Kitandu: Bible for Nsangu zi mboti zi sonika matayi

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Nsangu zi mboti zi sonika matayi

131Nkanda luvila lu Yesu Klisto, ntekolo gu Davidi, ntekolo gu Abalayami. 2Abalayami u buta Isaki; Isaki u buta Yuda ye mpangi zani; 3 Yuda wu buta ku Tamala falebi ye Zala; Falebi wu buta Esrom: Esrom wu buta Arami4Alami u buta Aminadabi; Aminadabi u buta Nasoni; Nasoni u buta Salomoni; 5Salomoni u buta Boazi ku Labi; Boazi u buta Zobedi ku Luti; Zobedi u buta Isayi; 6Obedi wu buta Isayi, Isayi u buta Davidi. Ntinu Davidi u buta Solomoni ku nketu gu Ulia;7Salomoni u buta Lobowami; Lobowami u buta Abia; Abia u buta Asa; 8Asa u buta Yosafati; Yosafati u buta Yolami; Yolami u buta Oziasi.9Oziasi u buta Yotami; Yotami u buta Akazi; Akazi u buta Ezekiya; 10Ezekiya u buta Manase; Manase buta Amoni; Amoni u buta Yosiya; 11Yosiya u buta Zekonia ye mpangi zani mu ntangu ba kala mu kinkodi ku na Babiloni.12Ku nima ndatuka kuna Babiloni, Zekonia u buta Salateli; Salateli u buta Zolobabedi; 13Zolobabedi u buta Abiwudi; Abiwudi u buta Eliyakimi; Eliyakimi u buta Azoli; 14Azoli u buta Sadoki; Sadoki u buta Akimi; Akimi u buta Eliwudi;15Eliwudi u buta Eliyezedi; Eliyezedi u buta Matani; Matani u buta Yakobi; 16Yakobi u buta Yosefi, yakala di Madiya mu yani Yesu ka butukila yu ba bokilanga nde Klisto. 17gena mukimvuka mbandu kumi ye ya tuka Abalayami ye kuna Davidi, mbandu kumi ya ya tuka Davidi ye kuna Ndatuka ku na Babiloni, ye mbandu kumi ye ya tuka ndatuka yi Babiloni ye ku Klisto.18Tala bu buyisila mbutukulu yi Yesu Christo. Madiya ngudi'ani, bu kakala u zitukila ku Yosefi; umonika ye vumu mu lulendo lu Mpefi yi N'longo, bu kani kaba vukana ko. 19Yosefi yakala diani, u kala muntu u mboti ye kazola ko kan muesa nsoni, u yindula ka n'yambula muki nsueki.20Bu ka kesi yindulanga buna, tala mbasi yi Mfumu yi monikina mu ndosi, ye zayisi: Yosefi, muana Davidi, ku moni bukutako mu ku baka Madiya nketu'aku, kadi vumu di ka ntambuedi ditukidi ku Mpefi yi Nlongo; 21sa kabuta muana yakala, ye sa u n'gana zina di Yesu; i yani yu sa u gulusa Nkangu'ani mu masumu mani.22Mana makulu ma yisa muku sa nde malungana mana Mfumu ka samuna mu nzila m'bikudi: 23tala, muense sa katambula vumu, sa ka buta muana yakala, ye sa gana zina di Emanuedi, disongidila Nzambi una ye beto.24Yosefi bu kavumbuka u sala mana Mbasi Mfumu ka ntuma, ye u baka N'kasi'ani ye yani. 25Nkansi kasa ku zayaka na te ye kuna ka butila ^muana'ani gu yakala, yu ka gana zina di Yesu.
21Yesu buka butuka ku Betelemi di Yuda, Mu ntangu Ntinu Elodi, tala bantu ba nduenga ba tuka ku kuselukilanga ntangu ba kuma ku Yelusalemi, 2ye ba zayisa: kuekenina Ntimu gu besi Yuda yu u butukidi bungangi? Kadi tu mueni Mbuetete'ani ku ku selukilanga, ye tuisidi muku Mfukimina. 3Ntinu Elodi, buka wa mana u yangama mbundu, ye Yelusalemi diakulu kumosi ye yani.4U kutakasa Mbuta zi nganga zakulu ye soniki mi N'kangu ye u ba yufula keti kueyi ka feti butukina Christo. 5Ba'n Zayisa: ku Betelemi di Yuda; kadi tala ma masonama ku Ngunsa: 6ye ngeyi, n'toto gu Yuda, mukiedika kuna muana ntu Mbansa ko ga gena ntu mi mbansa zi yunda, kadi ku ngeyi kusa ku tukila Mfumu yu sa u dikila Isayeli, nkangu'amu.7Buna Elode wubokila mu kinsueki banduenga, ye wutoma bayufula mu bunketi tuka ntangu kua ntetembua yo yita lezima. 8Buna wubafila ku Betelemi, wu batela: Luenda, ye lubaka nsamu mi ziku mu fimuana finsua; muntangu sa n'lumona, lunzayisa bo, mpasi nde ngienda munu diaka kumfukamina.9Buna bu bawila Ntinu, bayenda. Ye tala, ntetembua yo bamona ku tubukila ntangu yi dietingi ku ntuala bawu nati bu bakuma ga kifulu kikala fimuana finsua, yawu yitelama kuzulu. 10Muntangu bamona ntetembua, bakala ye kiesi kineni kibeni kibabuila.11Bakota mu nzo, bamona fimuana finsua ye Maliya, ngudi yani, bamfukamana ye bansambila; ye basibula kimvuama kiawu, ye bantambika wola, libano ye milo. 12Buna, bu balungusua ku Mefi yi Nlongo mu ndosi mu konda vutukila diaka ku mbela Elodi, bayendila ku nsi awu mu nzila yinkaka.13Bu bayenda, tala, mbasi mosi yi Mfumu yitukila Yosefi mu ndosi, ye yita: telama kuaku, baka fimuana finsua ye ngudi andi, lutina ku Ngipiti, ye lukala kuna nati busi yi lutela ; kadi Elodi sa kasosa fimuana finsua mu ku n'gonda. 14Yosefi wutelama, wubaka mu mpimpa fimuana finsua ye ngudi andi, ye ba tatuka ku Ngipiti. 15Bakala kuna ti mfuilu Elodi, mpasi nde digoga Mfumu mu mimbikudi dilungana: yibokila muana munu ku Ngipiti.16Buna Elodi, bu kamona nde bansakinina ku banduenga, ngansi zineni zim'baka, ye wutuma bagonda bana bakulu tuka mimvu miodi ye kuzulu bo bakala ku Betelemi ye mu binsiunga biakulu, bonso bukadila bilumbu bi kayufula mu bunketi ku banduenga.17Buna bulungila mo makulu Yelemia, wu mbikudi: 18Bawa mboka ku Lama, bidilu ye maniongo maneni: Lakeli tadila bana bani, ye kazoledi ko bambomba, mudiambu kabena diaka ko.19Muntangu Elodi kafua, tala, mbasi mosi yi Mfumu wumonikina mu ndosi ku Yosefi, ku Ngipiti, 20Ye wuta: Telama, baka fimuana finsua ye ngudi andi, ye nda wenda ku nsi Isayeli, buna bawu bazola moyu wu fimuana finsua ba fua. 21Yosefi wutelama, ubaka fimuana finsua ye ngudi andi, ye wuyenda ku nsi Isayeli.22Kansi, bu kawa nde Alikelawusi wu yadidingi ku Yuda ga kifulu ki Elodi, se diani, wu banga mu kukuenda kuna; ye, Mpefi yi Nlongo yi n'luengisa mu ndosi, wu kigambula muna kiziunga ki Ngalili, 23Ye wuyisa fonga mu mbanza babokidila Nazaleti, mpasi nde malungana mana magoguka mu mimbikudi: sa babokidila Nazaleti.
31Muntangu yina mu tuka Yowani Mbotiki, wu longedingi mu makanga ma Yuda. 2Wu tedingi: Luvilula madiela, kadi kimfumu ki mazulu ki finameni. 3Yowani yuna ka gogila Yesaya, mbikudi, bu kata: yo yi ndinga yuna wuta boka mu makanga: mu kubika nzila yi Mfumu, mu tomisa nsoko miyani.4Yowani wukala mu mvuatu mi mika mi kamela, ye nsibu nkanda mbisi mu luketu. Wu didingi makonku ye niosi nseki. 5Bantu ba Yelusalemi, ye Yuda diakulu ye nkangu wakulu wu nsi wu ndambu Yolodani, bayedingi ku yani, 6Ye bafungunuengi masumu mawu, babotameningi ku yani mu nzadi Yolodani.7Kansi, wu mona mu kukuisa ku mbotama ba M'falisi bambidi ye Basaduki, wu batela: kanda di bana ba nioka zi mbalu, nani wulutedi mu kutina nganzi zi kuisa? 8Lubuta mbutu mi kedika mi mvilula ntima, 9Ye kalukintupidika ku mu goga mu benu mosi: tuvuidi Abalayami bonso tata! kadi yi luteledi nde mu matadi momo Nzambi lendedi buta bana ku Abalayami.10Buna kisengu ntama kituluka ga muansi wu nti wakulu si kawubuta mbutu ku wuzenguka ye geta ku tiya. 11Munu, yi lubotekedi mu masa, mu kulunata ku mviluka madiela; kansi yu wuta kuisa ku nima munu wu ndutidi mu ngolu, ye kina wufiana ku mu nata nsampatu zani. 12Yani, si kalubotika mu Mefi yi Nlongo ye mu tiya. Wuna ye kisesa kiani ga moku; si ka kombula kibansala kiani, ye si kakutika mbongu zani ^mu lundulu, kansi si kayoka nianga ku tiya katuzima ku.13Buna Yesu wutuka ku Ngalili Ku Yolodani ku Yowani, mu botama ku yani. 14Kansi Yowani wukatikisa buawu, mu ku goga: munu ngina ye mfunu botama ku ngeyi, ye wu ta kuisa ku munu! 15Yesu wumvutudila: yambula ma bungangi magangama, kadi buna bufuana tulungisa buna makulu mena malunungu. ye Yowani kankatikisa diaka ku.16Muntangu yina kaka Yesu kabotama, wutuka mu masa, mazulu mazibuka, ye wumona Mpefi yi Nzambi yikulumuka bonsu bembi ye yiyisa kuyani. 17Ye tala, ndinga yimosi yiwakana mu mazulu mio n'gogu: yoyo yi muan'amu wu nginina kinzodila, kuyani nsidi ki nzodila kiamu.
41Buna Yesu banata ku mpefi kuna makanganga, mu kumekama ku satana. 2Kunima bu kafua nzala bilumbu makumaya bi muini ye mpimpa, nzala yi mbaka. 3Ntoti, bu kapusana, wu ntela: go wuna Nzambi, tuma nde mo matadi makituka mampa. 4Yesu wu vutula: busonama: Muntu kalendi zinga kaka mu mampa ko, kansi mu n'gogu mitukanga mu nua Nzambi.5sanata wunata ku mpanza kinlongo, wuntula ga mbata tempelo, 6Ye wuntela: go wuna muana Nzambi, wukigeta ku nsi; kadi busonama: si kagana lutumu ku mbasi zani mu kikuma ki ngeyi; ye si bakunata mu moku, mu bunguta nde kulu kungeyi si ku galakana tadi dimosi.7Yesu wuntela: diaka busonama: kulendi ntota nkutu Mfumu ko, Nzambi aku. 8satana wunata diaka gana mongo wu zanguka, wunsonga bimfumu biakulu bi nza ye biesi biani, 9Ye wuntela: si yikugana bima bio biakulu, go wu mfukameni ye kunsambila.10Yesu wuntela: wu nkatukila, satana! kadi busonama: wufueti sambila kaka Mfumu, Nzambi aku, ye kunsadila yani kaka. 11Buna Satana wu n'yambula. ye tala, mbasi ziyisa lukufi lu Yesu, ye kunsadila.12Yesu, bukawa nde Yowani wuyekuka, wu tatuka ku ngalili. 13Wu katuka ku Nazaleti, ye wuyisa kala ku kapenawumi, dina kumbela mbu, mu kinziunga ki zabuloni ye ki Nefitali,14Musa nde magoga Yesaya, mbikudi: 15Nkangu zabuloni ye Nefitali, ku tini yifinameni ye mbu, ku nsi kunima Yolodani, ye ku Ngalili di Gentils, 16Wo nkangu, wufongedi mu tombi, wu mueni kia ; ye ku bana bafonga ku kiziunga ye kini ki lufua kia kitombokedi.17Yantika yo ntangu Yesu yantika mu longa, ye wu ta: luviluka, kadi kimfumu ki mazulu kifinameni.18Bonso buna kadietingi mu ndanda mbu wu Ngalili, wu mona mpangi zodi zi bayakala, Simoni, ba bokedingi Petelo, ye Andele, bingi yani, bakedi getanga mpuasa mu mbu; kadi bakala ba nlobi mpisi. 19Wu batela: lundanda, ye si yilukitula nlobi mi bantu. 20Muna ntangu yayina, ba yambula mpuasa, ye banlanda.21Tuka gana bu bayenda kuntama kibeni, wu mona ba bodi bankaka mpangi zi bayakala, Yakobi, muana zebedayi, ye Yowani, mpangi yani wu yakala, bo bakala mu nlungu ye Zebedayi, tata bawu, ye bo balondedingi makonde mawu. Wu babokila, 22ye muntangu yina basisa nlungu ye tata bawu, ye banlanda.23Yesu wudiata mu Ngalili diakulu, wu longedingi mu nzo zi tukutukunu, mu ndongolo nsamu wu mboti wu kimfumu, ye ndiakisulu maladi makulu ye bieta biakulu gakati ki ngangu. 24Nkumbu yani yiwakana mu Sili diakulu, ye banatina bakulu ba beledingi maladi ye mpasi zi mpila mu mpila, mpefi zi mpi, mfula, ba koka; ye wu baniakisingi. 25Buka kineni ki nlanda, tuka ku ngalili, ku Dekapoli, ku Yelusalemi, ku Yuda, ye lutila Yolodani.
51Bukamona makabu, Yesu wu mata ga mongu; ye, kunima bukafonga, minlongoki mi yani mipusana ku yani. 2Buna, bukazibula nua, wu balonga, ye wu ta: 3Mayangi mena ku bamputu mu mpefi, kadi kimfumu kimazulu kina kubawu! 4Mayangi mena ye bakalanga kiadi, kadi bawu sa babombua!5Mayangi mena ku bamputu, kadi si bavingila fua di ntotu! 6Mayangi ye bafuanga nsatu ye nsatu zi luzingu, kadi si bawukutusua! 7Mayangi mena ye bakalanga kiadi, kadi si bafuilua kiadi! 8Mayangi mena ku bankua ntima mboti, kadi si bamona Nzambi!9Mayangi mena ku ba vingisanga ngemba, kadi si ba bokululua bana ba Nzambi! 10Mayangi mena kubawu ba somuanga mukuma ki lunungu, kadi kimfumu ki mazulu kibawu!11Mayangi mena yenu bu ba lulewulanga, ba sa baluzoma ye sa bata maluvunu mu benu mpila zakulu zi luvunu, mukuma kimunu. 12Luyangalala ye lukala kiesi, mudiambu mfuntu benu sa wukala wuneni mu mazulu; kadi buna kuani bazomina mimbikudi mi luyitila.13Benu luna mungu wu ntotu. kansi go mungu vidisi nzenzo yani, munki sa wu zenzusulua? kawuna diaka sadulua ko kansi sa wugetuka ku nseki, ye diatusuka mu malu ku bantu. 14Benu luna kia ku nza. mbanza yi tungama gana mbata mongo kayisuama ko;15Ye kabakuikanga muinda ku mutula wawu ku nsi mesa, kansi batulanga wawu ga zulu di kebelo, ye wu kienzulanga biakulu bina muna nzo. 16Bika kia kuenu ku kienzula buna ga ntuala bantu, mpasi nde ba bona maganga menu ma mboti, ye bayangidika tata benu wuna mu mazulu.17Ka lukuila ku nde munu yiyisa mutulula mi nsiku evo mi mbikudi; yiyisa ka mutulula ko, kansi mu lungisa. 18Kadi, yi luteledi buawu mu kedika, bukina nde zulu ye ntotu kabilendi nkutu luta ku, ka sa gavila nkutu ko nsiku kinotika kimosi evo dimbu kimosi kisonu, ti biakulu bikuma.19Yuna nkutu si wukatula wumosi mu minsiku minduelu, ye si wulonga ku bantu mu ganga bumosi, si kabokulua wu nduelu mu kimfumu ki mazulu; kansi yu si wugangila buna, si bambokila wuneni mu kimfumu kimazulu. 20Kadi, yi luteledi, go lunungu luenu kalulutidi ku lulu Minsoniki ye Bamfalisi, ka si lukota ku mu kimfumu kimazulu.21Benu luwa butesuka ku bakuluntu: ku gondi ku; yu si wu gonda kafueti tambula kitumbu ku mimfundisi. 22Kansi munu, yi luteledi konsu yuna mueni ngansi ku mpangi'ani fueni tambula kitumbu ku mimfundisi; yonsu si wu goga ku mpangi'ani: Raca! fueti tambula kitumbu ku ba mayala; ye yonsu yuna si wu goga: kizengi! kafueti tambula tumbu ki kuyokuka ku tiya tu bilungi.23Go nkutu wuta gana nkayilu'aku gana mesa ma tempelo, ye go bambukidi nde mpangi'aku wuna ye kikuma ku ngeyi, 24Sisa gana nkayilu'aku gana ntuala mesa ma tempelo, yenda wisana nteti ye mpangi'aku; mbosi, nza gana nkayilu'aku.25Wisana mu nsualu ye mbakani'aku, muntangu wuna mu nzila ye yani, mu bunkuta buna nde kakugani ku mfundisi, ye mfundisi kakugani ku mu mfundisi, ye mpasi nde kukoti ku mu nzo nkodi. 26Yi kuteledi bo mu kedika, kaletuka muna ku wukonda futa falanga.27Benu luwa butezuka: kuyangani ku. 28Kansi munu, yi luteledi nde konsu yuna tadidi nkentu mosi kuniunga yani wu kiyangidi ye yani mu ntim'ani29Go disu diaku di kibakala di kutesesi sakuba, sokuna diawu ye losa diawuntanuki ye ngeyi; kadi buna bumboti ku ngeyi nde kitongu kimosi kinitu kifua, ye nitu'aku yimvimba ka yitubuki kutiya tu bilungi ku. 30Ye go koku kiaku ku lubakala kukutesesi sakuba, zenga kuawu ye losa kiawu ga tatuka ye ngeyi; kadi dina dimboti dku ngeyi nde kitongu kimosi kinitu kifua, ye nitu'aku yimvimba ka yibungi kutiya tu bilungi ku.31Ditesuka: konsu yuna gondedi longu ye nkentu kan'gana nkanda lugambanu. 32Kansi munu, yi luteledi nde yonsu yuna gondedi longu ye nkentu, kaka mudiambu di kinsuza, wu kuntumanga mu gangaye yonsu yuna kueledi nkentu ga gondedi longu wu yanganga ye yani.33Benu diaka luwa butesuka ku bakuluntu: ku die ndefi ku kani bue, kansi wu fueti bo gangila ga ntuala Mfumu mo makulu wutela kimbangi mu ndefi'aku. 34Kansi munu, yi luteledi ku die ndefi nkutu ku, kani ku zulu, mudiambu yi kunda ki Nzambi; 35Kani ga ntotu, mudiambu kebulu kiani; kani ku Yelusalemi, mudiambu mbanza ntinu neni.36Ku die ndefi ku ntandu ntu, kadi kulendi kitula mpembi go ndombi lusuki luaku. 37Bika n'gogu 'aku wukala inga, inga, nkatu, nkatu; makulu ma yi yikanga matukanga ku diabulu.38Benu luwa butesuka: disu mu disu, ye dinu mu dinu. Kansi munu, yi luteledi mu konda katikisa bankua ngansi. 39Go muntu wu kuzubidi ku bundi di kibakala, wu n'gana diaka dinkaka.40Go muntu zoledi ka ku gogila ye zoledi ka baka kinkuta kiaku ki Kimfumu, gu yumbudila diaka ki yunga kiaku. 41Go muntu ta ku tuma mu ngolu u ganga funda di mosi, ganga ye yandi ma funda modi ye yani. 42Gana ku yu u ta n'lomba, ye ku teki ku nima ku yuna ta zola ka sompa ku ngeyi.43Benu luwa balutela: si wusola mfinangani'aku, ye bela mbeni'aku. 44Kansi munu, yi luteledi: luzola mbeni zenu, lusakumuna bo ba luniangisanga ye ba luzomanga, 45Musa nde lukala bana ba Se dienu wuna mu mazulu; kadi wu tubulanga ntangu'ani ku bambi ye bamboti, ye wu nokisanga mfula ku ba lunungu ye ku bambi.46Go luzolanga bo bakuluzolanga, nki ndandu lubakidi? mimvakusi mpi diaka ba gangilanga bonsu bobo? 47Ye go lugananga mboti kaka ku mpangi zeno, nki lugangidindikingenga? bapakano diaka bagangilanga buna? 48Lukala balunga, bonsu Se dienu dimazulu wuna wulunga.
