Chayahuita: Bible for Esther, Jonah, Joshua, Ruth

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Joshua

Chapter 1

¹ Moisësë chiminin piquëran, Sinioro piyapinën, Cosoi Nun huinin Siniorori nontërin, Moisësë hua'an catahuarinso', itapon: ² "Moisësë, piyapinëhuë, nani chiminin. Napoaton, huaniquë, iso' cortanai Pëntontamaquë, quëma inaran ya'ipi piyapiro'sa piyapinëhuëpitarëquë', carinquëma no'pa' quëtaranquëmaquë, piyapinëhuëpita Isërairo'sa. ³ Carinquëma' quëtëranquëma' anaya anaya ya'huëramaquë no'pa i'natëramaquë. Quëma mini quëtëranquën, Moisësë quihuitërahuëso' pochin.

⁴ Inotëro' quëra huarë' Tanan naniconinquëhuarë, pa'pi aquë' pancai i'i Efrates, ya'ipi hitataro'sa no'panëna'quë huarë' marë Mediterráneo, pi'i ya'coninquë huarë', inaquë huarë' no'panën nisarin. ⁵ Co inso tëranta' nanitarinhuë' notëtëranquë ehinifinquënso' ya'ipi tahuërinanpiranquë. Ca ya'huarahuë Moisësërëco' yaoraopochin. Co pataranquëhuë co nani antaranquënhuë.

⁶ Chininquën cancantëquë. Iso' ninano' quëmari catahuapon no'pa ya'huëtaona cari quihuitërahuëso' iraca' shimashonëma quëtaranquëma itërahuëso'. ⁷ Chiniquën cancantëquë. Noya yonquiquë' ya'ipi piyapinëhuë Moisësë camaitërinso natëcamarë. Ama naniantëquësohuë natanaso'pita' co ahuënanquëra co inchinan quëra tëranta peshunaranhuë, intohuatëranta pa'patan minsëtonapi nisaran.

⁸ Sha'huirápon nani tahuëri iso' pënëto quiricanënquëran. Ina yonquiráquë, tahuërirë chachin tashirë' chachin, natëcamaquë ya'ipi inaquë nishitërinso' nicaponahuë capa cancantaran minsëtonapi nisaran. ⁹ ¿Co'na inapochin camairanquëhuë? ¡Chiniquën niquë chiniquën cancantëquë! Ama tëhuaquësohuë. Ama co nanitërahuë tëquësohuë. Quëma Sinioronën chachin quëmaquë ya'huarin in tohuatëranta' pa'piranhuë."

¹⁰ Ina quëran, Cosoiri ninano' hua'ano'sa camairin: ¹¹ "Paatoma'ninanoquë ya'huapiso'pita sha'huitoco': Cosharo' ni'ina' ompoatonta', cara tahuëri quëran cortanai pëntotarama', yacenarama'maso' marë', inaquëran hua'anëntarama no'pa Yosë chachin quëtarinquëmaso' hua'anentomiatacaso' marë."

¹² Ropinitaro'sa, catitaro'sa patomachi Manasés piyapinënpita Cosoiri itërin: ¹³ "Yonquiráco' Moisësë nanan, Sinioro piyapinën, camaihuachina itërin: Sinioronëma Yosë chachin na'sha chiniropi quëtarinquëma ina chachin Iso no'pa quëtararinquëma.

¹⁴ Sa'amapita, huinamapita ohuacanëmapita quëparitapona Moisësë no'pa quëtërimaquë cortanai A'quëtë. Nicaponahuë chinëquëno'sa'so' iyahuarinëquën pasapi canpitarinta catahuarama', ¹⁵ omporo'sona iyahuarinpita Yosëri achinataquëhuarë, ompopinsona canpitanta ina quëtërinquëma pochin. Nicaponahuë, inahuata hua'anëntapona no'pa, Sinioro tata Yosë quëtërinquëmaso'. Napoaponahuë canpitaso' no'panëmaquë chachin ayamantarama hua'anëtacaso' marë. Moisësë Yosë piyapinëni, no'pa quëtërinquëmaso' cortanai aquëtëran, pi'i pi'pirin partiran."

¹⁶ Cosoi a'panitona itopi: "ya'ipi camairan coiso' noya nicapoi, infohuatëranto a'pahuatacoi, pa'sarai. ¹⁷ Na'tëaraiquën mini ompopinsona quiyari Moisësë natëraipochin. Isoichin Sinioro Tata Yosë quëmaquë ya'hua'in, Moisësërë' yahuëriso' pochin. ¹⁸ Isotëranta camaitëranso' co natëhuachin quëhuë' chiminacaso' ya'huerin. Chiniquën ni'quë' chiniquën cancantëquë."

Chapter 2

¹ inaqueran cosui, nun hui'nin , a'parin ca´tu quemapiru'sa nehuetunapi'. pu'ana queran sitin ninanuqueran aparin nicacaisu'' mare' . inahuari naputerin paco,' nico quirico ninanu' Inahuasu' pa'sahuatuna rahab peineque cancunpi inaque ana sanapi munshuante itupisuque cancunpi .Inaque queparitupi ² .quirico hua'an itupi: israirusa' quemapi huepi campua nupanenpua' nicacaisu' mare' huepi. ³ quirico hua'anni aparin rahab shahuitacaisu' mare' : ucuique' ina quemapiru'sa huepiso' quema peinenque yacumpisu' inahuasu huepi' nu'panenpua nuhuitacaisumare'',

⁴ I'na sa'napi ca'tu quemapi pu'urahuatun . tenin:i'hi , caque i'na quemapisa huepi, ni'piriun cu nituterahue inseransu huemara ⁵ ,inapita na'ni ta'shirapasu, pa'antapi cu'u nituterahue intuata pamarai na'puruchachin ni'nanu yacuanarusa ni'i u'cutupi. cu'u nituterau, intuata pa'marai , que'mari, naniteran nicantacasu, manupatan imatu'uchin nitupatan inapita:

⁶ ni'pirihue i'na sanapiri kepantarin yahuerinsu ni'tiquiontarimpa rino tu'mpu yamurimpa imutacasumare, i'naqueran piyapirusari imapirinao ⁷ cor'danay pentushina pa'tupi. yacuanarusa ya'ipi uncute'pi a'naruachin pi'pipi cu'u' nuyau yunquiturusa.

⁸ ina quemapisa cu'' huee'pihue', sanapiri nicapun nampuntahuachina nicacamare. ⁹ sanapiri i'terin: ca' nituterawe : siñioro queterinquema i'surupa campita tehuatatema yai'pi huepi quiyaque. yai'pi napipisu isu' rupaque campitari minsarama.

¹⁰ Na'tanterai, ompo ayanirorinsona siñiorori [ quëhuai marë'] iquipito piyapirosa' pëntoncaiso mare'. cortanai aquëtëran Natantërai campitari ca'to' hua'anosa' tëparama amorreorosa' cortanai aquëteran, canpitari Sehon inaran Og, canpitari tiquiramaso. ¹¹ Isopita quiaso' a'naro'achin natantatoi , pa'pi payanai co huachin' chiniquën cacantëraihuë, inasu ta'ta yusënëma inaso yosëchachin ina'paquë , iso nupaquëntan.

¹² Iporaso' nipirinhuë' ompopionta', sënioro marë' yoscoarë' itoco', campitaroco' canta no'ya ninahuë' ni'ton, tatahuë pëinënquë yahuëpisopita campitanta no'ya ni'sarama. shahuitoco' papoyaramacoso' no'tëquën nituchi ¹³ ompopinsona ni'cahuaso' marë' campitaro'co, co' tëpararamacoihuë ta'tahuë', mamahuë,' iyahuë'pita', u'shihuëpita' ya'ipi' canpoa' ni'cha'ësarinënpoa' chimirin quëran;

¹⁴ Quëmapiro'sari a'panirin : ¡ nanpia'rai ni'ton no'tëquën shahuitarainquën. onporoso,' Senioro i'so nu'pa, quëtëhuachinpoa ya'ipicoi noya ninosoroarai noya nicacaiso marë canpitarocoi.

¹⁵ I'na sanapiri' apa'marin' a'na nonninquë nëhuëtënan quëran. Ina sa'napi yahuërinso' pan'catë' pai'ratë' ni'nanunnën aipi ya'huërin. ¹⁶ Itërin ina sanapiri: tananquë paatoma' napico' tëpatonapiro'sa quënanchinën quëma'. cara tahuëri inaquë napico', tëpatonapirosa' ayanquimacai huarë'. Inaquëran ira imaco' huachin. ¹⁷ . Ina sanapi itërin quëmapisari: shahuitërainquënso' co' yai'pi nanitaraihuë, " naniahuaiso', quëma yosmarë itërainquëso co' isopochin quëma nipataon. co nanitëranhuë aquëtë nicacamaso.

¹⁸ Iso' nopaquë quiya canquihuatoi, quëmaso' quëhuanëmëtë nëhuëtënanquë' pëtënquë insëransona a'pamarancoitaran', mamahuarin, tatahuarin, yo'yo'parin quëmari ayontonquë', tatahuarin pëinënquë yahuëpisopita. ¹⁹ V.19 a'nayatranta' yacoanaquëran pi'pi huachina', inaora tëhuënënquë chiminapon,' quiaso' co' nanan yahuëtarincoihuë'. pëinënquë anayatëranta' tëpahuachinënma , quianta chiminarai quihuitëraiquëso' co ' naniraihuë' ni'ton.

²⁰ Quiya' yonquiraiso' canpitanta yonquira pipatancoi', yos'coarë' itoco', itërancoiso quiyaso', co' nanan yahuëtari'ncoihuë'.* ²¹ Apanirin' rahabpëri: ¨"ompo'pionta ' nonanso' no'ya nani'in. " pa'sarai itopi ' ina sanapi' yahuërinquë nëhuëtonan quëran, asonin quëhuanën në'mëtë'.

²² Inahuaso' tananquë pa'pi, ina'quë cara tahuëri quëparitonpi, tëpatonosa ayamacaiso huarë' . Ya'ipi irarosanta nininsopita yonipirinahuë co' manta quënanpihuë.

²³ ²⁴ Tanan quëran cato' quëmapirosa' nohuaraquimapi, inaran ayanmantapi co'soirë, nun huininnë' cosoirë, ayancoman ta'pi ma'sona' ompopiso' ya'ipi' shahuitacaisomarë'. V24. cosoi shahuitatona itopi': " iso nu'pa' yosë chachin quëtërinpoa'. yai'pi yahuëhuanosa canpoaquë të'hua acoa'pi.

Chapter 3

¹ Casaitashiramiachin huensërahuaton sitinquëron. piyanënpitarë pa'pi cortanaiquë,Quëparitompi isha pëntoncha trasoinahuë. quëparitampi isha pëntonchatrasoihuë.

² Caratahuëri yahúasoi santarosa huepi ya'huëpiso ni'capana ³ na'tanquipi piya'pisó."yasë capasonën quënanpatama ansionarosari levitarasari pitënahuatana quë para huachina ima'ina itërin. ⁴ ya'huëin anará i'huanan canpitarë niaquëna pirinso'iscan shanca naporapitërinso,ama inasó ya'caricosohuë,insëchinsona quëparisó nicatama ina imácaimarë,co ina ira no huitëramahuë nitan."

⁵ cosoiri piyapisa itërin: ca no yahuë yonquiramasopita shiraya anayatóca,manoyacha sëñora, capitarë nicapon paya. ⁶ "Ina quëran iserai huanosa cosoiri itantarin:amá apocohuë yusëcapusuahuayanën,piyapisá conpita nutëtënanquë nahueina:"yosë capasonën pitënpiquëran piyapisá natëtënanquënahuërapi.

⁷ Isërai huanosa quëmari caaihuatan yusë caposanen,quëpapona:cartanai yonsanquë nani cancompatamá. ⁸ Isëran huinoosa quëmari camaihuaton' yusë capasanen,quëpapona:cartanai yonsanquë nani cancompatamá cortaniquë naya huanitocó.

⁹ Isërai piyapisá cosoiri itantari:"senioro nanamén huëco tnatanquicó itërin. ¹⁰ tata yosë capitarë yahuëmatarin ina quëran nitatarama canpitaquëran pipipona sosorësopuchin nisapisupita cananëorosá,Ititarosa',ëveorosa',firiciorosá,gegersiorosá,amoriosa' iposiorosá. ¹¹ ¡sënioro artoronën huëco niquicó yaipi isoropaquë yahuërëhuasopitá,compita nitochinachin cortanai pëntotarin.

¹² ipurasó huyancó shunca catu'isërai quemapisá anayá ana huentonquë anayá anayá ana huantonquë yahuëpiso. ¹³ sënioro ya'ipiro'pá huanëntëron ina caposnën corto hua'no'sari pitëpiquëran cortanii inaitohuachiná,inasó yanirín.

¹⁴ cortanií pëntuntacaisó marë,piyapisa' papachinará corto huanasa,sënioró capasanën pitënapirosá quëchitërapi. ¹⁵ yosë caposonën pitënpisapitá cortanaiquë cancampí,canconahuatoná inaitopí(cortanaisó sharosá macaisó tahuërisá paquiterin) ¹⁶ Inaitasoichachin yanirin cortanaiso pëtëtërán.isha pashintopisó pochin niyantonin.adán ninanoparti napoarin inaso ninano sarëtán itopiso yacari yahuërin napo huachiná cortanaiso cacai marëpá huarë yanirin.

¹⁷ israihuanosá sënioró caposonën pitënpisopitá,yaniro'paquë' huaniconpi', cortánaihuancaná a'natëranpá yaipi isaipiyapisa pentonacaihaurë.

Chapter 4

¹ Nani ya'ipi piyapisa cortanii' pëntontopachinara, sinioro cosoi itapon: ² shonca cato' quëmapi'sa Israiro'sa huëntoquëran huayonquë'. ³ Naporahuaton isopochin camaiquë: "shonca cato napi cortani yaniroquë huancona carto hua'ano'sa huaniapatapataquë huarë' maco', masapatoma' insëquësona huë'ëcamaso' nininquë quëpa'ina itërin."

⁴ Inaquëran cosoiso, shonca cato' quëmapi'sa Israiro huëntono'saquëran anaya anaya huayonisopita përarin. ⁵ Inaquëran cosoiri itapón: "Sinioronënpoa' caposonën notënanquë, cortani yaniroquë. Na'pi manamaso quëpaco' itërin.

⁶ Ina ayonquiarinquëmá Ana tahuëri Hui'nama yahuërinso': Natanarinquëma', "¿Ma'ta onpoaton iso na'pi a'mitë a'mitë itëramaso'?" itarinquëma. ⁷ Napotopachiquëma canpitari sha'huitarama': iso' ayanquiarinpoa' corto hua'ano'sa Yosë caposori pitënpi quëran, ipora inaitasoichachin cortanii nipatamarinso'. Napohuachina yaniro pa'tatoi cortanii pëntontërai, Napopachina' Yosë chinotacaso marë, artaro israiro'sa huëntono'sa quëran a'naya a'naya na'pi acopiso'. Iporahuanta' ya'huëárin itarama itërin.

⁸ Cosoiri sha'huitërinso chachin israiro'sa nipi, shonca cato' na'pi cortani yanirorinquëran ma'pi, cosoi Siniorori sha'huitërin chachin Nipi. ⁹ Inaquëran cosoiri cortani huancana na'pi a'mitë a'mitë itërin.

¹⁰ Corto hua'ano'sa Sinioro caposonën pitënpiquëran hua niapitaquë naporin inaquë Siniori cosoi sha'huitërinso chachin israiro'sa ananipi, inapoatona Moisësë cosoi sha'huitërinso chachin, ya'ipi quëmapi'sa nanitopi cortani pëntontacaso. ¹¹ Nani ya'ipi piyapi'sa pëntonpachina, corto hua'ano'sa Yosë caposonën pintënpiquëran, israiro quëmapi'sa ni'tonënquë pëntopi anta'.

¹² Robin Huëntono'sa, Gata Huëntono'sa Naporahuaton Manasësë huëntono'sa napoinchin. Israiro'sa notënanquë huaniontapi sontarósapochin, noyá niacorahuantona napopi Moisësëri sha'huiterinchachin nipi. ¹³ Catapinishonca huaranca pochin Yosë catahuarinpoa ahuëtacaso' tatona', quirico ninano' no'paquë napopi. ¹⁴ Naporo Tahuëri cosoi Yosëri catahuarin chiniquën nanantërin ya'ipi israiro'sa ni'tonënquë naporin. Napoaton inapitari natëpi', Moisësë ya'ipi tahuëri natëpisopochin nitopi

¹⁵ Naporo' Sinioroso' cosoi nontaton: ¹⁶ "corto hua'ano'sa camaiquë Yosë caposonën pintënpiquëran cortaniiquëran pipiina'." itërin.

¹⁷ Napotopachina cosoiso corto hua'ano'sa camairin: "Cortaniiquëran pipico huachi itërin. Napotohuachina corto hua'ano'sa." ¹⁸ Yosë caposonën pitënpiquëran pipi, pipipachinara, cortani i'sha mëntaiatarin huachi.

¹⁹ Piyapi'sa caniarintërinso' yoquiquë, shonca tahuëri nicaso'. Cortaniiquëran pipirapatona' iricaro parti quëparitopi, iricaroso, quiri'co ninanoquëran pi'i pipirinso parti quiparitërin. ²⁰ Cortani yanirorinquëran shonca cato' na'pi mapiso' cosoiri. ²¹ Iricaroquë a'mitë a'mitë itërin, Naporahuaton cosoiri israiro quëmapisa' itapon: "canpita shiiparima' piquëran yahuëantapiso: pa'pina natanpachina ¿onpoatonta' iso na'pi a'mitë a'mitë itopiso?

²² Isëquë mini israiro quëmapi'sa: "Cortanii Yosë nohuanton i'sha nipatomaipachina yaniroquë pëntopi itoco'." Yosë chinotëramasoari ayanirin campita marë', campitanta' pëntonacaso marë', quëhuai marënta'. ²³ Yosë chinotëramasoari chachin ayanipachina' Pëntonai, Napoaton, ya'ipi isoropaquë ya'huëpiso nitochina' Yosë imirinso' ya'ipiya nanitaparin. ²⁴ Ina yonquiatoma' canpitanta' nani tahuëri Yosë chinota'poma'."

Chapter 5

¹ Ya'ipi hua'ano'sa chiniquëno'sa' marë yonsanquë cordani' parti ya'huëpisopita na'tantopi, Yosëri cordani'ayanitërinso isërairo'santa cordani'aquëtëran pa'pi na'poaton co'huachi nohuantopihuë'ahuëtacaiso. Isërai' ninano tëhuërinquëran.

² Na'puro tahuërisa' cosuiso' Yosëri itërin, na'piquëran co'surahua' ni'quë ni'sahuaton ya'ipi isërairo'sa marca acotëquë itërin. ³ Napotohuachina cosorahua na'piquëran ni'sahuaton ya'ipi isërairo'sa marca acotërin Aralot parti ya'huëpiquërahuarë marca acotërin.

⁴ Na'puaton Cosoiso' marca acotëra'piarin, ya'ipi piyapi'sa iquipitoquëran pi'pipisopita chiminpi inotëro'parti, iquipitoquëran pi'pipi piquëran. ⁵ Ya'ipi piyapi'sa marca acotëra'piapi , A'na huahuashatëranta hua'huatërinso inotëro'parti ya'ipi marca acotopi.

⁶ Isërai'ninanoquë ya'huëpisopita iratopi inotëro' parti ca'tapini shonca pi'ipi ya'ipi piyapi'sa, Ahuëtono'sa iquipitoquëran pi'pipisopita chiminpi, Yosë noninso co' natëpihuë' ni'ton. Yosëri co'huachi nohuantërinhuën no'pa a'notacaso' ira'ca pasarinsopita no'pa pancana ya'ipi masha noyatërinquë ohuaca sho'shoi nino inapita ya'huërinquë ni'pirinhuën. ⁷ Inahua huininpita pa'pi Yosëri ya'huëcaiso quëtërinpa, Cosoiri marca acotërinsopita iraquë marca acotërinhuën ni'ton.

⁹ Nani ya'ipi marca acotohuachinara ya'ipi quëparitopi tanpotopiquë ya'ipi noyataimarë. ⁸ Yosëri Cosoi itërin, napuro' tahuëri cari matarahuë panca na'pipochin ira ya'copirinso iquipito'pa, canpitarë ni'sarinso,ina ya'huëpiquëso nipirinhuën Gilgal itopi iporahuanta

¹⁰ Isërai' piyapiro'saso' quëparitopi huë'ëcaimarë Gilgal taquë. Inaquë pascua pi'ta ana'huëpi, shonca catapini tahuëri naporo' yo'quiquëchachin, i'huaraya quirico ro'tëquë quë'paritopi. ¹¹ Pascua pita na'huërin piquëran na'poro' tahuërichachin ca'pi ya'ipi no'paquë pa'potërinso pita, pan co' ahuëpocatopisohuë:

¹² Manaso' pëyapi naporo' tahuëri chachin, nani' no'paquë pa'potërinso' ca'pi pi'quëran. Co'huachi mana' ya'huërinhuë isërairo'sa marë, nipirihuën ina pi'iquë ca'pi canaan no'paquë pa'potërinso pita

¹³ Cosoi quirico ninano ya'caria, në'pëtahuaton ni'nin, inaquë a'na quëmapi huaniarin quënanin espada sëquërahuaton, Cosoiri ya'carirahuaton itapon ¿Quiyarë'quën ni'saran co' iminiconëhuëi nica?

¹⁴ Ina quëmapiso' a'panitërin: Co' ca'pa, Ca'so sontaro hua'anco Yosëquëran ninahuëso' na'poaton o'marahuë. "Cosoiso nipirinhuën no'paquë i'sonahuaton mo'sharinquëran itërin ¿ma'ta yaitëranco? itërin, Ca'so' quëma piyapinënco, ¹⁵ Yosë sontaro hua'anëniso' itërin, Cosoi "shinira po'moranso' o'coiquë iso ya'huëpiquëso' nipirinhuën co'tehuërinhuë noya'piachin itërin, Cosoi napotohuachina inaporin:

Chapter 6

¹ ipora, quirico ninanoguë 'yahuëpisopita yaipi oncotopi co intëranta pipipiwe co yaconpiwë ² yosëri camairin cosoi sontaronënpitarë ' pa'pi caringuen nanan' guëchinguën minsëtëguë itërin yosëri'.

³ Ya'pi ninano' tahuirapitoco',Ya'ipi ahuëtono'sa pasapi ninano' tahuirapitapona' ya'ipi tahuëria. Sauta tahuëri inapoco' itërin. ⁴ Canchisë Corto hua'ano'sa canchisë pumunosa quëpácaiso yahuerin inapitaso quëchitaiso piqueran senior caponen quëpanapirosa pasapi cachisë tahueritoachinaso nipirinhuën canchëroso ninano canitacaiso yahuerín cunita puna pochin pumuntëna pasapi.

⁵ naporo inahuaso pihuimiatocaiso yahuerin sontarósanta ¡yaii!tosapi napoachina ninano.payurannën nohuatarin naporo israirosaso ninaquë yahucapisopita ahuecapona pasapi.notëtopiquëranchin pasapi ahuetacaiso mare: iterin."

⁶ napotohuachina cosoiso corto huáanosa iterin seniro caponén pitënco naporahuátón canchisé corto huáanosa conchise pumán carniro querán nininso quepaina inahuaso quëchitápi. ⁷ inaquerán sontaronénpita itapún ninano;conitoco canpita quEchitarama senior caposonen quëpapisopi piquerán pasapi.

⁸ cosoiri napoterinsochachincanchesé corto huaánosa púmún quëparapi seniorori napoterinsochachin pumósa quëparapi paponápuchin pihuirarapi seniororë caposonën quëpapisopitanta piquera pasapi inahuaso ⁹ Israirosa sontarosaso quëchitapi piquerán corto huáanosaso pasapi paponapochin pumun pihuirasapi seniro caposonén quëpapisopitanta corto huáanosapitare chachin pumún pihuirapi co copitopihue.

¹⁰ inaquerán cosoiri sontaronenpita ayuntonahuatón itapún pa'pomápochin ama noncarocosohuë carinquema:shahuituatenquema chiniquën yaitoco iterin. ¹¹ inaquerán cosoiri senioro caposonén quë panapirosa itapún ninano tahuirapitoco anaroa tahuirapitoatama naporochachin yahëramaquë pantaco huëcamaso marë iterin siniori.

¹² Inaquerán cosoiso tashiramiachin huensientara huatón corto hua'anosa seniro caposonén quepapisopita itapún. ¹³ inaqueran canchesë pumunosa carniroquëran nininso quepaina senioro caposonen quëpanapiro santa pumún pihuirasapi sontaronenpitanta piquëran pasapi. ¹⁴ cato tahueri nininquë na'quëranchin ninano tahuirapitantapi.tahuitahuatona naporachachin yahuepiquë pantapi inapoatona saota tahuëri i'canpi huachi

¹⁵ naquëranchin canchisë tahuëri icanhuanchina náqueranchin huenseantapi pantacaiso marë pi'i pipiriapaso pántarapi tahuitacaiso marë ninano ihuá semanaquë napopisopochin niántarapi nipirinhuën naporo tahuëriso huachi canchisero tahuirápitapi huachë naporo tahuërichachin canchesero tahuirapitopi huachi. ¹⁶ canchëse tahueri nanihuachina corto huáanosá pumún piyántapí na'poro cosoiso apántarin piyapinënpita chiniquën yaíi toco iterin nani señoronënpoa camairinpoa i'so ninano hua'annentacaso marë iterin.

