Makoma: Bible for Acts

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Acts

1

1Einu yoshe neniñola,Theophilus,,mwana amba yoshe eyo Jesu na tateka kutenda na kuluta, 2Kukuma eliwa nashimbelwa muwilu,apa naman kulaela Omepo Thikenu kuaapositola aana keta. 3Mumanyima no manyando aae,keo okumona hatha akoho yoyubisisa muisupo ingi. Mumaiwa amakumi mane mumona,kunoyoamba yo mubuso wa Mulimu.4Apa nakuwana noo pamweya,keo walaela ngao kanatunda mu Jerusalema,kono atatele e sepiso thaiwae, etho naamba , ''mono muyuba ookwange, 5ngao Joani eemwa mwana kolobethe na eyu,kono omwee momukolobethiwa na mepo thikenu apo kupita maiwa nyonyo.''6Apaa na kuwana pamweya keo ,amuipula, ''Mulena ethi thonyiko nako thombo kuthetha o muleneñi wa Isilaele?'' 7Keo oambela, ''komwe kulimuka oma nako kao kapa onako thosilimo eyo yaikala mu maata a Tate . 8Kono momunaamuhele omataa omepo thikenu apa mbothiwiya okwenu, mbo mupiluka apaki aange mu Jerusalema na mu Judea na mu Samaria, naku mafeleletho no litunga.''9Mulena Jesu apa namana kuamba eiinu,keo a mutwala kuwilu,mwanananuliwela kuwilu,elibui keo limufeka pameo oo. 10Ashilukumukela ngeyo kuwilu yotha,wangu wangu,alume aili keo aimana kunyonga no hana kumanga muito ikenu. 11Keo aamba ngao, ''Omwe alume no Galilea ike apo muimana naku topela kuwilu? Oyo Jesu ona twaliwa kuwilu yoli mukachi kenu, mwa uka kame muthila noukufeka shino muna thela kuwilu.''12Keo auka ku Jerusalema kulilundu liithaniwa Olive,elyo lili kunyonga na Jerusalema, ooukufeka na musipili wa sabata. 13Apa na kuma,keo atha kumuthuthu nokuwilu,okunaikalanga. Neli Pitolosi,Joani,Jemusi, Andiliyasi,Philipu,Tomasi, Bartholome,Mateu,Jemusi mwana Alphaesi, Simoni wa Zeloti, na Judasi mwana Jemusi. 14Oshe mwana kutombolela kulapela pamweya naa kathi,na Maria inawa Jesu, naa minoo.15Mwao maiwa Pitolosi mwanaimana mukachi kaapae, Mathina 120, keo oamba ngao. 16''Makwetu, kwaswanela ngao eliñolo litendahale,,Elyo neliambiwa ku mepo thikenu mumulomo wa Davida kuhamana na Judasi, oyo notwala omweya oyu nokamanga Jesu.17Kakuli neli omweya wetu oyu notukatapela nae oulumiwa.'' 18(Oyu mulume mwana ula silwa mutuwelo na wana muunyangunyu wae, keo okuipaa nakukuyatula pakachi, namyoye thae keo thilabutuka. 19Aanatunga mu Jetusalema oshe nayuba esisiambo,keo aata etho silwa mumushobo ohoo''Akeldama,''ngao, ''Silwa sa unyinga.'')20''Kakuli kunañoliwa mubuka tha lisamu, 'Muteneke ethilwa saee thithaniwe mahundu,kokuna katunga munu; ;Munu omweya ashimbe oueteleli waye;21Kwalukanela,ngao, kwana noalume netuenda noo munako tha Jesu yoli mukachi keti, 22kutateka na kolobetho tha Joani kukuma muliwa nashimbiwa okwetu, aswanela kupiluka paki thothuwo thae.'' 23Keo apaka alume aili potho,Josefa noithaniwa Barsabasi, oyo isaniwa kame Justasi,oo mweya Matiasi.24Keo alapela naku amba ngao, ''Owe,Mulena, walimuka omichima thanu oshe,keo oineke omweya kwaa ailii oyunatateke 25ngao ashimbe esibaka no muthebethi wae nau apasotola oo nangwa mo Judas ngao aukele kusibaka thae.'' 26Keo ataaa,keo kukwatiwa Matiasi, keo amuwaneka kwa apositola okupwa likumi nomweya.

2

1Eliywa no Pentekonta a pane likuma, mwa na ikala mu ndombo thi mweya. 2Munako thipi keo ku yubahala muyoyo unene weti mepo tha kusinya, na kumba onziwo thoshe naikala. 3Neku mo nahala oku weti malimi no mulilo aku shambauka, na kuikala peulu tha munu na munu. 4Mwa na umba Mepo thikenu keo a tateka kuamba mu malimi,kutha omo Mepo netha twesetha kutendela.5Keo mo kunaikala Majuda nayoya mu Jerusalema, a lume a kusepahala, Ku tundela mu matunga mwishi no liwilu. 6Ohu mulumo apa ne u yubahala,esi sicaba singi si kamuha kuwiya kukuwana oku thina komoka kakuli munu na munu mwanakuyubela a amba mu mishobo thoo. 7Mwana mbwetuka na ku ku komokela; ke amba ngao, ''Shemwa, a anu ali apa kambanga si Galilea kao?8Ike apa twayuba, munu na munu yo amba mu mishobo thetu noku elekiwa? 9Otwe twa Mapata, na Mamede, na Maelami, na apana mu Mesapotamia, na mu Judea na Kapadosia, na Ponto, na Asia. 10A ku Frigia na Pamfilia, na Egepita na ali muibaka ya Libia wendi wa kutha ku Sirene, na ngenda na tunda ku Roma, 11na Majuda pa mweya na ma Poroselite, na Makreta na Maarabe, twa yuba ambaa mu mishobo thetu misebethi tha maata a Mulimu.''12Oshe na mbwetuka na ku ku komokela yonene; Keo aamba omweya kwa mukwaye, ''Esi a talusa sinu mwike?'' Kono omweya 13keo a sheununa na ku amba, ''a na pende wala wa Veine thipya.''14Kono Pitolosi keo o imana na a no limuka na Omweya, kutusa o liyii, na kwamba okoo, ''Omwe a lume no mu Judea namwe moshe muyoya mu Jerusalema,enda ngo mulimuke esi siyambo; mu telethe o mayii ange. 15Kakuli a anu ka shipenda kao endi sinani omu mwa akaletha, apa ishili hako tha watu tha masikusiku no liywa.16Kono esi so nyiwo no siambiwa ka mupolofita Joele; 17'Mo ikala mu maiwa no ma maneno,' Mulimu amba ngao, 'Mo ni paa o Mepo thange kwa nyama thoshe. Anenu no alume na anano akathi mwa polofita, Andumbana enu mwa mona ya kumona, na añulupathi mwa lota ilota.18Yasikuma a pika ange no alume na akathi mwao mayiwa mo ni apaa Mepo thikenu, keo mwa Polofita . 19Mo ni monisa ikaliketha muwilu na maponiso mu lifasi, Unyinga, Mulilo, na Mume wa Munse.20Eliywa mo li piluka wiilu na kwethi thi piluke unyinga mweli liywa linene no ku limukiwa la Molyetu kale na kuwiya nje. 21Mo ku tendahala ngao oshe mbo i sana lithina la Muña Bupilo mwa yoya.'22Omwe ana no Isilaele,muyube ano mayii; Jesu no Nazareta o mulume na mipu Mulimu mu maketho no maata na itenda yaku komokisa na isupo eyo Mulimu ona njangana kubelekisa oye mukaci kenu, wetini omo mu limukela. 23Oyu mulume mwa napiwa mu mu ikaelo no u lukisiwa na ku limukiwa kale kwa Mulimu; Omwe,mo mu na kutusisa makaha a lume nombula mulao, noi payiwa na ku mu kokotela pa sifapano. 24Kono Mulimu keo o mwingula,ku mu lukulula ku kukola no lifu, kakuli njena kwamba ngao kutwesiwe bene ngeyo kuikala mu maata no lifu.25Kakuli Davida no amaba kuneku thaye, ''I na mono Molyenge nako thoshe mu sipolo sange, Kakuli ai kala kunyonga no likaha no silyo ili ngao ko ina shenisiwa. 26Apa ili ngeyo mucima wange una wapele na lulimi lwange luna nyakalala. Kame, o lutu lwange mo luyoya mu sepo.27Kakuli mbo shimwa kuteneka o mooyo wange mu mbumbo, Kamba kuitanetha o mwaana ye nombula uyi ngao a ole. 28Ona ni limukisa o manzila no upilo; moni tenda wa ku wapela yonene na sipolo soye.'29Akwetu, kuwa ngao ni ambe o kwenu ni kwite sepo kuneku la mupatrioreka Davida, oyu nafu na ku bumbekiwa, oyu otenda ngao mbumbo thaye mo thili mukaci ketu na liywa lya pelo. 30Apa kuli ngeyo, neli mupolofita kame no limuka ngao Mulimu ona kuethe na buitamo o kwaye wa kuyolisa o mweya pa lyoma no lubona otamba kutunda mu lusika lwaye. 31No mona eli itamba kutendaala Kuso na kuamba ya thuho tha kresite, na kuamba ngao njena ku mutenekela mu mbumbo, kapa o nyama thaye thi kume pa kuola.32Oyu Jesu-Mulimu o na mwi ngula, otwe twa apaki o u muikaelo. 33Keo, apa ana ka mba miswa ku ulyo no likaha la Mulimu na ku wana sepiso no Mepo thikenu ku tunda kwa Tate, o na tumu esi se mu ku monena na kukuyubela pano.34Kakuli Davida no shimwa ku kambamela kuwilu, Kono a amba ngao, 'Mulena a ambe na Molyange, ''Otongomane ku likaha lya no silyo 35Kupitela apa ni lyatangela o yifanu yo ye kwi shwi no mahulu oye.'' 36Apa kuli ngeyo oshe akonziwo tho Isilaele e limuke siwana ngao Mulimu ona mutende Mulena na Kiresite, oyu Jesu omuna kokotele.''37Keo apa na yuba ehi, mwa na kuyuba ku kola mu micima thoo, ke amba kwa Pitolosi na apositola oshe, ''akwetu, mo tu tenda ngepi?'' 38Keo Pitolosi wa amba okoo, ''Mubake na ku kolobethiwa, munu na munu, mu lithina la Jesu Kiresite mu wane ku swalelwa kwa wiyi wenu na ku tambula mpo tha Mepo thikenu. 39Kakuli ethi sepiso tha amana namwe na anenu kuwaneka naya oshe ali kule, angi oshe a tamba Muña Bupilo Mulimu wetu kuisana.''40Mwana kutatha na mayiii mangi na kwa susuwetha ngao, ''Mukutundise kolu lusika no kukana ku koñela ya Mulimu.'' 41Keo amuhela wo liyii naku kolobethwa, Muliywa elyo mukuna ekethiwa palo tho anu thi kume pa ikiti yatu. 42Mwana twaelako ngana ku matuto na milapelo no apositola, mu kulya na ku lapela.43Kuiyapa keo kuwiyela munu oshe, ma makatho mangi ne i ikomokisa yoshe mona tendiwa na apositola. 44Oshe na itana mwa na ikalanga pa mweya na ku ku kwatisa mui ini yoshe, 45na ulisa sifumu neyo yoshe na etana ku itapela mukaci ko oshe, kutha omo na saela munu na munu.46Liywa na liywa mwa na twaela ngana kutha ku tempele na mucima u mweya. Mwa na lyela kame pa mweya ilya mu myanda thowo, na ku kutapela ilya na micima thikenu, 47Kulumba Mulimu na ku kuyuba na anu oshe, Lywa na liywa Mulena mwa na ekeletha wo palo no anu ana yoyisiwa.

3

1Keo Pitolosi na Joani mwanatha mutempele panako tho kulapela,panako za mutanu na tune. 2Omulume no elekiwa na uyanga kutundeela mulibumo lya inawaye mwana twaliwa kuthelo no tempele no thithaniwa ngao thiwa. Apo ponyiko na mu pakanga liiwa na liiwa ngao alombange yoshe oyu ingena mutempele entho. 3Apana amona Pitolosi na Joani a shinga kuingena mutempele,keo oa nyepa tutho.4Pitolosi,keo omutopelisisa na Joani oamba, ''Otutopele.'' 5Omulume no silema ke wa topelisisa, kulibeela kupiwa thinu okwoo. 6Kono Pitolosi mwana amba, ''Kotukwite silibela a gauda, ethi ni kwite , monisikupa. Mulizina lya Jesu Kelesite wa Nazaleta, oende.''7Kamu kwata kuli kaha lyothilyo Pitolosi keo omwimeka , mu wangu wangu maulu na mangongo amulume no silema keo atiya. 8Oyombokela muwilu omulume no silema oimana na kuenda; keo oingena na Pitolosi na Joani muyempele, oenda, kuyombauka na ku lumbangetha Mulimu.9Anu oshe mwana mumona yo enda na ku lumbangetha Mulimu. 10Apa na mona ngao yonyiko mulume onaikalanga pathelo thiwa o tempele ku lombanga anu tutho; keo na kukomokela enene mulibaka lyeyi ina tendahala okwae.11Apana na kwatelela Pitolosi na Joani ku makaha, anu oshe mwanaitukela mu musiyo withaniwa muthiyo wa Solomon,noku wapelitha. 12Pitolosi apa na mone eyi, no alaba anu, ''Omwe anu a maisilaele,mwa komoka ike? Mwatu topeela ngepi, wetini otwe tuna muendisa mu maata na umulimu wetu?13O Mulimu wa Abrahama, wa Isaka, wa Jakobo, O Mulimu waka yiwetu,mwana lumbaetha mupika waye Jesu. Yonyiko no mukana kumupa muma kaha a Pilato, shiwa apa na thaela kumu lukuula. 14Mono mukana mukwenu oyu no ku luka, naku lomba othi sikebenga ngao, athi lukulule.15No mu ipaa mutateki wa moyo, oyo Mulimu naingukitha kwa afu twaapaki etho thinu. 16Kutha mu mutomo watumelo mulithina lyae, e lithina lyae lyonyiko lina mutende oyu mulume, mumonanga nakumulika na maata. Otumelo thili kwa Jesu thonyiko thina mupu uikalo uwa potho thenu moshe.17Pano,akwetu, nalimuka ngao momuna tende naku kana kulimuka. 18Kono inu na talutha Mulimu mutunwa twa apolofita, ngao Kelesite mwa nyanda, onaitalelethe yoshe.19Mubake, heni, naku piluka, keo ngao uyi wenu utakuliwe, keo ngao ngo ku keye nako no kuku anukitha pa lupala lwa Mulimu.; 20ngao nga tume Kelesite oyu no keteliwelomwe,Jesu.21Yo nyiko oyona swanele ku amuheliwa ku liwilu kupitela einu yoshe apa mboi umbiwa upya, kutha omuna ambela Mulimu kukale mukanwa ka mapolofita aye no kukena. 22Mushe mwana amba shemwa, ''Mulena Mulimu mwa ingukitha mupolofita shinanu me mukachi kenu. Momu teethetha yoshe eyi mba tamba kumi ambela. 23Moku tendaala ngao omunu yoshe mbokana ku kuyuba kwayo mupolofita mwa ipaiwa apo bene mukachi kaanu.24Eni,na amapolofita oshe kutunda kwa samuele na na wiya munyima thae, mwana ambanga na ku kuuweela ya maiwa aa. 25Mwaana ama polofita na uonyi ouna tenda Mulimu kwa ahemi enu, etini na ambela ku Abrahama, 'Mu mbuto thoye omu masika oshe a pana pa kaye koshe mwa fuyauliwa. 26Munyima no kwingula mupika wae Mulimu, mwana mutuma okwenu weli, ngao amifuyawethe kauli muna piluka ku uyi wenu.

4

1Pitolosi na Joani a shiamba kwa anu, apulisita na muendisi no tempele na masaduki keo awiia okoo. 2Mona lwana onene paku wana Pitolosi na Joani aluta anu yo kwi nguka kwa Jesu ku afu. 3Keo apaka omawenge ku makaha nakuapaka mutolongoku twala oma sikusiku, Kakuli neli singolangola. 4Kono anu angi nayuba olii na itana; mane opalo tho alume a netana neli alule na mutaanu.5Omasikusiku omanduna wo, na akulu, na añoli keo akuwana mu Jelusalema. 6Anna omupulisita mukulu konekala, na Kefasi, na Joani, na Alexanda, nao oshe aapa mupulisita mukulu. 7Apa na paka Pitolosi na Joani mukachi koo, keo aipula, ''Mu mata mwike, Kapa mulithina lyani, ei munatende ei?''8Keo Pitolosi, yo kwite o mepo thikenu, oambela ngao, ''Omwe a busi no sichaba, na akulu, 9Endi muku likiwa motuli pelo mulibaka lya ku tenda iwa ko yu nokukola, Ngao tuambe omo ana palisezwe, 10Kuli mukiwe okwenu moshe na kuanu oshe a isilaele ngao oyu mulume onemana poso thenu muiketo mulithina lya Jesu Kilesite wa Nathaleta, oyu no kokotela, Kono oyo Mulimu nainguka kwa afu.11Jesu Kelesite liwe elyo aumbi nakana kono thina piluka liwe lya Mulimu. 12Kuyoisiwa ko kuli ku mukwae munu kao, kakuli njeko lithina lyalyo mwishi no liwilu eli linapiwa kwa anu eli liswanela kutu yoisa.''13Cwale apa na mona okutiya kwa Pitolosi na Joani naku lemuha ngao anu amba ambula kukutula, mona komoka, nakulemuha ngao Pitolosi na Joani mone ekala na Jesu. 14Kakuli mona mona omulume nopalisiwa yonemana no, na shemwa kuwana sa ku amba kuamona neyi.15Kono apa namana kulaela apositola kutunda mukuta tha mukopano, 16Keo aku ambaulisa. Keo amba ngao, ''Aa anu motu atenda ngepi? Yathikuma ngao eisupo inatendahala mukachi koo ina limukiwa ku anu oshe a yoya mu Jelusalema nje kutwesa kuikana. 17Kono ngao koina hasanyiwa mu anu oshe, tuambele ngao kanaambela kame munu shimwa omweya mu lithina elyo.'' 18Keo aisana kame na ku alaela ngao, kana amba kapa kuluta kame mulithina lya Jesu.19Keo Pitolosi na Joani aalaba naku ambela ngao, ''Haiba ndi kuli siwana pa meo a Mulimu kuku kuteka kupita Mulimu, owe muatuli. 20Kotutwesa ku kwanga kuamba oinu tuna mono kapa kuyuba.''21Apa namana kuamuhela etho mamela Pitolosi na Joani, Keo aateneka atha. Nashemwa ku wanena mulandu, Kakuli anu oshe mona lumbangetha Mulimu kuana nei natenda. 22Kakuli uyu mulume noikala nesi sisupo so ku palisiwa mona pitela ilimo itenda makumi mane.23Apa nalukululiwa, Pitolosi na Joani keo aukela kuanu wo na ku kutonola omo mupulisita mukulu na akulu ei naambela. 24Apa nayuba eyo, keo akuwa mulibaka limweya kwa Mulimu ngao, ''Mulena, no tenda liwilu na kaye na liwate, nei ilimo yoshe. 25No amba na mepo thikenu kutundela mukanwa ka mupika wowe, Iwetu Davida, 'Ike ana lwana alichaba, na anu ike ankengela oinu yo ngayangaya?''26No amba ngao, '' A malena no litunga aku kuwane pamweya, na endisi aku kuwane pamweya ku lwisa Mulena, na kulwisa okelethite woo.''27Ya thikuma, Heroda na Ponte Pilato, oshe nakuwana nasichaba na anu o Maisilaele,ana kuwana pamweya mu muleneñi ku lwisa Jesu omupika no kukena. Omutothiwa woye. 28Ana kuwana pamweya oshe kutenda esi omakaha na milelo etho nokengela ngao moitendahala.29Keo, Mulena, omone emamela tho ngao apika oye atwesa kuamba olii lyoe kane kala na lyowa. 30Ondoole likaha lyoe ku palisa nakupa osisupo na mamakatho mulithina lya Jesu omupika woye mukenu.'' 31''Apa namanisa okulapela, pasibaka na naungana pamweya mono sinyanganya, mane anu oshe keo aumbisiwa na mepo thikenu naku amba lii lya Mulimu ko mbula lyowa.32Ongi no anu anetana monekala na muchima umweya na mepo thimweya. Njeko uyu no amba ngao ei akwite yae, Kono yoshe naikala noyo neli yo pamweya. 33Apositola mona paka na mata makulu yo thuwo tha Mulena Jesu, othishemo sikulu mono sikala paulu okoo oshe.34Neku shemwa kuikala munu mukachi koo uyu no tahama thinu, oshe na kwata mumvu na ma thio na ulisa nakuleta omali we inu naulitha. 35Na kuipaka ku maulu no apositola, mi anu mona piwa omo na saelela moshe.36Josefa,oyo apositola neisana lithina lya Barnabas(eli litoloka ngao mwana susuetho), mu Libi, omulume opana mu Sipera. 37Oulisa silwa sae naku leta omali na ku apaka kumaulu no mu apositola.

