Bible

Matendo ya mitume

1¹Kitabu kia cha kiraa nngilekiandika, Theofilo, ngeamba aya ose piu Yesu aleansa irunda na ifundisha, ²Mpaka mfiri fee valemwiria foo dokaa. Ili holi liveli ni baada kamedua amri ihitia Roho Mtakatifu kwa mitume vaya alevatala. ³Kashike uya ukiva uya wakwe, Fee ni alelolikana kwa mwavo kali na wari hokutosee na findo filemtambulisha fingi femshuhudia. Namu mfiri arobaini alejirora kwa mwavo, na nialeteta ihusu umangi wa Abaa.⁴Kali kekomana navo lee, alevavia vataukie Yerusalemu, hatakuto vavete kwa ajili ya ahadi ya Abaa, iya aleamba, ''Mleishua iduka kwakwa ⁵lee Yohani nialeininga marina kwa mringa, hatakuto mweiningwa marina kwa Roho Mtakatifu katika mfiri see ngididi.''⁶Na weri uya vaveli handu hami valembesa, ''Abaa, weri uhou ni uya wevauria israeli umangi?" ⁷Fee kavavia, ''Nikisha kwa mwanu imanya weri au majira ambao Abaa amekusudia kwa mamlaka akwe mweni'' ⁸''Hatakuto mweiria ngaro, weri uya Roho Mtakatifu kashikeikaa doka ya mwanu, na nyue mweva magoviro vakwa kose katika Yerusalemu, Uyahudi wose na samaria hadi mwisho wa uruka.⁹Abaa Yesu kashike iamba iyo ose, weri uya veambulia doka, na isie likashingia vatamlolee na meso a wwavo. ¹⁰Weri uya veambulia doka undusha mnu keenda, ghafla, vandu vavili valeimuka katikati ya mwavo vaverere nguvo njewa. ¹¹Valeamba, ''Nyueni vandu va Galilaya, nikili muimusi hauti mweambulia doka kwa Abaa''? Yesu shuu aleenda doka kwa Abaa nieuya kutokuto shakundu mlelolea keenda fo doka kwa Abaa.¹²Nilo valeuya Yerusalemu iduka haya kidongeni cha mzaituni, nawo ili kufuhi na Yerusalemu handu hete mwendo wa mfiri wa sabato. ¹³Vashikeshika valeenda ghorofeni handu haya vaveliuma novo ni etiri, Yohani, Yokubu, Anderea,Filipi, Tomaso, Bartalome, Matayo, Yakubu kona wa Alfayo, Simioni Zelote, n Yuda kona wa Yacubu; ¹⁴Vose valerana vakava kindo kimi, kwa juhudi vaveli vehemba, pamoja na vohovo kuvete fo vafele Maria maya Yesu, na vana mae.¹⁵Katika mfiri sia hosia Petiri nialeimuka katika ua vanamae, sha vandu 120, keamba, ¹⁶Vanamae, ni iveli niloli maandiko ashike amba kiraa Roho Mtakatifu aleamba kwa ihitia momu wa ma Daudi imhusu Yuda, ambae alevarora vaya valemraa Yesu.¹⁷Namu fee niaveli mwanamaya motu na nialeiria ifungu lakwe la faida ya huduma ihoi.'' ¹⁸(Kahindi mndushu hoshu nialeula kimshanda na besa iya valemningia na hokuto nialetona kesongora mtueshii, moo ukabarika maula ose akaduka njaa akabusuka. ¹⁹Vose valekaa Yerusalemu valeishua iliholi, na hokuto kimshanda kia vakakiamkua kwa kiteto cha mwavo ''Akeldama'' ili holi ni mteme wa samu?)²⁰Kuya kitabuni cha Zaburi kilikiandike ''sia handu akawe have ni handu vasama, na vatamruhusu hata umi akwe hoo'' na varuhusu mndu ungi airie nafasi iya yakwe yeongeza.''²¹Kwakuto ni muhimu, namu kuvete msero umi avelinasue, weri uya Yesu aledukia na ihita katikati ya motu. ²²Iansia iininga rina Yohani hadi mfiri uya valemwiria doka, ni lasima ave ngoviro wa uruka shii pamoja na sue. ²³Vakavavikia mbele vasero vavili, Yusufu vemwamkua Barnab, ambao see valemwamkua Yosto na Mathia.²⁴Vo valehemba veamba, ''Ife, Abaa uishi ngoo sa vandu vose, kwakuto turora ni ungayu kati ya va vavili umwori umtale ²⁵airie nafasi katika huduma ya utume, ambao Yuda nialerunda uvishwa na ienda handu hakwe.'' ²⁶Vakakaba kura kwaajili ya mwavo na kura ikamwelea Mathia ambao vakamvalia na vaya ikumi na umi.

2¹Ishikeshika mfiri uya wa Pentekoste, vose vaveli handu hami. ²Ghafla ukadukia mtikisiko iduka doka kwa Abaa shamkumaa uvavi, ukaishura numba iya yose vavelitamile. ³Hokuto sikavadukia ulimi, sha ulimi sa ngaa sagawa nyika, sikaka doka ya mwavo kila umi wa mwavo. ⁴Vose vakaishuriwa na Roho mtakatifu na vakaansa iamba kwa kiteto kingi, shakundu Roho alivaininga iamba.⁵Kahindilee kuvete vayahudi vavelika Yerusalemu, vemhemba Abaa, iduka kila uruka doka ya uyana uu. ⁶Mtikisiko sohoso tushisiishwa, irundu la vandu likakaa handu hami vakava valeihova namu kila umi nialeishwa kiteto chakwe mweni. ⁷Valeambua na iriwa, fo vakaamba, ''Niloli iva vose valiteta shi Vagalilaya?⁸Nikili sue tweishua, kila umi na kiteto kia tulevonika nacho? ⁹Waparthia, na Wamedi na Waelamu na vo vekaa meso Mesopotamia, Uyahudi na Kapadokia, na katika Ponto na Asia. ¹⁰Katika Firigia, katika Misri na ho libya hata kirene na venu vaya vaduka Rumi. ¹¹Vayahudi na vaongofu, wakirete na vaaraabu tutevaishwa vetete kitevo chamotu ihusu rumate sa ewesa wa Abaa''¹²Vose valeriwa na iriwa, vaveliviana voveni kwa veni, ''ihoi yeete maana yovi?" ¹³Hatakuto vengi valemdengeria veamba, ''Iva hova vamerita wari''¹⁴Hatakuto Petiri aleimuka na vaya kumi na moja, kateta kwa sauti kavavia, ''Vandu va Yudea na vaya vekaa ihakuti Yerusalemu, ili holi limanyikane kwa mwanu hotanieni kwa makini mateta akwa. ¹⁵Vandu va hova tevamemanya shakundu mwishi, namu weri uhou ni saa isatu kangama.¹⁶Hatakuto iliholi lileambwa kwa ihitia mkimbi Yoeli. ¹⁷Yevaa katika mfiri sa mwishi, Abaa niemba, ''ningebua Roho wakwa kwa vandu vose. Vana vamotu na vashiki va mwanu vedua ukimbi, valolea iotea.¹⁸Hokuto doka ya vatumishi vakwa na vatumishi vakwa va kifele mfiri so hoso, ningebusua ngoo yakwa navo velafiraa. ¹⁹Ningerara findo feriwa fo doka na ishara shii urukeni, samu, ngaa, na musu weduka foshii.²⁰Na ruva veliilasha live mlema, na mweri ukava samu kabla itashs sikukuu yeriwa ya Abaa. ²¹Yeva le uyaeliamkua rina la Abaa nieokaka.²²Vandu va israeli hotanieni mateta iya hoa, Yesu wa Nazareti, mndu alerorwa na Abaa kwa mwanu kwa irunda la mwanu na iriwa, na ishara ambao Abaa ihiti fee katikati ya mwanu, shakundu nyue veni mwishi. ²³Namu kwete mpango uveli uitobire tangu kiraa na imanya la Abaa, aleduliwa,na nyue, kwa mavoko avandu vavishwa mlemtikinya na imuwaa. ²⁴ambao Abaa alemtosa, kuaria ivaviwa la mauti kwakwe namu teileva kwakwe vamtawala na wo howo.²⁵Kwakuto Daudi niavelimwamba imhusu fee, ''Ningilemlolea Abaa mfiri sose mbele ya chamu chakwa, fe nialikivoko chakwa cha kulio kwakuto hokuto tevengiserisa. ²⁶Kwakuto ngoo yakwa ni ilekunda na ulimi wakwa ulefanywa ukakunda. Hokuto see moo wakwa weka katika ukarii.²⁷Teweitelea nafsi yakwa iende kusimu, wala teweruhusu mtakatifu wafo aboe. ²⁸Ife wajirora kwakwa mko wa usima, wengirundia ngilolee ikunda mbele ya chamu chafo.²⁹Mwanamae, mweidima iteta kwa ukarii imhusu auya motu Daudi, Fee nialefaa na irikwa, na kilome chakwe techelolikana nasue hata mfirisi hosi. ³⁰Kwakuto, niaveli mkimbi na nialemanya kwamba Abaa niamehaba kwa ihaba lakwe, kwamba niembikia umi katika ubarika wakwe haya kitenguni cha enzi. ³¹Nialelilolea ili holi kufuhi, na kaamba ihusu iruka shiila Kristo, namu tevalemtelea shii kusimu, wala moo wakwe teuleboa.''³²Yesu shuu, Abaa alemdua shii, ambao sue vose ni mangoviro. ³³Kwakuto weri uya valemwirilia katika kivoko cha kulio wa Abaa, kameiria chadi ya Roho Mtakatifu iduka kwa Abaa, fee nialelesa ahadi ihoi, ambao nyue muweri na ilolea.³⁴Namu Daudi taalehaba ienda doka kwa Abaa, hatakuto nialeamba, Abaa nialeamba kwa Abaa wakwa.'' ³⁵tamia kuvoko chakwa cha kulio, hadi ngivaundie mambuya vavo vave kitengu cha matende afo. ³⁶Kwakuto numba yose ya Israeli imanye kwa loli Abaa alemwitobira ili fe ave Abaa na Kristo, Yesu shu ambao mlemtikinya.''³⁷Kahindika vashike kuto, vakakorwa fo ngooni kwa mwavo, vakambia Petiri na mitume vengi, ''mwanamae tukarunda choiki?'' ³⁸Na Petiri, kambia, ''Tubuni na mwiningwe rina, kila umi wa kwa mwanu, katika irina la Yesu Kristo kwa ajili ya msamaha wa mbiao sa mwanu, na mweiria bakishishi ya Roho mtakatifu. ³⁹Namu fo kwa mwanu ni ahadi na vana va mwanu na vaya vose vavili vali kwasha, vandu vengi sha kundu Aba wa motu alevaamkua.''⁴⁰Kwa mateta mengi alealolea na ihemba, keamba ''Jidueni mduke katika ubarika uhou uvishwa.'' ⁴¹Nikuto vakairia mateta amwavo na iiningwa rina, hokuto vakaishuriwa mfiriso sha vandu elfu isatu. ⁴²Vakaendelea katika mafundisho a mitume na ishirikiana, katika eya mkate na ihemba.⁴³Uova ikaishwa kwa kila mndu, na iriwa lingi na ishara sikarundika ihitia mitume. ⁴⁴Vose valeamini vaveli handu hami, na iva na findo fose handu hami. ⁴⁵na valekumba findo na urisi wa mwavo na igawa kwa vose idukana na shakundu kila umi aori⁴⁶Hokuto mfiri baada ya mfiri valeendelea vete lengo limi katika hekalu, na valeya mkate kaa kwa vandu, na valeshirikiana cho vakundini na kwa unyenyekevu wa ngoo. ⁴⁷Valemhemba Abaa na vakava na kibali na vandu vose Abaa alevaishuria mferi kwa mfiri navo vaveliokolewa.

3¹Kahindi Petiri na Yohani vavelienda hekaluni weri wehemba, saa tisa, ²Mndu fulani, ali kilema iduka ivonika lakwe, vavelimukutika kila mfiri, na vavelimrara ho ihekoni la hekalu veamkua ushaa, ili aidime ihemba sadaka iduka kwa vandu vavelienda hekaluni. ³Kashike ivalolea Petiri na Yohani veseria kufuhi na na ihite hekaluni, nialehemba sadaka.⁴Petiri, kamdulia meso, vali kimi na Yohani ni aleamba, ''tuambulie sue.'' ⁵Kilema kavaambulia, kakolea kwete kindo chose kia eidima iiria kwa mwavo. ⁶Hatakuto Petiri nialeamba, ''besa na sahabu ini tengete, hata kuto kia ngilinacho nicho ngekuninga ife. Iduka na irina la Yesu Kristo wa Nazareti Tambuka''⁷Petiri kamuiria na kivoko chakwe cha kulio, na kamwiria doka, weri uya houya matende akwe na fo ndi kwakwe mafuheni kukava na ngaro yeenda. ⁸Karunduka doka, mndu kilema aleimuka na kaansa itambuka, katika hekaluni vali vose na Petiri na Yohani ketambuka, na irunduka runduka, na kemhemba Abaa.⁹Vandu vose valemlolea ketambuka na vakamhemba Abaa. ¹⁰Vakamanya ni mndu uya avelihemba sadaka haya ihekoni veliamkua ushia, uya wa hekalu, valeishua na iriwa na istajabia idukana na kindo kia cha dukia kwakwe.¹¹Shakundu aveli amevairilia Petiri na Yohani, vandu vose weri umi vakatishilia inumbeni veliamkua ukumbi wa suelemani, veriwa mnuu. ¹²Petiri kashikelolea ili, fe kavajibu vandu, ''Nyue vandu va Israeli, nikili mliriwa? Nikili mwahundusira meso amwanu kwa motuu, shali sue twamninga ketambuka kwa ngaro sa motu sue veni au uchaji wa motu?¹³Abaa wa Ibrahimu, na wa Isaka na, na wa Yakobo, Abaa wa auyasa motu, niamtosa doka mtumishi wakwe Yes. Ishu hoshu nife ambao mledua na imraa mbeya chamu cha ma-Pilato, japo fe niaveori amlekelee kuto aukie. ¹⁴Mlemlea Mtakatifu na uya ete haki, na badala yakwe mveori uya ebwaa alekelewe.¹⁵Nyueni mlemuwa Mangi wa uzima, ambao Abaa alemrukua iduka kwa vandu vamefaa. Sue ni magoviro vailo holo. ¹⁶Kahindi, kwa imani katika rina lakwe, mndu shu mumuweni na immanya, valemrundia ave na ngaro, imani ambayo yehitia kwa Yesu yamninga fee afya ihoi ili kamili, mbele ya mwanu nyue vose.¹⁷Kahindi lee, mwanamae, mgiishi mlerunda lia mlivatiri, ni kutohe valerunda viongozi va mwanu. ¹⁸Hatakuto findo Abaa aletangulia ivavia kwa momu sa vakimbi vose, lee Yesu shu nieliswa ukivaa, kahindi ni chashika.¹⁹Kwakuto jihembeeni na mhunduke, ili kwamba mbiao sa mwanu siduliwe kabisa, ili sishe weri we ishua undusha idukana na ivafoo la Abaa. ²⁰na aidime imtuma Kristo ambao niamemaishakuliwa kwa ajili ya mwanu, Yesu.²¹Nife uya ambao ni loli doka kwa Abaa vamwirie mpaka weri weurua wa findo fyose, ambao Abaa alefiteta lo kiraa kwa momu sa vakimbi vatakatifu. ²²Ni loli Musa nialeamba, Abaa niemwirilia mkimbi sha nii iduka kwa vana mayo. Mwemhotania kila kindo ekuvieni nyue. ²³Yedukia kwamba kila mndu etehotania kwa mkimbi ishohosho vemwangamiza kabisa aduke vanduni.²⁴Niloli, na vakimbi vose idukia Samweli na vaya valemduvisa baada yakwe, valeteta na iamba mfirisi hosi. ²⁵Nyueni ni vana va vakimbi na va agano ambalo Abaa alerunda kimi na vasahoyo, shakundu aleamba kwa Abrahamu, 'katika ibebere lafo familia sose sa kunu urukeni sabarikiwa. ²⁶Ikava Abaa kashike imwirilia mtumishi wakwe, nialemtuma kwa mwanu kwansa, ili akubarikini nyueni kwa ihunduka la mwanu, iduka kuya uvishweni kwa mwanu.

4¹Weri uya Petiri na Yohana vaveliteta na vandu, makuhani na valinzi vahekalu na masadukayo valemshelea. ²Vaveli valesua mnu namu Petiri na Yohan vavelivafundisha vandu ihusu Yesu na iamba iruka kwakwe iduka kwa vandu vamefa. ³Valevaraa na ivavikia veroni hadi ili la ng'amaingi kang'ama iyo ile iduvisa, namu iveli imeshilia kwakwaini. ⁴Hatakuto vandu vengi valeishwa ujumbe uya valeaamini na idadi ya vasero valeishua ujumbe uya vakaamini vavelisha elfu tanu.⁵Namulee ishikeshika kangama mfiri uya uleduvisa hokuto vatue va mwavo, vameku na veandika valivose valekuumbira Yerusalemu. ⁶Anasi kuhani myue naveliho, na Kayafa na Yohani na Iskanda, na vose vaveli vanamae na kuhani mtue. ⁷Vashike ivavikia Petiri na Yohani katikati ya mwavo, valevavesa, ''kwa uwezo wovi, au rina lovi mwarunda iliholi?"⁸Hokuto, Petiri kali niameishwwa Roho mtakatifu, kambia, ''nyueni vatue va vandu, na vamekuu, ⁹Kwakolea sue mfiri wa linu valetuvesa ihusu kindo kiya kisha charundika kwa mndu avelwele, nikwanamna yovi mndu shu alerundiwa na iva msima? ¹⁰Iloholo le hatelimanyikane kwa mwanu na kwa vandu vose va Israeli, lee kwa rina la ma-Yesu Kristo wa Nazareti, ambao mlemtikinya, nafe Abaa kamrukua kamdua kwa vandu vamefaa, ni kwa mko wakwemndu shu hoshu aimuka hambele ya mwanu kameva msima wa afya.¹¹Yesu Kristo ni iwe ambalo nyue vejenga mlelilea mkalisarau nalo lilevikwa live iwe itue la pembeni. ¹²''Tekwete wokovu weduka kwa mndu, ungi uya wose piu. Namu tekwete rina lingi shi ya mbingu valevaininga vandu, ambao kwa loholo tweokolewa.''¹³Kahindi vashikelolea ukari uya wama Petiri na Yohani na vakavamanya vaveli vandu vakawaida tiki vetet kisomo, valeriwa, vakamanya lee Petiri na Yohani vaveli na Yesu. ¹⁴Namu valemlolea mndu uya aleihorwa, aveliimusi navo, tavavete kindo cheamba idukana na loholo.¹⁵Hatakuto, vamema ivaamrisha mitume vaukie mbele ya mkutano wa baraza, valeteta vo veni kwa veni. ¹⁶Veamba, tukavarundia choiki vandu va hova? Ni loli kwamba kindo chetunga tukariwa charundika ihitia kwa mwavo vameishwa vandu vose vekaa ha Yerusalemu telweidima ililea ilo holo. ¹⁷Hatakuto ili lee kindo kihoki kitasambae kwa vandu vengi etesia tuvavie vataambe seke rina ili holi kwa mndu ungi see. ¹⁸Vale vaamkua Petiri na Yohani numbeni na ivahongolea vate kabisa vataambe au ifundisha kwa rina la Yesu.¹⁹Hatakuto Petiri na Yohani valevajibu na ivavia, ''Kwakolea ni undusha mesoni kwa Abaa ikuishueni nyue kuliko Abaa, rukumieni nyue ni veni. ²⁰Namu sue tetweidima itelea iamba findo fose tulelolea na iishwa.²¹Ikava vamevahongolea sana Petiri na Yohani, valevatelea vaende, tevalelolea kindo cheva sababishwa vavakabe, namu vandu vose vavelimhemba Abaa kwa kia kilerundika. ²²Mndu uya aveli amehirwa niavete umri washika sha miaka arobaini kutii.²³Vashike ivatelea, Petiri na Yohani valesha kwa vandu va mwavo na ivavia ose ambao makuhani na vameku vaveli valevavia. ²⁴Vashike iishwa valekaba kelel weri umi vose kwa Abaa wa mwavo veamba, ''Abaa ife uleitobira fo dka na kunu urukeni, mringa wingi na fyose filifo kati kwakwe. ²⁵Ife ambao kwa Roho Mtakatifu, kwa momu wa ma auya motu Daudi, mtumishi wafo niuleamba, ''Nikili vandu va mataifa varunda iharibu, na vandu vafikiria kindo kitevaa?"²⁶Vamangi vakunu urukeni vajiitobira kwa pamoja na vaya vetawala vakake kwa pamoja doka ya Abaa na doka ya masiha wakwe.''²⁷Ni loli, Herode na Pontio Pilato, pamoja na vandu va mataifa na vandu va Israeli, valekuumbira kimi katika mri u hou doka ya mtumishi wafo mtakatifu Yesu, ambao ulemfia mafuta. ²⁸Valekuumbira handu hami verunda aya ose kivoko chafo na ikunda lafo uleamba tangu kiraa kabla atadukia.²⁹Kahindi, Abaa ambulia shakundu vetishia na uvaininge vatumishi vavo vaambe iteta lafo kwa ukari wose. ³⁰Ililee kwaoroa kivoko chafo vahoe, ishara na maajabu fiidime isukia ihitia kwa rina la mtumishi wafo mtakatifu Yesu'' ³¹Vashikemaa ihemba handu haya vaveliimusi likadingiswa na vose vakavaishura kwa Roho mtakatifu na valeteta iteta la Abaa kwa ujasirii.³²Vandu vengi ya vaya valeamini vavete ngoo imi na moyo umi, na tekwete hata umi avete kindo chakwe aleamba ni chakwe mweni, badala yakwe valevikia fyose five fafose. ³³Kwa ngaro ndue mitume vaveliamba ungoviro wa mwavo imhusu Yesu na iruka na iruka lakwe, na neema ndue iveli doka ya mwavo vose.³⁴Tekuvete mndu wose findo fyakwe vilebungua, namu vandu wose vavete makaratasi a vivanja au numba, valefikumba na innde besa ya findo fya fose fia valefikumba. ³⁵na ifivikia shii matendeni a mitume. Na valegawana mlingano sawa kwa kila muumini, idukana na kila umi shakundu aveori.³⁶Yosefu, mlawi, mndu aduka kipro, valemninga rina la Barnaba na mitume (iyo hoyo yeambwa ni kona wa faraja) ³⁷Kaliete mteme, alelikumba na innde besa, kasivikia shii ya matende a mitume.

