Magoma: Bible for Matendo ya mitume

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matendo ya mitume

11Ikitaba kila ikyakwande nakisimbile theofila kuhabiri nongwa joni iji avombe uyesu nu kumanyisya, 2Hate ilijuvalila vuipimbwa kukyanya vu alagijiwe nu mmbepo umbalaje vala avakongi ava avahalile. 3Vala avavonisue uvumunu wa mwene, kufirahia vingi wahonile uvumunu wa mwene, amalongo gane nu kugojova gala aga gipele uvutwa wa kukyanya kwa nguluve.4Hata aviletkwagana navo akavalagija valeke ukuhaga mu yerusalemu vagulele inyiyigo ja tayi,''iji mwa poleke inonywa ja mwene 5kulwene.'' Nu kuta uyohani alikwoja kwa magasi liyoo umwe mwukogaga ku mmepo,umbalaje kumajwa aga amadebe.6Pu vuvakumdomine,vakambuja,vakota vasi?ntwa unsiki ugu pu vukuva kilulilwa ava israeli uvutwa wavo? 7Akate akavavule,syo mbombo ujinuyo ukulumanya unsiki,nikijono,utayi iji avikile kuvutwa wa mwene yuywa. 8Vu ijilekulwamwe umepo umbaje,na yumwe mwivija vakete vanya ku yerusalemu,na kwa vuyahudi kwoni,na ku samolia,na kukuvumalilowakilumenga.9Pu vu ajovile agao,vavile vilola,akamubiwa,ilivingu lika mwambilila ukuhukuma kumiho gavo. 10Vavvile vilola amiho kukyanya,umwene vu iluta lola,avanu vavile vakimo pawipi navo,valininyenda imivalafu. 11Vakajova,vulluta kukyanya,uyu Uyesu uyu atoliwe nilivinyu kukyanya,ikwijage ndovule alivwo vumo mukum'bona ilote kukyanya.12Puvakavuya kuYerusalemu ukuhuma kukyamba,iki vailangaga kya ndilolo iki kwalepipi na kuyerusalemu,gwale nsiki gwa sabato . 13Vavile vingile ,nu Yohani nu Yakobo,nu Andereya,Filipo nu Tomaso,Ubatolomayo nu Mathayo,Yakobo nu Atfayo,nu Simoni Zerote,nu Yuda va Yakobo. 14Ava voni valikukiva kunumbula yimo ukwisaya,paninye na vadada nu manamu uvanina va Yesu,na valukolwe.15Hijuvalila akima peteli pamiho ga ava valukolo,(ukuvala vakava mia na ishirini). 16Akate,valukolo yinogiwe uvusimbe vutimisye,ili ajovile ummepo umbalaje kalala kumetomo gwa Davudi,kimogwa ja Yuda,uyu atagalonvije vala ava vamwumbile Uyesu:17Ulwakuva avalure paninye nufye kumbombo iyi,akakava uluvafulwa mbombo iyi. 18Pulino umunu uyu akagula kumongwa ya vusyovi nu tukoto,akagwa ku mako uvulumbu wa mwene vukagwa nukubuajuka. 19Vakalumanya avanu voni ava vatamaga ku Yereselemu; mpaka linoilyuwo likwilangiwa kunyovele yavo akeldama kukuta linya kikoto.20Ulwa kwa ya simbiwe mwa zaburi uvutamo wavo vuve ukuvepo umunu uvakulama umwa kangeuwimiilyi wa mwene atole uyunge.21Pu avanu avatwakonganana unsikiuyesu vu ikwingila nu kuhuma kulumwe. 22Ukulengule ukuhumaulwojo lwa Yohana,mpaka ilijiwa ilolwa ataliwe kukukyanya,ave nsahide va kulwufwe ukuhuma uvujuka wa mwene pamnye nufye. 23Vakavike avanu vavili,u yusufu uyuka uagiwaga Barsaba,alenitewa lya vili Yusto,nu Mathiya.24Vakisaya vakata,''uve vintwa,uve ujimanyille thumbula ja vanu voni,tuvonesyenveni juyu uyu ungalile pa ava vavili. 25Ibate imbombo iyi ya vusuhwa,uvu avulemilwe Uyuda avombo imbombo iyo. 26Vakatova ikura;ikura yikagwile u mathiya;vope akavaliwa ukuva paniaye navasuhwa vala kumi na moja.
21Pu yavile fifike ilijuva lile lya Pentekoste, vale voni pwapaminye. 2Kikija ikinu mbivi ukuhuma kukyanya ukute kipela kya ngifu vukija na mbivi kikadija inyumba yoni iyi vatamile. 3Jikavahumile imuli iyi jiyavile, ukute mule ja mwoto jikavatamile voni. 4Voni vakakava, vakaliga Umepo umbalaje, vakatengula ukujova kunjovele iyinge, vunu aiganile Ummepo umbalaje ukujova.5Pu valiku Yerusalemu a Vayahudi vakatama a vanu avagolofu avanu ava kila kilunga pasi apa. 6Basi pu ilijo ilyo lyavile lipulikike ululundamano vakagana, vakavanusulu valo, ulwakuva kila umunu alikupulika vuvijova kujovale yamwene. 7Vakasuiga voni, valekudega vakavulanga lola, ava voni vijova syo Vagalilaya?8Yilindakiki lino ufye twipulika kila munu kunjovela yitu iyi luholiwe nayo? 9Waparthia na Wamedi na Waelamu, voni avavitama ku Mesopotamia, Uyahudi na Kapadokia, Ponto na Asia. 10Frigia, Pamfilia, Misri, na vupande waja Libia pawapi na kinene, na vageni avavihuma kufumi, ava Vayahudi na valokola. 11Avakrete na valebu tukuvapulika avo vijova kunjovele jitu imbombo imbaha iji avombile Unguluve.''12Vakaswiga voni vakava namasyako vakavulana kukuta kiki inongwa iyi?'' 13Avange vakavabeda vakata vagatele kuvulanji uvupya.''14U Petro akina pamiho ga vala kumi na mmoja akakola akate, ''Umwe vanu va Uyudea na umwe mwivoni yumwe mwitama ku Yerusalemu, mujimanye inongwa iyi, muyulike amamenyu gango. 15Avamu ndavule mulumanyile avanu ava savagalele baho saa tatu pamiusilino.16Lino inogwa iji na jila jajoviwe kumdomo kwa nyamalago u Yoeli: 17Galava amajuva ga kumwisyo, ijovo; Unguluve nilava dudela avanu voni, umepo vango na kana vinyo na vahinja vinyo valala gulaga, na vahwa vivyo valalaga amalago, na vagogolo vivyo valagonjwa injosi.18Lino na majuva gala nilavadudela avavombile vango avagosi na vadala ammepo vango na, vope valalagulaga. 19Nayune nihumyaga ifisyigo ukuhuma kukanya ni viswigo mukilunga unkisa nu mwoto, nu mwuyu ni lyosi.20Ilijuva ligevuka ukuvangisi, nu mweji ukuva inkisa, vu sayijile ilijuva lya Ntwa ilivavaha na lwapavuvalafu. 21Nayilava kila uyu ikwilaganga ilitawa lya Ntwa ipokiwaga.'22Umwe vagosi va Israeli, pulihija amamenyu aga: Yesu vaku Nazareti, umunu uyu asetu tuliwe kulwumwe nu Nguluve kufiswigo ifivahanya kuswiga iji Unguluve ajivombile namavoko ga mwene kulwumwe, ndavunu umwe yumwe mulumanyile- 23Umunu uyu vuahumije kwa nongwa ya Nguluve ili alinogilwe, nu kwakulumanya kwa mwene ukuhuma katale, umwe mukambuda kumavoko ginyo na mavoko ga vanu avavivi vakambuda. 24Uyu Unguluve akanjusya, akadidula ileyopo lya vufwe ulwakuva sayawese kane ibaditiwa navo.25Manya u Davudi ijova inongwa ja mwene nambwene Unguluve kuvulongolo kulyone amajuva goni ulwakuva kwale kuvalongolo kulywane kukivoko kya kyandya, nileke ukusukunika. 26Pu linu inumbula yango yikahovoka, ululimi lwango lukahovoka. Na numbili gwangu gwitama nuluhovoko.27Ulwakuva suyayileka inumbula yango kuvufwe, pu sulambona umbalaje vako anangike. 28Umanyisye iyile ya wumi widija uluhovoko lwa pamiho gango.'29Vagosi valukolo kanga musyekile, nijova na maka pamiho ginyo inongwa ja vatayi vitu avataji avavaha, u Davudi yakuta afyule vakansyila, ilipumba lya mwene pwilili kulumwe hata ileto. 30Pu ulwakuva nyamalago walumanyile ukuta Unguluve andapile ikilapo ukuta imapo ja kuhuma imvivina vya mwene ikutamija yumo pakigoda kya mwene kya vutwa. 31Yuwa mwene vu utalelo ukugavona aga, akatambule inongwa ja vujuka wa Yesu, ukuta inumbula ya mwene sayalekiwe kungisi, na gumbili gwa mwene sagwavuvone uvumanyi.'32U Yesu - uyu Unguluve ajusije na yufywe tulivakete vanongwa ijo. 33Pu umwene vuvantojije mpaka pakivoko kya Nguluve nu kukava kwa Tayi ululagilo lwa Mmepo Umbalaja adudela ikinu iki iki mukukivona lino nukupulika.34Manya u Davudi saatoge kukyanya baho umwene yovo ita untwa akambule untwa vango tamaluvata lwa kioko kyandya. 35Mpaka baho nikavavike avavuvi v ako pasi pamalu nad gako. yuywa mwene ijova ila Untwa akambule untwa vango tamaluvatulwa kivoke kyandya. 36Pu inyumba yoni ya vaisraeli na valumanye hamlekute unguluve na valumanye ute unguluve ambikele uyesu uyu mwambambile ukuva untwa na kristo.37Vunapulike ago inumbule javo jikavava,vakambujaupeteleli na vasuhwa akange, u Peteli na vasuhwa avange tupete vuli, valukolo?'' 38Upeteli akavavula, pela muvojiwe kila munu mulitawa lya Yesu Kristo mwikava uvuhejo wa mbivi jinyo, umwe mwikavaga uvupe wa Mmepo Umbalaje. 39Ulwakuva ulilagila ulu lwale kujili yinyu na vana vinyo, na kuvanu vona avavalikutale na kuvoni avavalangiwaga nu Ntwa Unguluve vitu vije.''40Akavasetulile kumamenyu mingi agange nu kuvonya, ukuta mwipoke nikivumbuke iki ikikali.'' 41Vupe avaambilile ilimenyu lya mwene vakojiwa, nilijuva lila vakongeseka avanu wite ielfu idatu. 42Valikugendelela ukumanjila na vasuhwa, nukuva pamopene nukulwa ikisyesye, nu kwisaya.43Kila munu alikwindwaja, ifisyigo vingi ni vidego filikuvumbeka na masuhwa. 44Voni ava vaamini vakava pupaninye kuva ni finu fyavo paninye. 45Vakaguja ifyuma fyava ni finu fyavo ifi valinatwo na kumumbula yimo vakakiva mugati mutembile.46Amajuva goni valikukiva mutembeli kumumula yimo, valiku upa ikisyesye nyumba ni nyumba, nu kuhengilanila ikyakula nuluhovok na kwa numbula yimo imbatatu; 47valikunginya Unguluve nukuvagana avanu voni Untwa akangeleja itembile kila pu kukya ku ava vikwakiko.
31Pulino u Petelo nu Yohana valikuluta nukutoo ukwingila mutembile unsiki gwa kwisaya, saa tisa. 2Numunu yumo uyu ale ndumale ukuhuma mwitumbu mwa vanina itangiliwa na vanu, uyu vambikaga kila lijuva pakifigo kya tembile iki vailangaga nonu, palin adova isadaka kuvanu aka vainguilaga mutembile mula. 3Umunu uyu wakambona u Petelo nu Yohana vikwingila mutembile akasuma vampe isadaka.4Pu u Petelo akandola, paminye nu Yohana, akate, ''Tulole ufye.'' 5Akavalola, akahuvila ukukava kimu kuvene. 6Lino u Petelo akate akajova akata, une nilijila sihugi wala golode. Lino ikinilinakyo kyuiki ni kukupa, mulitawa lya Yesu Kristi ku Nazareti ima ugendege.''7Akamwibata ikivoko ikytandya, akamwinula baho impyo ja mwene ni vibengilele fya mmalunde ga mwene fikakava amiaka. Akahega ndambivi akima, akatengula ukugenda akingila mungati mutembile paminye navo, akaluta akamwabata ikivoko ikyando, akamwanda kahisi nyayo ja filunde fya mwene nifibingigilile fya mahunde ga vikakava amaka. 8Akahesa namovi akima akatengula ukugenda akingila mulembile paminye akajova njeka, nukuginya Unguluve.9Avanu voni vakambona vukugenda vakanginya Unguluve. 10Vakamanya ukuta vumwene uyu alapalakanji pa kifigo nu kusuma isadaka pa kidigo kinonu kya tembile; vakadiga ifiswigo ifivaha ifi vafiwene ku aga gahumile.11Pu vuikuvibata u Petelo nu Yohana avanu vakavalundamanile luvilo kulusamba lula, vailangaga lusamba lwa Selemani, vakaswiga samafijo. 12Vope u Petelo akagavona ago akavande vala avanu, umwe vaisraeli, kiki mwiswiga ago, mbona mukululola fivi ufye, ukuta pumpile umunu uyu agendege kunuka gitu, ewo kuvuvalaje witu ufye?.''13Unguluve va Ibrahimu nu va Isaka nuva Yaobo Unguluve va va Tayi vitu, angineje umbombi va mwene u Yesu uyu vu avile ihumya uvuhigi wa mwene ukumbopola. 14Basi umwe mukambola ula umbalaje, uvayilweli, mukamogwa nyumbuda.15Mukambuda punya wumi uyu Unguluve anyusije ukuhuma kuvafywe - nufye fyefye vakata vanongwa ijo. 16Nakulwidiko lwa litawa lya mwene, ilitawa lya mwene limpile uyu amaka uyu mukumbona nukummanya, nulwidiko lula ulutu lulikumwene lupile uyu ukipona nukuva kulwamwe muvoni ilelo.17Basi lino valukolo, nulumanyile ukula mukavomba aga kyila kulumanya kwinyo, ndavumu avavaha vinyo vaavombile. 18Lakini Unguluvealiombilile amambo aga akatale kumanonu vamwene aleteseka alumisye aga.19Basi pala, muvuje neke imbivi jinyo vafute, puneke aije amajuva ga kuhovoka ukuveko kwa mwene Untwa; 20Ukuta mukave ukunsuka Kristi uyu avikiwe kujili yinyo u Kristi u Yesu.21Uyu kukyanya kwanogitwe kumwambilile mpaka unsiki gwa kuvombeliwa uvupya kila kinu, ndavula Unguluve ajovile kundomo gwa vanyamalago vamwene voni, avavalaje tasi kuvulengolilo wa likunga. 22Ulwakuva u Mose ajovile, 'Untwa Unguluve vinyo ikuvinulika unyamalago ndune ukuhuma paminye numwe ndukolo lwinyo, yinogilwe ukudwa dauywa ku kila kimu ikiikivavula. 23Umunu yoyoni uyu sikumpulinijaga uywa unyamalago itagiwaga kutali na valukololwe voni avamwene.'24Ena avanyamalago voni avavavile ukuhumana kwa Samweli na vata avavakongile apo, vala avavajonaga vakalaula ukuhusu amajuva aga. 25Umwemwe vana vavanyamalago va ndagilo iji Unguluve alagine na vatayi vitu, akambula u Abrahamu, 'Ukuhuma kulyuve avakilo voni va nkilunga visayiwaga.' 26Unguluve avile ajusije u Yesu unswambe akansuha kulwamwe tasi, neke avasayage kwa kugevusya kila munu kulwumwe ukuhuma kunjila jamwene imbivi.''
41Unsiki u Petelo nu Yohana vavile vijova na vanu, amakuhani, umbahava va vapitawa, vatembile, na vasadukayo vakavijila kunu vakalile. 2Fijo ulwakuva avo avasuhwa vavalumbililaga avanu nukumanyisya ukuta mwa Yesu Kristi kulivujiko wa vafye. 3Vakavibata u Petulu nu Yohana nu kuvavike nndigereza mpaka kilavo manga yala kimihe. 4Lakini vingi vavo vakalele avavavapulike amamenyu gala, vakava avani ikipuya 5,000 avagosi.5Ilijuva ilikongile ilyavili avalongoji va Vayahudi avagogolo na vasimbi va ndagilo vakalumaamana ku Yerusalemu. 6Alipo ukuhani umbaha Anasi, u Kayafa, Yohana, Iskande na vingi avakikolo kya kuhani umbaha. 7Vuvimije u Petelo nu Yohana pagati pavene, vakavavuja, ''Kumaka maki, ewo kulitawa lyanimwomba ago?''8Petulo vu adilijile Umepo Umbalaja, akavanda, ''Umwe vakaha na mwivapogolo va vanu,. 9Linga ilelo lwivujiwa kunongwa ya imbombo inonu iji avombiwe unamulale uka, nu kuvujwa ndavule aponile? 10Yimanyike kulwumwe mwivoni nakuvunonu va Israeli, ukute lwu litawa lya Yesu kristi uvaku Nazareti, uyu umwe mwalinsulibisye himba Unguluve akenjusya ukuhuma kuvafya namaka ga Yesu ukute umunu uyu ikwina pamiho ginyo aponile hani.11Uyu u Yesu Kristi vimwene vilela iliwe ili umwe mwivaje ngaji mwalibalile ili lyala liwe livaha lya palukanyi. 12Kange vusikuli uvupoki kumunu uyunge yoyoni ulwakuva lisiku ilitawa lya munu yunge pasi pakilinga ilitupeviwe twivanu ililiwesya ufyeukulupoka.''13Avalongoji na vagogolo vavile vilolo ukwinyamini kwa Petulo nu Yohana, bako vala vanu vakawidisavale vumbi, vakaswiga fijo vakolimenya ukuta avanu ava vale nu Yesu. 14Lino ulwakuva valikumbona undamale paminyo navo imile savakajova kinu ukuvapinga.15Vakavahanulosya vahume paminye pa balaza, vuvikunjovanja vavo vene. 16Vakavujana, twapela vule avanu ava? Satwiwesya ukubeja ikiswigo iki kivaha ikivavombile kulipavuvalafu kwa kila munu ku Yerusalemu; 17Lino neketubeje ili lileke ukuwendela, ukuvala fijo kuvani voni, vinogilwe tuvabeje valeke ukujova nu munu yeyoni kunongwa ya litawa lya Yesu. 18Pu vakavilanga kavili mungati nu kuvavula valeke ukujova wale ukumanyisya kulitawa ilyo lya u Yesu.19Pu u Petelo nu Yohana vakanda vakata mulamule yumwe mumwene, ''Linga lunonu pamiho ga Nguluve, ukuvadwada umwe ewo Unguluve. 20Unye satunogile ukugaleka ukujova gala twagwene nu kugapulika.''21Baada kuvadwa jadwaja sana vakavaleka valatege, savakajivpona njila yoyoni ya kuvakunga. Ulwakuva avanu voni, valikunginya Unguluve ku kila kyahumile. 22Ulwakuva imiaka gya munu uyu apimile gyale imiaka arobaini.23Pu u Petelo nu Yohana vuvavalokisye, vakavuya kuvakongi vayavo vakavavula aga vavuliwe na vakuhani avavala na vagogolo. 24Avanu avo vuvapulika ago, vakinula amajo avo ukunsuma Unguluve pupaminye vakata, ''Intwa, Nguluve uve wayumubile ikilunga pasi na kukyanya inyanja nifonu fyoni ili puzifile. 25Veve wajovile ku Mepo Umbalaje ukugendela kundomo gwa vayi vitu Daudi, umbombi vako, ukata mbona avanu vankilunga wanaghadhibika na amakabila ga vanu gisaga uvuwavi?26Avalongoji va nkunga vipangile na avatwa valundamine paminye kunongwa yantwa a kunogwa ya Kristo ya mwene.''27Yilweli u Herode nu Pontio Pilato, paminye na vanu vafilungo finge na Vaisraaeli, hedamine kilunga umupamuye nu mwana vamwene umbalaje u Yesu, uyu vambakije amafuta. 28Avene vakavomba gala aga uvunogwe wavo vulikumogwa gavombeke ukuhuma katata.29Lino Ntwa, lola fifilisyo fyavo na utatenge ufye twivavombi vako ukulyova limenyu lyako kwa kwiyamini sana. 30Golosya ikivoko kyako neke uponige avatamunu kuvomba ifiswigo nifyogo kulingwa lyako nu mwambo u Yesu Umbalaje.'' 31Puvavavile visayile, aponu pala baho vala pakasukanike na maka, navo voni vakadiga Umepo Umbalaje, vakajova ilimenyu lya Nguluve kwa ujasiri.32Voni ava vaidika vakava ni numbula yumo na masega gamo: asipali hala yumo uyu alikuyova kyokyoni iki alinakyo ukuva kyonia kya mwene yuywa; valikutangana kila kumu iki vala nakyo. 33Avasuhwa vakahumya uvukatiwa kuyuka kwa Yesu Untwa kwa maka nu vupe mwingi wa Nguluve yikava mbombo yavo voni.34Asipali umunu yeyoni uyu alemfyeye, ulwakuva kila siku lijuva vala avavale ni fyato na nyumba valinkuguja nukutwala fyoni kwa vasuhwa ifi vagujije. 35Vakavika pamalunde ga vasuhwa ifi vagugije nu kunsavile kila munu iki inongwa.36U Yosephu, Mlawi, ukuhuma ku Kipro, uyu avasuhwa vamwilangaga Barnabasi imananya yene umwa va vijesyo. 37Akaguja ikyalo ikyale nakyo, akatwala ihela ijo pamalunde ga vasuhwa.