¹⁷ señorori ayuntunahuatón yaipi ninanoquë yahuëpisopita atáhuatoco iterín nipirinhuën anara muinshihuantë sanapi nacapa;itopiso ama tëpacosohuë yaipi quëmapinenpitarechachin ama tëpacosohuë ináari poorin piyapinëhuë. ¹⁸ nipirinhuë canpitaso ama masha sëhuacosohuë inaquë yahuerinsopita niquëna poánaquëran matama iterin.ánamateranta po'anaquëran matama iterin.ánamateranta po'anaquëran matama iterin.ánamateranta po'anaqueran mapatama. co huachi noya yahuarinhuahuë huáchi iserairosa ninanoquë yahuëpisopita co huachi noya yahúa pihue. ¹⁹ nipirinhuën coriqui oro inapita yaipi manamasopita yuntunahuatoma quëco yosë marë ácuahua iterin.

²⁰ isërairosa ninanoquë yahuëoisopita pumún pihuipiso nátanahuatona chiniquën yai'i topi naporo chachin yaipi payarotopiso nohuaterin naporochachin iserairosaso ninano yacontopi notëtopiquëranchachin ya'conpi ahuëcaiso mare. ²¹ yaipia ninanoquë yahuepisopita ahueatona sahueniquë tiquipi quemapirosa sanapirosa huinapirosa mashurusa tororosa ahuicarosa mararo'sa yaipia ahue'caiso yonquinpi.

²² Inápiqueran cosoiri itapún cato quëmapirosa huayuninso itapún paco munshihuante sapita nacapa itopiso peinënquë paco yaipi quëmopinënpitaré chachin ocoirahuatoma quëco iterin.

²³ inaquëran huinapisa huayuninsopita itapún pasahuantoma ocuico sanapi nacapa itopiso yaipia pápin a'shin ya'inpitanta quëmopinánpitanta quemaco quemarahuatoma yonitëquë iserairosa yahuë piso achetë nopa yunitequë yahueina iterin. ²⁴ Inaquerán iterin yaipia ninanoquë yahuëpisopita ahuiquitoco yosë marë yahuërinpitachin amá ahuiquitocohuë coriqui oro yaipi yosé mare acuahua iterin.

²⁵ cosoiri papoyatérinso mushihuante sanapi nacapá itopiso pápin peinenque huenantain yaipia quëmupinenpitarechachin huenantaina israirosa yahuepiquë huachi iterin.

²⁶ apóatón cosoiri iterin iporaso inquënmasona yosé naninso co natetomahuë quirico ninano quë panantahuatama huinama paninán nininso nasituachin topina quehuenapón inaquerán huinama piquerán nininsonta chimipiahuaya nasitapoón iterin. ²⁷ senirori cosoi cataparin nitón yaipi parti nahuinin.

Chapter 7

¹ Nicaponahuë Israiro'saso co natëtopihuë noyanicaiso masharo'sa atahua'tacaso nini'so mapi. Acaya, huinin carochi, huinin Zapotir, huinin Zirasë inapitaso cota huëntono'sa masharo'sa mapi, a tahuatacaso nininso Sinioro'so nohuitërin Israiro'sa conoyahuë ninin.

² Cosoi Quirico' ninano quëran quëmapi'sa aparin hain ninano'quë, nisa'huaton ina yacariya Bitapin ninano yahuërin, Ina yacariya pitiri ninanon'ta. Inari itërin "paco nopanico" napotohuachina quëmapi'saso Hain ninano nicapona papi. ³ Inapitaso Cosoiquë canquira'huatona shahuitopi ama ya'ipi piyapi'sa apaquë'sohuë Hain nina'noquë. Apaquë pa'ina cato huarancahuë nipon, cara huarancahuë nipon piyapisa, apaquë Hain ninano yacon'china. Ama yaipi piyapi'sa apaquësohuës ina pitaso pipian yahuëpi.

⁴ Napo'rahuaton cara'huaranca sontaro'sa, papi Hain ninano yacontapona. Nicapona'huë Hain ninano'sari mensëra'huatona nita'atopi. ⁵ Onpoatonta quëmapi'sa Hain ninano tëpapi cara shonca saota quëmapi sontarosa naporahuaton imapi ninano yacoanaquë huarë papi aquë papirinahuë imacatona tërapi naporahuato tahuano'të', tananquë icantatona canapi. Ninanoque yahuëpiso tëhuatona yonquinëna quëran co chiniquën cancantopihuë

⁶ Ina quëran Cosoi cotonën osharin. Israiro Ancianosa'so nipirinhuë, moshiquë motonëna anëhuëtopi inaporahuatona isonahuatona Sinioro caposonën notënanquë moshorápi. Inapoatona ya'ipi tahuëri ihuaquë huarë, monsharapi'. ⁷ Ina quëran Cosoi tënin: "Mahuantacha Sinioro Yosë ¿Mamarëcha shahuitëran isopita piyapi'sa pentotocaiso Cortanii nicaya? ¿Inapotatoncai Amori'rosa apantërancoi atahuantincai'so ti? Cortanii aquëtëran quëparitërai naporini tëhuënchinso noya ni'ton huë'.

⁸ ¡Sinioro! ¿Mata caso ichinquën, ipora Israiro'sa minsëpi pipirahuatona taapi inimicorosa notënanquë? ⁹ Ipora canano'sa yaipi parti yahuëpisopita natantapi. Inapo huachin inahuaso tahuirapitarin'nënpoa inapotaton'poa, nini'nënpoa nanian'tapi, piyapiro'sa huachi. Iporaso ¿Mata onpoa'rin panca ninin'tëran'so?"

¹⁰ Sinioro'ri Cosoi itërin ¡Huaniquë! ¿Onpoa'onta quëmaso' isonaton nosorotaran moshoton nopaquë huarë paquëmaton? ¹¹ Israiro'sa oshahuanpi. Inapitaso co natëpihuë cari camaitërahuëso. Ihuatopi masharo'sa quënanpi'so mapi co macaiso nipirin'huë. Inapitaso ihuatopi, Oshanënan'ta po'opi. Ihuatopiso inahuara'enpochin yonquipi. ¹² Inapoatona Israirosa'so co nani topihuë inimiconëna minsëcaiso. Inimiconë'na ta'ananpipi, inahuara'chin yonipi co noyahuë yahuëcai'so ya'ipi masharo'sa po'opinan ninin'so atahuan'taquë huarë, naporo huarë capitaroco nisarahuë.

¹³ ¡Huanira'huaton! Ca marë anitotëquë piyapi'sa tashiraya marë canpita, noya nitotoco, noya yonquico. Onpoatonta Senioro Yosë Israiro naporin. Israiro SInioro Yosënën naporin. Yahuërin yai'pi masharo'sa atahuantacaso nipirinhuë. Ipora'huanta chihuin'capinan canpitataquë yahuarin Israiro'saquë. Napoaton co nanitëramahuë inimico chinitacaso yai'pi masharo'sa oshërë'taquë huarë tëhuënchinso.

¹⁴ Tashiramiachin nisha nisha huënton'sa yanocaiso yahuerin Sinioro'ri huayoni'so huënton'so nipi'rihuë quëmopi'nënpitarë yano'ina. Sinioro'ri huayoninso'pitaso nipirinhuë yanoina quëmapi'sa anaya, anaya. ¹⁵ Huayoninsopi'taso masha onpo'apona masharo'sa ihuato'pi niton; apë'pona, ya'ipi pë'inën, ya'ipi masharo'sa yahuëtërinso onpoatonta Sinioro pënëntërin'so tapirin ni'ton Israiro'saquë o'shahuanpi.

¹⁶ Naporo Cosoi'so tashiramiachin huënsë'intarin Israiro'sa ayacaritërin, ana huënto, ana huëton huayonpiso'ta cota huënto. ¹⁷ Cosoi quënin cota huënton, quëmopinën'pita huayonpi Zirasë quëmopinën Zirasë quëmopinen'pita anaya, anaya. Zapotincon'ta huayon'pi. ¹⁸ Sapotín quëmopinënpita quënin anaya anaya Acaya huinin carochi huinin Zapotín huinin Zirasë inapi'taso huayonpi cota huëntono'sa.

¹⁹ Acaya Cosoi'ri itapon: "Hua'hua Sinio'ro Yosë notëtënan'quë notëquën shahuitoco. Shahuitëquë co noyahuë ninanso. Onpo'inconta shahuitoco ¿mata onporanso? Ama caso po'otocosohuë." ²⁰ Acaya apanitërin: "Tëhuënchachin oshahuanahuë Sinioro Yosë notënanquë ina pochin ninahuë caso. ²¹ Nishahuato noyarahuë noya noya nëmëtë papironiaquë nipiso. Noporahuaton cato pasatë coriqui prata yahuërin nisahuaton anara huara oro quëran, inaso quënin miria quiro na'con, ina noya'to manahuë. Huë'erahuëso acoana huanca'nachin po'orahuë coriquitë prata inantapi aco'ana pa'piterahuë."

²² Cosoi shahuinapiro'sa aparin ta'arahuatona huë'ërinquë mashoro'sa po'orinsopita matacaiso marë pa'pi ni'conpachinara po'orinsopita quënahuapi coriquitë prata, acorinsopi'ta matopi. ²³ Ina'pitaso huë'ëshinantëquë ya'contahuatona masharo'sa po'orinso matopi Inaquëran Cosoi quëshipi ya'ipi Israiro'santa. Sinioro notëra'huatona noya'niacopi.

²⁴ Cosoi ya'ipi Israiro'sapitarë mapi Acaya Sirasë huinin inaso, prata, nëmëtë, huara oro gran, huinin'pita quëmapi'sa sanapi'sa, o'huacanën, moranën, o'huicanën, huë'ërinso ya'ipi masha yahuëtërinso, acoro itopiquë quëpapi.

²⁵ Ina quëra Cosoi tënin ¿onpo'atonta napo'onin nininso canti'irinpoa? Sinioro'so quësarin napo'onin quësarin apirahuë nipon. Ya'ipi Israiro'sari napiquëtahua'tona pënquë ahuiquitopi. ²⁶ Ina'pitaso Napi amitë amitë itahua'tona a'inahuapi iporahuan'ta inaso yahuarin. Inaquëran Sinio'ro nohuitërin'so asanoma'rin. Napoaton iporahuan'ta ina rotëso acoro itopi.

Chapter 8

¹ Siniorori Cosoi napoterin: Ama Tëhuaquësohuë ama payanquësohuë caro'conisaran yaipi' piyapiro'sa sontarosa. Nanpëcontaquë Hain notëquë', carinquëma imirahuë quëtaran quëma. Hain copirno yahuërinso ninano nopanënta. ² Iso pochi Hain copirno nitarahuë Quirico ninano copirno nitërahuë pochin nitarahuë. Iporaso nipirinhuë yaipi masharosa ya'huërinsopita canpitanquën nisarin. Canpitari pëcotan pochin noyá na'pitoco ninano nicotanaquë'.

³ Napohuachina Cosoiso huanirin yaipi sontarosa, quëpacaso marë Hainquë. Napoaton Cosoi huoyonin cara shonca huatanca pochin quemapi'sa chiniquë ahuëtonapiro'sa, Tashi nipachina a'parin aipiram. ⁴ Inari Camayaton itapon pëcotan pochin nitoco Hain ninano. Nani yacarihuata ama ninano aquë patocosohuë. Naporahuaton canpitaso noyá yonquichinaco.

⁵ Yaipi quëmapisa quëma ca'tanaramaso yacaria hua ninono. Ahueinenpoaso marë, pi'pihuachina' ta'arahuatehua amasha yahuincananpiahua Ihuapochin. ⁶ Pipihuatama quia pinenhueiquërán amasha yahuincananpiahua ninano napoaton tëcapona inahuaso, Ihua napoterehuaso pochin nitantarëhua tapona napoaton ta'ananpíahua. ⁷ Napohuachina canpita'so na'pirama quëran, pi'pirahuatoma ninano ya'copirapico. SInioro Yosënëma ni'ton, ina imirin quëran chachin ninano quëtarinquëma.

⁸ Nani huachi ninano ya'copira pihuatama ichinpirahuitama. Nisarama ya'ipiya SIniora camaitëriso chachin nipatama. Carinquëma camairanquëmaso' ni'sarama'. ⁹ Cosoiri a'parin inahua insëquësona napicaiso marë', pitiri ninano Hain ninano inapitaso quëparitën pi'i ya'coniso partiran. Naporo tashi Cosoiso piyapinëpitarë huë'ësapi.

¹⁰ Cosoiso cohuara noya tahuëri nishatarasohuë capayatërin sontaronënpita camairín noyá yonquicaiso marë, Cosoi, Israiro aneiono'sa inapita'ton Hain ninano ya'contapi. ¹¹ Ya'ipi sontaro'nëpitarë chachin huënsëintarahuatona ya'caricai marë, ninano. Inpitasona ninano ya'carirahuatona atahuantoco pi'i ya'coninso partiran napotopi. Hain ninanoquë Na'con tanhua'no' Tërosa', ya'huërin Haiquë. ¹² Inari huayonin ana'tërapo huaran quëmapi'sa acorin na'picaiso marë' co pi'i pi'piso partiqueranhuë ina huancanachin ya'huarin pitiri ninano inaquëran Hain ninano'ra yahuarin.

¹³ NIquë chihuicarin noya noya sontaro'sa nininso pi'i ya'coniso partiquëran ninano, ana'pita sontaro'sa quëparitërinso co pi'i ya'caniso partiran ninano. Naporo Cosoiso tahuan nicotanaquë tahuërinpitërin. ¹⁴ Hain co'pirnoso' isërai sontaro'sa quënanin, napoaton tashiramiachin huënsërahuatona pa'sapi Isarairo'sa ahuápona' cortana'i, tahuán nicotanaquë na'pipi Inahuaso co nitotopihuë napipiso onporahuatonta ninano yacuntacaiso pinënquëran.

¹⁵ Cosoiri yaipi Israirosa shahuiterin yaipi misëarama Inahua yahuëpisopita ninono ta'ananpihua inotëro parti quëhuarë pa'ahuá. ¹⁶ Ya'ipi ninonoquë ya'huarinsopita Cosoi pininquëran imasapi inapotona ninano', aquënanpirapi huachi. ¹⁷ Co huachi ana'quëmapiro'sa tëranta ya'huërin Hain ninanoquë, pitiriquanta inapoaton Isarairo'sa imasapi. Inapotatona ninono co huachi tahuërëtopihuë Israirosaranchin imasapí.

¹⁸ SIniori Cosoi itapan: Imiranquëran nansanën ma'sahuaton, Hain ihuëtëquë. Naporahuaton imiranquëran chachin Hain tiyanantarán, Cosoiso nansanë ma'sahuata ihuëtachinaquë', Hain ninono'. ¹⁹ Sontorosa tahuan nicotanaquë napipiqueran pa'sahuatona noya ni'sapi onpo yaricaisona. Inahuaso ta'arahuatona ninanoquë ya'conpi ya'copiratona aroáchin ichinpirapitopi ninano huachi.

²⁰ Hain quëmapisa tahuerërahuaton pinëqueran quenanin conai ninano huancanaquërán pipirarin pi'irotë quëhuare pantarin. Inapotohuachinara co huachi nanitopihuë insërantëranta pi'pi caiso Israirosa sontarosaso taápiso naquëranchi huënantapi niahuecaiso marë. ²¹ Cosoi ya'ipi isërairo'sapitare conai tomotërinso quënanpi nani huachi napirinsopiri ya'cohuirahuipi ta'tona naquëranchi ta'huërantapi Hain ninanoquë chachin huëntatona ya'ipi quëmapisa Hainquë ya'huësopita ya'ipiya atahuantochinapi.

²² A'napita Isërai sontaro'sa ninanoquë ya'conpi'so Inapitanta. Aipiranquë pi'pihui, niahuëcaiso marë', napohuachina Hain quëmapi'sapitarë, Isërai sontaro'sa niahuërapi co nanitopihuë insërantëranta pi'picaiso ni'ton, anatëran, anatëran niahuërapi. ²³ Hain copirno'so co tëpaponaihuë to'pinan masahuatona quepapi Cosoiquë.

²⁴ Nani huachi Israirosa ahuëtatona canatuachinara tahuëreimantapi, niahuëatona atahuantomiatopi. No'panëna inotëro parte isërairo'sa imapiso nipirinhuë isërairo'saso naquëranchi huënantapí Hain ninonoquë. Na'poro inapitaso hua'na'quëran sahuëninë inëshi niniso ocoirahuátona yaipi tiquipi huachi. ²⁵ Naporo tahuëri'sa Hainquë ya'huëpisopita yaipi quëmapisa, sanapi'sa inapita chiminpi shonca ca'to huaranca piyapisá. ²⁶ Naporohuarë Cosoita nansanë ihuërinso co apamayaterarinhuë ya'ipi Hain ninono ya'huërinsopita atahuantacaihuarë, apamarin.

²⁷ Israirosaso yaipi masharosá yahuerinsopita Hain ninanoquë ohuáca coriqui oro Inapita noya macacaiso shahuiterin Sinirori Cosoi. ²⁸ Cosoiri Hain ninano ahuiquitohuachina, náponin aeorin. Inaquë ya'huëpi'sopita tananpitochinapi iporahuanta'.

²⁹ Hain copirno'so nipirinhuë naraquë tonpopi. Ihuaraya quëhuarë inaquë ninin. Nani huachin pi'i ya'conpachina Cosoiri camairin copirno nonën Iquiritaicaiso marë', ina quëran pi'tahuachina ninano ya'coanaquë ya'cáconin. Ni'ton, anotërin. Napachina na'piquë Tiyanantatona nóya imotopi inapotopiso, Iporahuanta ya'huarin.

³⁰ Inaquëran Cosoiso a'na artaro ninin Yosë chinotacaiso Israirosarë chachin Ipano Tananquë. ³¹ Moisësë'so no'tëquë Sinioro marë sacatërin ni'ton, inari camairi Isërairo'sa ma'sona, nicacaiso nishitërin ana quirica. Moisësë Tëniso chachin: A'na artaro ni'que na'piquëran co incaritëranta patëtërinsohuë. Inaquë chachin Senioro marë ahuiquitacaiso marë a'nanta Sinioro marë acopisopita tepatona tomaquënáchin ahuitoco nanan anoyatacaiso marë'. ³² Inaquë chachin Isërairo'sa nicasoi na'pi aipi nishitopi masona nicacaiso Moisësë naporinso'.

³³ Ya'ipi Isërai anciono'sa, sontaro hua'ano'sa, coisënta, ana'tëran, ana'tëran huanitopi, cartaro. Corto hua'ano'sa. Nipitaro'sa inapitaso' Sinior caposonë, pitënapiro'sa. a'naquëna nisha piyapiro'sa natipo itopiso. Mintano'santa huanipi Moisësë ni'tonëquë ananta Inicina ananta mitan ipan. Tanano'sa notënanquë, inahuari catahuarin Isëraro'sa no'tequë Moisësëso Sinioro marë' sacatërin ni'ton, camairinso ya'nancaniaritiri quëranhuarë nininso Tënin.

³⁴ Inapiquëran ya'ipi naporinso nanan Cosoi nontërin noya catahuarinso co noya nininsota inapita nicaton ana quirica nishitopi masona nicacaiso' amarë'. ³⁵ Coya'ipi Moisësë camaitërinso Cosoi nonteihuën natanacaiso' Isëraira'sa niyontopiquë'. Inaque chachin nisha piyapiro'sata, sanapi'sa hua'huaro'sa inapitanta natanapi ni'ton napotërin

Chapter 9

¹ Ya'ipi hua'anusa ya'úpisupito Corta'ni ya'caria mu'tupiru'saquë inaquëran nicu'tunu'saquë, custa ya'caria Mar Mi'titiraniu, Lipa'no, Parchi, Hiti'taru'sa, Amuriorusa, Ca'nanëurusa, Firiziuru'sa, Hipiu'rusa, ina'aran, ipu'siurusa. ² Ni'huëntunahuatuna a'na Sun'tara hua'an Hua'yun'pi, au'tacaisu marë, Cusui Is'rairosa.

³ Un'purusuna, na'ni ca'paun ya'uhuanusa na'tan'tupi Cu'sui, unpupinta yun'quirinsu Qui'ricurusa Ina pi'quëran hairusa, ⁴ Ina'huasu ni'sapi un'pu nun'pinacaisuna. Na'nan sha'huina'pirusa puchin. I'nahuasu ya'nupi a'mu'piquëranta nisha yanupi mu'ca'ruya a'mu'ra'piapi sa'cunë'nanta u'sapinan na'purahuatuna, Mu'caru sha'huë'të quë'ranta ma'sha'nëna su'pi'napiapi na'purahuatuna pu'urunëna. A'pëpëtërapiapi pi'nunta, Cu'u u'uchina'chihuën, Në'huëifa'chin, chi'chiruisa chi'chiruisa chin, sha'huë'tënta pa'pirachin, ni' conin. ⁵ Sa'patënënnanta pa'pisachin nan'tënaquë pu'mura'piapi, na'purahuaton a'mupisunta mu'caruyasa'chin a'mu'rapiapi. Ya'ipi cu'sha'runenanta ya'ipi, pë'tutërianchin.

⁶ Na'purahuaton ina'huasu Cu'sui tan'punenquë pu'chin nininquë pa'pi, a'na ni'nanua'hua ya'cari-Gircaru I'tupisu, inaquë ni'nuntupi inau'ra, marë, anapita marëta Israrusa: "Qui'yasu a'que ni'nanurusa ni'ninquë Ira'tërai, na'pua'ton i'purasu, qui'ya'rë'quën ni'nuntahua. ⁷ Is'rairusa pi'yapinënpitari I'ti'tarusari, i'tapuna. Nima'ra, Canpi'tasu ya'caria, qui'ya'rëquëma ya'urama: "¿Un'purahuatëhuata, Canpitarucuy nu'yasha ni'nuntahuai? ⁸ Inahuari Cusui itapona: "quiyasu quëma piyapinënpitacoi." Cusuri so natanin: "¿Maninquëmatá canpitaso? ¿Intoaranta huënama? itërin."

⁹ Ina'huari i'tapuna Cusui: "Quë'ma piyapinënpita huë'pi a'aquë ru'paquëran i'sequëhuarë, se'nioru nininenquë quëma yu'sënën. A'na'a nan'nan na'tantërai i'namarë ya'aipi I'quipituquë ni'ninsu. ¹⁰ Ya'ipi, ca'atu amu'rio'rusa, hua'annusari ni'ninsu cor'dani shu'nu. A'quëtëran Si'on, Hispún hua'an, na'purahuaton pa'asan hua'an, as'tarotiquënta.

¹¹ Ya'ipi mashurusari, ya'ipi ya'upisupitari nu'pa Hua'nentupisu, ni'sha'hui'tupi: "Quë'pacuna, cu'sharunënmanta, Ira'taramaquë I'nare'quëma niyuntunpa'tama, sha'huitucu: Quiya'su canpita piyapinëncui, pa'ahua nuya'sha ninuntahua quia re'quëma." ¹² I'supuchin cu'sharunehuëi, Huë'ya huëya, pëi'nëiquëran que'piraihuë pipiraiquë rahuarë, naru'pa nincanahuaihuarë. Ni'pirinhuën, I'purasu ya'nirin, naipurahuaton pe'tutërin. ¹³ Sha'huë'tërusanta vinu ta'paicahuisu marë, ni'ririnhuën, mën'tatuatëra, anu'rachin nu'shatu'unin. A'murai'sunta sa'patëne'huëinta nu'shatërian chin, na'purupi I'ra'teraiquë."

¹⁴ Is'rairusanta quë'pasapi cu'sharunëna, na'papunahuë, cu'ú Senioru sha'huitupihuë. ¹⁵ Cusuisu na'nin ninuntupi I'nahuarusarë. Nu'ya, ninuntupi. Nu'ya ya'ucaisu marë. Ni'nanunënaquëta, Ni'camaipisunta ninuntupi I'nahuarë.

¹⁶ Ca'ara ta'huëri Is'rairusarë ni'nuntu'pisu pi'quëran, i'nahua're ni'yacunapapi, ya'caria niya'ca'papisu'. ¹⁷ Na'puru, Israirusa pa'pi ni'nanunënaquë Ca'ara ta'hëritahuasu. Ni'nanunënasu i'supita, Ga'paun, Cafira, Bi'irut, i'na'aran Qui'riat, Jiyarim.

¹⁸ Is'rarusapitasu cu'ya'cuntupihuë i'nahuasu hua'anënpita na'nin yus'cuarë ta'pi Sinioru, Nininëquë, Is'rairusa yu'sënën. Ya'ipi Is'rairusa, cuachi nu'ya ninuntupihuë hua'anënpi'tarë, na'puhuachinara pi'yapinën pi'ta. ¹⁹ Ya'ipi hua'anën pi'tari i'tapu'na pi'yapinënpita: "Qui'yasu na'anin ninai yuscuarë, tu'nai Sinioro marë, Is'raisu yu'sënën, I'purasu cu'huachi ma'sha ni'unputacasu ma'rëhuë.

²⁰ I'su puchin nia'hua ina'huarëquënpua: Na'nianta'marë ni'nuhui'rëhuasu na'ani yuscuarë tu'naisu pi'quëran, nu'ya ya'hua'ahua hu'chi. ²¹ Hua'anusari, piyapinënpita I'tapuna: Ta'ana pi'tahua. "ya'uina." Na'purahuaton ca'pau'nitarusa ni'pirinhuë i'huë chiyatunapi ta'aranpí, na'apurahuaton I'shanta chi'yatupi, ya'ipi Israirusa a'nanitupisu, hua'anusa, tu'pisu cha'chin inahua marë.

