To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit
http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Luka
11Beshi bali hanganye kushila mumu longo ivyabaye kube anajambo yashikijwe hagati hachu. 2Nkuko baduha vyamoso nabakozibi vyandiche. Kulivyonanje kandi, mazekulaba neza intangoyaya majambo yose kuva intango nobanyenivyi za iwanje kandi kubandiki la kumulongo wiwe. 3Munya chubahilo cha ne Teofilo. 4Kudyango ushobole kumenya ukuli kwama jambo yowigishijwe.5Mumisi ya helode, umwimi wa yuda, halumuhelezi fulani yitwa zekalia, wumudyangowa abia. 6Umugolewiwe yavuye mwikumiza haluni, nizinadyiwe yitwa Elizabeti. 7Bosebali abukuli imbeyimana balagenda bati dogelanila mumiakayose nama tegeko yu mwami. aliko ntibila mumwana kukubela Elizabeti yali ingumba nokulichogihe base babili balabazehe chene.8None vyalaba yeyuko Zakalia yalimubuntu bwimana, abandanya nubukozi bwimana mabutalati bubwi zamuyiwe. 9Kungana ningeyoguchagula numuhelezi uwahe azokola, yaliyalatowe kumajwi mukwinji la mulusengelo gwi mana nokulivyo yalonsa imibavu. 10Igikundi chose cha bantu chalimwo kilasenga hanze mugihe cho konsa imibavu.11Ubu malaika wimana yalamsiyeleche alahagalala mulu handegubudyo gwa alutali yokonseleza. 12Zakalia ayalalinyiche amubonye, ubwoba bumungwako. 13Aliko malaika alamubwila, "ntitinye Zakalia, kubela amasengo yawe yomvi kanye. Umugoliwa we Elizabeti alakuvyalila umwana. Izina dyiwe u zomwita Yohana.14Uzoba numunezelo nokukelebuka, kandi beshi bazo kune zelegwa kuvuka kwiwe. 15Kukulela azoba imukululu imbele ya masonyi mana. Nokunywa ivino chanke ikinyobwa kikaza, kandiazoba yujunjwe umutima wela kuva munda mwa nyina wiwe.16Nabantu beshi babisilaeli bazohindugwa kumwami mana webo. Azogenda imbele Zamaso yumwami mumutima ni nguvu za Eliya. 17Azokola uku kudyango agalule imitima ya Daha kubana, kudyangongo abatubaha bazogenda mukubaha kwabu kuli. azokolakuti kushila tayari kumwami wachu bateguwe kubela wene.18Zakalia alamubwila malaika, "Nzoshobola gute kumenya buti? kubela jewe ndmu zehe numugolewanje imiaka yiwe yabaye mwihi chane. 19"Malaika alishula nokumu bwila, "jewe ndi Gabulieli, aliwe ahagalala imbele yi mana. Nalatumwe kukubwila, kukuzanila iyinkulu iyinziza. 20Kandi laba, ntuzovuga, uzonuma, ntuzosholola kuvuga mpaka umusi udyaaliwo bizobelaho. Ibinu kubela wananiwe kwizela amajambo yanje aliyo azoshichwa mugihe kige zweho".21Ubu abantu balimwo bamulindiliye Zakalia bala tangajwe yuko yalimwo ala kolesha umwanya mwishi mulisengelo. 22Aliko asohoche hanze, ntiya shoboye kuvuga jambo lala menya yuko yaliyalonse amajambo aloyali mulusengelo. Yalabandanije kwele kana ibimenyecho kandi yasigaye anumywe. 23Bila bayuko imisi yihuduma yiwe imazekuhelaya lagiye kusubila muhila iwiwe.24Hanyuma ya Zakalia kusubila muhila kuva kwihuduma yiwe mulusengelo, umugolewiwe achaba ufisheinda. Nawentiya niye muhila iwiwe kumwanya wamezi atanu. Alavuga. 25Ibinivyo vyu mwami yakoze iwanje andavye kuku mpendeleya kudyango akuleho isoni yanje imbele ya bantu"26Ubu, mukwezi kwa gatandatu kwinda ya Elizabeti, imana yabwiye malaika Gabrieli kugenda mugisagala cha Galilaya chitwa Nazaleti. 27Kunkumi yaliyalakowe numugabo izina dyiwe dyitwa Yusufu. wene galu mudyango wumudyango wa Daudi, nizina dyiyonkumidya dyatiwa Maliamu. 28Alaza iwiwe kandi alavuga, "Indamucho, wewe wakiye inema nkulu! umwami yabelewe nawe" 29Aliko amajambo ya malaika yalamuchonze kanddintiya bimenye nukubeli kimalaika yavuze indamucho iyi yigitangaza iwe.30Malaika alamubwila, "ntitunye, Maliamu, kukubela walonse inema kuva kumana. 31Raba, uzotwala inda muda yawe kandi uzovya la umwana. Naweuzomwita izana dyiwe "Yesu". 32Azoba umukulu kandi azo kwitwa umwana alihejulu chane. umwami mana azomuha inte beyubwami Daudi daha wiwi. 33Azolangola hejulu yumudyango wa Yakobo igihe chose nubwa mibwiwe ntibuzoba ni helezo.34Maliamu alamubwila malaikam ililizoba mubimezegute, kubela sindashobola kudyaman numugabo wowese? 35Malaika alamwishula alamubwila, "umutima wela alakuzila hejulu yawe, ni nguvu zuwuli hejula chane ilaza hejulu yawe. Kulivyo, uwela azovuka azokwietwa umwana wimana.36Raba, umuvukanyi wawe Elizabeti alafise inda yumwana mumiaka yiwe yubuzehe. Uku nu kwezi kagatandatu iwe, aliweyaliyitwa ingumba. 37Kubela ntakintu kitashoboka ku mana" 38Maliamu alavuga, Raba, jewe ndumukozi wumugole wu mwami. Rekabibeuko iwanje sawasawa nubutumwa iwawe. "Hanyu ma malaika ala muleka.39Nihomuliyo misiiyo Maliamu, yalagiye ningogo yalagiye mugihugu chimisozi, kumujimugihugu cha rudea. 40Yagiye muhila mwa Zakalia kandi alamulamucha Elizabeti. 41Ubu, vyalabaye yuko Elizabeti amaze kumvainda mucho ya Maliamu, umwana munda iweacha ala simba, na Elizabeti aluzuzwa umutimawela.42Alashila hejulu ijwi dyiwe alavuga kwijwilinini, "ulahezagiwe wewechane hagatiya bagole, numwana alimunda iwawe yahezagiwe. 43Nonebibaye gute iwanje yuko. Mahawumwami wanjevyamusaba azeiwanje? 44Kubela laba, bimazekumvikana mumatwi yanje ijwi dyo kulamucha iwawe, umwana munda iwanje alasimba kumunezelo. 45Kandi alehezagiwe uliya mugole aliwe yizenye yuko vyabage kutunyanywa kwamajambo adyo yoyabwiwe kuva ku mwami.46Maliamu alavuga, umutima wanje ulamushima umwami. 47Numutima wanje ulanezelewe ku mana umukiza wanje.48Kubela yayilavye ihali yohasiyu mukozi wiwe, wumukobwa. Raba, kuwaubu mubivyolo vyose bazonyita kwa hezagiwe. 49KUbela wene aliwe mushobola yakoze amajambo manini iwanje, nizinadyiwe nidyela.50Imbabazi ziwe zibaho kuva kuluvyalo nuluvyalo kulibadya ba mwubaha wene. 51Yelekanye inguvu kukuboko kwiwe; yalabatandu kanijebodya balibibona hejulu yivyiyumvilo vyimi tmayabo.52Yaba manuye hasi abana bu mwami kuvamuntebe zabo vyubugingo nokuba duza hejulu abafise ihaliyo hasi. 53Yalabahagije abinzala kubintu vyiza, ahubwo abatajili yalababinze amaboko masa.54Yatanze infashanyo kuli islaeli umukozi wiwe, kudyango yabuke kwelekana ukubabaligwa. 55(Nkukoya vuze kuliba daha bachu) kuli Ablahamu nuluvyalogwiwe ibihe vyose.56Maliamu yalichaye na Elizabeti nkamezi atatu kulivyo niho nihoyasubila muhila iwiwe. 57Ubu igihe chali kibashikiye kuli Elizabeti kuvywala umwana wiwe kandi achaalavyala umwana wu muhungu. 58Ababanyi biwe nabagenzi biwe balumvi shije ingene umwami yakujije ukubabaligwa kwiwe, kandi bala nezegwa hamwe nawe.59Ubu hababaye umusi wu munani yuko baje kumu silamula umwana. vyabasaba kumwita izina dyiwe, "Zakalia kukukwilikizaizinadya se wiwe. 60Aliko njina wiwe alishula nokuvuga, "Oya; azokwitwa Yohana". 61Bala mubwila ntanumwe muchuti zawe yitwa kwili zina.62Bala mukolela ibigelelanyo sewiwe kwelekana yuko wene yukoyashaka izinayitwe inde. 63Sewiwe ala shaka ulubaho gwokwandika, alandika, "izinadyiweni Yohana". bosebaltangazwa nili.64Ubwonyene umunwa wiwe ulabohoka nululimigiwiwe lubanumwi degevyo. alavugano kushima imana. 65Ugutinya kula bazila bose ababahafinabo. Ayamajambo alakwilagila mugihugu chose chimisoziya Yudea. 66Bose bavyu mvise balabibika mumitima yabo, bavugo, "Umwana uyu numezegute?" Kubela ukubokokwumwami kwali kumwe nawe.67Sewiwe Zakalia yulujujwe numutimawe la alavuga ubuvugishwa, avuga. 68Ashimwe umwami, imana waisilaeli, kubela yala fashije kandi yalashugu liche ugukizwa kubantu biwe.69Yatu vyuliye ipembe dyagakiza muliyanzu yumu kozi wiwe Daudi, kuva muliwo mudyango wumukozi wiwe Daudi. 70Nkuko yavuze kumunywa wumuvugishwa wiwe yaliyo mugihe cha kale. 71Atuvana kuvabubasi badhu atushila mumaboko yabose batwa nka.72Azokolaguti kwelekana imbabazi kubadahabachu, nokwibuka isezelano dyiwedela. 73Indihilo yoyavuze kwa ibula hamu dahawachu. 74Yalalahiye yemeza yuko vyoshoboche kumuliolela wene atagutinya, hanyuma yokuchungugwa kuvamumaboko yabansi bachu. 75Mubwela nukuli ibeleyiwe imisiyachu yose.76Ego, naweumwana, uzokwitwa umuvugishwa wuwili hejuluchane, kukubela uzogenda imbele yamaso yu mwami kudyango umutegulile inzila, kubalegu la abantu vubela ukuza kwiwe. 77Kubamesha abantubiwe yuko, bazo chungugwa kunzila yoguhaligwa ivyaha vyabo.78Ibibizoba kubela ikigonwe chimana yachukubela badya izuba kuva hejulu lizotuzila. 79Kumulika kwabo abichala mumwijima no mugatutu kulu mpiyu. Azokola guti kuyilongola amagalu jachu munzila yamaholo.80Ubu, wamwana alakula nokuba uwi nguvu mumutima kandi yalichaye mukabande mpaka umusi wokwi yeleka kwiwe kuli islaeli.
21Ubu mulizomisi, habonekana vyuko Kaisari Agusto yatanze itegeko avuga yuko hatwagwe ukihalulo cha bantu bose baba kwisi. 2Iki chalivkihalulo chambele chakoletse mukihe kremio ahoyali ichagelacha Kaisali wa silia. 3Kulivyokila umwe yalatashe muhila kwiyandikisha muchokihahelo.4Na Yusufu yaligiye kandi kumiji wa Nazareti hiyo Galilaya nokugenda Yudea kumiji wa Bathelehemu, umunyakana nkumiji wa Daudi, kuko yavuye mubwoko bwa Daudi. 5Yagiye hiyo kwiyandikisha hamwe na Mariam, aliwe yaliyasavye kandi yaliyegeleje umwana.6None habonekanye yuko, mukihechabo eho kuvyala umwana. 7Alavyala umwana umuhungu, umwana avutse ubwambele, alamuzungulukisha himpuzu kumubili kumukingili mbeho umwana. Niho ya muswila kubwato bwibikoko bililamwo, kuko kuko ntihaliho muwanya kunzuzabagenyi.8Mnlidyo tango, balilo abungele baba mumashamba balinze imigwi yintama zabomwijolo. 9Ubwanyene, Malaika mumwami alaboneka, ichubahilo chumwami kilakayangana kibazwanguka, bacha baba mubwaba chane.10Niho Malaika yababwila "Ntimutunye, kukondabazaniye inkulunziza aliyoiza kuzana umunezelo munini kubantu bose. 11Uyumusi umukiza yavutse kulambele mwebwe. Kulinji kwa Daudi! Wene niwe Kristo unwami! 12Ikinichokimenyetso mwahawe, mulamusanga umwana ahambiwe impuzu aladyamye mubwato bulilamwo ibikoko.13Ubwonyene haba abasilikale benshibo mwijuhi balafatanya nabamchaika balashima imena, bavuga. 14"Ichubahilo nichimana ili hajulu chawe na mahobokwisi yose aliyoabegwa nayo.15Hamyuna abamalaika bawaze kugenda nwijulu, abungele balavugana bokulibo. "Tugende ubu Bethelehemu, tulabe ikikintu alicha chabonekanye, alicho umwami yatumenyeshige. 16"Bagilaningoga haliya bamasanya Mariamu na Yusufu balanmbona umwana adyamye mubwato bwibikoko chililamwe.17Babonyeivyo, balamunyesha abantu bidya babwiwe kuvyekeye umwana. 18Bose bumvishije inynkulu balatengazwa lidya dyavuzwe nabungele. 19Aliko Mariamu alabandanya kwiyumvita kuvyelekeye vyose yamaze kumva, abishila kumutima wiwe. 20Abungele bagaluka bamushemagiza no kumushima imana kukubela bidya bintu bamaze kumva no kubona, nkuko vyalivyalaruzwe kulibo.21Hagaze kumisi wa kane hali mukihe chokusilamula umwana, balamwita izina Yesu izina yamazekuhaba na wamumalaika inyumainda itilaja mwenda.22Zabo zashakigwa zukwezwa zachiyeho, kungana namategeko ya Mussa, Yusufu na Mariamu balamtwaye mulusanglo haliya Yelusalimu kwanushila imbele zumwami. 23Nkuko vyanditse mumategeko yumwami "Kila mugolagole yugulula inda azokwitwa uwela kuholaho. 24Bo kudyanyene baliye kutanga isadaka kungana na lidya livugwa mumategeko yimwami " zibili ni vyana bibili vyanuma".25Laba haliumwintu nuli Yelusalemu alive izinadyewe yitwa Simini. Kyumuntu yaliwukuli kandi amenya imana wene yalikindiliye kukubela. Ukuhumulizwa kwa aba Israeli mutima mutagatifu yalihejulu jiwe. 26Vyali nyalamaze kuhishugwa kuchila muli mutima mutagatifu yuko wene ntiyopfuge inyama yo kumubona Kristo wu mwami.27Umusi umwe yalaje mwikanisa, alongowena mtima mulagatifu, aliho abavyeyi bamuzana umwana, Yesu kumukolila bidya bi kwipa lanye na mategeko. 28Nihosi sumeoni yamwakila mumaboko yiwe, ashima imana nokuvuga. 29Ubulekula umukoziwawe agende kumaholo yamwami, kungana nijambo dyawe.30Kukoamaso yenje yabonye akakiza kawe. 31Aliko kabonekanye kumaso yatantu bose. 32Wene mumucho kukubela kuhighugwa kava abanyamahanga michubahiho chabantu ba Israeli.33Daha na maha nabana balatangajiwe kwayo majambo yavuzwe hejulu yiwe. 34Niho Simeoni alabahezagila alavuga kwa Mariamu nyina wiwe, "umviliza kubwenye! uyumwana azoba ikitumacho kutakala na kukiza kwa bantu benshi muli Israeli nikimenyetso alicho abantu benshi bazo hakana. 35Kandi nikipanga kizituhila umutima wawe wewe. Kugilango ivyiyemvilo vyimitima ya benshi bibonekane.36Umuvugishwa wumugolagole yitwa Ana kanchi yalimwikanisa. Wene yali mkwimi ya Fameli kuva mubwoko bwa Asheri, yalafise inyaka myishi chane. Nawe yabongeho mumugabo wiwe umyaka mushanju bamaze kubonana. 37Niho yaba umupfakazi kumyaka milongo umunani winne. Nawe ntiyigeze kuvamikanisa yali abandanya kusenga imana hamwe nukufunga no kusenga, ijolo mu mutaga. 38Mulichokihe yalaje hadyabali umwana kwa kila aliwe yalilinditiye kuchungugwa kwa Israeli.39Bamaze kila kintu bahska kukola kungana na mategeko yumwami, basubiye Galilaya, kumihana yabo, Nazareti. 40Umwana yalakaze, alabanigwuvu, yongozeka mubwenge mubuntu bwimana bwali kuliwe.41Abavyeyi biwe kila mwaka bagenda Yerusalemu kukubela umasi mukulu wipasika. 42Afisa ulungano gwinyaka chumi ni biliy balagaye kandi umugenzo waluli. 43Hanyuma yo kusigala imisiyose kukubela umusi mukuli bantanguye kusubila muhila. Aliko umuhungu Yesu yasigaye inyuma kialiya Yerusalemu nabavyeyibiwe ntibamenye ili. 44Bagilango alimumugwi balibagendana kulivyobachiye bagenda uligendo gwa mwigolo. Niho babanza kilimulondela umwo.45Batambonye basubiye Yerusalem babandanya bamulondela batangula kumutondela 46Habonekana yuko inyuma yimisi itatu bazo mubona mwikanisa, yachaye hagati yabalimu, abumviliza no kubabaza ibibazo. 47Bose bavyumvisije balatangajiwe mubumenyi biwe ninyishuziwe.48Bamubonye balatangaye, Nyinawiwe alamubwila, "Mwana wanje, nikukuwatukoleye kuti? Umviliza, so wawe nanyetwange tukulondela kubwoba bwishi". 49Alababwila, Nikukimwanye mundondela? Ntimwamenya yuko alingombwa mbe kuvizuyo mwa dahawanje? 50Aliko ntibamenye nikiki choyashaka kwayo majambo.51Niho yagenda hamwenabo mpaka muhila Nazareti yalubaha iwabo, Nyina wiwe yashize amajambo yose mumutima wiwe. 52Aliko Yesu yabandaniya akula mbwenge nokukula abandanya ashimwa nimana nabantu.