5¹Kwakuto, mndu umi vemwamkua Anania, na Safira mfele wakwe, valekumba uraa wa mbora ya mwavo, ²na kakwama uraa wa besa iya valekumba (mfele wake nafe na veliishi kindo cho), na kannde ura uya valesara na iivikia matendeni kwa mitume.³Hatakuto Petiri nialeamba, ''Anania, nikili mrimu auishura ngoo iya fo kwaamba mboru kwa Roho mtakatifu na ikwama ura wa mbora ya mteme? ⁴Weri uya litamekumbwa, teliveli ni mbora yafoo? Na likamekumbwa, telivelise doka ya uamusi wafo? Kivelikuta ifikirie kindo cho hocho ngooni kwafo? Teumevalemba vandu, bali wamlemba Abaa.'' ⁵Vashike iishwa mateta aya hoa, Anania nialewa shii na ifaa. Na uova wingi ulevashelea vose vaveliishwa ili holi. ⁶Vanake vakasha na imwikia sandeni, na imkamata njaa na imrika.⁷Ishike sia sha masaa atatu kuti, mfele akwe nialehita fo numba, nafe taashi ni choiki chadukia. ⁸Petiri kambia, ''Ngivia kwakolea mlekumba mteme kwa besa so hoso'' kaamba ''Ye tulekumba kwa besa so hoso''⁹Hokuto Petiri kambia, ''Chava kuta mwakubaliana mli kimi imnengena Roho wa Abaa? Ambulia utava sia sa vandu vanemrika mmi afo hosi ha ihekoni, nafe valekutika na ikukamata njaa.'' ¹⁰Dakika iya hoya kawa matendeni kwa Petiri, kafaa, na vanake vaya vakahita numba vakamkolea amefa. Vakamkutika na imkamata njaa, na imsumia kufuhii na mmi akwe. ¹¹Uhova wingi ukawashelea vandu vaya vose va kanisa na doka ya vose valeishwa findo fi hofi.¹²Ishara ngingi na maajabu vivelivadukia baadhi ya vandu ihitia mavko a mitume. Vali vose katika inumba lia la ma-Suleimani. ¹³Hatakuto, tekuvete mndu ungi avete ukari weiduvisana navo, hatakuto, valeiningwa heshima ya doka na vandu.¹⁴Hatakuto seke, vaumini vengi vaveliongereka kwa Abaa, vasero na vafele vengi valeongereka. ¹⁵na seke lee valevakutika vandu valwele fo mtaeni na ivarara fitaheni na fitenguni namu Petiri weri kahitalee, kirinje chakwe kisoke doka ya mwavo. ¹⁶Hokuto see, vandu vengi valesha iduka mri sa sileusunguka Yerusalemu. vavaindele vandu valwele na vaya mrimu alivasumbua, na vose valehoa.¹⁷Hatakuto kuhani mtue nialeimuka, na vaya vose avelinavo (navo vaveli vadini ya masadukayo); na valeishwa wivu. ¹⁸Valeora mavoko amwavo vevara mitume na ivavika veroni moja kwa moja.¹⁹Na ishikeshika mashanja kona wa Abaa nialerua iheko la veroni na ivarora shakundu veduka njaa na iemba, ²⁰''Endeni, mneimuka hekaluni na ivavia vandu mateta ose a uzima u hou'' ²¹Vashikeiishwa ili holi, valehilia hekaluni weri wakang'ama churu na ivavia. Hatakuto, kuhani mtue nialesha na vaya vose aveli navo na iamkua mkutano wose piu, na vameku vose vaya va Israeli na ivatuma kuya veroni vanevannde mitume.²²Hatakuto vatumishi vaya valeendalee, tavalevakolea kuya veroni, valeuya na idua taarifa. ²³''Twakolea vero ni ilingishinge undung'usha salama na veringa vali ihekoni vaimusi, hokuto tushikefungua, tetulekolea mndu fo numba''²⁴Kahindi weri uya Jemedari wa healu na makuhani vatue vashike iishwa mateta iya hoa. Valeingiwa na wova wingi kwa ajili ya mwavo vewasa chevakuta kindo kihoki. ²⁵Hokuto umi kasha na ivaviia, ''vandu vay mlevavika veroni hovo valifundisha hekaluni vandu''²⁶Hokuto Jemedari nialeenda kimi na vatumishi, na vakavannde, hatakuto bila innde fujo, namu valevaihova vandu vevakaba mawe. ²⁷Vashike ivande lee, valevavikia mbele ya mkutano kuhani mtue kavavesa ²⁸keamba, ''Tulevavia mtavavie kwa rina il holi, na bado mwaiishura Yerusalemu kwa ivafundisha jutotiki, na ikunda ituindele samu ya mndu shu hoshu doka ya motu.''²⁹Hatakuto Petiri na mitume valejibu ''Niloli tumwishue Abaa kuliko vandu. ³⁰Abaa wa mauya motu nialemrukua Yesu, uya mlembwa, kwa imtosa doka ikitini. ³¹Abaa niale mkunda mnu na imwiria kambikia kivoko chakwe cha kulio, na imbikia ave mtue na mwokozi iduka isamehe kwa Israeli, na msamaha wa mbiao. ³²Sue nimangoviro wa findo hofo, na Roho Mtakatifu, ambao Abaa nialemdua kwa vaya vemwishua''³³³⁴Hatakuto farisayo vemwamkua Gamalieli, mwalimu wa sheria, ambao vandu vose vemheshimu, aleimuka na idua hamri mitume vose vaduliwe njaa kwa weri ufuhi.³⁵Hokuto kavavia, ''Vasero va Israeli, veni na utuu na saa kia mwori ivarundia vandu vahova. ³⁶Kwakuto kira sia silehitalee, Theuda aletua doka na kadai iva mndu mtue, na vandu vengi sha miainya valemduvisa. Valembwa, na vaya vose vavelimwishua valetawanjika na vakateka. ³⁷Ikava mndu shohosho, Yuda mgalilaya, aleimuka mfiri uya we isabu vandu, katoka vandu vengi numa yakwe. Nafe see nialeteka na vose vaya vaveli mwishua vakatawanyika.³⁸Kahundi ningakuvieni, mtakae na vandu va hova na mvatelee veni, kwakuto, kwakolea utaratibu uhou au rumate ihoi niya vandu yekiriwa. ³⁹Hatakuto kwakolea ni ya Abaa, temweidima iilea, chedukia iva idukia mlishindana na Abaa.'' Kwakuto, valeshawishika na mateta aya akwe.⁴⁰Hokuto valevaamkua ,itume kuya nmba na ivakaba na msenge na ivaanrisha vataambe kwa rina la ma-Yesu, na vakavatelea vaende sa mwavo. ⁴¹Valeukia haya mbele ya mkutano vakundi namu valelolikana shali valiteseka na isarauliwa kwa ajli ya rina lo holo. ⁴²Kwakutolee, kila mfiri, fokati hekaluni na iduka numba hadi numba valeendelea vevavia na ihubiri kwamba Yesu ni masihi.

6Kahindi mfiri si hosi, weri uya moshivirwa vaveliongereka, valehongoa vayahudi va kiyunani lileansa doka ya vaebrania, namu vamkamkusi vamwavo valevatekwa kwa ivaininga chao cha mwavo cha kila mfiri.²Mitume vaya ikumi na vavili valevamkua irundu lose la moshivirwa na iamba, ''Ni kisha kwa motu itaa iteta la Abaa na irundia mesanitiki kwi. ³Kwakuto, mwanamae, taleni, vasero saba, iduka katikati ya mwanu, vandu vesha, vete ngoo ngisha na hekima, ambao tweidima ivainingia huduma ihoi.'' ⁴Na sue, tweendelea tiki twehemba na twelihudumia ineno lia.''⁵Hotuba ya mwavo mkutano wose vakakunda, kwakuto, vakamtala Stefano, aveliishile imani na Roho mtakatifu, na Filipi, Prokoro, Nikanori, Timoni, Parmena, na Nikolao, mwongofu aleduka Antiokia. ⁶Vaumini valevande vandu va kwa mitume, valehemba na baadae vakambikia mavoko amwavo.⁷Kwakuto, iteta la Abaa likasambaa, na moshivirwa vengi valeongereka fo Yerusalemu, na makuhani vengi vakaiishwa imani iya;⁸Na stefani, aveliishule neema na ngaro, niavelirunda findo finga vandu vakariwa, na ishara ndue katikati ya vandu. ⁹Hatakuto vakadukia baadhi ya vandu vanachama va sinagogi veliamkua Sinagogi la Mahuru, na la wakirere, na la Waesksnderia, ba vengi valeduka kilikia na Asia vandu va hova vavelibishana na Stefano.¹⁰Hatakuto tevaleidima isangana hekima na ngoo iya Stefano avelitumia keteta navo. ¹¹Hokuta vakavavashia vandu veamba, ''Tulemwishwua Stefano keteta uvishwa doka ya Musa na doka ya Abaa.''¹²Vakalazimisha vandu, vameku, na vaya veandika, na imshelea Stefano vakamra na imkamata mbele ya baraza. ¹³Valevande magoviro va mboru, valeamba, ''mndu shu hoshu teeta iamba mateta mavishwa ihusu handu ha hatakatifu na sheria. ¹⁴Namu twamwishua keamba lee Yesu shu wa Nazarethi nieboromoa hakuti na nialesha desturi sia tuleiningwa na Musa.'' ¹⁵Kila umi avelihaya baraseni, kahundusira meso akwe kemwambulia Stefano, navo vakalolea chamu chakwe chava sha chamu cha kona wa ma Abaa.

7¹Mobia mtue kaamba, ''Mateta aniloli"? ²Stephani kaamba, ''vanamayakwa na vaauyakwa, ngihotanieni ini; Abaa wa utukufu nyalemdukia auyamotu Abrahamu weri kali mesopotamia, kabla ataishi harani. ³Kammbia, ''ukia kunu mrini kwafo na vana vavo uende mriuya ngekurora.'⁴Kwakuto kaukia kuya mrini ukaidayo kaneka harani, idukayo baada ya aueifa, Ruva kamninde mriu hou, kunduko valali kahindi. ⁵Tialemninga kindo choose ekaanacho sha chakwe, tikuveliete hata handu evikia matende. Kwakuto Abrahamu nivavelivamemmbia hata kabla atakolea kakona vakammbia nyekolea uruka ungi nakae na vandu vakwe.⁶Ruva nyaletete nave kammbia, vandu vakwe ni vavelikaa uruka ungi wa ugeni, na vandu vavo nivevavia vavarundiekasi naivafanyia uvishwa kwa muda wa mwaka mia inya. ⁷Na Ruva kaamba, ningilihukumu taifalo leva fanya mateka, na hatakuto niveduka vane hemba katika sehemuyo.' ⁸Nakuto kamninga Abrahamu itetala tihara, kwakuto Abrahamu kava Aba wamaisaka kamtahiri mfiri wa nane. Isaka kava auewama ya Yakobu, na Yakobu kava Abaa wa vasahoyo vamotu ikumi na vavili.⁹Vasahuyo vamotu vaka mwishua urenji Yusufu vakamkumbia mri uya wa misri, na Ruva nyaveli nave. ¹⁰Na kamdua ukiveni wakwe, kamninga faida na hekima mbele yama Farao mfalme wa Misri Farao kambia nave mtwe doka ya Misri na doka ya numba yakwe yoose.¹¹Basi kukava na njaa nyingi naukiva wingi kuya mrini Misri na kuya kanani, na vaauya va motu tivale kilea chao. ¹²Kwakuto Yakobu kashikeishua nikwete chao ifo misri, nyalevatuma vaauya motu mara yakwanza. ¹³Weriuya wa mara yajavili Yusufu nyale kurora kwa vana mae vakwe, vanavama Yusufu nivalemanyikana kwa Farao.¹⁴Yusufu kavavia vanamae vaende vanemmbia Yakobu aue wamwavo nashe Misri, valina vandu vakwe, vandu voose ni sabini na tano. ¹⁵Kwakuto Yakobu kasoka Misri; kisha kafa kalina vaaba vamotu. ¹⁶Vakariwa handuo vakanerikwa ikaburi Abrahamu aleliula na vipande vya besa iduka kwa vana vama Hamori ifo shekemu.¹⁷Weri uya Ruva alemmbavasa Abrahamu kashikeshika vandu nivaveli vameongereka ifo Misri. ¹⁸Weriwo nyale ukilia mundungi ivo Misri, mfalme etemanya ihusu Yusufu. ¹⁹Mfalme shuungi kavalemba vandu vamotu na ivafanyia uvishwa vauya vamotu, na ivakiria vanava mwavo vadidi ili vatakae.²⁰Mfiriuya Musa alevonika, nyavelimsha mbele ya ma Abaa, vakamringa mweri isatu kuya numbeni kwa auwe wakwe. ²¹Weri vale mkiria mlifu wama Farao nyale mwiiria kakanave sha mwana wakwe.²²Musa nivale mrora vindo vyose vya kimisri, nyaveli ete nguvu kwa mateta na irunda. ²³Kwakuto weri alesisa mwaka arobaini, kukava nakindo kilemshelea ngooni wevatambukya vanamae vandu va Israeli. ²⁴Kashike mlolea mwisraeli kerundiwa uvishwa Musa nyale mtetelea na ilibisa kisasi aveli mhonea na imukaba mwiisraeli. ²⁵Kaishi vanamae nivaishi Ruva nyevadua maokoni kwakwe, nakuto tivalemanya.²⁶Mfiri uleiduva kwa vaisraeli, vengi vavelihongoa, katika ivapatanisha keamba, mabwana nyweni vandu vami, nikili mlihongoa nywe veni kwa veni? ²⁷Nauya alemkosea mwana mae kamkiria kwasha, naiamba, 'nivisho akuvia ushetumikia na na isheturukumia swee? ²⁸Ive ukundi ingibwa, shakundu ulembwa mmisiri hiyoo?²⁹Musa katisha kashikeishua kuto, kaneva mweni kuya mrini midiani, kwakuto kanevaa Abaa wa vana vavili. ³⁰Weri mwaka arobaini silehita, mwana wa Ruva kamdukia kuya jangwani sinai, sha mshale wa moto kati ya kisaka.³¹Weri Musa kashikelolea moto, nyaleambua kariwa kindocho alolea, nashakundu avelikiendea na nakilolee, iteta lama Ruva lika msheke yeamba, ³²Ini ni Ruva wa vaaueya vaauyavo, Ruva wa ma Abrahamu, na wa Isaka, na wa Yakobu.' Musa nyale ihova natialemkari iambulia.³³Ngimelolea shakundu vandu vakwa valiteseka kuya Misri, ngimeishua na ilwala la mwavo, naini ngasoka na ngishe vaduavo, kahindi njoo, ngikutume ive Misri; ³⁴Abaa kambia, ''Dua viatu vyo vavo, handu ho uimusi nihandu ama Ruva.''³⁵Musashu valemlea, weri valeamba, ''nivisho akuvia uve mtue na mwamusi wa motuu? _nyaveli nive Ruva alemtuma navevnive eimukia vengi na mkombozi. Ruva nyale mmbavasa kwa kuvoko kwa mwana wa Ruva uya alemdukia Musa kisakeni. ³⁶Musa nyalevarora iduka Misri baada yesunda miujisa na ishara kuya Misri na bahari ya shamu, na katika jangwa la kipindi cha mwaka arobaini. ³⁷Ni Musa shu alevavia vandu va Israeli; Ruva nyalikundleni mkimbi iduka kwa vandu vamwanu, mkimbi shaini.'³⁸Ishu ni mndu aveli katika mukutano jangwani na kona wa maruva uya aleteta nave kuya mlimeni sawai. Ishu ni mndu uya aveli na vaauya vamotu, ishu ni mndu aleiria iteta liliundusha na ituininga swe. ³⁹Ishu ni mndu vaauya motu valelea imwishua, valemrilia kwasha, nandani ya ngoo ya mwavo vaka hunduka Misri. ⁴⁰Weri wohowo niu alemmbia Aruni, ''Tuitobiria aki miungu eturora. Musa sho, avelturora iduka uruka wa Misri, titiishi kilemkole.'⁴¹Kwakuto vakaitobira ingashe kwa mfiriso na vakadua sadaka alafu vakakunda sanamu vakaa mbani mavoko amotu arunda. ⁴²Kwakuto Ruva nyalevaalua na ivaininga aabudi nyota na Ruva shakundu kilikiandike vitabuni vya vakimbi, 'niloli mmengidulia sadaka jangwani kwa muda wa mwaka arobaini numbeni ya ma Israeli.?⁴³Niloli mwakubali numba ya Moleki na nyota ya Mungu revani, na picha mleitengenesa na isiabuduso, na ngekukamateni mateni kwasha saidi ya Babeli.⁴⁴Vaauya va motu nivaveliete numba yekomaniana naidua ushuhuda ifo jangwani shakundu Ruva alevavasa katete na Musa, na nyaveli itobira kwa shakundu alelolea. ⁴⁵Iyi ni numba ambayo auya motu, kwa weri wamwavo, nivaleindwe mriu na Joshua iyiiledukia weri valehita weimukia taifa Ruva alevatishira vaauya motu vatadukia ocho kiveli kuto hadi mfiri sama Daudi. ⁴⁶Alekolea kibali mesoni kwa Ruva,'' nakahemba isengeta naneka na Ruva wama Yakobu.⁴⁷Kwakuto Selemani nyalemtobiria nyumba yama Ruva. ⁴⁸Atakuto alidoka nyeka kwa numba silingitobire, iki ni shakundu mkimbi aleamba, ⁴⁹Ifodoka nikitengu chakwa cha mfiri sose na kunu urukeni ni handu ngevikia matende akwa. Ni numba ilikuta mweitobira kii? Nyaamba Ruva; hinikwi hadu hali ni akwa ngehumia? ⁵⁰Shi mavoko akwa arunda vindovi vyose?⁵¹Nyueni vandu mweteni ngoo ngidomari mtametwa ngoo yo ya mwanu na matwi, kila weri mwevinga ngoo njewa, mwerunda shakundu aauya vamotu valerunda. ⁵²Ni mkimbi ungayu alikatika vakimbi vaauya vamotu vatale mtesa? Ni vale vabwaa vakimbi voose valedukya kabla ya iisha la ma umi etemateta aloli; na kahindi mwava mwatutelea na iwaa la mwanuse, ⁵³Nywe vandu mleiria sheria ileduliwa na kona wa ma Ruva timleira.⁵⁴Kwakuto vameku vavero vashike ishuwa mateta o nivale oshwa ngoo za mwavo, vakamselea mayo Stephani. ⁵⁵Nahatafe, kameva nyali na ngoo njewa, nyaleambulia matendeni kalolea usha wa maruva, na imulolea Yesu ksimusi kivoko cha kulio cha ma Ruva. ⁵⁶Stephani kaamba, ''Ambulia ngalolea doka kumeruika, na kona wama Adamu nyaimusi kuvoko cha kulio cha ma Ruva.''⁵⁷Kwakuto vameku vavero, vakaishira kwa ngaro, vakashinga matwi amwavo, vakamtidhilia vali voose, ⁵⁸Vakamkiria njaa ya mri wa vakamkaba na mawe; na mashahidi vakadua nguo zamwavo sa nja na isivikya shi ya matende ama Sauli.⁵⁹Weri vemkaba Stephano namawe, nyaleendelea imwamkuwa Abaa na iamba, ''Abaa Yesu, iria ngooi yakwa.'' ⁶⁰Kakaba makoti na iamkuwa kwa ngaro ndue, ''Abaa, utavaisabie mmbaka,'' kashikeamba iyo kafa.