512Pyala, umunu yumo litawa lya mwene Anania, nu ndala va mwene Safira vupe vakaguja kyalo, 2Udala va alumanyile haki u Anania akafiha akapadula ihela ndebe iji akavile, akatwala ijijinsigile nu kuvika pamalunde ga vasuhwa.3U Petro akambuja, ''Anania, kiki Usetano ndijije inumbula yeko neke vukumbula uvudesi Umepo Umbalaje ukufiha isiliingi ijinge iji ukavile ukuhuma kukivanja? 4Vasi vusugaijije ikyo sakwale kyako? Pope vugwijije isilingi iji ukavile sajivile mumaka gako, kiki lino ukongile ila munumbula yaku ukuvomba nduwa? Uvesumbulile uvudesi umunu bali Unguluve.'' 5Pu u Anania vuapuleke mamenyu ago akagwa pasi nu kufya avanu vakava nu ludwado tuvaha voni vakapulika ili lihumile. 6Avadimi vakija vakakunga umbili gwa mwene isanda vakampimba ukuluta kukunsyule.'kukunsyile. Avadimi vakija vakakunga umbili gwa mwene isanda7Gakaluta amasaa gadatu undala va mwene akingile, vope njila habali aga gahumile. 8UPetulu akambija, ''Imbule vasi mugujije ikivanya kuhela ijo.'' Akata , ''Enatugujije ewo.''9Pu u Petulo akambula, ''YYilundakiki mwidihine ukunjibu ewo Umepo Umbalaje va Ntwa? Lola, inyayo ja vadimi avavansyulile ungosi vako ijo pakifiko, nayuve vope vikukutola, uve.'' 10Isaa yileyile akagwa pasi akafya, na avadimi vala vakingila vakavona vope afyile. Vakantola wakansyila palukaji pa ngozi va mwene. 11Uludwado luvaha lukampata itembile yoni paminye na vanu voni ava vapulike ago.12Avasuhwa vakavomba ifihwani vivaha ni fiswago fingi miongoni mwa vanu. Vope vala voni ava vaidike valikuhwadamana paligili lya Solomoni kunumbula yimo. 13Aasipali umunu yoyoni uyu alodoga ukuvakonga, ila valikuvadwada sana nu kuveshimuni.14Vingi, ava vaidike vakonganelela pavaha vakava avagosi na vadala vingi ku Ntwa, 15Puvalikuvatwala avatamu nu kuvagonya pamatandiko na pafihaga fyavo munsewe, neke vuikwija u Petelo umwijiji gwa mwene guvagusye vaninye. 16Kange pu vakalundamana avanu ukuhuma kuvilunga ifyale pipi na ku Yerusalemu, vakavatwala avatamu na venu ava vatesekaga na mapepo wadafu ava voni vakapona.17Pu ukuhani umbaha navanine voni avavavile paminye nave (avavula kivugutile kya Vasadukayo); avavadigile uwifu. 18Vaka vibata avasuhwa nukuvavika kunyololo.19Linu unsiki ugwapakilo avadumi va Ntwa vakija nukudindula imilyango aya nyololo vakavahumya kumji vakata, 20''Lutaga, mukime mutambile mukavavule avanu amamenyu goni ga wumi uvu uvupya.'' 21Vuvapulike apo vakaluta mutembile pavusiku kilo vakendelela ukumanyisya avanu. Ukuhani ambaha na vala ava vale navo vuvafike, vakalundamana ilibalaza lya vagogolo voni ava Israeli vakasuha avasuhwa vale vije ukuhuma numnyololo.22Pu avalidilili va tembile, vuvalutile kunyololo hii vakavona vasimuli avasuhwa muta pu vakavaya nukuhumya ihabari, 23''Vakata tuwene imilyango awone ifungiwe midinde vunanu na avalundihile va ligereza vimile panji pa ndyango vatwisindula imilyango tukavona asimeli numu mungati.''24Pu umbaha va lindilile va tembile, avalongoji avakuhani vivipulike ewo, vakasinana nu kuswiga fiijo ukuta aga pu giva ndekike. 25Umunu yumo akija akavavula akata, ''Lola avanu vala ava mwa vavikile nngati nu ligereza valimu tembile vimanyisya avanu.''26Pu umbaha va valindi vatembile vakaluta paminye na vasikali akavatwala, lakini bila matata ulwakuva valikudwada ukuta viwa na mawena vanu. 27Pu vuvavatwalile avasuhwa avo vakavamulisye vimekuvulongo kuvuhigi, ukuhani umbaha akavavuja. 28Twavapavile kumaka ukule muleke ukumanyisya kulitawa ilywo. Lino umwe mudijije i Yerusalemu yoni amamenyisyo ginyo, kange mulininia ukutwala ukunga unkisa gwa munu uyu kulwufye.''29Petulo na vasuhwa avange akanda, ''Pu linonu ukumwogopa Unguluve syo avanu. 30Unguluve va vatayi vitu anyusisye Unguluve u Yesu, ukuhuma kuvafye uyu umwe mwambudile mu kumtulika pa nsalaba. 31Unguluve amwimile akambika ikivoko ikyandya ukuva inadagoji nu impoki neke avope vanya Israeli ulusyi kila lya mbivi. 32Ufye tuluvasaidia vanogwa iji, vulevule nayu Mmepo Umbalaje Unguluve avapiile vala avavikumwogopa.''33Pu avajumbe va baraza na vagogolo vuvapulike aga vakava nilyoyo, vakanogwa ukuvavuda avasuhwa. 34Pu Fansayo yumo ilitawa ale vi Gamalieli, uyu ale mwalimu va ndagilo, uyu vadwadaga fijo na vanu voni, akina pavulongo pa baraza akadova avasuhwa vala valume panje padebe.35Pu akavola avajumbe valibalaza, umwe vanu va Israeli, musage vununu aga mwinogwa ukuvavombela avanu ava. 36Ulwakuva unsiki gulutule akinuka umunu yumo ilitawa, Theuda uyu aiginywaga ukuta umwene vi munu unyaluhala, akakava avakongi 400 ava vakokamaga nave. Abudiwe, na avakongi va mwene voni vakagevamika vakayaga. 37Kahisi akahumila u Yuda Mgalilaya, unsiki uyu valikusimba avanu akalangoja ilikundi lya vanu ukubeda, vupe akafya na vope avokongi va mwene vakapalahanya, vakayaga.38Palinu kumongwa ya ago nikuvashauri, mwiyepusye na vanu ava mwaleke valutage, ulwakuva linga ulwigane wavo nukuvanu sayila weseka. 39Lino linga yehumile kwa Nguluve, samukawesye ukunsigila avanu ava; badili yake mwivona mwipingana nu Nguluve.40Vakapoke amasage ga Gamalieli vakavilanga vingile, va kamulisya vakupwe ifikofi fya mijeredi, wakavavula valeke ukujova kavile ilitawa lya munu uyu u Yesu, vakavaleka valutage. 41Avasuhwa vakahuma kungi kulibalaza vahuwike ulwakuva vavaliwe ukusuka kunongwa ya litawa lya Yesu. 42KIla lijuva mutembile nyumba kwa nyumba savalikuluka ukujova nu kumanyisya ukulumbilila inongwa ibalaje ukuta u Yesu vi Kristo.
61Pu yikava amajuva ago, unsiki ikipuga kya vakongi kikwongeseka fijo pakahumwi ukunungunike ku Vayahudi ava Kiyunani pa Vaebrania, ulwakuva avafyile vavo vavasamilwe pakuligavo lya kyakula kila lijuva.2Pu avasuhwa vala nkwumi na vavili vakalundamanya avakongi voni pupaminye vakata, ''Sayinongilwe ufye uhuyilaka imbombo ya kulumbilila ilimenyu lutegule ukwima kukugava ikyakula pamesa. 3Pulino valume, tuhala avanu saba avalikuhwamwe, avanu anagolofu avamemile Umepo Umbalaja nuluhala avatwiwesya ukuva kabidhi imbombo iyo. 4Vu ufya twitumita unsiki mwingi ukwisaya nu kuluhulumila ilimenyu.''5Gala vajovile gakavahovosyo avanu voni, vope vakachagula u Stefano, umunu uyu adigile Umepo Umbalaje, nu Filipo, Prokoro, Nikanoni, Timoni, Parmena, nu Nikolao, mwongofu uvakuhumya ku Antiokia. 6Vakavalwala avanu ava pamiho ga vasuhwa vakadovela nu kuvavekila amavoko nu kuvasaya.7Ilimenyu lya Nguluve likavala, vako ngelela avakungi, fijo ku Yerusalemu, hata avakuhani avakidike ulwidiko lula.8U Stefano, avilee adigile amaka nu vope wa Nguluve, akavomba ifimanyile fingi ni fisungo ifivoha pamiho ga vanu. 9Vulevule vukunuke uvupinjani wa vanu va sinagogi lya vanu huru ndavunu vavilangaga ilya Vayahudi ava Kukirene va Ku Iskekanderia, na vange ukuhuma ku Kilikia na ku Asia. Avanu ava vakatangula ukuvapinga nu Stefano.10Lakini savakawesya ukusindana nayo nuluhala lwa mwene na maka ga mwene umbalaja ayu ku avo ajovage navo. 11Pu kwakifiho vakasonga avanu vule vajove ukuta tumpulike Stefano ijova amamenyu ga kumbede u Mose nu Nguluve.''12Vakavasongehanya avanu avongolo avamanyisi na ndagilo, vope vakamwibata u Stefano, vakamfikisya kulibalaza. 13Vakavika avasahidi va vudesi avavapulike vu ijova, ''Umunu uyu siku sileke ukujova kunongwa ja ponu avapavamaje na kumongwa ja ndagilo. 14Manya tumpulike ijova ukute uyu u Yesu vaku Nazareti ikupananga aponu apapavuvalaje nukugevusya joni iji u Mose atupile. 15Pu voni avava vale mulibaraza vakandwitulila amiho u Stefano, vakavona kumiho, ga mwene kwilangala ukuta kukumiho ga vadumi.
71Pu ukuhani umbaha akambuya u Stefano je amasitaka aga ga lweli?'' 2Ustefano akanda akata, ''Valukolo lwango na va tayi vango, mumuliheje: Unguluve uvalutogo angumi je utayi vitu u Abrahimu vaakate ku Mesopotamia, vakatamile ku Harani,' 3Akambula, 'Hega kukulunga kyako nu kuhuma kuvakikolo kyako, ululage kukilunge iki yanikukuvonesya.'4Pu akahega kukilunga kya Vakaldayo akaluta kukutama ku Harani, vuafyile utayi va mwene, Unguluve akangeja ukwa akantwala kukilunga iki, iki mwitama lino. 5Sakampa hata apakuvika ulwayolwa mwene, bali unguluve akamwapila akata umwene na vakolwa va mwene badili yake vipyamila ikilunga iki ata ewe u Abrahamu sale nu mwana hata yumo.6Unguluve akajova navendee, avaholwa vako valava vahesya kukulunga ikisya kyavo, valava vatumwa nu kuvonibiwa fivi imyaka 400. 7Unguluve akajova, lino une nilalihiga ikilunga iki vikikigatalwa ukuta vatumwa lino pongela valeheya mukilunga kila nu kunyisajele une aponu apa.' 8Pu akapaulilegile u abrahamu ulwa kutahiri, navope akangola u Isaka nukutahiri ilijuva ilyane; vuaholiwe kange u Isaka akakola u Yakobo, vope u Yakobo akavohola avagogolo vala kuwinatambili.9Ulwakuva avagogolo vala vakambonela uwitu u Yusufu ulukola lwavo vakanguja kave itumu kila ku Misri, ata ewo Unguluve akava nave, 10Akamwokola ukuhuma kumateso goni aga ga mbwene. Kange akampa ukwanuluhala ukwima pamiho ga Farao mfalme wa Misri uyu ambikile ukuvalanala va juu ya liyumba lya mfalme.11Kukava ni jula ikilunga kyoni ikya Misri na kukamani, ikasababisya itabu fijo imbaha, vope avatayi vitu vakava vajila kyakulya. 12Pu u Yakobo akapulika ukuta kuli finu ku Misri, akavasuha avatayi vitu, vakaluta ukwakunu savagele valula. 13Vavile valulile ulwavili u Yusufu akitambulisya kuvalukololwe, na vope avalukulolwe vakitambilisya kwa Farao.14Pu u Yosefu akasuha vantwale u Yakobo utayi vamwene ukuhuma ku Misri, paminye na vakikolalewe voni, ijumla yavo vale sabini na vahano. 15Vepo u Yakobo akaluta ku Misri; kunu umwene na vatayi vitu vagifyilile ukwa. 16Imivile gyavo amavulyile ku Shekemu nu kusyiliwa kumepumba aga u Abrahamu agulile ukuhuma kuvana va Hamori kusilingi ndebe vule.17Lino ungisi ulwakale ukufika ukutimisya kwa lulagilo ulu Unguluve ampile u Abrahamu avani vitu valikuvongeseka fijo. 18Pu utavala uyunge uyu sammanye u Yusefu akatavala ku Misri. 19Ufalme uyu akavombela fivi avanu vitu kugila, nu kuvatesya ava tayi vitu kwa kuvalasimisya vavatagage avana vavo avadebe neke vafye.20Unsiki ugwa pu u Mose alikuholiwa vope sakava mwana va kawaida alidiwe munyumba ya tayi va mwene unsiki gwa mieji gila gidatu. 21Pu vuvalemilwe ukumfiha sana, vakambike panji ndugasi nu ngenja undebe va Farao akantola nu kuntunjo akava ukute mwana va mwene yuywa.22U Mose akamanyila uluhala lwuno lwa Vamisri; akava munu nyamaka va mamenyu na kuvomba. 23Mose vude ni maaka 40 akamala ukuvagendela avalukolwe Avaisreli. 24Akavona yumo voneliwa nu Mmisri akantetela uyu avoniliwe, akantola va Umisri akambuda ukuhombeja. 25UMose akata ukwo nu akalukololwe vikumkata nu kulumanya ikinu iki avambile ukuta ijile kukuvapoka, lino avene savakeliwa.26Ilijuva ilikongile u Mose akavovona na Avaisraeli vavili vilwa akagala ukuvapalamisya kwa kuvavala, ''Umwe vanu umwe mlevanyalukolo, kiki mwilwa mwinogwa ukulemanyana?' 27Yumo yula uyu ambonelaga unine akasukumya u Mose nukumbuja, ''Vonu uyu akwikile ukuva ndamuji na uve ntavala vitu? 28Ewo winogwa ukumbuda nduvuvile umbudile Umisri pamihe?''29Umose ukupulike ewo amamenyu ago; akakimbilile ku Midiani , ikilunga kya vugeni alikutama ukuva, vupe akahola avana vavili avadimi. 30Pu vagilulile imiaka 40 umalaika va Nguluve akambonekala u Mose kulukuve kuvipi ni kyomba kya Sinai pakichaka iki kyaakaga umwoto.31Vu agawene ago akaswiga injosi ila, avile ihegelela neke agavone ago vunonu pawipi, apulike ilyo lya Ntwa lile, 32''Une nene Nguluve va tayi vako, Nguluve va Abrahamu, va Isaka na va Yakobo.' Umose ukatetema kuwoga sakanogwa hata ukuhola kavile.33Pu Untwa akambule, 'Fula ifilato fyako ulwakuva spa wikwima pavalaje. 34Lweli nilolile itabu ya vanu vango ukwa ku Misri; nipulike ikililo kyavo nitabu yavo nune nikile neke nivapoke, lino, ijaa nikukusuka ku Misri.'35Uywa vi Mose uyu vambelile vakata, vine uyu akuvikile ukuva ntavala na ndamuji vitu?' - Asuhuwe nu Nguluve yuhwa, ukuva ntawala na ndamuji asuhiwe nu Nguluve yuwa, kunjila kuvantavala unsuhwa uyu angumile pa kisoti kila. 36Akavalongoja avana va Israeli ukuhuma ku Misri vuvavombile amaajabu ni fiswigo fingi ku Misri, kunyanja ya Shamu na kujangwa kunsiki gwa miaka arobaini. 37Uyuvilele u Mose avavulaga Avaisraeli, u Nguluve alavitulile unyamalago ukuhuma miongoni mwinyo muvalukolo.'38Uyu vigula u Mose uyu ale nululundamano kulukuvi, uyu unyamalago ajovile nave paminye na vatayi vitu kutajanimba kya Sinai, vupe akambilila amamenyu amumineke alipe. 39Vope avatayi vitu vakambela ukumwidika u Mose badili yake vakambela nu kuhilika kange inumbula javo iku Misri kavili. Vakambula u Aroni.' 40Tupalele iminguluve avavapile vikufulongoja, ulwakuva umunu uyu u Mose uyu aluhumije kila ku Misri satulumanyile ikikihwene.'41Ugu gu nsiki ugu vatendele ikihwani kya senga valikuyitwalile isadaka ukuvomba isiku imbaha kunongwa ya kila ikivajengile na mavoko gavo vavo. 42Pu pola Unguluve akaswetuka, akavaleka visayage amajeshi goni ga kukyanya ndavale ya simbiwe inkitabu kya vanyamalago, 'Vule mwangumihije une, uhalibu ya sadaka kumsiki gwa miaka arobaini kula kulukuvi umwe vanyumba ya Israeli?43Ate umwe muvatolile ilihema la va Moleki ni minguluve ni gya Nguluve vinyo lefani imingebedu igi mwatendile neke mwisayage pulino nikuvahileka kutala kuliko ku Babeli.'44Ava Tayi vinyo vu vapokile ilihema lya vuketi kulikuvi, lyalundiwe ndavule Unguluve ambulanije u Mose ukulutana na vinu avulwawe vu aliwene. 45Avatayi vitu vuvayambilile hema ku kwandusanya vuvilongojiwa nu Yoshua. Kumiliki ya kilunga mpaka umsiki gwa Daudi. 46Uyu akavile ukwidikiwa nu Nguluve vupe akasuma ukuta ampe Unguluve va Yakobo apanu apa nyumba ya Yakobo.47Payikava lino u Solomoni vi uyu anjengile Unguluve inyumba. 48Hata ewo Unguluve sitama munyumba iji jijengiwe namavoko ga vanu nuvu unyamalago ajovile. 49Kukyanya kyu kigoda kyango ikyavutwa na ikilunga pu ponu pa kukanya amalunde gango, mulanjengela nyumba yilindakiki? Ijova Ntwa: Ewo aponu pii apakupusika piva pii? 50Vuli amavoko gango sagapelile ifi fyoni?'51Umwe vunu yumwe mulenisingo ingafu yumwe samitahiviwa inumbula hata imbulukutu isyo samwileka ukumbeja umepo umbalaje ndavile vanombile avatayi vinyo. 52Je kulinyamalago aliku uyu avatayi vitu savanilesije?. Vakavabuda vala ava vajovaga inogwa ja kwija ulaunya aluhekelo, umwe linu muvile vasambuhani vamwene na vabudi. 53Umwe mwemwe mwapokile ilindagilo iji vatwalile kulumwe na vandumi, pepe salimukujikonga.''54Vuvapulike ago vakakalala vakangevelela amino u Stefano. 55Pu umwene u Stefano vu adigile Umepo Umbalaje, akakasya amiho kukyanya, akavona uvutwa wa Nguluve,' 56Vope u Yesu vaimile kukivoko ikyanda kwa Nguluve. Akata, ''Lola nivona kukyaya kudidwike nu mwana va Adamu imile uluvafu ulwakudya kua Nguluve.''57Lakini avene vakahwega nilijo ilivaha vakofundika imbulukutu javo, vakanyelelo namaka goni ninumbula yimo, 58Vakantaga kumji nu ntava vakantova na mwene: Vope avasaidi vakavika inyenda gyavo mmalunde mwa ndimi gumo uyu ilitawa lya mwene ale vi Sauli.59Vavile vikuntova na mwene u Stefano, akasunta Ntwa Yesu pokela inumbula yanga,'' . 60Pu akafungama akala nilyo ilivaha akata, Ntwa uleke ukuvavalila imbivi iyi.'' Pu vuajovile ago akafya.