31Ubu, mumwaka wa chumi nagatanu wubutwaleba Kaisali Tibelia, mugihe Pontio Pilato yali umugavana waba Yahudi, Herode yali umukuliwintala ya Galilaya, na Filipo umugenziwe yalumu kulu wintala ya itulea na Tlakoniti, nalisania yalu mukulu wintala ya abilene. 2Nomugihe chubu helezi umukulu wa Anasi na kayafa, jambodyi mana dyala muziye Yohana umwana wa Zakalia mubu galagwa.3Yala safiye muntala yose kuzunguluka umwonga Yoldani, asigula ulubatizo gukwihana kubela ukubaligwa kwi vyaha.4Nkukovyandichwe, mugitabo ahamajambo ya Isaya umuvugishwa, "Ijwi dyumuntu alimukiyaya ", nimukoleneza inzila yumwami, mukole ahoguchahiwe hagaloloche.5Bulikinogo kizokuzuzwa, Nabulu musozi ni misozi bizolinganizwa, ibalabala zigolanywe zizogolagwa ninzila zigunywe zizokoloshwa. 6Abantu bose bazobana agakiza kimana.7Kulivyo, Yohana alababwila igitelane kinini chabantu bamuziye bashobole kubatizwa nawene, "mweguuluvyalo ginzoka bisumu, ninde yabahanyemwiluke igihano kilimwo kilaza?8Muvyale ivyamwa bijana nukwi hana, kandi ntimubanze kuvuga imbele yangu, " Tulafise Iblahimu aliwe alidaha wachu, kubela ndaba bwila yuko imana ilashobola kumuhagulu kiliza Ibulahimu abana nokuva kumabuye aya.9tayali ishoka yamaze kushigwa kumizihibiti kulivyo, kila kitavyala amatunda meza, ulachibwano kutabwa mumulilo.10Hanyuma abantu mugitelane bala mubajije bavuga, "Ubutusha kigwa tukole gute?" 11Yalishuye nokubabwila, "Namba umuntuafise inkanzu zibili zishakigwa atange inkanzo imwe kugundi ata fise babisa, numufise ivyo kudyana kote ukonyene"12Hanyu bamwe mubatazokolibalaje kandi kubatizwa, kandi bala mubwila, "Mwigisha, tusha kigwa kukolaiki? 13Alababwila, "ntimutoze amahela alenze kusumba ayo mushakigwa kwegelanya"14Bamwe mubasoda kandi balamubazabavuga, "natwengo? Tushakigwa tukole iki? "Alababwila "ntimutole amahela kumuntu wowese kunguvu, kandi ntimu kabeshele umuntu wowese kububeshi, nimushime inhembeo yangu"15Ubu, kubela abantu bali nakanyamunezako kumulindila Kristo azoza, bulumuntu yalimwo aliyumvila mumutima iwiwe kubela Yohana yuko wene ali Kristo. 16Yohana alishula kukubishula bose, "jewendaba batiza mwege kumazi, aliko halumweaje aliwe afise inguvu kusumbajewe, kandi sinkiliye kuhambulula imigozi yibilatovyiwe. Zaobabatizwa mwege kumitima yela no kumulilo.17Ulutalogwiwe luli muma bokoyiwe kudyango agosole neza ulutalo gwiwe gwo kugosola ingano nokwe gelanya ingano ahoyimbulila iwe. aliko, azolimbula ibikumbi kumulilo utashobola kuzima.18Kukwi haniza ukundi kundi yalasiguye amakulu meza kubantu. 19Yohana yalamukemeye kandi Helode umukulu wintala kukumwimula Helode, umugohe wamugenziwe nokubibi ibindi bindi vyo Helode yakola. 20Aliko hanyuma Helode yalakoze ibibi vyinshibibi chane. Yala muboshe Yohana mwibohelo.21Hanyi ma vyalabaye yujo, mugihe abantu bose balimwobalabatizwa na Yohana, nawe Yesu yalabatijwe kandi. Mugiheyalimwo alasenga, ijululiluguluka. 22Umutima wela alamanuka hejulu yiwe kukigelelezo chu mubilibili nkinuma, mugihe ichoicho ujwi lilaza kuva mwujulu livuga, wewe numwana wanje nkunda. Ndabegwachane nawe"23Ubu Yusu enengene, atanguye kwigisha, yaliafise iniaka ishika milongi tatu, yali ubwana (Nkuko vya vugwa) wa Yusufu umwana wa Eli. 24Umwana wa Matati, umwana Walawi, umwana wa Melki, umwana wa Yona umwana wa Yusufu.25Umwana Mathatia, umwana wa Amosi, umwana wa Nahumu, umwana wa Esli, umwana wa Nagai. 26Umwana wa Maati, umwana wa Malathia, umwana wa Semeini, umwana wa Yusufu, umwana wa Yuda.27Umwana wa Yoanani, umwana wa Lesa, umwana wa Zelubabeli, umwana wa Sheltieli, umwana wa Neli, umwana wa melki, umwana wa Adi, umwana wa Samu, umwana wa Elmadamu, umwana wa Eli. 28Umwana wa Melki, umwana Ezili, umwana wa Yolimu, umwana wa Matathi, umwana wa Lawi. 29Umwana wa Yoshua, Umwana wa Eliezeli, umwana wa Yorimu, umwana wa Matathi, umwana wa Lawi.30Umwana wa Simeoni, umwana wa Yuda, umwana wa Yusufu, umwana wa Yonamu, umwana wa Eliyakimu. 31Umwana wa Meleya, umwana wa Mena, umwana wa Matatha, umwana wa Nathani, umwana wa Daudi. 32Umwana wa Yese, umwana wa Obedi, umwana wa Boazi, umwana wa Salmoni, umwana wa Nashoni.33Umwana wa Abinadabu, umwana wa Alani, umwana wa Hesloni, umwana wa Pelesi, umwana wa Yuda. 34Umwana wa Yokobo, umwana wa Isaka, umwana wa Ibrahimu, umwana wa Tera, umwana wa Naholi. 35Umwana Selvig, umwana wa Fagau, umwana wa Pelegi, umwana wa Ebeli, umwana wa ala.36Umwana wa Kenani, umwana Arfaksadi, umwana wa Shemu, umwana wa Nuhu, umwana wa Lameki. 37Umwana Methusela, umwana wa Henoko, umwana wa Yalei, umwana wa Mahalalei, umwana wa Kenani. 38Umwana wa Enoshi, umwana wa Sethi, umwana wa Adamu, umwana wa Wimana.
41None, Yesu abaye yuzuyemsemuyela, yalagalu chekuve mumwonga Jordan, nayongezwe nafufemu mubugalagwa. 2Kunisi milongine, nihiyo yalagelagezwa numwasi. Umwanyawugo ntiyaliye chochose, ninyuma yugo nwanya ugo yiyumvila inzala.3Umwezi alamubwila, "Namba wewe ulumwana wimana, libwila ibuyelino libe umukate. 4Yesu alishula, " Vyandichwe; umuntu ntalobako kumuka tegenke"5None umwasi yalalongowe hajulu mkiyaya chu musozi na ala mweleka ubiwami bwose bwomwisi kunwa nyamugufi. 6Umwasi alamubwila, "Ndoguha ubushobda bwokuganza ubwami bwao bulihamwe nifahaliziwe. Ushabola kubola ivyo na kubela vyose vyahamaiwanje ndalige na ndoshabola kumuha waliwe wewese wandoha. 7Nokubela, nkuko ulonyunamila nukusenga ibintu nkibi vyose biloba vyawe"8Aliko Yesu alishula ababwila, "Bilandichwe, Bilakwiyeu senge umwami imana yiwe, nabilakwiyemuko lelewena wenkenyene."9Hanyuma umwasi yalamwose Yesu kugela yelisa temunnukumushila uluhande gohajulu chane yiishi yokusengelama nukumubwila, "Namsawewe umwana wiwana itagehasikwa hane. 10Nokubela vyandichwe, "Alobalungi Malaika biwe bahiabaze nukubalinda. 11Nakalokudyula hejulu munabo yabokugila yuko ntababaze amaguli yajulu ya babuye.12Yesu alishula alababwila, "Vyavuzwa, "Ntugelageze umwami manayawe. 13Umwasi amazeka umugelageza Yesu yagiye wenka nukumuleka kugela umwanyagundi.14Maze Yesu yalegaluche Galilaya kunkomazi za mpwamu, ninkulu zihusu wene zilikulila nukusambala mu mikoa bubanye zose. 15Yaligishije kumakanisa yabo, nabulumwe yalemushinye.16Umusigumwe yalagiye Nazaleti umiji guliho yamenya nayalakulie. Nkiko vyalibisanzwe nkiko abibona wana yalinjiye mwikanisa umusi Wisabato na yala hagazeaso ma ivyandichwe. 17Yala hawe ijambo lilininichyimana dyumu vugishwa Isaya ukonyena yaluguluye ijambo dyima na linini na alalondela amantu ivyandichwe.18Mpwenu wimana alihejuu hajuhu yanje, kokubela yasize amefuta kuvuga ubutumwa makulunziza kubati shobola. yandungiche kuvuga utaboshwe kubafunziwe, nukubakola ntibabone bashobole kubona kandi. Kubashi labado homebadya baguma baka ndamizwa. 19Kuvuga umwaka guli gwimana alokwela kana vyiza kumana.20None alugulula ijambo dyimana lilinuni, alamusubiza umulangozi wamwikanisa, na alichala hasi. Amasoga bantu bose balibali mwi kanisa galamulavya wene. 21Yatanguye kuganila nabene bavuga, "Uyumusi ivyandichwa bino vya kwiye mumatwiyanyu. 22Buli bulumwe yaliboneya kidya cha ya vuze Yesu na beshi bali muli wene balatangajwe na majambo yichubahilo gali gameze gavana kubela umunwa gwine. Balimo ba vuga, yuna na musolagusa wa Yusufu sikobili?"23Yesu alamubwila, Nukuli mulavuga imigani zinakwanje, " Tabibu niwikiza wenene" vyovyose tuvumwishise ukola kapernaumu, kikole hana mukijiji iwawa. 24Kandi yalavuze, "Ukulindababwila mwabwe, ntamuvugishwa aliwe yemeleka kuliyisi yiwe.25Alikondababwila mwebwe ukuli yuko hali abatafishe abagabobeshi mubisilaeli mukihe cha Eliya, hokumwanya ijulu na dyugagwe ntinabe imwiba kuvyaka itatu ni nusu, kumwanye hali habaya inzale ni kuli yosi yose. 26Aliko Eliya ntwiyatumwe kulimenese umwewaba aliko kumugole atafishe umugabo yumwegusa yalibaya sarepta hafinikumujiwe sideni. 27Kandi hali atagwake uluyovubeshi Israeli kugiwa cha Elisha muvugisha aliko ntayuhi minayobo numwewabo ya kijinjwe ataligusa naamani umuntu wa siria.28Abantu bose hagati yikanisa dyamugugalagwa ni shavu hobumvishije ivyo vyose. 29Balahagaze ba musunikila hanze yu mji, nukumulongela kugela kuli ukigo wumisezi wamunji alina umiji wako gubachwe hejulu jiwe, kigila ba shobole kumtega hasi. 30Aliko yalalase muchwe hagati yabo acha genda wenka.31None yalagolomokeye kupermaumu, kumji wa Galilaya Isabato yiniwe balimo baligisha abantu hagati yi kisa. 32Balatamaliwe na mgisho yiwe, kubela yigishije kukushobola.33None umusi ugo hagati yikanisa, halinumuntuyali fisha numtima gwipepo mubi noyalalize kwenji dyo hejulu. 34Tufiki nawe, Yesu wi Nazareti waje kutuhonya? ndamenya weweninde, wewe ulu mwelawimana.35Yesu yalakankamiye ipapo avuga, "Guma wa numye na uve muluyumuntu: Pepo udya amaza umutaga umuntu yudya hasi hegati yobo, yala muvuvemoyudya muntu ataniko yotuma ababala kukose. 36Abantu bose balatamasive, nabalagumishje kuvugila ijambo idyo na bulumwe na mugenziwe, bavugu, "Namajambo yilangi nyabaki ayo? "Alabamulisha impwe mu bii kubushabola bwinkomezi nukuvayo. 37Izo, inkulu hejuli ya Yesu zalakwiyebulihantu ku maeneo yakikinjwe numukoa lego.38Maze Yesu yalagive kuluga mji ugo alinjila kulivonzuya Simioni. None, nyinabukwe wiwe na Simoni yaliboyeagwaye ihoma ikaze, nabalamwinginga hovyobayekulinene. 39Mazaelelo, Yesu yalamwegeleye yikanzimila ya homa no ichilamulekwa, akonyene alahagalala atangula kubakulela.40Zuba hodyalitengule kuchokela, abantu bala muzanya Yesu bulu mwe yalibaya agwaye nubugwayibwingene nyishi. Yasizeho amaboko yiwe ejulu yabulu mugwanyi na achabakiza bose. 41Abadayimoni kandi yalabavayemobashi babogala lize kwinji gavuga, "Wewe ulumwana wimana "Yesu yala bakankaniye aba dayimoni nukubale ula baganile, nokubela balemenye yuko wene ya umukiza.42Kumwanya hohali hakeye , yalagiye abantu hataliha fishe abantu. Ibitelane vyabantu bali bamulondela balaza kubela abantu hobali bali. Bola gelagaje kumubuza nobo. 43Aliko yalababwiye, "Bilakwiye kandi kuvuga ubumwa bwiza bwamwani nana kumjiji zindi myishi, nukubelalino idyo niho na tumwe hano. 44Kandi yalagumishije kuvuga ututumwa hagati ya makanisa kuli muba yahudibose.
51Halabaye ikihe abantu bamwegelanila Yesu balamuzunguluka bumviliza ijambo dyi mana, ahoyalihagaze impela yinyanza Genesareti. 2Yabonye mashua zibili zahagaze impela yi nyanza. Abaliba bali bavuyemwo balimwo baloza imitego yabo. 3Yesu yingila mwimashua yimwe mulizene, yali ya Simoni amusaba ayitwale mumazi kule kato numulambi. Alikala atangula kwigisha sli mwimashua.4Alavuga abwila Simoni, "Yitwale mashua yawe mpaka hagati munyanza wululuche imitego yawe kuloba isamaki: 5Simani alishula alavuga, mwami, twakoze ikazi ijorodyose, ntitwafashe ikintuchochose, aliko kwijambo dyawe, ndazululucha imitego. 6Bakaza kutyobegelamije isamaki nyishi mitego yabo itangula kunogoka. 7Kulivyo, baleka ikimenyecho babagenzi babo bo munyindi mashua kugila baze kubafasha, balaje baluzuza mashua zose, kushichaho zitangula kwibila.8Aliko Simoni Peto amaze kubona ivyo, yaguye mumavi ya Yesu alavuga, "Vakwange, kubela jewe ndumuntu winyaha mwami: 9Kubela yalitangaye, hamwe nabobalihamwe kubulonyi bwi samaki bali bakoze. 10Ilidya kolonije Yakobo na Yohana abene Zebedayo nibobali bafatanije na Simoni. Yesu abwila Simoni, "Ntutinye kubela kuhela ubu no kwendelea uzoloba abantu". 11Bamaze kuzana imashua zabu kumulambi baleche kula kingu bakuli kila wene.12Yabaye alimugundi muji, umuntu yaliyuzuye imibembe yali hiyo. Mukihe yabona Yesu, yalaguye yuna mika ameso mpaka hasi alamusaba, avuga, "Mwami, nimba ushaka, ulashubula kumpumanula. 13Male Yesu agolola ukuboko kwiwe amukolaho avuga, "Mtashaka humanuka" iyesaha nyene imibembe imavako.14Yala muvihanije ntabibwile umuntu wewese, aliko yamubwiye genda wiyeleka kuma kuhani utange isadaka yo kuhumanugwa kwawe sawa sawa na kidya musa yategeche, kukushuhuda kwabo?15Aliko ihabari imuhusu wene ilokwila kugela kule, abantu benkibaza hamwe kumwummviliza ukoyigisha no kukizwa igwala zabo. 16Aliko mumwanya nu mwanya yagenda mwibanga kusenga.17Kumusigumwe muliyo yalimwo aligisha, baliho abafarisayo na balimuba mategeko bakaye ngaho bavuye mubijiji nyinki bilitofauti mumukoa wa Galilaya na Yudeya, kandi nabavuye mumuji wa Yerusalemu. Inguvu yu mwami yalikumwe nawene kukiza.18Abantu bamwe balaje, bateluye mukilago umuntu ya nyunyuche, balonda inzila yo kumwigiza kugila bamudyanika hasi imbele ya Yesu. 19Ntibalase inzila yo kumwingiza kubela abantu benki, kulivyobuliye hijunu kuhushwei gwinzu bala mwululucha udyamuntu hasikuhitila mumatagula, hauru mukilago chiwe hagati ya bantu, imbele ya Yesu.20Abonye kwizera kabo, Yesu yalavuze, "Mugenzi, ivyaha vyawe ulaganyiwe". 21Alabandichi na bafarisayo batanguye kubaza idyo, bavuga. "Uyuninde avuga amalogotano? Ninde yoshobola kuganyila ivyaha atalimana yonyene.22Aliko Yesu amenya chubalimwo balinyumvila yalabishuye no kubabusila, "Nikukimubazanya ili mumitima yangu? 23Nichahe chotosha kuvuga, "Ivyaha vyawe bilaganyiwe, au kuvuga hagalala utambule? 24Aliko mumenye yuko umwana wamuntu alafishe ubushobozi kwisi kuganyila ivyaha, ndakubwila wewe, "Vyuka, twala ikilago chawe ugende muhila kwawe"25Mulugo mwanya nu mwanya alevyuka imbele yabo atwala ikilagi chiwe yali yadyamyeho. Asubila muhila ashimila imana. 26Kila yume yalatangaye no kushimila imana. Buzuye ubwaba, bavuga, "Tubonye ibintu bitali vya kawaida uyu musi"27Hanyuma ivyo bintu bimaza kuba Ysu yalavuye hiyo abona utoza ikoli yitwa Lawi yikaye hobaloleza ikoli. Amubwila. "Nkulikila" 28Kulivyo, Lawi alahaguluka alu mkusikila, asiga kila kintu nyumu.29Male Lawi yandala ubukwe bunini kubela Yesu. Haliho abatoza ikoli benki haliya nabanto benki bikaye imbeyi meza badya hamwe nabo. 30Aliko abafarisayo na bandichi bene balimwibala bidogela abanafunzi, bavuga, "Nikukimudyo nokunyea nabatoza ikoli hamwe na bandi bantu babanyavyaka? 32Yesu alishula, "Abantu bakomeye ntibashaka wubavula nibadya kusa bagwaye nibo bamushaka umwe. 31Sindaje kuhamugala abagololochi bihane, ahubwa kihegala abonyavyaha bihane"33Balamubwila, "abomafunzi ba Yohana kenki balisenzesha no kusenga, nabanafunzi ba Bafarisayo nabo bakola kutyo. Aliko abanafunzi bane baladiya no kunywa. 34Yesu alababwila, "vyoshoboka, umuntu wewese akabapangila abatowe mubukwe bwumukwe kwisonesha mumwanya umukwe akili namwe na bene? 35Aliko imisiziloza ikihe mukwe azobanwa iwabo, niho mwiyomisi bazokwisonzesha".36Male Yesu aganila nabene kubimenyecho. Ntawitabula ikidasu kumwenda mushasha akakilemula kumwenda gwashaje. Niyakola kutyo alotabula umwenda mushasha ikipande kuva kumwenda mushasha ntikilo kwiligwa, kukoleshwa kumwenda gwa zamani.37Kandi nta muntu ashila idivai nshasha mubirika vya zeheche niyakola kutyu, idivai nshasha ilopasula kidya chombo ni divai yoseseka, nibirika vyokenonekala. 38Aliko idivai nshasha lazima ishigwe mubirika bishasha. 39Ntamuntu amaze kunywa idivai ya kela, ashaka nshasha kubela avuga, "yakela ni nziza"
61Habaye kwisabato Yesu yalimwo alagenda acha mumulima abanafunzi biwe balulizimishi yinafaka bazivingela mumuboko yabo baladya. 2Alikobamwe mubafarisayo balavunga, " nikuki mukola kizila kumategeko kukogwa kwisabato:3Yesu, alabishula, avuga, "Ntahomula some ili Daudi yakoze hoyalifishe inzala, wene nabandibagabobali hamwe? 4Yagiye munzu yimana, atolaimikate, mitakatifu alayidya, atola niyindi aheleza bobalihamwe balayidya, niho yalilekuliwe amakuhani kusa kuyidya" 5Alababwila, "Umwana wumuntu nu mwami wisabato"6Vyalabaye kandi yigindi sabato yagiye mwi sinagogi yigisha abantu hiyo. Haliho umuntu kuboko bwiwe kwiwe kukudyo kwali kwala nyunyiche. 7Abandichi na Bafarisayo balamugenza kugila babone kwa kiza umuntu kumusi wi sabato, kugila balonke chotuma bamushitaka koya koze ikosa. 8Aliko yalamenye chobiyumvila alavuga kumuntu yaliya lanyunyuche ukubuko, "Vyuka, hagalalangala hayatiya kila yimwe"9Yesu avugakulibene, "Ndababaza mwebwe, bilewene kukolaneza kwisabato au nikukola bibi, kukiza ubuzima au kubwonona?" Male alababeba bose abwila yudya muntu. 10"Golola ukubuko kwawe, "akola kutyo, ukuboko kwiwe kulakila. 11Aliko buzuye ishavu, balaba zanya bene kulibene chobomukola Yesu.12Mwizo siku yagiye kumusozi kusenga, alakesha ijorodyo asenga imana. 13Hageze mukitondo, yahamagaye abanafunzi biwe, achagula chumi na babili mulibene, yabishe kandi "Intumwa"14Amazina ya zidya ntumwa yali Simoni (woyitakandi Petro) na Adrea mwene wabo, Yakobo, Yohana, Filipo, Bartolomayo, 15Mathayo, Tomaso, na Yakobo mwene Alfayo, Simoni, yitwa zelote. 16Yuda mwene Yakobo na Yuda iskariote, niwe yamuhemukiye.17Yesu yululuche hamwe na bene kuva kumusozi bahagalala ahantu tambalale. Abanafunzi benki balihiyo, hamwene abantu benki kuva yulieya na Yerusalemu nokuva hakudya ya tiro na Sidoni. 18Baje mumwumviliza no kukizwa igwala zabo. Abantu babazwa ni mpwemu yibi balakijijiwe kandi. 19Kilayumwe mwichokitelane yagejeje kumukolaho kubela inguvu zo kukiza zalimwo zilava kuliwene, yalabakijije bose.20Male aleba abanafunzi biwe alavuga, mulahiliwe mwebwe mula bolo, kubela ubwami bwijuru ni bwanyu. 21Mulahiliwe mwebwe mufishe inzala ubu, kubela mulohazwa mulahiliwe mwebwe mulila ubu, kubela muloseka.22Mulahiliwe mwebwe abantu nibabanka nokubacha no kubavuga nabi, kubela umwana wumuntu. 23Nezegwa kugomusi nokusimba simba kumunezelo, kubela nubuhakika mzoba ni ngelo nini mwijuru, kubela basokulu banyu bakileye kutyo abavugishwa ni mana.24Aliko mulagowe mwebwe mulabatajiri! kubela mwamaze kulonka umunezelo wangu. 25Mulagowe mwebwe muhazaubu, kubela muloba ninzala hanyuma mulagowe mwebwe museka ubu, kubela muzoba na mulila nakulila hanyuma.26Mulagowe mwebwe, nimwashimwanabantu bose! kukubela basewabo bakoleye abavugishwa bububeshi kutyo.27Aliko ndavuga iwanyu mwebwe munyumviliza, nimukunde abansi banyu mukolele neza ababanka. 28Hezagila badya babavuma mwebwe kandi sengela badya babagilala nabi.29Ukukubita umusaya ugumwe, muhindukilize nigwa kabili, nimba umuntu akwache ijoho ntumwime ni nkanzo. 30Hakila wukusega, umuntu niya kwaka ikintu chimali yawe, ntulomusabe gwakugaluze.31Nkiko mushaka abantu babakilele, namwe bakolele nkuko. 32Nimwakunda abantu babakunda mwebwekusa, vyoningelo yakute kwanyu? Kubela na banyavyaha bakunda badya babakunda. 33Nimwakolelaneza badya babakolela neza mwebwe, iyo ningelo ya kute kwanyu? Kubela nabanyavyahu bakola kutyo. 34Nimwakopesha ibintu kubantu mwinzera kobalabagaluza, iyo ni ngelo ya kutekwanyu? Nabanyavyaha bala kipesha abanyavyaha, bategeleje kulogaluzwa nkiyo kandi.35Aliko kunda abansi banyu, nabakoleleneza, bakipeshe ntimutinye kabata zobagaluza, ingelo yangu izobanini. Muzoba abana buli hejuru, kubela wene ni mwiza kubantu bata shima na babi. 36Nimube ni kigongwe, nkiko so wanyu afishe ikigongwe.37Nimuche ulubanza, mwebwe ntimulochiligwa ulubanza ntimu vume, namwe ntimulovumwa. Ganyila bandi, namwe muloganyigwa.38Nimuhe abandi, namwe mulohabwa. Ingelo nyinshi ichindagiwe, isesekaye no kuseseka - bilo seseka mumugulu yanyu. Kubela kukipimo chochose mukolisha kupimisha, ichi kipimo nicho kulokoteshwa kunapimila namwe.39Male ababwila ikigelelanyo kandi, "Mbe umuntu alimpumayi yeshobola kulongola uyundi muntu wi mpunyi? Akozekutyo, bose bogwa mukinogo, mbe ntiboguyumwo? 40Umwanafunzi ntaba mukulu kusumba mwalimu wiwe, aliko kila muntu amaze kwigishwa akamalila azoba nka mwalimu wiwe.41Nikukinone ulaba ibihonzi mujisho dya mwene wanyu, nikivuvu kilimujisho dyawe ntukilaba? 42Woshobola kute kumubwila mwene wangu, mugenzi, ndasaba ndakikukule ikihonzi kili mujisho dyawe, nawe utalevye ukivuvu kilimujisho dyawe nyene? Munyamutima mubi wewe! Banza wikule ikivuvu mujisho dyawe wewenyene, niho ulobonaneza kukula ikihonzi mujisho dya mwene wangu.43Kubela nta kituchiza kivyala amatunda mabi, kandi ntakiti kibi kivala amatunda meza. 44Kubela kila kiti kimenyekana kumatunda yacho. Kubela abantu nitbamula itini kuva kumawha, kandi ntibamula izabibu kuva kumichonkoma.45Umuntu mwiza mumali nziza yu mutima wiwe havumwo vyiza, nu muntu mubi mumali yibi yumutima wiwe havamwo ububi. Kubela umunwa wiwe guvuga vyuzuye mumutima wiwe.46Nikuki mumpamagala, mwami, mwami, kandi nutakola bidya vyomvuze? 47Kila muntu aje kwange no kumva amajambo vyos no kuyakutela ikazi, ndobeleka kuntu ali. 48Asusa nu muntu yubaka inzu yiwe, yimba hasi chane yubaka umusingi hejuru yu mwamba gukomeye . Umwuzule gumazekuza, inkukuli yamazi yakubishe kanzu, aliko ntiyashoboye kuyinyiganyiza, kubela yaliyubachwe neza.49Aliko wewese yumva ijambo dyange ntadyabahe, ikigelelanyo chiwe nu muntu yubacheinzu hejiru yubudango hatagila umusingi, umwanga uyisulilako kunguvu, idyanzu yala homvoche chane.