8¹Sauli nyaveli katika makubaliano akifo chakwe. Mviri wo nilo aveli vasumbua kinyume cha kanisa liveli ifo Yerusalemu. Voose vaya valekubali na vaya vavelikatika jimbo la Yudea na Samaria, na mitume tivaveliho. ²Na vandu vemwishua Ruva valemrika Stephano na ihemba kwa ajili yakwe. ³Kwakuto Sauli nyaleharibu sana numba ya ma Ruva. Nyaleenda numba hadi numba kevarutua vaveli na vasero, na ivakirilia veroni.⁴Vaya vaveliamini na vaya vaveli vameukia nivaleendelea iteta isha lama Ruva. ⁵Filipi kasoka katika mri uya wa Samaria na kateta habari zama Yesu Kristo fo.⁶Kwakuto vandu vaya vaveli vamekuumbira handu hami vashikeishua na ilolea vindo Filipi alerunda vakavikia undusha mateta aya aleamba. ⁷Iduka hokuto vandu vaya valeidhua, varimu vavishwa nivalevaduka vandu ifokuto vaka

⁸Na valekunda voose kuya mrini.⁹Na kwakuto nikuveete mndu umi kuya mrini rina lakwe nive Simoni, aveli runda mambo ausavi; aveli utumia kevavanya vandu vaya vataifa la Samaria variwe, weri wo keamba ve ni mundu etemaana saidi. ¹⁰Vasamaria voose mdidi hadi mtwe, vaka mhotania, veamba, ''iyi ni nguvu ya ma Ruva mtwe.'' ¹¹Vakamhotania, namu nyavaninga vakariwa kwa mfiri wingi kwaajili ya usavi wakwe.¹²Kwakuto vashikeishwa Filipi nyaliteta doka ya ufalme wa maruva na doka ya rina la ma Yesu Kristo, ni valebatisa vasero na vafele. ¹³Na Simoni mweni kaamini; Weri valembatiza, nyaleveendelea iva na Filipi, kashikelolea ishara na mateta alerundika, kariwa.¹⁴Weri vamobia va kuya Yerusalemu vashikeishua Samaria imeiria iteta lama Ruva, vakava vavasa Petro na Yohana. ¹⁵Weri veska vakavahembya; kevavia vairie ngoo njewa. ¹⁶Hatakuto, ngoo njewa tiiveli imemsokea hata umi wa mwavo; nivavelitiki valevatiswa kwa rina la ma Yesu. ¹⁷Nilo Petro na Yohana valevavikia mavokoni, navo vakairia ngoo njewa.¹⁸Weri Simoni alelolea ngoo njewa ni yaduliwa kwa ihitia ivikiwa mavoko na vamobia, kataka ivaininga heleri. ¹⁹Kaamba, ''nginingeni ngaro, kwakuto kilangambikia mavoko na irie ngoo njewa.''²⁰Kwakuto Petro kammbia, besa savo pamoja na ive sitekee kwasha, namu uishi iteta lama Ruva ni lekolikana kwa besa. ²¹Twete handu katika itetali, namu ngoo yafo tiili mgio ruso mbele ya ma Ruva. ²²Kwakuto hemba mbaka safona imuhemba Ruva labda niweidima isamehewa ifikiria lo la ngoo iyo yavo. ²³Namu ngiweni ulikatika samu yesua makifungo cha mbaka.''²⁴Simoni kateta kambia, 'mhembeni Abaa kwaajili yakwa, namu mateta oose mwateta eidima ingidukia.²⁵Weri Petro na Yohana vashikeva nivameambulia na iteta iteta la ma Abaa, nivale uya Yerusalemu na njiayo', vehubiri injili katika vijiji vingi vya kuya Samaria.²⁶Kwakuto mwana wa Ruva kateta na Filipi keamba; lolea na enda kusini katika njia iya yeenda nchi ya Yerusalemu ielekea Gaza; (njia ilikundu kutete kindo) ²⁷Kakolea na ienda. Ambulia, kuveliete mundu wa Ethiopia, eteata ete nguvushi ya kandase; malkia wa Ethiopia. Alevikwa doka yavindo vyakwe voose; nave nyaveli aleenda Yerusalemu inehemba. ²⁸Nyavelisha katamle ikarini kwe kesoma kitabu cha ma mkimbi Isaya.²⁹Kwakuto Filipi kaenda buru, kemuhotania kesoma chuo chama mkimbi Isaya; kaamba, niloli? uishi kindo ulisomake?" ³⁰Mhethiopia kaamba, ''ngeidima kuta mundu atamengirora?" Kamuhemba Filipi natamie nave ikarini. ³¹Ngoo njewa ikateta na Filipi; seria karibu na ikari ili uneraana nalo.³²Kwakuto kesoma mateta aleandikwa mhethiopia nili; nyalerorwa shaikondi lilineshinjwa; na shaikondi lisilesii, tialerua momu wakwe; ³³kwa iriwa lakwe valemdulia hukumu yakwe; nivisho evavia vandu vakwe? maisha akwe nyaduliwa katika mri.''³⁴Kwakuto mundu uya eteata kammbia Filipi, na iamba; ngilikuhemba ni mkimbi ungayu valitetamateta akwe, ni ihusufe, au niza mundu ngi''? ³⁵Filipi nyalevoka iteta, nyaleansa na iteta lia la ma Isaya imutetea mateta ama Yesu.³⁶Weri vali njieni, vakashika handu kwete mringa, ''uya eteata kaamba, ''ambulia, ihakuti nikwete mringa nichoiki chaima ngite batizwaa? ³⁷Matetaa. 'kwwakuto muhethiopia kaimusa ikari. ³⁸Nivaleenda ndani ya mringa, Filipi nauya eteata, Filipi kaansa ibatiza.³⁹Weri vashikeduka mringeni, ngoo ya ma Ruva ikamkamata Filipi kwasha; uya eteata tialemlolea, kaenda na mko wakwe kekunda. ⁴⁰Kwakuto Filipi kaduka Azoto. Nyalehitia mri uya na ihubiri katika mri sose mpaka kuya Kaisaria.

9¹Kwakuto Sauli nyaleendeleaiammba hataiihovisa vamoshivirwa vamaa Abaa, nyaleenda kwa mobia mtwe. ²Namu hemmba karatasi kwaajili ya numba sia ifo Dameski, ili kamkolea mundu alikatika mkowo, kalini mundu musero au ni mundu mfele, na vatuduvilie naiva inde Yerusalemu.³Hata weri keukia, iledukia keshika Dameski, shali kukava na saa ura woose na saa ileduka doka; ⁴nave kawa shii kaishua mateta alimmbia, ''Sauli, Sauli, nikili ulinginenia ini?"⁵Saulikaamba, niveni ive Abaa? Aba kammbia, ''ini nini Yesu ulingitukana; ⁶Kwakuto ukia, hita mrini, nave weviwa kindo werunda. ⁷Vandu vaya valeukia na Sauli vakasiasi, vehotania mweteta, vataishue mundu.⁸Sauli kashike imuka katika mri uya karua mesoakwe, tialeidima ilolea kindo, vakamra kuvoko vaka uninde mpaka Dameski. ⁹Kwamuda wa mfiri isatu tiavelilolea, wala tiavelija wala tiaveli nywaa.¹⁰Kwakuto nikuveete moshivirwa Dmeski rina lakwe nive Anania, Ruva naleteta nave keotea, ''kammbia, Anania, ''alafu kaamba, ''ambulia, ningili ihakuti, Abaa ¹¹.Abaa kammbia, 'ukia uende uruka uya veamkua nyofu, na kuya numbeni kwa Yuda unevesa mundu wa Tarso vemwamkuwa Sauli, namu nyalikaa kehemba; ¹²Na nyalemlolea mundu keotea rina lakwe nive Anania na kehita kevikia kuvoko kwa kwe doka yakwe na nalolee.¹³Kwakuto Anania kammbia, ''Abaa ningimeishwa mateta amundu shuhoshu kwa vandu veengi, na shskundu alevarundia uvishwa vandu vavo Yerusalemu. ¹⁴Ihakuti nikwete iteta la ma mobia mtwe imura kila umi alihangaisha rina lafo. ¹⁵Kwakuto Abaa kammbia, ''enda, namu nikindo ngilekidua ini, nyaleiria rina lakwadoka ya vandu vatwe na vana vaya va Israeli. ¹⁶Namu ngemrora vingi veininga na teske kwaajili ya rina lakwa.''¹⁷Anania kaenda, kahita kuya kaa; kammbikilia mavoko keamba, mundu wakwa Sauli, Abaa Yesu, nyalekudukia katika njia iya uvelishaa nayo, nyangituma uidime ilolea na uve na ngoo ngisha ya ma Ruva. ¹⁸Kwakuto vindo vikatona mesoni kwakwe sha magamba kaiidima ilolea, kaimuka, vakambatiza; kaja chso kskolea nyali undusha. ¹⁹Katamia na vamoshivirwa vakwe ifo Dameski kwa mfiri nyingi.²⁰Weri wo howo kateta mateta ama Yesu handu vehemba, keamba veeni kona wa ma Ruva. ²¹Navoose valeishua nivaleriwa na iamba, ''shimundu shuu alekukoseeni kwa amkua irina liholi Yerusalemu? Na ihakut nyasha ili nakutuduvilieni na kukamateni kwa va mobia,'' ²²Kwakuto Sauli nivale mdomara naendelee iteta na ivafanya vayahudi vaya valekaa kuya Dmeski variwe na iammba ishu nive Kristo.²³Kabla ya mfiri nyingi, vayahudi vakateta voose valihandu ami navamubwae. Kwakuto mateta amwavo akamanyikana Sauli. ²⁴vakamekaa kiheteni kio na kamsanya vemsengeta ili va mbwae. ²⁵Vamoshivirwa vakwe vakamwiria kioo vakamrundusa na kibambaseni, vakamsosira shi kikunjeni.²⁶Na Sauli kashikeshika Yerusalemu, nyalejaribu iva na vamoshivirwa lakini valemhova, vatamanye veni moshivirwa. ²⁷Werieo Barnaba kamuuria kamkamata kwavamoshivirwa, na kammbia shakundu Sauli alemlolea Abaa njieni Abaa shakundu aleteta nave, nakavavia shakundu Sauli aaleamba mateta ama Abaa ifo Damseli.²⁸Nyalekomana navo vashike hita na iduka Yerusalemu. Kateta kwa ujasiri kwa rina lama Yesu. ²⁹Kevesana vayahudi vakiyunani vejaribu kila mfiri nava mbwae. ³⁰Weri vanamae vashike manya matetaohoo, vakamwiria mpaka Kaisari, na vamkamate naende Tarso.³¹Kwakuto ikanisa loose katika uyahudi, Galilaya na Samaria, liveli undusha, na likatobirwa, naitambuka katika uova wa ma Ruva na usha wa ngoo njewa, kanisa likangana na akava mengi. ³²Kwakuto iledukia Petro kerimarima ura ose za uruka, kava soke vaumini vekaa katika mri wa Lida³³Kamlolea fo mndu umi rina lakwe nive Ainea, mundu shu nyavelelee kitareni mwaka nane; nmu nyaveli alehorera. ³⁴Petro kammbia, ''Ainea, Yesi Kristo nakuhore,'' imuka na uyale isambi lafo.'' ³⁵Na vandu voose valekaa Lida na Sharoni vashikemlolea mundu sho, nivalemhundukia Abaa.³⁶Kuveli na moshivirwa yafa vemwamkua Tabitha, liletetwa sha ''Dorcas'' mfele shuu nyaleva na kazi ngisha na vindo visha alevirunda kwa maskini. ³⁷Iledukia mfiriso nyalelwala na kafa; vashike msambia valemtosa rumu ya doka vakamrara.³⁸Na shskundu Lida aveli kufuhi na Yafa, na vamoshivirwa nivaleishwa Petro nyavelivo, vakavautuma vandu vavili kwakwe, vemhemba njoo kwa motu utakelewa''. ³⁹Petiri kaamba kaukia navo. Kashikeshika, nivalemuinde chumba cha doka.Navakakusi voose ni valeimuka nave velia, vemrora ikoti Dorkasi aleva shonea ale vashonea weri kannavo.⁴⁰Petiri kavadulia njaa ya chumba, kakunya makoti kahemba, alafu kahundukiia moo, kaamba, ''Tabitha, amka,'' kaalua meso ake kamlolea Petro katamia shi. ⁴¹Kwakito Petiri kamningia kuvoko kwakwe kamwiria, kashikevaya ehemba navo vavakusi, kavainingiavo kali hai. ⁴²Itetalo likamnyika Yafa yose, na voose vakamwishua Abaa. ⁴³Iledukia Petro kakae mfiri nyingi Yafa kali na mndu vemwamkua Simoni, eitobira ngozi.

10¹Kuvete mundu fulani katika mri wa Kaisari dina lakwe vemwamkua Kornelio, nyaveli mtue wa kikosi cha vaitalia. ²Nyaveli hemba Ruva nanyaveli mhemba Abaa vena numba yakwe yoose, nyaledua heleri nyingi kwa vayahudi na nyaveli hemba Abaa mfiri sose.³Weri wa masaa tisa akamsanya, kaotea ngoo njewa yama Ruva yesha kwakwe kona wa maruva kammbia 'Korinelio! ⁴Kornelio kamwambulia kona wa ma Abaa na nyaveli ameihova mnu kaamba, ''ikini choiki mtwee?" Kona wa ma Abaa kammbia, ''ihemba lafo na zawadi savo uveli vaininga maskini nisatwa doka na sikamanyika kwa Abaa.'' ⁵Kahindi mtume mndu mri uya wa ma Yafa nanemuinde mundu mi wemwamkua Simoni nave vemwamkua se Petri. ⁶Nyekaa na mndu eitobira gosi vemwamkua Simoni uya numba yakwe ili pembeni ya mringa wingi.''⁷Kwakuto mwanuya wa Ruva aveliteta naveiukia, Korinelio kavamkua vandu vanumba yakwe vavili, na mwerukumia aveli mhemba Ruva kati ya verukumia vaveli mwaria. ⁸Kornelia nyalevavia ose aledukia na ivatuma Yafa.⁹Mfiri uleiduva kushikeshika saa tisa valinjieni karibu veshika mrini, Petri katwa doka kali kehemba. ¹⁰Nahatakuto kava na njaa kakundi cheja, naweri uya verira chao ka otea, ¹¹Kakolea doka kume ruika na kindo kilisoka kilisha nguo ndue kilisoka ndoheni kilisha pembeni sose inya. ¹²Kati yakwe nikuvete aina sose za vanyama vete matende aana na vetambuka doka ya uruka, na mateye adoka.¹³Kaishua iteta lilimtetea lemmbia, ''amuka, Petri shinja ure.'' ¹⁴Kwakuto Petri kaamba, ''shikuto, AAbaa namu tungimeleje kindo choose kivishwa nakitalikisha.'' ¹⁵Kwakuto sauti ikateta navese mara ya kavili, ''kindo alekisambya Ruva utakiamkue najisi nakichafu.'' ¹⁶Icho kiledukia mara katatu, na kindocho kikairiwase kika kamatwa ifodoka.¹⁷Na weri Petri keriwa doka ya mateta oeatea nyerora kuta, ambulia, vandu vaya valetumwa na Kornelio vakaimuka ngoni, vevesa njia yeenda numbeni. ¹⁸Navaka amkua na vakavesa kama Simoni uya ve mwamkuwa Petri kwakolea nyavelitamleho.¹⁹Weri Petri kavakiria doka ya iotealo, ngoo njewa ikateta nave, ''ambulia vandu vatatu valikusengeta. ²⁰Imuka nausokeshii uende navo. Utaihove ienda navo, namu ngavatuma.'' ²¹Petri kasoka shii kwamwavo na iamba, ''ini niuya mlimtafuta, nikili mwasha?"²²Vakaamba, ''Akida umi rina lakwe Kornelio, nimundu wa loli na nyakundi na muhotanie Abaa, navandu vemwamba undusha kwa vandu voose vauyahudi, nyaleviwa na kona wa Ruva ikutuma ili uende numbeni kwakwe, naishue mateta iduka kwafo.'' ²³Petri kavavia ihiteni mmba vakae nave. kangama ingi ishikecha kaamka kaenda nafe, na vanamae vadidi iduka Yafa vakaenda voose nave.²⁴Mfiri uleduva valesha Kaisaria. na Komelio nyaveli vaveta, na nyaveli alevamkua vanamae na marafiki vake vakaribu.²⁵Weri Petro kehita numbeni, Komelio kamkumbatia na iinama handu hadithi matendeni kwakwe kwaheshima. ²⁶Kwakuto Petro kamhirilia keamba, ''imuka, ini mweni na ini nimndu.''²⁷Weri uya Petri kateta nave, nyalehita numba kakolea vandu vameka handu hami. ²⁸Kavavia, ''nywe veni nimuishi kua sisheria ya kiyahudi iarana au itambukiana na mndu atali wamriu. Kwakuto ini Abaa nyangirora ini techengimwa mukue mundu woose najisi au mchafu. ²⁹Na nicho ngasha bila iringa, shakundu ngile tumwa kwa icho. Kwakuto ngivavese nikili muletumwa kwaajili yakwa,''³⁰Komelio kaamba, ''mfiri iinya silehita, weri shaungivelihemba muda wa saa tisa kamsanya kati ya numba yakwa; ngalolea mbele yakwa mundu aimusi karere nguo njewa, ³¹Kangivia, Lomelio ihemba lafo Ruva nyaliishua na vindo vyavo uveli vaininga maskini Ruva nyevilolea. ³²Kwakuto mtume mndu Yafa name mwamkua mundu umi vemwamkua Simoni nashe kwavo, uya vemwamkua Petro. Uya eka kwa uya eitobira ngozi vemwamkua Simoni uya numba yakwe ilikaribu na mringa wingi. ³³Ambulia; mustariu, 'nave kashikesha nyeteta na nywe tiulimaandiko akira.³⁴Nilo Petro alerua momu wakwe keamba, ''ni loli ngaamini Ruva tiependelea. ³⁵Kwakutyo kaliuruka mundu woose emuishua niarunda vindo undusha nyekubaliwa kwakwe.³⁶Uishi vindo aleteta na vandu va Israeli, ketangaza mateta mesha ete amani kwa ihitia kwa Yesu Kristo ali ni Abaa wa voose. ³⁷Nyweveni mushi kindo kiledikia, kiledukia Yudea yoose na kileansia Galilaya, Baada ya ubatizo Yohana aleutangaza. ³⁸Itetalive mhusu Yesu Kristo shakundu Ruva alemfia mafuta kwa ngoo njewa na kwa ngaro. Nyaleenda kerunda undusha na ihora voose valetetswa na varimu, namu Abaa nyaveli nave.³⁹Sue ni mashahidi wa vindo alevirunda katika uruka uya wa uyahudi na kuya Yerusalemu-isho ni Yesu valembwa imuvikia kitini. ⁴⁰Mundushu Abaa nyale mfufua mfiri wa katatu na imuninga na manyikane, ⁴¹Shi kwa vandu voose, kwakuto ni kwa mashahidi valechagulia na Ruva-sweveni, tuleja nave na inywa nave bada yeduka kwa vaya valeva.⁴²Nyatuvia tunehubiri na iamba ishu nive Ruva alemtala ishu nive evadua vayavalihai na vaya valeva. ⁴³Kwakwe vakimbii vose valolee, kwakwuto uya eamini kwave niairie msamaha wa mbaka ihitia rina lakwe.⁴⁴Weri Petro keamba iyo, mgoo njewa ikavaishura voose vavelihotania mateta akwe. ⁴⁵Vandu vaya vekaa na vaamini vaya vatine-vaya valesha na Petro valeriwa, shakundu karama ya ngoo njewa alebusuliwa na kwa mataifa.⁴⁶Nashakundu valeishwa ivo vamataifa veteta mateta endi na imhemba Ruva. Petro kaamba, ⁴⁷''Kwete mundu woose eidima ishingilia mringa na vandu vatabatizwe. Vandu vo vamera ngoo njewa shaswe?" ⁴⁸Nilo alevavia vabtizwe kwa rina lama Yesu Kristo. Kwakuto vakamuhemba nakae navo mfiri ndidi.

