Giziga, North: Bible for 2 John, 3 John, Mark, Philemon, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Mark

Chapter 1

¹Hana i ɗuva’is ŋgə Labara Mezleŋ ŋgə Yeesu Kristu Maŋgal ŋgə Bimulvuŋ. ²Kaɓa mə tuhaŋ i ɗerewol ŋgə məjiviɗ Esaya: “Bimulvuŋ á ɓi: ani i rá sləna məslən ɗu ambuŋ ɗek, ɓa a ɗiyuw jiveɗ. ³Í iy ŋgə mbru mə rá təl mi awuzla ɓuh: ɗiyakaŋ jiviɗ ŋgra Buy Yeesu, á rá sawa. Cəcakaŋ jiviɗ naŋhiy cir cir.”⁴Məslən ’aha i Yuhanna məgi batem. Á rá təl mi awuzla ɓuh ɓa məzliy a mbəɗaka mevel taŋhay, a gam batem, ɓa Bimulvuŋ ko a pula taŋ məŋgraŋ taŋhay. ⁵Məzliy ŋgi Yahudiyahay atə ŋgi Urusalimahiy tubiya á sokow avə Yuhanna, á bəgákaŋ məŋgraŋ taŋhay, aso Yuhanna á gá taŋ batem a hur muzuw Urdun. ⁶Yuhanna náŋ tə zana məgaŋ tə dogoza a azlogomo avə vó, náŋ məjuwaŋ vu hərlak tə kanda ŋgə garak. Goɗ’a zúm naŋ si hoyek atə amam ŋgə ɓuh.⁷Á rá təl mi, á ɓi: “Mbro da á rá sawa adəba ɗo, a funiy tə dudok. Í ndəl ŋgə guɓuk ɓa i psəka zeweɗ ŋgə tarak naŋhiy tatiy ta. ⁸Ya ná i rá ga kúm batem tə yam, ama náŋ ná, a sa gakúm batem tə Musuɗuk Jeŋŋa.⁹Tapas numuŋ, Yeesu á sow vri Nazaret i ruwiy ŋgə Galili, Yuhanna á gáŋ batem a hur muzuw Urdun. ¹⁰Yeesu mə bow vra hur yam ná, á purá muŋ mə wunaŋ, Musuɗuk ŋgə Bimulvuŋ á rá po sar aŋgaŋ kaɓa agonok. ¹¹Iy á cənow paɗ a muŋ, á ɓi: Ki Maŋgal ɗu awulawa, i rá mumul tə ka haɗa”¹²Aso Musuɗuk ŋgə Bimulvuŋ á bí di Yeesu ŋgra wuzla ɓuh. ¹³Á cəfi araŋ hən kukur mufaɗ, Setene á rá spi jiviɗ ŋgə zəzaŋ. Náŋ atə ginuw ŋgə ɓuhay, yo heslehiy ko á rá kam di alesl.¹⁴Adəba mə jaka Yuhanna ná, Yeesu á rú i ruwiy ŋgə Galili, á təl mi tə Labara-Mezleŋ ŋgə Bimulvuŋ. ¹⁵A ɓi: “hən á gí le, gibuy ŋgə Bimulvuŋ náŋ gwe. Mbəɗáka mevel kumhay, təɓaka Labara-Mezleŋ hana”.¹⁶Tapas numuŋ Yeesu á rá cuh tə a cakiy futaŋ ŋgə Galili, á purá Simon atə sukum naŋ Andire, á rá pam zuva a hur yam, vur táŋ í məkəɗa yamhay. ¹⁷Yeesu a ɓa taŋ: “Spakiy’es, i tri tə kum mə zəlow məzliy ambuŋ Bimulvuŋ.” ¹⁸Kutum á pulaka zuva taŋhay, á spákaŋ’es.¹⁹A rú ambuŋ ne’ ma ná, á pur sukumo-vuhiy cew, Yakuba atə Yuhanna, zəriy ŋgə Zebedehay. Taŋ a hur papalam, á rá ɗiyaka zuva taŋhay. ²⁰Á zəla taŋ. Kutum á pulaka cine taŋ Zebede a hur papalam atə məgí slra naŋhay.²¹Yeesu atə gawla-naŋhiy á cám a hur walaŋhiy Kafarnahum. Pas a Muskavu á dukow ná, Yeesu á cí i viŋ ŋgə ɗuwula-mi ŋgə yahuduhay, á dubuna taŋ goɗ. ²²Məzliy məcənáka dubun naŋhiy aná, kiisa á gá taŋ haɗa, vur á dubuna taŋ di tə gədaŋ, á jumam atə dubun ŋgə madaɗaŋ ŋgə ɓimujuwaŋhiy ana ta.²³A hur viŋ nana mbru ada setene á rá gaŋ víyá, á wudi , ²⁴a ɓi: “ka, Yeesu ŋgi Nasaratu, mə lumá miya me atə ka ka? Kə sow ŋgə zəza miya ko? Í səná le gisiŋ kí Jeŋŋa, kí məslən ŋgə Bimulvuŋ. ²⁵Yeesu á buca musuɗuk lamba nana, a ɓaŋ: “gərca me, bow vravə mbru hana” . ²⁶Setene á jurwuɗa mbru aha, aso á wudí, á bow vravaŋ.²⁷Kiisa á gá taŋ ŋgra məzliy tubiya. Á cufuɗám-vu avə vu taŋhay: “Han’i goɗ mike? Í dubun nawayaŋ! Kó musuɗuk lambahiy ko á rá buca taŋ, a cənakaŋ ɓe. ²⁸Kutum labara ŋgə Yeesu á cən a ma bám, i ruwiy ŋgə Galili.²⁹Yeesu á bow vri viŋ ŋgə ɗuwula-mi ŋgə Yahuduhiy ana, á rám atə Yakuba paɗ Yuhanna ŋgra hiy Simon atə Andire. ³⁰Dìdè moŋgosoŋ ŋgə Simon náŋ mə hənaŋ, avu á bulaŋ le avə vu culok. Yeesu mə sów ná, a ɓakaŋ de. ³¹Yeesu á rú avaŋ, á jaŋ haŋ, á sləkəɗaŋ. Á lumá hərəŋ naŋ, á gá taŋ goɗ’a zom.³²Pas á dəɗ ná, məzliy á sokow tə məsi-jijihiy atə məsi kulihiy a hərəŋ avə Yeesu. ³³Məzliy ŋgi walaŋhiy nana tubiya á kusam a mahay. ³⁴Yeesu á mbúl məzliy haɗiy vri jiji taŋhiy wal wal. Á ɓúl setenehiy haɗa. Á pulá taŋ jiviɗ ŋgra setenehiy ŋgə wuna mi ta, vur a sənaka ní waka.³⁵Duwul naŋ, Yeesu á sli li’iŋ cup, á bí ŋgra ɓuh. Á ɗuwúl-mi á raŋ. ³⁶Simon atə cil naŋhiy á bám ŋgə spi naŋ. ³⁷Á lumákaŋ a ɓakaŋ: “Məzliy tubiya á rá spakaw!”³⁸Ama a mbəɗátaŋ aŋgaŋ: “Akum i slala məsi gwe gwehay, i ra təl-mi á raŋ aya. Í sow ná vur slra nana.” ³⁹Kəna, á rú i viŋ ŋgə ɗuwula-mi ŋgə Yahuduhiy tubiya ŋgi ruwiy Galili, á təl-mi araŋ, á ɓúl setenehiy ma.”⁴⁰Məsi-kukula á sow avə Yeesu, á gərdi ambuŋ naŋ, á hərəkaŋ: “Da kə təɓá le ná, kə kufiy tatay.” ⁴¹Yeesu á puráŋ ircece, á bəjəra haŋ, á wusaŋ, á ɓi: “Í təɓa le, kuf!” ⁴²Araŋ araŋ kukula á pulaŋ, á kuf.⁴³Aso Yeesu á mbəɗáŋ-me, á ɓáŋ tə huma: “ bi goɗ ɗek! ⁴⁴Gi alesl, kənja ɓaŋ di a mbru ta, ama a ru beslek ane , bəga hərəŋ ɗik ŋgra məgi-sedege. Aso kə vula goɗ’ a sedege ŋgə Muusa mə cufuɗáŋ, ŋgə gi seydi ambuŋ məzlay.”⁴⁵Ama mbru nana məbí but ná, á zla ŋgə njəka ɓi hana ama bám. Vurnaŋ, Yeesu á lúm ŋgə ci i walaŋhiy tatiy mata. Ama á cəfi ba’ vri walaŋhay. Məzliy á ra sokow avaŋ vra ama bám.

Chapter 2

¹Adəba hən ne’ ná, Yeesu á mi muŋ ŋgri Kafarnahum. Məzliy á cənáka náŋ a hiy ná, ²á kusám, kó a mahiy ko liŋ á ndər ta. Aso Yeesu á təl-mi tə Labara-Mezleŋ.³Məzliy mekeleŋhiy á sokow avaŋ, á sakaŋ di mbru məgurɓaŋ, məzliy mufaɗ á zuɓokow de. ⁴Ama á dukam di tatiy a cakiy Yeesu ta, vur məzliy á fún gədaŋ le. Aso á wunaka hərəŋ veŋ, rak i liŋ Yeesu náŋ araŋ. Aso á cám di mbru məgurɓaŋ məhənaŋ aŋgə lihən naŋ, á pám di sar. 5⁵Yeesu mə púrá təɓi ŋgə məzliy nanahiy ana, a ɓaŋ ŋgra mbru məgurɓaŋ tuwaŋ: “Maŋgal ɗo, í pulúw məŋgraŋ ɗikhiy le.” ⁶Madaɗaŋ ŋgə ɓimujuwaŋ numuŋhiy ada araŋ, á wuləkám a hur mevel taŋ: ⁷“Mbru hana á rá ɓi mi lamba ká hana vur mike? D’í Bimulvuŋ mata ná, wa məndəl le ŋgə pulá məŋgraŋ ŋgra mbru ka?⁸Yeesu á səná goɗ ŋgə mevel taŋ le, á cufuɗá taŋ: “Kə wuləkam ká hana vur mike? ⁹Ŋgama ná i wana ka? Ŋge ɓáŋ ŋgra mbru məgurɓaŋ: “í púlúw məŋgraŋ ɗikhiy le ná ko malla ŋgə ɓáŋ: sləkaɗ, zuɓa lihən ɗek, be, ná ko?¹⁰Ama ɓa í bəgakúm de, Maŋgal-a-Mbru náŋ tə gədaŋ ŋgə pula məŋgraŋ a hur duniya hana.” ¹¹Aso a ɓaŋ ŋgra mbru məgruɓaŋ ana: “ I rá ɓaw, sləkaɗ, zuɓa lihən ɗek, a ru goɗ ɗik a hay.” ¹²Á sləkəɗ kutum, á zuɓa lihən naŋ, á bi aŋgə ri ŋgə məzliy tubiya, há kiisa á gá taŋ, á ɗuvakaŋ hərəŋ ŋgra Bimulvuŋ, a ɓam: “Í púrám goɗ ká hana ɗa’ ta”.¹³Yeesu á mí muŋ ŋgri futaŋ ŋgə Galili. Məzliy haɗiy á sokow avaŋ, á dubuna taŋ goɗ. ¹⁴Á rá ru a jiviɗ ná, á purá Lewi maŋgal ŋgə Halfa mə fucaŋ goɓ i liŋ təɓa garáma. Yeesu a ɓaŋ: “Spiy’es!”, Lewi á sləkəɗ, á spáŋ’es!¹⁵Adəba-naŋ, Yeesu á cəfi atə gawla-naŋhiy a hiy Lewi; mətəɓa garámahiy atə məgí-məŋgraŋhiy haɗiy á rá spákaŋ’es, á zumam ɗaf bama. ¹⁶Farisa numuŋhiy á purákaŋ á rá zum goɗ atə mətəɓá garámahiy atə məgí-məŋgraŋhiy ná, á cufúɗáka gawla-naŋhay: “Á rá zum goɗ atə məzliy nanahiy vur mike?”¹⁷Yeesu á cənáŋ, a ɓa taŋ: “Mbru wirwir ná, a cufuɗ məmbula-vu ta, si məsi-jije. Í sow ŋgə zəla məzliy jeŋŋahiy ta, ama vur məgí-məŋgraŋhay.”¹⁸Tapas numuŋ, gawla ŋgə Yuhannahiy atə farisahiy á rá gam dalyam. Məzliy numuŋhiy á sokow á cufuɗáka Yeesu, a ɓakaŋ: “Gawla ŋgə Yuhannahiy atə farisahiy á rá gam dalyam, ama gawla ɗikhiy a gam ta ná vur mike? ¹⁹Yeesu á mbəɗátaŋ aŋgaŋ: “Kə wuləkám ná, məzliy məzəlaŋ i muguzlum ŋgə zuɓa ŋgos a gam dalyam da məzuɓa ŋgos náŋ atə taŋ ko? Kəna ta, a gi ta. Da məzuɓa ŋgos náŋ atə taŋ ná, a gam dalyam ta.²⁰Ama hən á rá sawa, məzuɓa ŋgos a sa ndər awuzla taŋ ta; tapasaŋ ná, a sa gam dalyam. ²¹“Mbru mə tupa bokoco nawayaŋ avə zana goromoŋ anita, vur bokoco nayawaŋ a sa muruha zana goromoŋ, a sa gəraŋ ŋgə gədaŋ.²²Kəna ya, mbru a pi daliy nawayaŋ a hur kayakaya goromoŋ ta, vur daliy nawayaŋ a sa ŋgəra kayakaya aha, a riyaŋ, yo daliy ko a pi a ruwiy ma. Vurnaŋ, si ŋgə pi daliy nawayaŋ a hur kayakaya nawayaŋ aya.”²³Tapas a Muskavu, Yeesu á rá cuh ti guva ŋgə alkamari. Gawla-naŋhiy á zlaka suruɓa alkamari aha a jiveɗ. ²⁴Aso farisahiy a ɓakaŋ ŋgra Yeesu: “Iŋga puraŋ, gawla ɗikhiy á rá gam slra məsi ŋgə ɓimujuwaŋ miya mə təká le ŋgə gí tapas a Muskavu ná, vur mike?”²⁵ Yeesu á mbəɗá taŋ aŋgaŋ: “Kə suɓulaka liŋ naŋ ɗa ta ko, goɗ məsi Dawuda mə gáŋ i hən məsi náŋ atə məzliy ŋgə a cakiy naŋhiy miy á ja taŋ, á lumam goɗ’a zúm ta ná? ²⁶Á cí i viŋ ŋgə Bimulvuŋ, á zuma tepeske ŋgə sedege ŋgra Bimulvuŋ i hən ŋgə Abiyatar ni madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehay. Anja Ɓimujuwaŋ á vula taŋ jiviɗ ŋgə zuma tepeske hana ná ŋgra məgi-sedegehiy ndok. Dawuda á vula taŋ ŋgra cil naŋhiy ko á zumam aya.²⁷Aso Yeesu á ɓa taŋ ma: “Pas a Muskavu mə gaŋ vur mbru tətraŋ. Á gáka mbru tətraŋ vur pas a Muskavu ta. ²⁸Vurnaŋ, Maŋgal ŋgə Mbru náŋ mə wa pas a Muskavu aha.

Chapter 3

¹Adəba-naŋ, Yeesu á mí muŋ i viŋ ŋgə ɗuwulá-mi ŋgə Yahuduhay. Mbru məsi haŋ məmucaŋ ada araŋ. ²Farisahiy á rá jəɗata Yeesu ɓa a puraka da a sa mbul mbru pas a Muskavu ko ne, vur a wuɗam ɓa a wudakaŋ ambuŋ sariya.³Yeesu á ɓaŋ ŋgra mbru məsi haŋ-məmucaŋ nana: “sləkaɗ, cəci ambuŋ məzliy tubiya. ⁴Aso Yeesu á cufúɗá məzliy mə rá purakahiy ná: “̄Ɓimujuwaŋ á pul jiviɗ le ŋgə gí mi tapas a Muskavu ka? Ŋgə gí goɗ mezleŋ ko malla goɗ lamba’? ŋgə ləha siifa ŋgə mbru ko malla ŋgə kaŋ siifa? Ama á ŋgumam ŋgə mbəɗakaŋ aŋgaŋ ta”⁵Yeesu á zəzəra taŋ tə rí mezleŋta, mevel á jaŋ vur alesl taŋ gədaŋ. Aso a ɓaŋ ŋgra mbru məsi haŋ-məmucaŋ nana: “Bəjəra haŋ ɗek!” Á bəjəra bəjar ná, haŋ naŋ á ɗiye. ⁶Farisahiy á bokow vri viŋ ŋgə ɗuwulá-mi ŋgə Yahuduhay, á kusam kutum atə numuŋhiy ŋgə wuzla məzliy ŋgə Hirudushay. Á gám ŋgəla-wúy ɓa ŋgə zəza Yeesu.⁷Yeesu á bí atə gawla-naŋhiy ŋgri futaŋ ŋgə Galili. Məzliy haɗiy á spakaŋ’es. Á sokow paɗ ti Galili atə Yahudiya, ⁸Urusalima atə Idumaya, paɗ a dəba muzuw Urdun atə ruwiy ŋgə a cakiy Tirus atə Sidon. Məzliy nanahiy tubiya á sokow avaŋ, vur á cənaka labara ŋgə slra naŋ le ɗa.⁹Aso Yeesu a ɓa taŋ ŋgra gawla-naŋhiy anja spakaŋ papalam, vur zəgəduw anja ɓəca ta. ¹⁰Á mbúl məsi-jijihiy wal wal, vurnaŋ məsi-jijihiy tubiya á rá mbəɗám-vu ɓa á rá wusakaŋ.¹¹Məzliy məsi setenehiy mə rá ga taŋ víyá, á puráka Yeesu ná, á dəɗam ambuŋ naŋ, á wudam, a ɓam: “Ka, ki Maŋgal ŋgə Bimulvuŋ”. ¹²Ama Yeesu á buca taŋ tə huma ɓa anja njəkaka ta.¹³Aso Yeesu á jəɗ aŋgə ɗəgar, á zəla məzliy məsi náŋ mə rá wuɗhiy tubiya. Á sokow avaŋ. ¹⁴Kəna so, á trí taŋ məslənhiy kru ŋgaŋ cew, ɓa a cufam atə naŋ, yo ɓa a sləna taŋ ŋgra təla-me. ¹⁵Á vula taŋ gədaŋ ŋgə ɓula setenehiy ma. ¹⁶Məslənhiy kru ŋgaŋ ciw náŋ məwúná taŋhiy ana, í hanahay: Simon (Yeesu á caŋ slimiɗ Piyer),¹⁷Yakuba atə Yuhanna, ciw taŋ í zəriy ŋgə Zebedehay, Yeesu á cá taŋ slimiɗ Bowanerges, a mbəɗovra: (məzliy kaɓa buc ŋgə vuŋhay). ¹⁸Andire, Filip, Bartelemi, Matta, Tomas, Yakuba maŋgal ŋgə Halfa; Tadde atə Simon mbru kanana, ¹⁹paɗ Yahuda Iskariyot mə sa zəza Yeesu.²⁰Adəba-naŋ, Yeesu á mow a hay. Zəgəduw á kus haɗiy ma, há Yeesu atə gawla-naŋhiy á lumám haŋ ŋgə zuma goɗ ta. ²¹Muwuy naŋhiy məcənaka ɓi hana ná, á sokow ŋgə zuɓ naŋ, vur məzliy á rá ɓam: “Alesl naŋ á wus le” . ²²Madaɗaŋ ŋgə ɓimujuwaŋhiy mə sókow paɗ i Urusalima a ɓam: “Be’elzebul ada hərəŋ naŋ, buy ŋgə setenehiy mə vulaŋ gədaŋ ŋgə ɓulá taŋ.²³Aso Yeesu á zəlow taŋ, á ŋgá taŋ mi, a ɓa taŋ: “Setene a sa ɓula setene ná mbri mbrike? ²⁴Da gibuy á wuɗək le wal wal ná, gibuy nana a sa vus. ²⁵Da məzliy ŋga hur hiy pal a jumam’iy ta ná, hiy nana a sa vus.²⁶Náŋ kəna aya, da setene á rá gi vrum atə hərəŋ naŋ moŋ, da wunəka’ay á gí le a hur gibuy naŋ ná, naŋ hərəŋ naŋ a cəci tatiy ta, a ŋgazl. ²⁷Mbru mə ci tatiy a hur hiy mbru məsi gədaŋ ɓa a təɓa zləli naŋ anita, si da á juwa mbru məsi gədaŋ nana le ɗagay, ɓa a sa kusuma goɗ ŋga hur hiy naŋ tubiya.²⁸I rá ɓakúm di giseŋ, məzliy a lumam pula məŋgraŋ taŋhiy atə ɓi taŋ lambahay avə Bimulvuŋ tubiya. ²⁹Ama da mbru á ɓi mi lamba le avə Musuɗuk jeŋŋa ná, a lum pula məŋgraŋ ta sam naŋ, vur á gí məŋgraŋ məvus ta le. ³⁰Yeesu á ɓi ká hana vur məzliy numuŋhiy á ɓám le ada: “Náŋ tə musuɗuk lamba a həraŋ”.³¹Mumuŋ ŋgə Yeesu atə sukum naŋhiy á sakawa. Á cəcam deŋ a vra, á slənám ŋgə zəlokow de. ³²Məzliy haɗiy mə cufaŋ atə Yeesu. A ɓakaŋ: “Munuk atə sukum ɗikhiy taŋ a vra, a wuɗam a purakaw.³³Yeesu á mbəɗá taŋ aŋgaŋ: “Mma ni waka, sukum ɗuhiy ná, í wanahiy ka?” ³⁴Aso á purá məzliy ŋgə a cakiy naŋhay, a ɓi : “Mma ɗu atə sukum ɗuhiy taŋ ‘ane ka” ³⁵Məzliy mə rá gam wúɗ ŋgə Bimulvuŋ ná, taŋ sukum ɗu məziliŋhay atə moŋgosoŋhiy atə mma.

