Tiriki: Bible for Matayo

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matayo

11Shitapu shyu Luvamba lwa Yesu Kristo, mwana wa Daudi, mwana wa Abrahamu. 2Abrahamu yivula Isaka, Isaka yivula Yakobo, Yakobo niyivula Yuda, na vamwavo veve. 3Yuda niyivula khu Tamara vaana Perezi nende Zera Perezi niyivula Hezironi,Hezironi niyivula Raama.4Raama yivula Aminadabu; Aminadabu yivula Nashoni, Nashoni yivula Salmoni. 5Salumoni ni yivula Boaz khurula khu Rahabu; Boaz yivula Obedi khurula khu Rutsi; Obedi yivula Yese. 6Yese yivula Mwami Daudi, Daudi mwami yivula Solomon khurula khu mukhali wali wa Uria.7Solomon yivula Rehoboamu, Rehoboamu yivula Abiya, Abiya ni yivula Asa. 8Asa yivula Yehoshafati, Yehoshafati Yoramu; Yoramu yivula Uzia.9Uzia yivula Yotsamu, Yotsamu yivula Ahazi. Ahazi yivula Hezekia 10Hezekia yivula Manaase; Manaase yivula Amoni; Amoni yivula Yosia; 11Yosia yivula Yehoyakini na avamwavo veve inyanga ya vaisraeli vahilwa muvuhambe Babilonia.12Lwavalerwa khurul muvuhambe Babilonia,Yehoyakini yivula Shalitieli, Shalitieli yivula Zerubabeli; 13Zerubabeli yivula Abihudi, Abihudi yivvula Eliakimu, Eliakimu yivula Azori. 14Azori yivula Sadoki; Sadoki yivula Akimu, Akimu yivula Eliudi.15Eliudi yivula Eliazari, Eliazari yivula Matsani, Matsani yivula Yakobo; 16Yakobo yivula Yosefu: musaza wa Mariamu wivula Yesu ulaangwa Kristo. 17Makhula koosi khurangila Abrahamu khudukha khu Daudi ni makhula likhomi na kane; khurula khu Daudi khudukha inyanga yuvuhambe vwa Babilonia ni makhula likhomi na kane; khurula inyanga yu vuhambe vwa Babilonia khudukha khu Kristo ni makhula likhomi na kane.18Khwivulwa khwa Yesu khwalindi. Mariamu mama wewe lwayali ni yavekhwa khu Yosefu, nashili mukhana mujima, yanyolekha nali ni nda khuvirila khu zinguulu tsya Roho Mutakatifu. 19Yosefu musaza wewe yali mundu mulunji, shiyenya khudukha mutsisoni, yenya khumulekha kalaha.20Lwayali naganakanaanga makhuva yaka, henza ingerosi yu mwami yalolekha khuye mu malooro,na yavoola," Yosefu musoleli wa Daaudi, ukha heenda nukhulekha khumuvukula Mariamu khuva mukhali wowo.Shichila uvelekhelwe ni khuvunyali vwa Roho Mutakatifu. 21aliivula mwaana muyai,liira lye ulamulanga Yesu, shichira ye alahonyinya vandu khurula mu vwoni vwavo."22Kavele ndio kadukhe kavoolwa nu mwami khuvirila khu muporofeti; 23Heenza, mujima alaheriza, alivula mwana; valamulaanga Imanueli;kali khuvola Nyasaye halala na khutse.24Yosefu lwa yavukha khurula mutsindoolo, yakhola shiinga ingelosi yu mwami ya muvoolera; navukula mukhali wewe. 25Shiyaali naye khudukha lu mwana yivulwa; na mukulikha liira Yesu.
21Yesu yiivulwa mu Bethlehemu yi Vuyuda zinyiinga tsya Herode mwami, heenza, vajeli varula ivukwi ni va dukha Yerusalemu. 2Vareeva alihena wivuliilwe mwami wa vayuda? Shichira khuloli ing'ereng'ani yeye khurula ivukwi, khwiitsi khumusigamira. 3Herode mwami lwayahulira yaga yakanakaana nasumbukha mu mwoyo kwekwe, halala na Yerusalemu yoosi.4Ni ya khavunjeritsa vasalisi , na vang'odi va vandu yakhaviritsa livoola lyavo," Kristo yivuliilwe hena?" 5Vamuvoolera Mubethelehemu yi Vuyuda, khuli kang'odwa nu muporofeti; 6Bethlehemu lidala li Vuyuda, shyuli mutiti muvuyuda, shichira mwimilili alarulamu ulivaliinda vandu va Israeli.7Herode yavalaanga vajeli na vareva mulyenyeritsa inyiinga yi ing'ereng'ani yalolekha khuvo. 8Yavaruma khutsya Bethlehemu; na vola, mutsyi mukhaviritse mwaana, mwakhamunyola munderele likhuva, khandi inze ndize khumusigamira."9Lwavali vakhamala khuhulira mwami, vatsya, ing'ereng'ani yavalola ivukwi yali imbeli wavo khandi, yiitsa ni sinjira hu mwana yali. 10Lwa valola ing'ereng'ani vayanzitswa nu vuyanzi vukali.11Vamanya ni vinjira munsu, valola khaana na mama wewe Mariamu, vamusikamira, nivafungula tsikipa tsyavo, vamuha vihanwa; izahabu, vihuunya mwayu mulahi na manemane. 12Nyasaye yavakaya mumalooro,vavule khukalukha wa Herode, valonde khunjira yiindi yukhutsya mushivala shavo.13Lwavali vakhatsya, heenza ingerosi yu mwami ya lolekha khu Yosefu mumalooro, navola vuukha uvukule mwaana na mama wewe, mwilukhile Egepeti, mumenye yo khudukha lwa ndimuvolera likalukha,shichira Herode akhavaanga khumwononyinya mwana. 14Ya vukha navukula mwaana halala na mama wewe mbutukhu, ni vatsya Egepeti. 15Vamenya yo khudukha likhutsa lya Herode, kadukhe khurwekhitswa kavoolwa nu Mwami nu khung'odwa nu muporofeti, wavola "khurula Egepeti nanji mwana wanje."16Lwa Herode yalola umali khukatswa na vajeli, yitsula vurima na ruma vasikali, vadukhe khwiira vaana voosi vali mu Bethlehemu ni mihiga jiviri anoho hasi nu mutsiinzakho tsyosi khulondekhana ni ya vajeinyiinga li vavula khukalukha khuye.17Kalaakwa nu mu porofeti Yeremia kamanya kadukha khurwekhitswa, 18Mwoyo kuhulilikhanga Rama,lilila, lilisioma linyikhi, Raeli alililanga vaana veve, akhavujirira khuhonjeritswa, shichira shivaliho.19Lwa Herode ya khutsa, Ingerosi yu mwami yalolekha khu Yosefu mumalooro nali Egepeti. 20"Vukha na uvukule mwana na nyina wewe, uzi Israeli, yavo vakhavanga liiva lyu mwaana vamali khukhutsa." 21Yavukha, navukula mwaana na mama wewe niviitsa mushivala sha Israeli.22Lwa yahulira Arkelao naye yali niyamihanga Ivuyahudi,havugono ha tata wewe Herode, yaria khutsyayo.Nyasaye lwayali namukayi mumalooro yavira natsya Galilaya. 23Yikhala mulidala lya Nazareti, kadukhe khukhurwekhizwa kavoolwa na vaporofeti, alalangwa mnazarayo.
31Mumatukhu yako Yohana mubatisi, yiilwatsa mushangalangwe shi Vuyuda. 2Navoolanga ,mwikanile munye,shichila vwami vwa Nyasaye vuli hiimbi. 3Na wuyu naye wa Isaya muporofeti yavoola makhuva keke naavoola, makambo kaa oyo uhanzukhaanga mushangalangwe, muloombe injira yu mwami, mulunjikhitse rhujira rhwerhwe.4Na Yohana mwene woyo yali ni inguvu yalombelwa khu vwoya vwi ingamia, nu lukhova lwishisero mushisindi shyeshye, na shyukhulia sheshe shali tsiisichi nu vuushi vwu mbulimo. 5Vandu voosi va Yerusalemu ni Ivuyuda, halala na madala koosi kali hiimbi nu mujera gwa Yorodani va mwitsila. 6Na ya vabatisa mu mujera gwa Yorodani, na nivikanira vwoni vwavo.7Na vutswa lwa ya lola vafalisayo na masadukayo niviitsa mbunyishi khubatiswa, yavavoolera, "O munye likhula lyi tsinsukha, wiina yamuvoolera munyala khwihononokha vurhima vwa Nyasaye vwitsanga?" 8Mulerhe makhuyu kamanyinyanga likanila. 9Muvule khukanakaana nu khwivoolera, muli vaana va Abrahamu; mvoolera, Nyasaye ali novunyali khuchengulila Abrahamu vaana khurhula khu machina yaka.10Lwene yulu ihaywa yirhechekhitswe khurhema misaala khurhanjira khumiri,khulwayako musaala kwosi kuvula khwama makhuyu malahi kularhemwa, nu khusuvwa mumulilo. 11Inze mubatisanga mumatsi khutukhila mulikanila, navutsa woyo wiitsanga inyuma wanje ali ni tsingulu khuumbira, vilarho vyevye shinyala khuchinga taawe: mwenoyo yiitsa khuvabatisa mu Roho mutsyenukhu, nu mumuliro. 12Lutelu lwelwe lukhwelula ali nalwo mumukhono kwekwe, aliitsa khweya hasi hehe maavunjelitse inganu yeye mushachi, navutswa ikhulio ilasambwa mumulilo kukhatsimanga taawe.13Yesu yiitsa khurhula Galilaya natukha khu Yorodani, ha Yohana yali atukhe khubatiswa naye. 14Yohana yacheliza khumukaya na muvoolelra, yinze ndukhana khubatiswa na yiwe na wiiza khwinze? 15Yesu yamuvoolela, lekha kave ndiono khulwenuyulu, shichila kakhutukhila khurhwekhitsa vulunji vwoosi. Na Yohana yamanya na mwiyamira.16Na Yesu lwa yali niya khabatiswa, yarhula mumatsi vulunji; na heenza likulu lyikukha khuye,na lola Roho wa Nyasaye yikha khuye khuli Shituti, ni shiyela khu murhwi kwekwe. 17Mwoyo khurhula mwikulu kwavoola, "Uyu neye mwana wanje muyanze, nyanzizwa naye"
41Yesu yimililwa na Roho Mutakatifu mushangalangwe, atukhe khuchelitswa na shetani. 2Na lwa yali ni yakhahoonga vuchila lilya matukhu makhomi kane, mmbasu nu vutukhu, yahulila inzala. 3Na muchelitsi yamanya niyiitsa khuye, namuvoolela, "Niiva uli mwana wa Nyasaye, loomba majina yaga kave mikati". 4Yesu yarevula na muvoolela kang'odwa, "Muundu shialava mwoyo shichila mikati taawe, nikhali alava mwoyo shichila vuli likhuva lirula mumunwa kwa Nyasaye.5Shetani yamuhila mu litala litakatifu, namuvikha khu shisekese shi litempeli 6Na muvoolela, "Niiva uli mwaana wa Nyasaye, isuuve hasi ; shichila kang'odwa, alahaana tsingerosi vakhulinde:na mmakhono kavo valakhuchinga ikulu, uvule khwisikarhala shilenje shyoshyo."7Yesu yamuvoolela, kaang'odwa khandi, "ukhachelitsa mwami Nyasaye wowo." 8Khandi shetani yamuvukula na muhila khushikulu shirambi muno, na mumanyinya vwami vwoosi vwishivala, nu vukhumi vulimu. 9Na muvoolela, "vindu yivi ndakhuha, niva ulagwa hasi usikamile."10Na Yesu yamanya na muvoolela, rhula khu inze, shetani: shichila kaang'odwa" yiwe ulasikamila Nyasaye ye wonyene nu khumurhumikhila." 11Shetani yamanya na lekhana naye, heenza tsingelosi viitsa ni vamurhumikhila.12Lwa Yesu yahulila Yohana umali khuvikhwa mushivoho, yarhula natsya Galilaya. 13Ni yakharhula Nzareti, yiitsa namenya {Kapenaum} ili himbi khunyanza, mutsinzakho tsya Zabulon na Naphtali.14Kakholekha ndi khukatukhe kaalagwa nu muporofeti Isaya, lwayavoola, 15" Mushivala shya Zabulon, nu mushivala shya Nephthali, munjira yi inyanza, imbeli wa Yorodani, Galilaya ya vanashivala! 16vandu vamenya mushisundi valooli vulavu vugali; na khuyavo vamenyanga mushivala nu mu shinini shyi shisundi shilikhuza, khuvo vulavu vusenukhe."17Khurhula inyiinga yeyo Yesu yarhanga khwilwatsa, na voola "Mwikanile; shichila vwami vwu mwigulu vuli hiimbi."18Lwa Yesu , yali na cheendanga khu luchiinga lwi inyanza ya Galilaya, ya loola vaamwavo vavili, Simoni, walangwa Petro, na Andrea amwavo wewe, nivasuuvanga ineti yavo mu inyanza: shichila vali valuvi vi tsisutsi. 19Yavavoolela, "Hambi munonde, nadamukhola a valuvi va vandu." 20Valekha vwangu tsineti tsyavo, nivamulonda.21Lwa Yesu yali na rhula haweneyaho, yamanya alole vamwaavo vandi vavili: Yakobo mwaana wa zebedayo, na Yohana amwavo wewe, vali mu lyarho na papa wavo Zebedayo, nivanavanga tsineti tsyavo, navalaanga. 22Navo valekha vwangu lyarho na papa wavo, ni vamulonda.23Yesu yajeenda mu Galilaya mwoosi, ni yiilwatsa mu masinakoki gavo, nu khulandiza Ivanjeli yu vwami vwu mwigulu, na honyinya malwale koosi, nuvudedekhere vw0osi muvandu. 24Lukhumu lwelwe lwalanda mu Syria yosi; ni vamulerela vandu voosi valwale vitsinganu tsyoosi, vaminikha na yavo vali na matimoni, vashiinda indulume, vafokoya,na va honyinya vosi. 25Mukanda mukali kwamulonda, khurhula Galilaya , na Dekapoli, na Yerusalemu, na Yuda, nu khulujerekha lwu muchela kwa Yorodani.
51
2Nayakhunula munwa gwegwe na veechitsa na voola, 3Vali nu vugasu vali nuvudakha mu mioyo chavo shichira vwami vu mwikulu nu vwavo. 4Vali nu vugasu yavo valilaanga:shichira valahonjeritswa [khuleminywa].5Vali nu vugaasu yavo vali nuvuhooma shichira valanyoola miandu chi mwirova. 6Vali nu vugaasu vali ni inzala nu vuluhu vwa kakilikali:shichira valiikuritswa. 7Vali nu vugaasu vali ni tsimbavasi :shichira valavelwa tsimbavasi. 8Vali nu vugaasu vali vaseretse mu mioyo:shichira valaloola Nyasaye.9Vali nu vugaasu valombi vi mileembe:shichira valalaangwa vaana va Nyasaye. 10Va nu vugaasu yavo vataambitswa shichira vwakilikali: shichira vwami vwu mwikulu nu vwenyu.11Muli nuvugaasu munye lwa vandu vamwambakhananga nu khuvataambitsa nu khuvoola vindu vidamanu vyuvuvehi khumunye shichira inze. 12Muyaanze na muve nu vuyaantsi vunyikhi shichira nindio vataambitswa vaporofeti vali imbeli wenyu.13Munye muli munyu kwi lilova:na munyu nu kugoritse shinoji shakwo,shukulava munyu khandi,navutsa kulasuvwa ilwanyi, nu khuduvakwa ni virenje vya vandu. 14Munye muli vulavu vwilirova.Lidala lili khushikulu shilinyala khuviswa.15Vandu shivahambitsa itaaha nukhuchivisa mulwalo, navutsa vavikha khu imesa, ni yaakha , yaakhe khuvoosi vali munsu. 16Vulavu vwenyu vwaakhe khuvandu, na valole vikholwa vyenyu vilahi, na vitsominye Tata weru uli mwikulu.17Mukhakanakaani ndiitsa khuliononya lilako, anoho vuporofeti: shindinza khwononyinya, navutsa khurwekhitsa. 18Kakelikali vavoolera, liikulu ni lilova vilavira, navutsa inukuta khali indala shilagora mulilaga, khudukha vindu vyoosi virwekhitswe.19Khulwayako mundu ulimunaka lilala khu maloko yaka, khandi nu yeechitsa vandu khukamunaka, alalaangwa mutiititi mu vwami vu mwigulu, na ulieechitsa koosi nukhukhola, alalangwa mukali mu vwami vu mwikulu. 20Khuvavoolera munye , vuluunji vwenyu vukhavira vuluunji vwa vang'odi na vafarisayo, shi mulinjira mu vwami.21Munye mwahulira kavoolwa mu zinyinga zia khale, ukhiira taawe,na khuvoosi wiira alava muvutinyu vwi likhalachilwa. 22Navutswa vavoolera munye, khuvoosi uliiva nu vurima khu amwavo wewe vuchira shivune shioosi. alava muvutinyu vwilikhalachilwa nakhu voosi u livoolera amwavo wewe, "uli mundu musilo" alayaalwa mu shiina sha vamihii ; na khu voosi ulimuvoolera amwavowe, "Uli muyiingwa" alava muvutinyu khusuuvwa mumuliiro ku mu shihatisi.23khulwayako nuva nuleera isadaka khuvwali, ma wiitsukhitse amwavo wowo akhugosere, 24Lekha isadaka ha vwali, ma utsi khuloomba mileembe na amwavo wowo, khu wiitse khuhana isadaka yoyo.25Loomba lihuliikhitsana vwangu nu muyaali wowo, numushili khuinjira nashili khuhila mukoti, anoho muyaali alakhuhira khumukhalachi, na mukhalachi alakhuvikha mu makhono ku musikali na ulahilwa mucheela. 26Kakiliikali muvoolera, shularula ilwanyi nu kharunji tsisenti tyoosi tsia uva nu vasiilwe..27Mwahulira malako kavoolwa navo mutsinyinga tsia khale, mukhaheya mba: 28Navutswa mu voolera: khuvosi uhenza khu mukhali ni likhaayilwa umali khuheya naye mu mwoyo kwekwe.29Niiva imoni yoyo yu khumukhono mulunji ikhuloomba wisikarale, uchirulitse ma usiuve:shichira nuvulayi khukoriza shivelo shilala, khuvira muvili kwoosi khusuvwa mu shihatisi. 30Niiva mukhono kwokwo mulunji kukhuloomba wisikarale, ukureme kurule ma ukusiuve .shichira nu vulayi khumunye shilala khuvivero vyenyu khukoritswa, khuvira muvili kwenyu kwoosi khusiuvwa mushihatisi.31Khandi kavoolwa, "mundu ni yenya khulekha mukhali wewe amung'odere ipalwa yu khulekhana:" 32Navutswa vavoolera munyee, ulilekha mukhali wewe ni khali shichira vuheyi, amukhoola ave muheyi, na khuvoosi ulimuhila akhoola vuheyi naye.33"Khandi mwahulira kavoolwa khuvo mutsinyinga tsia khale.Ukhisuuha lisuuha lyuvuvehi khunyasaye, navutswa haana lienya lyolyo khu Mwami: 34Navutswa vavoolera munyee, ukhisuuha khulikulu mba; Shichira ni shisoko shyu vwami vwa Nyasaye; 35Anoho ukhisuuha khu lirova; shichira ni shitulwa shi vilenje vievie; noho khu Yerusalemi; shichira ni litaala liu Mwami mukali.36Khali uhisuuha khumurwi kwokwo, shichira shunyala khulomba lishwii lilala khuva lilavu anoho limwamu. 37Lekha limoloma lyenyu live "Yee, Yee, anoho "Awa, Awa": shchira khuvira yaka kavula khu matamanu.38Mwahulira kavoolwa, imoni khu imoni, lino khu lino. 39Navutswa vavoolera munyee, mukhahiingana nu vutamanu: navutsa ukhusaamula luseya lu mukhono mulunji, muhe khandi lu mukhono mukaata asamulekhu.40Na mundu na khuyaala khu lilako, mavukule likoti lyolyo, lekha a vukule khali ikanza yoyo khandi. 41Na khuvoosi ukhunika umuhile imaili indala muhile tsimaili tsivili. 42Ukhusavaanga muhe khandi wenya khuvukula khuive ukhenya akhukalukhitsile mba.43Na mwahulira kavoolwa, uyaanze murende wowo, na wambakhane mutsiku wowo. 44Navutswa vavoolera munyee, uyaanze vatsiku vovo, ukasitse yavo vakhulaamanga, ukhole vulayi khu yavo vakwambakhananga ive, khandi uvasalile va khusahanyinyanga nu khukhutambitsa. 45Mudukhe khuva vaana va Tata wenyu uli mwikulu:shichira aloomba liuva lyakha khu vataamanu na valahi; na alera imbula khukhuva khu valunji na vakhali valunji.46Niiva mulayaanza vamuyaanza munye vonyene, ni matanyi shiina kamunyola?Khali makuru kukhusolola vusuru na vitsihiiri shi vakhola ndio.? 47Nu mushelitsa vamwavo venyu vonyene, muvirila shina vandu vandi? Khali vitsihiiri shi vakhola ndio? 48Khu lwayako muve vaseretse, khuli Tata wenyu wu mwigulu ali museretse.