11¹Mtume na vanamae vaya vaveli kuya Yudeavaleishua vamataifa vameliiria iteta la Ruva. ²Petri kashikesha ifo Yerusalemu, marundo aya avandu valetinwa vakaanza imdua makosa veamba, ³We raana na vandu vatametinwa na ijanavo!''⁴Kwakuto Petro nyaleanza ivatetea shakundu kiveli; keamba, ⁵Ngivelihemba kuya mrini Yafa, na ngalolea ngeotea kindo kilisoka shii sha nguo ndue ilisoka iduka doka katika ura sakwe iinya. ⁶Vavelikaa mrini na vanyama va kisakeni na vanyama vaya vetambuka mbooha na mateye afo doka.⁷Kwakuto ngaishuwa sauti iliteta na ini, ''Amka, Petro, shinja na uya!" ⁸Ngaamba, ''shikuto, Abaa, momu wakwa kwatiku mele hite kindo choose kitali kisha au kichafu.'' ⁹Kwakuto kukadukia sauti yatetase ikaamba iduka doka, kia Ruva aleamba nikisha, utakia mkwe ni kivishwa, ¹⁰Ikikiledukia mara katatu, nakila kindo kikaiiriwa ifo dokase.¹¹Ambulia, weroiwo vandu vatatu vaveli imusi mbele ya numba iya vaveli valetumwa iduka kaisari isha kwakwa. ¹²Ngoo ikangivia enda navo, na ngitaselane navo. Vasero vaya sita vakaukia nani natuleemda numbeni kwa mnduummi. ¹³Nyaletuvia shakundu alelolea ngoo njewa kaimusi numbeni kwakwe keamba, ''ngituma Yafa nginemninde Simoni na rina lakwe lingi ni Petro. ¹⁴Nyeamba kindokingi kwafo na kwakuto mweokoka ive na numba yafo yoose.''¹⁵Ngishe teta navo, ngoo njewa ikasha doka yamwavo shakundu alesha kwamotu lokasha. ¹⁶Ngikumbule mateta ama Abaa, shakundu aveliamba, ''Yohana nyale batizwa kwa mringa, na kwakuto mwebatizwa kwa ngoo njewa.''¹⁷Hatakuto kwala Ruva nyaledua zawadi skakundu aletuininga swe tukubali katika Abaa Yesu Kristo, ini nivi, ngeidima mpinga Abaa? ¹⁸Vashikeishua mateta ohoo, tivaleura, navale mshukuru Abaa na iamba, ''Ruva nyadua toba kwa vandu vakwehe.''¹⁹Kwakuto vaumini vaya shida ileansa kwa Stefani ni valeukia iduka Yerusalemu-vaamini va ni valeenda kwasha, hadi mpaka kuya Foinike, kibro na Antiokia nivalevavia mateta ihusu Yesu vemweni kwa vayahudi na shikwa mundu ungi woose. ²⁰Na kwakuto vayavengi nivaleduka Kipro na Krene, nivalesha Antokia na iamba na vayunani na imhubiri Abaa Yesu. ²¹Nakuvoko kwa ma Abaa kuveli navo, navandu voose valeamini na imhindukia Abaa.²²Habari samwavo sikashika matwini kuya kanisani Yerusalemu alafu vakamtuma Barnaba naende kuya Entiokia. ²³Kashikesha na ilolea shakundu Abaa alerunda nivalekunda,'' na nyalevaininga ngoo ngisha ibaki na Ruva katika ngoo yakwe. ²⁴Namu nyaveli mundu msha na nyali mshure ngoo njewa na imani navandu veengi vaka engereka katika Ruva.²⁵Kwakuto Baranaba kaenda Tarso inemlolea Sauli. ²⁶Kashikemlolea, kamuninde Antiokia. Ikava kwa mwaka usima vakakaaa handu hami na kanisa na ivafundisha vandu. Na vamoshivirwa vakaamkuliwa vakristo kwa mara ya kivoka ivo Antiokia.²⁷Naweri vakimbi vakasoka iduka Yerusalemu mpaka Antiokia. ²⁸Umi wa mwavo nive Agapo nilo rina lakwe, kaimuka kalolea na ngoo njaa nduwe yedukia urukeni koose ikikiledukia wakati wa kiyahudio.²⁹Kwakuto, vamoshivirwa, kilaumi shakundu alekolea, valehamua vakame vindo kwa vanamae vaveli uyahudi. ³⁰Valerunda kuto; nivaletika heleri kwa kuvoko chama Barnaba na Sauli.

12¹Weri wo mfalme Herode kaoroa kuvoko kwakwe kwavandu vaya valeduka ikuumbira ili vavatese. ²Kambwa Yakobu mwanamae ya Yohana na ibanga.³Baaa yelolea ni chavashenera vayahudi, kamrana Petrose. Weriwo iveli wakati wa mabofulo atamebusa. ⁴Kashikemra, kammbikia veroni alafu kavavika marundu aana averukumia ili vamringe, nyavekundi namkamate kwa vandu kabla ya paska.⁵Petro kavikwa veroni, kwakuto iheemba likafanywa sana namarundo kakuumbira kwakwe kwaajili ya Ruva. ⁶Weri umi kabla Herode ateenda imdua, kiocho Petri yaveli alelala katikati ya verukumia vavili, kalimtuduvilie na menya ivili, na verukumia valiho mlangoni veringa vero.⁷Ambulia, mwana wa Ruva kwa haraka kamdukia na mwanga ukalolika numbeni, kamkaba Petri uvarini naimmbia keamba, ''amka buru.'' Nilo menyasia vale mfunga naso sikafunguka iduka mavokoni kwakwe. ⁸Mwana wa Ruva kammbia, ''rara nguo zavo na rara viatu vyavio.'' Petri karunda kuto. Kona wa Ruva kambia, ''rara nguo yavo ingiduve.''⁹Kwakuto Petro kamduva kona wa Ruva kaduka nja. Tialekubali kilerundwa na mwana wa Ruva kwakolea nichaloli. Nyalevikiria nyaleotea. ¹⁰Baada yehita lindo la kuvoka na kavili, vakashika igeti la chuma lehita ienda mrini, lika ruuka loleni kwa kifa cha mwavo. Vakaduka nja vakaenda ifo ureni weriwo mwana wa Ruva kamtelea.¹¹Petro kashikekumanya, kaamba, ''kahindi ngakubali niloli Ruva nyalemtuma kona wakwe a weri wo nangidue mavokoni kwa Herode, navandu voose va uyahudi vamanye.'' ¹²Nashakundu ngilemanya iyo, kasha numba iya ya Maria mae Yohana rina lakwe liveli nive Mrko; vandu vengi nivalekuumbira handu hamivehemba.¹³Kashike enda mlango uya wa veroni, mtumishi umi wa kilifu vemwamkua Roda kashe rua. ¹⁴Kashike manya ni sauti yama Petro, kekunda kalemua iruwa mlango, baada yakwe, katishilia katichumbeni, na ivavia Petro nyaimusi numa ya mlango. ¹⁵Kwakuto, vakaamba kwakwe, ''iveni vete varimu; kwakuto nyalekudoma rakeambaa nife. Vakaamba; ishoni mwana wa Ruva lakwe.''¹⁶Hatakuto Ptro nyalevanya livabishia, vashike rua mlango, vakamlolea vakariwa sana, Petri kasiasi na mavoko mbongoha nakavaishakundu Abaa alemdua iduka veroni, kaamba, ¹⁷Vavieni vakwa Yakobo na vana mae matetaa,'' Weri wo kaukia kaenda kundu kungi.¹⁸Kushikeva kamsanya, verukumia vakava nahibundue, idukana na kindo kiledukia kwa Petro. ¹⁹Weri Herode kamsengeta na tialemlolea kavavesa verukumia alafu kaamba vavabwae. Kaenda iduka uyahudi hadi Kaisaria kanekaa.²⁰Herode nyaveete nyavi doka ya vandu va Tiro na Sidoni. Vakaenda vali voose kwakwe. Vakakundana na Blasto emwaria mfalme, namu mri wa mwavo uleininga chao iduka kamrini kwa mfalme. ²¹Mfiri uleduva Erode nyalerar nguo zakifalme na itamia kitini chakwe cha kifalme, kavanyaliteta navo.²²Vandu vakaishira, ''iuhou ni momu wa ma Ruva na walshi momu wa mndu.'' ²³Kwakuto kwa haraka kona wa Ruva kamkaba, namu tialemninga Ruva kaimatwa na njoka kafa.²⁴Kwakuto iteta la ma Ruva likangana na itambuka. ²⁵Kabla ya Barnaba na Sauli ikamilisha matetaa amwavo vakdukaho vakaenda Yerusalemu, vakamwiria Yohana rina lakwe levonikanive Marko.

13¹Kwakuto katika kanisa la Antiokia, nikuveete vakimbi vamwalimu. Vaveli na Barnaba, Simeoni (vaveli mwamua ngeri) lukio wa kirene, manamae ni (mwana mae ataveli wa samu ya maherode kiongozi wa mri), na Sauli. ²Weriuya vemhemba Abaa na ifunga, ngoo njewa ile amba, ngivikieni uraungi Barnaba na Sauli, vairunde kazi ngavaamkulia.'' ³Baada yakanisa ita, ihemba, naivikia mavoko amwavo doka ya vandu vahova, vakavatelea vaende.⁴Kwakuto Barnaba na Sauli valemuishua kona wa Ruva navalesoka venda seleuka; idukafo nivaletambuka mringeni veenda kisiwa cha Kipro. ⁵Weri valimriwa salami, nivavleliteta iteta la ma Ruva numba ia savayahudi. Kwakuto valina Yohana Marko kalinyevaaria vo.⁶Weri wali kisiwa choose mpaka iho, ni valekolea mndu umi msavi, myahudi mkimbi na mboru, na rina lakwe nivaveli mwamkua Bar Yesu. ⁷Msavi shu nyaleshirikiana na Liwali Sergio Paulus, aveli ni mndu eteakili. mundu shu nyalevakaribisha Barnaba na Sauli, na mu nyavekundi nahotanie iteta lama Ruva. ⁸Kwakuto Elima, ''uya msavi'' (nikuto rina lakwe liletafsiriwa) nyale vakaba; nyale jaribu imualua liwali uya naduke katika imani.⁹Kwakuto Sauli vavelimwa Paulo, nyavelialeshelewa na ngoo njewa, kamdulia meso. ¹⁰Alafu kaamba, ''ife mwana vavarimu, uishule aina zose selemba ma udhaifu. Ive ni adui wa kila kindo kisha. Tewetelea isialua njia za ma Abaa, silingiorosu, hokahindi weidima?¹¹Kahindi ambulia, kivoko cha ma Abaa kilidoka yakwe, na veruma meso. Tiwelolea Ruva kwa mfiri nyingi.'' kwakuto dakika imi isie na mlema velitona doka ya ma Elimasi; nyalerimarima haya kehmba vandu vamsrore na imura kuvoko. ¹²Na Liwali kashikelolea kileduka, nyalekubali, namu nyaleriwa na ifundishwa lama Abaa.¹³Kahindi Pauli na vanamae nivale tambuka mringeni iduka Pavo na vakashika penge kuya pamfilia. Kwakuto Yohana nyalevatellea kauya Yerusalemu. ¹⁴Paulo na vanamae valeukia iduka Penge na vakashika Antiokia ya Pisidia. Ivokuto nivaleenda numbeni yesalia vakatamia shi. ¹⁵Weri aesom sheria na vakimbi, vatwe numba valevatumira mateta veamba, ''mwanamae kwakolea murile mateta mesha evaininga vandu iha, ambeni.''¹⁶Kwakuto Paulo nyaleimuka kevarora mavoko. ambeni, ''vasero vaisraeli nanywe mwemuishua Ruva hotanieni. ¹⁷Ruva wa vandu vaisraeli lilevatala vaauya va motu na ivaroro vandu veengi weri vali mrini Misri, nakwa kuvoko kwe nyaleiriliwa kavatuma njaa yakwe. ¹⁸Kwa mwaka arobaini nyalekaa navo mwai.¹⁹Weri aveliharibu vandu va mri saba kuya mrini kaanani, nyalevaininga vandu vengi mri wa mwavo kwa uridi. ²⁰Vindo vyo vyoose viledukia baada ya mwaka mia nane na hamsini. Kabla ya vindo vyo vyoose, Ruva nyalevaininga vaamusi mpaka Samweli mkimbi.²¹Kabla yao, valemhemba mfalme, kwakuto Ruva nyalevaininga Sauli koona wa ma Kishi, mundu wa uoo wa kabila la mabenjamini, iva mfalme kwa mwaka arobaini. ²²Kwakuto weri Ruva aledua katika utuwe, nyalemwiriaDaudi nave mtwe wa mwavo. Iveli niidukana na Daudi shakundu Abaa aleamba, ''ngimemkolea Daudi mwana a ma Yese nave mundu ngoo iya yamkunda, erunda kila kindo ngikundi.²³Iduka mbari yamundushu Ruva nyaliindele israeli mkombozi, Yesu, shakundu aleamba nyerunda. ²⁴Ikikilevoka idukia, kabla Yesu isha, Yohana weriwo nyalevavia vandu voose vaisraeli. ²⁵Naweri uya Yohana kemarilia kazi yakwe, kaamba, '' mwangilolea ini nivi? Ini shiuya. Kwakuto hotanieni, isho esha numa kwakwa, ticheva ngivungue kamba sa viatu vyakwe.²⁶Mwanamae, vana vambari yama Abrahamu, na vaya mulinavo mwemwishua Abaa, nikwasababu ya motu kwa mateta etukomboa nyatumwa. ²⁷Kwa vaya vekaa Yerusalemu, na vatwe va mwavo, tivalemmamya undusha, na tivalemanya mateta avakimbi shakundu veamba kila vehemba, kwakuto nivaleteta undusha matetaa avakimbi kwa umrukumia Yesu ifa.²⁸Hatakuto shakundu vatalekolea shakundu vemurukumia ifa lakwe, ni vale muhemba Pilato na mbwae. ²⁹Vashikemaa mateta oose aveli maandike ihusuve ni vale msosa iduka ikitini na imrara ishimoni.³⁰Kwakuto Ruva nyalemdua iduka vaya valefa. ³¹Nyalelolika kwa mfiri nyingi na vaya aleenda navo iduka Galilaya na ienda Yeusalemu. Vandu vakahindi ni mashahidi va vandu.³²Kwakuto twavaindele mateta mesha idukana nashakundu valeteta vasahoyo vamotu. ³³Ruva nyaleteta na swe kwa motu, vana va mwavo, idukana na ilo nyalemrukua Yesu kamuurase kunu urukeni. Ichose kileandikwa hata saburi yakavili; ive mwana wakwa, linu ngava Abaa wafo.'' ³⁴Hatakuto kwa iamba loli nyale mrukua iduka vaya valefaa na moo wakwe utavihe, nyatetakuti; ngekuininga usha na baraka ngisha zama Daudi.'³⁵Nikuto aleambase katika saburingi; tiwekubali mundu msha wafo nalolee iboa.' ³⁶Nashakundu Daudi avelirunda vindo vya ma Abaa na vana vakwe, nyalelala, nyalerorwa handu amina vaaue vakwe, na nyalelolea uvishwa. ³⁷Nauya alerukuliwa tialelolea uvishwa.³⁸Kwakuto na kimanyike kwa mwanu, mwanamae, ihitia mundushu, isamehewa mbaka la ambwa. ³⁹Kwa uya woose eihua nive muisabia undusha na vindo voose vaya sheria ya ma Musa itavelivaininga.⁴⁰Kwakuto kahindi loleeni undusha nakindo kia valeteta vakimbi kitadukie kwa mwanu; ⁴¹Ambulia, nywenwemana, namu weriwa mfee, shakundu ngilirunda rumate mfiri zamwanu, rumate mteidima iimanya, hatamundu kakuvieni.''⁴²Weri Pauli na Barnaba valeukia, vandu vakava hemba vatete mayeyaohoo mfiri wa sabato yesha. ⁴³Weri kutano wa sinagogi ulesia, vayahudi vengi navaya vehemba munu nivalevaiduva Pauli na Barnaba, vaya valeteta na vona vale vavia vavekatika ushaa wa Ruva.⁴⁴Sabato ileduva, karibu mri usima ule kaahandu hami ihotania iteta lama Ruva. ⁴⁵Vayahudi vashikelolea vandu vengi, valeishua urenyi na vakateta mateta epinga vindo viletetwa na Pauli na vakamtukana.⁴⁶Kwakuto Pauli na Barnaba valeteta kwa ngaro vakaamba, ''ivelini kindo kisha iteta la ma Ruva litetwa kande kwa mwanu. Namu mulilikiria kwasha iduka kwa mwanu na ijilolea timuori ikaa mfiri nyingi ambulieni tulivahundukia mataifa. ⁴⁷Shakundu ehemba Abaa nyatuvia, ''ngakuvikeni nywe sha taa kwa vandu vamataifa, namuninde usha urasose za uruka.''⁴⁸Mataifa vashike ishua ilo, valekunda na ilihemba iteta la ma Abaa vaya valechaguliwa vekaa urukeni mfiri sose. ⁴⁹Iteta lama Abaa lilekaa urukeni koose.⁵⁰Kwakuto vayahudi valevavia vaya valejidua na vavele vaya vesha, na vetwe vamri. Iya nyaleininga Pauli na Barnaba na valevakiria njaa pembni ya mri. ⁵¹Kwakuto Pauli na Barnaba valekabana matende amwavo alafu vakaenda mrini Ikonia. ⁵²Na vamoshivirwa nivalekunda vali na ngoo njewa.

14¹Nikiledukia kati yaikononio shakundu Pauli na ikononio na Barnaba valehita vali voose numbeni ya vayahudi na iteta shakundu vandu vaya vengi la vayahudi na va Yunani shakundu valekubali. ²Kwakuto vayahudi valeishwa valevaininga akili vamataifa na ivaviningia vave vavishwa kati ya vanamae.³Kwakuto nivalekaa fo kwa mfiri uasha, veteta vekunda kwa utume wa ma Abaa. Kunu veteta mateta mesha ihusu mateta akwe nyalerunda kuto kwa idua ishara ya vindo vitue viidimwe kwa mavoko ama Pauli na Barnaba. ⁴Hatakuto handu hatwe hamri halegawanyika; na vandu vaya vavelihandu hami na vayahudi, nahandu hami na vandu vatwe.⁵Weri wa mataifa na vayahudi vakundi ivalemba na vandu vatwe irundia uvishwa na ivakaba na mawe Pauli na Barnaba, ⁶Valemanya icho na itishilia mrini likaonia, listra na deribe, na kundu kwa iriva hoo, ⁷nafokuto valeteta mateta ama Ruva.⁸Na ifo Listra kuveete munduumi avelitamle, tiaveete nguvu matendeni kwakwe, aveli kilema, iduka nduweni kwa mae tiaveliidima itambuka. ⁹Mundu shonyalemwishwa Pauli keteta, Pauli nyalemwambulia na meso nakalolea nyaveli kundi naa horwe. ¹⁰Kwakuto nyaleteta nyave kwa ngaro ya doka,'' imuka na matendeo afoo,'' na mndu uya nyale runduka dooka na itambuka.¹¹Vandu vengi vashikelolea kindo alerunda Pauli, valeiria mateta amwavo vakaamba mateta amwavo katika luga ya kilikaonio, ''namu nguvengi vatusokea kwa namna ya binadamu.'' ¹²Valemwamkua Barnaba seu, ''na Paulo herime'' namu nyaveli teta munu. ¹³Mobia wa masue uya numba yakwe iveli pembeni yamri, nyaleinde ibanga la umbe na mutungo wa maua mpaka mlangoni wamri, ve na vandu vengi vavekundi vadue sadaka.¹⁴Kwakuto mitume, Barnaba na Paulo, vashikeishua icho, valerundua nguo zamwavo nahatakuto ni valeduka njaa vakaenda kwa vandu. ¹⁵Vakaamba, ''nyueni vandu, nikili mlirunda mateta ohoo? Naswehe ni vandu twefikiria sha nywe na twavaindele mateta mesha, ili mwalukane iduka kunu kundu kwete vindo vitevana imduva Abaa ali msima, aleumba uruka, dunia na mringa wingi na kila kindo kilivo. ¹⁶Weri uya ulehita, nyalevavia vandu vatambuke kundu kwa mwavo voveni.¹⁷Kwakuto bado, tialeukia bila mshaidi, kwakuto nyale runda undusha na kavaindele mbua iduka dooka na mfiri sa chao, kavaishura ngoo zamwavo kwa chao na ikunda. ¹⁸Hata kwa matetaa, Pauli na Barnaba valeshingilia vandu vadulia sadaka.¹⁹Kwakuto baadi ya wayahudi iduka Antiokia na Ikonio valesha ilemba vandu.Vakamkaba Pauli na mawe na imkota mpaka njaa ya mri, vevikiri nyaveliamefa. ²⁰Hatakuto vamoshivirwa vaveli va imusi karibu nafe, nyaleamka, kahita mrini. Mfiri wa kavili, nyaleenda Derbe na Barnaba.²¹Inevafundisha iteta lama Abaa katika mriuya na ivafanya vamoshivirwa veengi, valeuya Listra, hadi Ikoniamu, na hadi Antiokia. ²²Valeendelea itobra nafasi sa vamoshivirwa na ivikwa nguvu lendelea katika imani, ''kaamba,'' hatakuto twehita katika uruka wa ma ruva kwa ihitia vindo viingi.''²³Vashike vatala kwa mwavo vameku va kila marundo avekubali, na kuto vaveli vambehemba na ifunga, valeiningwa kwa Abaa, uyavo vale mukubali. ²⁴Hatakuto valehita Pisibia, vakashika Pamfilia. ²⁵Weri valeteta kuya Perga, valesoka veenda Atalia. ²⁶Idukava valetwa meli hadi Antiokia namu vaveli vamejidua kwa nema ya ma Ruva kwa rumate vaveli vameirunda.²⁷Vashikeshika ifo Antiokia, na iumbira vandu handu hami, vakadua tarifa shakundu Ruva alerunda kwa mwavo, nakundu aleva rulia ngo kwa vandu vamataifa. ²⁸Valekaa muda uasha na vamoshivirwa.

