalimukushola hofi yimeza Yesu alavuga, ubukweli ndambabwila, yumwe hagati yanyu udya amaladya hamwe naje alosaliti." 19Bose batagula kubabala na yumwe hanyuma yuyudi balamubwiye, "Mbega ni jewe.20Yesu alishula niku mbabwila, "Ni yumwe mlichumi na mbabili hagati yanyu, umwe kubela uwu mwanya amaladimba intonge mwimbakuli hamwe naje. 21Kukubela ambana ba adamu alogenda ntakudya amandiko yavuga hejulu jiwe aliko ole wene umuntu yudya alushila wene mwana wa Adamu alosalitigwa yakumba neza chane kwiwe ntayudyab muntu atalikuvuka.22Homba baladya Yesu yalatoye umkate, alavuga uhezagila ni kuumanyula yalabahaye avuga nimutole ugu numubili waje. 23Yalatoye ikikombe nikukihezagila nikubaha bose nikukinywa. 24Alambabilaaya na malaso yaje yi sezela no amalaso asiseka kubela ya mbeshi. 25Kweli ndambabwila sindonywa tena mwizao ili dyi mizabibu maka umusi gudya ndonywa mbushasha mubwami bwimana.26Bamaze kulimba ululimbo, mbalagiye mumusozi wa Muzetuni. 27Yesu yalambabwiye, mwenge mwesi mulokwitenga kulele kubela jewe, kukebela vyandichwe, "Ndo mukumbita umunogezi ni ntama zilosazala.28Aliko hanyuma yokuzuka kwaje ndombatangu lila imbeloe yanyu Galilaya. 29Petro yalamubwiye, "Naho mbose balokuleka, "Jewe sindokuleka."30Yesu alambwila, umbukweli nikumubwila ijolo ili, isake italambike isafali zimbili, umba uyi hakayi gatatu. 31Aliko Petro alavuga, "Ndalazimika kupfa hamwe nawe, sindakuhakana bose mbalemeye ihadi iyoiyo.32Balaje kwieneno dyitwa Gethsemane, na Yesu alambabwila ambanafunzi mbiwe mwikale hano mwuyu mwanya imindasenga. 33Yatwaye Petro, Yakobo, na Yohana hamwe na wene, ambanza kuzunguka nikuhangaika chane. 34Yalambabwiye, "Umtima wange kulambabala chane ni kupfa musigale aha na mukeshe.35Yesu alagenda imbele katoyi, alagwa hasi alasenga yo vyamba bishombokan kwisa ha iyi yalikuchepuka. 36Avuga, "Aba dawe imbintu vyose kwawe mbila shomboka nkulilaho ikikombe iki Aliko sikubwulukundo gwange ni kubwulukundo gwawe.37Yalagaluche na asanga mbadya mye nikumbabwila Petro, "Simoni mwadyamye? Ntimbashomboje kukesha ni saha yimwe. 38Mukeshe musenga ntimuze mwijile mubigelagezo nubuhakika umutima gwemeye aliko umumbili gulatinya. 39Yalagiye kadi ni kusenga na akolesheje amajambo gadya gadya.40Alaza kadi ambasanga mbadyamye kukubela amaso yambo yalilemeye ntimbamenya igiki chokumubwila. 41Yalaje katatu nikubabwila, "Bado mulacha dyamye ni kuluhuka? Ilatosheje isaha ilasohoye lemba umwana wa Adamu alosalitigwa mumamboko yambafishe ivyaha. 42Muvyuke tungunde lemba yudya asaliti alihofi.43Hoyamavunga, Yuda, yumwe mwabadya chumi na mbabili yasohoye ni kundi linini kuva kumbakulu wa makohani na mbandishi na mbazehe bafishe imbipanga na malungu. 44Muluwo mwanga umusaliti wiwe yaliyamba haye ishala, avuga yudya wonza kumuha ibusu, niwe mufatani kumushila hasi yumbulizi. 45Mumwanya Yuda asohoye moja kwa moja alagenda kwa Yesu ni kuvuga, "Mwalimu ni kumubusu. 46Chambamushila hasi yumbulinzi ni kumufata.47Aliko umwe hagati yambo wuhagaze hofi yiwe yalatoye ikipanga chiwe alamu kubita umukozi wa kuhani mukulu ni kumutima ungutwi. 48Yesu alamubwila, "Muje kufata kumapanga na malungu ntumwe yakana? 