61Lukikenga mu kusadila lunungu luenu ga ntadisi bantu, mu monoka; bunkaka, ka silubaka nsendu ko, ku tata benu wuna mu mazulu. 2Buna nkutu bu wuta gana nkayilu, kubudi mpungi ku ga ntual'aku, bonsu bu gangilanga bankua disu ku nsi lukaya mu zi nzo zi bisambu ye mu zi nzila, mu sa nde bantu baba sika. Yiluteledi biawu mukedika, bakibakidi nsendu bawu.3Kansi go ta gana nkayilu, bika koku kuaku ku lumonsu ka kuzayi ko mo mata ganga ku kiyakala, 4Mu sa nde nkayilu waku wu ganuka mu nsueki; ye Tat' aku, yu wu monanga mu nsueki, si ka ku vutudila wawu.5Bu si lusambila, kalukadi ko bonso ba mesu ku nsi lukaya, ba zolanga sambila batelama mu zi nzo zi bisambu ye mu mpambu zi nzila, mu sa nde ba monika ku bantu. yi luteledi buawu mu kedika, ba bakanga nsendu' awu. 6Kansi ntangu ta sambila, kota kusuku diaku, kanga kielu kiaku, ye sambila Tat'aku wuna gana ga kifulu ki nsueki; ye Tat'aku, wu monanga mu kinsueki, si kakuvutudila. 7Buta sambila, ku bulumuna ku ngogu mi nkatu, bonso ba mpakano, ba kiyindulanga nde mu ngogu mina si kabawila8Ku kifuanikisi ku bawu ku; kadi tata benu zeyi nki luna biawu mfunu, nteti ka n'lunlombedieti ku. 9Tala bonso buna lufueti sambila; tat'eto wuna mu mazulu! nkumbu'aku yi zitusua; 10kimfumu kiaku kisa; luzolu luaku lugangama ga ntotu bonso kuzulu.11Wu tugana wunu dimpa dietu di lumbu ka lumbu; 12Wu tuyambudila mambi meto, bonso betu bu tuyambudilanga mintatu mieto; 13Kutu nati mu mpukumunu ku, kansi wu tutanina ku bankua ma mbi. Kadi ku ngeyi kuvuisukidi, mu ntangu zakulu, kimfumu, ngolu ye nkembu. Ameni!14Go si lulemfukila ku bantu mambi mawu, tata benu wuna ku mazulu si ka lulemfukila diaka; 15Kansi go ka lulemfukila bantu ku, Tata benu kalendi kululemfukila mambi menu ku.16Bu luminanga nsoki, kalukadi mu kiadi ku, bonso bantu badisu ku nsi lukaya, tuse tuayu tukitukanga na yembele, mu kusonga ku bantu nde beta mina nsoki. yi luteledi mu kedika, bakitambuluedi nsendu'awu. 17Kansi go tamina nsoki, kusa mazi ku ntu'aku ye sukula luse luaku, 18Mpasi mu konda songa ku bantu nde ndeyi tamina nsoki, kansi ku Tat'aku yuna gana ga kifulu kinsueki; ye Tat'aku, yu monanga mu kinsueki, si kakuvutudila buawu.19Ka lukikutikila ko kimvuama ki ga ntotu, mbumbu ye mbumbuluka bibebisanga, ye gana befi ba tobulanga ye yibanga; 20Kansi lukutika kimvuama kienu mu mazulu, kuna mbumbu ye mbumbuluka ka bifuasanga nkutu ku, ye kuna befi kabalendi tobula kani kuyiba ku. 21Kadi kukuna kimvuama kingeyi, yikuna diaka kuna ntim'aku.22Disu dina muinda nitu. go disu dingeyi dina mavimpi, nitu'aku yakulu yina mu kia; 23Kansi go disu diaku kadina mu mavimpi ku, nitu'aku yakulu si yikala mu tombi. go buna kia kina mu ngeyi yi tombi, bueyi sa bukadila buneni bu tombi kiokio! 24Ga nkatu yu fueti sadila mfumu zodi. kadi, evo sa kamenga yu mosi, ye sa kazola wunkaka, evo sa kabundana ye wumosi, ye menga wu nkaka. ka lulendi sadila Nzambi ye Mamon ku.25Yidina yiluteledi: kalukadi mayindu ku mu luzingu luenu mu bi sa ludia, kani mu diambu di nitu zenu, nki sa luvuata. moyu ka wulutidi ku madia, ye lutila mvuatu? 26Lutala nuni zi zulu: ka ba kunanga ko kani yonzika, ye ka ba kutikanga nkutu ku mu bilundulu; ye Tata mazulu wu ba dikilanga. ka lubalutidi ku mu mfunu?27Nani mu banu, mu mayindu menu, lendedi yika mfoko mosi koku kuani mu luzingu luani? 28Ye mudiambu dinki luna mayindu mudiambu di mvuantu? lufuanikisa bonsu lilia muna maya; ka salanga ko evo tunga; 29Mudina yiluteledi nde Solomo nkutu, mu nkembu'ani wakulu, kavuata ko bonsu mosi mu biawu.30Go Nzambi ta vika buna titi di masodi, di dita zinga wunu, ye mbasi si di getuka, keti si ka lu vika ko go ta ganga n'kutu mau ku bantu ba minu ki nduelu? 31buna Ka lu ketalala ku, ye ka lu gogi ku nde: nki si tu dia? nki si tu nua? nki si tu vuata?32Kadi bio bima biakulu, ba mimpani ba sosanga biau.Tatenu gu zulu zeyi nde luna ye biau m'funu. 33Lu sosa nteti luyalu ye lunungu lu Nzambi; ye bio bima biakulu si bilu ganukila gana zulu. 34Ka lu ketalala ko buna mudiambudi kilumbu ki mbasi; kadi mbasi yani mosi si ka yidika kiau. Konso kilumbu kina ye mpasi zani.
71Kalu fundisa ko, mpasi nde kaba lu fundisa ko. 2Kadi si ba lu fundisa mu lufundusu lulu fundisilanga, ye si ba lu tesa muki teselo kina lu tesilanga.3Mudiambudi nki ta muena lunianga luna muna disu di mpangi'aku, ye ku ta mona ku ki totu ki kina muna disu diakue? 4ego bueyi lendi gogila ku mpangi'aku: yambula yi ku katula lunianga mu disu diaku, ngeyi wuna ye kitoto mu dio di nge? 5n'kua disu ku nsilukaya, katula nteti ki toto ki disu diaku, ye buna si wu mona bue gu katulula ki titi ki disu di mpangi'aku.6Ka lu ganiku bima bi n'longo ku ba mbwa, ye ka lu getiko mi n'sanga mi ntalu ku n'tuala ba ngulu, muku sa nde ka ba diatakasa bio ko mu malu, ka ba vutuka ko ye ka ba lu lueki ko7Lu lomba ye si ba lu gana; lu sosa ye si lu mona, ye lu konkitila, ye si ba lu zibudila. 8Kadi yonso muntu ta n'lomba ta baka, yu ta sosa ta mona, ye si ba zibula ku yu ta konkitila. 9nani mu benu si kagana tadi ku muan'ani, 10go gu n'lombedi di mpa? go gu n'lombedi nzonzi, si ka gana nioka?11Go buna, luna ba mbi bonso luna, lu zeyi ku gana bima bi mboti ku bana beno, nki ki kuma si ki kakidila Tat'eno yu wuna mu ma zulu si ka gana ku bima bi mboti ku bau baku n'lombanga biau. 12Mana makulu lu zoledi nde bantu ba lugangila, lu ganga mpi mau ku bau, kadi i n'siku ye ba m'bikudi.13Lu kota mu kielo ki nduelo. Kadi kielo kina ki neni, nzila yina yi yalumuka yi yi natanga ku mvilulu, ye genina ba bengi ba kotilanga muna? 14Kansi kielo kina ki nduelo, nzila yi fietama yi yi natanga ku luzingu, ye gena ba nduelu ba monanga zau.15Lu kikeba mu m'bikudi mi luvunu? Ba kuisanga ku beno mu m'vuatu mi ma memi, kansi muna kati ki bau yi m'bwa zi mfinda zi buifi. 16Si lu ba zaya mu m'butu miau. keti ba kolanga m'butu mi vinu mu zi nsendi, go mi ngiengi mu nti mi nsendi? 17nti wankulu gu mboti u butanga m'butu mi mboti, kansi nti u mbi u m'butanga m'butu mi mbi.18Nti u mboti ka u lendi buta mi m'butu mi mbi ko, kani nti u mbi u m'buta mi m'butu mi mboti. 19Nti wankulu ka u m'butanga mi m'butu mi mboti ko u zenguka ye u getuka ku tiya. 20Yi muna m'butu miau buna nde si lu ba zayila.21Ba baba kunzayisanga nde Mfumu, Mfumu! ka bakulu ko si ba kota mu ki Mfumu ki ma zulu, kansi yuna kaka u ganganga luzolo lu Sediamu wuna muna ma zulu. 22Ba mbidi si ba nzayisa muna kilumbu kina: Mfumu, Mfumu, beto ka tu bikula ku mu nkumbu'aku? katu kula ku ma tebu mu nkumbu'aku? ye ka tu ganga ku bi mangu bi mbindi mu nkumbu'aku? 23buna si yi ba zayisa mu mbundu yi zibuka: kiluzaya n'kutu ku, lu nkatukila, beno lu sadilanga masumu.24Mudiambu dina, konso muntu uwanga mi n'gogo mi yita ta et tasa miawu mu nsalulu, si kakala wu fuanana ku muntu mosi wu luenga wu tunga nzu'ani ga ntandu tadi. 25Mfula yi bua, nkuka zi yisa, mipepi mi gumuna ye mi kigeta muna nzo yina: kayibua nkutu ko, mudiambu yitungama ga ntandu tadi.26Kansi konso muntu ta wa mi n'gogo mi ta nta, ye kata miotula mu kisalu ku, si kakala wu fuanana bonso muntu wu zoba yu utunga nzu'ani ga ntandu dielu. 27Mfula inoka, nkuka iyisa, mupepi uwumuna ye wu buisa nzo yina: yibua, ye mbuiluani yikala yineni.28Kunima Yesu bukamanisa ku goga, kibuka ki bantu bayituka malongi mani, 29kadi wu kedi longanga bonso muntu wuna ye kimfumu, ye ka bonso minsoniki miawu ku.
81Muntangu Yesu kakulumuka ku mongu, kibuka kimbidi kilanda. 2Ye tala, muntu wukala kimbefu ki buazi bukafinama wu fukama ga ntual'ani, ye wuta: Mfumu, go zoledi, lendi kunkumisa wu gedila. 3Yesu wu lambula koku, wu nsimbidi, ye wu goga: nzoledi, kala wu gedila. muna ntangu yina kaka wu gedila mu buazi buani.4Kunima Yesu wu goga: wu kikeba mu kugogila ku muntu; kansi nda kisonga ku ngudi zi nganga, ye gana nkayilu di sonika Mose, mukusande mana ma bakadila bonsu kimbangi.5Muntangu Yesu kakota ku Kapenawumi, mbuta kibuka kibinuani nkama wu n'gogisa, wu ndodikila, 6Ye wu ntela: Mfumu, kisadi kimunu wuna wuleka muna nzo, wuna ye kimbefu ki nitu yi zelangana ye wuna ye mpasi zi ngolu. 7Yesu wu ntela: si ngienda, ye sa yi mbelusa.8Mfumu binuani bikibuka nkama wu vutula: Mfumu, kina wu fuana ko mukusa nde wu kota ku nzo munu; kansi goga kaka n'gogo mosi, ye nsadi munu sa ka beluka. 9Kadi, munu yi tumamanga ku ba mbuta, ngina ye binuani yi tumanga; ye ngi ta ta ku yunkaka: nda wenda! ye wedi; ku wu nkaka: nza! ye wisidi; ye ku kisadi kimunu: gangila dina! ye ta bogangila. 10Kunima ku n'wa, Yesu wu toma yituka, ye wu tela ku bakulu bakedi ku nlandanga: yi talutela bo, kani ku Isayeli kisamona ku lukuikilu luneni lumpila yo.11Yidina, yi talutela bambidi si batuka ku kutukilanga ntangu, ye ku kudimukinanga ntangu, ye si bakala ku mesa ye Abalayama, Isaki ye Yakobi, muna kimfumu ki mazulu. 12Kansi bana ba kintinu si babageta ku tombi di ku nzila, kuna si kukala bidilu ye nkuetisu yi menu. 13Buna Yesu wu ta ku mfumu binuani bikibuka nkama: nda wenda, bugangimina bonso buna lukuikilu luaku. ye muna ntangu ya yina kaka nsadi wu beluka.14Yesu wu yenda kunima kuna nzo Petelo, kuna wu mona nzitu wu nkentu wu leka ye wu kala kimbefu. 15Wu simba koku kuani, ye kimbefu kikatuka; kunima wu telema, ye wu nsadila.16Mu nkokila, banata ku mbela Yesu kibuka kibantu bena ye mpefi zimbi. wu kula mpefi zimbi mu n'gogu wani, ye wu belusa bambefu bakulu, 17Mukusa nde malungana mana kasamuna Isayi, mbikudi: wu baka ku konda ku ngolu kuetu, ye wu nata bimbefu bietu.18Yesu, bukamona kibuka ki ngolu ga mbel'ani, wu gana lutumu nde baluta ku simu di nkaka. 19Nsoniki wu mosi wu finama, ye wu ntela: Mfumu, si kulandanga kuakulu ku si wenda. 20Yesu wu mvutudila: zi mfuengi zi vuidi nua miawu bakotanga, ye zi nuni zi zulu zi vuidi mazala; mansi muana muntu kavuidi kifulu ki kafueti tula ntu ku.21Wu wunkaka, ga kati ki minlongoki, wu nteledi: Mfumu, ungana nsua ngienda nteti yi zika se diamu. 22Kansi Yesu wu mvutudila: wu ndanda, ye yambula bafua bakizika bawu kibeni.23Wu mata muna n'lungu, ye banlongoki bani ba n'landa. 24Ye tala, kitambu kineni kitelama muna masa ye nlungu wakulu wu zingama ye masa. ye yani, wu kala wu leka. 25Minlongoki bafinama ye bamvumbula, ye ba goga: Mfumu, wu tugulusa, tufuidi!26Wu batela: mudiambu dinki lunina ye bunkuta, bantu ba lukuikilu lunduelu? buna wu telama, wu nuanisa kitembu ye mbu, ye kudingalala kukala ku ngolu. 27Bantu bobo bakala ye kuyituka bumbidi: nani yoyo, ugoganga, kuntuala mupepi ye mbu bitatumama?28Muntangu kakuma ku simu dinkaka, muna nsi Ngadalieni, bantu bodi ba mpefi zimbi, batuka kuna maziami, bayisa kuntual'ani. bakala ye ngansi zi ngolu kani muntu kalutidingi kuna ku. 29Ye tala, bakata: nki kina ga kati kibetu ye ngeyi, Muana Nzambi? keti wisidi gogo mudiambu di kutu kuamisa ku ntuala ntangu?30Gakala mu kitamina ye bawu kibuka kineni ki ngulu kikala mukudia. 31Mpefi zimbi zi dodokila Yesu, ba goga: go wu tukudidi, wu tufila muna kibuka kiba ngulu. 32Wu batela: nda luenda! batuka ye bakota ku bangulu. ye tala, kibuka kiakulu ki ngulu ki ye kigeta muna masa ye bafua bakulu muna masa.33Ba baye kubadikingi balemuka, ye bayenda bakulu kuna mbanza mu kuzayisa makulu ma masalama. ye mamakuma ku mpefi zimbi. 34Buna bantu ba mbanza yakulu batuka mu kukutana ye Yesu; ye, muntangu yi bamona bakulu, ba ndodokila kimana kakatuka mu kizunga kibawu.
91Yesu, buka kala gu kimatina mu nlungu, wusabuka mbu, ye wu yenda ku mbanz'ani. 2Ye tala, ba natina muntu mosi gu zelangana nitu gu kala gu lambalala gana mfulu. Yesu bu kamona minu kiau, zayisi ku muntu gu zelangana nitu: kala kibakala, muan'amu, masuma maku ma lolekele.3Mu mana, ndambu yi misoniki ba gogaseni bau ye bau: yo muntu ta finga Nzambi. 4Ye Yesu, bu kazaya ma mbansa mau, zayisi: mudiambi nki lunima ye mabansa ma mbi muna ntiama mienu? 5Kadi, nki diau dina dilutidi dilemvuka, muku zayisi: masumu maku malolekele, go muku zayisi: telema, ye diata? 6n'kiolo, mpasi nde lu zaya nde Muana muntu guna ye lulendu ga ntoto luku loluka masumu: telema, zayisi ku muntu gu zelangana nitu, baka mfulu'aku, ye nda kuna nzo'aku.7Ye wutelama, ye wuyenda ku nzo'ani. 8Muntangu kibuka ki bantu kimona buna, ba bakama mu bunkuta, ye bakembidila Nzambi, yu wugana ku bantu lulendu lu mpila yina. 9Kuna wuyenda kunda, Yesu mueni muntu wufonga ga kifulu ki mi n'gakusi, ye babokedelengi Matayi. wu ntela: undanda. muntu yuna wutelama, ye wunlanda.10Bonsu buna Yesu wukala ga mesamu nzo, tala, min'gakusi mimbidi ye bantu luzingu lumbi bayisa ga mesa ye yani ye minlongoki miani. 11Bamfalisi bamona buna, ye bata ku minlongoki: mudiambu dinki nlongi'enu kata dia ye min'gakusi ye bankua luzingu lumbi?12Bukina nde Yesu gu wa, gogedi: ka baka bene ye mavimpi ma mboti ku bena ye m'funu nganga buka, kansi ba Mbefu. 13Nda luenda, ye lulonga bue disongila: Yi monanga kiesi mu nkenda ye kansi ka mu bi menga ko. Kadi kiyisi bokila ba masonga ko, kansi ba n'sumuki.14Buna ba N'longoki ba Yoani ba yenda ga bele Yesu, ye ba goga: mu diambudi nki betu ye ba falisayi tu minanga n'soki, kansi ba n'longoki bauku ka bi minanga n'soki kue? 15Yesu u ba vutuledi: ba nduku ba ya yakala ki kuela ba lendi ki kuamisa mu ntangu yakala di kuela kena ye baue? Bilu si bisa bina yakala di kuela si di bakatukala, ye buna si ba mina n'soki.16Ga nkat u muntu lendi tula kitamba ki n'ledi gu mpa mu ki mvuta gu nkulu; kadi si ki nata ndamba mvutu, ye mpakusulu si kala yi mbi17Ka ba tula n'kutu ko ma lafu ma mpa mu n'kalu zi n'kulu; mu mpila nk'aka, zi n'kalu zi budikidi, malafu ma ntiamukina, ye n'kalu zi muangeni; kansi ba tulanga malafa mpa muna n'kalu zi mpa, ye malafu ye n'kalu bi n'lundameni18Bu kakesi ku ba zayisanga mio gogu, tala mfumu mosi u yisa, u fukama ku nn'tuan'ani ye u goga: muan'anu gu n'kentu fuiti fi ntangu fi nduelo fi lutidi, kansi nza wisa, gu ntensika moko, ye ka zinga. 19Yesu u telama, ye u n'landa kumosi ye ba n'longoki bani.20Ye tala, muana nkentu mosi gu kala ye kuluta ku menga tuka mvu kumi ye miodi u filama ku niama, ye u nsimba nsoki mvuatu'ani. 21Kadi u kesi gogila yani mosi nde: go si yi lenda kaka muku nsimba mvuatu 'ani si yi beluka. 22Yesu u baluka, ye gogedi, muku m'mona: kala kikesa, muan'amu gu nkentu, minu kiaku ki ku beluesi. Ye yo muana n'kentu gu beluka muna ntangu ya yina.23Muntangu Yesu ka kuma kuna nzo mfumu, ye ka mona mi n'siki mi ma tutu ye kibuka ki kesi sanga ma zu, 24gu ba zayisa: lukatuka; kadi muana n'kentu kena u fua ko, kansi ta n'leka. Ye bakedi ku seyanga.25Luntangu kibuka ki vutaka, gu kota, gu baka koko ku muana n'kentu, ye muana n'kentu gu telama. 26Mazu ma muangana muna n'lambu wakulu.27Mu nkatuka gana, Yesu ba n'landa ku ba mpofi bodi, ba kedi kayanga: gu tu fuila nkenda, Muana Davidi! 28Muntangu ka kuma kuna nzo, ba mpofi ba finama ku yani, ye Yesu gu ba zayisi: lu kuikidi nde ndendi ganga mana? inga, Mfumu, ba vutuluedi.29Buna gu ba simba meso, muku zayisa: manu gangimina bonso buna lukuikilu luenu. 30Ye meso mau ma zibuka. Yesu gu ba gana lo lutumu lu ngolu: lukeba nde ka muntu ka zaya mau. 31Kansi muntangu ba tuka, ba muangasa nsangu sani mu nsi yakulu.32Bu ba kedi kuendanga, tala ba natina Yesu muntu gu kala ye mpefi yi mbi ka kedi goganga ko. 33Mpefi mbi bu yi tuka, muntu yu ka kedi goganga ko gogedi. Ye kibuka ki yituka ki goga: mambu ma mpila yo ka ma sa monikaku ku Isayeli. 34Kansi m'bafalisi ba gogedi: yi mu mfumu yi ma tebo kata kudila ma tebo.35Yesu gu kedi n'zietanga mu zi mbanza zakulu ye mu ma gata, muku n'longa mu nzo zi bi sambu, muku n'longa nsangu zi mboti zi Kimfumu, ye ku belusa kimbefu kiakulu ye kifu kiakula ki nitu. 36Buka mona kibuka, gu mona nkenda mu kiau, mudiambu ki kala ki yoya ye ki konda ki kikesa, bonso ma memi ka mena ye mvungi ko.37Buna zayisi ku ba n'longoki bani: ya dinina di neni, kansi bisadi bina bi nduelu. 38Lu sambula buna N'longi gu ya ka fidisa bisadi mu ya diani.