Chapter 4

¹Yeesu á dubuna taŋ goɗ muŋ ŋgra məzliy a mi futaŋ ŋgə Galili. Məzliy haɗiy á kusam avaŋ. Vurnaŋ, á ci a hur papalam, á cəfi. Papalam náŋ a hur yam, zəgəduw ko náŋ a mi naŋ. ²Á dubuna taŋ goɗhiy wal wal tə mi məŋgaŋ tə ŋge. A hur dubun naŋ aha, ɓa taŋ:³“Cənakaŋ! Tapas numuŋ, məhúv á bí ŋgra zləɗa hulfa. ⁴Á rá zləɗa hulfa aha ná, hulfa mekeleŋ á dəɗ aŋgə jiveɗ. ɗiyuwhiy á sokow, á guɗumakaŋ. ⁵Hulfa mekeleŋ ko á dəɗ i liŋ cecesl, məsi ruwiy haɗiy anita.⁶Pas á bow ná, á wura hulfa nana tubiya, á mu’ul vur slaslalak naŋhiy ɗəɗək ta. ⁷Hulfa mekeleŋ ko á dəɗ awuzla hadaw. Haduw á gəl, a ɓuca hulfa nana, há á bow di hərəŋ ta.⁸Ama hulfa numuŋ ná á dəɗ aŋgə ruwiy mezleŋ, á pusawa, á gəl, á bow di hərəŋ, á nəh. Hərəŋ mekeleŋhiy taŋ tə meɗegele kokru makar, mekeleŋhiy kokru merkeɗ, yo mekeleŋ naŋhiy ko tə meɗegele skat. ⁹Aso Yeesu a ɓa taŋ: “Məcer slimiɗ ná, anja cənaŋ.”¹⁰Yeesu á cəfi ba’ naŋ pal ná, məzliy ŋga cakiy naŋhiy atə gawla-naŋhay kru ŋgaŋ cuw á cufuɗakaŋ mbəɗovra ŋgə mi məŋgaŋ tə ŋge ná. ¹¹Á mbəɗá taŋ aŋgaŋ: “Kúm ná, Bimulvuŋ á njəka kúm sərí ŋgə gibuy naŋ le. Ama ŋgra mekeleŋhiy ná, si tə mi məŋgaŋ tə ŋge. ¹²Vurnaŋ, taŋ wunaŋ rí ŋgrikka, ama a puramta; á rá jəkam slimiɗ, ama a cənam slimiɗ ta. Vur a sa mokow le muŋ ŋgə sow avə Bimulvuŋ, yo Bimuluŋ ko a sa pula taŋ məŋgraŋ taŋhiy le.¹³Aso Yeesu a ɓa taŋ: “Kə sláka walaŋ ŋgə mi məŋgaŋ tə ŋgə hana ta ko? Da kəna ná, kə sa slaka walaŋ ŋgə mi məŋgaŋ mekeleŋhiy ná, mbri mbrike? ¹⁴Məhúv á rá zləɗa Miŋgiɓi ŋgə Bimulvuŋ. ¹⁵Məzliy numuŋhiy á zuɓokow vu atə hulfa mə dəɗ aŋgə jiveɗ, da á cənaka mi ŋgə Bimulvuŋ le ná, kutum Satan á rá so guɗuma mi məsi taŋ mə cənákaŋ ana.¹⁶Məzliy mekeleŋhiy ko a zuɓoko-vu atə hulfa mə dəɗ i liŋ cecesl, da á cənaka mi ŋgə Bimulvuŋ le ná, á rá təɓaka tə mumol. ¹⁷Ama a gi slaslalak a hur taŋ ta. A təɓaka Bimulvuŋ ŋgə hən ne’ ndok. Da goɗ gər á lumá taŋ le vur ɓi ŋgə Bimulvuŋ ná, a piyikam hərəŋ tə təɓi.¹⁸Məzliy mekeleŋhiy ko á zuɓoko-vu atə hulfa mə dəɗ awuzla hadaw. Á cənáka ɓi ŋgə Bimulvuŋ le, ¹⁹ama ndum ŋgə duniya atə wuɗa zlile paɗ wuɗa goɗ mekeleŋhəy á cá taŋ a mevel, á ɓəcaka ɓi ŋgə Bimulvuŋ məsi a hur taŋ, á bow di buute mata. ²⁰Ama məzliy numuŋhiy ná, á boko-vu atə hulfa mə dəɗ aŋgə ruwiy mezleŋ. Á rá cənaka ɓi ŋgə Bimulvuŋ, á rá təɓakaŋ a hur mevel taŋ; á rá bokow di hərəŋhay, mekeleŋ mokori kokru makar, mekeleŋ ko mokorí kokru merkeɗ, yo numuŋ ko mokori skat.²¹Aso Yeesu a ɓa taŋ: “Mbru a bula lalam naŋ, a ɗuvaŋ asə giskeɗ, da ta ko asə lihən ko? Ama a ɗuvaŋ i liŋ ɗúv naŋ tako? ²²Vur goɗ mə ɗumaŋ tubiya a sa njəkow hən pal. Goɗ mə gaŋ tə sumuɗ bám, a sa sən kla. ²³Məcer slimiɗ bám anja cənaŋ.” 24Aso Yeesu a ɓa taŋ muŋ ma: “Gam alesl avə goɗ kúm mə cənakahay.”²⁴Yeesu a ɓa taŋ ma: “gam alesl avə goɗ kúm mə rá cənaka tə slimiɗ kumhay. Daram kúm mə rá wám di goɗ tə naŋ ana, Bimulvuŋ a sa wa kúm goɗ məsi náŋ məsa vulakúm di ná tə naŋ aya, yo a sa səkaŋ avaŋ jak. ²⁵Vur mbru məsi tə goɗ ná, a sa vulakaŋ avaŋ, ama mbru məsi goɗ naŋ anita jak ná, kó məndəraŋ ne’ avaŋ nana ko ná, a sa təɓaka vra.²⁶Yeesu a ɓi: “Gibuy ŋgə Bimulvuŋ á bi-vu atə mbru mə zləɗa hulfa a ruway. ²⁷Adəba-naŋ, hukuɗ á gí le ná, á ra hənjiŋ goɗ naŋ, aso a sa puɗək vri hənjeŋ. Hən nana ná, hulfa á rá pus, á rá gəl, ama á rá gəl mbrike ná, mbru a səna ta. ²⁸Goɗ mə zləɗaŋ nana ná, ruwiy á rá puso de: tumbuŋ ná, a puso ɗagay, há a bo di həraŋ, adəba-naŋ a ji zaŋ. ²⁹Da á nəh le ná, a ngumaŋ, vur hən naŋ á gí le.³⁰Yeesu a ɓa taŋ: “Gibuy ŋgə Bimulvuŋ á bo-vu atə goɗ mi ma ka? I sa bəgaka ɓi naŋ tə mi məŋgaŋ tə ŋgi wana maka? ³¹Á bo-vu atə zəŋ ŋgə ciyta. A funa hulfa ŋgə ruwiy tubiya tə məciɗek. ³²Ama da á zləgaka le ná, a pusawa, a gəl há a funa hulfa mekeleŋhiy tubiya. Haŋ naŋhiy a gəlam há ɗiyuwhiy a ɗiyam hiy aŋgaŋ.³³Yeesu á təlataŋ mi tə Bimezleŋ tə mi məŋgaŋ tə ŋgihiy haɗiy kaɓa hana, we’ avə taŋ mə slakaŋ walaŋ tatay. ³⁴Á ŋga taŋ mi tə ŋgi vur hən bám. Ama da kaɓa a ndəram le atə gawla-naŋhiy taŋ rí taŋ rí taŋ ná, a buna mihiy tubiya.³⁵Tapas nana liŋ á ɗəs ná, Yeesu a ɓa taŋ ŋgra gawla-naŋhay: “Si í tuwuɗam tə dəba muzaw. ³⁶Aso á pulaka zəgedaw. Gawla-naŋhiy á cám a hur papalam atə Yeesu. Aso á bám. Papalam mekeleŋhiy ko ada a cakiy taŋ. ³⁷Himiɗ gəgədaŋ á sləkaɗ, dibiɗ a yam á dumbusla papalam, há á nəh tə yam.³⁸Yeesu náŋ i gujukgujuk ŋgə papalam a dəba, á rá hənjeŋ, hərəŋ naŋ gənasl aŋgə goɗ. Gawla-naŋhiy á puɗəkakaŋ, a ɓakaŋ: “Kurguli, i rá zəzam ná, goɗ mə cúw anita ko? ³⁹Á púɗək ná, á buca himiɗ’aha, a ɓaŋ ŋgra yam: “cice! “ Himiɗ á cici dədək.⁴⁰Aso Yeesu a ɓa taŋ ŋgra gawla-naŋhay: “Kə zluwunam vur mike? Há danaŋ ko ná kə rá wuləkam ciw cew avə ɗu ko? ⁴¹Anja zluwun á cá taŋ le gagiy ta, a ɓam awuzla taŋ: “Han’i mbru wana ka? Kó himiɗ atə yam ko á rá cənakaŋ me na?”

Chapter 5

¹Yeesu atə gawla-naŋhiy á tuwuɗam tə dəba muzaw, á dukam i ruwiy ŋgə Galili, ruwiy ŋgə Genezarehay. ²Yeesu á bow vri papalam ná, kutum mbru á bow vri liŋ ŋgə zive, á rá so ŋgə jí di həraŋ. Mbru nana náŋ tə setenehiy a həraŋ.³Liŋ cəfi naŋ awuzla zivihay. Mbru mə juwa tatiy anita, kó tə celelew ko ná. ⁴Á juwaka le is haɗiy tə hodum avə sar paɗ tə celelew, ama á slá zeweɗhiy tə haŋ, yo á ŋgəla hodum ŋgə avə sar naŋhay. Gogoŋ naŋ á funá taŋ gədaŋ le ŋgra məkuti’i naŋhay.⁵Hukuɗ atə papas bám náŋ awuzla zivihiy atə muwahay, á rá wudi, á rá ŋgruha vu naŋ tə ɗugur. ⁶Ama á purá Yeesu ná, á kəlawá, á gərdi ambuŋ naŋ.⁷Aso á wúdi, a ɓi: “Ka,Yeesu Maŋgal ŋgə Bimulvuŋ məsi a muŋ, kə wuɗ mí avə ɗu ka? Í hərkuw le tə slimiɗ ŋgə Bimulvuŋ, ambuh kənja giy víyá ta so!” ⁸Á ɓáŋ ká hana vur ɓa Yeesu á ɓáŋ le tumboŋ: “Ka, Musuɗuk lamba’, bow vravə mbru hana!”⁹Aso Yeesu á cufuɗáŋ: “slimiɗ ɗik waka? Á mbəɗáŋ aŋgaŋ, a ɓaŋ: “slimiɗ ɗu Zəgəɗaw, vur miya haɗa.” ¹⁰A hərəka Yeesu is haɗiy ɓa anja ɓulataŋ driŋ vri ruwiy nana ta.¹¹Fedemhiy ada i liŋ nana, á rá jəgənam a cakiy muwa. ¹²Musuɗuk lamba nanahiy á tumbulaka Yeesu, a ɓakaŋ: “sləna miya a hur fedem hanahiy so, ɓa i cam avə taŋ. ¹³Yeesu á pula taŋ jiveɗ. Á bokow vra avə mbru nana, á cám a hur fedemhay. Fedemhiy á guduguram paɗ vra íy didek a dəɗam ŋgra hur yam. A zəzam kuɗup, a gam goɗ’a dubu cew.¹⁴Məjəgəna fedemhiy á kəlam, á rá slufaka labara nana a hur slalahay. Məzliy tubiya á boko bujuk ɓa a puraka goɗ mə cuh nana. ¹⁵Á sokow avə Yeesu, á lúmáka mbru tə zəgəduw ŋgə Musuɗuk lamba nanahiy tuwaŋ mə cufaŋ goɓ, náŋ tə zana avə vó, alesl naŋ á ɗumbur le ndok.¹⁶Mezliy mə púráka le tubiya á rá slufaka ɓi ŋgə mbru tə musuɗuk lamba’ atə goɗ mə lumá fedemhiy ana. ¹⁷Aso məzliy á zlaka hərəka Yeesu, a ɓakaŋ: “Be, pula miya ruway”.¹⁸Yeesu á rá ci a hur papalam ná, mbru náŋ mə báŋ di musuɗuk lamba ná, a ɓaŋ: “Puliy i cife atə ka so”. ¹⁹Yeesu á puláŋ jiviɗ ta, ama a ɓaŋ: “Bi avə məzliy ɗikhay. Goɗ Bimulvuŋ mə gúw di a hur pura ircece naŋ ná, slufa taŋ de. ²⁰Mbru tuwaŋ á bi, goɗ Yeesu mə gáŋ de ná, á rá slufa taŋ di ŋgra məzliy i liŋ mə zəlaka Walaŋhiy-kru, há kiisa á gá taŋ haɗiy ŋgra məzlay.²¹Yeesu á tuwuɗo muŋ tə dəba muzaw. Zəgəduw á kus avaŋ a cakiy muzaw. ²²Mbru pal ŋgə wuzla madaɗaŋ ŋgə viŋ ŋgə ɗuwula-mi ŋgə Yahuduhay, mə zəlaka Zayrus á sow avaŋ. Á purá Yeesu ná, á gərdi ambuŋ naŋ, ²³Á tumbula haɗiy, a ɓaŋ: “Zəŋ ɗu moŋgosoŋ náŋ məsi-jije, rí ta’ aŋgə muc ndok. Ambuh sawa, bəcaŋ-haŋ ɓa a ləh, a zum siifa”. ²⁴Yeesu á bám cuwa. Məzliy haɗiy á spáka taŋ es, há á rá ɓəcaka Yeesu.²⁵Tatala ŋgos ada araŋ, á rá ɓul pumbus a gi goɗ a vi kru ŋgaŋ cew. ²⁶Á rú le avə məvula slalakhiy wal wal, á zəza zlili naŋ le tubiya avə taŋ, ama á lúm zuy ta, si á rá sək tə sək avaŋ jak. ²⁷Á cəná labara ŋgə Yeesu ná, á cow awuzla zəgəduw ta dəba Yeesu, á wusa zana naŋ.²⁸Vur ɓa anja á wulək le ta kociy naŋ: “Da kó í wús zana naŋ tekeɗe ko ná, i gi ŋgama ndok. ²⁹Á wusa zana ŋgə Yeesu ná, pumbus naŋ á pulá ɓul ndok, á sənáŋ a hur vu naŋ á mbul le ndok vra hur jiji naŋ.³⁰Áraŋ araŋ Yeesu á səná le gədaŋ á bow le vravaŋ; á mbəɗow rí awuzla zəgədaw, á cufuɗá taŋ: “Mə wusa zana ɗu le waka? ³¹Gawla-naŋhay a ɓakaŋ: “kə rá pura zəgəduw á rá bəcuw ní, kə cufuɗa mə wusa zana ɗu le waka?” ³²Ama Yeesu á purá məzliy ŋga cakiy naŋhay ɓa a luma ŋgos mə wusaŋ ana.³³ŋgos nana á rá wus tar tar wur zluwun. Asi á səná goɗ mə cuh avaŋ ná le. Aso á sawa, á gərdi asə sar ŋgə Yeesu, á slufáŋ goɗ mə cuh avaŋ tubiya. ³⁴Yeesu a ɓaŋ: “Zəŋ ɗu, təɓi ɗik á mbuluw le, a ru zuy, kə ləh le vri víyá ɗek.³⁵Yeesu á təka mi naŋ taruŋ ná, məzliy cawwahiy ŋgə hurhiy Zayrus a ɓakaŋ ŋgra Zayrus aha: “Zəŋ ɗik a muc le ndok, kə rá gəra Məwí-vu ŋgə mi maka?³⁶Ama Yeesu á gá kaɓa á cəná mi taŋ nana ta. A ɓaŋ ŋgra Zayrus: “Kənja zluwun ta, ja təɓi na ndok”. ³⁷Á pulá taŋ jiviɗ ŋgra məzliy ɓa a spakaŋ is ta, si ŋgra Piyer, Yakuba, atə Yuhanna sukum ŋgə Yakuba. ³⁸Á dukam a hiy Zayrus mbru madaɗaŋ ŋgə viŋ ŋgə ɗuwula-mi ŋgə Yahuduhiy ná, Yeesu á purá məzliy á rá wudam, á rá tuwam, á rá wudam iy ŋgar ŋgar.³⁹Á cí a hur hay, a ɓa taŋ: “kə rá wudam ka hana vur mike? Kə tuwam vur mike? Zəŋ á múc ta, á hənjiŋ tə hənjeŋ”. ⁴⁰Ama məzliy á səŋgram aŋgaŋ. Aso á bó taŋ tubiya avra. Á ndər atə cine a zəŋ paɗ mumuŋ atə gawla naŋhiy makər tuwaŋ, á cám i viŋ məsi zəŋ mə hənaŋ araŋ ana.⁴¹Á jaŋ haŋ, a ɓaŋ: “Talika kumi”, a mbəɗovra: “Zəŋ, i rá ɓaw, sləkaɗ!” . ⁴²Kutum, zən á sləkaɗ, á zlá ru. Náŋ tə vi kru ŋgaŋ cew. Məzliy á puráka ná, kiisa á gá taŋ le haɗa. ⁴³Ama Yeesu a bucaŋ tə huma ɓa anja ɓaka ɓi nana ŋgra mbru ta. Aso a ɓa taŋ: “Vulakaŋ goɗ’a zúm!”