²² Cu'suiri përa'ton na'putërin: "¿Un'pan'ta ni'nunpi'tërëhua, ni'nuntërehuasu: Qui'yasu, ni'pirinhuën pa'pi a'quë quë'rahuarë I'sëquë, can'pitasu ya'urama ya'carishahuaya qui'yarëquëma? ²³ I'purasu, na'purama niton, ana'inta'ranquëma na'purahua'ton, na'cunquëma, can'pita ca'maiyarinnënquëma, a'naquën i'huë ma'sarama, i'sha yu'së pei'nëmarë ma'sarama.

²⁴ I'na'huari a'panituna Cu'sui: "i'ta'puna ma'marëta ca'amai'ransupitarí Si'nioro yu'sënënparinquë, ca'mairin pi'ya'pinën Muisës quë'tëquë yai'pi ru'pa, na'purahuaton, ya'ipi ya'uhuanu'sa ta'huantëquë, i'na nu'paquë ya'upisupita na'pa'punahuë, Te'huaitërahui, chiminahuaisu quëma na'intërancui. Na'pua'ton, i'napuchin nin'nai. ²⁵ Ni'quë i'purasu, quëma ya'cupiarancui. Ma'sha ya'nupachin nuya, o nu'ya, nuya quëma'marë, ni'cancuisu, ni'quë."

²⁶ Na'purahuaton Cu'suisu i'su puchin ni'nin ina'hua ma'rë: yun'qui'nëna a'ya'tupi Is'rairu piyapiza, cu'u tëpapihuë. ²⁷ Na'puru ta'huëri, Cusuisu ni'sarin, Ca'paunitarusa Ca'amaisarin, i'huë Pe'shitena'pirusa, i'sha chi'yatunapirusa Cu'munita marë. Na'purahuaton, Si'nioro chi'nutupisu, pë'imarenta i'pu'rahuanta i'na'puchin, ni'sapi, Si'nioruri, hua' yuntërinsu, Nu'paquë'.

Chapter 10

¹ Quirosarin copirno Atonisë itopisoso', nanan natantërin: " Ai ninano piyapinënpitarë'chachin Cosoirë ata'huantërin. Inapochachin Quirico ninanonta copirnonënichachin nitërin. Naporahuaton Capaon ninanoquë ya'huëhuano'santa' Cosoirë' anoyatatona, cohuachi nino'huipihuë'," topiso', natantërin. ² Napoaton Quirosarin ya'huëhuano'saso', pa'pi të'huatopi: "Capaonso' panca ninano'. Copirnohuan ninano'ro'sa pochin niconin. Ai ninanoquëran panca panca nisahuaton piyapinënpitanta', miso ahuëtona'piro'sa," tëcatona të'huatopi.

³ Napoaton Quirosarin copirno Atonisë itopisoso', Iporon copirno Oamo itopiso, Carmoto copirno Pirian itopiso, Naquisë copirno Cahuia itopiso, Icoron Copirno Tipiri itopiso, inapita nanan a'patërin: ⁴ "huëco nicatahuatëhua ahuëtahua'. Cosoi, israiro'sa, inapitarë' Capaono'saso anoyatatona noya nini'pisomare', ahuëa'hua'," ta'ton nanan a'patërin.

⁵ Inapoatona a'natërapo amoro copirnoro'saso', nihuëntonpi: Iporon copirno, Carmoto copirno, Naquisë copirno, Icoron Copirno, inapita nihuëntonpi. Sontaronënapitarë'chachin Capaon ninano ahuëcaisomarë' tancapitopi.

⁶ Napohuachina Capaono'saso', Cosoi, sontaro'sa, inapita Quiricaro'quë ya'huëapiso nanan a'patopi: "Manoton huësahuatoma, piyapinëmapitacoi pa'poyacoi. Amororo'sa copirno motopiro'saquë ya'huëpiso', nihuëntona'tona tancapitërinacoi," itopi. ⁷ Napotohuachina Cosoiso', ya'ipi sontaronënpitarë'chachin Quiricaroquëran pa'pi catahuatapona'.

⁸ Siniorori Cosoi itapon: "Ama inapita të'huatëquësohuë'. Carinquën catahuaranquën inapita minsëaran. Co inso tëranta nanitarinhuë chinitiinënquënso'," iterin.

⁹ Cosoiso' sontaronënpitarë'chachin, Quiricaroquëran pipipi. Ya'ipi tashi pasahuatona, a'nanaya inimicoro'sa anoantopi. ¹⁰ Naporo Siniorori inimicoro'sa a'payanin ni'ton, israiro'sari Capaonquë notohuaro tëpapi. A'napitaso', Piti Oron'pa' ira pa'ninso masahuatona ta'apirinahuë imaantapi. Asica, Masita inapita parti ira pa'ninquë tëpaantapi.

¹¹ Israiro'sa ta'ananpitona, inimicoro'saso Piti Oron nicotoana pa'tomapirinahuë', Siniorori chachin inapaquëran panca na'piro'sa të'yanantërin. Asica ninanoquë ira pa'ninso nani chachin napotërin. Napotohuachina notohuaro taquipi. Israiro'sari sahuëniquë tëpapiquëran na'con na'con taquipi.

¹² Siniorori naporo tahuëri israiro'sa catahuarin amororo'sa minsëcaso'. Napoaton Cosoiri Sinioro nontaton, israiro'sa natantonënquë camaitërin: "¡Pi'i, Capaonquë tachitëquë'. Quëmanta yoqui, Acaron nicotoanquë tachitëquë'!" itërin.

¹³ Napohuachinara pi'i tachitërin. yoquinta co huachi pa'ninhuë'. Israiro'sari inimiconënapita i'huërë'taihuarë' naporin. Naporinso', Casiri itopisonta inachachin quiricanënquë ninshitërin. Naporo pi'iso', piiro'të huancana tachitërin. A'na tahërira' pochin inaquëranchin nii'huarin. ¹⁴ Iracaquëran huare co ina pochin tahuëri ya'huërihuë'. ina piquëraonta', co ya'huërinhuë'. Sinioriri chachin israiro'sa ya'huërënamën ahuëtarin ni'ton, naporin.

¹⁵ Cosoiso ya'ipi israiro'sarë'chachin Quiricaroquë pa'mantapi. ¹⁶ A'natërapo copirnoro'saso', ta'atona Masitaquë nanin ya'huërinsoquë ya'conatona na'pirapi. ¹⁷ Namaso Cosoi sha'huitopi: "A'natërapo copirnochachin na'pirapi quënanpi. Masitaquë nanin ya'huërinsoquë nisapi," topi.

¹⁸ Ina natanaton Cosoiso' camaitërin: "Panca na'piro'sa pi'napirahuatoma nanin pa'copitoco'. Naporahuaton inaquë sontaro'sa acoco a'paicaiso marë'. ¹⁹ A'napitanquëmanta', inimicoro'sa imatoma ahuëconco'. Sinioro'so Yosënpoa ni'ton, nani quëtërinpoa inapita minsëcaso'. Napoaton ama ninanonënaquë ya'conatona cha'ëinasohuë'," itërin.

²⁰ Cosoiso israiro'sarë' chachin inapita imatona tiquipi. Caraichin inimicoro'sa pairahuan ninanonënaquë ya'conatona cha'ëpi. ²¹ Inaquëran ya'ipi Israiro sontaro'saso', Cosoi nisarinquë noya huëantapi. Naporo inaso', Masita ninano ya'cari canpaminto ocoipiquë nisarin. Naporahuaton co inso inimicori tëranta Israiro'sa ma'sha itacaiso nanitopihuë'.

²² Inaquëran Cosoiso' camaitaantarin: "A'natërapo copirnoro'sa naninquë nisapiso', i'soarapitoma quëshico'," itërin. ²³ Napotohuachina' quëpatopi, Quirosarin copirno. Iporon copirno, Carmoto copirno, Naquisë copirno, Icoron copirno inapita quëpatopi.

²⁴ Inapita copirnoro'sa quëshihuachinara, Cosoiso' ya'ipi sontaro'sa amatërin. Inaquëran sontaro hua'ano'sa inarë' ahuëtapona pa'piso itapon: "Isopita copirnoro'sa i'naconotërapiaco'," itërin. Itohuachina, inapotëra'piapi. ²⁵ Inaquëran itapon: "Ama manta të'huatocosohuë'. Chiniquën cancantoco'. Sinioro catahuarinquëma ni'ton, isopita nitëramaso pochin ya'ipi inimicoro'sa chinitërinënquëmasopita minsëarama'," itërin.

²⁶ Inaquëran Cosoiriso', copirnoro'sa tëpara'piarin. Inapotahuaton i'huaquë huarë' a'natërapo nararo'saquë pë'tëna'piarin. ²⁷ Nani i'huaraya nipachina pëtënpiquëran anohuarahuatona, na'pipiso naninquë chachin të'yatopi. Inapotatona panca na'piro'saquë nanin pa'copitopi. Ina na'piro'saso', iporahuanta inaquëranchin nisapi.

²⁸ Inapotaton Cosoiso', naporo tahuëri chachin Masita ninano ahuërin. Copirnonënanta' tëparin. Ya'ipi inaquë nisapiso', sahuëniquë tëpapi. Pë'tahuaro'sa, hua'huaro'sa, inapitanta' ya'ipi tiquipi. Quirico copirno napotërinso chachin inapitanta' nitërin.

²⁹ Inaquëran Cosoiso', sontaronënpitarë' chachin Nipina ninano ya'huërë paahuantapi. Inaquë ya'huëpisopita ahuëcaiso mare', pa'pi. ³⁰ Siniorori israiro'sa catahuaantarin ni'ton, ya'ipi inaquë nisapisopita copirnonënarë' chachin sahuëniquë tëpapi. Quirico copirno napotërinso chachin inapitanta' nitërin.

³¹ Inaquëran Cosoiso', sontaronënpitarë' chachin Naquisë ninano ya'huërë paahuantapi. Ina notënanquë ya'huëirahuatona, ahuëconpi. ³² Siniorori israiro'sa catahuaantarin ni'ton, ya'ipi inaquë nisapisopita tahuërinquë canapi. Pë'tahuaro'sa, hua'huaro'sa co inapita tëranta nicha'ëpihuë'. Nipinaquë ya'huëpisopita napotërinso pochin inapitanta nitërin.

³³ Inaquëran Quisiri copirno Oran itopisoso', sontaronënpitarë' chachin Naquisiquë ya'huëpisopita catahuacaiso mare' huëcapaipi. Cosoiri'so sontaronënpitarë chachin pashita'parahuatona tiquipi.

³⁴ ³⁵ Inaquëran Cosoiso', sontaronënpitarë' chachin Icoron ninano ya'huërë paahuantapi. Ina notënanquë ya'huëirahuatona ahuëconpi. Ahuërahuatona, naporo tahuëri chachin canapi. Ya'ip inaquë nisapisopita sahuëni quëran ata'huantopi. Naquisiquë ya'huëpisopita nitopiso pochin inapitanta nitopi

³⁶ Inaquëran Cosoiso', sontaronënpitarë' chachin Iporon ninano ya'huërë paahuantapi. Caantonahuatona, inapita ya'huërë' ahuëcoantapi. ³⁷ Minsërahuatona sahuëniquë ya'ipi tëpapi. Copirnonënanta' inapotopi. Ina ya'cari ninanoa'huaro'saquë ya'huëpisopitanta' inapotopi. Ya'ipi inaquë ya'huëpisopita ata'huantopi. Icoronquë nitopiso pochin inapitanta nitopi.

³⁸ Cosoiso sontaronënpitarë chachin tahuërëantarahuatona, Tipiri ninanoquë canconpi. Canconahuatona, inahua ya'huërë ahuëcontapi. ³⁹ Ya'ipi inapita copirnonënarë' chachin sahuëniquë tëpapi. Ina ya'cari ninanoa'huaro'saquë ya'huëpisopitanta' ya'ipi tiquipi. Co ma'sha tëranta nicha'ëpihuë'. Iporonquë ya'huëpisopita, Nipinaquë ya'huëpisopita copirnonënarë' chachin ata'huantopiso pochin, Tipiriquënta nitërin.

⁴⁰ Inapoaton Cosoiso', ya'ipi ina no'paro'sa manin. Motopiro'sa parti, Niquipi parti, canon parti, tahuano'sa parti inapita. Nisha nisha copirnoro'sari hua'anëntopirinahuë', piyapinënapitarë' ya'ipi tiquirahuatona, matërin. Sinioro israiro'sa Yosënëni camaitërinso chachin nipi. ⁴¹ Cosoiso israirosarë' chachin sahuëniquë ya'huëhuano'sa tiquipi. Catisi Parnia quëran Casa'pa' huarë'. Nisahuaton Cosin no'pa quëran, Capaon'pa' huarë'.

⁴² Cosoiso' inahua copirnoro'sa ya'ipi minsërin. Minsërahuatona no'panënanta ya'ipi matopi. Sinioro'so israiro'sa Yosënëna ni'ton, Inari inahua ya'huërënamën ahuëtaton catahuarin napotopi. ⁴³ Inaquëran Cosoiso', ya'ipi israiro'sarë' chachin Quiricaroquë canpamëntonëna otënpiquë o'mantapi.

Chapter 11

' ¹ Cabin Coperno Asoroquë ya'huerinsoso', nanan natantërin. Na'tantahuaton Coperno Copapo itopiso' Matonquë ya'huërinso', nanan a'patërin. Copirno Simironquë ya'huërinso', ni'sahuaton Acasafaquë ya'huërinsonta nanan a'paterin, ² Norte tanano'saquë Cortani yonsanquë Sur parti Cineret itopiquë, Dor itopiso' no'paquë oeste parti ya'huëpisopita, inapitanta nanan a'patërin. ³ ina quëran cananeorosanta este parti oeste parti amorreoro'sa Hititaro'sa, Fereseoro'sa, Jebuseoro'sa a'na ninano' tanano'saquë Heveoro'sa inatananquësa'chin ya'huëpisopita Mizpa ninano' itopiso' no'paquë ya'ipi inapita nanan apatërin:

⁴ ya'ipi sontaronënpitarë chachin pa'nin, no'tohuaro marë' yonsaquë inotë' ya'huërinso pochin pa'pi sontaro'sa. Cahuarioro'sa nisahuaton Caroro'santa no'tohuaro' ya'huëtopi. ⁵ Ya'ipi copirnoro'sa niquënanpi hora niquëtopisochachin, inaquëran pa'pi Merom yonsanquë quira nicacaimarë Isërairo'sarë:

⁶ Cosoiso' Yosëri itërin, Ama' tëhuaton pa'yanquësohuë inaquë nisaranquë. Tashiraya ipora horaton quëtaranquën ya'ipi Isërai' quëmapi'sa chimipi pochin., Cahuarionëna' pitanta nishitë tonatërahuëso' pochin nitarahuë Caronënanta ahuiquitarahuë: ⁷ Cosoi ya'ipi ahuëtono'sarë huënin, a'naroachin canquipi Merom ishaquë na'poro' inimicoro'sa ahuëpi.

⁸ Inimicoro'sa Yosëri isërairo'sa imirinquë quëtërin Sahuëniquë ahuëtona Siton, Misrefot, Maim, ina quëran Mizpa itopiso' no'paquë este parti itopiso'pa quëhuarë imatona' ahuëpi, co' nanpipi'pahuarëhuë' nitopi. ⁹ Yosëri na'potërinso cha'chin cosoiri nitërin Cahuarioro'santa nishitërantëtëso' pochin ninin nisahuaton Caroro'santa Ahuiquitatë pochin nitërin

¹⁰ Na'poro' tahuërisa' Cosoiso ayanquintarin, ayanquintarinquë Hazoro quënanaton manin , Hasoro Copirnoso' Cosoiri Sahuëniquë ahuëaton të'parin. (Ya'ipi ana'pita hua'anëtërinso pitaquëran Hasoroso chini chiniquën nanantërin:) ¹¹ Na'poro' piyapi'sa inaquë yahuëpisopita sahuëniquë ahuëatona' tëpara'piapi, Na'puinchin ni'sha acopi ata'huantacaiso' marë', na'puaton co' a'napiyapi tëranta ya'huërinhuën. Na'puaton Hasoroso ahuiquitopi:

¹² Ya'ipi ninanoquë ya'huëpisopita Cosoiri manin, Nisahuaton ya'ipi copirnoro'santa manin, Masahuaton sahuëniquë ahuëton të'para'piarin. Ya'ipi chachin atahuantërin sahuëniquë ahuëaton: Moisësë Yosëri a'parinpochin. ¹³ Co a'na ninano'sa tëranta Isëriaro'saso ahuiquitërinhuën, ninanoa'huaro'sa motopia'huaquë ya'huërinsopita, Hasoro' ninanoi'chin Cosoiri ahuiquitërin.

¹⁴ Isërai sontaro'saso' ya'ipi ma'sha ma'pi ina ninanoquë ti'quitatona', Ohuacaro'santa ma'pi, Nisahuaton ya'ipi atahuantopi sahuëniquë ahuëatona' co ana' piyapi tëranta nicha'ëpihuë. ¹⁵ Mosësë yosëri a'parinpochin, Moisësënta Cosoi aparin. inapoaton co manta ma'sha to'pinan patërinhuën. Yosëri ya'ipi ma'sha sha'huitërinso Moisësë nicacaso' marë:

¹⁶ Ya'ipi no'pa Cosoiri hua'anëntërin, motopiahuaro'saquë ninanoa'huaro'sa ya'huërinsopita, ya'ipi Néguev ninanoquë Gosén no'paquë cortani no'paquë Isërai motopi ninanoro'saquë: ¹⁷ Halac tananquëran Edon norte parti Baal Gad ni'cotoanaro'sa Líbano ya'cari Hermón pë'natë tananno'saquë, Ya'ipi copirnoro'sa manin , ma'sahuaton të'para'piarin

¹⁸ Hua'qui tahuëri Cosoi niahuëpi ya'ipi copirnoro'sa pitarë , ¹⁹ Co a'na ninanotëranta isërairo'sa anoyatacaisa nohuantopihuë, Capaonquë hipioro'sarachin inapopi. Isërairo'saso ya'ipi a'napita ninanoro'sa manin niahuëtona. ²⁰ Sëñoro nohuanton co na'tantochina'chinhuën' cancantotona' nanan anoyatopihuë isërairo'sarë, Sëñoro nohuanton ya'ipi atahuantaimarë' co no'sororinhuën, Moisësë napotërinpochin.

²¹ Na'poro' tahuëri'sa cosoi huëcaton cananeoro'sa atahuantërin. Hiprón, Tipir, Anab huënto motopiro'saquë Sëñoro na'porin, nisahuaton Cota huëntonquë, Isërai huëntoquënta' inapochin ninin. Cosoiri ya'ipi ninanonënpita atahuantomiatërin. ²² co a'nayatëranta cananeoro'sa quëparitopihuë, Casa,Cat, Astot inapitaichin quëparitopi:

²³ Inahuaton Cosio manin ya'ipi ro'paquë, Sëñorori Moisësë napotërinpochin, Cosoiri ina nopa quërin Isërairo'sari hua'anëntacaso'marë', Na'poaton co'huachi aquëtë' niahuëpihuë:

Chapter 12

¹ Israirosaso, coortanii quëran, pii pipirinso parti noparosa yahuërinso huaanëtopi, arnon ii nicotoanaquëran, irmon motopiquëhuarë, icanin naporahuaton yaipi, arapa nopa, pii pipirinso parti yahuëriso, yaipi ina noparosa israirosari minsërahuatona matopi, inahua copirnonënasó, isopita. ² Amorirosa copirnoso Sion, itopi inaso ispon quë hua'anëntërin. Aroiroso, arnon ii, nicotoana yonsanquë yahuërin, ina nicotoana huancánachin, carata nopa maninso, ina huancachin pëntonin Capoco ii pahuarë icanin, ina ii pahuarë amoriorosanta nopa huanentopiso nanirin.

³ Naporahuaton arapa nopa, siniriti marë quëhuarë, huanëntërin pii pipirinso partiquëranta cacai marë pahuarë, huaanenterin pii pipirinso partiran sor partiranhuëta piti Isimoto quehuarë, ina queranhuënta pisica motopinicotoana rosaquëhuarë huaanëntërin. ⁴ Ocoso pasanquë hua'anëntërin, inaso nihuaino piyapi niton, panca piyapi Asotaroto iterii, quë inaso yahuërin. ⁵ Inari irmon motopi huaanëntërin, Soroca, yaipi pasan nopa inapita hua anëntërin Quisoriorosa, macatiorosa, inapita nopa hua anëntopiquë huarë hua anëntërin. Carata nopa patoma maninquëhuarë, Sion copirno nopa maninquëhuarë yaipi huaanëntopirinahuë.

⁶ Moisësë Israirosarë chachin, inapita misërin naporahuaton, Moisësëso Sinioro piyapinën nichinaonchachin inapita nopanëna Ropino huënton, Israirosa quëtërin, Cata huënton nisahuaton, Manasisë patoma huënton inapita, a hua anëntërin.

⁷ Coortanii queran pii yaconinso parti copirno ro'sa yahuëpiso, Cosoi Israirosarëchachin yaipi Canapí, Paaro Catasó yipano nicotoanaquë yahuërin arac motopiso siiro yacaria inaso, ina noparosa Israirosari huaanëntacaisomarë Cosoiri quëtërin. ⁸ Naporahuaton, Iposiorosa, Iviorosa, huirisiorosa, Cananiorosa, Amoriorosa, Ititarosa, inahuarosa nopanënosó niquipo, Inotëro parti motopi tahuannosa, Arapa huëntonosa yaipi motopi Canonamëtërosanta inari quëtërin.

⁹ Pitëri notënanquënta. Aicopirno, Quirico copirno inapita yahuapi, ¹⁰ Quirosarin copirno, Iporon copirno, ¹¹ Carmoto copirno, Raquisë copirno ¹² Icoron copirno, Quisiro copirso,

¹³ Tipiro copirno, Sitiro copirno, ¹⁴ Oromato copirno, Arato copirno, ¹⁵ Ripano copirno, Atoramo copirno, ¹⁶ Masito copirno, Pitiri copirno,

¹⁷ Tapoamo copirno, Ihuiro copirno, ¹⁸ Afilo copirno, Sarón copirno, ¹⁹ Maton copirno, Asoro copirno, ²⁰ Sinron Miron copirno, Asahua copirno,

²¹ Tanaco copirno, Miquito copirno, ²² Sitiso copirno, Oniamo Camiro copirno, ²³ Toro copirno, Motopirosa huaanëntërinso'chachin, Coimo Quirocaro copirno, ²⁴ Tiroso copirno, yaipiquëran cara shonca anara copirnorosa nininëna nopa huaanëntopiso pita.

Chapter 13

¹ Cosoiso' nani noya mashoyatërin. Napoaton, Siniorori itapon : "Quëmaso noya mashoyanquën. Napoaponahuë' na'con chachin no'pa macama'so ya'huarin.

² Isopita no'paro'sa ya'huarin Huiristiaro'sataquë no'pa ya'huëarin Quisororo'sataquënta ya'huërarin. ³ (Canano'sa no'panënaso nipirinhuën. Sioro quëran caniaritërin. Inaso' no'pa Iquipito, quëran pi'i pipirin pati quëparitërin. Norti parti quëranso', Icorono'sa no'pa mapiquë nanirin. Inapita no'pa Cananosanquën ninin. A'natërapo Huiristia, hua'anosanta no'pa hua'anëtopiso': Casa Asototo, Asacaron, Quiti, nisahuaton Icron, inapita no'paro'sa pa'huanarin macacaso'. Apiorosantan nopanëna' ya'huarin.)

⁴ Cananosa'so no'panënaso, Sor parti quëran ya'ipi ya'huarin. Nisahuaton Miaranta'. Inaso' no'pa sitono'sari hua'anëntërin. Ahuicoquë huarë', Nisahuaton , Amororo'sa, no'pa mapiquë huarë ya'huarin. ⁵ Quiparo'sa' no'panta' ya'huarin. Nipano tananosanta', pi'i pipirin parti, quëran, Paaro, Catoquë huarë inaso' Ninano' Irmon motopi nicotanaquë ya'huërin. Inaquëran Nipo, Amatiquë huarë no'pa ya'huarin.

⁶ Yaipi piyapiro'sa Nipano, motopiquë ya'huëpisopita Israiro' sontaro'sa nitonënaquë a'paarahuë. Misërëco Mainquë, Sitonquë inaquëpita ya'huëpiso'pitanta' inapotarahuë. Quëmaso' nipirinhuën israiro'sa no'pa ahua'anëntamaso' cancantëquë . ⁷ Iso no'pa inimicorosa' osorotëra maso' iscon huënton Israiro'sa pa'toma quëtoco, manasënta huëntonta pa'toma quëtoco.

⁸ Manasisi patoma huëntonso', Cortaniiquëran pi'ipirinso' parti no'pa manin. Nopino huënton, Cato huënton inapitarë Moisësëri no'pa ahua'anëntrin. Cortani aquëtëra mapi. ⁹ Aroiso, Arnoi motopianaquë ya'huërn ina taconorinquë ya'huërin. Ina quëran huarë Mitipa pi'parotëquë incanin ina quëran aquë nipirinhuën Tiponta incanin..