5

1Kwali omulume omweya noithaniwa Ananiasi, na mbiyama wae Safira, naulitha thilwa, 2na ku kubulekala kalulo no mali ( mbiyama wae no ilimuka ), nakuleta kalulo na kuthipaka ku makondo amwa positola.3Kono Pitolosi noamba, '' Ananiasi, ikee satani apa naingene mumu chima oye na kuonga ku Mepo Thikenu na ku kubulukela kalulo no mali no thilwa? 4Shiwapa no thikana kulithiwa, no thishemwa kuikala thoe, Shimwa tho thina ulithiwa, no thi shemwa kuikala mu mata oye? ani oyo no paka ou muthebenthi mu mu chima oye? Ona emwa kuonga anu,kono Mulimu.'' 5Pa kuyuba aa mai, Ananiasi ongwela pashi na kupofaela ko ma maneeno, u mowa uingena oshe anai yuba. 6Andumbana ai mana kumu bunga bunga na ku mushimba kukamubumbeka.7Mokunapiti maola maatu, mbiyama wae oingena, nje kuli muka eiina tendaala. 8Pitolosi o mwa mbela, ''O ni tonweele ndi mono ulitha pateko enthi othilwa, O mukathi oa laba, ''eni, pentho teko.''9Keo Pitolosi o mwambela, ''Ike apa muna kuyubu kutheka o Mepo Thikenu tha Mulena? Otopele, o makondo no a lume aa anakabumbeka mu kwanthi woye a apa pathelo, nawe mwaku twala.'' 10Apo bene omukathi ongwela ku makondo no ae na kupofaela koma maneeno. A ndumbaana apa ingena, a muwana yona fu, keo amu panithetha panthe na ku ka mubumbeka kunyonga ntha mu kwamuthi wae. 11Umowa ukulu nou wiya pa keleke thoshe napa aanu oshe nai yuba eeinu.12Ithupo ingi na inu ya ku komokisa ingi noitendaala mukachi no anu ku tunda mu ma kaa no apositola. Mwa naikala mu thibaka tha Solomoni tho kumu kunda. 13Kono njeko wa ku mbali no kwata uñamwa kukuwana noo; shuwa ngeyo, a anu nakutekeka onene.14Shuwa ngeo ano kuitana naekethiwa kwa Mulena, angi angi alume na a kathi, 15mane a no ku kola na shimbiwa mumi kwakwa pa mimbeta napa misheme, ngao Pitolosi apa pita pepi, o muthi mbithi waye mwendi muu ngweela paa mweya. 16No ku wiya anu angi kame kutunda mu ma tolopo a na thinguluka Jelusalema, kuleta akuli naa na katathiwa ku mepo tho mathilo, oshe nayoithiwa.17Kono o mu pulisita mukulu noimana naa oshe naikala nae( o thikwata no ma Saduki); na yuba muna 18na manga a positola, na kwa yoyola kwa paka mutu tolongo noanu angi.19Kono ou thiku eliñeloi lya Mulena lishokoola o thikwalo no tolongo na ku a tundithamo,lyaamba,'' 20Muthe, muka imane mutempele nakuamba kwa anu o mai oshe no upilo ou.'' 21Apa nayuba eyi, a ingena mu tempele lithina na ku luta. Keo omu pulisita mukulu o wiya, naa naikala nae, na ku tenda mu kopano pamweya oshe a kulu no itulo mui Isilaele, na ku tuma ku tolongo ku ka leta a positola.22Kono a eteleli a natha kutolongo na shemwa kukaa wanamo, nauka ku kapa omo naka waena. 23''Tuna kawana otolongo thina shokiwa thiwana naa alibelile a na imana pa thelo,kono apa tukathishokolola,twawana njemo munu mukachi!''24Apo o mwendithi no tempele no mapulisita a kulu na yuba o mai, na ku komokela ana aana nei tamba kutendaala. 25Keo o mweya owiya kwa tonweela, ''Aa alume no mupaka mu tolongo ane mana mu tempele ku funditha anu.''26Keo o mwendithi ontha na eteleli, ku kautha, noku mbula mifili fili, ba keñitha kuiyapa ngao mwa a mobaula na mawe. 27Apa nakumitha, mwanaatwala pa kuta. O mukulu no ma pulisita keo waipaula, 28ngao, ''mo no tumi kanitha na kumi ambela ka muna funditha mweli lithina, keo omwe munaletele Jerusalema kuitana a matuto enu na kuthaela kutu paka ounyinga woyo mulume a petu.''29Kono Pitolosi na apositola aa alaba,''Twaswanela ku yubela Mulimu ka munu kao. 30Mulimu wa iwetu noingula Jesu, Oyu no muipaa kumungongotela pa thitondo. 31Mulimu o mukulitha kulikaa lya e lyo thilyo kuikala Mwana Mulena wa Mulume na Muyoithi, na kupa isilaele kubaka,naku swalela eibi. 32O twe twa paki mwei inu, na Mepo Thikenu na tho,etho Mulimu napa kwao amuyubela.''33O thikwata no katengo no kuta apa na yuba ei , nalwana na ku thaela kui paa a positola. 34Kono omu falisi noithaniwa Gamaliele, O muluti no mulao oyu no kutekiwa ku anu oshe, O imana mukuta na kupa taelo tha ku atwala panthe pa ka nako ana.35Keo aamba oko, ''Alume a Isilaele, muto komele kuinu muinga kutenda kwaa anu. 36Kunyima no aaa maiwa, Teudasi no kupapata ngao munu mukulu,no kuinga kukwana mianda thine, a ku wana nae. No ipwaiwa,kono oshe a anumu koñela na shandauka na pwa. 37Apa nokutunda oyu mulume, Judasi wo mu Galilea no ikala mu nako no kubala na kushimba anu kumukoñela. Nae no fa, naa oshe na muyubela na shandauka.38Pano namiambela, Muteneke aa alume aikale ofoti, aibandi omunaano na mu thebethi ya anu, mo uipwa. 39Kono endi wa Mulimu, mushemwa kutwetha kwa tenekitha; mane momukuwana omulwitha Mulimu,'' Keo na thuthu wethiwa.40Keo ai thanena a positola mukachu na ku a fula na ku a kanitha ku amba muli thina lya Jesu, na nakuateneka akuthela. 41Na atha ku tunda mu kuta ana tabele ngao kwa aswanela ku nyandela kukana kuku tekiwa bakeñitha lithina. 42Kutunda apo muliwa na liwa mu tempele na manthiwo na manthiwo, natwaleela kutha kuluta na ku kutatha mai mawa anhao Jesu oye Kilesite.

6

1Cwale mwa mayuwa, apa epalo no alutiwa no ziekexeha, a Majuda no si Gelike na kalisa okubilaela bakeñisa omu natendela ama Hebelu, Kakuli a kazafela mwa na ketululanga muma tuso na tapanenanga liwa na liwa.2A likumi na ili keoaisana owungi wungi no alutiwa keo ambela ngao tu teneke elii lya Mulimu naku tapanena aanu. 3Kona kuli mukete andumbana, alume aku sepahala, amonahala kukwata mepo thiwa na utali, a tututhetha ku ketela powu musebethi. 4Haili otwe,tu ekethe muma thapelo na kuenditha eli lya Mulimu.5Omuambelo uo no uwapelitha anu oshe. Keo aketa Setefani, omulume no kwata etumelo na mepo thikenu, na Philipi, Prochorusi, Ncanor,Timoni, Parmmenasi, na Nicolus, o poliselite noku Antioke. 6Alumeli keo a leta anu kwa Apositola, ao nalapela naku apaka makaha.7Kona kuli elii lya Mulimu keo lixwela pili kuekezeha, mane na palo no alutiwa mu Jerusalema keo ziekezeha yonene, na palo thikulu no ma prista na kuteka etumelo.8Keo Setefani, muku kwata yonene esishemo na maata, mwa natenda ya ku komokisa kwanu. 9Keo kuwiiya anu a nekala ku Sinagoge thi isaniwa e Sinagoge no anu nokulukuluha, kwanu noku Cyrenia na Alexandria, na mweya napana ku Cilicia na Asia. A anu mwana kanana na Setefani.10Kono ka twesile kupita outali na Mepo etho Setefani na ambisa kao. 11Keo abosha anu ngao ambe ngao, ''Tunayubu Setefani yo amba mayi akwipa kutoyaula Mushe na Mulimu.12Keo a ngundunganya a anu, akulu no keleke, a ñoli,keo awiya kwa Setefani kuwiya ku mukwata naku mutwala ku kuta. 13Mwa na leta upaki wa uhata, ngao, ''Oyu munu kateneka kuamba amayi no kanyatho no sino sibaka sikenu na mulao kao. 14Kakuli tuna muyubu yo ambanga ngao Jesu wa Nazareta mwa umbula sino sibaka naku cinja e milao thia anatusiele Mushe.'' 15Oshe anaikala mu kuta keo amu topela nakumona ngao olupala lwaye mono lumonahala weti lupala lwa liñeloi.

7

1Omu prista omukulu keo oamba,''Eyi yambo yathikuma ndi?'' 2Setefane mwa na alaba ngao, Mwa pange na shemi ange,muni tethethe;Mulimu no kanya mwa naku monahalisa kwa iwetu Abrahama yoli mu Mesopotamia,yo shiulwa kutha mu Horani, 3mwana muambela ngao, 'Osiye elifunga lyoe na apoye,keo othe mu litunga eli nitamba ku kuminitha.;4''Keo osiya elitunga no Mkalande naku katunga mu Horani; kutunda apo, apa iwaye naafa, Mulimu keo omuleta muno mulitunga,omu muli pelo. 5Ka mupile shuwanga kaemba kanyonyo ngao akayole kao,batili,shuwanga akaemba ka kukwana elikondo lyae nje. Kono mwa na musepisahiwa itenda ngo Abrahama no hemwa ku kwata mwana-ngao mo mbapa lino litunga kwaye na lusika lwae olulukeya munyima thae ngao ipiluke sibaka soo.6Mulimu mwa na muambela ngea,ngao olusika lwae mbo lukayoya nako thinyonyo mulitunga lya anuawo,kame ngao aminya elyo litunga momba apiluka apika naku anyanditha pa ilimo ya kutenda mianda thine. 7Kono mbo ni ayula elitunga eliabelekela,'Mulimu keo oamba, 'mumanyima momba yundamo naku keya kuwiya kuni lapelela muno tuli; 8Keo Mulimu opa Abrahama owonyi no mukande, keo Abrahama oeleka Isaka no mutaani na mahatu;Isaka keo oeleka Jakobo,keo Jakobo oeleka ama patilike likumi na ili.9''Bakeñisa omuna no mapatilike kw aJosefa, keo amu ulitha ku Engepita;kono Mulimu mwa nekala naye 10naku mupandisa mu manyando oshe.Mwa napa Josefa sishemo na utali kwa Faro,omulena wa Engepita,oyu no muketa ngao apiluke nduna mu Engepita na mumayuwo aye oshe.11'Keo no kwikala nzala thikulu yonene mu Engepita na Mukanana moshe, na manyando makulu,ashemi etu nakwanga kuwana yakulya. 12Apa Jakobo nayuba ngao koili ilya ku Engepita,keo otuma ashemi etu mu mwendo no matangetha. 13Mu mwendo no wiili Josefa keo okulimukitha kwa kulwae,kame olusika lwa Joseda keo lu limukiwa kwa Faro.14Josefa mwa natuma akulwae ngao ahuke aka tonwele ihwaye Jakobo ngao akeye ku Engepita, na apaye oshe,anu a kukwana pa makumi mutanu na meeli na anu mutanu. 15Keo Jakobo otha ku Engepita,na kukafela ko, oye na ihwa thetu oshe, 16Mwa na twaliwanga,ku Shechemi nakuabumbeka mulilende elyo naula Abrahama na mali kwa ana a Hamori mu Shechemi.17''E nako no sepiso apo no thi shenyena,e sepiso tha Mulimu kwa Abrahama, anu na kula naku eketheha yonene mu Engepita, 18Kupitela mane ku keye mulena waiwo mu Engepita,o mulena no kana kulimuka Josefa. 19Mwa nahonga apetu na ku hapiliketha aihwa thetu ngao kana babalela otumbututu ngao ko tuna twesa kuyoya.20''Petho nako bene tho Mushe keo oelekiwa; Mulimu no mona ngao neli muwa yonene kame mwa naleliwa pa makwethi mahatu munthio tha ihwaye. 21Apa nakapakiwa panthe,omwana Faro ombiama keo oka mumona naku mukulelela ngao,apiluke mwanae.22Mushe no ungena sikolo nakuku tuta outali no ma Engepita,neli lipanambansa mu mai na mumisebethi. 23''Apo na kukola kumiaka makumi mane no kuyoya,no kengela ngao aka potele apae,o mukowa wa Isilaele. 24Apa na mona omu Isilaele onyandisiwa,Mushe keo omutusa na kuipaa omu Engepita no munyandisa; 25mwa nakengela ngao apaye mwa yubisisa ngao Mulimu mwa kutusisa Mushe pa kwa lukulul,kono ka yubisithe kao.26Eliwa neli tatama no mona alume aili alwa keo olika ku akaupa,ngao, 'Omwe, mwa anu amweya;ike apa muku holofatha?'' 27''Keo oyu no fosetha mukwae keo omunaka,naku muambela ngao, 'Oyu nokuketa ngao opiluke onduna na muatuli wetu ani? 28Wa saela kunipaa,weti muya no ipaele oya mu Engepita lingola?29Mushe keo oituka apa nayuba owu mwambelo; keo okapiluka ngenda mu litunga lya Mindiani,oku naka elekisa ana aili. 30''Apo no kupita ilimo makumi mane, liñeloi noliwiya kuku monahatha okwae mumu situ pa lilundu lya Sinai,mu Sicacani np simva omulilo.31Apa Mushe na mona omulilo,no komoka eyi na mona;apa na shenyenako ngao a monene;keo kupana elii lya Mulimu,ngao, 32Ome no Mulimu wa ihwathye,Mulimu wa Abrahama na Isaka,na Jakobo.' Mushe mwana njanja no kwanga na ku topelako.33''Mulimu keo omu ambela,' Otubule a makatulo ku maulu oy,kakuli apo pa sibaka onemana pakenu. 34Hina kumoene anu ange omwa nyandisiwela mu Engepita;Hi nayubu sitongo so, hina wiyi,pashi kuwiya kwa lukulul; owiye bene ngeno,ni kutume ku Engepita.35''Oyu Mushe no kana,apa namba gao, 'Oyu na kukete kupiluka nduna na mwendisi wetu ani?-yo nyiyo Mulimu natuma ngao apiluke nduna na muyoyisi. Mulimu no tuma Mushe yona kwateliwa kwa liy liñeloi na mona mi sicacani no mulilo. 36Mushe no atundisanmu Engepita, mumanyima no kutenda mamakatho nei no kukomokisa mu Engepita na muliwate elikiwuu,na mulihalaupa pamilimo yakutha pa makumi mane. 37''Yo nyiyo mushe no amba kwa ana Aisilaele ngao,'Mulimu mbo miletela mupolofita kutunda mukachi kenu,mu polofita weti ome.'38Yo nyiyo omulume no ikala muma lapelo mu lihalaupa naliya eliñeloi liya na amba nalyo pa lilundu lya Sinai,oyu no ikala na kauhwetu,oyu no amuhela amai no upilo nakutupa. 39''Kono ashemi etu ka itanaine eyi naamba kao; mwa na munakela kwako,kame mumicima thoo mwa nahukela ku Engepita. 40Peezo nako keo amba kwa Aroni ngao, 'Otu pangele milimu thi tutendithe.Oyu Mushe,oyu no tutundutha mu Engepita,nje kulimuka eyi ina tendahala owae.'41Keo aumba namani naku leta itabelo kwetho siswaniso,keo na wapela e misebethi thoo no makaha. 42Keo Mulimu wapa kulapelela matungwethi no muwilu, wetini omu na ñolele mu buka no maprofita, 'Omwe mwana Aisilaele,mono munipa iyamana na itabelo pa ilimo makumi mane mulihalaupa?43Mono muamuhela e tabanakele tha Moleki,na litungwethi lya Mulimu oisaniwa Rephraini,na iswaniso eyi nomutenda na ku ilapelela; kame moni mishimba kumi pitelelisa Babilona.44''Ashemi etu mwa nakwata etabanakele no upaki mulihalaupa,weti eni omu na laela Mulimu apa na amba na Mushe,ngao oymbe bene ngeyo omu anathimonene. 45Mumanyim, ashemi etu,mupuso tha Joshuwa, na amuhela etabanakele na thi himba nakuthitwala mu litunga eli nakahapa Mulimu mwa nahimba elitunga na kucitha-chitha a naikalangamo ashemi etu amba atopeela. E tabanakele mono thikala mulitunga kupitela enako tha Davada. 46Oyu no wana kushemupiwa kwa Mulimu,keo no ipula ndi atwesa kuwana sibaka sa kulapela sa lusika lwa Jakobo.47Kono neli Solomoni oyu noumba enthiwo tha Mulimu. 48Hiwa sitendelemo,O Mulimu no kuwilu kayoya munthio tha kuumba na makaha kao, weti eni omu ambela o mupolofita, 49'Liwilu so sipula sange no silema,kame pashi so nyiso esipula no makondo ange, Mufuta mwike wa nzthio ethi mutwesan kuni umbela? mwa na ambela Mulimu, kapa esibaka samge no mapumulelo sipi? 50Kandi elikaha lyange kolya tendile eyo inu yoshe kao?51''Mwanu nombula kwa yuba,no mbula ku hatha ku mukande mu mucima na matwi, mwanu nokutha na ku kaena omoya oukenu; mwa tenda weti omuna tendelange anyakulyenu. 52Mupolofita opi oyu no kana ku nyandisiwa kw anyakulenu? Mwa naipaa a polofita a nakutangetha kukukeya koyu no kuluka; pelo muna piluka mwa beteki na ipayi aye namwe, 53Mwanu no mu amuhela mulao uya mañeloi na fuyaula,kono ko mwa ubuluka kao.''54Cwale akulu no keleke apa nayuba yoshe eyi mwa nakiñiwa ku micima,keo a kukweca ku mayebo oshe kuipela Setefani. 55Kono oye,kakuli mwa na kwata Moya Ukenu,keo otopela mu wilu kuwilu na kumona ekanya tha Mulimu;kame mwa na mona Jesu yo nemana ku likaha no silyo sa Mulimu. 56Setefani keo oamba ngao, ''Mumone,na Mwana Munu yona imana ku likaha lyo silyo sa Mulimu.''57Apa nayuba eyi a kulu no keleke keo akuthika mu matwi,na kukuwa yonene, 58keo amu kokakokela ku mupwacaula na mawe. Apaki mwa nashimba ei kumango yoo naku ipaka ku maulu a ndumbana omweya oyu no isaniwa Saule.59Apa natha naku pwacaula Setefani , mwa na isana Mulena nakuamba ngao, ''Mulena Jesu,omsmuhele omoyo wa nge.'' 60Keo otongwama naku kuweela yonene, ''Mulena kona ñola esi sibi ku mathina oo.'' Apa na man akwaamba a mai,keo olala.