61Muheenze mukhakhola vulunji vwenyu imbeli wa vandu, mudukhe khulolekha navo:khulwayako shimulanyola matanyi khu Tata wenyu uli mwikulu. 2khulwayako, lwamuhananga vukhonyi khu vamanani, mukhavooleli vuli mundu woosi khumwitsominywe.Mukhava khuli vakaati vafarisayo vikholakholitsa khulolekha valunji mumatempeli nende khutsinjira,khu vandu vavitsomiye.Kakirhikali vavoolera munyee vamala khunyola matanyi kavo koosi.3Navutswa lwamukhonyanga vamanani kholi ndio vujila khuvoolelakhu mundu woosi khuli mukhonyanaanga; mukhalomba shiumukhono mukhali kurulitse mukhono mulunji kumanye taawe: 4Haani vukhonyi vwenyu khu vandu muvwivisu;na Tata wenyu uloola kamukhola mu vwivisu aliitsa khumurunga matanyi kee.5Lwamusaala, mukhava khuli vandu vikholakholitsanga khuva valunji: shichira vayanza khusaala mumasinagoki nende ni vasinjire muvwavukhanilo vwi tsinjira, shichira valolekhe na vandu kakilikali vavolera, vanyola khale mirungo chavo . 6Nikakhali munyee lwa musaalanga, mwinjire munsu, ma mwikale miliango,musaale khu TaTa wenyu uli havwivivisu: na Tata wenyu uloola muvwivisu alamuha mirungu. 7Navutswa lwa munye musaala, mukharumikhila mukhuva manyiikhi kavutswa khuli vitsihiri vasaalanga; shichira vakanakaana valahulilwa khu makhuva kavo manyiikhi.8Khulwayako, mukhava khuli yavo:shichira Tata wenyu yamanya lienya lienyu, nu mushili khu mureeva. 9Munyee musaale ndi:"Tata weerhu uli mwigulu, lyiira lyoolyo lyiitsominywe; 10Vwami vwovwo vwiitse, vulaaliri vwovwo vukholwe mwiirova munu,khuli vukholwa mwiikulu.11Leero Ukhuhe vyuukhulya vyeerhu vya khase. 12Ukhusamiihe vwooni vweerhu, khuli khu samiiha vakhwoonooneranga. 13Ukhakhuhila mu macheritso mba, navutswa ukhurulitse mu tsiimbi.Shichira vwaami .Ni tsingulu, nu vukhumi. Ni vyoovyo ,mihiika ni mihiika. Amen.14Shichira nu khusamiiha vandu vamwoonooneranga Tata weru wumwigulu alamusamiiha munyee. 15Navutswa munye muvula khusamiiha vandu vamwoonooneranga, khandi Tata wenyu shaliitsa khumusamiha vutamanu vwenyu vwamukholanga.16Makhaandi lwa muhonga vuchila khulya, mukhava, khuli vakaati, viviikha vuveereri mutsimoni tsiavo nu khwisamukhitsa, vadukhe khulolekha na vandu vahongi vuchila liilya. kakirhikali muvolera munyee, vaamala khunyola matanyi kavo. 17Navutswa munyee, lwa muhonga vuchila liilya mwivakhe makura mmurwi khandi musaave mumoni. 18Muvule khulolekha khu vandu muhongi vuchila liilya: na Tata uloola mu vwivisu, aliitsa khumurunga..19Mukhivikhila miandu khulilova khunu, hatsisere nu vurerelembe vyononyinya viononyinya viindu, khandi ha vanuuli vinjira nu khwiva. 20Navutswa mwivikhile munye vene maviikhilo kenyu mwigulu, ha tsisere noho vurerelembe vikhononyinyaanga, na ha vanuuli vakhinjira nu khwiiva. 21Na miandu chocho chiliitsa khuva na noho hu mwoyo kwokwo kuliva khandi.22Imoni neyo itaha yu muvili. khu imoni niva indahi muvili kwosi kulava nu vulavu. 23Navutswa imoni niva indamanu, muvili kwosi kulitsula shisundi.Na nikava vulavu vuli mumunye vulava ni shisundi, kalava muli mushisundi muno! 24Shihaliho nu mundu uunyala khurumikhila vami vaviri, shichira ala dunyira mulala, na ayanze wuundi, anaho alayanza mulala, na wundi alamuchaya.Shunyala khurumikhila Nyasaye ni tsisendi.25Khu lwayako vavolera munyee, mukhahendeli limenya lyenyu, shiana sha ninyanye, noho shina shamung'wa, anoho khu muvili kwenyu sha mwifwala.Vulamu shiuvwavira shiukhulia, nu muvili shikuvira tsinguvu tsyukhwifwala. 26Mulolere khu manyonyi kumwikulu: shikarakaanga na shikachesaanga, anoho khwivikhila mushaji. na Dada weru wu mwigulu akalikhitsaanga.Munye shiumuli valayi khuvira manyonyi?27Wiina khumunye uheenda mwoyo, anyala khwiimeta vurambi vu mukhono mulala? 28Shichira shiina muheendera mwoyo shamufwala?Muheenze khu vimuli vili mumilimi khuli vidukha.Shivikhola mihiinsi, anoho khwinavira tsinguvu. 29Navutswa muvoolera munye, Khali Solomoni muvukhumi vwevwe shiyafwaala khu khuli lilala khu yaka.30Khu niiva Nyasaye anyala khufwaala vimuli vyii mirimi, viliho nunundi, na mukamba viremwa nukhuvikhwa mumulilo. shalavafwaala munye khuvira yivi, o munye vili suuvila litiititi? 31Khu lwayako mukhakanakani, nu khuvoola, khulanyanya shiina? anoho khulang'wa shiina?anoho, khulifwaala shiina?32Vandu vitsihiri tsindi navyo vyakhavaanga, na TaTa wenyu wu mwikulu yaamanya muli nilyenya li vindu yivi. 33Navutswa mukhaave vwami vwa Nyasaye, nu vulunji vwevwe,na vindu yivi vyosi mulametwa[mulahelwa]. 34Khu lwayako mukhakanakani ka mukamba; mukaamba kulikanakaanila vindu vyakwo kwene. Lekhi Vuli litukhu live nu vutiinyu vwalio liene.
71Mukhakakhalachiri vandi,khu na munye mulivula khukhalachirwa. 2Shichira likhalaka lyukhalaka, nalyo lyulikhalajirwa nalyo,shichero shyu chererangamu nashyo shyulicherelwamu.3Shichira shiina ulolanga shisaala shili mu imoni ya amwavo wowo na yiwe shyulola shitonye shyu musaala shili mu imoni yoyo? 4Anoho unyala ndii khu khumuvoolera amwavo wowo, lekha ndulitse shisa mu imoni mwo: naiyiwe mwene nuli ni shitonye shyu musaala shili mu imoni yoyo? 5Vukaadi khwikhola khola uli muluunji , ranga urulitse shitonye shili mu imoni yoyo, khu unyale khulola vulahyi, utukhe kkhurulitsa shisaala shili mu imomi ya amwavo wowo.6Mukhaha tsisimbwa vindu vitakatifu, anoho mukhasuvi tsilulu tsyenyu imbeli wi tsimbiitsi tsikhitse tsiasenaka a khandi tsivakalukhane nu khuvarandulamu vitonye.7Musaale na munye mulahelwa, mukhaave na munye mulanyola: mwikulihitse na munye muligulilwa. 8Shichila vuli asaalanga ahelwanga: na woyo ukhavanga anyolanga: na uyu yigulihitsanga aligulilwa. 9"Anoho nu wiina khu munye nikakhavele mwaana wewe na musava mukati alamuha lijina? 10Anoho mwaana na musava isutsi alamuha inzukha?11Niiva munye va muli voni mwamanya khuhana khu vaana venyu vihanwa vilayi , ni khanga ligali kha Tata wenyu wu mwikulu alavaha vindu vilayi yavo vamusaalanga? 12Khulwayako shyosi shyosi sha wakhayanzi vandu vakhukholele, na yiwe vakholele ndyo .Yili nalyo lilako na vaporofeti.13Mwinjile khuvirila mu muliango mulunji: shichira muliango muvambalalu ni injila imbayuukhu yimililanga mulitivitsa, navo vandu vavirilakhuyo ni vanyikhi. 14Navutswa shilivwa ni shinyerere na injira ni indinyu ihilanga vandu mulivamwoyo, na ni vatiititi vajinyolanga.15"Muve vacheli khu vaporofeti vu vuvehi vamwitsilanga nivikholanga khuva makoondi , navutswa mukari mwavo ni visalang'ong'o vinyala khumurandulanyinya nu khumulia khuli tsimbiitsi. 16Mulavamanya khulondekhana khu vikholwa vyavo.Tooto,khunyala khuhatuula matunda ki misabibu khurula khu misaala cha mawaa, anoho makhuyu khurula khu marakaluu? 17Khulwayako vuli musaala mulahi kwamanga matunda malahi, navutswa musaala mutamanu kwamanga matunda matamanu.18Musaala mulahi shyukunyala khwama matunda matamanu, khandi musaala mutamanu shyukunyala khwama matunda malahi. 19Vuli musaala kukhaminyanga matunda malahi kuremakanyinyangwa ma kusuvwa mumulilo. 20Khu lwayako mwiitsa khuvamanya khulondekhana khu vikholwa vyavo.21Shichira shikali vuli mundu unanganga mwami mwami: aliitsa khwinjila mwikulu navutswa ni akholanga vulalili vwa Paapa wanje ali mwikulu. 22Litukhu yelo, vanyikhi valiitsa khumbolela mwami, mwami shyukhwarulitsa vuporofeti mulira lyolyo, khandi mulira lyolyo khwakhunga matemoni?khandi mu lira lyolyo khwakhola mihiinsi chi vilolekhitso? 23na inze ndiitsa vavolele havulavu shindavamanya taawe, ruli khuyinze munye vakholi vu vutamanu.24Khu lwayako uhulilanga makhuva kaanje nukhukakhola, alasasanyinywa nu mundu mucheli yumbakha insu yeye khu lwanda. 25Imbula lwayakhuva, michelela cha maatsi chikholomokha nu vushindu vvwishihutsutsu nuvuduya insu yeyo, navutswa shiyakwa taawe, shivune yali niyumbakhwa khu musinji ku lwanda.26Khu vuli uhulilanga mang'ana kaanje yaka, ma avule khu kakhola, asasanywa nu mundu musilo, yumbakha insu yeye khu muyeeshe. 27imbula lwa yakhuva, michelela cha maatsi chikholomokha, na, vushindu vwiimbuutsa nuvuhuutsa nuvuduya insu yeneyo nayo yakwa hasi nu muhumu mukali.28Lwa Yesu yali yakhamala khuvoola makhuva yaka mukanda kwa vandu vamuhulikhitsa vachenya khulondekhana khu mechitso keke. 29Shivune yechitsa khuli mundu wuvunyali, shiyali khuli vechitsi vavo va malako.
81Lwa Yesu yiikha haasi khurula khushikulu,mukanda mukali kwamulonda. 2Na mundu wali yalwala vuchele yiitsa na musikamila imbeli wewe na voola, "Mwami, niva unyala khwenya unyala khundakasa. 3Yesu yamanya nanyiila mukhono kwekwe na mutiila, na muvoolelala, ndenya; takasikha.munyinga yeyo mundu woyo natakaswa vuchele vwevwe.4Yesu yamanya namuvoolela, ukhavoolela shyosi shyosi khu mundu wosi wosi. Navutswa tsia wilolekhitse khu musalisi na urulitse shihanwa shalakwa na Musa shive shilolekhitso khuvo!5Yesu lwa yinjila Kapenaumu, mwimilili wa vasikali va varoma mulala yiitsa khumureva, 6Na mu volela "mwami murumikhi wanje a koni hasi ingo alwala indulume na anyakhanaga muno. 7Yesu yamuvoolela, nditsa khumuhonyinya.8Navutswa musikali woyo yamuvoolela, Mwami inze shindukhane yiwe khwinjile munsu mwanje; na vutswa voolaza ling'ana lilala vutsa na murumikhi wanje alahona. 9Inze ndi mundu ali hasi ha vimilili vandi khandi vandi vali hasi hanje mu maloko.Lwambolela mulala tsia atsitsanga na wundi hamba yitsanga, na khumurumikhi wanje khola yiishi akholanga. 10Yesu lwa yahulila mang'ana yaka, yachenya navolela yavo vamulondanga, kakirhikali vavoolelanga,shili khulolakhu lisuuvila likali khuli yili mu Israeli.11Muvoolela ndii vanyikhi valiitsa khurula ivukwi ni imatiooli navo valikhale hasi halala na Abrahamu, na Isaaka, na Yakobo mu vwami vwu mwikulu. 12Navutswa vaana vu mbwami valiitsa khusuvwa ilwaanyi mushisundi, iweneyo vandu valitsa khulilila nu khuteteyitsa mino. 13Yesu yavoolela musikali woyo,"tsia ingo nako ka usuuvile kalarwekhizwa khu yiwe.Ma murumikhi woyo yahona khurula mutsisa yetso.14Lwa Yesu yiinjila munsu mwa Petero, yamunyola nakhuvizala wa Petro nakoni khushitali na lwalanga murengo. 15Yesu yamukumila khu mukhono kwekwe ma murengo kumurula, navukha naranga khuvaha shiukhulia.16Lwa hamukolova hatukha vamulerela vandu vanyikhi vali na matimoni; nakhunga matimoni khu likhuva lyelye, nakhuvahonyinya valwale vosi. 17Khu ndii karwekhitswe kavoolwa nu muporofeti Isaya ndii:" Ye mwene yavukula vudedekhele vweru, nahonyinya vulwale vweru."18Lwa Yesu yaloola mukanda mukali kwa vandu kutsiitsajililanga khumedekha yavoolela veechitswi veve vambukhe, nukhutsia khu luchelekha lwa khavili lwi inyanza ya Galilaya. 19Na mweechitswi mulala wililako yiitsa khu Yesu na muvoolela, mweechitsi, inze ndakhulonda hosi hosi hutsia. 20Navutswa Yesu yamuvoolela "vivwe vili nitsimbangaywa tsiavo, na manyonyi ku mbwerefu kali ni vitsu vyavo, navutswa inze mwaana wu muundu mbula hukhuvikha murwi kwanje."21Mweechitswi wundi namuvoolela, mwami mbee munwa mbalyo nzii khuyavila isee wanje. 22Navutswa Yesu yamuvoolela, "Nonda, lekha vakhutsa vayavile vakhutsu vavo."23Lwa Yesu yinjila muliaro veechitswi veve vamulondamu. 24Na heenza imbuutsa indulu yahuutsa munyanza na viguvuli vienya vikhunikha lyaro yelo:navutswa Yesu yali nakoni. 25Veechitswi veve vitsa khumuvukhitsa na vavola "Mwami, khusole khudivanga!26Navutswa Yesu yavavoolela shichira shiina muritsanga, munye avali ni lisuuvila litiititi?. Naysinjila, nakondekhela imbuutsa nni inyanza: na vyahonjela, vwirulili vuvaho muno. 27Vandu vachenya varevana, nu mundu wa lukanu shiina uyu, khali vushindu ni inyanza vimuritsanga?"28Lwavadukha hanjelekha ha Genesareti vandu vavili va matimoni vakaana naye.vandu yava vamenya mu viliindwa na vahenditsanga shikha shyamundu avulakhuvira khu injila yeyo. 29Vahanzukha ni vavoola "wenya shiina khukhutse yiwe mwaana wa Nyasaye? Wiitsi hanu khukhutambitsa inyinga yeru ni shili?.30Ihaale hati haliho ni shiduma shi tsimbiitsi ni tsilitsanga. 31Matimoni yako katsianyinya khumusaya ni kamuvolelanukhukhunga nuyaanza lekha khutsi mu shiduma shi tsimbiitsi yezo. 32Nayakavoolela " tsii" , na karula nikinjiramu na shiduma shiosi sharekukha maliviri khutsia mululiva lwi inyanza ma kadivila mu maatsi kiinyanza.33Avaayi vi tsimbiitsi viitsa vilukhila mwitaala ni viivala vuli shindu na kikholekha khu yavo vali na matimoni. 34Na heenza litaala lyosi liitsa khwaganila Yesu: na lwa vamulola vamusaya arule khuluchelekha lwavo.
91
2Khandi, heenza vamulerela mundu yafokoya nali khushitali:Na Yesu lwa yalola lisuuvira liavo yavoolela mundu yafokoya:Mwaana wanje , suuvira, vwoni vwovwo vuvererelwe.3Henza, vang'odi valala vavoolerana vene khu vene, mundu uyu anyeka Nyasaye. 4Na Yesu shichira yamanya tsinganagani tsiavo, yavavoolera, shichira shina muganagananga vutamanu mu mioyo chenyu? 5Lili hena lili litotro, khuvoolera mundu yafogoya uyu vwoni vwovwo vumali khusamiihwa, anoho khuvoola, sinjira uchende? 6Khu mudukhe khumanya mwana wu mundu ali nitsiingulu mu liirova tsiu khusameha vwoni, Yesu yamanya navoolera mundu ya fogoya, sinjira, vugula shitali shioshio utsi munzu mwomwo.7Na mundu yali niyafogoya woyo yasinjira natsia munsu mwemwe. 8Navutswa lwa shiduma shilola yako,vali nilichenya, nivitsominya Nyasaye ya hana tsingulu khuli yitsi khu vandu. 9Na Yesu lwayarula hawenaho, yalola mundu musadza yalangwa Matayo niyikhale munsu ya vasololelamu vushuru,namuvoolera nonda, naye yasinjira vwangu na mulonda.10Na kadukha lwa Yesu yali niyikhaale munzu mwa Matayo, nalitsa shyukhulya, henza vasololi vuvushuru vanyikhi na voni, halala na veechitswi va Yesu, vitsa ni valia halala naye. 11Na lwa vafarisayo valola ndio,vareva veechitswi va Yesu, shichira shina mwami wenyu asanganga shyukhulya na vasololi vu vushuru na voni?12Lwa Yesu yahulila ndio yavoolera, vandu vali valamu shivenya mushirikhi tawe,navutswa valwale navo venyanga mushirikhi. 13Navutswa mutsii mweke shivune sha mang'ana yaga ., Kavoolanga, ndenya tsimbavasi, navutswa visiuvirilo tawe:shichira shindiitsa khulanga valunji tawe, navutsa vooni viganire.14Khandi veechitswi va Yohana mubatisi vitsa khu Yesu ni vamureva ,shijira shina khutse na vafarisayo khuhonga vuchira khulia vuli khase navutswa vechitswi vovo shivahongakhu vuchila khulia tawe? 15Yesu yavarevulila, vacheni vu musadza aselele mwiha vanyala khuverera musadza mwenoyo naliho? Navutsa matukhu kitsanga, ku musadza yaselera mwiha yiitsa arulitsweho, nalwo vali honga vuchila khulia.16Shaliho nu mundu anaviranga shilaka shiyia khu inguvu ikhulu, shichira shilaka shiyia shililinga a shirandule inguvu yeneyo, nayo ilarandukha vutamanu.17Khandi vandu shivatsukhakhu idivai impia maseelo makhulu taawe,maseelo keeneyako kaliitsa khurulikha, idivai isundukhe yosi, ma maseelo konekhe:Navutswa vavikha idivai impia mu maseelo mayia, na vyosi vila va vulahi.18Lwa Yesu yali navoolanga makhuva yaka khuvo,heenza mwamihi mulala khuvamihi va vayahudi yiitsa namusikamila imbeli wewe.Navoola, "Mwaana wanje mukhana arula khukhutsa lweneyulu, navutswa hamba uvikhe mukhono kwokwo khuye, naye alava mwoyo". 19Na Yesu yasinjira namulonda, na khandi veechitswi veve valondekhana naye.20Heenza, mukhali wali yanyakhana nu khuraatsa masahi khu mihika likhomi na chivili yitsa inyuma wa Yesu na kumila khulupindo lwi inguvu ya Yesu. 21Shichira yali niyivolele "Niiva ndatiila vutswa khu inguvuye, ndahona". 22Na Yesu yamanya yishevukhe na mulola, namuvolela "Mwaana waje wi shikhana luvilila ndio, lisuuvila liolio limali khuhonyinya".Na mukhali woyo yamanya na honyiywa khurula khu isa yeneyo.23Lwa Yesu yinjira munsu yu mwami woyo, yalola vakhuvi vi indulelele vali mwiyoko na shiduma nivimbanaga tsinyimbo tsiu khwikhula. 24Na yavavoolela "Ruli munu shichira mwana wi shikhana wuyu shakhuzi mba, navutswa akoni tsindoolo." Navo vamusekheliza khumukholela shihenyehenye.25Lwi shiduma yesho shali shiruli ilwanyi, yinjira muinsu hu mwaana wi shikmwana wi shikhana yali ma namukumila mukhono, na mwaana wi shikhana woyo navukha. 26Makhuva kuvuhonyi yuvu kamanya kalandizwe mu lusomo lwenolo lwosi.27Lwa Yesu yasimukha khurula iweneyo, vavekhu vavili vamulonda.Vatsilila khuhanzukha nu khuvoola, "Ukhuvele tsimbavasi, mwana wa Daudi!" 28Lwa Yesu yali yakhinjila muinsu, vavekhu yavo vitsa khuye.Na Yesu navareva, "Musuuvila nyala khumuhonyinya?" Navo vamuvolela, "Yee mwami unyala."29Yesu yamanya akumile khu tsimoni tsiavo na avola, "Na kholekhane kario khumunye khulondekhana ni lisuvira lyenyu," 30na tsimoni tsiavo tsiamanya ni tsikukha.Na Yesu yavakaye nu khuvavolela,"Mukavoolelikhu mundu wosi khumanya kamukholele ." 31Navutswa vandu vavili yavo vatsia nukhulandiza mang'ana khulondekhana khu Yesu hawosi mulusomo yolo lwosi.32Lwavandu vavekhu vavili yavo vali nivarulaho , henza ,musadza uli itimbiti shichira litimoni liali muye, yalerwa khu Yesu. 33Lwa litimoni liali lirulitswe ilwanyi, itimbiti yeyo yamoloma.Shiduma yachenya nu khuvola, "Yaka khwakalolakhu mu Israeli inyinga yindi ta!" 34Navutswa vafarisayo vavoola, "Nu khuvirila mutsingulu tsyu mwamimi wa matimoni , nezo tsiarumikhila khuruliza matimoni."35Yesu yatsia hosi mu mataala nu mumichitsi.Ya tsianyinya khweechitsa mu masinagoki kavo, niyilwatsa Ivanjeli yu vwami nu khuhonyinya malwale kosi na manyakhano kosi. 36Lwa yalola mikanda yavalolera tsimbavasi shichira vali vuchila mukhonyi ni liheendahenda mumioyo chavo.Valii khuli makondi vujila mwayi.37Yesu yavoolela veechitswi veve, "Lichesa ni linyikhi, navutswa vachesi ni vatiititi. 38Khulwako, saali vwangu khu mwami wi lichesa, adukhe khuruma ilwanyi vachesi mulichesa lyelye."