71Yesu amaze kila kintu yalimwoalavuga kubantu bamwamviliza, yingije Kapernaumu.2Umushumbawu mwanajeshi mukulu, yaliwakamalu chane kulive, yaligwaye chane alimahututi. 3Aliko yaliyumvishe ihabariza Yesu, udya nukulu wabana jeshi yatumye umutwale wa Bayahudu, kumusaba aze kumukiza umushumba wiwe ntafpe. 4Basohoye hufi na Yesu, bamusavye numwete bavuga, "Bilabeleye yuko ushakigwa kumukolela kutyo. 5Kubela akunda ikihugu chachu, niwe yubache isinagogi yachu".6Yesu ajama nabene. Aliko atalagende kuleninzi, umuofisa yumwe yatumye bagenziwe kuganila na wene, "Mwamintiwiliishe kubelajewe sikwiliye wewe wingila muriza yange. 7Kubela sindiyumviye nange yukobibeleye konza kwawe, alikovuga ijambo kusa umukozi wange alakila. 8Kuko nange kandi ndumuntu ya sizwe kubutegechi ndafishe abanajeshi balihasi yange. Ndabwila uyu "Genda" alegenda , no kuyundi "Ingo" nawe alaza, no kumkozi wange "Kola kino" nawene alakola"9Yesu yumvisha kutyoyala tangaye, ahindukilila ikitelane chali kimukulikiye alavuga. "Natababwile, sindigole mbona umuntu afishe ukwizera kunini nkuyu mubisraeli. 10Badya batumwe basubiye muhila basanze umukozi akomeye.11Hanyuma yaho, Yesu agenda mumuji witwa Naini. Abanafunzi biwe bagenda na wene bajanye na bantu benki. 12Asohoye hofi yumudyango wijiji babona, umuntu yafpuye bali bamutaluye, yalimwana yumwe kwanyina wiwe. Yalumufpakazi, abantu benki kuva mulidyojiji bali hamwenawene. 13Umwami ambonye alamwegela kukigongwe kinini chana hijini yiwe alamubwila "Ntulile". 14Yagela imbele akola kwijeneza balibantaye mwo umubili, bodya bali bateluye balahagalala avugu, "Musole ndavue vyuka". 15Umupfu alavyuka yikala hasi atangula kuvuga. Male Yesu amukabizi kwa nina wiwe.16Male bose bategwa nabwoba. Bashinila imana bavuga umuvugishwa nimana agambalaye asaluche mulitwebwe ni "Mana yalevye abantu bayo" 17Izi habari nziza za Yesu zakwiye Yudeya yose no kumikoa yose jirani.18Abanafunzi ba Yohana bamubwiye ibibintu vyose. 19Niho Yohana yahamagala babili mubanafunzi biwe abatuma kimwami kuvuga, "Wewe niwe yudya akwiliye kuza autwitege nyundi? 20Basokoye hofiya Yesu ababalavuze, "Yohana umubatiza yatutunye kwawe kuvuga, "Wewe uliwayundu awilive kuza au twitege uyundi?21Mulugo mwanya yakijiji benki igwala nabalimumateso, abantu balibalahumye Yakaha kubena. 22Yesu alishula ababwila, "Nimwasubila yo mwavuye mulomubalile Yohana cho mwabonye mwumvishe. Abahumye balakila kubona ni bimuga bila tambula, abafishe imibembe balakila, ibiziba matwi bilumva, abafpu balazugwa bakakomela kandi, abakene balabwingwa ihabari nziza. 23Umuntu atazoleka kunyizera kubela ibikogwa vyange alahazagiwe"24Hanyuma badya batumwe na Yohana basubiye yobavuye, Yesu atangula kubwila ikitelane vya Yohana, "Mwagiye hanze kulabiki, umwanzi gulungabangwa numuyaga? 25Aliko mwagiye hance kulabaiki, umuntu yambaye neza? Laba atantu bambala imyendazi chami bakabaho amaisha yi raha bali mumwanya wu mwami. 26Aliko mugenda hanze kulaba iki, umuvugishwa? Ego, mvuga kulimwembe chana kusuvya kumuvugishwa.27Uyu niweyandichwe, Laba, ndamutumye umujumbe wange imbele ya maso yangu, alokwandala inzila yange. 28Ndabawila, mubavyawe bose numugole, ntamukulu nka Yohana, aliko umuntu muto aliba ni mana ahoyitiyene, azoba mukulu kusumba Yohana"29Abantu bose bumvishivyo nabatoza ikoli, baliho mulibene ababatijwe kulubatizo gwa Yohana bemeye kugololoka viwi mana. 30Aliko a Bafarisayo nabanyabwenge ba mategeko yakiyahusi, bodya batabatijwe na wene balanse ubwenge bwimana kulibene ngene.31Kandi no basubilanya niki abantu bulu luvyalo? bame kute?. 32Basusa na bana batamba mwisoko, bikala bahamagalana yumwe kuyundi bavuga, tubateye ifilimbi, ntamwatavye twabaye na malila ntimwalize.33Yohana umubatiza yalaje ntiyaliye umukata kandi ntiya nyoye idivai, muvuga ilafishe imfemu yibi. 34Umwana wumuntu aje adya nokunywa muvuga, "Laba nu muhuvyi ni mbolezi, umugenzi wabatoza koli nabanyavyaha! 35Aliko ubwenge bumenyekana yuko bugololoche kubana biwe bose.36Yumwe mubafarisayo yasavye Yesu agende kudya hamwe nawene. Yesu amaze kwingila munzu yumufarisayo, yegamiye kwidya meza. 37Laba halumugole yume mwalidyajiji yalifishe ivyaha. Ameya yuko yikaye kumufarisayo, azana ichupa ya mavuta. 38Yalagaze inyuma yiwe hofi ya maguru yiwe alila. Kandi yambanjij kubomeka amaguru yiwe kumasozi, no kuhana gula kumuchachi wu mutwe wiwe, asomagula amaguru yiwe no kuya siga amavuta.39Udya mufarisayo yaliyahamagaye Yesu abonyevyo, aliyumvila wenyene avuga, "Nimba uyu muntu yobaye umuvugishwa, yomenye uyu ninde numugole amezekute amukolako, yuko alumunyavyaha. 40Yesu alishula no kumubwila, "Simoni ndini kintu cho kukubwila "Alavuga" kivuge kusa mwalimu!"41Yesu alavuga, "Haliho abadaiwa babili kuwabakupeye yumwe, yumwe yadaiwa idinari amajana atanu wakabili yadaiwa idinari milongo itenu. 42Balabuze amahela yo kumuliha alabahebela bose ninde azo mukunda kusuvya? 43Simoni alishula avuga, "Ndibaza uwahebewe vyinsi" Yesu alamubwila, "Uchiye ulubanza gukuli"44Yesu ahindukilila vyo mugole abwila Simoni, "Ulamubona uyumugole. Ningiye munzu yawe. Ntiwampaye amazi kukubela angulu yange, aliko nyu, kumasozi yiwe, yatalaje amagulu yange no kuyahana gula kumuchachi wiwe. 45Ntiwansamaguye, aliko wene, kuwa ningiye umuntiyaleche kusomagula amagulu yange.46Ntiwasize amagulu yange amavuta, aliko yasize amagulu yange kubimotaneza. 47Kwili jambo, ndullubwila yuko yalafishe ivyaha vyinki alaganyiwe kusuvya, kandi yakunze kusuvya. Aliko uwaganyiwe bito, akunda katokusa"48Hanyuma abwilavyo mugole, "Ivyaha vyawe bilaganyi. 49Badya bikaye kumeza hamwe na wene batangula kivugana bene kuli bene, "Uyu ninde mpaangangila ni vyaha?" 50Yesu alamubwila uyo mugole, "Ukwizera kwawekula kukijije genda na maholo"
81Haweze umwanya mutoya Yesu atangwa kugenda mu miji na jiji, avuga nikutangaza ubutu mwabwiza bwubwami bwi mana na badya chumi na babili bagiye kumwe nawe. 2Kudya nyewe nabagoe bakijijiwe imwemumbi ningwara zitandukanye. Bali Mariamu yitwa Magdalena uwaliyakawemwo Abadayimoni mushanju. 3Na Yowana mukakuza umubwiriza wa Herode Suzana na bagora bandi benshi, babafashisha ivyabo.4Na ishangero dya bantu limaze kukoranira hamwe halimwa na bantu baje kwiwe kuva mumiji zitandukanye, avugana nabo kukukoresha akarorero. 5"Umubivyi agenda kubiba imbuto, ariko arabiba, zimuwe zigwa impande yinzira barazika ndagira, inyonizomukirere zila zinobagura zirazidya. 6Imbuto zimwe zigwa kurutare, zilijeje kumera ziruma kuko zibuze ahubomvye.7Izindi zigwa mumuliwa navyo ivybiti vya maluwa bimerana nizo mbuto birazinyoha. 8Aliko izindi mwivu dyiza ziramera zivyara impeke ijana kwijana. "Hanyuma Yesu aravuga ayo majambo nijwi rirenga, "Uwowese afishe amatwi niyumve niyumve"9Kandi abigishwa biwe baramubaza chuwo mugani usabonwa. 10Yesu arababwira, "Mwembwe mwahawe kumenya amabanga yu bwami bwi mana, aliko abantu bandi bazokwigishwa ku migami, kugira mibabona ntibabone na nibumva ntiba menye"11Na iki nicho umugani usobanwra, imbuto ni jambo dyi mana. 12Zidya mbuto zaguye imande yinzira nibadya bantu bumva ijambo dyi mana, hanyuma umugwanizi akarikwra mumitima yabo, kugirango ntibizere ngobakizwe. 13Iza guye kuruare ni badya bantu bumva ijambo bakadyakira numumero ariko ntibagira inizi, yoyose, bizeragusa kumwanya muto, mukihecha mageragezwa bakarireka.14Imbuto zaguye mumahwa nabantu badyumvishe maze bariko burigira kukura bukanyoluwa nivyu ubutunzi nu nuhimbaro wubwo buzima ntibavyare ivyamwa. 15Aliko imbuto zaguye mwivu dyiza ni badya bantu, bitonda mumitima yabo myiza, bamaze kumva ijambo bakun'gumya bakamishwa imbuto nu kwihangana.16Kandi, nta mumuntu numwe yodameka itara kugira ngo bwri muntu yinjira asange habona. 17Kuko atazikokwinyegeza kitozomenyekana chanke ichochose kizoba mwibanga choba kutazomenyekana kiri ahabona. 18None rero mwiyubare ubudyo mwumva. Kukoufishe, azahabwa chane, aliko utufishe uzokwakwa kitoya chafishe kizotwagwa:19Maze nyina wa Yesu nabenewabo baza kwiwe ntibashobora kumushikira kubera ishengero dya bantu. 20Na baramubwira, "bati umuvyiyi wawe na barumunaywe bari hanze bagamba kubonana nawe. 21Aliko, Yesu arishura aravuga, "Ati mama wanje nabene mama ni badya bumva ijambo dyi manabakadyaubahiriza"22Kumusi umwe mwriyo misi Yesu nabagishwa biwe batambukira mubwato, na arababwira, "Tujabuke tuje hakudya yi kiyaga". Batengura ubwato bwabo. 23Aliko batanguye kugenda, Yesu arahunira, ni nkubi yumuyaga, nu bwato babo bubanza kuju mumazi na bari kungorane nini chane.24Hanyuma abigishwa biwe buza kuriwe kumuvyura, bavuga, mwami! mwami! turihofi kupfa!" arikongwra arakemeya umuyaga nukusuriranya kwa mazi birahora haba akalwekera. 25Kandi arababwira, "Ukwizera kwanyu kurihehe? Baratinya, baratangara bavugana bwi muntu na mugenziwe, "Uyu ninde, kwabarira nu muyaga na mazi bikamwumvira?"26Bagera kumuji wa Galasini ili mwrubandegwi nyumaya Gariraya. 27Yesu ashiche imusozi, umuntu avye mumuji ahura nawe, na uyu muntu yalimwe abadayimoni. Yaramaze imisi nyinsi atampuzu yambara, ataba munzu, aliko yaba mumva.28Abonye Yesu arasemerera, yikubita imele yiwe, avuga nijwi rirenga, nakoze ikikwi wewe, Yesu umwana wi mana isumba vyose? Ndakwinginze, ntubabazejewe". 29Yesu abarira imwemu mbi zimuvemwo uyo muntu, yahora imutera kenshi. Niho yaba aboheshijwe iminyororo ni kumugumya ni kumurahira, yachagagwra ibimoboshe na badayemoni bakamutwa ra mubugaragwa.30Yesu aramubaza, "Izina dyawe ninde? "Arishura avuga, "Legiyoni" kuko abadayimoni bensi balibamwinjiyemwo. 31Baramwinginga ngo ntababarire kuja mukuzimu.32Kandi hari umuku wingurube zariko ziranisha kuruwo musozi, baramwinginga ngo abe merere kuzinjiramwo zo ngirube. Aramerera kukora kutyo. 33Rero Abadayimoni basokoroka muruwo muntu binjira mwri za ngurube, umukuku wiruka kukatembwe zisuka mukiyaga amazi araziniga.34Badya bantu balibaziragira babibonye ikibaye, bachabaralunga biruka kuvuga mujini nihanze yu muji zibazunguruka. 35Abantu bavyumvishe bagenda kuraba ivyabaye, nabaza kwa Yesu babona umuntu yari na Madayimoni yamuvuyemwo. aliyambaye neza na afishe umwenge bukwiye, yikaye kumaguru ya Yesu na baratinya.36Niho umuntu yumwe muribo yabonye ivyabaye atangura kubwira abandi ukuntu uyumuntu yatwagwa nabadayimoni yakikijwe. 37Abantu bose bo mumukowa wa Gerasi kikije alio baramwinginya Yesu ngo ave aho kukobarinubwoba bwinsi. Yinyira mu bwato asubira inyuma.38Umuntu yaliyavuyemwo abadayimoni yinginga Yesu ngo bayenele hamwe, aliko Yesu amubwira agende ni kuvuga, 39"Subira munzu iwawe uharure bidya vyose imana yakugiriye" Uyo muntu aragenda, amenyesha hose mumuji wose bidya vyose vyo Yesu yukoze kubera we.40Yesu asiboraup. ishengero riramusanganira, kubera bari bamurindiriye. 41Reba haza umuntu yumwe yitwa Yairo niyunuwe nubakuru bi sinagogi. Yairo yitembagaza kubirenge vya Yesu amwinginga aje muhira iwewe. 42Kuko yarifishe umwana yumwe wuukabwagusa, yarifishe imyaka chumi za zibili, na yariko arahwera. Na arikoaragenda ikoraniro ayi band kwriwe.43Umugora agwaye ubutinyanka inyaka chumi nibili yari hadya na yakoresheje amahera menshi kubaganga, aliko nta numwe yamujijije. 44Aza inyuma ya Yesu akora kubuyonga bwi mpuzu ziwe, buno vyene arakira amaraso are hagarara.45Yesu aravuga, "Ninde yoba ankozeko? "Bahakanye bose, Peto aravuga, ati mwami nishengero rikutuyaye hagati rikubanda" 46Aliko Yesu aravuga, "Umuntu yumwe yankozeko, kuko numvishe ubushobozi bumvuyemwo.47Uwo mugora abonye yuko atashobora kunyegeza ichoyakoze, abanza kulinda akashichi, yikubita hasi imbele za Yesu amubwira ibele ya bantu bose ichatuvuye amukoroka na kudya yakize muruwo mwanya. 48Aramwishura ati, "Mkobwa, ukwizera kwawe kurakugize muzima. Genda na mahoro.49Akiliko aravuga, umuntu yumwe azakuva munzu yu mukuru wisinagogi, avuga at "Umukobwa wawe yapyuye. Ureke kugora umwigisha". 50Aliko Yesu yumvishe ivyo, aramwishura, "Ntutinye. Izera gusa, na arakizwa"51Hanyuma yinjiye muriyo nzu, ntiyagira uwundi muntu akundira kwinjira na nawe, atani Peto na Yohana na Yakobo se wuyo mukobwa na nyina wiwe. 52Abantu bose barikoburamuririra batura nijwi kubera we, aliko aravuga, "Ntimutere induru, ntaralwera, aliko aradyamye gusa". 53Aliko baramuseka bamushinyagwa, bazi yuko yalwereye.54Aliko wene amufata ukuboko uwo mukobwa, avuga nijwi rerenga at, "Mwana vyuka". 55Imwemu ziwe ziragaruka, avyuka muruwo muanya ababwira muruwo mwanya bamugabwriya. 56Abavyeji biwe baratangara, aliko ababwira abihaniza ati ntihagire umuntu numwe babwira ichabaye.