8

1Saule mo neetana o lifu lyaye. Keo elyo liiwa no kunyandisiwa no alumeli mu Jerusalema,a lumeli oshe mo na shandauka mu ilalo ya Judea na Samaria,Kendi apositola. 2Aa lume no ku kwatela o ngana ku ulumeli mo na bumbeka Sitibini na ku mulila enene. 3Kono Saule mo na lika ku sinya o checi. Mo na endanga thuwo na thuwo,Ku kwata alume naa kaathi na ku apaka mu tolongo.4Shiwango ngao aalumeli mo na shandauliwa naa enda ngeyo ku kutatha o lii. 5Filipi.mo na shelumuka mu muleneñi wa Samaria kukutatha ya Kelesite.6Ikwata yaa anu mo na tethetha enene kwei naamba Filipi,mu mu cima umweya mo na muyuba,na ku yuba o isupo yae na tenda. 7O mepo thinyangunyu no thitunda kwa angi aa na kwatiwa,mo na lila na ku kuweela onene,na aangi aa na kukutela naa na tenguka mo na yoyisiwa. 8Keo mo no ku wapeliwa muya mu muleneñi.9Kono mo no kwikala o mulume mu tolopo oyo no isaniwa Simoni oyo no tanga ku tendanga mapipimo, Mo na komokisanga anu no mu Samaria na ku ambanga ngao,oye munu wa ku kutekiwa. 10Oshe oma Samaritan,ku kala ku munyonyo ku twala ku mukulu,mo na muyuba mona mba ngao, ''Oyu mulume aya maata a Mulimu eesaniwa manenene.'' 11Mo na muteeletha kakuli mo na komokisa mu nako thile na mapipimo aye.12Kono apa na etana Filipi o mu na aambela o ebangeli tha Mulimu na lithina lya Jesu Kelesite,mona kolobethiwa, a lume na kathi. 13Shiwango Simoni yo ñene no itana , u manyima no ku mukolobetha no ikala na Filipi o nako thoshe. Apa na mona o isupo na misebethi o thikulu thitendaala,mo na ku komokela.14Etho nako aa lutiwa mu Jerusalema apa na yuba ngao Samaria ona amuele o lii lya Mulimu,keo atuma okwoo Pitolosi na Johani. 15Apa na shelumuka na alapelela,ngao a wane O Mepo Thikenu. 16Apo no kupita etho nako, O Moya Oukenu nje kale u wiye ku munu o mweya okwoo,Mo na kolobethiwa mu lithina lya Mulena Jesu. 17Keo Pitolosi na Johani aapaka o makaa,keo a amuela Omepo Thikenu.18Etho nako Saimoni apa na mona Omepo ngao mo no thipiwa mu ku kwatiwa kwa lutiwa ku makaa,keo o apa mali. 19Mona mba ngao, ''O nipe aa maata, name, ngao yoshe oyu ni kwata aa makaa ange a amuhele Mepo Thikenu.''20Kono Pitolosi mo na mwambela ngao, ''silibela soye su yundelele soshe nawe, kakuli mo na kungela kuwana o muputho wa Mulimu na kuwana mwee inu, 21kakuli o mucima woye ko uli siwana na Mulimu kao. Omo ku lyele ngeyo o ku nyathethe o unyangunyu woye, 22o lapele ku Mulena,ngao mwendi nga ku swalele omo o mucima woye omu una wapeele. 23Ina mono ngao wekala mu sifanu no sithimbo.24Saimoni mo na alaba na ku amba ngao, ''Oni lapelele ku Mulimu,ngao eyo naamba ko ina tendaala o kwange.''25Apa na mana kupaka na ku amba o maii a Mulimu,Pitolosi na Johani keo a uka ku Jerusalema,ku ka kutatha o ebangeli mu mithi thingi no Masamaritani.26Etho nako keo o lingeloi lya Mulena keo li amba kwa Filipi ngao, ''O tunuke othe ku mbweela ku thila ethi thitha kushi ku tunda ku Jerusalema kutha ku Gatha'' (Ethi thila the kala mu lihalaupa). 27Mo nee mana na kutha. Keo mo no kwikala o mulume oyu no tunda ku Ethopia,nduna wa maata oyu no waniwa mushi tha Kandase,mulena wa ma Ethopia.Oye mo na kwata o sikwama so she. Mo na wiya ku Jerusalema ku ku lapela. 28Mo na uka na ku tomana mu koloi yo bala eei ya mupolofita Isaya.29O moya mo no wamba ku Filipi, ''Othe o kekale kunyonga no koloi.'' 30Keo Filipi o mwitukela na ku yuba yo bala Isaya o mupolofita,na kwamba ngao, 'Eyi obala ona iyubeele?'' 31keo oamba ngao, ''Mo ni yubeela ngepi kendu munu ani monise?'' Mo na esana Filipi ngao a wiye mu koloi na kwikala naye.32Keo o likepe no liñolo eli na bala eli, ''Mo na twaliwa wendi nga yo twaliwa ku ku ipaiwa, wendi o mu a mwenena yoli poso tha oyo n oku mwiipa. Keo no shemwa ku kwalula o mulomo. 33Mu ku ku kokobetha kwae o katulo thae ana thimeke. Oyu talusa o lusika lwae ani? Kakuli o upilo waye mo no utundisiwa mulitunga.34O nduna keo o ipula Filipi,ngao, ''na ku nyepa,''O ni tonweele ngao o mupolofita o yu amba ngeyo ani, oye ndi, munu wao?'' 35Filipi no tateka ku amba, mu kutateka neliñolo ku kutatha ebangeli tha Jesu o kwae.36Apa na enda ngeyo muthila,na wiya ku kuma ku meyu keo o nduna no amba ngao, ''mu mone mwali meyu omu. Ei i ni kwangisa ku kolobethiwa ike? 37Filipi mona amba ngeyo, ''Ndi wa itana ku mucima, mo kolobethiwa,'' Mu Ethopian mo na alaba ngaa,''Na etana ngao Jesu Kelesite mwana Mulimu.'' 38Keo mu Ethopian mona laela koloi ku imana.Keo atha mumeyu,aaili Filipi na nduna,Filipi no mukolobetha.39Apa na pana mu meyu,Omepo no Mulena mo no thishimba Filipi ku mutwala kwa ko,keo o nduna no shemwa ku mumona,kono no tha muthila thae yo na wapele. 40Kono Filipi mo na ku monisa pa Azotus,keo otha mu silalo eso,na ku kutatha o ebangeli mu mileneñi kupitela apa na uka ku Caesarea.

9

1Kono Paulusi, yoshizwela pili ku fumbela ku ipa alutiwa a Mulena, no tha ku mupulisita o mukulu 2na ku ka nyepa a man'olo no sinagoge no mu Damasekasi, ngao haibandi mwa ka wana munu oyu shili mu Nthila, apiluke alume kapa akazi, ngao atwese kwa manga kwa leta ku Jerusalema.34Apa natha na kuenda, keo apa na shenyena ku Damasekasi, mukukana ku libelela keo oku wana ona zingulukiwa mu liseli kutundela kuwilu; na ku ngwela pashi keo oyuba lii lyamba okwaye, "Saule, Saule, kandi ike eyu ninyandiseza?"5Saule keo olaba, "Owe ani, Mulena?" Mulena keo wa amba, "Ome Jesu, oyu za na kunyanditha; 6kono imane, oingene mu mulenen'i, mi mo ambeliwa eyu swanela kutenda." 7Alume na enda na Saule kwa siya anemana anakukomokele, kuyuba e lii, kono nje ku mona munu.8Saule keo oimana pashi, apa na kopaula, kono keo nje kumona; keo amukwatela ku likaa ku tha naye mu Damaseka. 9Maiwa maatu omewo aye neli nje kumona, mi ka lile na ku nwa kao.10Keo no kwikala mulutiwa mu Damaseka wa lizina lya Ananiyasi. Mulena keo oamba okwaye ku tulo, "Ananiasi! Keo amba, "Omone, Ome ono, Mulena." 11Mulena omwambela, "Oimane, na kuza mu mukwakwa wi thaniwa Sitelaiti, mi mu nzuwo tha Judasi oi pule mulume otundeela ku Tasusi wa lizina lya Saule, kaluli mwa natha na ku lapela. 12No mona mu pono mulume wa lizina lya Ananiasi owiya na ku mupaka makaa, ngao atwese ku mona kame."13Kono Ananiasi keo wa alaba, "Mulena, i na yubu ingi yo yu mulume, omu anyandisethe anu oye akenu mu Jerusalema. 14O kwite maata kutundeela ku mukulu wo mapulisita kumanga yoshe oyu isana e lizina lyoye." 15Kono Mulena keo o mwa ambela, "Othe, kakuli ona ketiwa kupiluka sisebeliso thange, ku twala e lizina lyange ku malicaba na malena na ana a Isilaele; 16kakuli moni monisa omu atamba ku nyandela baken'isa lizina lyange."17Keo Ananiasi o funduka, na kuingena munzuwo. Na ku paka makaa aye okwaye(Paulusi), keo o amba, "Mukwange Saule, Mulena Jesu, oyo naa ku monahaza okwoye munthila tho ku wiya kuno, ona nitumu ngao oukele kumona na ku uumbiwa Mepo Thikenu." 18Wangu-wangu inu ya ku feka nyazi tha sii thingwa mu meo a Saule, keo o mona; no imana na ku kolobethiwa; 19keo olya na kukwata maata. No ikala na alutiwa mu Damaseka pa maiwa mangi.20Apo bene keo okala ku kutaza Jesu mu ma sinagoge, kwa amba ngao Mwana Mulimu. 21Oshe ana na muyuba na komoka na kwaamba, "Ka yonyiko oyu mulume nee paa anu mu Jerusalema ne thana lizina lya Jesu? No wiya ku manga anu na kwatwala ku mupulisita o mukulu." 22Kono Paulusi keo otha na ku kwata maata enene, na ku zikenyehisa a Majuda no mu Damaseka kwa amonisa ngao Jesu yo Kelesite.23Munyima a maiwa mangi, o Majuda keo akuwana pamweya ngao a muipaye. 24Kono Paulusi no limuka o mulelo woo. Usiku na muinonga mwa na za na ku mamela eyelo yo munzi ngao a muipaye. 25Kono alutiwa aye ousiku na mushimba ku mushulumunena pa limota no lilapa, ku mushulumuna mu sizuma.26Apa na wiya mu Jerusalema, Saule mwa na saa ngaa akuwane na alutiwa, kono oshe mwa na muiyapa, mu ku kana kwitana ngao naye seli mulutiwa. 27Kono Banabasi keo o mushimba na ku mutwala ku apositola, na kwaambela omo Saule na moena Mulena mu nthila no mo Mulena na ambela okwaye, no mo ku Damaseka Saule omu na ambela mu kutiya mulizina lya Jesu.28No ikala noo, kuza ku ingena na ku tunda na kuzinguluka Jerusalema. No amba mu kutiisa mu lizina lya Mulena Jesu 29na kukanana na Majuda no Sigerecia; kuno azwela pili kuinga kumuipaa. 30Akwaye amana ku lemuha ngeyo, na mutwala ku Sesarea na ku mu tumena ku Tasusi.31Apo bene, e keleke mu mabaka oshe a Judea, Galileya, na Samaria kuikala kozo na ku kula; kuenda mu kuiyapa Mulimu na ku ombaombiwa ku Mepo Thikenu, e keleke no thi kula ku bula anu. 32Keo ku wiya kutendahala ngao, Pitolosi apa natha na kupotela etho sibaka, keo owiya ku kuwana na ana Mulimu na ikala mu tolopo za Linda.33Omo no wana mulume wa lizina lya Aeneasi, oyo no kola mu mumbeta pa ilimo mutaanu na yaatu, kakuli mwa na kukutela silama sa lutu. 34Pitolosi keo o mwa ambela, "Aeneasi, Jesu Kelesite aku yoise. Oimane na ku shimba o mumbeta woye," apobene ke oimana. 35Oshe awo na tunga mu Linda na Sharoni na mo na oyu mulume na ku ukela kwa Mulena.36Mu Joppa no kuikala mulutiwa omweya wa lizina lya Tabitha ("Dorcasi" apa li piluliwa). Oyu mukazi neli wa misebethi ziwa na sishemo na tenda kwa abotana. 37No kutendahala mwetho nako ngawo no kola na kufa; apa namana ku mu kusha, na mu paka ku musiyo no ku wilu.38Kakuli Linda neli mwa na kwipipela na Joppa, kame alutiwa na yuba ngao Pitolosi mwali, na mutumena alume aiili, ku mu lomba, "Owiye ko na liyeha." 39Pitolosi no imana kutja noo. Apa na ka kuma, na mutwala ku musiyo noku wilu, a kathafela oshe ana pwele mu ku lila, ku mu monisa eyi apalo Dorcasi na lukela na kwa apa.40Pitolosi keo otundisa anu oshe munzuwo, o kubama, na ku lapela; keo, o pilukela ku situpu, na kwaamba, "Tabitha, imane." Keo o kopaula, na ku mo na Pitolosi keo otoomana. 41Pitolosi keo o mukwata ku likaa na ku mwiimeka; na kwi sana aana Mulimu akenu na akathafela, keo wapa o munu woo. 42Esi zyambo thi wiya ku limukahala koshe koshe mu Joppa, mi anu angi a wiya ku lumela Mulena. 43Keo kutendahala ngao Pitolosi noikala mu Joppa maiwa mangi na Simoni, o muluki wo ipapa.

10

1Nokwi kala mulume omweya mu mulenen'i wa Sesarea, no lithina lya Kornele, no kwendisa alume mwanda na masole musikwata so ma Italia. 2Neli mulume no tiseza, munu mweya no iyapa yonene Mulimu na inu yoshe no mu lilapa lyae, mi mwana pa matuso yonene kwanu, naku lapela kwa Mulimu ku tiisetha.3Mu nako za mutanu na tune no elyo liwa, no mona apa na lota e lin'eloi lya Mulimu lyo liwiya okwae. E lin'eloi keo li mwambela ngao, "Kornele!" 4Kornele keo o lukumukela e lin'eloi yonene na kwi yapa kuno yo amba ngao, "Kandi inu mwike?" E lin'eloi no li mwambela ngeya, "O ku lapela koye na mpo thoe thina kumu kuwilu weti eni eneo no ku kuanukisa ei ya Mulimu. 5O tume alume ku mulenen'i wa Jopa ku ka shimba Simoni oisaniwa Pitolosi. 6A ikalanga na munu no ku n'waelanga e ipapa no lithina lya Simoni, mi e nthio thae thekala kunyonga no liwate."7Apa e lin'eloi no liambaula naye lyo linathi, Kornele keo o ithana a pika aye aili no mu nthio, na musole no kuyiya kwa na beleka naye. 8Kornele keo o atonwela yoshe ei ne itendala na kwa tuma kuza ku Jopa.9Mu liwa no litatama mu nako no mutanu na kamweya, ali mu mwendo woo kushenyena pepi na mulenen'i, Pitolosi keo otha peulu no nthuo na ku ka lapela. 10Mwana yuba nthala ngao keo oseala ya kulya, kono apa anu nateela e ilya ngeyo, no lota na kupiwa sisupo, 11no mona e liwilu lyo liyanzuluka na ku mona e sikala so si shelumuka, thinu weti liina linene likenu keo lishelumukela mu litunga, thothi shelumukisiwa na man'eloi aso o mane. 12Mukachi kaso mono kwikala yoshe iyamana no makondo mane nei yoshe no ku kokala pano pashi, mane na iinyi yoshe no muwilu.13Keo e lii li amba okwae: "O yoyoe, Pitilosi, o ipae eni na kulya." 14Keo Pitolosi o amba, " Ka ngeyo kao, Mulena; kakuli, shamba na tanga ome ku lyapo esinu no mazilo nesi no mbula ku kena." 15Keo e lii liamba okwaye ka wili ngao: "Etho Mulimu ana kenitha, ko lukela ku thitoya ngao tha mathilo kao." 16Iyi yoshe mo noitendala tu atu; keo e thikala wangu-wangu thiukela kuwilu.17Pitolosi yo imonahala ku thithilika nei na lota ngao ya tolokoka ike, keo a lume na tuma Kornele a wiya kwimana pa thikwalo no lilapa, mu manyima no kwipula e nthiila thitha ku nthio. 18Na kuwela na kwi pula ngao Simoni, no linthina lya Pitolosi, naye kwe kala.19Mu manyima a Pitolosi yo inaana eyi na lota, o Mepo keo wamba okwae ngao, "Otopele,alume a atu aku thaela. 20O imane o shelumuke othe noo. kona waya-wayaku kana kutha noo,kakuli ome ina tumu. 21Pitolosi keo o shelumukela kwao alume na ku kambela ngao, "Ome yo nyio muthaela. Mo mu neyele ike kuno?"22Keo a tambula ngao, "O mukulu no masole no lithina lya Kornele, o mulume no ku kukena kwi yapa Mulimu, kame oyukwite elithina eli wa mu litunga no majuda, yo nyiko ona piwa e ndaano ku tunda kwa Mulimu ku lin'eloi eli lina ambeliwa ngao oisa niwe kuwiya ku nthuo thaye ngao awiye a tethethe ku ndaano thoe. 23Pitolosi keo o aisana ngao aingene ai kale naye. E liiwa no litatama o masiku-siku no inguika keo oza no, mi na kulwae no ku Jopa keo a muthindekeza.24Mu liiwa no li atapo keo a wiya ku Sesirea. Kornele mwana tatela; keo noisana apaye na onyi aye ku kuwana pa mweya.25Mono kwiya ngao apa Pitolosi ne ngena, Kornele keo o kuwana naye na ku ngwela ku maulu aye ku mufungwamena. 26Kono Pitolosi keo o mwimeka na kwamba ngao, "Oimane! Name no munu wetini owe."27Petho nako Pitolosi na ambaula naye, keo o ingena na kuwana anu oshe ngao ana kuana pa mweya. 28Keo o ambaula okwoo ngao, "Mwa limuka mon'ene ngao ka mulao kao o majuda kwendela kapa ku potela wa ku pana mu matunga awo. Kono Mulimu ona ni monisa ngao ko ina thana munu yoshe ngao wa manthilo kapa wa na mbula ku kena. 29Ponyiko ina twese kwiya nje likan'i, pano ina tumiwa okwenu. Keo nepula ngao kandi ike apa muna nisana."30Kornele keo o amba ngao, "Mu maiwa mane ana piti na pathino nako, mono ni lapela pa nako no mutanu na thine munthio thange; keo ni monamunu yo wiya kwimana poso thange mwi ito ei kenu. 31Keo o amba ngao, "Kornele, e tapelo thoe Mulimu ona thi yubu, mi na tuso thoe thina twese Mulimu ku ku anuka. 32Keo otume munu ku Jopa, o kethane mululme Simoni no lithina lya Pitolosi. Ee kala munthuo thi mweya no yu noku n'waela ei papa no lithina lya Simoni,kunyonga no liwate. 33Keo pa nako thimweya ambuethi ina kwisana. Ona tende siwana kuwiya. Kona kuli, toshe tuna kuwana pano meo a Mulimu ngao tuwiye tuyube yoshe eyo ana kwambele Mulena ngao o twese ki amba."34Keo Pitolosi o kwalula o mulomo waye na kwamba ngao, "Ya thikuma, ina mono ngao Mulimu ka wa mbula tuso kao. 35Kono, mu litunga lyoshe ou mwi yapa na kutenda e mikwa ezikenu keo one taniwa kwa Mulimu.36Muna limuka e lin'usa eli na tuma kwa ana a Isilaele, apa naa limukisa anu oshe no ma ngambaulo no kulukuluwa kwa Jesu Kelesite, o mulena no anu oshe - 37omwe mon'ene mwa limuka ei yambo no itendela, ei no itendala koshe mu Judea, kutatekela mu Galilea, mu manyima no kolobetho Joani na kuweela koshe-koshe; 38e yambo no kwimaena Jesu wa Nazareta, no mo Mulimu na mupela e Mepo thikenu na maata. Mwana ku zinguluka kutenda e iwa na ku yoitha oshe ana ikala mu kunyadisiwa kwa diabulosi, kakuli Mulimu mwana ikala naye.39Toshe twa paki no inu yoshe na tenda Jesu, kuwanekamu litunga no majuda na mu Jerusalema. Mwa na mwi paa ku mu mangela pa sitondo, 40kono Mulimu no mwingula ku mu yoisa mu liiwa no waatu ngao atwese ku monala, 41ka ngao nanu oshe kao, kono kwa paki ana ketiwa pa utangi kwa Mulimu - ka mbethi otwe tulya na kunwa naye mu manyima no kwinguka kwa afu.42No tulaela ku kuweela e lii kwanu oshe na kupa oupaki ngao yo nyiwo ona ketiwa kwa Mulimu kwatula a no kuyoya na no kufa. 43O kwaye ngao a mapolofita oshe atwese ku pa oupaki ngao, munu yoshe o itana mu lithina lyae atwese ku tambula no ku swaleliwa no ibi mu lithina lyae."44Mu nako Pitolosi na ambaula ei, e Mepo no ku kena keo thingwela peulu no ao oshe na tethetha ku lii lyae. 45Kwao anu na waniwa mu sikwata no tumelo no mikande-nao oshe na wiya na Pitolosi-na komoka, kakuli e mpo no Mepo thikenu mo no thi mwalela koshe kwanu mu litunga.46Keo na twesa ku yuba a no mu litunga aambaula mu mishobo thatho na ku lapela Mulimu. Keo Pitolosi o alaba ngao, 47"Kwali omunu o twesa ku yumena meyu kwa anu ngao ka na kolobeziwa, a na piwa e Mepo thi kenu weti otwe?" 48Keo oa laela ku kolobeziwa mulithina lya Jesu Kelesite. Keo a mulomba ngao ai kale noo pa maiwa mangi kanyonyo.