101Yesu yalaanga veechitswi veve likhomi na vavilili halala,navaha vunyali vu khurulitsa motimoni nu khuhonyinya vuli tsikavira tsyu vulwale vwosi.2Mira ka varumwa likhomi na vavili nako yaka; wukhuranga, Simioni, wavalanganga Petero na Andrea, amwavo wewe;Yakobo mwikhula wa Sividayo, na Yohana, amwavo wewe; 3Filipo na Bartholomeyo; Tomas na Matayo musololi wu vushuru, Yakobo,mwikhula wa Alufayo, na Lebbaeus, lira lielie liakhavili Tadayo. 4Simioni,wakwaniranga shivala shieshie, na Yuda Isikarioti,woyo yatsama Yesu.5Yava likhomi na vavili Yesu yavaruma, navalaka navoola, mukhatsiakhu muzinjira tsia vandu vitsihiri mba, khandi mukhatsiakhu mulitala liosi lia vasamria tawe. 6Navutswa mutsi khu makondi kakora ki inzu ya va Israeli. 7Lwamurula numutsia mwirwatse nimuvoola,vwami vu mwigulu vuli himbi.8Muhonyinye vulwale musimukukhitse vakhudzu,muhomole vuvuchere,murulitse matimoni.Shihanwa yishi munyoli vutsa, khandi munye muhane vutswa. 9Mukhachinji ithahabu,anoho ifetha,anoho tsisenti muvisikolo vienyu tawe. 10Mukhuchingi musiko chukhusumiramu khu luchendo, anoho tsinguvu tsivili, anoho virharo vivili anoho zipigolo tsivili:shchjira muhinziri atukhana aherwe shiukhulia shalia.11Na mulitaala nu mukitsi kwosi kwa mwinjiramu mukhave mundu amwinjiritsa, amumenye munzu mwemwe khutukha lwa murula mwitala mwenomo. 12Na lwa mwinjira munzu mwosi ,muhane milembe khu vandu vu munzu mwenomo. 13Na inzu yeneyo nili yukhwinjiritsa vacheni, milembe chenyu chilava khuvo; na nivambakhana khumwinjiritsa shivanyola mirembe chenyu tawe.14Na vuli muundu wosi uvula khumwinjiritsa,anoho avula khulikhitsa mirwatso kenyu, lwa muva numurula munzu anoho mwitala mwenomo, musungusule lukushi lwavo lurule khu virenje vienyu. 15Vavooleranga kakirikali ndi, litukhu liu khukhalajirwa,Nyasaye yitsa alolere tsimbavasi tsinyikhi vandu va menyanga mu mataala ka Sodoma na Gomorra, khuvira vandu vi litaala lienelo!16Henzi muruma khu makondi hakari hi vivwe:muve vacheri khuli tsinzukha, khandi vahooma khuli vituti. 17Mwilinde khu vandu , shichira valiitsa khumukumira vamuhire mushiina, khandi valiitsa khumushuta vivoko mu masinagoki kavo. 18Muliitsa khuhirwa mu shina imbeli wa vamihi na vami shichira lira lianje, khulilolekhitsa khuvo khandi khutsihiri tsindi.19Lwavalitsa khumukumira, mukhahendi mwoyo khuli mumoloma anoho shamuvoola tawe, shichira mulaherwa shamuvola isaa yeneyo. 20shichira shivali munye mumoloma tawe, navutsa Roho wa tata wenyu alamolomera mumunye.21Amwavo alatsama amwavo wewe khutukha yirwe, khandi tata alatsama mwana wewe.Vaana valiitsa khuhangalitsa vivuli vavo nu khuchira virwe. 22Mulahimwa na vandu voosi shichira lira lianje:Navutswa woyo yikhutsira khutukha limala alahonyinywa. 23Navutsa niva mulatambitswa mulitala lilala,mwilukhire mulitala lindi: muvolera kirhikali ndi,numushiri khutaala mu matala kosi ka Israeli, mwana wu mundu alava nakalukhe.24Mweechitswi shianyala khuva mukali khuvira mweechitsi wewe tawe, shinga murukwa khuva mukali khuvira muruchi wewe. 25Khu lwayako mweechitswi anyala khuva khuli mweechitsi wewe khaandi murumwa anyala khuva khuli muruchi wewe, nikava valaangi mwimiriri wi inzu Beelzabub, na vandu vi inzu yeneyo valilangwa mira kafwana ndina?26Mukharia vandu venavo tawe, shichira shivulaho shindu shiakhunikhwa shiitsa shivule khukhunulwa; khandi shiaviswa shiitsa shivule khumanyikha. 27Shamuvolera mushisundi, mukavoole mbulavu mbasu, nakamuhulira nimoonyanga mwirwatse nu musinjire khuvisekese vi zinzu.28Mukharia yavo vira mmbiri, kwonyene.Navutswa shivali nuvunyali vwu khwira mwoyo:Navutswa murii woyo uli nu vunyali vu khutivitsa mwoyo nu mmbiri mu shihatisi. 29Manyonyi kalaangwa tsimiri kavili shikakulitswangwa ling'ondo lilala? Na livulakhu ho linyaala khukwa hasi vuchira lienya lia tata wenyu. 30Khali liiswi lili khumirwi chenyu lia valizwa. 31Mukhava nu vurii tawe, muli nu vukuli vukali khuviritsa tsimiri tsinyikhi.32Mundu wosi ulinziyama imbeli wa vandu, ninze khandi nditsa khumwiyama imbeli wa tata wanje ali mwiikulu. 33Navutswa mundu woosi unzambakhana imbeli wa vandu, khandi inze nditsa mwambakhane imbeli wa tata wanje ali mwiikulu.34Mukhakanagani ndiitsa khulera milembe mulirova tawe.Shinditsa khulera milembe navutswa shivavi. 35Shichira nditsa khulera liavukhana hakari wu mundu na tata wewe, mukhana na mama wewe, khandi vanakhuvizala vakhana na vanakhuvizala vavo. 36Na vaziku vu mundu valava vandu vinzu yeye mwene.37Woyo uyanza tat we anoho mama wewe khuvira inze shitukhara khuva ni inze; khandi woyo uyanza mwikhula wewe anoho mwana wewe mukhana khuviritsa inze, shiatukhana khuva niinze. 38Mundu uvula khujinga musalaba kwekwe, khandi anonde, shiatukhire khuva ni inze. 39Vuli mundu woosi ukhava khulinda liva mwoyo lielie mwene alalikoritsa:na woyo akoritsa liva mwoyo lielie shichira inze alalinyola.40Mundu woosi yinjiritsa munye, yinjiritsa inze, khandi mundu yinjiritsa inze, yinjiritsa woyo yaruma inze. 41Mundu yinjiritsanga muporofeti shichira nu muporofeti, alanyola mirungu chu muporofeti.Khandi mundu yinjiritsanga mundu ukholanga vulunji shichira akholanga vikholwa viu vulunji, alanyola mirungu chu mundu akholanga vikholwa viu vulunji.42Khandi mundu yitsa ahekhu mulala khu vatiti yava shikombe sha maatsi mashindu shijira nu mwegitswi wanje, .muvolera kagelikali, shialikoritsakhu mirungo cheche tawe.
111Lwa Yesu yali yakhamala khuhana mivaalo kukhwilwaza khu veechitswi veve likhomi na vavil, yaranga lujendo lu khutsia khwechitsa nu khwilwatsa mu mataala kali hiimbi iweneyo. 2Na Yohana nali mucheela, yahulila mihiinsi cha Kristo, yamanya amurhumile valala khuveechitswi veve na mareva. 3Na vamureva Yesu, "Niyiwe wenyekha khwitsa, anoho khulindilile khulola wundi ?"4Yesu naye yavarevulila navavolera, "Kalukhi mutsii khuvolera Yohana , yako kamulolanga nu khuhulila hanu. 5Avavekhu vikukha tsimoni nu khulola, valema vajendanga, valwala vuchele vahoona, na tsitimbiti vakalukhizilwa lihulila, vakhuzu visimukukhanga khurula mu likhutsa, na Ivanjeli yilwatswa khu vamanani. 6Vali ni ikhaavi vakhahaya hayanga khulondekhana khu mihiinsi chianje."7Lwa veechitswi va Yohana vali vakharulaho nu khwanza lujendo lwavo, Yesu yamoloma khu mukanda kwaliho khulondekhana khu Yohana."Lwa mwatsia khulola Yohana mushangalangwe, mwatsitsa khulola shina sha mwasuuvilanga khulola?- shitundu shivina vina mu imbuza? 8Khu lwayako , mwatsitsa khulola shina -mundu niyifwali tsinguvu tsyu vukuuli vunyikhi ?Kakilikali vandu vivikha tsinguvu tsyuvukuli vunyikhi vamenyanga mutsinsu tsia vami!9
10Uyu neye wang'odwa mu maandiko matakatifu lwavavoola: "Heenza nduma murhumwa wanje imbeli wowo, utsia khukhulombela injila yoyo imbeli wowo".11Kakilikali muvoolela mu yavo vivulwa na vandu vakhali shaliho wamenya nu khuva ni tsingulu khuli Yohana{ mubatisi]. Navutswa uyu uli mutiititi muvwami vu mwikulu ni mukhongo khumuvira. 12Khurula mumatukhu ka Yohana [ Mubatisi] yilwatsa likhuva lielie khudukha khali inyinga yinu, uvwami vwu mwikulu vwanyakhana muno, khandi vandu vavukwananga, ni vachelitsa khuvuvukula ni tsingulu.13Meechitso koosi ka vaporofeti na malako ka Musa khutukha khu Yohana kivaala makhuva khulondekhana khu tsinyinga yitsi; 14Niiva mulasuuvila khu makhuva kavo, khu Yohana naye Eliya, wali niyenyekhanga khwitsa. 15Woyo uli na maroyi kukhuhulira na ahulile .16Shimanya ndavasasanyinya khushina liikhula lia vandu va matukhu kanu? Vali khuli vaana nivikhale khu shiru.Shilala khu shituma sha vaana tsana valanjililanga na vavoolerana ni shindi: 17"Khwamwmbila tsinyimbo tsiuvuyaanzi, navutswa mwambakhana khusieva! Khwamwimbila tsinyimbo tsiu khwikhula, navutswa mwambakhana khwikhula.18Lwa Yohana yitsa nahonga vujira khulia nu khung'wa iwayini, numuvoola, " Ali ni lidemoni." 19Mwana wa Adamu ndayiza nukhulia khandi khung'wa mu vavola, "Loli, mwenuyu ni mung'ang'a nu mung'wi wi idivai, khandi nu mulina wa vasikali vu khukhalaka [vusuru] na vooni. Navutswa vusitsa vumanyikhana khuvirila khu vana veve.20Na Yesu yamanya na damanyinya vandu vu mu mataala mmakali kayilwatsa nu khukholamu vilolekhitso vinyikhi khuvira mataala kandi, shichira vandu valimu vambakhana khwikanila. 21Wooyi munye vandu vi litaala lya Chorazini khandi wooyi vandu vilitaala lya Bethsaida muli khuvutinyu muno! shichira vilolekhitso vyakholekhana mumunyee, vyakhakholekhane mu mataala ka Tiro na Sidoni khani vandu vamenyayo vikanira khale ni vifwali tsinguvu tsia makunia nu khwikhala mulikooshe. 22Navutswa musuuvilitsa ndi khulitukhu li likhalajilwa lya Tiro na Sidoni Nyasaye aliitsa khuvela tsimbavasi vandu va mataala ka Tiro na Sidoni,khuvira munye.23Khali munye vandu va Kapenamu mulitsa khwininyinya mwikulu?Nyasaye aliitsa khumwakulula mu shihatisi.Niiva vilolekhitso viukhuchenyinya vyakholwa mu litaala lienyu vyakhakholelwe mu litaala lia Sodomu, litaala lienelo liakhavele vakhikanire nu khuva vashiliho khudukha nunundi. 24Navutswa khuvolera mumanye, khulitukhu lilikhalachilwa, Nyasaye alikhavele tsimbavasi vandu va Sodomu, khuvira munye!25Yesu yaamanya arhevule khandi khusanditsa Tata mwami wu mwikulu shichira yavisa vindu yivi khuvajeri nu vuvusitsa navutsa yakhunulila nu khumanyinya vaana vatiititi. 26Nyee, Tata, shichira nindio kakhuyanzinza mu tsimoni tysotsyo. 27Tata wamba vunyali vukhusinjilila shindu shiosi. Shaliho mundu wosi wamanya Mwaana nakhali yive Tata. Mundu avulakhuho umanyi yiwe Tata nakhali inze Mwaana na yavo vu mwaana aliitsa khurovola khuvamanyinya Tata.28Hambi khwinze munye vosi vamunyakhananga nu mwitiukhwa misiko militoho, nayinze ndavaha vusosi. 29Muvuchililele muchochi kwanje mwiyechize khwinze, shichira ndi muhoma, munyole lihulukha mioyo chienyu. 30Muchochi kwanje ni mwangu, khandi musiko kwanje kwa mutiukha, nu mwangu.
121Inyinga yeneyo Yesu yavirila mumulimi kwavali varakamu inganu inyinga yi lisabato.Vechitswi veve valini inzala nivaranga khwamula imu nu khulia. 2Vafarisayo vavalola nu khumuvoolera Yesu, "Heenza vechitswi vovo vakhola shikholwa sha malako keru kakaya kavule khukholwa khu litukhu lilisabato"3Navutswa Yesu yavavoolera, "Shumwasoma khu ka Daudi yakhola mumatukhu ka yali ni inzala, halala na yali navo? 4Daudi yinjira mulitempeli lya Nyasaye ma nalia halala na yali navo mukati mutakatifu vavule khulia, nikhali kwalilwa na vasalisi vonyene.5Shiumwasoma khu mumalako ka Musa khuli vasalisi varumikha mulitempeli khulitukhu lilisabato khuli vononyinyanga lisabato lienelo; navutswa valolekha vavula vudamanu vwosi? 6Navutswa mbavoolera, hanu khuli nu mundu mukali khuvira litempeli.7Mwakhamanyi khuli mang'ota matakatifu kavoolanga , ndenya tsimbavasi , tsikhali tsisadaka tsyu musango,Shumwakhakhalajile vavula vudamanu. 8Shichira mwana wu mundu naye mwami wi litukhu li lisabato."9Lwayali na mali khurula yaho, yamanya niyinjira mulisinakoki liavo. 10Na khwaliho nu mundu wali nu mukhono kwalema.Na khwaliho na vandu vakhava shivune shiukhurumikhila khumuyaala Yesu,Vafarisayo vamureva Yesu, "Kadukhana khuhonyinya mundu mulidukhu li lisabato.?"11Yesu yavareva, "Wakhava musadza shi mu munye, niva yali ni likondi lilala lyonyene, ma likondi zana nilikwile muvulina khulidukhu lilisabato, shiyakha likumile alikhwese lirulemu? 12Mundu shali nu vukuli vunyikhi khuvira likondi! Khulwayako malako keru kavuchilila khukhola vulahi mulidukhu lilisabato.13Nalwo lwa Yesu yavoolera mundu woyo, "Nyira mukhono kwo ."Yamanya nanyira na nu kuhona;nukukalukha vulahi lhuli mukhono khundi mulamu. 14Navutswa vafarisayo varulaho nivatsia khulomba shikhalo khuli vanyala khumwira.15Navutswa Yesu lwayamanya kavali ni valokhitsanga, yamanya arule hawenaho.Vandu vanyikhi vamulonda, naye yavahonyinya vosi. 16Navutswa yavakaya vakhazia khulomba amanyikhe khuvandu. 17khudukha karhwekhitswe kahandikwa nu muporofeti Isaya lwayavoola,18"Loli, murumikhi wanje murovole, muyanze wanje wu mwoyo kwanje kuyanzitswa naye.Ndavikha Roho wanje muye. Naye aliitsa khwilwatsa khu vandu voosi katooto kaanje.19Shialiitsa khulembana anaho khulanjilila,mundu avulakhuho uliitsa khu-hulila khu muhaanda mwoyo kwekwe. 20Shialiitsa khuva mululu khu vandu vatetekhele, anoho khukwana yavo vavula tsingulu taawe.Aliitsa khutsililila khwikhutsilakhulola katooto nikamali khurwekhitswa. 21Vandu vi tsimbia tsiosi valiitsa khura lisuuvilitswa liavo muye."22Navamulerela Yesu mundu wa matimoni kuvuvekhu khandi ki itimbiti.Yamuhonyinya, khulwayako muvekhu itimbiti yamoloma nu khulola. 23vandu vosi vajenya khu yaka, nivavoola, wuyu shali mwana wa Daudi?"24Na vafarisayo vahulila shilolekhitso yishi ,vavoola, "Wuyu shakhunga matimoni navustwa arumikhila Belezebuli mukhongo wa matimoni." 25Yesu yamanya inganakani yavo na vavoolera, vwamihi vwosi vukavukhanaga vulera khusambukha, na shavuli litaala nohomba insu ikavukhananga shirasinjira.26Shetani nakhunga Shetani, yikavukhanyinya mwene Khumwene.Khu vwami vwe vwakhasinjire ndi? 27Na niva khunga matimoni khurumikhila Belzabub, na vana venyu navo vakakhunga ni varumikhila wina? Shichira yaka valiitsa khuva vakhalaji venyu.28Navutswa niiva khunga matimoni khu muya kwa Roho wa Nyasaye, mumanye vwami vwa Nysaye vwayitsa khumunye. 29Makhandi ndio wina unyala khwinjira muinsu yu mundu wizingulu yonone vindu vye niyakhrangi khuvoha woyo witsingulu mbilio khu yononyinye insu yeye. 30Mundu ukhali nintse shi avujeritsa nintse, ukhavunjeritsa halala ninze ye nu musalanyinyi.31Mbavoolera , vwoni na manyeko vyosi vandu valasamihwa , navutswa khunyega Roho mulahi wa Nyasaye shivulaverwa. 32Woyo umolomanga khu mwaana wa Adamu vutamanu, alaverwa tsimbavasi, navutswa ulomoloma vutamanu khu Roho wa Nyasaye , shialaverwa mulilova yili anoho mulilova liitsanga.33Mudukhe khulomba musaala mulahi na makhuyu kakwo kalava malahi, anoho mulomba musaala mutamanu na makhuyu kakwo kalava matamanu, shichira musaala kulamanyikha khu lwa makhuyu kakwo. 34O munye lwivulu lywi vihirikomo, shichira muli vatumanu, munyalandi khuvoola malahi? Khurula khulikanakana linyikhi lya vili mumwoyo, munwa kumolomanga. 35Mundu mulahi khurula mulivikhiro lyinyikhi lyu mwoyogwe alalera vindu vilahi.Na mundu mutamanu khurula mulivikhiro lyu mwoyogwe alarera mayoolo.36Mbavavoole, inyinga yi likhalachilwa vandu valikhaane shivune sha vuli ling'ana litsimbakha lyu mundu yavoola. 37Shichira khu makhuva koko mwene ulavalitswa vulunji, khandi khu mukhuva koko mwene ulakhalachilwa."38Valala khu vang'odi na vafarisayo vamurevulila, "Mweechitsi, khwakhayanzi khulola shilolekhitso khurula khuyiwe". 39Navutswa Yesu yavarevulira navavoolera, "Munye likhula litamanu ni lyu vuheyi mureva shilolekhitso.Navutswa shivulaho shilolekhitso shamuherwa, shikhali shilolekhitso shu muporofeti Yona . 40Khuli Yona yali mataukhu kavaka mmbasu nu vutukhu munda mwi isutsi ,khandi ni ndio mwaana wu mundu alakhave matukhu kavaaka mmbasu nu vutukhu mu mwoyo kwilirova.41Inyinga yi litukhu lilikhalchirwa vandu va Nineve valakhasinjile ni likhula yili nu khumukhalachila.Shichira vo vikanila khuvirila khulilwatsa lya Yona , Navutswa heenzi, mundu uli mukali khuvira Yona ali hanu.42Muruchi wi shikhali wa Sheba aliitsa khusinjila khumuyaala inyinga yi litukhu liu khukhalachilwa, shichila yachenda khurula mushivala shieshie shili isavaalu, natsia khuhulila meechitso kuvusitsa ku mwami Solomoni , na heenzi, mundu alihanu mukali mmbunyikhi khuvira Solomoni.43Lwa litimoni lirula mu mundu, lichendachenda mushivala shumu nilikhava ha lihulukhila, navutswa lwalivula khunyola hukhuhulukha 44limanya livoola ndakalukha mu yinzu yanje yandarulamu, lwene lwa likalukha nu khunyola nili inzere nu khunihizwa. 45limalizia khuvukula matimoni kandi saba matamanu khulivira nu khwinjira nako kamenye muwenomo.Na liiva lyu mwimala lyelye adamana khuvira mwiranga.Nindio kalakhave khu vandu vatamanu vi likhula matukhu kanu."46Lwa Yesu yali nashimoloma khuvandu,mamawe na vamwavove vasinjira ilwanyi, nivenya vamolome naye. 47Mundu wundi yamanya amuvoolele,Heenza mamawo na vamwavovo vasinjile ilwanyiyeyo navenya khumoloma nive."48Na Yesu yamurevulira namuvolera, "Ni wina uli mama wanje na vaanga wina vali vamwavo vanje?" 49Ma nanyira mukhonokwe nu khusona khu veechitswive nukhuvoola, "Heenzi yava navo mama wanje na vamwavo vanje! 50Woyo ukhola lyenya lya Tata wanje uli mwikulu, navo vamwavo,na vambotswa na mama."