Chapter 6

¹Yeesu á bi vri liŋ nana, á mí muŋ ŋgri slala náŋ mə gəl araŋ, gawla-naŋhiy á spəkaŋ es. ²Pas a Muskavu á gí ná, á zlá vula taŋ dubun i viŋ ŋgə ɗuwula6mi ŋgə Yahuduhay. Məzliy mə cənakahiy le tubiya kiisa á gá taŋ, a ɓam: “Mbru hana á lumow goɗ hana maka? Mə vulaŋ sən atə gədaŋ ŋgə gá kiisa hanahiy i waka? ³Məcəɗá hodum ana, í naŋ ta ko? Ni maŋgal a Mariyama, yo náŋ sukumoŋ ŋgə Yakuba, Yoses, Yahuda paɗ Simon tako? Sukum naŋ moŋgosoŋhiy ko taŋ atə miya á ráka ta ko?” Vurnaŋ, á ŋgumam ŋgə təɓi naŋ ta.⁴Aso Yeesu a ɓa taŋ: “Məzliy á rá ɗuvakaŋ hərəŋ ŋgra məjiviɗ kó amaka bám, ama a hur slala miyakaŋ araŋ, awuzla muwuy naŋhiy paɗ sukum naŋhiy ná, a ɗuvakaŋ hərəŋ ta”. ⁵Yeesu á gí kiisa tatiy araŋ ta, si á bəc-haŋ aŋgə məsi-jiji numuŋhay, á mbula taŋ. ⁶Kiisa á gáŋ vur mevel taŋ məsi gədaŋ ná.Adəba-naŋ, Yeesu á lə’a slalahiy ŋgə ruwiy nana, á dubuna taŋ goɗ. ⁷Á zəlow gawla-naŋhiy kru ŋgaŋ cew, á vula taŋ gədaŋ aŋgə musuɗuk lambahay, aso á sləná taŋ ciw cew. ⁸Á vula taŋ gasa hana: “kənja jam goɗ a haŋ i sli mulak kúm ta. Kə jam goɗ’a zúm ta, kó birtete, kó dala ne’ a haŋ ko ná kə jam ta, si ganday. ⁹Cam tarakhiy ɓla, ama kə kam zana ciw avə vu ta.¹⁰A ɓa taŋ moŋ: “Da kə cám le a hur slala numoŋ, hiy məsa təɓaka kum’ana, cufam araŋ há tapas kúm məsa bam vri slala nana. ¹¹Da kə cám le a hur slala, á təɓaka kum ta malla á cənáka kúm mi ta ná, bam vraraŋ, tukaka logoda ŋgə vu sar kumhiy tuk tuk vra, asa gi seydi aŋgə taŋ.¹²Gawla-naŋhiy tuwaŋ á bám, á təlám-mi ŋgra məzliy ɓa a mbəɗaka mevel taŋhay, a pulaka məŋgraŋ taŋhay. ¹³Á ɓulám setenehiy haɗa, á puyáka taŋ mal ŋgra məsi-jijihay, á mbulaka taŋ.¹⁴Buy Hirudus á cəná labara ŋgə Yeesu, vur kó ama bám slimiɗ ŋgə Yeesu á rá zəl. Numuŋhiy á rá ɓam: “Yuhanna məgi-batem á sləkəɗ le vri muc. Náŋ tə gədaŋ ŋgə gí kiisahiy ana, vurnaŋ. ¹⁵Ama numuŋhiy ko a ɓam ná: “í Eliya.” Mekeleŋhiy ko a ɓam: “ Í məjiviɗ kaɓa məjiviɗhiy ŋgə zle-zlehay”.¹⁶Hirudus mə cəná ná, a ɓi: “Í Yuhanna məgi-batem. Í bukaŋ hərəŋ le, ama á sləkəɗow le moŋ.” ¹⁷Ɓá anja Hirudus tə hərəŋ naŋ á vul gasa le ɓa a jaka Yuhanna, a juwakaŋ i viŋ ŋgə daŋgay.¹⁸Vur Yuhanna á ɓaŋ le ŋgra Hirudus: Kə zuɓa ŋgos ŋgə sukum ɗik tatiy ta.’’ ¹⁹Vurnaŋ, Hirudiya a wuɗ pura Yuhanna avə ri ta. A wuɗ ŋgə kaŋ siifa. Ama a luma jiviɗ naŋ ta, ²⁰vur Hirudus a zluwun tə Yuhanna,vur á səná le ni mbru deŋŋa,, ni mbru jeŋŋa. A rá jəgəna mezleŋ mezleŋ. Ama da Hirudus á ra kəɗ slər atə Yuhanna na, á rá zluwun di, kó kəna ko ná a wuɗ ŋgə kəɗa-slər atə naŋ ɓla.²¹Hən ŋgə ləka yi ŋgə Hirudus mə dukow ná, a tri hən mezlen avə Hirudiya. Hirudus á gi goɗ a zum ŋgra madaɗaŋ ŋgi ruwuy naŋhiy atə məwi-soojehiy dubu atə madaɗaŋhiy ŋgi Galili tubiya. ²²Zəŋ diili ŋgə Hirudiya á cawa, á ɓrək, á vulaŋ mumul ŋgra Hirudus atə məlak naŋhay. Buy a ɓaŋ ŋgra diili aha:’’cufuɗiy goɗ ka mə wuɗ, i vuluw de.²³A hudum ka hana: ‘’I vuluw goɗ ka mə wúɗ le bam, ko da i wuɗəkaka gibuy ɗu wuɗak ko ná. ²⁴Zəŋ diili aha á bawa, a ɓaŋ ngra mumoŋ:’’I cufuɗaŋ mike?’’ A mbəɗaŋ aŋgaŋ:’’Huruŋ ŋgə Yuhanna məgi-batem. ²⁵Kutum zəŋ diili a mow avə buy, a ɓaŋ:’’ I wuɗ kə vuliy huruŋ ŋgə Yuhanna məgi-batem beslek ane a hur kotomo.”²⁶A jaŋ mevel a buy, ama a wuɗ ŋgə zləka ta, vur hudum naŋ ambuŋ məlak naŋhay. ²⁷Aso a slən pal a wuzla sooje məjəgən naŋhay, a ɓaŋ anja a ra sow di huruŋ ŋgə Yuhanna. Sooje aha á bí i viŋ ŋgə daŋgay, a bukaŋ huruŋ a Yuhanna. ²⁸Á sow di hərəŋ aha a hur kotomo, a vulaŋ di ŋgra zəŋ diili ná. Naŋ ko á vulaŋ di a mumoŋ. ²⁹Gawla ŋgə Yuhannahiy mə cenakaŋ ná, á sakawa, á zuɓaka vagiy ŋgə Yuhanna, á luɓakaŋ.³⁰Məslənhiy ana á makawa, á kusám ambuŋ Yeesu. Á ɓakáŋ goɗ táŋ mə gám atə goɗ taŋ mə dubunaka taŋ di ŋgra məzliy tubiya. ³¹Ama məzliy haɗiy á rá sakawa, á rá bam, kəna Yeesu atə gawla-naŋhiy á lumám haŋ ŋgə zuma goɗ ta.Vurnaŋ, a ɓa taŋ:’sokow, i ram i liŋ məsi mənjəna mi araŋ, ɓa kə muskamvu ne’. ³²Aso á cam i papalam, á bám mugurvu taŋ, i liŋ mənjəna me araŋ.³³Ama məzliy haɗiy a puraka taŋ le á rá bam, yo a sənaka liŋ taŋ mə rá ram araŋ le, aso á bokow bujuk tubiya vri slala tubiya, á kəlám tə sar, á dukam i liŋ aha mbak Yeesu atə gawla-naŋhay. ³⁴Yeesu mə po-sar vri papalam ná, á purá zəgəduw hana. Á gákaŋ ircece, vur táŋ kaɓa tumuŋhiy mənjəna məjegaŋ. A zlá dubuna taŋ goɗhiy wal wal.³⁵Pas á rá dəɗ ndok ná, gawla-naŋhiy á sokow avaŋ,a ɓakaŋ:’’Liŋ a ɗəs le, liŋ hana ko naŋ ba’. ³⁶Pula məzliy anja bam ŋgri slala ŋgə ɓuhhiy atə gwe gwehay ɓa á rá həɗəkam goɗ’a zum.’’³⁷Yeesu á mbəɗataŋ aŋgaŋ:’’Kum aha vulaka taŋ goɗ-a zúm.’’ Gawla-naŋhiy a ɓakaŋ:’’Kə wuɗ i ram, i zəzaka suloy ɗagala skat ciw ŋgə həɗəka tepeske ɓa a zumaka ko?’’ ³⁸Yeesu a ɓa taŋ:’’Kum tə tepeske kite ka? A ram, purakaŋ.’’Á puraka ná, a ɓakaŋ: “Miya tə tepeske zlum atə klif cew.’’³⁹Aso Yeesu a ɓa taŋ ŋgra Gawla-naŋhiy anja a cəfaka mezliy tokola tokola aŋgə kukus tukuzaŋ. ⁴⁰A cəfaka mezliy skat skat, kokru zlum kokru zlum. ⁴¹Aso Yeesu zuɓa tepeske zlum atə klif ciw ana, á zuɓa ri a moŋ, á gaŋ sise a Bimulvuŋ. Aso á petəsá tepeske, á vula táŋ di ŋgra Gawla-naŋhiy ɓa a wuɗəkaka taŋ di a məzlay. Klif ciw ana ko á gá ka kaɓa nana.⁴²Taŋ tubiya á zumam, á nəham. ⁴³Gawla-naŋhiy á cəkəlaka məndər ŋgə tepeske atə klif ana, á nəham kəndiy kru ŋgaŋ cew. ⁴⁴Məzliy mə zumam tepeske ana a gam zilhiy goɗ’a dubu zlum.⁴⁵Adəba-naŋ, Yeesu a ɓa taŋ ŋgra Gawla-naŋhiy anja a cam i papalam, á rám mbak naŋ ŋgri Baytisayda, tə dəba muzaw, ɓa náŋ ko a mbəɗa táŋ mi ŋgra zəgədaw. ⁴⁶A mbəɗa táŋ mi ná, á bí a muwa ŋge ɗuwula-mi. ⁴⁷Hukuɗ á gí ná, papalam ko náŋ awuzla yam, Yeesu náŋ a ruwuy náŋ pal.⁴⁸A pura Gawla-naŋhiy ara kəɗamvu ŋgə ɓula papalam,vur taŋ ti ri ŋge himeɗ, rak tə li’iŋ ná, á sow avə taŋ, á rá ru aŋgə yam tə sar, kaɓa á ŕa cuha taŋ. ⁴⁹Mə purakaŋ á rá ru aŋgə yam aná, á ɓám anna i setene, á wudám. ⁵⁰Vur taŋ tubiya á puráka le, á zluwunam. Ama kutum Yeesu a ɓa taŋ: “Sukaka mevel kumhay, i ya, kə zluwunam ta!’’⁵¹Aso á ci i papalam, himiɗ á ceci. Á gá taŋ kiisa ŋgra Gawla naŋhay haɗa. ⁵²Vur a wulukaka kiisa ŋgə tepeske aná ta, vur mevel taŋhiy gədaŋ.⁵³A tuwuɗaka muzuw ná, á dukam i ruwiy ŋgə Genezaret, á dəraka papalam taŋ a iy dədek. ⁵⁴A bokow vri papalam, kutum məzliy á sənáka Yeesu, ⁵⁵á kəlokow vra a ma bam i ruwuy nana, á sákaŋ di məsi-jijihiy mə hənaŋ aŋgə lihənhay.⁵⁶I liŋ Yeesu mə rú le bam, i slala, i walaŋhay, data ko i slala ŋgə ɓuhhay bam aná, məzliy á rá hənaka məsi-jiji taŋhiy i lumo, á rá hərəkakaŋ ɓa məsi-jijihiy a lumaka ŋgə wusa mi ŋgə zana naŋ. Məwusakahiy le tubiya á mbulam le.

Chapter 7

¹Farisahay atə məzliy numuŋhiy ŋga wuzla madaɗaŋ ŋgə ɓimujuwaŋhiy á sokow vri Urisalima, á kusám avə Yeesu.²Á puráka numuŋhiy gawla naŋhay á rá zumam goɗ mənjəna buna haŋ, a mbəɗovra á bunaka haŋ kaɓa ŋgə zuzuk ŋgə farisahiy mə cufuɗáŋ, . ³Vur Farisahay atə yahuduhiy tubiya á rá kam alesl aŋgə zuzuk ŋgə didehay; a zumam goɗ ta si da á bunaka haŋ taŋhiy le ceɗ ceɗ ɗagay. ⁴Da á mokow le vri luumo ná, a zumam goɗ ta si da á bunam le ɗagay. Á rá ɗuvakaŋ hərəŋ ŋgra goɗhiy wal wal mə dubunaka taŋ dihiy ŋgə kəsa taŋ, ani kaɓa buna goɗ ŋgə si yamhay, tiŋgiliŋhay, atə taasa ŋgə ɓiri gagazaŋhay.⁵Farisahay atə madaɗaŋ ŋgə ɓimujuwaŋhiy á cufuɗaka Yeesu: “Gawla ɗikhay a ŋgumam ŋgə spá zuzuk ŋgə dide miyahiy ta ná vur mike? á rá zumam goɗ tə dili avə haŋ.⁶Yeesu á mbəɗá taŋ aŋgaŋ: “Ɓi məjiviɗ Esaya məjá di’is naŋ aŋgə kúm aná, á gí le. Kúm tə kociy tu’ufhay. Á tuhá ká hana: “Bimulvuŋ a ɓi ná: məzliy hanahiy á rá hulumakiy avə mi kəna ndok, ama mevel taŋhiy taŋ dreŋ avə ɗo. ⁷A rá gərdam ambuŋ ɗu ŋgataraŋ, vur á rá dubunaka taŋ mihiy siya ŋgra məzlay.⁸Yeesu a ɓa taŋ: “Kə púláka gasa ŋgə Bimulvuŋ mbák, kə rá kam alesl aŋgə gasa ŋgə məzlay. ⁹Aso a ɓá taŋ avaŋ: “Gasa ŋgə Bimulvuŋ ná kə zəgakaŋ, ɓa ŋgə spá zuzuk kum. ¹⁰Muusa á ɓi le: “Ɗuvaŋ həraŋ ŋgra bunuk atə munok. Mbru á ɓí mezleŋta le aŋgə cineŋ malla mumuŋ ná, si a kəɗaka vagay.¹¹Ama kúm, kə rá ɓam: “zlaya ŋgə zlili ɗu anja ya məsa jinuw tə naŋ ná, á trí “koorbaan” le, mbəɗovra: “Í vulaŋ di le ŋgra Bimulvuŋ” ¹²da kəna ná á jiná cineŋ atə mumuŋ mata ko ndok. Kə rá təɓakaŋ de. ¹³Kəna so, goɗ Bimulvuŋ mə cufúɗá le ko ná, kə rá riyaka tə zuzuk kumhay, kúm mə rá dubunaka taŋ di ŋgra məzlay ná. Kə rá gam goɗhiy wal wal haɗiy məɓám vu atə hana.¹⁴Yeesu zəlo məzliy ŋgə só avaŋ ma, a ɓa taŋ: “jəkakiy slimiɗ, cənakaŋ. ¹⁵Goɗ ŋga mahiy mə ci a hur mbru ná, a gaŋ aslef ta. Ama goɗ mə bow vravaŋ aná, mə gaŋ aslef ná, í naŋ. ¹⁶[Məcer slimiɗ ná, anja cənaŋ.]¹⁷Yeesu á púlá zəgəduw ná, á cí ŋgra veŋ, gawla-naŋhiy á cufuɗákaŋ mbəɗovra ŋgə mi məŋgaŋ tə ŋgi nana, ¹⁸a ɓa taŋ: “ kúm ko ná sin anita avə kúm ko? Goɗ mə ci a hur mbru ná a gaŋ aslef ta ná, kə wúɗəkaka walaŋ naŋ tako? ¹⁹vur a ci a hur mevel naŋ ta, ama a hur kocay, adəba-naŋ a sa bawa ŋgri godeŋ . Yeesu á ɓi kahana ɓa a tri di goɗ’a zúm tubiya mə bunaŋ.²⁰A ɓa taŋ ma: “goɗ mə bow vra hur mbru ná, mə gaŋ aslef ná, í naŋ.” ²¹Vur a hur mbru, a hur mevel ŋgə mbru ná, wulək mezleŋtahiy á rá bokow vraraŋ, á rá ram tə mbru ŋgra gi barlaw, ŋgri hul, ²²ŋgri gi madama, ŋgri abur, ŋgri gi manjacar, ŋgə sli slar, atə goɗ ŋgə mesem, atə suloŋ, atə zəvu, atə gəla həraŋ atə wulək dogolek. ²³Goɗ lamba’ hanahiy tubiya á rá bokow vra hur mbro, a gakaŋ aslef.²⁴Yeesu á sləkəɗ vraraŋ, á bí ŋgri ruwiy Tirus. Á cí a hur hiy numoŋ, a wuɗ məzliy anja sənaka ta. Ama á ɗúm tatiy ta. ²⁵Aso ŋgos numuŋ ada, setenehiy á rá gakaŋ víyá ŋgra zəŋ naŋ moŋgosoŋ, á cəná labara ŋgə Yeesu, á sow kutum avaŋ, á gərdi ambuŋ naŋ. ²⁶Ŋgos ‘aha í ŋgos Yunaninko, ŋgi sukuy ŋgə Sirofinikihay. Á hərəka Yeesu anja ɓula musuɗuk lamba vra hur zəŋ naŋ.²⁷Ama Yeesu a ɓaŋ ná: “Pula zəriy a nəham ɗagay, vur kə zuɓa goɗ’a zúm a zəriy kə vula taŋ di ŋgra zəriy-krihiy ná, á bívu ta”. ²⁸Ŋgos ‘aha a ɓaŋ: “Kəna Buy ɗo, ama kó zəriy-krihiy ŋga si tabəl ko ná, á rá zumam ɗaf mə dəɗ vra mi zəray.”²⁹Aso Yeesu a ɓaŋ: “Vur ɓi ɗik hana, a ru goɗ ɗek, musuɗuk lamba ‘ha á bó le vra hərəŋ zəŋ ɗek”. ³⁰̄Ngos ‘aha bí a hiy ná, á lumá zəŋ naŋ mə hənaŋ aŋgə lihən, musuɗuk lamba’ á pulá le ndok.³¹Adəba-naŋ, Yeesu á bí vri ruwiy Tirus. Á cuh ti ruwiy Sidon, á mí ti futaŋ Galili, á duk i ruwiy məzəlaka “Walaŋhiy-kru”. ³²Á sákaŋ di mədəgəzlá, mədədaŋ. Á hərkaka anja bəcaŋ haŋ.³³Aso Yeesu á bo di vra wuzla zəgədaw, á cəca náŋ pal, á caŋ məzəriy-haŋhiy naŋ a hur slimiɗhay, yo á gi tazlay avə məzəriy-haŋhay, á wusaŋ irne tə naŋ. ³⁴Aso á zuɓa rí a muŋ, á nə’ac, a ɓaŋ ŋgra mbru ‘aha: “Effata” , a mbəɗovra “wun”. ³⁵Kutum slimiɗ naŋ á wún, goɗ mə juwaŋ irne ná, á pəsak, á zlá ɓi mezleŋ-məzleŋ.³⁶Yeesu á ɓa taŋ anja ɓaka ɓi nana ŋgra mbru ta. Ama ko náŋ məgá taŋ dulgi haɗiy koná, táŋ á wudaka ɓi nana há a fún gədaŋ. ³⁷məzliy mə cənáka ɓi nana le tubiya á gá taŋ kiisa le haɗa, a ɓam: “Goɗ məgá le bama, mezleŋ a ɓus ta! Á gá kó mədəgəzláhiy ko á rá cənam, yo mədədáŋhiy ko á rá ɓam mezleŋ-mezleŋ.