11

1Apositola na alumeli nekala mu Judea keo ayuba ngao alichaba nao ana amuhele elii lya Mulimu. 2Pitolosi apa nawiya mu Jerusalema, alumeli no mukande keo apanga osikwata naku muthekisa; 3Keo amba ngao, ''Mono mwe kala naalume nombula kutha kumukande na kulya noo!''4Kono Pitolosi keo watolokela inu muutungi, ngao, Mono nikala kuno ni lapela mumunthi wa Jopa, 5mono nikala na pono tha thinu simonahala weti liina likulu lyoli panena ku wilu nama kona mane. Keo liwiya okwange. 6Kuthi topelisisa na ku thikengela. Neni mona iyamana ya litunga yo maulu mane, na inthima, na yamana yokukola, na iyunyi yo ku wilu.7Keo ni yuba olii liamba okwange, ' Oimane, Pitolosi; Oipaye olye!' 8Keo niamba, 'ngeyo kao, Mulena; njeko ya mathilo kapa yombula kukena noingena mukanwa kange. 9Kono olii kame kutundela ku wilu, 'Eyi ana kenisa Mulimu, konaisana ngao ya mathilo.' 10Mono itendahala twatu, keo eyo inu yoshe iwukela aku wilu kame.11''Etho nako etho, apo bene mono kwikala alume aatu nemana poso tha thuwo etho notuikala; mona tumiwa okwange ku tunda ku Sesarea. 12Omepo keo thini laela kutha no pamweya, kame konina monahalisa fapano mukachi koo. A akwetu mutanu nakamweya monatha name,keo tukengena muthuwo thoyo mulume. 13Mono tuambela omu namonena o liñeloi li nemana muthuwo thae naku amba ngao, 'Otume alume ku Jopa aka shimbe Simoni uyu isaniwa Pitolosi. 14Mwa ku ambela oulumiwa uwu mboukuyoisa-owe naa no thuwo thoe oshe;15Apa nitateka kuamba okowo, omepo thikenu keo thiwiya peulu tho weti omu nouwiyela okwetu kumatatekelo. 16Keo ni kengela omai a Mulimu, omu na ambela ngao, 'Joani shemwa monakolobethiwa na meyu, kono momukolobethiwa mu Mepo Thikenu;17Cwale haiba ndi Mulimu mona apa mpo thimweya sina omo natupela apa notuitana mulithina lya Mulena Jesu Kelesite, ome noani, Ngao nikane olii lya Mulimu?'' 18Apa nayuba eii yambo eyo, nashemwa kuamba thimweya muku alaba, Keo alumbeka Mulimu kuno aamba ngao, '''Mulimu shemwa monapa alichaba ku baka ngao aikale na moyo.19Cwale a nashendauliwa pa kunyandisiwa kwa Sitibini keo atha mane kukakuma ku Phoeniaa, Cyprus, na Antioki, kuno amba olii kwa Majuda. 20Kono amweya, alume kutundela ku Cyprus naku Cyrene, na wiya ku Antioki naku wiya kwamba ku ma Gerike, kuamba okoowo olii liwa lya Mulena Jesu. 21Olikaa lya Mulena no likala no; anu angi naetana naku ukela kwa Mulena.22Ou ulumiwa no uwiya kuyubahala mu keleke tha Jerusalema, keo atuma Barnabasi ngao aka kume ku Antioke. 23Apa nakuma naku mona osishemo sa Mulimu, no wapela naku asusuetha oshe kuikala na Mulimu mu michima thoo. 24Kakuli neli munu muwa waku umbisiwa na Mepo Thikenu na tumelo, mane anu angi na koñela Mulena.25Barnabasi keo otha ku Teresa kuka thaela saule. 26Apa naka muwana,keo kutendahala ngao, muthilimo soshe mona kuwana pamweya naku luta anu angi. Alutiwa mone esaniwa ngao alumeli mu antioki.27Cwale muma yiwa mamweya mamweya apositola mona tundelanga ku Jerusalema kuwiya mwa Antioki. 28Omweya woo, Agabus na lithina, keo oimana na kumonisa na mepo ngao mbokuikala nthala yhikulu mulitunga lyoshe. Eyi noitendahala mu mayuwa a Claudius.29Keo apositola,mañinimañni omu na twesela, keo otuma nubu tho kukatusa ape mu Judea. 30Na tenda ngao; Keo atuma mali kuakulu mu makaha a Barnabus ns Saule.

12

1Mwa thia nako tha mulena Heroda mwana pilukela ana no kulapela oshe ngao, anyandise. 2Keo Oipaa Jakobo omu kulwa Joani na mukwale.3Apa na mona ngao a wapelisa ama Juda, Keo oke tha kumanga Pitolosi kame. Apo neli mu maiwa no nako no mañende nombula kupaka mumela. 4Apa na mana ku mumanga mwana mupaka mutolongo, na ku mupa mu makaa no thikwata no masole ku mulondela; mwana kutikithetha ku mu panisetha kwa anu mu manyima no mukiti no paseka.5Keo Pitolosi mwana bulukiwa mutolongo,kono etapelo keo thi lapeliwa ku Mulimu mu niti kwanu no mukeleke. 6Mu usiku no kwamba ngao Heroda mwa mupani tha ku muthekisa, Pitolosi mwana lalanga mukachi no masole meli, yona mangiwa na mawenge meli, kuno a malonda ali poso no thelo ku londa e tolongo.7Apo bene e liñeloi lya Mulimu wangu wangu keo liwiya kumonahala o kwae, mane na litwa keo limonahala mu nthiwo no tolongo. Keo lifula Pitolosi mu mambali na ku mu thu thumuna na kumuambela ngao, ''O nanuke wangu,'' A a mawenge keo angwa ku makaa. 8E liñeloi keo li mwambela ngao, ''Okutiise wino ku manga mu makatulo 'oye.'' Pitolosi keo otenda ngeyo. Eliñeloi keo limwambela, ''Oku mange mu thiapalo thoe no peulu keo ni koñele.''9Keo Pitolosi o koñela e liñeloi na ku paena panthi. No imwa ku limuka ngao ei no litenda e liñeloi ya thikuma. Mwana nana ngao mwana mona ya kulota. 10Apa na mana kupitela o mulonda no matatekelo no yu no wili keo a wiya ku sikwalo no lithenge no lilapa. enthi no ku paena panthi no muleneñi, na ku kwalula tho fochi. Mwana paena panthi na ku shelumuka mu tholopo, keo e liñoloi limuthia popo.11Apa Pitolosi awiya kulemuha, keo oamaba. ''Apa eni na limuka muniti ngao Mulimu mwana tumu e liñeloi lyae kuwiya kuni lamwena mu likaa lya Heroda, mane kuni tundisa muyoshe eyo a Majuda na kutukisethe.'' 12Apa namana kulemuha eyi, keo otha ku nthio tha Maria o inawa Joani, oyu no limukiwa ngao Mareka, oko anu angi mwana kuwaena kuno alapela.13Apa na kokota pa thelo no lilapa, o mupika no mukathi no lithina lya Roda keo oiya na kwitana. 14Apa wiya kuyuba elii lya Pitolosi, bakeñitha kutabela no kwanga ku shokola e sikwalo. Keo amu alaba ngao, ''wa bulumuka,'' Kono keo otundamena ngao mo nyiko . 15Keo amba kame ngao, lyo nyiko liñeloi lyae.16Kono Pitolosi keo oeketha ku kokota apa akwalula e thelo, keo amu mona mi na komoka yonene. 17Pitolosi keo o ainekela na likaha ngao a mwene na kwambela omo Mulimu ona twese ku mu panithetha mutolongo. Keo oamba, ''Muka tonwele Jakobo na minae. Apo bene keo otha ku thibaka tha tho.18Apa no lisila e liwa no kwimwa utata mu kachi no masole kutha kwei no itendaala kwa Pitolosi. 19Mu manyima a Heroda keo thaela yonene Pitolosi manr keo kumutama,keo o ipula yonene ama londa oshe naku laula ngao ai paiwe. Pitolosi keo otunda mu Judea na ku ka ikala ku Sesarea.20Heroda mwa na lwaena no ku Tyre na ku Sidoni. Keo awaiya kwae na muchima u mweya, mi apa na mana ku twesa Blasto, O yu no ku tusa mulena, kwa tusa na kulombela kotho kakuli e litunga lyo mono liamuelanga ilya kutunda ku litunga lya mulena. 21Mu liwa no litomiwa, Heroda no ku manga mu yapalo no silena, keo otomana mulubona, keo oambeaula kwanu ae.22Anu keo akuwela ngao, ''E lii lya mulimu, ka lya munu kao!'' 23Apo bene keo e liñeloi lya Mulimu li mufula, kakuli no imwa ku lapela Mulimu, mwana liiwa ku mipila na kufa.24Kono e lii lya Mulimu no liekethea yonene na ku asana. 25Keo Barnabasi na Saule apa na mana o musebethi woo na ukela ku Jerusalema na Joani oyu no isaniwa Mareka.

13

1Ali mu keleke mu Antioch,omo no mwikala mapolofita na maluti. Neli aka Barnabas,Simioni, (oyu no ithaniwa Ngier) Lucius wo ku Cyrene,Manaen (o mina Heroda wa kwika lamba naye omutetrika na Pauluse. 2Kuno alapela na ku ku yeumena o kulya, Omoya Oukenu keo wamba ngao, ''Munipe Barnabas na Saule a tende O musebethi owo ina aethaene,'' 3Apa na kupaka makaa paalume,keo a tuma nga athe.4Keo Barnabas na Saule,mu manyima wo ku tumiwa na Mepo Thikenu, keo aupuka kutha ku Cyprasi. 5Ashili mu muleneñi wa Salamisi,keo a kutatha e lii lya Mulimu mu ma Sinagoge no ma Juda. Kame mona shimba na Joani ngao atuthanhe.6Apa na mana kupitela mu sioli kutha ku Paphos, keo a wana mulume omweya wo mapipimo,kame u polofita wa mbango wo lithina lya Bar-Jesus. 7Oyu wo mapipimo mona ku yuba na ma proconsal,Sergius,Paulusi,o mulume no utali enene.Oyu mulume keo ithana Barnabasi na Pauluse,kame mona thaela ku yuba e lii lya Mulimu. 8Kono Elimasi, ''no mapipimo''(monyimo e lithina lyae li tolokelwa) oa kaena ; mo na thaela ku thiulula! a ma poroconsal kwatunditha ku ku yubela milimu.9Kono Saule,oyu ithaniwa Pauluse,onumba na Moya Oukenu,omu topela na tukonde mulupala, 10na kwamba ngao, ''Owo mwana Siatani, wa monahala kwikuta na mishobo thoshe tho uata na ufokoli. Owe o mukwa kulwisa einu yoshe yo kuluka. Kmbo teneke ku thiulula ama nthila aa Mulimu no luka,Endi ngepi?11O topele,elikaa lya Mulena lye kala poye,kame mo fa meo. Oshemwa ku mona eliwa pa nako thimweya.'' Popobene keo Elimas o ngwela na mume na lififi;keo kala ku thinguluka na ku thaela anu aku mu kwateela ku likaa. 12Apa o mu poroconsal na mona ei noitendahala,keo itana,kakuli mo na ku komokela o mu na yubela e yambo ya Mulena.13Keo Pauluse na akwaye a shelumuka kuwiya ku tunda ku Pamphylia.Joane keo oa thiya ou kamo ku Jerusalema. 14Pauluse na akwaye keo a tunda ku Perga na ku wiya ku Antioch mu Pisidia. Kuya keo akengena mu sinagogi mu liwa lyo Sabata na kukatomana pashi. 15Kumana ku bala o mulao washi polofita,a kulu no sinagogi keo atumena liñutha lyo kwamba ngao, ''Akwetu ndi mukwite yambo ya ku tithetha anu kuno,mu yaambe.''16Keo Pauluse oimana kwimeka elikaa lyae; kamo amba ngao, ''Mwalume a Isilaele omwe mukuteka Mulimu mu tethethe. 17O Mulimu no anu a ma Isilaele mona keta aiwetu na kubulisa anu ao ne kala mu litunga lya Egepita,kame na likaa lyae muwilu keo oatunditha mo. 18Pa ilimo makumi mane no ne kala no mu lialaupa, Mu mañolo okale mo no mu ñoliwa ngao, pa ilimo makumi mane mona abba lela mu lihalaupa.19Apa na mana ku yunditha matunga mutanu na meeli mu litunga lya Kanana,keo lyapa ngao ayole. 20Ei yoshe mono itendahala muilimo 450. Mu manyima no eyi yoshe,Mulimu keo apa aatuli kwiya ku kuma na pa Samuele mu polofita.21Anu keo a lomba ngao apiwe mulena,keo Mulimu oapa Saule omwana Kishi,o mulume osmuluwa mu mukowa wa Benjamine,pa ilimo 40. 22Apa Mulimu na mu tunditha pa ulena keo pakapo Davida kupiluka mulena woo. Neli Davida oyo Mulimu na tataetha,ngao, Ina wana Davida mwana Jesse o mulume no ku mucima wange,oyu tenda yoshe ei ni muambela.'23Kutunda mu mukowa woyu mulume,Mulimu ona letele ama Isilaele,waku ayoyitha,Jesu,shina omu na sepisetha ku tenda. 24Kale njekale Jesu akume,Joani wa kutatha kolobetho tha ku bakela eibi kwanu oshe a Isilaele. 25Apa Joane na manisa o musebethi waye,keo amba ngao, 'Mwanana ngao ome no ani? Kome yo unyiyo kau. Kono mu tethethe,kwaali oyu wiya potho thange,oyu no makatulo no ku maulu aye ome njena ku twetha kwa manguna;26Akwetu ana thimuluwa mu mukowa wa Apalamo namwe mwa mweya mu kuteka Mulimu,okweetu konyiko e liñusa lyo puluso kona litume . 27Kakuli aya ne kala mu Jerusalema na aeteleli oo na shemwa ku mu limuka,kame mona talethetha o mwa mbelo wa ma polofita aya baliwa ama Sabata oshe no ku nyatha.28Shuwanga na kwanga kuwana e libaka lyo ku mwi paela, kono amu ashambela Pilato ngao a mwi pae. 29Apa na manisa einu yoshe ei no iñoliwa okwae,keo amu atulela ku thitondo na ku mu shendeka mu mbumbo.30Keo Mulimu o muyoyitha ku tunda ku lifu. 31Mona monela pa mayuwa mangi naya na pana naye ku tunda ku Galili na kusiya ku Jerusalema.A anu a ngeno apaki aye kwanu.32Ngeno twamiambela eyambo iwa iwa,e thepitho no thi wiya kwa yiwetu, 33eina kumekiwa o kwetu,otwe twa naye,pa ku yoyitha Jesu ku tunda ku lifu,shina omu noiñoleliwa mu Lisamu no wilii; 'Owe o mwanange ,pelo ina piluka iyo; 34Mona mu yoyitha ku tunda ku lifu kame njena ku kelako,Mulimu mo namba mou mukwa; 'Mo ni mipa na ku mi fuyawetha muya no sopisetha Davida.35Yo nyiyo na amba kame mu Lisamu; ko mbo mwitanisa anu enu no ku kana kumona kuoola. 36Mu manyima Davida omana ku belekela Mulimu ku koñeela omwa wapeela mu lusika lwae,keo ofa; mona mu bumbeka pamwea na ka yaye no lutu lwaye no luola. 37Kono oyu no yoyithiwa kwa Mulimu o lutu lwae njena kuola.38Keo mu ku limukele mwa kwange,kupitela mwoyu mulume mo nyimo mu waena eyambo no kuswalela eyibi. 39Kupitela o mwae oyu yuba lii mwa kenisiwa ku inu yoshe ku pita omu lao wa Mushe ou kwanga kukenisa.40Cwale mu ku mamele ngao ei yoshe yambiwa ina polofita ko ina tendaala okwenu. 41'Mu mone,omwe mwa kwo ku nyatha,kuku komokela na ku yunda; Kakuli na mi letela misebethi mu mayuwa enu, musebethi oumbo mu kana kwitana,shuwango munu o ambo kwenu,''42Apo Pauluse na Banabasi afunduka,keo anu a lomba ngao awiye aukele kame iya na amba lyo Sabata ethi tatama. 43Apo no Upwa o mukopano mu Sinagogi,angi a ma Juda na ma proselitis ano ku sebeletha Mulimu keo a koñela Paulusi na Banabasi,ao na amba noo na ku tisetha ngao atwalele mu sishemo tha Mulimu.44E Sabata ethi nothi koñelapo,angi np muleneñi oshe na ku wana pamweya na ku tethetha ku lii lya Mulena. 45Apo a ma Juda na mona anu angi angi,keo ayuba muuna na ku tateka kwamba inu ya mbula kwendela neya naamba Pauluse na ku mu tukathana.46Kono Pauluse na Banabasi keo aamba naku kuwela ngao, ''E lii lya Mulimu lya lukanela ku ambiwa okwenu weli. Po mone mwa monahana ku ku tundithako na ku ku monitha ngao omwe ko mu wapela upilo wa mbula ku fa kao, mumone otwe twa uka ku a licaba. 47Kakuli Mulena ona twambele ngao, 'Ona tukete ngao, tupiluke litwa ku sicaba. ngao tu twale e puluso na ku maula numbo.''48Apo a licaba na yuba ngeyo,keo ataba enene na ku lumba e lii lya Mulena. Keo anu angi angi ao na ketiwa ku moya no kwafosa keo aitana. 49E lii lya Mulena mono li hasana mukulo moshe.50Kono a ma Juda keo a shamaetha a kathi na monahala ku tiya na alume no manduna mu muleneñi. A batisitha e milandu no kupa Pauluse na Banabasi no kwa citha mu mukulo. 51Keo Paulusi na Banabasi s tutulela likungu no maulu oo.Keo atha ku muleneñi wa Ikoniam. 52Kame a alutiwa mona umba naku wapela na Mepo Ethikenu.

14

1Na wiya kwi ngena mu Iconium apa Pauluse na Barnabas nee ngena oshe mu Synagogue no Majuda na kuamba munthila no thi leta ngao e anu angi ku kuma Juda na ku Mangelike neetan. 2Kono a Majuda aa nakana kukuyuba siwana a lyanganisa a licaba ayaa atwesa kupilukela okwange.3Kewo aikala koo nako thile, kwamba na kutiyisa na maata a Mulena, kono yo pa upaki ou liñusa lyo sishemo saye. Ei mwa itenda na kwapa isupo nei nokukokisa no itenduwa ku makaha a Pauluse na Barnabas. 4Kono anu muleneñi na kutapa; amweya mwa naimana na ma Juda, a kwoo na Maapositola.5Oshe a licaba nama Juda ( a kuwana nakulu oo) na kulika kwa nyandisa naku apwacaula na mawe. 6Kono apo na limuka ou mulelo. kewo e tukela ku mileneñi tha Lycaonian no Lystra na Derbe na mikulo thi na thi nguluka. 7uku na eketha ku shaela ebañili.8Ku Lystra o mulume mweya no ikala,nje maata ku maulu aye, mwa ikala siole kutundela mulibumo lya inawaye, oyu no himwa kwendapo. 9Oyu mulume keo oyuba Pauluse yo amba. Pauluse keo o mutopelela enene keo omona ngao no kwata tumelo thaku yoyisiwa. 10Keo mwambela na lii lyakutaluka, ''Oimane na maulu oye.'' keo omulume o yombokela muwilu na kwenda enda.11Apa oungi no anu no mona ei Pauluse einatenda,keo a kuwela, ngao mushobo no Lycaonia,''a limuka kefeke nanu na kwiya pashi okwetu.'' 12Keo ethana Barnabasi,Zeus,na Pauluse Hermes,''kakuli yo noikala o muuthi mukulu. 13O mu priesta o Zeus ,oyu tempele thaye no thikala panthi no muleneñi a leta ngombe na mapalisa pa yelo;oye no anu oungi mwa singa kuyambango tha.14Kono apa maapositola, Barnabas na Pauluse, naiyuba, keo a aytaulaa ei apalo yoo na kutha pakaci no ungi no anu,keo a kuwela. 15Mwa nu,kanti ike opa mutenda ei inu? Na twe twa anu, a kukufeka nenu twa mi ambela mai mawa ngao mupiluke ku inu yo mbula tuso muthe ku Mulimu no ku yoya,oyu no tenda liwilu,atunga, na liwate nainu yoshe ilimo. 16Mu mwaka thi napu, no itanisa a matunga oshe kwenda mumi kaelo thoo.17Hiwango ngeyo no himwa kutha nombula wa kumu mona, apo no tenda siwana kumipa mvula kutunda kuwilu na myaka tha kutulo, na kumbissa ami cima thenu na ilya na kuwapela.'' 18hiwango naa maii,Pauluse na Barnabas na kana kwa yambangetha.19Kono a ma Juda na pana Antioch na Iconium a wiya ku ashamaetha a limbuta no anu. Keo a pwachaula Pauluse naku mukokela panthi no muleneñi, a kengela ngao onafu. 20Apa alutiwa na muthingula yoli pakachi,koo inguka na kwi ngena mu muleneñi. Oliwa litatama,koo atha ku Derbe na Barnabas.21Munyima noku asanya evañeli mu muleneñi na ku wana a lutiwa angi,keo auka ku Lystra, na Iconium na Antioch. 22Keo na eketha kutusa e myoya no alutiwa na kwa susuetha kueketha kutumelo,ngawo,twingene mu Mubuso wa Mulimu na manyando mangi.23Apa na mana kuapakela akulu mu ma keleke oshe,keo a lapela na kukuyumena yo kulya,keo aa paka kwa Mulena,okwitana koo. 24Cwale apita Pisidia na kwiya ku Pampylia. 25Apa na manisa kwa mba a lii mu Perga,keo a atha ku Attalia. 26Kutunda apo keo aupula ku Antioch,oku na paka kushemo a Mulimu ka musebethi na manisa.27Apa na kuma ku Antioc,oku nawaneka ekeleke pa mweya. Keo apa ou paki oshe na ku inu na tenda no Mulimu, no mu naka yanthulela e selo no tumelo kwaa alicaba. 28Na ikala noko thile na alutiwa.