91Ahamagara bamwe chumi nababili hamwe, abaha ubushobozi nu bubasha kubadayimoni bose nikukiza abagwaye. 2Abatuma bagende kubarira abantu ivyu Bwami bwimana ni kukiza abagwaye.3Ababwira, "Ntimuzotware ikintu chochose kubera urugenda gwanyu chanke inkoni, chanke isaho cha impamba chanke amahera kandi ntimugira inkanzo zibiri. 4Inzu yose muzokwinjiramwo, abe ariyo mugumamwo kugeza aho muzovira aho bantu.5Kuribadya bzaokwanka kubakira, nimwava muniwo miji muze mukunkumurer umukungugu wo mubirange vyanyu bibe ikimenyecho kubabera ichabona. 6Baragenda bagendagenda mamihana bavuga ubutumwa bwiza bakiriza abagwaye hose.7Rero Herode, umwami yumvishe ivyabaye vyose arazazanigwa chane, kuko bivigwa nabamwengo Yohana abatiza yazuche mubafpuye. 8Abandi ngo Elia yaseruche na bandi ngoyumuse mubavugishwa bakera yazuchu kandi mubapfuye. 9Herode aravuga, "Nijewe Yohana namuchiriye izosi, aliko uyo ninde numvako ibimeze bivyo? Na Herode arandera ingene yomubona Yesu.10Za ntumwa zigaruche zitandera Yesu buri kintuza koze. Arabatwara hamwe nawe, agenda wenka mumiji witwa Bethisadia. 11Aliko ikoranirobumvishije ivyelekeje ibi bara mukurikira, arabakira ababwira ivyu Bwamibwi Mana, na yarakijiji badya basha kukizwa.12Umusi gugomvye kuhera, bamwe chumi na babili bagenda kuri we bavuga, "But Sezara iko raniro ngo bagenda mumuhama ya hofi ni mwimuji barondere habalumurira na badye, kubera turihano mukahinga". 13Ariko arababarira at, "Mwebwe ni mubahe icho badya". Baravuga, "Ntitufishe ibirenga ibimanyu bitanu vyi mikate ni samaki zibili, yomba tugiye ni kugura ivyo kudya kubela ili koramiro dyabanantu". 14Hari abagabo bagera ibihumbibitanu hadya Arababwira abijishwa biwe, "Bikaricha imigwi ya bantu mirongitanu tanu kuribwri mugwi.15Rero bakora kutyo abantu bichara hasi. 16Atora imikate zitanu ni samaki zibili arangamira mwijuru arazihezagira, na arazima nyagura, ahereza abigishwa biwr kugira bazishire imbele ya bantu. 17Bose baradya barahaga, nibimanyu vyo vyokudya vyarivyasigaye birato ramwa buzuza ibisimbo chumi na babili.18Maze yariko, arasenga yiherereye, abigishwa biwe bari kumwe nawe arababaza avuga, Abantu bavugajewe ndinde?" 19Barishura bavuga, "Yohana abatiza, aliko abandi bavuga Elia, na baveli bavuga yumwe mubavugishwa ni mana bakera yazuche kandi",20Arababwira, "Aliko mwebwe muvugajewe ndinde?" Petro yishura avuga, "Kiristo kuva ku mana". 21Aliko kukubahana, Yesu ababwira kutagira numwe babwira ivyo. 22Aravuga ati umwana wumuntu akwiye kuzobabazwa mubudyo bwinshi ni kuzokwankwa na bashingantalie na baherezi bauru nabamdichi, na azokwichwa, kumusi ugira kutatuazozuka.23Abarabwira bose, "Nimba umuntu wewese ashaka kumkurikira niyiyanke wene vyene, yikorere umusalaba wiwe buri musiyankwrikire. 24Kuko ugimba kukiza ubugingo bwiwe azobubura, aliko utakaze ubugingo bwiwe kukamaro kunje azokwiza. 25Mbego vyomurira iki umwana wuntu, nimba yoronka isiyose, aliko akatakaza chanke ni yabwira ubuyingo bwiwe?26Kuko umuntu wese bizotera isoni kunyemera no kumera na majambo jenje, kuri we umana wu muntu azomubonera ioni niyabu mubwera bwiwe, nubwera bwa Daha na marayika yera. 27Aliko ndababwira ubukweli bamwe muri mbebwe bahagaze ngaha, harimwo bamwe batazobona unyopfu kushicha bahone, ubwami bwi mana"28Hanyuma yayo majambo haheze imisi nkernumani Yesu avuga ngo atwara Petro, Yohana, na Yakobo baduga kumusozi kusenga. 29Na aliko arasenga, ishuho ya muso yiwe irahinduka, imyamboro yiwe iba iyera ni kukayangana.30Reba hariabugabo babili bagamira nawe! hari Mura na Elia. 31Babonekana bafishe ubwiza, bavuga ivyo kuzotambura kwiwe agira anonosore iyerusalem.32Petro na badya bari kumwe nawe buri baremerewe mitiro dyishi, aliko bikanguye babona ubwiza bwiwe na bagabo babili baribahagaze hamwe nawe. 33Biboneka bagira batandukane na Yesu, Petro amubwira, "Mwami, nivyiza twebwe kotuguna hano tugombegwa tukore isaya zitatu. Tukore numwe gwawe, urundigwa musa na rumwe gwa Elia". Ntiyamenya ichoriko aravuga.34Aliko aravuga ayo, haza ikichu kirabapfundikira, na baratinye babonye bazunguchwa ni kichu. 35Ijwilivu mukichu livuga, "Riti nguyu umwana wanje natoranije. Ni mumumumvilize wene". 36Ijwi linunye, Yesu yaliwenka bikara akachetela na muriyo misi ntibabwiye uwosese idyodyose nuyobabonye.37Umusi ukurikira, bavuga kumusozi, ishengero linini dya bantu lihura nawe. 38Reba, umugobo wo mwribo avuga nijwi rirenga, "Ati mwigisha ndagusivye arabe umwana wanje kuko aru mwana wanje wikinege. 39Urabona mwemu mbi iramufata, akavuza amaborogo, kandi iramujegeza kabimba ifuro mukanwa, nayo imuvamwa kungorane, ikumutuma ububabare bukaze. 40Nalingize abigishwa bawe kuyisenda iraba na nira.41Yesu anishura aravuga, Yemwe bikigihe mutizera na mwazimiye, nidyari nzo kwichara namwe ni kubihangamira namwe? Zana umwana wawe hano" 42Umusora aliko araza, mwemu mbi imutura husi iramujegeza ningagana ningoga, Aliko Yesu akankamira iyo mwemu ihumanye akiza uwo muhungu amusubizase wiwe.43Bose butangazwa ni chubahiro chi mana. Aliko bakitangarira ivyo yukoze vyose abarira abigishwa biwe. 44Amajambo abichare mumatwi yanyu, kuko umwana wamuntu azoshigwa mumaboko ya bantu" 45Aliko ntibamenye idyojambo kandi barahishijwe mumaso yabo, kugira ntibaze barimenye. batinya kubimubaza ivyarivyo.46Kandi havyuka ibihari mwiribo vyamukuru wabo mwiribo uwariwe. 47Aliko Yesu abonye ivyo bihari vyo mumitima yabo, utora umwana mutoyi amuhagarika impande yiwe. 48Na aravuga, "Ati umuntu wewese azekwakira umwana muto nkuyu mwizina dyanje, azokwakira jewe kandi, na uweo wewe azokwakira jewe, azobutoye kandi uwantumye, kuko wi muto mwiri mwebwe niwe ari mukuru"49Yohana alishura aravuga, "Mwami twabonye umuntu asenda abadayimoni mwizina dyawe turanubuza, kubera atutukuvikira natwe". 50Aliko Yesu aramwishura, "Ati ntimumubuze, kuko utari umwansi wangu ari muruhande gwanyu.51Maze imisi yiwe youduzwa mwajiru gira ishike yerekueza iyerusalemu. 52Atuma integuza imbele yiwe nazo ziragenda zija mumihana ya basamariya kumuteguliza. 53Aliko abantu hiyo ntibamwakira, kikayerekeje iyerusalemu.54Abigishwa biwe Yakobo na Yohana babibonye, baramubaza, "Ati muganili ugambo kotubarira u muriro ngutibuke uva mwijuru ubayigize?" 55Naze arabahindukirira arabakankamira. 56Nuko baja mujindi mihana.57Bariko baragenda munzira yabo, umuntu yumwe aramubwira, "Ndayukurikira ahouja hose. 58Yesu aramwishura, "Imbwebwe zilinibinogo, ni ngoni zo hejuru zifishe ivyari, aliko umwana wu muntu ntafishe aho adyamika umutwe wiwe.59Maze abariri uwundi muntu, "Nkurikira" Aliko wene arishwa, "Mwami ndekura manze ngende kuzika Daha wanje" 60Aliko wene aramwishura, "Reka abapfu bazike abapfu babo, aliko wewe genda ukwize ivyu bwami bwi mana hose".61Kandi uyundi muntu aravuga, "Ndakukurikira mwami, aliko ndekura manze nsezera abari munzu yanje". 62Aliko Yesu aramwishura nta muntu, ashira ukuboko kwiwe kulima ni kuraba inyuma ubereye ubwami bwi mana".
101Munyuma yivyo umwami atoranya urushanju bandi na abatuma babil babili ngo bagende imbele yiwe mumujiyose nahantu hose aho agia aje. 2Arababwira, "Ati ivyimbugwa ni vyirishi, aliko abimbuzi ni bake. Nuko nimwinginge nyene ivyimbugwa, arunyike abimbuzi muvyimbugwa vyiwe.3Nimugende mu miji. Raba, ndabatumye nki ntama mumabingira. 4Ntimujane umufuko wa mahera chanke isahodyi ngenzi, chanke inkweto, kandi ntihagire muwo muramukanya munzira.5Munzu yoyose muzokwinjiramwo, mubanze muvuge, "Amahoro abe muriyi nzu. 6Nihaba harimwo uwamahoro, ambahoro yanyu azesigara kuriwe, alio nibitamere bityo azoba garukako. 7Sigara muriyonzu, mudye munywe ichobazo baha kuko umukozi akwiye ingero yiwe. Ntimugende mwraraguza.8Umuji wose muzakwinjira, bakabakira, muradya ichoshoce kizashigwa imbele yenyu. 9Na murakiza abagwaye baringaho,muvuge kurobo, "Ubwami bwi mana bwaje hafi yanyu.10Aliko mumuji wowose muzokwinjiramwo, ntibabakire, murasohoka hanze muje mwibarabara muvuge. 11Muti numukungugu wo muruyu muji wanyu ufashe mubirenge vyanyu turawubakwrikumuriye mumenye iki, ubwami bwi mana bwri hofi. 12Ndababwira yuko kuruwomusi wurubariza hazoba agahengekelezo lurusha Sodoma kuwa muji.13Uzobana ibara korazini, uzobana ibara Bethsaida! Nimba ibikogwa bikomeye vyakorewe muri mwebwe iyobiba vyakorewe muri tiro na Sidoni, baba barihanye kera, bichaye bambaye amagumira bisize imanyota. 14Aliko hazoba akahengekereza kurusha umusi wurubanza gwa Tiro na Sidoni kurusha mwebwe. 15Nawe, kapernaumu, wiyumvira uzoshigwa hejuru mwijuru? Oya uzokwururuchwa mu kuzimu.16Ubumviye mijewe abayumviye, na wewe abanka nijewe abayanse na wewe anyavase abayanse uwantumye.17Bamwe mirongeurashanju bagaruka nu munezero, bavuga, "Mwami, na badayimoni baratwubaha mwizira dyawe". 18Yesu arababwira, "Nabonye shetani akoroka mwijuru nku muravyo. 19Raba, ndabahaye ububasha bwo kukandagira inzoka sikorupiyo, nubushobozi bwase bwa kunesha abansi, kandi ntakintu chochose kizogira ichokibugira. 20Ntimunezeregwe nukwizo mwemu zibumvira, alko munezeregwe ruko emazina yanyu yandichwe mwijuru".21Uwo mwanya anezeregwa chane muri mwemuyera, nikuvuga, ndaguhimbuza wewe, daha, mwami wijuru misi, kubera walishije ayo majambo abanyabwenge na bahanga, ukahishurira abatigishwa nkabana bato. ego, daha, kuko washinye kabibatyo imbele ya maso yawe.22Vyose nabihawe na Daha, kandi nta wuzi umwana mwaniwe atari Daha, na nta wuzi Daha atari umwana, nuwa mwana agomba kumuhishurira".23Alindukirira abagishwa, avuga biherereye at, "Hahigwa amaso abona ivyo mubona. 24Ndababwira, yoko abavugishwa ni mana benshi na bami bifuza kubena ayo mubona, na ntiba yabonye, ni kumva ayo musumva na ntibayu mvishaje".25Reba, umwigisha yumwe wivyagezwe vya baya hudi arahagarara aramugerageza, avuga at, "Mwigisha, nkore iko ngonze ndagwe ubuginngo butahela? 26Yesu aramwishura, "At vyandiche bite ivyaguzwe? Usoma iki?". 27Arishura avuga, "Ukunde umwami mana yawe ku mutima wawe wose, ku mwenu zawe zose, kubushobozi bwawe bwose, nubwenge bwawe bwose, kandi ukunde mugenzi wawe nkuko wikunda wewe". 28Yesu avavuga, "Wishuje ukobikwije, kora gutyo uzobaho".29Ariko umwigisha, yifuje kwiharurira ubugororo chi wene, aramubwira Yesu na mugenzi wanje ninele?. 30Yesu aramwishura, "Habaye umuntu yaravuye Yerusalem agenda Yeriko. Agwa mumaboko yabambuzi, bumwaka ivyiwe, bara mukubita barigira bumusiya hadya ari munusu yo kupfa.31Hariho umuherezi yariko aramanuka mwiriyo nzira, amubonye acha murundi ruhande. 32Gutyo nyene umurawi kandi, ashiche ahohantu amubonye acha muruni ruhande.33Aliko umusamariya yumwe yari munzi ashika kuriwe. Amubonye, amutera ikigongwe. 34Aramwegera, amufuka inyuma ziwe, amuso moza amwuliza kundogobe yiwe, amutwara mundaro ya bahita aramngwaza. 35Bukeye atwara idenariyo zibil, aziha nyene indaro ya bagenyi aramubwira, at umugwaze kandi ivyoutanga vyose bisumba ivyo nzobigusha inagaruka.36Ninde murabo batatu, wiyumvisa yari umugenzi wuwaguye mubambuzi?" 37Umwigisha alavuga, niyudya yamugiriye imbabazi Yesu aramubwira, genda ugire kutyo".38Maze bariko baragenda, bashika mumuhana, umugore yumweyitwa Martha aramwakira amushikiza muvizu yiwe. 39Yarifishe mwenewabo yitwa Mariyamu yichara imbele birenge vyu mwami Yesu ni kwumuvinza ijambo dyawe.40Aliko Maritha, yiha ikazi nyishi, zo kuzimana vyinshi, aja kwa Yesu aravuga, "Mwami, ntibikubaje yuko mwewewachu yantereranye ibikogwa? Nuko mubarire amfashe". 41Aliko umwami aramwishura amubwira, "Maritha, Martha, urigora muri vyishi". 42Aliko ibukwiye vyose nikimwe, Mariya yahisemwo umugabane mwiza gwatazokwakwa kwiwe".
111Vyabaye umwanya Yesu hoyalimo alasenga abantu hinyegeje, umwe mubigishwa biwe yalabwiye, "Umwami twigishe twe kusenga nkiko Yohana nkiko yigishije abanafunzi biwe.2Yesu alamubwile, homusenga, nimuvuge, "Daha, Izina dyawelishimwe. Ubwami bwawe buza.3Utuhe umukate gwachu gwabulumisi. 4Utuhalile ivyaha vyachu nkiko notwe tubahalila bose batukoleye ntuwongoze mubigelageza"5Yesu lamubwila, "Ninde iwanyu alabanumu ngwani alime alomugendele mwijolo, nukumubwila, munywanitiza imikate zitatu. 6Nukubela umunywani hanje yanzie kandi guti kuvakulugendo, naje sifishe chakukutegulila. 7Nayudya aliko hagati ala mwishula, ntumalamoze, umudyanko gwemaze kugogwa, nababiwe, hamwe nanje twemaze kudyama kubulili. Sishobola kudyuka nikukuha wewe imikate. 8Ndalabwila, nihoyoba ntadyuke nukiguheza imikate nkarafiki wiwe, nikubela yakugumisha kumugwanya atakutivya, alodyuke nukucha amuheleza ibuhande vyishi vya mikate kugile nkivyo bakeneye vyabashaka.9Nanje kandi ndababwila, nimusenge, mwebwe muhabwe, nimulendele, namwe mulolorika, numulamushe none na mulokugululigwa. 10Nokubela bulu muntu asenga alo kwa kila, na bulumuntu alondela alolonka, na bulu muntu ahamagala alamucha, umudya nko gulo kugulugwa kwiwe.11Na Daha wahe alimuli mwebwe, umwana amuseze isamaki alomuha inzoka hanyuma yiwe? 12Chankwe amuseza iyai alomuha samina hanyuma yiwe? 13Nokubela, mubaye mwebwe mulibeti mulamenya mwebwe kuha abana banyi akashimwe keza kandi ntibusumbiye chana Daha we wangi wo mwijulu yuko alobaha mfwamu yala ababamu senga?14Hanyuma, Yesu achaba yakanruka miye ipepo, numuntu afisha ikidaimoni ntiya hunga, biba intaimazi bimu vamwa umuntu nkuyu ashabola kuganila abantibeshi bala tangagwa chane. 15Aliko abantu bandi walavunze, yuno alakulaho impe mubili Beelize buh, umukula wiwewemubii".16Abandi bala mugelageje nukumushaka abeleke kuntu bigivakunva mwijulu. 17Aliko Yesu yalamenye kala yebo nukumubwila,"Bulubwami bulogabangwa, biloba, ulino, nukunzu aliyo yagabangwa ilogwa.18Nkiko umwasi aloba yagabanyicha, ubwamibiwe alohagalala gute? Nakubela nuvuga mulakulaho impwe mubili kuli Belzebuli. 19Nambajewe nkulano impwenubii kuli Belzebuli, nonabagezine bakulaho impemubii. Kunzilanya baki? Nukubalalino, bene baloba chila ulubanza mwebwe. 20Aliko namba mukulaha mpwemubii kulutoke giwmana, none vibwami bweimana bwabazile.21Umunt afishe inkomezi afishe ni ngovo tolalagiye inzu yiwe ibintu vyiwe bilakwichala neza. 22Aliko atewe numuntu afishirikonezi zisumbila, udyamuntu afishe inguvu alomwaka ingohayiwe, nukutwaubu tunzi bwiwe bwase. 23Wene atali hamwenawe alinkiko bitagombegwa nawana wenw atagelunya hamwe nanje alabisa nzaza.24Mbweu bii amuvamwo umuntu, alagenda nukulandela ahantu hali amazi kugila yuhumuze. Halaba yabuza. alavuga, ndosubila yandavuye. 25Yalagalu cha achasanga inzu yugulune no yichaye neza. 26Kandi alagenda nukulondela ipepo ulshanji balibabi kusumba wene wenyene nukubazana baze bichala bantu hadye. Ningene yuyumuntu yuno ababibi kusumbonkuko vya bii hadya cha mbele.27Vyala baye yuko hoyalimo alavuga amajambo gawo, umugole atamenye kana yalivuze ijwi dyiwe kusumba baadyabose bali mukitelene abantu bavuga, yahezagiwe inda dyakuvya ye nambabele gankonkeje. 28Aliko wene alavuga, bahezagiwe badyabu mvalijambo dyamana nukulibika.29Umwa abantu beshi begetana nuukgwila, Yesu atangula kuvuga, "Uluvyoluno nuluvyala gononekaye, ntulokulikila nkkobelechwe, na ntabiliho nkiko bele chwe uyobalohabwa bisumbula nkakudya vyo yelechwemu liyona. 30Aliko nka Yona nkukuntunalime ukwelakwa kwabantu wo muli ninawi, niko numwana wa Adamu nikuntu biloba ukwelekwe kululuvyahahuno.31Umu malikia wa kusini alohagalala kumusi wulubanza gwabo kubeliki wene alava kumwisho wisiku gilaaje bamwumvilize ubwitonzi bwa Solomoni hahamalino alimukulu kusubma Solomoni.32Abantu baninawi balohagalala kulubanza hamwe nabantu wulu vyaho luno umusi wulubanza balokichila ulubanza, nanebene balihanye kubuntumwabyayone na alalaba, hano aliko alimukulu kusumba Yona.33Ntamuntu wewese, acha itala nukuishila ulu handagahasi ifishe umwijima ntubanekane chankwe hasi yi kitukulu aliko acha nukushila yejuluyikitebe kugila kila muntu yinjila ashobole kubona ahabona. 34Iliso dyawe itala dyamubili ilisodyawe libaye dyizano umubili gwawe gose gulaba abantu habona. Aliko ijishe dyawe libayelibi none umubili gwawagose guloba gulimumwajina. 35No lelo mwichale mugavye kugila kubona bilinaga ti yanyu ntusigemwo umujima. 36None lelo, nkiko umubili gwawegose gobaguli anabona, na nta haliho ahantu halinkukumwijima, nona umubili gwawe guloba neza nkitala yaka nukutanga ahabona iwanyu.37Ahoyamaze kuganila, Falisayo yala hamagaye adye ivyo kudya muhira kwine, nawe Yesu alinjila hagat nukuba hamwe nawe. 38Namafalisayo bala tamaligwa nkukuntubimeze ntiya navye chambele bitalabe ivyokudya vyo kumugoroba.39Aliko umwami alababwila, "Mwebwe aba falisayo mwoza hanze yibikombe ni bakuli, aliko haga yanyu mwuzuye kwipfwiza nubube. 40Mwebe abantu muta fishe nukumenya, nonewene yaremye hanze ntilaremye nihagati kandi? 41Nimubaha abati shobola ibili hagati, nibintu vyosabilaba vyiza iwanyu.42Aliko yamwe, mwebwe abafalisayo none mlatanga izaka yingene yibogaboga nabuli rangi yinyabutongozo mwibisatani. Aliko mealache ibintu vyakuli nukukunda imana. Bilakwiye chone kuko ibili mukuli nukukunda imana, atakuleka kukola nivyo bindi kandi.43Yemwe mwebwe Abafalisayo, no kubela mukunda kwichalamukitembe vyabele mulimumakania nuku dyukigwa mndanucho zakachila mwisokko. 44Yemwe mwebwe, none mususa ni binogobita fishe nikimenyesho aliho abantu batamula hejuliyiwe batamenya".45Umwalimu yumwe witegeko dyi kiyanuchi bala mwishila nukumubwela, "Uwali, uchumulavuga kila tubabaze kandi twebwe. 46Yesu alavuga, "Yemwe mwebwe, abigisha bitegeko none mulabaha abantu vyobikolela binino vyobatashobola kuheka, aliko mwebwe ntimukolako vyobikole la ivyo kugela kulilimwe yokuntoke zanyu.47Yamwe mwebwe, nakubela mwubaka nakushilaho ichibweho hadya kumwayaba vugishwa, aliko bapfuye nabasokulu bachu. 48None mwebwe mulashinga ikishingantahe nikwemalanya imilimo zobakoze basokulu bachu, nokubela ukuli balishe abavugishwa alibomwiba chavyo kwibukilaho kumva zanyu.49Nokubela idyo kandi, ichubahilo chimana kivuga, ndobalgikila abavugishwa nintumwa nabenebalobabena nukubicha balimulibene. 50Uvyalo luno balikola kumalaso yabavugishwa abalibabishe uva kutengula kumwisi. 51Kuvakumalaso ya Abeli kuela kumalasoya Zakaria, aliweyapfuye hagati yi dhahabu nawera. Nibene ndababwila mwebwe uluvyaloluno lulokola ibishakigwa.52Yemwe mwebwe abalimubitegeko zikiyahudi, nukubela mwetwaye ifungulizo zokunenya, mwebe, mwebwe nyene ntimwinjila, nabadya bavayo kwinjila mulababwe.53Hanyuma Yesu kugenda hadya abandichi nabafalisayo balamukubishe nukuhalila nawene hejulu ya majambo meshi. 54Bagelageza kumufala kumajambo yiwe.