Chapter 8

¹Tapas nana zəgəduw á kus ma. Goɗ a zúm anita avə taŋ ná, Yeesu á zəlo gawla-naŋhay, a ɓa taŋ: ²“Ircece á rá giy vur məzliy hanahay, vur taŋ atə miya goɗ’a hən makər ane, goɗ’a zúm ko anita avə taŋ. ³Da i mbəɗá taŋ taŋ mi le, á bám le a hiy mənjəna zuma goɗ ná, asa gam ble a jivəɗ . Ani numuŋ taŋhiy á sokow paɗ vri liŋ dreŋ. ⁴Gawla-naŋhiy a ɓakaŋ: “Awuzla ɓuh hana ná, isa lumam goɗ’a zúm ama məsa ndəla taŋ ŋgra məzliy haɗiy ká hana ná ka?⁵Yeesu á cúfúɗa taŋ: “kúm tə tepeske kite ka?” Á mbəɗákaŋ aŋgaŋ : “tarna.” ⁶A ɓataŋ ŋgra məzliy anja cufam. Aso á zuɓa tepeske tarna ‘aha, á gáŋ sise ŋgra Bimulvuŋ, á pətəsa taŋ; á vula taŋ a gawla-naŋhiy ŋgə wuɗəkaka taŋ di a məzlay. Gawla-naŋhiy á gáka kəna.⁷Taŋ tə klif memeɗeŋhiy ne’ ma. Yeesu á gáŋ sise Bimulvuŋ. Aso a ɓataŋ gawla-nānhiy anja wuɗekaka taŋ di ŋgra məzlay. ⁸Məzliy tubiya á zumam, á nəham. Gawla-naŋhay á cəkəlaka mə ndər naŋ, a nəham kəndiy tarna. ⁹Məzliy nana a gam goɗ’a zilhiy dubu mufaɗ; aso Yeesu á mbəɗá taŋ me. ¹⁰Á cí kutum ŋgri papalam atə gawla-naŋhay, á bí ŋgri ruwiy Dalmanuta.¹¹Farisahay á sokow á rá ŋgəlam-wúy atə Yeesu. A wuɗam ŋgə a kociy naŋ. Vurnaŋ, a ɓakaŋ anja bəga taŋ goɗ mə sow paɗ a moŋ. ¹²Yeesu á nə’əc ta kocay, a ɓi: “Məzliy hanahiy á rá spam bəgi vur mike? Gisiŋ i rá ɓa kúm, a lumam bəgi nana ta ndəɗa” ¹³Aso á púlá taŋ, á mow muŋ a hur papalam, á tuwuɗ tə dəba muzaw.¹⁴Gawla-naŋhiy á piyikám hərəŋ ŋgə ji goɗ’a zúm a haŋ. Táŋ tə Tepeske pal ndok a hur papalam. ¹⁵Yeesu á gá taŋ dulgi, a ɓa taŋ: “Gam alesl tə awuɗi ŋgə farisahay atə ŋgə Hirudus.¹⁶Gawla-naŋhiy á gám ŋgəlam wúy, a ɓam: “Á ɓi ká hana ná, vur miya tə tepeske ta.” ¹⁷ɓa Yeesu á səná goɗ tán mə ɓám aná le, á cufuɗa taŋ: “Kə ɓam, kúm tə tepeske tavur mike? Kə sənaka tako? Há beslek ko kə sənam goɗ tako? Mevel kúm gədaŋhiy ko?¹⁸Kúm tə rihay, kə puram ta; kúm tə slimiɗham, ama kə cənam ta. Kə wuləkam ta ko? ¹⁹Tapas ya məwúɗəka taŋ tepeske zlum ŋgra məzliy dubu zlum aná, kə nəham kəndiy kite tə məndər naŋ ka? Á mbəɗákaŋ aŋgaŋ: “kru ŋgaŋ cew”.²⁰Yeesu a ɓa taŋ: “Ya məwúɗəká taŋ tepeske tarna ŋgra məzliy dubu mufaɗ ‘aná, kə nəham kəndiy kite tə mə ndər naŋ ka? Á mbəɗákaŋ aŋgaŋ: “tarna”. ²¹Aso Yeesu a ɓa taŋ: “Haani ko, kə sənam goɗ ta ko?”²²Á dukam a Batisayda ná, araŋ məzliy á sákaŋ di huluf ŋgra Yeesu, á hərəkakaŋ anja bəcaŋ haŋ. ²³Yeesu á jaŋ haŋ ŋgar huluf ‘aha, á bí di a dəba slala. Aso á pútək taslay aŋgə rí ŋgə huluf ‘aha, á bəcaŋ haŋ, á cufuɗàŋ: “kə rá pur ri ko?”²⁴Huluf á zuɓa rí , a ɓi: “ Ha’aw, I rá pur məzlay, ama kaɓa wudishiy mə rá lə’am. ” ²⁵Yeesu á bəcaŋ haŋ avə rí ma, rí naŋ á wúŋ, á rá pura goɗ tubiya tə mezleŋ-mezleŋ. ²⁶Aso Yeesu á mbəɗáŋ me, a ɓaŋ: “ Bi goɗ ɗik a hay, kənja ci a hur slala ta.”²⁷Adəba-naŋ, Yeesu atə gawla naŋhay á bám griy slalahiy ŋga cakiy Kaysariya filippi. A jiviɗ so ná, á cufuɗá taŋ: “Məzliya á rá ɓam ná, yí waka?” ²⁸Á mbəɗákaŋ aŋgaŋ: “Numuŋhiy á rá ɓam, ki Yuhanna məgi-batem. Numuŋhiy ko á rá bam ki Eliya. Mekeleŋhiy ko á rá purakuw kaɓa mbru pal awuzla məjiviɗhiy ŋga zle.²⁹Yeesu á cufuɗá taŋ: “Na kúm ko ná, kə rá ɓam ná, yí waka?” Piyer á mbəɗáŋ aŋgaŋ: “Ka ná, ki Kristu”. ³⁰Aso Yeesu á gá taŋ dulgi tə huma, a ɓa taŋ: “Kənja ɓakaŋ di ŋgra wa ta.”.³¹Aso Yeesu á zlá ɓi ŋgra gawla-naŋhay, a ɓa taŋ: “Si Maŋgal ŋgə Mbru a si víyá haɗay; məzliy cawwahiy , məgi-sedegehay atə madaɗaŋ ŋgə ɓimuɗuvaŋhay ko a sa zəgakaŋ. A sa kəɗaka vagay, ama hən makər adəba-naŋ ná, a sa sləkəɗ vri muc. ³²Á ɓá taŋ di njah a vra vra. Piyer guca guc’ muruvay, á zlá mbəɗáŋ həraŋ.³³Ama Yeesu mbəɗow re, á purá gawla-naŋhay, a so á buca Piyer, a ɓaŋ: “Krəh dreŋ, Satan. Wulək ɗikhiy í wulək ŋgə məzlay, ama í ŋgə Bimulvuŋ ta. ³⁴Aso Yeesu á zəlo zəgəduw atə gawla-naŋhay, a ɓa taŋ: “Da mbru a wuɗ a spiy-is ná, si a pula wulək avə hərəŋ naŋ, a kusuwa hodum məgluwaŋ naŋ, a səpiy-es.³⁵Vur mbru mə wuɗ ləha siifa naŋ ná, a sa zəzaŋ. Ama mbru mə zəza siifa naŋ le vur ɗo atə vur Labara-Mezleŋ ná, a sa ləhaŋ. ³⁶Da mbru á lumá duniya le tubiya ŋgra naŋ, ama á zəza siifa naŋ le ná, á jiná avə mike? ³⁷Malla goɗ ada mbru mə vula tatiy ŋgə mbəɗá siifa naŋ ko? Anita ndəɗa.³⁸Da mbru á gí ti ya mesem le, yo á mesem le tə mingiɓi du awuzla məzliy mezleŋtahay, məgí manjacərhiy ná, Maŋgal ŋgə Mbru a sa gi di mesem aya, tapas náŋ mə sa so atə hesle jeŋŋahay a hur duduk ŋgə Cineŋ.

Chapter 9

¹Yeesu á ɓa taŋ moŋ: “Gisiŋ i rá ɓakóm: Məzliy numuŋhiy awuzla kúm aka a mucam ta, si da á puraka gibuy ŋgə Bimulvuŋ á só le tə duduk naŋ.” ²Hən merkəɗ adəba-naŋ, Yeesu á zuɓa Piyer, Yakuba atə Yuhanna, á rú taŋ há aŋgə muwa mə gəlaŋ, táŋ mugurvu taŋ. Vu naŋ á mbəɗí aŋgə rí taŋ. ³Zana naŋhiy á wuciɗám babaraŋ tal, mbru pal a hur duniya á ndil ɓa a wuciɗa zana kəna ta.⁴Aso Eliya atə Muusa á bəgáka taŋ vu, á rá kəɗam slər atə Yeesu. ⁵Piyer a ɓaŋ a Yeesu: “Kurguli, miya á ra ka ná, mezleŋ a ɓus. Pula i ɗiyam guɗukhiy makar, pal ŋgaka, pal ŋgə Muusa, numuŋ ko ŋgə Eliya. ⁶A səna goɗ náŋ mə rá ɓi ta; vur náŋ atə gawla mekeleŋhiy cuw ‘aná, zluwun á ca taŋ le haɗiy avə vó.⁷Gazlavay á po sar, á sərəta taŋ, aso á cənám iy numuŋ á rá ɓi araŋ: “Hani Maŋgal ɗu awulawa, cənakaŋ me”. ⁸Á raŋ á raŋ si ná, gawla nanahiy á purám rí a cakiy taŋ, ama á purám mbru mata, si Yeesu məndər atə taŋ.⁹Á rá pokow sar vra muwa aha ná, Yeesu á gá taŋ dulgi, ɓa goɗ taŋ mə purakaŋ aná, anja ɓam di a mbru ta. Si da Maŋgal a Mbru a sa sləkəɗ le vri muc ɗagay. ¹⁰Á kám alesl tə ɓi hana, ama á cufuɗám awuzla taŋ: “Sləkəɗ vri muc ana, a mbəɗovra mbrike?”¹¹Aso á cufuɗáka Yeesu: “Madaɗaŋ ŋgə Ɓimujuwaŋhiy á rá ɓam si Eliya a so ɗagiy ná vur mike?” ¹²Á mbəɗá taŋ aŋgaŋ: “Giseŋ, Eliya a so ɗagay, a ɗiya goɗhiy tubiya. Ɓimutuhaŋ a ɓi si Maŋgal a Mbru a si víyá haɗiy, yo ko məzliy a rəsakaŋ ná vur mike? ¹³Ama I rá kúm: “ɓa Eliya á só le , məzliy á gákaŋ goɗ taŋ mə wúɗám le, kaɓa mə tuhakaŋ aŋgaŋ.”¹⁴Á dukam a cakiy gawla numuŋhiy ná, á puráka zəgəduw haɗiy mə kusaŋ a cakiy taŋ. Madaɗaŋ ŋgə Ɓimujuwaŋhiy á rá ŋgəlam-wuy atə taŋ. ¹⁵Məzliy á puraka Yeesu ná, á gá taŋ kiisa haɗay. Á kəlákawa, á sokow á jákáŋ haŋ. ¹⁶Yeesu á cufuɗá gawla-naŋhay: “Kə rá ŋgəlam-wuy atə taŋ avə ɓi mike?”¹⁷ Mbru pal awuzla zəgəduw á mbəɗàŋ aŋgaŋ: “Kurguli, i súw di maŋgal ɗu, náŋ tə setene mədədaŋ a həraŋ” ¹⁸Liŋ setene nana á mə ja le bam ná, á rá zəgəɗaŋ a ruway. Moŋgofok a bo tə me, a kriɗ sleŋ, yo vu naŋ a mbur cocorok. Í cufuɗá gawla ɗikhiy ɓa a mbulakaŋ setene hana, ama á funá taŋ gədaŋ le. ¹⁹Yeesu a ɓa taŋ: “Hey, Kúm, məzliy mənjina təɓihay, isa ndər atə kúm há tuwuna ka, yo isa ɓusa kúm di há tuvuna maka? Sakiy di maŋgalaŋ ‘aha!”²⁰Á sakaŋ di. Maŋgal aha mə purá Yeesu ná, kutum setene ‘ha á wusaŋ, á zəgəɗa a ruway, á bədigil, mi naŋ á bow di moŋgofok. ²¹Yeesu á cufuɗá cineŋ: “Á zláŋ zle tuvuna ka?”Cineŋ a ɓaŋ: “Zle tə zaŋ. ²²Setene ‘ha á rá zəgəɗa is haɗiy ko i avu, ko i yam ɓa a zəzaŋ. Da kə ga tatiy ná, ambuh pura miya ircece, jina miya!²³Yeesu á mbəɗáŋ aŋgaŋ: “Kə məɓi: Da kə ga tatiy ná, vur mike? Goɗ mə funaŋ gədaŋ ŋgra mətəɓi anita, goɗ tubiya a gi vó. ²⁴Kutum, cineŋ a maŋgal ‘aha á ɓi tə iy a moŋ: “I təɓá le, ama í goɗ gər vur ya, ambuh jinay!” ²⁵25Yeesu mə purá zəgəduw mə rá kəlow ŋgə sow avə taŋ ná, á sláŋ huma ŋgra setene ‘ha : “Ka, setene mədədaŋ, mədəgəzla! I rá ɓaw: bow vra hərəŋ maŋgal hana, kə mow rí ŋgə ci avaŋ mata.”²⁶Setene tuwaŋ á wudí, á juruwuɗa maŋgal ‘aha, á bí vra’vaŋ. Aso á trí ka məmucaŋ, há məzliy haɗiy a ɓam: “Á múc le.” ²⁷Ama Yeesu á jaŋ haŋ, á sləkəɗaŋ, á cici ɗeŋ.²⁸Yeesu á ci a hur viŋ ná, gawla-naŋhiy á cufuɗáka tə sumoɗ: “Miya ná, í ɓuláka setene nana tatiy ta vur mike?” ²⁹Yeesu mbəɗá taŋ aŋgaŋ: “Gədaŋ mekeleŋ mə ɓula hulfa setene hana anita, si tə ɗuwula-me .”³⁰Á sləkəɗam vraraŋ, á cuham ti ruwiy Galili. Yeesu a wuɗ kó mbru anja səna liŋ náŋ araŋ ta. ³¹Vur á rá ɓa taŋ mi ŋgra gawla-naŋahay, a ɓa taŋ: “A sa vulaka Maŋgal ŋgə Mbru asə haŋ məzlay. A sa kəɗaka vagay, ama hən makər naŋ ná, a sa sləkəɗow vri muc.” ³²Gawla-naŋhiy á sənáka mbəɗovra ŋgə mi hana ta, ama zluwun á gá taŋ ŋgə cufuɗ naŋ.³³Á dukam i Kafarnahum. Á cám a hur hiy ná, Yeesu á cufuɗá gawla-naŋhay: “Kə rá gam mi a jiviɗ ‘aná, vur mike?” ³⁴Ama á cufam lek’lek, vur á gám mi le a jiviɗ avə ŋgə səná mə funa taŋ tə madaɗaŋ awuzla taŋ ná, i waka. ³⁵Yeesu á cəfi, á zəlow gawla naŋhiy kru ŋgaŋ cew, a ɓa taŋ: “Da mbru a wuɗ a tri náŋ ambuŋ ná, si anja a ga hərəŋ naŋ kaɓa náŋ ŋga dəba məzliy tubiya, a tri gawla ŋgə məzliy tubiya.”³⁶Aso á zúɓ zaŋ məciɗek, á cicaŋ deŋ awuzla taŋ. Á gumba’ gumba’ atə naŋ, a ɓa taŋ ŋgra gawla-naŋhay: ³⁷”Mbru mə təɓá zaŋ məciɗek ka hana le, vur slimiɗ ɗu ná, á təɓí ní ya. Mbru mətəɓiy le ná, á təɓi ni í ya ta, ama mbru mə slənow ya.³⁸Yuhanna a ɓaŋ ŋgra Yeesu: “Kurguli, í purám mbru numuŋ le da, á rá ɓul setenehiy tə slimiɗ ɗek. Anja í wuɗám ŋgə tək naŋ, vur náŋ atə miya ta.” ³⁹Ama Yeesu a ɓa taŋ: Kə təkáka ta, vur mbru məgi kiisa tə slimiɗ, adəba-naŋ a giy suwiɗ ná, anita.⁴⁰Vur mbru bám da á gá miya vrum ta ná, nana náŋ atə miya. ⁴¹Vur da mbru á vula kúm yam le vur slimiɗ ɗu, yo vur kúm məzliy ŋgə Kristu ná, i rá ɓa kúm, gisiŋ a sa lum gər naŋ.⁴²Da mbru á cí mbru məciɗik ŋgə wuzla mətəɓi ɗuhiy le a hur məŋgraŋ ná, ŋgama mə luwakaŋ ŋgurvuŋ avə ay, a zəgaka ŋgri bulay. ⁴³Da haŋ ɗik á rá ci tə ka i məŋgraŋ ná, buka vra, ŋgama ka mə ci a hur siifa ŋgə sete te haŋ pal, avə ka məci tə haŋ ɗikhiy cew a hur avu mə muc ɗa’ ta ná. ⁴⁴[Araŋ ná, mimiyuw mə zumam vuhay a mucam ta, avu ko a muc ɗa’ ta.]⁴⁵Da sar ɗik á rá ci tə ka i məŋgraŋ ná, buka vra, ŋgama ka mə ci a hur siifa ŋgə sete te sar pal, avə ka mə ci tə sar ɗikhiy cew a hur avu mə muc ɗa’ ta ná. ⁴⁶[Á raŋ ná, mimiyuw mə zumam vuhay a mucam ta, avu ko a muc ɗa’ ta.]⁴⁷Da rí ɗik á rá ci təka a hur məŋgraŋ ko ná, huzluka vra, ŋgama ka mə ci i gibuy ŋgə Bimulvuŋ ka gozlom avə mə zəgakuw a hur avu tə rí ɗikhiy cuw taŋ ná. ⁴⁸Á raŋ ná, mimiyuw mə zumam vuhay a mucam, avu naŋ ko a muc ɗa’ ta.⁴⁹Vur mbru bám avu a sa buna kaɓa mandaŋ. ⁵⁰Mandaŋ í goɗ mezleŋ, ama da lemma naŋ á bí le ná, a sa makaŋ di mbri ma ka? Si kə tram məzliy kaɓa mandaŋhay. Cufam zuy zoy atə wa bam.”

Chapter 10

¹Yeesu á sləkəɗ vri liŋ nana, á rú ŋgri ruwiy Yahudiya, a dəba mizuw Urdun. Məzliy á kusam kós ambuŋ naŋ ma, á dubuna taŋ goɗ kaɓa ŋgra zle. ²Farisa numuŋhiy á sokow avaŋ, ɓa a cam a kociy naŋ. Á cufuɗákaŋ: «Ɓimuɗuwaŋ á pulá jiviɗ le ɓa mbru a ɓula ŋgos naŋ ko?» ³Yeesu á mbəɗá taŋ aŋgaŋ tə cufuɗ hana: «Muusa á ɓá kúm mbrike?» ⁴A ɓakaŋ: «Muusa á puláŋ jiviɗ le ŋgra zil ɓa a tuh ɗerewol ŋgə ɓula ŋgos naŋ.»