15

1Alume a mwaya na wiya ku tunda ku Judea naku Antioke na ku luta o mithwale, ngao, ''Kendi wa kutha kumu kanda kutha musitho tha Mushe,nje ku twetha ku puluthiwa.'' 2Esi no siletela Paulusi na Banabasi ku kanana na ku theka noo. Paulusi na Banabasi,kuku wana na apositola naakulu maeluda bakeñisa ou mwambelo.3Bakeñisa ngao,mwana tumiwa kutunda ku keleke,na kupita mu Phonencia namu Samalia na kulimukitha o mwa na pilukela a malichaba.Na leta tabo ku a koo oshe. 4A na kuma ku Jelusalema,o keleke na apositola na maeluda na amuela,na ku tonoola eyi ana tende Mulimu noo.5Kono anu amweya na itana,a ikala musikwata sitopa no ma Falisi,ai mana nakwamba ngao, ''kwa utokwa kwa twala ku mukande na kwa pa mamela ku buluka o mulao wa Mushe.'' 6Keo apositola na akulu akuwana pa mweya na kutopeela esii siambo.7Ana mana kuku kananisa.Pitolosi oimana na kwa ambela, ''Akwetu,mwa limuka ngao mu nakwaana no kunyima Mulimu mwa keta mukachi kenu.ngao kukutusisa mulomo wange oma lichaba a swanela kuyuba omai no ebangeli,na kuitana. 8Mulimu,o limuka muchima,ona tatuba kwa pa mepo thikenu,shinani omo natendela o kwetu. 9Ona shemwa kupaka shutano mukachi ketu no o,kumana kuku kenisa ku michima thoo na tumelo.10Keo ike apa muetheka Mulimu,ngao mupake o Joko pa ma thingo no apositola aoshuwa a shemi etu kapa otwe eitutwetha? 11Kono twa limuka ngao mbotuyo ethiwa musishemo sa Mulena Jesu,shuomu alyele.''12Oshe anu angi angi na mwena kono a tethetha kwa Banabasi na Paulusi yotonoola outhupo yo kukomukisa ei na tenda Mulimu ku anu no mbula kulumela kuku awo.13Apanamana kuamba.Jakobo oimana,oamba, ''Akwetu muni teethethe. 14Simoni no amba omo Mulimu na tatekela othishemo ku tutha anu nombula okulumela kushimba mukachi koo anu mu lithina lyae.15O mai no apolofita a endeela neethi,shi nani amoina ñoliwele, 16Mumanyima nei enu mo ni uka.kame mbo nika umba tabanakele tha Davida,ethi thina ngwele pashi,mboni tenda na kuthetha ei nei thinyea. 17nge ya ngao a nathialele a tha ele Mulena,kuwaneka oshe a tha niwa mulithina lyae; 18Ethi the nyiko amba Mulena,Oyu na tenda eiyinu no ku kale.19Ba keñisa ngeo,nana ngao kotu wanela kulwitha anaitana Mulimu. 20Kono twa ñolela ngao a twanela kuteneka o mathilo no milimu,kuteneka uhule,na ku teneka nyama tha kuowiwa kuiya mana na ku unyinga. 21Ba keñisa Mushe no kutathiwa mumileneñi no maiwa no kale na ku kutathiwa mu ma Sinagoge lyo Sabata liiwa na liiwa.''22Keo neku monaala thiwana ku apositola na ku akulu ku keleke,kuketa Judasi no lithina lya Banabasi,nsa Silasi,oyono ikala muendithi wa kwae,na kwa tuma ku Antioke na Paulusi na Banabasi, 23Mumañolo oo, ''kutunda kwa apositola naakulu,akwetu na analumeli no Antioke,Syria,na Cilia;a na milumelitha.24Bakeñisa tuna yubu ngao mukachi ketu kwali anatundumo,ku ka na kupiwa taelo kwetu,na ku mukatatha mumai o ku mi talukunya ku mioyo thenu. 25no ku monaala thiwana kwetu aa nakuyuba,kwa keta na kwa tuma kwenu na Banabasi na Paulusi. 26Anu ana kutombolela owo pilowoo mulithina lya Mulena Jesu Kelesite.27Bakeñisa ngeyo nunatumu Judasi na Silasi,oyumbopa o muthimbu muma ao, 28No kuyubala thiwana ku Mepo Thikenu na kwetu,ku kana ku mipaka mushimbo ukulu shinani eyi muyongana; 29ngao mu teneke inu ina kenisiwa ku Mulimu,unyinga inu ya kowiwa,na kuteneka uule.Aibandi wa kutundisa mwei,Keo mukala thiwana.Muikale siwana.''30Keo ao,Apa na chithiwa,atha ku Antioke;Ana waneke anu angi pamweya,Aapa eeliñolo. 31Apa na mana kulibala,na wapela bakeñisa ethuthuwetho. 32Judas na Silasi,na mapolofita,no thuthuwetha mithwale na mai mangi anokwa tiitha.33Ana mana kuikala ka nako kuya,na tumiwa mukotho ku tunda ku muthwale kwaa na atuma. 34Kono monokumonahala thiwana kwa Silasi ngao a thialemo omo. 35Kono Paulusi na Banabasi keo aikala mu Antioke,kuluta na kukutatha(na akoo angi) mai a Mulena.36Apa no kupwa maiwa mamweya Paulusi keo waambela Banabasi, ''Tukuthike eni pana tuthe na kupotela akwetu mu minthi thoshe omu no tu kutatha elii lya Mulena,na kuamona amu a lyele.'' 37Banabasi mwana thaela kushimba Joani oyu no ithaniwa Mareka ngao athe noo. 38Kono Paulusi mwana kengeela ngao kokuswanela kao kushimba Mareka,oyo no athiya mu Pamphylia kame no shemwa kueketha noo mu muthebethi.39Keo kuwiya likeñi likulu,mane keo akutapa,Banabasi keo oshimba Mareka nakulongana naye muthithepe kuntha ku Cyprusi. 40Kono Paulusi keo oketa Sirusi na kuntha apa namana akwaye kumulombela thishemo tha Mulena. 41Keo ontha mu Syria na Cilicia,kutiitha a makeleke.

16

1Paulusi kame mo na wiya mu Derba na Listra, mu lutiwa oyu isaniwa Timothi, kono yaye mu Gerike. 2Mo na ambauliwanga kwa kulwae aa neekala mu Iystra na mu Iconium. 3Paulusi mo na saela ku endeela naye, keo o mushimba na ku mutwala ku mukande kakuli mo no kwikala Majuda omo mu ibaka eyo, kakuli anu oshe mo na limuka ngao a ka yaye mu Gerike.4A pa natha mu mileneñi, mo na enda mwa alumeli aa na ketiwa kwaa ma apositola na akulu aa na ikala mu Jelusalema ngao a etane. 5Keo o ma keleki mo na tusiwa mu tumelo keo o pala mo nothi ekethea liiwa na liiwa.6Paulusi ma onyi aye mo natha mu ilalo ya Phyrgia na Galatia, kakuli mo na kanisiwa ku kutatha o maii mu silalo sa Asia. 7Apa na wiya ku nyonga tha Mysia, mo na likiwa kutha mu Bithynia, kono o moya wa Jesu mono wakanisa. 8Keo a wiya kunyonga tha Mysia, mo na likiwa kutha ku muleneñi wa Troasi.9Pono mo no thi monala kwa Pauluse ousiku; Mulume wa ku Macedonia mo na emana apo, ku nyepa na kwaamba ngao, ''O. wiye ku Macedonia o wiye o tu tuse.'' 10Pauluse apa na mona opono, munako thinyonyo mo no tu kengela kutha ku Macedonia, ku manena ngao Mulimu ona twisana nga tu kutathe o ebangeli okwoo.11Ku buiwa ngeyo ku tunda ku Troas,mo no tu enda na kutha ku Samothrace, O liiwa likwalyo mo no tu wiya ku Neapolis. 12Ku tunda po keo tu tha ku Pilippi, muleneñi wa mu Macedonia, Muleneñi o unene kupita o mileneñi thoshe mi sikiliti na mu litunga no Maroma, mo no twikala o mu muleneñi maiwa a kubala. 13Mu liiwa no Sabata mo no tutha pathi no selo, o ku no tukengela ngao kwa twesa kuikala o sibaka no tapelo. Mo no tu tomana na ku ambaula na akaathi aa na kuwana pamweya.14O mukathi o mweya oyu isaniwa Lydia, oyo mu ulisi no liina lya pulipela wa muleneñi wa Thyatira, o yo no lapela Mulimu, a tu yuba. Mulena mo na kwalula o mucima waye ngao a lukise ei namba Paulusi. 15Oye na thuwo thaye mo na kolobethiwa, o tu lapela, ngao ''Ndi o na ni tatuba ngao no mukwa ku sepahala ku Mulena, o wiye o ikale mu thuwo thange,'' Keo o tu pinzamekela.16Mo no ku wiya ngao, apa na tutha ku sibaka no kulapelela mwanikana wa mukathi oyu no kwata o mepo no ku taa no kuwana netu. Mona letelanga o malena ae ufumu mu ku taanga. 17Oyo mukathi mo na koñela Paulusi na twe na ku kuwela, na kuamba ngao, ''Aa alume a beleki a Mulimu wa kuwilu. Aa kutatha o koe nthila tha upilo, 18Mo naatenda ngeyo mu maiwa mangi. Kono Paulusi mu ku mulwanela o nene keo o mbilimuka nakuamba ku mepo thae ngao, ''Na ku laela ,mu lithina lya Jesu Kelesite ngao o mutunde.'' Keo thimutunda etho nako.19Apa o mulena waye na mona ngao ei naa sepa inathi, Keo a kwata Paulusi na Sailasi kwaa twaala mu musika mu makaa no abusi. 20Apa na twala kwa atuli, mo naamba ngao, ''Alume a katatha o muleneñi wetu. ama Juda. 21A kutatha o sitho esi sikana ku endeela na milao tha Maroma ngao a sikane ku si sebethisa.22Keo o limbuta lipwela muwilu ku lwitha Paulusi na Silasi; a atuli kuyataula ei apalo yoo na ku laela ngao a shapiwe na mambafa a ikuwo. 23Apa na mana kwa shapa mambafa mangi, keo alonga mutolongo na ku laela alibeleli no tolongo kwa mamela enene. 24Apa na mana ku piwa ezo taelo o mulibeleli keo wa shokela mutolongo na ku manga oma kondo oo mu makulo.25Munako no usiku Paulusi na Sailasi mo na lapela na ku imbela Mulimu membo, na kwoo mapanditi mo na teletha. 26Munako thi mweya keo ku wiya thikinyeo tha litunga. Keo o mitomo no tolongo thi nyanganya, keo o yelo yoshe iku kwaulula na mawenge oo oshe aku kwaulula.27O mulibeleli no tolongo a pa na tona keo o mona pyelo no tolongo ina shokoloka; keo o shokomona o sabule thae ngao a kwipae, kakuli mo na kengela ngao o mapanditi a nathi. 28Keo Paulusi okuwa na lii no kutaluka, ngao, Kona ku olofatha, kakuli twoshe tushilimo muno mutolongo.''29O mulibeleli mo na nyepa o malaiti na ku itukelamo keo , o njanja mu ku iyapa, ku ku ngwisela mu maulu a Paulusi na Sailasi, 30Keo o apanisetha panzi na ku amba ngao, ''Mulena, ni tende ngepi nga ni yoisiwe?'' 31Keo amba ngao, ''Oitane o maii a Mulena Jesu,keo mo yoisiwa,owe naa no thuwo thoye oshe.''32Mona muambela o maii a Mulimu, na aali muthuwo thaye oshe. 33Keo o mulibeleli o ashimba etho nako etho no usiku, keo o akusha o ilonda, oye naa neekala muthuwo thaye oshe keo a kolobethiwa wangu-wangu. 34Keo o leta Paulusi na Sailasi muthuwo thaye keo o apa oilya, keo o wapela onene shemwa na thuwo thaye , ngao ona etana ku Mulimu.35Apa o mushinonga, a thekisi keo atuma o maii kwa libeleli, na kwamba ngao, ''Mu teneke awo alume athe.'' 36O mulibeleli keo p biya o yambo kwa Pauluse, ngao, ''A thekisi a na tumu o liñusa o kwange ngao muthe.37Keo Pauluse o aambela ngao, mwana tu likaula kale na ku tuatula nje, shiwango tu tenda ngao twa libumo lya Maroma-mane mona tu yumbela mutolongo. Ngeno a singa ku tulukulula mu mu ku ku oleka? nje! Mwa teneke ao shemwa a wiye a tu lukulule. 38A libeleli keo a biya a maii kwa thekisi, keo apa na yuba ngao Pauluse na Sailasi Maroma keo eyapa. 39A thekisi keo a wiya ku ku nyatha okwoo na kwaa tundisamo, kwa nyepa ngao a tundemo muno mu muleneñi.40Keo Pauluse na Silasi tunda mu tolongo na ku wiya ku thuwo tha Lydia. Pauluse na Silasi apa na mona alumeli keo wa tiisa omicima na kutunda mu muleneñi.

17

1Apa na pita mu mileneñi tha Amfipolisi na Apolonia,aawiya mu muleneñi wa Tesalonika, mo no mwikala e sinagoge tha Majuda. 2Paulusi wendi e thitho thae o mu no thi kaela otho koo, mu ma sabata maatu oambaula noo ku tha mu mañolo.3Oshokoola a mañolo na ku tolokanga ngao neli swanelo Kelesite ku nyanda nakwi nguka kame kwa kufa. O amba, ''Oyu Jesu ni mi tonweela yo Kelesite.'' 4Amweya Majuda na apelethiwa ku njoina Paulusi na Silasi, ku pakapo na palo thi kulu tha Magerike no ku kutekiwa, na sikwata sikulwana tha eteleli no akathi.5Kono a Majuda no mbula kulumela bakeñisa sa ku kwata muna, akashimba a lume a nyangunyu mu musika , a waneka limbuta pamweya, naku paka o muleneñi woshe mu nyungano. Kuka lwitha e nthuwo tha Jasoni, mo na thaela ku ka shimbamo Paulusi na Sailasi; kwa leta kwa anu. 6Kono apa na kana kuka wana , a kokakela Jasoni na amweya mizwale kwa abusi no muleneñi ku kuweela, ''Aa alume a ana mbilumuna e litunga ku li leta pashi ana wiyi na kuno. 7Aa alume ana amuhele Jasoni a thebetha ku lwitha o mulao wa Sizare; amba ngao kwali mulena wawo-Jesu.''8Mwana shupa e limbuta na akulu no muleneñi a nayuba e inu. 9Kono apa mana ku shimba mali kwa Jesoni na kwaye keo a lukulula.10O yo usiku wo, a lumeli a twala Paulusi na Silasi ku Berea. Apa na ka kuma ko, akangena mu sinagoge tho Majuda 11Aa mo na kwata emichima thiwa ku pita aya no Mutesalonika, kakuli mo na amuhela e lii na minaano tha ku kutukitha, ku tatula a mañolo liiwa na liiwa ngao a mone endi einu mo ilyele ngeyo. 12Ka mukwa ongeyo aangi na lumela, ku pakapo naangi alume na okathi a Magerike no susuwezo.13Kono a Majuda no mu Tesalonika apa na yuba ngao Paulusi a amba elii lya Mulimu mu Berea, keo athako na ku ka ngundunganya na ku ka katatha elimbuta. 14Keo wanguwangu, a lumeli a tuma Paulusi ku tha ku liwate, kono Silasi na Timotea keo a siyala. 15Aa na thindeketha Paulusi a mu twala kule ku muleneñi wa Atene. Apa naka siya Paulusi muuya, keo a muhela taelo ngao Silasi na Timotea a wiya wangu okwae.16Apo yo atatela mu Atene o moya waye ukathiwa mu kaili pa ku mona o muleneñi wa kamba wa tulimu. 17Keo o ambaula liiwa na liwa mu sinagoge na Majuda na akoo ao na lapelanga Mulimu, na mu musika kwao na ikalamo.18Kono ma Filosofi amweya no tuto tha Epikure na stoic aambaula naye. A mweya amba, ''Ike eyi oyu no ku uuya mukanwa a singa kwaamba?'' Amweya ngao, '' A monahala ku ithaena anu ku koñeela milimu tha mbula ku limukiwa,'' kakuli mwa na ambaula e evangeli tha Jesu na ku inguka kwa afu.19Ashimba Paulusi ku muleta kwa Areopaga, ngao,''Tu limuke ethi tuto thipya o ambaula? 20Wa leta einu ya ku komokitha mu matwi etu. Mungeyo twa thaela kulimuka einu ya pilula ike.'' 21( Oshe no mu Atene na angenda oshe a tunga mo njeko ei na tenda mu nako tho kwanda ku ambaula kapa ku tethetha thinu thi pya.)22Keo Paulusi o imana mu kachi no Areopago na ku amaba, ''Omwe mwa alume a Muatene, Na mona ngao mwa lapela mu nthila thoshe. 23Kakuli apa no ni pita na lemuha ai muna paka no ulapeli wenu, Moeina wana aletare pali'' muñolo wa ngeya,'' Ku Mulimu no kwa limukiwa.'' Isi mu lapela mu kulwa ku limuka, ethi tho ni mi yubutha.24O Mulimu no umba elitunga ne eilimo yoshe,po mane oye Mulena wo liwilu na pashi, ka tunga mu matempele no ku belekelwa na makaa kau. 25Kapa ku belekelwa na makaa a anu endini kothili ethi a thaela,kakuli oye yo paanu o moyo na ku pafaela na inu yoshe.26Ku tunda mu munu mweya no umba e mishobo tho anu ngao ekale peulu na kaye, na ku apakela a manako na miseto no ibaka yoo omu a yoya, 27ngao a saele Mulimu keo mwendi na ku saela e nthila no kuthokwae na ku mu wana, Kono kali kule netu kao.28Kupilela amwae twa yoya na ku nyanganya na kwikala omu tu lyele, wendi ni o muñoli no mashitanguti ngao, 'Kakuli natwe twanaye.' 29''Pomone ngao natwe twaana Mulimu,kotuna kungela ngao a mufuta wo umulimumu wa kufeka na gauda, kapa silivera,kapa , liwe eiswaniso unaumbiwa na thubo na minahano tha munu.30Kame Mulimu no paka ku nyonga a manako no kulwa ethibo, kono pelo a laela munu yo munu yoshe koshekoshe ngao abake. 31Mu libaka lya ku tomenako mba atula a kaye na ku luka ku ku tusisa oyu munu a nakete. Mulimu o napu o upaki wa yu munu kwani nani paku muingukitha kumu tunditha kwa afu.''32Keo a lume no mu Atene ayuba yo ku inguka kwa afu, a mweya keo a shendaula Paulusi, kono a mweya keo amba, ;;Motu ku tethetha kame pa thiambo ethi;'' 33Ku tundapo Paulusi wa thiya. 34Kono a lume amweya keo a munjoina na ku lumela, na ku pakapo Dianosiasi o mu Areopago, o mukathi oisaniwa Damarisi, na amweya nao.