121Kumusi uwo ibihumbi vyishi vyabantu lalegelanye hamwe, hadibashaka yuji kuhongolana, alatangula kuvuga nu mwigishwa biwe bambele, nimwilinde nu mwambilo wa mafalisayo kubala nu buloho.2Nantibalobaho nikinyegejwe yidya yanyegejwe kubela ntikilonyegezwa, wala ni jambo dyanyegejwe kubelayuko ntilomenyekona. 3Nalidya dyose dyumwavuze kubela umwijima, lilo kumvikane kubela umicho. Nayadyo yose mwuvuze kumatwi munzuza nyu zugaye bilovugwa hejulu yinzu.4Ndababwira bagenzi bonge, ntumubatinye badya bichwa imbili aho ntibafishe ikutu ikindi chaukola. 5Aliko ndobeleka yumulotiny. Numutinye yudya yoshobola kubicha, alafishe ubashobolye yukukutaya mumulilo. Nuku ndababwira mwebwe, nimumutinye ivyo.6None itungoni dutano ntibaguza kwisarafu zibili? Ahonyene ntamumwe mulibona alokwibagigwa imbele zimana. 7Aliko mumenye yuko umushachi wanyu gwalaharuwe ntimutinye. Mwebwe muhita chone itungoni twishi.8Ndababwira, yudya wewese ulokwizera jewe imbezabantu, umwana wumuntu alomwizera imbele zumu marayika wimana. 9Aliko umuntu wewese alonyanka imbele zabantu nawe nawene alomwanka imbele yumu malaika wimane. 10Wudya wewese alovuga ijambo libi hejulu yumwana wumuntu alohaligwa, aliko yudya wewese azologota kumpwemu malohaligwa.11Hibalo babwara imbele zumu kulu wamasinagogi, abatware, nibafishe ubushobizi, ntimubatinye hejalu nukwitu mulevuga kubela kwisigula chankwe chomulovuga. 12Kubela impwemu yela ilobigisha kintu malovuga kumusi uwo".13Umuntu umwe kubela kwegelanywa alamubwira, "Mwigisha, mubwire umugenziwawe angabile abantu humwandu wonje". 14Yesu alamishura ninde yansizeho yoshobola kubachira ulubonze kubashirahamwe mulimwebwe? 15Niho yumubwira, nimwilinde kulikinte ya chipfuzo, kubela ubugingo ntibuliho mulibezi wibantu vyafishe".16Yesu alambwire ugelelenya, alavuga itongo dyumuntu umwe wamuntunzi dyalavyaye chane. 17Nukwibaza muliwene alavuga, ndogiliki kubela ntaho mfishe hukushila ibintu vyanje. 18Alavuga, ndokola kuti ndosambula ibigega vyanje bitonya nukubaka iliyo nini, nukiyabika ibintu vyuwange vyose nibintu ibindi. 19Ndoyibwira imitma yanje, "Imitima, ndishliyeho bilohitilaho kumyaka mwishi. Humla, indwe, inywe nukwinezelegwa".20Aliko imana ilamubwira, ewe muntu wikipfu, mwijuru wu numusi baloshoka umutima kuva uwawe, nibintu vyose vyiwarose biloba vyande? 21Nuko kintubiloba kilamuntu yashiliko amahela kandi sikwitungisha kubela yuko umwami.22Yesu alamubwira abigishwa biwe, none ndababwira ntimutiney hejulu yomagala yanyu uko mulodyiki chankwe hejalu yimibili yanyu yuko mulo kwambele iki. 23Kubela amagora nihejulu yivyokudya, numubili nihejalu yi mpuzi.24Nulebe inyoni zihejulu, ntizilima wala ntibambula. Ntibafishe ichumba wala umwimbu wakubika, aliko dahawanyu alabalishe. Mwebwe mulopumba inyoni! 25Ninde mulimwebwe kubelayiko yokwigora yoshobora kugeza imetaimwe kubela amaisha yiwe. 26Aliko namba mutashoboye kubela icho kintu kimwenya kishoboke kwihuta kibelikinone mwiganyira ivyo ibindi?27Numulabe amahugwe kuntuyamala. Ntigakola ikazi ntiyi yiligwa aliko alasambula. Aliko ndubabwira, naho Sulemani kubela ubwiza bwiwe bwise ntiyambiche ntuko ntayo. 28Ntuko imana iyambikaneza ivyachi vyukumusoze, kubela nuyumusi biliho, nejo hulotagwa kumulilo. None sihejalu alobombika mwebwe? Mwemufishe ichizele kike!29Kandi ntumwitwaralike hejulu yuko muludya iki chankwe mulangwa inki, kandi ntimu tinye. 30Kubela amahognga yose yumwisi bitwaraliko amajambo ayo. Nadaha wanyu alomenya yuko mulashaka ayo.31Aliko numulondele ubwami chambele nivyo ibindi mulosumbishaho. 32Ntumubatinye mwebwe ikundi litonyi, kubela dahawanyu alenezegwa kubela mwebwe ubwo bwami.33Nimuguze ubutunzibwanyu na mubohereze batishoboye, mwigolele imifuko itahera nageyo - ubutunzi bwimwijulu itahela, abantu abosuma batoshobora kusohoroho chankwe ikutu ntiyoshobola konona. 34Kubela holubutenzi bwawe niho umutinagwa we gdoba guli.35Imupuze ileile zilobe zahambiwe kmusipi, namatora yanyu yameyoka yuko zigume zeka. 36Kandi mube ntabantu balaba umwami bene kwa kwitegeko ya harusi, kigirango ahoalaza kukubita alomucha, baloshobola kumwugurulila umudyango chane.37Bahezagiwe badyabakozi, kubela umwami alabasonga bali moso. Ubushobozi ahambila impuzu jiwe ileile kumusipi, hanyuma alobishari kahasi kuvyokudya kandi nukubagabulile. 38Nuko umwami aloze kugishingo chakatatu chubilinzi, nukubasanga bigavye, ilobaneza kwabobakozi.39Hanyuma yivyo, mumengelino ntuko umwami wenenyene inzu ntuko yomenye omasaha yuko umusuma yoje, ntiyoshoboye inzu yiwe yugagwe. 40Numube amaso kandi ntimu menyu numusi nyobaki umwana wuntu aloza.41Petero alovuga, "Mwami watubwira twebwe twenka yano ikigelelanyo, chakwe ulabwila balumuntu? 42Umwami alababwira, "Ninde umutumwa wikwizigigwa chankwe wenenenyene ibitonzi kubela umwami wiwe alomushira hejulu yabakozi abandi, kugira abaheleze ivyokudya vyabo mumusi ugezeho. 43Yahezagiwa umukozi yudya, kubela umwami wiwe aloza alomusange alimwo alakole bidya yatumwe. 44None ndababwira mwebwe yuko alomushilaho hejulu yubutunzi bwose bwiwe.45Aliko yudya mukozi alovuga kumutima wiwe, "Mwami wanje alachelegwa kugeruka, ahoacha lubakubitaboba kozi babahungu nabukobwa, hanyuma itongula kudya, kinywa na kubolegwa. 46Umwami wiwe yudya matumwa aloza kubela imisi itamenyekona namasaha atamenya nawe alomutema ibilimba ibilimba nukumushilaho kubela abantu hamwe nobantu batizege.47Mukozi, amenya ubushumba bwimwami wiwe, nawe ntiteguye kandi ntiyakoze neza chane nivyizavyiwe, alokubitwa inkoni nyishi. 48Aliko umukozi atamenya ubwiza bwa mwami, aliko alakola yamezelejwe ikihano, alokubitwa ikoni zikenya. Kubalawe neyahawe vyishi, vyishi aladayigwa kuva uwiwe, nawene yizigiwa kuvishi, kwiwe bilodayiwa vyishi chane.49Ndaje kucha umulilo mwisi nivyo kwipfuza bibe wamaze kwaka. 50Aliko ndofishe ulubatizo kubela yuko ndobatizwa na ndafishe umubabalo hamwe hulohelela.51None mwiyumvira yuko ndeje kuzana amuhoro mwisi? Oya, ndababwira, hanyuma yiwe ndazenye bitondikonye. 52Uyu musilelo nukugenda halobaho abantu botanu kubela munzu imwe batandukanye, nabatu batatu baloba ibinyune badili, nabo babili baliba ibinyume batatu. 53Balotandu kanya, daha aloba inyume nabona, nabona baloba ikinyume yabadaha, maha alala ikinyume na mukabwa wiwe, numukobwa aloba ikinyume na nyimawiwe, mama mukwe aloba nikinyume numukwe wiwe numukwe aloba ni kinyume namama mkwe wiwe.54Yesu alimwo alabosegera kugikolone nyene, "Ahonhene ibichi biva kubuseluko, muvuga imisi yimvula zasohaye, nuko ntukuntu bimeze kutwo. 55Numuyaga wubu manuko ulahuhita, mulavuga, halobaho mubushune chane, nukobizabakitwo. 56Yemwe mwandyanyimwe mwoshobola kusigula mubonekane kwisi ni hejulu aliko bilobabate ntimushobola kuwusigwa umusi uliko?57Nukubaliki kila umwumwe wangu yoshobola kutololanigwa lilidyiza kwiwe hekozwe umusi kubelayujo nulabe umwanya wukikola kitwo? 58Kubela mwegenda ulobalega wanyu imbele yumuchamanza, nimwikaze mulonkane nu ulotulega wawe mwashoboye ntiho mulimanzira ntoroze akagitwara kumuchamanza, numucchamanza akutwara kumusoda nuyo musoda akakutaga kwibohero. 59Nakubwira, ntulovayo hiyo hamwe uloba walide umahela yose.
131Umwanya uwo uwo, halilo hanyuma bantu ababamenyesheje hejulu ya abagalilaya nuko Pilato ambishe ni kuvunganya amalaso ni sadaka zabo. 2Yesu alabishula ni kumbabwila, "Kadi mulamenya abagalilaya anibombalimbafishe ivyaha kuliko atoagalilaya abandi bose niho maana bahunye nimbibi ivyo. 3Oya, ndambabwila,, aliko mtihanye mwebwe muzahona uko uko.4Au badya bantu chumi numunani mbo mwisiloamu nuko umunala gwanguye ni kumbicha, muliyuvila mbene mbalisafishe ivyaha chane kuliko ambantu ambandi mbo mwiyelusalemu? 5Oya, jewe ndavuga aliko mutihanye, mwenge mwesi kadi muzahona.6Yesu alambabweiye akalolela ako, umuntu yumwe yalifishe imbiti yatewe mwishamba dyiwe yalagiye kulondela amatunda hejulu yiwe aliko ntiyalose. 7Alamubwila wutunza ibusitani, "Lemba imyaka itatu ndaje ni kugelageza kulondela amatunda kugiti iki aliko sindalose. Ukiteme nzane ubwononyi bwisi.8Umumbichi wi bustani alamwishula nikuvuga, uleke unamwaka umu kugila ndaumbagalike ni kuushililaho umwavu hejulu yawo. 9Nyimba ulovyala amatunda umwaka gulaza ni vyiza aliko gutavyaye, ulouteme.10Umbu Yesu gamaligisha hamwe na masinagogi mumwanya wi sambato. 11Lemba haliho mana yamwe yuko imwaka chumi numunani yalifishe umutima mumbi ni wumbomba, na wene yaliyaliye na ntifishe ubuwezabwo kuhagalala.12Yesu amumbonye, yalamuhamagaye, alamubwila, mama ulasizwe mumwidegevyo kuva mubwamba bwawe. 13Alamushilako amamboko yiwe hejulu yiwe, nu mubili giwe guligolola na alashimila imana. 14Aliko umukulu wisinagogi yalashavuye kukubela Yesu yamukijije kwisiku ya sambato. Uko umutawila ala mwishula na alamubwila kuhula, hasigaye imisi sita nizo lazma tukole akazi, muze mkizwe mbasi sumusi wi sambato.15Umwami alashula ni kuvuga, "Mwadyadya numwe wangu kungulula ipunda wawe ama inka kuva mulugo ni kumbogoza kumbatwala kunywa kumusi wisambato. 16Nuko kadi mmukabwa wa Abulahamu, ntuko shetani yaliyainfunze inyaka chumi numunani, je nivyashakigwa ikifugo chiwe chungulugwe kumusi wi sambato.17Hoyamalavuga amajambo aya, mbedya mbosi imbamukumbishe mbambanye isoni, mbahunye mbosi mba mbandi mbalashangiliye kukumbela ibintu vyiajabu vyoyakoze.18Yesu alavuga, "Ubwami bwimana mbususa niki, na ndomulinganisha niki? 19Nintimbuto yi haladali yadugije hejulu mbalumbaka ivyali vyambo kumashamyi nyiwe.20Kadi ndavuga, ndaugelelanye nikiubwami bwi mana? 21Nintu mwambilo umugolagole yatwaye ni kuuvanganya mumbipimo mbitatu vyiunga nikuvyuko.22Yesu yalatabuye mumji ni mukijiji kimbanyi yagenda yelusalemu ni kumbigisha. 23Umuntu umwe alambaza, mwami na mbantu mbatonyi mbalokoka? Nuko alambabwila. 24Mwikaze kwijila kuchila mumudyago gwaga, kukubela beshi mbalagelegeza na ntimbaloshobola kwijila.25Hanyuma wugomba inzu kuhagalala ni kugala umudyago, kadi mulohagalala hanze nikutela hodi mudyago ni kuvuga mwami, mwami twungululile wene alobishula ni kumbabwila sindamba menya mwenge yomuva. 26Niho mulavuga, twalaliye ni kunywa imbele yawe nawe walatwigishije mumitaa yachu. 27Aliko wene alombishula, ndambabwila sindambamenya yomuva, nimuweho kwange mwenge mukola imbimbi!28Halamba kulila ni kusaga awenyo mumwanya mulomumbona Abrahamu, Isaka, Yakobo na mbavugishwa mbosi mubwami bwimana, aliko mwebwe nyene mwitawe hanze. 29Balosohola kuva mashaliki, maghalibi, kaskazini, kusini ni kuluhuka kwimeza yivyokudya vyo mwijolo mubwami bwimana. 30Na mumenye lino, wanyuma ni wambele alombe wanyuma.31Umwanya muto hanyuma yambafalisayo mbalage ni kumubwila gendana uve hano kukubela Helode ashaka kukwicha. 32Yesu alavuga, "Genda mumubwile yidya bwebwe, lemba ndilukanyije amandaimoni nikukola kukila uyumusi nejo, numusi wa katatu ndosehoza ilengo dyaje. 33Kubela ihali yose, ni muhimu kukubela jewe kukuhela yumusi ejo ni musi ikwilikilaho, nivyemelewe kumwicha umuvugishwa kulele na yelusalemu.34Yelusalemu, yelusalemu, ninde yicha ambavugishwa ni kumbatela amabuye mbadya mbatumwe iwanyu. Kangahe ndagovye ndambakosanye ambana mbanyu niko inkoko ikosanya umbushwa bwayo hasi ya mabamba yiwe aliko ntimwaligovye lino. 35Lemba inzu yawe yatawe najendambawila, nimwoshombola kumbono nihomulovuga, yabalikiwe wuza kwizina dyumwami.
141Ilashika isiku yisabato agenda muhira kuriyumwe mubakwiru babafarisayo kudya umukate inabo buribamugenza. 2Reba, hadya imbele yiwe hali umuntu yariagwaye urusina. 3Yesu abaza abamenyi bi vyagezwe vya bayahudi na bafarisayo, "Mbega biremegwa kukiza kwi sabato, chanke ntivyamegwa?4Maze bene bariharere, Yesu ara aramufata, aramukiza aramusezera agende. 5Nawe arababwira, "Ninde muri mwebwe afishe umwana chanke inka hogira ikikorokera mwiriba kumusi wisabato ntache akikurayo? 6Beni ntibaribafishe ubushobozi bwo kwishura ayo majambo.7Mukihe Yes alinyuye ingene baribito ramiriza ivychora vyabakuru, abachira umugani, abawira. 8At ikihe umunu niyabatorera ubukwe, ntuze wichara muchicharo cha bukuru, kubera bishoboka hatowe umuntu akurusha ititinyiro wewe. 9Kandi umuntu yabatoye mwebwe babili ashiche, arokubwira wewe, "Ati mubise uyu muntu ahantu hawe, hanyuma kukumaramara azotangwa kutora ahanyuma.10Aliko wewe utowe genda wichale inyuma yabandi bu mwisho, kugira yudya yakutoye miyaza, ashobore kukubwira wewe, magenzi, genda wichale imbele, "Niha uzobana ichubahiri imbele ya bose bichaye hamwe nawe kuneza. 11Kuko umuntu wese yashira hejuru azechishwa bugufi, na uwichisha bagufi azoduzwa.12Yesu kandi aramubwira umuntu yamutoye, "Iyo uzimana kumurango chanke kumungoroba, ntubwire abagenzi chanke bene wariyu chanka, ichuti zawe chanke ababanyi bawe abatunzi, kugira ngobo ntibaze bakutora wewe bakakwishura.13Hanyma yaho, niwagira amazimano, utore abora, ibimuga nabacumbagiza ni mpunyi. 14Nawe uzohezagigwa kubera ntashobora kukuriha. Kuko uzorihwa mukuzukwa kwa bagororochi".15Yumwe muri baribichaye kumeza hamwe na Yesu yumuvishe ivyo, nawe aramubwira "Hahezagiwe yudya azodya umukate mubwa mibwi mana. 16Aliko Yesu aramubwira, umuntu yumwe yarateguye amazimana manshi, atora abantu benshi. 17Ikihe amazimano yan'geze, atuma umukozi wiwe kubabwira badya batowe, "Nimuze kuko ibintu vyose vyamaze kutungana.18Bose batangwa usega ikigongwe, uwambele abwira umukozi, "At naguze ishambu, ningonabwa nje kuyiraba, ndasaba unyanyira. 19Uwundi aravuga, Naguze inka chumi, na nje nyiye kuzigeza. Ndakwinginze mbabariru. 20Uwundi aravuga, "Nimuye umugore, rerosi nshobora kuza.21Umukosi aragaruka aramubwira shebuja wiwe ayo majambo, yudya winzu arashavura aramubwira umushumba wiwe, "Genda mingoga muzira zibihamo vyu muji ubazane ngaha aboro, ibimuga, impenyi na bae humbagira. 22Umushumba aravuga, "Mwami, ivyo wambwiye namaze kubikora, na kushika nubundachafishe umwanya.23Shebuja abarira umushumba, "Genda munzira nkuruzo mumihora ubagobere baze abantu binjire, kugira inzu yanje yuzwre. 24Ndababwira yuko murabo batowe uwambele amuntu azobanza ingaburo yanje.25Kandi ishengero dyishi dyaririgiye kumwe nawe, na arahindukira abababwira. 26Umuntu niyaza kurijewe ntiyanke senana nyina wiwe umugore wiwe, abana biwe na benewabo babahungu nabakobwa, nibwo, buzima bwiwe kandi. Ntashobora kuba umwigishwa wanje. 27Umuntu alikoreye umusabato wiwe ngwo inyuma yanje ntashobora kuba umwigishwa wanje.28Kuko ninde muri mwebwe yapfuza kwubaka, umunara atazokwichara agereranye ikichiro chibiharuro yuko afishe kidya ashaka kugira amale? 29Kumbule, amaze kushirabo amatofari yitanguriro akananigwa kumara, bese ababibonye bazatangara kumuseka. 30Bavuga, uyu muntu yatanguye kwubaka, atafishwe ubushobozi bwo kumara.31Chanke umwami nyabaki, ashuka kugenda kugwana nu mwami wundi mu ngwanao azokwuchara hasi, akaja inama koyoshobora, hamwe nabantuibihumbi chumi kugwana nu mwami wandi aza hujuru yiwe na bantu ibihumbi mirongibiri? 32Bisanzwe atarikobini, mukihe abasirikate bu wundi bakiri kule, atuma nyumba kumigwabuze ichoyomuhongera ngo babane amahoro. 33Niko rero, wewese mwi mwebwe atazoleka vyose vyafishe, ntashobora kuba umwigishwa wanje.34Umunyu ni mwiza, ariko umunyu ushize ubudyohe bwawo, nigute gushobora kuba umunyu kandi. 35Ntozo umaze mundimiro chanke ni mbolea bayita ule uri na matwi yokwumva, ni yimve".