15¹Vandu valive valesokea uyahudi inevafundusha vanamae, veamba, ''mtametahiriwa shakundu Musa erunda tiweokoka.'' ²Weri Pauli na Barnaba vaveli hongoa navo, vanamae valeteta vakaamba Pauli, Barnaba, na vengi vaende Yerusalemu kwa mitume na vameku kwa ajili yama tetao hoo.³Kwakuto kwaitumwa la mwavona kanisa, valehitia Foenike na Samaria veviana igeuzwa nia kwa vandu vauruka, valeinde ikunda itwe kwa vanamae voose, ⁴Vashike iduka Yerusalemu, valepokelewa na kanisa na mitume na vameku, na valedua taarifa ya mateta ose aya Abaa alerunda navo.⁵Kwakuto vandu vaya valeamini, vaveli katika ikundi lamafarisayo, valeimukana na iamba, ''niundusha ivatina na ivavia vaire sheria ya ma Musa. ⁶Kwakuto mitume na vameku valeimuka handu hami vevikiria itetalo.⁷Weri veteta mateta maasha, Petro nyaleimuka na iteta navo, ''vanamae mwishi weri udidi ulehita Abaa nyalevanya uchagusi kati ya mwanu, kwa motu wakwa mwevavia vahotanie mateta aenjili, na muamini. ⁸Abaa aishi ngooni, nyaeamba kwa mwavo, kavaininga ngoo njewa, shakundu alerunda kwa moyu.'' ⁹Natialejenga uvishwa kati ya mwanu navo, kevanya ngoo ya mwavo ive ngisha kwa imani.¹⁰Kwakuto nikili mlijaribu Abaa kwakuto vikieni nira doka ya mria za vamoshivirwa na mu vaaba vamotu hataswe tituvelikundwa? ¹¹Hatakuto twakubali ni tweokolewa kwa rina la ma Abaa Yesu, shakundu vavelali.''¹²Marundo ose alesiasi weri vemhotania Barnaba na Pauli weri vedua taarifa ya ishara na maajabu aya Ruva alerunda navo yavanduva mataifa.¹³Vashikeitelea iteta, Yakobu nyaleteta keamba, ''vanamayakwa ngihotanieni. ¹⁴Simoni nyaamba shakundu Abaa kwa undusha alevaaria mataifa iliairie kindo iduka kwa mwavo kwa rina lakwe.¹⁵Mateta avakimbi alekubaliana na nalo shakundu kileandikwa. ¹⁶Baada ya matetaa ngeshase ngitobirese numba ya ma Daudi, ilewashi, ngeimuka na iishi uharibifu wakwe, ¹⁷Kwakuto vandu vaya vebaki vemsengeta Abaa, na vand vaya vamataifa valeamkuliwa kwa rina lakwa.'' ¹⁸Ichonicho aleamba Abaa alerunda matetaa alemanyika tangu kira.¹⁹Kwakuto ushauri wakwa niu, kwakuto tutavaininge ukiva vandu vamataifa vamhundukie Ruva; ²⁰Lakini tuandike kwa mwavo kuti vakae kwasha na uvishwa sanamu, na tamaa za uasherati, na vindo vilivishate, na samu. ²¹Iduka vizazi vya vameku nikwete vandu kila mri vehubiri na imsoma Musa kuya numbeni kila mfiri wa sabato."²²Kwakuto kikalolikana nicha vashenera mtume na vameku, na kuya kanisani koose, imtala Yuda vaveli mwamkuwa Barsaba, na Silasi, vaveli viongozi vakanisa, na vatuma Antiokia va,i na Pauli na Barnaba. ²³Valeandika kuti, 'mitume, vameku na vanamae, kwa vanamae vamataifa vaya vali Antiokia, shamu na kilikia, salamu.²⁴Tuleishua vandu fulani titulevaininga matetao, valeduka kwa motu na nivalevaininga variwe kwa mafundisho eimde ukiva rohoni kwa mwanu. ²⁵Kwakuto chalolikana undusha kwa motu voose itala vandu na ivatuma kwamwanu na vandu vaotu Barnaba na Pauli, ²⁶Vandu vaya valeikia maisha amwavo hatarini kwa rina la ma Abaa Yesu Kristo.²⁷Kwakuto twamtuma Yuda na Sila, vevavia mateta ohoo. ²⁸Kwakuto kilelolikana undusha kwa ngoo njewa kwa motu, ivikia ddoka ya msigoutwe kuliko mateta atali a lasma. ²⁹Kwakuto mwalukane idukana na vindo vileduliwa kwa sanamu,samu, vindo veshatwa , na uasherati. Kwakolea mweka kwasha naiviovi, nicheva undusha kwa mwanu. Kwa undusha."³⁰Kwakuto kahindi, vishike ilekanizwa, valesokea Antiokia; baada yeumbira marundo handu hami, valevaindele barua. ³¹Weri vaveli vamesoma, valekunda shakundu valeiningwa ngoo. ³²Yuda na Sila, na vakimbi, valevaininga ngoo vanamae kwa mateta mengi na ivaininga nguvu.³³Weri valetamia muda flani ivokuto, vashikelekanizwa iduka kwa vanamae vaya vale vatuma. ³⁴Kwakuto ilelolikana undusha shiibakifo! ³⁵Kwakuto Paulo na vengi valekaa Antiokia vali na vandu vengi veengi, vaya valevindisha na iteta iteta la ma Abaa.³⁶Baada ya mfiri singi Paulo nyaleteta na Barnaba, ''na kahindi tuuye tunevatambukia vanamaya motu katika kila mri kuya tuleteta iteta lama Abaa, na ivalolea shakundu valali. ³⁷Barnaba nyalekunda na muirie valinave Yohana vaveli mwamkuwa Marko. ³⁸Kwakuto Paulo nyalelolea tikiveli undusha imuiria Marko, alevatelea ifo Pamfilia na tialeenda navo irunda kazi.³⁹Halafu ihokuto akadukia ubishi utuwe kakuto vakalekana, na Barnaba kamuuria Marko vakaenda nave nameli mpaka Kipro. ⁴⁰Kwakuto Paulo alemwiria Sila na iukia nave, baada yekabisiwa na vanamae katika nema ya ma Abaa. ⁴¹Na nyaleenda ihitia shamuna Kilikia, kie Musa makanisa.

16¹Pauli shakundu alesha Debre na Lystra; na ammbulia, handu ho kuveli na moshivirwa vemwamkua Thimotheo, ni mwana wa kisero alevonika na mama wa kuyahudi na ninyaveli mundu wa dini na aue nyaveli ni Mgiriki. ²Vandu va Listra na ikonia valemwambulia undusha. ³Pauli nyavelimkundi ilivaukie voose, kahindi kamuiria kanemtwa kwa vasahoe vayahudi vaveli vona namuvo valemmanya namu aue ni mkiriki.⁴Weriuya veenda ni valehita uruka ungi na vakadua mateta katika numba navahotanie mateta ohoo shakundu kile andikwa na mitume navameku kuya Yerusalemu. ⁵Kahindi numba sia sehemba Ruva sikaitobirwa vaya valeishua vakava valeobgereka kila mfiri.⁶Pauli na mwanamae vakaenda Firgia na Galatia, hatakuto ngoo yama Aba ilevavia vatatete iteta lose ifo Asia. ⁷Vashikeshika Misia, nivavelienda Bithania, lakini ngoo yama Abaa ikavaleiya. ⁸Kwakuto vakahitia Misia vakaenda urauya ungi wa Troa.⁹Pauli nyaleotea kio, kuveli na mndu wakedonia aimusi, kemwamkua na immbia, ''njooni mtwaarie kunu makedonia.'' ¹⁰Pauli kashikeiotia, tukajiitobira ienda Makedonia, nyaveliishi Abaa nyavelituamkua tuneamba iteta lakwe.¹¹Kahindi tukaduka tukaenda Toraa, tukaenda mpaka Samothrane, na mfuri wakavili tukashika mrini Neapoli. ¹²Iduka hokuto tukaenda mriuya wa Filipi namu uli katika mri wa Makedonia, mriu ulikatika wilaya na weimukia na varimu na tukakaa vo mfiri nyingi. ¹³Mfiri wa sabato, tuleduka njaa ya iheko tukaenda na njia iya yeenda na mweteni, handu aya tulemanya ni handu ehemmbya, tuletamiashi tukateta na vamama valesha weri umi.¹⁴Mundu mfele umi vemwamkua Lidia, ekumba zambarau, iduka katika mri veuamkua tiatiraemuhemba Ruva, nyaletuhotania, Abaa nyalerua ngoo yakwe na iivikia undusha mateta aletetwa na Pauli. ¹⁵Weri vemninga rina, venanumba yakwe yoose, nyale herembesha na iamba, ''kwakolea mwangilolea ngili mndu msha katika Abaa, kwa kutonmuhite na ikaa katika Abaa, kwakuto ngakuvieni muhite na ikaa nani.'' Katuhemba mnu, keamba, ''kwakolea mwangilolea ngili mndu msha kwa Aba, kahindi muhite na ikaa nani,'' katuhemba mnu.¹⁶Ikavakahindi, tweenda handu haya ehembya, mlifu umi kadukia ete varimu kakomana na swe. Nyalemndele mimiaku besa nyingi kwa ikisia. ¹⁷Mfele shu nyalemduva Pauli kannaswe, keishira naimba ''vasero vaya nivali vatumwa vama Abaa uya alimtwe, vaya valiamba habari zama Abaa.'' ¹⁸Nyalerunda kuto kwa mfiri nyingi, nashakundu Pauli alesua idukana na matetaohoo, na lehunduka numa kavia varimu, ''ngilikuvia kwa rina la ma Yesu uduke kati kwakwe.'' Navekadukakamtelea buru.¹⁹Vammi vakwe vashikelolea imeva vindovia vaveli kiria vimeukia, vakamra Pauli na Sila vakavarutua vakavakamata kwa veniviti. ²⁰Kashike vasisa kwa varukumia, nivaleamba, ''vakaamba iva ni vayahudi na ni valifanya vuri kunu mrini kwa motu. ²¹Nivaliturunga kindo kitalinsheria na swe titukundi namu swe ni varimu.''²²Irunda la vandu likavaimukia Pauli na Sila, vandu verukumia vakarandua nguo za mwao na vakavadua nguo samwavo na iamba vatandikwe msenge. ²³Vashikeshika imtandika msenge nyingi, nivalevakiria veroni na ivavia vaya veringa verova vaambulie undusha. ²⁴Ikava mfiriwo valeiria matetao, verukumia nyalevasa urauya wa ndani na ivatuduvia matende amwavo kuya kundu alevavikia.²⁵Weri wa kio cha mashanjaa, Pauli na Sila, vakava nivalihemba na iteta mateta emshenera Abaa, weri wo vaya vaveli veroni vehotania. ²⁶Dakika imi kukadukia mdingino na maheko avero akadingwa, mlango wavero ukaruuka na mdavina menya vakaulegesa.²⁷Mweringa vero nyale duka mationi na alafu kalolea mlango sosee simeruika, 'kwakuto kairia ibanga lakwe namu nyavelishi vandu vayavengi nivavelivameduka, ²⁸Hatakuto, Pauli kahongoa kwa nguvu, keamba, ''utajikabe namu swe tulihandu a voose.''²⁹Mweringa vero nyalehemba koroboi iindwe nahite veroni buru, kererema na iihova, kavainelea Pauli na Sila. ³⁰Kavadua njaa ya vero na iamba, ''vandu vatwe ngakiilingi muuie Abaa?" ³¹Navo vakammbia, ''muhotanie Abaa Yesu naive wekaa undusha na numba yavo.''³²Valeteta mateta amaa Abaa kwakwe, na vandu vay vanumbeni kwakwe. ³³Mndu eringa veronikio kanevasambya, kundu kuya avelilole, veena vandu vakwe vanumba yakwe vaka batiswa buru. ³⁴Kavainde Pauli na Sila kaakwakwe na ivainingia chao. Navekakunda sana doka ya numba yakwe namu nivalemhotania Ruva.³⁵Weri kuveli msanya, verukumia nivaletuma mateta kwa uya mweringa wa vero veamba, ''vavieni vandu vaya vaende.'' ³⁶Mundu weringa veroni kamkumbura Pauli doka ya mateta ohoo keamba, ''verukumia nivaleamba ngivadue; kwakuto dukeni njaa na mwende undusha.''³⁷Kwakuto Pauli kavavia, ''nivaletukaba mbele sa vandu, vandu va ura wa varumi bila iturukumia na itukamata veroni; nakahindi vaori vatudue kwa sirii? Ehe, ticheva, voveni vashe idua handua.'' ³⁸Veringa vakavavia verukumia matetaohoo, verukumia vaka iihova sana vashikeishua Pauli na Sila ni varoma. ³⁹Vaya verukumia vakashika na ivavia voose, na vashike vadua njaa ya vero, vakavahemba Pauli na Sila vaduke njaa ya mriwa mwavo.⁴⁰Kwakuto Pauli na Sila vakaduka njaa ya veroni vakasha kaa kwama Lidia. Pauli na Sila vashikevalolea vanamae, nivalevaininga nia navakaukia katika mriwo.

17¹Vashikeshika katika mri wa ma Amfipoli na Apolonia, valesha hadi mri wa Thesalonike ambapo kuveli na sinagogi la wayahudi. ²Shandu iveli kawaida yama Pauli, aleenda kwamwavo, na kwa weri wa mrifi isatu sa sabato aleja dili navo juu ya maandiko.³Avelikevafungulia mateta na ivavia kuti, ivelimfanya Kristu ateseke na kisha kafufuka see katika wafu alevavia ''ihusu Yesu ngilivavia mateta akwe nife Kristo. ⁴Ikava vayahudi vengi valekata tamaa na isandikana na Pauli na Sila, na vagiriki wachamungu, na vamam vengi vamemmanya Mungu na irunda itue la vandu.⁵Lakini baada ya vayahudi vataveli mwishi Mungu, valeishua urengi, valeenda mnamu ivairia baadhi ya vavishwa, vakaumbira marundu avandu handu ami, na iharibu mrini, kwa kuto kaifamia mmba yama Jason, waveliori imra Pauli na Sila ili ivande mbele sa vandu. ⁶Lakini vavauwe, valemra Yoson na vanamae vengi valemkamata mbele ya maofisa va mri, vekaba momu, ''iva vasero valealua uyana vameshika hadi kunu see. ⁷Vasero va valekaribishwa na Yason valeharibu sheria ya Kanisa veamba kwete mfalme ungi vemwamkua Yesu.''⁸Marunda avatue va mri vaishue mateta oo valelolea iihova. ⁹Baada vashike uria iteri ya bei ya mweringa iduka kwa Yason na vengi, alevalekea vaende.¹⁰Kio kiya, vanamae valemtuma Paulo na Sila Beroya, na valeshika kuya vakaenda katika sinagogi la wayahudi. ¹¹Vandu vaya vaveliete unavi unavi utue kuliko vandu vaya va tesalonike, kwakuto vaveli tayari iiria iteta kwa akili sa mwavo, na iambulia na mateta kila mfiri ilikama mateta anenwa shandu ali. ¹²Kwakuto vengi va mwavo valemmanya na vengi ni vafele valembia mnu va kigiriki na vasero vengi.¹³Lakini vayahudi na vatesalonike vamanye Pauli aliamba mateta a Mungu ifo Beroya, valeenda ifo na ichochea na iansa ihongoa na vandu. ¹⁴Kwa iharakisha, vanamae vakamkamata Pauli mko wa mringa, lakini Sila na Timotheo valebaki haya. ¹⁵Vaya vanamae valemkamata Pauli valeenda Athene, kamtelie Pauli foo, valeiria mateta kwakwe kwa kuti, Sila na Timotheo vashe kwa buru sha cheva.¹⁶Na mfiri kavaveta ifo Athene, ngoo yakwe ikasua mmbeni kwakwe shandu alelolea mri wete sanamu nyingi. ¹⁷Kwakuto vakaviana katika sinagogi na Vayahudi vaya vamta Mungu na vaya vakomana navo katika mfiri wa soko.¹⁸Hatakuto vanavasalsafa va waepikureo na Wastoiko vakamraa, na vengi vakaamba, ''ni choiki ishuhoshu aliamba mndu eteta mdidi? Vengi se vakaamba, ''yelolikana uliamba habari ya ma Aba mwenu, '' kwakuto Yesu wa ufufuo.¹⁹Vakamwiria Paulo na imninde Areopago, vakaamba, ''twedua iamba na ifundisha mashia uliteta? ²⁰Kwasababu ulinnde mateta mashia katika matui amwanu. Kwakuto muori imanya matetaa kwa maana yovi?'' ²¹(Na vandu voose va Athene na vandu voose vaveli kwa mwavo, itumia weri wa mwavo katika ishua doka ya mateta mashia).²²Kwakto Paulo kaimuka katikati ya vandu va Areopago na iamba, ''nyueni vandu va Athene, ngiweni ngiweni kwa kuto nyweni ni vandu va dini kwa kila mateta. ²³Kwakuto katika ihita kwakwa na uumehia vindo vya mwanu, ngalolia mateta maandike madhabahuni kwa mwanu, keamba KWA MUNGU ETEMANYIKANA.' kwakuto isho mlimwabudu Pasipo imumanya nisho ngiliamba ini.²⁴Mungu aliamba uruka na kila kilichoko ndani, na kwa kuto ni Aba wa fo doka na kunu uyaneni na teidima ikaa katia hekalu ya tobirwa na mavoko. ²⁵Na teirukumiwa na mavoko a vandu kwa kuto tekunda kindo kwa mwavo, kwani fe nevaininga vandu upepo na vingi vyoose.²⁶Ihitia mndu umi, aleruda mataifa mengi na vekadoka ya uruka na kavavikia weri na mipaka katika handu he eka. ²⁷Kwakuto vatakiwe imsengeta Mungu, na vasmshike na imlolea, na kwa kuto kwa loli tiali kwasha na kila umi.²⁸Kwakwe tweka, twetambuka na wa na uzima wa mwavo, shamndu uya wa motu umi tweunga nafe weamba aleamba vavonike vakwe. ²⁹Kwakuto, ikava sue ni vavonika va Mungu, titwevaiamba Mungu ni dhabihu kwi, aushaba, au mawe, wala sanamu ngichonge undusha wala mateta a vandu.³⁰Kwakuto Mungu alesiasi mfiri sa utiri lakini ngavavia vandu vatubu. ³¹Ii kahindi navikia mfiri wesha werukumia uyananu kwa lilo na kwa mndushu alemvikia foo. Mungu aledua uloli wa mndu shu kwa kila mndu hayandu alemfufua iduka kilomeni.³²Na vandu va Athene vaishue mateta eduka kilomeni vengi valemsula Paulo, ila vengi vakaamba ''twekuhotania se kwa ajili ya matetao.'' ³³Badala ya oo hoo, Pauli kavata. ³⁴Lakini badala ya vandu valesandikana nafe vakamanya, kava Dioniso mwareopago, na vafele akaanguliwa na vengi pamoja navo.