Chapter 11

¹Taŋ məsa cam gwe i Urusalima, ti viy ŋgə Baytifaji atə Baytaniya a cakiy muwa Jaytun ná, Yeesu á slən gawla naŋhiy cew, ²a ɓa taŋ: “Á ram a hur slala ŋgə mbuŋ kum hana. Da kə cám le araŋ ná, kə sa lumam zəŋ zuŋgo mə juwaŋ, mbru á jəɗ ɗa’ aŋgaŋ ta. Psəkakaŋ di, sokow de. ³Da mbru á cufuɗá kum le: “kə psekaka vur mike?” Ɓakaŋ: “Məwí-vu mə rá wuɗ, a sa mo di muŋ kutom”.⁴Aso a bám ná, á lumám zəŋ zuŋgu a mijiviɗ, mə juwaŋ a mahay mbru numoŋ, a psəkakaŋ. ⁵Məzliy ŋgaraŋhiy á cufuɗáka taŋ: “Kə gam mike? Kə psəkaka zəŋ zuŋgu nana vur mike?” ⁶Á mbəɗáka taŋ aŋgaŋ kaɓa Yeesu mə ɓá taŋ ná, aso məzliy ‘aha á pulaka taŋ.⁷Á sakaŋ di zəŋ zuŋgu nana ŋgra Yeesu, á páka zana taŋhiy aŋgaŋ, Yeesu á jiɗ aŋgaŋ. ⁸Məzliy haɗiy á ciyaka zana taŋhay a jiveɗ, numuŋhiy ko á ŋgəlam haŋ a wudishay, á páka taŋ a jiveɗ. ⁹Məzliy mə kám ambuŋ Yeesu atə mə kám tə dəba naŋ tubiya á wudám, a ɓam: “Hosanna, zuy aŋgə mbru məso tə slimiɗ ŋgə Mewí-vu. ¹⁰Zuy aŋgə gibuy ŋgə cine miya David məsa sawa. Hosanna, gí duduk tubiya ŋgra Bimulvuŋ a muŋ.¹¹Yeesu á cí i Urusalima. Á cí a hur viŋ ŋgə ɗuwula-mi aya, á purá goɗ ŋgə huruŋhiy tubiya. Liŋ á rá ɗəs ná, á bí atə gawla-naŋhiy kru ŋgaŋ cew ŋgra Baytaniya. ¹²Duwul naŋ á bokow vri Baytaniya ná, Yeesu á cən may.¹³A zuɓa ri ná, á pur uruf tə kalaf didikka, á rú ɓa pura da a lum zaŋ avaŋ kone. Ama á duk asə naŋ ná, á lum si kalafhiy ndok, vur i hən ŋgə yi ŋgə uruf taroŋ. ¹⁴Aso Yeesu a ɓaŋ ŋgra uruf aha: “Mbru a sa lum zaŋ avə ɗik ɗa’ mata.” Gawla naŋhiy ko á cənáka le.¹⁵A dukam i Urusalima ná, Yeesu á cí i viŋ ŋgə Bimulvuŋ. Á zlá ɓula məgi tererehay atə məhəɗəka goɗhiy vri viŋ ŋgə Bimulvuŋ. Á buduŋgusa tabəl ŋgə məmbəɗá dalahay atə jaŋga ŋgə məgi-cakala a agonokhay. ¹⁶Á púl jiviɗ ɓa mbru a cuh tə gazlaŋga a hur viŋ ŋgə Bimulvuŋ ta.¹⁷Aso á dubuna taŋ goɗ, a ɓi: “Ɓimutuhaŋ a ɓi ná: Viŋ ɗu a zəlaka viŋ ŋgə ɗuwula-mi vur zəgəduw tubiya. Ama, kúm, kə trám di butum ŋgə məpí-ríhay”. ¹⁸Madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehay atə buy Ɓimujuwaŋhiy mə cənaka ɓi hana ná, á səpám wiwir ŋgə kəɗa Yeesu vagay, ama á rá zluwunam di, vur dubun naŋhiy á gá taŋ kiisa le ŋgra zəgəduw tubiya. ¹⁹Liŋ á ɗis so ná, Yeesu atə gawla naŋhiy á bám vri walaŋhay.²⁰Duwul naŋ piprek, á rá cuham ná, á puráka uruf tuwaŋ á mu’ul le, há tə slaslalak naŋ tubiya. ²¹Piyer á wuləká keŋ, a ɓaŋ ŋgra Yeesu: “Kurguli, pura uruf ka mə nəsa ná, á mu’ul le ”.²²Aso Yeesu á mbəɗá taŋ aŋgaŋ ŋgra Bimulvuŋ: “Təɓaka Bimulvuŋ!” ²³Gisiŋ, i rá ɓa kóm: Da mbru á ɓáŋ le ŋgra muwa hana: ‹Krəh liŋ hana, dəɗ a hur bulay›, da á wulək cuw cuw a hur mevel naŋ ta, ama á təɓa le, goɗ aha a sa gi ná, a sa gi ká naŋ kaslsla.²⁴Vurnaŋ, i rá ɓa kúm ná: “Goɗ tubiya, kúm mə rá cufuɗam ɗuwula-mi ná, təɓaka kə lumaka le ndok, na kə sa lumakaŋ giseŋ. ²⁵Da kə cicam le deŋ ŋgə ɗuwula-mi, da goɗ á juma kúm le atə mbru ada ná, pulakaŋ məŋgraŋ naŋ ɗagay, ɓa Cine kum ŋgə muŋ ko a pula kúm məŋgraŋ kumhiy ya. ²⁶[Ama da kə puláka məŋgraŋ ŋgə numunhiy ta ná, Cine kum ŋgə muŋ ko a pula kúm məŋgraŋ kumhiy ta ya.]²⁷Á mám moŋ ŋgri Urusalima. Naŋ mə rá li’i a hur viŋ gə Bimulvuŋ ná, madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehay atə ŋgə ɓimuɗuwaŋhiy paɗ məzliy cawwahay á sokow avaŋ. ²⁸Á cufuɗákaŋ: “Məvuluwgədaŋ ŋgə gá goɗ hanahiy ná, i waka? Mə púluw jiviɗ ŋgə gí taŋ ná, i waka?²⁹Yeesu á mbəɗá taŋ aŋgaŋ: “Ya ko i wuɗ ŋgə cufuɗá kúm goɗ pal aya. Da kə mbəɗákiy le aŋgaŋ ná, ɓa ya ko i sa ɓa kúm mbru vuliy gədaŋ ŋgə gá goɗ hanahiy aná ya. ³⁰Yuhanna məgi batem aná, mə vulaŋ gədaŋ aná, i waka? Bimulvuŋ ko malla mbru tətraŋ? Mbəɗakiy aŋgaŋ so.³¹Aso á ŋgəlam-wuy i walaŋ taŋ, a ɓam: “D’ani i ɓam le: ‹I Bimulvuŋ› ná, a sa cufuɗa miya: ‹Kə təɓaka ɓi naŋ ta vur mike?› ³²Yo da i ɓam le: ‹I məzliy ko ná, i zluwunam tə zəgəduw ma, vur məzliy tubiya á sənaka le, Yuhanna n’í məjiviɗ giseŋ. ³³Aso a ɓakaŋ ŋgra Yeesu: “I sənaka ta”. Yeesu a ɓa taŋ: “Ya ko ná, i rá ga goɗ hanahiy tə gədaŋ ŋgə waka ná, í ɓa kúm di ta ya.”

Chapter 12

¹ Aso Yeesu á zlá ŋga taŋ mi tə ŋge, a ɓa taŋ: «Mbru ada, á gí guva ŋgə inaboje, a kutuwula tə zloɓ, á ɗiyi liŋ klup naŋ, á ndər hiy madaɗaŋ mə gəlaŋ ŋgra məjəgəna guva nana. Aso á pulá guvá asə haŋ ŋgə məgi-slrahay, náŋ á sli məlak. ² Hən á gí le ŋgə ŋgəla inaboje muduba ná, á sləná gawla naŋ ŋgravə məgi-slrahay, ɓa a təɓaŋ zlaya naŋ avə taŋ. ³Ama məgí-slrahiy á jakaŋ, á sləɗákaŋ, á ɓulákaŋ, á mí haŋ gabar kəna. ⁴Á sləna gawla naŋ mekeleŋ ma. Á kəɗákaŋ aŋgə həraŋ , á pákaŋ mesem. ⁵Á slən gawla mekeleŋ ma ni, náŋ ná, á kəɗaka vagiy vra. Numuŋhiy haɗiy ko a gáka taŋ di kaɓa naŋ. Á gáka alaway ngra numuŋhay, yo numuŋhiy ko á kəɗáka taŋ vagay.⁶Mə ndəraŋ ŋgra buy ŋgə guva ná, si maŋgal naŋ malay ndok, awulawa naŋ. I kəɗa mi naŋ ná, á slənáŋ ŋgravə məgí-slrahiy ná, á wulək ná, á ɓi: ‹Maŋgal ɗu ná, a sa ɗuvakaŋ həraŋ.› ⁷Ama məgí-slrahiy nanahiy á gám ŋgəla-wuy i walaŋ taŋ, a ɓam: ‹Hana, məsa zuma mizliŋgri ná, i naŋ”. Kəɗakum di vagay, ɓa isa zumaka goɗ megeje naŋ.›⁸Aso á jaka maŋgal ‘aha, á kəɗáka vagay, á zəgaka kucupra’ vri guva.» ⁹Yeesu a ɓi muŋ ma: «Buy ŋgə guva a sa gi mbrike? A sa sawa, a zəza məgí-slrahiy aná, a sa pula guva naŋ asə haŋ ŋgə məzliy numuŋhay.¹⁰I səna le giseŋ, kə suɓulaka sluf hana le ɗaˀ: ‹Ɗugur ŋgə məndəra-viŋhiy mə zəgaka aná, tatala mə trí ɗugur tə lamar ‘aná, i naŋ. ¹¹Məwí-vu á gá kəna, ɓa a tri di goɗ mə gi kiisa aŋgə rí miya!» ¹²Madaɗaŋ ŋgə Yahuduhay á spám jiviɗ ɓa ŋgə ji Yeesu, vur á sənáka le, á ŋgá ɓi hana aŋgə taŋ. Ama á zluwunam tə zəgədaw, vurnaŋ, a pulaka, á bám goɗ taŋ.¹³Á slənám məzliy numuŋhiy awuzla Farisahay atə məzliy ŋgəsi Hirudus, ɓa a jakaŋ a hur miŋgiɓi . ¹⁴A sakawa, a ɓakaŋ: «Kurguli, i sənáka le, goɗ mə cúw atə mbru anita, vur ka kə wuni məzliy ta, ama kə rá buga taŋ jiviɗ ŋgə Bimulvuŋ ɗeŋŋa ŋgra məzlay. Iŋga ɓa miya de so, á bivu le ŋgə wurəkaŋ garáma ŋgra buy ŋgə Roma ko? I vulaka ko, malla i vulaka ta?» ¹⁵Ama Yeesu á səná goɗ ŋga kociy taŋ le, a ɓa taŋ: «Kə cam a kociy ɗu vur mike? Sakiy di suloy pal ɓa i puraŋ.»¹⁶Á sakaŋ de. Aso Yeesu á cufuɗá taŋ: «Foto hana atə slimiɗ mə tuhaŋ ŋgavaŋ ‘aná, i ŋgə waka?» Á mbəɗákaŋ aŋgaŋ: «I ŋgə Kaysara, buy ŋgə Roma.» ¹⁷Aso Yeesu a ɓa taŋ: «Goɗ ŋgə Kaysara, vulaka ŋgra Kaysara, goɗ ŋgə Bimulvuŋ ko ná, vulaka ŋgra Bimulvuŋ.» Ɓi náŋ hana, á gá taŋ kiisa le haɗa.¹⁸Sadukihiy məɓam sləkəɗ vri muc anita na, á soko avə Yeesu. Á cufuɗákaŋ, a ɓakaŋ: ¹⁹«Kurguli, Muusa á tuhá miya ɓi hana: ‹Da mbru á múc le, á púl ŋgos le, ama zaŋ anita ná, si sukum naŋ a ŋgila ŋgos ‚aha, ɓa a yaŋ ŋgra sukumuŋ mə múc ana.›²⁰ Zle da ná, sukumuŋhiy ada tarna. Məsi tumbuŋ á zúɓ ŋgos, á múc, á púl zəriy ta. ²¹Mucuw naŋ á ŋgilá ŋgos ‘aha, á múc, náŋ á púl zaŋ ta. Ŋgə makər naŋ ko kəna ma, ²² hã taŋ tarna taŋ tubiya á ŋgiláka ŋgos ‘aha, ama á mucám, á pulám zəriy ta. Adəba taŋ ná, ŋgos ‚aha á muc ‘aya. ²³Ani ná, tapasa sləkəɗ vri muc, da məmucaŋhiy á sləkəɗam le ná, ŋgos ‘aha a sa ndər ŋgra wa ta’ pal awuzla taŋ ka? Vur tubiya taŋ á zuɓaka le.²⁴Yeesu a ɓa taŋ: «Kə rá zluɓaka goɗ a ɓus ta ! Vur kə sənaka Ɓimutuhaŋ ta, kə sənaka gədaŋ ŋgə Bimulvuŋ ta ma. ²⁵Asə mike ná, tapas da məzliy məmucaŋhiy a sa sləkəɗam le ná, zuɓavu ani mata, ama a sa tram kaɓa hesle ŋge múŋhay.²⁶Avə ɓi ŋgə məmucaŋhay atə sləkəɗ taŋ vri muc aná, kə súɓúlaka ɓimətuhaŋ i ɗerewol ŋgə Muusa avə ɓi ŋgə varaŋgas aná ɗa’ ta ko? Araŋ Bimulvuŋ á ɓáŋ ŋgra Muusa: ‹Yi Bimulvuŋ ŋgə Ibrahima, Bimulvuŋ ŋgə Isiyaku atə Bimulvuŋ ŋgə Yakubu.› ²⁷Bimulvuŋ n’i Bimulvuŋ ngə məsi siifahay, ni ŋgə məmucaŋhiy ta. Vurnaŋ, kə zluɓam goɗ le haɗay.»²⁸Mbru pal awuzla madaɗaŋ ŋgə ɓimuɗuvaŋhiy, á cəná kəɗa slər taŋ le. A cəná Yeesu á mbəɗá taŋ aŋgaŋ mezleŋ ngra Sadukiha. Aso á cufuɗáŋ: «Awuzla Ɓimuɗuvaŋhiy tubiya ná, mə funa taŋ ná, i wanaka?» ²⁹Yeesu á mbəɗáŋ aŋgaŋ: «Ɓimuɗuvaŋ mə funa taŋ tubiya ná: ‹Kúm Isra’ilahay, cənakaŋ: Bimulvuŋ Məwí miya, náŋ purlak. ³⁰Wuɗa Bimulvuŋ Məwí-vu ɗik tə mevel palˀ, tə siifa ɗik tubiya, tə wulək ɗik tubiyaˀ, tə gədaŋ ɗik tubiya.› ³¹Mucuw naŋ ko ná, n'ane: ‹Wuɗa cil ɗik, kaɓa ka mə wuɗa həraŋ ɗek› Ɓimuɗuvaŋ mə funa cuw hanahiy ná, ani mata.»³²Aso madaɗaŋ ŋgə ɓimujuwaŋ tuwaŋ, a ɓa Yeesu: «Mezleŋ, Kurguli. Mi ka məɓá ná, kaslsla: Bimulvuŋ Məwí-vu, náŋ purlak, Bimulvuŋ mekeleŋ anita, si náŋ pal ndok. ³³Si mbru bám anja wuɗa Bimulvuŋ tə mevel naŋ tal, te wulək naŋ tubiya, tə gədaŋ naŋ tubiya, yo a wuɗa cil naŋ kaɓa náŋ məwuɗa hərəŋ naŋ. Hana a funa vul ŋgə ginuwhiy məfukaŋ ngə sedegehiy tubiya.» ³⁴Yeesu á purá ná, mbru nana á mbəɗáŋ aŋgaŋ tə sinjuliŋ ná, aso a ɓaŋ: «Ka dreŋ avə gibuy ŋgə Bimulvuŋ ta.» Adeba naŋ, kow wa bam á zluwun ŋgə cufuɗáŋ ɓi mekeleŋ.³⁵Yeesu a rá dubuna taŋ goɗ ŋgra məzliy i viŋ ŋgə Bimulvuŋ ná, á cufúɗ kaɓa hana, a : «Ani ná, madaɗaŋ ŋgə ɓimujuwaŋhiy á rá ɓam, Kristu i maŋgal ŋgə Dawuda ná, mbri mbrike? ³⁶Vur Dawuda tə hərəŋ naŋ ma, ˀMusuɗuk Jeŋŋa á njəkaŋ di le, a ɓi: ‹Məwí-vu á ɓaŋ ŋgra Buy ɗu: Cifi ti haŋ hozum ɗo, hã d’i həná məsi dugun ɗikhiy le asə sar ɗek.› ³⁷Dawuda tə hərəŋ naŋ á zəla Məwí-vu. Da kəna ná, Kristu a sa tri i maŋgal ŋgə Dawuda mbri mbri maka?» Zəgəduw á ciná miŋgiɓi ŋgə Yeesu tə mumol.³⁸A hur dubuna goɗ ŋgra məzliy ná, a ɓa taŋ: «Gam alesl avə madaɗaŋ ŋgə ɓimuɗuvaŋhay, a wuɗam liˀi tə dawra madaɗaŋhay, a wuɗam si məzliy a jáká taŋ haŋ i liŋ ŋgə lumahay. ³⁹A hur viŋ ŋgə ɗuwula-mi ŋgə yahuduhiy ko ná, a wuɗam si liŋ cifi ŋgə dudukhay. Da á zəlaka taŋ le ŋgra zuma goɗ ná, a wuɗam si liŋ cifi ŋgə mbúŋhay. ⁴⁰Á rá́ təɓaka taŋ zlaya ŋgə ŋgos wudəgahay, da á rá ɗuwulam mi ná , a zəkam di, ɓa məzliy a puraka taŋ. A sa gaka taŋ sariya gəgədaŋ!»⁴¹Aso Yeesu á cifi a cakiy sunduk ŋgə pí dala i viŋ ŋgə Bimulvuŋ. Á rá ki alesl avə məzliy mə rá pam dalahiy i sunduk ‘aha. Məsi zlilihiy haɗiy á vulam dala gagiyta. ⁴²Ŋgos wudəga numuŋ, məsi murga ko á sawa, a pí karanga cew, a mbəɗovra i goɗ tə kla ta.⁴³Yeesu á zəlow gawla naŋhay, a ɓa taŋ: «Gisiŋ, i rá ɓakúm, ŋgos wudəga məsi murga hana, á pí dala haɗiy a hur sunduk, á fúná ŋgə məzliy le tubiya. ⁴⁴Vur məzliy tubiya á vulam məndər ngə zlili taŋ, ama ŋgos hana, kó tə murga naŋ tubiya ko ná, á vula goɗ ŋgə si haŋ naŋ tubiya, anja náŋ məsa ŋgər tə naŋ.»