151Basi abatoza usbushulu bose nabandi babanyavyaha balaje kwa Yesu balamwumviliza, nabanditsi balashavula bavuga. 2Uyu muntu akalibisha abanyavyaha kandi balasangila.3Yesu alatanga akalelelo alavuga. 4Ninde iwanya, nimba afise intana ijana liwe abuza, imwe mulizo, acha azileka zidya milongo ugwenda na mwenda mumubande, akacha agenda kutondela idya yabuze mpaka ayibonye? 5Nawe ahejejue kunyibona acha ajishila kubituguto vyine mukunezegwao.6Asohoye muhila, acha ahamagala abagenzi biwe na babangi biwe alabatowila ati nimunezegwe hamwe naje, kuko ndalonse intama yanje yali yalazimiye. 7Ndababwila uko hazoba umunezelo mwijulu kukubela umunyavyaha umweyihanye, kusumba badya kubuli milongo ugwenda na mwenda bo badashaka kwihana.8Chabule halimugole nyabaki gogila, salafu chumi za mahela, azimiwe ni salafu nimwentanzo kwatsa itala no kukubula munzu nokulondelana kumwete mpaka ayibonye? 9Amaze kuyubona acha ahamagala abagenzi biwe nalalanyi biwe akababwila nimunezegwe hamwe naje, kuko nalonse kandi ya sulafu yanje nali nalazimije. 10Nubu ndababwila hali umunezelo imbele yabamalaika bimane kukubela umunya vyaka umwe yahanye.11Yesu alavuga, "Umuntu umwe yalifise abana babili. 12Umwe muto abwila sewewe, Daha mumpe uluhande gwamahela lunkwiliye kubulagwa kulivyo alagabanya umutungo wiwe mulibo.13Kumisi atalimyishi udya muto alegela nyavyose vyagaba alagenda mukihugu cha kule, hiyo alonona amahela yiwe, kukungula ibintu atashaka, nokonona ahela yiwe kubuhumbu. 14Nawe amaze kukolisha vyose, inzala nyishi yalinjiye mukicho kilugu nawa acha abanza kube nivyoashaka.15Acha alagenda nokwila akazi wene nyene kumwe muya kihugu wicho kuhungu, acha alamtwala mwulima kugabulila imgulube. 16Akaba jifpuza kuhazwa nibishishwa vyaliwe ningulube kuko ntafise umuntu yamuha kintu chochose cho kudya.17Aliko udya mwana muto amazekwiyumva mumutima wiwe, yalavuze nabakozi bangahekwa daha wanje batwala vyishi bibakwiye nanje ndingaha, ndimwondapfa winzala. 18Ndogenda kwa daha wanje, ndomubwela, "Daha nachumuye mwijulu nibele ya maso yawe. 19Sinkwilije kwitwa umwana wawe kandi, mungile nkumwe mubakozi biwe?20Niho yavaho alagenda kwa sewiwe. Akili kule sewiwe yalamubonye alamugilila ikigonyi acha alikula alamugwa munda alamusomagula. 21Wa mwana alamubwila, "Daha nalachumuye mwijulu nimbeleza maso yawe sinkwiliye kitwa umwana wawe.22Wasemiwe alabwila umukozi wiwe, zana ningoga umwambalo mwiza, mumwambike nimunu shile impeta kulutoke nibilato kumagulu. 23Hanyuma muzano idya nyana imize muyibago tudye no kunezegwa. 24Kuko umwana wanje yaliyapfuye ubuni muzima. Yaliyaziniye ubuyabanekanye bachababanza babakunezegwa.25Wamwana wiwe mukulu yali mumulima yalikoalaza yeyeleye kumwana achayumva ijwi dyi nchihimbo ni mvujino. 26Alahamagala umukozi wiwe alambaza ayamajambo mkuvuga iki? Umukozi alamubwila umuto wawe yaje na so wawe yambagiye inyana imize kuko agatutse na maholo akomuge. 27Umukozi alamubwila umto wawe yaje na sowawe yamubagiye inyana inuze kuko agalutse akomeye.28Umwana mukulu alashavula alanka kwinjila munzu sewewe yasohotsehanze kumsinginga. 29Mugabo yalamwishuye sewiwe alavuga, "Raba jewe ndakukoleye inyaka myishi aliko sindalenga itegeko dyawa, aliko ntulampa numwana wimpele kugila nshobole kunezegwa na nabagenzi boye. 30Aliko aje unyomwana wawe yasanzaje umutungo wawe wose hamwe na basambanyi alambagije inyana inuze.31Sewiwe alamubwila, "Mwana wanej ulihamwenanje imisi yose vyomfise ni vyiwawe. 32Mugabo vyalivyiza kulimwebwe kukola umusi muku, no kunezegwa uyumwe na wanyu yalapfuye ubu ni muzima yaliyalazimeye nawe yabonekanye".
161Yesu alababwila kandi abingishwa biwe hahho umuntu umwe. Umutunzi yalumumuntu mukulu kandi yalabwiwe yuko uyumuntu adya nabi ubuntumzi bwiwe. 2Kandi alamuhamangala umutajili alamubwila ivyokuvako nibiki? Halula ingitangili chawe kukubela yuko ntiwoshobola kubaumubwiliza wange kandi.3Uyomubilinza alavunga mumutima wiwe ngilengute kukubelayuko umukulu angomba anyilukane ankuye mukanzi kanye. Yokukola kandi sifise unguvu yokulima kusenga naho ndatetengwa. 4Ndanzi chondokola kungilango ninamulakuva kubela yuko akanzi kange kokubakila abantu balampamangala muhila iwabo.5kandi uwo muwakili alabahamangala abangenyibumwami wiwe, bulumuntu alamubanza umwe atu udayi wano angahe kumwani wange. 6Alavunga ati ingelo ujana vyamavuta alamubwila atutwala ubuntu vyawe kundi ikala wandike mulongo itamu. 7Hanyuma abanza umundi nawe uladayiwa ibanganangute? Alamushula ati ubipimo ijana vyingano, alamubanza ati twala ivyawe uchewandi milongo umunane.8Udya mwami ashima udyamukonziyakoze kukubeba yuko yakoze kubwenge kukubda abana bisi yubuna bubwenge bishi kusuba bafise ubujanja na bantu . 9Kuvana nihcaha kubela batinzeyejewe.10Kuvana na kungololoka kubela ndangiye mwababa kandi ntimulombo na kandi. 11Kuvana no kuchilingwa ulubanza umukulu wisi vyualachiliwe ulibanza. 12Ndofise meshi yokubabwila mungabo ntimuloyamenya ubu.13Mungabo umutima wikuli nongwanza ngulobalongola kubela wahikose. Kubela yako alalovunga kubela wene mungabo udya wewe alokuva aloyavuga amijambo ayo no kuyemeza imanyu amajambo aloza.14Wene azoshimanginza jwewe kukubela aloyatwila amajambo yange aloyavunga iwanyu. 15Ubuntu vyose afise babanivyange nichongitumye vunganguti umutima ulotwala amajambo yange nokuyemenza wanyu.16Hasingaye ungihe ngito mulombona kandi. Hanyuma yumwanya mutoyi mulombo na kandi. 17Bamwe mubingishwa biwe balabwilana nibiki atubwila ati hasinyaye umwanya muto. Kandi ntimulombona kandi hanyuma umwanya mutomulombona kubela yuko ndangenda kwababa?18Kandi balavunga nikinunyabaki avunga hasinyaye ingihe ngitayi? Ntitumenya vyavunga.19Yesu amenya yuko bangomba kumubanza nawe alababwila mulibanza mwengenyene kuvana nibinavunze hasinyaye umwanya mutoyi ntimulambone kandi hanyuma kandi yumwanya mutoyi mulombona? 20Nukuli nukuli ndababwila mulolila mubolonge aliko abisi balonenzengwa muzongila umubabalo mungabo umubabalo wanyu uzo hindukila umunezelo. 21Umugola angila umubabalo mumwanya wiwe ungeze angomba kuvyala usohoye. Mungabo amaze kuvyala umwana ntiyibuka kandi ububabale kukubela yumunezelo wiwe yuko umwana yavuche kwisi.22Nuko namwe nulimumubabalo chane mungabo ndobabo na kandi. Kandi imitima yanyu ulonezelengwa ntanumwe atalashobola kukulalao umunezela wanyu. 23Umusi uwo ntimulamba amaswali nukuli nukuli dababwila nimwasenga chochose kwabba alobahamwi nzinadyange.24Kungenza ubuntacho mulasenge ehochose kwizina dyange nimusenge namwe mulohabwa kungilango yuko umunezelo wanyu usohole.25Alalila alavunga baba bulahimu ngila ikingongwe lungiko lanzalo akonze usonga yulutoke apfuvye aheumunezelo ululimingwange. Kukubela yuko ndababanzwa kukubela umulilo uno. Mungabo abulahamu alamubwila mwanange niwibuke yuko kukubela wahawe amaholo yose yawe. Nalazale nawe yahawe ibibi mungabo ubu alihano alimo alahozwa nawe ulimo ulababala. 26Imbele yivyo halasizweho ikinongo kinini hangati kandi nikilekile hangati yachu. Kungilango badya bangomba. Kuva hiyo kungenda iwanyu ntibashobole kandi abantu biwanyu ntibabuke kusohola iwachu.27Udyamutunzi alavunga ndanguseze baba ibulahimu umutume muhila mwababa wange. 28Kukondafise benewachu batanu kungila ababwile kubwoba yuko nabonyene baloza ahununkaha hamangongwa.29Mungabo abulahamu alavunga balafise musa nabavungishwa baleke babuvilize bene. 30Udya mutunzi alavunga oyayebaba bulahimu. Mungabo nihangila ubabwila umuntu avakuboba balokinzwa. 31Mungabo ibulahimu alamubwila nabatabu vila musa nabavungishwa ntibokwemela numuntu yanzu ka ubapfuye.
171Yes abwira abigishwa biwe, "Ati ibituma abantu bakora ichaha ntibizobura kuza, aliko ubizana azobona ibara. 2Vyabavyiza nuko uyo muntu yohambirigwa urusyo nuremereye kwizosi akategwa mukiyaga, hukoachitaza numwe murababato kora ichaha.3Mwininde mugenzawe niyakora ichaha umuhanure, niyihana umuharire. 4Kandi niyakugirira nabi imigendo mushanju kumusi gumwe, akahindukira imigendo mushanju akubwira, ati ndihannye; uzumuharire!5Intumwa ziwe ziramubwira umwami, "Nutwongerereze ukwizera. 6Umwami arabishura, at namba mufishe ukwizera nka kabuto ka sinapi, mwarira ikikitichu mukuyu, at randuka, ubadikwe mukiyaga, Nacho chobumuviye.7Aliko ninde murimwebwe afishe umugurano amurimira isambu chanke amuragirira intama, azomubwira asubireyo mwisambu, ngoningoga wichale udye ivyokudya? 8Mbe ntazomubwira ntegurira ivyokudya ndye na ukunyere ungaburire kushicha ahomarira kudya ni kunywa. Hanyuma yaho wradya ni kunywa?9Mbega ntazokengurukira uwo mushamba kukoya koze ivyo yamutegecheko? 10Kutyo nyene namwe abeariko mukora nimwamara kukora ivyo mwategechwe muvuge twebwe turi abagurano bimburakimazi. Twakoze ivyotukwiye kukora gusa.11Maze buri muuzira baja iyerusalemu, acha kurubibegwa samariya na Garilaya. 12Aliko alinjira mihana ahura nabantu chumi baribafishe imitembe. Bahagarara kule. 13Bavuga nijwi rerenga, bat, Yesu, mwamitugirire ikigongwe".14Ababonye arababwira, "Genda mwiyereke kubaherezi, "Nababariko baragenda barazwa. 15Yumwe muribo abonye alakize, agaruka nijwi rirenga ashima imana. 16Apfukama kubirange vya Yesu aramushimira. Wene ya umusamanga.17Yesu arishura, aravuga, "Mbega ntibahumanuwe bose chumi? Barihehe abandi mwenda? 18Ntanumwe yaboneche kugaruka kuhimbaza imana atari uyu mugenyi? 19Aramubwira, Vyuka ugende ukwizera kwawe kurakujijije.20Abajijwe na Bafarisayo ubwami bwi manaburoza dyari, Yesu arabishura, avuga, "Ubwamibwi mana sikintu kishobora kubonekana. 21Kandi abantu ntibazovunga, "Raba aha! chanke raba hariya! kuko ubwamibwi manaburi muri mwebwe".22Yesu abwira abagishwa biwe, "Ikihe kizashi kacho muzokwifuza kubona umwe mumisi yu mwanawu muntu aliko ntimuzo ubona. 23Bazomubwira, "Raba, halya! Raba ngaha! Aliko ntimije kuleba, chanke kubakwikira. 24Nku muravyo winkuba urabiriza mwijuru ukahera muruhande rumwe ugashicha murundi ruhande. Nikwo numwana wu muntu azoba kumusiwiwe.25Aliko akuriye kuzobanza kubabazwa mubudiyobwishi nikwankwa nubiki gihe. 26Kandi niko vyaribiri mumisi ya Nowa, nikozoba misiyumwana wu muntu. 27Barariye, barangwa, bimura ni kwimugwa kushika umusi Nowa yinjira mubwato umwuzure ukaza ukabahonya bose.28Niko vyaribiri kumisi za Loti, balariye, barangwa, bagura bongera baguza, balima na barubache. 29Aliko udya musiloti avuge Sodoma, hangwaimvura yu muriro nikibiriti biva mwujuru ibahonya bose.30Nikobizoba umusi umwana wumuntu azoserukirako. 31Uwo musi, ntuzomurekure urihejuru kanzu ntiyururuke kutora ibintu vyiwe munzu. Na ntimuzolekule uri mumulima kugaruka muhira.32Mwibuke umugore waloti" 33Uwe wese yiyeza kukiza ubugingo bwiwe azobubura, ariko uwowese azoheba ubugingo bwiwe azoburonka.34Ndababwira, muridya jorohazoba abantu babili bari muburiri bumwe, umwe azotwagwa uyundi asigare. 35Hazoba abagore babili buzoba bariko barasya hamwe. Yumwe azotwagwa uyundi asigare.37Abantu babii bazoba mwumirima yumwe ajanwa uyundi asigare. Baramubaza bat bizoba nehe, ga mwami? Arabishura at aho umuvyimba hose niho inkuruma zikoronira.
181Alababwile akalolelo kuntu ashakigwa kusenga imisi yosi, na ntimbi hebule. 2Alavuga, "Haliho hakimu mumji fulani, ntiyafinya imana na ntiyumbaha ambantu.3Haliho ipfakzi mwijiji idyo nawe yalamugile keshi, avuga, "Nufashe kulonka uchile ulumbaza luinki za umwasi waje. 4Kumwanya mulemule ntiyatali kumufasha, aliko hanyuma yumwanya alavuga munitima wiwe. Kubela ikijewe nkatinya imana au kumbaha umuntu. 5Aliko uyu mupfakazi alangola ndamufasha alonke ulunibanza gwiwe ntaze andushe kunzila uwanya kumwanya.6Umwami alavuga, uviliza vyoyavuze ivyo hakimu ni sawa. 7Kadi imana ilochila ulumbaza ambakizwabwiwe mbamu ililila umutaga ni jolo? kadi ntalamba umuvimulivu iwambo. 8Ndambabwila yuko alochila ulumbanza gwambo goloshe aliko mwanya mwana wa Adam halozila, kadi? Ulamba nichizelo kwiyisi.9Niho yambabwila akalolelo aka hanyuma ya mbantu balimbona mbene jene kumba ni mbene bihaki nikutumbaha abantu mbandi. 10Ambantu mbabili balanduze kugenda kwikanisa kusenga; yumwe umufalisayo uyundi umutoza ushulu.11Falisayo alahangalala asegele imbintu mbili hejulu yinse wenenyene, "Imana ndaishimila kubela jewe sintambantu mbandi niko alambakanyi, imbigamba, amba sambanyi, au ntuyu mutoza ushulu. 12Funga kambili mwiwiki ndatanga ikigila chumi mumbintu vyose ndanta.13Aliko yudya atoza ubushulu, alahagalala kulete niyashombeye kukiliza amaso yiwe mwijulu akubita akatuntu kiwe avuga. Mana ganyila jewe wivyaha. 14Ndambabwila umuntu uyu alasumbiye muhila yahaluliwe ihaki kusumbayudya yundi, kukubela wulonyenyekea alokululuchwa, aliko kila muntu anyenyekea alotelugwa.15Abantu mbalamuzaniya ambana mbombo mbayoya kugila ashobole kumbafatako, aliko ambanafunzi bwiwe mbamumbonye ambo mbali yuvila. 16Aliko Yesu alambabwila, "Nimumbaleke ambana mbato mbaze kwangewala ntimubabuze ubwami bwi mana ni bwabwantu ntambo. 17Mwemele, ndambabwila, umuntu wewesi atakila ubwami bwimana ntumana nu mbuhakika ntalokwijila.18Umulogozi yumwe alamuboza, avuga, mwalimu mwiza, nkoli iki kugila ndagwe umbuzima bwimisi yosi. 19Yesu alamubwila kumbele iki unyita mwiza? Ntamuntu alimwiza ila imana yenta. 20Ulimbaza amri-ntusabane, ntiwiche, ntiwimbe, ntiwemeze ububeshi, wumbahe sowawe na yokowawe" 21Yudya mtawala alavuga, "Imbintu imbi vyose ndalabifashe kuva ntilumu sole.22Yesu yuvishije ivyo alamubwila, "Upungukiwe ijambo limwe. Nilazima unguze vyose vyufishe na umbagambile ambakene, nawe ulomba ninazina mwijulu hanyuma uze, ukwilikile. 23Aliko umufajili yuvishije ivyo, yalababaye chane, kukubela yalumutajili chane.24Hanyuma Yesu alamumbona kuntu ya mbabaye chane alavuga, "Elenga bila goye kombavyishi kombijila mubwami bwi mana. 25Kukubela mbiloloshe chane ingami kuchila mukitombolo gulushinge, kuliko tajili yigile mubwami bwimana.2627Badya mbuvishije ayo, balavuga, nindo none aloshombola kulokoka? Yesu alishula, "Imbintu mbitashomboka kumwana umuntu kumana mbilishomboka.28Petro alavuga, "Naam twenge twaleche kilakintu natwakwili kiye wewe. 29Yesu alamubwila, mwemebe ndambawila ntamuntu yasize inzu, au umugole au mbene wambo, au ambavyeyi au ambana, kukubela ubwami bwimbana. 30Wutalokwakila vyishi chane kwiyisi iyi, kubela isi gulaza, nuumbuzima bwimisi yosi.31Hanyuma yokukosanya badya chumi na mbabili, alamubwila, "Lemba, tululiye kugenda yelusalemu, nibintu vyose ivyandichwe na bavugishwa kuvyelekeye umwana wa Adamu bilosohozwa. 32Kukubela aloshigwa mumamboko yambantu mbanahanga alokolegwa nikushinya guligwa ni kuetewezwa ni kumuchwilako amate. 33Hanyuma yokukumbitwa inkoni alowichwa ni misi zitatu azozuka.34Ntimbamenye imbitu imbi, ni jambo ili dyalidyanyengegwe iwambo, ntimbamenya imbintu ivyavuzwe.35Yesu alimo alosohola yeliko, umuntu yumwe yahumye aliyikaye hofi yibirabala amasega umusaada. 36Yurishije ambantu beshi mbachaho alambaza nibiki mbitokeye. 37Balamubwila yuko Yesu munazaleti amalachano.38Nuko yudya yahumye alalila kwisauti, avuga, "Yesu, mwana wa Daudi nunganyile. 39Badya batabula balamubuza vyo yahumye, bamubwila anume aliko wene anguna alalila kwi sauti, "Mwana wa Daudi nganyila.40Yesu alahangalala alambabwila umuntu yudya mumuzane kwange, hanyuma nyudya yahumye agamba amusoholeka Yesu alamumbaza. 41Ushaka ndakukolele iki? Alavuga, "Mwami, shaka kumbona.42Yesu alamubwila, "Ulonke, kumbona ichizelo chawe kilakukijije. 43Mala iyo alonta kumbona, alamukwilikila Yesu amuhezagila imana bambonye lino ambantu bose balashimila imana.