101Yesu wubokila minlongoki miyani miakulu mi kumi ye zodi ye wubagana lulendu mu mpevi zimbi mpasi nde bakula zawu ye mpi babuka makanda makulu ma bimbefu ye babatembilanga.2Bungangi, nkumbu zintumua zi kumi ye zodi yizi. ga nteti nteti, Simoni( yu wubabokedingi diaka Petelo), ye Andele mpangi yani; Yakobi, muana zebedayi, ye Yowani wuna mpangi yani; 3Filipo, ye Belatelami; Toma, ye Matayi, mvakusi mpaku; yakobi, muana Alufua ye Tadeya; 4Simoni Zeloti, ye Yuda muisi Sikadioti, yu wuyekula Yesu.5Bawu bakumi ye zodi, Yesu wubatuma; wubagana lukanukunu, kaluendi konsu nkonsu ku kuzinganga bapakanu ye kalukoti ku mu yonsu mbanza yimosi yi bisi Samaliya. 6Kansi nkutu, luenda ku mamemi mavila ma nzo Isayeli. ye munzila, 7Lulonga ye luta, kimfumu kimazulu kifinameni.8Lubuka babeta bela, lufutumuna mafua, luniakisa bankua buasi, ye lukula mpevi zimbi. mumpamba lutambuluedi, lugana diaka mu mpamba. 9Kalunati kani wola, kani mbongu, kani vanza mu posi zibenu, kalutati ku kani nkutu mu nkangulu benu, kani nde biyunga biodi, kani nsampatu, kani nkawu. 10Kadi kisadi kifueni mfutu yani mu kisalu kiyani.11Kani buna konsu mbanza ata gata disilukota, lusosa nani wuna wukubama mu kulutambula, ye lukala ku muntu yuna ti ye ntangu silukatuka kina kifulu. 12Muntangu silukota mu nzo yimosi, lubagana mboti. 13Go nzo yilutambuedi, bika ngemba benu yikunda ku bawu; kansi go nzo kayina ye kindesi ku, bika ngemba benu yivutuka ku benu.14Kubana sibakatikisa mu kulutambula ye wa ngogu zibenu,busilukatuka yo nzo ata yo mbanza, lukukunta mfufuta zitambi zibenu. mukedika, 15Yiluteledi buawu, mulumbu kimfundusu, ntotu wu Sodoma ye ngomoli si zitambula mfundusu yi nduelu yi mbangasi nkutu ka yo mbanza ku yina.16Lutala, yilufidisi bonsu mamemi gakati ki zimbulu, lu lungalala bonsu zinioka ye balemvuka bonsu mayembi. 17Lukikenga ku nza, kadi sibaluyekula ku bamayala ye mu nzo zawu zitukutakanu sibaluzuba nzuani. 18Ye sibalunata gantuala bamayala ye mintinu mukuma kimunu, siluta, kadi ma simaluta kubawu ye bapakanu.19Muntangu sibaluyekula, kalupamuki ku mubueyi ata mudio siluta, kadi masiluta simatuka si maluganukina muntangu yina. 20Kadi kabenu ku si lukizengila diluta. mulukatukusu, si luta ma Mpevi yi se dibenu sikalutela mukuta.21Sibalunata ga ntuala bamfumu kadi lukuikilanga mu munu. mumbandu, bankaka nteti sibasa buawu( baluyekula) ku mpangi zibawu kibeni ye batata si baganga bo ku bana bawu. bana si bakolamanabibuti bibawu ye si banata mfuilu zibawu. 22Bambidi sibalumenga kadi lukuikilanga mu munu. kansi yonsu wukuikilanga ye nlemfuka, mu munu ti ntangu lufua si kavulusua ku Nzambi. 23Ntangu bantu ba nza yimosi sibalumuesa mpasi, luenda mu mbanza yinkaka. lunotika ma: muana muntu sikavutuka kedika kibeni ga ntotu tekila kalumanisi nteti ku kuenda mbanza muna mbanza ye gogila munu landila Isayeli diakulu.24Nlongoki kalutidi mfumu yani ku, kani kisadi kilutila mfumu yani. 25Kalukadi ye kivuvu ku nde bantu bazitisanga bumboti nlongoki lutila mfumu. mumpila yo kuani, kadi ngina mfumu benu, bantu sibalulemfukila bonsu bandewula. ibuna kibeni butondama nde nlongoki kalemfukila bonsu mfumu yani. go babokilanga mfumu nzo nkua mpevi zimbi, bueyi kabalendi bo sa ku mu bantu ba nzo yani?26Yidina, kalubangi ku bo bantu. makulu masuemi ku bantu, Nzambi zoledi nde lusengumuna mawu. kazoledi ku nde lulunda mawu ata lusueka mawu mu nsueki. 27Gafulu lukala bonga, makulu ma yiluteledi mutombi, lutela mawu mukia kukati ki muini, ye makulu mabalutela mu makutu, luboka mawu mu ndinga ngolu ga mbata nzo.28Kalubangi ku, bawu bagondanga nitu kansi kalendi gonda muela ku. ngankutu, banga yufueti gonda muela ye nitu ku bilungi. 29Luyindula ku zintieti, bena ye mfumu mosi wunduelu bonsu bubalekuntekila mu nsimbu yimosi. kansi muntangu yina nkutu yumosi gakati kibawu buidi ga ntotu fuidi, se dibenu dikimazulu zeyi buawu kadi zeyi mambu makulu. 30Yidina, zeyi makulu mabenu diaka. kani nsuki zintu zibenu zina zitanguka. 31Luna mfunu kibeni kuluta ntieti zo. kalubangi kuenu ku fisidi.32Yidina, konsu muntu yu siwuntela kimbangi ga mesu mabantu; munu diaka siyintela kimbangi ga mesu ma Se dimunu yu wuna mu mazulu. 33Kansi yu siwunkatikisa ga mesu ma bantu, si yinkatikisa bumosi ga mesu ma se dimunu dina mu mazulu.34Kalubangi ku nde yiyisidi ga ntotu munata ngemba kansi mbedi lunianga. 35Bankaka banteti bawu bakundandanga sibafua, kadi bokabakundanga si babakatisa bo bakuikilanga mu munu. bana si bakatikisa mase mabawu ye mase sibakatikisa bana bawu, ngudi sikakatikisa muana yani wunkentu. ye muana nkentu sikakatikisa ngudi yani, nzintu wumuana nkentu sikakatikisa nzintu yani wungudi nkentu. 36Mbeni wu muntu sikakala kibuti kilubutu luyani.37yuna siwuzola se diyani ata ngudi yani kulutila munu kena ye kindesi ku kumunu. 38Yuna sikabaka ku kulunsi diyani ye kundanda, kena ye kindesi ku kumunu. 39yonsu siwusengumuna luzingu luyani sikavidisa luawu, kansi yuna siwuvidisa luzingu luyani mu munu, sikasengumuna luawu.40Yuna wulutambuedi, wuntambuedi, tambuedi yu wumfidisa. 41Yuna tambuedi mbikudi wumosi kanibukena mbikudi, si katambula nsendu wu kimbikudi; yuna si wutambula wulunungu wumosi kanibukena wulunungu sikatambula nsendu wulunungu.42Yuna siwugana fima fikondolu mfunu kimosi diaka bonsu kopu dimasa mena nzizia mu nua, ku muana wunsua, kanibukena nlongoki wumunu, mukedika, yiluteledi, kalendi vidisa nsendu yani ku.
111Muntangu Yesu kamanisa gana nkanikinu ku bawu kumi ye zodi diminlongoki, wuyenda mu kulonga mambu ma Nzambi ku zimbanza. 2Yowani mbotiki mu boloku diyani, wuwa bubagogilamavanga ma Klisto, wufidisa kite nkenda wumosi mu minlongoki miyani, 3Banyufula:wuna yu wufueti kuisa, ata tufueti kingila wunkaka?4Wubavutudila ye wubatela: luenda ye lunata nsamu ku Yowani mbotiki maluta mona ye wa. 5Zimpofu zitamona, batembila beta diata, bankua buazi basukukidi, bifue makutu bawidi diaka, bafua bafulukidi ye nkangu wuna ye mfunu bawidi nsamu wumboti. 6Ye mayangi ku yuna sikikala ku kiguga kikubuila.7Bonsu bantu bo bakatukidingi kio kifulu, Yesu wuyantika muta ku kabu mukuma ki Yowani, nki luye tala kunsi nkatu kiadi kimosi kinikueningi mupepi? 8Kansi nki luyendila mukutale? muntu mosi wuvuata nledi mintalu? lutala, ba bavuatanga nledi mintalu bazinganga mu nzo zi mintinu. kansi nki luyendila benu mukutale?9Yidina luetala? mbikudi wumosi? inga yiluteledi buawu, ye wuna lutila mbikudi mosi. 10Yi yuna yubasonikina, tala, ntumini nte nkenda wu munu kuntuala fu kiaku, si kakutomisina nzila ga ntu ngeyi.11Yilutela buawu, mukedika, mu bawu mubenu bana babutuka ku nkentu mosi, ga nkatu nkutu wumosi wuna wuneni lutila Yowani Mbotiki. kansi muntu yu wuna ye mfunu wunduelu mu kimfumu ki mazulu wuna wuneni lutila yani. 12Tuka mukilumbu ki Yowani Mbotiki ti ye bungangi, kimfumu kimazulu kikuatukanga mu ngolu, ye bantu bangolu babakilanga kiawu.13Kadi mimbikudi miakulu ye nsiku ba bikudila ti ye ku Yowani. 14Ye go luzoledi luntambudila buna, yani yi Eliya, yuna wuyisa diaka. 15Bika yu wuna ye makutu mu kuwa, kawa.17Ku na ni ku lendi fuanikisa yo mbandu? yi fuaneni ku bana ba funga gana bi fulu bi ma zandu, ye ba ta samuna ku bana ba nkaka. 16ba ta zayisa: tu lu sikila ^ma tutu, ye kalu kina ko, tu lu yimbidila mi nkunga mi kiadi, ye ka lu muna nkenda ku.18Yowani wuyisa, kadianga ku mampa ye kanuanga malafu ku,ye luta, wuna ye mpefi zimbi. 19Muana muntu wisidi, wudianga ye wunuanga ye luta: lutala, nkua biki ye nkodi malafu, nkundi mosi wu mvakusi mpaku ye bankua masumu! kansi mavanga mani mamonika kedika mu nduka.20Buna Yesu wuyantika semba ku mbanza zawu, kagangila mavanga ma bimangu, kadi kabavilula ntima miawu ku. 21Kiadi ku ngeyi, Kolosani, kiadi ku ngeyi Betisayida! go mavanga mo mamakumbu magangama mu Tilo ye Sidoni bonsu buna magangama ku benu, nga ntama ntama kuawu baviluka mu vuata ngotu ye bombi. 22Kansi mu kilumbu kimfundusu, mbanza Tilo ye Sidoni si batambula nlemvu ka benu ku.23Ngeyi, Kapernawumi, wuta banza nde bankaka si bakusika mu nitika ki siwumatina ku zulu? nkatu,si wukulumuka ti ye muna bulu dibilungi; kadi go mu Sodoma mugangamana makumbu mo, nga wuviluka ye zinganga ti ye bungangi. kansi yiluteledi buawu, si gakala konda mpasi ga ntotu wu Sodoma mu kilumbu ki mfundusu ku ngeyi. kansi kaluyambuedi ku nsumukunu. 24Nzambi si kalola bankua lulendu bawu bazinganga ku Sodoma, kansi ngeyi, si wukala diaka lutila nkua ngolu mu lolua mu kilumbu ki nsuka.25Muntangu yina, Yesu wubaka n'gogu ye wuta: yikusondedi Tata, Mfumu wu mazulu ye ntotu, kadi wusuekedi mambu mo ku bankua nduka ye ku bamfumu, ye wu sengomueni mo ku mazoba, bonsu mpi ku bana bansua. 26Inga, Tata, mana makala luzolu luaku lumboti. 27Bio bima biakulu yitambula biawu ku Se dimunu. ka muntu zeyi Klisto go ka se ku ye ka muntu ku zeyi Se go ka muana ku, ye ku yonsu Klisto zoledi sengumuna mawu.28Luisa ku munu, benu bakulu lufuatikidi ku nzi bizitu, ye si yilugana mvunda. 29Lubaka lugambu ga benu ye lulonguka ku munu, kadi ngina wunlemvu ye wulembama mu ntima ye si lusengumuna mvunda mu miela mibenu. 30Kadi zitu kimunu kina nayaki yaki ye zitu kimunu kikonda zitu.
121Mukilumbu kina kisabala, Yesu wuyeluti mu masodi ma ble. minlongoki mingeyi bakala ye nzala,bagela nsesa mi masungu ye badia miawu. 2Kansi Bafalisi bamona buna, bata ku Yesu: tala, minlongoki mingeyi beta ganga mawu nsiku wubetu kaganini ku nsua musala mu kilumbu kisabala.3Kansi Yesu wubavutudila
4Bueyi bakotila mu nzo Nzambi ye badia mampa ma kinlongu; bo kabukala nsua ku kuyani mu dia bawu ye yani. ku Nzambi gangu dina kadikala dimbi ku.5Diaka lutoma tanga ziku ziku ma masonika Mose bukata nde lumbu kisabala, banganga ziNzambi bena musalu bafunsunanga sabala ye konda kala mukuma. 6Kansi yiluteledi ku benu ye ngina mfunu kibeni kani tempelo. buna mangita lulonga mena mfunu kibeni kubenu kani nde mobankaka benu bata mudiambu di sabala.7Go lu zeyi mana ma ta songidila: I monanga kiesi mu nkenda, ye ka mu kimenga ko, nga si ka lu zingila ba ba konda nkanu ko. 8Kadi Muana Muntu wuna Mfumu gu sabata.9Bu ka katuka kna, Yesu gu kota muna nzo bi sambu. 10Ye tala, gana ga monika muntu mosi u kala ye koku ku yuma. ba lomba ku Yesu: keti dina luve muku belusa mu bi lumbu ki sabata? bukala mpasi nde ba lenda ku funda.11Gu ba vutudila: Nani ga kati ki benu, go guna kaka ye memi di mosi ye di buedi mu dibulu kilumbu ki sabata, si ka'n mbaka ku muku mbenda? 12Bue muntu ka lutidi bu mbindi ku di memi! dina buna luve lu ku ganag mboti mu bi lumbu ki sabata13Bunu zayisa ku muntu : lambala koku kuaku. gu lambula kuau. ye ku kuma ku mboti bonso kuna ku nkaka. 14Ba fadisi ba tuka, ye ba n'yufusana mu zi nziila zi ba feti ku gondila.15Yesu wumona nasiu nde Bafalisi bazola ku gonda. wubonga ye yani minlongoki miyani ye wukatuka ga fulu kina. kabu dineni dibantu ye bantu ba mbefu banlanda ye wubabuka bakulu. 16Muntangu yina, wubagana lutumu mu konda goga buawu ku bankaka. 17Mumavanga malembami mumpila yina, wulungisingi n'gogu mi mbikudi Yesaya mukuta:18Tala kisadi ki'amu kiyi sola, mpangi'amu gu zolakana mu yani moyo'amu gu mona kiesi. Si yi tiula Mpefi'amu mu yani, Ye sika samuna lunungu ku ma kanda.19Kasikawumana ku, kani kaya mu ndinga yizanguka, ye nkatu yu si wuwa ndinga yani mu bala bala. 20Sikakala wuzolakana ku bantu balebakana, go muntu wuna ga notika ki lufua, kasikagonda ku. si kafundisa bantu ye lunungu ye si kabatela kimbangi bakonda kuma. 21Buna, bakabena Bayudayo ku sibasa kivuvu ki nakekete muyani.22Buna ba natina muntu gu kala ye Mpefi zi mbi gu fwa meso ye ka kedi goganga ko, ye gunbelusa mu mpila yina yi nda muntu ka kedi goganga ko gu goga ye gu mona. 23Kibuka kiakula ki yituka ki goga: keti yuna ka Muana Davidi ku?24Bafalisi, bu ba wa mana, ba goga: yo muntu gu kulanga kaka ma tebo mu belezebuli, ^mfumu ma tebu. 25Bukina nde Yesu gu bakisa mabanza mau, gu ba tela: Kimfuma kiakula ki kabueni mu kiau kibeni kina ki muangana, ye konso mbanza go nzo yi kabena mu yau kibeni ka yi lendi sikila ko.26Mumpila yimosi, go satana wukisidi mukula mpevi ziyani zimbi, sikakala mu nuanisa mu lukatikusu lubabamosi. 27Bulutidi diaka, go dina dikedika nde satana wukungananga ngolu mukula mpefi zi nkuyu, buna,minlongoki mibenu munani bakudilanga zawu? mululendu lu satana? nkatu, ibuna, sibalusonga nde ndungunu zibenu ka zina zi simpama ku.28Kansi, go mi Mpefi zi Nzambi I ka kudila ma tebu, Kimfumu ki Nzambi kina buna kiyisa ku kuna benu. 29go, bue muntu ka lendi kotila muna nzo yi muntu ngolo ye yibidi mvuilu yani, konda nteti-nteti ku kanga yo muntu ngolo? Buna kaka si ka yiba nzo'ani. 30yu keni na ye munu ko wuna kitandu ku munu, ye yu ka vukeniku ye munu kabueni.31Diaka Yesu wubatela diaka ngana yinkaka ye yuta: kintinu kimazulu kifuaneni ku nkeni yimosi yi ndungu yina muntu mosi kabaka ye wukuna mu masodi mayani. 32Nkeni yo yina yinduelu benu mu nkeni zakulu. kansi muntangu yikola, yikuma nti wumosi wuneni di masodi mayani, mu notika nde zinuni zakulu ziyisi tunga mazala mawu mu nti wuna.33Go lutedi nde nti wu na gu mboti ye nde bundu di'ani dina di mboti, go lutedi nde nti wuna gu mbi ye nde bundu di'ani dina di mbi; kadi bazayanga nti muna di bundu. 34Kanda di bi n'gansi, bue lu lendi tela mambu ma mboti, lu ba mbi bonso bu luna? kadi yi mu m'fuluka ntima nde nwa gu goganga. 35Muntu mboti gu bakanga mambu ma mboti kimfuama kiani ki mboti, ye muntu mbi gu bakanga mambu ma mbi mu kimfuama kiani ki mbi.36I ta kulu tela dio: mu kilumbu kimfundusulu, bantu si bakisa mu gogu miakulu mi konda mfunu mina ba samuna. 37Kadi gogo mi'aku si gu nungisa, ye mu gogo mi'aku si ba ku zingila nkanu.383940Sodi dibetu ditasonga nza. mbongu zimboti zitasonga bantu bo mubawu ketayala, bana bakintinu. mbongu yimbi yitasonga bana bo baganga mana diabulu kabatelanga mu sala. Mbeni wukuna mbutu yimbi yitasonga diabulu. muntangu yina nkatudi mbongu sibakatula mbongu yitasonga mbanunu yinza. min'gati mimbongu mita songa zimbasi. Buna bonsu matiti mambi makulu ye41Bantu ba Ninivi si ba telema, mu kilumbu ki nsambusulu, ku mosi ye yo mbandu ye si ba zengila yau yau nkanu, mudiambu ba viluka mu malongi ma Yoana; ye tala ga gena kulutila Yoana.42Nkentu Ntinu gu muini si katela, mu ki lumbu ki nsambusulu, ko mosi ye yo mbandu ye si ka zengila yau nkanu, mudiambu yi tukidi ku zi nsuka ntotu mu ku wa nduanga zi Salomoni, ye tala ga gena kulutila Salomoni43Muntangu Mpefi yi mbi yi tuka mu muntu, yedi mu bi fulu bi makanga, muku sosa lu vundu, ye ka mueni lo ko. 44Buna gogedi: si yi vutuka muna nzo'amu kuna yi tuka; ye, muntangu yi kumini, mueni yau yi konda kima, ba kombula ye ntoku. 45We futuka, ye bakidi ye yani Mpefi nsambuadi zi nkaka zi lutila ngansi ku yani; ba kotedi muna nzo, ba vondedi, ye nsuka yi nzingulu yi yo muntu yina kibeni yi mbi kulutila nzingulu yi nteti. si bu kala bu mosi ku yo mbandu yi mbi.46Bonso Yesu gu kedi goga diaka ku kibuka, tala, ngudi'ani ye ba mpangi bani yakala, ba kala ku nzila, ba'n soselengi muku ye yani. 47Muntu mosi gu teledi: tala, ngudi'aku ye ba mpangi b'aku bena ku nzila, ye bata soso mukusa nde baku gogisa.48Kansi Yesu vutuedi ku yu gu kedi ku ntela: nana wuna ngudi'amu, ye ba nani bena ba mpangi banu? 49Buna, gu lambula koku ku ba n'longoki bani, gogedi: tala ngudi'amu ye ba mpangi b'amu. 50Kadi konso muntu ta ganga luzolo lu Tat'amu yu wuna muna mazulu, yuna wuna mpangi'amu gu yakala ye gu nkentu, ye ngudi'amu.