81Nu Sauli ale pale ahowike ukufya kwa Stefano pu ilijuva lila gahumile amateso amavivi fijo kutembile ya ku Yerusalemu; avidiko voni isipokuwa avasuhwa vakavatanile vakanyila kuvu Yudea na ku Samaria. 2Avanu avidiki va Nguluve vakasyela u Stefano vakandilela amajuva mingi sana. 3Lino kumogwa ya Sauli alikunanga itembile alikwingila kila nyumba ni nyumba alikuhuduvuvula avadala na vagosi nu kuvakunga kumagereza.4Puvala valavayaganike valikulumbilile poponi ilimenyu lya Nguluve kila baho vahitaga. 5Filipo ikikila akagendela ikilunga kimo kyake kyu kisamana avalumbilile inongwa ja Yesu.6Avanu vakampulike ufilipo kujivona ifiswigo ifi ivomba, vakapulihija na maka gala agijovo. 7Imepo imbivi jilikuvahuma avanu vingi ukwa valikuywega na vingi vuvilola na valemale vipone. 8Pu kukava nu luhovoko uluvaha aponu apo.9Lino pu ale umunu yumo ililawa lya mwene ale vi Simoni, avombile ukuhavi aponu apo kumsiki utali, alikuvaswigija avanu voni avaku Samaria, alikwingija ukute umwene vinumu umbaha. 10Avanu voni avavaha na vadebe valikumpulihija nu kuyiga ukute; ''Umunu uyu gu maka ga ki Nguluve ayagimanyika ukute amaka amavaha.'' 11Vakankongo ulwakuva kumsiki untali ulikuvaswigija vingi kuvuhavi wa mwene.12Lino avanu vuvamwadike u Filipo uyu ahumbililaga inogwa imya ija mwimiwa figono fyoni, nija litawa lya Yesu Kristo, vakojiwa avagosi na valala. 13Usimoni vope akamini nu kyokwojiwa, akankonga u Filipo; kila pompapa iluta alikuswiga ifiswigo ifivaha ni vidego ifi avomboga.16Pu avasuhwa avavale kula ku Yerusalemu vavile vipulika ukute ku Samaria vapokile ilimenye lya Nguluve vakava saha u Petelo nu Yohana valute ukwu. 14Ulwakuva Umepo Umbalaje alebada ukwivijila kila yumo ila vaogiwe vuvule mulitawa lya Ntwa uYesu. 15Vupe vuvafike kwa Umepo Umbalaje alebada ukuvijila kila yumo ila vaojiwe vuvule mulitawa lya Ntwa u Yesu. 17Pu u Petelo nu Yohana vakasaya vakavavike amavoko gavo vope vakojiwa, vope vaksmbilile Umepo Umbalaje.18USimoni vu ilola ukuta avanu vikumwambilila Umepo Umbalaje avasuhwa vuvivika amavoko pamitwe gyavo, akavapa isilingi, 19Akate, ''Mume nayune amaka ago neke kila munu uyu nikumbila ikivoko patwe apokelage Umepo Umbalaje.''20UPatulo akanda akata; isilingi jako jiyage kuminye nuve, ulwakuva utile wewesya ukugula uvupe wa Nguluve ni silingi. 21Uve ulengile luvafu ewo lifungu kumbombo iyi ulwakuva inumbula yako syo yigolwike pamiho ga Nguluve. 22Lino pela uvuvivi wako livu na unswene Unguluve pamo, lwesye ukusyikila amasage gako agulinago munumbula yako. 23Ulwakuva nivona ukuta uve uilegile uvuhungu na ulinkungwa va mbivi.''24USimoni akanda, ''Mundovete kwa Nguluve ago galeke ukumbonaga mujovile.25Pu vuvahumije uvusaidi nu kulumbilila ilimenyu kufijisi vingi ifa ku Samaria vakavuya ku Yerusalemu .26Unsuhwa va Ntwa akambula u Filipo luta ulukafyu ulwakuvonda kumsowe ugugu kwihuma ku Yerusalemu ukulolela ku Gaza ukukwalelukuvi.'' 27Vule pu akahega nukuluta pu munjila akagana nu munu nilitawa lya mwene towashi va kushi uyu ala imbombi imbaha uyu nyamamaka mukyuma kuya kya kandake, ulwa va kushi, uyu towashi atulaga ku Yerualemu kukwisaya. 28Vope vaalimunjila ukuvuya kukaya atamile mumkokoteuni ugu jahisaga isenga, alikwimba ikitabu kya unyamalago ufisaya.29Umepo Umbalaje akambula u Filipo, ''Luta kumutuka yila utame pipi nayo. 30''Pu u Filipo akahegelela pa mutuka yila nu kumpulike umunu ula ikwimba ikitabu kya unyamalago u Isaya, akambuja, ''Je wikwelewa ago aga wikwimba?'' 31Muethiopia utowashi akanda akata, ' ''Nikulumanya ndakiki umunu vusikufafanulila?'' UFilipo pwa kambula akatama pipi nave.32Utowashi ula aimbaga ilifungu ili ilya vusimbe; valongije ukute ngosi iyi viluta kukihinjilo; ukute kangosi akana akakakivamye kuuyu ikata ulwagelwa kene, vule saimile ilijo ukujova akava myee: 33Pakusuka kwa mwene vakanyima namagasi veni uyu unogile ukwelewa juu ya kuholwa kwa mwene? Ulwakuva uwumi wa mwene vahejije nkilunga.''34Pu utowashi ula akambula u Filipo, siwo imbule unyamalago uyu ijovo nongwa jani jamunu uyunge ewo umunu yunge, 35''Pu u Filipo akatengula ukutumila ilifungu lilalila ilya vusimbe, akambula ihabari inonu ja Yesu.36Pu vu vikwendelela ni safwali vakafike aponu pale nikisisi kya magasi, ''Pu utowashi ula akambuja u Filipo, Lola apa palimagasi kinu kiki kikusiga unene nileke ukwongiwa?. 37UFilipo akambula akata linga kikwamini nivumbula yako yoni wiwesya ukwojiwa akanda akata, nikwanui ukata u Yesu vimwana va Nguluve. 38Vupe akamulisya imutuke ya mwene yimwe, vakingira vomi vavili mulugasi u Filipo nutowashi u Filipo akamuoja.39Vavile vitoga ukuhuma mulugasi ghafuta Umepo nu Umbalaje va Ntwa akamwinu u Filipo vope na yutowashi savakambona kavili u Filipo akahega ahowike. 40UFilipo akivona aliku Azoto. Akasafiri ilumbilila injili mufilunga fyoni mpaka akafika ku Kaisaria.
91Unsiki gulagula u Sauli, akongeleja ifiliswo fwa mwene ukumbuda avasyule va Ntwa, akavudufile ukuhani umbaha. 2Vope akansuma unguluta kumasinagogi ku Dameski, neke ibadage umuni yoyoni uva injila yila, inga ngosi ewo indala, awesye ukuvakunga nu kuvatwala ku Yerusalemu.3Basi, walimusafywali ya mwene, vuikwibile ukufika ku Dameski, akasitukila ulumuli ukuhuma kukyanya lukamulika kwoni kwoni; 4Akagwa pasi akaputika ilijo likumbula Sauli Sauli mbona wikungalaja?''5Usauli akanda, Veve veni Ntwa? Ilyolila likuta,'' Une nene Yerusalemu vukugalaka; 6Lino ima wingila kunjini, pu wivuliwaga ayagilonduwa ukuvomba. 7Avanu voni avagenda musafwali panine nu Sauli vakime savakutumanya vavombe kinu kiki vakimotu, baho vapalike ilijo lino savambone umunu uyu ajovaga.8U Sauli olanuka pala ukuhuma pale agwile, nu akagela ukufungula amiho ga mwene salikukivona kimu kyokyoni basi vakamwibata ikivoko mpaka ku Dameski. 9Vope kunsiki gwa majuva gadatu salikulya nu kunywa kyokyoni na silolu.10Ku Dameski valiko avakongi yumo ale vi Anania, Untwa akamwilenga munjosi, ''Anania.'' Anania.'' Akidika une apa Ntwa. 11Untwa akambula, ''Uhege ulule kunsewe ungolofu valangaga ukingile munyumba ya Yuda umunu va ku Tarso ukavuje ilitawa lya munu Sauli; ulwakuva lino ikwisaya; 12Pu munjosi akambona umunu vila vi Anania akija nukumbika amavoko patwe wa mwene neke atengule ukulola, kavile.13U Anania akajibu, 'Bwana, ni palike ukuhuma kuvanu vingi nuingi inongwa ja kuhusu umunu uyu jii avavombile avavalaje ukwa ku Yerusalemu; 14Vope ijile apa pa Dameskialini amli iyo ukuhuma kuvalo ngoji va kuhani neke avibale voni ava vilambuda ilitawa lyako. 15Pu lino Untwa akambula u Anania, ''Luta umunu uyu kyombo kyango kivaleje nikichagwile awesye akutola itawa lyango kuvanu voni avapanji na vatwa vavo na pamiho ga vanu va Israeli. 16Nayune nikumbonisya vule yitakiwa ukupata itabu kunogwa ya litawa lyango.''17Pu Anania akaluta kunyumba yila; akingila mungati akambeka amavoko ga mwene patwe pa Sauli akata, ''Njavo Sauli, Untwa u Yesu uyu akuhumamile panjile ansuhile kuluuve neke upata ukulola kavili nu ukave Umepo Umbalaje. 18Ghafula ifinu fikahuma ukuta makandi vikogwa pasi ukuhuma kumiho kwa Sauli akatengula ukulola kavile, 19akakava amaka kavili, Sauli akatama amajuva madebe vule paminye na vakongi ukwa ku Dameski.20Apo akatengula ukulumbilila ku masinagogi ukute u Yesu Kristo va mwana va Nguluve. 21Avanu voni akalikunpulikija u Sauli valikusunga nu kuvuja, ''Uyusio vimwene asababisya amangamizi mavaha paminyewa vanu ava vailangaga ilitawa ili? Kange syoyile apa kulilengo lya kuvibata nu kuvahilike vuva kungiwe pamiho ga vavaha na makuhani.'' 22Sauli akagimba fijo ukuva namaka nu kuvaswigija Avayahudi avavatama ku Dameski kuhakikisya ukuta u Yesu vi masiha.23Pu vujilutile amajuva mingi Avayahudi vakavomba injama untego vakalonde ukubuda u Sauli. 24Pu inyanyavo yikapulikika nu Sauli. Avayahudi valikulwidikile imilyango gyoni igya mji pamusi na pakilu neke vawesye ukumbuda. 25Lino avakunga va mwene vantola pakilo vakamwisya mungati munkitundu palidirisa vakampoka.26Pu u Sauli akija ku Yerusalemu, akagera ukwilingana vakongi avaniuye voni valikudwada, manya sava mwamini ukuta tweli vope nkongi. 27Lakini u Barnaba akantola akajikungileka kuvasuhwa akavavula vunu u Sauli va alimunjila vunu amwene u Yesu ndavule u Yesu aga ambulile na kunu Untwa vamajovile nave ndavula alumbilile namaka kulitawa lya Yesu ukwa ku Dameski.28Pu lino Sauli akatama navo akatangana navo ukulumbilila pavuvalafu kulitawa lya Yesu kila pono ukwa ku Yerusalemu. 29Alikujova nu kuhojiana na Vayahudi avanya asili ya Kiyunani lino avene vakagela ukumbuda. 30Vala avalukolo vakapata ihabari vakangilika mpaka ku Kaisaria, vakansafirisya ukutula ku Tarso.31Pu lino itembile kuvu Yahudi kwoni ku Galilaya na ku Samaria, likahovoka unsiki ukwa vutengano, lakini itembile yikapata amaka nu kwendelela ukutama ukunginya Untwa na kwa kisa kya Mepo Umbalaje avanu vakakongelela jijo ikilundilo kikongelela. 32Upetulo vuigenda kunu na kunu akaluta kukuvagendela avavalaje ava vitama ukwo ku Lida.33Ukwa akambona umunu yumo uyu ikwilangila Ainea, uyu ajijime kunsiki ukwa miaka minane sali kusisimuka pa kihaga. 34Upetulo akambula, ''Ainea, u Yesu Kristo ikukuponya inuka utandike ikihaga kyake kahisi Ainea akima. 35Avanu voni ava ku Lida Sharoni vuvambwene u Ainea igenda vakange vukila Untwa.36Kuvope ku vapa puale unkongi yumo ilitawa lya mwene ali vi Tabitha, ili kuki Yunani vatijaga Dorkasi imanaya pene paauyu ale mwipi fijo alikuvatanga avanu alikuvomba inonu fijo kuvakuwa mwasikini. 37Unsiki ugwa akatamwa, akafya; pu vuvagasukile umbili gwa mwene vakambike kukiyumba ikya kukano.38Ulwakuva ku Yafa sakwala hutali sana na Lida, avakongi vuvapulike ukuta u Petelo kwale ukwa vakasuha avanu vavili kumwene ukuta ije neke vansume, ''Siwo ijaga kuno nambivi kisita kukeliwa.'' 39Pu lino u Petulo akima akaluta navo, vope vuafike vakangilikampaka kukyumba ikyakukano kunuvangonije. Avafyile vingi vakima pamipi nave navo vilile nu kuvonesya amagholole aga u Dorcas alikuvahoneta avavate paminye nu mwene.40Upetro akavahumya voni pamji mukiumba muta akafugama akadova, akagugevu kila mbili gula akata, ''Tabitha ima akadundula amiho akamwibata ikivoko vu amwene u Petro akatama. 41UPetro akamwibata ikivoko akamwinula lino pu akavilanga avavalaje na avafyele vakankabisi kumwave mwumi. 42Inongwa ijo jikamanyihana isehemu nyingi ja ku Yafa kumajuva mingi avanu vingi vakamwiluka Untwa. 43Upetro akatama ku Yafa amajuva mingi vu itama mu Simoni uyu atendaga ingwembe.
101Kukilunga kya Kaisaria pu ale umunu ilitawa lya mwene ale vi Kornelio, uyu ale Jemedari va kikosi iki kyamanyikaga Kiitalia. 2Umwene alekwesaya kwa Nguluve paninye na voni ava munyumba ya mwene alikuvapa avanu isadaka nukwisaya amajuva goni.3Ilijuva lino pamusi yafike wita saa tisa, akagongwa injosi ijpavuvalafu. Unsuhwa va Nguluve akumwijila nukute, ''Kornelio! 4Kornerio atatandola fijo na miho akata ''Kulikiki Ntwa?'' Unsuhwa va Nguluve akata, ''Inyisayo jako na jisadaka jako kuvamasikinijifike kukyanya nu kuva vukumbusyo pamiho ga Nguluve.'' 5Lino suha avanu valule ku Yafa kumunu yumo ilitawa lya mwene vi Simoni uyu vita vi Petro. 6Uywa itama nu Simoni uyu hende ingwembe, uyu inyumba ya mwene yili palukanji ni nyanja.''7Pu unsuhwa uyu ajovaga nave vu ahegile, Kornelio akavalanga avakongi va mwene vavili paminye nu insikali yumo uya alikwisaya kwa Nguluve uyu ale paminye na ava vambombelaga. 8Ikavavula goni aga gahumile, pa akavasuha valute ku Yafa.9Ilijuva lya uvili vavile vakalibile nu mji unsiki gwa pakimihe u Petro akatoga kukyanya kukamo kukwisaya. 10Avile ikwisaya idova akipulika njala, akamogwa ukukivona ikyakulya lino vavile vikwandaa ikyakula akagonelela itulu injitu fijo. 11Akavona kukyanya kudendwike ni kinu ukute mwenda kikwika kivaha ni ipembe nne. 12Mungati mumwenda ugwa fyale mwafile ifikanu fyoni ifinyamalunde gane niifi fikwenena, na fifi yuni ifya kukyanya.13Pu ilijo likambula ''Petro ima uhiye ifyo ulwe.'' 14U Petro akanda akate, "Ata, Ntwa samgelile hata ukulya ikimiikinajisi. 15Hijo lila likate nave kange ulwavile, uleke ukukyibenga najisi ikimi kyokyoni iki akisukile Ntwa. 16Ilijambo ilyo lyahumile mara kadatu, ghafla umwenda gula gukavuya kukyanya.17Vu u Petro itikwivuja bado imana ya njosi iyo avanu avavasuhiwe nu Kornelio vakayivona inyumba ya Simoni uyu atendaga thawombe vakava vimile panji pakifigo. 18Vakahodeja nukuvuja linga u Simoni uyuvikwilenga Petro itama apo.19Pu u Petro akava vu ifiswiga injosi, umepo umbalaje akambula, "Simoni pwuvale apo avami vadatu vikukulonda. 20Inuka na wike uleke ukubela ukuluta navo ulwakuva unenene nivasuhile." 21U Petro akika nu kuvavula avanu vala avavasuhiwe ukuhuma kwa Kornnelio, akaunenene mukundonda, mwijile kukulonde kiki?"22Avanu vala vakate tusuliwe nu kamanda u Kornelio, uyu munu inonu ikudwada u Nguluve, na iginiva na Vayahudi voni, umwene alagijiwe nu Nsuhwa va Nguluve ukute akukalibisye kunyumba ya mwene, neke apulihije amamenyu aga vukumbulaga." 23U Petro basi akavakalibisya akakenga na navo mungati akavapa apa kugona. Pavusiku akahega navo paninye, akakongana na vamo ukuhuma ku Yafa.24Ilyuvaili ukongile vakafika ku Kaisaria. Ukornelio atekuvagulila paninye navalukololwe na vamanyani va mwene avapawipi.25U Petro vuikingile munyumba ya Kornelio mugati, u Kornelio akija kukumwambilila akagwa mmalunde ga Petro kulisima. 26Pu u Petro akamwinula akate "Ima, une nilimunu nduve tu."27U Petro vu ijova nave akingila mungati akavona avanu vingi valundamine. 28Akavavula akate, mulumanyile hani ukuta luvivi hanimundagilo jitu unyahudi ukuhangana nu mundagilo jitu unjahudi ukuhangana nu munu umpanji awo ukungendele. Lakini Unguluve ambonisye ukute nileke ukumwilanga umunu yeyoni ukute najisi awo uyu sogile. 29Vunongu iyi vuvasuhile auamunijile kisita kipinyani kyokyoni. Lino basi imbule nidova unyilangile kiki."30U Kornelio akajibu amajuva gane agagalutile, nale kukaganikwisaya unsiki ndugu, saa tisa nikimihe ghafula nikavona umunu alummyenda igigingala akima kuvulongolo kuhyune, 31akate "Kornelio imyisaye joko ni sadaka jako jipulikike nu kufika pamiho ga Nguluve. 32Lino suha avanu vavule ku Yafa vakavuje umumu yumo u Simoni uyu vailangapa Petro. Vope nng'esya munyumba ya Simoni untende ngosi uyu inyumba ya mwene yilikulukanji na munyanja. 33Nikasuha avanu kulwuve mara moja nayuve uvombile vunonu ukwija, lino basi ufye lwivoni tuliapapamiho ga Nguluve nu Nguluve ukupulehija goni aga Ntwa akuvule ule ukuvomba nu kutuvula.34Pu u Petro afungua kinywa kya mwene akajova akate Unguluve injila vupendelelo. 35Humbe kukila litaifa kila munu uyu ikumwogopa Unguluve aganya haki ikwidikiwa nu mwene.36Umwe mulemanyile uvujumbe vula uvuwasuhiwe Kuvaisraeli, vuwitangasya thabari inono ija lutengano kwa Yesu Kristu umwene Vintwa va voni- 37mulumanyile aga gahumile kuvuyahudi kwoni ukwanjila ku Galilaya baada ya kulumya malumbililo ga Yohana umbatizaji. 38Vumu Unguluve ambakije amafuta u Yesu Kristu uvaku Nazareti kwa mwepo umbalaje na ndavule alutaga kunu na kunu ivomba inunu nu kuponya voni avavale vatamu na maka ga Setano, ulwakuva Unguluve alepaninye nave.39Ufyefyefye vasaidi va gala gavombekaga vu ivombo kuvuyahudi naku Yerusalemu- vakambude nu kumbamba pansalaba. 40Lakini Unguluve akanjusya ukuhuma kuvafye isiku iya dattu akampa amaka ga kuvoneka kuvanu, 41savone kuvanu voni, lakini ufye yufye lwachaguliwe nu Nguluve ukava vasaidi, ufyefye fye twalile nukunywa nave vu ahumile kukujuka ukuhuma kuvafye.42Vope akalwamulisya ukulumbilila kuvanu voni nu kushuhudiwa ukuta umwene vi uyu avakile amafuta nu Nguluve ukuva vi hakimu va vumi na vafye. 43Avanya malago voni vasimbile nu kushuhudile kumwene ukuta kila munu amwidekage ikava ulusyikilo lwa mbivi kulitawa lya mwene."44Wakati u Petro ijova amamenyu ago, umepo lembalaje akavikila voni avavapulihijaga amamenyu gala. 45Vala avanyatohara vuvidike avavaijile nu Petro- valikuswiga ukuvona ukuva uvupe wa mmepo umbalaje vududike kuvoni avani va panji.46Ulwakuva vapulike vuvijova kungovela imya nu kudwada Unguluve. Pu Petro akajova, 47"Vuli kula mumwi yoyoni lwesya ukusigila avanu ava valeke ukwosiwa na magasi, namwambilile ambe e umbaleje ndufye vunutwampokile?" 48Kwahiyo akamulisya vojiwe voni mulitawa lya Yesu Kristo vakandoka u Petro atame navo amajuva madebe vule.