191Yesu yinjiliye hamgati yeliko. 2Naho haliho umuntu yatwa Zakayo nawe yalumuku watatoza koli kandi umuntu wumutunzi.3Yalungomba kulaba Yesu numuntu nyabaki mungabo ntiyoshobola. Kumubona kubela yuko abantu beshi kukubela yuko yalimungufi chane. 4Ngutwe alangola kwiluka imbele yabantu alulila kumukuru kungila ashobole kumubona kukubela yuko Yesu yangamba kuchila mwidyanzila iyo.5Mumunya Yesu ashiche hadya alulangumila hejulu alamubwila Zakayo ululuka vayo. Kubda unomusi kwiye kwilingwa iwawe. 6Alangila naningonga alululuka alamwakila nakanya muneza. 7Abantu bose babanye ivyo balidodomba balavunga angiye kulingwa kumuntu usumunyavyaha.8Zakayo alahangalala alababwila umwami laba mwami ingache chitungo dyange ndaboha abakene nemba. Umuntu wese ndangunze nomushumbinza bungila 9kane.Yesu alamubwila ati vyumusi akakirinzwa kashiche muliyinzu kukubela nawe nu mwan awaibulahimu. 10Kukubela yuko umwana wimuntu. Yaje kulondela no kukinza abantu banzimiye.11Bamanze kuvaivyo yagendeleye kuvugna kandi yalachiye imangani kukubela yuko yalihafi nayelusalemu na balanginze yuko ubwami bwimana balihafi kuboneka mumwana umwe. 12Nuko alababwila umuganmwa umwe yalangije mugi hungucha kule kungila yakile ubwami hanyuma abungalukane.13Ahamangala abakozi bwe chimi alabaha amahela chumi alababwila nimukale vyashala kungela ahadongasuka. 14Aliko abantu biwe balamwanka ngutwo balamukwiliki zaintumwa bangende kumukulikika na kuvunga ntitushaka umuntu uwu atutengeke. 15Amanze kungaluka muhila hanyuma yokungingwa umwami abatengeka badya makonzi yaliyasingahinye amahela bahamangangwe kwiwa. Kungilo amenye ivyungu nyabaki balose kukukola ivyashala.16Umubwela alanza alavunga mwami amahela yawe yavuyemo angangi chumi kusumba. 17Uyu mwami alamubwila wanginze neza mukozi mwunza kukubela yuko wabaye umwinzengwa kubela yijambo litoyi uloba numutwale hejulu yimiji kumi.18Wakabili alanza alavunga mwami amahela yawe yanginze ayandi atanu. 19Uyu mwami nalamubwila twala amatengeko hejulu yimiji itanu.20Nuyundi alanza alavunga mwami laba amahela yawe ndabiche nenza itekeye mungitambala. 21Kuko ndatinye kubela yuko wewe ulumunu ukanze. Ukulaho ivyo utasizeho nongusoloma ivyo utateye.22Uwomwami alamubwila kumajambo yawa nyenene ndanguchila ulubanza. Ulumukonzi mubi wamanya yukojewe yukondumuntu akanza ngotwala ukinu ntosinzeho nongusoloma ikinu untateye. 23None kutasizeko amahela yange muubenki kungilango ninangoluka ntwabe hama ninyungu.24Uwo mwami alabubwila abantu kulibahanganza ahoati nunumwake amahela no kumuha mudya afise kumi. 25Vunganye namwe muvungo itamenyekana mungabo ubuilanza hanyuma yaho ndobabwila ichabona vyababa.26Kuluo musi mulosenga mwinzi nadyunge kandi sindababwila. Yuko intalosenga kwa baba kubela mwenge. 27Kuko baba wenyene alabakunda kukubela yuko mwalunkunze jewe no kukubela yuko mulanyinzeye yukondavuye kwababa.28Ndavuye kwababa naje mwisi kandi ndavuye mwisi ndangiye kwababa.29Abingishwa biwe balavunga ulabonaubu uvunga ukilinkukolesha imingani. 30Ubuho tumenya yuko umenya vyose kandi nulondela umuntu waliwewese akubanza amaswali kukubela yuko twinzeye yuko wavuye kwa Mungu. 31Yesu alabishula nene mwinzeye?32Laba ubuilaje yaukweli ilasohoye aliho muhavamusambangilika bulumuntu wese ajemuhuyo kwiwe mulondeka mwengenyene mungabo sindijenyene. 33Kukubelayuko baba alikumwe nange. 34Balavuga umwami alamushaka. 35Bacha balamutwalila Yesu balasasa imfunzu zabo hejuju yumwana windongoba balamwihinza Yesu hejulu iwe. 36Aliko alangenda abantu balalaba sasaivyo bambaye munzila.37Aliko alamanuka mumusozi wa muzeetuni abingishwa biwe base balanezengwa no kuhimbanza imana kwinjilinini kukubela yamajambo makulu babonye. 38Bavunga niwe yahezangiwe umwami aloza kwizina dyimwa amaholomwinjulu ubwinza hejulu.39Bakayi abafalisayo kukubela umukutano balamubwila mwingisha banumye abingishwa bawe. 40Yesu alabashula alababwila ndababila nimba aba banumye amabuye alovunga.41Yesu alihafikwengela umuji alabanza? 42Alavunga namba yuko waba ubimenya nawe kubela umisi iyi amajambo yakuzoniye amahola mungabo ubu bilanyengenjwe mumosi yabo.43Kubela yuko imisi zilimozilanza. Aliko umwagi alokubaka ikingenga hafiyawe kukuzunguka no kukukandaminza kuvabiluluhande. 44Balongutula hasi wewe humwe nabana wawe ntibalokulekula naho ibuye limwe hejulu yibuye. Kukubela yuko ntiwamenye umwanya imana ahoyalimo alakukinza.45Yesu alinjila mulusengelo achuamanza kubilukana badya balimo bangulinzamwo. 46Alababwila, "Vyandichwe inzu yange ilobainzuyamasengo mungabo mwenge mwainginze nkisenga dyabambunzi.47Kubela Yesu yanguma yingisha balumusimusengelo makuhani bakulunabigisha amatengeko nabantu bakulu bakulu bangomba kumwicha. 48Mungabo ntibashaboye kulanika inzila yokukolaivyo kukubela abantu bose balimwo balamvilinza nenza.
201Haba umusi umwe, Yesu aliko aligisha abantu mwikanisa no kuhubii injili, abahelezi bokulu na bahimu bamategeko balamugiliye hamwe nabazehe. 2Balaganiliye, balamu, bamubwila, "Tubwile nikubushobozi nyabaki ukola aya majambo? Chabule ninde uyo yaguhaye ubwo bushobozi?3Nawe alishula alababwila, "Nanjie kandi ndabalaza ikibazo. 4Nimumbwile nlubatizo gwa Yohana, mbegwavuye mwijulu chabule kubant?5Aliko balabazamya bo kulibo bavuga, kotuvuga, "Gwavuye mvijulu, alatuboza, none komutanyemeye? 6Kutovuga gwavuye kubantu, abantu bose hano balatutela amabuye, kuko bose bemela yuko Yohana yali umvugishwa.7Balamwishula yuko ntibamenya ahogwavuye. 8Yesu alababwila, "Kandi jewe sindababwila mwebwe nubushobozi nyabaki nkola aya majambo.9Alabwila abantu akakalolelo, "Umuntu umwe yalateye isambu dyimizabibu, alolikodesha kubalinyibimizabibu alagenda muyindisi kukihe kilekile. 10Mukihe chaponzwe, yalatumye umukozi kubalinyi bimizabibu, kugila bamuhe ikiche chamatunda yisambu dyimizabibu. Aliko abalimyi bimizabibu balanka, bamulungika amabokoyonyene.11Hanyuma alamutuma uyundi mukozi nawe bala, balamukubita, bamukolela nabi, no kumusubizayo amaboko yonyene. 12Yalamutumye kandi uwagatatu nawe balamukomeletsa kalamutaga hanze.13Hanyuma umukuluwa yasambu alavuga, Nkole iki? Nzotuma umwana wanje nkunda. Hamwe bazo mvubaha. 14Aliko abalimyi bimizabibu bammbonye, balavuganyebo kulibo bavuga, uyuniwe nulagawa, Tumviche kugila ubulagwa bwiwe bube bwiwachu.15Bamusohala hanze yisambu dyimizabibu balamwicha mbe umukulu wisambu yukoze iki? 16Azoza kubahonya abalinyi bimizabizu, kandi iyosambu azobaha abandi. Nalo bumvishije ayomajambo balavuga imana yavyase.17Aliko Yesu alabalaba alavugambe ulugwandiko lusobamla eke? Ibuye banse ababutsi dyabaye ibuye likulu dyo kwi pembe? 18Kila muntu agwa hejulu yidyo buye, azovunika ibihimba himba. Aliko udya lizogwako hizomuhonda.19Kulivyo abanditsi nabakulu babahelezi balalondeye inzila yokumutata mulicho kuhe, balamenya yuko yatanze akatolelo mutibo. Aliko abantu balatinye. 20Balamulavye kukumwetondela, balatuma abapelelezi bigize antu bukuli, kungila bashobole kulonka ikosa dyo kutihana kwiwe, kugila bamutwalile abatwala na bamategeko.21Nabobalambaza, bavaga, "Mwalinyu, tulazi yuko ulavuga no kwigisha amajambo yukulisimahenda hanzwe numuntu wewese, aliko wewe uligisha nkuli kuvyalekeyeinzila yimana. 22Mbe bilakwiye iwachu kuliha ikoli kulikaisali chabuke oya?23Aliko Yesu yamenye umutego wabo, alababwila. 24Niunyeleke idinali, ikishushanyo nikishusho cho mwande kili hejulu ya yiwe? Balalvuga, ni kwa kaisari.25Nawe alabwila, Basi muhe kaisari ivyiwe nikaisari nimana ivyiwe ni mana. 26Abanditsi na bahelezi bakulu ntibali bafise ubushabozi bwo kukusola kidya chavuzwe imbele ya bantu. Balatangala inyishu yaho ntibavuze ichochose.27Bamwe mubasadukayo lamugila, badya bavuga yuko nta kuzuka. 28Balambaza bavuga, "Mwalimu, Musa yatwandikiye yuko nimba umutu apfiliwe na mugenzi afise umgole atafise umwana akwiye kumutwala umugolewa mugenziwe no kuvyalana nawe kukubela mukulu wiwe.29Haliho abagenzi mushanju uwambele yalimuye, alapfa atasize umwana. 30Nuwakabili kandi. 31Uwagatatu alamutwala kudya nyene, nkuko nyene uwa mushanju ntiyaske umwana alapfa. 32Hanyuma wamugolagole kandi alapfa. 33Mukuzuka azoba umugole wande? Kuko bose mushanju bali bamwimuye.34Yesu alababwila, " Abana bo muliyisi balimvula kandi balimugwa. 35Aliko wewe ukwige kwakila ukuzuka kwa bapfaye no kwingila mubuzima budahula ntibimula chabule ntibimugwa. 36Aliko badya bwakwiye kwakila ukuzuka kwa bapfuge no kwingila mubuzima budyahela ntibimula chanke ntibimngwa. Kandi ntibashola kupfa kandi kuko balicho kimwe nabamalaika kandi nabana bimana abana bo kuzuka.37Aliko uko ubapfu bazozugwa, na musa yalelekanye ahantu munkulu zo mukisanze, hadya yalamuhamagaye umwami nkimana ya Iburahimu nimana ya Isaka na Yakobo. 38Uwuwene simana yabapfuye, ahubuso nuwabakomeye, kuko bose baba iwiwe.39Bamwe mubalimu bamategeko balamwishula, mwalimu, wishuyeneza. 40Ntabasubiliye kumubaza ibindi bibazo bilinze.41Yesu alababwila, nigute abantu bavuga yuko Kristo numwana wa Daudi? 42Kuko Daudi wenyene alavuga muli zaburi; Umwami yalamubwiye mwami wanje. Ichala kukiboko kubudyo. 43Mpaka ndabashile abasi bawe hasi ya mugala yawe. 44Daudi alamuhamala Kristo, "Mwami none azobagute umwana wa Daudi?45Abantu bose baliko balamu umviliza balamu bwila banafunzi biwe. 46Niwilinde abanditsi, bakunda kugenda bambange imyambalo milemite, bakunda indamutso zikwiye mwisoko ni ntebe z chubahilo mumakanisa, nimubiche vyiyabashe mubugeni. 47Bobo kandi badya inzu zabapfakazi, no kwigila balasenga anasengo malemale ababazokwakila ulubanza hunini chane.
211Yesu yalalavye alababona abahungu balimwobilalilalo akashimwe kabo mwisendugu. 2Ambona umupfakazi umwenya wumukene ashilaho ibisenti bibili. 3Aliko alavuga, "Nululi ndubabwiye yuno mpfakazi wumukene yasizeho vyishi kubasumbu mwese. 4Benobose batinze zino shimwe kuva kubela ubwishi vyibalinavyo. Aliko yuno mpfakazi, kubela ubukene bwiwe, yatanze amahera yose yiyalifishe kubelayuko yalibayehe kwiwe".5Ahonyene abindi balimwo balavuga hejilu yikanisa, ntukintu bimeze dyalababwa namabuye meza namashi kanwa, yalavuze. 6Kubela kubintu ntivyo muvyomubona, imisi iloza kuko ntabuye nalimwe kubela lilosigera hejulu yibiye yilindi, kukontililolenugwa"7Alikobala mubaza, balavuga, "Mwigisha ivyo bilo zadyali? Kandi nikubeliki biloba ikimenyecho kubele binabantu vyawe bilifafi kuza. 8Yesu alabishura, "Mube ihanga kubela balobobeshele. Kubela beshi baloza kwizina dyanje bavuga, "Jewe ndiwene, na, masaha yalegeleje, ntumabakwilikele. 9Mwumvishe vyingwano nibivulugu vulugu ntimutinye, kubela ya na majambo bishobole kwahola kwanza aliko, mwiho ntibiliza kusa".10Hanyuma alababwila, amahanga yalivyuka kugwana nambahanga ayandi, nu bwami hejulu yu bwami ubundi. 11Holobaho vyinya mugigima binini, nimara nikiza kubela nabantu hata ntukanye. Haloboho nibintu vyakuinya nibimenyesho vyokutinga kuva mwijulu.12Aliko bitalasohole ibita binovyose, boloshilaho amaboke yabo hajulu yabo nikuba hezagira, kubatwara kumasinagogi nimwibolelo, kubezana imbele za bami nibafishe ubushobozi kubela izina dyanje. 13Lino ilobagululila inzila kubashinka ntahe bwanyu.14None nimwamuwelelo imitima yanyu kutalondela kwanyu kwilegula naningoga. 15Kubela yuko mulobaha amajambo yichubahilo, kuko umugwanizi wanyu wose ntabashobola kuu kubita chankwe kuyihakane.16Aliko mulokwanka nyene na bavgeyi banyu, umugenzi wanyu, abakunziwanyu nimukuziwanyu, nabolobicha hulibamwe mwebwe. 17Mulo kwanka bula muntu umwumwe kubela izina dyanje. 18Aliko ntanumwe, aliko umushachi umwe wimitwe yanyu ilotakala. 19Kubele mwalindiye mulozikiza imitima zenyu.20Mumaze kubona yelusalemu yalazugushijwe nabasoda, neno nimumenye yuko ubwanongyi bwiwe ulejeleje. 21Ahobadya baliho yueleya bilukile mumasozi, nabadya baliho hagati yikijiji nibigende, kandi ntumubasigaze baliho mubijiji kwinyila. 22Kubela bino nisiku zukuhora, kugilango abintu vyose vyandichwe bilonke kushikaneza.23Yemwe mwebwe mutishe inda nimwabdya bosa kubela imisiyo. Kubela halobaho umubabola mwishi mukulu wisi, ishavu kubantu ababo. 24Kandi balogwa kwinkaliza yikipanga kandi balotwalone nakubafata abonyamahanga yose, na yelusalemu ilohonyangwa nabantu wananya mahanga, hadi umasi wabantu wabanyahanga huloba uhezejwe.25Halabaho ibemenyecha kubela izuba, ukwezi ni nyenyeli, nikubela ikihugu kiloba numubabela wabanyamahanga, kulbela kwihebula kuvana nu kubombolana munyanza na mawimbi. 26Holebabo nabantu batakala kubutinyi nukubela kulindiya ibintu biloza hejulu yisi kubela inkomezi zimwijulu zilojugumishwa.27Hanyuma balomubone umwana wumuntu aleza mubichu kubela inkomezi nubwiza bukulu. 28Aliko ivyobinte ivyo hibilotangulila kuboneka, numuhagalale, muvyule imitwe yanyu, kubela wubahagalikila yegeye hafiyanyu".29Uesu alababwira kubigelelanijwe, "Nulebe kinokiti, nibitivyose. 30Imazekutanga bikilibito, mulibonda mwebwenyene nukumenya yuko muchanda bilakwiye bili hafi. 31Kutyo nyene, mumaze kubone ibinti ivyo bilavuge, mwebwe mumenye yuko ubwami biwmana bulegeleje.32Aliko, ndababwiye, ibibihe ntibilochaho, hadi ibintu ivyo vyose bilobe. 33Ijulu nikihugu bilochahu, aliko amajambo yonje ntigolachaho kandi.34Aliko niwilabe wewenyene, kugilango imitima yanyu ntize yuzuzwe nukudandahigwa, nukubalegwa, numwitwaraliko numuzima bono. Kubela yidya siki ilobazila ntumutego. 35Ntuko umitego kubela iloba hejulu bulumuntu umwe ahole za kubela amaso yasiyose.36Aliko mubehofi umusiwose, musengeyuko mulaba nukomeye chone kuyahanga ayo yose biloboho, nukuhagalala, imbele yu mwana wumutu.37Ahonyene kumtaga yalimwo aligisha mwikanisa numwijolo yalasahaka hanze nukugenda kukesha kubela imisazi witwa mizeituni. 38Abantu bose balaje mukitando chakale kugira ba mwu mvilize hagati yikanisa.