131Ki lumbu kina, Yesu gu ntuka munzo, ye gu mvuanda mu kumu di zanga. 2Kibuka kinene ki kala ki kutakana ga mbela yani, gu mata mu n'longu mosi, ye gu mvuanda. Kibuka kiakulu ki telema mu kumu.3Gu ba gogila mu bi ngana mu mambu ma mbidi, ye gogedi: kuni mosi gu tuka muku kuna. 4Buka kedi kunanga, ndambu yi nkuna yi mbua mu nzila-nzila: bai nuni ba yisa, ye ba dia zau. 5Ndamba yi nkaka yi bua mu bi fulu bi matadi, ku ka kukala ntotu wu mbidi ko: wa ntuka muna ntangu ya yina, mudiambu ntotu kawu yenda munsi ku; 6kansi, muntangu ntangu yi tuka, yi ya ye yi yuma, konda ku miansi7Ndambu nkaka yi bua ga kati ki nsendi: nsenndi zi tuka, ye zi fietikisa yau. 8Ndambu yi nkaka yi bua gana ntotu gu mboti: yi gana bundu, yina nkeni nkama, yi nkaka makuma sambanu, yi nkaka mkuma tatu. 9Yambula yu wuna ye makuta maku wa ka wa.10Ba n'longoki ba finama, ye ba'n ntela: mudiambudi nki gu ku ba gogilanga mu bi ngana? 11Yesu u ba vutuledi: mudiambu nde benu balu gana muku zaya mansuekama ma kimfumu ki ma zulu, ye nde mana ka maba ganukina ko. 12Kadi si ba gana ku yuna mvuidi, ye si ka kala gu teba, kansi yuna ka mvuidi ko si ba'n nkatula kani ki ka mvuidi.13I mu diambu dina i ta ku ba gogila mu bi ngana, kadi muku mona ka ba ta mona ku, ye muku wa ka bata wa ku kani muku ku bakisa. 14Ye ku bau yo mbikululu yi Esayi yi lungeni: si lu wa mu makutu menu, ye si ka lu bakisa ko, si lu tala mu meso meno, ye si kalu mona ko.15Kadi ntima u go nkanga ka wuna diaka yi mv'isuluku; ba kanga makutu mau, ye ba kanga mesu mau, mu mpila yina ka ba moniku mu meso mau, ka ba weku mu makutu mau, ka ba bakisa ku mu ntima miau, ka ba vilukaku, ye nde ki ba belusa ku16Kansi kiesi ku meso maya mona, kadi mata wa, ye makutu menu, kadi mata wa! 17I ta kulu tela dio mu makiedika, ba Bikudi ba mbidi ye ba masonga bakala ye nsatu yi ku mona malu ta mona benu, ye ka bamona moko, ku wa malu ta wa benu, ye ka ba wa moku18Buna benu, lu wa mbangululu yi kingana ki N'kuni. 19Muntangu muntu ka widi gogu gu kimfumu ye kabakisi go ku, satana wisidi ye kutuedi mana ma kunama muna ntim'ani: yo muntu yi yani u ntambula n'kuna mu nzila-nzila.20Yu u ntala n'kuna muna bi fulu bi matadi, yi yani ta wa gogu ye tambuedi muna ntangu ya yina ye kiesi; 21Kansi kenina ye miansi ko mu yani ki beni, kondedi lutatumona, ye , muntangu ntontolu zisidi go n'kumusu muki kuma ki gogu, bakidi kinsunsa ki ku bua22Yu u ntambula n'kuna ga kati ki nsendi, yi yani .u wa gogu, kansi nzatu yi nza mu yani ye nzatu yi mvilu zi ta fietikisa gogu gogo, ye ka gu ta gana bundu ko. 23Yu u ntambula n'kuna gana ntotu gu mboti, yi yani gu wa gogu ye bakisi wau; butidi bundu, ye keni mosi yi gana nkama, yi nkaka makuma sambanu, yi nkaka makuma tatu.24U ba yikila ki ngana ki nkaka, ye gogedi: Kimfumu ki mazulu kina ki fuanana ku muntu mosi gu n'kuna nkuna gu mboti muna ya di'ani. 25Kansi, muntangu bantu bakedi tonsanga, mbeni'ani wisidi, gu kuna nkeni yi mbi gana kati ki blé, ye gu yenda. 26Muntangu m'futa gu mena ye gu gana bundu, nkeni mbi yi monika diaka.27Bisadi bi n'longi gu nzo besedi muku n'tela: Mfumu, ku kuna nkeni yi mboti mu ya di'aku kue? kueyi buna yi tukidi nkeni mbi? 28gu ba vutuluedi: yi mbeni gu gengi buna. Ye bisadi bi zayisa; keti zoledi tuenda tu vusa yau?29Nkatu, zayisi, muku vusa nkeni mbi, ka lu katula ko mu nkumbu mosi blé. 30Lu yambula bi menina ku mosi kina ye ki nkaka na te ye kuna ngionsika, ye mu nsungi yi ngionsokolo, si yi zayisa ba gedi: lu vusa nteti nkeni yi mbi, lu kanga yau mu mi n'kuta mukusa ba yoka yau, kansi lu nona blé muna sansa.31Gu ba yikila kingana ki nkaka, ye gogedi: Kimfumu ki ma zulu kina kimfuanana mu nkeni yi seneve yina muntu ka baka ye ka kuna muna ya di'ani. 32yina yi nduelu kibeni mu nkeni zakulu; kansi, muntangu yi yala, yina yi neni kibeni kulutila ma titi ye yi kumini nti, mu mpilla yina nde nuni zi zulu zi sidi muku zingila muna mbata zani.33Gu ba zayisi kio kingana ki nkaka: Kimfumu ki ma zulu kina ki mfuaneni mu kisi gu funisanga mampa wuna muana nkentu ka baka ye ka tula mu bi teselo bi tatu bi fadina, na te ye kuna potu-potu diakulu di funini.34Yesu zayisi ku kibuka mo mambu makulu mi bingana, ye ka gogila kio diaku ku konda kingana, 35mpasi nde ma lungana mana masamunua ku Bikudi: si yi zibula nu'amu mu bi ngana, si yi samuna mambu masuama tuka nsemono yi nza.36Buna gu vutula kibuka, ye gu kota muna nzo. N'longo mi'ani ba finama ku yani, ye ba zayisi: gu tu bangudila kingana ki nkeni mbi mu sodi. 37vutuedi: yu nkunini nkeni mboti, i muana Muntu; 38ya, i nza; nkeni mboti, bena bana ba kimfumu; nkeni yi mbi, bena bana ba nkadi mpemba; 39mbeni yu gu kuna, i satana; ngionsokolo, i sukula nza; ba yonsiki, i ba mbasi40Nkolo, bonso ba ta vusa nkeni yi mbi ye bu batedi ku tiya, si bu kala ku mosi mu nsukula yi nza. 41Muana Muntu si ka fidisa mbasi zani, ba si ba vusa mu Kimfumu kiani kakumusu zakulu ye bo ba ganga masumu. 42Ye si ba ba geta mu bulu di tiya tu lemanga, kuna si ku kala bi dilu ye nkuetoso zi meno. 43Buna ba lunungu si sema bonso ntangu muna Kimfumu ki tat'au.Yambula yu wuna ye makutu maku wa ka wa.44Kimfumu ki ma zulu kina diaka ki mfuanana mu kimvuama kisuama muna ya. Muntu yu mueni kiau suekedi kio; ye muna kiesi kiani, we teka biankulu bika vuidi, ye sumbidi dio ya. 45Kimfumu ki mazulu ki mfuaneni diaka ku n'kiti yu ta sosa n'sanga mi ntalu mi mboti. 46gu mona n'sangu u ntalu ngolo; ye gu yenda muku teka biakulu bika mvua, ye gu somba wau.47Kimfumu ki mazulu kina diaka ki mfuanana ye nkondi ba geta muna m'bu ye kutidi bisi zi masa zi mpila zakulu. 48Muntangu di fuluka,mi mpakudi mi mbisi ba goledi diau; ye, kunima bu ba fonga muna kuma, ba tudidi muna bi ntunga ki kina ki mboti, ye ba getidi ki kina ki mbi.49Si bu kala ku mosimuna nsuka nza. Ba mbasi si besi gambasa ba mbi ye ba lu lungu, 50ye si ba ba geta muna di bulu di tiya tu lemanga, kuna si ku kala bi dilu ye n'kuetoso mi meno.51Lu bakisi mambu mo makulu? inga, ba'n vutudila. 52ye gu ba tela: i mudiambudina, konso n'sonoki gu nlongaka mu mo matadi Kimfumu ki mazulu wuna gu mfuanana ku n'longi gu nzo yu gu bakanga kimvuama kiani ki bima bi mpa ye bi mbima bi n'kulu. 53Muntangu Yesu ka manisa bingana, Gu katuka ku la.54Bu ka yenda muna kin'zuinga kiala, gu n'longedingi muna nzo yi bi sambu, mu mpila yina nde ba ba m'widingi ba yituka ye ba goga: kue zi tukididi zo nduenga ye bio bi mangue? 55keti ka yani ko Muana Salampanti? keti ka Maliya ku wuna ndudi'ani? Yakobi, Yosefu, Simoni ye Yunda, ka bana ba mpangi beni kue? 56ye ba mpangi bani ba ba kentu bakulu ka bena gakati ki betu kue? kue ka bakidi buna mambu mo makulu?57Ye gu kala ku bau n'tesisi sakuba. Kansi Yesu u ba zayisi: Mbikudi wuna gu vuezuka kaka muna kin'zuinga ki'ani ye muna nzo'ani. 58Ye ka ganga bimangu bi mbidiko gana kifulu kina, mudiambudi ntima miau mi kangama.
141Muna ntanguyina, Helodi yu tetalaki, gu wa bata gogila mudiambudi Yesu, 2tedi ku bi sadi bi'ani: i Yoani M'botiki! futumukini mu ba fua, ye i mudiambudina bu ta gangimina mu yani bi mangu.3Kadi Helodi, yu u kangisa Yoani, gu n'kanga n'singa ye gu n'tula mu nzo nkodi, mu kikuma ki helodiasi, nkentu gu filipo, mpangi'ani u yakala, 4mudiambu Yoani gu kedi ku zayisanga: kuna ye luve lu n'ku m'bakaku bonso nkentu. 5gu zola ka gondisa, kansi gu mueningi bunkuta mudiambu ki mueningi Yoani bonso Mbikudi?6N'kolo, bu ba kedi kembisanga n'kinzi gu mbutukulu gu helodi, muana nkentu gu helodiasi gu kina gana kati ki bantu ba kedi dianga, ye gu yangika helodi, 7mu mpila yina nde gu sila lusilu muku dia n'defi ka n'gana mana si ka n'lomba.8Mu ma longi ma ngudi'ani, gogedi: gu ngana gaga, gana longa, ntu gu Yoani M'botiki. 9Ntinu gu kuma kiadi; kansi, mu kikuma ki ndefi zani ye bantu ba kedi dianga, gu tuma ba'n gana yau,10ye gu fidisa ba zenga ntu Yoani M'botiki muna nzo nkodi. 11ba nata ntu'ani gana longa, ye ba gana ku muana nkentu, yu u nata wau ku ngudi'ani. 12Ba n'longoki ba Yoani bayisi baka nitu'ani, ye ba zinga. Ye baye samuna ku Yesu.13Mu zo nsangu, Yesu gu katuka gana mu n'longu, mpasi nde kenda ga ki ngenga gana kifulu ki makanga; ye kibuka buki n'zaya, ki tukidi mu zi mbanza ye ki n'lenda mu malu. 14Muntangu ka tuka mu n'longu, mueni kibuka kineni, ye gu mona nkenda mu kiau, ye gu belula ba befu.15Nkokila bu yi yisa, ba n'longoki ba finama ku yani, ye ba goga, kio kifulu kina ki makanga, ye ntangu yi ki sakidi; vutula kibuka, mpasi nde kienda mu ma gata, mu ku sumba ma dia.16Yesu u ba vutuledi: ka bena m'funu mu kuenda ku, li ba gana benu ba mosi ma dia. 17Kansi ba'n zayisa: tuna kaka gaga ye mampa ma tanu ye mbisi zodi zi masa, ye gogedi: 18lu ntatina zau.19Gu fondisa kibuka gana m'futa, bakidi mampa ma tanu ye mbisi zodi zi masa, ye, gu zangula meso ku zulu, gu vutula matondo. Buna, gu bukuna ma mampa ye gu gana mau ku ba n'longoki, ba ba kabula mau ku kibuka. 20Bakulu ba dia ye ba yukuta, ye ba nata kumi ye zodi di bitunga bi teba ye ntini zina zi sala. 21Bo ba dia bakala kiteso ki mafunda ma tanu ma bantu, konda ku tanga ba kentu ye bana.22Landila ku nima, gu tuma mu ngolo ku ba n'longoki ba mata mu n'longu ye ba kilutila ku tuala yani ku simon di nkaka, muntanguyina ka kedi vutulanga kibuka. 23Muntangu ka futula kiau, gu ma'nta gana mongu, muku sambila mu ki ngenga; ye, bukina nde nkokila yi bua, gu kala gana yani mosi. 24N'longu, gu ki kadila gana kati ki M'bu, mayo ma kedi bulanga; kadi mupepi gu sidingi mu mpila nkaka.25Muna makia makuma, Yesu gu yznda kuna bau muku diaka gana M'bu. 26Muntangu ba n'longoki ba'n mueni ta dita gana m'bu, ba mona bunkuta, ye ba goga: Yo n'kuyu! ye, muna bu nkuta mbuau, ba kedi kayanga. 27Yesu u ba teledi muna ntanguyayina: lu kuikila , i munu, ka lu kadi bunkuta ko!28Petelo Mfumu, u vtudila: go yi nge, tul

ma nde ngisa ku kuna ngeyi gantandu masa.

29Ye gogedi: nza wisa! Petelo u tuka muna n'longu, ye u diata gantandu masa, mu kuenda ku kuna Yesu. 30Kansi buka mona nde mupepi gu kala gu ngolo, gu mona bunkuta; ye buna bukayantika muku dimuka, gu kaya: Mfumu, Gu ngulusa!31una ntanguyayina Yesu gu lambula koku, gu n'simba, ye gu n'tela: muntu minu ki nduelu, mudiambudi nki kondendi lukuikilu? 32Ye ba manta muna n'lungu , ye mupepi gu manisa. 33Bo bakala munu n'longu ba yefukama ku tuala Yesu, ye ba goga: ngeyi guna kibeni muana Nzambi.34Kunima ba sabuka m'bu, ba yenda muna nsi Ngenesaleti. 35Bantu ba kifulu kina, bu bazaya Yesu, Ba vila bantumua mu bi nzuanga biakulu, ye ba 'natina ba mbefu bakulu. 36Ba n'lomba ka bagana n'sua gu ku simba kaka nsongi yi m'vuatu'ani. Ye bo bakulu ba'n n'simba ba beluka.
151Buna bafadisi ye ba nsoniki ba yenda ku Yelusalemi ga mbela Yesu ye ba goga: 2mudiambudi nki ba n'longoki b'aku ba vuezilanga kinkulu ki bambuta? Kadi kaba sukulanga moku ko, muntangu ba dianga ma dia mau. 3gu ba vutuluedi: Ye benu, mudiambudi nki lu vuezilanga ntumunu yi Nzambi mudiambudi ki nkulu kianu4Kadi Nzambi gu goga: zitisa tat'aku ye ngudi'aku; ye: yu si gu loka tat'ani go ngudi'ani si ka baka ndola yi lu fua. 5Kansi benu, lu gogedi: yu si gu goga ku tat'ani go ngudi'ani ki kani yi ku sadisala kina nkayilu gu Nzambi, konda ku zitisa tat'aku go ngidi'aku. 6lu ta katula buna gogu Nzambi mudiambudi ki nkulu kieno7Bantu ba disu kunsi lukaya, Yeseya u bikula bu mboti ku benu, muntangu ka goga: 8gu nkangu gu ku nzitisanga mu bi koba; kansi ntim'ani guna ku,nda ye munu. 9i mu mpamba nde ba nzitisilanga, ba longilanga ma longi mena mi n'siku mi bantu.10Buka bokila kibuka ku yandi, gu teledi: Lu wa, ye lu bakisa. 11ka ki kikokanga mu nua ku ki sumunanga muntu; kansi ki kitukanga mu nua, yi kina ki sumunanga muntu.12Buna ba n'longoki bani ba finama, ye ba'n ntela: zeyi nde ba fadisi bata masakuba mu mambu ma ba wa? 13gu ba vutuluedi: konso nti wuna tat'amu di mazulu ka kunini ku si gu vuzuka. 14Lu ba yambula: bena bi fuemesu bina bi tuadisanga bi fuemeso; go ki fuemeso ta tuadisi ki fuemeso, si ba bua ba bodi muna muna bulu15Petelo, u baka gogu, gu nteledi, gu tu bangudila kio kingana. 16Ye Yesu gogedi: benu mpi, ka lunima diaka ngangu kue? 17Ka lu ta bakisaku nde kiakulu ki kotanga mu nua ki kuendanga muna ki vuma, buna ki getokedi muna bufunu bi kinsueki?18Kansi ki kitukanga mu nua ki tukidi mu ntima, ye kina ki sumunanga muntu. 19Kadi yi muntima mutukanga ngindu zi mbi, mi gondi,

ba kua kinsuza, bakua kitiengi, ba kua mbuifi, ba n'te kimbangi kiluvunu, ba kua zi ntiakula.