131Mulitukhu lieneyelo, Yesu yarula ilwanyi wi insu na yikhala khuluchinga lwi inyanza. 2Mukanda mukali kwa vandu kwivunjiza hayali, naye nazia khwikhala muliaro na mukanda kusinjila khuluchinga.3Yamanya na vavoolera mang'ana manyikhi khuvirila mutsinganu, navooila: Mumitsi yarula nu vukuutsa khumiitsa. 4Lwayamiitsa, vukuutsa vulala vwakwa khunjila, na manyonyi kiitsa nikavuvootsa vukuutsa zana. 5Vukuutsa vundi vwakwa khulwanda, hakhali na malova manyikhi na vukuutsa vwameela vwangu vujila malo kukhuhilamu mili. 6Navutswa liuva liakha niliva mmbasu mululu, viragwa vieenevo vyasambwa shichila mili javo jiali khwikulu.7Vukuutsa vundi vwakwa mushisakha sha mawa kivikunga kavukhunikha ni ing'inini . 8Vukuutsa vundi vwakwa mumalova manulu, nuvumela nuvudukha,nuvwama imu, vulala vwaminya imia khu imia,vundi vwaminya makhomi sita khumia, nuvundi makhomi kavaka mkhumia. 9Woyo uli na maroyi kukhuhulilra,na ahulire.10Aveechitswi veve viitsa, nivamureva, shichira shina umolomanga khu vandu khuvirila mutsinganu? 11Na Yesu yavarevulila ndi:Shichira munye mwahelwa vucheli vukhumanya tsisiri tsyu vwami vu mwigulu, navutswavo shivahelwa vucheli vwenovo mba. 12Khuwoyo ulinavyo, alameetwa khandi, ave navyo muvunyikhi. Navutswa woyo uvula shindu shiosi, khali shakanakananga alinasho aliitsa khunulwa.13Yishi nasho shivune shichira nimoloma khuvo khuvirila mutsinganu:Khali niiva valolanga, vavule khulola. khali niiva vahulikhizanga, navutswa shivalahulila nu khumanya. 14Khuvo vurwekhizi vu vuporofeti vwa Isaya vuladukha vwa Nyasaye yavoola:"kakilikali mulahulikhitsa navutsa shiu mulahulila, makhandi mulaheenza, navutswa shiumulalola nu khumanya."15Shichila vwongo vwavo vwalindaala,na maroyi kavo kayikala ,na tsimoni tsyavo tsiavekhula,nikakhali ndio vakhaloli ni tsimoni tsyavo, makhandi vakhahulile na moroyi kavo nu khumanya nu vwongo vwavo nu khukalukhana, nu khwitsa khwinze khuvahonyinye".16Navutswa tsya kasitswa tsimoni tsyienyu, shichila tsilolanga: khandi maroyi kenyu shichila kahulilanga. 17Kakilikali muvoolela, vaporofeti na vandu valunji vanyikhi vali nilienya liukhulola vindu yivi vyamulolanga,navutswa shivavilola taawe, khali khuhulila kamuhulilanga, na shivahulilakhu.18Khahulikhitsi , khand mweeche ku lukanu lu mulimi yatsia khumitsa vukuutsa luvoolanga. 19Mundu lwa hulilanga likhuva lyu Vwami vwu mwigulu, na akorwa khumanya, naho naho, mutsiku woyo yiza, amunula imu iveza yarakwa mumwoyo kwekwe. Yuvu navwo vukuutsa vwamitswa khunjila.20Vukuutsa vwakwa khulwanda, ni yavo vandu vahulilanga likhuva na khuvwangu valivukula nu khusangala. 21Navutswa shilinjila mukari mumioyo chavo na khandi shivanyala khulilinda limenye muvo.Lwa vanyola vutinyu noho khutambizwa shichira likhuva, vakhutsa mioyo vwangu nu khukalukha inyuma.22Vukuutsa vwakwa mu mawaa ki vikungu navo vandu vahulilanga likhuva, nikhali shichila linyakhizwa li shivala ni liluvwa liu khwenya khuva vahinda, viira likhuva muvo ma varikala vandu vavula vyamo . 23Vukuutsa vwamitswa mu mulova manulu, ni vandu vahulilanga likhuva, khandi valimanya; valala imia khu imia, vandi makhomi sita khu imia na vandi makhomi kavaga khu imia khurula khu viti vyarakwa.24Yamanya na vavoolela lukanu lundi:Vwami vu mwikulu vunyala khusasanyinywa khu mundu wa mitsa vukuutsa vulahi mumulimi kwekwe. 25Navutswa lwavandu vali vakonanga, mutsiku wewe yiza namitsa mumulimi zana vukutsa vwa mavaanze mu inganu yali yarakwa ma nazia vishili khumera. 26Lwavyamera, nividuka nalwo mavanze kalolekha kamel a halala ni inganu.27Avayinziri vu mwene mulimi viza vamuvolera mukhongo.Shiu wamitsa vukuutsa vulahi mu mulimi kwokwo? shichira shina mavanze kanyolekhemu? 28Yamanya na vavolera, mutsiku naye wakhola yako.Navayinziri vamureva, "Wenya khuzii khwiha mavanze khukarulizamu?"29Mwene mulimi yavavoolela, Lekhi, shichila lwamuva mwiha mavanze inganu khandi ilihikha halala nako. 30Lekhi viosi inganu na mavaanze vidukhile halala khudukha mu inyinga yi lichesa.Munyinga yi lichesa ndiza mbolele vachesi, "murange khuvunjiza mavaanze halala nu khuvoha muviduma nu khuvisamba,ma muvunjize inganu nukhulera mushiachi shianje."31Na Yesu yamanya na vavoolera lukanu lundi:"Vwami vu mwikulu vuli khuli lukuutsa luti muno khuli lwilisavakhwa, lwa mundu yavukula namitsa mumulimi kwekwe. 32nalwo nu lutiititi muno khuvira vukuutsa vundi vwosi, navutswa nulwakhameela nulukali muno khuvira virakwa vindi viosi.Lukwitsa musaala ma manyonyikitsa khumbakha vitsu viavo mu tsisia tsiakwo.33Yesu yamanya na vavoolera lukanu lundi."Vwami vu mwigulu vuli khuli mamela ku mundu mukhali yavukula nazukanyinya mu vijero vivaga vyuvusi ni kalomba shinokho shiosi khuvimba."34Yesu yavamolomera makhuva yaka kosi khu mikanda cha vandu na rumikhila tsinganu; na shivulaho shayavavolela vuchila khurumikhila tsinganu. 35Yesu yakhola yako kosi khurwekhitsa ku muporofeti yalii niyavoola;"Ndakhunula munwa kwanje mbamolomele mutsinganu.Ndavilwatsila makhuva kaviswa khurula lilombwa lilirova, khurula mu musinji kwi lilova."36Yesu yamanya alekhane ni shituma sha vandu, niyinjira muinsu;Veechitswi veve viitsa khuye ni vamureva khuvulile ku lukanu lwa "mavanze mumulimi " lweechitsanga. 37Yamanya na vavoolela :Woyo wamitsa vukuutsa vulahi ni mwana wa Adamu. 38Mulimi navo vandu vu mushivala; vukuutsa vulahi, navovandu vu mu vwami; mavaanze, navo vandu vu mutamanu woyo; 39khandi mutsiku wamitsa mavaanze,neye Ibilisi; lichesa, nalio shiheeli shi lilova; khandi vachesi, navo tsingelosi.40Khuli mavaanze kavunjelitswangwa nu khusambwa mu mulilo, ni ndio khandi kaliitsa khukholekha matukhu ki shiheeli. 41Mwaana wa Adamu aliitsa kuruma tsingelosi tsitsie khuvunjitsa khurula mu vwami vuli mundu wosi uchila vandu nivakhola vwoni, 42ma vitsa vavasuve mu muliro mwitsa muve nu khulumanya miino. 43Nalwo lwa valunji viitsa vaakhe vulavu khuli liuva mu vwami vwa Tata wavo.Woyo uli na maroyi na a hulire.44Vwami vu mwikulu vuli khuli livikhilo liitsahabu liaviswa mumulimi, liu mundu mulala yajilola yajivisa khandi mumulimi zana,Nali nu vuyanzi yatsia khukulanyinyavyosi vyayali navyo atukhe khukula mulimi tsana. 45Vwami vu mwikulu vuli khuli mushilanyinyi khulomba vukhala,akhavanga machina malahi kuvukuli vululu.(ilulu) 46Lwa yanyolakhu shisia shia machina zana kuvukuli kenako..47khandi vwami vu mwikulu vuli khuli ineti ya valuvi vasuva mu inyanza khuluva tsisutsi tsinganu tsinyikhi. 48Lwa yali niyitsule tsisutsi valuvi vajikhwesa khulujinga vikhala nu khudola tsisutsi tsindahi nu khutsivikha muvicho vilahi, navutswa tsisutsi tsinadamanu vatsisuva.49Ni ndio kiza kave inyinga mu matukhu ki shiheeli, Tsingelosi vitsa vakavulanyinye vandu vatamanu khurula mu valunji. 50Viitsa vavasuve vandu vali vatamanu mumulilo mwitsa muve ni khwikhula nu khulumanyinya miino.51Yesu yamanya na reva, "mumanyi yako koosi kamuvoolere? Navo vamuvoolera "Nyee". 52Yamanya na vavoolera," vuli mwechitsi wosi wamalako wechitsa makhuva khulondekhana khu vwami vu mwikulu anyala khusasanyinywa khu mwene insu urulitsanga mulivikhilo lie vindu viyia ni vikhulu." 53Yesu lwayali ya khamala khweechiza tsinganu yitsi, yahama na rula ho.54Lwa yatukha mu litaala li ingo wavo, yeechitsa vandu mumasinagoki na vandu vamuhulila vali nilichenya nukhureeva "Mundu wuyu anyoli hena vusitsa yuvu ni tsingulu tsiu khukhola vilolekhitso yivi? 55Uyu shali mwikhula wu mufundi wi vindu vitsimbahu?Nyina wewe shiali ulangwa Maria, na vamwavo veve Yakobo, Yosefu, Simoni na Yuda? 56Na vambotso veve vosi shivali hanu halala na khutse? Mundu wuyu yanyola hena vindu yivi viosi?57Vamanya vavihirizwe naye ni vamwambakhana.Navutswa Yesu yavavoolera,"muporofeti shiahelwa luyali iwavo, nikhali muvivala vilwayi". 58Yesu shimanya akhole vilolekhitso vinyikhi iwavo tawe, shichila vandu venavo vambakhana khumusuuvila.
141Mumatukhu kenako , mwami Herode yamihanga lusomo lwa Galilaya, yahulila lukhumu khulondekhana khu Yesu. 2Navoolera varukwa veve, "Wuyu ni Yohana Mubatisi; yayisimukukha khurula mbakhutsu.Khulwayako tsingulu yitsi tsili khumiyinzi muye."3Herode yali yamukumila Yohana, khumuvoha,nu khumuvikha muvuhambe shichila Herodia, mukhali waliinji wa amwavowe Philipo. 4Shichila Yohana yali yamukaya nu khumuvoolera, "Maloko kambakhana yiwe khuhira mukhali wa amwavowo." 5Shavulila shiti Herode amwire, navutswa yaria vandu, shichila vandu vali vamusuvila khuli muporofeti.6Na litukhu lyukhwizukhitsa nu khwikhonyera livulwa lia Herode liadukha, mukhana wa Herodia yasieva vulahi hakari hishiduma nu khuyanzitsa Herode. 7Mulimanyinya uyanzitswe, yarevula indagano yu khwisuha khu mukhana wuyu, ndi shyosi shareva alamuha.8Namali khutsuvwa na mamawe,,mukhana yareva, "Umbe yaha , khuyibesheni yiyi, murwi kwa Yohana mubatisi lweneyulu." 9Mwami yikosa naverera khu lireva yili, navutswa shichira lisuha lye makhandi shichira yavo vosi valiho mulilia yelo naye, yamanya arumane vamukholere khuli yareva.10Yarumana Yohana asinzwe wayali mucheela. 11Nivalera murwi kwekwe khu ibesheni nu khuhana khu mukhana, na mukhana na vukula nu khuhilila mamawe. 12Na vechitswi va Yohana viza nivavukula muvili kwe, nivazia khumura.Nivakhamala yaka vazia nivamuvoolera Yesu kali kakholekhe.13Na lwa Yesu yahulila yaka,yanina liaro natsia mushangalangwe.Lwu mukanda kwahulila luveka lwayatsia, vamulonda khuvilenje nivarula mumatala. 14Na Yesu yitsa imbeli wavo nu khulola mukanda mukali muno.Yavavererera nu khuhonyinya valwale vavo.15Lwa halukolova hatukha, veechitswi veve vitsa khuye nivavoola, "Hanu ni mushangalangwe,na tsisaa tsitsile muno.Lakhula mukanda kutsi,khuvatukhe khutsia mutsisomo tsiavo khwikhavila shyukhulia."16Navutswa Yesu yavavoolera , "Havulaho shivune shyukhuvalakhula vatsi ihale.Vahii shavanyala khulia." 17Navo vamuvoolera, "Khuli vutswa ni mikati chiranu ni tsisutsi tsivili zionyene." 18Yesu yavavoolera, "Ndereli ."19Yesu voolera mukanda vikhale hasi khuvulimo vwi shikuri.navukula mikati chali chiranu nende tsisutsi tsivili.Naheenzi mwikulu, yakasitsa nu khutong'olanyinya mikati nu khukavulila veechitswive, navo vanza khuhana khu mukanda. 20Vandu voosi valia na nivikura.Na nivavunjitsa matonye karikala ki mikati chatong'olanywa--viluvi likhomi na vivili ni vitsule. 21Na vandu valia vali vadukha tsielefu tsiranu tsia vasatsa, nu khukhavalitse vandu vakhali na vaana.22Na vwangu , Yesu yavaruma veechitswi ve vinjire muliaro nu khutsia imbeliwe khulujereha lwi inyanza, naye narikala nashiruma mikanda khuhuya. 23lwayali niyakhamala khulakhula mikanda jitsile, yanina khushikulu ye mwene khusala.Khulukolova lwakhutukha, yaliyo wonyene. 24Na liaro liali litsile ihale munyanza khurula khulujinga, na nilinuywa vutinyu imbuuza khandi ni vikuvuli vinyanza, shichila imbuuza yi shihunguzu yali nivalumba khukalukha inyuma..25Mutsisa tyukhulinda tsikhola khanne muvudukhu, Yesu yavalolkhera navitsiranga, khandi najendanga khumazi ki inyanza. 26Lwa veechitswive vamulola najenda khu inyanza, vasumbukha nu khuvoola, "ni shinanyenzo", nivalila nuvuri. 27navutswa Yesu yamoloma khuvo navoola, "Mukhikosa mba! Niinze! mukharii mba."28Na Petero yamuvoolera, "Mwami niva niwe, nanga nditse khuive ninjenda khumazi." 29Yesu yamulanga, "Hamba." Khulwako Petero yikha muriaro najenda khu mazi natsia khu Yesu. 30Navutswa, Petero lwayalola imbuza inditoho , yamanya naria.Na lwayanza khusikhira manyanza.yalira nukhuvoola,"Mwami mbonyinya!.31
32Lwa Yesu na Petero vatsia khwinjira muliaro, imbuutsa yasinjira khuhuza. 33Na veechitswi vali muliaro vamusikamira Yesu nu khuvola "Kakilikali uli mwaana wa Nyasaye."34Lwavali ni vakhambukha vadukha khushivala sha Gennesareti. 35Vandu vahawenaho lwavamulavilitsa Yesu, vahana mang'ana khutsia hoosi yiweneyo, nukhumulerera woosi yalihu mulwale. 36Vamusaya vadukhe khukumirahutsa khu lijemo liikanza ye , na khuvosi watiirakhu yanyola khuhona.
151Valala khuvafarisayo na vang'odi khurula Yerusalemu viitsa khu Yesu nivavoola, 2Shichila shina veechitswi vovo vononyinya malako ka vakhulundu? Shivisaavanga makhono kavo lwa valiitsa mikati tawe. 3Yarevula navavoolera, na shichira shina munye mwononyinyanga malako ka Nyasaye ni miima chenyu?4Nyasaye yavoola, "Mwitusominye tata na mama wowo, na woyo unyekanga tata anaho mama wewe alakhutsa likhutsa. 5Navutswa munye muvoola, ulivoolera tatawe anaho mamawe, shyosi shitukhananga khukhonywa na inze ni shihanwa khu Nyasaye; 6woyo shadukhane khuhana luyali khu tata wewe.khulwi injila khuli yiyi umalikhulomba ling'ana lia Nyasaye khuvula shivune, shichila miima chenyu.7Munye vakaadi, lilava khuli Isaya yaporofeta khumunye, na voola. 8Vandu yava vanzitsominyanga ni minwa chavo, navutswa mioyo chavo jili ihale na inze. 9Navo vasikamilanga shikhaya, niveechitsa meechitso kavandu."10Yamanya nalanga shiduma shisunde khuye, navavoolera hulikhitsi, mumanye- 11Shishili shinjiranga mumunwa nashyo shononyanga mundu, navutswa ni yeshyo shirulanga mumunwa, nashyo shimwononyinyanga.12Veechitswi veve vamwitsila, navavoolela, "umanyikhu vafarisayo vadunya lwa vahulila likhuva yili? 13Yesu yerevula navavoolela,Shirakwa shiosi, shyavulakhurakwa na tata wanje wu mwikuulu , shilikhwa. 14Valekhi yavo ni vimilili vavekhu.Muvekhu niva alamwimilila muvekhu woshionyo , voosi valakwa muvwina."15Naye Petro yarevula na voolela Yesu, "Khwivalile ku luganu yulu luvoola." 16Yesu yavavolela, Khali munye khandi muvula vucheri vwilimanya? 17Shyumumanya shyosi shinjiranga mumunwa, shivirilanga munda ma shisuvwa muvulimo anoho muvwina?18Navutswa virulanga mumunwa virulanga mumwoyo; navyo vilombanga mundu khuva nuvudamanu. 19Mumwoyo virulamu , livoola lidamanu, vwiri, vuheyi, vwivi, khuhana livola lyuvuvehi, na manyego; 20Yako nako kalombanga mundu khuva nuvudamanu; navutswa khulia vujira khwisaava makhono shukhulombakhu mundu khuva nuvutamanu taawe.21Yesu yarula yaho, natsya luvga lwa mataala ka Tiro na Sidoni. 22Heenza mukhali mukanani yarulanga muluvega lweneyolo yarulila na hanzukha nu khuvoola"Umbele tsimbavasi mwana wa Daudi! mwaana wanje mukhana anyakhizwa vutamanu ni litimoni." 23Yesu shiyarevula shindu shyosi.Veechitswi veve viitsa khuye khumusaya nukhuvoola, mulekhe azii, shichila akhulombelanga liyoko.24Yesu yarevula, shindarumwa khumundu woosi mba, navutswa khumakondi kakora, ki inzu ya Israeli." 25Naye yiitsa na musikamira, na voola, mwami, khonya. 26Yarevula namuvoolera, shiuvuli vulahi khuvukula [ mukati ] kwa vaana nukhusuvila vaana visimbwa.27Naye yamanya navoola, kali ndio mwami, navutswa, khali tsisiimbwa shitsilitsanga khu matonye kakwitsanga hasi hii imesa ya vami vavo. 28Na Yesu yamurevulila,, o mukhali yiwe lisuvila liolio ni likali kave khuyive khuli lyenya lyolyo.Khurula inyinga yeyo mukhana wewe yahona.29Yesu ya rula yaho natsia himbi ni inyanza ya Galilaya, natsya khushikulu, ni yikhala hasi. 30Vandu vanyikhi viitsa khuye vamulerela valema,vavekhu,tsitimbiti, na vandi vanyikhi. Vavavikha hasi hii vilenje vyevye atukhe khuvahonyinya; 31Shituma shali nilijenya khuvaloola tsitimbiti ni vamolomanga, valema nivajendanga, vavekhu ni valolanga, ni vitsominya Nyasaye wa Israeli.32Yesu yalanga veechitswi veve na vavoolela, ndi ni livelela khu shiduma yishi,shichira vavere ni inze matukhu kavaaka, na vavula shyukhulia na shindavaruma vatsii ni inzala, shichila vanyaal khushindira khu injila. 33Veechitswi veve vamuvoolela, nakhunyole hena mikati mushangalangwe munu, khudukhe khuliikhitsa nu khwikuritsa mukanda mukali khuli yuku? 34Yesu yavareva, muli ni mikati changa?Vamuvoolera "chiranu na chivili nu rusutsi rutitiiti" 35NaYesu yavavoolela mukanda, yikhali hasi khuvunyasi.36Yavukula mikati chali chiranu na chivili ni tsisutsi, ni yakhamala khusanditsa mwisaala, natong'olanyinya na vaha veechitswi veve. Na veechitswi veve nivagavulila mukanda. 37Vandu voosi valia ni vikura.Ni vavunjiza matonye karikala ni kiizula viluvi viranu na vivili. 38Voosi valia vali vandu tsielefu tsinne, nukhukhavalitse vakhali na vaana. 39Na Yesu yamanya arume mukanda khutsya ingo, naye na nina mu liaro natsya muluveka lwa Magadani.