¹⁰ Seón,Ninanosa quëran huarë, Amorëo Copirno Isponquë, hua'anëntërinsó, Amonita yacari quëran huarë incanin. ¹¹ Macatëo piyapiro'sa, Isorita, no'pa, Carata, inapita. Sarcaro'sa, Pasán motopi inaparin quëran huarë incanin. ¹² Pasán Copirno, Og, inapitarë hua'anëntopi Astoro, Itërëi. (Rëfaita quë inahuasó quëparitërin) nipirinhuën Moisësëso israiro sá sontarosa pochin nicaton minsërin.

¹³ Macatëorosasó, Isoritarosa inapitasó nipirinhuën, Cotiorosari minsërahuatona a'papi panin. Quisoro, Maca, Ninanosó cotiorosarë no'ya ninicatona iprahuanta ya'huërapi.

¹⁴ Nihui huën'tonso co' Moisësë quëtërinhuën. Inaso masha quëpatona coitiorosa Sënioro chiotacaiso marë. Ira'ca shimashonënpoá Moisës masha a huiquitaton Yosë chinotërin.

¹⁵ Nopi, huën'ton shimashonënpoá Mosësëri no'pa hua anëntacso quëtërin ya'ipi huëntoá hua'huarosa nënpita ananitërin. Inahuaso no'panëna. Aroiquëran caniaritërin, ¹⁶ Inaso ninano Arnoi nicotoana taconorinquë ya'huërin. a'na ninanonta ina nicotoana huancanachi ya'huërarin ina Mitipa pi'parótëntá ina quëran huarë huaánëntapi.

¹⁷ Ispon, Ninano quëran Nopita manin, ya'ipi Ninano'sa panën pi'parotënta. Tipon, Pamoto, Paara, Pëti, Mion inapita. ¹⁸ Caasaquë, Catimaquë, Mihuatiquë. ¹⁹ Quiriataiquë, Sipimaquë, Saritaquë, Saaraquë, inapita, motopi inapaontarinquë huarë nanirin.

²⁰ Nopinta manin,Piti, Oron, tanano'sa, Pisica, panëno'sa, Piti, Isimoto. ²¹ Ya'ipi Masita ninano'saquën ya'huëpisopita Sëonquënta huaanën'tarinso, Amorio huaano'sa Sëon, huaanën'tërinso. Moisës catahuarinsopitarë, minsëtopi Matian, Ipi, Rëquima, Sori Hori, Ripa, inapita. Sion no'panënquë hua'anëntopi.

²² Naporahuaton israiro'sasó Paramo tëpapi, inaso Pioro hui'nin ninotonapi a'na pitarëchachin tëpapi. ²³ Cortania; I'sha yonsanantërin quëran Nopi huëntonso no'panën nanirin. Inaso shimashonënpohua Nopi huënton ya'ipi ninanohuaro'sa, pi'piyan pi'piyan no'pa quëtërápiarin.

²⁴ Cati huëntonso' Moisësëri no'pa pi'piyan pi'pyan quëtërin. ²⁵ Asëri no'panënsó ya'ipi ninano'sa quëran huarë. Caraatiquë, no'pa napoichin Amonitaquë. Amonita quëran caniaritërin Aroiquë, inaso Rapa. ²⁶ Ispon quëran caniaritantarinsó: Namato, Mispa, Pitonin, inapita no'pa ro'saquë huarë incanin. Maanain quëranonta Tipiri no'panënquë huarë.

²⁷ Motopi nicotohuanaran Moiseri quëtërin :Piti, Arami, Piti, Nimira ,Socoto, Saon, inapita. Anapitaso quëparitopi Sëon hua'anëntërinquë, Hispon huaanëntërinquënta. Cortani, naniconin quëran huarë Marë, Cinirita pamarinpa. Ina'so cortani a'quëtë. ²⁸ Inapita mini shimashonënpohua Cati huënton israiro'sa no'pa niquëtopi hua'anënta caiso marë. Ninanohuaro'sapitarë chachin ananitërin.

²⁹ Inaquëran Moisësë, israirosa no'pa quëtantari, paton huënton pochin Manasënta. Napoichin piyapiro'sa paton huënton Manasëquë ya'huëpisopita, a hua'anëntopi, pi'pian pi'pian Moisësëri anitërin. ³⁰ Inaso no'pa caniaritërin Manainquë, ya'ipi Pasanquë, Oqui hua'anëntërinquë, Pasan hua'anquë, inapita. Inaso satá shonca Ninanosa Airinquë nisarin. ³¹ Caarata pa'tomachin, nisahuaton Asatarota, Ëtërëi Ninanosa'so (Pasán,Oqui, Ninanorosa' hua'anëntërinso), Maquiri, quëran pi'pipisopita patomachin, ina'so Manasë hui'nin. Maquiri piyapinënpitso ya'ipi huënton huarosa'rë no'pa ananirin.

³² Moapa, panën pi'parotënta Moisësëri israiro'sa ahua'anëntërin. Ina'so Cortania aquëtë, Quiricó notënanquë. ³³ Nihui huëntonso' isrsairo'sa co Moisësëri no'pa quëtërinhuën hua'anëntacaiso. "Sënioro israiro'sa yosën marë" inahua nani shahuitërin chachin, ninin.

Chapter 14

¹ Isoso' Canan no'pa Israiro'sa itopisoari quëtërinso, Non hui'nin Osoi itopiso quëmopinënpitarë chachin, ya'huëcaiso marë pa'pi, tatamasho'ina Isërairo'sa no'panënquë papi ya'huëcaiso marë.

² Siniorori Moisësë sha'huitërinso chachin nipi, no'panëna patahuatona Canan parti pa'pi ya'huëcaiso marë, Siniorori Sha'huitërinso chachin, nisha, nisha parti papi ya'huëcaiso marë. Iscon huëntono'sa, hua'anëntapi ya'huëcaiso marë ina nopaquë. ³ Moisësëri quëtërin cato huënton miria pochin, quëtërin ya'huëcaiso marë. Cortani'i aquëtëran paatona ya'huëcaiso marë, quëtërin nipirinhuën, nipitariro'saso co no'pa quëtopihuë ⁴ Cosi Shinpita inapitaso cato huënton ya'huëpi a'naso Manasisi huënton, ananta Ifrai huënton. Itopiso, co no'pa quëtopihuë, ya'huëcaiso marë, Naporo nipitariroraso ninanonëanchin pipi'sha nopa quëtopi ya'huëcaiso marë quëtopi, pë'tahuatacaiso marëa'chin quëtopi, inai'chin quëtopiso. ⁵ Israiro'sa ninanoso nipirinhuën Siniorori i'raca Moisësë Sha'huitërinso chachin no'pa yahuëtopi

⁶ Ina piquëran coota huëntonosa huë'pi Cosoi nontapona, Icaai no'paquë huë'pi, Carë, Ioni hui'nin inaso, quëmopinënpitarë chachin huë'pi, Cati Parni itopiso huëpi Cosoi nontacaiso marë: "Quëma nitotëran, naporo Sinioro chachin Moisësë nontaton itapon, ina nopaso quëtaranquën quëmaquën, Carinquën chachin a'notaranquën itërin nontaton ⁷ Naporo caso catapini shonca pi'ipitasoco Moisëso Sinioro marë Sacatërin, ni'nahuë ina a'parinco Cati Parni no'pa nica'huaso marë pa'nahuë. Ina ni'nahuëso cari cancanëhuëquëran quëmarahuë nitotacaiso marë.

⁸ Napoaponahuë iyaopitaso, piyapi'sa tëhuatatona, të'huainpita pa'pi itërin caso nipirinhuë Sinioro catahuarinco ni'ton noya Pa'nahuë. Sinioro imarahuë ni'ton co tëhuarahuë tënin. ⁹ Naporo Moisës nontatonco itaponco: "quëmaso ina no'paquë pa'nan nicapon ni'quëhuarë quëmaquën no'pa nisarin itërinco, Sinioro quëmaso no'tëquën natëran ni'ton inaquë ya'huaran iterinco."

¹⁰ ¡Ni'quë ipora Sinioro catahuarinpoaso quenanëhua! caso catahuarinco, catapi shonca a'natëra'po pi'i ya'huëtërin tënin, Naporo tahuëri'saquë Isërairo'sa inotëro parti pa'sapi. Iporaso nipirinhuë huachi po'sa shonca a'natërapo pi'i ya'huëtërinco tënin. ¹¹ Naporo tahuëri'sa chini'quën nisarahuë chini'quën nicasoco Moisësë a'parinco naporo co sanpatërahuë, pa'sahuato o'mantarahuë tënin.

¹² Iporaso huachi tanan no'pa quëtoco itërin SInioro nohuanto, quëma nitotëran chini'quën piyapi'sa anasio ninanoquë ya'huëpi, itërin nontaton, Sinioro catahuarinco tënin.

¹³ Inapiquëran Cosoiso Yosë nontërin Iporon no'pa ya'huëtacaiso marë, Iconio hui'nin quëtërin Cari ya'huëcaso marë. ¹⁴ Naporo chachin iporon no'paso, Iconio hui'nin Carirí itopisoari hua'nëntërin Inaso piyapi Sinioro imamiatërin, Israiro'sa chinotopiso chachin chitërianta. ¹⁵ I'raca iporonso quiria arpa itopi inaquë a'nara panca piyapi ya'huërin ana itopi, ina piquëranso co huachi ni ahuëpihuë noya ya'huëpi huachi.

Chapter 15

¹ No'pa co'ta huëntono'sanquënso pancaro'të inaso Intopahuarë nicanconin Ziton, Inotëra parti pa'nin Sor parti Inasó. ² Ina pa'tahuatona Sor parti pa'nin ca'cai marë, huinirai parti.

³ Panin inoran paantorinso ocrapin tonan pi'piterin ina pa'sata huaton Zen. Itopiso nonpëterin cate Parnëa Ëzron itopis. Nanpëtorin ina nonpetahuaton atar parti pa'nin ⁴ Ina na'huetantarahuaton asemón parti pa'nin I'quipito parti pa'nin inaso' marëquë pipirin.

⁵ Ca'cai marënta, ni'piri huën Cortaniquë Chinpirin, pi'i pi'pirinso parti inaso. ⁶ Cortaniso ni'pirihuën pë O'cra na'huetahuaton pëë arapa Itopisó parti panin. Ina pa'satahuaton po'an na'pi Itopiso na'npëtërin.

⁷ Inaquëran no'pa na'nirinsopa canconin tipiri Itopiso motopi nicotoanaparti panin Acoro. Itopiso parti panin pi'i pi'pirinso parti inaso. Inaran corina Atomin. Tahuitahuaton ni'cotoanaparti panin. Ina na'huëtantara huanton Sëmë huinanparti pa'nin. ⁸ Inaran. Pin Inon nicotuana parti panin ëposëo ninono itopiso quirosorin inaso. Inaran corina nicoaana ënon, Itopiso parti ponin nitiquirinsoso ni'pirihuën nipain nicotuana parti. Pi'i pi'pirinso parti inaso.

⁹ Inaran. Corina huinan netoa parti panin, ina quëran. Iporón. Tanan parti pi'pirin. Ina quëran pa'ara quiria. Ëarin co'niterasa huaton panin. ¹⁰ Inaran pa'ara tahuiterasa huanton Sirin, tonan parti panin Ina na'huëtantara huaton Ëarin tanan. Ya'cari pa'nin pi'i pi'pirinso parti quesaron, no huaratahuaton pë Sëmë, tëna parti pentonin.

¹¹ Inaso corina pi'piterin Icron Secrón Inapita pa'satahuanton pa'ara tanan parti panin apënii. Pahuarë panin marëquë nanirin. ¹² Na'niconinsoso ni'pirihuën pa'ncai marëquë . Inaso cotá huë huentono'sa ya'huë piquë.

¹³ Inaquë Cosoi Siniorori camairinso nicacasó marë'. Cosoiso nipirihuën Iconi huinin carë, Iterinsó no'pa quëtërin co'toro'sa huentonquë; Quira Arpa, Inasó ni'pirihuë ipron piyapi (Arpaso papin Anaquë). Itupi. ¹⁴ Na'poro Carësë Anaquë huininpita Inaquëran o'coirin Sësaë Aëman Tarmai Ana shinpita inahuaso'. ¹⁵ Ina'pora huanton Carëso tipiriquë ya'huepiso'pita pa'caporin (Tipiriso ni'pirihuë Quiria sihui itopi Inanta) na'poro.

¹⁶ Carëso tapon "Incariton sona Quiria Sëhuë ma'pachin hui'nahuë aco'antarahuë." tënin. ¹⁷ Na'poro Quiria Sëhuë Otonirori manin Queria huinin Inaso na'poaton Carëriso O'toniro huinin a'coantërin Acaso Itërinsó.

¹⁸ Ina piquëran acasaso otoniro pa'capara huaton Itapon pa'aton ta'tano'pa na'tanquë Itërin. Na'poro casaso moraquëranno'huarachinara pa'pini Itapon. ¿Ma'ta nohuantëran? Itërin.

¹⁹ A'casaso pa'pin Itapon. "Onpopionta noya nininsó canta' ca'tahuaco to'pirahuë nani no'pa quëtëranco' niquëhuarë. I'shanta quëtantaco." Itërin na'poto huachinará Corëriso huinin I'sha Inainapa nininso ya'poriamiachin ni'ninso quëterin.

²⁰ Inapochin co'ta huënto huëntaahuanën pitarëchachin quëtërin.

²¹ Sor partiquëran Itomoro'sa no'pa hua'anentopiso', co'ta huëntonquë ninanoro'sa ya'huërinso pita'. Casërë Atarë Acoro, ²² Cena, Tëmona, Ata, ²³ Cëtë, Hazora, Itanán, ²⁴ Zihuë, Tërëma, Pëaroto.

²⁵ Hazora Atata, Quirio Hëzërón, (Hazoro Itopi inanta). ²⁶ Aman, Sima, Morata, ²⁷ Hazarë, Cata, Hësëmon, Pëtë, Përëtë, ²⁸ Hazaro Soarë, Pirsipa, Pizotia.

²⁹ Pa'ara, Rim , Isim, ³⁰ Irtoratu, Quisiro, Horoma, ³¹ Si'caraca, Matarina, Sosana, ³² Rëpaoto, SIrin, Aën, Inaran Rëmon, ya'ipiran ca'to shonca Iscon hinanoa huaro'sa.

³³ Pi'i ya'coninso parti ya'huepiso pitanta. Istaoro, Zora, Asina, ³⁴ Zanoa, Canim, Ta'poa, Inam, ³⁵ Armoto, Atoran, Soco, Azëca, ³⁶ Saarain, Atitaim, Catëra (Quitirotain inaso). Shonca ca'tapini ninanu ninanoahuaro'sa pitarechachin nininso'pita.

³⁷ Sinan, Hatasa, Miquëtarë, ³⁸ Tirëan, Mizëpa, Ocatëre, ³⁹ Raquisë, Posacatë, Icron.

⁴⁰ Capón, Raman, Quitiri, ⁴¹ Iteron, Pete, Tacon, Naama, Maceta. Shonca saota ninanoahuaro'sa nipisopita. inanta'

⁴² Ripëna, Ëtëre, Asán, ⁴³ Ihuita, Asëno, Nizipa, ⁴⁴ Quëira, Acazipa, Marësa. Ina na'poquëran iscon ninanora'sa ya'huërin.

⁴⁵ Ëquëron ninano Inaran ninanuahuaro'sa ya'caria ninin sopitá. ⁴⁶ Ëquëronquë pa'toma pa'toma ya'huëpisopita pa'ncai marë parti Asototo ya'cari Inaso'. ⁴⁷ Asototo ninano, Inoran ninanoahuaro'so, nininso'pita, Cazaa, ninano Inoran ninanoa huaro'sa nininso' pitanta Iquipito parti panin pa'coi marë parti Inaso.

⁴⁸ Tanan parti ni'pisopitaso ni'piri huën Isopita, Samiro, Atiri, Soco, ⁴⁹ Tana, Quiria Sana (Tipiri Itopi Inanta), ⁵⁰ Anapa, Istimoa, Anime, ⁵¹ Quisën, Horon, Quiro, ya'piran shonca ana ninano inoran ninonaa huaro'sa pitorë ya'huëpiso'. Pitá

⁵² Arapa, Toma, Isan, ⁵³ Anom, Pëtë ta'pa'a, Ahuica, ⁵⁴ Humta, Quiria Arëpa, (Iporon Itopi Inanta), Ziore. Iscon ninano Inaran ninonoa huaro'sapitare ninso pita'.

⁵⁵ Maon, Carëmërë, Zëhuë, Uta, ⁵⁶ Ërzëërë, Ocotan, Zonao, ⁵⁷ Cainu, Quipia, Timano. Ya'ipiron shonca ninano ninanoa'huaro'sa'pitarë ya'huëpiso.

⁵⁸ Harehuira, Pitë soro, Itoro, ⁵⁹ Maarata, Pitë Anoto Irtëcón. Inapitaso ni'pirihuë saota ninono ninanoahuaro'sa pitorë ninsopita.

⁶⁰ Quirio pa'ara (Quiria Ëarin Itopi Inanta) Inaran Rapin Itopisunta' ca'to' ninano Inoran ninanoahuaro'sa pitorë nininso'pita. ⁶¹ Inotëro parti ninanoro'sa ya'huërinso' pitanta' ni'pirihuën Pitë Arapa, Mitin, Sicaca, ⁶² Nipasan, Incatin Inaso ni'pirihuën yantora ninano Itopi Inahuanta ni'pirihuë Saota ninano ninanoahuaro'sa ni'pisopita Inahuanta.

⁶³ Ëposeoro'sa quiro'sorinquë ya'huë piso'pita co'o co'tahuëntono'sa a'papihuë, Ëpësëoro'sorë noya yo'huëatona Ipora huanta ya'huëapi.

Chapter 16

¹ Cosi huënton no'pa aquëtë' mantapiso Cortaniiquerahuarë' Quiricoquë, quirico ninanoquëran pi'i pipirinso parti i'shanaro'sa nitëquirinso' parti quëhuarë', inotëro' parti ya'conahuaton quirico Ninano quëranhuarë' nanpëontarohuaton pitëri Ninano' parti tanano'sa na'huëtopi. ² Pitiri ninano quërahuarë' nosoparti'pahuarë' Nahuërahuatona' áquë pápiquë ataroto'pa'icanpi Atarotoso', arquita piyapiro'sa no'panëna. ³ Pi'i pipirinso parti pa'marahuatona' ahuërititaro'sá, No'panëna quëran Pao huëntono'sa' no'panëna' Piti itopi'pa' Orón parti nisahuaton inaquëra quisiri parti' pa' huarë', océano Panca marë'pa' nitiquirahuaton. ⁴ Isopochin nipi cosi huëntono'sa, Manasësë Huëntono'sa naporahuaton ihuërain huënton no'pa Hua'anëntacaiso nininso Ma'patopi. ⁵ Ihuëraín huënton no'panëna' quëtopiso isopochin nisarin: no'pa quëtopiso nanirin'pa quëra huarë Pi'i pipirinso parti quëran Ataroto partiquërahuë' ataro na'huetahuaton Piti parti inaquëran Orón partipa'. ⁶ Inaquëra huarë Marë sachin pa'ninhuachi. Bicmetal ninano'hua Notëtëroso' parti, tahuitahuatona' pi'i pipirinso partiquëran Tanato parti Siro partiquë huarë' nahuëratona aquëte huarë' pi'i pipirinso parti paatona Anoa'pa huarë' nincanpi. ⁷ Anoa parti quërahuarë pa'marin Ataroto naporahuaton Naarato parti'pa huarë' inaquëran quirico ninano'pa nincanpi cortanii'pa huarë nitiquirin. ⁸ Tapóa partiquëra huarë, no'panëna' nanirin pahuarëso' caná isha parti ahuënan parti quëparitërin naporahuaton Marë pahuarë nanirin. Inaso' ihuërain huënton, no'pa hua'anëntacaiso' quëtopiso', ⁹ Ninaro'sa' Huayonpiso' ihuërain huëntono'sa marë' nipisopitarë chachin. Manasësë Huëntonquë ya'cariya ninano'ahuaro'sa ya'huërinso'. ¹⁰ Inapitaso' co' canano'sa' ocoipihuë' quisëri ninanaquë ya'huëpisopita Napoaton Canano'sa ihuërain Huëntono'sapitarë' iporahuanta' ya'huëapi, Napoaponahuë inapita piyapi'so' chíniquën sacatacaiso' camayantopi.

Chapter 17

¹ Iso'mini manasisë piyapinënpita' no'pa quihitopiso'(cosi hui'nin paninan nininso'),iso'mini,maquiri marë,manasise'hui'nin paninanën chachin niantarinso' ina chachin mini pa'pin Garata itopiso' ina chachin mini pa'pin garata itopiso'.maquiri quëran pi'pipiso'pita carata basán itopiso' no'pa' marpatopi,maquiriso' ahuëtonapi quëmapi niton. ² manasisë huëntonëonta no'pá ma'patopi a'na huëton a'na huëton nipiso'pita; apiësiro', irico; asiriri, siquimo, simita.isopita mini manasióe huininpita quëmapisachi pi'pipiso', cosi hui'ninpiraana huënton a'na huënton ninin quëran ni piso'.

³ Sirohuiatoso' cohui'ninpita'quëmapi ya'huëtërinhuë sanapisa'chin yahuëtërin.huiri hainin,irinta carata hui'nin,caratanta' maquiri huinin,maquirinta' manasisë huinin huininpita nininënpitaso maraa nohue;oquëran mirica ina quëran tëriso: ⁴ Ina sonapisari corto hua'an iriasaro non huinin casoi,catahuapisopita yacarirahuatona ironpi:"Moisësë siñiorori camairin no'pa quëtinacoiso' quëmopinëhuëpitaro'coi."siñiorori camairinso' natëton cosoi pa'pin quëmopiñen pochin cosoiri no'pa quëtërin sanapisa.

⁵ carataquë basanquë huarë manasise shoncaro' no'pa' nipatomatërinso' mapatërin,inaso' cortanai aquëteran. ⁶ Manasisë sanapi huininpitaso' hua'huinpitarë chachin no'pa ma'patopi.Carata no'panën manasisë huenton quëtopi hua'anëntacaiso marë.

⁷ Manasisë no'panënso' a'quëtë huarë pancatarin asiri miquimita itopiquë huarë;siquim,ninaso'pi'i pi'pirin parti quëran.ninotërapiso'so' sur partiran tapa ninano' ya'cariya ya'huëpiso. ⁸ tapuá ninano'so' manasisënquë,tapuá ninano'so' manasisë ninotërapique,ipraín huëntonënque inasó.

⁹ ninotérapiso'so' cana ishanahuayaquë huarë pamarin.sur parti quëran huarë,isopita ninano'manasisënquën ni'ponahuë ipraiquënáchin manasisë ¹⁰ ninotërapiso'so',i'shanahuaya' norti parti quëran asihuiro nanichitonhuë nincantacaso' piri ya'coninquë huarë isacara.

¹¹ Isacaro,Asiri inapita huëntono'sa no'pa mapiquënta manasisico' ya'huëtërin hinano'sa hua'anëntërinso'.isopita:pitisian ninanó ninanoahuayanën pitarë chachin iprian ninano',ninano ninanohuayanën pitarë chachin tor ninanoquë ya'huépisopitanta,ninanoa'huanëntopi ninanoáhuayanenpitarë chachi,tanaco,miquito inapita ninanoro'saquë ya'huëpisopitanta,hua'anëntapi ninanoa huayanënpitare' chachin,naporahuaton cara motopiahuayoro'sa hua'anëntërin. ¹² Manasisë huëntonën cananitopihuë inahuita ninanoro'sa hua'anëntacaiso;Ina no'paquë cananioro'so inaquë ya'huërapi ni'ton.

¹³ Isërai piyapi'saso' chini chiniquën nipachinara,cananioro'saso saca sa'cai sacato' nininso' apiquëran asacatopi,nicapanahuëco ya'ipi chachin a'papihuë.

¹⁴ Ina quëran casi hui'ninpitari cosoi itopi:"¿ompoatonta pi'pirahuaya no'pa quëtërancoi' hua'anëntahuaiso' marë,quiyaso' marë,quiyaso' na'con na'con ya'huerai,siñioroñenposo' na'popinachin quëtërinpoá?" ¹⁵ "Cosoiri itërin:"no'tohaaro min,campitaso' na'arama campitaorachin no'pa nininso' huirisioro'sa' no'panë rihuaiasë no'panëonta! ina mini ni'co': compita marëso' pi'pirahuaya ipraín no'panën ni'quë huarë."

¹⁶ Cosi huininpitaso' topi:"campoa marë'so co na'conhuë iso kanan,no'pa.ya'ipi cananioro'saso' ina no'paquë yorhuëpisopita' quira marë caro ya'huëtopi hua'ana quëransáchin,pitisairo ya'caraja ya'huëpiso pitontá ya'huëtopi,ompoatonta' jezreel yonsaquë ya'huapisonta ya'huëtopi." ¹⁷ cosi huëntonë israiro'sa,iprain manasisë inapita mini huëntono'sari cosoiriitërii campitasa' panca huentonquëma napoaton coa'na no'paichin macacamaso' ya'huërinhue. ¹⁸ Motopiro'sa partinta campitari hua'anontarama,iporaso' mini tanan,insëquë huarësona nohuantëranaso' ina no'paso' cananosari hua'anëntapirinahuë campitari a'coiarama hua'na roronano'sa' ahuëtaca'so' marë ya'huaetopirinahuë:chiniquëno'sa nisapirinahuë,compitori a'parama.