20Tala bima bi sumunanga muntu; kansi ku dia konda ku sukula moku, dina kadi sumunanga muntu ko21Yesu, buka katuka gana, gu yenda ku n'lambu gu Tilo ye Sidoni. 22Ye tala, muana nkentu gu mosi gu muesi kanana, yu gu tuka muna bi zuinga bina, gu kaya: gu fuila nkenda, Mfumu, Muana David! Muan'amu gu ta toma kuamusua ngolu kibeni ku mpefi yi mbi. 23ka vutidila gogu mosi ko,ye ba n'longiki b'ani ba finama, ye ba goga ye ku nikisina: gu vutula, kadi ta kaya ku nim'etu.24gu vutula: yi fidusua kaka ku ma memi ma fila ma yi Isalayele. 25Kansi gu ye fukama ku ntual'ani, muku goga: Mfumu, gu nsadisa! 26gu vutudila: kadina di mboti ko di mpa di bana, ye ku gata diau ku bana ba m'bua.27Inga, Mfumu, gogedi, kansi bana ba m'bua ba dianga bi gesu-gesu bi buanga ku nsi mesa ma ba mfumu zau. 28Buna Yesu go n'teledi: Muana nkentu, minu kiaku ki neni, maku gangimina bonso bu zoledi. Ye, muna ntanguyayina, muan'ani gu nkentu gu beluka.29Yesu gu katuka muna bu fulu bina, y gu yanda ga mbele m'bu gu Ngalili. buka tombuka gana mongo, gu fonda gana. 30Buna kibuka ki nene kifinama kuna yani, ki kala ye bifue malu, bifue meso, ma baba, bi nsombu, ye ba befu ba mbidi ba nkaka. Ba ba tula ga manu mani, ye gu ba belusa; 31mu mplila yina nde kibuka ki yituka muku mona ye kiese nde ma baba magoga, nde bi nsumbu bi beluka, nde bifue malu bi diata, nde bifue mesu ba mona; ye ba kedi zitisanga Nzambi yu Isayeli32Yesu, buka bokila ba n'longoki b'ani, gogedi: ngina ye kiadi mudiambudi kio kibuka; kadi tala bilumbu bi tatu bena ga mbela munu, ye ka bena ye kima ki ku dia ku. kizoledi ku ba vutula ye nsatu ko, mubu nkuta ngolu ka si zi ba kondi ko mu nzila. 33Ba n'longoki ba'n teledi: bue tu lendi bakila go ki fulu kio ki makanga mampa mafuana muku yukitisa kio kibuka ki neni? 34Yesu u ba yufula; mampa ma kua luna ye mau? Nsambuadi, ba vutuluedi, ye ndambu bi mbisi-mbisi bi masa. 35buna gu fondisa kibuka ga ntotu36gu baka mampa Nsambuedi ye zi mbisi , ye, kunima ku vutula matondo, gu bukuna mo ye gu gana mo ku ba n'longoki b'ani, ba ba kabula mau ku kibuka. 37bakulu ba dia ye ba yukuta, ye ba nata bi tunga Nsambuadi bi teba bi ye ntini zi sala. 38Bo ba dia bakala mafunda maya ma bantu konda ku ba nkentu ye bana. 39kunima, gu vutula kibuka, gu mata mu n'lungu ye gu yenda muna kizuinga ki Magadani
161Ba fadisi ye ba saduki ba zayisi Yesu ye muku ntonta, ba'n n'lomba ka basonga kindimbu ki mosi ki tukididi ku zulu. 2Yesu u ba vutuluedi: lu ta zayisa: kuma si ku kala ku mboti, kadi zulu dina di buaka;3ye musiuka: wunu kuma si ku n'lomba, kadi zulu dina di mbuaki yi lomba. lu zeyi muku nsuasisa mpila nitu yi zulu, ye ka lu lendi suasisa ku bi dimbu bi ntangu. 4Mbandu yi mbi ye yi nsuza yi lombedi ki mangu; si ka yi n'ganukina kimangu ki nkaka ko go ka kina ki Yona ko. buna gu ba sisa, ye gu venda.5Ba n'longoki, mu nsabukulu kuna simu di nkaka, ba vilakana mu baka ma mpa. 6Yesu u ba teledi: luki keba mu bu nketi mudiambudi nkisi gu funisanga mampa gu ba fadisi ye gu ba saduki. 7ba n'longoki ba yinduedingi mu bau ye bau, ye ba kedi zayisanga: mudiambu ka tubakidingi mampa ko. 8Yesu, buka zaya mana, gogedi: mudiambudi nki luta yinbula mu benu mosi, bantu ba minu ki nduelo, mu mana nde kalu bakidingi mampa ko?9luna diaka ba konda ngangu, ye ka lu ta bambuka diaka mu mampa tanu ma mafunda ma tanu ma bantu ye bi tunga kua lu nata, 10kani mampa nsambuadi ma mafunda ma ya ma batu et bi tuka bi kue lu nate?11Bue ka luta bakusaku nde ka mudiambudi ma mampa ku nde yi lu gogodi? lu ki keba mu nkisi gu funisanga mampa gu ba fadisi ye gu ba saduki. 12Buna ba bakisa nde ka mudiambudi nkisi gu fulusaka mampa ko ka zayisa ba ki keba, kans mu malongi ma ba fadisi ye ba saduki.13Yesu, bukakuma mu n'lambu gu Sezale gu filipo, gu yufula ku ba n'longoki b'ani: nki ba tedi nde muna ngina, munu, Muana muntu? 14ba vutula: ba nkaka ba ta zayisi nde ngeyi wuna Yoani M'botiki; ba nkaka nde Eliya; ba nkaka, Yelemia; go gu mosi mu ba Mbikudi. Ye benu, u ba zayisi, 15nani luta zayisa nde ngina? 16Simoni Petelo gu vutula: ngeyi guna Klisto, Muana Nzambi moyo.17Yesu, gu baka gogu, gu teldi: gu na muntu kiesi simon, muana Yona: kadi ka bina n'suni ye menga ko biku zayikisi mana, kansi i Tat'amu yu wuna muna mazulu. 18Ye munu, i ku teledi nde yuna tadi, ye nde go tadi dio si yi tunga di bundu di'amu, ye nde mielo mi nsi ba fua ka mina dio lutila ngolo ko19Si yi ku gala zi nsabi zi kimfumu ki mazulu: mana si gu kanga ga ntotu si ma kangama muna mazulu, ye mana si gu kutulu ga ntotu si matuka muna mazulu. 20Buna gu tumina ku ba n'longoki ka ba zayisa ku muntu ko nde gu kala Klistu.21Ntuka ntama Yesu gu yantika muku sosa ka yayisa ku ba n'longoki bani nde nga ka feti kuenda ku Yelusami, nde si ka mona mpasi zi mbidi ku ba ngudi zi bantu, ku ba ngudi zi nganga ye mi n'sonika, nde si ba gonda, ye si ka futumuka muki lombu ki tatu. 22Petelo, buka zaya mau, gu yantika muku m'bela , ye gu goga: Nzambi kaku keba, Mfumu! mana si kama kumina ku. 23Kansi Yesu, gu baluka , gu goga ku Petelo: satana gu nkatu kila, guna nte sisi'amu gu sakuba; kadi ngindu zaku ka zina ngindu zi nzambi ko, kansi zi bantu.24Buna Yesu gu goga ku ba n'longokib'ani: go muntu zoledi ka ndanda, ka ki tunina mu yani kibeni, kaki natina kulunsi diani, ye ka ndanda. 25Kadi yu sa gu zola ka guluza luzingu lu'ani si ka vidisa lo, kansi yu si gu vidisa luzingu lu'ani mukikuma ki munu si ka tambula lu'au. 26Ye nde nki m'funu wuna ku muntu ka baka ndandu yi nza yakulu, go vidisi muen'ani? go nki muntu si ka gana muku yingasa mu muen'ani?27Kadi Muana muntu ka feti kuisa mu nkembo gu Tat'ani, ku mosi ye ba mbasi b'ani; ye buna si ka gana ku konso konso muntu bonso buna bisalu bi'ani. 28I ta lu tela dio mu makedika, ndambu yi ba bena go si ka ba ki fuila ko, nde kaba kondi ku mona ko Muana muntu ta kuisa mu nkembu'ani.
1712Bi lumbu bi sambanu ku nima, Yesu gu baka ye yani Petelo, Yakobi, ye Yoani, mpangi'ani gu yakala, ye gu ba nata ga ki ngenga gana mongu gu zangama. 2gu kala gu soba ga n'tuala bau; kizidi kiani kisema bonso ntangu, ye mvuatu mi'ani mi kituka mi mpembi bonso ntemo.3Ye tala, Mose ye Eliya ba ba ba monikina, ba yambila ye yani. 4Petelo, gu baka gogu, gogedi ku Yesu: Mfumu, buna bu mboti nde tukala gaga; go zoledi buau, si yi tunga gaga nzo tatu zi ma kapu, yi mosi mu diambudi Ngeyi, yi mosi mudiambudi Mose, ye yi mosi mudiambudi Elia.5Bonso bu kakedi goganga mpi, ntuti di mosi di kia di ba fika. Ye tala ndinga mosi yi goga muna tuti mio gogo: yo wuna 6Muan'amu gu toma zolakana, mu yani yi sila nzol'amu yakula: lu n'wa! Muntangu ba wa yo ndinga, ba n'longoki ba bua gana tu se tuau, ye ba bakama bu nkuta bu ngolo. 7Kansi yesu, gu finama, gu ba simba, ye gogedi: lu telema, ka lu kadi bu nkuta ko! 8ba zanguedi meso, ye ba mueni kaka Yesu yani mosi.9Bonso bu ba kedi kulumukanga mu mongo, Yesu u ba gana lu lutumu: ka luzayisa ku muntu ko mu mbuenu yoyo, na te ye kuna Muana Muntu ka kala gu futumuka mu ba fua. 10Ba n'longoki ba'n dia kio Kiufu: Mudiambudi nki buna ba nsoniki ba zayisanga nde Eliya ka feti kuisa nteti-nteti?11gu vutula: dina di makiedika nde Eliya ka feti kuisa, ye ku vutula mambu makulu. 12Kansi yi ta kulu tela dio nde Eliya gu yisa, ka ba'n bakisa ko, ye ba'n baka bonso ba zodila. Ku mosi Muana Muntu si ka mona mpasi ku bau. 13Ba n'longoki ba bakisa buna nde gu gogelengi mudiambudi Yoani M'botiki.14Muntangu ba kuma ga mbela ki buka, muntu mosi gu visi ki geta gu muku fukama ga ntuala Yesu, ye gogedi: 15Mfumu, mfila nkenda ku muan'amu gu yakala, wu buanga ngambu, ye ta mona mpasi zi ngolu; gu buanga ntangu zi mbidi ku tiya, ye bu mbidi mu masa. 16N'yi nata ku ba n'longoki bau, ye ka lenda muku belula ko17Kanda di bantu di ntima ngolo ye di nkalulu zi mbi, vutuedi Yesu, na te ye nki ntangu si yi kalanga ye benu? na te ye nki ntangu si yi lu siamina? lu ndatina yani ga. 18Yesu gu goga kibeni ye kikesa ku mpefi yi mbi, nde tuka mu yani, ye muana gu beluka muna ntangu ya yina.19Buna ba n'longoki ba finama ku Yesu, ye gu ba zayisa mu ki ngenga: mudiambudi nki ka tu lenda ku muku kula yo mpefi yi mbi? 20yi muki kuma ki ntim'eno gu ngolo, gu ba teledi Yesu. I ta kulu tela dio mu makedika, go luna ya minu bonso nkeni yi seneve, si lu zayisa ku wo mongu: gu ki nata tuka ga ye kuna, ye si ka ki nata, nkatu kima si ki kala mpasi. 21Kansi yo mpila yi mpefi yi tukanga kaka mu lusambulu ye mukumina n'soki.22Bu bakedi lutanga mu Ngalili, Yesu gogedi: Muana Muntu kafeti kala gu yekuka gu moku ma bantu; 23si ba gonga, ye muki lumbu ki tatu si ka futumuka. Ba kuma kibeni mu kiadi.24Muntangu ba kuma ku kapelawumi, ba ba kedi bakanga zi mpaku za zodi ba goga ku Petelo, ye ba'n zayisa: N'longi'eno keti ka futa ku zi mpaku za zodi? 25Inga, zayisi, Ye muntangu ba kota mu nzo, Yesu u ba kanikini, ye gogedi, nki ta yindula Simoni? Mi ntinu mi ntotu, ku bana ba bakanga zi nzengolo zi luyalu go zi mpaku? zi bana bau, go zi ba nzenza?26gu zayisi: zi nzenza. Ye Yesu gu vutuluedi: Buna bana ka ba ba sidi mu ndonganko. 27Kansi, mukusa nde ka ba ba tesi ku ma sakuba, nda wenda kuna m'bu, geta lugaku, ye benda mbisi masa yi yi nteti si yisi; zibula nu'ani, ye si gu mona mbongo ziki sengu. baka zau, ye gu ba gana zau mudiambudi munu ye mudiambudi ngeyi
181Mutangu yina, ba nlongoki ba finama ku Yesu, ye ba ta: nani wuna mbuta mu kimfumu kimazulu? 2Yesu, ubokila muana nduelu, gu ntula ga kati kibawu, 3Ye gu ta: mukedika iluteledi, go ka luvilukidi ku ye kalukumini ku bonsu bo bana ba nduelo, si ka kalukota ku mu kimfumu kimazulu.4Mudiambu dina, konsu muntu sa gu kikulula bonsu fio fimuana nduelo sa kakala mbuta mu kimfumu kimazulu. 5Ye konsu muntu tambuedi mu nkumbu munu muana nduelo bonsu yoyo, tambuedi munu mosi. 6Kansi, go muntu tesesi sakuba ku yu mosi mu bana kuikidi ku munu, sa bukala bumboti kuyani ba'n kanga mu nsingu'ani tadi dineni, ye ban'geta mu nsi masa ma mbu.7Kiadi ku nza mukikuma ki ma sakuba! kadi dina mfunu nde masakuba ma kuma; kansi kiadi ku muntu ku yani masakuba ma kumini! 8go koku kuaku go kulu kuaku bi ta tesesi sakuba, zenga biau ye geta bio ku nda ye ngeyi, bulutidi mboti ku ngeyi gu kota mu luzingu kulu ku mosi go koku ku mosi, nde gu mvua malu ma modi go moku ma modi ye gu kala gu getuka muna tiya katu manisanga ko.9Ye go disu diaku di ta ku tesisi sakuba, katula diau ye geta diau ku nda ye ngeyi, bulutidi mboti ku ngeyi gu tota mu luzingu, gu kala disu di mosi, nde gu kala meso modi ye wu getuka ku tiya tu bilungi.10Lu kikeba muku vueza gu mosi mu bana bo; kadi yilu zayisi nde ba mbasi b'au muna mazulu bata mona ntangu zakulu luse lu Tat'amu yu wuna muna mazulu. 11Kadi Muana Muntu gu wisi gulusa kikivila.12Nki lu ta yindula mu go n'kenda? go muntu mosi mvuidi nkama ma memi, ye nde di mosi gana kati ki mana di vididi, si ka sisa ko luvua ye vua lu nkaka gana miongu, mu kue sosa dina di vididi? 13Ye, go mueni diau, I ta kulu tela dio mu makedika, di ta ku n'gana kiesi ki kingi kulutila luvua ye vua luna ka lu vididi ko? 14Mpila mosi, ka yi luzolo lu Tat'eno yu wuna mu mazulu ko nde gu mosi mu bo bana ba nduelo ka vila.15Go mpangi'aku neti masumu, nda wenda ye gu n'longila gana kati ki nge ye yani kaka. go u ku wididi, nungini mpangi'aku. 16Kansi, go kaku wididi ko baka ku mosi ngeyi gu mosi go bantu bodi, mpasi nde mambu makulu ma gangimina muna n'gogu mi Mbangi zodi go mpangi zi tatu.17Go tunini muku ba wila, zayisa mau ku di bundu; ye tunini diaka muku wa dibundu, ka kala ku ngeyi bonso mu mpani ye vakusi.18I ta kulu tela dio mu makedika, makulu ma si lu kanga ga ntoto si ma kangama ku zulu, ye makuluma si lu kutula ga ntoto si ma kutuka mu zulu. 19I lu teledi diaka nde, go ba bodi gana kati ki benu ba wiseni ga ntoto muku lomba kionso kima, si ki ba ganukina ku Tat'amu yu wuna mu ma zulu. 20Kadi ku kunaba bodi go ba tatu bena bakutakana mu nkumbu munu, ngina ga kati ki bau.21Buna Petelo gu finama ku yani, ye gogedi: Mfumu, ntangu kua yi feti yambudila ku mpangi'amu, muntangu si ka nata masumu ku munu? keti si bukala na te ye kuna nkumbu nsambuadi? 22Yesu gu zayisi: ka zayisi ko nde na te ye kuna nsambuadi, kansi na te ye kuna lusammbuadi ye nsambuadi.23I mu diambu dina, Kimfumu ki mazulu kina kifuanana ku ntinu mosi gu zola ka kavutula ndandu ku bisadi bi'ani. 24Muntangu ka yantika muku tanga, ba'n natina gu mosi yu kani gu vua funda di mosi di ma talanta. 25Bu kina nde ka kala ye bi ka feti futa ko, Mfumu'ani gu tuma ka teka, yani, nkentu'ani,bana b'ani, ye biakulu bi ka vua, ye nde m'fuka zi manisa.26Kisadi, gu ki geta ga ntotu, ga fukama gu ntual'ani, ye gogedi, kala ye mvibulu ku munu, ye si yi ku futa zakulu. 27Gu mona nkenda, Mfumu gu kisadi kina gu n'yambula kenda, ye ba n'yambudila mfuka.28Kunima bu ka tuka, kisadi kiani gu kutana ye gu mosi mpangi'ani gu kiasdi yu gu feti ku mfuta nkama nzimbu. gu mbakidi ye gu zekesi zekisi, muku zayisa: futa mfuk'amu. 29Mpangi'ani kisadi, gu kigata ga ntoto, gu ndondokedi, muku goga: kala ye mvibundulu ku muna, ye si yi ku futa30Kansi yu u nkaka ka zola ku, ye gu ye ku geta mu nzo nkodi, na te ye kuna ka futila mfuka. 31Ba kundi ba kisadi, bu bamona mana ma kuma, ba toma mona kibeni kiadi; ye baye zayisa ku Mfumu'au mana makulu ma luta.32Buna Mfumu gu bokila kina kisadi, ye gu ntela: Kisadi ki mbi, yi ku yambudila mfuka yakulu, mu diambu gu ndodokila; 33kani ku mona mpi kiadi ko ku mpangi'aku kisadi, bonso i mona kiadi kungeye?34Ye Mfumu'ani gu fuema, gu n'yekula ku bi mpumbulu, na te kuna ka futila mfuka zakulu. 35I mu mpila yina Tata gu zulu si ka lu sendila, go gu konso mu muntu mu benu ka lemfokele mpangi'ani mu ntim'ani wakulu ko.
191Muntangu Yesu ka manisa bi gogo biani, gu katuka ku ngalili, ye gu yenda mu n'lambu gu Yudea, kuna ntandu Yolodani. 2Kibuka kinene ki mueni, ye kuna beluesi ba befu.3Ba fabisi ba'n gogisa, ye ba goga, muku n'tonnta: Keti dina luve ku muntu mu katula nkentu'ani mu konso ki kuma? 4gu vutula: ka lu tanga ku nde n'gangi, muna luyantiku, gu ganga bakala ye nkentu5ye gu goga: I mundiambudina yakala sika sisa tat'ani ye ndudi'ani, ye si ka kavukana ku nkentu'ani ye ba bodi si ba kuma n'suni gu mosi? 6Buna ka bena diaka ba bodi, kansi bena n'suni gu mosi. Yambula buna yakala ka gambasaku kina Nzambi ka vuka.7Mudiambudi nki buna, ba'n zayisa, Keti Mose gu tuma ba gana ku nkentu nkanda gu ngondolo nlongo ye ku n'kula? 8gu ba vutudila: I mudiambudi ntim'eno gu ngolo nde Mose ka lu ganina luve luku kula ba nkentu benu; muna luyantiku, ka ma kadila buna ko. 9Kansi I lu teledi nde yu kudidi nkentu'ani, kaka mu kinsuza, ye yani kueledi gu nkaka, gengi ki nzuza.10Ba n'longoki ba zayisi: go yi bobo bu ta lombila nde yakala mu mana matadidi nkentu, ka bina ndandu ko muku nkuela. 11gu ba vutuluedi: bakulu kaba bakisa ku go gogu, kansi kaka ku bana mana ma ganukina. 12Kadi gena ye ba solama bene buna tuka muna kivumu ki ndudi zau; gena ye bau ba kuma buna mu nzila bantu; ye gena bana baki kumisa ba bamosi, muki kuma ki kimfuma ki mazulu. yambula yuna lendi bakisa ka bakisa.13Buna ba'n natina bana ba nduelo, mpasi ka ba ntensika moko ye gu sambila mudiambudi bau. Kansi ba n'longoki ba kedi ku ba keminanga. 14Ye Yesu gogedi: lu yambula bana ba nduelo, ye ka lu ba kemina ko besa ku minu; kadi Kimfumu ki mazulu kifuanakeni ku bau. 15gu ba tesika moko, ye gu katuka gana.16Ye tal, muntu mosi gu filama, ye gogedi ku Yesu: N'longi, Nki ndendi ganga ki mboti muku baka luzingun lu lembua nsuka? 17gu vutudila: mudiambudi nki gu ta ku n'gyufudila mu mo mena ma mboti? gu mosi wuna gu mboti. gu zoledi gu kota mu luzinga, zitisa mi n'siku.18Nki miau? gu n'zayisi. Ye Yesu guvutula; si ku gonda ko; si ku sala kinsuza ko; si ku yiba ko; si ku ta kimbangi ki luvunu ko; 19zitisa tat'aku ye ngudi'aku; ye si gu zola mpangi'aku bonso ngeyi mosi20Toko di yakala gu n'teledi: yi zitisanga mo mambu makulu; nki ki ta ku nkonda diaka? 21Yesu gu n'teledi: go zoledi gu kala gu fuana, nda, teka bi wuna ye biau, gana bio ku ba mputu, ye si gu baka kimvuama kuna zulu. buna nza wisa, ye gu ndanda. 22Kunima ka wa mio gogo, toko di zakala gu yenda ye kiadi kiakulu; kadi gu vua mvuilu yi ngolo.23Yesu zayisi ku ba n'longoki b'ani: I lu teledi dio mu makiedika, mvuama si kota mu mpasi mu Kimfumu ki mazulu. 24I lu teledi diaka, dina kibeni di konda mpasi ku kamela ka luta muna wundu di ntumbu ka ku mvuama ku ka kota muna Kimfumu ki Nzambi.25Ba n'longoki, bu bawa mana, ba toma yituka, ye ba goga: buna nani gu lenda guluka? 26Yesu gu ba tala, ye u ba teledi: Ku bantu dina mpasi, kansi ku Nzambi di konda mpasi. 27Petelo, bakidi gogu, gu n'teledi: tala, tu sisa bima biakulu, ye tu ku landa; bueyi si bu kala mudiambudi beto?28Yesu gu ba vutudila: I ta lu tela dio mu makiedika, muntangu Muana Muntu, mu mbutululu yi bima biakulu, si ka fonda ga kiandu ki nkembo, benu lu ndanda, si lukala diaka ba fonda gana biandu kumi ye zodi, ye si lu fundisa makanda kumi ye modi ma Isalayele.29Ye Yonso muntu yu sa ka sisa, muki kuma ki nkumbu'amu, ba mpangi b'ani ba ba yakala, go ba mpangi b'ani ba ba nkentu, go tat'ani, go ngudi'ani, go nkentu'ani, go bana b'ani, go ntutu mi'ani, go nzo z'ani, si ka tambula nkama nkama, si ka yingila luzingu lu konda nsuka. 30Ba mbidi mu ba ba nteti si ba kuma ba nsuka, ye ba mbidi ba nsuka si ba kuma ba nteti.