161Vafarisayo na vasadukaoyo vamwitsila khumujeritsa, vamureva avamanyinye vilolekhitso virulanga mwikulu. 2Yarevula, na vavoolera, lwayitukha halukolova mumanya muvoola, mulenjero kulavakhu mulahi lelo, shichila likulu ni limuchi.3Na mumavwevwe, muvoola,lelo khulava ni imbudza; shichira likulu ni limuchi khandi liikhaanga.Munye vatamanu , mwamanya lina likulu lifwana; navutswa shiumumanya vilolekhitso vitsinyinga. 4Munye likhula litamanu nu lyuvuheyi mukhava shilolekhitso,nikhali shivula shindi shamuhelwa, navutswa shiliho ni shilolekhitso shyu muporofeti Jona yamulekhera ma natsya.Na Yesu yalekhana navo natsya handi.5Lwa vechitswi vadukha lujerekha lundi, vali vivilire khuvugula mikati. 6Yesu navachelihitsa, "Muhenze mwilinde khu mamera ka vafarisayo na vasadukayo." 7Vechitswi varevana vene khu vene nivakanagana nu khuvoola, Ni shichira khuvuli khuvukula mikati. 8Na Yesu yamanya inganagani yavo, yavavolera," O munye virisuvira liti, shichira shina muganaganga khuvene nukhuvola ni shichira khuvuli khuvukula mikati?"9Mushili khumanya? khali shiumwtsulitsanga mikati chali jiranu na jiviri chalilwa ni tsielefu tsiranu, khandi viruvi vianga mwavunjitsa.? 10anoho mikati chali saba chalilwa na vandu tsielefu tsinne, na ni viruvi vianga vya matonye vya rikala numuvukula?11Kali ndina shumumanya shimolome khumunye shichira mikati? Muhenze nu khwilina khu mamera kavafarisayo na kavasadukayo". 12Na vamanya ni vamanya ndi shiyavoola khu mamera kumukati, navutswa vihenze nu khwilinda khurula khu mechitso ka vafarisayo na vasadukayo.13Na lwa Yesu yatsya muluega lwa Kaisarea-Filipi, yareva vechitswi ve navola," vandu vavola mwana wa Adamu ni wina?" 14Navo vavola, "vandu valala vavola uli Yohana mubatisi; na vandi vavola uli Elijah, vandi Yeremia, anoho mulala khu vaporofeti." 15Naye yavavoolera, "Navutswa na munye muvoola inze ndi wina?" 16Simoni Petero narevula nu khuvoola, "Yiwe uli Kristo mwana wa Nyasaye Umenyanga."17Yesu yarevula na muvolera, "Ukasitswe yiwe Simoni Bar-Yona; shichira muvili na masai shivikhuvulile yaka, navutswa Tata wanje Uli mwikulu. 18Inze khuvoolera, yiwe ni Petero, na khwiwe ndumbakha likanisa lyanje; khali miliango chishihatisi shijilanyala khulikura.19Ndakhuha tsifungu tsyu vukhumi vu mwikulu,shyosi sha uvoha hasi hanu shilavokhwa mwikulu, na shyosi shuvoholola hasi hanu , shilavohololwa mwikulu." 20Yesu yavakaya vavule khuvolera mundu wosi ndina yali Yesu Kristo.21Khurula inyinga yeyo Yesu yilolekhitsa khu vechitswi veve, khuli kamudukhila khutsya Yerusalemu , ma anyakhitswe muvindu vinyikhi, vya vasakhulu na vasalisi na vang'odi;adukhe khwirwa,ma yisimukukhe lidukhu lya khavaka. 22Petero yamuvukula haluvega, naranga khumukondekhera nu khumuvolera, "shikadukhana mwami yako shikalakhunyola.!" 23Navutswa Yesu yakalukhana namuvolera Petero, "Tysa inyuma wanje yiwe Shetani! ukhava shisundi khwinze, shichira kauvoolanga shikali ka Nyasaye, navutswa kavandu."24Inyinga yeyo Yesu yavavoolera vechitswi ve ,mundu wosi wenya khunonda, yikaye mwene, ma yitiukhe musalaba kwe mwene nu khunonda. 25Woyo wilinda liiva lye alalikoritsa, na woyo ukoritsa liiva lye shichira yinze, alalinyola. 26Kalamukhonya shi mundu khunyola miandu chi shivala shiosi ma akoritse liivamoyo lye? na mundu anyala khuhana shina havukono hi liiva lyelye?27Shichira mwana wu mundu aliitsa nuvukhumi vwa Tata wewe halala nitsingelosi tsietsie, nalw lwalirunga vuli mundu khulondekhana khu vikholwa vye. 28Kakilikali muvoolera munye, khuli na vandu vasinjire valala namunye hanu. vakhalole likhutsa , khudukha lwavalilola mwana wa Adamu niyitsanga muvwami vwevwe.
171
2Na likondo lia Yesu Liakalukhanyinywa imbeli wavo, mmoni mwa Yesu mwakha khuli liuva, na tsinguvu tsietsie tsiang'ang'a khuli vulavu.3Na henza, valola Musa na Elija nivamolomanga na Yesu. 4Na Petero yarevula na volela Yesu, "Mwami nuvulahi khutse khuva hanu:Nuyanza ulekhe khumbakhe matiri kavaka; lirala liolio,lindi lia Musa na lindi lia Elija."5Lwa Petero yali nashimolomanga, henza lilesi lilavu liavakhunikha voosi:na mwoyo kwahulirikha khurula mwilesi mwenomo nu kuvoola, "Uyu ni mwana wanje wandayanza, nanyanzitswa naye; mumuhulikhitse". 6Na vegitswi veve vahulira mwoyo kwenoko.vakwa hasi mahunama, ni vatechera muno. 7Navutswa Yesunyitsa navatiirakhu, navavolera, "sinjirri mukhava nu vuri tawe." 8Na lwavahenza ikulu shivalolakhu mundu wundi woosi mba, Yesu naye yali narikale navo wonyene.9Lwa vali nivikhanga khurula khu shikulu, Yesu yavakaya, navavoolera, mukhavolerikhu mundu woosi kamuloli tawe,khutukha lwa mwana wu mundu yitsa yisimukukhe khurula mulikhutsa. 10Na vegitswi veve va mureva,shijira shina vang'odi vavoola khutukha Elija yitse khuranga mbalio?"11Na Yesu yavaavolera, ni kagilikali Elija aliitsa wukhuraanga, ma khandi akalukhitse vindu viosi khuli viali. 12Navutswa muvolera ndi, Elija yayitsa khale, navo shivamumanya tawe, navutsa va mukholela koosi kavenyanga.Khandi ni ndio vitsa khusalilitsa mwana wu mundu mu makhono kavo. 13Nalwo lwa vegitswi veve vamanya ndi Yesu yavavolra makhuva khulondekhana khu Yohana mubatisi.14Na vatsia nivatukha hi shituma shiali. mundu mulala yitsa khu Yessu, namusikamila imbeli wewe, na voola, 15"Mwami vererera mwikhula wanje shichira ashindanga indulume nu khunyakhana muno: akwizanga mumuliro vuli inyinga na lundi akwa mumatsi. 16Inze muleri khu vegitswi vovo,navutsa shivanyalitse khumuhonyinya.19Na vegitswi va Yessu vitsa khuye haluveka, ni vamureva, shichira shina khutse khuramilwa khukhunga litimoni lienelo? 20Yesu yavavoolera, shichira lisuuvira lienyu lititi:Navutsa muvoolera kagilikali numuva ni lisuvira khuli liu lukutsa lwi lisavakhwa mulavoolera shikulu yishi, rula yaha wisunde yeyo, nashio shilisunda;Na shivulakhuho shivula khunyalikha khumunye. 21Navutsa litimoni khuli yili shilirula vuchira lisaala nu khuhonga khulia.22Na lwavali nivamenyi galilaya, Yesu yavoolera vegitswi veve"mwana wu mundu alitsa khutsamwa khu vandu. 23Navalitsa khumwira na khulidukhu lia khavaka alisimukukha navo vanyoola liverera likali muno.24Lwa vatukha mulitala lia Capernaumu,vasololi vu vushuru vatsia khu Petero, ni vamureva, mwami wenyu arungakhu vushuru? 25Petero yarevula, arunganga.Lwa petro, yinjira munzu,Yesu yali wukhuranga khumoloma, namureva , ukanakana shina, Simoni? Vami vu mulirova yumu varungitsa vushuru khurula khu vanga wina? Nu khurula khuvana vavo anoho vacheni?26Petero yamuvolera, khurula khu vacheni.Yesu naye yamuvoolera nikali nindio khu vaana ni vavoholole. 27Shichira shikhwenyi khuvituhitsa mioyo mba, mutsi mmunyanza mureke ingaka, isutsi irulamu yu khuranga mwigule mumunwa, mulanyolamu tsisendi.Muvukule murunge vushuru vwanje nu vushuru vwenyu.
181Inyiinga yeneyo vechitswi vitsa khu Yesu nivamureva," ni wina mukali mu vwami vu mwigulu?" 2Na Yesu yalanga mwana mutiti, namusinjiritsa hakari havo, 3Navoola, muvoolera, kakilikali, mukhakalukhana muve khuli vaana vatiti, munye shumulinjira mu vwami vu mwikulu .4Khu lwayako mundu woosi wichehitsanga khuli mwana mutiti wuyu , naye ali mukali muno mu vwami vu mwikulu. 5Na khandi mundu woosi winjiritsa mulala khuyava vana vatiti mu lira lianje, alava niyinjiritsa inze. 6Navutsa mundu yituhitsa khu mulala khuyava vasuuvira muinze, vwakhavere vulahi lichina lisungwe mwing'ori mwemwe ma asuvwe mmululiva lwi inyanza.7Nuvutinyu mushivala shichira vindu vichira vandu nivi tuhizwa , nu khukhola vwoni! Vindu yivi vilitsa: Navutsa vulava vutinyu khu mundu wa macheritso kenako kizirakhu! 8Khu lwayako, mukhono kwokwo, anoho shirenje shioshio nishikhuhira mmbwoni, ureme nu khuvirulitsa khwiiwe.Shichira nivulahi iwe khwinjira muvulamu nu wafwokoya anoho nu walema khuvira khuva ni makhono kaviri ni vilenje viviri, mausuvwe mu muliro kwi mihika ni mihika.9Niva imoni yoyo nay ichiranga ukhole vwoni,chihe usuve ihale niwe mwene, nuvulahi khinjira muvulamu ni imoni indala, khuvira khuva ni tsimoni tsiviri, ma usuvwe mu shihatisi shu muliro.10Muhenzelitse, muvule khuchaya mulala khu vatiti yava, shichira muvolera kakilikali, tsingelosi tsiavo mwikulu tsihenza inyanga yoosi mmoni mwa tata wanje ali mwigulu. 11Shichira mwana wu mundu yitsa khuhonyinya vandu vakora.12Mukanakana ndina? mundu niyavaya makondi imia iindala na lilala khuko likore, shalekhanga makondi makhomi tisa na tisa, ma atsia mmbikulu, khukhava likondi lilala likori? 13Na lwalinyoolanga,muvooleranga kakilikali, avetsaanga nuvuyanzi mbiririra khulikondi lienelo, khuvira makondi kandi makhomi tisa na tisa kavuli khukora. 14Khali ni ndio, shililikhu lienya lia Tata wenyu ali mwikulu, ndi mulala khu vatiti yava atukhe khutiva.15Amwavo wowo na khukosera, tsia umuvolere, numuli vutswa naye vaviri, na khuhulire ulava nu mukhonyi khurula mmbwoni. 16Navutsa navula khukhuhulikhitsa, vukula mundu wundi mulala anoho, vaviri niwe mwene, khu khuvira khu minwa cha valolikhitsi vaviri anoho vavaka khuvuli likhuva litinye.17Nava umuchaya nu khuvula khuvakhulikhitsa, muvoolere vi likanisa, nachayi khuvahulikhitsa, vilikanisa, ave khumunye khuli mundu wi shivala khandi khuli musololi wu vushuru.18Muvooleranga kakilikali, shiosi shamuvoha mulilova, shiravohwa mwigulu, khandi shiosi shia muvoholola mwirova shiravohololwa mwikulu. 19Khandi muvoolera ndi, nikava vandu vaviri valahulikhitsana mulirova khu shindu shiosi shia vareva, Tata wavo ali mwigulu alavakholera. 20Shichira havundu hosi havandu vakaniire vaviri anoho vavaka mulira lianje, inze ndava hakari havo.21Peteroyatsia khu Yesu namureeva, mwami, kenyekha mmberere amwavo wanje mulisuuvira nakholere vutamanu; muverere hali saba? 22Yesu yamuvoolera, khuvoolera yiwe, hali saba tawe.Navutsa khutukha makhomi saba hali saba,23Khu vwami vu mwigulu vusasanyinywa nu mwami mulala, wenya khurunilitsa livikhiro lielie na varumikhiri veve. 24Lwa yaranga lirunilitsa mundu mulala yalerwa khuye naye yali nilikoovi lielie tsitalanta tsielefu likhomi. 25Navutsa shichira shiyali nuvunyali khurunga mwami wewe yahana malako ndi akulitswe yemwene halala nu mukhali wewe na vaana ni vindu vyosi viayali navyo, varunge likovi lienelo.26Murumikhili woyo yakwa imbeli wu mwami wewe, namwikanira, namuvoolera, mwami wanje ikhutsire niinze, ndakhurunga likovi liolio liosi. 27Mwami wu murumikhiri uyu ;,yamuvera tsimbavasi namuvoholola, namulekhera likoovi lielie liosi.28Murumikhiri mwene mulala woyo yarula natsia ilwanyi, na yanyola mulala khuvarumikhi vashienye,naye yali ni likov lielie tsidinari imia indala: yamukumira, namumika mwing'ori, namuvolera, ndunga likovi lianje liosi. 29Muhinziri wavahinzilanga naye yakwa hasi muvilenje vievie, namusaya, namuvoolera, ikhutsire niinze ndakhurunga likovi liolio liosi.30Navutsa yambakhana khumuhulilitsa, namuvukula namuhira muchera, khutukha lwarunga likovi lienero liosi. 31Lwa vahinziri veshienye valola kayali nakholi, vali ni shiverera, na nivatsia khwivalila muruchi wavo kosi kali nikikholekhe.32Na muruchi wewe yamanya na langa murumikhiri uyu, namuvoolera, "O yiwe murukwa mutamanu, inze khuvlekhere likovi lianje liosi, shichira umbolere khole ndio: 33Niwe khandi shiuvere uverere murumikhi woshionyo, khuli inze khuvererere?34Muruchi wewe yali nu vurima, namuhira murumikhiri wenoyo muchera khusalilitswa khutukha lwa runga likoovi liosi. 35Ni ndio khandi Tata wanje wu mwigulu yitsa amukholere, nikava munye, khurula mu mioyo chenyu shimulavera vamwavo venyu mulisuuvira tsimbavasi.
191Na lwa Yesu yali yakhamala mang'ana yaga, yarula Galilaya,nu khutsia mushivala sha Ivuyuda, injerekha wu mujera kwa Yorodani. 2Mukanda mukali kwa mulonda naye yavahonyinya iweneyo.3Vafarisayo vamwitsira khumujeriza,nu khumureva, "Ni khumalako mundu khumukhunga mukhaliwe khu lwishivune shosi?" 4Yesu yavrevulira, navavoolera "shu mwasoma ha kavoola, woyo wavalomba khurula mwiranga yavalomba musadza nu mukhali?5Woyo wavalomba yavoola khandi, "Shichira yaga, musadza alalekha Tata wewe na mama wewe, nu khuhambana nu mukhaliwe, na vavili yavo, valakholekha muvili mulala. 6Khulwayako vanyasaye avikhi halala, akhavaho mundu wu khuvavukhanyinya."7Navo vamureva, "Shichira shina Musa yavikha lilako mukhali aherwe ibalwa yu khumwavukhanyinya alero akhunganyinywe." 8Na yavavoolera, "Kali khurulana khu vutinyu vu mioyo chenyu, Musa yaviyamira khukhunga vakhali venyu, navutswa khurula muliranga shikali ndio mba. 9Inze muvoolera, wosi ukhunga mukhali we, ni kakhali shichira vuheyi, nu khuhira wundi, akhola vuheyi.Na woyo umulera umali khulekhwa akhola vuheyi."10Vechitswi vamanya vavoolere Yesu, " Niva keneyako nako kaliho hakari hu musaza nu mukhaliwe, nuvulahi khuvula khuhira." 11Na Yesu yavavoolera, Shivali vosi vanyala khwiyama mang'ana yaga, ni kakhali khuyavo vaherwa na Nyasaye. 12Valiho viziri viivulwa khurila munda mwa vanyina, na valiho viziri vilomba vene khuva viziri shichira vwami vu mwikulu.Woyo wukhuchimira amechitso yaga akachimire."13Na vamulerela avana vatiti avavikhire mikhono nu khuvasalira, navutswa vechitswi vavakondekhera. 14Nikhali Yesu yavakaya, "Lekhi vana vatiti vitse khuyinze, mukhavakayi tawe.Shichira vwami vu mwikulu vuli khu vana khuli yava." 15Yesu yavavikha mikhono khu vana, ma na rulaho nu khutsia.16Mundu mulala yitsa khu Yesu namureva, "mwechitsi mulahi, shina shilahi shanyala khukhola ndukhe khunyola livamwoyo likhahera mba?" 17Na Yesu yamurevulila, shichira shina unanga mulahi?Shaliho mulahi navutswa mulala , naye ni Nyasaye:Nu wenya khwinjira mu vwami linda malako."18Musaza woyo namureva, :malako shina? Yesu yamuvoolera, "Ukhira ta, Ukhaheya ta, ukhiva ta, ukhahana lihenzeliza lyu vuvehi, 19Uhe tata wowo na nyina wowo luyali: umuyanze murende wowo khuli wiyanza."20Musaza muvukha woyo yamuvolera, "Yaga kosi ndakavikha khurula muvwana vwanje. shina shindi?' 21Yesu yamurevulila, "Nu wenyi khuva mulunji, tsia ukulitse vyu ulinavyo na uhane khu vadakha, ulava ni livikhiro mwikulu : awize unonde." 22Na vutswa,lwa muvukha woyo yahulira livoola yero, yamanya averere munonono:shichira yali ni miandu toto23Yesu yavavoolera vechitswi veve, "Ka toto mbavoolera, nu vutinyu muhinda khwinjira mu vwamihi vu mwikulu. 24Khandi mbavoolera,irhakhave vudorho khu ingamia khwinjira mulina li isindani khuvirha mundu muhinda khwinjira mu vwamihi vwa Nyasaye."25Lwa vechitswi vahulila yaga, vali ni lijenya, ni vavoola ,Wina unyala khuhona?' 26Yesu yavahenza nu khuvavoolera, "khu vandu ni madinyu, navutswa khu Nyasaye vindu vyosi vinyalikhanga." 27Petero yamureva ndi: Henza kwalekha vyosi khukhulonda.Shina sha khunyola?"28Yesu yavarhevulila,"Kakilikali mbavoolera, munyinga imbya lwa mwana Adamu nayikhale khushisako shye shyu luyali,munye vamwanonda khandi mulikhale khuvisoko likhomi na vivilli, nu khukhalajila tsihiri likhomi na tsivili zia visiraeli.29Na shamulala walekha tsitsu , vamwavo, vambotswa, Tata , Nyina vana anoho mulimi shichira liira lianje, valakhanyole hali imia nu mukavwa kwi livamoyo likhahela mba. 30Navutswa vanyikhi vali vukhuranga, valakhave vukhumalikhitsa, na vukhumala valakhave valakhave vukhuranga.