18¹Badala ya mateta iyo hoo, Pauli aleukia iduka athena na ienda korinto. ²Kuya kamningia myahudi eamkuliwa Akwila mndu wa mbari ya Ponto, fe na mfele awe anealikwa Prisila valesha iduka ifo italia, kimeva klaudia alevavia vayahudi vose piu vaukie Roma Pauli kasha kwa mwavo. ³Pauli kava fo na irunda kasi na vo fe naverunda kasi ya sana na iya ya mwavo vovaveli veitobira mahema.⁴Pauli kavesana navo katika inumba kilamfiri wa sabato alevavavasa vayahudi pamoja na vagirigi. ⁵Ila Sila aledukaiduka makedonia Pauli aleriwa nagoo ivavia vayahudi kwakuto Yesu nife Kristo. ⁶Weri vayahudi valemlea na immena kwakuto Paulo kamsiksika nguosakwe mbele ya mwavo, na imbia, ''samu yamwanu na ive dika ya mtwa sawa na veni. ni ngetemateta iduka kahindi ka kwi nienda mbele.''⁷Kwakuto kaukia idukaho kaenda numbeni kwa tito Yusto, mndu alimuhemba aba numba yakwe ilikaribu na numba yehebia. ⁸Krispo kiongozi wa inumba fe na vanduva kaa kwakwe vakamwamini bwana vandu vengi va korintho valemwishua Pauli keteta valeswa na ibatizwa.⁹Bwana kammbia Pauli kiokwa mateta utaihove lakini teta na utasiasi. ¹⁰Ini ngili pamoja a ife kwete mndu ekari ikukaba kwi namu ngilire vandu vengi katika mriu.'' ¹¹Paulo na lekaa fo kwa weri wa mwaka umi na mweri sita kefundisha mateta aMungu kati ya mwavo.¹²Kwakuto Galio karundiwe mweni kiti wa Akaya, wayahudi valeimuka kinyume na Pauli kemkata mbele kitenguni kemrukumia. ¹³Vakaamba, ''mndu shu nevavia vandu vamuhembe Mungu kinyume cha mateta.''¹⁴Mfiri Pauli ketamia keamba, Galio alevavia vayahudi, ''nyweni vayahudi, kama liveli ni kosa leharibu, tuveli handu tuvaimehie. ¹⁵Kwakuto kwa sababu vavesa, veamba mateta amarina, na mateta amwanu, basi rukumieni nyweni, ini ngetamani iva mweni kiti kwa sababu ya matetao.''¹⁶Galio kavavia vaukie mbele yakitengu cherukumia. ¹⁷Kwakuto, vakamra Sothene, mweni kitengu emuhemba Aba, kamkaba mbele ya kitengu cherukumia. Kwakuto Galio alelea kerunda kwi.¹⁸Pauli baada ketamia weri uasha, alevata vanamae kaenda na meli siria na presila na Akwila, kabla keukia bandarini. Aleusa meri sakwe kwa sababu alehaba kwa ahadi. ¹⁹Kashikeshika Efeso, Pauli alemta Prisila na Akwila iho, lakini fe mweni alehita numba kehemba Mungu na kevavia na vayahudi.²⁰Valembia Paulia katamie navo kwa weri uasha, fe alelea. ²¹Lakini kaenda kwa mwavo, kavavia, ''ngeuya sekwa mwanu, ikava ni ikunda la Mungu, ''baada ya ihohoo, kaukia na meli keduka Efeso.²²Pauli aveli kaisari, aletua keimukia numba yehemba Yerusalemu, kwakuto kaduka shii kwa numba yemhemba Mungu Antiokia. ²³Baada ketamia kwa weri uasha, Pauli aleduka kaenda Galatia na Frigia na waherembesha vamoshivirwa vakwe vose.²⁴Myahudi umi eanguliwa Alopo, alevonika ifo Alexandia, alesha Efeso.Aveliete mateta mesha eteta na maandiko. ²⁵Apolo kateta kwa ndika katikannumba yemhemba Mungu, shandu alembirika na katika ngoo, Aleteta na iamba undusha mateta emhusu Yesu, ila nyalemanya tiki ubatiso wama Yohana. ²⁶Apolo aleteta kwa nguva inumbeni lemhemba Aba. Prisila na Akila vashikeeshua, valekota umbuya na immbia mateta a Mungu kwa undusha.²⁷Kamekunda iukia mweni keenda Akaya, vanamae valemtia moyo na imwandikia baruo ya vamoshivirwa. Valifo Akiya ili vamwirie kashikeshika, kwa neema alevaaria waumini. ²⁸Kwa ndika zakwe za maarifa, Apolo alevasidi vayahudi velolea valeroro ihitia mateta kwa kuto Yesu nife Kristo.

19¹Ikava kuti Apolo aveki Korinto, Pauli alehita nyanda za doka na ishika katika mri wa Efeso, na kakolia vamoshivirwa kadhaa ifo. ²Pauli kavavia, ''je mlemwiria ngoo ngisha mummanye?'' vakammbia ''ee, tuleidima immanya ngoo njewa.''³Pauli kaamba, ''kahindi nyweni mwebatiswa kuta?" Vakaamba, ''katika ibatiswa lama Yohana. ⁴Basi Pauli kaalua, ''Yohana aleiningwa vandu rina kwa toba. Kavavia vandu kwamba itakue mndu vammanye, kesha badala yakwe, yaani Yesu.''⁵Vandu vaishue matetaa, vakainingwa rina kwa Aba Yesu. ⁶Na ikava Pauli kashkeshika mavoko doka yake n'goo njewa kasha doka ya mwavo kaansa iteta kwa mateta na ibashiri. ⁷Jumla ya mwavo vaveli vasero ikumi na vavili.⁸Pauli kaenda katika sinagogi, kekariha kwa weri wa mweri isatu aveliambulia mateta oo ihusu Mungu. ⁹Lakini vayahudi vengi vaveli vavishwa na vetishua, valeansa iamba mko wa ma Kristo wete mbele ya irundu. Basi Pauli kavatenga veamini kwasha navo nafe kaansa iteta katika ukumbi wa Tinaro. ¹⁰Ii hoi ilienda kwa mwaka ivili kwakuto voose vaveliishi katika Asia valeishua mateta ama Aba, wose vayahudi na vayunani.¹¹Mungu navelikerunda mateta mesha kwa mavoko ama Pauli. ¹²Kwakuto hata vavelilwele valehoa, na ngoo mbishwa alevaduka, wakati kairie kanga na ngoo sileduka mooni kwa Pauli.¹³Lakini kuveliete vayahudi, vandu veteta na varimu veenda vehita ura woo hovoo. Vetumia irina lama Yesu kwa ajili ya mwavo veni. vevavia vaya vete mavarimu vashafu, veamba, ''ngaamba mduke kwa irina la ma Yesu ambae Pauli nemmbia.'' ¹⁴Vaveli runda ia vaveli vana saba mtuwe wa kiyahudi Skewa.¹⁵Ngoo mbishua kavaalua, ''Yesu ngimwishi, na Pauli ngimwishi, lakini nyweni nivii.''? ¹⁶Ingoo lia ichafu likavamburukia vandu vaya vetammbuka na vamavarimu na kavasidi ngaro ivakaba. Nilo keduka kuya inumbeni vaveli tuhuna ikabua na vakaumia. ¹⁷Iteta li holi likamanyikana kwa voose, vayahudi na vayunani, ambao vaveliishi ifo efeso. vakava vehannda nnu na irina lama Aba likasidi itoswa doka.¹⁸Vengi, na vesali valesha voose vakashe ambulia vakarora mateta mavishwa varunda. ¹⁹Vengi vaveli runda uwanga vakasanda makitabu amwavo, na vakaosha mbele ya vandu. Weri woo valeisabu karama ya vindo voo hovoo. Iveli vipande hmsini elfu vya besa. ²⁰Kwakuto iteta lama Aba likaendelea kwa utandari mnu katika ngaro.²¹Pauli kamaa mateta akwe kuya Efeso, n'goo ikamrora ienda Yerusalemu ihitia Makedonia na Akaya; kaamba, ''badaya ya iva foo, yengiva ilolea Rumi pia.'' ²²Pauli kamvavavasa vamoshivirwa vavili, Timotheo na Erasto, vaya vavelimwiria. Ila fe mweni nalebaki Asia kwa mda.²³Weri wo kuledukia mwandu utue fo Efeso kuhusu mko voo. ²⁴Mweitobira mse irina lakwe Demetrio ambapo aletobira vipande vya besa vya Mungu Diana, kainde biashara ndue ufundini. ²⁵Kwakuto vakamkumbira mafundi va kasi yo na iamba ''vaeshimiwa, mwiishi katika biashara ii hoi twekolia besa nyingi.²⁶Mwelolea na iishua kuti, shi iha Efeso Bali Asia yoose, Paulo shuu na vashawishi vandu vamotu na ivaalua vandu vengi. ²⁷Na shi kuto tiki nyete hatari kwaba aori biashara sa motu kwi, lakni na numba ya Mungu mndu mfele Diana eiriliwa tiete maana. Tena naveli idima itesa utue wakwe, fe Asia wa urukeni avelimwabudu.''²⁸Vaishue ia, valeishua asira na ikaba momu, veamba, ''Diana wa Efeso ni mtue.'' ²⁹Mri woose ukaishua mwandu, na vandu vakatisha pamoja ndani ya ukimbi webiria, vakavara vasafiri vensake na Pauli, Gayo na Aristsriko, valeduka Makedunia.³⁰Paulo aveliori ihita katika marundu avandu, lakini vamoshivirwa valemshingilia. ³¹Pia, Badala ya maafisa va mkoa wa Asia ambao vaveli na marafiki sakwe vakamkamata mjumbe wa ngaro imuhemba ahite katika ukumbi wa mchezo. ³²Badala ya vandu vaveliamba kindo ki ni kingi na vengi iteta lii, kwakuto isanga la vandu liveli limelemwa. Vengi vamwavo vaveli manya ni kili valesha nafe.³³Vayahudi vakamuunde iskanda njaa yairundu la vandu. Iskanda kadua ishara ya mavoko ako idua mateta kwa vandu. ³⁴Lakini vamanye fe ni myahudi, woose vakakaba mmu kwa sauti ndue kwa weri wa saa ivili, ''Diana ni mkuu wa Efeso.''³⁵Badala ya karani wa mri unyamasisha umati wa vandu, keamba, Nyweni vasero va Efeso, nivi aishi mri uni wa Efeso ni mndu Eambulia Hekalu lama Diana na picha itetona iduka doka? ³⁶Ilolea basi kuti mateta a tiewesekana, yevatukae undusha turunde kwa buru. ³⁷Kwakuto mwavaangua vandu va mahakamani ambao veidima kwi vemkufuru Mungu wa motu mndu mfele.³⁸Kwakuto sha Dametrio na vejenga vose valipamoja nafe varile masoyaka dhidi ya mndu woose. Mahakama sili sose na vamwali valifo, vaya vaindwe mbele ya shauri. ³⁹Lakini ife kwasengeta choose ihusu mateta engi, yeshughulikiwa katika kikao halali. ⁴⁰Kwakuto tuli katika hatari yerukumiwa ihusu ihongua mfiri vuu, tikwete sababu ya machafuko a, na titweva na uweso na iamba. ⁴¹Badala yeamba ia, alevatawanya marundu.

20¹Baada ya mwandu umesia, Pauli kavaang'ua vamoshivirwa kwavaherembesha. Kwakuto vakavavia nakawamnu vakaenda Makedonia. ²Nafe kahita uruka voo hovo aveli kevaherembesha vaamuni vakaenda uyunani. ³Badala ya fee kakaa fo mweri isatu, mateta aletetwa kwa ajili yakwe fee na vayahudi kameshike iukia keenda na mkoo wa mringa wingi alenda shamu, kwakuto alealukana kasha na mko wa ,akedonia.⁴Valesangana vose hado Asia vaveli Sopatro, kona wa ma Pirho iduka Bereo, Aristariko na Sekundo, wose iduka vandu va Vathesalonike, Gayo na Berbe, Thimotheo, Tikiko, Trofimu iduka Asia. ⁵Lakini vandu va hova valeenda mbele na vaveli tuveta kuya troa. ⁶Kwa mkoo wa mringa wingi iduka Filipi baada ya mfiri ufui Maboflo amebusa na katika mfiri tanu tulevashika ifo Froa. Tuvelifo kwa mfiri saba.⁷Hata mfiri wa kwansa wa wiki, Tuveli tamle vose tweya maboflo, Pauli kateta na vaumini kashebanga iukia ngama iyo ingi. Kwakuto kaukia kaenda mpaka kio. ⁸Kuveliete taa nyingi katika chumba cha doka ambapo tuveli tumesandikana vose.⁹Katika idirisheni aletamia kijana umi rina lakwe Utiko, ambaye alelemewa na matio. Hata Pauli aveli keihova kwa weri uasha, kijana shuu aveli lala, kawelia shii Gorofa ya katatu na aletotuliwa kamefa. ¹⁰Lakini Paulo alesoka shii, alejioroa mweni doka yakwe, kamraa tena kaamba, ''mtakate tamaa, kimeva naliho hai.''¹¹Tena katua see gorofeni na kauya mkate, kaya. Baada kameteta navo hadi kangama shuru, kaukia. ¹²Kamuninnde mwanake uya kali hai kakunda mnu.¹³Sue veni tulevoka iiki mbele yama Pauli kwameli tukaenda Aso, Ambapo sue tulebanga imwiria Pauli ifo kuto. Iki hoki alepanga irunda, kwakuto alebaga ienda na mko uumu. ¹⁴Kashikeshika ifo Aso, tikamvikia mbongoni. Tukaenda mitilene.¹⁵Naswe tukavikwa iduka ifo na mfiri wakavili ishika upande wa kavili wa kisiwa cha kio mfiri ushike. Tukashiki kisima samo, na ngama yakwe tukashika mri wa Mileto. ¹⁶Kwakuto Pauli alehamua isafiri Efeso, ili kwa kuto atatumie weri wosee katika Asia, kwakuto aveli na haraka ifo Yerusalemu kwaajili ya mfiri wa Pentekoste, shaa cheva irunda kuto.¹⁷Iduka Mileto alevavasa vandu iduka Efeso na ivaan'gua vameku va makanisa. ¹⁸Valeshika kwakwe, vakammbia, nyweni mwishi tangu mfiri wa kwansa ngilivate iho Asia, shandungiveli kwa mwanu weri wose. ¹⁹Ngimemmanya Mungu kwa unyenyekevu wose na kwa msoru, na mateso alengipata ini kwa hita sa vayahudi. ²⁰Mwishi shandu ngetangasa kwa mwanu kindo choose ambapo kiveli undusha, na shskundu ngafundisha loli na ienda mmba kwa mmba. ²¹Mwishi shandu ini ngaendelea ivaonya vayahudi na vayunani doka ya Toba ya Mungu na imani yama Aba Yesu Kristu.²²Na kahindi, ambulieni, ini mwishua ngoo njewa ienda Yerusalemu, ngitaamanye mateta avadukia ini ifo, ²³Kimeva ngoo ngisha yangishuhudia ini na kira mri nyaleamba singenge ya mateso ilingiveta. ²⁴Lakini ini tingilehanda maisha akwa ni kwa mko woose uli undusha kwakwa, ili ngudime imaa kwa wakati wakwa na kasi iya yeduka kwa Bwana Yesu, aleamba mateta mesha a usha wa Mungu.²⁵Na kahindi, ambulia, ngiishi kwamba voose, kimevana vaya ngilevavia mateta afo doka, timlaki ngilolea chamu see. ²⁶Kwakuto ngilivavia linu, kuto tingeete mwandu na samu ya mndu woose. ²⁷Kwa maana tingile siasi ngevavia usha wa ma Aba.²⁸Kwakuto mjifikirie nyweni veni, na irundu loose Aba akuvikieni, avavikieni nyweni mvaihehie mve vandu veambulia undusha irundu la ma Aba, Ambalo alelihiria na samu yakwe mweni. ²⁹Ngiishi kwalolia ngimeukia, ikite ivavi lesha kwa mwani, na wala vateurumia irundu. ³⁰Ngiishi hata nyweni veni kati ya vandu vengi vesha vateta mateta mavishwa, ili ivakota vamoshivirwa vavaduvise kwa mwavo.³¹Kwakuto muambe undusha. Mkae mwemanya kwa mwaka isatu timweidima itelia. Ivafundisha kila umi kwa msori kio na msanya. ³²Kahindi ini ngavatelia Aba, na kwa iteta la usha wakwe, ambalo laidima itobira na ivaininga urithi pamoja na voose valeikiwa wakfu kwa Aba.³³Ngilekunda besa, dhahabu au nguo. ³⁴Mwishi nyueni kuvoko ku hoku angininga mahitaji akwa na aya avose tuveli navo. ³⁵Mwishi matetao ngilevaininga mfano ivasaidia vanyonge kwa irunda kasi, na shandu itakiwe tukumbuke mateta ama bwana Yesu, mateta ambao Yesu aleamba, ni undusha idus kuliko iiria.''³⁶Badala keamba kuti, alekaba ikoti kasali navoo. ³⁷Voose vakalia sana na imwelea Pauli na imbusu. ³⁸Valeteta mateta mengi saidi ya aya valeteta, kwamba hata mfiri umi tivalakilolea chamu chakwe see. Kwakuto vakamwimia Merikebiuni.

21¹Mfiri tuveli lwelekana navo, na tulisafiri mringeni, na tukashika hadi kosi, na nyama yo ingi tukashika mri wa Roda, naiduka fo tukashika mri wa Patara. ²Tushikekolea meli inayo vuka Foinike, tuletua tuka safiri.³Tushikeshika katika mringa wa Kipro, tukaitelea ura wa kumoso, tukaenda hadi Siria, tukaikia nanga katika mri wa Tiro, kwakuto ifo nifo mbongo ulebangiwa uende. ⁴Baada kavelolia vamoshivirwa , vakatamia foo mfiri saba. Vamoshivirwa vakammbia Pauli ihitia kwa ngoo vatalivete Yerusalemu.⁵Hata tumae mfiri so, sue tukaenda sa motu, wose piu, na vafele va mwavo na vana vamwavo, valetuimia katika njia ya sa mri. Kwakuto kakaba magoti pwani, tukahemba, tukaviana nakwafo kila umi. ⁶Tukatua meli, kunu nafo vakauya kaa kwa mwavo see.⁷Hata tuma safari ya motu ifo Tiro, tukashika Tolemai, haya tukaitikira vanamae na tukatamia navo katika mfiri umi. ⁸Ngama yakwe tukaukia tukaenda laisari. Sue tukahita mmbeni kwa Filipo, veamba mateta mesha, aveli umi wa vaya saba. na sue tukakaa pamoja nafe. ⁹Mndu shu aveli na valifu vanne vatalivatumbue msineri.¹⁰Baada yekakaa fo kwa mfiri saba, vakaduka uyahudini mkimbi umi vemwamkua Agabo. ¹¹Fe nalesha kwa motu na akautwaa mkanda wama Pauli. Kuivo alejituduvilia matende na mavoko akwe mweni na keamba, ''ngoo njewa yaamba kuti, ''Vayahudi va Yerusalemu vemfunga mkanda iu, navo vamkamata mavokoni kwa mataifa.''¹²Tuishue matetao, sue na vandu tuvelikaa hayandu mtumishi Pauli atatue keenda Yerusalemu. ¹³Nafe auli kaalua, ''mlirundakii, mlilia na ikuirilia ngooni kwa mwanu? Kwakuto ngili tayari ni ikifunga tiki, lakini ifa Yerusalemu kwa sababu ya irina la ma Aba Yesu'' ¹⁴Kimeva Pauli tiavelikundi ivawa, tuleta naiamba, ''Basi ikunda lama Aba lirundike.''¹⁵Baada ya mfiri singi, tuleiria mfuko sa mwanu tukatua Yerusalemu. ¹⁶Baada ya vamoshivirwa iduka kaisari na walimfuata nasi vakamnde mndu umi vemwamkua mnasoni, mndu wa Kipro, moshivirwa wa kira, ambaye alekaa nafe.¹⁷Tuli Yerusalemu, mwanamae nyaletuvia seria kwa undusha. ¹⁸Ngama yakwe Pauli kaenda pamoja nafe kwa Yakobo, na vameku vose vavelifo. ¹⁹Baada kevaitikira, alevaininga taarifa kwa umi umi na mateta ambao Mungu alerunda miongoni mwa mataifa ihitia iaria lakwe.²⁰Mfiri vaishue io, vakamkunda Mungu, na vakammbia, ''uweni, mwaname, kwete maelfu valinga umwishi miongoni va vayahudi ivo vose vete nia yera sheria. ²¹Vaviwa ihusu ife, kwakuti ulivafundisha vayahui vaviliishi kati ya mataifa ilekana na Musa, na veviwa ivatahiri vana va mwavo, na vatafate mateta akira.²²Itakiwe turunde ki? bila utani vaishua ife umesha. ²³Kwakuto runda kia tulikuvia kahindi, turile vandu vaana vaika nadhiri. ²⁴Wairie vandu va na vajitakase veni pamoja navo, na uvaininge gharama za mwavo, ili vaidimeiusa mtue za mwavo. Kwakuto kila umi aidime irunda mateta aleviwa ihusu fe niamboru. Vejifunsa kwamba widuvisa sheria.²⁵Lakini kwa mateta amataifa ambapo valivaumini, tuleandika na idua mateta na itakiwe mlee vindo vindo vileduliwa sadaka kwa sanamu, na samu, idukana na icho kileshatwa, na iteta urukuruku.'' ²⁶Nikuto, Pauli alevadua vasero, na mfiri wa kavili, kajitakasa mweni pamoja navo, kahita kanisani, keamba mferi ze jitikisa, hadi iduliwe kila umi na umi.²⁷Mfiri so saba sizisheisie, baada ya vayahudi vaduke Asia vakamlolea Pauli kansani, na isanga la vandu vakasua, na vakamuorolea kivoko. ²⁸Vaveli kaba momu, ''vandu va israeli, tuarieni ishu ni mndu alevafundisha vandu mateta ali kinyume na vandu, sheria, na handuha. ²⁹Kwakuto na vannde vandu kinyume na hekalu, na iharibu handu heshaa.'' Kwakuto mwansoni vaveli valemkolea Trofimo muefeso kali nafe mrini, navo vaveli mwishi Paulo alemwinde hekaluni.³⁰Mri woseuveliriwa, na vandu vakatisha vakamra Pauli. vakamdua njaa ya hekalu, na mlango mara ukashingika. ³¹Vashike jaribu immbwaa, mateta alemshika mtue wa jeshi leringa wa kuto Yerusalemu yoose valihongua.³²Weri wo vakavairia vandu weringa vakautishilia isanga. Mfiri wo vashike mlolea mndu weringa, vakatelia amkaba Pauli. ³³Atakuto mtue wa jeshi kamra Pauli, na kaamba vamtuduvilie mnyororo ivili. Kammbia ife nivi na warunda kii.³⁴Baada ya vandu handu ete irundu la vandu vaveliteta mateta ia hoa na vengi veteta engi. Kwakuto jemedari aleidima ivavia choose kwa sababu ya momu, kavavavasa Pauli vamwinde inumbaa. ³⁵Kwakuto kashike ngasini, aleiriwa na vandu veringa kwa sababu ya marundu a vandu. ³⁶Kwa maana marundu a vandu valemduvisa na ihongoa, ''mdueni ishu!"³⁷Pauli vashikemdua numbeni, alemmbia mtu e wa jeshi ''ngeidima ikuvia kindo?'' mtue wa jeshi kaamba, ''okaindi uliteta kiyunani? ³⁸Ho kahindi shi mmisri uya alevarora uvishwa valemie elfu nne nyikani?",³⁹Pauli kaamba, ''ini ni myahudi, iduka mri wa Trso ya kilikia ini ni raia wa mri wemanyika. Ngilivahemba, mungininge ngitete na vandu.'' ⁴⁰Mfiri jemedari alemninga ruksa, Pauli kaimunga handu ete ngasi kadua ishara la vandu na mavoko akwe. Wakati aveli siasi mnu, kateta navo kihebrania kaamba,