111Avakongi va Yesu na valukolo avidiki avavaidike vala ukwa kuvayahudi vakapulika ukuta avanu va panji vope vambilile umepo umbalaje ni limenyu lya Nguluve. 2Pu Petro akatoga ukuluta ku Yerusalemu, vala avatohara vavovale nu Petro vakansyonokela, 3"Vakata, "Ulutile kuvanu avavasavatahiriwe nu kulya navo paninye!"4Pu u Petro akatengula ukuvavulanya ukuhusu amambo goni aga gahumile hatwa kwa hatua akate, 5"Nale ku Yafa, vunikwisaya, itulu jikanola ghafuta, mkagogwa injosi, kuvani kinu ukuta mwenda mbaha ni fikopa fine vikika ukuhuma kukyanya, kikika kulyuni ni fikopa fya kyene fine, yope yikata nukumbula. 6Yunilolele mungati mula pawipi nikivona ifikanu ifinyamalunde ganieifika ifikanu ifya munsitu, ifikunena ni viymi ifya kukyanya.7Pala pu nikapuli isavuti yikumbula, "Petro, ima uhinje ulye!" 8Nikate, "Ale Ntwa, ikinu kyokyoni ikikilinajisi sakigela kingile mundomo gwango." 9Isavuti ukuhuma kukyanuya mara ya vile uleke ukufyilanga ifinu ifa une nifivumbile ni Nguluve, 10Havo lyahumira mara kadatu, pu kumukila kikatusiwa kavili kukyanya.11Unsiki gavagula avanu vadatu avavasuhiwe ukuhuma kukaisaria vakafika munyumba iyi yala nukulama. 12Umbepo umbalaje akambula nilute navo kisite masyaka kata ya ufye numwe nukube nana, avanu ava avatisite vakongine nune, nayuufye tukingila munyumba mwa aywa u Korinelio. 13Akatuvula vule ambwene umalaeke uyu aimile panyumba ya mwene nu kujova, suha avanu valule ku Yafa vakantwaele u Simoni uyu vamwilangaga Petro. 14Umwene ikukupijaga mengwa iji uve nava munyumba yako mwivoni mwipokiwaga."15Nayuni pu vunitengule ukujova, ummepo umbalaje akavikila nduvule alwikile nu kutwajile ufye pawanjo. 16Nayune pu nikakumbuka ilimenyu lya Ntwa vulyajovile vu, Yohana umwoji avojije kumagasi, lino umwe mwikwojiwaga mumepo umbalaje."17Lino linga Unguluve avapile ufyefye yufye lwampokile Untwa u Yesu pu uve nene veni neke nisage ukuta niwesya ukumsiga Unguluve? 18Vuvapulike aga savakava nilya kubeja fyo, vope vakanginya Unguluve vakate "Pu basi Unguluve avapili na vavanu va panji uwumi wa figoni fyoni"19Pu vala avavayevanike kunongwa ya tabu na uvufye wa Stefano vakapalehana mpaka vakafika hadi ku Foinike, Kipro na Antiokia. Ve valikulimbilila ilimenyu kuvanu voni lake avayahudi. 20Lino baadhi yavo vali vonu va Kipro na Krene, avavaijile ku Antiokia valikujova na Vayunani vope valikundumbilila Untwa u Yesu. 21Kivoko kya Ntwa kikava paninye navo, amakundi mingi aga vanu valikungevukile Untwa.22Ihabari ijo jovile jipulikike mu mbulukutu ja vatembele ukwa ku Yerusalemu: vakansuha u Barnaba alute ku Antiokia. 23Avile ifika akavona ifidego fya vupe wa Nguluve akahovoka kyongonukuva kasya inumbula vendelilega ukuva vagolofu kwa Nguluve kunumbula javo joni. 24Barnaba ale munu nnonu, amememile umepo umbalaje, unyalwidiko vope idadi imbaha ikongeseka ku Ntwa.25Pu Barnaba akahita ku Tarso kukundonda u Sauli. 26Vope akambona akantwale ku Antiokia. Ewo kwa mwaka gwoni Barnaba nu Sauli vakagana ni tembile nu kumanyisya avanu vingi. Yale kutembile ya Antiokia kwa mara ya kwanza avakongi vailagiwe vakristi.27Unsiki ugwa avanyamalago vakika ukuhuma ku Yerusalemu mpaka ku Antiokia. 28Umunu yumo ilitwalya lya mwene ale vi Agabo akima akalagula kuvuwesyo wa mmepo umbalaje ukuta injala imbaha yivala ikilunga kyoni. Injala iyo yikwija unsiki gwa vutavala wa Klaudio.29Avasuhiwa vakamu ukuta kila muna, ukuluma na maka ga mwene aga alinago uhumye isadaka kwa ajili ya vayitu avavitwana kuvu Yahudi. 30Vakavomba ewo; imisada gyavo vakavahilikila avagodolo va tembile kumavoko ga Barnaba nu Sauli.
121Yale unsiki ndugu u Herode unfalme u Agripa akavibata vadebe avanu vatembile. 2Akamlisya ukuta u Yakobo ulukololwe va Yohana afye vabude mpanga.3Avile ivona ilyolivahowisye avayahudi akendelela, akamwibata nayu Petro iji yahumile unsiki ugwa lijuva ilivaha ilya fisyesye. 4Vuamwibite akambiga ngati nkikungwa na valindilili va avanu vanevane kila kimo ifinya vasikali vane kila kilundulo, ifinya vasikali vave kila munu, u Herode asagile ukung'umya nu kumbikila inongwa mbele ya vanu va yifike isiku imbaha iya Pasaka.5Basi u Petro vakambika ngati, lino itembile yilikundova Unguluve kumaka. 6Ikiloyila vusagila ukung'umya nukumbombela amasilaka u Petro vu agonelile pagati pa vasikali vavili akungiwe iminyororo givile vope avalindilili vansiki gula, avavalolelage pakifigo kyaligereza.7Ghafla unsuhwa va Nguluve akahumila nulumula likayimulike ijele mungati. Unsuhwa ula akantova u Petro paluvafu nu kusisimula akato, "Hega nambivi." Gyepe iminyororo gikavopoka kikagwa pasi ukuhuma mmavoko ga Petro. 8Unshwa ula akambula, "Fyala imyenda gyako na fifilato fyako." U Petro akavomba ewo, kange akambula, "Ikunge umwenda gwako ung'ongage."9U Petro akahuma mula mmagereza akovigine nu nsuhuwa ila, salimanye unsiki ugwa ukute aga agagihumila gale ga lweli, jilikufyana igogwa vyosi. 10Vakalusanija uvulindi wa kwanja nu wavili, pu vakafika pandyango ukwa kyuma ilililolo kujini, undwango kukavadindukila gwene, vope vakagenda apo vakahuma kanji. Vu agendile padebe untava gumo, gafla unsuhwa ula akandeka u Petro.11Pu u Petro uluhala lukabandaluka akate, "Lino nulumanyile bila syaka yoyoni ukute Untwa asuhile avasuhwa va mwene nukumoka ukuhuma mingonje ja Herode, nu kuhuma kuluhuvulu lwoni ulwa Vayahudi." 12U Petro vualumanyile ili alikuluta kukaya kwa Mariamu umama va Yohana uyu vailaga Marko; kunu avanu vingi valundamine ku kwisaya.13U Petro avile ihodeja pakifiko panji, umbombi unginji ilitawa lya mwene vi Roda akija kukunfungilila. 14Avile ipuli isaivuti ya Petro akahovoka kyongo akavunja mungati kisita kukudindula nu kuvavula ukuta u Petro alipandyango; 15Vakambula umwa ale ulumishi unginja, "Luluki uluhala uveve." Vuigamba ukuvavula ukute lweli, vakate, Lasima iva vi nsuhwa va mwene."16U Petro akandelela ukugonga pakifigo, vope vavile vadondwile pandwanga vakambona u Petro akaswiga sana. Vope akavalihula nikivoko vajige kuyee akavula vunu Ntwa angumilije mumagereza. 17Vope akongeleja ukujova, ''Vavula ava Yakobo na vayitu avange inongwa iji.'' Pu akahaga akaluta upande avange.18Kwa vile kukile lino, kukava nukuhayimuka kuvalindilili vamo aga gangumile u Petro. 19Baada ya Herode atondiwe kila poni na kisila ukumbona. Akavavaja avasikali vala avalindililaga, neke pu akehumya iamri afye. Basi Uherode Agripa akahuma kuvuyahudi akaluta ku Kaisaria akatemu ukwa kunsiki.20Lino u Herode Agripa akalile fijo na vanu va ku Tiro na ku Sidoni. Lino avanu va kilunga ifyo fivile vakalungana vakanogwa ukwagana nave, valungiwe ikivoko nu Blasto utumishi maalumu uva mfalme Herode Agripa uyu alikumwamini vakadogo ukusanyama vope mwanya ifilunga fyavo fyahuvilaga ikilunga kya nywa ufalme kukulisya avanu vavo ifinu. 21Pu ilijuva ili achagwile u Herode Agiripa akafyala inyenda gya akatama pagigoda ikya vutwa nukuva higa avanu.22Avanu vahula nalemine vakumila ilijo vakate, ''Pi sio lijo lya vanu bali ya Nguluve!'' 23Ghafla ulwakuva u Herode Agripa sanginye Unguluve unsuhwa akantola akalwa niminyoo akafya.24Ilimenyu lya Nguluve likavala kwalongolo, vopi vingi vakakongana navo. 25U Barnaba nu Sauli vavamelile imbombo yavo iya vajivilile, vakavuya ku Yerusalemu vakava paminye nu Yohana uvu vatija Marko.
131Mutembile mula ukwa ku Antiokia ya ku Shamu vale kwuvale avanyamalago na valimu, avo vale Barnaba nu Simoni( uyu ale vi Nigeri). Lukio va Mkrene, Manaeni (uyu akulile paminye na mfalme u Herode Agripa nu Sauli. 2Vu vikwisasa ku Ntwa nu kwidunda ukulya Umepo Umbalaje akate, ''Mume u Sauli nu Barnaba kunongwa ya mbombo yango.'' 3Pu vavile visanyile vafungile nu kwisaya, vakavavika amavoko gavo.4Pu vavile vasuhiwe nu Mepo Umbalaje vakika ukuluta ku Seleukia; nu kuhuma ukwo vakagenda mnyanja mpaka kukisiva kya Kipro. 5Vuvafike kukilunga kya Salami, vakalimbilila ilimenyu lya Nguluve ku Vayahudi. mulasinagogi ligavo. Vavanu Yohana u Marko kama isaidizi vavo.6Vuvagenda ndijoni ijo vakafika ku Pafo, ukwa vaagine nu Njohudi yumo uyu ale nyamalago nu vugangaale ngava ale nyamalago va vudesi ilitawa lya mwene ale vi Bar Yesu. 7Umunu uyu ale paminye nu Sergio nu Pauulus, umunu uyu alimunyalisima alinsaidizi va mwandisi va ntevale u Sauli nu Barnaba akanogwa ukupokela ilimenyu lya Nguluve. 8Lino u Elima ''ungavi ula'' (iyi ya maana ya litawa lya mwene) alikwapunga Barnaba nu Sauli nukugela ukumjanja umbaha ula va kisiva aluleke ulwidiko.9Pu u Sauli uyu va mwilangaga Paulo, va adigile Umepo Umbalaje, akankansimja amiho ula u Elima ungavi. 10Vakata, ''Uve mwana va ibilisi uve uliadui va kila kinu ikinonu udigile kila aina ya vudesi nu vusyovi voni woni sujilekile ukyoya injile ja Ntwa, iji jinyoko?11Nuve lino pulihija ikivoko kya Ntwa kilikulyuve wivi kipofu. Savu kulivonaga ilijuva kunsiki mara uluhwela ni ngisi fikangubeka vope akaluta ukwa nukama alikulonda umunu va kumpata ikivoko ambonesye injila. 12Umbaha va kisiwa kila vuagawene agoga humile, akanumi ulwakuva alikuswiga ukuhusu amafundisho go ga Ntwa.13Pu u Paulo navavune vakasafiri ukuhuma ku Pafo vakafika ukwia ku Pamfilia. Lino u Yohana Marko akavaleka ukwo akavuya ku Yerusalemu. 14Ukuhuma ku Parge vakendelile mpaka ku Antiokia iya Pisidia. Ilijuva lya Sabato vakingila ilisinagogi mukwisaya vakatama. 15Pu vuvimbile uvusimbe wa fitabu ifya ndagilo nifya vanyamalago, avavaha va masinagogi gala vakasuha uvajumba ukuta, ''Valukolo, linga mulilya kujova ukuvalanga avanu ava, siwo jova''16U Paulo akama akapulingile ikivoko, akata, ''Umwe vagosi va Kuisraeli numwe mwivoni yumwe mukudwada Unguluve. 17Unguluve va vanu ava va Israeli uyu avachagwile ava tayi vitu vope va likumoleka vuvali ukwa ku Misri, kumaka mingi akavalongoja nu kuvahumya kukilunga kila. 18Kunsiki gwa imiaka arobaini alikuvasyikila imbombo javo vuvalindikuve.19Vope vu ajige nuyee amataifa saba valikutama kula kukilunga kya Kannani, akavapa ava Israeli ilikunga kyavo yive vulisi wavo. 20Ago goni gatolile wita unsiki gwa miaka 450. Baada ya aga Unguluve akavapa avalamuji mpaka unsiki ugwa unyamalago u Samweli.21Pala avanu vakasuma vave nu mfalme vupe Unguluve akavapa u Sauli umwana va kishi uvalikabila lya Benyamini, uyu alavalile kwa miaka 40. 22Vuva ngenje u Sauli kuvufalme, akavinulila u Daudi ukuva mfalme wavo uyu vope alinjolilile numwene u Daudi umwana va Yese umunu uyu aguganile utima awango; uyu apile itimisya uwigane wango woni.'23Ukuhuma kukivumbuko kya munu uyu, Unguluve akavatwalile Avaisraeli umpoki u Yesu, ndavunu avajovile. 24Vuakele u Yesu, u Yohana alumbilile ukupela nu kuvoja kuvanu voni ava Israeli. 25U Yohana vu imala imbombo ya mwana akate, ''Umwe mwita une nene veni? Une syo hani umwene haga, lino umwene ukwija badili yango, uyu une samwesya ukuvopola undegehe ja filato ga malundie ga mwene.'26Valukolo lwango vana va Abrahamu, nayumwe mukudwada Unguluve, uvujumbe uvuwa vupoki vuli kwajili yitu. 27Ulwakuva avavitama ku Yerusalemu na valongofi vavo savamanye hata ukuwelewa amamenyu ga vanyamalago vukikwimbiwa kila lijuva ga Sabato; avene vakatimisya amamenyu ago kunongwa ya kumgiga umwene.28Ija pakuwa savayivone isababu yoyoni iya kungiga ukufya avakansuma u Pilato avaluhusu vambude. 29Vavile vavombile goni ago aga gasimbiwe ukungusi umwene vakamwisya ukuhuma pa nsalaba nu kuluta kukunsyila kumakabuli.30Lino Unguluve uyu anjusije ukuhuma kuvafye. 31Vope kumajuva mingi akavahumira vala ava vate pavunye nu mwene ukutengola ku Galilaya mpaka gu Yerusalemu. Vope lino vavile vasaidi vavo kuvanu vitu.32Nufye tukuvatwatela inongwa imya ukuta Unguluve avahidi avatayi vitu. 33Lino agatimisye kulu ufye ufye kuluve ukuta vana kukunkonga u Yesu ukuva ndavunu yasimbiwe ku Zaburi iya vili: 'Uve veve nswambango, ilelo une mkuholile" 34Ulwakuva Unguluve anjusije ukuhuma kuvufye aleke ukuvola hani, ajovile amamenyu: 'Nikukupa uve limota imbalaje ija lweli iji namwahidi u Daudi'35Ndavunu yajovile aponu apange mu Zaburi ukuta, 'sulandeka umbalaje vako avuvone uvuvivi.' 36Ulwakuva u Daudi vu atumikile ililengo lya Nguluve kuvana va mwene, akagona, vakansyila paninye na Vatayi va mbili va mwene akavola, 37Lakini uyu Unguluve anjusije ukuhuma kuvafye savuvone uvunangi.38Pu limo valukulo, nunogwa umwe mulumanye ukuta ukugendela kwa Yesu ulusyikilo lwa mbivi lwitangasiwa kulyufye. 39Ukugendela kumwene, kile munu amwidikage avaliwe ukuva inya lweli kundagilo ja Mose.40Lino pu valume twilolele neke gala aga vijova avanyamalago galeke ukuvalute: 41'Mulole, umwe vanyalubedo, mulaswigaga mwiliwa, ulwakuva nivomba ikimwi unsiki gwinyo ilisamulakela, ata ndave umunu ikuvavula."42U Paulo nu Barnaba pu vuvuhuma kwiyi kusinagogi, avanu vakavadova vavamanyisye isabato iyingi iyikwija amamba ago. 43Pu navalundani ne kusinagogi vakayevanike vingi va Vayahudi na vagolofu va dini ya kiyahudi vakavakonga u Paulo nu Barnaba, vajove navo nu kuvakasoa vakuva muvupe wa Nguluve.44Isabato iya kungile avanu vingi vakaja kukupu ihija ilimenyu lya Nguluve. 45Lino Avayahudi vuvuwene ifilundilo fya vanu vingi, vakadiga uwifu na vakajova amamenyu aga lubedo ukuhusu u Paulo nu Barnaba vajova.46Pala u Paulo nu Barnaba vakavajibu kumaka, nukuuta, "Vanogilwe kujova numwe tasi amamenyu numwe tasi lino ulwakuva mugabelile, mwihigile yumwe ukuta saminugile uwumi wa majuva goni, lino tuvagevukile avanu va panji. 47Baho ili lyu ili Utwa alwamulisye, mvavombile umwe ukuva lumuli kuvanu va panji neke mwije ukutwala uvupoki hadi mwisho wa kilunga kyoni."48Avanu va panji vuvapulike ago vakahovoka nu kuliginya ilimenyu lya Ntwa. 49Na voni avalondiwaga ukukava uwumim wa majuva goni avavikwidika.50Vope avayahudi vakavasongelehanya avadala avaisayaga kwa Nguluve avavyafyevo paninye na vanu mwanifupa kijiji vakasongelehanya amateso kwa Paulo nu Barnaba nu kuvavinga vahumi ukuhuma apo. 51Apo u Paulo nu Barnaba vakapyasila ifilato fyavo ulundukulu ukuhuma mmalunde gavo nu kuvubeja vope vakaluta ku Ikonia. 52Avasyule vakadiga nuluhovoko nu mmepo Umbalaje.
141Ukwo ku Ikonia u Paulo nu Barnaba vakingila pupaninye mu sinagogi lya Vayahudi nduvo yale ukwa vakalumbilila ilimenyu lya Nguluve kumaka mpaka hata Avayahudi paninye na vamu va panji vakidika. 2Humbe, Avayahudi vakasongelehanya avanu va panji ulwakuva avene kuvamu mungati mmumbuja ja vanu kuvala vaidike.3Ewo u Paulo nu Barnaba vakalama ukuwa kunsiki ugwa kutosya valikuhumbilila ilimenyu kumaka funya Ntwa, uyu avavonekile kukuvunesye amaka ga limenyu kuvupe wa Nguluve nu kuvomba ifiswigo fingi, nifimanyilo. 4Lakini avanu va ponu pala vakagavanyika: avange vakidihana na Vayahudi, na vange vakidihana na vasuhwa.5Avanu va panji na Vayahudi vakalungana na vanu vava Vayahudi na vavaha vavo vadebe, vakavomba umpango gwa kuvavomba avasuhwa fivi nukuvatova na mawe, 6Pu avasuhwa vavile vipatile fununu ya ago vakakimbilila ku Likaonia, Listra na Derbe, ni sehemu ijijipakana navo. 7Ukwa vakandelela ukuhumbilila ilimenyu.8Kukilunga kya Listra ale kwale undemale, va malunde ukuhuma ukuholiwa na sagele ukugenda hata kamo. 9Akampulihija u Paulo vuilumbilila, u Paulo vuikundola akavona ulwidiko lwa kupona. 10U Paulo akimila ilija akata, "Ima na malunde gako, mara umwwamula akima nambivi akatengula ukugenda.11Ikilundilo kya vanu vala vuvolola gala agagavombike nu Paulo vaka yu vaka ywega kungovele yavo ya Kilikaonio, "Vakata unguluve utwikile kumbili gwa munu." 12Vakampa amatawa u Barnaba "Zeu," na Paulo "Herme" ulwakuva vi uyu ajovaga. 13Ukuhani umbaha uva Zeu, uyu itembile pamwene yale panji padebe nu miji akatwala amakambako na mavuva pakifigo kya mji ulwakuva umwene paninye nu kilundilo kyoni kya vanu valikulonda ukuvahumilija igolodi.14Pu u Paulo nu Barnaba vuvipulike nu kuvona ago aga valondaga ukuvomba, vakafula imyenda gwavo, vakavahitila avanu vala nambili, vakavaywegela,vakate 15umwe vamukiki mwinogwa ukuvombo ewo? Ufye tulivanu ndumwe tuvalwalile ilimenyu, lukuvadova ukuta munsyetukile Unguluve muhume kumbombo ijisajinogile mundutile Unguluve uyu ali mwumi uyu avumbile pasi na kukyanya, inyanja na kila kinu iki kilimungate. 16Katika avami vavombaga iji vinogwa.17Lakini salekile ukuvavonosya avanu ukuta pwale, alikuvonesya ulugano lwa mwene ukutimija ifula ukuhuma kukyanya nukuvapa ifinu kumajila ga pene, vope avapile ikyakula kingi nu kudija inumbula jinyo nu luhovoko" 18Hata kumamenyu aga goni, yale mala ukusigila ikilundilo kyoni kila na vamuukuhumya igododi.19Pu vakija Avayahudi vadebe ukuhuma ku Antiokia nu Ikonio vakavashawishi avanu vala, vakantova u Paulo na mawe, vakankilusya hadi kuji ya mji vaketa afyile. 20Lino baadhi vakongi vakalundamana vakamwinula nu kuvuya kumji, kilavo umwene u Paulo nu Barnaba vakahega ukuluta ku Derbe na Barnaba.21Vuvalumbilile ilimenyu lya Nguluve ukwa ku Derbe nu kukava avakongi vingi, vakavuya ku Listra, kisha vakaluta ku Ikonia na ku Antiokia. 22Vakavakasya avakongi nuvatio umoyo vendele ukukiva kulimenyu nu lwidiko, vakavavunga, vakate, yinongilwa lwingile muvutwa wa Nguluve ukugendela mutabu nyingi."23Navope vuvuvachaguile avasehe va tembile kwa kuukungo nu kwisaya vakavakabisi kuntwa uyu vamwidike. 24Pu vakagendela u Pisidia, vakafika Pamfilia. 25Pu vuvalumbilile ilimenyu lya Nguluve ukwa ku Perga, vakikila ku Italia. 26Ukuhuma ukwa ku Italia vakagenda munyanja mumakerubi vakavuya ku Antiokia iyi vagendile kuvupe wa Nguluve ukuhuma ni mbombo iyi vandile nu kukamilisya.27Vuvafike ku Antiokia vakilanga itembile paninye nu kuhumya aga goni Unguluve agavombile ukugendela kuvene na vale vunu adidwile imilyango gya lwidiko kuvanu va panji. 28Pu vope vakatama ukwapaninye navakongi ukwa kunsiki untali.