201
2Lwayamala khulagana na vahinziri mirungu cha vuli lidukhu, yavaruma mu mulimi kwekwe kwi mizabibu .3Narula khundi khu isaa ikhola tsivaga, na lola vandi vasinjire vuchira miyinzi mu shiru. 4Khandi yavavoolera, mutsi munye, mumulimi kwi mizabibu, na khu vyosi shili shilahi ndamuha, na nivatsia khukasi.5Khandi khudukha isaa ya tsiranu na indala, khandi isaa ya tsiranu na tsine nahandika vahinziri vandi khutsia mumulimi. 6Khandi khu isaa ikhola likhomi ni indala, nanyola vandi vasinjire vujira miyinzi, na navareva, shichira shina musinjire yaha lidukhu liosi vuchira khuyinzira? 7Navo vamuvoolera,"shichira shaliho nu mundu ulagana nakhutse," Naye yavavoleraa, samuli mumulimi kwi mizabibu na shiosi shili shilahi munye mulanyola.8Lwa halokolova lwadukha, mwami wi misabibu yavoolera mulindi, langa vahinziri, na uvahe mirungu, khurulawukhumala khudukha khu wukhuranga. 9Na lwa vitsa vasamulitswa khu isaa ikhola likhomi ni indala vanyola vuli mundu murungu kwi idenari. 10Lwa vimbeli vitsa, vaganagana valanyola mirungu minyikhi, nauvutsa vanyola idenari shamulala.11Navkhamala khonyola mirungu chovo, vimonya khuli mwene mulimi yali navarunji. 12NI vavoola, "Vahinziri vasamule inyuma khulukolova vahinzire isa indala yonyene, navutsa uvalekhanyinye na khukhutse vukhuranga, vakhujinji vulidoho vumiynzi nu khusambilwa ni liuva mmbasu kwosi.13Navutsa yarevula na voolera mulalakhuvo, Mulina, shikhukholere vudamanu.shikhulagane mirungu chi idenari indala? 14Vugula shili shioshio, na utsii.Ndoli mbane mirungu shilala khuvahinziri vasamulize mulimala khuli lwa mbarunji.15Shivuli vulayi inze khole khuli nyanza khu vindu vyanje?Noho imoni yoyo ni ndamanu shichira vulayi vwanje? 16Khu vukhumala valava vukhuranga, na vukhuranga valava vukhumala.Shichira vanyishi valangilwa, navutswa vadi varovolwa.17Na Yesu yanina ni yanza khutsia Yerusalemu,Yahila vegitswi veve likhomi na vavili haluvega hi injira, na vavoolera, " 18Henzi , khutsitsanga Yerusalemu, na iweneyo mwana wu mundu alatsamwa khu vasalisi vagali nu khu vang'odi, navo valamukhalajira likhutsa, 19na valamuhana khu vitsihiri vamukholere shihenyehenye nu khumuhula mishaliti nu khumuvamba,na lidukhu lia khavaga alasimukukha."20Heneyaho mama wa vana va Zebedayo yitsa khu Yesu nali na vana veve nukhumusikamira ni yenya shindu khuye. 21Yesu yamureva wenya shina? Naye namuvoolera , Uhane khu vana vanje vaviri vikhale, mulala khu mukhono kwokwo mulunji na wundi khumukhono kwokwo mukhali mu vwami vwovwo.22Navutswa Yeus yarevula namuvoolera,Shumanyi shureva mba, munye munyala khung'wa khu shikombe shandenya khung'wera mu? khandi mulibatiswa lia mbatiswa mu, na vamuvolera,khutse khula nyala. 23Na yavavolera mulang'wa ligali shikombe shanje, na mubatiswe mulibatiswa lia mbatiswa mu,navutswa khwikhala khu mukhono mulunji kwanje, nu khumukhono mukhali kwanje, shuvuli vunyali vwanje khuhana, navutswa vulahanwa khuyava valomberwa na tata wanje. 24Na lwa vegitswi vali likhomi vahulira yaga, vavihiritswa na vamwavo vavili yava.25Navutswa Yesu yavalanga khuye, na vavoolera, munye mwamanyanvwamihi vyi tsihiri vavmihanganni tsingulu khumunye na vamanyinya vunyali khu munye., 26Navutswa shikali ndio khumunye, khu vosi wenya khuva mugali khumunye khutukha ave murumikhiri wenyu, 27Na khu vosi wenya khuva mwimilili wenyu khutukha ave murugwa wenyu. 28na khuli mwana wu mundu shiyitsa arumikhilwe,navutswa arumikhe, khandi ahane liva mwoyo lielie live lirungila lia vanyishi.29Lwa varula Yeriko, mukanda mugali kwa mulonda. 30Na, henza vavekhu vavili va satsa vali ni vikhale khunjira khulujinga, lwa vahulila Yesu aviranga himbi, ni vavoola, uve ni tsimbavasi khukhutse, O mwami, mwana wa Daudi. 31Na mukanda kwavakondekhela, shichira vashiling'ane,navutswa vanila ni vavoola uve nitsimbavasi khukhutse, o mwami, ive mwana wa Daudi.
211
2navavoolera, "tsii mulidala lili halujelekha na munye , na vwangu mulanyola isukhiri ivohelwe ni shimoli shayo:mulere khuinze. 3Na mundu na mureva munye, mumuvolere mwami avyenyanga, na alavaha mwize na zio."4Na yaka kaholekha kadukhe khurwekhizwa kavoolwa nu muporofeti, lwayavola," 5Volera vakhana va Sioni, henza mwamihi wowo yitsa khu ive muhoma yikhale khu isukhili nu khu shimoli shisukhili."6Na vegitswi vatsia, nivakhola khuli Yesu yavavalaga, 7Ni valera isukhili ni shimoli , nivavikhakhu tsinguvu tsiavo, ma niyikhalakhu. 8Na vanyikhi mumuganda mukali vala tsinguvu tsiavo khunjira:vandi ni varema tsisia khu misaala ni vaala khunjira.9Muganda kwimila imbeli wa Yesu na kundi kulondakhu ni vanila, ni vavola" Hosanna khu mwana wa Daudi:Ali nu vugasu uyu witsa khu lira liu mwami; Hosanna mwigulu." 10Lwa Yesu yadukha mu Yerusalemu, lidala lyosi liavukha, ni vareva, uyu ni wina? 11Muganda kwosi kwavola," Uyu ni Yesu muporofeti wa Nazareti ya Galilaya."12Yesu yinjira mulitempeli. Na va khunganyinya vosi valivakulitsanga nu khukula vindu mulitempeli, na khunaminya tsimesa tsia vashiranyinyi vi tsisenti, nakunamula visako vya vakulitsi vivduti. 13Na yavavolera," kang'odwa, Inzu yanje ilalangwa inzu yi lisaala, navutswa munye mujikholi khuva luhangaywanlwa vanuli." 14Na vavekhu na valema vitsa khuye mulitempeli navahonyinya.15Navutswa lwa vasalisi na vang'odi valola vindu vyukhuchenyinya vyayakhola, na vana ni vanilira mulitempeli, ni vavola, "Hosanna khu mwana wa Daudi", vamanya vavihililwa. 16Ni vamuvolera, shu hulira ka yava vavolanga? Na Yesu yavavolera, Yee, shimwasoma, muminua cha vana na vanunanga, ulalomba litsominya liagiligali? 17Na Yesu yavalekha natsi ilwanyi wi lidala, khutsia mwidala lia Bethani nagona yiweneyo.18Mugamba kwene lwayagalukha mulidal lia Yerusalemu, yali ni inzala. 19Lwa yalola musala ku mukhuyu haluvega lwi injila, yatsia khugwo, na shiyanyolakhu shindu, navutswa masambu mele, na kuvolera,mukhuyu makhuyu kakhama khuyive khurula nunudi ni mihiga chosi,nahonoho mukhuyu yoko kwaniala.20Lwa vegitswi vakuloli, vachenya, ni vavola, mukhuyu kuniali ndina vwangu. 21Yesu yarevula na vavolera ndi,kageligali muvolera munye numuva ni lisuuvira, na muvule khuhayahayitsa, shimulakhola vutsa yaka kakholekhe khu mukhuyu tawe, navutswa khandi mulavolera shikulu yishi, rula yaha u suvwe mu inyanza, na kalakholeha ndio. 22Na khu vindu vyosi vya mureva mulisala, ni musuvira, mulanyola.23Na lwayali niyitsanga mulitempeli vasalisi vagali na vakhulundu vavandu vtsa khuye naye niyegitsanaga, ni vavolani khu vunyali shina ive ukholeramu vindu yivi? na ni wina yakhuha vunyali yuvu? 24Na Yesu yarevula na vavolera, na inze ndavareva shndu shilala, ni mumbolera khandi yinze ndamuvolera ni khuvunyali shina vwakholeramu vindu yivi.25Libatisa lia yohana- liarula hena? Liarula mwigulu, anoho khu vandu?Navo vaganagana, ni vavola, ni khuvola, khurula mwigulu alakhuvolera shijira shina khwavula khu musuvira? 26Na nukhuvola khu vandu, khwaria mukanda, shijira vosi vavola Yohana nu maporofeti. 27Na varevula nivavola Yesu, shikhumanyi tawe.Nayavavolera khandi inze shindavavolera ni khu vunyali shina vwakholera vindu yivi.28Navutswa muganagana shina? Mundu mulala yali na vana vaviri vayayi, yitsa khuwukhuranga namuvolera utsii khuyinzir mumizabibu chanje nunundi. 29Navutswa muyayi wuyu yarevulila navola tsitsa mba:na lwinyuma yakalukhanyinya tsinganagani natsia na yinzira. 30Khandi yitsa khuwakhaviri namuvolera khandi ndio, narevula namuvolera, ndatsia mwami, navutswa shiyatsia mba.31Uli hena khu vaviri yavo yakhola vulalili vwa tat wewe? Vamuvolera, wukhuranga.Yesu yavavolera kageligali vavoleramunye, vasololi na vaheyi ,vilinjira muvwami vwa Nyasaye imberi wenyu. 32Shijira Yohana yitsa khu munye khu injira yu vulunji na shimwamusuuvira:navutswa vasololi na vaheyi vamusuuvira: na munye, lwa muloli, shimwiganira lwinyuma, mudukhe khu suvira muye.33Muhulile luganu lundi:khwaliho nu mundu mwene inzu, yaraka mizabibu,nachilombera lugaga.nayava vwina vukhukhamilamu, ni yumbakha shitalazi,na hana khu vahinziri ma natsia mu shivala shi ihale. 34Na lwa inyinga ya makhuyu yali ni dukhi, yaruma varugwa veve khu vahinziri, vavukule makhuyu keke khuvo.35Na vahinzili vavukula varugwa, nivavakhupa mulala, niviira wundi, na wundi ni vamulasa na majina. 36Khandi mwene mulimi yaruma varugwa vandi vanyikhi khuvira vukhuranga, ni vavakholera ndio khandi. 37Navutswa lwinyuma yaruma mwana wewe, navola valaria mwana wanje.38Navutswa lwa vahinziri valola mwana, vavolerana vene khu vene, uyu nu mlindi wi miandu hambi, khumwire ma khuvugule miandu cheche. 39Nivamugumira, ni vamurulitsa ilwanyi wi mizabibu, ni va mwira.40Lwa mwene mizabibu lwalidukha alakhola shina khu vahinziri? 41Vamuvolera, alononyinya vandu vatamanu yavo, na alahana mizabibu cheche khhu vahinziri vandi, vanyala khulera makhuyu khu inyinga yakwo.42Yesu yavavolera shimwasoma mumang'oda, lijina lia vumbakhi vambakhana, yili lia dukha murwi ku lwiga lwiyinzu, yaga karula khu mwami, kali kukhuchenyinya mutsimoni tsieru?43Khu lwayako muvolera munye, vwami vwa Nyasaye vularula khumunye, na vulahelwa khu shivala shaminya makhuyu kavwo. 44Na khu wosi ulikwa khulijina yili ala munikhaga: na khuvosi wa likwira,lilamusia akwi khuli lugushi.45Lwa vasalisi vagali na vafarisayo vahulira tsinganu tsietsie, vamanya avola khuvo. 46Lwa venya khumukumira, varia muganda, shijira muganda vamuvukula khuva muporofeti.
221Yesu yamoloma navo khandi mutsinganu, navoola: 2Vwami vu mwikulu vuli khulii mwami mulala, walomba shiserero shyu mwana wewe muyayi. 3Naruma vayinzili veve khuvalanga vacheni vali valangwa mushiserero, navutswa nivambakhana khwitsa.4Yaruma khandi vaynziri vandi khukalukhila khuvalanga vacheni vali valangwa ,"Henzi malii khudekha vyukhulia.Tsijirishi nitsing'ombe tsianje tsivere tsikhomeru tsisinzilwe khale, na vulishindu shili shirejekhe.Hambi mushiserero."5Navutswa shivakhulihitsa mba, nikhali vazia khumiyinzi chavo, mulala yazia mumulimi mwe, na wundi khu [viashara] vwuvukhala vwevwe. 6Navandi vakumila vayinziri vu mwami yavarumila khuvalanga , ni vavasalilitsa, nu khuvira. 7Mwami woyo yavukula vurhima nukhuruma vasikali veve khuzia khwira avalumindi yavo nu khusamba litaala lyavo.8Yamanya navoolera vayinziri veve, shiserero shitukhi, na yavo valangwa shivatukhananga tawe. 9Khulwayako tsii khutsinjira, mulange vandu vanyikhi khuli munyala, ma muvinjiritse mushiserero. 10Vayinziri vatsia khutsinjira, nukhuvunjiza vandu vosi vavanyola, vadamanu na valahi: khu shiserero shitsula vajeni.11Lwa mwami yitsa khulola vajeni, yalolamu musadza mulala yakhali ni tsinguvu tsyu mushiserero. 12Na mwami yamureva, "Mulina yiwe, witsi ndina munu vuchira inguvu yishiserero? naye shiyali nu lyukhuvoola.13Mwami yamanya avoolere vayinziri veve, muvohi makhono ni vilenje, mumurultse ilwanyi nu khumusyuva mushisundi , hanukhuve nu khulila nu khuteteitsa mino. 14Vanyikhi valalangwa, navutswa vatiti navo varovolwa.15Na Vafarisayo vamanya varule ilwanyi khatsia khulokhitsa khuli vyala khumuyaala Yesu na mang'anake. 16Vamanya vamurumile vechitswi vavo , nivali halal na vasikali va Herode[maherode] .Nivavoolera Yesu," mwechitsi, khumanyi yiwe n wa kilikali, khandi wechitsa injira ya nyasayemu vwa kilikali.Khandi syuhenderanga mwoyo ka vandu vavoolanga:shichira shuhenzanga khuli mundu ali khandi shyuli niliyanzilila vandu valla ni liavukhanyiya. 17Khu lwa yako khuvoolere, ukanagana shina? nililako mundu khuhana vushuru khu kaisari,anoho tawe?18Navutswa Yesu yamnya vali ni inganagani indamanu, navavoolera," shichira shina mwitsi khunjeritsa, munye vagadi? 19Manyinyi ligongolo litsisendi tsia murungila vusuru." Nivamulera ligongolo li tsisendi tsi idenari.
23Mulidukhu lieneyero vasadukayo viitsa khuye, yava navo vavoolanga shahaliho ni lisimukukhitswa, ni vamureva, 24nivavola, mwechitsi, Musa yavoola, mundu musatsa nakhutsi, nakhali nu mwana, amwavowe, alalerha mukhali wewe ma amwivulile vana.25Khwaloho na vamwavo sapa,wukhuranga, lwayali ni ya khaserera mukhali, yakhutsa, na vuchira mwana wosi,na lekha mukhali wewe khu amwavo wewe. 26Malala mele kikholekha khu wa khavili, nu wa khavaka,kutukha khu wa kharanu na vavili. 27Ma lukhumalilikha khuvoosi mukhali wenoyo yakhutsa khandi. 28Khulwayako mulitukhu lyukhusimukukhitswa, yitsa ave mukhali wa winakuh va mwavo sapa yava? Shichira vosi vaali naye.29Yesu yavarevulila, mwakora, shimwamanya mang'ota, ni tsingulu tsya Nyasaye tawe. 30Mulisimukhitswa, shi vasererananga anoho khusererwa, navutswa,vali khuli tsingelosi tsia Nyasaye mwikulu.31Navutswa khulondekhana ni lisimukhitswa lya vakhutsu,shiu mwasoma kavoolwa khumunye na Nyasaye, na voolanga 32Yinze ni Nyasaye wa Abrahamu, Nyasaye wa Isaka, khandi Nyasaye wa Yakobo? Nyasaye shali Nyasaye wa vakhutsu tawe, navutswa wa vali mwoyo. 33Lwumukanda kwahulila makhuva yaka, vachenyinywa,khu mechitso keke.34Na lwa vafarisayo vahulila ,Yesu akholi vasadukayo khulolekha khuli vasiro nukhuvashiling'anyinya, viivunjeritsa 35Mulala khuvo, nali mwechitsi wa malako, yamureva lirheva,khumuchelitsa,na voola, 36Mwechitsi, lilako shina likali mu maloko kosi?37Yesu yamuvoolera, Uyanze Nyasaye wowo nu mwoyo kwokwo kwosi, nu vulamu vwovwo vwosi, nitsinganagani tsotso tyosi. 38Yili nalyo lilaka lyukhuranga khandi likali mu malako kosi.39Lya khavili lisasana nalyo, Uyanze murende wow khuli wiyanzanga yiwe mwene. 40Khu malako kavili yaka nako ka malako koosi na vaprofeti vahenzakhu.41Lwa vafarisayo vali nivashivunjelitse halala, Yesu yavareva lireva. 42Navoola, munye muganaganandi shichira Kristo?Ni mwana wa wina? vamuvolera ni mwana wa Daudi.43Yamanya avavoolere, kakhava ndina Daudi nali muroho yamulanga Mwami, lwayavoola, 44Mwami yavoolera Mwami wanje, wikhale khumukhono kwanje mulunji, khutukha lwanomba vatsiku vovo khuva shirumbi shyi vilenje vyovyo?45Niva Daudi amulanga Mwami, nave ndina mwana wewe? 46Shiyaliho nu mundu wamukalukitsila likuva tawe, na shiyaliho mundu wosi wakhajelitse khumureva khu mareva khurula inyinga yi lidukhu yelo.
231
2Navavoolera vang'odi na vafarisayo vikhalanga mushisako sha Musa: 3Khu lwayako kavalaka mukahenzelitse khandi mukarhwekhitse; navutswa mukhakholi,khuli yavo vakholanga mihinzi tawe, shichira vavoola vindu navutswa shivavikholanga tawe.4Vatiukhanga vandu misiko militoho chya vavula khunyalitsa khujinga tawe, vachivikha khu maveka gavo , navo vene shivanyala khuchisundakhu shilala khu videre vyavo. 5Vakhola vikholwa vyavo khuvandu vavalole.Shichira vivohanga mishipi chia mang'oda, kalikhu,nu khuvweni vwavo, nukhu makhonogavo khandi varambihitsanga lupindo lutsinguvu tsiavao.6Khandi vayanzanga vwiyangu vwahikulu muvyikhalo vwiviliilya, khandi muvirumbi vya hambeli mumasinagoki. 7Vayanzanga khuhelwa milembe mutsisokoni,khandi khulangwa mira kuvukhongo vwavo "mwichitsi" na vandu.8Navutswa munye mukhenya mulangwe "Mwechitsi" shichira muli nu mwechitsi mulala, nali Kristo na munye ni vamwavo. 9Mukhalanga mundu wosi khulilova "TaTa" shichira muli na Tata mulala wonyene ali Mwikulu. 10Khali numunye mukhalangwi "mwechitsi" :shichira muli nu mwechitsi mulala, nali Kristo.11Navutswa woyon ali mukalia mumunye alava murhumikhi khumunye. 12Na wosi wichinjiriranga alachehitswa, na woyo wichehitsanga alachingulwa.13Nuvutinyu khu munye , vang'oti na vafarisayovamuli vakaati! Mwikalanga muliango kwu vwami vu mwikulu mutsimoni tsia vandu.Na Khali munye vene mwaramwa khwinjiramu, khandi shiumwenyela yavo venye khutsiamu vinjilemu. 14Muli khuvutinyu munnye vang'oti na vafarisayo vamuli vakaati, mulitsanga miandu nukhuchimala mutsinzu tsia vakhunzakhali, numwikhola musaalamu lisaala lirambi,khulwayako mulikhanyole lisalilitswa likali. 15Muli nuvutinyu munye vang'oti na vafarisayo, munye vamuli vakaati, mwambukhanga inyanza khulilova, khutsisa mulimbe mulunji mulala, lwamumulombanga mumulomba khuva mwana wumushihatisi hali khavili khuvira munye vene.16Nuvutinyu khu munye vimilili vavekhu, muvoolanga woyo wisuha khuli tempeli,ni vutswa.Nikhali woyo wisuha khu izahapu yi litempeli, ali ni likovi li shivoho shilisuha lie. 17Munye vavekhu vasilo,!Shikali khu vindu vivili yevo nishilena? izahapu anohp litempeli lilomba izahapu ive intakase?18Khandi woyo wisuha khuvwali nivutswa,nikhali wisuha khu shihanwa shyukhuvwali , ni muvohe khulisuha lie. 19Munye vasilo khandi vavekhu, ni shilena shilikhu shikali, ni shihanwa anoho ni vwali vutakasanga shihanwa?20Khulwayako mundu wosi wisuhanga khuvwali, yisuhilanga vwali ni viosi vilikhu. 21Woyo wisuhanga khu litempeli yisuha khuli tempeli nu khu woyo umenyimu. 22Na woyo wisuhanga khulikulu yisuha khu indeve ya Nyasaye na khandi khu woyo wikhalakhu.2324Munye vimilili vavekhu, vamukhunga inji mu shamung'wetsanga navutswa mumiilanga ingamia!25Muli nuvutinyu munye vang'odi na vafarisayo,vavehi! Shichira mwojitsa shikombe ilwanyi khandi yilwanyi wi isahani,namulekha mukari khwayitsula vunuri nukhwiyenyera. 26Munye vafarisayo vavekhu! mwanze khwojitsa mukari mwishikombe khandi mwisahani, khulero mumale ni khwojitsa ilwanyi.27Muli nuvutinyu munye vafarisayo na vang'odi, vavehi! Shichira muli khuli vilindwa vismiti vyavekhwa ilanji indavu ilwanyi , vamulolekha vanihu ilwanyi navutswa mukari ni vikumba vyavakhutsu nu ikhulio ikundanga. 28Munjira indalanzere, mulolekha ilwanyi vatakatifu khuvandu,navutswa mukari mwayitsula vugadi ni limunaka mang'ota.29Mulikhuvutinyu munye vechitsi vamalako,na vang'oti, muli vakati! Sichira mubakha vilindwa vya vaporofeti navutswa munihitsa vilindwa vya valunji. 30Muvoola, khwakhamenyi mutsinyinga tsia vatata veru, shyukhwakhaasanji khurakhitsa shisayi sha vaporofeti khuli vakhloa. 31Khu lwayako mwihanila lilolekhitsa lyenyu ndi muli vana va yavo viira vaporofeti.32Henzi vene ma muhane shijero shyu vwoni vwa tata venyu shitukhananga. 33Munye tsinzukha, likhula lii vihirikoma, munyala khwihononokha ndi likhalachirwa lyu mushihatisi?34Khulwayako henzi murumila vaporofeti na vacheri na vang'oti.Valala khuvo mulaviira nu khuvavamba, na vandi mwitsa muvalavashuta tsipokolo mumasinakoki kenyu nukhuva khunga khurula mwitala mwavali vadukhe khwilukhila mwitala lindi ni lindi. 35Khu lwayako shisalia sha masayi kavalunji vosi varakhitswa hasi hanu , khurula khu shisayi sha Abeli, woyo wakhali nuvwoni, khutukha khu Zakaria mwana wa Barakia, woyo wa mwiriila mwitempeli nali hakari hu vwali na hatakatifu. 36Kakilikali muvoolera, yaka kosi kalavatukhila vandu vi likhula yili.37Yerusalemu, Yerusalemu, yive wiranga vaporofeti nukhuvalasa majina yavo varumangwa khuyive! Ni khanga ndajeritsa khuvunjitsa halala vana vovo, khuli lwi ingokho yivunjitsa viminyoli halala mutsimbahatsye, navutswa shyuwenya mba! 38Henza inzu yoyo imali khulekhwa khwive nili inzele nu khung'anywa. 39Khuvoolera, shyumulandola khandi khurula lweneyulu, khutukha lwanumuvoole, "ali nuvukaasu woyo witsanga muliira lyu mwami."