201Kadi Kimfumu ki mazulu kina kifuanana ku mfumu mosi gu nzo gu tuka muna n'suika n'suika, mukusa ka sosa bisadi mudiambudi ya di'ani. 2Wiseni ye bau mu mfutulu yi m'pata mosi muna kilumbu, ye u ba fidisa kuna ya di'ani.3Gu tuka mu mbela yi ntangu tatu, ye gu mona bankaka ba kala gana konda ku ki sala. 4gu ba zayisi: nda luenda diaka kuna ya di'amu, ye si yi lu gana kina ki fuanana. Ye bayenda kuna.5gu tuka biaka mu mbela ntangu sambanu ye mu mbela ntangu vua, ye gu ganga mpila mosi. 6bu katunga mu mbela ntangu kumi ye mosi, gu mona diaka ba'n n'kaka ba kala gana, ye gu ba zayisi: Mudiambudi nki lu telameni gaga? ba'm 7vutudila: kadi ka muntu ku gu tu bakidi mu kisala. nda luenda diaka kuna ya di'amu, u ba tela.8Muntangu nkokila yi kuma, Mfumu gu ya zayisi ku n'lundi: Bokila bisadi, ye futa mbongo zau, yantika ku ba ba nsuka ku ba ba nteti. 9bo ba wisa muntangu kimi ye mosi, besidi ye konso muntu bakidi m'pata mosi. 10bo ba nteti besedi kunima, ba kuikila nde si ba baka ku lutila; kansi ba baka diaka konso muntu m'pata mosi.11bu ba baka zau, ba vungutingi ku mfumu nzo, 12ye ba goga: bo ba nsuka ba sala kaka ntangu mosi, ye gu ba futidi ku mosi ye betu, ba tu kengi mbundu muku yoya ku nitu ye kiyungila.13gu vutula ku yu gu mosi mu bau: Mpangi'amu, ki ku beledi ku; ka tu wisana ku ye munu mu m'futulu yi m'pata mosi? 14baka ki ki kufueni, ye nda wenda. nzoledi yi gana ku yo gu nsuka bonso bu nzoledi kansi ka ku ngeyi ku.15ka dina yami luve ku muku ganga mu vuilu'ami dina di nzoledi? go wuna ye zinunu mudiambu ngina gu mboti? 16buna ba ba nsuka si ba kuma ba nteti, ye baba nteti si ba kuma ba nsuka.17Muntangu Yesu ka kedi tombukanga ku Yelusalemi, gu baka mu kingenga ba n'longoki kumi ye bodi, ye gu ba tela mu nzila: 18Tala, tu ta tomboka ku Yelusalemi, ye Muana Muntu si ba ba'n yekula ku ba ngudi zinganga ye mi n'soniki. si ba zengila n'kanu lu fua, 19ye si ba n'yekula ku mi m'pani, mukusa nde ba n'seya, ba'n zuba koti, ye ba'n nkuma; ye muki lumbu ki tatu si ka futumuka.20Buna ngudi bana ba zebedayi gu filama ga mbele Yesu ku mosi ye bana b'ani, ye gu fukama, mu n'lomba . 21gu teledi: nki zoledi? Tuma, gu teledi, nde bana b'amu ba bodi, bo ta mona, ba fonda, muna Kimfumu ki'aku, yu mosi ku lubakala lu'aku ye yu gu nkaka ku lumoso lu'aku.22Yesu gu vutula: ka lu zeyi ko ma lu ta n'lomba. lu lendi nwa mbungu yina yi feti nwa? tu lendi yo nwa, ba zaysa. 23Ye gu ba vutula: dina di makiedika nde si lu nwa mbungu'amu; kansi mu di dina nde lu fonda ga lubakala lu'amu ye ga lumonso lu'amu mana ka matadidi munu ko, ye si di ganuka ku bau bana Tat'anu ka kubikila dio. 24ba kumi, bu bawa mana , ba mona nganzi ku ba mpangi ba bodi25Yesu u ba bokila, ye gogedi: lu zeyi nde zi mfumu zi nsi ba ba kuamisanga, ye ba mbuta ba n'nanga. 26si ka bukadila bu mosi ko ga kati ki benu. Kansi konso muntu zoledi ka kala gu neni ga kati ki benu, ka kala kisadi ki'enu; 27ye konso muntu zoledi ka kala gu nteti ga kati ki benu; ka kala n'nang'enu. 28I mudiambudina Muana Muntu ka yisila, ka mukusa nde ba'n sadila, kansi mu sadisa ye ku gana luzingu lu'ani bonso nkayilu gu ba mbidi29Muntangu ba tuka mu Yeliko; kibuka kinene ki landa Yesu. 30Et tala, bi fue meso biodi, bifonga ga sambu nzila, ba wa nda yesu ta luta, ye ba kaya: gu tu fuila nkenda, Mfumu? Muana Davidi! 31Kibuka ki kedi ku ba kakidilanga, mukusa nde kaba gogi ko; kansi ba kaya ngolo: gu tu fuila nkenda, Mfumu, Muana davidi!32Yesu gu telema, gu ba bokila, ye gu goga: nki lu zoledi nde yi lu gangila? 33ba zayisa: Mfumu, nde meso meto ma zibuka. 34Gu mona kiadi, Yesu gu simba meso mau; ye muna ntanguyayina meso mau ma zbuka, ye ba n'landa.
211Bu bavinama ku Yelusalemi, ye bu bakuma ku Betefage, ku mbela mongo gu ba olivie, Yesu ufidisa ba nlongoki bodi, 2Mu ku batela: luenda ku gata dina kuntuala benu; si lumona mu kumbu mosi muana mpunda guna gu kangama, ye mpunda yi koku kumosi ye yani; lukutula yo, ye lunanta yo kumunu. 3Go muntu gu luteledi dionso diambu, si luvutula: Mfumu mfunu kavuidi yagu. ye muna ntangu yina si kayambula yagu yenda.4Nkolu, mo makuma mpasi nde ma magoga mbikudi malungana: 5Luzayisa ku muana nkentu gu sioni: tala, ntinu'aku takuisa ku nge, gu teba ye bunlemfu, ye gu kala gu manta gana mpunda, gana muana mpunda, muana mpunda gu nkentu.6Ba n'longoki ba yenda, ye ba ganga mana Yesu ka ba tuma. 7Ba nata mpunda yi nkentu ye muana mpunda gu yakala, ba tula mu bau mvuatu miau, ye ba fondesi biau gana zulu. 8ndambu yi mbidi yi bantu ba kibuka ba yala vuatu mi'au muna nzila, ba nkaka ba zenga zi nta zi nti, ye ba muangasomu nzila.9Bo bakala ku tuala ye bo bakedi landanga Yesu ba kaya: Hozana ku Muana Davidi! Kasakumuka yu wisidi mu nkumbu Mfumu! Hozana muna bi fulu bi zangama! 10Muntangu ka kota mu Yelusalemi, mbanza yankulu yi nikuka ; ye ba kesii goganga: yo nani? 11Kibuka ki vutula: I Yesu, Mbikudi, gu nazaleti mu Ngalili.12Yesu gu kota mu muna Tempelo di Nzambi. Gu nkula bakulu bana bakedi tekanga ye sumbanga muna Tempelo, gu mbalula mesa mi ba siensi mbongu, ye bi ti bi mi nteki mi mayembi. 13Ye gu ba zayisa: ma sonama: nzo'au si ba bokidila yau nzo yi bi sambu. Kaansi benu lu kituedi yau n'luka gu befi. 14Bi fue mesu ye bi nsombu ba finama ku yani muna Tempelo Ye gu ba belusa.15Kansi ba ngudi zi nganga ye ba n'soniki ba mona ngansi, mu buenu yi mambu ma makiesi ma ka sala, ye bana ( les enfants) ba kedi kayanga muna tempelo: Hozana ku Muana Davidi! 16ba zayisa: ta wa ma ba ta goga? Inga ba ba vutudila ku Yesu. Ka lu sa tanga ku mio gogu: gu gola zituzu mu nwa mi bana ye bo bena mu ma benu? 17Ye bu ka sisa, gu tuka mu mbanza mu nkuenda kuna Betania, kuna ka lutisila mpimba.18Mu nsuika, muku vutuka ku mbanza, mueni nsatu? 19muku mona nti mu ngiengi muna nzila, gu finama gala mbela wau; kansi gu mona tu kaya kaka, ye gu goga ku wau: nde ka bundu ku di lendi monika ku ngai! Ye mu fi ntangu nti mi ngiengi gu yuma.20Ba n'longoki , ba ba mona mana, ba yituka, ye ba goga: bue gu nti mi ngiengi gu yumini mu fi ntangu? 21Yesu u ba vutuluedi: I ta kulu tela dio mu makiedika, go luna ye mini ye go ka luna ye keti-keti ko, kani go si lu ganga kaka mana ma gangameni ku nti mi ngiengi, kansi muntangu si lugoga ku go mongu: u ki katula gana wuna ye u ki gata muna m'bu, mana si ma gangama. 22Makulu ma si lu lomba ku mosi ye minu mu lu sambulu, si lu tambula mau23Yesu gu yenda muna tempelo, ye muntangu kakedi longanga, ba mbutaba ngangazi Nzambi ye ba mbuta zi bantu besi ku ntela : mun’ki lulendu tasadila mana mambu , ye manigu kugeni luna lulendu? 24Yesu gu bavutulu la : siyiluytu sula mpi kinfu kimosi, yegosi lu m’vutu lula kio, siyi luzayisa munki lule ndutangangila magu.25mbotikayi YOANI kue yi tuka ? kuzulungo kubantu? kansi bayindu la bangu, go tu vu tuedi kuzulu, sikatu tela mu nku dia mbu kalukuikidi la ko? 26Ye go situwutula : dibantu, si tutita kibuka, kadi ba kulu va kuikilanga yoani nde mbikudi. 27Buna ba vutula ku Yesu : kantu zeyiko . yani mpi guvatela munta nguni : munu diaka mpi sikulu lako munki lulendu yi sadi langu mo mambu.28Kansi buelutayi ndula? muntu mosi gu kala ye bana bole ba bakala, ye guzayisa kuyu n’tetu.ngu samuna : muana mo, nda we gatagunu ku sodi diamo di viu. 29Gu vutula : kizolele ko, kunima guviluka, ye gu yenda. 30Guzayisa ku yu gunkaka, guzayisa bonso buna. Ye muana yuna gu vutula : inga, Mfumu, ye kayenda ko.31Mani gana kati ki bagu bole gu ga nga luzolo lu tata? gu ba vutulu la : ngu gu nteti, ye yesu gu n’yayisi, yitakulu telabo mukie dika, bamfutisi mpaku ye ba ndumba sibalulu ta muna kimfumu kima zulu. 32Kadi Yoani guyisa kubenu mu nzila yi lunungu, ye kalunki dkilako. Kansi ba nifutisi mpaku ye banketu ba bandumba bankwila ; ye benu, balumo na mana, kalusakivilulako muku ndelu kwikila kuyani.33Luwa kingana kinkaka, kukala muntungu mosi, mfumu gunzo, gu kuna sodidivinu, guzuinga ye nkusu, guyidika kikamunu kivinu, ye gutunga nzo yinda, guga na yo ku visadi mivinu, ye gu sisa nsi. 34Ntangu kuyonsu na bu yikuma, gusila ban’sadi vanu mukumbela ban’sadi mi vinu muku baka nibutu gu vinu diani.35Ban’sadi ba vinu, bu buba simba visadi miomio, bazubidi yugumo si, ba gondendi yu gu n’kaka, ye ba budidi matadi yugu tatu. 36Gufila diaka ban’sadi ba n’kaka, baluta ntalu kuluta babantu ti, ye visadi mi vinu baba nzila mpila mosi. 37Kunsuka guzila ku mbalagu muana ni guya kala, gugoga : sibakala ye luzitu mu muana mogu yakala.38Kansi, muntangu ba visadi va vinu bamona muana guyaka la bagogasana vagu ye vagu : tala viyingi ; nzaluisa tu n’gonda, ye tubaka kimwaa kiani. 39Ye ban’simba, bavigeta kunzila yisodi divinu, ye ban gonda. Bungangi, tangu mfumu gu sodi vinu busikesa bue sika ganga kuba visadi ba vinu bobo?40Bungangi, tangu mfumu gu sodi vinu busikesa bue sika ganga kuba visadi ba vinu bobo? 41Ba mvutula : Sika gonda mumpasi bobantu va mpasi, ye n’kakanga dio vinu ban’kaka, baniba n’gana m’butu mu ntangu ku yonsuna.42Yesu guba zayisa : kalusa tanga ku muna masonama : Tadi di bageta bagu bakedi tunganga, dikumatadi dikikonku ; mu mfumu nde mana muyisila, ye kimangu mu mesu meto?43Yidina, yitalutela bo, kimfumu kinzambi sikilu katukila, ye si ki ganama kukanda din’kaka sidigana m’butu. 44Yani yusigubua gana tadidina, ni katoluka ye yani yu sidibuila sika pasuka.45Kunima kawa moi n’gogu, mbuta nganga zi Nzambi ye va vanguadisi babakisa nde bagu Yesu kakedi gogi langa, 46ye bakedi sosanga bankanga, kansi bakedi titanga kibuka, mudia bakedi ku mbakanga imbikudi.
221Yesu, ubaka n'gogu, gu ba gogila mu bingana, ye tedi: 2Kimfumu ki mazulu ki fuanana ye ntinu gu yidika n'kinsi mudiambu di muan'ani gu yakala. 3Gu fila bisadi bani ba bokila bana ba bakatumisa, kansi ka bazola kuisa ko.4Gu fila diaka bisadi bin'kaka, ye gu samuna: lutela ku bagu ba kabokila: tala, ngidikidi n'kinsi'amu, ngombi zamu ye bituisi biamu bina ye mafuta bi gondokedi, biakulu bina bilunga, nza luisa ku n'kinsi.5Kansi, ka basakadila dio mabansa ko, bayenda, ye kuna sodi diani, yuna kuna kinkita kiani; 6 Ye ban'kaka basimba zi n'sadi; ba balegula ye ba bagonda. 7Mfumu gumona ngansi, gu fila binuani biani, gu gonda ba n'gondi bobo, ye gu gu yoka zi mbanza zawu.8Buna gu zayisa ku min'sadi bani: n'kinsi gu kubameni; kansi bantumini si ka bafuana ko. 9Nda luenda muna zi mpambu, ye lubokila ku n'kinsi bana bakulu si lumona. 10Min'sadi miani bayenda muna zi nzila, bakutakasa bakulu bana bamona, bambi ye bamboti, ye nzo yi n'kinsi yi teba ye bantu ba kabokila.11N’tinu gu koto, mu kutala, bana baba kala gana mesa ; ye gu mona kuna muntu mosi kaniata ki n’kutu kin’ki nsi ko. 12Gu ntela : nku ndi amo, bue kotedi gogo ye kunda kin’ku tu ki n’kisi? muntu guna gu kala ye nua gu ka kanga.13Buna n’timugu zayisa ku ba n’sadi : lukanga maluye moko , ye lun’geta kunmpimpa yiku ngila , kuna si kukala bidilu ye nkutosa mi meno. 14Kadi bambidi baboko la ; kansi ban due ba soila.15buna ba ngadisi nanenga mu kuzaya bue bufuzni muku ngude ba vuisa Yesu muna n’gogu miami. 16Bafila kumbela ni ban’longoki vagu kumosi ye besi Elodia, zayi sa : mfumu, tu eyi nde ngeyi kiedikaguna, yen de gu talonga n’gogu Nzambi bonso buna makiedika, kanda kukola ye nkuamusu mu diambu di muntu, kadi ku tala ku bonso buna bu mue nanga bantu. 17gututela bue ta yindu kulu : bunatuye luve, go nkatu , kufuta mpaku ku sezani?18Yesu, bukazaya ma mbi mangu, guvu tula; mudiambu di ki lutakungu kunu nuna, mesu ku nsi luka ya? 19lunsonga m’pata gu luta gutila mpaku.20Guba yufula : kinani kina kiokigu ya masonama momo? 21Kisezani, ba mtutulula bunagu vaza yisa : lugana ku sezari kima sezani, ye ku mzakikina ki Nzambi. 22Buba wawo, bayituka, ban’sisa, ya baye nda kuagu.23Muna kilumbu kia kina, ba sa duki, bagoganga nde ku n’katu lufutu muku, besedi ku n’tuala Yesu, ye bandia kio kingu. 24Mfumu mose bukazayuisa : gomuntu fuidi kikondaku muana. Mpangiani gu ya kala , sika kue la n’kuidiani, yi sikatongika n’kuna gu mpangiani.25N’kiolu kukala gana kati kibetu bampangi nsambuadi yu gu nteti gu kuela, ye gu gua n ye, bukinande kajala bana ko; gu suiisa n’ketoami ku mpangi ani. 26Yibuabuna kuyani yu zodi, ye mpikuyutata, natee kuyu n’sambuadi. 27kunima bakulu, n’kentu gu fua diaka. 28kuna lufutu muku, gu nani gani kati kibagu nsa mbuadi sika jala n’kentu? kadi bakulu bambakidi.29Yesu yu mvutuluedi : unina mu mvilakani mudiambu kalutabakisa ko masonama kani ngolu zi Nzambi. 30Kadi, mulufutu kuku, bakala sika baba kadiaka ba jentu ko; kani bakentu bayakala; kansi si bakala bonsoba wanzio ba Nzambi mu na zulu.31mumana mata dila lufutu muku lubagua kalutangako mana nzambi kalutela : 32Ngina Nzaami gu Abalayma, Nzambi gu yizaka n ye Nzambi yi ya kobo? Nzambi kena Nzambi bafua ko, kansi guba moyo. 33Kibuka kikedi wanga, basimbama mu malongi ma Yesu.34Banifadini, bu babawa nde yani gu kanga nua mi basaduki, bakutakana muki mvuka, 35Yugu mosi mu bagu, nganga mi n’siku, kundiakio kuifu, muku meka. 36Mfumu, nki nsiku gulu tidi gu neni mu n’siku?37Yesu gu n’vutula : sigu zola mfumu a ku, Nzambi aku, mu ntimaku wakulu, mu moyoaku wakuluye mumavensa maku makulu. 38Guna gu n’teti ye gu neni ki benu mu ni n’siku.39Yetala gugu landa , guta ku nguana kana : singi zola mpangi aku bonso nge mosi kibeni. 40Mu n’siku mia ùoidi mukanga memi n’siku miakulu ye ba mbikudi.41Bukinde bampadisi bakuta kana ye sungu ba yugula, 42Nde : bue lutayi ndulla mudia mbudi kilisto? bamvutula : gu davidi.43Ye Yesu gubatela : bonso bue davidi, gu teba mu mpefi, gu mbokila, munta ngu kagoga. 44Mfumu guzayisa ku mfumuamo : vonda gana kiyakala kiamo, ye kuna mayi tula ba mbeni baka ku nsi kitambi kiaku?45Gobuna David taku mbokila mfumu, bue kenina mua nani? 46Nkatu yu lendi kumvutula n’go go mosi. Ye, tuka kilulumbu kina, ka muntuko gu tesa ku ndia biufu.
231Buna Yesu, gu goga ku n'kangu ye ku ba n'longoki, samueni: 2Ban'soniki ye ba Falisayi ba fonga muna n'suni gu Mose.3 Lusala buna ye lutala makulu ma si kalutela; kansi ka luyangi il bonso buna bisalu biagu. kadi ba goganga, ye ka basala ko.4Ba kanganga bizitu bizitanga, ye batulanga bio gana magembu ba bantu, kansi ka bazola ko ba basonga n'lemvu.5 Basalanga mambu magu makulu mu ku kimonikisa ku bantu. mudiambu ba vuatanga binkutu binda, ye bena bitaba binda bi tomisanga m'vuatu miagu;6Bazolanga kifulu kinteti muna n'kinsi, ye biti binteti muna nzo zi Nzambi, 7Bazolanga ba bagana mboti mu bifulu bi bantu ba mbidi, ye ba babikidila ku bantu Mfumu, Mfumu.8Kansi benu ka lukibokidisa m'fumu ko; kadi yu mosi kaka guna Mfumu'enu, ye luna benu kulu ba mpangi.9 Ye ka lubokila muntu ko ga ntotu tat'enu; kadi gu mosi guna tat'enu, yuna guna muna mazulu. 10Ka lukibokidila ba n'tuadisi ko; kadi gu mosi guna n'tuadisi'enu, Klisto.11Gu neni gana kati kibenu si ka kala n'sadi'enu. 12Konso muntu si gu kizangula, kakulumu ka, ye konso muntu si gu kikulumuna si ka zanguka.13Kiadi kubenu, ban'soniki ye ba m'falisi luna ye tuse todi! mudiambu lutakanga ku bantu kimfumu ki mazulu; si ka lukota kio ko benu bamosi, ye kaluta yambula kio ko bakota bantu ban'kaka ba zoledi ba kota. 14Kiadi ku benu ban'soniki ba m'fuadisi disu ku nsi lukaya; mudiambu lugondanga nzo zi ba n'kuidi, ye luzolanga lu kimonikisa mu bisambu binda bi luvunu; mu kikuma kina si lukala mu mfundusu yi ngolu.15 Kiadi ku benu, ban'soniki ye ba m'fadisi disu ku nsi lukaya! mudiambu lu talemuka m'bu ye n'totu mu kusa nde yo kena yada ko kansi ka kuikila mambu ma ba Yudewo: ye muntangu kakumini, lu kikumisi muana mosi gu bilungi nkumbu zodi kulutila benu.16Kiadi kubenu, bantuadisi bifue mesu! luzayisanga: go muntu didi ndefi mu tempelo, ka kima ko, kansi muntu didi ndefi mu wolo di tempelo, kotedi. 17Bantu ba kondedi ngangu ye bifue mesu! nki kilutidi mu kuganga, wolo ga nzo Nzambi yi gananga n'kayilu gu wolo?18Go muntu, luzayiza bo diaka, didi ndefi mu kin'longu, kagena diambu ko; kansi, go muntu didi ndefi muna n'kayilu guna gana kin'longu, yani guna gu kota. 19Bampofi! nkiki lutidi ku gonga, n'kayilu go kin'longu kiyokanga n'kayilu?20Yani yu gu dianga ndefi mu kin'longu gu dianga ndefi muna kin'longu ye muna bima biakulu bina gana ntandu.21 Ye yani gu dianga ndefi mu kin'longu gu dianga ndefi mu kin'longu ye muyani yu gu zingila mo, 22Ye yani yu gu dianga ndefi muzulu, gu dianga ndefi gana kiti ki kimfumu ye kuyani yu guna gu fonda.23Kiadi kubenu, ban'soniki ye ba m'fadisi mesu ku nsi lukaya! mudiambu lufutanga kibuku ki kumi ki mente, aneti ye dikime, ye nde lutasisa mamena m'funu ngolu muna n'siku, lunungu, nkenda ye ku kuikama: yi mana ma lufueti ganga, konda kugeta mambu man'kaka. 24 Bantuadisi ba zi mpofi! ba kulanga biningi ningi ye lu minanga mbisi yi kavalu.25Kiadi kubenu; ban'soniki ye bam'fadisi mesu ku nsi lukaya mudiambu lu sukulanga nima ye kopu ye longa, ye nde muna kati mu teba ye mvindu ye batebedi ye nsatu zimbi. 26M'fadisi, kifue mesu! sukula nteti kati ki kopu ye di longa, mukusa nde ku nzila diaka kukuma ku mboti.27Kiadi kubenu, ban'soniki ye bam'fadisi mesu ku nsi lukaya, mudiambu lutafuanana ye maziami mpi mata monika mamboti ku nzila, ye muna kati mateba ye biyisi bi mvumbi ye mpila zakulu zi mambu mambi. 28 Benu mpi diaka, kunzila, luta monika ba mboti ku bantu, kansi kuna kati luna luteba ye luvunu ye masumu.29Kiadi kubenu; ban'soniki ye bam'fadisi mesu ku nsi lukaya! mudimbu lu tatunga maziami ma ba mbikudi ye lu tatomisa ntoni zi ban'kua lunungu,30 Ye buna luzayisanga: go tuzinga muntangu yi batata betu, nga katukala kimvuka ko ye bagu mu kutiamuna menga ma ba mbikudi. 31Lu takitela kimbangi benu bamosi nde luna bana bo bagonda ba mbikudi.32Lutebisa kitesu ki ba tata benu. 33Zinioka, bana ba kigansi! bue si lutinina mu mpasi zi bilungi?34Mudina, tala yi lufidisi ba mbikudi, ban'kua nduenga ye ba n'soniki si lugonda ye si lukoma ban'kaka, si luzuba mi nti ban'kaka muna nzo zi Nzambi zenu, ye si lu baniokuna mbanza muna mbanza. 35Mu kusa nde mabua muna benu menga makulu ma bantu ba kondedi kikuma ma muangana gana ntotu, tuka menga ma Abeli gu n'kua masonga nate ye kuna menga ma Zakayi muana gu Balasi, yu lugonda kati ki tempelo yi ki n'longu. 36Yi talutela bo mukedika, mana makulu si mabua gana kati kikubu diodio.37Yelusalemi, Yelusalemi, gu gondanga ba mbikudi ye gu gondanga mu matadi bana baba kufilanga, n'kumbu kua yi zola yi kutakasa bana baku, bonso nsusu yi vundanga bana bani kuna nsi mage mani, ye kaluzola bo ko! 38Tala, nzo benu si yisala yi mpamba. 39Kadi, yi talutela bo, si ka lu mbona diaka ko tuka bungangi, nate yi kuna si n'lutela: ka sambuka yuna yu gu kuisa mu zina di Mfumu.