49Mumwanya ni kumusi ndalihamwe namwe ni kumbigisha mwikanisa, ntimwafashe. Aliko ili lilakoleche kugila amandiko yashohole. 50Namba dya bose mbalihamwe na Yesu mbala muleche ni kwiluka.51Umusole yumwe yalamukwiliye yali yambaye ishuka gusa yoyagifuche ni kumuzunguka balamufashe aliko. 52Yalambiyache aliluka nukuisiga hadya hasi.53Balamutwaye Yesu kumukulu wa kuhani hadya mbalakosayiche hamwe na bakuhani mbakulu mbose ambazehe na mbandichi. 54Petro nawe yalamukwilikiye Yesu kwa kulele, mbelekeye kwi uwa dya kuhani mkulu. Yikaye hamwe na balinzi balihofi yumulilo balimombalota kugila mbalonke imjoto.55Umwanya uwo mbakohani mbakulu bose ni mbalaza dyose mbalondela ivyemezo vyokumwemeza Yesu kugila mbalonke kumwiche aliko ntimbabulose. 56Kukubela abantu beshi mbazanye ivyemezo vyububeshi hanyuma yiwe aliko ni vyemezo vyambo ntivya susa.57Bantu bakeyi balahagaze ni kuzana ivyemezo vyububeshi hanyuma yiwe mbavuga, 58Twalamwuvishije avuga, ndolimbomola ikanisa ili idyumbachwe na mamboke mumisi itatu ndokumbaka ilindi litumbakwa na mamboko. 59Aliko ivyemezo vyambo ntivyasusa.60Kuhani mukuluyalahagaze hagati yambo ni kumbaza Yesu nttajibu ufishe. Abantu amba mbalemeza nibiki hejulu yawe. 61Aliko ntiyavuze na ntiyishuye chochose mala kohani mukulu alamumbaza wewe ni Klisto, umwana yabali kiwe? 62Yesu alavuga, "Jewe niwe na ulombona umwana wa Adamu yikaye mukuboko kubudyo gwinguvu aza ni mbichu vyomwijulu.63Umukohani mukulu yalashibuye impuzu ziwe ni kuvuga bado tushaka abemeza. 64Mwumvishije nimuvuge ubwamuzi bwanunu bwahe? Na bose balamuhukumu nuko yumwe yashakigwa kupfa. 65Abandi mbambaza kumuchwi lako amate ni kumufundikila amaso ni kumukumbita ni kumubwila, "Tabili mbaafisa mbalamu mutwaye ni kumukumbita.66Na Petro aliho hanyuma yaho hasi mubuwa ni umukozi yumwe wu mukobwa numukoha ni mukulu yalaje kwiwe. 67Yaboye Petro hoyali hagaze amalota umulilo na Yamulevye kukumusoholako kadi alavuga, "Nawe yuko wali hamwe na munazaleti, Yesu. 68Aliko alahakanye alavuga Sindamumenya kadi sindamwelewa kuvyelekeye icho chuvuga, "Hanyuma alavayo agenda hanze kumusilani (Nuzigtiye uwu mustali, "Isake ilambika umo mwinakala za kela).69Aliko umukozi wu mukobwa hadya yalamubonye na alambaza kumubwila kadi badya mbali bahagaze hadya uyu ni umwe wambo!" 70Aliko yalahakanye kadi hanyuma katoyi badya bali bahagaze hadya balimombala mubwila, "Ni kweli wewe numwe mulimbo kubela wewe ulu mugalilaya.71Aliko yambajije kwishila wene nyene hasini laana ni kulahila, "Simumenya umuntu uyo womumulavunga. 72Hanyuma isake ilimbika kambili hanyuma Petro yalimbuka amajambo Yesu yamubwiye, isake italambike kambili unyihakana katatu na yalanguye hasi ni kulila.
151Mukitondo kale abakulu baba kuhani balahuye hamwe neba batama naba ndichi nimeza yose ya batame bamaze bacha balamuhambile Yesu bala utwale kwa Pilato. Pilato alamubaza, "Wewe ulumwami wabayahhudi?" 2Alishula, "Wewe wavuzev gutwo. 3Abokulu baba kuhani balelekwe amashitaka meshi hejulu ya Yesu.4Pilato alamubaza kandi, "Ntiyishula chochose? Ntubona nkukuntu akushitaki kuma jambo meshi. 5Aliko Yesu ntiyishuye Pilato, nidyo dyala mutangoje.6Nkiko bili kumwanya wimisi mikulu balugulula nku mubohwa yumwe, umubo hwa woba seze. 7Baliho abonona mukifungo, mulibo bichana muli badya baguye bakolela ibibi vyabo. Haliho umuntu yumwe yitwa baraba. 