151Vakika vadebe va vanu vakika ukuhuma ku Vayahudi vope vakava vikuvamanyisya avalukulo avidiki ukuta, "Ulwakuva mutahiriwe ukukungana ni desturi ijavamanyisye u Mose samwesya ukupokiwa." 2Vuvabejanaga u Paulo nu Barnaba ukusita ukwidamana navo kukukava nu kubejana kukali u Paulo nu Barnaba na vange avadebe paninye vakajaguliwa ukuhuta ku Yerusalemu, neke ukumjana ilijambo ili na vasehe va vasuhwa.3Vule pu vakagenda ni tembile vu valimunyile vakagendela ka Samaria valikuvavula davule avamu va vilunga ifinye vunu vilakoka. Inongwa iji jikatwala uluhovoko ulunivaha kuvalukolo voni, 4pu lino vuvafike ku Yerusalemu tembile yikavambilila na vasuhwa paninye na vasehe, neke ewo u Paulo nu Barnaba vakavavula ggoni aga u Nguluve avombi ni paninye navo.5Pu lino avakonge va madhehebu ya mafarisayo vakima nukuta, "Avanu avamataifa lazima vatahiliwe muvavule ukujidwada undahilo ja Mose." 6Avasuhwa paninye na vasehe vakagana neke vasage vununu juu ya lijambo ili.7Vuvahivine kunsiki untali u Petro akima nukuta, "Vakolo kyango, mulumanyile ukuta Unguluve ilijuva lya kwanda aukanyagula neke kumilomo gyango ifilonga ifinge kawesye ukupulika uvujumbe wa livangili nu kwidika. 8Unguluve yuywa alumanyile inumula ja, akavonesya ukuta ikuvidika kwa kuvapa umepo umbalaje ndavule atupile ufye; 9Unguluve sasupihanye kati ya avene nufye bali akasaka inumbula javo kulwidiko lwavo.10Lino basi, mbona mwinogwa ukungera Unguluve ukuvika ifipinyanya fya kongwa kumisingo gya vakongi igi avatayi vitu wala ufye lwalemilwe lwe ukupimba? 11Lakini ufye lwikwidika nu kukela ukuta twipokiwa kuvupe wa Ntwa u Yesu ndavunu avene vipokiwa."12Ikilundiko kyoni kikava myee, vakavapulihija u Paulo nu Barnaba valikujovo ndavule Unguluve vuatumile ukuvomba iishara nifisyigo ifivaho fijo kuvanu va Nguluve.13Vuvamalile ukujova, u Yakobo akata, "Vanyalukolo, mumulihije. 14U Simoni aluvilile ndavule u Nguluve, kumana ya kwanda ndavunu avonisye ukuhusika nu kuchagula avanu ukuhuma kuvanu vafilunga ifinge kumatawa ga mwene.15Amamenye ga vanyamalago gikwidihana na mambo aga nduvumi ga simbiwe. 16'Pu vu aganivuya nayune nijenga vupya inyumba ya Daudi, iyi yagwile, nijenga kavili ifimendo fya yene nu kwimija, 17neke avanu avange voni vawesye ukundonda Untwa, na vala avanu vafilungo ifinge voni ava vikuvilanga mulitawa lyango.' 18Ijovo Untwa uyu ivomba imbombo imbaha ijo ukuhuma katale.19Pu lino uvulamuji wango nitatuleke ukuvasumbula avanu va vifilunga ifinge avavukuswetukila Unguluve ku desturi jitu. 20Badili yake, tuvasimbile ukuta viyepusye mfinu ififivikiwe uvunajisi nu vuhahani na valeke ukulya inyama iyi vanyongwile au ukunywa unkisa. 21Ulwakuva kukila mji kuvizazi ifilutile u Mose alinavala avavitangasya indagilo ja mwene, ulwakuva vikwimba kila lisuva kulijo livaha ku sinagogi kila sabato."22Kwa hiyo ikaonekana kuwa imewapendeza mitume na wazee, pamoja na kanisa lote, kumchagua Yuda aliyeitwa Barsaba, na Silas, waliokuwa viongozi wa kanisa, na kuwatuma Antiokia pamoja na Paulo na Barnaba. 23Avasuhwa na vasehe avalukolo vitu, kuvalukolo vafilunga ifinge yumwe mwidike yumwe muli kuwandiokia Shamu na Kilikia.24Tupulike ukuta kulivanu vadebe avavaijile ukwa ukuhuma kulwufye kisita luhusa lwito nukuagataja amasage ginyo. 25Hivyo twididilune lwivoni ukujagula avanu vadebe ukuvasuha kulyumwe paninye na vagane vitu u Barnaba nu Paulo, 26avanu ava vahatarisya uwumi wavo kunongwa ja Ntwa vitu u Yesu Kristu.27Lino tukuvaseha avo u Yuda nu Sila, ukuhulo kwa mamenyu ga mundomo agalwavansimbile. 28Ulwakuva yinogile pamiho ga Nguluve nu mmepo umbalaje na yufye tuleke ukuvawika unyigo gwogwoni umbaha zaidi ya mambo aga gikongo aga vu lazima. 29Ukuta mwiyepusye ni kinu kyokyoni iki vahumije kusade ya magebedu, ukunywa unkisa, inyama ya fikanu ifi fifyile mwiyepusye na mambo ago mwiva muvombile vununu"30Vule vu vakavalaga, vakike ukuluta ku Antiokia; puvuvalidaminye tiembile yoni paninye vakavapa ikalata yila. 31Navope vu vumbile ikalata yila, vakahovoka fijo kuvujumbe vula, ukuvisya tuumbula. 32U Yuda nu Sila, vala vale vanyamalago vakajovo amamenyu mingi aga kuvisya imunumbula, nukuvajenga kulwidiko lwa vala avaku kikolo ava vidike.33Vu vatamile ukwa ku Antiokia kunsiki, vakalagana ku vupe na vanyalukolo neke vavuye kulavala vavasuhile 34[u Sila akendelela ukutama ukwa] 35Vope u Paulo nu Barnaba vakasigala ku Antiokia kunu ave ne paninye na vanu avange vingi valikuvamanyisya avanu ilimenyu lwa Ntwa.36Vu gafike amajuva vula, u Paulo akambula u Barnaba, "tuvuye tukavagendele avalukolo kumiji gyoni igi twalumbilile ilimenyu lya Ntwa tulole vune vikwendelela. 37Barnaba alikunogwa alitole u Yohana uyu va mwilagaga Marko vivave nave. 38U Paulo akavona syo lunonu ulwakuva agelile ukuvaleka vunu vale ukwaku Pamfilia, sawi kunogwa ukuvomba navo.39Pakahumila ukusita ukwidihana kate ya Paulo nu Barnaba kuhusu jambo hili, hivyo vakapalehanya, Barnaba akanteta u Yohana Marko ukugendenda munyanya ukuluta ku Kipro, 40u Paulo akantola u Sila nu kuhega avalukolo vu vavalagine navo nu kuvanogelwa uvupe wa Ntwa. 41Akagendela ku Shamu na Kilikia, ukukingaja itembile ja ukwa.
161U Paulo nu Sila akafika ku Derbe na Lystra; ukwa kwale unkongi yumo ilitawa lya mwene ale ve Timotheo, uyu ali avanina va mwene ali Injahudi uyu idike lino uvise va mwene ale Mgiriki. 2Vanginyoga fijo avakikolo avavaidike navo ukwo ku Listra na Ikonia. 3u Paulo alikunogwa agendage nave pa akantola nu kuntahili kwa ajili ya Vayahudi ava vatamaga pa kijiji kile maanya vammanyile ukuta uvise va mwene Mgiriki.4Vungenda mji kwa mji, valikuvapa uvutamiji vula uvu wahumile. 5Apo itembile jikava vununu na vanu ukwokeseka iidadi kile lijuva.6U Paulo paninye na vaninye vakasafiri ukuluta isehemu ja Firigia na Galatia, vuvahehiwe nu mmepo umbalaaje ukuta valeke ukulumbila ukwa ku Asia. 7Vakafika mumpaka gwa Misia, vakagera ukungila ku Bithinia, Ummepo umbalape va Yesu sakavaruhusu. 8Vakaluta Misia vakafika ku Troa.9Unsiki ugwa pakilu u Paulo akagogwa injosi, umunu vaku Makedonia imile ikunsuma "Lovoka wije kunu kumakedonia ututange." 10Vu u Paulo agoyilwa injosi ijo, tukiyandaa ukuhega ukuluta ku Makedonia, vululumanyile ukuta lweli Unguluve atwilangile tukalumbilile ilimenyu ukwo.11Tukagenda inyila ya munyanja ukuhuma ku Troa tukaluta moja kwa moja ku Samothrake, kilavo ya pene tukafika Neapoli. 12Ukuhuma ukwa lukagenda hadi Filipi mji umbaha gwa Makedonia, isehemu iya vatama ava Roma, tukatama kumji ugwa amajuva madebe. 13Ilijuva lya Sabato tukaluta panji pandwango palukanji lugasi aponu apa valondaga ukuta valevisaye, takutama, tukatengula ukujova na vadala vadeve avavalundamine ukwa.14Undala yumo uyu atupulihije vunonu ale vi Lidia, uyu avombaga ibiasala ya myenda gwa zambarau, mwenyeji va ku Tiatira, ale meha aisayaga kwa Nguluve Ntwa akadindula inumula ya mwene ukupokela ilimenyu lya Paulo. 15Akojiwa umwene na vanu va munyumba ya mwene, vu ojiwe akalukaribisya kunyumba ya mwene, akate, "Linga mwivona lweli une nimwamini Untwa ijaga mutame munyumba yango". Vope akambembelesya.16Ilijuva limo, vutuviluta aponu apatwayisayilaga tukagana nu ntumwa yumo undala uyu ale ni msatano gya vuganga vope avapile avavaha va mwene indalama nyingi ja vahenga wa mwene. 17Ulumwa uyu undala ankongaga u Paulo nuye alikuyweka na makalele, avanu ava vavombi va Nguluve uyu alikukyanya afyo avene, vikuvatangasita injila ya vipoki.'' 18Akaendelela ukujova ewo amajuma mingi, lino u Paulo vu avile akatale fyo, akagevuka nu kumbula ula unyamasetano, ''Nikukwamini mutatawa lya Yesu Kristo iluma.'' Umasetano ga kahuma unsiki gula gula.19Basi avavala va ndele ula vavile vilolo ukuta aponile nu luhuvilo lwavo ulwakukava indalama ukuhuma kumyene lunyaukayagaga, vakamwibata u Paulo nu Sila vakavakilusya mpaka kusokoni mbele ya valogoji va mji. 20Vuvavafikije mbele ya vahigi vakasitaka vaketa, ''Avanu ava vidwale ighasia katika mji, akene Vayahudi. 21Vimanyisya aga idesturi twinjita ufye twivalama satwiwesya ukwidika awo ukujivombela.''22Ikilundiko kya vanu avavale pala vakilunga ukuvasambulila Paulo nu Sila na vala avahigi vakamulisya vavafule imyenda pyavo nu kuvakupa ifiboko. 23Pu vuvakobwe ifiboko fijo vakavala ha ingati mumagereza nu kumbula umbaha va gereza avalundilile vunonu. 24Ukukonga amaelezo gavo umbaha valigereza akavika kukyomba ikya mungati fijo mundi gereza, akavakunga amalunde gavo ni munyororo.25Vuvufike nkilu ngati Paulo na Sila valikwisaya nu kwimba inyimbo ja kunginya Unguluve, avafungwa avange valikuvalihija. 26Ghafla likahimilo ilitetemeko ilivaha lya kilunga ata imisingi gya ligereza gikatikisika mara imilyango gya gereza kidunduka nu munyororo igi vavakungile gikahuduka.27Umbaha valigereza avile isisimuka nu kuvona imilyango gyoni gilimwaji, akuhumya umage gwa mwene alikunongwa ukuvibuda akate voni avafungwa vatolwike. 28Lakini, u Paulo akaywega akata, ''Uleke ukwibuda manya ufye lwivoni tulili apa.''29Umbaha vagereza akamwulisya vatwale itaa, akingila mungati kila kinyumba kya gereza akafungama itetemeko mbele ya va Paulo nu Sila. 30Pu akavatwala panji akate, ''Vatwa, vango nipele vuli ne niwesye ukupokiwa?'' 31Vakambula imwidike Untwa u Yesu, nayuve wipokiwaga paminya na vamunyumba yako.''32Vakambula ilimenyu lya Nguluve umwene paminye na vanu avalinyumba ya mwene. 33Unsiki gulapula umbaha va gereza akavatola akavasuka ifiko ho fyavo, kange akojiwa umwene paminye na vanu va munyumba ya mwene kisita kukeliwa. 34Akavatija mu Nguluve ya mwene akavandalila ikya kula umwene paminye na munyumba ya mwene vakahovoka fijo ulwakuva vamwamini Unguluve.35Pu vukukile avavaha va vahigi vakavasuha avaafisa vavo kumbaha va gereza valinulelagilo ululwita, ''Vadindule avanu vala, valeke vahilage, '' 36Umbaha va gereza akavavula u Paulo nu Sila ukuta, ''Avahakimu valagiga ukuta nivalake lino; huma mulutage.''37Paulo na Sila vakavavula amaafisa avo, ''Vatutovile kisite kutuvuvuja nu kusitaka, vafulahile ngati hata lenga ufyetulivanu va kuhumii; vope vinongwa ukutuhumya mumagereza ku siri? Haga, avene vije vavo vuvaluhumye mugereza.'' 38Avaafisa vakavuya nu kuvavula avahakimu amamenyu ago, vakadwada fijo vuvalumanyile ukwila u Paulo nu Sila vanu va ku Rumi. 39Pu va kija vakavasuma unsamaha vakava humya mugereza vakavasuma vahage pa mju guta.40Pu vu u Paulo nu Sila ukuhuma mugereza vakahula kukaya kya Lidia. Upaulo nu Sila apa vaagane na valukolo, na vidiki vakavakasya inumbula vakahega.
171Vakasafiri ukugendelela ku Amfipoli nu Apolonia, vakafika ku Thesalonike kunu lyale ilisinagogi lya Vayahudi. 2Nduvumu ya desturi ya mwene u Paulo akingila mungati mwasinagogi na kunsiki ugwa majuma gadatu akava ikyojiana vavo ukuhuma kuvusimbe.3Vakamini wanu kuhakikisya ukuta yale lazima u Yesu ateseke afye na ajuve ukuhuma kuvafye. Akata, ''UYesu uytu nikinjova nikwavula inongwa ja mwene vi Kristo'' 4Vadebe va Vayahudi valikukela vakalunga nu Paulo na Sila, valimo na vamama avavalini nafasi na Vayahudi ava vamwamini Unguluve.5Lakini Avayahudi avasava kele vakavanunifu vakakodesya avanu avavivi ukuhuma kusokoni vakatunelamanya ikilundilo kya vanu, vakanyisya ighasia panyina vakahuma mbilo nyumbani kwa Jasoni, vikuvalonda u Paulo nu Sila neke ukuvatwale panyipafyo jila pakikilindilo kya vanu. 6Vavile valemwene vakankilusya u Yasoni na valukolo avange mbele ya maafisa wa mji, viywega ni kelele, ''Avanu avavuvala vigevusya ikilunga vijile na kunu kyope. 7Vope u Yasoni akavakalibisya munyumba ya mwene, avavoni vibeda ulutagilo lya Kaisari, vila kwale Untwa uyunge uyu vila va Yesu''8Vu vapulike ago ikilundilo kila kya vanu amaafisa va mji vakalongoja ighasia. 9Vuvansamini u Yasoni na vanine vakavaleka vahitage.10Ikilu yilayila vala avavaidike vakavahilika u Paulo na Sala valuta ku Beroya. Pu vuvafike ukwa vakaluta kulisinagogi lya Vayahudi. 11Avanu ava Vayahudi va ku Beroya vale vanonu sana kuliko avaku Thesalonike, vavupokile uvujumbe vula kuvadogwe fijo uvuvaha nu kugaloto amaadiko kila lijuva neke ukulolo u Paulo jaga apovaga galweli. 12Avayahudi vungi valikwidika ilimenyu paminye na vadala na vagosi ava Kigiriki avanya fyevu.13Lino Avayahudi vala ava ku Thesalonike vuvapolile ukute u Paulo ilumbilila ilimenyu lya Nguluve ku Beroya, vakaluta kwope kukusongelehanya avanu nu kuvahenyela. 14Avavambikilijaga u Pauloahage ilutilage, lakini Sila nu Timotheo vakajika ku Beroya. 15Avavambikilijaga u Paulo vakafika nave mpaka kwa Athene, vakavuya ku Beroya vakavanindagilo ukuhuma kwa Paulo ukuhusu Sila nu Timotheo ukuta vakonge nambivi sana.16U Paulo vu ilumbilila ukwa ku Athene, akasimbuka fijo munumbula ukulola ukuta mji gwadigile isanamu. 17Hivyo alikuvujana navo kila lijuva na Vayahudi paminye na viliki va Nguluve kuusinagogi na kusokoni kuvala avavaukwagana nevo ukwa.18Kisha vadebe ava Vawanafalsafa na Vaepikureo nu Vastoiko wenye elimu iya pakyanya sana vakagana nave vamo vakata, ''Uyu uyu ipyata ila kiki? Avange vakata, ''Vivonekana ijova imonywa ja miunguluve inugenyi,'' Vakajova aga uhwakuva u Paulo alikulumbilila inongwa ja vope ukuhusiana nu Yesu nu kujuka kwa vafu.19Pu vakantola u Paulo vakantwala kululundamano lwa Areopago, kunu vakambula, ''Vuli twiwesya ukugamanya aga kilimanyisya gimanyisya kiki? 20Uve utwala amemanyisyo amapya mumbulukutu jitu, lino twinongwa ukuhumanya kukuta kiki?'' 21Vathene na vahesya voni avavitama umwa savatumile unsiki gwavo ukuvomba kyokyoni isijo kuwa ukwelesya ewo ukupulihija nu kukava ilimenyu hipya.22U Paulo akima pagati pa Areopago nukujova ukuta, ''Kukila kinu umwe mulivanu va Athene, dini sana. 23Ulwakuva nivile nigenda mujini nukulola fijo ifinu fyinyo ifya kwisayila kwa Nguluve uyu salumanyile lino une basi, kila kinu mutikwisaya ikinu ikisanukimanyile, kyu ukuvalumbilila.24Unguluve uyu avumbile ikilunga pasi na kukyanya ifilipasi mungati umwene vi Ntwa va kukyanya na pasi sitama mutembile iyi vijejigilwe na mavoko ga vanu. 25Hata sivambiliwa na mavoko ga vanu ukuta, sinongwa ikinu kyokyoni ulwakuva umwene vi ikuvapa avanu voni uwumi nu mwuya mfinu fyoni.26Ukuhuma kuvanu yumo umwene avumbile ifilunga fyoni ifya vanu neke valamage mukilunga kyoni, vope avikile unsiki ugwa kudugu. 27Unguluve avombile ewo neke avanu vandonde na pano vikunifikile hata linga kwa kupalamasya pakamasya ijapokuwa kwa yilweli sitania kutali na kila yumo vitu.28Ulwakuva kumwene twitama, twigenda nukuva nuwumi witu, ndavule avatunga mashairi vinyi vunu vijova, ufye tulivana va mwene.' 29Ulwakuva tulevana va Nguluve, sapanogilwe ukuta iminguluve gyu kwa ifihwani ifya golodi ya awo ya silingi ewo ya liwe, lyi yijengiwe kuvufundi nuvuustadi wa vanu.30Katale unsiki ugwa vupelwa, Unguluve ilikufyana silola, lakini lino ikuvalegija avanu voni kila ponu vapele. 31Ulwakuva avikile ilijuva ili alahega ikilunga kuvuyilweli viikuntumila umunu uyu anchagwile, kumwene uywa avahakikisihije avanu voni kwa kunjusya u Kristu ukuhuma kuvafye.32Vavile vipulike inogwa ja vuguka wa vafu, avange vakabeda, avange vakate, "Twinogwa ukupulika kavili juu ya lijombo ili" 33U Paulo akahega pavulongolo pa vene. 34Lakini vadebe vavo vakalungana nave vakamini, kuvavo alipo Dionisio Mwareopago, nudala yumo alevi Damari na vange vingi.