18

1Apane kupwa eyo Paulusi keo otunda mu Atens nakutha mu Korinte. 2Oko mwana kakuwana na Mjuda olithina lya Aguila,oyo no helekiwa mu Pontus noyu notunda ku Itali na mbiyama wae olithina lya Priscilla,kakuli Claudius mwana laela a ma Juda oshe ngao atunde mu Roma. Keo Paulusi otha okoo. 3Kakuli mwana sebetha musebethi umweya noo, mwana tomana naku sebetha noo, O musebethi no neliwaku panga maseili.4Elino Sabata Paulusi mwana ambaa iambo mumasinagouge, kulika kuwaneka pamweya Majuda na Magerike. 5Keo apa nawiya Silasi na Timotea ku Macedonia, Paulusi notukufalela kuluta elii, kuno yopa oupaki kwa Majuda ngao Jesu yenyio Kreste. 6Kono a Majuda apa na munyefula naku mutukana,keo Paulusi onyungumuna eei apalo yaye hokoo naku aambela ngao, ''Ounyinga wenu uikale pamitwithenu; Ome koni kwite mulandu. Kutunda pano ome natha Kualichaba.''7Apa natunda apo keo otha muthiho tha Titus Justus, no mulume noiyapa Mulimu. Ethio thae monethiikala kunyonga na synahoge. 8Krispo, o mukulu nomu sinagoge,mwaneitana ku mulena, pamweya naa nothio tha ee oungi noa Korinte mwana yubithitha na kukolobethiwa.9Mulena keo wamba kwa Paulusi mupono outhiku, ''Kona iyapa,kono oambe kona mwena ambuu. 10Kakuli naikala noye,njeko oyu mbolika kukutenda unyangunyu kakuli nakwata anuu angi oomu mumuthi. 11Paulusi keo oikala omo mumuthi silimo na makwethi mutanu nathi mweya,kuluta elii lya Mulimu mukachi koo.12Kono Gallio apa naikala omubusisi noAchaia,o Majuda keo akuyuba nakupilukela Paulusi nskumuleta pathi pula tho katulo. 13Keo ambaa ngao, oyu munu asundula anu ngao alapele Mulimu noku lwisa oo mulao.14Paulusi yosahela ngao aambe,Gallio keo wambela Majuda, ''Omwe Majuda, nga kwathekithiwa ufosi unyangunyu kapa mulandu walunya, nga monimi teethetha. 15Kono kakuli mwaipula yo mai namathina neiyo mulao wenu, eyo mukumoene mofoti. Konithaela kupiluka muhatuli weeii yambo kao.''16Gallio keo wachitha mukuta. 17Keo oshe akwata Sosthene, omwendisi no sinagoge,nakumu fulela potho no kuta. Kono Gallio noyemwa kuitwaela ngana.18Paulusi,mumanyima nokuikala maiwa mangi omo,keo osiya akwae nakuhupukela mu Syria na Prisila na Aquila. Nakusila kale njee, Senkerya,keo olendiwa ouki thae bakenitha ouitamo natenda. 19Apa naka fweka mu Efethe,Paulusi keo othiya Prcila na Aguila omo,kono oye mwana tha mumasinagoge na kukaambaula na Majuda.20Apa nalomba Paulusi ngao atomanenoo nako thile,nokana. 21Keo walaetha,ngao,''Mboni mihukela kame haiba Mulimu mbo wapela.'' Keo ofuula kutunda Muefethe.22Paulusi apa naka fuweka mu Caesarea,keo otha nakulumelisa ekeleke tha Jerusalema na kutha ku Antioke. 23Paulusi apana kuotha maiwa mu Antioke,keo ofunduka nakutha mulitunda lya Galatia na Frigia nakuka thisetha alutiwa oshe.24Keo Mujuda omweya oithananiwa Apollos, oyuno elekelwa mu Alexandria,keo owiya Muefese. Oyo mulume mwana ambaula ngasiwana kutalifela amanolo thiwana. 25Apollo mwana lutiwa nothila tha Mulena. Kakuli mwana tundamena mumepo thae, mwa namba nakuluta homai a Jesu natokomela, kono mwana limuka ambu okolobetho tha Joani. 26Apollo keo otateka kwamba mumasinagoge na undume. yena kuiyapa. Kono Prsilla na Aquila namuyuba,keo amuithaena kunyonga na kumuambela othila tha Mulimu kupita omuna thilimukela.27Ee nako nathaela kutha ku Achala,alumeli mwana mususutetha kuñolela alutiwa noku Achaia ngao a muamuamwele. Apa naka kuma nokatutha enene anaitana musishemo tho Mulimu. 28Apollo mumaata makulu no alula Majuda pa patalatha, nakua kolwitha mumanolo ngao Jesu yenyiko Kelesite.

19

1Mono kuwiya kutendaala ngao Apollosiyoli mu Korinte, Paulusi keo opitela ku kalulo no kuwilu no litunga na kuwiya mu tolopo tha Efese, na ku wanamo a alutiwa. 2Paulusi keo wa ambela, "No muamuela e Mepo thi kenu apa no mu lumela?" Keo a mwa ambela ngao, "Nje, ka twa yubapo na ya Mepo thi kenu kao."3Paulusi keo wa amba, "Mono mu kolobethiwa na ike?" Keo a mu ambela, "Na kolobezo tha Joani?" 4Paulusi keo wa alaba, "Joani mwa na kolobeza na kolobezo no ku baka. Mwa na ambela anu ngao a lukanela ku itaena oyu mbo wiya munyima thaye, katulusa ngao, kwa Jesu."5Anu apa na yuba ngeyo, keo a kolobethiwa mu lithina lya Mulena Jesu. 6Keo apo Paulusi na apaka o makaa, o Mepo no ku kena keo thiwiya okoo naku kalisa kwa amba mu mishobo na ku polofita. 7Kwa waneka oshe neli likumi na ili lya alume.8Paulusi keo oi ngena mu Sinagoge naku luta enene pa nako no thi inga ku kwana makwethi mutaanu, ku ku luta na kua thuthuetha yo mubuso wa Mulimu. 9Kono amweya Majuda apa na tiya e michima naku kana ku yuba, keo atateka ku amba yo wui wo Nthila potho no limbuta. Paulusi keo wa thiya na kushimba aalutiwa kutha naye, ku ku luta noo liwa na liwa mu muyaho no ku ku tutela wa Tiranusi. 10Eyi no izwela pili mu ilimo yi ili, ngao oshe a nayoya mu Asia a yube e lii lya Mulena, oshe a Majuda na Magerike.11Mulimu mwana tenda ma makazo aku komokisa mu makaa a Paulusi, 12ngao shiwa o tu taulo na maina na kwata apa na twa liwa kwa akuli na matuku na atunda mi na mepo tho mathilo kwa atunda.13Kono no kuikala majuda no kutunditha mepo no pita mwetho sibaka. Keo e thana elithina lya Mulena Jesu ngao aape maata peulu no mepo no mathilo apa amba ngao, "Mu lithiza lya Jesu elyo Paulusi a kutatha, na ku laela ngao o mutunde." 14O muprisita mukulu no Majuda, wa lithina lya Sikeba, no kwata ana alume a kupwa mutaanu na ili ana tendanga owu musebethi.15Mepo tha mathilo keo thia alaba, "Jesu na mu limuka, na Paulusi na mu limuka; kono owe ani?" 16E mepo no mathilo no thikala moyo mulume no thithela ako ku tundisa e mepo ku kaa lwitha na ku alikaula. Keo alupuka munthiwo sheshe ana holofala. 17Ei yoshe no ilimukiwa kwanu oshe, Majuda na Magerike, ana na tunga mu Efese. Ne yapa enene, na lithina lya Mulena Jesu no li utekiwa.18Kame, oungi wa lumelina wiya na ku baka na ku ku tumeela ouyi woo na tenda. 19Oungi a natenda einu no mapipo na leta o mabuka oo pamweya na ku atumbeka pa meo nwanu oshe. Apa na paka mu mali, neli makumi mutaanu a silivera. 20Keo e lii lya Mulena no liyanduluka mu mu manthila maata.21Mu manyima a Paulusi ku mana o musebezi waye mu Efese, keo o nana Mepo thaye ku pita mu Macedonia na Akaia mu nthila yo tha ku Jerusalema; keo wa amba, "Apa ni mana kuikalamo, na swanela kame kutha ku Roma." 22Paulusi keo otuma ku Masedonia atusi aye a ili, Timotea na Erasitusi. Kono oye no siyala mu Asia pa nako thi nyonyo.23Isali mwetho nako etho keo ku tumbuka mufilifili ukulu Muefese kutha mu lii lya Mulimu. 24Kakuli mulume omweya sikwala tha kupanga inu pa silivera oi thaniwa Demetriusi, no panganga tutempele pa silivera twa Atemisi, no fumisa enene apangi eyo. 25Keo o waneka oshe abeleki no wo musebezi na kwa ambela ngao, "Alume, mwa limuka ngao mwezi pisinisi twa wa namo mali mangi.26Mu na mono na ku yuba ngao, ka Muefese ambu kao, kono mane mu Asia yoshe, Paulusi ona thuthuethe na ku pilula anu angi. A amba ngao njeko milimu tha ku panga na makaa. 27Ka ukalu ambu wa musebesi wetu ku kana ku thaeliwa, kono mane na tempele tha mulimu o munene wo mukathi Atemisi mo thi skwauka. keo mwa ulwithiwa naukulu waye, oye oshe mu Asia na litunga shoshe a lumbaetha."28Apa yuba ngeyo, keo a lwana enene naku kuwa, amba ngao, "Munene Atemisi mulena wa Maefese." 29Mulenen'i woshe keo upwela mufilifili, anu mu ku ku yubaoshe keo ai tukela mu thibaka tho mabuhelo(mapepangelo). Na kwata Paulusi na oshe na ikala naye, gayiusi na Arisitakasi, awo na wiya naye ku tunda ku Macedonia.30Paulusi mwa na thaela ku wiya ku limbuta no anu, kono aluti keo a mukanisa. 31Kame, amweya manduna no polovinci tha Asia a onyi aye na mulomba nga ka naingena sibaka tho libuelo(mapepangelo). 32Anu amweya mwa na kuweela thinu thi mweya, akwao thaso, kakuli o limbuta mono likala mu mufilifili. Oungi woo mane no wimwa ku limuka eyi na ku waena pamweya.33Amweya mu limbuta na eleza Alekithada, oyo Majuda na paka potho. Keo Alekithada oyi meka likaa, mu ku thaela ku kukalabela ku sicaba. 34Kono apa mana ku lemuwa ngao neli Mujuda, oshe na kuwa pa nako tha kuinga ku kwana manako meeli peulu no mai oo, amba ngao, "Munene Atemisi wa Maefese."35O mun'olo no tolopo omana ku mwenitha e limbuta, keo wa amba ngao, "Omwe alume a Efese, ani munu okana ku limuka ngao Mulenen'i wa Efese onyiko mubabaleli wa tempele tha Atemisi omunene na wa siswaniso no singwa ku wilu? 36Ku mona ngao ei inu njeku kaniwa, mwa swanela ku mwena na ku kana kutenda simweya mu ku nyangupa. 37Kakuli mu nalete a alume poso no kuta kono kai isinyi ku matemeple kapa inyefuli ya milimu thetu kao.38Mu libaka lya ngeyo, haiba Demitriusi na mbuti akwaye ali naye akwite thiambo na munu yoshe, o makuta ana lukuluka na aatuli mwali. Mu the muka kuthekise. 39Kono haiba koili yayo inu mu thaela, muitopeeliwa mu mi kopano thi kwazo. 40Tuna kuingenye muukalu kutha mu mifilifili tho liiwa lyapelo. Njeko libaka nou musunga, kame tu shemwa kutwesa ku itoloka. 41Apa mana kwa amba ngeyo, keo okwala o mukopano.

20

1Apa no upwa o muyoy, Paulusi no tumena alutiwa na kwa thuthuetha,kwaa laetha na kwa thiya kutha ku Macedonia. 2Apa naa mana kupita muilalo na ku amba mai mangi a thuthuetho o kwoo, keo otha Mugerike. 3Apa na manitha mo makwethi maatu, a Majuda naa kwata mulelo wa ku mu lwitha yo li pepi na ku upukela ku Siria,keo ouka nthila tha Macedonia.4Anaa muthindeketha ku ka mukumitha ku Asia neli Sopatele mwana Pirus wa mulume wo ku Berea. Aristarko na Secundo,oshe alumeli ku tundeela ku Matesalonika. Gayusi wa ku Derba; Timoteya;na Tikiko na Trofimo kutundeela ku Asia. 5Kono aalume na kutangetha okwetu na ku ka tutateela mu Troasi. 6Keo tu upuka kutunda mu Filipi munyima no maiwa no mathima no kwaa paka umela anapu, mi mu mayiwa mutaanu no tuka wiya okoo mu Troasi. No tu ikala mayiwa mutaanu na meeli.7Mu liiwa lyo makalelo mu viki,apa no tu kuwana kulya ithima,Paulusi mwana ambaula ku alumelumeli. Mwa na kengeela ku funduka eliiwa no litatama,keo oeketha ku amba oulumiwa kutwala pakachi ko usiku. 8Mono kuikala malambi mangi mangi mu muthiyo no kuwilu o mu no tukuwaena.9Mulihaulo monokutoomana ndumbaana no ithaniwa Eutiko,oyu no tha mutulo tunene kulala. Apa Paulusi na amba pa nako thile uyo ndumbana ntongwa ku nthiwo thaku wilu naku kanoniwa yo nafu. 10Kono Paulusi keo tha pashi ku ka mubutumana, na ku mufumbatela. Keo wa amba ngao, ''Komuna lwana kame, kakuli ayoya.''11Keo oukuluka kame ku muthiyo no kuwilu na ku katapela ithima na kulya. Apa namana kwa ambaula no pa nako thile kutwala a mathikuthiku,no funduka. 12Keo aleta o ndumbana yoyoya mi a omba ombiwa enene.13Otwe no tukutangetha kuthiya Paulusi na kuupukela mushambwa liya tha Asosi, Omu no tuswanela ku ka longa Paulusi. Omo monyiko na thaela kutendela oye,kakuli mwa na thaela kuenda na makondo. 14Apa na tuwana mu Asosi, no tu mulonga mu sisepe kutha naye ku Mtileni.15Keo tu fuulamo na kuka kuma eliiwa litatama sooli thili mabapa na sooli thana pa sooli tha Samosi, mi aliiwa litatama ko keo tuka kuma mu tolopo tha Miletus. 16Kakuli Paulusi mwana saela ku pitela Efese,ngao kana sinya nako mu Asia; kakuli mwa na nyangupela ngao aka kuwane mu Jerusalema mu liiwa no Pentakota,haibandi mo no ku konahala ngao a tende ngeyo.17Mu mileta keo a tuma alume ku Efese ku ka muisaena akulu no keleke. 18Apa na wiya kukuma okwaye,keo wa ambela ngao, ''Omwe mwa limuka ku nda Oliiwa lyo matatekelo no ni lyata likondo mu Asia,omu no ni belekelanga nenu. 19Mono ni zwelapili ku sebeletha Mulena mu ku ku paka kushi mu mi nahano na kungwa myothi, na mu miliko no thitenda ala okwange,mu mabaka no mifumboku Majuda. 20Mwa limuka ka na mi olekela thiambo kao ku kana ku mi taluthetha inu yoshe,ya utokwa, no mu noni mi lutela mukachi kaanu na kutha munthio na thio, 21Ku kutatha koshe ku Majuda na Magerike yo ku baka oku kutwala kwa Mulimu na ku lumela kwa Jesu mulena wetu.22Pano mu mone,natha ku Jerusalema,muku apelethiwa ku Mepo nje ku limuka eyi ikana tendahalela kuya, 23Kendi ngao o Mepo thikenu thini pakele mu tolopo na tolopo ethi thialele okwange ku mangiwa mu mawenge na ku nyandithiwa. 24Kono mona oupilo wange kuikala wautokwa kao anga ambu na manitha okangithano na ku manitha o musebezi ou no ni amuhele kwa Mulena Jesu, ku ikale upaki ku evangeli no lilato lya Mulimu.25Pano mu mone, nami limuka moshe,kwao no nitha ko kuasanya ya mubuso,muimwa ku mona lupala lwange kame. 26Nami kutatha kame pelo, ngao ina lukuluha ku unyinga no anu. 27Kakuli no niimwa ku kwanga ku kutaza okwenu etato tha Mulimu thoshe.28Mu libaka no ngeyo mu ku babalele mofoti, na mutapi woshe wo alumeli owu mepo thikenu una miketele ku babalela. Mu tokomele kulisa thiwana e keleke tha Mulimu, ethi na ula na unyinga waye. 29Na limuka ngao ku manyima ange, iwi ya kukaluka moi wiya mukachi kenu na ku kana ku yebela o mutapi maneke. 30Na limuka ngao na mukachi kenu amweya anu mbe mana naku amba mai aku thiama ngao a kokele anu angi okoo.31Keo mu ku tokomele. Mu anuke ngao muilimo yaatu no ni imwa ku mikwanga ku mipa tokomelo uthiku na muinonga na miothi thiyenga-yenga mu meo. 32Pano na mi paka mu makaa a Mulimu na lii lyae no lilato,eli litwetha ku mi kulitha na ku mi pa uyoo kwao oshe na tha kukenithiwa.33Kana lakalithe Silivera tha munu kao, gauda ,kapa ikumango. 34Omwe shemwa mwa limuka ngao aa makaa na thebetha eyi noni thaela a noni kala noo. 35Muinu yoshe noni mi pa mutala o mu mutwetha ku tutha a nombula maata mu ku sebetha,Jesu, Omai namba oye shwemwa; ''Fuyawethi the kala mu ku pa kupita mu ku piwa.''36Apa mana kwamba ngeyo,keo o fungwama na ku lapela noo oshe. 37Mono kuikala ku lila kunene na ku kuambatelana Paulusi na ku mu thipita. 38Oshe mwa na swaba mu libaka lyei na amba,ngao kamba mumonoo lupala lwaye kame koo. Keo a muthindeketha ku mutwala ku sisepe.

21

1Apa no tumana ku athiya naku tafaula, monetu liba aambu ku muleneñi wa Cos, e liwa no litatamako ko mo notutha ku muleneñi wa Rhodes, kutunda oko keo tu tha ku muleneñi wa Patara. 2Apa no tuwana sisepe sikulu tho thi upuka kutha ku Phoenicia,mono tu kaingena mo naku fuula.3Tumana kumona Cyprus,ku muyumbela ku thimowe no thithepe thikuli. Mono tu buwa kutha ku Syria nakukakuma ku Tire,oko thithepe nothi kalongola itele. 4Apa no tumana kuwana aalutiwa,mono tuikala maiwa mutaanu na maiwa meeli. Mu Mupo na eketha kulomba Paulusi ngao kana tha ku Jerusalema.6Omaiwa etu apa naapwa,no tufunduka na kuzwelapili mu mweendo wetu,keo oshe na ambiama oo na anoo,mwana tu thindeketha kutunda mumuleneni. Keo tutongwama toshe pa likamba,na tulapela, 5na kukulaetha. Keo tulongana mu thithepe thi kulu, ao mwana uka kumuthi.7Apa notumanitha mweendo no thithepe kutunda ku Tire, tukuma ku Ptolemais. Oko mono tuka lumelitha akwetu na kuka ikala noo pa liiwa limweya. 8Kacana mathiku keo tufunduka nakutha ku Caesarea. Monotu kaingena mu nthuwo tha Mafilipi, o muluti, omweya wa mutaanu na aili, mono tu ikala naye. 9Keo oyu mulume mwana kwata anaye ane aa lanjo ana polofita.10Apa no tuikalako maiwa,keo kukeya mupolofita omweya no ithaniwa Agabus. 11Mwana wiya okwetu nakushimba lukanda lwa Pitolosi. Keo akumanga kuoukumanga ku makondo naku makaha nakuamba ngao, ''Ethithonyiko thina ambiwa ku mepo thiwa, omu mo nyiko Majuda no mu Jerusalema mbamangela mulume ominyo oyu minya lukanda.''12Apo no tuyuba eyi yinu, otwe na anu na tunga tunyepa Pitolosi ngao kana tha ku Jerusalema. 13Pitolosi keo oalaba, ''mwatenda yike, kulilana na kucolaula muchima waange? kakuli ina kutukitha, kaku ni manga ambu kao, kono nakukafela mu Jerusalema kufela lithina lya Jesu.'' 14Pomona Paulusi noyi mwa ku thuthuethiwa, mono tumwena na ku amba, ''Kutendahale tato tha Mulena.''15Munyima no maiwa,tushimba mikotana thetu na kutha ku Jerusalema. 16Keo tutha na apositola amweya kutunda ku Caesarea. Mwana wiya mulume wa lithina lya Mnason, omulume no tunda ku Cyprus, o mulutiwa no pili. Oyu mbotu i kuikalanga naye.17A panatu kuma mu Jerusalema, akwetu mwanatu amuhela siwana ana wapela anene. 18Kaca namathiku Paulusi otha netu kwa Jakobo,kame akulu oshe mwana ikala ko. 19Apa no mana kualumelitha mwana tonoola thimweya na thimweya eyinu yoshe Mulimu na tenda ku malichaba kutha mu muthebethi waye.20Amana kuyuba eyo, mwana lumbangetha Mulimu,kame mwana muambela, ''Ona mono, mukwange, alule angachi an aitana mukachi ka Majuda. Oshe mwana imana ku buluka mulao. 21Ana ambeliwa yoye, ngao walutanga ama Juda oshe aikalanga na malichaba ngao ateneke ya Mushe, Kame wa ambelanga ngao kaana twalanga anoo ku mukanda kame ngao kana koñela thitho.22Motutenda ngepi? Mwa yuba hemwa ngao ona wiyi. 23Otende eyi tukuambela, Twakata alume ane a nyatele aanu ku taama. 24Oshimbe aa alume okaku kenithe noo, na kukaika omathinyehelo ooo, ngao aka lende mitwi thoo, Keo munu na munu mwa limuka nga eyi naa mbeliwa e yoye neli ya ma luthi. Mwakututa ngao wa yoya kulatelela na ku mamela mulao.25Kono kutha ku malichaba aa anaitana tuna ñolo emihupulo thetu a aswanela kuteneka inu ya matabelo a maswanitho, mu unyinga, nainu no kwa mwaala unyinga na uhule.'' 26Keo Pitolosi oshimba ao alume, eliwa litatama ko keo akaku kenitha pamweya noo, Keo atha mu tempele,kuka lemutha a maiwa aku kenitha apa akwana na manubu apa swanela kupitithiwa pamunu na munu.27Omaiwa mutaanu na meeli atha mukupwa, amweya ama Juda na tunda ku Asia, amona Paulusi mutempele, na ithana anu oshe na ku mukwata. 28Mwana kuweela, ''Alume a maisilaele, mutututhe, Oyu yonyiko mulume oyu lutanga alume oshe einu yoku lwitha anu koshe koshe, Mulao nathino thibaka; kutunda apo onalete ma Gelike mutempele naku thinya thinya ethibaka thikenu. 29Kakuli na amona Trophimus omu efese naye mumu leneñi,mwana kengela ngao Paulusi no muleta mu Tempele.30Muleneñi oshe mono u nyungana enene, na anu oshe mwana muitukela naku kamumanga Paulusi, Nakukomokela pathi tha tempele, omapito muwangu wangu na shokiwa. 31Mukuthaela ngano amuipae, olinutha li kama ku mukulu no tupitaho wa malonda a Jerusalema ngao aikala muthiyongili.32Apobene keo oshimba masole na akulu oo naku itukela kulimbuta. Anu apana mona okapitao mukulu na masole keo nateneka ku pumaula Paulusi. 33Keo okapitao mukulu apana shenyeena keo okwata paulusi na ku mulaela ngao a mangiwe mawenge meeli. Keo oye pula ngao oye ani neyi anatende.34Anu amweya mu limbuta nakuweela thinu thimweya akwoo kame thatho. Bakeñisa ngao kapitao nashimwa ku kwata niti mulibaka lya miyoyo,keo o laela ngao Paulusi aletiwe mutolongo. 35Apa kuma pa mazineno, mwana shimbiwa ku masole mubaka lya mufilifili tha limbuta. 36Keo olimbuta lyaanu no lia akoñela na kukuweela, ''Mutunde okwae.''37Paulusi apa naikala oeoi na kuingena mu tolongo,keo oamba ku mukulu no masole, ''Waniitanitha kwamba thinu okoye.'' Kapitao mwana amba, ''Waamba Sigerike? 38Ko mu Egepita kao oyo pamweya okwenuhelanga na kueteela olulelune lwa alume no ibulayi?''39Paulusi keo oamba, ''Nomujuda,kutunda mumuleneni wa Tarsus mu Cilia. Monatunda mumuleneni nombula tutho. Na ku lomba, oni lumeleze kuamba kwaanu.'' 40Oyo kapitao apana mana kumupa thibaka,Paulusi mwana imana pa mathineno na kuamba na makaha kuanu. Apano kumwena kuluu, mwana amba okwoo mumushobo no Sihebelu,ngao,