Chapter 18

¹ Ya'ipi Israi huënton ni yontonpi Siro ninanoquë, Inaquë yahuëatona, Yosë chinatacaisó marë nopa hua'anëntopiquë. ² Canchisë' Israirosa' huënton, co nopá quëchatrapihuë'.

³ Inaquëran Cosoiri Itantarin, Israi piyapisa': "¿Mata aquëtëhuarë ninaramá, nopá yahuëta casó marë' Iracá tatamashonënmá, Yosëri Iná quihuitërinsó?" ⁴ Iporasó yuayoncó, cara quëmapisá ana huënton, ana huëntonquëran. Inahuasó cari camayarahuë, pa'atoná Ina nopá nicacaisá marë

⁵ Inahuari patomataponá, canchisë patón. Cota ninano quëparitarin sur Itopipá cosi pëinensó quëparitarin nortiquëchachin ⁶ Campitari nopa aniramasó, canchisë parti nininsó, Ina quëshinantacó Ishëquë. Sënioro nitochinachin, cari acanatatë pochin nitarahuë nopa macacaisó marë'.

⁷ Ni'hui huëntonosasó, co campitapochin nopanëna, ya huëto pihuë, corto huanosaso. Ina huasó Yosë huanëntërin, nopaquë' sacatacaiso'marë. Garatad, nopin pa'toma huënton niponaraihue Manasësë patomachin Huënton nopa mapatopi cordanai aquëtëran Isomi Moisësë Senioro piyapinën nopa quëtërinquëmasó.

⁸ Inaquëran huanirapatona quëmapisa papi. Cosoiri camairisopita papi nishirapicasomarë onpoisona nopa, itaton: "Pa'co nopa nico pëtëtëran, pënatërana nisahuatoma nishirapico, Inara ayanquintaco caquë. Senioro nito chinachin, canpita'marë niton, cari cari acanatatëpochinni Siró ninano. ⁹ Quëmapi'sa pa'pi, pëtëtëran pënatërán. No'pa nicatona nishitacai somarë a'na quirica sonanpinanquë ninanonëna canchisë parti nininsó. Numëronën aya aya ninënën acatrapona Cosoitaquë quëpirosa ayamanapi Siro tanpoquë.

¹⁰ Sënioro nitonënchachin Coiri acanatatëpochin nitërin. Inapita Siroquë yahuëpisopita. Inaquë Cosoiri nopa quëterin Israipiyapirosa, anaya anaya pipian pipian nopa quëtopipa.

¹¹ Mincamin huënton huanosa, anaya anaya nopa quëtopi. Mincamin piyapinënpitanta cosi piyapinenpitanta Ina huancanachin mincaminso nopa quëtopi. ¹² Cortanaiquëhuarë ninotëpisó, caniaritërin. Ina niponahuë nortipartiquëhuarë. Quirico ninano quëhuarë cansapi Ina nipona motopiarosa parti nahuerin pi'i yaconin parti Betaven inotëropa pipiquipi.

¹³ Pi'i pirin partiquëran nopanena nahuërin. Sur pirayan nahuërin, (Pitëri nopanëchachin Inaná). Napohuarë ninotërapisó, Inatohuachachin pamararin, Atarotaradarquëhuarë tananosá sur parti Bet-Horon nisarinsó. ¹⁴ Ninotërapiso' nisha partipochin notëtërin: pi'i yaconinso parti pamarin sur partiquëhuarë tanan partichachin notëanarin Bet-Horón notëtënanquëhuarë. Isoso nopa niyacarinsó Quiriat-Baal Itopipa (Inasó tapón, Quiriat-Jearin). Cota huentonquë yahuëpisó. Iso ninano pi'i yaconaquëran ninotëpiso. Inasó pi'i ya conaquëran.

¹⁵ Sor partiquëran no'pa mapisó. Caniaritërin Quiriato Iarin, aquëchaquëran Inaquëran Iporon pa'nin Nipitoaquë I'sha Pa'shintopisó parti. ¹⁶ Inaquëran no'pa, mapisasó motopi, nicotoana yonsanquë, pa'marin. Inasó motopi, pinon motopiana a'natëran, ya'huërin. Pininon motopianasó nortipartiquëran notërin Nihuamo moropiana. Inaquëran Inon motopianaquë pa'marin. Hinam motopianaquëran, nohuaraimarin, quiporosá nicotoaná, sur parti quëran, ya'huërinsó. Inaran nohuaraimarin, nohuiró i'shaquëhuarë.

¹⁷ Sëmes Inotërinso nortiparti pantarin, Inaquëran pipirin Geriot parti Inanotënanquë a'tomin panëonta Inaran nopin huinin, pamarin pohán napiró, Itopiquëpá ¹⁸ Piti-arapa norti parti nahuërahuaton pamarin a'ratapaquëhuarë.

¹⁹ Bet-honglá. Norti parti nënquëran, nahuërin marë cacai Inotera Itopita, quëhuarë nanimarin, anatëranpa sur partiquëran cortanai, Isomin surparti niyacaririnsopita. ²⁰ Pi'i pipirin partiran cortanai niyacaririnsopita Isomi micamin huëntón nopa quihuito'piso', anaya anaya quëtopi' anahuëntohuaya ana huëntohuaya quëtopiso, ananta noniconiquë ananta naniconinquë niquetopi.

²¹ Iporasó mincami ninanonënpitai Jericó, Bet Hogla, Emeccasis, ²² Bet abá, Zëmarim, Betel, ²³ Avim, Pará, Ofra, ²⁴ Quefar Haamoni, Ofni y Geba. Shonca cato ninano, yaipi huahuishianhuarisa chachin.

²⁵ Quirosarin ninano yahuëpisopita Gabaón, Ramá, Beerat, ²⁶ Mizpa, Cafira, Mozah, ²⁷ Requem, Irpeel, Tarala, ²⁸ (Quirosarinquë, yahuëpisopita) Zela, Elef, Jebus, Guibeá y Quiriat. Shonca catapini ninanorosa, ninanohuarosá nenpitarëchachin micamin huenton Israirosari, Huanëntopi

Chapter 19

¹ Catoronininquë simión huëntonso canatërin cota huëtón huancaana,anatahuëri shinpitarë yahuëcaiso marë,nópa quëtopi.

² Isopita ninanoro'sa yahuepi hua'anëntacaiso,pirisipa,sipa,moráta ³ Azaro soaro para,ezim, ⁴ Irtora,pitoro orima.

⁵ isopitanta simion ninanonënpita yahuëterin sirica,piri-maracapo. ⁶ piri-riparo,sarohuin.Inapitaso shonca cara ninanoro'sa,yahuërin,ina yacariyanta yahuerin ninanoahuarosanta. ⁷ simion yahuëterin catapini ninanoro'sa ain,rimon,eteri,asaro inapita yahuëtërin catapini ninanorósa,nisahuaton pipira'huaya ninanoro'sata ina pirayan yahuërin.

⁸ Ninano'ahuayaro'sa pipirahuaya querahuarë isopita icanpi paracopiiro ramato niquipiquë huarë.simion huëntono'sa anatahuëri yahuëcaiso ninaro'ahuayaro'sa nininso. ⁹ simion'so nopanën quëtopi anatahuëri shinpitarë yahuëcaiso nicaponahuë cota huenton acopoana quëpariterin,coto huënto'so panca panca nopa quëtopiso cota huënto huancana quëtopi shinpitarë yahuecaiso marë.

¹⁰ Sáporon huëntonso cararo nicanapiquë yahuëtërin,quëtopinopa shinpitarë yahuëcaiso sarin notënanquë huarë quëtopi'so nanirin. ¹¹ nopanëna icanin marara parti co pi'i paninso partihuë quëparitërin.Nicaponahuë nahuetërin dipisinquë huarë,icanin ina nahuëtantarahuaton joconian ninano notënanquë huarë hanirin.

¹² Sarim ninano parti tahuirin,quesiron toporo ninano notënanquë nopanëna nanirin.Ina quëran Dipiran ninano,ahuia ninano'quë huarë icanin,nopanëna ¹³ Inaquëran caraihuiri ninano,inaquëchin imarin,notëterin itacazinninano parti;inaguëran rimon ninano,tahuiatarin nián parti huarë.

¹⁴ Nopa niquëtopiso nanirinso tahuirin pi'i yaconinso parti anaton ninano,ihuatin ninano tanaquë nitiquiconin nopanëna. ¹⁵ Iso patoma nopa nininquë ya'ipi ninanoro'sa inaquë yahuërin.catan,na'ara,siron,itara,pirin.shonca cato ninano'rosa yahuërin,pipira'huaya ninano'rahuaro'santa inaquë yahuërin. ¹⁶ Isoso nopa zaporon huënton quëtopiso ana tahuërin shinpitrë yahuëcaiso marë,panca ninanoro'sa,pipira'huaya ninanoro'santa inaquë yahuërin.

¹⁷ Catapiniro nicanapiquë isacaro quëtopi nopa shinpitarë yahuëcaiso marë ¹⁸ somin,quisorin isrico inapita ninanoro'sa nopanënaquë nisarin, ¹⁹ Ahuarain sioron,anarán,ninanoro'sa.

²⁰ Rapi quisiro,apisë;inapita ninanoro'santa,yahuhuerin. ²¹ Rimin,canin,atapinpasi,ninanoro'sa. ²² Nisahuaton icanin taporo,sasima,pirisimi,inapita ninanoro'sa nanionpi cortani'quë huarë nisahuaton shonca saota ninanoro'sa yahuërin naniamiachin ninanoahuayarosanta yahuërin.

²³ Isonta isacaro huentón shinpitarë yahuëcaiso marë,quëtopiso,panca ninanorosa ina yansanquë ninanoráhua rósonta yahuerin.

²⁴ Anatëra'poro nicanapiquë asiri huëton'conta nopa quëtopi shinpitarë yahuëcaiso marë. ²⁵ Nopanenaquë ninanoro'sa yahuëri iricaron,ari,pitin asahuaro. ²⁶ Aramirin,aman,misiaro ninanoro'sa yahuërin isopitaso co pi'i pipirinso partihuë nanirin.

²⁷ Ina para huaton tahuërërin pitacon ninanano parté aquë quëparitërin,saporon a'quë quëparitërin saporon a'quë quëparitërin,inaquëran ihuatin ninano pi'i yaconinso parti piri imi ni'ra. ²⁸ pi'i xaconquiso parti caporó ninanonënquë imarin iporon,Rioro,Amon,Cana,Sitonquë huarë.

²⁹ Raura ninanotaquë'chin tahe'iantarin nanio'ninso inapoantara huaton tiro ninano taquechin inaquëran osaninano coshonahuaton nitiquirin marëquëpa.ana patoma nopa azin ninaquë huarë. ³⁰ Uma,Afi,Rioro yahuërin cato shonca cato ninanoro'sa naniya ninano'ahuarosanta inaquë tahuërin.

³¹ Isoso Asiri huëton anatahuëri shinpitarë yahuecaiso nopa quëtopiso,inaquë ninanoro'sa yahuërin anaquënpancana,anaquën pipian nara huaya.

³² Saotoro nicanapiquë nitari huënton quëtopi nopa anatahuëri shinpitarë yahuëcaiso. ³³ Irín quëran huarë yoranin nanio'niso,sanani huancanachin atomin,nicin,aniri,papi a'quë quëparitërin nacon cortani'ipa nanirin. ³⁴ Tahuërërahuaton copi'i pipirinso partihuë anontoparo ninano ocon;nisahuaton pi'ipipirinso parti saporon cariconin asironta copi'i pipiriso queranhuën cota ina quëran cortaniriquëhuarë.

³⁵ Ninanoro'sa payoranahuanáchin nininsopita sitin,siri,amara,racara,sinirin, ³⁶ Atama,Rama,Asoro, ³⁷ sitisi,etiri,asoro.

³⁸ Nisahuatón isopita yahue'rin shoca iscón ninanorósa inaquëchachin pipirahua ninanóahuarosánta yahuërin. ³⁹ Isontanitari huënton yahuëcaiso shinpitarë no'pa quëtopi'so panca ninanoro'santa yahuërin,ina ya'carianta ninanóahuarosanta yahuerin.

⁴⁰ canchisero nininquë tano huënto canatërin,shinpitarë yahuëcaiso marë nopa quëtopi. ⁴¹ Irsimi,istaoro,sora,ninanosa nopanënaquë yahuërin, ⁴² Sarapin,A'aron itëra inapita ninanoro'sa yahuëpi.

⁴³ Naporahuato ina nopaquë nisarin iron,tinaro,icoron, ⁴⁴ Itiqui ipiton paaran, ⁴⁵ Ioro,pini,piran,carimón ⁴⁶ Miacorón Racón inapita ninanoro'sa pëntotërin opiquë huarë icanin.

⁴⁷ Daan huënto nopari pahuanto huachina;daanso yacontopi ahuëcaiso marë nisin,chinitatona canapi inapotatona nansaquë ya'ipi tiquipi,nisahuaton ya'ipi nopañena matopi nisin,ananinën acotopi nininën tano itopi huachi. ⁴⁸ Inapo yahuëtërin taan'so no'pa a'no tahuëri shinpitarë yahuëcaiso,panca ninanoro'sa pipian ninano'ahuaro'sata ya'huërin.

⁴⁹ Nani huachi no'pa nipatomato'piso tiquihuachinara,ana tahuëri shinpitarë yahuëcaiso nipachino.israiro'sa inahuacapini yonquipi casoi huinin naon itopiso nopa quëtacaiso anatahueri inahuanta yahuëcaiso marë: ⁵⁰ siniorori camairin niton,inapitari quëtopi,ninano ina nohuatërinso,tinarosira sona tananno'sa ipirain.inatohua ana ninano ninin inaquë yahuëcaso marë.

⁵¹ Isopita ana tahuëri yahuëcaiso iriasaro corto huaan,cosoi huini naoo,pënëntonapirósa huënton quëmopinenpitarë israiro'sa iraca quëtopiso nicanatona siroquë,sinioro notëtënanquë yoconpiso peyana nininquë inaquë tiquipi huachi nopa niquëtopiso.

Chapter 20

¹ Sëniorori Cosoi' ca'mayaton itërin: ² Nontëquën israiquë yahuëpisopita, itëquë: Hua'yonco ana' ninano, moisesë quiricanënquë nontërainquë maso ponchin'. ³ Inapochin' ni'co, piyapi' no'huitoma të'pa ramaso'pochin' yanocaso'marë no'tëquën. co' nanitaponahuë yaconcai' somarë noyasha' yahuëcaiso mare. ina ninano noyasha yahuëcaiso'marë , ana' ya' tëpataton pasapirënhuë, tëpapiso'pochin yanocasomarë.

⁴ Inaso' pa'sahuaton' ana' ninano ' yacoanaquë quëparitonin. ninano ancianorosa shahuita casomarë ma'sona omporinso shahuitaca'somarë, inaquëran inahuarinchachin ninano acoa'na quëpantacaiso ma're yahuëcaso inahuarëchachin.

⁵ Anaquën huë'pachina të'patatona ayan' comachina'chin cancantato'na huëpachina, co' ano'rapia'pihuë ni'nanoquë', yahuapisopita, hua'anosa' ni'sapisopita. Co' nanitaponao' anorapicai'so. Inahua'so co' nanitaponahuë nicacaso isopochin, co' nohuiton tëparinhuë niton. ⁶ Nanitërin quëparitaca'so, hua'ano'sa tëni'nso' anoya'tacaiso huarë , chiminacuahuarë sacataca'so corto 'hua'apochin', hua'anosachachin yai'pi inapi'ta noya'tacaihuarë, na'porohua'rë nanitërin ayan' comacaso' ya' tëpataton huënin so'pochin nanitërin ayan' coman'ta'ca'so' huachi'.

⁷ Napoaton israiro'saso Sitisi ninano' Caririaquë ya'huërinso huayonpi. Nipitari motopiro'saquëso', Siquimo ninano huayonpi. Quiriato Arpanta huayonpi. Inaso ninanano', Cota huënton motopiro'saquë ya'huërin. ⁸ Cortanii' aquëtëran Quirico notënanquë Pisiri ninano huayonpi. Inaso ninano', Nopino huenton israiro'sa no'pa mapiquë ya'huërin. Inotëro' pi'paro'të nininquë. Carata partiso' Namoto ninano'. Ina no'paso Cato huënton israiro'sari hua'anëntërin. Pasanquënta' Coran ninano' huayonpi. Inaso no'pa Manasisi israiro'sa huëntoni hua'anëntërin.

⁹ Inapita ninanoro'sa huayonpi na'picaiso marë'. Israiro'sa nisahuaton nisharo'santa yacapatopisopita na'picaiso marë'. PIyapi co no'huiponahuë' tëpahuachinara, tëpatona'piso inaquë ta'aton cha'ëcaso marë'. Inaquë yacapataso', tëpatona'piso co i'huërëtaponahuë'. Hua'anoso niyontonpiquë nanan anoyataquë huarë' co tëpaponahuë'.

Chapter 21

¹ Nihui huëton hua'anosaso pa'pi itonpa,israiro no'paquë,corto huáan iriasë nontacaiso marë;cosointa pa'nin tatamashoro'sa nopañenpa israiro'sa ya'huëpi'pa canconpi. ² Inahuaso ninontopi siro no'paquë canaan itopi: "sinioro camaitërin moisësë quëran,quëchincoi a'na ninano quiyanta ya'huëca'huaiso marë panparósa ya'huërinquë ohuacaro'santa coshatacaiso' marë."

³ Sinioro camaitërinso,natërahuatoná israiro'sa a'nará ninano quëtopi , nihui huëntono'sa quëtopi panpatoro'sa ya'huërinquë pëtahuanënpita coshatacaiso marë.

⁴ Naporó yonquipi nicanacaiso coatitaro'sarë:insosona canatohuachin no'pa huáanëntacaiso marë;corto hua'an aron nihui huënton inahuaso,canatopishonca cara ninano cota huënton inaso,simión huënton mincamin huënton ina ninanoro'sa hua'anëntacaiso' marë. ⁵ coatitaro'santa canatopi shonca ninanoro'sa hua'anëntacaiso marë;ihuërain huëtón inasó tan huëntonquë huarë patomachin manasisë huëntonta patomachin.

⁶ Ina piquëran irson shinpitanta canatatona shonca cara ninanoro'sa canatopi hua'anën tacaiso' marë;inaso nipirinhuë iscara huëton,asëri nitari patomachin manasisë huëntonta. ⁷ Mira shinpitanta canatatona shonca cato ninano canatanpi hua'anëntacaiso' marë": ina huëntonso nopin,ga zaparon huënton itopiso.

⁸ Israiro'saso' acanatatona nihui huëntono'sa nisha nisha ninanoro'sa ahuáanëntërapiapi siniorori moisësë nontatón camairinso natëtona napopi. ⁹ cato huëton simión huënton,inahuanta ya quëtau tapi nisha nisha ninanoro'sa,isëquë ninanoro'sa sha'huichinquëmá ¹⁰ Isopita ninanoro'saso nipirinhuë arón shinpita ahua'anëntopi,cotita piyapiro'sarë inapitaso nipirinhuë'nihui huënto.inahuasó nipirinhuë quiriati arpa itopiso quëtopi.

¹¹ Israiro'saso nipirihuë quiriati arpa itopiso quëtopi (arpaso pa'pinso ni'pirihuë anacpa'pin),iprón ninanoso nipirinhuë quëtopi cota huënton tananósanta ya'ipi panpatoro'sa pitarë ahua'anëntopi. ¹² Ina no'parosaso ninanorosarë chachin nani carin quëtaponaraihuë,iponi hui'nin inaso inari ina no'pa huáanëntacaso marë.

¹³ corto hua'an arón,piyapinëupitaso iprón ninano quëtopi panpa toro'sa' pitrë chachin.ina ninanoquëso piyapi'sa na'pipi,papinanta tona piyapi tëpapisopita,panpatoro'sa pitarëchachin quëtopi. ¹⁴ Jatiri itimao rëcha'chin inahuanta panpatoro'sa ya'huërinso quëtopi ¹⁵ Horónta tipirëchachin panpatoro'sa ya'huërinquë quëtopi inahuanta, ¹⁶ Ain Juta inaquëran pit simis inahuaro'santa panpatoro'sa ya'huërinquë quëtopi.iscon ninanoro'sa nininso ina ca'to huëntono'sa ahuáanëntopi.

¹⁷ Mincamin huëntontá quëtopi capaón,Gipa ninanósa panpatorosanën pitarë chachin quëtopi. ¹⁸ Anatonta quëtopi panpatoró no'paro'sa ya'huërinquë armonta ninano aipiran ya'huërinso ca'tapini ninanoro'sa quëtopi. ¹⁹ Isopita ninanoro'sa arón piyapinëntipita corto hua'anosa quetopisó,shonca cara ninanoro'sa quëtopi;pastoro'sa pitarë chachin quëtopi.

²⁰ coat quëmopiñenpitanta,nihui huëntoquë matopi,ihuërain huëntonso acanatatona nisha nisha ninaro'sa quëtopi. ²¹ Inahuas quëtopi siquin no'pa panpa toro'sapitarë chachin ihuërain nopanta,ina ninaso a'na piyapi pa'pinan tëpatona'piro'sa pa'poyapiso,Gizirinta no'pa panpa torohuan nininso. ²² kisaim onta bit harón inapitanta no'pa panpatoro' ya'huëtërinso,catapini ninano ahua'anëntopi.

²³ Dan huëntonta,coat mashanënpitarë chachin eltiquinta no'pa panpatoró ya'huërinso pitarë cha'chin quëtopi, ²⁴ Acaron gat rimón inahuauta no'pa panpa toro'ya'huërinso,inaquëran ca'tapini ninano ahua'anëntopi.

²⁵ patomachin manasisë huënton,quëtopi taananta no'pa panpatoro ya'huërinsoarë chachin quëtopi gat rimón inapitauta ca'to ninano panpatoro'sa inapita ya'huërinquë quetopi. ²⁶ Inaquëran ya'huëantarin shonca ninanoro'sa ya'huëantarin panpatorosa ya'huëtërinso coatitaro'sa marë ina ninanoro'saso.

²⁷ Girson piyapinën pitaso,patomachin manasisë huënton nihuë huëntono'santa quëtopi,ina ninanoso piyapi'sa pa'pinan tëpatohauchinara po'opi,Biistiranta no'pa panpa toro'rëchachin quëtopi,ca'to ninanonta quëtopi.

²⁸ Girso quëmopinëpitanta quëtopi cisón itopiso isacar huënton inasó,no'pa panpa toro'sa pitarëcha'chin quëtopi inahuanta.tapiranta inapochachin quëtopi. ²⁹ Jarmu In-canim inapitanta catapini ninanoro'sa no'pa panpa toro'sa pitarëcha'chin ³⁰ Asir huëtonso' quëtopi misairo,apitón quëtopi no'pa panpatoro' ya'hueterinso; ³¹ Hilcat rihob,inahuanta quëtopi catapini ninanoro'sa no'panta panpatoro' ya'huërinsonta quëtopi.

³² Nitari huëntonso,quëtopi girsón piyapiñenpita inaso nipirihuë cariaquë,ninasó piyapisa pa'pinantatona të'pahuachinara pa'poyapiso';hamatoro cartan inapitanta cara ninano' panpa toro'santa ya'huërinquë. ³³ ya'ipiyanquëran ya'huërin shonca cara ninano:Girsón piyapinënpita inaso' panpatoro'sa pitarë cha'chin.

³⁴ Napoinchin nihui huënto,mirari piyapiñenpita quëtopi zaporon huëntono'sa:Jocanian cartanta no'pa panpa toro' ya'huëtërin sopitarë chachin quëtopi, ³⁵ Dimanta narauta ca'tapin ninano' panpa toro'sa ya'huëriso no'pa quëtopi.

³⁶ Mirari piyapi'sauta quëtopi nopin huëntón:bisëri jasa inahuauta panpatoro'sa no'pa ya'huëtërinso quëtopi, ³⁷ Catimo nihua inapitanta catapini ninanoro'sa no'pa panpatoró ya'huëtërinso quëtopi inahuanta. ³⁸ Gad huëntonta,Ramot quëtopi caranquë no'panta panpatoro' ya'huëtërinso Ina ninanoso piyapi papinantatona tëpahuachinara pa'poyapiso manaionta no'pa panpa toró ya'huëtërinsó quëtopi.

³⁹ Mirari piyapisauta quëtopi hisopón no'pa pantatoro'sa pitarëchachin jasërinta inapochachin ya'ipiquëran catapini ninano quëtopi. ⁴⁰ Isopita ninanoro'saso mirari quëmopinënpita ya'huëpiso,inahuaso nipirinhuë nihuihuëntono'sa ya'ipiquëran acanatopi quëtacaiso' marë' shonca ca'to ninanoro'sa.

⁴¹ Nihui ninanoro'sa ma'patopi israiro'sari hua'anëntërinso no'paquë yaipi quëran ma'patopi catapini shonca po'sa ninanoro'sa ya'ipiya quëran. ⁴² Inapita ninanoro'saso ya'huëtërápiapi no'panënanta panpatoró ya'huëtërin pë'tahuanëna coshatacaiso' marë.

⁴³ Israiro'saso siniori ina no'pa quëtërin nani ira'caquërahuarë yonquirin tata mashonënpita no'panëna inahuari hua'anëntatoná ya'huëcaiso marë: ⁴⁴ siniorori chachin shahuitantarin israiro'sa no'ya ya'huëcaiso' marë,co incaritëranta manitapihuë ahuëatona minsëcaiso,siniorori cha'chin pa'poyatarin. ⁴⁵ Co a'ana hui'shatëranta sinioro nonpininhuë ya'ipi ma'sona yonquiri noya quëtacasó israirosa nininso ya'ipi nanirin huachi co pi'pishatërauta tëhuërinhuë.