181PU Paulo akahega ku Athene akaluta ku Korintho. 2Ukwa akagana nu Nyahudi yumo uyu alevi Akwila mwenyeji vaku Ponto, uyu ahumile pakufika ukunuma ku Italia paninye na ndala va mwene ale vi Prisila ulwakuva u Klaudia aamula avayahudi voni vahege ku Roma; 3u Paulo akaluta kuvalola; Vope ulwakuva ale intenda mahema ndavene, akatama nu kuvomba imbombo paninye navo.4Pu kila Sabato u Paulo alikuvujana navo aliwitanga ukuvalisa ava Vayahudi na va Yunani. 5Sila nu Timotheo vakafika ukuhuma ku Makedonia, vakambona u Paulo vu ihumije unsiki gwa mwene gwoni ukulumbilila ilimenyu, alikuvashuhudila Avayahudi ukuta u Yesu vi Kristu. 6Wakati Wayahudi walipompinga na kumdhihaki, hivyo Paulo akakung'uta vazi lake mbele yao, na kuwaambia, "Damu yenu na iwe juu ya vichwa vyenu wenyewe; Mimi sina hatia. Kutoka sasa na kuendelea, nawaendea Mataifa".7Kisha akahegamula mu sinagogi, akaluta munyumba ya munu yumo ilitawa lya mwene Tito Yusto, uyu ali munu va Nguluve. Inyumba ya mwene yale pipi ni sinagogi. 8Undogoji va sinagogi lyo va mwilagaga Krispo, ikumwiidka Untwa paninye na voni avamunyumba ya mwene vope ava Korintho vingi vampulike u Paulo avakididike nu kwojiwa.9Ikilo vino Untwa akambula u Paulo kumaono, "Uleke ukwogopa, lino lumbilaga endelela ukujova uleke ukununala." 10Ulwakuva une nilipaninye nuve, asipali umunu uvakusambulila ukukulemaja, ulwakuva kulivanu vingi apa pamji ava vanu vanga." 11Pu u Paulo akatama ukwa kunsiki ugwa mwaka gumo ni nusu, vu ifundisya ilimanyu lya Nguluve kuvene.12U Galio vu ala isaidizi va mbwakilisi va ntavala ukwo ku Akaya, Avayahudi vakalunga ukushambulia u Paulo vakamwibate vakangileke kumahakama, 13vakansitaka vakata, "Umunu uyu ikuvabembelesya ni ndagilo."14U Paulo vu inogwa ukwitetela, Galio akavavuja avayahudi, "Linga umwe mwivayahudi mulikulalamika ukuhusu amakosa amavaha aga vunangi lwale lunonu kulwune ukupulihija. 15Lino ulwakuva gihusu amamenyu, amatawa ni ndagilo jingi mwamule yumwe, une sanikave ndamuji va nogwa iyo."16U Galio akavavinga ukuhuma kumahakama, 17Pu vakamwibata Sosthene, indogoji va sinagogi, vakantova mbele ya mahakama, lino Galio salikujali hata limo lya mambo ago.18Pu u Paulo, vu atamile ukwa ku Korintho kunsiki u Paulo akavalaga na vala avavaidike akasafiri kwa njila ya nyanja ukututa ku Shamu akonjire nu Prisila nu Akwila. Vakafika ku kenkrea u Paulo akamata inywili ja mwene kuntwe ulwakuva avikile inadhiri. 19Vavile vifika ku Efeso Paulo akavaleka Prisila na Akwila ukwa, umwene uyuywa mwene akingila musinagogi akava ivujana nava Yahudi.20Vu vikunsuma atame navo kunsiki unta zaidi akabela. 21Avile ahengile, akahidi, nikwija linga Unguluve iganile, pu akasafiri munjila ya munyanja ukuhuma ku Efeso.22Ikima ku Kaisaria, akaluta ku yerusalemu avasamusya avamu tembile, pu akaluta ku Antiokia. 23Pu vuatamile ukwa kunsiki, akahega nu kuluta uluvafu ulunge nu lunge ku Galatia na Frigia akavakanga avakongi voni.24Pu akija ku Efeso Myahudi yumo ilitawa lya mwene vi Apolo, mwenyeji vaku Alexandria, umwene ale munu unya vuwesyo vuvaha wa kujova, kange ale hodari va vusimbe. 25Amanyisiwe imgila ya Ntwa ale ni bidii munumbula, akamanyisya vunonu juu ya Yesu igawaje atumanyile tu ulwajo lwa Yohana. 26U Apolo akatengula ukujova kwa maka amavaha musinagogi, lakini u Prisila nu Akwila vuvampulihije vakamwilanga palukanji nu kumbula injila ya Nguluve vunonu zaidi.27U Apolo vu inogwa ukuluta ku Akaya, avalukolo vaku Efeso vakankasya inumbula vakampa ikalata ukumbulanija nu lukokolo va ukwa vu afike ukwa akavatanga sana avana vala ava kuuwigane wa Nguluve vaidike. 28Ulwakuva kuvuwesyo uvuvaha alikuvakanusya pavuvalafu avayahudi avapingaga, akavonesya kunjila ya vusimbe ukuta u Yesu vi Kristo.
191Avile va Apolo wa Korintho, u Paulo akagenda avupande u wa kinena nu kufika ikilunga ikya ku Efeso, akavavona avasyule vamonga ukwo. 2Upaulo akavavule, '''Mwali mwambilile Umepo umbalaje vumwidike?'' Vakale mma, satwawesije hata ukupulihija ukuhusu Umepo Umbalaje.''3Upaulo akate, ''Lino umwemwe pu mwaojiwe ndakiki?'' Vakate, ''Ku lyojo ulwa Yohana. 4Pu Upaulo akate, ''Yohana aojije ulwoji toba. Akavavula avanu vala akute vanogeliwe ukumwindila ula uyikwija badala ya mwene yaani, u Yiisu.''5Avanu vavile vapulike inongwa iyi, vakojiwa ku lintwa ilya Ntwa u Yiisu. 6Pu Paulo akavikila amavoko pakyanya pamitwe gyavo, Umepo Umbalaje akija ku vene nu vakanda ukujova injovele ingesya nu kujova ku malago. 7Voni vale avagosi kumi na mbili.8Upaulo akaluta mutembile akajovelela kumaka kunsiku ugwa mieji gi datu. Alikulongoja nu kujovelela nu kuvalusa avanu ukuhusu inongwa ijiji husu uludeva ulwa kukyanya. 9Pu avange Avayaudi vale vandukani na vasalikwidike, vakange ukujova uvuvili ukuhusu injila ya kriste pa vulongolo pavanu. Pu Paulo akatekana navo akavanka avavidike patali navo. Pu alikujovelela navo kila liiku pa vulundano uwa Tirano. 10Ili likagendelela kumiaka givili, pu voni avavalikulama ku Asia vakapulika ilimenyu iya Ntwa, voni Avayahudi na Avayunani.11Unguluve alikuvomba imbombo imbahe kumavoko aga Paulo. 12Ukute avatamu vakapona, ni mepo imbivi jikahega, unseke uguvatolile ikitambala ni myenda igigyahumile mumbili ugwa Paulo.13Pu valipo Avayaudi avavapuliwagwa imepo vuvigenda ukugendela injikla iyo, valikutumila ilitawa ilya Yiisu ku faida ijavo vavo. Valinkuvavula vala avavaleni mepo imbivi; valinkute, ''Nikuvavula muhege ku litawa ilya Yiisu ilyu u Paulo ilimbililila.'' 14Avavavombile aga vale avane saba avantekeji umbaha uva Kiyaudi, Skewa.15Umepo umbivi akavavula akate, ''UYiisu nimanyile, nayu Paulo nimanyile pu umwemwe mwevaveni?'' 16Ula umepo umbivi akahuma mgati mumunu akavanyelela avapuliwa imepo akavasinda amaka nu kuvotova. 17Pu vakakimbilila ukuhuma munyumba yila kange vakava vufula nu kulemajiwa. Inongwa iyo yikapulikiki ku vanu voni, Avayaudi, na Avayunani, avatamaga ku Efeso. Vakava nu wogofi fijo pu ilitawa lya Ntwa likagendelela ukwogopiwa.18Pu, vavingi ava kriste vakija nu kulungama nukwijova inongwa imbivi jijo vavombile. 19Vingi avavalikuvomba imbombo iya kulagula vakandanija ifitabu fyavvavanyanya pavulongolo pa kila munu. Va vile vivala ulutengo ulwa finu ifyo, fya fyale ifipande hamsini elfu ifya ndalama. 20Pu ilimenyu lya Ntwa lingagenda pa vuvala fijo kange kumala.21Pu u Paulo akamala imbombo yamwene ku Efeso, Umepo akandongolela ukuluta ku Yerusalemu ukugendela ku Makedonia na ku Akaya; Akate, ''Aviva iva ukwo, lunonu ukuyivona ni Rumi. 22UPaulo akavasuha ava Makedonia avasyule vamwene vavili, u Timotheo nu Erasto, vavo valintagile. Pu umwene akasigala ku Asia ku nsiki.23Unsiki ugwo yahumile imbaja imbaha ku Efeso ukuhusu injila yila. 24USonara yumo ilitawa lya mwene u Demetrio, yuywa atendile ifi sanamu ifya hela fya nguluve u Diana, akatwala ibiashara imbaha ku vafundi. 25Pu akavalundanija avafundi ava mbombo iya nukute, ''Vavogopiwa, mulumanyile ukute ibiasara iyi ufwefwe twikwingija ihela jinyingi.26Mwilola nu kupulika ukute syo papa Efeso, pene ila i Asia yoni u Paulo avashawishi nukuvapindula avanu vavingi. Nkuvavula ite ngisikuli imisetano igigilendiwe na mavoko. 27Na yufwe kulihatali ukute ibiasara yitu yiva vuvuli avanu avavilonda kange, kange na yitembile iya nguluve undala umbaha u Diana iwesya atoliwe nu kuva njila kinu. Kange awesije ukukuyaja hata uvuvala wa mwene, umwene yuywa i Asia ni kilunga kyoni kukuntekela.''28Vavile vipulika aga, vakamema ilyoyo ny kutova ingolo, vakate, u Diana u Vakuefeso vimmbaha.'' 29KIlunga kyoni kikamema imbaja, na vanu voni vakanyilila mgate mkivanja ikya michezo. Valavibata avavagendaga avanine nu Paulo, ava Gayo nu Aristariko, avavakahumile ku Makedonia.30U Paulo akanogwa u kwingila ikivanja na vanu, ava syule vakambeja. 31Pu, avatwa avakilunga ikya ku Asia vavo vale vamanyani vamwene vakansuhila itaifa ku maka ukunsuma asite ukwingila ikivaga ikya michezo. 32Avange avanu valikujova ili na vange ili, ulwakuva uvumati wa vanu wachanganyikiwe. Avanu vavingi savalikweliwa ukute kiki vakijile pampene.33Avayahudi vakantwala u Iskanda kunji ya vumati wa vanu nukumbika pa kyanya pa vulongolo pa vanu. 34Uiskanda akahuminya iishara kukivoko kya mwene nu kuhumya amelesyo ku vanu. Vavile veliwe ukute umwene injahweli, voni vakatova ingolo kulisyo limu ku insiki ugwaisaa ivile, ''UDiana vimbaha va ku Efeso.''35Avile u kalani vakilunga anunije uvumati, akaate, mwe mwivagosi vaku Efeso, veni uyu salumanyile ukute ikilunga iki ikya ku Efeso kya kitunzaji kya tembile iya Diana umbaha ni picha iyiyikagwile ukuhuma kukyanya? 36Ukulola Basi kumbombo iyi saytiwesakana, tunogilwe ukuva nu vutulivu na msite ukwomba ikinu kwukwoni nambivi. 37Ulwakuva mwatwalile avanu ava pavuhigi vavo sisyo vahiji vatembile kange savankanike unguluve vitu undala.38Pu lino, kama Demetrio na vafundi avavalipampene nu mwene valininongwa nu munu yoyosa, ibalasa jiwasi na vahigi puvale. Pu vatwaliwe pavulongolo pa vuhigi. 39Lino kama uvene wilonda ikinu kyokyosa ukuhusu imbombo ijinge, jivombiwa pa kitamo ikya yilweli. 40Uwayilweli tu lino muhatali iya kuhigiwa ukuhusu imbaja iya ilelo iyi. Isikuli isababu iya vulani uvu, kange tulivuvuli uvuweso uwa kwiyelesya. 41Avile ayovile ago avavavalanya unkutano.
201Yavile yisilile imbaja, u Paulo akavilanga avasyule akavagingaja inumbula. Pu akilaga nukuhega ukuluta ku Makedonia. 2Umwene avile alusanije ikilunga alikuvagingaja inumbula avidiki, akingila ku Yunani. 3Avile iva umwene pala kunsiki ugwa mieji gitatu, injama jikategula umwene na Vayahudi avile iva pakwanda ukugenda kunjila iya nyanja ukuluta ku shamu, pu akalamula ukuvuya ukugendela ku Makedonia.4Avavalongojine nave mpaka ku Asia vale vuva Sopatro, umwana va Pirho ukuhuma ku Berea; Aristariko na Sekundo, voni ukuhuma kuva Kriste avaku Vathesalonike, Gayo wa Derbe; Timotheo; Tikiko na Trofimo ukuhuma ku Asia. 5Avanu ava valongwile nu kutugulila ku Troa. 6Kunjila iya ku Filipi vujilutile isiku ija mikate igisagivikile iamila, kusiku ihano tukafika ukwo ku Troa. Tukatama ukwo kusiku saba.7Hata isiku iyakwanda iya ndungu, tukava twilundanije pampene ili tumenyule unkate, u Paulo akajovelela na Vakriste. Pu alikubeja ukuhega ilyakilavo, pu akendelela ukujovelela hadi pakilo pagate. 8Kukava ni taa jinyingi nkyumba ikyakinena kikyo kukalundamine pampene.9Pangwilo atamile undemi yumo alitawa lya mwene lya mwene vi Utiko, yuywa adidikiliwe nu tulu tutwingi. UPaulo avile ilumbilila kunsiki untali, undemi uyu vuaganelile, akagwa pasi ukuhuma ku nyumba iya pakyanya iya datu akava tayari afwile. 10Pu u Paulo akika pasi, akivonesya yuywa mwene pakyanya pa mwene, akankumbatila, pu akate, ''Msite ukukata itamaa, ulwakuva mwuumi.''11Akatoga kange ku nyumba iya kukyanya akamenyula unkate akalya. Akava ajovelile navo kunsiki uhali mpaka nikimihe akahega. 12Vakantwala undemi ula akava mwumi vakahovoka fijo.13Ufwefwe yufye tukatala kuvalongo kwa Paulo tukipakila ingalawa ukuluta ku Aso, pu ufwefwe tukatoga kukuntola u Paulo ukwo. Iki kikyo angilwe yuywa anogilwe ukuvomba, ulwakuva anogilwe ukuluta ukugendela ikilunga ikigafu. 14Avile ifika ku Aso, tukampakila mu ngalawa tukaluta ku Mitilene.15Pu ufwefwe tu ukuhuma ukwo isiku iya vili tukafika uluvafu utwa vili uwakasiva ikya Kio. Isiku iyiyikakongile tukafika ku kisiva ilya Samo, isiku iya vili tukafika kukilunga ikya Mileto. 16Ulwakuva u Paulo alamwile ukugenda injila iya ku Efeso, ili asite ukutumila usiki gugwoni ku Asia; ulwakuva ale ni haraka iya kulavila ku Yerusalemu iya ku sikukuu iya Pentekoste, ninga yanogelilwe ukuvomba vuvuvwa.17Ukuhuma ku Mileto akavatuma avanu mpaka ku Efeso pu akavilanga ava ndyakoni. 18Vavile vafikile kumwene, akavavula, yamwe mwevene mlumanyile ukuhuma isiku iya kwanda yiyo nafikile apa pa Asia, nuvuna velile kulyume usiki gwoni. 19Nimbombile u Ntwa ku wogofi woni na ku niyihoji, nu vugataji uvuvukambona unene ku lyugofyo ulwa Vayahudi. 20Mulumanyile vuvwa sanikisigile ukujova kulyumwe nkinu kwokwoni kikyo kikavile kyanamimu, kange unene nikavafundisya pavuvalafu kange nilikulula munyumba na nyumba. 21Mulumanyile nduvu unene nilikugenda kukuvavula Avayahudi na Vayunani ukute vasume ulusyikilo kwa Nguluve nu lwidiko ku Ntwa vitu u Yiisu.22Pu lino, lolaga, unene, vonikunyidika Umepo Umbalaje ukuluta ku Yerusalemu, sanilumanyile imbombo jijo ayajikungumila unene ukwo. 23Ulwakuva Umepo Umbalaje ikumbula unene kukila kilunga kange ijova ukute iminyororo nu kugatajiwa fifyo fikungulila. 24Punene sanisaga ukute uwoni wangu vulinuntengo gugwoni kulyune, ili niwesye ukumala ulugendo lwangu ni mbombo iyinupokile ukuhuma, ku Ntwa u Yiisu, ni yijove iinjili ku mota ya Nguluve.25Pu lola, ni lumanyile ukute voni, vavo ngalulile kukavalambililila uludeva, sayamkumbona ku miho kange. 26Pu nikuvavula ilelo iyi, ukute nilivuvule inongwa kunkisa ugwa munu hata yumo. 27Ulwakuva sangadugile ukuvavula uvugane woni uwa Nguluve.28Pu muve miho yumwe kwa yumwe, nilikundi lyoni liliyo Umepo Umbalaja avavikile umwemwe mulilindililage. Muve miho ukulindima ili kusanyiko lya Ntwa, lilyo akaligulile kunkisa gwa mwene yaywa. 29Nilumanyile ukute ayakiva nihegile, unene, mikave igya mwinyasi imikali ayagikwingila kulyumwe, sayavikusagila ilikundi. 30Nilumanyile ukute hata yumwe kulivanu vamonga avikwija nu kujova inongwa ija kusova, ili kukuvalusa avasyule vavakongage avene.31Pu lino muve miho. Mukumbuke ukute ku miaka gi tatu sani kalekile ukumanyisya hata umunu yumo kunyihoji pakilo na pamusi. 32Lino unene nguvavika kwa Nguluve, na kulimenyu mota ya mwene, lilyo liwesya ukuvajenga nu kuvapa uvulisi panunye na voni avavavikiwe wakfu kwa Nguluve.33Sanilikunogwa ihela, igolodi, au ama gwanda. 34Mulumanyile yumwe ukute amavoko aga gamile ifindi nilikulonda unene yune nifilalikulonda vavo twale pampene nune. 35Kumbombo yoni nilikuvapa ufano nduvuyilondeliwa ukuvatanga ava valemilwe ukuvomba imbombo, na nduvu yilondeliwa ukukumbuka amamenyu ga Ntwa u Yiisu, amamenyu gago yuywa akajova akate: ''Huba ukuhumya kuliko ukupokela.''36Avile ajovile aga, akafugama pasi akisaya pampene navene. 37Voni vakalila fijo nu kunganda u Paulo ku nsingo nukumbusu. 38Valikusikilika fijo ukuva ajovile, ukute samlambone kange isula yangu pu vakansindikila munyanja.