22

1''Akwetu ma ka tate,mu te thethe ku yambo yange eyi ni thinga ku mi ambela.'' 2Apa na yuba Pauluse o amba kwo mu mushobo no the Hebelu keo oshe amwena. Keo amba ngao,3''Ome no mu Juda, mo no ni elekielwa mu Tarsus mu Cilia,kono mono ni ngena e sikolo thange muno mu muleneñi, pa maulu a Gamaliely. Mo no ni leliwa na ku koñela enene e milao tho ayi wetu. Ome no ne maena Mulimu shina o mu mu lyele na mwe pelo. 4Mono ni nyanditha ku kuma na ku kwipa, ku manga na ku twala ku tolongo oshe alume na akathi, 5shuwango a ma prista a kulu na akulu no milao atwetha kwamba ngeyo. Mono ni amwelanga mañolo ku tunda okwo o ku ni ambela ngao ni shimbe akwange ku Damascus,mono ni a shimba kwa leta ma wenge ku Jerusalema na ku kaa bakisa.6Mono kutendala ngao,apa no ni enda kushenena ku Damascus,munako no mushinonga keo ni mona e litwa lini thinguluka. 7Keo ni ngwela pashi na ku yuba lii lyamba ngao, ''Saule,Saule,ike eyu ni nyandithetha?'' 8Keo ni alaba, ''Owe o ani, Mulena?'' Keo amba ngao;Ome no Jesu wa Nathareta,o yu nyanditha.'9Aya ne kala nange na mona e litwa,kono na shemwa ku yuba elii lyo yu no ambo kwange. 10Keo ni amba ngao, Nitende ike,Mulena?' Mulena keo amba ngao, ''Oimane othe ku Damascus. Oko mwaka kwambela yoshe eyu napiwa ngotende.' 11Onitundapo njena kumona bakeñisa ku benya no litaa kame no ni shemwa kutwetha ku kwendela kendi ku ni kwatela ku maka aya no ni enda noo kwiya ku kuma na mu Damascus.12Keo nikawana omulume oi thaniwa Ananias mulume wa ku koñela enene milao kame wa ku kutekiwa enene na ma Juda noo mo. 13Keo o wiya,na kwimana no kwange, na kwamba ngao, 'ameo oye amone.' Apo bene keo ina mumono.14Keo amba ngao, 'Mulimu no ayiwetu ona kupu musubethi wa ku limuka eya wapela,ku mona ao no kuluka na ku yuba a mai a pana mu mulomo waye. 15Kakuli mo piluka o paki waye kwanu oshe kwei yosho na mono na ku yuba. 16Ngeno ike kano shi tatela? Oimane okolobethiwe,e ibi yoye ikene.oi thane pa lithina lyaye.17Oina ka ukuluka ku Jerusalema apo no ni lapela mu tempele,keo ni mona wendi na lota. 18Na mu mona o ambo kwange ngao,Onyangupe o tunde mu Jerusalema wangu wangu,kakuli ashemwa ku ku yubela apo ambe e yange;19Keo niamba ngao,Mulena,oshe alimuka ngao ome no ni manganga na ku paka mutolongo na kwa puaula oshe aya na koñela a mai oye mu ma sinagoge. 20Apo o unyinga wa Stivini o paki woye no u mwaala, na me mo no ni mana kumbali kwitana kame ome no ni mamela yapalo yaaya na mwiipa. 21Keo kame oni ambela ngao, ''Othe,kakuli mo ni ku tuma kule ku ma Gentiles,.''22Mona mu tethetha ku twala apa na ka manena.Keo oshe a kuwela na kwamba ngao, ''Atunde pano pashi omunu no kwikala ngeya,kakuli njena ku swanela ku yoya.'' 23A twalela ku ku wela ngeo,ku yumbana eito yo,na ku fufwaela o mumfu mu wilu, 24O mukulu no malicimende keo o ambela ngao a lete Paulusue mu nthuwo na ku tiya,kame o amba ngao a mwipaule na ku mu fula anga limuke ngao yo nyiyo anu mukuwele mgeyo.25Apa amana ku mu manga na miala,Pauluse keo o ambela omu centurion oyu no imana mupepi, ''Kande o mulao wetanisa ku pumaula o mu Roma kame oyu na kana kale ku theki thiwa?'' 26Apa o mu centurion na yuba ngeyo,keotha ku mukulu no malicimende keo kamu tonweela ngao, ''Ike mu thinga ku tenda? kakuli oyu munu mu Roma.''27O mukulu no malicimende owiya ku mu ambela ngao, ''Oni ambele,owe mu Roma ndi? Pauluse koe itana,ngao ''Aye'' 28O mukulu no malicimende keo alaba ngao, ''Mono nika mali mangi mangi pa kwamba ngao ni piluke no mu Roma.'' Kono Pauluse o mwambela ngao, ''Ome mono nielekiwa mu lusika lo ma Roma.'' 29Keo alume na thinga kumwi paula amu thiya bene popo. O mukulu no malicimende naye kame oiyapa,apo nayuba ngao Pauluse kande mu Roma,yona mana ku mu manga.30E liwa no litatama, o mukulu no malicimende mona thaela ku limuka o uniti wo ma Juda. ou na mangela Pauluse. Keo amu manguna a mawenge na ku ambela o mukulu no ma prista na akulu no makuta oshe ngao a ku wane, Keo a leta Pauluse pashi na ku mu tomeka pa kaci koo.

23

1Keo Paulusi otopela mu meo noakulu no kuta na kwamba, ''Akwetu, Ina yoyo kwa Mulimu na mikaelo thiwa kupitela pelo.'' 2Keo omuprista mukulu Ananias oambela aana imana okwaye ngao a mufule pa mulomo. 3Keo Paulusi o mwambela, ''Mulimu mwa kufula,owa olimota kukusha ukenu. kanti watomana apo kuni atula na mulao,kono wambela ngao ani fule nje na kukoñela mulao ?''4Aa naimana ku nyonga thaye amba, ''Monyi ko o tukaena o Muprista wa Mulimu. 5keo Paulusi wamba, ''kona hilimuka kao Akwetu, ngao muprista mukulu. Kakuli ku na ñoliwa, kokuna ambiwa inyangunyu kwa abusi no anu.''6Apo Paulusi na mona ngao omweya mukuta a Saddusees kame a kwaoo Mapharisees, keo oamba nakutiisa mukuta, Akwetu, no Mupharisees, no mwana mulume wa Mupharisee. Kakuli naitana muthuwo tho afu ethi munialutise.'' 7Apa na iaamba eei, keo kwinguka likañi mukaci ko Mapharisee na ma Sadducee, keo anu angi akutapa. 8Ama Sadducee amba ngao njeko thuwo tha afu, njeko mangeloi, njeko myoya, kono Mapharisee aitana oyoshe. Keo kuwiya muyoyo ungi.9Keo a ñoli amweya ali ku Mapharisee emaena mu wilu na kukanana, ngao,njeko mulandu tunawana koyu mulume. Ngepi mwendi omoyo kapa lingeloi linamwambele?'' 10Apa no kwiya likañi linene, O Musoca mukulu oiyapa ngao mwendi mwa mbataula Paulusi tu minthi minthi ao. Keo oambela ama soca kutha pashi ngao a kamu shimbe na ndundata kumutunditha kwaa no kuta, na ku muleta manthuwa tha kutiya.11Keo ousiku utatama o Mulena oimana kumbali thaye na ku mwambela, ''Otiye, amuna ni maene ku Jerusalema,moka ni maena kame ku Roma.''12Apa no lisila, a Majuda atenda mulelo wa kwi paa anu nje nakulimuka na kwaethe, ngao ahimwa kulya kapa kunwa silya kenti apa a mana kwipaa Paulusi. 13Mwana piteela makumi mane a lume na tenda ou mulelo.14Keo atha kumukulu no Maprisita na kulu kukalomba ngao, ''Tunakwethe na kukuthile ka kulya silya kenti otumana kwi paa Pauluse. 15Keo, apo, muteneke akulu nokuta amulombe ku mukulu no masoca ku muleta okoo endi mwa wiya kwambaula eyambo yaye siwana. Keo otwe, tuna kutukisa ku mwipaa kale nje awiye kuno.''16Kono omwana mantha Paulusi no mulume oyuba ngao ana mutatele na kumu kundamena, keo aingena mumukunda na kuka ambela Paulusi. 17Keo Paulusi oisana musoca omweya na mwembala ngao, ''Oshimbe oyu mulumyana otwale ku mukulu no masoca, kakuli okwite yakuñusa okwaye.''18Keo musoca oshimba oyu mulumyana na kumutwala ku mukulu no masoca na kukamwambela, ''Paulusi o mupanditi mwa na nisana, na ku lomba kuleta oyu mulumyana okoye. Okwite yakwamba okoye. 19Keo omukulu no masoca okwata pa likaha na kumutwala ku mukunda na kuka mwipula; ngao eyi iinga kuñusa okwange ike?''20Keo o mulumyana o mwambela ngao, a Majuda anakwitana ku ku lomba kuleta Paulusi peuntha ku kuta, endi ahinga kuambaula eyambo yae siwana. 21Kono konaitana Kakuli a pitela makumi mane a lume ana mutateela. Ana kweethe kukana kulya na kunwa kenti apa mwi paa. Pelo ona kutukisa,atatela ambu o koye.''22Keo omukulu no masoca oteneka o mulumyana otha, kuno ana mukanisa, kukatonwela anu ngao ana ñusu eiinu o kwange.'' 23Keo oisaena masoca aili na kuambela ngao, ''Mushimbe masoca myaanda mbiili akutukise kutha kukakuma Caesarea. Mushimbe naa no kuthina pa ambii makumi mutanu na meeli, kame na myaanda mbiili tha no maonga. Mu fundake ohola tho waatu oo usiku. 24Keo aalaela kulukisa ei yamana apa mbathina Paulusi amu twale siwana kwa Felix o mubusisi.25Keo a ñola liñolo ngeya; 26Claudius Lysias ku Mubusisi no ku tha ngama enene Felix, twa mi lumelisa. 27Oyu mulume mwana mangiwa ku Majuda mi na iinga ku mwipaa apa no ni kawana na masoca keo nimuyoyisa, apa no ni limuka ngao mu Roma.28Mono singa kulimuka ei namunyasa,keo ni mushimbula kukuta. 29Keo ni kututa ngao mwana munyasa pa maputho kukwelela na milao thoo, kono no kuhima ku kwata kanyaso tha ku leta ngao amwi pae kapa a mupake mutolongo. 30Mono ni wana liñusa lya kusinga ku mwi paa oyo mulume, apobene keo ni mutumena okoye na kwa mbela aa na mamunyasa ngao a lete eiana mutongauka poso thoye oyoye siwana.''31Keo a masoca akoñela etaelo thoo. Keo ashimba Paulusi na kumuleta ousiku ku Antipatris. 32Aliwa litatama,ongi no masoca amusiya naa noku thina a mbii kutha naye ao kewo ambii na kakuma mumikunda. 33Apa aa no kuthina ambii na kakuma kwa Caesarea keo apitisa a liñolo ku Mubusisi, Keo pitisa Paulusi o kwae.34Apa na mana kubala eliñolo Omumubusisi, Keo mwi pula e muleneñi Paulusi apana. apa na limuka ngao a pana ku Cilia, 35Keo o mwambela, ''Muniku yuba siwana apa a kuthekisa a wiya.'' Keo wambela ngao a pake munthuwo tha Heroda.

24

1Mu manyima no maiwa mutanu, Ananias O mu prista o mukulu, akulu amweya na mubusisi no lithina lya Tertullus keo aka kumonatha. Anu mwana letae milandu tha Paulusi pa meo no mubusisi. 2Apa Paulusi nemana poso no mubusisi, Terttullus keo mwangetha na kwambela o mubusisi ngao, ''Tuna lukuluwa ba keñisa owe mi na pono thoe thina tuletele chinjeo mu litunga lyetu.'' 3Muku tumela twa amwela yoshe eyu tenda, Owe mubusisi Felekisi.4Ku pita ngoni ku mange, na ku lomba kanyonyo o tu tethethe. 5Ka kuli tuna wana oyu munu ngao thila kame yo oyio letela ama Juda oshe ku piluka a lwanithi. Yonyio mukulu no Nazarene oyu. 6No lika ku pindameketha o ulwanithi no kashwau mu tempele, kona kuli ona mangiwa.7Kono Lisiasi omu Sole,keo owiya ku mu shimba na mata mu makaa efu na ku twala, 8mona mwipula Paulusi ei inu mo mu limuka einu yoshe tuna mwangethe. 9A Majuda oshe keo nao engena muyambo ku tisetha ngao e yambo ya sikuma.10Kono o mubusisi apa nambela Paulusi ngao ambe, Paulusi keo oalaba ngao, ''Na yubisisa One kala ilimo ingi kuno o atula lino litunga, Kona kuli ina wapele ngao ni ku tolokele nofoti e siambo sange. 11Wa twesa ku limuka ngao kapa ipita maiwa likumi na maiwa meli apa ni theka ku ka lapela ku Jerusalema kao. 12Apa na ni wana mutempele, no ni imwa ku shangawetha anu, kapa mu sinagoge, kapa mu muleneñi. 13Ana imwa kutwesa ku toloka yoshe eyi ana ni mangele okoye.14Mu uniti na kutonwela ngao,kutha na nthila no ku kushutana mo mo nyiwo ni sebeletha Mulimu no ashemi etu. Netana mu inu yoshe eyi yendela na mulao mane nei noñoliwa mu sipolofita. 15Ni kwite sepo ku Mulimu weti akwange ngao, kati mbo kwi kala kwinguka kwayonu ku kena nawono mbula ku kena. 16Kona kuli na likanga katata ngao ku ina nyathala poso tha Mulimu na ibupiwa yoshe.17Mu nako no ilimo ingi ina kauka kame ngao niye ni tuse ama tunga oshe, na kwiya kutenda itabelo. 18Apa no ni tenda ngea, ama Juda no ku Asia neya ku ni wana mu mukiti no ku kukenisa mu tempele. Ko nili mwangi kao kapa mu miyoyo. 19A anu aswanela kwi kala poso thoe kuni angetha, aiba ndi akwite simweya.20Aiba ndi ngeyo a alume aswanela ku tonola ufosi ou ana wana okwange apa no ni mekiwa poso no kuta no ma Juda. 21Kauli ngao bakeñisa esinu so simweya no ni kuwela onili mukachi thoo, ''Ye kulibaka no kwi nguka, no anu no kufa ngao pelo keo ani thekisa potho, thoe.''22Keo Felekisi oyu no kwata o unangu munthila tho, keo achinja Omutheko. Keo o amba ngao, ''Apa Lisiasi o mukulu no masole apa wiya ku tunda ku Jerusalema mo ni topela siwana e thiambo thoe.'' 23Keo o laula o mulandu no ku tolongo ngao, Paulusi apakiwe mutolongo, na ku piwa tukuluo ngao akwae ka nakwanga kumutusa kwei athaela.24Apa no kupita maiwa manyonyo, Felekisi keo oka ku thika na Drusilla ombiyama wae, O mu Juda, na kwi thana Pauluse, oko na wiya ku ku tuta eyi no tumelo kwa Jesu Kelesite. 25Kono apa Paulusi na ambaula nae eyi no kulika ku ku kuteka na katulo mbo thiya, Felekisi keo oiyapa na kwamba ngao, ''Pano othe. Kono apa niwana nako, mo ni kutumena ngao owiye.''26Pa nako thi mweya no naana ngao Paulusi ngo ona mupu mali, mwa na mutumenanga na kwambaula nae. 27Kono apa no kupita ilimo, ilii, Paulusi Festus keo opiluka mubusisi mu manyima a Felekisi, kono Felekisi mwana wapela ngao a ma Juda a muwi maenange, keo o thia Paulusi yo na mangiwa.