241Muntangu Yesu kakala mu kuenda, mu ntuka tempelo, minlongoki bani ba finama mu kusonga kazaya zi ntangu. 2Kansi gu bazayisa: lutamona mana makulu? yi ta kulutela bo mukedika, si ka gasala ko tadi muna tadi si di konda kubuisa.3Gu fonga gana ntandu mongu gu Olive. ye minlongoki bayisa mu kingenga ku n'dia kio kiufu: gu tutela, munki ntangu si mesa mana mambu; ye nki kidimbu si kikala muntangu diambu di ngeyi ye didi nsuka yi nza? 4Yesu gu bavutulula: lukikeba nde ka muntu ko kalugukumuna. 5Kadi bambidi si besa mu nkumbu yi munu, nde: munu ngina Klisto ye si ba gukumuna bantu bambidi.6Si luwa ka vigilant zi m'vita ye mazu ma zi mvita: lu kikeba ka luvidisa mabansa ko. kadi Huguenin nde mo mambu mesa. kansi si kamakala mpi ma nsuka ko. 7Kanda di bantu si dizanguka kumosi ye kanda di bantu, ye kimfumu kumosi ye kimfumu, ye si kukala mu bifulu bimpila mu mpila, malema ye kunikuka ku ntotu. 8Mana makulu si makala kaka luyantiku lu mpasi.9Buna si ba luyekula mu nkuamusu, ye si ba lugondisa; ye si lu ba lumenga ku makanda makulu, mudiambu di nkumbu munu.10 Buna mpi bambidi si bafua, ye si ba kiyekula, si ba mengasana. 11Mbikudi mimbidi mi luvunu si mitelama, ye si ba gukumuna bantu bambidi.12Ye, mudiambu masumu si masuka, lutondu lu bantu bambidi si lukuma kiosi.13 Kansi gu si gu siamina ye kuna nsuka si kaguluka. 14Nsangu zimboti zi kimfumu si zi longama mu nza yi mvimba, mukuta kimbangi ku makanda makulu. buna nsuka yi kumini.15Mudiambu dina, muntangu si lu mona mambu mambi ye mpasi zi ngolu, zi la gogila mbikudi Danieli, zi telameni kifulu ki n'longu, disongidila gu ta tanga kakeba! 16Buna, ba si bakala ku Yuda balemuka muna miongu; 17Yu sa gukala gana ntandu nludi ka kulumuka ko mu kubaka kima muna nzo yani; 18Ye yuna si gu kala kuna masodi ka vutuki ku nima mukusa nde ka babaki yunga kiani.19Nkenda ku ba kentu si bakala ye vumu. ye bagu si ba yemika muna bilumbu bina. 20Lusambila mu sa nde kulemuka kuenu ka kuisi mu kisigu ko, kani mu kilumbu ki lumingu.21 Kadi buna si bukala kiadi kingolu kio ka sikikala ko tuka luyantiku lu nza nate ye bungangi, ye si ka bukala diaka ko. 22Ye go bilumbu kabikedi bi nkufi ko, ka muntu ko si gu guluka; kansi mukikuma ki bagu basoluka, bilumbu biobio si bikala binkufi.23Go muntu gu luteledi nde: Klisto go kena, go kuna kukena, ka lunkuikila ko.24 Kadi si kutelama ba Klisto ba luvunu ye mi mbikudi mi luvunu; si baganga bidimbu bikumbua bineni ye mambu ma ngituka, mukitesu ki kugukumuna, go bulendekeni, kani ba kiasola. 25Tala, munu yi kiteledi magu ku benu.26Go buna ba luteledi: tala guna muna nsi nkatu, kaluendi ko; tala, guna muna masuku, ka lu ba kuikila ko. 27Kadi, bonso nsemu yi kuendanga ku esti ye yi monikanga ye kuna lueste, yibuna bu si bukala diambu di muana muntu. 28Kadi gana kifulu kina kinina mvumbi, ye gana si ga kutakana ba mbemba.29Muntangu yina kunima bilumbu bimpasi, ntangu sa yi dimuka, ngonda si kagana diaka n'temuani ko, miesi si mibua tuka muna zulu; ye tulendu tu mazulu si tu nikuka.30Buna kidimbu ki muana muntu si kimonika muna muna zulu, makanda makulu ma n'totu si ma nionga, ye si mamona muana muntu ta kuisa muna ma tuti mazulu, kumosi ye lulendu ye nkembu gu neni. 31Si kafila ba mbasi bani kumosi ye mpungi zi ta keya, ye si ka kutakasa ba kiasola bani tuka ntini ya zi bitembu; tuka kuna nsuka zi mazulu nate ye kuna kun'kaka.32Lu longuka mu mbandu yi tu baka mu nti mungiengi. nta zani zi kumini zi lambuka, ye nde tukaya tutukidi, lu ta bakisa nde nsungi kisiwu yi finameni. 33Ye buabuna; muntangu si lu mona bima bina biakulu, luzaya nde muana muntu finameni, gana kielu.34Yi ta lutela bo mukedika, yo mbandu si ka yi luta ko, nde mana makulu ka makumini ko. 35Zulu ye ntoto si biluta, kansi n'gogo miani si ka miluta ko.36Mumana matadidi kilumbu ye ntangu, ka muntu ko gu zeyi, kani zi mbasi mu mazulu, kani muana, kansi Tata yanimosi.37Mana mayisa muntangu yi Nowa, si makuma diaka mu ngisulu yi muana muntu. 38Kadi mu bilumbu bitekila kizalu ki masa, bantu badia ye banua, bakuela ye bakuedisa bana bagu, nate ye kuna kilumbu ka kota Nowa muna nzaza; 39Ye ka bazaya diambu ko, ye kuna kuyisila kizalu ki masa ye ki ba natumuna bakulu: yibuna mpi bu si bukala mu kilumbu ki muana muntu.40Buna, ku bantu bodi si ba kala kuna sodi, yu gu mosi si kabakuka ye tu gu n'kaka si ka yambuka; 41Ku ba kentu bodi si banika mu tadi, yu gu mosi si kabakuka, ye gu n'kaka si ka yambuka. 42Idina luyingila, kadi ka luzeyi ko nki kilumbu Mfumu'enu kakuisa.43Lutoma zaya mboti mboti; go Mfumu nzo kazaya mu nkokila bukani ka yibua ko mpimpa muifi si kesa, si ka kengila ye si ka yambula ko ba bula nzo' ani. 44Yidina, benu diaka, lukala bakubama, kadi muana muntu si kesa muntangu zi si ka luzaya ko.45Nani guna n'sadi gu kuikama ye gu nduenga, guna mfumu'ani katula gana ntandu bantu, mu kubagana madia mu ntangu yi fuana? 46Mayangi ku n'sadi go, nde mfumu'ani mu ngisani, si kamona gu ganga bo! 47Yi talutela bo mukedika, si ka n'yondisa muna bima biani biakulu.48Kansi, go n'sadi gu ngansi, gu goganga muna yani mosi: Mfumu 'amu tananga mukuisa, 49Go sika yantika mu kuzuba bakundi bani, go si dia ye nua kumosi ye mi nzuki, 50Mfumu n'sadi yuna sikesa kilumbu kikata kingila ko ye mu ntangu yi kazeyi ko. 51Si kantula mu zi ndambu, ye si kan'ganga mfutu'ani kumosi ye ban'kua luse todi: yi gana si gakala bidilu ye nkuetosu menu.
251Ibuna kimfumu ki mazulu kina kifuanana ye ba muensi kumi bo babaka muinda miagu bayenda mu kukutana ye yakala di longo. 2Ba batanu gana kati kibagu bakala bilawu, ye ba bakala ngangu. 3Ba bilawu, bu ba baka muinda miagu, ka babaka ko mafuta kumosi ye bagu. 4Kansi ban'kua ngangu babaka, kumosi ye muinda miagu, mafuta muna kibungu.5Bukina nde yakala di longu gu nanga, bakulu banimba ye ba leka. 6Muna kati kimpimpa, ba boka: tala yakala di longu, nda luenda ku kutana ye yani!7Buna ba muensi bakulu ba vumbuka, ye bayidika muinda miagu.8 Ba bilawu ba zayisa ku ba gu bakala ngangu: lu tu gana ndambu yi mafuta menu kadi minda mietu mi tazima.9 Bagu ba bakala ye ngangu ba vutula: nkatu, si ka makala ma mbidi ko mudiambu betu ye benu; nda luenda bulutidi mboti ku bagu ba ta teka magu, ye lusumba mudiambu di benu.10Muntangu bekedi kuendanga mu kusumba, yakala di longu kumini; bagu ba bakala ba kubama bakota kumosi ye yani muna kati ki seka di longu ye kielu kikangama. 11Kunima ntangu, ba miensi ban'kaka bayisa, ye ba samuna Mfumu, Mfumu, gu tu zibudila. 12Kansi gu vutula: yi ta lutela bo, kiluzeyi ko. 13Luyingila, kadi ka luzeyi ko kani kilumbu, kani ntangu.14Si bukala bonso muntu mosi gu yenda mu ndenga, gu bokila ba n'sadi bani, ye gu ba gana mvuilu'ani. 15Gu gana talanta tanu ku yu mosi, zodi ku yun'kaka, ye dimosi ku yu tatu, ku konso muntu bonso buna kikesa kiani, ye gu yenda. 16Muna ntangu yina yani gu baka talanta tanu; gu yenda, gu butisa dio ye gu baka talanta tanu zi n'kaka.17Yi buabuna, yani gu baka talanta zodi gu baka zi zodi zi n'kaka. 18Yani yu gu baka kaka dimosi gu ye ganga gundu muna ntotu, ye gu sueka mbongu zi mfumu'ani.19Kunima ntangu yinda, Mfumu gu ba n'sadi gu vutuka, ye gu tala kisalu ki muntu ye muntu. 20Yani yu gu baka talanta tanu gu finama ye gu nata talanta tanu zi n'kaka, ye gu samuna: Mfumu gu ngana talanta tanu; tala mbakidi zi tanu zi n'kaka. 21Ye Mfumu'ani gu n'tela: bumboti n'sadi, gu mboti ye gu kuikama; gu kala gu kuikama mu bima binduelu, si yi kugana bima bimbidi.22Yani yu gu baka talanta zodi gu finama diaka, ye gu samuna: Mfumu gu ngana talanta zodi; tala, mbakidi zi zodi zi n'kaka.23 Mfumu'ani gu n'tela: bumboti n'sadi gu mboti ye gu kuikama; gu kala gu kuikama mu kima kinduelu, si yi kugana bima bimbidi; kota mu nkembu gu Mfupmu'aku.24Yani yu gu baka talanta dimosi gu finama ku nima ye gu samuna: Mfumu yizaya nde ngeyi guna muntu gu mambu ma ngolu, gu yonsikanga gana ga kukunini ko. ye gu lokutanga gana gu ku sakuedi ko, 25Yimona kititu, yi yenda zika talanta diaku muna ntotu; tala baka kikina kingeyi.26Mfumu'ani gu m'vutudila: n'sadi gu mbi ye molu, gu zaya nde yi yonsikanga ga kikunini ko, ye yi lokutanga gana ga kisakuedi ko; 27Nga buna bufuana nde gu gana mbongu zamu ku nlundi mbongu, ye mu mvutuk'amu, nga yi gola kikina kimunu ye nluta.28Lunkatula buna talanta ye lugana diagu ku yuna guna ye ma talanta kumi.29 Kadi si bagana ku yani vuidi, ye si kakala ye ku fuluka, kansi ku yani kavuidi ko, si bakatula kani kima kina kavuidi. 30Ye n'sadi gu konda m'funu, lun'yeta muna mpimpa yi ku nganda, kuna si kukala bidilu ye nkuetisa yi menu.31Kina muana muntu sa kesa muna nkembu'ani, kumosi ye zi mbasi bakulu, si ka fonga gana kiti kiani ki nkembu.32 Makanda makulu si bakala kimvuka ku ntual'ani. si kayambula bana ye ban'kaka, bonso m'vungudi mamemi gu gambulanga mamemi ye zi nkombu; 33Ye si katula mamemi ku koku ku kiyakala, ye zi nkombu ku koku ku kentu.34Buna ntotila gu samuna ku bagu si bakala ku koku ku'ani ku kiyakala: nza luisa, lubaka luyalu lu kimfumu ki kilukubamana tuka luyantiku lu nza. 35Kadi yikala ye nzala, ye lungana madia, yikala ye kiwina ye lungana kunua, yikala nzenza ye luntambula; 36Ye yikala kinkonga, ye lu mvuika; yikala ye kimbefu; luyisi kuntala; yikala mu nzo nkodi, ye luyisa ku mbel'amu.37Ban'kua masonga si bam'vutulula: Mfumu, nki ntangu tu kumona ye nzala, ye tukugana madia ko; go gu kala ye kiwina, ye tukugana masa ko?38 Nki ntangu tukumona nzenza, ye tukutambula; go ki nkonga, ye tukuvuika? 39Nki ntangu tukumona ye kimbefu, go mu nzo nkodi, ye tuyenda ku mbela ngeyi? 40Ye Ntinu si kabavutulula: yi takulutela bo mu kedika, konso ntangu yi lu gengi mana mambu ku yu gu mosi gana kati ki bagu bena ba nduelu mu ba mpangi zamu, ku munu nde lu gangidi buagu41Landila si katela ku bagu si bakala ku koku kuani ku kikentu: lunkatukila, bantu bena ye n'loku; nda luenda kuna tiya tukonda nsuka tu kubama mudiambu di matebu ye zi mbasi zani. 42Kadi yikala ye nzala, ye kalungana madia ko; yi kala kiwina ye kalungana kunua ko; 43Yikala nzenza ye kaluntambula ko; yikala kinkonga ye kalumvuika ko, yikala ye kimbefu ye mu nzo nkodi, ye kaluyisi kuntala ko.44Si bavutula diaka: Mfumu, nki ntangu tukumona gu kala ye nzala, go gukala ye kiwina, go nzenza, go kinkonga, go kimbefu, go mu nzo nkodi, ye katukufinama ko? 45Ye si kabavutulula: yi ta lutela bo mukedika, konso ntangu yi kalugengi ko mana mambu ku gu mosi gana kati kibagu bena banduelu; kumunu nde kalugangidi bo ko. 46Ye bobo si benda ku mpasi zi m'vu ya m'vu, kansi ban'kua masonga kuna luzingu lukonda nsuka.