211Twavile tulikine na vene, nu kugenda mndulenga, tukafika moja kwa moja kukilunga ikya kosi, insiku iya kilavo tukafika ku Roda, ukuhuma ukwo tukafika ikilunga ikya Patara. 2Twavile tupatile inyanja iyiyilovoka ukuluta ku Foinike, tukipakile tukaluta.3Tukavile tufikile pavulongolo pa kisiva ikya Kpuro, tukayileka uluvafu ulwa kuhigi tukaluta mpaka ku Siria, tukika ku kilunga ikya Tiro, ulwakuva ukwo kukukwaingalawa kukukwa yaisyaga imijigo gyayene. 4Twavile tuvawene avasyule, tukatana ukwo isiku saba. Avasyule vala vakambula u Paulo ukugendela Imepo ukute umene asite ukukanya ku Yerusalemu.5Tukava tumalile isiku jila, ufwefwe tukahega tukaluta kulyufwe twivoni pampele. navandala vavo, na vana vvavo, vakatusindikila kunjila jitu hadi tukahuma kunji kukilunga kyavo. Pu tukafungama pasi, tukisaya, tukalekehena twivoni. 6Tukipakila mu ngalawa, ukwo vakavuya kumyave kange.7Tukavile tumanile isafwali yitu ukuhuma ku Tiro, tukafika ku Tolemai. Pala tukavasamusya avalukolo lywilu nu kutama navo isiku yimo. 8Ilya kilavo tukahega tukaluta ku Kaisalia. Ufwefwe tukingila munyumba iya Filipo, undumbilili valimenyu; yuywa alipampene na vala saba, na yufwe tukatama pampene numwene. 9Umnu uyu ale na vahinya vane vavo valikutabili.10Avile atamile ukwo isiku jimonga, akila ukuhuma ku Vuyahudi unyamalago yumo ilitawa lya mwene ale vi Agabo. 11Umwene akija kulifwe akatola ukanda ugwa Paulo. Ku ugwo akikunga amalunde na mavoko ga mwene akate, ''Umepo Umbalaje itende, '' ''Avayahudi ava ku Yerusalemu vikukunga umunu uyu imiliki ukanda ugwo, avene vikukabisi mumavoko agavanu ava nkilunga.''12Twavile tupulike inongwa ijo, ufwefwe na vanu vavo valikutama pala tukansuma u Paulo asite umaloga ukuluta ku Yerusalemu. 13Pu u Paulo akate, ''Mwivomba kiki, mwilila nu kunanga inumbula yangu? Ulwakuva nilitayari, siyo tu ukukungiwa, kange hata ukufwila ukwo ku Yerusalemu kunongwa iya litawa ilya Yiisu.'' 14Ulwakuva u Paulo salikunogwa ukusongelejiwa, tukaleka nukute, ''Basi uvunogwe wa Ntwa vavombeke.''15Javile jitulile isiku iji, tukatola ifi yambi fyetu tukatoga ku Yerusalemu. 16Vamonga avasyule ukuhuma ku Kaisalia vakakongana nufwe. Vakantwala umunu yumo uyikwitangiwa Mnasoni, umunu va Kipro, uvasyule uvakatale, yuywa twatamile nave.17Tukafika ku Yerusalemu, avakambito vakalibisya kuluhekelo. 18Isiku iya kilavo u Paulo akaluta pampene nufwe kwa Yakobo, na vasehe voni vakavapo. 19Avile avasamwisye, akavapa itaarifa yimo yimo iyambombo yiyo u Nguluve avombile ku vakilunga vamonga ukugendela imbombo ya mwene.20Unseki uguvapulike ago vakanginya Unguluve, nu kummbula, ulolile, nkambitu, kulivanu valingi avavidike kuvamonga Avayahudi. Avene voni valininia iya kwibala isheria. 21Vavuliwe ukuhusu uvene, ukute wimanyisya Avayahudi avavitama kuvakilunga valekane nu Musa, nukute vukuvavula vasite ukufula avanu vavo, kange vasite ukukonga idesituri ija katale.22Twilondiwa tuvombe kiki? Kisila kwigana vipulika ukute uveve wijile. 23Lino vomba kikyo ufwefwe tukukuvula: tulinavo avanu vane vavo vavikile lutengo. 24Vatole avanu avo nukwitasya pampene navo, nu uvahombele ighafama javo, pu wesye ukwakata imitwe gyavo. Pu kila munu alumanye ukute inongwa jijo vavuliwe ukuhusu uveve ja vudesi. Vimanyile ukute nayuve wikonga isheria.25Kunongwa iya vakilunga vavo vidike, tukasimbile nukuhumya ululagilo ukute vilondiwa ukwiyepusya ni finu ifivahumije sadaka iya sanamu, nunkisa, ukuhuma kukila ikikikungiwe, kange viyepusya nu vumalaya.'' 26Pu u Paulo akavatwala avagosi, ni nsiki iya vili akivalaja umwene na vene pampene, akingila mutembile, kukutangasya ikipindi ikya isiku ija kwivalaja, hadi vahumye isadaka iya kila munu yumo yumo.27Isiku ijo saba yiyilipakupakusila, vamonga Avayahudi ukuhuma ku Asia vakambona u Paulo mutembile, nunkutano vakakalola, vakansonelela na mavoko. 28Valikutova ingolo, ''Mwivanu va Israeli, mtutange. Uyu vimunu ula uyimanyisya avanu kwoni inongwa jijo jilivunge na vanu, ni sheria, ija ponu apa. kange avatwalile Avayahudi mutembile nu kupalamya apa pa vusayiwa.'' 29Ulwakuva pa vutengulilo valikumbona u Trofimo Muefeso valikuva pampene numwene munjini, avene pu vakate u Paulo antwalile mutembile.30Ikilunga kyosa kikanyumoka, pu avanu voni vakanyila nu kunyibata u Paulo. Vakangumya kunji kutembile, wingilielo kamkene vukadindiwa. 31Vavile vigela ukumbuda, itariifa jikamfikila umbaha va valoleleli ukute i Yerusalemu yoni yikamema imbaja.32Pu nambivi akavatola avalindilili nava vaha akalunyilila ululundamano. Unseke avanu vakambona umbaha navalindilili na vasikari, vakaleka ukuntova u Paulo. 33Puumbaha va valindilili akahegelela nu kunyibata u paulo, pu akalagila ukute ukungiwe imilegehe kivili. Akambija umwene vi vene kange apelile vuli.34Vamonga avanu mulukomeno valikulata ikinu iki na avange ikinge. Ulwakuva umbaha sakavavulile ikinu kyokyoni ulwakuva jale kelele, akalagija u Paulo vantwale mgati mu lukomano. 35Pu avile afikile pa ngazi akatoliwa na valindilili ulwakuva kwale ni ghasia ija lulundamano. 36Ulwakuva ululundamano lwa vanu valikukonga na valikugendelela ukolova ingolo, ''Mungeje uyu!''37U Paulo avile itwaliwa mgati mu lukomano akambula umbaha va vavindilile, ''Niwesya ukukuvula ikinu?'' Ula umbaha va valindilili akate, ''Wijova i Kiyunani? 38Je, uveve save ula u Mmisri yuywa ulwakwanda alikulongoja uvunangi nu kuvatola avanu elfu nne ku kyan=mba?''39U Paulo akate, ''Unene nili Myahudi, ukuhuma ikilunga ikya Tarso iya Kilikia. Unene nilimwenyeji va kilunga ikyogopiwa nisuma, munduhusu nijovelele na vanu.'' 40Pu umbaha avile apile uluhusa, u Paulo akima pa kigima akahumya iishara kuvanu kukivoko kya mwene. Kwa vile kwiva myee fijo, akajovelela navo ku Kihebrania. Akare,
221''mwivakambe vava baba vangu, pulilija uvuteteji wanikiva nivomba kulyumwe lino.'' 2Avalulundamano vavile va Paulo vaijova navo navo ku Kiebrania, akate ,3''Unene nili Myahudi, niholiwe nkilunga ikya Tarso eneo la Kilikia, ila nukimba isyule ikilunga iki, pa malunde aga Gamalieli. Nikamanyisiwa ukukongana ni njila inono iya vitu. Unene nikundonda Unguluve fijo nduvu mukundonda umwemwe mwivoni ilelo. 4Nikavagataja ku njila iyi hadi ukufwa; nikavakunga avagosi na vadala nu kuvalaha muligelesa. 5Hata untekeji umbaha va vasehe voni iwesya ukuhumya uvusahidi ukute twambilile ikalata ukuhuma kuvene kwa ajili ya valukolo lwavo avavaliku Dameski, unene ukugenda ukuluta ukwo. Yilikulunda nivatwale avanu ku Yerusalemu ava njila yila pu vakungiwe nukutowa.6Yikahumila pala vunigenda nikakaribila ku Dameski, u nseke ugwa pa musi ghala lukahumila ulumuli ulavala lukahumila kukyanya lukatengula ukumulika. 7Nikagwa pasi ni kapulika isavuli yikumbula, Sauli, Sauli kiki kungalaja?' 8Nikate, 'Veve veni Ntwa? Akambula, 'Unene nene Yiisu ni Mnazareti, yune uveve wikungalaja.'9Vala avavile nune vakaluvona ulumuli, ila savapulike isavuti iya ula uyajovilile nune. 10Nikate, 'Nivombe kiki Ntwa?' Ntwa akambula, ''Akate ima wigite ku Dameski; ukwo wivuliwa kila kinu ikikilondiwa ukuvomba.' 11Sanawesije ukololaulwakuva na mulikiwe nulumuli lula, puni kaluta ku Dameski vakandongoja na mavoko ga vala avavale nune.12Ukwo nikaganila numunu uyikwitangiwa ilitawa vi Anania, ale munu uyu aibite sana isheria kange alikwogopiwa na Vayahudi voni avavatamaga ukwo. 13Akija kulyune, akate lukololwango Sauli, upate ukulola.' ku nseke gula gula nikambona.14Akate, ''Unguluve uvava taye vitu akusalwile uveve upate ukulumanya ulugano lwa mwene, ukumbona unyahaki, nu kupulihija isavuti iyiyihuma kundomo gwa mwene. 15Ulwakuva wiva nsaidi va mwene kuvanu voni kugala agugawene nu kupulika. 16Pulino wigulila kiki? Sumka, wojiwe, usuke isambi jakeo, wuwikuyilanga ilitawa lya mwene.'17Avile avuyile ku Yerusalemu, pu navile nikwisaya mutembile, yikahumila unikapeviwa amaono. 18Nikambona akambula, nambivi uhume mu Yerusalemu lino, ulwakuva savikwidika uvushuhuda wako ukuhusu unene.'19Nikate, 'Untwa, vavo valumanyile ukute nikavakungile muligeleza kange nikavatovile vala avakakwidike mutembile joni. 20Nunkisa ugwa Stefano unsaidi vako gu kitiwe, kange nikimile karibu kange nikidike ukulindilila imyenda igya vavo valimbudile.' 21Pu akambula akate, luta, ulwakuva Unene nikukusuha ulute kuvutali ku vanu ava nkilunga.'''22Avanu vakanduhusu ajove ukuhusu ilimenyu ili. Pu pongela vakatoja isauti nukute, ''Mungeje umunu uyu nkilunga iki: ulwakuva sio lunonu atame.'' 23Vavileviva vatojije amasyo, nukutaga imyenda gyavo nu kutaga ulufumbe pa kyanya. 24Undamuji umbaha akalangija u Paulo vatwale pa lukomano. Akalagija avujiwe kunu ilovivwa ni swatu, ili umwene yuywa alumanye kiki valikutova ingolo vuvuvwa.25Hata vavile vankungile ni ndegehe, u Paulo akambula undindilili uyu aimile karibu nu mwene, ''Pu! Haki kulwumwe ukuntova umunu undumi kanga bado sahigiwe?'' 26Undindilili ula avile apulike amamenyu gala, akaluta kundamu, ''Ji umbala nukummbula, akate, winogwa ukuvomba kiki? Ulwakuva umunu uyu nndumi.''27Undamuji umbaha akija numbula, mbula uveve ulingoliwa va ku Rumi?'' Paulo akate, ''Ee.'' 28Undamuji umbaha akate, ukugendela ikiasi ikivaha ikyandalama.'' Pu nikava nnyakaya, ''Unene u Paulo akate, unene nilindumi vu kuholiwa.'' 29Puvala avavale tayari ukuluta kukumbuja vakahega nu kundeka unseke gugugwa. Na yundamji vope akogopa, avile alumanyile ukute u Paulo ndumi, ulwakuva ankungile.30Isiku iyiyi yakongile, undamuji umbaha akanogwa ukulumanya uvuyilweli ukuhusu ukuhigiwa kwa Vayahudi nu Paulo. Pu akanyavula ukukungiwa kwa mwene akalagija avavaha va vatekeji na valukomano voni vagane. Akantwala u Paulo pasi, nukumbika pagati pavene.
231U Paulo akavalola moja kwa moja avanu ava lukomane nukute, ''Vakambangu, ni tamile pamiho ga Nguluve vunonu hadi ilelo iyi.'' 2Untekeji umbaha u Anania akavavula avavaimile karibu nu mwene vatove utwe gwa mwene. 3Pu u Paulo akambula, ''Unguluve ikukutova uveve, ulumato ululumaliwe ichokaa. Utamile nukungiga unene ku sheria, uveve wilagija nitovivwe vange ni sheria?''4Vala avavaimile karibu numwene vakate, ''Vuwikundukila untokeji umbaha uva Nguluve?'' 5UPaulo akate, ''Valukolo lwangu, unene sanilumanyile ukute vintekeji umbaha. Ulwakuva yisimbiwe mwiko ukujova fivi pa nyapala va vanu vako.''6Upaulo avile ivona uluvafu lumo ulwa lukomano va Masadukayo, na avange va Mafarisayo, akatoja ilyisyo nukute, vakambango, unene eva Mafarisayo, nili nswambe va Mfarisayo. Ulwakuva nilegemela kumaka uvujuko wa vafwe vavo nihigawa navo.'' 7Avile ajovile ago, ukudukana fijo kukahumila ava Mafarisayo na Masadukayo, nu lulundamano lukasambalatika. 8Ulwakuva wala umepo, ila ava Mafarisayo vile gosa ago kwugale.9Imbaja imbaha yikahumila na avange avaandishi vakava ulavafu ulwa va Mafarisayo vakima nu kujovelela, vakate, satukiwene ikinu kikwoni ikivivi kumunu uyu. Kiki ninga umepo au unsulwa ajovilile nu mwene?'' 10Kunseke jikahumila inongwa imbaha, umbaha vavasikali akogopa ukute u Paulo alemajiwe fipande fipande na vene, pu akalagija avasikali vike pasi nukuntola kumaka ukuhuma kuvajumbe valibalasi, nu kuntwala kulukomano.11Ikilo iyiyakongile Untwa akima kifuke numwene nukute usite ukwogopa, ulwakuva ushuhudile ku Yerusalemu pu wigilumya uvushahidi hata ku Roma.''12Kwa vile kwika, vamonga Avayahudi vakavomba ulutekelo nukwilaga ulukoto lwavo vavo: vakate, satwila wala ukunywa kwokwoni mpala akya tumbudile u Paulo. 13Ka vile na vanu zaidi ya arobaini vavo vajovine inongwa iyo.14Vakaluta kuvavaha vavatekeji na vasehe nukute, twivikile yufwe kulukolo uluvala, lusite ukulya kikyoni mpaka akya tumbudile u Paulo. 15Pulino ili balasa limbule undamuji umbaha atwale kulyumwe, pumute twilamula inongwa yako kuvuyitweli. KulyufweUfwefwe tu li tayari ukumbuda hata vusijile apa.16Pu umwana vadadaye va paulo akpulika ukute kulininyama,pu akaluta akingila mgati mulukomano akambla u Paulo. 17U paulo akanyilanga u ndindilili yu mo akate,untone u ndimi uyu kwu nndamuji,ulwakuva alinilemenyu ilya kumbula.18Pu undindilili akantoa u ndimi ula akatwalaku nndamuji u mmbaha akmmbula,''u Paulo ula u nkungiwa akanyilanga akanogwa nikulalilwe undimi uyu kulwive''alinimenyu ilya kukuvula.'' 19Ula undamuji umbala akanyibata ikivoko akaluta nave palukanji,nu kummbuja,''ki nukiki ikiwinogwa ukumbula?''20U ndemi ulakate,a va Yahudi vapulihine ukukusuma utwale u Paulo kilavo kulibarasa ilivapate inogwa ja mwene ku vuyilweli. 21Pu uveve usite ukwidika ulwakuva avanu zaidi ya arobaini vikuntegalela.vikungile ku ngoto java,vasite ukulya nu kunywa lodi akiva vambudile hata isaa iji valitayari ukumbuda,vigulila ikibali ukuhuma kulyuve.''22Pu undamuji umbaha akanndeka undimi ilutilage,baada ya kundagila''usite ukumbula umunu yiyoni ukute umbulile aga. 23Akavilanga avalindilili vavili akate vavavule,avasikarimia mbili valutevanya mbalala mia mbili,mwihenga isamu iya datu iya pakilo. 24Akavula ukuvika ifikanu tayari yuywa vi Paulo ikuntumila nukuntola vinonu kwa feliki gavana.25Akandika ikalata iyiyote, 26Kraudio lisia liwali uvinyagopiwa feliki,tukukusamsya. 27U mnu uyu ibatiwe na vayahudi vu vakalibile ukumbuda,pu nikaluta pampene ni kikundi ikya vasikali nikanyokola,vunipatile itarifa iyakute umwene indumi.28Nilikunogwa ukulumaya ukute kiki vikung'iga,pu nikantwala ku libalasa. 29Pu nikavona ukuteihigiwa ukuhumana na maswali agasheria yavo,wala sakahigiwe ni limenyu lyolyosa ililondulwa ukumbuda wala ukunkunga. 30Kange yikavoneka kulyune ukute kulinimyama iyingekumwene,punambivi ni kantuma kulyuve,nu kunalagilaavavikungiga vatwale inogwa jamwene kulyuve vakalagana.''31Pu avasikali vakidika ululagilo: Vakantola u Paulo vakantwala ku Antipatri papakilo. 32Siku iyiyikakongile avasikari vavingi vakavaleka vala avavipakile ifarasi valulage pampene numwene, avene vakavuya ku lukomano. 33Avavakipakile ifarasi vakafika ku Kaisaria, nu kumpa uliwali ikalata yila, vakambika u Paulo pavulongolo pa vene.34Pu uliwali avile imbile ikalata akambuja u Paulo ahumile ku lijimbo liliku, avile alumanyile ukute munu va ku Kilikia. 35Akate, ''nikukupulihijaga uveve vuvijile vala avavakusitakile akavalagija vambiki ku kyumba ikya Herode.
241Pu vugafike amajuva ga hamo, u Anania untekeji umbaha, akija na vagogolo vadebe paminye nujovaji yumo Tertulo, na vape vakambula uluvali inongwa ja Paulo. 2Navope vuilangiwe, Tertulo akatengula ukuingiga nukute, ''Ulwakuva twikava undele vuvaha pamiho gako Feliki mbaha na kuvulindiliji wako inongwa imbivi nyingi ananu vingi, 3ava wagenesya kunogwa kwa ajili ya kilunga iki. Pu tukugapokela kila nsiki na poni kukisa kyoni.4Lakini nileke ukukukalaja fijo, nikukudova utupulihije amamenyu madebe ku kisa kyoko. 5Ulwakuva tumbwene umunu uyu ukuta, inyambaja, insangelehani va nongwa ku Vayahudi voni mukilunga kange vutwe gwa tembile joni ja Wanazorayo. 6Kange agelile ukulamya itembile uvulinyu, tukamwibate., tukamogwa ukungi ga kuselia jitu.7Lakini u Lisiasi, jemedari, akafika akangeja mmavoko gitu kumaka,. 8Akavavuta Paulo vala vavansitekile vije kuluve yuve vimwene wiwesya ukukava inongwa nyinyi ukuhuma kumwulene vukumbuja mbuja inongwa iji tukunsitakile ufye, joni.'' 9Avayahudi vupe vikunsitaka vita, vugaliwo.10Nu liwali avile ikumpukila ikivoko neke ajova, u Paulo akavaanda, ulwakuva nulumanyile ukute uve veve ndamuji vakilunga iki kunsiki gwa figono fingi, nikwitetela yune nimwene kunumbula imbalafuriya luhovoko. 11Manya wiwesya ukulumanya ukute sajilutile isiku saidi ya kuminivile sanilutile ukutogo ku Yerusalemu kukwisaya. 12Avanu ava savakambona mungati mutembile vunibigaona nu munu awo ukuvomba ifujo yoyani pa lulundaamano awo mutembile javo awo mumitava awavo. 13Wala saviwesya ukusibitisya amambo aga agavikunsitaka lino.14Lino ilimenyu ili nipele kulyuve ukute kunjila iyi vita vusongelehani, vunikwisaya kwa Nguluve va vatayi vitu, nikundika goni aga gikwididane ni ndagilo nu vugasimbiwe na vanyamalago kuvyuo. 15Ni huvile kwa Nguluve baho hata akovope vikulihuvila, ukuta kulava nu vujuko wa vafye, avagolofu na vavivi vope; 16Nayune nikwijoveleja kulimenyu ili nive nuvunogwe uvujila nongwa pa miho ga Nguluve na pamiho ga vanu isiku joni17Baada ya maka mingi nikafika nivatwalile avanu vapakaya yango amambo aga ni sadaka nu vubani. 18Vakambona mungati mutembile ku nikomba imbombo iyo, hali nivalajiwe, sanake nu kubigama nu munu yoyoni palulunsamano, ewo fujo lakini vaaleke vadebe va Vayaudi avavahumile ku Asia. 19Avalwale lununu vope ukuvepo apa pamiho gako nu kunsitake, lunga valini limenyu lyolyoni kulyune.20Awo avanu ava vajove vavo nilinilikosa mbivi nyiki iyi nikombimbile vunimile pavumigi uvu; 21Sova kwa ajili ya lijo ili limo, vunililile nikima pagate pavene nu kuta, kunongwa ya vafya mukungiga mbele yinyo vule lino.'''22Basi u Feliki akalisya, ulwakuva ajimanyile inongo, ja njila yilavunomu sana akate, ''Lisia jemedari apile ikwika pu nudumula nu kulamla amamenyu aga ginyo.'' 23Akangamulisya unsikoli ukuta upavulu andindilile vumunu ila atetesye ingave kwavale avavikwija kukundola aleke ukuvabeja.24Vufilutile ifigono padebe, u Feliki akija paninye nu Drusila udala va mwene uyu ale Njahudi, akasutia kukumwilanga u Paulo akampulinija inongwa ja lwidiko ulihuma kwa Yesu. 25Nu Paulo avile ihumya amamenyu ga mwene ukuhusu uwajikweli, nukuva nu kwisiga, nuvuhigi uvulava wikwija, Feliki akagopa, akijibu basi lino, lutaga une ningapata unsiki nikukwilanga.''26Paminye nago ategemile ukukava bhela ukuhuma kwa pavulu pu alikumwilalanga kavilikavili ukujova nave. 27Pu imyaka givili vugimali va u Feliki ampyamilo Porkio Festo atavale bwalili ya mwene, nu Feliki alikumungwa ukuvavombela Avayahudi uvunonu, akandeka upavulu mnkutungwa.