8Abantu beshi balaje kwa Pilato nukumusega akola nkuko yakoze hiyo nyuma.9Pilato alamwishula avuga, "Mugomba ndabugululile umwami wabayahudi? 10Nkuko kubela yamenya nukubela yizigo abakulu baba kuhani bala mufashe Yesu nukumuza kwime. 11Aliko abakulu baba kuhani balabwilije abantu beshi kutela ugwamo kwijwi linini yugulugwe balaba hayuma yiwe.12Pilato alabishula kandi achavuga ndamukole iki umwami wabayahudi? 13Bachiye batela ugwamo kandi "mumubambe.14Pilato achavuga, "Yakoze jambo nyabaki libi?" Aliko bagumisha batela ugwamokandi mumubambe. 15Pilato ashaka kubashimisha abantu beshi, alabugululila Baraba. Bala kubita Yesu imijelechi bamaze bamukulayo kugila bamubambe.16Aba asikali balamulongoye kugela hagati yukwi chwa (Budya bwali hagati yikambi) bale gelanye hamwe nikikosi chaba asikali. 17Balamwa mbika Yesu ikanzu yirangi yizambalau balahinga ikichibo chamahwa balahwa balamwembike. 18Babanza kumusimanga nukuvuga, "Indamela umwami wabayahudi.19Bala mukubita mumutwe ku mulavyo nukumuchula amate. Bala fukana amavi imbele yiwe kukumwubaha. 20None bamazakumu simanga bala mwambula gwa mbalogwa la gwilangiya zambalau nukumwa mbule imya mbalo ziwe no bamusohola hanze kugenda kumubamba. 21Bala muhambililiza uwuhita munzila kumufasha, yalibaye yinjiye mjini kuva mwisha. Bamwita Simoni mkirene Daha wiwe iskandano Rufi) Bala mugobeleza kuheka umusalaba gwa Yesu.22Aba asikali bala mutwala Yesu ahantu hitwa Golgotha (Isoma nulu yiyitafsili hinoni na hantu ni fuvu mutwe). 23Bala muhe imvinyo vyavanganyinjwa ni ntuvyiza, aliko ntiya nyoya. 24Bala mubamba bala gabana nimya mbaloziwe batela ikula twemela uluhande chalolonka yudya asikali.25Bila kuye amasaaha atatu mukito hoba mubambi. 26Bashila hejulu yiwe ulubaho gwandiche andika urubanza, "Umwami wabayahudi." 27Balamubavye na bichanyi babili umwe uluhande gwiwe gukudyo uyundi ukumafukwiwe. 28(Kulikilana umusitali guno, "Ni vyandichwe bila kwila ivyavinzwe. Ntabalimo kubela impapulo ziwe.)29Nabo bali babaye bahita balamutuche. Bazunguza imitwa zabo bavuga, "Ahaa! Wewe ulobomola ikanisa nukugubaka kumisi itatu. 30Wikize wewe nyene na wululukehasi kuva kumusalaba."31Kungene idya nenye abakulubaba kuhani balamusu na gule bavugana.Hamwe naba ndichi nukuvuga, "Yala kijije abandi aliko ntashobola kwikiza wenyene. 32Klisto umwami wisilaeli ululuka hasi lelokuva kumusalaba kugila tushobole kubabona nukwizela. "Nabadya babambwe hamwe nawe kandi bala musimanga.33Hobali hageze amasaa mukaga, umwijima gulaza hejulu yisi yosi kugela amasaha mwenda. 34Umwanya wemasaha mukaga Yesu yalataye indululu kwijwi linini, "Eloi, Eloi, lama sabakitani?" Bichabiba yuko, "Imana yachu Imana yachu, none kowampe uye?" 35Mulibo bose bali bahagaze habumvishije bavuga, "Leba," Ahamagala Eliya."36Umuntu umwe acha mbwila, aluzuza isiki mulisi ponji nukishilamo hejulu yikiti chi mwami, akamuha kugila anywe umuntu umwe avuga," Lekatulebe nka Eliya aze kumwululucha hasi." 37None Yesu alalila kwizwilinini no achalapfa. 38Ipazia yikanisa livamwo ibihande bibili kuva hejulu kugela hasi.39Umu Ofisa yumwe yaliya hagaze agiye kubeba Yesu yagiye kubona yapfuye kungene nkiyo achavuga ego yuno muntu yalumwana wimana." 