Chapter 13

¹Yeesu mə bow vri viŋ ŋgə Bimulvuŋ ná, gawla naŋ pal a ɓaŋ: “Buy, pura ɗugur aŋgə ɗugur məsi koko hana ná so!” ²Yeesu á mbəɗáŋ aŋgaŋ: “kə rá pura viŋ madaɗaŋ hana ná ko? Kó ɗugur məsa ndər mə jirŋgəslaŋ jirŋgasl aŋgə calaŋ anita, a sa bəzlaka tubiya”.³Yeesu á cəfi a muwa Jaytun, mbəde’ri ŋgravə viŋ ŋgə Bimulvuŋ. Piyer, Zak, zaŋ paɗ Andire k o taŋ ba’ goɗ taŋ, á cufuɗakaŋ: ⁴Iŋga ɓa miya di so, goɗ hanahiy ná a sa gam tuvunaka? Goɗ mi məsa bəga miya hən ŋgə goɗ nanahiy ana ka?⁵Yeesu a ɓa taŋ: “Gam alesl! Anja mbru a gakum glər ta. ⁶Məzliy haɗiy a sa sokow tə slimiɗ ɗu, a sa ɓam: “Ya, yí Kristu”. A sa ŋgəzlám məzliy haɗiy vri jiveɗ.⁷Da kə cənám labara ŋgə vrumhiy le, kó gwe, kó driŋ ko ná, kinja zluwunam ta. Si goɗ hanahiy a gam ɗagay, ama i kəɗami ŋgə duniya taruŋ ɓla. ⁸Sukiy numoŋ a sa gi vrum atə sukiy mekeleŋ. Zumabuy numuŋ ko a sa gi vrum atə zumabuy mekeleŋ. Ruwiy a sa wus i liŋ wal wal. May a sa gi. Ama a sa tri kaɓa ɗuva’is ŋgə víyá ŋgə ye.⁹Ama kúm ná, gam alesl ɓla. Məzliy a sa jaka kúm, a ram tə kum ambuŋ buy məgi-sariyahay. A sa kəɗaka kum i viŋ ŋgə ɗuwula-mi ŋgə yahuduhay. Kə sa cəcam ambuŋ məwi-liŋhay, ambuŋ buy madaɗaŋhay asi ɓi ɗu, ɓa kə tram məsi seydi ɗuhay ambuŋ taŋ. ¹⁰Vur si sukihiy tubiya a cənaka Labara-Mezleŋ ɗagay.¹¹ Da á jaka kúm le, á rám tə kum le ambuŋ məgí-sariyahiy ná, dədak aŋja dəɗa kúm vur ɓi kúm məsa ɓam’aná ta. Ama ɓi məsa sow i hərəŋ kúm i hən nana ná, ɓakaŋ. Vur í kúm məsa ɓam ta, i Musuɗuk ɗu Jeŋŋa məsa ɓe. ¹²Mbru a sa vula sukum naŋ ɓa a kəɗakaŋ vagay. Cine maŋgal ko a sa gaŋ di ŋgra maŋgal naŋ ká naŋ’aya. Zəriy a sa sləkəɗam ɓi aŋgə məyi taŋhay, a kəɗaka taŋ vagiy vagay. ¹³Məzliy tubiya sa hiyaka kum ta vur slimiɗ ɗu. Ama mbru mə ɓús ɓi le há i liŋ kəɗa mi naŋ ná, a sa ləh.¹⁴Kə sa puraka goɗ mezleŋta ndok, mə riya goɗ, a sa cəci i liŋ məsi á bivu a cəci araŋ ta. Anja mbru mə suɓulá ɓi hana le bám ná a wuɗəka walaŋ naŋ. Araŋ so ná, məzliy ŋgə ruwiy ŋgə Yahudiya a sa kəlam ŋgri muwahay. ¹⁵Mbru məsi náŋ aŋgə sewene ko ná, anja pow sar ŋgə zuɓa goɗ a hiy naŋ ta. ¹⁶Mbru məsi i guva ko ná, anja mi muŋ a hiy ŋgra zuɓa keckece naŋhiy ta.¹⁷Haay, víyá aŋgə ŋgos tə hurhay atə mə rá vulam ɗuwa ŋgra zəriy tapas nana. ¹⁸Hərəkaka Bimulvuŋ ɓa goɗ nanahiy a dukoko i hən mezleŋta ta. ¹⁹Vur i hən nanahiy ná, mezliy a sa gam víyá haɗiy. Daga ɗuva’is ŋgə duniya há danaŋ ko ná, víyá nana á gí ɗa’ ta, yo mbru məsa si víyá ká naŋ ko ná anita. ²⁰Anja da Bimulvuŋ a fuya hən nanahiy ta ná, mbru mələh anita. Ama á fuya vur məzliy náŋ mə wúná taŋhay.²¹Da kaɓa mbru á ɓakúm le: “Purakaŋ, Mesi náŋ á ra daga” , anja kó kə təɓaka ta. ²²Vur Mesi məsi slərhay atə məjiviɗ məsi slərhay a sa sakawa. A sa gam kiisahiy wal wal haɗa. Kó məzliy Bimulvuŋ mə wúná taŋhiy le ko ná a sa gaka taŋ glər, yo a sa zəzaka taŋ zəze’. ²³Kúm so ná, gam alesl! Goɗ nanahiy məsa gam tubiya ná, í ɓakúm taŋ le zle kutumma ne’.²⁴Adəba hən ŋgə víyá nana ná, pas a sa ɗum ɗúm, kiya a sa pula pusləɗ. ²⁵Wurzla ŋgə múŋhay a sa dəɗakawa, yo gəɗaŋ ŋgə múŋhay a sa wusam. ²⁶Ná a sa puraka Maŋgal ŋgə Mbru á rá so a hur gazlavay. Náŋ tə gədaŋ atə dudok haɗay. ²⁷Aso a sa slənow hesle naŋhay asi gazlavay mufaɗ tubiya ɓa a kusakaŋ məzliy naŋhiy náŋ mə wuná taŋhiy ana tubiya.²⁸Sənaka walaŋ ŋgə dubun məŋgaŋ tə uruf ani: Da haŋ naŋhiy á trám nawayaŋhiy le, yo kalaf naŋhiy á rá pam ná, araŋ so ná kə senáka le muwar á duko le ndok. ²⁹Naŋ kəna, kúm ko ná da kə puraka goɗ hanahiy le á rá gam ná, sənaka sən le, Maŋgal ŋgə Mbro náŋ gwe ŋgə sawa ndok.³⁰Gisiŋ, í ɓakum ná, goɗ hanahiy məsa gam ná, məzliy ŋgə danaŋhay á mucam taroŋ. ³¹Múŋ atə ruwuy a sa kəɗam mi, ama Miŋgiɓi ɗu a kəɗ mi ɗa’ɗa ta. ³²Ama hən malla pas məsi goɗ hanahiy məsa gam ana, kó mbru pal mə sənaŋ anita; kó hesle ŋgə múŋhay a sənaka ta, yo kó Maŋgal tə hərəŋ naŋ ko a səna ta ya, si Cineŋ.³³Gam alesl! Anja kə hənam njiŋ ta; vur pas nana a sa gi tuwunaka ná kə sənaka ta. ³⁴A sa gi kaɓa mbru məsli mulak: A pula hiy naŋ asi haŋ ŋgə gawla naŋhay, mbru bám tə slra naŋ tə slra naŋ. Yo a ɓaŋ ŋgra məjigəna hay anja hənjiŋ ta ya .³⁵Vurnaŋ so ná, kutukakaŋ, asi kə sənaka pas ŋgə mow naŋ ta. Da í pasta, malla wuzla hukuɗ, malla tə li’iŋ, da ta piprik ko ne. ³⁶Da á mow le hap ná anja a luma kum kə rá hənam ŋjiŋ ta. ³⁷Goɗ ya mə ɓá kúm de ná, ɓaka taŋ di ŋgra məzliy tubiya, kənja hənam ŋjiŋ ta.

Chapter 14

¹Á ndər vipas ciw ndok ɓa muguzlum ŋgə Pak atə ŋgə Tepeske mənjina wuɗe a ge. Madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehiy á rá spám jiviɗ ɓa a jaka Yeesu tə wiwir, ɓa a kəɗaka vagay. ²Vur a ɓam: “Inja gaka tapas aŋgə muguzlum ta, vur məzliy a sa sləkəɗam mi le”.³Yeesu n’i Betani, a hur hiy ŋgə Simon məsi kukula. Taŋ mə rá zumam ɗaf aruŋ so ná, ŋgos numuŋ á sawá, náŋ tə gojogoɗ məsi cikil naŋ haɗiy, mənəhaŋ mbaf tə urdi ɗeleŋga məsi cikil naŋ haɗiy məzilaka nardi. Á ŋgəla mi ŋgə gojogoɗ tuwaŋ, á páŋ di ŋgra Yeesu a həraŋ. ⁴Məzliy mekeleŋhay awuzla taŋ á gám mevel, a ɓam: “A riya mal hana ŋgataraŋ vur mike? ⁵Anja da á həɗəká mal nana le ná a funa suloy skat makər, a vula taŋ di ŋgra məsi mərgahiy ná a funa tə mezleŋ ta ko? Á ɓakáŋ tə huma, á mbəɗá kaŋ həraŋ.⁶Ama Yeesu a ɓa taŋ: “Pulakaŋ, kə mbəɗakaŋ hərəŋ vur mike? Á gí slra mezleŋ le. ⁷Məsi mərgahiy ná taŋ atə kúm vur hən tubiya, ama ya ná, i sa ndər atə kúm ta. ⁸Náŋ á gíy goɗ məsi náŋ mə ga tatay. Á píy urdi avə vu halla ne, ɓa ŋgə ɗiyiy vu ŋgri zive. ⁹Gisiŋ, í ɓakúm ná, kó amaka bám məsa təlam mi tə Labara-Mezleŋ a hur duniya ná, a sa slufaka ɓi ŋgə ŋgos hana mə gaŋ, a sa wuləkaŋ.¹⁰Aso Yahuda Iskariyot, mbru pal ŋgə wuzla mə slən kuru ŋgaŋ ciwhay, arú ŋgravə Madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehiy ɓa a vula taŋ Yeesu. ¹¹Taŋ mə cənáka ɓi nana ná, á mumulam haɗa. A ɓakaŋ ɓa a sa vulakaŋ dala. Na Yahuda á spí jiviɗ ɓa a vula taŋ Yeesu.¹²Hən ɓla ŋgə muguzlum ŋgə tepeske mənjina awuɗi, hən mə slaka tumuŋ ŋgə muguzlum Pak ná, gawlahay á cufuɗáka Yeesu: “Kə wuɗ i ra ɗiyakuw liŋ ŋgə zuma ɗaf ŋgə Pak ama ka?” ¹³Yeesu á slən gawla naŋhiy cew, a ɓa taŋ: “Da kə cám le i walaŋ madaɗaŋ ná, kə sa jam hərəŋ tə mbru numuŋ ada, náŋ tə kukulum tə yam a həraŋ, spakaŋ!” ¹⁴Hiy náŋ məsa ci araŋ ná, ɓakaŋ ŋgra buy ŋgə hiy nana ná: “Kurguli a ɓi ná, viŋ ya məsa zuma ɗaf ŋgə Pak atə gawla ɗuhiy ná, náŋ ama ka?”¹⁵Náŋ, a sa bəga kúm viŋ mə nɗəraŋ aŋgə calaŋ, náŋ fikitiw fikitiw, ɓa mə ɗiyaŋ le ndok. Kə sa ɗiyaka miya goɗ ŋgə zum aha araŋ. ¹⁶gawla ŋgə Yeesuhay á rám ŋgra hur walaŋhay, á lumaka goɗhiy tubiya ɗalla kaɓa Yeesu mə ɓá taŋ di náha. Goɗ ŋgə zúm ŋgə muguzlum ŋgə Pak.¹⁷Ŋgə pasta naŋ so ná, Yeesu á duk atə gawla naŋhiy kru ŋgaŋ cew. ¹⁸Á cufufam goɓ goɓ, á rá zumam ɗaf ná, Yeesu a ɓi: “I rá ɓa kúm di gisiŋ giseŋ, mbru ya mə cá haŋ cuwa tə naŋ i li’iŋ han’anna a sa gujuway. ¹⁹Á ja taŋ ‘iy le haɗiy ŋgra gawla ŋgə Yeesuhay; á zlaka cufuɗa-vu i walaŋ taŋ pal pal tubiya: “i ya ta ko ne?”²⁰Á mbəɗataŋ aŋgaŋ: “i mbru pal ŋgə wuzla kúm kru ŋgaŋ cew, mbru ya mə rá cam haŋ bama i ɗaf hana naha. ²¹Giseŋ, Maŋgal a Mbru a sa muc kaɓa Ɓimutuhaŋ mə ɓi aŋgaŋ. Ama mbru məsa gujuwa ná, kaay , náŋ a hur víyá! Mbru nana, anja ŋgama məyaka ta a funaŋ de.²² Taŋ mə rá zumam ɗaf aruŋ so ná,Yeesu á zuɓa Tepeske, á ɗuwul-mi avaŋ, á wuɗəkaŋ, á vula taŋ di, a ɓa taŋ: “zuɓakaŋ, zumakaŋ, hana í vu ɗu. ²³Adəba-naŋ ná, á zuɓa giskiɗ a goɗ ŋgə se, á gáŋ sise ŋgra Bimulvuŋ, aso á vula taŋ di, á saka tubiya taŋ. ²⁴Yeesu a ɓa taŋ: “hana í pumbus ɗu, pumbus ŋgə juma’ay mə pi vur məzliy haɗay. ²⁵Gisiŋ yí ɓakúm ná, í si daliy hana atə kúm ɗa’ mata, há tapas ya məsa si nawayaŋ naŋ i zumabuy ŋgə Bimulvuŋ.”²⁶Adəba taŋ mə zlám dimis ŋgə huluma Bimulvuŋ ná, á bám a muwa Jaytun. ²⁷Yeesu a ɓa taŋ ŋgra gawla naŋhay: “Kúm tubiya, kə sa kəlam, kə pulakiy ya pal. Kaɓa mə tuhaŋ a hur ɓi ŋgə Bimulvuŋ: I sa kəɗa məjəgən vagay, tumuŋhiy ko asa zləɗam həraŋ.”²⁸Ama da i sa sləkəɗ le vri muc ná, isa ru mbak kúm ŋgri Galili. ²⁹Piyer a ɓaŋ: “Ko anja məzliy tubiya a pulakuw ko ná, ya na i puluw ta .’’³⁰Aso Yeesu a ɓaŋ:’’Gisiŋ i rá ɓaw: Hukuɗ danaŋ hana, bokuy a ji’iy is ciw taroŋ, kə sa ɓi is makər kə səniy ta.’’ ³¹Ama Piyer á cici aŋgə mi naŋ ŋgə tumboŋ, a ɓi:’’̄Da’ ɗa i ɓi i sənuwta ta, kó di muc atə ka ko ná.’’Gawla-naŋ numuŋhiy tubiya á ɓám kəna.³²Á dukam i liŋ mə zəlaka Gecemane ná, Yeesu a ɓa taŋ ŋgra Gawla-naŋhay:’’Cəfam a ka, i rá ru a ɗuwula-me’’ ³³Aso á rám atə Piyer, Yakuba paɗ Yuhanna. Zluwun á gá taŋ kakariy haɗa. ³⁴A ɓa taŋ:’’Viyá ŋgə mevel ɗu a wuɗ ŋgə kəɗay. Kum ada ka ni, puram re.’’³⁵Á rú ambuŋ ne’, a dəɗ a ruway, á ɗuwul-mi ɓá viyá hana a cuh a pulaŋ, da a lum vu ná. ³⁶A ɓi:’’ Bibarnduw ɗo, ka, kə gi goɗ tubiya tatay, zuɓiy goɗ ŋgə viyá hana vra. Ama gi goɗ ka mə wuɗ, ta ná i wuɗ ɗu ta.’³⁷Aso á mawá, á lumá Gawla-naŋhiy makər ana, táŋ i hənjeŋ. A ɓaŋ ŋgra Piyer:’’Simon, kə rá hənjiŋ ko? Kə ɓusá tatiy kó ne’ ta ko? ³⁸Jəgənam, hərəkaka Bimulvuŋ ɓa kə cam i təkən ta. Goɗ alesl ‘a mbru mə wuɗ ná, ise vu naŋ a ga tatiy ta, vur náŋ məsi-ble.’’ ³⁹A rú ma, a ɗuwul-mi kaɓa ŋga danaŋ ana.⁴⁰Á mow ná, á lumá taŋ i hənjiŋ ma, vur ri taŋhiy á gəram le. A sənaka mi taŋ mə ɓakaŋ avaŋ mata. ⁴¹A mow avə taŋ muŋ ŋgə is makər ná, a ɓa taŋ:’’Há ni kə rá hənam hənjiŋ ko? Kə rá muskamvu ko? Anna ndok, pas a gí le! Ani, asa vulaka Maŋgal a Mbru asə haŋ ŋgə məzliy məsi məŋgranhay. ⁴²Sləkəɗam, ákum! Mbru mə wuɗ ŋgə zəziy ana, á rá dukawa.’’⁴³Yeesu á rá ɓi aruŋ ná, Yahuda, mbru pal ŋgə wuzla Gawla naŋhiy kru ŋgaŋ ciw ana á sawa. Məzliy haɗiy á sokow atə naŋ tə maslalam atə ganday, madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehiy atə ŋgə Ɓimuɗuvaŋhiy atə məzliy cawwahay mə slənokow taŋ. ⁴⁴Yahuda mə sa zəza Yeesu ana, ɓa’ á vula táŋ bəgi le, a ɓi:’’I ya mə sa ra jamvu karluw ana, i naŋ. Jakaŋ, bam de, jəɗaka mezleŋ mezleŋ.’’ ⁴⁵A dukow ná, á krəh a cakiy Yeesu, a ɓaŋ:’’Mbru madaɗaŋ.’’ ⁴⁶Aso a ja karlaw. Aso numuŋhiy aná ko a dəɗam krip aŋgə Yeesu, a jakaŋ.⁴⁷ Ama pal awuzla məzliy mə cəcaŋhiy araŋ aná á muɗow maslalam naŋ , a pukaŋ slimiɗ a beke ŋgə madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehay. ⁴⁸Yeesu a ɓa taŋ:’Ani ná kə sokow tə malslalamhay, tə gandihay, ŋgə jakiy kaɓa mbru məpiri vur mike? ⁴⁹Vur hən bam ya atə kúm i viŋ ŋgə Bimulvuŋ, i rá dubuna kúm goɗ, kə jakiy ta. Ama á gí ka hana vur ɓa Ɓi jeŋŋa Mətuhaŋ a tri giseŋ.’’ ⁵⁰Aso Gawla-naŋhiy tubiya á kəlam, á pulakaŋ.⁵¹Gawla numuŋ á spáŋ’is a Yeesu, náŋ məgluwaŋ zana gluw avə vu kəna. A jakaŋ, ⁵²ama á prəta huruŋ naŋ, á zləɗa zana naŋ, á kəl ɓa’ kəna, á ləh.⁵³Á rám di Yeesu ambuŋ madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehay. Məgi-sedegehay, məzliy madaɗaŋhiy atə madaɗaŋ ŋgə ̄Bimuɗuvaŋhiy á kusám araŋ. ⁵⁴Piyer á spá taŋ is dreŋ, a cí a hur hiy ŋgə madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehay. A cefi atə məjəgəna hiyhay, a rá nə’ə avu.⁵⁵Madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehiy atə məgi-sariyahiy á kusam ɓa a gakaŋ sariya ŋgə kəɗa huroŋ, ama á lumáka jiviɗ naŋ ta. ⁵⁶Məgi-seydihiy haɗiy á gám slər aŋgaŋ, ama mi taŋ á jum ta.⁵⁷Ama məzliy numuŋhiy awuzla taŋ á sləkəɗam á gam slər kaɓa hana aŋgaŋ, a ɓam:’’ ⁵⁸I cənaka le tə slimiɗ miya a ɓi: Tə haŋ ɗu,i bəzla viŋ ŋgə Bimulvuŋ məzliy mə ndəraka hana, i ndəra muŋ a hur hən makar, tə haŋ ŋgə məzliy ta.’’ ⁵⁹Ama taŋ ko gi-seydi taŋ á jum ta ma.⁶⁰Madaɗaŋ ŋgə Məgi-sedegehiy á sləkaɗ, á cəci awuzla məzlay, á cufuɗá Yeesu:’’Ke mbəɗi aŋgə mə wudákuw ana ta ko?’’ ⁶¹Ama Yeesu cəfi te’, á mbəɗi aŋgaŋ ta. Madaɗaŋ ŋgə megi-sedegehiy á cufuɗá ma:’’Ki Kristu, maŋgal a Bimulvuŋ məsi duduk ko? ⁶²Yeesu a ɓi:’’Kəna, yi naŋ aha, kum ko kə sa puraka Maŋgal a Mbru naŋ mə cufaŋ i liŋ duduk ti haŋ hozum ŋgə Bimulvuŋ, a sa sawa a hur gazlavay a muŋ.’’⁶³Madaɗaŋ ŋgə məgisedegehiy a ŋgəra zana naŋ, a ɓi:’’I spam məgi-seydihiy mekeleŋ mata. ⁶⁴Kə cənaka ɓi naŋ mezleŋta aŋgə Bimulvuŋ le. Kə ɓám mbri avə ɓi hana ka?’’Taŋ tubiya a ɓam, á riyi le, si a kakaŋ siifa. ⁶⁵Məzliy taŋ numuŋhiy a putəkám tazliy aŋgə Yeesu. A ɗupakaŋ re, á dumbəslakaŋ, aso a ɓakaŋ:’’Lumaŋ, mə gúw di waka?’’Məjəɗa liŋhiy ko á zuɓakaŋ, á gakaŋ babarva.⁶⁶Piyer naŋ hã ruway, a rahiy aruŋ ná, ŋgos numuŋ awuzla beke ŋgə madaɗaŋ ŋgə Məgi-sedegehiy á sawa. ⁶⁷Á purá Piyer a rá nə’i avo, á zəzəraŋ, a ɓi:’’Ka ko ka awuzla məzliy ŋgə Yeesu ŋgi Nasaratu’’ ⁶⁸Ama Piyer á təɓá ta, a ɓi:’’Aywaŋ, i cəna mi ɗik ta.’’Aso á bi ŋgri guɗok. Araŋ araŋ bokuy á ji’ay.⁶⁹Ngos beke ná, á puraŋ, a ɓa taŋ ŋgra məzliy məcecaŋ ŋgaraŋhiy aná ma:’’Mbru hana naŋ atə taŋ.’’ ⁷⁰Ama Piyer a təɓa ta ma. Adəba-naŋ ne’ ná, məzliy məcəcaŋ nanahiy a ɓakaŋ a Piyer:’’Giseŋ, ki mbru taŋ, vur ka ko ki mbru Galili.’⁷¹Piyer á zlá hudom:’’ Bimulvuŋ anja jiy da i gi slər ná! I səna mbru kúm məɓam vur naŋ aná ta.’’ ⁷²Araŋ araŋ bokuy á ji’iy ŋgə is cew.Piyer a wulək avə mi ŋgə Yeesu mə ɓáŋ di aná:”Há bokuy a ji’iy is ciw aná, kə sa ɓi is makər kə səniy ta.’’Aso á mbəɗó ri á zlá tuway.