22¹''Mwanamae na Aba zakwe, ishueni mateta akwa ngilirunda kwa mwanu kahindi.'' ²Marundu a vandu vaishue Pauli aleteta navo kwa kiebrania, vakasia si, kaa,ba,³''Ini ni myahudi, mwavonika mri wa Tarso eneo la kilikia, ila ngilekolea masomo katika mriuu, matendeni kwa Gamalieli, valengirora mateta mesha na sheria sa ma Aba amotu, ini ngete ikirima na na Mungu, shandu mli linu. ⁴Ngilevatesa kwa mko u hadi ifa, ngavafunga vasero na vafele na ivakiria geresani. ⁵Hata mtue wa vameku weidima idua ushahidi ngileiria barua iduka kwa mwanu kwa ajili ya vanamae Dameski, kwakwa ini ngasafiri ifo. iveli ngivanne vandu Yerusalemu na mko ili vafungwe na uadhibiwe.⁶Iledukia handu haya ngesafiri ngeshika Dmeski, masaa amsanya ghafla saa ndue ikadukia doka ikaansa ingimulikia. ⁷Ngawa shi ngaishua sauti yengiamkua, ''Sauli, Sauli nikili nikili ulingivihira.?' ⁸Ngaalua, ''if nivi. Aba?" Kangivia, 'ini ni Yesu mnazareti, amapo ife wengivihira.'⁹Vaya vaveli vose na ife valelolia saa, ila valeishua sauti ya isho aleteta kwi na ini. ¹⁰Ngaamba, ''ngarunda ki, Aba? Aba kangivia, ''imuka na uingie Dameski. Ifo weviwa kilakindo cheviwa irunda.'' ¹¹Ngileidima ilolea kwi kwa sababu ya saa iya, na kuto ngaenda Dameski. kwa iongozwa na kivoko cha vaya aveli nafe.¹²Ifo ngakomana na mndu ean'guliwa Anania, aveli mndu era sheria ya vandu veheshimika mbele ya vayahudi vose vaveli kaa foo. ¹³Kasha kwakwa, kaimuka mbele yakwa, na kaamba, mwanamae Sauli, aidime ilolea,' na weri woo hovoo ngamulolea.¹⁴Kaamba, ''Mungu wa ma Aba wa motu akutala ife ili mmanye mapenzi akwe, immanya uya etee loli, na iishua sauti yaduka momuni kwakwe. ¹⁵Kwakuto weva shahidi kwakwe na kwavandu voose juu ya uliyo yaona na kisikia . ¹⁶Kahindi nikili veta,? Amka, uiningwe rina, usambiwe mbiao kwelian'gua irina lakwe.¹⁷Baada kesha Yerusalemu, ngiveli sali ndani ya hekalu, ikadukia ngarorwa mateta. ¹⁸Ngamulolea keingivia, ''runda buru na uduke Yerusalemu buru kwakuto tivekubali ushuhuda wafo ihusu ini.''¹⁹Ngaamba, 'Aba ivoveni vaveliishi ngilefungwa jela na ivakaba vaya vavelingiishi katika sinagogo. ²⁰Na samu yama Stefani shahidi wafo ilipomwagwa, ini nani ngiveliimuka karibu na ikubali na ngiveliambulia nguo za vaya valembwaa. ²¹Lakini aleamba, ''enda kwa sababu ini enda, kwa sababu ini ngekuikia uende kwa vandu vama taifa.''²²Vandu vakamruhusu atete doka ya matetaa. Lakini baadae alekaba momu kaamba, '',due mndu shu katika nchi, kwakuto shi undusha aishi.'' ²³Vashikeshika vakakaba momu, vakakiria nguo za mwavo na vakakiria ndohe doka. ²⁴Jemedari mtue kaamuru paulivamninde mmbeni, kaamuru aviwe akabwe mijeledi, ili fe mweni amanye aveli mkabia momu kuti.²⁵Hata vashike mfunga kwa kamba, Pauli kambia, Akida aleimuka karibu nafe, ''ni undusha imkaba mndu aliye mrumi na bado tiamerukumiwa.?" ²⁶Akida uya kaishue mateta a, kaenda kwa jemedari mkuu kammbia keamba, ''ngivia ife ni raia wa Rumi?"²⁷Jemedari mtue kasha kammbia, ''ngivia, ife ni raia wa Rumi?'' Pauli kaamba iye.'' ²⁸Jemedari kaalua, ''ini ihitia kiasi kitue cha besa na kuto ngilekolia uraia. '' lakini Pauli kammbia, ''ini ni mrumi wevonika.'' ²⁹Basi vaya vekaa tayari immbia vakaukia vakamtelia wakati voo hovoo. nNa jeedari kaihova, kamanye Pauli ni mrumi, kwa sababu alemfunga.Mfiri ungi, jemedari mtue aletaka imanyaloli ihusu mashitaka avayahudi dhidi yama Pauli. Kwakuto kamfunguo vivungo vyakwe kaamuru vatue vakuhani na baraza lose likomane. Kamninde Pauli shii, na imwikia katikati ya mwavo.

23¹Pauli kavaimehia vandu umi kwa umi wa vandu va baraza na iamba, ''vanamae vakwa, ngimetamia mbele za Mungu kwa mateta mesha hadi dakai.'' ²Kwete mtue anania kavavia vaya veimuka karibu nafe vamkabe mtue wakwe. ³Nakuto Pauli kammbia, ''Mungu nekukaba ife, ukuta ukabwe chokaa. Uletamia kwerukumia kwa sheria, nafe kwaamba ukabwe kwa sheria.''⁴Navo vaimuka karubu navo vakaamba, ''kitini kuto wemtukana kuhani wa Mungu''? ⁵Pauli kaamba, ''vanamae, ini ngiveli ishi kwamba ishuhoshu ni kuhani mtue. Kwakuto ilingiandike, tiweteta undusha doka ya ,tawala wa vandu vafo.''⁶Pauli kalolie upande umi wama Sadukayo na vengi ni Mafarisayo, kakaba sauti kaamba, ''vanamae, ini ni mfarisayo, kona wama Farisyo. Ni kwakuto ngilitegea kwa ujasiri ufufuo wa wafu ngete irukumiwa navo.'' ⁷Kashkeamba ia, mateta matue edukia baina yama mafarisayo na masadukayo na mkutano ukalekana. ⁸Masadukayo valeamba tikwete ifufuka, vana va Mungu wala ngoo, na mafarisayo feamba io ose.⁹Mwandu utue ukadukia na weandika vaveli na mafarisayo vakaimuka na vakaviana, vakaamba, 'titumelolea chose kivishwa doka ya mndu shu. ngivia kama ngoo kama malaika wateta nafe.'' ¹⁰Mfiri kwadukia mateta matue, mtue wa majeshi aliihova kuti Pauli alerunduliwa vipande vipande na voo, kwakuto kavavia vanajeshi vaske shii na imwiria kwa imrukumia iduka kwa vameku va baraza, na imninde katika inumba.¹¹Kio kingi kilesha Aba nialeimuka nafe naimba ''utaihove, kwakuto ngashuhudiwa katika Yerusalemu, kwakuto twedua ushahidi katika Roma.''¹²Kushkecha, vayahudi valehamua ianua mbiavo voo veni; valeamba kuti tiveyaa tivenywa kindo choose mpaka mfiri voo vembwa Pauli. ¹³Kuvekiete vandu saidi ya makundi aana ambavo nivo valeteta mateta oohoo.¹⁴Vakaena kwa vatue vama kuhani vameku na iamba, ''twajiikia veni laana ndue, tutaye choose hadi tumulolea pauli. ¹⁵Kwakuto kahindi, baraza liambe jemedari mtue amnde kwa mwanu, kwakuto mwahamua ikesi lakwe undusha. Sue tulitayari imbwaa kabla atasha.''¹⁶Vana va mshiki wama Pauli vakaishua ete njama, kaenda katika inumbeni na immbia Pauli. ¹⁷Pauli kamwamkua umi kaamba, ''mwirie kijana shuu kwa majemedari, kwakuto nyete iteta aleviwa.''¹⁸Basi Akida kamwiria kijana kamkamata kwa jemedari mtue kammbia, ''Pauli uya umfunge angiangua ngikundele kijana ishu kwafo ete iteta lekuvia.'' ¹⁹Yemedari uya mtue kmra na kivoko kajitenga nafe kando, na immbia, ''nikindo chovi uori ingivia.''²⁰Kijana uya kaamba, vayahudi vakuhemba umninde Pauli ngama baraseni namu vaori ikolea mateta akwe kwa undusha. ²¹Basi ife utakubali vandu saidi ya arobaini valimlilia shii. Vajifunga na laana vatayee vayanywe mpaka hadi vambwae hata dakai vali tayari veveta ruksa iduka kwafo.²²Kwakuto jemedari kamtelea kijana aende sakwe, baada kemmbavasa ''utammbie mndu kwamba wangvia ia.'' ²³Kavaan'gua maakida vavili kaamba vavieni vaaskari mia mbili vaende kaisari na Askasi vatua mashungu sabini, na vete afumu ma mbili, mweukia weri wa katatu kio. ²⁴Kavavia vaikie vanyama tayari ambao Pauli eiria undusha kwa Feliki Gavana.²⁵Kaandika mateta kwa kuti, ²⁶Klaudio Lusia kwa Liwali kmtukufu Feliki salamu. ²⁷Mndu shu alerewa na vayahudi vakava vavelimbwaa, na kuto ngaenda na isanga la va Askari ngamwaria, ngiviwe fee ni raia wa Rumi.²⁸.Ngiveli ori imanya nikili vamraa.Kwakuto ngamkamata baraseni. ²⁹Ngamnya kwamba valemshitaki kwa mateta asheria ya mwavo, taali mshitaki iteta leva imbwaa au imfunga. ³⁰Kwakuto ikamanyikana kwakwa kwete mateta doka yakwe, kwakuto buru ngamvavasa kwa mwavo, vakalekana.''³¹Basi askari vaya vakatii amrii vakamwiria Pauli vakamkamata Antipatri kio. ³²Mfiri uleenda, maaskari vengi vakavatelia vaya vetua mashungu vaende pamoja nafe, navo vakauya inumbeni. ³³Na vaya vatua mashungu vakashika kaisari, na imininga Liwali barua, vakamwika Pauli mbele yakwe.³⁴Nafe Liwali kaishue baruo, aleambwaa Pauli aledukia kijiji chovi, kamanye ni mndu wa kulikia, Kaamba, ''ngekuishua ife vaya vakushitaki, '' ³⁵kaamba vaikwe katika ikulu lama Herode.

24¹Baada ya mfiiri watatu, Anania mmeku mtue, badala ya vameku na weamba umi ean'guliwa Tertulo, vakaenda haya. Vandu va vannde mateta doka yama Pauli na gavana. ²Pauli kimuke mbele yama Gavana, Tertulo kaansa imshitaki na iamaba kwa gavana, ''kwa sababu yafo twete amani ndue, na mateta afo eninde ialusana undusha katika uruka wa motu. ³Kwakuto kwa iamba asante tweiria kila kindo ulirunda, vatikire vatue Feliki⁴Lakini ngitakushokishe mnu, ngilikuhemba uhotanie mateta kwa ikunda lafo. ⁵Kwakuto twamkolia mndu shu mmbishua, ni vo vaininga vayahudi vosee iharibu Duniani. Tena ni mtue wama kanisa aa Wamazarayo.(ihotania; handu ama teta anraba vuu 24:6 ⁶Hatakuto alejaribu iharibu kanisa uvishwa unajisi kwa kuto twemraa. Tiali na mateta a kira). (hotania mraba uu⁷lisiasi, afisa, alesha na imwiria kwa ndika mavokoni kwa motu, tikwete mateta mesha a kira). ⁸mkammbesa Pauli ihusu matetaa, tiemanya ni kindo chovi twa mshitaki nacho. ⁹Vayahudi navo vamshtaki Pauli, veamba kumbe matetaa ni aveli aloli.¹⁰Liwali kamworolee Pauli kivoko ili Pauli atete, Pauli alealua, ''ngiishi kuti kwa mwaka wingi vava wealua uruka u, na ngete ikunda ngeamba mweni kwafo. ¹¹Ngeidima iamba zimehita mfiri ikumi na ivili tangu ngitue ngehemba Yerusalemu. ¹²Vashike ngikolea kanisani, tengileshindana na mndu voose, na tingilealua mwandu mkutanoni, wala katika mambeni wala mrini. ¹³na wala tiveidima ihakikisha mwandu valeshitaki kwa ura wakwa.¹⁴Na ngiliamba ia kwafo, na kwamba katika mko uya ngekwamukeni dini, kwa mko voo hovoo ngemtumikia Mungu Aba amotu. Ngilimwaminifu kwa se alikatika sheria ya mateta avakimbi. ¹⁵Ngili na ujasiri wama Mungu ambao hat voo valiveta, isha kevadua vandu vakwe kilomeni, kwa vose vete haki na vetet haki. ¹⁶Nakwakuto, ngerunda rumate ili ngiveundusha, Shandu waishua ngooni iteteisua mbele sa Mungu na mbele ya vandu ihitia mateta ose.¹⁷Kahindi kumesia mwaka nyingi ngasheninde msaada kwa uruka wakwa na barishishi ya besa. ¹⁸Ngishike runda kuti, Vayahudi na Asia vakangikoli ngili sikukuuni, ya utakaso wa ikanisani, bila irundu la vandu wala mwandu. ¹⁹Vandu va ngavakolea mbele yafo kahindi kaa na vaambe kindo kia vete kwa ajili yakwa kwakolea vete iteta loose.²⁰Na vandu va vaambe kosa lovi valelolea kwa kwa ngiimuke mbele baraseni kwa Vayahudi; ²¹Isipokuwa kwa ajili ya kindo kimi kia ngekiamba kwa sauti saasia ngiimuke katikati ya mwavo, ni kwa sababu ya ufufuo wa wafu nyweni mlingirukmia,''²²Feliki aleviwa undusha kuhusu mkoo, na kautelea se mkutano, kaamba, ''Lisia jemedari ashikeduka shii iduka Yerusalemu ngedua maamuzi kwa mwandu wa mwanu. ²³Nikuto kambia Akida ammbie Pauli, na ive na weri wemwareamba mateta akwe na mambuya vakwe vatamtambukie wala vatamwarie.²⁴Baada ya mfiri fulani, Feliki aleuya Drusila mfele aleva myahudi, na kammbasa Pauli na kamhotania iduka kwakwe mateta a amani mmbeni kwa Kristu Yesu. ²⁵Ila Pauli aveli viana nafe ihusu loli, ife na imboha na irukumia lilisha, Feliki aleishua uvishwa kajibu, ''enda kwasha dakai, ila ngakolea weri see, ngekwamkua.''²⁶Weri vo hovo, aveliishi Pauli aleiria besa kwakuto alemwangua mara kengi atete nafe. ²⁷Ila mwaka ivili silehita, Porkio Festo kava vameku va barasa badala yama Feliki, ila Feliki avelikundi ikukurundia kwa vayahudi, kwakuto kamtelea Pauli vandu vemringa.

25¹Nilo Festo alehita katika mri vo hovo baada ya mfiri isatu aende iduka Kaisari hadi Yerusalemu. ²Mmeku mtue wa vayahudi kaninde ripoti vamninde mwandu wama Pauli na Festo na valeteta kwa ndika na Festo. ³Na valemhemba Festo vamringe doka yama Pauli ili amwan'gue Yerusalemu mli ambwae mkoni.⁴Kwakuto Festo alealua kwamba Pauli aveli mfunge Kaisari, na kumeva fe mweni aliuya fo buru. ⁵Aleamba, ''kwakuto, vaya veidima, veidima ienda foo na sue kwakolea kwete kindo kivishwa kwa mndu shu oshu, itakiwe mumumshitaki.''⁶Baada kumekaa mfiri nane na saidi, kauya Kaisari na mfiri wa kavili kanetamia kitengu cherukumia keamba Pauli anndwe kwakwe. ⁷Kashkeshika, vayahudi valeduka Yerusalemu valeimuka karibu, vakadua mashitaka mengi marito vatale ahakikisha. ⁸Pauli naleamba kaamba, ''shi katika irina la vayahudi, shi doka ya ikanisa na shi doka ya kaisari, ngilerunda uvishwa.''⁹Lakini Festo alekunda yikundira kwa vayahudi, kwakuto kamwalua Pauli na iamba, ''le, ukundienda Yerusalemu na unerukumia na ini ihusu mateta a ifo? ¹⁰Pauli kaamba, ''ngeimuka mbele ya kitengu cherukumia na Kaisari ambapo itakiwe arukumiwe. Tingimevahira vayahudi shandu ifr uishi undusha.¹¹Kwakolia ngekosa na ngarunda kindo cheva ifa, ngelea ifa kwi. Lakini kimeva ingihongolia la mwavo shi kindo, tikwete mndu eidima ingikamata kwa mwavo ngemuhemba Kaisari. ¹²Baada ya Festo keteta matetaa kaalua, ''ulimhemba Kaisari, na uende kwa Kaisari.''¹³Badala ya mfiri silehita, mfalme Agripo na Bernike valeshika kaisari verunda safari muhimu ka Festo. ¹⁴Baada yeka fo kwaa mfiri nyingi, Festo alekamata kesi ya ma Pauli kwa mfalme, kaamba ''mndu umi aleletwa iha Feliki shaa mfungwa. ¹⁵Ngili Yerusalemu vatue va Yerusalemu na vameku va vayahudi valeninde mashitaka doka ya mndu shu kwakwa, navo valevesa doka ya irukumia lakwe. ¹⁶Kwa li holi ini ngilevaala kuti shi kawaida ya varoma imdua mndu badala yakwe, mwelalimikwa yeva na nafasi yevavesa vaya vamshitaki va vajitetee doka ya mateta ohoo.¹⁷Kwakuto, vashe pamoja iha, ngileidima ivaveta kwi, lakini mfiri ungi ngiletamia doka ya kitengu terukumia na iamba mndu shu vamninde mmba. ¹⁸Mfiri vashtaki vaimuka na imshitaki, ngivelishi tikwete mateta matue doka yakwe. ¹⁹Badala yakwe, vavelibishana pamoja nafe ihusu dini ya mwaavo na ihusu Yesu aveli amefa, nafe Pauli kaamba fe nali hai. ²⁰Ngiveli mfumbe shandu ngechungusa suala lii, na ngammbia kama aenda Yerusalemu irukumi ihusu matetaa.²¹Lakini Pauli kashke an'guliwa atamie shii ya ukinsi wa mfalme, aleamba vamkamate mpaka kwa Kaisari. ²²Agripa aleteta na Festo, ''ngiveliori ngimuhotanie mndu shu,'' Festo kaamba, ''ngama ngemuhotania.''²³Kwakuto ngama yakwe, Agripa na Bernike valeshikana sherehe nyingi, valeshika katika ukumbi wa maafisa va kijeshi. Na vandu vesha va mri, Pauli valemuninde kwa mwavo. ²⁴Festo kaamba, ''mndu mtue Agripa, na vandu vose valiha pamoja na sue, mumweni mndu shu, jumuia yose ya vayahudi ili Yerusalemu na iha vaori ngivashauri, navo valikaba momu kwamba ataishi.²⁵Ngiweni kwamba alerunda loose lestahili ifakwi, lakini kwa sababu namwamkua mfalme, ngileamua imkamata kwakwe. ²⁶Lakini tingete kindo cheva iandika kwa mfalme. Kwasababu hii hoi, ngamninde kwafo, hata kuto kwafo ife, mfalme Agripa, ili mkolie kindo cheandika ihusu kesi. ²⁷Kwakuto ngalolea yete maan immpeleka nfungwa bila iambulia mashtaka alimfata.