241
2Yavarevulila na va voolera shiumulola yaga kosi?musuuvile, muvolera, livulaho lijina lili hikulu khulindi lilivula khutong'okhana.3Lwa yali niyikhale khu sikulu sha mizietuni, vechitswi veve vamwitsila kalaha nivavola,khuvolele makhuva yaka kali kholekha lina?Shimanyiro shilitsa lyolyo ni shina, na limala li shivala ni lina? 4Yesu yarevula na vavolera, henzi mundu akhavakata nu khumuhila muligora mba. 5Shijira vanyikhi valitsa ni lira lyanje,nivavola, inze ndi Kristo navo valakata vanyikhi.6Mulahulira lihe nu vuvehi vya mahe.Muhenze muvule khusundwa, shijira yako kosi kadukhananga khukholekha, navutswa limala lyako lishili. 7shijira shivala shilarula khulwana nishivala shindi,nu vwamihi vulavukhilana nu vwami vundi, khulava ni inzala, nilitejera lishivala hosi. 8Yako kosi nako liranga lyu vusalili.9Inyanga yeneyo mulatsamwa munyole linyakhana, navo valamwira,namunye mulava vandu vukhwambakhanwa ni shivala shyosi shijra lira lyanje. 10vanyikhi valisikarala, na vatsamana nu khulekana. 11Valarulila vaporofeti vanyikhi vuvuvehi nu khuvehera nu khukoritsa vanyikhi.12Vwoni vulava vunyikhi, vuyanzi vwa vanyikhi vulashinda. 13navutsa woyo wikhutsira khudukha limala, naye ulihona. 14Na ivanjeli ililwatswa mulilova lyosi, live shilolekhizo khu vivala vyosi, nalwo iyinga yilimala shivala ilidukha.15Khulwayako lwa mulilola linyakhana lyu vwonono, yelo lyavolwa nu muporofeti Danieli, lisinjile hatakatifu [woyo usomanga amanye], 16yavo vali Muvuyuda virukhile mushikulu; 17Na woyo uli igulu khwilungu avule khwikha khuvukula vindu viu munzu mwemwe. 18Na woyo uli mumulimi avule khukalukha inyuma khuvugula tsinguvu tsyetyse.19Vulikhave vutinyu khu yavo valina vana na vanunyinyanga mutsinyinga tsienezo. 20Musaale ,lirukhaga llyenyu livule khuva munyinga yu vushindu anoho lidukhu lilisabato. 21Shijira munyinga yeyo khulava ni linyakhana linyikhi lishili khulolekha khurula mwiranga lilova khudukha lwenulu khandi shilikhavekhuho tawe. 22Madukhu yako kalavula khujehizwa, shiyakhavelekhuho mundu khali mulala wakhahoni; navutswa shijila varovole kalajehizwa madukhu yako.23Mutsinyinga yetso mundu na khuvolera; henza Yesu ali hanu, anoho yaho, mukhasuuviri. 24Shijira valarulila makristo kuvuvehi, na vaporofeti vuvuvehi, valarulitsa vilolekhitso vikali viukhujenyinya; vanyole khukoritsa khali, yavo vali varovolwa. 25Henzi,, mmali khuvavolera imbeli.26Niva valavavolera, ali mushangalangwe; mukhatsyayo; ali munzu, mukhasuviri. 27Shichira shinga luheni lurulanga ivugwi,lulolekhana khudukha imadioli, ni ndio kiza kave litsa lielie mwana wa adamu. 28Shichira hosi hakhuli ni inyama ikhutsi,haweneyaho tsinyolekha tsinditso tsivunjize.29Navutswa vudinyu vwitsinyinga yetso nivwakhawa,liuva lilatsima,mweli shikularulitsa vulavu vwevwe, tsing'ereng'ani tsilakwa khurula mwigulu, tsingulu tsyu mwigulu tsilatengeitswa.30Ni ndio shiza shive shilolekhitso shu mwana wu mundu mwikulu, na tsihiri tsyosi mulilova tsilakhikhule.Na tsitsatsimulole mwana wu mundu ni yitsanga mu malesi ni tsingulu tsingali nu vukhumi vugali. 31Alakharume tsingelosi tsie nu muhumu mugali kwi parapanda,na valakhavunjitse halala varovole khurula muvushindu vunne,khurula luvega lulala lu mwikulu khudukha khulundi.32Mwege khurula khu musalaku [mtini].:lwi tsisia tsiakwo tsiantsa khumela masambu matoro, mwanz khumanya inyinga yi shimiyu {muvasu} yili himbi. 33Munye khandi lwamulola yako kosi mumanye , ali himbi, himbi ha shilivwa.34Kagiligali muvolera, lwivulu yulu shululavira yako kosi kashiri khukholekha. 35Suuviri muvolera, likhula yili shililavira, khudukha vindu yivi virhwekhitswe.36Navutswa lidukhu yelo ni saa yeyo shaliho mundu umanyi; awa, khali tsingelosi tsyu mwikulu, navutswa tata wanje wonyene.37Khuli kali mumadukhu ka Nuhu,khandi nindio kiza kave mu inyinga yilitsa liu mwana wu mundu 38Khali imbula nishil khukhuva ni michelera,khwaliho nililia ,ni ling'wa,liserelana nu khuhilana khuduka lidukhu lia Nuhu yinjira muliaro, 39na vandu shivamanyakhu shiosi shakholekhana mba, khudukha lwi mijelela chi imbula charanga khuhila vandu- khandi ni ndio kaliza khuva mulitsa liu mwana wu mundu.40Vandu vaviri valava ni vali mumulimi, mulala alavugulwa; na wundi alarikala. 41Vandu vakhali vavili valava ni vali mulujina vasietsanga,mulala alvugulwa, na wundi alarikala. 42Khulwayako mumenye mulilinda, shijira shiumumanyi ninlidukhu shina lwa mwami wenyu aliitsa.43Navutswa mumanye yaka, niva mwene yinzu yakhamanyi inyinga yu mwivi yitsanga, yakhalindi, nu khushinga inzu yeye vivi khuvula khumunaga nu khwinjiramu. 44Khulwayako, munye muvevirejekhe,shijira isaa yuvula khuganagana nayo yu mwana wu mundu aliitsa.45Ni wina murukhi mulahi na wukhusuuvirwa, na wuvusitsa, wu mukhongo yavikha khusinjirira vayinziri ve nu khuvaha siukhulia lwitsisaa tsidukhanga? 46Ali nu vugasu muyinziri wu mokhongo wewe alanyola na kholanga ndio lwaliitsa. 47Kagiligali muvoolera ndi mukhongo alamuvikha khuva mwimilili wi miandu che chosi.48Niva muhinziri alava nu mudamanu,ma avole mumwiyo kwe, mukhongo , atsa khujereva khukalukha yinyinga indambi, 49ma arange khuvakhupa vayinziri voshionyo,nu khulia nu khugorela khung'wa na vadandi, 50naye mukhongowe lwa yitsa khukalukha khuliduhu ni isaa yu muyinziri woyo akhamanyi. 51Mukhongo we alakha mutonye, nu khumuvikha halala na vavehi, hiitsa have ni liilila nu khutegeitsa mino.
251
2Varunu khuvo vali vasiro, na varanu khuvo vali vacheli. 3Lwa vakhana vasiro vavugula tsitaha tsiavo,shivavugula na makura kukhutasa kalimu lwakawa. 4navutswa vacheri vajinga mutsichupa makura kukhutasa kukhuranga nikawere mutsitaha tsiavo..5Musatsa wukhuserelwa lwa yachereva khudukha, vakhana vukhumwaganila vosi varenjeza nu khugona tsindolo. 6Navutswa hakari hu vudukhu, lilanjilira liukhudukha khwa usererelwe liavolwa, "Henzii, awuyu adukhi! ruli ilwanyi mu mwaganire!".7Na vachima vosi vavukha, nivahambitsa tsitaha tsiavo. 8Vali vsoro vavolera vacheri, khuhikhu makura,shijira tsitaha tsieru tsitsimanga. 9navutswa vacheri varevula, kanyalikha mba, shikalakhudukha khutse na munye:mutsii khuvagulitsaga, mwigulile munye vene.10Na lwavali nivatsiitsanga khugula makura, usererelwe yiitsa, na yavo valivirejekhe vinjira naye mushirelero: nu muliango kwigalwa. 11Lwinyuma viitsa vachima vandi ni vavola,Mwami mwami, khwigulile ni khutse. 12Navutswa yavavolera, Kagiligali muvoolera,shivamanyi mba. 13Khu mulinde, shijira shiumumanyi lidukhu ni isaa lwa mwana wu mundu yiitsanaga.14Khandi vwami vu mwigulu vuli khuli mundu wenya khutsia mushivala shi ihale,yalanga varugwa veve, na hana khuvo miandu cheche vamulindile. 15Mulala khuvo yamuha tsitalanta tsiranu, na wundi na muha tsiviri, na wundi khandi na muha indala. Na vuli mundu yanyola khulondekhana ni tsingulu tsiuvunyali vwe, na mundu woyo natsia khuluchendo lwelwe. 16Woyo wahelwa tsitalanta tsiranu yatsia vwangu na khola vukhala natsio, na lomba tsindi tsitalanta tsiranu.17Na woyo yahelwa tsitalnta tsiviri khandi naye yakhola vukhala na lomba tsindi tsiviri. 18navutswa murugwa waherwa italanta indala,yatsia nayava lilina mumalova, navisamu tsisenti tsyu mwami wewe.19Mu yinga ya mudukhu manyikhi khuvira, mukhongo wa vurugwa yavo yakalukha khuhenza miandu cheche navo. 20Murugwa wali wu tsitalanta tsiranu, yitsa nalera tsindi tsiranu tsiayanyola.Na voola Mukhongo wamba tsitalanta tsiranu, henza ndashiranyinya nu khunyola tsindi tsiranu. 21Mukhongo we yamuvoolera, Urio muno wakhola vulahi murugwa musuvirifu.Yive uveere musuvirifu khu vindu vititi.Ndakhuvikha khulinda vinyikhi khandi vikali.Khayinjire muvuyanzi vwu mwami wowo.22Murugwa wanyola tsitalanta tsiviri, yitsa navoola, Mukhongo ,wamba tsitalanta tsiviri,Henza, ndakhola vukhala nu khelera tsindi tsiviri. 23Na mukhongo wewe yamuvolera,Urio muno murugwa mulahi kandi musuvirifu! Uvere musuvirifu khu vindu vititi, ndakhuvikha khulinda vindu vinyikhi khandi vinyikhi.Khiinjire muvuyanzi vwa mwami wowo.24Na wanyola italanta idala yitsa, navoola,Mwami.ndamayna ive uli mundu mutinyu, Uchesa ha wakharaga, khandi uvunjeritsanga hawakhasalitsa. 25Ndali nu vuri, khu ndatsia khuvisa italanta yoyo mulilina hasi mumalova. henza , ushliza neyo yaha nili miandu chocho.26Mwami we yamuvoolera, Yiwe murugwa mudamanu,na mugara, ive wamanya njesa handakhamiza,khandi mbunjeritsa handakhasalitsa. 27Khulwayako shiuwali ulavikha tsisenti tsianje khuvashilanyinyanga na muliitsa lianje khani ndakhanyoli zianje ni tysuvukhala.28Khu lwayako vugula italanta intala yali nayo ma muhane khu murumikhi wali na tsitalanta tsiranu. 29Shichila khu woyo ulinivinyikhi alametwa,ma ave navyo mbunyikhi.Na woyo ukhali navyo , khali shiti shali nasho shilavukulwa khurula khuye. 30Musuvi murumikhi mutamanu ilwanyi yeyo wakhuli ni shisundi, ha khulakhave ni lilila nu khuteteiza mino.l31Lwa mwana wu mundu aliitsa nu vukhumi vwe halala ni tsingelosi ,nu khwikhala khu shisako she shyu vwami, khandi shizula vukhumi. 32Imbeliwe khwakhave ni tsihili na allkhavukhanyinye vundu, khuli mwayi yavukhanyinya makondi ni tsimbuli. 33Alakhavikhe makondi khu mukhonokwe mulunji, na tsimbuli khumukhono mukaata.34Nalwo lwa mwami alivavoolera yavo vukhumukhono mulunji, "Hambi munye vakasitswa na tata wanje, nyoli vwami vwamwalombelwa munye khurula lilongwa khulilova. 35Shichira ndali ni inzala na munye mwamba shyukhulia, ndali nu vuluhu na munye mwamba shukhung'wa,,ndali mucheni munye mwanzinjiritsa 36Ndali shahonyona munye mwafwala,ndali mulwale na munye mwandwalitsa nu khuniinda,, ndali mucheela,mwanchederera.37Na valunji valakharevule nu khuvoola,"Mwami, niliina khwakhulola nuli ni inzala khukhulikhitsa, anoho nuli vuluhu khwakhung"wekhitsa,? 38Lina khwakhulola nuli mucheni khwakhwinjiritsa anohonuli shahonya na khwkhufwala tsinguvu? 39Khandi ni lina khwkhulola nuli mulwale, khwakhulinda nu khukhulwalitsa, anoho nuli muvuhambe , kwakhuchenderera? 40Na Mwami alivavoolera ndi, Suviri suviri, khuli mwakholera mulala khu vamwavo vanje vali vatiti yava, mwakholera yinze.41Na alivoolera , yavo vali khumukhono mukaata, "Ruli khuyinze, munye mwalamwa, tsii mu muliiro kwalombelwa Shetani ni tsingelosi tsye vakwa. 42Shichira ndali ni inzala na shumwamba shyukhulia, ndali nuvuluhu,navutswa shyumwamba syhukhung"wa mba, 43Ndali mucheninautwsa shyumwanyinjiritsa,ndali shyahonyo shyumwafwala, mulwale khandi nindi muvuhambe, navutswa shyumwachenderera nu khuninda.44Navovalerevula nu khu voola, "Mwami nilina khwakhulola nuli ni inzala, anoho nuvuluhu, anoho nuli mucheni,anoho shyahonyo, anoho mulwale, anoho muvuhambe, na khwavula khurumikhila? 45Naye alkhavarevulire, Kakilikali, muvoolera,kamwavula khukholera khu mulala khu vatiti vanje yava, mwavulakhukholera. 46Yava valikharule khuye nukhutsia mulinyakhitswa limihika ni mihika, navutswa avalunji valakhinjire muliiva moyo likhahera mba.