Chapter 15

¹Tə li’iŋ ná, madaɗaŋ ŋgə məgí-sedegehay atə məzliy cawwahay, madaɗaŋ ŋgə ̄Bimuɗuvaŋ atə məgí-sariyahiy tubiya á gám ŋgəla-way. Á juwaka Yeesu, á bám di, á pulákaŋ a haŋ Pilatu. ²Náŋ ko á cufuɗaŋ: “Kí Buy ŋgə Yahuduhiy ko? Yeesu á mbəɗáŋ aŋgaŋ: “Ha’aw, kaɓa ka mə ɓe”. ³Madaɗaŋ ŋgə məgi sedehay á wudaka Yeesu vur goɗhiy haɗa.⁴Aso Pilatu á cufuɗá muŋ ma: “Kə lum mi ŋgə ɓi avaŋ ta ko? Pura, á wudakuw avə goɗhiy walwal.” ⁵Ama Yeesu á ŋgúm ŋgə wuna mi ta, há á gaŋ kiisa ŋgra Pilatu.⁶Da muguzlum ŋgə paska á gí le bam ná, Pilatu á sirik le ŋgə pula taŋ mbru pal awuzla məjuwaŋhiy taŋ mə cufuɗaka le. ⁷I hən nana mbru ‘ada a zəlaka Barabbas náŋ i viŋ ŋgə daŋgiy atə məzliy numuŋhay, anja á gám cənta le, há á kəɗám mbru vagiy araŋ. ⁸Aso zəgəduw á tuk tuk ŋgra hiy Pilatu, a ɓakaŋ anja ga taŋ goɗ náŋ mə sərik le ŋgə gá táŋ de.⁹Pilatu á cufuɗá taŋ: “Kə wuɗam i pula kúm buy ŋgə Yahuduhiy ná ko?” ¹⁰Vur á səná le madaɗaŋ ŋgə məgi sedegehay á rákaŋ di Yeesu vur suloŋ. ¹¹Ama madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehay á súkaka taŋ mevel ŋgra məzliy ɓa a ɓam ŋgama anja pula taŋ Barabbas.¹²Aso Pilatu á ɓá taŋ ma: “Mbru kúm məzəlaka buy ŋgə Yahuduhiy ná, i gi di ‘aná mi so? “ ¹³A zlaka wudi moŋ, a ɓam:” A ɓam, dəraŋ aŋgə hodum məgluwaŋ”¹⁴Pilatu á cufuɗáŋ: “Ani ná, á gí ná i riyta wa na ka?” Ama á wudam ŋgə gədaŋ avaŋ, a ɓam: “Dəraŋ aŋgə hodum məgluwaŋ.” ¹⁵Pilatu a wuɗ məzliy anja hiyakaŋ. Vurnaŋ, á pulá taŋ Barabbas. Aso a ɓa taŋ ŋgra sojehiy anja a gakaŋ alaway ŋgra Yeesu, á pulá taŋ di asə haŋ taŋ ɓa a dərakaŋ aŋgə hodum məgluwaŋ.¹⁶Sojehiy á rám di Yeesu a rahiy ŋgə buy, á kusaka soje ŋgaraŋhiy tubiya. ¹⁷Á kakaŋ zana gagazaŋ, á gám jiiko ŋgə hadaw, á ɗúpakaŋ di a həraŋ. ¹⁸Aso á jákáŋ haŋ: “Bilvuŋ a vuluw siifa, buy ŋgə Yahuduhay.”¹⁹Á kəɗaka tə ganday a həraŋ, á cərəɗakaŋ tazlay, á gərdam ambuŋ naŋ. ²⁰Adəba taŋ mə səŋgram avaŋ ná, á kurutakaŋ zana gagazaŋ ‘ana, á kakaŋ kumaaji naŋhay. Aso á rám di adəba walaŋhay ɓa a dərakaŋ aŋgə hodum məgluwaŋ. ²¹A zləram a jiviɗ atə mbru ŋgi Sirene mə zəlaka Simon cine ŋgə Aleksandire atə Rufus, á rá mow vri guva.²²Sojehiy á təkákaŋ ‘iy ŋgə zuɓa hodum məgluwaŋ ŋgə Yeesu ana. Á bám tə Yeesu i liŋ mə zəlaka Golgota, a mbəɗovra: “liŋ ŋgə kokolesl”. ²³Araŋ ná, á vulakaŋ daliy mə nəhaŋ mə jəhəɗaŋ atə mukuturɓoy, ama Yeesu á ŋgúm si naŋ ta. ²⁴Aso á dərakaŋ aŋgə hodum məgluwaŋ, á kəɗám jeke ŋgə wuɗəka zana naŋhay ɓa a sənaka zlaya wa bám.²⁵Anja i ɓiri ŋgoltir ŋgə piprek, á dərakaŋ aŋgə hodum məgluwaŋ. ²⁶Á tuhaka ɓi ŋgə sariya naŋ aŋgə hodum məcəɗaŋ kaɓa hana: “Buy ŋgə yahuduhay”. ²⁷Á dəraka Yeesu atə məpirihiy cew, pal ti haŋ hozom pal ko ti haŋ gula. ²⁸[kaɓa ̄Bi ŋgə Bimulvuŋ məɓi ná á tríle giseŋ, a ɓi: “Á slufákaŋ awuzla məzliy məgí mənjəɗəkaŋhay”.]²⁹Məzliy məcuham t’araŋhiy á kutáka həraŋ, á zákaŋ, a ɓam: “Há! Ná kə ɓi kə bəzla viŋ ŋgə Bimulvuŋ hana, kə ndəra muŋ a hur hən makar. ³⁰Ani ná po sar vra aŋgə hodum məgluwaŋ hana, ləha həraŋ ɗek!”³¹Madaɗaŋ ŋgə məgi-sedegehiy atə madaɗaŋ ŋgə Ɓimujuwaŋhiy ka á səŋgram aŋgə Yeesu. Á bám awuzla taŋ: “Á ləha məzliy numuŋhiy le, ama hərəŋ naŋ ná a ləha tatiy ta. ³²Si i puraka Kristu buy ŋgə Isra’ila a pow-sar vra ŋgə hodum məgluwaŋ beslek’ane, ɓa i təɓaka ɓi naŋ. Kó məzliy mə dəraŋ atə naŋhiy ko á ɓám lamba vurnaŋ.³³Wuzla papas, luvuŋ á sərətá ruwiy tubiya há á duk avə ɓiri makər ŋgə pasta. ³⁴Ɓiri makər so ná, Yeesu á wudí tə huma: “Elohi, Elohi, lema sabaktani?” A Mbəɗovra: “Bimulvuŋ ɗo, Ɓimulvuŋ ɗo, kə puliy vur mike?” ³⁵Məzliy numuŋhiy mə cəcaŋ araŋ á cənákaŋ a ɓam: “Ani á rá zəla Eliya.”³⁶Pal taŋ á rú kutum, á cí soso a hur yam koreɗ, á cuɓáŋ aŋgə hodom, aso á təláŋ di ŋgra Yeesu ɓa a suɓaŋ, a ɓi:”Si i kutukakaŋ, i puraka da Eli a sa sow ŋgə pow-di sar vra aŋgə hodum məgluwaŋ hana.” ³⁷Ama Yeesu á wudi tə gədaŋ, á muc. ³⁸Məkar ŋgə viŋ ŋgə Bimulvuŋ á ŋgər pəɗak paɗ vra muŋ há ruway.⁴¹³⁹Madaɗaŋ ŋgə soje ŋgə romahay aŋgə skat məcəcaŋ asi hodum məgluwaŋ məpurá muc ŋgə Yeesu aná, a ɓi: “Gisiŋ, mbru’anná i Maŋgal ŋgə Bimulvuŋ.” ⁴⁰Ŋgoshiy ko ada araŋ, á rá purokow ri dreŋ. Awuzla ŋgos nanahiy Mariyama ŋgi Magdala atə Mariyama mumuŋ ŋgə Yakuba məciɗek atə Yoses paɗ Salome. Anja á rá spakaŋ-is ŋgra Yeesu, á gakaŋ slra le i hən məsi náŋ a Galili. Ŋgos nuluŋhiy haɗiy ko ada araŋ. Á sokow atə Yeesu ŋgri Urusalima.⁴²Á trí le hən ŋgə juwa-vu, a mbəɗovra hən mə sow mbak pas’á muska-vu. Liŋ á ɗis ná, ⁴³Yusufu ŋgi Arimatiya á sawa. I mbru dudok awuzla məgí ŋgəla-wuyhay. Á rá kutuka so ŋgə gibuy ŋgə Bimulvuŋ aya. Á súk mevel, á rá luma Pilatu, á hərəka vagiy ŋgə Yeesu. ⁴⁴Yeesu məmúc kutum ká hana ná, á gáŋ kiisa ŋgra Pilatu. Á zəlo madaɗaŋ ŋgə sojehiy tuwaŋ, á cufuɗáŋ: “Á múc á zək le ko?”⁴⁵Adəba madaɗaŋ ŋgə soje ŋgə romahiy mə ɓáŋ labara nana ná, á puláŋ jiviɗ ŋgra Yusufu ɓa a zuɓa vagiy ŋgə Yeesu. ⁴⁶Yusufu á həɗəkow zana kukuɗaŋ, á po di sar a vagiy ŋgə Yeesu, á mbuzáŋ, á káŋ a hur zivi mə laŋ aŋgə mandazlay. Aso á bədəgəlo ɗugur madaɗaŋ, á gərəca mi ŋgə zivi ta naŋ. ⁴⁷Mariyama ŋgi Magdala atə Mariyama mumuŋ ŋgə Yoses á puráka liŋ mə kaka vagiy ŋgə Yeesu araŋ ná le.

Chapter 16

¹Adəba pas a muskavu mə cuh ná, Mariyama ŋgi Magdala atə Mariyama mumuŋ ŋgə Yakuba paɗ Salome á həɗəkám urdihay ɓa a ra paka avə vagay ŋgə Yeesu. ²Dimas i hən ɓla’ ŋgə hən tarna, ŋgoshay á slám li’iŋ ŋgri liŋ ŋgə zive. Á dukam a mi zive ná ɓa pas á rá bow ndok.³Á ɓám awuzla taŋ: “Mə sa bidigila miya ɗugur vra mi zive ná, i waka?” ⁴Ama á zuɓaka ri paɗ a muŋ ná, á puraka ɗugur madaɗaŋ tuwaŋ mə bidilaŋ le vra.⁵Á cám a hur zive, aso á puram gawla mə cufaŋ goɓ ti viy hozom. Náŋ tə zana babaraŋ avə vó. Zluwun á gá taŋ. ⁶Ama mbru gawla tuwaŋ a ɓataŋ: “kənja zluwunam ta”. Kə rá spam Yeesu ŋgə Nasaratu mə dərakaŋ avə hodum məzləraŋ. Náŋ’ni mata ara ka, á sləkəɗ le vri muc. Puraka liŋ mə hənákaŋ araŋ. ⁷Beskek so ná, bam! Á rá ɓaka ɓi naŋ ŋgra Piyer atə gawla naŋ mekeleŋhay. A sa ru mbak kúm ŋgri Galili; kə sa ra purakaŋ araŋ kaɓa náŋ mə ɓá kúm di zle zle.⁸Ŋgoshiy tuwaŋ á bokow vra hur zive, á kəlám, á zluwunam, a wusam tar tar. Á ɓáka ɓi nana kó ŋgra mbru ta, vur zluwun á cá taŋ le haɗay.⁹Adəba Yeesu mə sləkəɗ vri muc tapas ŋgə dimas tə li’iŋ ná, ́ bəgáŋ vu ɗagay ŋgra Mariyama ŋgi Magdala, ŋgos məsi náŋ məɓúláŋ setenehiy tarna həraŋ ná. ¹⁰Arú á slufá ɓi nana ŋgra məzliy məsi atə Yeesu zle. Anja taŋ mə cufaŋ cucuk cucuk, á rá tuwam. ¹¹Taŋ mə cənaka Mari məɓi: “Yeesu náŋ tə siifa ná, á təɓakaŋ mi naŋ ta.¹²Adəba-naŋ ma ná, Yeesu á bəgá vu naŋ ŋgra gawla naŋhiy ciw mə rá ram ŋgra dəba walaŋhiy madaɗaŋ. ¹³Á mokow i Zeruzalem, á slufaka taŋ di ŋgra cil taŋ mekeleŋhay, ama taŋ ko ná á təɓáka mi nana ‘ha ta.¹⁴Adəba-naŋ ma ná, á bəgá taŋ vu ŋgra gawla naŋhiy kuru ŋgaŋ mitiɗka tə taŋ mə rá zumam ɗaf. Á mbəɗá taŋ həraŋ vur təɓi taŋ á kəc le, yo vur mevel taŋ gədaŋ. Á təɓaka ɓi ŋgə məzliy məpurakahay adəba náŋ məslikəɗ le ná ta. ¹⁵Ná, a ɓataŋ: “A ram i duniya hədək, ɓaka taŋ Ɓimezleŋ ŋgra məzliy tubiya. ¹⁶Mbru mətəɓíy le, məgí batem le ná, a sa ləh. Mbru mətəɓíy ta ná, sariya ‘sa jaŋ.¹⁷Mətəɓi ɗuhay a sa gam goɗ ká hanahay: a sa ɓulam setenehay tə slimiɗ ɗo, a sa ɓam irne nawayaŋhay. ¹⁸Kó da á jam hakuw le tə haŋ, da ta á sám goɗ mə kəɗ-vu vagiy tekeɗe le ko ná, a sa gataŋ goɗ kó ne’ ta. A sa bəcam haŋ aŋgə məsi-jijihay, məzliy nanahiy a sa mbulam.¹⁹Adəba Buy Yeesu mə ɓá taŋ ká hana ná, á bí ŋgra muŋ, á rá cəfi ti haŋ hozum ŋgə Bimulvuŋ. ²⁰Gawla naŋhiy á rám, á təlám mi tə Labara-Mezleŋ kó ama bám. Buy Yeesu á gí slra le tə haŋ taŋhay. Yo á vulaŋ duduk ŋgra miŋgiɓi taŋ tə gí kiisahiy wal wal.