26¹Kwakuto Agripa kammbia Pauli, werusiwa ijitetea, nikuto Pauli kaoroa mavoko akwe kajitetea kuti. ²''Ngiishi mdu ekunda, mfalme Agripa ili irunda kesi yakwa mbele yafo doka ya mashtaka ose a vayahudi. ³Hasa, kwakuto ife ni mtaalamu wadesturi za vayahudi na maswali. Kwakuto ngilihemba mungihotanie kwa ingifumilia.⁴Lolo, vayahudi voose vaishi shangu ngileishi tangu uyana wakwa nnji yakwa ifo Yerusalemu. ⁵Vangiishi tangu mwanzo na vamanye weka sha mafarisayo, dini lete msimamo u⁶Kahindi ngaimuka ihakuti kwa sababu ini ngiliambulia shandu Mungu alekunda na Aba za motu. ⁷Hii hoi ni mbari ya motu ikumi na mbili vete tumaini kwa mhemba Aba kio na msanya. Kwa ajili ya tumaini li holi, mfalme Agripa, kwakuto vayahudi valengishitaki. ⁸Nikili kila mndu mwefikiria ni ajabu Mungu eduka katika klome?⁹Weri umi ngilefikiri ini mweni kwamba ngerunda mateta mengi doka ya irina lama Yesu wa Nazareti. ¹⁰Ngilerunda ia hoa katika Yerusalemu, ngilewafunga vaumini vengi kandurumu, na ngivelirile mateta matue iduka kwa vatue irunda kuto, na weri vakuwawa, ngilekaba kura ju ya mwavo. ¹¹Mara kengi vaadhibu katika inumba lose na ngilevafunga vaike imani ya mwavo ngiveliishule nyafi sana doka ya mwavo na ngilevatishiri katika nnchi ya vageni.¹²Mfiri ngerunda iha hoa, ngileenda Dameski, ngiveliete mamlaka iduka kwa vatue va makuhani vatue; ¹³Ngili njieni weri wa msanya, mfalme, ngilelolea mweri iduka mbinguni uveli ukali kuliko mwii ulengaa ingirimbitia na vandu vaveli safiri pamoja na ini. ¹⁴Sue vose, tuwe shii, ngileishua sauti iketa na ini keamba katika lugha ya Kiebrania, Sauli, Sauli, nikili ulingitesa? Ni kidomari kwafo ikaba iteke ikindo lesuma shii.¹⁵Na kuto ngaamba, ''ife nivi, Bwana? Bwana kaamba, ''ini ni Yesu ulingitesa. ¹⁶Kahindi imuka utambuke kwa matende afo. Sababu kwa kusudi ini ngalolika kwafo. Ngekutala uve shahidi na mtumishi doka ya matetao uishi kuhusu ini na mateta werunda badae; ¹⁷na ngekuokoa iduka kwa vandu na kwa vandu vamataifa ambapo ngekutuma, ¹⁸ifungua meso amwavo na irunda mlemeni ienda mwangeni na iduka ngaroni za mrimu vammanye Mungu, ili vaidime iduka kwa Mungu na msamaha wa sambi na urithi ngavaininga vaya vangitakisa na imani ngili nayo.¹⁹Kwakuto, mfalme Agripa ngeidima iasi ateta a mbinguni, ²⁰lakini kwa vaya vavili Dameski kwansa, na Yerusalemu na mri woose va Yudea, na kwa vandu vamataifa engi, ngilehubiri kwamba vammanye Mungu, varunde mateta eva Toba. ²¹Kwakuto vayahudi valengira hekaluni, vakajaribu ingibwaa.²²Mungu angiaria hadi dakai, kwakuto ngeimuka na iamba kwa vandu va kawaida na mateta matue ambao vakimbi na Musa valeamba eshadukia a ni fingi kwi. ²³Kwamba Kristu lazima eteseka na iva wakwanza iduka kilomeni na itangasa mwanga wa vayahudi na vandu va mataifa.²⁴Pauli kamae ijiteteta, Festo aleamba kwa sauti ndue, Pauli ife wasukwa! masomo afo akuninga usukwe. ²⁵Lakini Pauli kaamba, ini ni msukwa kwi, mtue Festo, lakini kwa ujasiri ngiliama loli nduhu. ²⁶Kwakuto mfalme naishi matetaa, na kuto, ngiliteta kwa uhuru wakwe, kwakuto ngiishi kwete lose lakwamwa kwakwe; kwakuto ili tilarundwa pembeni.²⁷Ho kahindi, weamini vakimbi, mfalme Agripa? ngiidhi weamini.' ²⁸Agripa kammbia Pauli, 'kwa weri ufuhi weidima ningishawishi ini na ingifanya Kristu. ²⁹Pauli kaamba, ''ngilimhemba Mungu kuti, kwa weriufuhi au usha, nafe tiki, bali ni vose valingiishua linu na ife shaini, lakini bila nyororo za kandurumu.³⁰Na kwakuto mfalme kaimuka, na Liwali na Bernike navo, na vaya vatamia pamoja navo, ³¹vashike ukia shereheni, valeteta vo kwa vevi na iamba, mndu shu itakiwe afe kwi wala afungwe kwi. ³²Agripa kammbia Festo, ''mndu shu naveli lekelewa huru kama tialetumbua rufaa kwa kaisari.''

27¹Vameamba tusafiri na mringa wingi ienda italia, valemkabisi Pauli kwa mtue umi wa mkari wa Roma vemwamkua Junio, wa kikosi cha Agustani. ²Tukatua mbongo iduka Adramitamu, iveli iende ura umi wa Asia. Kwakuto tukahita mringeni. Aristaka iduka Thesolike ya makedonia kaenda.³Mfiri uleiduvisa tukaimuka mri wa Sidoni, ambao julio alemtendea Pauli kwa usha na kamruhusu ienda kwa vambuya vakwe kwa sababu ya ushaa,. ⁴Iduka ho tukaenda mringa wingi tukaenda kisiwa cha kipro kiveli kimehita upepo, kimeva upepo uveli umetubali. ⁵Baada tumetambuka mringeni mringa uveli karibu na kimilikia pamfilia, tukasha mira mri wa Lisia. ⁶Haya ofisa uya wa kirumi, kaikoli mbongo iduka Alexandria ambao vaveli safari iduka italia ekutosa mmba yakwe.⁷Badala yakwe timesafiri mboha mboha kwa mfiri nyingi na tukashika kwa ishoka karibu na kinidas, upepo tiuleva ikaba mkovoo kwakuto tukasafiri kandokando na kivuli na tikwete ukinga upepo, mkabala na salmone. ⁸Tukasafiri pembeni ya pwani kwa udomari, hadi tukashika handu kwean'guliwa Fari Haveni ambao ulikaribu na mri wa lasi.⁹Tuveli tumeiria weri wingi sana, na weri wa mfungo wa vayahudi uveli umehita navo, na iveli ni hatari ienda isafiri kwa kuto Pauli etuonya. ¹⁰na iamba, ''vasero, ngiweni safari ambayo itakiwe tuirie yeva na madhara na hasara nyingi, shitiki ya msigo na mbongo lakini ya maisha motu.'' ¹¹Lakini afisa wa kiroma kamwishua saidi Aba kwe na mndu weambulia mbongo, kuliko mateta atetwa na Pauli.¹²Kwakuto bahari tiiveli handu esha ikaa handu ha mbeho, baharia vengi vakaamba tusafiri iduka haya, ili kwa mateta ose tushike mri wa Foineke, tukae ho wakati wambeho. Foinike ni bahari ifo krete, na yeambulia kaskazini mashariki na kusini mashariki. ¹³Upepo wa kusini uanse mboha mboha, mabaharia vakamanya vamekolea kindo vavekori. vakaukia vakasafiri pembeni ya krete karibu na pwani.¹⁴Lakini badala ya weri ufuhi ukali, uveanguliwa wa kaskazini na mashariki, ukaansa iduka kwasha na n'gambo ya kisiwa. ¹⁵Wakati meli ilemewe ilelemwa ikabili upepo, tukakubaliana na hali yoo, tukasafirishwa navo. ¹⁶Tukashika ihitia upande ungi uveli wekinga upepo wa kisiwa chean'guliwa kauda, kwa ilewa tulembirikania idua mbongo.¹⁷Baada yedua, valetumia mdavi ifunga mbongo. Valeihova kuti tweidiam ienda handu ete msanga wengi wa Syiti, kwakuto vakakosa nanga navenda pembeni. ¹⁸Tulekabwa na ngaro sana na dhoruba, mfiri ungise mabaharia vakakiria msiho mbongoni.¹⁹Mfiri wa katatu, mabaharia vakadua mringa kwa mavoko amwavo veni. ²⁰Mfiri ambapo mwii na nyota sivelika kwa mfiri nyingi kwi, bado dhoruba ndue ivelitukaba matumaini eamba tuveliduliwa aleukia.²¹Badala yeenda weri uasha bila chao. niho Pauli kaimuka barebareni kaamba, vasero ivelitakiwe mungihotanie na tituveliiria mbongo iduka Krete ili ikolia shida sii na hasara. ²²Na kahindi ngilivavia mve na soni, kwa kuto titweva tweteka maisha amotu, itave ni meli tiki.²³Kwa sababu mfiri uhite kona va Mungu, ambao Mungu sho ini ni wakwe, ambapo ngemhemba fee, vana vakwe vaimuka pembeni kwakwa. ²⁴na iamba, ''utaihove Pauli ni lasima uimuke mbele yama kaisari, na ambulia, Mungu katika ikunda lakwe natuininga iva vose tusafiri pamoja navo. ²⁵Kwakuto, vasero, jiineni soni, kwakuto mwemwamini Mungu, kwamba yeva shandu mwaviwa. ²⁶Kwakuto ni lazima tuumie kwa ikabwa karibu na visiwa.''²⁷Ishikeshika kio cha ikumi na viina, tuveli endeshwa ifo baharini ya Adratiika sha kio cha kio kuti, baharini vavelishi vashika nnchi itete mringa. ²⁸Valetumia mloo ipima iruma la mringa naikolea mita thelathini na sita baada ya weri ufuhi vakapima see vakakolia mita ishirino na saba. ²⁹Vakaihova kwansa vatagonge miamba, kwa kuto vakasosa nanga iya katika handu eika nanga na vakahemba kuti kangama ivelisha buruu.³⁰Mabahari vaya vavelisengeta handu eelekezea meli na valesosa mbha mbongo na iokoa maisha, na vakarora valikiria nanga katika sehemu ya mbongo. ³¹Lakini Pauli kammbia msakari, vajeshi la kiroma na vaya askari, ''tiveidima iokoka ispokuwa vandu va valibaki melini. ³²Kwakuto askari katambua mdavi za mbongo katelea mbongo uende na mringa.³³Wakati mwii udike wa kan'gama. Pauli kavaemba vose angalau vaya vadidi, kaamnba, ''ivu ni mfiri wa ikumi na inya bila iya chao timmeya kindo. ³⁴Kwakuto ngilivavia nye chao kididi, kwa sababu ihoini iishi kqwa mwanu, na tikwete meri wa mtue wa mwnu weteka. ³⁵Kashike iamba io, kadua mkate kammbia Mungu asante mbele ya kila mndu. kwakuto kairia mkate kaansa iya.³⁶Kwakuto voose vakalolea soni vakairia chao. ³⁷Tuveli vandu 276 mmba ya mbongo. ³⁸Vashkeya vashika, valefanya meli ive njiu kwa ikiria nganu ndani ya bahari.³⁹Ishkeshika msanya, vakatonia kundu kutete mringa lakini vakalolia handu ataveli etemringa kuveliete msanga wingi vakaviana kama veidima iendesha meli ienda hoo. ⁴⁰Kwakuto vakalegesa nanga vakakamata baharini katika weri voo hovoo vakalegeza kamba satanga na vakairilia sehemu ya mbele ienda kundu kwete upepo, kwakuto vakaenda kundu kwete msanga wingi. ⁴¹Lakini vakasha handu ete mko ivili sa mringa silikomana, na meli ikaenda msangeni na sehemu ya mbongo ilerewa na tiileidima iduka na sehemu ya mbele ileansa ijikota na imunjika kwa sababu ya ukali wa mlema.⁴²Mpango wa vasikari ni ivabwaa vafungwa, ilikwamba tikwete veongelea na itisha. ⁴³Lakini askari uya wa kiroma aveli mwokoa Pauli. Kwakuto kamusa mpango samwavo, na kavavia vaya veidima iongelea, varunduke iduka melini kwansa vaende kundu kutete mringa. ⁴⁴Na vasero vengi vefata, vemgi doka ya vipande vya mbao na vengi doka vindo vingi iduka mbongoni kwa mko uu vose veduka salama kundu kutete mringa.

28¹Vashiketusisa undusha, tulemanya kisiwa kia vekiamkua malta. ²Vandu vaya veni mri vahaya shi kwamba valetusaidia msaada wa kawaida tikifoo, valeasa see ngaa na ituvia tuserie tuote, namu kuvete mbua na mbeho iveliendelea.³Hatakuto Pauli irunda la ngwii na isivikia ngaeni, kanjoka kadidi kete sumu, kakaduka kuya ngwini kitevo ngaa sia, na kamrimbitia kivokoni kwakwe. ⁴Vandu veni va haya handu vashikeilolea njoka yeneneva kivokoni kwakwe, vakaviana veni kwa veni, ''mndu sho hoshu ni loli niamewaa ambao niatisha kuya mringeni wengi, hatakuto teistahili aishi.''⁵Hatakuto fee kamkirilia njoka iya kiya ngaeni na taalesirika na kindo chose. ⁶Vo valembetea avavie au alwele na iwashii dakika yo hoyo na ifaa. Hatakuto vashike imwambulia kwa weri uasha na ilolea tekwete kindo chamdukia, valehundusa fikira sa mwavo na iamba ni aveli Abaa.⁷Ikava handu haya kufuhi kuvete ndohe iveli ni ya mtue wa kisiwa, mndu ve mwamkua Pablio. Niavelituvia serieni na katuininga chao mfiri isatu. ⁸Kikadukia auya Pablio nialereuwa na ndwari na iharaka na Pauli kashikemshelea, alehemba, kavikia mavoko doka yakwe na kahoa. ⁹Iliholi lishikeidukia lee, vandu vengi haya kisiweni vavelwele hee navo valeenda kavahora. ¹⁰Vandu vakalolea sue ni vandu va maana sana. Weri uya twejitobira tweukia, valetuinga findo fia tuvelifiori.¹¹Ishike ihita mweri isatu, tulesafiri na mbon utue iskanda nayo iveli ilekabwa mbeho ho kisiweni n viongozi vakwe vaveli mndu na mwanamae valevonika vavili ndeu imi. ¹²Ikava tushikeshika mrii wa Sirakusa, tuletamia haya mfiri isatu.¹³Tushike iduka haya tuleenda tukashika mrii veamkua Regio. Ishikehita mfurumi nkumaa uvavi wa serii uledukia ghafla, na ishike isia mfiri tuleshika mrii wa Putoli. ¹⁴Fokuto tulevako vanamae vengi na tukatamia navo kwa weri wa mfiri saba. Kwamko wohowo tuleshaa Rumi. ¹⁵Iduka foo, vana mae vaya, vashikeishua habari sa motu, valesha vashetukonda fo sokoni la Apiasi na Hoteli isatu. Pauli kashikeivakolea vanamae vaya aleshelewa na ukari kamhemba Abaa.¹⁶Tushikeishika Roma, valemrusu akae mweni fe na askari uya avemringa. ¹⁷Ikava sishikeisia nfiri isatu Pauli alevaamkua vasero vaya vaveli viongozi kati ya vayahudi vaya valesha nafe alevavia, ''mwanamae, namu tingimerunda uvishwa wose kwa vandu va hova au irunda kifuri shakundu vasahuyo vamotu vavelirunda, ngiliduliwa sha mwerukumiwa iduka Yerusalemu hadi nashika mavokoni kwa varimu. ¹⁸Ikava vashike ingivesa, vaveliori vangilekelee, namu tekuvetye kitevo chose piu kia chengivika ini adhabu yefaa.¹⁹Hatakuto vauyahudi vaya valeteta kifuri na shakunduu vaveori ilengilasimu ngikate rufaa kwa kaisari, japo shi ngiveliori ngilisitaki itaifa lakwa. ²⁰Ini ngashike itumbwa rufaale ngiveori ini ngitete na nyueni kwa kia Israeli nacho ukari wakwe, nicho vangituduvilia ihakuti.²¹Hokuto vakambia, ''tetumeleiningwe baruo iduka Yudea yekuamba ifee, wala tekwete mwanamayo ameleshe na ikudulia taarifa au iamba iteta ivishwa lekuhusu ifee. ²²Hatakuto tuveori tuishue iduka kwafo wawasakii idukana na irundu li la vandu va hova, namu kunu kwa motu tuliishi ni leteta kifuri kila kindo.²³Vashike idua mfiri kwa ajili yakwe, vandu vengi valemshelea handu haya avelikaa. Ni aleliemba iteta lia kwa mwavo na ivavia ihusu umangi wa Abaa .Aleinengena ivavia imhusu Yesu, kwa aina sose ivili iduka sheria sa Musa na iduka kwa vakimbi iansia kan'gama hadi kwakwaini. ²⁴Vengi valeishwa findo fya fileambwa, weri wo vengi tevaleishwa.²⁵Vashike ilemwa ikubaliana vo veni kwa veni, valeukia baada ya Pauli ivavia kindo kimi ikihoki, ''Roho Mtakatifu nialeamba undusha ihitia mkimbi Isaya kwa auya motu. ²⁶Nialeamba, ''Enda kwa vandu va hova uambe, ''kwa matui iya amwanu mweisgua, hatakuto temwemanya. Na kwakuto meso a mwanu mwelolea hatakuto te mwemanya.²⁷Namu ngoo sa vandu va hova savaa ngidhaifu, na matui amwavo neishwa kwa ukivaa, veshinga meso a mwavo, ili vatashe vakamanya kwa meso a mwavo, na ishuwa kwa matui iya a mwabo, na imanya kwa ngoo si sa mwavo na ihunduka se na ngishevahora.'²⁸Kwakuto ivelistahili mmanye lee wokovu u hou wa Abaa vandu va mataifa lee vauria, na veuhotania,'' (ambulia mnu; mstari u hou ²⁹''weri uya aleamba findo fo hofi, vayahudi valeukia vebishana vo veni kwa veni,'' teuli katika makaratasi a kiraa).³⁰Pauli walekaa katika numba yakwe yekodisha kwa mwaka ivili, na alevavia seria vaya valeenda kwakwe. ³¹Ni aveli kehubiri umangi wa Abaa, na nialevavia findo doka ya Abaa Yesu Kristo kwa ukari wose. Tekwete aleidima imsuvia.

Ngasa: Bible for Matendo ya mitume

Formatted for Translators

Matendo ya mitume