40Balihio kandi aba golegole baliho bale baba hagaze kule. Mulibene baliho Maliamu magadarena, Maliamu nyina( wiwe Yakobo mutoyi wiwe yose) ,na Salome. 41Kumwanya aho yali Galilaya walimufuata nukumukolela. Nabandi bagolegole abandi beshi kandi bala kulikilanye nawe kugela Yelusalemu.42Hohali habaye kumugoloba, nokubela hali umusi wokwitegule, umusi hanyuma yisabato. 43Yusufu wa Alimathaya yalaje hadya yali umujumbe wibalaza aliwe yubahwa umuntu ulindiye ubwamibwi julu kubutatinya alagenda kwa Pilato, nukusega umubili gwa Yesu. 44Pilato bila mutangala yuko Yesu vyashiche yapfuye ala hamagala yudya afisa alamubaza yuko Yesu yapfuye.45Amaze kulonka ibi menye kanye kwa afisa goyuko yapfuye, yalalekuye Yusufu kutola umubili. 46Yusufu aliyaguze ishuka amwululuche kuva kumusalaba alamutekela kukitambala, nukumushila hagati yikinogo chimbwe kubela umwemba. Amaze alalizungusha ibuye ibuye kumudyanko wikinogo. 47Maliamu magdalena na Maliamu nyina wiwe Yose balabonye ahantu hoya vukiye Yesu.
161Maze isabato iheze mariya magadarena na mariya nyina wa Yakobo, na Salome bagura mota neza, ngo baje kumusiga amavuta umubiri wa Yesu kukwitegurira kumuzika. 2Mukitondo cha kale kumusi wa mbele wi wiki, bagenda kumva mukihe izuba dyagira rituruke.3Bvugana bene kuri bene, "Ninde aza kutembagaza ikibuye kubera twebwe kugira twinjire mumva? 4Bamaze kuraba babona umuntu yamaze kutembagaza ikibuye chari kinini chane.5Binjira mumva na babona umusore yambaye imvune yera yichaye muruhande gwibudyo na barumigwa. 6Arababwira, "Ntimutinye murondera Yesu, winazareti yabambwe yazuche! Ntawuri ngaha. Raba aho bali bamusize. 7Genda, mubwire abigishwa biwe na Petro muti yabitangiye imbele kuja Garilaya. Hiyo muramubona, nkuko yari yabibabwiye."8Bavaho na biruka kuva kumva barajugumiye na barumigwa. Ntibavuga chochose kumuntu wewese kubera baratinye chane.9Mumutwenzi wu musi mbele wi wiki amaze kuzuka yiyereka ubwa mbele mariya magadena, uwo yakuyemwo amashinga mushanju. 10Aragenda abibarira abo bari babana kumwe nawe, mukihe bari mumubabaro barira. 11Bumvishe yuko ari muzima na yabonekanye nawe, aliko ntiba mwizeye.12Hanyuma yivyo yibonekeza muyindi nshusho abantu bandi babiri, aho barimwo baragenda mumusozi. 13Baragenda babwira abigishwa bandi basigaya aliko ntibavyemera nabo.14Hanyuma Yesu yiyereka kuri bamwe chumi numwe bichara kumwe kumeza, abagaya kutizera kwabo nikwimitima yabo ikomantaye kubera batemeye badya bamubonye amaze kuzuka kuva mubapfuye. 15Arababwira, "Nimugende mwisi yose muvuga ubutumwa kuvyaremwe vyose. 16Uwo wese yizera nikubatizwa azokizwa, na yudya atizera azochirigwa urubanza.17Ibi bimenyecho bizokwama biboneka kuri bose bizera kwizina dyanje buzosenda abudayimoni bazovuga indimi nshasha. 18Bazofata inzoka na maboko yabo naho bazonywa ikintu chochose chicha ntachokizo bagira bashira amaboko kubagwaye nabo bakire.19Hanyuma umwami amaze kuvuga nabo, aduzwa mwijuru avyagiye mukuboko kwibudyo kwi Mana. 20Abigishwa bavaho bavuga ubutumwa kuri bose, mukihe umwami Yesu yakora akazi nabo ni kudyemeza ijambo kubitangaza nibimenyecho burikurikira nabo.