221Imisi nikuru yimikate itambiye yari hofi kushika, nayitwa pasika. 2Abaherezi bakuru na bandichi barondera ingense bokwicha Yesu, kuko batinye abantu.3Shetani yinjira muri uda isakiyote, yumwe muri badya bagishwa chumi na babili. 4Yuda agenda kuja inama na bakuru babaheruzi bakuru ingene yobaronkera Yesu kuribo.5Baranezegwa, bumvikana kumula amahera. 6Nawe aremera, arondera kuntu yobishikiriza Yesu kuribo ishengero litariho.7Umusi wi mikate itambiwe urashika, aho umwagazi wintama utangwa. 8Yesu atuma Petro na Yohana aravuga, "Nimugende mututengwire ivyokudya vya pasika kugira tuze tubidye. 9Baramubaza, "Bat ugomba tugutugurire hehe?"10Arabishura, mwumvitize, nimwaba mwinjiye mujini, umugobeyabo yikoreye ugweso gwa mazi azohura namwe. Muramukurikira mpaka numzu yinjiramwo. 11Hanyuma mubwira nyeni nzu, "Umwigisha akubwira, "Kirihehe ichumba cha bagenyi, ahosangirira ivyi paika na bigishwa bonye?12Araberuka ichumba cho munzu yo hejuru kiteguye, abe arichomuteguriramwo. 13Baragenda basanga bwi kintu nkuko yakibabwiye. Hanyuma bategura ivyokudya vyi pasika.14Umwanya ushiche yichara na za ntumwa. 15Hanyuma arabubwira, "Nifuje chane kusangira isikukuu yi pasika kumwe nabagishwa banje ntarababanzwa". 16Kuko ndababwira, "Sinzodya kandi mpaka hizoshikira mubwami bwi mana.17Hanyuma Yesu atora ikikombe, amazekushimia mana, aravuga, "Nimutora iki kikombe na musangire mwebwe kwi mwebwe. 18Kuko ndababwira, sinzonywa kandi kumuzabibu kugeza aho ubwamubwi mana buzozira.19Hanyuma atora umukatu, ashimiri mana aramwanyura, arabaha, avuga, "Uyu nu mubili wanje uza kutangwa kubela mwebwe murakora kuti kukunyibuka jewe. 20Atora ikikombe akigenza gutyo amaze amaze kudya ivyokudya vyo mwijoro aravuga, "iki kikombe nisezerano nishasha mu maraso yanje yaseseche kubera mwebwe.21Aliko reba, yudya angura alikumwe nanje kumeza. 22Kuko umwana wa muntu kweri aragenda nkuko vyashinzwe, ariko uwo muntu amugura azobona ibara!" 23Babanza kubazanya bene kwibene, ninde muribo agira akore icho kintu.24Maze havyuka kuharira mwribo, zuwobagere ranyako kwariwe mukuru uwariwe. 25Arababwira, "Abami babantu babanyamahanga bafishe ubwami hejuru yabo, na badya bofishe ububasha bwo kuganza hajiru yabo bitwa bubahwa batwale.26Aliko ntibishakigwa kobibaguti iwanyu. Hanyuma yaho, reka yudya alimukuru mwri mwebwe abe nka mutoyi nayudya aganza abe nkubakorera. 27Kuko winde mukuru, yudya yichara kumeza chanke yudya akoregwa?, Mbega siyudya yichara kumeza? Nanje ndihagati mwri mbwebwe mmeze nkubakorera.28Aliko mwebwe nimwe mwagumye kumwe nanje mumageragezwa yanje. 29Ndabaha mwebwe ubwami, nkuko Daha yampayejewe ubwami. 30Ngo muronke kudya ni kunywa kumeza yanje mubwami bwanje. Kandi muzowichara kumtebe zichubahiro muchire imanza imidyango chumi na zibili zabisilaeli.31Simoni, Simoni, menya yuko, shetani yaseze abaronke kugira abatwae nki ngano. 32Aliko nakusengeye, ngo ukwize kwawe ntikuchindwe. Niwamara kuhinduka kandi uze uremeshe bagenzi bawe.33Petro aramubwira, "Mwami, nditeguye kujana nawe mwibohera na hohoba mwrupfu". 34Yesu aramwishura, "Ndukubwira, Petro, Isake ntiza kubika uyu musi, utaranyihakana ichuro zitatu ngo ntunzi".35Hanyuma Yesu aramubwira, "Hanobatwala mwebwe ata mufuko, atashahoyivyo kudya, chanke ibirato, Mbega mwaraherewe ikintu?" Bishura, "Oya". 36Hanyuma arababwira, "Aliko rero, bwri ufishe umuko, na utore hamwe ni sahoyi vyakudya yudya yoba atafishe inkota ashakigwa aguze impuzu yiwe ayigure yimwe.37Kubera ndababwira, vyose vyandichwe kubera jewe bikwiye kushika, na yaharurenywe na banyabichumuro; kuko kidya chavuzwe kwrijewe kigira kishike. 38Hanyuma baravuga, "Mwami, raba, ngizi ngala inkota zilili". Na arababwira, "Birakwiye".39Igihe chivyokudya vyo mwijoro, Yesu avaho, nkuko yahora akkora bwri kanya, agenda kumusozi wi mizeyituni, na bigishwa baramukurikira.40Bashishe ababwira, "Musenge kugira ntimuje mumosha babi.41Agenda kube nkaho kutera ibuye, arapfukama arasenga. Avuga, "Daha, nimba ugomba nkwrako iki kikombe. 42Aliko sinkuko nshaka jewe, aliko ivyo ushaka bikoreke".43Hanyuma umumarayika ava mwijura aramubonekera, amuha ububasha. 44Alimukubabara, ashishikara kusenga chane nimpia yiwe iba nkabatamanga manini manini ya maraso atibukira hasi.45Amaze kusenga, avako aja aho abigishwa biwe bari na asenga bahumiye kubera umubabaro wabo. 46Na arababaza, "Kuki muhumira? Muvuvyake musenge, ngo nti muje mumasha mabi.47Akiliko arabuga, raba ishengero dya bantu rilaza, halimwa na Yuda, yumwe murizantumwa chumi na zibili aliwe abarongoye. Aja hofiya Yesu ngwamusome. 48Aliko Yesu aramubwira, "Yuda mbega utanga umwana wu muntu kukumusoma?49Muricho kihe bamwe balihafi ya Yesu babonye ivyo bibaye, baravuga, but "Mwami, mbega tubakubite inkota? 50Hanyuma yumwe muribo akubita umokozi wumuherezi mukuru amucha ukutwi kwiwekwi budyo. 51Yesu aravuga, "Gezaho, amukora kugutwi kwiwe aramukiza.52Yesu avuga kumuherezi mukuru, ni kubakuru bisengero, na buzehe bamuziye, "Mbega munziye nkumwambuzi na muzanye amahiri ni nkota? 53Imisi zose nama kumwe namwe mwisengero, komutagoroye amaboko yanyu hejuru yanje. Aliko iki nikihe chanyu, nububasha mbumwiza.54Baramufata, baramujana, bamwinziza munzuu muherezi mukuru. Aliko, Petro amuja inyuma barenga arenguka. 55Bachanye Umuriro murugo hagati bichafye hamwe, Petro yichara hagati yabo.56Inchoreke yimwe yu mukobwa, iramubona Petro ahoyariyichaye ahabona kubera umuriro, aramuraba aramubwira, "Uyu muntu kandi yalikumwe nawe". 57Aliko Petro arahakana, aravuga, "Wamugore jewe sindamuzi". 58Haheze umwana muto, uyundi muntu aramubona aravuga, "Nawe kandi numwe muriba". Aliko Petro arishura, "Wamugabo jewe siwe".59Haheze nkisaha yimwe guti, umugabogabo yumwe yaneza yuko, avuga, kweli nyene uu muntu kandi yalikumwe nawe, kubera nmunya galilaya". 60Aliko Petro aravuga, "Mugabo, sinzi idyo uvuga", Aho nyene akivuga, isake irabika.61Arahindukira, umwami aramuraba Petro. Petro yibuka ijambo dyu mwami, ho yamubwira, "Ngo isake iturabika uyumusi, uhakana jewe inchuro zitatu". 62Agenda hanze, Petro ararila nu mubabaro mwishi.63Hanyuma badya bagabogabo barinda Yesu bamushinyagurira na baramukubita. 64Bamupfuka mumaso, baramubaza, bavuga, "Menya; ninde akukubishe?" 65Bavuga menshimeshi ganyuranye na Yesu ni kumutuka wene.66Hageze mukitonelo, abazehe babanu bubwobwako barakorana, na baheruzi bakuru na bandichi bamutwara mwibaraza. 67Bavuga, nimba wewe urikiristo, tubwire, "Aliko wene arababwira, "Niho nobabwira, ntimunyizera, 68na niho nobabaza ntimwonyishura".69Aliko kuhera ubu nikuja imbele, umwana wumunti arube, yichaye mukuboko kubudyo kwububasha bwe mana. 70Bose baravuga, "None rero wewe urumwana wimana? "Yesu arababwira, "Mwebwe murabuze jewe ndiwe". 71Baravuga, "Kukitukirondera kundi ivyabona? Kukotwebwe nyene twumvishije kuva mukanwa kiwe nyene".
231Ikoraniro dyose lirahagara, bamutwara imbele ya Pilato. 2Batangura kumagiriza bavuga, "Bat uyu twamubonye agomesha ubwako bwachu, ababuza kutanga ikoridya kaisari na avuga yuko wene nyene nikiristo umwami".3Pilato aramubaza avuga, mbega wewe uri umwani wa bayahudi? "Na Yesu aramwishura, avuga, "Wewe uvuze gutyo". 4Pilato abwira umuheezi mukuru nikoramiro, "Simbo ikichumuro kuruyu muntu". 5Aliko nabobemeza bavuga, "Yaguma asibanganya abuntu, yigisha iyudaya hose, na kuhera Garilaya ubu ari ngaha.6Pilato yumvishe ayo, arabaza yuko uyu muntu ni wa Garilaya: 7Amenye yuko yari hasi yubutwale bwa Herode, atwara Yesu kwa Herode, na hari Yerusalemu muriyo misi.8Herode abonye Yesu, anezegwa chane kubera yashaka kumbona imisi myishi, yalumvishe inkuru ziwe yifuza kubona ni kutangaza kimwe kikogwa nawe. 9Herode abaza Yesu amajambo menshi, aliko Yesu ntiyamwishura na rimwe. 10Abaherezi bakuru hamwe na banyambwenge bahagarara bakovya kumwagiriza.11Herode hamwe na busirikale biwe, baramutukani kumushinyagurira, bamwambika imyamboro myiza, hanyuma bamusubiza Yesu kwa Pilato. 12Herode na Pilato baba abagenzi kuhera uwo musi (kuko ubwakare baribankana)13Pilato ahamagara hamwe, abaherezi bakuru na babwale ni shengero dya bantu. 14Arababwira, "Mwanzaniye uyu muntu gwagomesha abantu bakora mabi, na raba, none jewe namuchumagurije imbele yanyu, nta chaha mbona kuriwe kuvyo mwamubeze.15Oya, na Herode, nukwo nyene kuko yamutu subije twebwe, nareba ntachochose kikwiye ikihano cho kupfa. 16Nuko ndamukubita, ndamurekure. 17(Kuko Pilato yarakwiye kubarakurira umufungwa yamwe kubayahudi mwiyo misi mikuru)18Aliko bose basemerera icharimwe, bavuga, Mukure uwo, na uturekurite Baraba. 19Baraba yariyafunzwe kubera ubwasi bwabaye muriyo nijibwo kwicha.20Pilato arababwira kandi, yopfuza kurekura Yesu. 21Aliko bene burasemerera, bavuga, "but mubambe mubambe". 22Arababaza ubugira katatu, "Kuki, uyu munt yakoze amabi nyabaki? Sindamubonako ikwiye kumwichisha. None rero komara kumukubita incha ndumurekura.23Aliko bemeza nijwi dyo hejuru, bashaka abambwe. Amejwi yabo geramunesha Pilato. 24Nuko Pilato acha urubanza nkuko bamusa vye. 25Arekura yudya bashaka yari yafunzwe bamuhoye ubugaranji nubwichanyi. Aliko abaha Yesu kukushaka kwabo.26Baliko baramutwara, bufata muntu yunuwe yitwa Simoni wa ukirene, avuye mumisozi, bamukorera umusalaba auheke amukurikira Yesu.27Ishengero dya bantu bensi na bagore bari ni huzuri numubabaro kubere Yesu, bari bamu kurikira. 28Aliko arabahindukiria, Yesu arababwira, "Abakobwabi Yerusalemu, ntimundilite jewe, ni mwititira mwebwe ni kubera abana banyu.29Reba, imisi zizoza zobuzovuga, "Hahezagiwe abagumbashe ninda zitavyara, na mabere atonsa. 30Niho bazabanza kubwira imisozi, "Bati ni mutugweko, ni mirambi, mutufuke". 31Kuko bagirira batyo ikikibisi, vyoba kutu ikiti chunye?"32Abagabo bandi babiri binkozi zikibi, batwagwa kumwe nawe kugira bichwe.33Bageze abantu hitwa Nyagihanga bamubambanaho naza nkozi zikibi, yumwe muruhande gwi budyo uyundi muruhande gwu bumoso. 34Yesu yaravuze, ati Daha, nubaharire, kuko ntibazi ichobakora. Nabo butera ikura bagaba impuzu ziwe.35Abantu bahagarara baraba, abatwara nabo bamusekera mwijigo, bavuga, "Yakijije abandi None niyikize wene, nimba wene ari umukiristo wi mana, yatoranijwe"36Abasirikare kandi baramugoya, baramwegera wene ni kumuha inkarihsa. 37Bavuga, "Nimba wewe uri umwami wa bayahudi niwikize wewe nyewe:. 38Hari kandi ichandiko hejuru yiwe chandichwengo UYU NU MWAMI WA BAYUDA".39Yumwe mu nkozi zikibi yabambwe aramutuka avuga at, "Siwewe kiristo? Niwikize wewe nyene natwe". 40Aliko yudya yandi arishura avuga, "Mbega wewe ntutinya imana, nawe uchiriwe urubanza rumwe nugwiwe? 41Tweho turingoha kubikwiye kuko tugiriwe ibihwanye nivyo twakoze. Aliko uyu ntiyakoze ikintu chochose kibi".42Na arongera, Yesu unyibuke niwinjira mubwami bwawe". 43Yesu aramubwira, "Izere ndakubwira, uyu musi uzakuba naje muri paradiso".44Ahohari hofi yisaha mukaga, umwiji ma uza hejuru yisiyose kugeza isaha mwenda. 45Izuba rirazima. Hanyuma ikihuzu kikiza ahera hurusengero kitabukira hagati kuhera hejuru.46Arila nijwi rihenga, Yesu aravuga, "Daha mumaboko yawe nihonisze ubugingo bwanje, "Amaze kuvuga ayo arapfa. 47Umugabisha wa basirikale abonje ibibaye ahimbaza imana avuge at kweli uyu muntu yari umugororochi.48Ishengero dyabantu dyaje hamwe kushuhudia babonye ibabaye, basubira inyuma ino bakubita mukatuntu kabo. 49Aliko abagenzi biwe, nabagore baribamukurikiye kuva Galilaya, bahagara kura baraba ivyo.50Raba hariho umuntu yitwa Yusufu, uri yumwe mubi baraza, umuntu mwiza kandi umugorohchi, 51(Uwo ntiyari yafatanije inama na bandi chanke ibikogwa vyabo, kwuva Arimataya, umuji wi kiyahudi, uwaritegereje ubwamibwi mana.52Uyu mutnu yegera Pilato, asega umubili wa Yesu. 53Arawumanura, azingirako impuzu yera, na ushira mumva yimbwe mubitandara vya mabuye itarahambwamweo numwe.54Hari umusi wu kwitegura. Isabato igira ishike. 55Abagore, baribavanye nabo kuva Galilaya, baramukurikira, na babona imva ni kungene umubili wiwe wadyamichwe. 56Basubira inyuma tatangura kutegura ibimotaneza na mavua atamirana, kandi kwi sabato bararuhuka nkuko vyagezwe.
241Kale chana umusi gwambe giwite, balaje kudava, bazanye amavuta aligo bali bataguye. 2Basanga ibuye lizungushinjwe kulenimva. 3Balingila hagati, alintiba usanze umubiligumwa mi Yesu.4Vyalabaye yuko, umwanya habali balunducha idyayeili, ahonyene, abantu babili balahagaze hayati yabo habambaye iniyambalo zidya zela. 5Abagolagole bali buzuwe nukutinya balimo balakomaza imibili za hasi, balababwila abagolagole, "Kubeliki mulondela ukomeye mulibo bapfuye?"6Ntayulihongaha, aliko yazuche! nimwibunkikoya vuze na mwa hoyali angali Galilaya. 7Avuga yuko umwana we adamu bila kwiye atangwa kumaboko yabantu abali bivyaha no abambwe, numusiwa katat alozuka kandi.8Badya bagozagola balamwiko amajambo. 9Balagaluka kuva mumya nobala mubwila amajambo ayogose badya chumi numwe nabandi bose. 10Aliko Maliamu Magdarena, joana, maria, ninawiwe wa Yakobo na bagolegole bandi hamwe nabobala tango inkulu zino kwintumwa.11Aliko intumwa zino aboneka yuko nkumuzaha ntukwintumwa, nontibashoboye kwizela badya bagolagole. 12Ibikulikila ivyo Petro aladyuche, na aliluka kugenda yobamuzicha, na aliko alihweza nukulebahagati, yabonye ishuka yene yonke. Petro bimaza achalengenda agenda muhila kwiwe, bunutangaje nikiki ikintu chabaye.13Na ndeleba babili mulibadya bene balibabaye bagenda umusi ugo ugonyene mu kijiji kimwe chitwa Emmau, chakimeze imaili sitini kuva Yelusalemu. 14Bala vyemelanya bene kulibene nkiko bili ibintu vyose vyabaya.15Bilaba yuko, umwanya hobalimo balavyemalavya nukubazanya ibibazo, Yesu alegera hofi alagenda na nabene. 16Aliko amaso yabo galabujinjwe kubela kumumenyawene.17Yesu alababwila, "Ninde alichowene babili mulakiganilila mumwanya mulimutatambula? "Bala hagalala hadya baboneka numubabalo. 18Umwe mulibene, izina dyine cleopa, alishula, "None wewe numuntu wimpela hano Yelusalemu aliwe atamenya ibintu vyabaye hiyo izimisi zino.19Yesu alababwila, "Amajambo nyabaki?" Balamwishura "Amajambo gajanye na Yesu munazareti, aliwe yaliumunabii, mushabole kubikogwa najambo yimbele zimana na bantu bose. 20Nukuntu bali abakulu babakuhani nabalongozi bachuhobamukulayo kumu chila utu banza gokupfa nukumubamba.21Aliko twalitwa mwizigiye aliko wene ni wene aloshibola kubashila ahabona isaladi, nibo, kule nagogose none numusiwakatatu kuva agomajambo gabaho.22Aliko kandi mulibadya bagolagole kuvamuli dyakundi dyachu balatangawe, inyuma yukuba baliho kumva mukitondo kalekale. 23Bamaza kubula umubili gwiwe, weluzula, bavuga yujo balabonye kandi indoto zabamalaika bavuzeyuko alikomeye. 24Mulibadya bagabogabo alibo balihamwe natwe, balagiye kumva nukusanga nnka kudya badya bagolagole nkiko bavuga. Aliko ntibamubonye wene.25Yesu alababwila. "Mwebwe abantu mtagila ubwenge na bafishe imitima zilemeye yokwizela yoe alivyo umuvugishwa yavuze! 26None, ntivyali bibaye kwilazima Yesu kubabala kumajambo ayo, nukwinjila mubwami bwiwe:" 27None kuhela kuva kwa Mua nabavugishwe bose, Yesu alabasobanuliza ibintu vyalibimushaka wene nkuku vyandi chwevyose.28Hebogela kidya kijiji, hiyo yobali babaye balagenda, Yesu yalakoze nkiko yoba agumisha agenda. 29Aliko balamugobeleje, avuga "Wichala hamwe nanje nukubela halagele ye kumugoloba nimwijolo biboneka vyahoye, "Kandi Yesu alinjila agenda kwichalanabane.30Vyalabaye yuko, kumwanya liyichaye nabene kudya, alatweye umukate, alauhezagila, nukuvunagula, alabaha. 31Bamaza amaso yabo galugulagwa, balamenya na alavaho kitalaliye imbele zamaso gabo. 32Balavugana bene kulibene, "None imitima yachu ntizache hagati yachu, umwanya yalimo alaganila natwemunzila kumwanya yalimo alatwugululila ivyandichwe.33Bala dyuka umuda ugo ugonyene, nukusula yelusalemu, balabasanga badya chumi na yumwe begelanye hamwe, nadya bali hamwe nabo. 34Bavuga, "Umwami wa zuche vyakuli vyakuli nabva mbonekeye simioni. 35None lelobala mubwila amajambo gabaye munzila nukunu Yesu yamenjwe iwabo nkukuntu babegaumukote.36Hobolimo balaganila amajambo ayo, Yesu wenyene yalahagaze hagati yabo no alababwila, "Amaholagabeiwanyu". 37Aliko balatinye nukuzugwa kuzugumila no baliyumvila yuko balabonye mpemu.38Yesu alababwila, kubeli kimubabala? kubeliki ibibazo bidyauka mumitima yanyu? 39Nimulebe amaboko yange namagulu ganje, yuko alijewene. Munkoleko nomulebe. Nukubela umutima ntigushe inyama na magufa, nkuko mumbonajewe nkuko fishe. 40Amaze kuvugaguti, alabeka amaboko yiwe namagulu yiwe.41Hobali bikili bitalabe, numu nezeloguvanga nyinjwa nuvamunda, nukusitaajabu, Yesu alababwila, "None ulafishe ikintu chochose chokudya. 42Balamka ulu hande gisamaki yali yokenjwe. 43Yesu alakitwala, kulila imbele yiwe.44Alababwila, "Hondazanamwe, ndalababwiye yuko vyose vyandichwe kwitegeko dyamusa nabavugishwa bomwizabuli bila kwiye bigelenyene.45None alugulila ubwenge bwabo, alikoabatama balamenya ivya ndichwe. 46Alabwila "Yuko vyandichwe, umukiza bilakwiye ababalanuku zuka kandi kuva kubapfuye umusi wakatatu. 47Ukwihana nukuhaligwa idhaha bila kwiye abwigwe kwizana dyne kuba nyamahanga bose, kuhela kuserukila Yelusalemu.48Mwebwe nulivyabona kumajambo gano. 49Leba, ndabatwalila vyaya vuze kwa Daha wanje hejulu yanyu. Aliko nimulindile hano jijini, kugela homulo kwa mbwikwa inkonezi kuva mwijulu.50Hama Yesu alalomwongohanze kugela hobalibegeye Bethania, Ala dyura amaboko yiwe hejulu, no alabahezagila. 51Bilaba yuko, umwanya hoyalimo alabahezagila yalabareche achahekwa hejuru agenda mwijulu.52None alamusenga, nukusubira Yelusalemu numunezero gukulu. 53Bala gumishije kubaho mwikanisa, bahezagira imana.