261Muntangu Yezu bu kamanisa ku ba gogila, gu goga ku minlongoki miani:2 Luzeyi nde pasuka si yikala mu bilumbu biodi, ye nde muana muntu si kakabana muku sa nde ka komama.3Buna zi mbuta zi nganga zi Nzambi ye zi mbuta zi bantu ba kutakana gana kibansala ki nganga mbuta tu ba nganga zi Nzambi, gu ba bokidilanga nde Kayifa;4 Buna ba yampila mu nki mpila balendi kangila Yesu mu mambu ma luvunu ye ban'gonda. 5Kansi ba goga: kamakadi mu nsungi yi n'kisi il muku sa nde mazu ka makadi ko ga kati ki nkangu.6Muntangu Yesu gu kala kuna Betenia, muna kati ki nzo Simoni gu belanga kimbefu ki wazi; 7Muana n'kentu mosi gu finama ku yani, gu simba mbungu yi dalibata, yi kala ye mafuta ma n'sunga ma ntalu ngolu, ye muntangu kakala gana mesa, gu tiamuna mafuta ma n'sunga gana ntandu n'tu'ani. 8Minlongoki, bu bamona buna, ba bokuta, ye ba goga: nki m'funu go m'fuilu?9 Buna bu lendakana nde bateka mafuta man'sunga momo muntalu yi ngolo, ye bagana mbongu ku ba mputu.10Yesu bukabamona; gu ba zayisa mudiambu dinki luta muesisa yo muana nkentu mpasi? diambu dimboti kagengi mudiambu di munu: 11Kadi buluna ntangu zakulu ye bamputu kumosi ye benu, kansi Kalinka ye munu ntangu zakulu ku.12Bu katiamueni mafuta man'sunga mu nitu'amo, luziamu lumunu kagengi.13 Yi ta kilutela bo mukedika, kuakulu zo nsangu zimboti si zikala zi longama mu n'za mvimba, si bagogila mpi ma kuyindula yo muana n'kentu mu mambu makagengi.14Buna yu go mosi gana kati ki ba kumi ye zodi, mu zina di Yuda Iskaliyoti, gu yenda ku bambuta zi ba nganga zi Nzambi, 15Ye gu goga: nki kima luzoledi lungana ye si yi luyekudila yani? ye bam'futa m'pata makuma tatu ma mbongu.16 Tuka muna ntangu yina, basosa nki nzila yi lendi lenda kana muku sa nde ba yekula Yesu.17Kilumbu lumbu kinteti ki dimpa di konda n'kisi mi kufunisa, minlongoki bayenda ku Yesu mu kun'tela: kue zoledi tuyidikila madia ma Pasa? 18Gu vutula: nda luenda kuna mbanza ku muntu mosi ye sa lun'tela: Mfumu bukatedi: ntangu'amo yi finameni; sa yigangila ku kuna ngeyi n'kinsi Pasa ye minlongoki miamo. 19Minlongoki baganga mana kabatuma Yesu; ye bakubika Pasa.20Nkokila bu yikuma; bafonga gana mesa kumosi ye ba kumi ye zodi. 21Muntangu bakala mu ku dia, gu samuna: yi taluzayisa bo mukedika, yu gu mosi gana kati kibenu si ka ngiekula. 22Bakuma ye kiadi kifuana, ye konso muntu gu n'tela keti munu Mfumu?23Gu vutula: yuna tudidi koku kuani kumosi ye munu muna kati ki longa, yi yani guna si gu ngiekula. 24Muana muntu ta kuenda, bonso buna busonama mudiambu di yani. kansi kiadi ku muntu yuna. mudiambu yani muana Nzambi gu yekuka! bulutidi bumboti ka butuka ko.25 Yuda, yu gu nteka bakidi ndinga ye gu goga: keti munu, Rabi? Yesu gu m'vutula: gogedi bo.26Bubakala mu ku dia, Yesu bakadi dimpa; ye kunima kuvutula matondu gu bukuna, ye gu goga ku minlongoki gu samuna: lubaka, ludia, yoyo yi nitu'amo.27Gu baka kunima mbungu yi mosi, ye kunima kuvutula matondu, gu ba gana yo, gu samuna: lunua yo benu bakulu; 28Kadi Momo yi menga mamo, menga ma kangu, mo matiamuka mudiambu di bambidi, mudiambu di kuloluka mu masumu.29Yi takulutela bo, si kinua diaka ko tuka bubu dio dibundi di nti gu vinu, nate ye kuna kilumbu ki sa yi nua diaka kumosi ye benu muna kimfumu ki Se diamo.30Kunima kuyimbila nkunga, gu yenda kuna mongu gu Olive. 31Buna Yesu gu batela: sa yikala mudiambu di benu kulu, mo mpimpa yoyo, tadi di kutela sakuba; kadi buna busonama: sa yi zuba m'vungi, ye mamemi ma kibuka si ma muangana.32 Kansi, kunima si futumuka si yi lutekidila kuna Ngalili.33Petelo, bakidi dinga, mudiambu di bakidi kinsunsa kisakuba, si ku sa kala boku mudiambu di munu. 34Yesu gu n'tela: yi ta kutela bo mu kedika, mo mpimpa yo yigunu, kuntuala nsusu ka kokila si n'yu ntuna nkumbu tatu. 35Petelo gu m'vutudila: go bufueni nde yi fua kumosi ye ngeyi, si ki kutuna ko ye minlongoki bakulu ba goga mpila mosi.36Bu bakatuka gana, Yesu gu yenda kumosi ye bawu gana kifulu kibata bokila Ngetesemani; ye gu zayisa ku minlongoki: lufonga gogo, muntangu si yi galuka ye benu mu ku sambila. 37Gu baka kumosi ye yani Petelo ye bana bodi ba bayakala ye Bezedayi, ye gu yantika mu kumona kiadi ye mpasi. 38Buna gu bazayisa: moyu'amo guna ye kiadi ye kuna lufua; lusala gogo,ye luyingila kumosi ye munu.41Kunima, bukatama fi bana ba ntambi ku ntuala, gu kigeta ku ntuala luse luani ye gu sambila bonso bu: Se diamu, go buna bu lendakana, yo mbungu yi tanuka ye munu! kansi, ka bonso ta nzodila ko, kansi mana mazoledi ngeyi. 40Ye gu yisa ku mbela ba minlongoki ka kuta baleka, ye gu zayisa ku Petelo: kalulendedi ko mu kuyingila kani ntangu mosi ku mosi ye munu!39 Luyingila ye lusambila, mukusa nde kalubue ko mu mpukumunu; Mpefi guna gu kubama mboti mboti, kansi nsuni guna ye kimolo.42Ye gu galuka mu nkumbu zodi, ye gu sambila bonsu bu: Se diamo, keti ka bulendekeni ko nde yo mbungu yenda kuntama yi konda kunua yo, bika luzolu luaku lugangama! 43Gu vutuka diaka, ye gu ba wana diaka baleka; kadi mesu magu makala zitu di tolu. 44Gu basisa, ye gu tanuka, gu sambila mu nkumbu yi tatu, gu vutukila bigogu bina kaka.45Buna gu yenda gana mbela ba minlongoki bani ye gu ba zayisa: luleka bungangi ye lu vunda! tala, ntangu, yi finameni, ye muana muntu ye kukedi ga moku ma ba nsumuki. 46Lutelama, tuenda; tala yani gu ta kungiekula ta finama.47Bukakala diaka mu ku goga tala Yuda, gu mosi gana kati kibagu kumi ye zodi, wisidi, ye kumosi ye yani kibuka kineni ki bantu bakala ye mbedi ye minti, ba tumama ku ba mbuta zi nganga zi Nzambi ye ba mbuta zi bantu. 48Yani gu n'yekula tu bagana ki kidimbu: yu si yi fiba, ye yuna lu kanga.49Muna ntangu yina gu finama ga mbela Yesu ye gu zayisa: mboti Mfumu! ye gu m'fiba. 50Yesu gu ba zayisa: nkundi'amo, mawisi ganga, ganga mo. buna bana bantu ba finama, batula moku ku Yesu ye ban'kanga.51Ye tala, yu gu mosi gana kati ki bagu ba bakala ye Yesu gu lambula koku, ye gu gola mbedi'ani, gu zuba n'sadi gu mbuta zi nganga zi Nzambi ye gu nzenga kutu. 52Buna Yesu gu tela: vutula mbedi'aku gana kifulu kiani; kadi bakulu ba si ba gondila mu mbedi si ba fuila mu mbedi.53 Bu ta yindula kilendi bokila ko Se diamu, yu gu fieti ku ngana kibuka kumi ye zodi ki ba mbasi? 54Bue si bulungila masonama, ma fueti kala bonsu bobo?55Muna ntangu yina, Yesu zayisi ku kibuka: luisidi bonsu ku ntuala kimpumbulu; kumosi ye zi mbedi ye bibota mukusa nde lukanga munu. yikala bilumbu biakulu gu fonga gana kati kibenu, kulongila muna tempelo, ye ka lu n'kanga ko. 56Kansi mana makulu mayisa mukusa nde masonama ma ba mimbikudi malungana. buna minlongoki miakulu ba n'yambula ye ba lemuka.57Bana bakulu ba kanga Yesu banata kuna mbuta zi nganga zi Nzambi Kayifa, kuna ba minsoneki ye ba mbuta bakala kimvuka.58 Petelo gu n'landa mu kitamina ye kuna kibansala ki mbuta gu zi nganga zi Nzambi, yu kota kuna, ye gu fonga kumosi ye ban'sadi, mu kumona bue si mamanisina.59Mbuta nganga zi Nzambi ye ba Saduki basosa bana ba bimbangi bi luvunu mudiambu di Yesu, bifuana mudiambu di ku n'gondisa. 60Kansi kabamona Kia ku; nana buna basonga bimbangi bi luvunu bimbidi. kunsuka bamona bantu bodi bazayisa: 61Yani bu ka tela: lendedi mu buisa nzo yi Nzambi, ye tunguluedi yo mu bilumbu bitatu.62Nganga mbuta gu zi nganga zi Nzambi gu telama ye gu n'zayisa: ku tavutula kima ko? nki mambu muntu yoyo kata funda mudiambu di ngeyi?63 Yesu gu kala na pi. ,ye nganga mbuta gu ba nganga zi Nzambi, bukabaka ndinga, gu n'tela: yi ta ku zengila ndefi mu nkumbu yi Nzambi gu moyu, gu tuzayisa keti ngeyi Klisto guna, muana gu Nzambi. 64Yesu gu m'vutudila: ngeyi tedi buagu. ye kulutila, yi ta kulutela bo, si lumona muana muntu gu fonga ku koku ku kiyakala mu lulendu lu Nzambi, ye ta kuisa muna matuti mazulu.65Buna nganga mbuta gu zi nganga zi Nzambi gu pasula m'vuatu miani, gu samuna: ka ta vueza! nki tulendi kadila diaka ye m'funu gu bambangi? tala luwidi luvuezo luani. bue lumueni? 66Bagu bavutula: lufua lum'fueni.67Mukikuma kina, ban'tabudila mati kuna luse, ye ban'gana nkomi ye zi mbata ye ba zayisa: 68Klisto, bikula: gu tutela nani gu kuzubidi.69Muntangu yina, Petelo gu kala gu fonga kuna nzila, gana kibansala. n'sadi gu muana nkentu gu mosi gu finama ye yani, ye gu goga ngeyi mpi, gu kala kumosi ye Yesu muisi Ngalili. 70Kansi gu ntuna ku ntuala bakulu nde: kitabakisa ko mata zola gu goga.71Muntangu kakedi kuendanga kuna mbela muelu, n'sadi gu n'kaka gu muana n'kentu gu mueni, ye gu zayisa ku bagu ba bakala gana: yani mpi gu kala kumosi ye Yesu muisi Nazaleti. 72Gu n'tuna diaka, kumosi ye ndefi: kizeyi yo muntu ko.73Ku Petelo: bufueti kala buna nde ngeyi diaka guna gu mosi gana kati ki bo bantu, mudiambu nding'aku yi ta kufunda. 74Gu yantika mu kuyindula ye gu zenga Nzambi: kizeyi muntu yo ku. muna ntangu yina nsusu koku yi kokula. 75Ye Petelo gu bambuka mbundu mu kigogu ki kan'tela Yesu: kuntuala nsusu koku ka kokula si gu n'tuna nkumbu tatu.ye bu katuka gu dila ye mpasi mu mbundu.
271Muntangu kukia, ba nganga zi Nzambi bakulu ye zi mbuta zi bantu, ba kanga fongu mudiambu di Yesu, mu kusa nde ban'gonda. 2Kunima ku n'kanga, banata; ye ba n'yekula ku ponso Pilatu, ngufulu.3Buna Yudasi, yu gu n'yekula, bu kamona nde ban'zengila n'kanu, gu kiyulula, ye gu vutula m'pata makumatatu ma mbongu ku ba nganga zi mbuta zi Nzambi ye ku ba mbuta zi bantu. 4Nde: nsumukini, muna kuteka menga ma konda kikuma. bagu ba vutula: kue tu kuenda ye zo? mana makutadidi. 5Yudasi gu geta makuta ma mbongu muna kati ki tempelo, gu katuka gana ye we kidiembika.6Ba mbuta ba nganga zi Nzambi ba lokuta zagu, ye basamuna: kabuna bufuana ko nde batula zagu muna kimvuama ki n'longu, mudiambu zina ntalu yi mbunguka yi menga.7Ye kunima, gu baka zo, basumbila zo sodi di mbunguka mudiambu di maziami ma ba nzenza. 8Mudiambu dina dio sodi ba bokidilanga diawu sodi di menga ye gunu kio.9Yidina malungana mana ma masamuna Yelemia, ngunsa: babaka m'pata makuma tatu ma mbongu, kutesa m'funu gu muntu yu kani wisa; ba batonda mu kanda di bana ba Isayeli; 10Ye bagu bagana mudiambu di sodi n'gangi bi bungu, bonso buna Mfumu kantumina magu.11Yesu gu samba ku n'tuala ngufulu. ngufulu gu n'yufula, mumpila yi: keti nge guna Mfumu ba Yuda? Yesu gu m'vutula: ngeyi gogedi bo. 12Kansi kavutula kima ko mu mfundu mi ba mbuta zi nganga zi Nzambi ye ku ba mbuta ba dibundu. 13Buna Pilatu gu n'tela: kuta wa ku mu mambu kua ta kifundila? 14Ye Yesu kasa kun'gana mvutu mu n'gogu mosi ko; mana matoma yitukisa ba ngufulu ba mbidi.15Mu konso n'kisi, ngufulu gu kala ye kikalulu ki ku yambula muntu mosi ku nzo nkodi, guna gu kalombedi n'kangu. 16Gu kala buna ye muntu mosi gu luzingu lu mpasi ku nzo nkodi mu zina di Balabasi.17Bukina nde bakala kimvuka, Pilatu gu ba zayisa: nani luzoledi nde yi luyambudila, Balabasi, go Yesu yu ba bokila Klisto? 18Kadi gu zaya nde mu kimpala ba yekula Yesu. 19Muntangu kakala gu vonga gana mbasi n'kanu, n'kentu'ani gu tumina bi gogu; kagakadi diambu ko gana kati ki ngeyi ye muntu songa yoyo; kadi gunu ntomeni mona mpasi mu ndosi mu kikuma ki yani.20Mfumu zi ba nganga zi Nzambi ye ba mbuta zi bantu ba tatimisa bantu nde ban'lomba Balabasi ye ba gonda Yesu.21 Ngufulu bu kabaka bi gogu, gu batela: nani gana kati ki babodi luzoledi nde yi lu yambudila? batula: Balabasi. 22Pilatu gu batela: nki yi ganga ku Yesu yu ba tabokila Klisto? bakulu ba vutula: ban'koma!24Ngufulu gu zayisa: kansi nki mambi ka gengi? ye ba boka ngolu: ban'koma! 23Palatu, bu kamona nde ka tabaka kima ko, kansi bukina nde mazu mata saka, bakidi masa, gu sukula moku kuntuala kibuka, ye gu samuna: kina ye mambu ko mu menga ma muntu songa yoyo. mana malutadidi.25Ye nkangu wakulu gu vutula: menga mani mabua gana ntandu n'tu mietu ye bana betu! 26Buna Pilatu gu ba yambulula Balabasi; ye, kunima ku zubisa Yesu mu m'fimbu; gu n'yekula mukusa nde ban'koma.27Ba binuani ba ngufulu ba nata Yesu gana kifulu ki ba gondilanga bantu, ye ba kutakana mu nzungani besi Kolinto bakulu. 28Bam'vula mvuatu miani, ye bam'fika kiyunga ki Ekalati. 29Bayidika kibanda ki nsendi, ki ban'tula gana ntandu ntu'ani, ye batula kidiadi gana koku kuani ku kiyakala, ye, bakedi fukamanga kuna n'tual'ani, bakedi ku mvuezanga ye ba samuna: mboti, ntinu gu ba Yuda!30Ye ban'tabudila mati; ban'gana kidiadi ye ban'zuba gana ntandu n'tu. 31Kunima ku n'seya, ban'katula kiyunga, bam'vutulula m'vuatu miani, ye banata mukusa nde ban'koma.32Bu batuka, ba monana ye muana yakala gu gata di Sileni, mu nkumbu, Simoni, ye ban'tuma mu ngolu kanata kulunsi di Yesu. 33Bu bakuma gana kifulu ba bokidilanga Ngolongota, di disongidila kifulu kiwonsongolo kintu. 34Ban'geni malafu ma bundana ye ma bundu ma nkadi; kansi baka yunsa, kazola kunua ko.35Kunima ku n'koma, bakabana m'vuatu miani, ba budila miagu mbesi, mukusa nde malungana mana ma basamuna ba mi mbikudi: ba kabana m'vuatu miani ye ba budila mbesi kinkutu kiani ki kimfumu. 36Buna bafonga ye ba takuntala. 37Mukusonga kikuma ki nzengolo yi nkanu'ani, basonika gana ntandu ntu'ani: yoyo Yesu Mfumu ba Yuda.38Kumosi ye yani gu komama ye ba bimpumbulu bodi, yu gu mosi ku koku ku kiyakala, ye yu gu n'kaka ku koku ku kin'kentu. 39Ban'luti nzila ban'legula, ye baningusa n'tu. 40Ye basamuna: ngeyi si gu buisa tempelo, ye si gu tunga yagu mu bilumbu bitatu, gu kigulusa nge mosi! go muana Nzambi guna, kulumuka gana kulunsi!41Ba mbuta zi ba nganga zi Nzambi kumosi ye ba minsoniki ye ba mbuta zi bantu, bakedi ku n'seyanga ye ba samuna: 42Yu gulusa bantu bankaka, ye kalendi kigulusa ko yani mosi! go ntotila yi Isayeli kena, kakulumuka gana kulunsi, ye ntukuikila.43Yani gu kigana ku Nzambi; bika Nzambi kan'gulusa bungangi, go zola ka kunzolanga. kadi bu kazayisa: ngina muana Nzambi. 44Ba bimpululu, ba komama kumosi ye yani, ban'legula mu ndengi mosi.45Tuka muna ntangu yi sambanu ti muntangu vua, kukala tombi mu nsi yakulu. 46Mumbela ntangu yi vua yi meni meni, Yesu gu boka mu ndinga yi ngolu: Eli, Eli, Lamasabatani? disongidila: Nzambi'amo, Nzambi'amo, mudiambu dinki gu ngiambuluedi? 47Ndambu bantu yi ba bakala gana, bu ban'ya basamuna: ta bokila Eli.48Ye muna ntangu ya yina, gu mosi gana kati kibagu tu lemuka mu kubaka taba, katebisa ye masa ma ngani, ye bu kakanga diagu ye kidiadi, gu n'gana kanua. 49Kansi bankaka basamuna: yambula tutala keti Eli si kesi ku n'gulusa. 50Yesu gu boka diaka ngolu ye gu vutula moyu.51Ye tala, n'ledi tu tempelo gu pasuka mu ndambu zodi, tuka kuna zulu ye kuna banda, ntotu gu nikueni; matadi masa muamfu. 52Maziami ma zibuka, ye nitu zi mbidi zi bantu bafua zi futumuka. 53Bu batuka mu maziami, kunima lufutumuku lu Yesu, bakota muna mbanza yi santu, ye ba monika ku kibuka ki mbidi ki bantu.54Nkengi ye bana bakulu bakala ye yani mu kukengila Yesu, bu bamona ndikunu yi ntotu ye mana masalama bakala ye kititu ki nkolu, ye basamuna: mukedika, yo muntu muana Nzambi kakedi.55 Gakala bana bankentu ba mbidi bakedi tadilanga ku ntama; balanda Yesu tuka kuna Ngalili, mu kunsadila. 56Gana kati kubawu gakala Madiya gu Madala, Madiya, ngudi Yakobi ye gu Yosefi, ye ngudi gu muana gu Zebedayi.57Nkokila bu yikuma, ga yisa muntu mosi, m'vuama gu Alimatayi, gu kala ye zina di Yosefi, yani gu kala diaka n'longoki gu Yesu. Gu yenda ku kuna Pilatu ye gu lomba nitu yi Yesu. 58Gu yenda ku kuna Pilatu ye gu lomba nitu yi Yesu. ye Pilatu gu gana n'sua ban'gana yani.59Yosefi gu baka nitu ye gu zinga yo gana n'ledi gu mpempi. 60Ye gu ntula muna maziami mampa ka kitimina muna kati ki matadi. buna gu nengumuna tadi dineni ga nkotolu ndiamu, ye gu yenda.61 Madiya gu Madala ye Madiya gu n'kaka bakala gana, bafonga batalana ye maziami.62Mu kilumbu kilanda, kikala ki lumbu ki nkubukulu, ba mbuta zi banganga zi Nzambi ye ba m'falisi bayenda kimvuka kuntuala Pilatu. 63Ye basamuna: Mfumu, betu tu ta sungimina nde n'gondi bantu yoyo gu samuna, muntangu kakala mu luzingu: kunima bilumbu bitatu sa kafutumuka. 64Gana n'sua nde balangidila maziami ye kuna bilumbu bitatu, mukusa nde min'longoki miani kabesi yiba ku nitu'ani, ye bazayisa ku n'kangu: futumukini mu bafua.65Pilatu gu batela: luvuidi bankengi nda luenda, lun'kengila bonso buna si lun'yila.66 Bayenda, ye bakala siki siki ye maziami mu mpila ku kengila; kunima ku kanga tadi.
281Kunima sabatu, muna menu meni yi kilumbu ki nteti ki lumingu, Madiya gu madala ye Madiya gu n'kaka bayenda mu kutala maziami. 2Ye tala, ku kala ku ningana ku ngolu ku ntoto, mudiambu mbasi yi Mfumu gu kulumuka ku zulu; gu yisa nengumuna tadi, ye gu fonga gana ntandu.3Mpila yani yikala bonso minsiensi, ye mvuatu'ani gu mpembi bonso matuti.4 Minkengi ba zakama ye kititu, ye bakuma bonso zi mvumbi.5Kansi mbasi yi Nzambi gu baka bi gogu, ye gu samuna ku bana ba bakentu: mudiambu di benu; ka lukadi ye kititu ko; kadi nzeyi nde Yesu luta sosa yu bakoma gana kulunsi. 6Kena diaka gogo ko; yani gu futumukini bonso kazayisa. nza luisa; lutala kifulu ki kalekila. 7Ye nda luenda mu nsualu lu tela ba minlongoki miani nde yani futumukini mu bafua. ye lutala; yani ta lutekidila kuna Ngalili: ye kuna ku si lumuena.tala yi luzayisi buawu.8Bakatuka mu nsualu kuna maziami, ye kititu ye kiesi ki ngolu, ye ba yenda muntinu mu kuzayisa nsangu ku ba minlongoki. 9Ye tala, Yesu gu yisa kimonikisa ku bawu, ye gu zayisa: mboti yi lugeni. bawu bafinama mukusa nde basimba malu mani; ye ba fukama ku ntual'ani. 10Buna Yesu gu ba tela: ka lutiti ko; nda lu tela ba mpangi bamo ba bakala benda kuna Ngalili: yi kuna si ba mbuena.11Muntangu bakala mu nzila ndambu bantu bakala mu ku kengila bakota kuna kati ki mbanza, ye bazayisa ku banganga zi Nzambi mana makulu masalama. 12Bawu bobo kunima ku kutakana ye ba mbuta zi di bundu ye kunima ku vuka ngindu, bagana ku binuani kibuka ki ngolu ki mbongu, 13 Ba goga: luzayisa: minlongoki bani bayisa ku n'yiba mu mpimpa bu tukala baleka.14Ye go ntuadisi tu mbanza widi mawu, si tu nlembika ngansi ye si tu lukatula mu mpasi. 15Ba binuani ba baka mbongu, ye balanda mambu mana ba bazayisa. ye mazu mana ma muangana gana kati ki besi Yuda ye gunu kiki.16Ba minlongoki bagu kumi ye mosi bayenda kuna Ngalili, gana mongu guna Yesu ka bazayisa. 17Muntangu yi bamona, ba m'fukimina ku ntual'ani. kansi ndambu bantu bakala ye mayindu masuasana.18Yesu, bu kafinama, gu ba gogisa bonso bu: kimfumu kio kinganukina muna zulu ye gana ntotu. 19Nda luenda, lu kumisa makanda ma bantu minlongoki miamu, lu ba botika mu nkumbu Tata, Muana ye Mpefi yi Nlongu,20Ye lu balongila mu ku zitisa mana makulu yi lu longedi. ye tala, ngina ye benu bilumbu biakulu nate ye kuna nsuka yi nza.