Chapter 22

¹ Naporo tinparo'saquë cosoiri përarin ropinitaro'sa catitaro'sa naporahuaton patomachin manasisëro'sa pera'rin. ² Inari itapon:canpitaso siniorori moisëse nontërinso chachin ninama ca nanan acorahuësonta na'tarama. ³ Conpitaso nipirinhuën napoina'chin sinioro yosë sha'huerinso chachin ninama.

⁴ Iporaso siniore yosëri quëtërin ermano'sa chinotacoiso marë,tëhuënchachin quëtërin napoaton panta'ina ya'huëpiquë,simiorori moisësë quëtërinso parti cortanai a'quëtëran pa'ina. ⁵ Naponahuë siniori ira'ca moisësë nanan sha'huitërinso chachin natëahua,sinioro yosë nosoroquë kénin ina iranën pa'tahua,nosoatëhua ina chinotahua yaipi huayanënquëra huarë nosoroquë itërin ⁶ Iporaso cosoiri yosë nontahuaton a'parin huachi,inaran inapitaso ya'huëpi'pa pa'pi huachi.

⁷ Naporo patomachin manasisë huëntonhuaya ya'huërin moisësëri pasan itopiso quëtërin,inaran ananta patomachin quëtërin cosoiso ermano'santa patomachi quëtërin pasaan itopiso,inaran cosoiso inpitanta quëtërin pasaan itopiso inaran cosoiso inpitanta quëtërin cortanai a'quëtëran,cosoiso inapita a'parahuaton yosë nonterin. ⁸ Ina tapon:"pacohuachi ya'huëramaquë,quëpaco coriqui,ahuacaro'sa,prata,oro,sha'pi hua'ana,hua'namia,inaran a'moramasonta iparinpitarëquën nipatomatoco ënëmicoro'sa sapatenën itërin."

⁹ Inara nopin,shinpita,Caa,Manasis huënton huaya huënantopi peinënaquë,israiro ninano siro nopa,patahucatona,canan nopa parti pa'pi huachi.caraa itopiso inahua no'panënaquë pa'pi sinioro natëatona moisesërishahuitërinso chachin nipi.

¹⁰ Inapitaso cortanaiquëran canan nopaquë ya'huëpiso ropanitaro'sa,catitoro'sa inaran manasesi huëntohua itopiso artaro ni'pi na'piquëran cortanai pirayan,panca masho ni'pi. ¹¹ israiro natantepi ina nipiso,inaran topi:"Ni'cochi nopin ninano,caa,manasisi huëntohuaya inapitaso artaro nipi,canan nopa notënanquë ni'pi,canan nopa notënanquë ni'pi topi caraa,inaran manasisi huëntóahua itopi,inapita cortanai ina piraya ya'huëpisopi israiro ninanoquë ya'huëpi.

¹² Inapita natatohuachinara,nihuëntopi israiro ninanoquë siro nopaquëpa' nihuentopi ahuetacaiso marë.

¹³ Naporo israirosa'se nanan sha'huinapiro'sa a'papi ropanitaro'sa,catitaro'sa inaran manasis huënto huaya itopiso a'papi,caraa nopaquë.Nipirin inahuanta,a'paipi eliazar hui'inin,huinisi itopiso. ¹⁴ inaran shonca hua'anosa nisha,nisha tatamashoina quëran nipiso israiro'sa huë'pi,anaya,anaya huënton ya'huëpiso huë'pi israiro ninanequë.

¹⁵ Inapitaso huëpi,nopin ninano queran,caa,inaran manasis huëntohua inapita huëpi cara nopaquë ina'quë ninontatona topi: ¹⁶ "Na'aro nihuëtonaiquë sinioro chachi tenin:¿Máta inaso co noyahuë tënama,canpitamini,quiya israiro'sacoi chinoteraiso sinioro yosë co natëramahue,artaro nicatoma co noyahuë nisarama yosë co costarinsohuë nisarama?

¹⁷ ¿Co'nina no'tohuaro oshahuanëhuahuë ni'ton? co oshanënpoaco inquëchatërarinpoahuë,nipirinhuë naporama. Ina oshanënhuaso mare nihuentonenhua que chini'quën conio jinioro ocoterinpoa? ¹⁸ ¿Naporo tahuëri'sa nanitërama sinioro a'pocamaso?canpita co noyahuë nipatama ipora tahuëri co nipon tashiraya sinioro'so ano'huitarama ya'ipi israiro'sa ana'intochinachin nisarama.

¹⁹ Canpitan napóanin nopa acohuatama cotaminarama nopoaton yosë pëinëquëchin nahuëcamaso nanitapoma,ana nopa ya'huëtacaso nanitapoma nipirin co huachi tëhuëcaso nanitaramahuë,yosë co canpoateranta noya nicainpoaso nohuatarihuë canpitamarë ana artaro nicacaso ya'huea'pon itopi. ²⁰ ¿Zëra huininso acanitopiso co pahuatërinhuë yosë marë nonacaso,ma'sharo'sa yosë quëtacaso co pahuatërinhuë?¿Co no'huitërinhuë israiro'sa marë?Ina quëpiso co naponin piyapihuë."

²¹ Naporo Nopin huëntonso,caa inaran manasisë huënlo'huaya itopiso,inapitaso a'panitopi,israiro'sa hua'ano'sa itapona: ²² !sinioro'so,Tata yosë,ya'ipinanitaparin!¡Ina nitotërinso,israiro'sa anitotacaso!coso sinioro conatëhuatohuë,naponim nisarëhua,co ni'cha'ësarinpoa hue. ²³ Ina artaro nipiso yosë a'pocase marë nipi canpoa nipatëhua artaro ina chinotamarë,inamarë ma'sha a'pëcaso marë nipatëhua.siniorori inapita aparësitarin.

²⁴ ¡Co!tahuai hue'sarinsotehuatatëhua nisarëhuahuë huinanpoanta nitotacaso marë ¿Mata ya'huëtërinquën sinioro nicacaso mare?

²⁵ sinioro quëtërinpoaso cortanai i'i naniconinsotaëchinchin canpitanta nanirama.Canpitaso ninanonëma nopin,ana ninanonta caa itopiso co yosë ina tahuërëtërin.huinanpoapita tëhuëchinso sinioro chinotaponaso.

²⁶ Campoaso tëcarihua,pa'ahua niahua a'na arataro,co'oinaquë masha yosëmarë acorëhuaso a'pëcamarëhuë,nisarëhua naporahuaton co inaquë sacatamarëhuë nisarëhuahuë. ²⁷ Napoaton canpoaso topinan ni'nicacaso marë napoarëhua,canpoa shinhuarinpoa tëhuëchinso campoa piquëran ya'huëhuachina inapita tëhuëchinso yosenënpoa chitaponaso,cotësapihuë tahuëri hue'sarini'ton napoarëhua co taponahuë:"co yosëquëranso inapochin ya'huërinhuën".

²⁸ Napoa'huachaso:'canpoarin shinpoa sha'huitarihuaso tahuëri huë'sarin tatona isopochin nipi itaritwaso:'¡I'sopitaso tatamashoro'sa nipiso yosë artaronën itarihua. ²⁹ Yosë a'quë pochin ininpoa ,ni'ton pa'ahua,artaro niahua inaquë chinotacaso marë, yosë peinën notënanquë niahua topi topi.

³⁰ Corto hua'an huinisëso,hua'anosa camaiton acorin huëntonën nipisopita a'paicaso marë nopinta nanan acorin ina ninanoquë ya'huëpisopita caa manasisë napotopi,canpitaso pa'pinoya ni'ninquëma. ³¹ Corto hua'an iriasë ina huininso finisë itopi inahua ninanoro'saso nopin,cat,manasisë ninanonënpita nontaton itapon:Iporaso tahuëri sinioro canpitarëchachi ya'huarin,co canpitariso manta tehueteramahuë ni'ton.Ipora canpitaso sinioro chachin imirinquëran nicha'ërinquëma.

³² Naporo finisëso,huentarahuaton ya'ipi noya cancantopi,ina nipsio israiro'sa shahutërin nitotacaso marë israiro'saso shahuitërin nitotacaso marë israiro'saso yosë nontopi co huachi niahuëcaiso marë. ³³ yai'pi noya cancatopi,ina nipiso israiro'sa shahuitërin nitotacaso marë israiro'saso yosë nontopi co huachi niahuëcaiso marëhuë.

³⁴ Ropinitaro'sa,Gatitaro'sa inapitanta përapi,inahua ni'tonanquë artaro nipisoquë,Yosë nontopi inahuanta nitotacaiso marë,no'tequë yosë ya'huerin tëcacasio marë."

Chapter 23

¹ Huáqui tahuëri na'huërin piquëran,siniori israro'sa catahuarin ya'ipi inimiconëna' acanapiso' piquëran.siniorori achinotërinso tahuëriquëhuarë,cosiso' mastioya ninin huachi. ² Naporó cosoiso' ya'ipi israiro'sa përarin.Ansianosa,Huánósa,coisëro'sa,santaro huaanósa',isopochin itërin:"casa' nani mashoterahuë huachi. ³ canpitari ni'nama ya'ipi huëntonósa yahuerëhuesó sinioronënpoá catahuatonpoá noya yahuëcahuaso quëterinpoá ina sioñioro cha'chin chiniquën nanantaton inimiconenpoá miusërin.

⁴ Ni'co' cariima' ya'ipi huëton no'pa quëtëranquëma canpitari hua'anënta caso marë,cortaniiquëra huarë pancai marëpahuarë ⁵ sinioronënpoari ocoirin.inari chachin campitarë nisapisonta' ocoyantapon inari no'panëna' matahuaton campita quëtarinquëma',hua'nënëntacasó marë;sinioronënpoá sha'huiterinposo' chachi nitarinquëmá.

⁶ chiniquën cancautatoma',noya hua'anëntoco,inapoatoma' ya'ipi moisësëpënënto nananninshitërin so pochachi nicacaso marë:ama nisha yonquia toma' capitarë ya'huëapisó rëquëmá yonquipisó nonancosohuë, ⁷ amá mamanshinënatëranta'yonquiatome' inacha' natëarahuë paya tocoso huë.ama moshorahuaton moshacosohuë. ⁸ Sinionënpoa chaso;yosëni'ton morishoratomé moshacó iporahuanta' inapoaramánichaon chachin inapocó.

⁹ Sinioronënpoachachin catahuarinpoá panca naciono'santa' co nanitopihuë chiuitinpoasó iporahuanta' ¹⁰ insotëranta' canpita huëntoquëran nipachin huaranca piyapi niponáraihuë ta'ananpiapi sinioronënpoaso' pa'pi chiniquën nanantërin.inaso' canpoá catahuainposo marë ya'ipi inimiconën poa' minsërin inaora chachin catahuainpoasó sha'huinterin poasó chachin ninin. ¹¹ inaichi yonquiatomá natanco',sinioronënpoasó yosë niton,nosoromiatasó marë'.

¹² napoaponahuë co'natëtomahuë iso naciono'saquë yahuëpiso' mamanshinëna' moshorahuatamá moshapatama,inapita sanapisá mapatamá,inapi sanapisá ya'carihuatamá. ¹³ Inapopatamasó nitotoco sinioro nënpoá co huachi isopita nacionósa conpitaquëran ocoyarinhuë inahua chasó canpita huënsonquëya'conë sopochin nitarinquëmá,naporahuaton huihuipirinën posopochin nitarinënquëmá inapatoma' isó noyaro'pa sinioronënpoá quëtërin poasoquë chiminaquëhuarë nisaramá.

¹⁴ iporasó caso' isoro'paquë nonpitë ira patëresopochin nininso' ya patarahuë huachi,conpitaso' ya'ipi cancanëma quëran huayanëma quëra huarë nitotëramó inasó,co'ána nananyantëranta'tëhuërinhuë,ya'ipi noya nininso' sha'huitërinpochachi,quëtërinpoa siniorenënpoa' sha'tërinpoaso chachin ninin.ya'ipi inapita campitaque canquirin co'ana nanatërantá tëhuërinhuë. ¹⁵ Nicaponahuë inapochachin yaipi sinioro nënpoá quëtëinpoaso' sha'huitë rinpoaso pochachin co'noyahuë ya'huëcahuasonta' quëshiariupoá ya'ipi sinionënpoá noyaro'pa quëtërinpoaquëran ata'huantinpoa quehuarë nitarinquëma'

¹⁶ inapochin nitarinquema canpitari conatëtomahuë,sinioronënpoá yosë ni'ton nanan anoyatërinpoaso'tapipatamá,noya nicatë huá no'pa quëTërinpoaso hua'anëntacaso nipirihuën,canpitasó paatomá a'napita yosëro'sa mounshorama quëran moshapatamá sinioronënpoasó na'con no'huitontëquëma' sinioronën poá noyaro'pa quetërinpoaquë anaroachin chiminacaso' quëtarinpoa."

Chapter 24

¹ Inaquëran, Cosoiso ayontontarin, ya'ipi israirosa huënton, Siquin ninanoquë, përasarin ya'ipi israiro ancianorosa, asacatërinsopita, chini'quën hua'anosa, sontaro hua'anosa, inpita yai'pi yosëquë

yanorapi. ² Cosoiso yai'pi piyapisa itarin: Iso mini Israirorosa sinioronën, yosënën, tësarin: Ira'ca shimashonëmaso, Tari itopiso huinin pitarë chachin yahuërapi, isha aquëtëran Ifrati itopiso. Huininpitaso, Abrahan, Nacor, inaquë yahuaponapochin nisha, nisha, mamanshi mosharapi.

³ Abranso, inaquëran ocoisarahuë. Ocoirahuato, yaipi iso nopa patacaso marë camairahuë niton, yai'pi patërin. Inaquëran ca nohuanton cha'chin shi'inpita na'amiatarin. ca'a nohuanton huinanhuanpachina Isaco itërin. Ina'ton capitaso shimashonëma. ⁴ Isaconta ca'a nonhuanton cato huinanhuanin. Cacopo, Isao, inapita. Isaoso, seir motopirosa parti nopa quëtarahuë. Cacoposo napoaponahuë, huininpitarëchachin, iquipito parti pa'pi.

⁵ Hua'qui quëran shimashonëmapita catahuarahuë. Inaquëran ocoicahuaso marë Moisësë, Aaron, inapita aparahuë. Chiniquën iquipitorosa aparësitato , shimashonëmapita ocoirahuë. ⁶ Nani iquipitoquë quëran pipihuachinara, ina copirnoso sontaronënpitarë chachin, imasapi. Quëhuai marëquë huarë imaquiapi. Quira torononanosaquë, cahuariososaquë, inaquëpita imasapi.

⁷ Napotohuachinara, shimashonëmapitaso catahuacaso marë nontërinaco. Napoaton inapita catahuacahuaso marë inapita pinënaquëran,pa'pi tashiro acoarahuë. ca'to huëntonosari cha'chin ahuan'canapipi. Ca'a nohuanton cha'chin, marërita imotohuachina, iquipitorosa taqui'itapi. Anaquëma iquipitorosa napotërahuëso ninama. Inapiquëran canpitaso, hua'qui inotëro parti yahuërama.

⁸ Inaquëran carinquëma, amororosa yahuëpiquë quënanquëma. Cortanii aquëtëran, yahuëpisopita'ton chinitërinëma. Chinitopirinquëmahuë, carinquëma catahuaranquëma ni'ton, nanitërama inapita minsëcaso. Inapotatoma, noparosaso ya'ipi hua'anëntërama.

⁹ Sipor huininso Paraco itopisonta, piyapinënpitarë chachin chinitërinënquëma. Canpita canainquëmaso marë, inahuaso pioro huinin paramo itopiso përarin. Huëcaton, ama huachi noya yahuëcaiso marëhuë, shahuitiquë itacaso marë përarin. ¹⁰ Inaso nipirinhuën, co caso nohuantërahuë, inapochin nitinëmaso.Co inapochin nitatënquëmarahuë ca'a nonhuanton, noya yahuëcaso marë shahuitëranquëma. Inapotatënquëma, carinquëma nicha'ëranquëma.

¹¹ Inaquëran canpitaso, cortanii aquëtëran panama. Pëntontatoma, quirico ninanoquë nicanama. Ina ninanoquëso nisha, nisha, piyapirosa yahuëpi: Amororosa, huirisiorosa, cananosa, itirosa, quiriquirosa, iporosa, quiposorosa inapita yahuëpi.Inapitaso nacon chinotopirinënquëmahuë,. Carinquëma nacon catahuaranquëma, niton inapita minsërama. ¹² Cato Amoro copernosanta, aquëtëran yahuëpisopitanta, co canpitari minsëaramahuë. Co pëchinanëma quëran minsëaramahuë. Cari yaipi apayanahuë niton, ta'ananpiarinëma. Cohuara inapitaquë, nicanyantërasënquëmahuë, ta'ananpiarinënquëma.

¹³ Ipora canpitaso, carinquëma quëtaranquëma, ninanorosaquë co sacaihuë yahuarama. Anapita sacai nipiquë yahuarama. Oparosa, asitonarosa, inapitanta co canpitariso shapiramahuë, nitërinsopita canama. Yaipi noparosa quëtaranquëma, masha yahuërinso pitarë chachin, tënin, itërin: Inaquëran ta'antarin:

¹⁴ Ya'ipi naporahuëso yonquiatoma, sinioro tëhuatoco. Ya'ipinquëma, tëhuatatoma notëquëna'chin ni'co. Ira'ca shimashonëmapita, iopiratisii yonsanquë yahuapona.Nisha, nisha, mamanshi moshapi. Inapochachin , Iquipitoquënta nipi. Inapita, aporahuatoma sinioroichin chinotoco. ¹⁵ Napoaponahuë' co sinioroichin, chinotohuatamahuë, ipora tahuëri huayonco, insosona yachinotëramaso: ¿shimashonëmapita iopiratisii, yonsanquë yahuapona, nisha, nisha mamanshi moshapiso nica? ¿Amororosa mamanshinëna, moshapiso' nica? Caso nipirinhuë quëmopinëhuëpitaro'co chachin sinioro chinotërai.

¹⁶ Napotohuachina, israirosari apanitona itapona: Co nonhuantëraihuë, inapochi mamanshi moshacahuaiso. Sinioro ayonquirincoi, ama inapochin nicacahuaiso marëhuë. ¹⁷ Iquipitorosaso, chini'nquë asacatatonacoi, aparësitopirinacoihuë, inaquëran ocoirinacoi. ¹⁸ Shimashonëhuëipitanta ocoirin. Quiya nitonëhuëiquëcha'chin, pa'pi huë'huëpiro' nininsonta na'aro ninin. Huë'naiquë nisha, nisha piyapisa, yahuëpiquë nahuëtëirai. Tahuëri, tashirë chachin apairincoi.

¹⁹ Napopirinahuë, Cosoiriso itapon: Yosëso, noyasa'chin ninin. Na'poaton apitatënquëma, co nisha, nisha, chinotamaso quëtërinquëmahuë. Co noyahuë cancantatoma oshahuanpatama, co ahuantarinquëmahuë. ²⁰ Inapita aporahuatoma, nisha nisha mamanshi moshahuatama, sinioronta ihuërëtarinquëma. Na'con catahuasapirinquëmahuë, chini'quën anai'ntarinquëma huachi itërin:

²¹ Napohuachina, israirosa'so topi: Co napoaraihuë. Sinioroi'chin quiyanta, chinotarai topi. ²² Inapiquëran Cosoi, ta'antarin: Sinioroichin chinotarai, tënama niquëhuarë, canpitaora cha'chin, naporama itërin: Quiyaoracha'chin mini naporai, topi yaipiquëran: ²³ Yai'pi mamanshi mosharamasopita, nipachin apoco. Inapita tëhuënchinso apohuatama, yai'pi cancanëmaquëran, Sinioroi'chin, natëarama huachi. Inasachin, israiro'sanpoaso chinotërëhua itërin Cosoiri.

²⁴ Sinioroso, yosënënpoa ni'ton, inasa'chin chinotarai. Naporahuaton, ina camairinpoasa'chin nisarai, to'pi, yai'pi israiro'sa. ²⁵ Naporo, tahuëri Cosoiriso, ira'ca yosërë anoyatopiso, israiro'sa shahuita'antarin. Siquimo ninanoquë, naporin. Sinai motopiquë, shahuitaton, pënëntërinso,camaitërinso, inapita shahuitërin. ²⁶ Inaquëran, yai'pi inapita yosë pënëntërinso, quiricanën nishitopisopita shahuitërin. Yai'pi inapita sha'huihuachina. Isina nararoquë, pan'ca na'pi acocaiso shahuirin. Camaitohuachina, yosë chinotacaiso marë pëi'piso, piranyan acopi.

²⁷ Inaquëran, yai'pi israiro'sa itan'tapon: Ni'co, iso napiso ana tahuëri, ayonquiarinpoa. Ipora tahuëri, Sinioro sha'huitërinpoaso natanatëhua, apanirëhuaso ayonquiarinpoa."yoscoa'rë inasachin chinotarai " tënamasonta ayonquiarinquëma. Ina na'pi nipatama ayonquiarinquëma itërin: ²⁸ Inaquëran Cosoiso, yai'pi israiro'sa, yahuëpiquë apa'antarin.

²⁹ Cosoi chimininso Inaquëran, Cosoiso chiminin. Pasa shonca pi'i, yahuëtapaso chiminin. Yosë piyapinën ninin inaso. shahuitëranquëmaso, chachin nahuinin. ³⁰ Chiminpachina, nopanënquë papitopi. Nopanënso, tinato-sëra ninanoquë, yahuërin. Inaso, ninano, iprain huënton, israirosa nopa mapiquë yahuërin. Ca'asi motopi quëran, pëtëtë parti.

³¹ Cosoi, chiminaquë huarë, israirosaso sinioroichin, chino'tapi. Ancianosa, siniorori , nosororinso, nipisopita, chiminaquëhuarë, sinioroichin chino'tapi.

³² Cosi nansëquën papitopiso. Cosi nansëquën , iquipito quëran quëpisonta, siquimo ninanoquë pa'pitopi. Ina nopaso cacopo ira'ca, siquimo Pa'pin amoro itopiso, huininpita pa'antërin. Pasa coriqui marë, pa'antërin. Ina nopaso cosi shin'pitanquën, ninin huanchi. ³³ Ina piquëran, Aaron huinin, Iriasaronta chiminin. Chiminpachina, quëmopinënpitari huinin, Huinisë itopiso, nopanënquë papitopi. Inaso nopa iprain, huënton, israirosa nopa mapiquë yahuërin. Inaquë, Cosoiri nopa quëtërin ni'ton, inaquë papitopi.

Ruth

Chapter 1

¹ Hua'ano'sa Israiro no'paquë hua'anëntasoi, tanarotopi. Napoaton a'na Cota huënton quëmapi Pirinquë ya'huërinso', pipirin. Sa'in nisahuaton, cato hui'ninpitare'çhachin, Moapo no'pa'pa yacapatapona pa'pi. ² Ina quëmapi'so', Irimirico itopi. Sa'inso', Noimi itopi. Hui'ninpitanta', Maaron, Quirion inapita itopi, Inapitaso', Pirin piyapiro'sa ni'tona, Iporataro'sa itopi anta'. Inapitaso' Moapo no'paquë canconahuatona, inaquë yacapatopi, ³ Hua'quimiachinquëran Irimiricoso', chiminin. Napoaton Noimiso', quëyoronaton, cato hua'huinpitarë'achin quëparitërin. ⁴ Hua'huinpitaso', inaquëranchin sa'api. Moapo sanapi'sa mapi. A'naso' Orpa itopi. A'nanta', Rota itopi. Inatohua inapitaso', shonca pi'ipi pochin yacapatopi. ⁵ Inanapo pi'iquëran pochin, Quirion, Maaron inapitanta', chimiantapi. Napohuachina Noimiso', sa'ahuamia quëparitërin. ⁶ ⁷ Noimiso yacapa

Chapter 4

¹ Inaquëran Po'oso Napëconahuaton Ya'coanamën Huëseconin. Inaquë ya'caria Quëmopinën Ya'huëpisopita Shahuiterin Niton, Ya'cariquipi .Huëco Huënsëquico.Inaquëran piyapisaso huënsëquipi. ² Inaquëran, Po'oso Nipirinhuë Shonca Mashorosa Ninanoquë, Ya'huëpisopita Hua'yonin. Huënsëquico, Itërin.Inaquëran Huënsëquipi. ³ ⁴ Po´oso Quëmopinë Ya'caria Ya'huërinso Napoterin.Noimi Huënantarin Mo'a Ninanoquëran,No'pa Pa'anin, Inaso

Esther

Chapter 1

¹ Asuero tahuëriso hua'anëntarin Intiaguërahuarë aguë nipirinhuë hua'anëtarin Itiopia'pa.Hua'nëntarin pasa cato shonca canchisë ninanorosa. ² Hua'anëntaton shiranënguëchachin huënsëarin. Huënsëaton yaipi piyapisa catahuasarin , susa ninonoguë yahuëpisopita.

³ Cararo hua'anëntëringuë.Sha'huisarin pita nicacaso marë,yai,pi hua'anosa, sacatorosa. Yai'pi sontarosa , hua'anosa, nisha nisha ninanorosaquë yahuëpisopita huë'pi. ⁴ Inaquë hua'an anorarin yahuëtërinsopita, huënsëaton hua'anëntërinsonta,chiniquën nanantaton. Nacon tahuëri hua'anëntarin.