251Pu avile u Festo ingile kujuliwali vugafike amajuva gadatu akatoga ukuluta ku Yerusalemu ukuhuma ku Kaisaria. 2Ukuhani umbaha na vavaha va Vayahudi vakambule ukute u Paulo vakandova vakapyelesya. 3Nunkunsuma uvunonu wa mwene, ukute ahamulisye upavulu vatwale ku Yerusalemu neke vifige vambude munjile.4Lakini Festo akande akate upavulu vikundinda ku Kaisaria, navope alipipi ukuhuta ukwa tayari. 5Akate ''vala avange vujevi kulwumwe vike panime nune vakansitake, linga kulimenyu kumunu uyu.''6Pu vu atamile ukwa amajuva nane awo kumwi vula sagalutilile, akavuya ku Kaisaria. Hata ikigano kya vile akatama pakigoda kya vuhigi akamulisya u Paulo vantwale. 7Vuijile vala a Vayahudi avavaikile nave ukuhuma ku Yerusalemu vakima pipi nave vakatwala inongwa njingi injitu kumwene iji saviwesya kusatulanya. 8Upavulu akajova kuikwitetela, 'Une sanitulile nongwa yayoni kundagilo ja Vayahudi, ata kutembile, awo hata kwa Kaisari.'9Pu Festo akanogwa ukwipendekesya ku Vayahudi, akamwanda u Paulo akate, 'Eli, winogwa ukuluta ku Yerusalemu, ukahugiwe ukre pamiho gango kunongwa ijo?' 10Upaulo akanda une nikwima apapagigoda kya vuhigi kya Kaisari, pu pinogiwa une ukuhigiwa. Sanivakosekuje a Vayahudi, limenyu nduvula ulumanyile uve kyongo.11Linga nilinamakosa ewo ninangile limenyu ili litakiwa une ukutya, sambeja ukufya, bali linga salweli, limenyu ili vuvikunsitaka, vusikuli uwesekano wa kumbika mmavoko gavo. Ninogwa ukwendelela kwa Kaisari.' 12Pu Festo vu ajovile na vanu va kuvugutila kya mwene akamwanda, winogwa urutae kwa Kaisari, wilote kwa Kaisari.''13141516Amajuva mingi mengi gakaluta, u Agripa uhura va Bernike vakafika ku Kaisaria vakansamusya u Festo. Pu vuvitama ukuva ifigono fingi, u Festo akampangila inongwa ja Paulo, akata, 'Pwala apa umunu yumo uyu u Feliki andekile mulumande. Uyu vunili ku Yerusalemu ava vaha, va makuhani na vagogolo va Kiyahudi vakambula inogwa ja mwene, vakanogwa ningige. Nikavavula ukute syo lunonu sya luvungulya Warumi ukungumya umunu kisila ukwagana na avavansitakile nu ukute va unsiki gwa kwitetela kunogwa iji vansitakile.17pu vivijile apa sanikalindilo; bali ilijwa lya vile nikatama pakigoda kya vuhigi akavahala ukute ununu uywa vatwale. 18Na kala avava nsitakile vuvimile savakatwala ilimenyu lyolyoniilivili,ndavule nahuvile. 19Bali vale ninogwa na maswali mingi mingi kumwene agange ku dini yavo vavo,na kummu humo u Yesu,uyu atyile,uyu Upaulo ita kwale mwumi. 20Mayuone nikava namaska ukulinholauwayilieli ku nongwa iji,nikambuja winogwa ukulute kuyerusalemu ukaligiwe ukwa kunogwa iji?2122pu Upaulo akadaya ukutanahigiwe nu kaisari,nikavavula vandindelile mpaka apile nikungilike kwa kaisari. Uagripa akambula Festo,nayune nilikunogwa ukumpulihija umunu uyu,akate,vukumpulihija kilavo.23Hata pavusiku agripa akija panine nu Bwernike nu vundwajo wigi,vakingila aponu apamkupuli lija amamenyu,pani nye na mekunda,avavaha na vavaha va vanu va kilunga ikyo;Festo akava vatwale upaulo. 24Ufesto akate,ritwa Agripa,na mwivoni yumwe pumule apa panimye nufye,mukumbonya ummunyu uyu avanu voni va vaYahudi ukwa Kuyerusalemu kyope vkumegwa nivotwage,vakahwega vakata sinogiwa ukutama unywa25lino une sinikalivono ukukuta kulilimenye avombile ilya kuhigiwa uvufye na kope vu inogwa ukuhigiwa nu kaisari nilikunogwa ukungirika kumwona. 26Na yune kuinogwa jamwene nilinjile limenyu lya kusimba ilya vuyilweli bwanantwa,Pulino nitwalile apa pumiho ginnyo,na pamiho gakwe uve ntwa Agripa neke vu uvujije vujije nikave ilimenye lya kusimba. 27Ulwakuva nivono limenyu ilijile maana ukungilika untungwa kisita kuvonesya amayagi aga ayagile.
261Pu a Agripa akambula upavulu uliunsiki ugwa kujova amamaenyu gake.' 2Pu u Paulo akinula ikivoko akanda akate. ''Nikwivona mumbili gwango nilihuba, Eentwa Agripa, ulwakuva ni kwitetela pamiho gako ilelo, kumambo goni aga nihigiwa na Vayahudi. 3Kange ulwakuva uve ulumanyile fije imbaliko na maswali aga vikumbuja aga valinago a Vayahudi kunogwa iyo nisuma umhili je kuvukitu.4Ulwakuva a Vayahudi voni vavumanyile uvutamo wango ukuhuma uvudimi wango, vunu gale ukuhuma katale, mukalunga kyongo ukwa ku Yerusalemu. 5Vakamanya fijo ukuhuma kuvanjo, linga vinogwa ukuhumanya, nukuta nale Mfarisayo, ukukongo itembile ja dini yito iyi yilinuwayilweli hani.6Nalino nikwima apa ukuhigiwa kunogwa ja luhuvilo lya va Tayi vitu iyi vapeviwe na Nguluve. 7Ava amakabila gitu kunina gavili vihuvile ukufika, vikumwabudu Unguluve kumaka pakilu na pamusi. Une nisitakiwa na Vayahudi kunongwa ya luhuvilo ulwa, Eentwa. 8Kiki lino nivone kakulyumwe ukute lyuva limenyu ilisali kwaminiku kwidikiwa, lekute Unguluve ikuvajusya avafye9Lweli une nimwene nikwivona mugati mumbili gwango ukute pu panogilile ukuvombo mingi aga gasupihine nilitawa lya mwene u Yesu uvaku Nazareti. 10Nayune nikugavomba ago ku Yerusalemu; Na kungile vingi ava vale vagolafu mungati mu ndumande. Vumanile ululagilo na vavaha vamakuhani na vuvifwa une nilikuhuma indagilo. 11Mara kingi mumasinagogi goni nilikuvakopa, nilikuvonela nilikuvabeda. Nikavavonela ilyoyo kama ava Wazimu nikava kalaja hata mufilunga na kuvugeni.12Pu kumbombo iyo vunavile niluta ku Dameski, nilenamamlaka ni ndagilo ja vavaha va makuhani; 13Eentwa pu unsiki gwa nikimihe munjila nikavone ulumuli iyi yi humile kukyanya iyi yikusanije ulumuli lwa kukyanya awalijuva, gukamulike une, na vala twako ngune nave uvupanse woni. 14Tukagwa twivone pasi nikapulika ilijo lijova nune kunjovele ya Kiebrania, yita: Sauli, Sauli! Mbona vukungakaja? Kupala kulyuvu ukugutova umbayo mchokoo.15Une pu nikute uve, veve veni Ntwa?' Untwa akambula, 'Une nene Yesu uyu uve vukungalaja. 16Lino inuka, wime na malunde gako, manya nikuhumila kunongwa iyi nikuvike uve, uve imbombi na inketi va nongwa iji iyiwene, navamambo aga, aga kulyuve nikivonesyaga, kulyuve; 17Nikukupoke na vanu vako, na kuvanu va mataifa, ava nikukusuliaga kuvane. 18Uvadindule amiho gavo, nu kuvagevusya vajileke ingisi nu kukonga ulumuli, vagalege amaka ga satano nu kumkoga Unguluve; nukukava uvusyikilo wambivi jovo, nu kukwupilila paninye na avavalaje va lwidiko ulu lulikulyune.19Pulino Eentwa Agripa, sanagabeda malago gala aga kukyanya, 20Putasi nikavalumbilila vala avavale ku Dameski na ku Yerusalemu na mwoni mu Vuyahudi, na vanu vavitunga ifinge ukute vapela nu kundutila Unguluve, valikuvomba imbombo iji jipatana nu kupala kwavo. 21Kwa ajili yanongwa ijo, Avayahudi vakanyibata nu kumbike ingati nukuhunda ukumbuda.22Ulwakuva nikavile uwavuke ukuhuma kwa Nguluve nimele hata ilelo iyi vule nikuvatumbatulila vuni avavahala na vadebe, sanijo va amamenyu agange ila gala avanyamalago nu Musa valikujoka ukute galava; 23Nakuta Kristo injila vulele ukuteswa nukuta umwene kange kuvujukava wa kuvigwe ijovaga inongwa ja lumuli kuvanu na kukani vafilunga ifinga.24Alile ikwitetela ewo, u Festo akajova kulijo ilikali akakalemuka Pavulo ulinuwazimu! Ukwimba kwako kwingi kukugewisye uluhala. 25Lino akajovo akata, nilijile kulazima Untwa Festo; mtukutu bali nijova amamenyu ga luhala lwoni. 26Ulwakuva untwa agamanyile amambo ga hobali ijo, unene mwesya ukujova nave ku luhala ulwakuva atumanyile fijo ukuta kisipali ilimenyu hata limo ili salimanyile, ulwakuva amambo ago sagavombike kulukanji.27Ntwa Agripa? Vuli vukuvakate avanyamalago? Nilimanyile ukuta vukuvaamini.' 28Agripa akambila u Paulo kumamenyu madebe, wiwesya ukunda une ukuva nkinsiti? 29Upaulo akajova akanda, nikunsuma Unguluve, ukute, ''Linga kumamenyu madebe ewo mingi syo vimwene ila na ava voni akavipulihija ilelo vave ndune kijila munyololo igi igi vangungile.''30Ntwa na valiwali va Bernike na vala avavavalanide paminye numwe vimile, 31Hata vuvahegile vakahahana, vakata, 'Umunu uyu sivombo limenyu ile liwesya ukute afye awa akungiwe.' 32Agripa akambula u Festo, ''Ukute umunu uyu lwesya ukuleke siwa, linga sakatile urufaa kwa Kaisari.''
271Basi va amulisye tuabiri mpaka Italia, vakambile u Pavulo nkikungwa vingi avange mumavoko ga wa mpantwa yumo, ilitawa lya mwene vamwilangaga Yulio, uva kikundi kimo kya Agustani. 2Putukutoga mu Merikebu ya Adramitamu, iyi yale tayari ukuhega mpaka kukilunga kya ku Asia. Mulukanji tukafika Aristaka Makedonia ya ku Thesalonike ale paninye nufwe.3Ilijuva lya vili tukafika ku Sidoni, Yulio akantanga sana u Paulo akampa nu luhusa ukuluta kuvatani va mwene atujwage ukuva. 4Ukuhuma ukwa tukitogo, tukagenda pasi ku Kipro neke tuvusige imepo, ulwakuva imepo yate ya mpingo. 5Twavile tulusanje inyanja ukuvafu lwa ku Kilikia na tukafika Mira, ikilunga kya Lisia. 6Nukwa akayivona imerikebu iyi uluta ku Iskanderia, nu akida, tayari ukugenda ukuluta ku Italia, akatuloja umwa.7Tukagenda padebe padebe kunsiki ugwa majuva mingi, tukafika mpaka Nido kwa tabu sana na kwa sababu imepo yilikutasiga lukagenda pasi ku Krete tukuyelola Salmone. 8Tukagenda ni tabu mulukanji kanji tukafika aponu apavi kwilanga bandani inonu pipi na apo pali mji ugu vikwilanga Lasea.9Nunsiki ntali gwavile gulutile, ni safwali yali ni hatali fijo lino, kwa sababu amajuva ga kufunga jalutile, u Paulo akavavunga. 10Akavavula avagosi, mvuno ukuta isafwali iji yiva ni hatali mjingi ni hasala nyingi, sio ya Mijigo ni Merikebu yene, ila na ga vuvuwumi wetu vowope.'' 11Lino umpitawa ula akavapulihija nahodha na vanya mere sana ula na gala ajovile u Paulo.12Na ulwakuva ibandari yila sayanongile ukutama ukwa unsiki gwa mepo, vingi vava vakahunya uvushauri wa kulweka ukuhuma ukwa neke kawesye ukufika ku Foinike linga yiwesekana. Nukutama ukwa unsiki gwa mepo, yape yu bandari ya krete, yiluta kunena pagate na kuvonde na pagati. 13Imepo ya kuhuma kwivonde vuyitengwile aga yasagaga ukukava, vakakola inanga vakaganda pipi na ku Krete kulukanji kwa lukanji.14Kahisi kukakula umbelo kwaa maka, ikihwani kya tufani, ugu vita Eurakilo. 15Imerikebu vuyibatawe, nukulemwa ukugendana nu mbelo, tukayileke takatiliwa. 16Tukaluta nambivi pipi na kisiva ikidebe ikivatigaga kauda, tukasaka nu kuhema injila ukutoja uwato pope kutabu.17Vavile vatojije uwato vakatumila ukutangila, vakakasya iberikebu ukuhumila ukugendeja ululagehe pasi, vope vakadwada ukuta vope yavikwama kukidunda vita fungu ileli Sriti wakavike amatanga apo vakatoliwa vulevule. 18Maonya twatoviwaga fijo nitufani, ilepuva lya vili vakalengula ukulaga imijigo munyanja.19Ilijuva lya datu vakataga ifyombo fya merikebu na mavoko gavo vavo. 20Ilijuva ata ututondwe salulikuvoneka ponu amajuva mingi, nitufani imbaha ikatwibata pu tukakata itamaa ya kwokoka, ukupokiwa.21Pa vavile vatamile amajuva mingi kisita ukulya ikyakula u Paulo akima pagati pavene akata, 'Umwe vagosi yanogilwa ukumulihija une, nukuleka ukukula inanga ukwo ku Krete mikukava isyole iyi ya hasara. 22Lino nikuvapa injila, muve ni numbula imbaha, ulwakuva yisipati hata indebe ya munu yumo uyu alinufye ukuyaga yene imerikebu, ila yenerike butu.23Ulwakuva ikilu iyi ya ilelo unsuhwa va Nguluve ula uyu une nilimunu va mwene nikwisoya akima pipi numu. 24Akambuta uleke ukudwada Paulo ulyila bweli ikwima pamiho ga Kaisari, kavile kange, lola, Unguluve akupile avanu vonu ava ava wagenda navo, vave vako. 25Lino, vagosi muhovoke ulwakuva nikuminelika Unguluve, ukute giva vulevule ndavule ajovile ambulile. 26Lino yinogilwe twidike ukuva kukisiva ikinge.''27Pu vugafike amajuva kumina nne pakilo twavile twitotiwe kunu na kunu, munyanja ya Adratik, pakilo pakati avabahari vakata kama tufike kumwambo. 28Vakalaha ibildi vakavona ipiwa ishinini, vakagendelela badebe, vakalaha kange ibidii vakavona jitike kumi ni hano. 29Vakochelea valekutuyage aponu apapa palikyamba vakataha inanga nne ija tezi vakadoka kukye.30Na vabaharia vuvuna gwa ukunyila nu kujiela imerikebu vakisya uwalu munyanja ukuta vinogwa ukulaha inanga ja omo. 31Upaulo akambula upitawa nu nsikali ula, ava linga savi wesya ukutama mungati mu merikebu samukawesya ukwokoka.'' 32Pu unsikali akadumula undehege gwa watu, vakayileka yigwe.33Pu kwavile kwigedeluka u Paulo akavadava voni valye ikyakulya, akata, ilelo lijuva lya kumi nanne ukugulila nu kudinda, samutile ikinu kyokyoni. 34Lino nikuvasuma mulye ikyakulya manya yiva kwa vapoki winyo; ulwakuva lusipali hata uluywili lwa ntwe gwa yumo apa ukuyaga. 35Vu ajovile ago akatola wikale, akamwarija Unguluve mbele yako voni akamenyula.36Pu vakajangamuka voni, vako alya ikyakulya vavo. 37Nayufye yufye twalembali mu merikebu twale avanu miambili na sabini na sita. 38Pu vivigwile vakakefya imijigo mumerikebu, vakatega ingamu munyanja.39Puvukukile savakimanya ikilunga kila valikwii, ila vakayivona ihori yinya utwo vakajova na ukuwegeka imerikebu ukwa. 40Vakataga kutali inanga, nukujileka munyanja paminye nu kwilegesya indegehe ja sitelingi vakalilweka tanga dogo ilidebe nake lisye imepo, vakakilutila ikilovoko. 41Lino puvakafika aponu baho jato imjanja ivili, vakageka imerikebu omo ikwakwama ikatama ileke ukusukanya, lino iteira yafumaliwe vu meepo ingali.42Amasage ga nsikali lyale ukuvabudu avapangwa, umunu aleke ukwogela nu kunjila. 43Pu umpilawa vuinogwa ukumwakola upalulo, akavasiga katika ukuvumbo vumu visaga akamulisya vala avakimanyile ukuvogalavilaha tasi munyanja vafike pavulagafu. 44Vope avavasiile, ava mkyanya mumbava ava mukyanya manfunufya merikebu ndate pu avanu vuni vakatika vumuno kumwambo.
281Twavile twokike, pulukalumanya ukute ikisika kila kywa kimelita. 2Avanyakaya vakaluvambile uvunonu uvulunile, pa vakakoje umwoto vakatukalibisya twivonu, kunongwa yafula iyi yatumile ni nimepo.3Paulo waasevelile ujigo kwa nyagala, nu kuvika umwoto, inyoka ikahuma kunyongwa ya mwoto yikinyengelela mukivoko. 4Avenyeji vuvikuyivona ila yiyetanika mukivoko, vakavulana, lwivona umunu uyu imbudi, hata linga okwike munyanja uvuyelweli savukundeka umunu ukutama.''5Pu umwene akangunjulile mumwoto aleke ukutwala iside. 6Avene vakalumanya ukute ifumba awo ukugwa pasi nu kufya nambivi. Napuvuvikundola fijo nu kuvona ukute sipala kinu kyokyoni vakagevuka, vakate uyu vi nguluve.7Vupipi na pono pala pulyale ikikyalo kwa mbaha va kisiva, ilitawa lya mwene ale vi Pablio. Umunu uyu akatukambisya kumbula inonu, akapele tulivageni vamwene isiku idatu. 8Pu yikava ubabaye Publio akava numbili nu kupala ukisa, u Paulo akingila mumwene, akadova kwa Nguluve, nu kuvika amavoko ga mwene nu kumponya. 9Vugavombike ewo, vingi avavale nu vutamu pa kisiwa kila vakapona. 10Vanu vepe vakaliheshimu kulisima livaha fijo. Basi pu vulupumwisike vakatupa kilile ifinu fyitu ifitulanu vunogwe na fyo.11Pu vu gifike imweji gidatu tukasafiri mu merikebu ya Iskanda iyi yole pala pakisiwa unsiki gwa mepo ni kimanjilo kya mwene vilukolo pacha. 12Tukafika ku Sirakusa, tukala,a amajuva gadatu.13Ukuhuma ukwa tukajungula tukafika Regio. Padebe umbelo gwa kusigukakula, na siku ya vili tukafika Putoli. 14Ukwa tukavavona avalukolo, vakatu suma tutame navo amajuva saba, na vule putukafika ku Rumi. 15Nukuhuma ukwa lukolo, vuvapuleke inogwa jitu, vakija kutupokela mpaka kusokoni lya Apias na Migahawa gidadu Paulo navu avawene akanginya Unguluve akachangamka.16Vutufika ku Rumi Paulo akakava uluhusa ukutama kumwene mwene paminye na vasikali uyu alikumalindila. 17Pu yikava amajuva gadatu akavilanga avavaha va Vayahudi ukute vagane; na hata vuvagine akavavala, valukolo vango ingava sanavombe ilimenyu ililikinyume na vanu vitu wala ilimenyu ilililikipinjani ni desturi jitu na va Tayi vitu Vakambike mumavoko ga Varumi. 18Navope vukambujije mbujije, valikimongwa ukumbopola, lelwakuva sapakava ni sababu yoyoni ya kumbike nifye vambude.19Lino a Vayahudi vuvahumije ihoja juu ya nongwa iyi nikashurutishwa ukukara urufani kwa Kaisaria, sio ukute nikava nilimenyu lya kuvasitaka avanu va taifa lyango. 20Lino kunongwa ijo, nikumilanga mwije kukumdole nu kujova nune; maanya nikungiwe unoyorolo ugu kumongwa ya vuvikile wa Israeli.21Vala vakambula, ufye satwapala ikalata uya habari jako ukuhuma kuvu Vudea kanga asikuli hata yumo ulukolo uyu afike apa nukuluvula, awoukwijova limenyu livivi ukukuhusu. 22Lino twinogwa ukupulike ukupulika kulyuve vunuwilola uve, ulwakuva katika habali ja tembile iyo yimanyikine kulwufye ukute gajoviwe fivi kila.''23Vavile vikwilaga kasiki, vakija munyumba munu atamile, avanu vingi fijo, vakajova molamola nu vuyilweli wa vutwa wa Nguluve, vuikuvasumba na mambo ga mwene nu Yesu, kumamenyu kalulagilo ni lwa Musa na ga vanyamalaga. 24Ukuhuma pavusiku mpaka nikimihe.25Napuvavile savikalenile vavo kwa vavo, vakaluga, Paulo avile ajovile amamenyu ago, ''Gamo ukute Umepo umbalaje ajovile vunonu na va Tayi vitu, kwindomo gwa Nyamalago u Isaya. 26Akata, 'Luta kuvanu ava ukavavule, ukupulika mwipulikaga samukulu manyaga. Ukulola mwilola samukugamanyasi.''27Ulwakuva inumbula vamu ava jigonelile ngonyofu, nimbulukutu javo njitu ukupulika; amiha gavo vasisilile valija vilolo kumiho gavo nu kupulika ni mbulukutu javo, nukulimanya mmasage gavo nivaponye.'''28Pu yimanyike ilelo ukuta kulumwene uvupoke uvu wa Nguluve vulilikiwe kuvapanji, navope vipulike.'' 29(Vuavile yova ewo, Avayahudi vakihegela valikuvujana mingi vavo kwa vavo)30Upaulo akatama unsiki gwa miaka givili munyumba iyi apangilwe alikuvakwibisya avanu voni avavalulaga kumwene. 31Alikulumbilila inongwa ja uvutwa wa Nguluve, nukumanyisya imbombo ja u Yesu Kristo, kuvujasiri mwingi salikubejiwa na mumu.