261
2Mumanyi ndi mutukhu kavili khurula nunundi ilava inyinga yi Lipasaka, na mwana wu mundu alatsamwa nu khuhanwa avambwe".3Na avakhongo va vasalisi na vasakhulu vimilili,vivunjiza hala munzu yu mushikhalo shyu vwami vwa mukhulundu mukali , walangwa Kayafa. 4Nivaviritsa, vadukhe khukumira Yesu muvwivisu nu khumwira. 5Navustswa nivahulikhitsana "ikhava inyinga yililia liumwipasaka, shichira khulomba khuvulekhuva ni lihumahuma nu khwambakhana khwu mukanda."6Inyinga lwa Yesu yali Bethani munzu ya Simoni wali wuchera, 7Lwa yali niyitili khu imesa, mukhali mulala yitsa khuye nali ni ichupa ya makura ka kumwayu nakhandi kuvukuli vunyikhi , natsukhulula khu murwi kwe. lwayali ni yenya khulia shyukhulia. 8Navutswa lwa vechitswi ve valola yaka, vivihirirwa ni vavoola, "shichira shina yononyinye makura kuvukuli vunyikhi? 9Kakhakulanyinywe mapesa manyikhi ma kakavulwe khu vatakha."10Yesu lwayamanya vakanagana yaka, yavavoolera, "Shichira shina munyakhitsa mukhali wuyu? Shichira akholi shikholwa shilahikhwinze. 11Inyinga yosi muvetsaho na vatakha , navutswa shyunumuvetsange niinze vuli inyinga yosi.12Lwanzukhile makura yakakahunya vulahi nu mwayu, khumuvili kwanje,ukholi ndio khuntechekhitsa liyavirwa lianje. 13Muvoolera kilikali, hosi ha mang'ana malayi yaga kalilwatswa, mulilova mwosi, shikholwa shyu mukhali wuyu akholi shilitsa khumolomelwakhu nu khulomba yitsuhitswe"14Na mulala khu yavo likhomi navavili , walangwa Yuda Iskarioti, yatsia khuvakhongo vavasalisi 15Na vareva, "Mulamba shina nimuvikhila Yesu mumakhono kenyu? Vamurunga mogongolo kitsisenti makhomi kavaka ki ifedha. 16Khurula inyinga yeyo Yuda yaranga khukhava vwiyangu vulahi vu khumutsama Yesu17Khu litukhu liu khuranga lililia li mikati chivulamu mamera, vechitswi vitsa khu Yesu , vamureva, "Wenya kholombe hena khulilia liolio khulileho Pasaka?" 18Naye yavavoolera, "Y19Na ndio vechitswi ve vakhola, khuli Yesu yavaruma, nivalomba mikati chi Lipasaka.20lwa halukolova hatukha Yesu yali yikhala halala na vechitswi veve likhomi na vavili khulia khu imesa. 21Navo lwavali valitsanga,Yesu yavoola, "Suvir, suviri muvoolera, mulala khu munye alantsama" 22Vaverera muno,varanga khumureva vuli sha mulala , "Mwami anyala khuva ninze?"23Yarevula na vavoolera, "woyo wenya khuvikha mukhono kwe mushidavo halala ninze, naye wenya khuntsama. 24Mwana wu mundu alatsia, khuli kang'otwa kalamwikholekhera.Navutswa ali nu vutinyu woyo utsama mwana wundu, kakhavere vulahi mundu woyo yakhivulwe." 25Yuda, wakhamutsami yavola, "Anyal khuva ni inze, Mwechitsi?" Na muvoolera, "Ukavooli mwene".26Lwa vali valitsanga, Yesu yavukula mukati nasanditsa natong'olanyinya. Navaha vechitswi veve, nu khuvavoolera "vukuli, muli. Yuku ni muvili kwanje."27Yavukula shikombe, na sanditsa, navaha nu khuvola, 'ngw'ii vosi" 28Yaka nako masahi ki indakano imbya kasundukhanga shichira vanyikhi , khuvasamiiha vwoni. 29Navutswa muvolera, shindang'wakhu khandi matunda yaka kiidivai, khutukha litukhu yelo nditsa ching'wi vuya halal na munye muvwami.30Lwavali nivakhamala khwimba lwimbo,vasimukha nivatsia khushikulu sha Misayituni. 31Yesu yavavoolera vechitswi veve, "vutukhu vwa lelo munye vosi mutsitsanga khunzirukha nu khundekha, shichila mang'ota matakatifu kavoolanga, "Nyasaye aliitsa khwira mwayi, na shiayo sha makondi koosi, kaliitsa khusalana." 32Navutswa lwamba ni mali khwisimukukha, khurula muvakhutsu, ndaranga khutsia mu lusomo lwa Galilaya imbeli wenyu."33Na Petero yamuvoolera", khali niva vandi vosi valakhulekha, inze shindakhulekha". 34Yesu yamurevulila, Kakilikal, khuvoolera,khu vudukhu vwa nunundi , itaywa ni shili khulakula , ulanyambakhana khali khavaka." 35Petero namuvoolera khandi, "Khali niva ndenyekha khukhutsa na ive, shindakhwambakhana". na vechitswi vandi vosi vamuvoolera malala mele.36Na Yesu yatsia halala na vechitswi ve khutukha havalanga Gethsemani na vavoolera vechitswi veve ," 37Yikhali yaha nishitsia yaho khusaala." Yavukula Petero na vikhula vavili va Zebedayo na rarhanga shiverera shyuvulidoho nu khusumbukha. 38Na yavavoolera," Mwoyo kwanje kuli nuvuvereri khali vuliikhutsa. mwikhaale yaha muliinde nu khusaala niinze."39Yesu yisuunda hambeli hati,niyinama hasi nukhusaala, Tata wanje niiva kanyala khunyalikhana, ndulitsilaho shikombe shilinyakhitswa yishi.Navutswa kahava lienya lianje tawe, navutswa kave khuvulalili vyo. 40Na yitsa khu vechitswive,navanyola vakonanga tsindolo, na reeva Petero,"Shiumuveere mulalinda nu khuhenzakhu ninze, khali isaa indala ninze? 41Muhenze nu khusaala muvule khukwa mumachelitso, mwoyo kwanje kwenyanga, navutswa muvili kutetekhere."42Yazia khandi lwakhaviri nasaala: "O Tata wanje nikakhanyalikhe shikombe yishi shilinyakhana shakharulitsweho mbule khushing'wakhu, navutswa vulalili vwo vukholekhe." 43Yiiza nanyola vakoni tsindolo khandi, shichira tsimonni tsyavo ziali nu vulidoho vwitsindolo. 44Yavalekha khandi natsya khusaala lwakhavaka, na voola mang'ana malala mele.45Na Yesu yatsia khu vechitswi veve navoola, "mushikonanga nukhuhulukha? Henzi isaa itukhi , yu mwana wu mundu umali khuzamwa nu khuvikhwa mu makhono ka vooni. 46Vukhi khutsi.Henzi, mundu unzamanga arevukhe."47Lwayali nashimolomanga, waa! Yuda mulala khu vechitswi likhomi na vaviri halala nu mukanda kwa vasikali vi vivavi ni vikong'o khurhula khu vasaalisi vakali na vasakhulu yatukhaho. 48Muzami woyo yali uvahele shimanyinyiro, nukhuvavoolera " mundu wamwenya khulola ninzunzuna nu khukhumberera, naye wamukumila ."49Yuda yitsa vulunji khu Yesu nu khumuvoolera, "Milembe mwechitsi" nu khumukhumberera nu khumuzunzuna. 50Yesu Yamuvoolera,"mulina,shichira shina uli hanu? khola shyawitsi khukhola." Na vasikali vamanya vamukumila Yesu nu khutsia naye.51Henza , mulala khuvechitswive yalera mukhono kwe narulitsa shivavi nakhalaka shiroyi shiu muhinziri wu musalisi mukali. 52Yesu yamukaya nu khumuvolera, vikha shivavi mushiula mwashivele, khu vosi vayanza khulwanira shivavi , valakhirwe ni shivavi. 53Mukanagana inze mbula vunyali vukhureva Tata wanje mwikulu lweneyulu anderele lukhululu lwi zingerosi tsyukhira mikanda likhomi na vaviri khungwanira.? 54Navutswa niva ndakhola ndio, mang"ota matakatifu kakharhwekhitswe munjila shina kavoola yaga khutukha kalikholekha?"55Inyinga yeneyo Yesu yavavolera mukanda "Mwizi khwinze ni vivavi, ni vikong'o, khungumira khuli ndi munuli? Na vuli lidukhu ndavere namunye khase nukhwikhala nimwechitsa mulitempeli, Shichira shina mwavula khungumira lwenolo? 56Nayaka kosi kamali khwikholekha khu ka vaporofeti vahandika mu mang'ota matakatifu karwekhitswe.Na vechitswi veve vosi vamulekha nu khumwirukha.57Na vandu vali vamukumire Yesu vamuhira mu inzu ya kayafa musalisi muhindira ,mwa vechitsi va malakona navasakhulu vali vivunjikhe. 58Na Petero yavalonderera munyuma ihale, khudukha mulwanyi mumujitsi kwu musalisi mukali khuvosi.Yinjira mukari natsia khwikhala na valindi valindaho alole kali kakholekhe.59Avimiriri va vasalisi vakali, nu mukhungano kwosi vakhava vushahidi vuvehi vamujinire Yesu khu adukhe khwirwa. 60Navutswa shivavunyola tawe , khali niva vashahidi vu vuvuvehi vanyikhi valolekhaho.Mwimala virulitsa vandu vavili vu vuvehi 61ni vavoola, :"Mundu uyu yavoola anyala khupomola litempeli lya Nyasaye khandi alyumbakhe vuhya mudukhu kavaka ni kakhavira."62Mukali wa vasalisi voosi yasinjila na muvoolera, "Uvulakhu lichipu liunyala khuhaana khu ka vandu yava vakhuyalilakhu?" 63Navutswa Yesu yashiling'ana vutswa.Mukali wa vasalisi voosi yamureva, " Khureva imberi wa Nyasaye, khuvoolere niva yiwe naye Kristo mwana wa Nyasaye." 64Yesu yamurevulira, " Yiwe mwene uvooli . Navutswa khuvoolera , khurula lweneyulu ulalola mwana wu mundu ni yikhalanga khu mukhono mulunji kwu mwami wi vunyal wvosii, nu khwitsa khu malesi ku mwikulu."65Mukali wa vasalisi voosi yarandula tsinguvu tsye nu khuvola, "umolome manyeko! Vulolekhitsi shina vundi vywa khukhavira valolekhitsi? henzi,mumali khuhulira manyeko keke. 66Mukanakana shina?"Vamurhevulira, khuvola ," adukhana likhutsa."67Vamanya vamurutsire mare mutsimoni, ni vamuduya tsingume, na vandi vamusamula tsikhovi 68na vavoola, "Khuporofete, shuli Kristo . Ni wina ukhurumule?69Inyinga yiyi Petero yali yikhale ilwanyi mu mujitsi mwenomo, na muhinziri mukhana yamwizira khumureva, "Nive mulala uvere naYesu mu-Galilaya?" 70Navutswa Petero yamanya yambakhane, imbeli wavo vosi, nu khuvoola, "shimanyi kamuvoola mba."71Lwayali nazire khu ipochi yi shilivwa, wundi ya mulola, nu khumuvolera "mundu wuyu avere halala na Yesu mu- Nazareti." 72Khandi Petero yambakhana nu khwisuha," yinze mumanyi mba.!'73Mu inyinga intititi yiza mulalla wavasinjira naye, namuvoolera Petero, katoto uli mulala wavo:khali lirevula lilimolomalyo limanyinya vutwsa." 74Na yaranga khwilama nu khwisuha , "awa inze shimanyi mundu wuyu," naho heneyaho itaywa yalakula. 75Petero yamanya yitsukhitse makhuva ka Yesu yamuvolera, "Itaywa nishili khulakula umauve nunyambakhane hali khavaka." Yamanya narula ilwanyi nu khulira vululu.
271Asubuhi mavwevwe, vimilili vakhongo va vasalisi na vasakhulu va vandu vikhala shikhalo nishiviritsa Yesu yirwe. 2Vamanya ni vamuvoha nu khumuhila khu mwami Pilato.3Lwa YUda yali natsami Yesu, lwayalola Yesu umali khukhalajilwa, yikosa nu khuverera ma nakalukhiza mang'ondo ki tsishilinji makhomi kavaka ki ifetha khu vakhongo va vasalisi na vasakhulu. 4Navoola "kholi vwoni lwanditsi khutsama mundu wa masayi malunji." Navo vamurevulira "Keneyako ni shina khukhutse? wihenze mwene." 5Na Yuda yamanya avasuvile tsishilinji makhomi kavaka tsyavali vamuhele havali mulitempeli, natsia khwisunga.6Vakhongo va vasalisi vavukula tsisenti tsenetso ni vavola "shikatukhana khumalako khuvikha tsisenti khuli yitsi mwivikhilo shichira ni mirungo chi shisayi." 7Vamanya varevane khuli vakharumikhile, vavitsa vatsirumikhire khukula mulimi ku mulonji ma kuve kukhuyavilamu vakhutsu vali vacheni. 8Shichira yako, mulimi kweneyoko kwalangwa "mulimi kwi shisayi"khutukha khali khalunu.9Na kamanya karhwekhizwe khuli muporofeti Yeremia yavoola,"vamanya vavukule makongolo kitsisenti makhomi kavaka, ki ifetha, vukuli vwaviritswa na vana va Israeli khumurunga. 10ni vahana khukula mulimi ku mulonji, khuli mwami yali yambolera."11Inyinga yiyi Yesu yasinjila imbeli wu mwami, na mwami na mureva, "Yiwe neye mwami wa vayuhudi?"Yesu yamurevulira "uvoola ndio." 12Navutswa lwayayalwa na vakhongo va vasalisi na vasakhulu lwenolo shiyarevulakhu shindu shosi mba. 13Na Mwami Pilato yamureva, "shiuhulilanga vindu via vakhuyalilakhu?" 14Navutswa Yesu shiyamurevulilakhu lindi,kalomba mwami arikale mwichenya.15Vuli litukhu lyu mulukha kwa Pasaka, Mwami yali nu mwima kukhuvoholola muvohe mulala wa ivololi ya vandu venyanga khurula muvuhambe. 16Muyinyinga yeneyo khwali nu muvohwa wanyakhitsanga vandu muno wa valanga Barabba.17Lwavali vivunjelitse halala, Pilato yavareva"mwenya mbohololere muvohwa shina?''' Barabba anonho Yesu wulangwa Kristo?'" 18Naye yali na manyi vamulerela Yesu shichira imbotokha. 19Lwayali khu shisako shyu vukhalaji, mukhaliwe yarumana ling'ana mundu woyo avula vwoni.Shichira mumaloro kanje nunundi nyakhitswe khulondekhana khuye."20Vakhongo va vasalisi na vasakhulu vamanya vavolela mukanda mureve Baraba avohololwe na Yesu yirwe., 21Mwami Pilato yavareva khandi ,Ulena khuvavili yava wamwenya mulakhulile khurula mushivoho?'Ni vavoola, "Barabba!". 22Na Pilato yavareva, "mwenya khole ndina Yesu ulangwa Kristo?" Na vosi varevulila khulala "avambwe!".23Pilato yavareva, "shichirashi? Mayolo shina kachira avambwe?" Navutswa valanjilitsa nu khuvoola ikulu "avambwe!, avambwe!." 24Pilato lwayanyola avula shakhola, na vandu vasahili nunkhwenye Yesu yirwe, yavukula matsi, nasava makhono keke imbeli wu mukanda na avoola:"Inze mbula vutamanu mushisayi shyu mundu wuyu.Yaka kali khumunye."25Na vandu vosi vamanya vavoola, "shisalia shia masayike shive khukhuze na vana veru." 26Na yamanya na vavoholera Barabba khurula muvuhambe khuli venya.Navutswa yahana Yesu khuhulwa mishaliti ma namuhana khuvambwa.27Na vasikali vu mwami vamuhila Yesu munzu yu vwami ni vamuvoyong'ana na vasikali vosi. 28Vamunavula tsinguvu nu khumufwala iganza yimuji. 29Valinga ingara ya mahwa kivikunga khuli itaji ni vamuvikhila khumurwi, ni vamuvikhira lusala mumukhono kwe mulunji, vasikama imbeliwe nu khumukhomolera nu khumuvoolera, "Urina mwami wa vayuhudi!".30Vamurutsila maree, nivavukula lusala lwavali vamuhele nu khumukhupa khumurwi lukhukalukhila. 31Lwa vali vamali khumukholera shihenyehenye, vamufwalula ikanza yavali vamufwali nu khumufwala khandi inguvu yeye, ni vamuhira khuvambwa.32Lwavarula khutsia, vamunyola mundu khurula Kirene walangwa Simoni, wa vamanya vamunike khutsingulu khumukhonya Yesu khujinga musalaba. 33Lwa vadukha havalanga Goligotsa,kali khuvoola,"havundu hi shihanga". 34Vamuha iwayini yali ni tsukanyinywe na maatsi ki indulwe ang'wi. Na lwayatsamakhu shiyajing'wa tawe.35Lwavali vakhamuvamba , vagavana tsinguvu tsie khutsikhuvila ikura.Khu kara, khu karwekhitswe kavoolwa nu muporofeti, vakavana tsinguvu, khandi nivkhuvirakhu ikura. 36Vikhala heneyaho khumuvikhila lilindwa litinyu. 37Hikulu hu murwi kwekwe vamuhandikila khumusalaba,mang'ota, kasomanga:"UYU NI YESU MWAMI WA VAYAHUDI"38Vivi vavili vavambwa halala naye,mulala khumukhono mulunji na wundi khumukhono kushikata. 39Vandu vali vavira khunjira haweneyaho vamuvungulila manyeko nu khunuya mirwi chavo.
40nu khumuvolera, "Yiwe wavola uzitsa khwononyinya litempeli ma khandi uliumbakhe vuhya mumadukhu kavaka, yihonyinye! Niva uli mwana wa Nyasaye , shukhikha hasi khurula khumusalaba!"41Malala mele, vakhongo va vasalisi vamukholera shihenyehenye,ni vali halala na vang'odi nende vasakhulu, nivamuvoolera, 42"Yahonyinya vandu, navutswa shunyala khwihonyinya.Ye nu mwami wa vaisraeli! Lekhi yikhe hasi khurula khumusalaba lweneyulu, nakhutse khulamusuvira.43Asuvira mu Nyasaye, lekhi Nyasaye amuhonyinye lelo,niva Nyasaye alitsa khumuvoholola.Shichira yavoola "ndi mwana wa Nyasaye!" 44Khandi, malala mele, vivi vali nivavambilwe naye khandi navo vamunyeka.45Khwanzila khu saa sita tsia mmbasu,shisundi shakhunikha shivala zana khudukha saatisa halukolova. 46Lwayadukha saa tisa,Yesu yalila nu mwoyo mukali, "Eloi, Eloi,lama sabakithani?'kali khuvoola,"Nyasaye wanje Nyasaye wanje, shichira shina undekhi?" 47Vandu valala khuvali nivasinjileho , vamuhulila.Nivavoola "alanga Elija."48Vwangu mulala khuvo yirukhak 49Vayali navo vamuvoolera lekha na naye ave, lekha khulole niva Elija alitsa khumusoola. 50Yesu yamanahanzukha lilaanga lindi nu mwoyo kwi ikulu ma mwoyo kwe nukurula.51Henza luvaala lwali lwashinga hambeli mulitempeli lwaarandukha nu khurulamu vivili khurula ikulu wene khudukha hasi,na shivala nasho shatejela,na tsinyanda ni tsiadikha. 52Vilindwa navyo viakhunukha, na mivili cha valunji valivakhutsa nu khugonyinywamu visimukukha. 53Varula mu vilindwa niviitsa ilwanyi inyinga ya Yesu yaliwisimukukhe, nivinjila mulitaala litakatifu,khandi nivaalolekha khu vandu vanyikhi.54Na mukhongo walinda vasikali imia na vasikali vayali navo, valindanga Yesu valola litejela lishivala na kali kakholekhane,vali nu vuri muno nu huvoola,"Kakilikali uyu yali mwana wa Nyasaye." 55Vakhali vanyikhi valiyo nivatovana khurula ihale.Valivalondekhane na Yesu khurula Galilaya niviitsa vadukhe khumurumikhila khuluvega lwi lienya lielie. 56Halala navo khwali na Maria Makadalena, Maria mama wa Yakobo na Yosefu na mama wa vikhula va Zebedayo.57Munyinga ya halukolova yatukha, muruchi mulala khurula Arimathea, walaangwa Yosefu, mundu wuyu yali mulala khuvechitswi va Yesu. 58Yatsia khu mwami Pilato, nareva ahelwe muvili kwa Yesu,.Naye Pilato yahana munwa ahelwe.59Yosefu yavukula muvili kwa Yesu ma na lingila muluvala lulahi lulavu, 60nu khuvikha muvili zana mushilindwashe shu luhangaywa shali shavayava mwichina,Ma na lumba kuchina kukali kukhunikha shiliango shukhwinjlamu narulaho nu khutsia. 61Maria Makadalena, na Maria wundi valiho nivikhale luveka lundi vatovanaga mushiliango shishilindwa zana.62Mukamba kwalondakhu kwali lidukhu lilondanga lidukhu liukhwirejekhela lisabato, na vimilili va vasalisi na vafarisayo vazia khu Pilato. 63na vamuvoolera, "mwami, khwitsukhitse muvehi woyo nashili khukhutsa yavoola, ndisimukukha nindakhamala madukhu kavaka." 64Khulwayako uhane vasikali vu khulinda shilinduwa she vutinyu muno, khudukha madukhu kavaka kavire.Kakhakholwa ndio vechitswive vanyala khwiza nu khwiva muvili kwekwe ma vavoolere vandu ati yisimukukhe khurula muvakhutsu.Vuvehi yuvu vumulimala vulava vutamanu muno khuvira vukhuranga."65Pilato yavavoolera, "munye muli na vasikali vukhulinda.Tsii muvikhe lilinda khuvunyali vwamunyala." 66Vamanya ni vatsia na vasikali vukhulinda hashilindwa vutinyu, ni vavikha muhuli khulijina liali mushiliango nu khulinda haweneyaho.
281
2Henza , khwaliho ni litejera likali lishivala, shichira Ingelosi yu Mwami Nyasaye yikha khurula mwikulunu khuzia hashilindwa nukhlumba lichina liali mushiliango nu khwikhalakhu.3Ingelosi yatsana yalolekha niyakhaa khuli luheni na tsinguvu tsie tsiali tsindavu huli likonza. 4Vasikali vali valindi hashilindwa vamuria muno,varenga nu khukwa khuli vakhutsu.5Na ingelosi yeyo yavoolera vakhali yavo Mukharii mba shichira manyi mukhava Yesu wavambwa." 6Shali hunu,shichira yisimukukhe, khuli yavoola.Hambi muhenze hayalikhizwa lwavamuvikha yumu. 7Mutsii vwangu muvavoolere vechitswi veve,"Umali khwisimukukha khurula mu vakhutsu, Henzi, uranji khutsia imbeli wenyu Galilaya.Iweneyo neyo wamulamulola.Henzi, mali khuvavoolera.8Nohonaho vakhali yavo varanga lujendo khurula hashilindwa , ni vitsule lijenya navutswa khandi nivali nu vuyanzi vunyikhi, vilukhaka vatsia khuvivalila vechitswive mang'ana yako. 9Na mulikoselakhu, Henza Yesu yakana navo, nu khuvashelitsa, "Milembe!." na vakhali yavo visunda himi khuye , nivamusikamira nukhumukumila khuvilenje vye, nukhumuha luyali. 10Na Yesu yamanya navavoolera, "Mukharii mba, zii muvavoolere vamwavo vanje vazii Galilaya , iweneyo valandola."11Lwa vakhali yavo vali khunjila nivatsitsanga,avalala khuvasikali valindanga hashilindi hashilindwa vazia mwitala, nu khuvoolera vimilili va vasalisivuli shiosi shali shikholekhe khuvo. 12Lwa vasalisi vakali vakana na vasakhulu, vakhana vuvehi, nivaha vasikali tsienti tsinyikhi tsi ifetha. 13Ma nivavavoolera,"Kenyekha mwenya muvole,vechitswi veve vitsi muvudukhu nu khumwiva khutse lwakhuvere khukoni.14Nivamakhuva yaga kalamudukhila mwami, khutse khulamoloma naye nu khumukalukhila munye muvule khusumbulwa hali hati. 15Khu lwayako vasikali vavukula tsisenti yetso ni vakhola khuli vavoolelwa.Vuvehi yuvu vushivoolekha hakari ha vayuda khutukha lweneyulu.16Na vechitswi veve nivali likhomi nu mulala, vatsia ni vadukha Galilaya, khushikulu sha Yesu yaliyavavoolera vakanilekhu. 17Lwa vamulola, vamusikamila, navutswa valala muvo vali nilihayahayitsa.18Yesu yavitsila navavoolera, "Mpelelwe tsingulu tsiosi mwikulu na hasi mushivala, 19Tsii mulilova mwosi mukhole vundu vitsihili tsiosi khuva vechitswi vanje, muvabatise mulira lya Tata, lyu Mwana na Roho Mutakatifu.