Titus

Chapter 1

¹I ya Pol, gawla ŋge Bimulvúŋ atə məslin ŋgə Kristu mə tuhá ɗerewol hana ɓa ŋgə jəná məzliy məsi Bimulvúŋ mə wunátaŋhay, ɓa a sənaka ɓí ŋgə jiire, yo ɓa a cəfam tə zluwun ŋgə Bimulvoŋ, ²ɓa a cəfam te wulək ŋgə sá luma siifa ŋgə sete məsi Bimulvuŋ məgi slər ta ná, mə ɓí asa vula miya di daga zlé zlé. ³Yo hən nana a duko ná, a njəko ɓí nana ahur miŋgiɓi naŋ məsi náŋ mə pulíy ɓa í təl di me, kaslsla avə miŋgiɓi naŋ náŋ mə ɓá ɗaʼɗa ná.⁴I tuhuw ɗerewol hana ŋgra ka Tite, maŋgal ɗu məsi gisiŋ giseŋ ahur təɓi ná, anja Bimulvúŋ Cine miya a guw her atə zuy ahur Buy miya Yesu Kristu Məlaha-vú. ⁵Ya mə pulúw i ruwiy Kereta ná, ɓa anja kə ɗiya goɗ mə ndər le ŋgə ɗiyi bám. Kə cəfi məzliy ŋgə mbúŋhay aŋgə zlama ŋgə mətəɓihiy ahur slalahiy tubiya. Wuləka gasahiy məsi ya mə ɓúw taŋ aná:⁶Anja mbru ŋgə mbúŋ zlama ŋgə mətəɓihiy ná, a tri i mbru mənjina aslef; mbru tə ŋgos pal, ziriy naŋhiy ko i mətəɓihay, anja mbru a lum ŋgə mbəɗá táŋ hərəŋ avə gi madama ta data avə ɓí ŋgə cənta taŋ numuŋ ta ma. ⁷anja mbru ŋga mbuŋ zlama ŋgə mətəɓihiy ná, a tri i mbru mənjina aslef, vur Bimulvúŋ a puláŋ zlama naŋ asə haŋ naŋ. Anja a tri i mbru mə huluma vú naŋ ta, mə gi mevel ta,mə wi tə daliy ta, məsi suwiɗ data mə wuɗ lúm tə jiviɗ lamba ta.⁸Amá, anja tri mətəɓá məlakhay, jomo ŋgə məzliy mezleŋhay, məsi alesl, jeŋŋa, mənjina riyta, mə ra jəgəna hərəŋ naŋ. ⁹Anja a kə alesl avə dubun kaslsla məsi náŋ mə dubunaŋ aná, ɓa a lum gədaŋ ŋgə təla mi ŋgrá zlama ŋgə mətəɓíhiy tə dubun ŋgə jiire, yo ɓa ŋgə njəka muŋgraŋ ŋgə məzliy məra gam vrum atə ɓí ŋgə jiire ná ma.¹⁰Vur məzliy ada haɗiy, í məŋgəla mihay, məslí humahiy atə məsupá mihiy siya; haŋ dum táŋ í yahuduhay. ¹¹Sey kə dəsla táŋ mi dasl, vur a rá riyam təɓi ŋgə məzliy ahur hiyhay; a rá dubunaka táŋ goɗhiy məbám vú ŋgə dubun tahay, ɓa ŋgə luma dala məsi jéŋ tahay.¹²Mbru pal awuzla mijiviɗ táŋhay á ɓí le: ”keretahiy ná, í məsi slərhiy híyhíy, í ginuw məsi suwiɗhay, məsi vagashay, mə ra wám vú tə vú taŋhiy ndok. ¹³Gí seydi naŋ nana náŋ kaslsla. Vur naŋ so ná, mbəɗa táŋ hərəŋ tə humá, ɓa a ndəram ahur təɓi məsi gisiŋ gisiŋ ná.¹⁴anja a pulaka mamba ŋgə yahuduhay paɗ ɓí ŋgə məzliy mə ŋgəzlám lehiy vri jiviɗ məɗuvaŋ ŋgə jiire.¹⁵məzliy ciɗaŋŋahiy ná, goɗhiy tubiya táŋ ciɗaŋŋahiy vur taŋ aya. Amá, məzliy tə dilihiy atə mənjina təɓihiy ná, goɗ ciɗaŋŋa vur taŋ anita. Vur wulək taŋ atə alesl táŋhiy táŋ tə dile. ¹⁶A rá ɓam kaɓa mə səná Bimulvúŋhay, amá ahur slra taŋhiy ná, a rá zaka Bimulvúŋ aha; í məzliy lamba'hay, məslí ɓíhay, a gam slra mezleŋ tatiy kó neʼ ta.

Chapter 2

¹Amá ka ná, anja kə ɓi miŋgiɓi məru atə dubun jeŋŋa. ²Ɓa táŋ ŋgrá mojomoŋhiy ɓa a tram məjəgəna hərəŋ táŋhay, məkutuʼaka vú taŋhiy tatay, məsi aleslhay, məcəcaŋhiy zlák zlák ahur təɓi, ahur wuɗa vú, yo ahur ɓesa ɓi.³Mondoŋgoshiy ko ná, anja təram jeŋŋahay, amá məngəlá ishiy ta, məwihiy tə daliy ta, anja vulam dubun mezleŋ, ⁴anja dubunaka táŋ wuɗa zil táŋhay ŋgrá ŋgos zəzəriháy, ⁵ɓa a təram məsi aleslhay, ciɗaŋŋahay, məkam alesl tə hiy táŋhay, məɗuvaka táŋ hərəŋ ŋgrá zil táŋhay, yo ɓa mbru anja lum jiviɗ ŋgə zá slimiɗ ŋgə Bimulvúŋ ta.⁶anja kutuʼaka gawlahay aya, ɓa a təram mesi aleslhay. ⁷Ka tə hərəŋ ɗek, anja kə tri mbru məsupaka sí sar naŋ ahur gí goɗ mezleŋhay, anja dubun ɗik tubiya a cəci aŋgə jiire atə kutuʼa vú. ⁸anaj riyta ahur miŋgiɓi ɗik ta, ɓa ŋgə pa táŋ mesem ŋgrá məsi dugunhay ɓa a lumam liŋ ji mi ta.⁹Bekehiy ko ná, anja ɗuvaka táŋ hərəŋ ŋgrá buy táŋhay ahur goɗ bám. anja ŋgəlaka táŋ mi ta, ɓa buy táŋhay a həyaka taŋ. ¹⁰Anja hulaka buy táŋhiy ta, amá anja tram məzliy jeŋŋahay ahur goɗhiy tubiya, ɓa məzliy anja ɗuvakaŋ hərəŋ ŋgra dubun ŋgə Bimulvúŋ mələh miya.¹¹Vur Bimulvúŋ á njuko her naŋ le, mətrí viɗviɗ ŋgə ləh vur məzliy tubiya. ¹²Her nana a rá dubuna miya pula kuw, atə həhəna goɗ ŋgə duniya beslék, yo ɓa í cufam tə alesl, ahur jiire atə zluwun ŋgə Bimulvúŋ, ¹³ŋgə kútúká hən məgaŋ sək le məsi miya mərá kutukakaŋ; í hən məsi Kristu, mbuɗo vra Bimulvúŋ miya madaɗaŋ, mələh miya məsa bugo vú ahur duduk naŋ ná.¹⁴Náŋ məvula siifa naŋ vur miya, ɓa ŋgə puskó miya vri gí manjacar tubiya. Yo á trí tə miya jeŋŋahay ɓa í tram məzliy naŋhay məsi náŋ məwuná taŋ, yo məhurdumamhiy le ŋgə gí goɗ mezleŋhay.¹⁵ur naŋ so ná, ɓa táŋ goɗ hanahay, vula táŋ gədaŋ, mbəɗa táŋ hərəŋ tə gədaŋ ɗik tubiya. Anja kə pul mbru pal a risuw ta.

Chapter 3

¹Ləkaka táŋ di ŋgra mətəɓihay, anja hənám ay ambuŋ məwí ruwiyhay, anja cənaka táŋ mi, yo anja juwam vú ŋgə goɗ mezleŋ tubiya. ²Anja ŋgəlám is ŋgrá mbru ta, anja tram ta ma. Amá, anja jəgənaka hərəŋ táŋhay, a hənam ay ambuŋ məzliy tubiya.³Vur ŋgə zlé ná, miya ko ná, miya mənjina aleslhay, məsləkəɗa ɓíhay, məzəzaŋhay; beke ŋgə wúɗ ŋgə ise vú wona ka bám. Miya məcəfaŋ ahur gí malamba atə suloŋ, məzliy á puraká miya avə rí ta, miya ko ná, í purám vú avə rí ta ya.⁴Amá tə Bimulvúŋ mələh miya məbugá miya gí mezleŋ naŋ atə wuɗa vú naŋ ná, ⁵á ləha miya ná, asə slra miya mezleŋhiy ta; amá vur ircece naŋ náŋ məpurá miya di tapas məsi miya mulumám yi nawayaŋ tə Musuɗuk naŋ Jeŋŋa.⁶Musuɗúk Jeŋŋa nana, Bimulvúŋ á pó di sar pehʼpeh aŋgə miya mbele Yesu mələh miya; ⁷á trí tə miya jeŋŋahay ɓa í zumam siifa ŋgə sete məsi miya məra wulkám kéŋ aŋgaŋ ná.⁸Miŋgiɓí hana náŋ kaslsla, i wuɗ kə ɓa taŋ goɗ hanahiy ɗaʼ ɗaʼ, ɓa mətəɓíhiy ŋgə Bimulvúŋ a hurdumam ŋgə gí goɗ mezleŋhay. Goɗ mezleŋ məjəni məzliy ná, í hana.⁹Amá ka ná, kərəh diriŋ vravə ŋgəla mihiy siya atə ɓí ŋgə tizerhay, trihay atə ŋgəla ɓíhay avə ɓimujuwaŋ, vur a jəni vú ta, í goɗ ŋgataraŋ, lamba kəna. ¹⁰Mbru məra soodi wunka iy ko ná, adəba kə mbəɗáŋ hərəŋ ɓla, ciw, da á cənúw di ta ná, kərəh diriŋ vravaŋ. ¹¹Kə səná le, sukúy ŋgə mbru ká hana ná, á ŋgəzli le vri jiviɗ, a rá gi muŋgraŋ, ká hana so ná, a zəgəɗa hərəŋ naŋ cumma tə sariya.¹²Da isá slənuw di Artemas datá Tikikus le ná, anja kə mbuɗo vú ŋgə só lumiy a Nikmopolis. Vur í júw vú le ŋgə sa cuha viya araŋ. ¹³Jəna Zenas, madaɗaŋ ŋgə Ɓimuɗuvaŋ atə Apolos ahur sli məlak táŋ, anja goɗ məkəca táŋ anita.¹⁴Anja məzlioy miyahiy ko ná, a dubunaka gi̧ mezleŋ aya, ɓa da á wuɗám goɗ le tə gurjik ná, anja jənaka taŋ; ɓa siifa taŋ anja boodi buute.¹⁵məzliy məsi miya bamahiy tubiya á jáka kúm haŋ le. Já taŋ ŋgra məwuɗ miyahay ahur təɓi. Anja her ŋgə Bimulvúŋ a cəfi aŋgə kúm!

Philemon

Chapter 1

¹I ya Pol, mbru məgərcaŋ ahur daŋgay vur ɓí ŋgə Kristu, paɗ Timote mətuháka ɗerewol hana ŋgrá awulawa miya Filemoŋ miya mərá gam slra bamahay, ²yo ŋgra Affia, sukúm miya moŋgosoŋ atə Arkipus, mbru miya mərá cəkamvú bama paɗ mətəɓihiy mərá kusam a hiy ɗik tubiya. ³Anja Bimulvúŋ Cine miya atə Buy miya Yesu kristu a gaka kúm her atə zuy.⁴Sukúm ɗu Filemoŋ, pas da irá hərka Bimulvúŋ bám ná, irá zəluw slimiɗ ahur ɗəra dibiɗ ɗu. ⁵vur irá cəna ɓí ŋgə wuɗa vú ɗik vur mətəɓihiy tubiya atə ɓí ŋgə təɓi ɗik ahur Yesu Kristu náha. ⁶Irá hərka Bimulvúŋ ɓa jumaʼiy miya ahur təɓi ná, a boodi buute tə gí̧ goɗ mézleŋ vur Kristu. ⁷wuɗa vú ɗik á vuliy mumul le haɗíy, á súkiy mevel le haɗiy ma; kə ɗuva táŋ mevel le ŋgrá məzliy ŋgə Bimulvúŋ tubiya.⁸Náŋ kəna, anja ya tə jiviɗ ahur Kristu ŋgə ɓuw, goɗ hana ná, sey kə gaŋ ⁹amá vur wuɗa vú ɗik aná, irá hərkuw tə hərak, i ya Pol, mojomoŋ məgərcaŋ ahur daŋgay vur Kristu.¹⁰irá hərkuw vur maŋgal ɗu Onezemus, vur í trí le kaɓa yí cineŋ ahur daŋgay, vur i ya məci di ahur təɓi. ¹¹Ŋgə zlé ná, á jənúw ta, amá beslék ani ná, asa jənaw, yo ya ko ná, asa jəniy ma. ¹²Beslék ani ná, irá slənuw di moŋ, náŋ kaɓa zəŋ ŋgə kociy ɗu. ¹³I wuɗ í jaŋ avə ɗu aka, ahur daŋgay məsi ya mərá zumaŋ vur labara mézleŋ ná, ɓa a jəniy i kla ɗik.¹⁴Amá, i wuɗ gí naŋ mənjina sən ɗik ta ta, yo ɓa i tukuw ay ŋgə gí goɗ mezleŋ tə tik ta; amá ɓa kə aŋgə wúɗ ɗik. ¹⁵a sən ta, árooni onezemus á wúɗik atə ka ná, ŋgə hən neʼ kəna, ɓa kəsa luma moŋ há ŋgə ndok ko ní. ¹⁶Anja tri beke ɗik ndok ta, amá məfúná beke, mbuɗovra awulawa ɗik. Irá wuɗa haɗiy, yo í səná le ka ko kə funiy tə wúɗ naŋ, náŋ kaɓa mbru kəna siy ta, amá vur kúm məjumaŋ ahur Kristu.¹⁷Da kə púriy le kaɓa yí sukúm ɗik ná, tuɓa moŋ a hiy ɗik kaɓa da kərá tuɓ dí ya tə hərəŋ ɗu. ¹⁸Da á gúw goɗ mézleŋ ta le da malla da duwus ɗik ada a vaŋ ná, i ya məsa wurkaŋ. ¹⁹I ya Pol, í ntúhúw di tə haŋ ɗu, isa wurkuw di; amá kə səna le, da í wúɗ le ná, í supuw duwus siifa ɗik aya. ²⁰Haʼaw sukúm ɗu, ambuh giy di vur wuɗa vú ŋgə Bimulvúŋ. Təsliy mevel ɗu vur jum miya ahur Kristu.²¹Í túhúw di ná, vur í səná le, kəsa ɗuviy hərəŋ; yo í səná le, kəsa gaŋ há asa funa ya məcufuɗáw. ²²Ya ko ná, ɗiyiy viŋ haya; vur i wá ná, Bimulvúŋ asa cəna tuwiy kum, isa ru ŋgra hiy kum.²³Epafras, mbru məsi miya cuwa ahur daŋgay vur Kristu ná, á júw haŋ le ya. ²⁴Məzliy miya mərá gam slra bamahay: Mark, Aristarke, demas paɗ Luk á jákúw haŋ le. ²⁵Anja her ŋgə Buy miya Yesu kristu a cəfi aŋgə kúm.

2 John

Chapter 1

¹I ya, mojomoŋ, irá tuhaŋ ɗerewol hana ŋgrá Kiriya, Bimulvúŋ məwúnáŋ, yo ŋgrá ziriy naŋhiy ya məwuɗ taŋ gisiŋ gisiŋ ná. Ya pal ndok mərá wuɗa taŋ ndok ta, amá məzliy məsənáká ɓi kaslslahiy le tubiya. ²Vur ɓi ŋgə jiire məsi ŋga hur mevel miya ná, asa ndər avə kúm há ŋgə sete. ³Anja Bimulvuŋ Cine miya atə Yesu Kristu maŋgal naŋ, a ga miya her naŋ, a pura miya ircece, a vula zuy ɓa í jumam ahur jiire atə wuɗa vú.⁴ya, í cən ndúm le haɗiy vur ya məpúrá ziriy ɗik mekleŋhay ará ram ahur jiire kaɓa məgaŋ ahur ɓimuɗuvaŋ mmiya məlúmákaŋ avə Cine miya náha. ⁵Goɗ mərá cufuɗuw beslék so ná Kiriya, irá tuhuw í ɓimuɗuvaŋ nawayaŋ ta, amá í ɓí miya məlumákaŋ zlé aŋgə ɗuvaʼis: wuɗakum vú i waláŋ miyahay. ⁶Wuɗa vú ná, í hana: Anja í ram aŋgə jiviɗ ŋgə Bimuɗuvaŋ ŋgə Bimulvuŋ. Ɓimuɗuvaŋ kúm məcənáka zlé aŋgə ɗuvaʼis aná, í naŋ nana.⁷Məzliy mətikəna vúhay á jám le haɗiy aŋgə duniya. Yesu kristu í mbru gisiŋ gisiŋ ná, a ŋgumam təɓi naŋ ta. Mbru mərá gi ká hana ná, í mətikəna vú; naŋ məsi dugun ŋgə Kristu. ⁸Gam alesl, anja kə zəgaka məgər ŋgə slra kumhiy ta; amá ɓa kə lumam məgər haɗiy avaŋ jak.⁹Da mbru á təɓa dubun ŋgə Kristu ta, á ŋgəzli le vravaŋ ná, náŋ tə jum atə Bimulvúŋ ta. Amá məja dubun hana le ná, náŋ tə jum atə Cine atə maŋgal naŋ. ¹⁰Da mbru á só le avə kúm, á sakúm di dubun ŋgə Kristu ta ná, kinja təɓaka ahur hiy kúmhiy ta. Kó haŋ ko ná, kənja jákaŋ ta. ¹¹Vur da mbru á jáŋ haŋ le ná, kaɓa á jum le atə naŋ ahur slra naŋ lamba nana.¹²Goɗhiy ada , í wuɗ í tuhakúm taŋ, amá í wuɗ tuh naŋ aŋgə ɗerewol ta. Irá wuɗ rú avə kúm ɓa í kəɗam slər mi atə mi, vur ɓa mevel miyahay nəham tə mumul. ¹³Ziriy ŋgə sukúm ɗikhay məsi Bimulvúŋ məwúnáŋ, á jákuw haŋ le ya.

3 John

Chapter 1

¹I ya mojomoŋ, irá tuhaŋ ɗerewol hana ŋgrá Gayus, jomo ɗu ya mərá gisiŋ gisiŋ ná. ²jomo ɗu ya məwuɗuw haɗiy, i wuɗ kə ru ambuŋ mbuŋ ahur goɗhiy tubiya. Anja kə cəfi tə zuy ŋgə vú ɗik, kaɓa mumul ɗik ko náŋ zuyya ná ya. ³Í cən ndúm le haɗiy vur sukúm miyahiy məsoko ná, á gám seydi le avə ɓí ɗik məsi kaslsla atə cəfi ɗik ahur jiire ná. ⁴Goɗ məvuliy mumul há funa məsi da ziriy ɗuhiy táŋ məcəfaŋ ahur jiire ná, anita.⁵Jomo ɗu ya məwuɗ haɗa, kərá gi slra tə jiire ŋgə jəná sukúm miyahiy atə ŋgə jəná məlakhay ⁶Məgám seydi avə wuɗa vú ɗik ambuŋ kus ŋgə mətəɓihiy tubiya ná, i taŋ. Náŋ mézleŋ, da kə jəná táŋ ŋgə zuɓa məlak táŋ ⁷Asə mike ná,ará slam məlak hana ná, vur Kristu. Ará goɗ neʼ asə haŋ ŋgə məgi kulihiy ta. ⁸Anja miya ko ná, i jənaka sukúy ŋgə məzliy ká hanahay, ɓa i gam slra bama ahur ɓí ŋgə jiire.⁹Í túh ɗerewol le da ŋgrá kus ŋgə mətəɓihay, amá Demetriyus məwuɗ ɓa a tri madaɗa táŋ, á túɓá ta. ¹⁰Vur naŋ, da isá so le ná, isa njəko goɗhiy náŋ mərá ga táŋhiy, atə slərhay paɗ mi mézleŋtahiy, náŋ mərá ɓa táŋ aŋgə miya ná. Í naŋ ndok ta, amá da sukúm miyahay a sókó le bám ná, a təɓa taŋ ta ma; ará ɓulá taŋ vra wuzla kus ŋgə mətəɓihay.¹¹Jomo ɗu ya məwuɗ haɗa, kənja sup gi goɗ mézleŋta ta; amá sup gí goɗ mézleŋ. Vur mbru mərá gi goɗ mézleŋ ná, náŋ mbru ŋgə Bimulvúŋ; mərá gi goɗ lamba ko ná, á səná bimulvúŋ ɗaʼ ta. ¹²məzliy tubiya ará həyaka Demetriyus, kó ahur gí jiire ko ná, náŋ mézleŋ. Miya ko ná, irá gam seydi avaŋ. Yo kə səná le, gí seydi miya náŋ kaslsla.¹³Goɗhey ada haɗiy i wuɗ i tuha kúm taŋ, amá i wuɗ tuh naŋ tə aŋgə ɗerewol ta. ¹⁴I wuɗ isa jam herəŋ neʼ ŋgrá mbuŋ aka, isa kəɗam slər mi atə mi. ¹⁵anja zuy a cəfi atə zuy! Jomo ɗikhay á jákúw haŋ le . ka ko ná, ja táŋ haŋ ŋgrá jomo ŋgaraŋhey ya.