⁵ Yaipi tahuëri ananihua'chinara, hua'an sha'huirarin,canchisë tahuëri pita huaquirinso. Ya'ipi Susa piyapinënpitanta chininquën nanantopisopitanta, pi'pian nimapisonta. ⁶ Hua'an i'iratënënquëchachin pi'ta nisapi. Nani masha noyasha tapapi, nisha nisha masha pëtëntopi, noyapiachin nëmëtërosanta, pishiroquëran nininso hui'richin,caninchin nininso,.Noninosanta noyapiachin nininquë anaya anaya anillo oroquëran nininso pëtëntopi,prataquëran nininso ihua'ihuananshin nininsopita. Huënsëshinantërosanta oroquëranchin, nininsopita, napirosa pochin nininsopitanta niponahuë ihua'ihuananshin, yanorinsopita.

⁷ Ni'oshitopisopitanta minëtëahuarosa, oroquëransachin, anaya, anaya o'opiso noyapiachin huino. Hua'an yoquirin nacon nicanatacaso. ⁸ Nacon o´'orinquëran, yonquirin conanitërëhuë apicaso insotëranta. Hua'ani nanan quëtërin, yaipi sacatorosa, inaora yonquipiso, nicacaiso marë.

⁹ Inapochin Hua'anpayanta , pita nisarin.yaipi Sanapisa Hua'an sacatërin yahuëpisota marë. ¹⁰ Canchisë tahuëri nininquë Hua'an capacancantaton, itërin.Mëhuman, Bitza, Harbona, Bigta, Abagta, Zetar, Carcas. Canchisë piyapisa, Hua'anquë sacatopiso, quëtacaimarë reyna vasti, hua'anquë. ¹¹ Ya'ipi piyapisa,hua'anosa sacatorosa, anotamarë, nitaparinso,noya pinsha nininso.

¹² Nipirinhuë Reina Vastiso, quëtapirinahuë co Hua'an tëninso natërinhuë.Napoaton Hua'anso, chiniquën nohuitërin.

¹³ Chiniquën nohuitaton, piyapisa natanarin, nitotonosa, tahuëri nitotorosa. Inapoaton Hua'anso, ya'ipi shahuirarin notëquën nanan nitotorosaquë, ana'intopiquë. ¹⁴ Yacariya Hua'anosanta, Carsena, Setar, Admata, Tarsis, Meres,Marsena, Menucan.Canchisë H ua'anosa persiaquë yahuëpisopita. Inahua nanitopi quirica nicacaiso, acoana Hua'an sacatërinquë. ¹⁵ Nananosa natëcamarë, ma'ta onpotahua Reina Vasti sacatorosari, Hua'anquë quëpapirina, co natërimarëhuë?

¹⁶ Menucaso, tapon: Hua'anquë, sacatorosaquë. Co hua'anquëachin naponin nininhuë, yaipi sacatorosaquë, nisha nisha partiquëran piya'pisa huëpisopitanta. ¹⁷ Reinaso, yaipi sanapisari nohuitopi niton. Inapochin nicaton so'in nocaninso pochin yanorin. Hua'an Asueroso camaitërin, reina quëpatopirinahuë co natërinhuë. ¹⁸ Cohuara ina tahuëri tiquiyatëraisohuë, yaipi sanapisa nitotopi, inapochin Reina nininso. Inapochachin hua'anosanta nitotopi. Yahuërin nacon ninocanpiso, nohuitopiso.

¹⁹ Hua'anso topachin, chiniquën nananosaquëran nishitahuaton, apaquin. Apaquin, amahuachi Reina Vasti ,yanocaso marëhuë, quëmaquë. Hua'anso yonquiarin inaquëran ana Reina yahuëcaso noya noya. ²⁰ Inapochin yaipi,Hua'an sha'huihuachina, yaipi sanapisa so'ina natëpona. Nacon nitotopiso, pi'pian nitotopisonta.

²¹ Inapochin Hua'an nanan acorin piyapinënpitarë.Inaquëran, Menunca Hua'ani, huayonin. ²² Inaquëran yaipi quirica aparin, inaora nishitërinsochachin. Inaquëran yaipi quëmapisa shahuitërin, saina nosorocaiso. Ina nanan yonin,inaora nanan quëcha'chi. Yaipi Inpirio ninanorosaquë.

Chapter 2

¹ Inapita pasarin piquëran,hua'an Asuiro nohuiterinso sonomarahuaton, yonquirín huachi pati sanapi,ina sanapi macaso nipirinhure pati co nohuantërin so'yatacaso, nipachinatanapiterin. Inaran hua'an Asuiro chini'quien nanan ocarin ina pati sanapi mare. ² Napoaton hua'an catahuararinsopita topi: sha'huitoncoi,quia pa'i yoni'i sanapisa nanósa con quemapire nonterinsopitahuë.

³ Hua'an catahuarinsopita, guaricaro'sa nishitahuatona aipapi nisha,nisha ninano'rosaquë,nano'sa noyaron,noyaron nipisopita yontonacaiso marë hua'an peinënque inaquëchachin niyontonpi, Inaquiran sontaro hua'an ecai itopiso inari sanapi'sa ca'tanin co ma'sha pasacaiso marëhuë,Inaquëran inari quërin yaipa nitapacaiso marë. ⁴ Ina sanapisa hua'ani a'nara noyarin payaterin,napoaton ana sanapi hua'an sanapi nicacaso marë,huayonin,pati yahuërëtacaso marë,napoaton ina sanapi hua'anpaya acorin.

⁵ Ina ninano sosaquë a'nara cotio quëmapi ya'luërin martoquio itopiso,ina pa'pinso air itopi,air pa'pinso simi itopi,simi pa'pinso cii itopi inapitaso mincamin huëntonquë ya'huëpi. ⁶ Quirirosarinquë ya'huëterinhue,naporo tahuëri'sa hua'an ya'conin econio cota hua'an, inaquëran ananta napocotono itopi papironia ninanoquë ya'huërinso,inapitari quëpapi.

⁷ Naporo tahuerisa,itira quëparin apanin atasa itopisoari a'pairin,ina sanapiso pa'pin,ashin co ya'huëterinhuë,nicaponahue pa'pi noyaroyan yanorin noyapiachin marquiori aso'sorin, huininpochin ni'nin.

⁸ Huáan chiniquiën nanan acohuachina huáan ninanëquë sosa ninano itopiquë sanapisa quepapi.Inaquë sontaro hua'ani apairin,inaso nininterin ecai itopi,sanapisa cataninso inaquë itaranta nisarin. ⁹ Nanon itira pa'yatatona a'naro'achin masha quëtopi nitapacaso marë cosharonta quëtopi.Hua'ani ina sanapi quetërin canchisë sanapisa,quepaca so marë noya pëiquë.

¹⁰ Itaraso nipirinhuën co nolwanterinhuën shahuicaso ninanouen,quimopinëpitan ta co nohuanterin shahuitarapicaso, mariquëori ama sha'huiquësohuë iterin niton;co nohuanterinhuë sha'huicaso. ¹¹ Nani tahuëriya martoquio pasarin hua'an i'iratenenquë, Itari nitorahuitacaso marë ma'ta pasaponso ta'ton ayanarin.

¹² Tahuerinën icanpachina ina sanapisa pa'pi huáan asoëro nicapona,a'naya,a'naya ina sanapi'sa shonca cato yoqui nanipiso nitapatona ya'conacaiso marë,pimoton toma hua'sai inapita ya'huetopiso ya'conalwapi. ¹³ Hua'anquë yapa'pachinara natantopi ma'sona natatopachinara quetopi,inarë ya'conacaso marë.

¹⁴ I'huaraya ni'pachina ya'conin,ta'shiramiachin huëpachinara a'na peiquë ya'conpi huachi.sontaro hua'an saaca itopiso inahuart sanapi'sa apaiantarin ana sanapiso co huachi o'marinhuë nipirinhue hue'pachina naquëranchin përantarin.

¹⁵ Tahueri canquihuachina itira pa'pinpochin nininso apiai,martoquio apin huanin inaso inari aso'sorinso nipihuë co manta nohuataparinhuë sontaro huáanso nipirinhuen acopi ecai itopiso sanapisa a'paicaso marë,a'naso itira itopiso canaterin noya,noyaron ni'ton canatërin. ¹⁶ Itaraso nipirinhuen quëpapi asoiropeinëN quë,hua'an ya'huerinquë a'coaná quë huarë quëpantapi,shonca yoqui ni'so quepapi canchise pi'i hua'annentaso itira nonterin.

¹⁷ Hua'an itira pa'pi nosorin,a'napitagueran na'con,na'con nasorin,ina canaterin hua'ani nosororinqueran,napoaton yancote pa'ton ninin yancoterin pati ya'hueretacaso marë. ¹⁸ Naporo hua'an yonquerin pita nicacaso mare,napoaton sontaronënpita amaterin catahuarinpitanta amatërin inahua ni'tonanque masha paton ninso quetacasa marë.

¹⁹ iparaso huachi sonapisa niyontoina tënin hua'an,catoropochin nihuento napi,naporo marquioso huáan ya'coananënque huënsëarin. ²⁰ Itaraso co nahuatërinhuënpita sha'huipicaso,marquionta a'ma sha'huiqueso hue itarin a'pin,inari aso'sorinso ni'ton. ²¹ Naporo tahuëri'sa mortoquioso huaán ya'coaname que huensëarin,cato sontaro hua'anosa ánaso pitan itopiso,ananta teri itopisoari no'huitana hua'an yatepapi.

²² Naporo Martoquioso a'pin nontaton itapon itaraso hua'anpaya ni'ton itërin,ca'amarë hua'an asoiro nontëquë itërin. ²³ Nani nonpiso pi'quëran yonquirin,ina cato ya'pi a'sonconotahuatona tëpacaiso marë,ina marë,coronica quiricaquë nishitopi huáan notënanquë.

Chapter 3

¹ I'sopita pa'sarinso pi'quëran, hua'an Asairo Namán acorin Amán Amitata hui'nin Aquio, hua'an acorin yaipi sontaro hua'ano'sa sa'catopiquëhuarë pa'satëriso acorin. ² Ya'ipi sa'catopisonta ya'coanaquënta hua'an to'shitopiso Namán no'tënanquë i'sonatona mo'sharapi, hua'an camaiterinso na'tëcaso ya'huërin tënin Amán. Martoquioso' co nohua'nterinso i'sonaton co' mo'shaninhuë'.

³ Napoaton Hua'an ya'coanamënque sa'catopisori itapona' Martoquio: "¿onpoatonta hua'an camaitëriso co' natëranhuë itopi? ⁴ Inahuariso' nani tahuëri nani tahuëri napota'pi, naporotëranta co' nanitërinhuë' hua'an camaitërinso' natecaso'. Napoaton hua'an Amán nontatapi onpoisona Martoquio ni'sarinso inapochin inaso' ni'sapón, Martoquioriso itapón ca'so' cotio piyapico itërin piyapi'sa.

⁵ Amanso' ni'pirinhuë Martoquio co' nohuantërinhuë' moshatacaso' ni'to'n pa'pi no'huitërin moshacaso' nohuantopirin co pi'pishateranta nohuantërinhuë. ⁶ Napoaton yonquirin Martoquioráchin të'pacaso' nipirinhuën, nani sha'huitopi piyapinënpitari inso ninanoquëranta' Martoquioso' nininso. Amanso yonquirin ya'ipi cotioro'sa tiquicaso', Martoquio ninanonën inaso inaso Asuiro huëntón. Inaquëchachin Martoquioso ya'huarin.

⁷ Caniaritërinso yo'quiquë (ina yoquiso' itopi Nisán) Shonca ca'to pi'i Asoiro hua'anëntaquëya', naporo' tahuëri inahuaso' hua'an Amán no'tënanquë nicanarapi, nani tahuëri nani yo'quiquë, mayoquiquëhuarë' anotërin nicanapiso' shonca ca'to yo'qui nininquëhuarë, ina yo'quiso itopi o'napi yo'qui itopi.

⁸ Napoaton Amán hua'an Asairo itapón: "ya'huërin ninanoro'sa i'tohua' i'tohua' yaquëpi quëma hua'anëntëranso' no'paquë. Inahuaso ni'sha miachi, nanan acopi natëtacaso' ya'huëtopi, co' natëtopihuë hua'an noninso natëcaiso', napoato ama inaranchin tananpitahuasohuë. ⁹ Nohuantëquë' hua'an, quëma camaitëquë' të'pa ahua', ca' pahuërëtarahuë shonca huaranca coriqui insopitarisona tepahuachin inamarë' pa'anatona napohuachina' hua'an ta'patërinquë acoapi."

¹⁰ Napoatón hua'anso' po'moitëranë'n o'coirahuaton Amán po'mo imiratërin Hamitata Agaquio hui'nin, cotioro'sa inimiconën inasó. ¹¹ Hua'aní itapón Amán: "coriqui i'huërëtarinënquën quëma ina piquëran ninano'nën. Quëma yonquiransa' ni'saran."

¹² Napoaton hua'an sacato catahuapisoso' acopi shonca cara ya'na yoqui ya'coninquë, nanan acopi Amán camaitërinso' ya'ipi parti ya'huëpiso ni'sha ni'sha nina noro'saquë, ni'sha nanano'saquë' nonpisonta. Nishitopi Asoiro nininën noya tonpotopi po'moitëraquë. ¹³ Naporo' tahuëri nanan ayanquëpi nisha nisha hua'ano'sa ninanonënquë cahuarioquë' nanan ayanquëpi, tonpoconotatona tëpacaso', cotioro'sa tiquicaiso', hua'huaro'sa ma'shoro'sa, sanapiro'sa, ana tahuëriquëran - shonca cara tahuëri yo'qui pi'i pa'ninquë (ina yo'quiso ma'sha quëta caso' yo'qui) ya'ipi ya'huëpiquë ca'pa nitacaisomarë'.

¹⁴ Nishitahuatona' ya'ipi ninanoro'saquë ayanquëpi ina tahuëri nanihuachin ninafacaiso' marë'. ¹⁵ Quirica ayanquëna'piro'saso' ya'ipi parti pa'pi hua'an camaitërinso quirica ayanquëpi. Hua'an Susa huënseshinantënën pëiquënta a'papi. Hua'aninaran Amán huënsëatona o'osoi', Susa ninanoso co' noyahuë ni'sapi natantopi.

Chapter 4

¹ Martoquio co'noyahuë nininso yo'nquiatan,a'morinso o'sharin Inaara huaton ciricio I'topiso a'marin huariananta amarin I'naporahuaton ninano huancana pa'nin chiniquën na'huitaton na'pion cancantërin. ² Matoquioso ni'pirihue hua'an yahuerinquë hua'niconin chua'an chiniquë nanantaton co'nohuantërihuën a'naya tronta ³ ya'pi ninanquë hua'an chiniquen nanán a'carin no'ya ca'maitërin ciricio a'motona.chiminpi a'naquën ayanarapi sëtapi a'na quëonta na'pión cancantari.

⁴ I'naquëran sa'napisa camairinso pitanta huëpi i'tira sha'huitapana hua'an payanta napión cancantërin I'topi.I'na na'tana huaton I'tiraso martoquio a'mocaso a'paterin ciricio I'topiso o'coira huaton a'mocaso marë ni'pirihuë martoquioso co'nohuaterin huë a'mocaro. ⁵ na'pohua chinara I'tiraso Ha'ta I'topiso a'matërin pa'aton martoquio nicanquë na'tanquë ma'sona pásorinso I'terin.

⁶ Ina na'tana huaton hataso panin martoquio ni'capan ya'mopiso no'tëtonanquë hua'an ya'coananenquë huaniconin ⁷ I'naquë martoquiori ma'sona pa'sarinso sha'huitërin a'man I'topisori shahuitërinso masha pa'ton nininso pë'tëna huaton hua'an ca'pasonenquë a'cocaso marë inapora huaton cotioro'sa tëpacaso marë camairin Iterin. ⁸ Na'poro chachin a'na quirica quëtërin sosa ninano I'topiquë cotioro'sa tëpacaiso marë camairin I'terin.

⁹ pa'tuhua chinara hataso huësa huaton I'tira sha'huitërin ¹⁰ na'poro I'tira ha'tainatërin sha'hutëquë huëntain martoquio itërin. ¹¹ I'naquë I'tërin ya'ipi hua'ani ca'mairinsopita ninanonquë yahuë piso pitanta nitopi co'hua'an ca'matërinso na'të huachinahuë chimina caso yahuërin, I'naquë huaranen oro quëran ni'niso I'huërin na'patan ca'so co'naniterahuë pa'cahuaso cara shónca tahueri ni'i tiquioninso ¹² na'poro chachin hataso martoquioso sha'huitërin i'tira noninso.

¹³ Martoquiori I'tantarin:a'ma ni'sha yanquiquëso huë a'ma ta'amaso yo'nquiquësohuë cotioro'sa quëran ¹⁴ na'paton a'ma manta të'quësohuë a'na partiran huëcatona cotioro'sa ni'chaësapi na'poro pe'inen parin Inaran ta'ta parin ya'huëmia tarin.¿I'nta nitaterin I'sëquë huënanso a'ma quëmaso hua'an peinenquë ya'huë ca'maso yonqui quësohuë?

¹⁵ na'poro cha'chin Itira martoquio sha'huitërin ¹⁶ pa'aton yaiipi catioro'sa sosa ninanoquë ya'huëpisopita sha'huitëquë ayonaina ca'amarë ama co'shachi na sohuë a'ma o'oina sohuë:ca'ra ta'huëri ta'shi rechachin i'napo'ina nina I'naposa huato pa'sora huë hua'an nontapo I'tërin. ¹⁷ Martoquio pa'sahua'tón I'tirari sha'huitërinso cha'chin ninin.

Chapter 5

¹ Cara tahuëri na'corin pi'quëran, Itira no'ya no'ya në'mëtëquëran nininso a'mosahuatón hua'an, huënsëshinante pë'iquë no'tenanquë huaniarin. Hua'anso huënsëshinantënënquë huënsërarin, ya'coana no'tënanquë. ² Hua'anso Itira noya'sha nitaparinso ni'sahuantón, ca'pa cancantërin. Huaranën oroquëran cha'chin huaranën sëquërinso ihuë'tahuatón huënsërinquë huarë' ta'satërin. Itiraso' pa'sahuatón huararën oroquëran sëquërinso mo'tora'huarën së'huatërin.

³ Hua'aniso' na'tanin: ¿Ma'ta nohuantëran, Hua'anpaya Itira? ¿Ma'ta nohuantëranso? Patomachin hua'anëntëra huëso quëchinquën. ⁴ A'paniton Itërin: "Noya nipachi hua'an, hua'an Amán sha'huichina huë'in iporatahuëri na'co'n cosharo' ni'sarahuë inamarë."

⁵ "Hua'anso të'nin, Amán manorahuatoma' quëco', ma'sona Hua'anpaya Istira nohuantërinso ni'camarë'. Napoatón Hua'an inaran Amán inapita pa'pi huachi Hua'an paya Itira no'tohuaro co'sharo' nininquë. ⁶ Pa'pirinahuë nani huino minëtë'rahuayaquë ta'pana'piarin coshatinanquë, hua'ani Itira itapón: "¿Ma'ta nohuantëranso'? natanhuantanco quëtaranquën. ¿Ma'ta ya na'tantëranso? Pa'tomachin hua'anëntërahuëso' quëtaranquën?"

⁷ Itirari a'paniri: "Nohuantërahuëso' na'tanaranquënso i'sopochin: ⁸ Nohuantohuatán Hua'an noya ni'pachin onpopionta, quëma hua'anquën Amanë'quën' huë'co' ta'shiraya tahuëri cosharo' na'co ni'sarahuë canpita marë', na'porohuarë Hua'an natanincoso' a'paniarahuë."

⁹ Amanso ni'pirihuë' ca'pa cancanquëra pa'sapirinhuë. Ni'pirinhuë' Amanso quënanin Martoquio huanirarin pë'i ya'conamënquë huanirarin quënanin, quënanahuatón co' huaniyatërarinhuë pa'yanin, Amanso pa'pi no'hui cancanin Martoquio. ¹⁰ Napoaton, Amanso' ya'huërinpa pa'nin huachi Amiconënpita amatërin sa'acaso marë', cëria itopiso manin, huachi. ¹¹ Amanso' ya'ipi a'napitaquëran na'co'n na'co'n ma'huaninso sha'huirin, no'tohuaro' hui'ninpitanta ya'huëtërinso sha'huitërin, nipayarinsopitarë quëran pa'sarinquëhuarë ninin; sontaro hua'ano'saquëran na'co'n na'co'n pa'sarinquëhuarë ninin.

¹² Amanso tënin: "Hua'anpaya Itira co' a'na piyapi përarinhuë', ca përarincoso', paca'huasomarë Hua'ano'co ina cosharo nininso capa'huaisomarë. Ta'shirayanta, ina'quëranchin përantaricoi Hua'ano'coi pacahuaiso. ¹³ Ni'pirinhuë' co'nanitërahuë' paca'huaso' Hua'an pëinën ya'coanaquë' Martoquio huanirarin ni'tón cotio piyapi ya'coanaquë huanirarin."

¹⁴ Cëriaso' soin amiconënpitari itapona: "Sha'huitëquë' hua'an ca'to chi'pasora apa'huacochi'in ina'pa masho a'natëra'po shonca mitro inapatërinsó. Ta'shiramiachin Hua'an sha'huitëquë' tonpoconotahuatón pë'tëin chimiin Martoquio. Na'poro' chasó ca'pa cancanquëran Hua'anëquën paquë' noya'piyachin na'con cosharó nininso ca'concó." Inapochií ni'pachitënin Amán to'sahuatón onpo të'patacasona anitërin.

Chapter 6

¹ Naporo tashi,hua'an co yahuë'ërahuëta tenin,napoaton catahuarisonpita sha'huatërin,quiricaro'sa quësheico ni'i iterin,naporo chachin queshipi,ina quirica chini'quen nontopiso na'tanin,hua'an ina natahuaton yonquia'rin. ² Ina quiricaquë nontopiso na'tanin,martoquiori yatëpapiso sha'huitërinso ni'ton co nahuanterihuen a'naintacaso,pitan,tëri inapitaso sontaro hua'anoca ni'ton hua'an yatëpapinahuë,ina martoquioso natahuaton hua'an sha'huaterin,napoaton huaani martoquioso nosororin. ³ Naporahuaton piyapinënpita,natanin ¿Ma'ta onporinso martoquioso itërin piyapinënpita,nontaton?hua'an catahuapisopitarin itapona co manta onperinhuë itopi.

⁴ Hua'ani itërin ¿Inta i'ratëquëso huanirian itërin?Naporochachin amanso hua'an i'iratënënquë ya'conin nontacaso marë,martoquioso a'sonconotaton tëpacaso marë,yanquiaton pa'nin hua'an nontapon. ⁵ Hua'an ca'tahuarinsopitariso itapona,aman i'iratëquë huaniarin itopi,hua'aniso itapon tananpitoco ya'coin iterin,piyapinenpita nontaton. ⁶ Aman ya'contahuachina,hua'ani itërin,¿Mata ompotërë piyapi co hua'an payatërinso,payate huachinhuë iterin?Amanso cancanënquëran yonquirarin,hua'an pa'yatacaiso ya'huërin itërin carinquë nosoromiatëranquën,inaquëran na'con,na'con pa'yatiënëso nohuantërahuë.

⁷ Aman tantarin: piyapi'sa pa'yatinquënso nininso quësarahuë itërin,hua'ani itërin,quë,quë nipachi itërin. ⁸ Naporo a'macaso noya'piachin quëin inaquë ya'mitëra huaton cachi pa'chin,yancotënta yanco'in itërin. ⁹ Napaaton inapochin ninin noya'piachin a'mocaso yonquirin,sontaro hua'ano'saqueran noya,noya a'mocaso quëterin,hua'an tënin tananpitoco nitapain tënin,hua'ani pa'yatërin yaipi cachi pa'tëquë itërin. Hua'an payaterinso chachin nisarin,napoato hua'ani itërin aman,inapochin nanan ocoquë nipachi itërin inapochin hua'an nohuaterin ni'cacaso itëquë.Itohuachina inachachin nipi.

¹⁰ Napoaton hua'ani aman itërin quëma tënanso chachin nitëquë cotio piyapi nipirin martoquio inapotëquë iterin,pei ya'coanaquë huënsëarin itërin,ama tëhuëguësohuë itërin itahuaton a'yarin. ¹¹ Napoaton aman,martoquio tapacaso marë nanin,cahuario,a'mocasonta materin nani inapita mapachina quëparin martoquio tapacaso marë,nani tapahuachina cachi quëpatërin huachi.

¹² Martoquioso hua'an ya'coana quëhuarë pantarin.Napoaton amanso co napion concaterin,më'mëtërinquë i'momoto tahuaton yonquira'rin,ma'cha naporahuë paya tenin yonquiaton. ¹³ Amán sa'in siria inaran nipayaraisopitata ya'ipi sha'huitarin ma'sona pasarinsopita shahuirarin,ina sha'huitasó,sa'iniso napotërin amahauchi inapochin niquësohuë martoquioso cotio piyapi itërin sa'ini,sa'ini nontaso huëcapaipi. ¹⁴ Sontaro hua'anosari maquirahuatona a'naroa'chin aman amanorahuatona quëpapi hauchi,naporo itiraso cosharo nisarin pita nicacaiso marë,i'natohua quëpapi huachi.