25

1Keo, Fesitusi oingena mu muleneñi, mu manyima no mayiwa maatu, keo tunda mu Caesavea na kutha ku Jerusalema. 2A ma pulisita akulu nama Juda no ku limukiwa enene aleta e milandu tho kwa Paulusi, keo ai pula Fesitus mu likute- 3amu ambela ngao a tuse ku kana ku pitela kwa Paulusi amwi thane awiye ku Jerusalema, koo ngao a mu kundamene na ku mwi paela munthila.4Fesitasi keo ambela ngao Paulusi ana mu kwata ku Caesarea, kame ko nyiko atha ololo. 5''Keo,a atwethe,'' O amba, othe kuya natwe. Ndi kwekala inu inyangunyu no yu mulume, mo mu ka yamba.6Fesitasi no shemwa kwi kala mayewa akupitela mitanu na maatu kapa likumi keo shelumukela ku Caesarea, eliwa nolitatama keo tomana pa asipula no ufumu na kwaamba ngao Paulusi amu lete okwae. 7Apa awiya kukuma, a ma Juda no kutunda ku Jerusalema a nemana pepi, Keo aleta milandu thingi thingi ethi no mbule niti. 8Paulusi oku lamulela na ku amba ngao, ''Njeko thibi ina tende ku mulao mo ma Juda, kapa ku tempele kapa kwa Caesar.''9Festus mona, thaela ku pitela ku ma Juda, Keo alaba Paulusi ngao,'' Wathaela ku tha ku Jerusalema ngao ni ka ku atuleleko?'' 10Paulusi oamba ngao, ''Ne mana pathipula tho katulo tha Cawsar apo ni swanela ku atuleliwa. Njeko eina fotheze ama Juda,shina omu mulimukela na mwe.11Ku mona ndi koili eyi ina fotho kame O ufothi wange ndi unene wa twetha ku ni twala ku kwi paiwa, Keo njena ku kana kufa. Kono e yambo yo ku twetha ku ni twala ukwo. Yo nyiyo ni lomba kwa Caesar. '' 12Apa Festus na mana o kwamba na kuta thae, keo alaba ngao, ''Pomone wathaela kutha kwa Caesar. Kwa Caesar ko nyiko tha!''13Munyima no mayiwa manyonyo, Mulena Agripa na Bernice keo akuma ku Caesar kwiya ku. potela Festus. 14Mu manyima o mwayiwa mangi, keo Festus o twala o mulandu wa Paulusi ku Mulena; na kwamba ngao, ''Kwali mulume omweya na thiya Felex mu tolongo, 15Apa no ni kala mu Jerusalema, akulu no ma Prista na akulu no ma Juda mona leta milandu na wana poyu munu okwange keo ani ambela ngao ni mu atulele mulandu wa kwi paiwa. 16Keo oa alaba ngao o mulao no ma Roma njena ku twetha ku atulela munu ngeyo njekale oyu thekethiwa a theke na a muthekitha na ku piwa nako tha ku ku kalabela kweyo ana mwangethe.17Keo, apa na wiya oshe kuno, no ni shemwa ku tatela, eliwa noli tatama keo nitomana pa thipula no katulo na kwithana oyu mulume ngao a mu lete. 18Apo ne mana ana mwangetha emilandu a tonola milandu no ni mona ngao njeko mulandu. 19Mono ni wana ngao, mona kana ku ku yubanaye pa yambo yoo mu ulumeli na yambo kame ya Jesu oyu nakufa, oywa pindamena Paulusi ngao oshi yoya. 20No ni shemwa ku kwata u niti waku thaela thiwana eyi yambo, keo ni mwipula ngao ndi a wapela k utha ku Jerusalema na ku ka thekelako ei yambo.21Apo Paulusi na ku lombela ngao kane mu tolongo pano a shi tatela o mulelo wo mubusisi, keo ni atula ngao e kale mu tolongo kutwala apa mbo tumu tuma kwa Caesar. 22''Agripa keo oambela Festus, '' Name na thaela ku yuba eyambo yo yu mulume.'' ''Peuntha,'' Festus o alaba, '' mo ku yubela okwae.''23Eliwa no li tatama, Agripa na Bernice awiya ana kaba, mona wiya mu nthuwo thi kulu ma ma licimande na alume no ku limukiwa enene mu mumuleneñi. Festus keo laela ngao, Paulusi a letiwe, Paulusi keo letiwa okwo. 24Festus o amba ngao, ''Mulena Agripa namwe moshe mwa alume tuna ku wana nenu pano mu mone oyu mulume; oshe a ma Juda angi nagi mo na ni ambela mu Jerusalema na kuno koshe mwa na kuwela ngao oyu munu kana yoya.25Mono ni wana ngao njeko eyi na fotha yo kwamba ngao epaiwe; kaulu ngao mona ku lombela ka ku mona ma 'emperor; ponyiko noni mu tumu kuno. 26Ko ni kwite inu shemwa ya ngana ya ku ñolela mulena kau. Mu libake lyo, yo nyiyo ina muletele okoye, wmwnw shemwa okoye, Mulena Agripa, mwendi ni wa thinu tha ku ñola pau mulandu. 27Keo kame ku shemwa ku monala thiwana ngao ome ni tume o lipanditi na ku kana kuñola thiwana eya na fotho.

26

1Agripa keo no ambela Paulusi, ''Wa twetha kwa amba,''Keo Paulusi ondoola elikaa lyaye na ukulamulela. 2''Na ku shimba no fochi ngao ina wapele, Mulena Agripa, esiambo thange pelo ngao o thi yube yoshe eu anani agethe a Majuda, 3Kakuli owe wa limuka a mapizo na sizo sa Majuda. Cwale na ku lomba ngao otethethe thiwana.4Ya thikuma,Majuda oshe a limuka omu no ni yoyela mu litunga lyange na mu Jerusalema ku tunda ku waikana. 5Ani limuka ku tatekela ku makalisetho,Endi etana, ngao mono ni yoya wendi Mufalisi, e kalulo no ku tiya onene mutumelo thetu.6Ne meena pano ngao ni atuliwe mu libaka lya sepo thange ethi na sepisa Mulimu kwa shemi etu. 7Ethi sepiso tho nyiko thi na tateliwa ku mishobo thetu likumi na thili tho thi lapela Mulimu na ku sepahala usiku na muinonga. Elyo libaka, mulena, a Majuda yo nyiko ani thekisetha. 8Inu mwike omwe mu na kana kwitana ngao Mulimu mwa yoyisa a no kufa?9Ya thikuma, ome na swanela ku tenda inu ingi ya ku lwitha e lithina lya Jesu wa ku Nazareta. 10No ni tenda eyo mu Jerusalema. No ni paka anu a Mulimu angi mutolongo na maata no ni wana ku tunda ku maprista a kulu, kame apa ne paiwa name no ni itana. 11Mononi kolobisanga angi mu masinagoge na ku pithameketha ngao a nyefule Mulimu. No ni tundamena kwa nyanditha mu munthi mu matunga ao.12Apa no ni tenda eii, Keo nitha ku Damasika na maata no ku tunda ku maprista akulu; 13Kame munthila, pakachi no muinonga,mulena,no ni mona litwaa likenu lya ku tunda ku wilu ku pita eli seli no liiwa, mono li thunguluka naalume noni enda noo. 14Apa no tu ngwela pashi twoshe,elii lyamba nange mu mushobo no siheberu; Saule wani nyandithetha ike? Thi kalungao o lae ku muondo.15Keo niamba ngao, ''Owe ani Mulena?'' Mulena keo oalaba. ''Ome no Jesu oyu nyanditha.'' 16Oimane,kakuli bakeñisa elyo libaka,no ni monahala okwoye, ku ku keta opiluke mupika na ku paka ino yaambo olimuka e yange pelo nei mbo ni kumonisa kuso. 17Kame mo ni ku tusa kwa aanu na kwa ichaba oko ni ku tuma, 18oka fekule meo oo kwa tunditha mu lififi na mu mubuso wa satani, na kwa twala kwa Mulimum keo a wane kwa Mulimu swalelo tha sili ba ku yola o fumu pamweya naa no kukena na kwi tana okwange.19Cwale,Mulena Agripa,keo no ni emwa ku shwaula e pono no ku wilu; 20kono,kwao ali mu Damasica weli, na mu Jerusalema,na mulitunga lya Judea,na kwa Ichaba,no ni apa eliñusa ngao a bake na ku pilukela kwa Mulim,kutenda e swanelo no ku baka. 21Pelyo libaka a Majuda na ni manga mu tempele na lika ngao ani pae.22Cwale ina amuele tuso tha ku pana kwa Mulimu ku leta na liwa lya pelo,ne eman aku pa upaki kwa anikan ana akulu kweyo na amba ama polofita na Mushe eyimbo itendahala- 23ngao Kelesite mwa nyandisiwa,na ku ikala yo utangi ku yoya ku lifu na ku ambaule eyi no liseli kwa apetu na ku ichaba,''24Paulusi apa namana uku lamwena, Festas keo wamba na lii lya ku taluka,''Paulusi,wa thaluka; etuto thoe tha ku lyanganisa.'' 25Kono Paulusi keo waamba,''koni thaluka kao, mutompehi Festusi, kono na amba ya thikuma na katulo tha ku yubahala. 26Kakuli mulena alimuka eyi inu yoshe; keo naamba na ku tiisa okwaye,kakuli njeko ei ni swanela ku muolekela; kakuli koya tendahalile ku mukunda kao.27We tema a polofita,Mulena Agripa? na limuka ngao we tena.'' 28Agripa keo wa mbela Paulusi,''Mu nako thinyonyo wa twetha ku ni pilula Mukelesite ndi? 29Keo Paulusi oamba ngao,''Na lapela kwa Mulimu,ngao thi piluke nako thinyonyo kepa thile,kowe ofochi kao,naa ani tethetha oshe pelo, aku feke nange, kono nje mawenge ku makaa.''30Keo Mulena oimana,na mubusisi,na Bernise,nao ne kala noo; 31Apa na tunda mukuta,keo aku ambaulitha na ku amba ngao, Uyu munu ka kwite mulandu wa ku ipaiwa kao kapa ku mangiwa.'' 32Agripa keo oambela Festas,''Oyu munu nga tuna mulukulula kakuli aku lombela ngao athe kwa Sizare.''

27

1Apa no ku lukisiwa ngao tu upukele na sisepe ku Italia, mo na paka Paulusi na ma pantiti a mweya mu maata a Juliusi o mulauli no mwanda. 2Mo no tu ingena mu sisepe tho mu liwate no thi tunda Adramitiamu etho no thi shinga ku funduka apobene ku munanga wa Asia. Keo tu tha ku liwate, Aristarko wa Tesalonika mu Macedonia notha netu.3E liiwa no litatamako tu ka fuweka mu mulenen'i wa Sidoni, omo juliasi na ka amuhela Paulusi na sishemo na ku mwitanitha kutha kwa onyi aye ngao a kawane ku babaleliwa. 4Kutundapo ke tutha ku liwate mu muluti wa Sipera, ku nyonga na sooli, kakuli e mepo no thi tu kanitha. 5A po no tumana o ku upuka e liwate kupitela Silisia na Pamfilia, tu ka fueka mi Mira, mulenen'i wa Lisia. 6Omo, no mu liwate tha ku tunda mu Alexandria no thi tha ku Italia. O tu pakamo.7Apa no tuvuwa kanyonyo - kanyonyo pa maiwa mangi mi ku mamaneno tuna ka kuma mu ukalu pepi na Sinidusi mi keo e mepo tha tu kaena ku eketh omwendo, keo tu vuwa mu muluti wa Kerete, ku ku shunga na Salumone. 8Mo tu vuwa ku manyonga na ukalu, kupitela tu kuma pa sibaka thi thaniwa Feya Havenisi. Isali pepi na mulenen'i wa Lasea.9Tu na shimbi nako thingi, e nako tha Majuda tho ku kanokulya thi na piti, keo kwa monahala kwiyapisa onene pa ku eketha o ku vuva. Keo Paulusi o apa e mamela, 10na ku amba, "Alume, Na mona ngao o mwendo tushimba wa makolofalo na masinyehelo makalu, ka ku itele na sisepe, kono na moyo wetu." 11Kono o mukulu no ita mona twala o munahano waye ku mu endithi na miny'o sisepe ku thiya eyo na amba Paulusi.12Kakuli neli ku kala mupepo ku ikala mwelyo liya, o ungi na enda mu sisepe a eleza ku funduka ku tunda mo, mi haiba ndi mo tu ka kuma ku mulenen'i wa Fonikisi, ku kela o mupepo muya. Fonikisi liya mu Kilete, ku topela mukachi ka mbweela mu mwika liiwa na mutulo na mwika liiwa. 13Apa no ku kuya e mepo thiwana-wana ku tunda mu mutulo, keo a buwi a kengela ngao ana wana eyi a nathaele. Keo a yoyola e iendekitho na ku vuwa ku shenyena Kilete, pei na mulundu.14Kono mu ka nako ana ambu a maata no man'asha, a leta e mepo tha mutulo na musila liiwa, ukalisa o ku kuya ku tunda mu sooli. 15E sisepe apa thi kwatiwa na lin'ungwa ngao no thi kwanga ku tha pa mepo, keo tupa kwendithiwa na mepo. 16Tuvuwa mu muluti wa kaoli kanyonyo ke thaniwa Kauda, mu ukalu no tu twetha ku yangwela o sisepe no moyo.17Apa amana okupaka e sisepe no moyo, a kutusisa e miala thaso ku mangitha e sisepe no mu liwate. Mo ne yapa mushekeela wa Siritisi, keo a shelumuna e endekitho yo liwate na ku endithiwa ngeyo. 18Mo tu shimba o mwendelo no ku lwa na n'uli ngao chana mathiku a tateka ku yumbana e itele.19Mu liiwa lyo waatu a vuwi atundisa eibelekitho no sisepe no mu liwate na, makaa oo. 20Apa no tuulwa e litwa lyo liiwa na matungwethi mu maiiwa mangi, mi e n'uli thi kulu thi shi lwitha, e thepo tha kwamba ngao nga mo tuyoyithiwa thina tenekiwa.21Apa na enda e nako thile nje ilya, keo Paulusi o imana mu kachi no avuwi na kwamba, "Alume, nga mono mu ni tethetha, na ku teneka kufuula ku tunda Kilete, ngao tukwate ithi kolofalo na sinyehehelo. 22Pano na mi ambela mu kwate un'amwa, kakuli njeko ku sinyehelwa moyo pa kachi kenu, kono e sinyehelo tho sisepe no mu liwate ambu.23Kakuli o uthiku unapu ngeya e lin'eloi lya Mulimu oyu ne kala naya, oyu kame na lapela - e lin'eloi lyaye mo no li mana lunyonga thange, 24na kwamba, 'Kone yapa, Paulusi. Wa swanela ku kemana potho tha Sizare, na ku mona, Mulimu mu thishemo thaye ona kupa oshe ao a vuwa noo.' 25Mungeyo mu kwate un'amwa, alume! Kakuli na thepa Mulimu ngao mo kutendaala wendi ni omu a ni ambele. 26Kono mo tukakuma pa munvu mu sooli simweya."27O uthiku no ku kwana likumi na une apo wiya, shina omu notu nakeli wa oku noku mu liwate lya Adriatike, mukachi ko uthiku a vuwi akengela nga a shenyena ku mulundu. 28A yelela o unon'i na kuwana a matikanyo makumi meeli; mu ka nako ana, a yelela tungi-tungi na ku wana matikanyo likumi limweya na mutaanu. 29Mone yapa ngao mwendi mo tu ku lenga pa mawe keo a lwethitha manjanga mane kutunda mu lituthi no ku nyima na ku lapela ngao li thile wangu.30A vuwi mona thela nthila tha ku thiya e sisepe na ku shelumukitha a kasepe ka kanyonyo mu liwate, na ku monitha ngao mwa ka lwethitha a manjanga/liankora no kutho. 31Kono Paulusi o amba ku mukulu no masole na ku masole, "Kandi alume a ikale mu sisepe, mu shemwa ku yoyithiwa." 32Keo a masole a mbatulu e miala no sisepe na kuteneka hi ku thikukela.33A malungathiku apa wiya, Paulusi o a thuthuetha oshe ngao alye ilya. O amba, "Lino liiwa lyo no likumi na mane muli pa ku libelela nje na kulya ilya-njeko ethi mu nali. 34Keo na milomba mu ku tapele ilay, kakuli kwa utokwa kutenda ngeyo ngao mu yoye. Kakuli njeko shiwa o mweya mbo ngwa uki shiwa omweya ku mutwi waye." 35O mana ku amba ethi, o shimba ithima na ku ku tumela kwa mulimu oshe a na mono. Ongomauna e ithima na ku tateka kulya.36Keo oshe na thuthuwethiwa nao keo alya ilya. 37Mo no twikala twa 276 anu mu sisepe. 38A manisa kulya ya kukwana, na lelupitha e sisepe baken'isa ku yumbela o uloto mu liwate.39O mushinonga, na shemwa ku lemuha o mulundu, kono mo na mona liko no likwata likamba, keo a ambaulu endi atwetha ku ka fuweka e sisepe muya. 40Keo a mbatula a manjanga/liankora na ku thiya mu liwate. Mu nako ethi amanguna e miala no ku mapala no ku thiululithanga na kwi mekela ku mepo e theiili ethikulu no potho; na ku liba ku liya. 41Kono e sisepe thi ka kulenga pa muuwa na ku fuwama. e lituthi lyo potho li kakatela njena ku thi fuwama, eli tuthi lyo ku nyima lichokauka baken'itha maata no man'asha.42O mulelo no masole ngao aipaye a mapantiti ngao ko ku ne kala wa kuyowa na ku panda. 43Kono a mulauli no mwanda mo na thaela ku yo yitha Paulusi keo o atenekitha o mulelo wo; na ku laela ngao a twesa ku yowa a yomboke weli na ku ka kuma pa mulundu. 44Keo alume a na thialela a kon'eele, a mweya pa mapala, a mweya pa itele ku tunda mu sisepe. Mi nthila e thi no ku konahala ngao toshe no tu ka kuma pa mulundu.

28

1Hapano tulethiwa thiwana,Keo tuyuba ngao hwtho yholi thaithaniwa Meleta. 2Haminyo litunga katuhamwelile hambukao, kono natumbula mulili nakuta ha mwele toshe muliba nomvula nokwatehela kuloka hasihenge.3Keo Paulusi otha kukachiya lyanda thaikunyi ikukutu nakuiyumbela mumulilo, bakeñisa oku enyana keo kutunda mili mu mulilo naku kuku thingathingela kulikaha lyae. 4Aminya litunga apa namona eliyoka linyethaela kulikaha lyae,keo akuambaulisa, ''Shemwa oyu mulume lipondo ponyiko napanduka muliwate, Ekatulo nokuluka kathi mulumele tha ngao ayoye.''5Kono keo onyungumunena eliyoka mu mulilo mi neli hemwa kumutenda unyangunyu. 6Anu mwana tatela ngao mwathimba kapa kungwela mabu pashi na kufa. Kono hapa namutopeela panako thile naku mona ngao njeko eiitendahala okwaye,keo aiipula eminahano thoo na kuamba ngao neli mulimu.7Pepi nomo naikala mono kuikala mi vuu thamukulu oo sooli sa mulume olithina lya Paulusi. Naye notuhamwela thiwana nakutupaka muthioo thae maiwa mahatu. 8Nekutendahala ngao Publusi mwana tumbeka olutu naku sulula unyinga. Paulusi apa natha okwae,keo olapela nakumupaka omakaha,na kumu yoyitha. 9Mumanyima neikutendahala,anu oshe naikala omo musooli nakola keo awiya nakuayoitha. 10Keo atukuteka nalikute likulu onene.Otukutukithetha kufuhula,keo atupa einotusaela.11Makwethi maatu apa napwa mono twenda muthithepe enako nobumbi mu sooli,esi sepe tha Alexandria,na milimu nothovu, thili kulituthi. 12Apa notufuhula keo tuka kuma mumuleneñi wa Sirakutha netuka othamo maiwa maatu.13Apa notufuhula keo tuka kuma mumuleneñi wa Regio. Mumanyima noliwa limweya eemepo nombwela keo thifuka,Mumaiwa meeli keo tukafweka mu muleneñi wa Puteoli. 14Omo notu kawana alumeli keo atulomba ngao tuothe noo maiwa mutaanu na meeli. Mwethi thila keo tuwiya ku Roma. 15Kutunda apo alumeli,apa namana kuyuba eyetuu,keo awiya kuku wana netu pamuthika uithaniwa Appiusi napamanweno nowala mahatu.Paulusi apana wana alumeli keo olumba Mulimu naku kwata undume.16Apa netuingena mu Roma,Paulusi keo amuitanena kuiikala yofoti ma musole nomumamela. 17Apa nekupita mahiwa maatu Paulusi keo oithana akulu nomajuda. Apa nakuwana pamweya,keo wambela,''Mwapange,shiwango kana shitenda thinu thakulwitha oo machaba kapa thitho tha kanyakuletu.Nenitwaliwa wendi lipanditi mu Jerusalema mumakaa no Maroma. 18Apa namana kumuipaula,keo hainga kuni lukulula,kakuli nahemwa kuniwana namulandu ooouuswanela lifu.19Kono Majuda apa nakana,keo nikakubiya kwa Caesar, hithiñi ngao mwendi ni kwate iambo yakumangitha apange. 20Pelilibaka,lyonyiko nimiithaena ngao ni mimone na kuambanenu,bakeñitha ee sepo thaana a Isilaele nina mangiwa elii liwenge.21Keo a muambela, ''kwatwa shiamuhela mañolo atunda ku Judea aa amba yoyambo yoye, nakwapoye njeko oyu nowiya kuamba thiambo thinyangunyu kuamana noye. 22Kono twasaela kuyuba okoye omuhupulo oye,kakuli twalimuka ngao ethi tuto tho ukwenuheli thalwitha koahe koshe.23Apa namukela eliwa,keo kuwiya angi muthio thaye.Keo opititha ethi ambo okoo,na kupa upaki oo mubutho wa Mulimu. Keo olika kwaseswetha ya Jesu, Naya mulao wa Mushe nou wa polofita,kutunda oma sikusiku kutwala oo mangolangola. 24Amweya mwaneitana mweyo yambo neiambiwa,kono kono amweya nehimwa kuitana.25Apa nakwaanga kukuyuba,keo afunduka munyima tha Paulusi kuamba eliii; ''Omepo Thikenu nethiamba thiwana kwa mupolofita Isaya kwaka nyakulyenu. 26Keo oamba, 'Othe kwaanu nakukaamba ngao,''Kuyuba momuyuba kono muyemwa kuyubithitha;na kumona momumona kono muyemwa kumonithitha.27Kakuli emichima thaa anuu thina piluka utimbi,ha matwi oo njekuyuba,ana thimi nameo ooo. Kono atwetha kumona nameo oo,nakuyubaa namatwi oo, na michima thoo kuyubithitha na kupiluka, keo natwetha kwa yoyisa.''28Keo,mulimuke ngao ee puluso tha Mulimu,thina tumiwa mulitunga,kame mwatethetha. 29Apa namana kuamba eiyambo amajuda keo atha.Mwana kwata likañi mukachi koo.30Paulusi mwana ikala ilimo iili muthio thokuikela,kame mwana amuhelanga oshe aa naa wiyanga okwae. 31Mwana kuwela yo mubuso wa Mulimu na kuluta ya Mulena Jesu Kelesite naundume nombula ku kwangithiwa.