Chapter 7

¹ Napoaton hua'an Amanë pa'pi, hua'an paya Itira noya'piyachin cosharo' nininquë pa'pi. ² Tahuëriantariquë, huino o'osoi', hua'ani Itira itapón: "¿Ma'ta nohuantëranso, hua'an paya Itira? Natanancoso quëtaranquën, ¿Ma'ta yanatantëran? Nanitërahuë pa'tomachin hua'anëntërahuëso' quëta'huanquënso itërin.

³ Naporó hua'anpaya Itirari a'panirin: "Na'tanco nipachi hua'an, noya nimara na'tanapón, co' nohuantërahuë chimina'huaso nicha'ëco to'pirahuë inai'chin na'tananquën, ya'huërahuë partinta quëmopinëhuëpitanta nicha'ëquë'. ⁴ Quiyasó pa'aninacoi, canta quëmopinëhuëpitanta, ya'ipicoi ti'quiinacoiso' yonquipi topinan asa'catinacoiso' marë, pa'anicoi na'porini noya ni'itenhuë, quëmapi'sa sanapicoi', co' manta chitohuë', i'soso ni'pirin naponin co' costapirohuë hua'an, ana'intochina'chin pochin nisarin." ⁵ Na'poaton hua'an Asoiroso' Itira itapon, hua'an paya: "¿Inta inasó? ¿intohuata inapochin piyapisó ya'huë'rin co' noyahuë' nitacaso piyapi'sa yonquirinsó itërin na'tanaton?"

⁶ Itiraso tëcapon: "¡Co' noyapiyapihuë', paso' inimico, na'ponin yonquina'pi Amán!" Na'poatón Amanso napion cancantëri Itira noninso na'tanahuatón, hua'anpaya naterin. ⁷ Hua'anso, no'huitatón, huino o'osarinquëran huanirahuatón, i'iratëquëhuarë pi'pirin Amanso co' pi'pirinhuë', co' të'paranquënhuë' hua'an paya Itira itërin. Na'porohuarë' yonquirin huachi, ca'mini të'parinacoso ta'ton na'pión cancantërin.

⁸ Ina piquëran hua'anso i'iratëquë pi'pirinquëran huino o'osa'rinquëhuarë ya'contarapirinhuë', Amanso niiatón ta'carica topachina, Itiraso pa'yanaton: huiyoó to'pachina, hua'anso pa'yanin. "¿Ma'ta onporarinso, ca pëi'nëhuëquëso' tënin?" Na'poro hua'anso sotaronënpita camairin Amán masahuatona tonporayatacaiso' marë' ma'pi.

⁹ Na'poró a'nara sontaro ya'huërin Hapana itopiso, ina sontaroso' hua'an cataniso, inaso tëcapon: "Nani Amán yonquirin ya'huërinso nótënanquë Martoquio atopoconotahuaton atëpatacasó yonquirapirin, hua'anso." Sontaronënpita camaiton itapon: "pacó inaora anitërinquë chachin quëparahuatoma tonpoconotocó." ¹⁰ Amanso' quëparahuatona inaora anitërinquë chachin tonpoconotatona pë'tënpi chiminin huachi. Martoquio atëpatacaso' nipirinhuë inaora chachin niatëpatërin. Naporo huarë hua'anso nohuitërinso sanori huachi.

Chapter 8

¹ Naporo tahuëri'sa huaan Asoiro yonquirin huachi ya'ipi Aman ma'shanënpita Itira ahua'anëntacaso' marë', inaso cotioro'sa inimicotërinso. Martoquioso' hua'an nontantarin, Itiraso ni'pirinhuë' ca quëmopinëhuë quiyapitarë ya'huërinso itërin. ² Huanso, po'moitëranën oroquëran nininso ocoirahuatón Martoquio pomoimiratërin, i'huachachin Amán osërëtërinso, Itiraso ya'ipi hua'ani ahua'anëntërinso yonquirin, Martoquio ya'ipi ahua'anëntahuaso' yonquirahuë itërin.

³ Naquëranchin, Iteraso' hua'an nontantarin. Inaso ni'pirinhuë hua'an notënanquë nopaquëhuarë monshomarahuatón isonahuatón nanërari. Onpoatocha Amán acaquio napotërahuë paya, nani sha'huitopirincohuë' Cotiorosa atiquitacaso nishitërinso nanan ya'ipi atapitacaso yonquipirinhuë taton no'paquëhuarë' isonahuatónna'nërin ⁴ Huaanso huaranën oroquëran sëquërinso masahuatón, Itira ihuëtohuachina huaan notënanquë huaniantari.

⁵ Inariso itantapon: "Noya nimara natanaponco huaan, tëhuë nontamaraco, nohuantëran naporini, ya'ipi parti quirica Amán anishitërinso quiya piyapicoi tiquiinacoiso marë atapichitohuë' itërin. ⁶ Onpoatonta naporahuë, ¿Ma sëtórocha paya nitapiso? ¿quëmopinëhuëpita tiqui huachina?

⁷ Huaan Asoiroso, Itira Martoquio inapita nontaton napotërin, inahuaso cotio piyapisa: "Ninico, nani Itira Amán ya'ipi mashanënpita pëinëonta nani ahua'anëntërahuë, inaso nani atonpoconotahuato nani atëpatërahuë, cotiorosa' yaatiquitërin ni'ton napotërahuë. ⁸ A'na chiniquën nanan nishitantaquë huaan nininënquë inapotahuaton ya'ipi parti ayanquë. Yana nishitëramasonta co nanitërëhuë' tapicasó, Ana nasha nanan acoantaquë." itërin.

⁹ Inaquëran nishitonapirosa huaani camairin nisha nisha nanano'sa quënta nishitacaiso' marë', naporo tahuëri'saso nasha nanan nishitantapi cara yoqui pa'ninquë, ina yoquiso itopi Sipan yoqui, catoshonca cara tahuëri, ina yoqui ya'coninquë. Naporo tahuëri yonquipi huachi nishitacaiso' ya'ipi Martoquio camaitërinso nanan nisha nisha ninanoquë huaano'sa ya'huëpiquë quirica ayanquëpi, Intia quërahuarë Itiopiapiro'sa ya'huëpiso parti quërahuarë a'papi. Pasa catoshonca canchise nino'saque a'papi, inaora nananquë nonpi soquë chachin nishitahuatona, Cotiorosa ya'huëpiquënta a'patopi.

¹⁰ Martoquiori nishitërápiarin huaan Asoiro nininënquë nishitërápiarin, noya tonpotahuatona sëcharáhuatona hua'an nininënquë. Naporo tahuëri'sa ya'huërin hua'anë sacatopiso, camairin cahuarioquë ya'mitërahuatona comisionosa' a'naroáchin a'papi, quirica ya'ipi parti ayanquëpi nasha nanán hua'an nishitërinso nitotacaiso marë. ¹¹ Ina quiricaquëso nishitopi hua'an camaitërinso ama cotioro'sa tiquicaiso marëhuë' inahuauta nipa'poyacaiso marë', ama tiquiatona ma'shanënpita hua'anëntacaiso' marëhuë'. ¹² Nasha nanán nishitopiso naporo cha'chin ya'ipi parti ayanquërapi hua'an Asoiro nasha nanán nishitërinso, naporo' tahuëriso shonca cara tahuëritaso cara yo'qui pa'ninquë, Ataro yoqui, ina yoquiso itopi pi'i nitiquinamën yoqui itopi.

¹³ Naporo tahuëri nanan chiniquën nishitopiso a'naya a'naya piyapi'santa a'patopi ya'huëtacaiso marë. Cotioro'santa ya'huëtacaiso marë, ama tiquicaiso marëhuë. ¹⁴ Naporó chachin quirico ayanquënápirosaso hua'an cahuarionënquë ya'mitërahuatona pa'pi huachi inahuaso' manorahuatona a'naroachin pa'pi. Nasha nanán nishitopiso sosa ninanonta quëtopi.

¹⁵ Naporo Martoquioso noya'piyachin nitaparahuatón caninchin caninchin huiritonë amorahuaton, yancotë' oroquëran nininso yancorahuaton, Sosa ninanoquë canconin, naporo ina ninanoquëso' ya'huëpisopita capa cancatatona' chiniquën nonca nonca topi huachi. ¹⁶ Naporo cotioro'saso co huachi të'huatonahuë' a'ninquëchin huanirahuatona ca'pa cancatopi. ¹⁷ Nisha nisha huëntonosaquë ninanorosaquë, hua'an nanan a'parinso nontatona ca'pa cancatopi cotiorosa, naporo tahuëri pi'ta nicatona coshatopi. Naporo' tahuëri no'tohuaro' nisha piyapi'santa huëpiso cotio piyapiro'sa ya'huëpiquë inahuanta ya'huëpi huachi. Cotioro'saso' tiquicaiso ni'pirinhuë inimicoro'saso nipirinhuën inaora nitahuërë antopi huachi.

Chapter 9

¹ Iporaso ñuñu yoquiquë, itopi, Adar yoqui, nitiquinamënquë cara tahuëri pochin nininquë, nisha nisha, chiniquën nananosa, Hua'an ya'atiquiapaquë, naporo tahuëri cotio inimicorosa, nonhuantapi canatacaiso, inapitaquë,inapochachin nipi. cotiorosaso canatatona nacon inapita nohuipi. ² Inaquëran niyontonpi, ninanonënaquëchachin Hua'an Asuero camaitërinquëran, imrina acocaiso inapitaquë, incaripitasona, tinitona naponin nininso quëpiso, inahuaquë. Co insotëranta nanitapihuë inapitarë naponin nicacaiso,nanihuachi yaipi tëhuapiso anotërin yaipi ninanorosaquë. .

³ Sontarosa,nisha, nisha, ninanoquëran, hua'anosanta,nisha,nisha ninanoquë yahuëpisopita, hua'anosa, hua'an mashanën tapatërinsopita.Inapita yaipiquëran cotiorosa,catahuasapi. Yaipiquëran nitotopi , Martoquio hua'an piyapinën, të 'huarinso inapitaquë niton. ⁴ Martoquioso panca hua'an nisarin, copirno pëinënquë. Inapoaton yaipi ninanorosaquë nahuinsarin ⁵ .Cotiorosaso, sahuëniquë inimicorosa ahuëatona tëparapiapi. Yaipi atahuantopi, inahuara nohuantopiso nipi, ninohuipi inapitarë.

⁶ Susa, achininapiro'sachachin, cotiorosa ahuëatona anatërapo pasa quëmapisa ata'huantopi.

⁷ Inapitaso tëpapi, Parsandata, Aspata, ⁸ Porata, Adalia, Aridata, ⁹ Parmasta, Arisai, Aridai, Vaizata, ¹⁰ Aman huininpita, Amanso papin Hamedata cotiorosa inimiconënpita.Nipirinhuë, inahuaso inimico tëpapiso co mashanëntëranta, matopihuë.

¹¹ Naporo tahuëri yaipi tëpapiso, Susa ninanoquë, pichirahuatona hua'an anitotopi. ¹² Hua'anso itapon: Hua'an paya, Cotiorosaso tëpapi anatërapo pasa quëmapisa, Susa ninanoquë, Aman huininpita shonca nininso inahuanta tëpapi inapitarëchachin. ¿Mata nipachin anaquënso nipi, coperno ninanonënpitaquëran? Iporaso, ¿Insota natantëran? quëtinënso quëma. ¿Inso quirica natantëranso? quëtëinënso marë.

¹³ Itiriso tapon: Hua'anso capacancantohuachin, cotiorosa Susaquë nisapisopita, quëchin tashirayachachin, quëpacaiso marë. Inaquëran camaichin Aman huininpitanta asonconotahuatona pëtëina. ¹⁴ Inapochin hua'an camaitohuachina ina pochachin Susa ninanoquë nipi, shoncachachin, Aman huininpita pëtëntopi.

¹⁵ Cotiorosaso Susa ninanoquë yahuapisopita, yamopi shonca catapini tahuëri nisapaso, Adar yoquiquë.Inaquëran naquëranchachin, tëpa'antapi cara pasa quëmapisa Susa ninanoquë, nipirinhuë co manintëranta sëhuatopihuë. ¹⁶ Napoinchin cotiorosaso, hua'an ninanonënquë nisapisopita, yamorapi, nipapoyacaiso marë, amanotatëpochin nitapi, inimiconëna, inapotatona tëpa'antapi, canchisë shonca anatërapo huaranca,incaripitasona nohuipiso.Nipirinhuërin tëpapisopita co nanitopi mashanëna, pa'ton nininso sëhuatacaiso.

¹⁷ Shonca cara yoqui tahuëri, nininquë inapochin, pasapi, Adar yoquiquëchachin. Shonca catapini tahuëri nisapaso, chinotatona pita nisapi capa cancantapi. ¹⁸ Cotiorosa, yaipi Susa ninanoquë nisapisopita, niyontonapi, shonca cara tahuëri,shonca catapini tahuëri pochin nininquë. Shonca anatërapo tahuëri pochin nicoantarinquë,chinotatona pita nisapi, capa cancantapi. ¹⁹ Ina marë cotiorosa ninanoahuarosaquë yahuëpisopita. Yacariya ninanorosaquë, pëi ninapirosa, nisapi, shonca catapini tahuëri nininquë, Adar yoquiquë naporo capa cancantatona pita nipi tahuëri. Naporo tahuëri inahuaso masha aparapi, nicanatopiso, cosharo'rosa anaya anaya, marë.

²⁰ Inapita Martoquioso yaipi nishitarin, yaipi cotiorosa quirica apatamarë nisha, nisha Asuero hua'anëntërinso ninanorosaquë. Yacariyaquë, aquë, ninanorosaquë. ²¹ Camaitarin, chinotacaiso marë, Adar tahuërinënquë, shonca catapini shonca anatërapo tahuëri nininquë, yaipi pi ' irosaquë. ²² Naporo tahuëri, cotiorosaso inimicorosaquëran sanoatëpochin nisapi. Naporo yoquiquëcha'chin, sëtopisopitanta, capa cancantapi, noya nicacaiso yonquiatona in tahuëri nahuësapi. Nanitopi pita nicatona capa cancantacaiso.Mashanta aparapi nicanatopiso cosharorosa, pahuantërinsopita quëtacai marë.

²³ Inapochin cotiorosaso imasapi, Martoquiori nishitaton acaniaritërinso, yonquiatona ina tahuëri anahuësapi. ²⁴ Naporo tahuërisaquë, Amanso, Hamedata huinin, yaipi cotiorosari inimicotopiso, naporahuaton napopinachin cotiorosarë yonquipi, ni'atahuantacaiso, '' inaso canatatëpochin nisarin'' naponin acocamarë yaipi atahuanta marë. ²⁵ Inapochin yoquipiso hua'anquë nicanpachina, hua'anso camaitërin quirica quëran,naponin yoqui Aman nisarinso cotiorosa marë. Inaora motonënaquëchin anochin, huininpitanta pëtëina.

²⁶ Napoaton ina tahuërisa pitaso, purin itopi, canatatëpochin nipiso nininënquë chachin. yaipi yonquiatona nishitopiso, inahua chachin nipi, inahua chachin masha pasapisonta nipi. ²⁷ Cotiorosaso naporo nohuantapi, nasha nanpicaiso, ninatëcaisonta. Inapochin nanpicaiso nininso, inapita marë chachin. Inapochachin shinpitanta yaipi yamopona. Ina yonquiatona inapitaso, yaipi pi'iquë, cato tahuëri pita nahuërapi. Nani pi'iquë nisha, nisha pita nipi. ²⁸ Naporo tahuëriso pita nicacaso tahuëri, naporahuaton, nitotapi, anaya anaya tahuëri huësarinso, nicantacaisonta, anaya, anaya yahuëpiquë, anaya, anaya ninanoahuarosaquë, yaipi panca ninanorosaquënta. Napoaton, cotiorosaso shin'pitarëchachin, co tanapitapihuë ina tahuëri pita nicacaiso noyapianchin. Inapochin nipiso co onporonta naniantapihuë.

²⁹ Itiri hua'an payaso, anshin Abihail, Martoquio, inapitaso cotiorosa, Copernori nanan quëtërinso chachin nishitapi, yaipi natëcai marë. Ina pitaquëran catoro quirica nishitopiso.

³⁰ Inapita quiricarosaso, yaipi aparapi cotiorosaquë, 127 nisha ,nisha, ninanorosaquë, Hua'an Asuero hua'anëntarinquë chachin, napoaton cotiorosaso nonhuantapi tëhuënchachin, notëquën nininso'. ³¹ Inapita quiricarosaso, pita tahuëri chachin noya tësapi, naporo tahuërisa, camaisapi Martoquio Itiri hua'an paya, camaicaiso marë cotiorosa. Camaitopiso yaipi cotiorosa natëtapi, yaipi shin'pitanta, yaipi natëtatona, tahuërinta yahuëtopi, co manta capatonahuë, yosë nontatona cancan, yonquicaiso marë. ³² Yaipi camaitërin quëran, quiricarosa noyatohuachina, ina pita marë cha'chin quiricaquë nishitopi huachi.

Chapter 10

¹ Inaquëran asoira yanquirin ya'pi parti coriqui ayontontacaso marë. ² na'tëcaiso ya'huërin,nani martoquio hua'an ananpëcontarin inarë hua'anëntacaso marë. ³ Martoquioso,nipirinhuë cotio piyapi,Inaso ni'pirinhuë hua'anë sa'catacaiso marë yanirin onpoatontëranta hua'an ya'canaton piya'pinënpita nichaëcasa marë Ináran sha'huitërin no'ya ya'huëcaiso marë hua'chi.

Jonah

Chapter 1

¹ Conasëso', Amitai hui'nin. A'na tahuëri inaso Sinioriri nontaton itapon: ² "Ninihuiso panca ninano'. Inaquë ya'huëpisopitaso nipirinhuë' co noyahuë nicacasorachin cancantopi. Napoaton quëmari pa'sahuaton pënënconquë'," itërin. ³ Conasëso nipirinhuë', Sinioro ta'ananpiton Tarsisi ninano'pa' pa'nin. Napoaton Copi ninano'pa' pa'marin. Inaquë nipachina', A'nara nancha tarsisi'pa' yapa'sarinso quënanconin. Inaquë pahuërëtahuaton ya'conin imatacaso marë'. Sinioro aquë patacasomarë' naporin.

⁴ Sinioro'so napoaponahuë', panca ihuan marëquë a'parin. Napohuachina panca co'sacaitërin. Napoaton nanchaso', nopaatochinachin ninin. ⁵ Nancha camayoro'saso', pa'pi pa'yantatona', inahuara yosënëna chiniquën nontopi. Naporahuatona pë'pëtoro'sa inquiitopi tacaton niotëintacaso marë'. Inaporapirinahuë Conasëso pë'pëto quëpapiquë ya'comarahuaton noya hua'cotërin.

⁶ Nancha hua'ani huëcapairahuaton pënënin: "¡Capayatahuaton huënsëquë'! ¡Quëmanta Yosëparin chiniquën nontëquë'! Tapona ina natanatënquën yanicha'ësapirinpoahuë'," itërin. ⁷ Inaquëran inahua capini ninontopi: "Huëco pa'ahua sotiarahuatëhua nitotahua'. Inquënpoasona na'intarinpoa ni'ton po'sarëhuaso nitota'ahua'," nitopi. Ninapotatona sortiahuachinara', Conasëri na'intarinso' nitotopi.

⁸ Inaquëran Conasë itapona': "¿Maquëta tëhuëranso marë' po'sarëhua? ¿Maquëta sacatëran? ¿Ma'nin piyapinquënta nisahuaton intohua quëranta huë'saran? Inapita onpopionta sha'huitocoi," itopi. ⁹ Conasëri'so itapon: "Caso', iprioco. Sinioro'so Yosë inapaquë hua'anëntërinso' të'huatato chinotërahuë. Inari isoro'pa', marë inapita acorin," itërin. ¹⁰ Ina natanatona', na'con na'con pa'yanpi. Napoaton itapona: "¡Ma'huantacha ninan quëmaso' paya!" Sinioro ta'ananpiarinsonta inari chachin nishahuirapin ni'ton, napotopi.

¹¹ Inaquëran Conasë itapona: "¿Ma'ta onpotohuatëinquën marë sanoi'apon?" itopi. Marë na'con na'con no'huitërinso marë' napotopi. ¹² Napotohuachinara', Conasëri itapon: "Marëquë te'yaitoco'. Naporohuarë' sanoiarin. Ca tëhuërahuë ni'ton, marë po'pin no'huitërin. Ina nitotërahuë," itërin. ¹³ Napotopirinhuë' inapitari'so', co a'naroachin natëtopihuë'. Chiniquën maitatona yonsan'pa yapanantapirinahuë', co nanitopihuë'. Marë aquëtë chachin no'huitërin niton, co nanitopihuë'.

¹⁴ Co nanitohuachinarahuë', chiniquën Sinioro nontopi, "Sinioro quëmaso nohuantëransorachin ninan. nicha'ëcoi. Iso quëmapi na'in quëran po'sarai nipachina ama ya'ipicoi taquiita'huaiso nohuantëquësohuë'. Ya'huërë inaso co manta tëhuëpirinhuë të'yaitohuatoi chimapon. Napohuachin ama ina na'inchincoisohuë'," itopi. ¹⁵ Napotatona Conasëso', të'yaitopi. Naporo chachin marë sanoirin. ¹⁶ Ina nicatona quëmapi'saso', Sinioro pa'pi të'huatopi. Ya'ipi cancanëna quëran chinotatona': "Ma'sha quëma marë' tëparahuatoi chinotarainquën," itopi.

¹⁷ Conasë tëyaitopirinahuë', Sinioro'so' panca sami a'parin ina mi'tacaso marë'. Mi'tohuachina cara tahuëri tashirë chachin sami yo'namënquë ya'huërin.

Chapter 2

¹ Sinioro'so Conasë Yosënën ni'ton, nontërin. Sami yo'namën quëran nontërin. ² Ina nontaton itapon: "Pa'pi co napinhuë cancantato nontaranquënso', a'paniranco. Chimipiro'sa ya'huërin quëran catahuancoso marë' yai tënahuë. Naporo chachin quëmaso natananco. ³ Pa'pi anporo'sa nininquë të'yaitëranco. Marë yo'namënquë chachin pa'marahuë. Marë chinii' so'quëtërinco. Co'sacainënpitanta', imoto imoto itërinco. ⁴ Naporo itëranquën: Co huachi ni'nancohuë nipirinhuë', chinotëranquënso pëi niantararahuë'. ⁵ I'sha o'oto chimiitochinachin ninahuë. Pa'pi anpo nininquë pa'marahuë. Marë oniquino'sa motohuë so'quëtërinaco. ⁶ Motopiro'sa nanimarin'pa' huarë' camarahuë. Hua'nanano'saquë tashinan pëi pa'shintopiso pochin isoro'pa oncorapiranco. Quëmaso napoaponahuë Sinioro, Yosënehuënquen niton, chimipiro'sa nisapi quëran nicha'ëranco ⁷ Yachimiitato tapinanahuëquë cancanëhuë quëran Sinioro përaranquën. Quëmaso chinotërainquënso noya pëi quëran natananco. ⁸ A'naquënso' mamanshirachin cancantatona', Cancantomiatërancoiso nocanpi. ⁹ Caso nipirinhuë', yosparinquën itatënquën chinotaranquën. Ma'sha quëma marë' tëparahuato chinotaranquën. Sha'huitëranquënso chachin nisarahuë. Sinioroichin nanitërin nicha'ëinpoaso'," itërin. ¹⁰ Napotohuachina, Siniorori panca sami camairin yonsaiquë Conasë imocaso marë'.

Chapter 3

¹ Naquërachin Siniorori Conasë nontaton itapon: ² "Ninihuiso panca ninano'. Inaquë pasahuaton nanan sha'huitacaso quëtëranquënso', sha'huiconquë'," itërin. ³ Itohuachina', Siniorori camairinso natëton pa'nin. Cancontahuaton ni'pirinhuë', Ninihuiso panca ninano'. Cara tahuëri irataihuarë ya'ipi aquipi. ⁴ Conasë caniaritërin ninano pa'tacaso'. Papon pochin chiniquën pënëntërarin: Catapini shonca tahuëri quëran Yosëri Ninihui ninano ata'huantarin," tërarin. ⁵ Ya'huëhuano'saso', Yosë natëtona ayono nicacaiso nisha'huitopi. Ya'ipiya quëran sa'catën a'mopi. Mashoro'sa quëran, hua'huaro'saquë huarë' napopi. ⁶ Ninihui copirnonta' a'naroachin nanan natantërin. Hua'anëntacaso shiranën quëran huanirahuaton, noyapiachin a'morinso pa'coirin. Sa'catën nininso a'mosahuaton, huarianoquë huënsëconin. ⁷ Ina quëran camaitërin: "Copirno, hua'ano'sa, inapita camaitopi. Iso ninanoquë ya'huërëhuasopita ya'ipinpoa ayono nicacaso ya'huërin. co pë'tahuaro'sa tëranta a'cacaiso ya'huërinhuë'. Co'ni i'sha tëranta o'shitacaiso ya'huërihuë'. ⁸ Inapoatona sa'catën nininso a'moina'. Pë'tahuaro'santa inanpi quëran a'moina'. Naporahuatona chiniquën Yosë nonchina. Co noyahuë nisapisopita, co tënorotochinachinhuë cancantopiso', inapita a'poina'. ⁹ Tapona inaporë'so marë', Yosë pa'pi no'huirinpoaso asanorapirinhuë'. Inaporin naporini co huachi ana'intatonpoa ata'huanchitonpoahuë'," tënin. ¹⁰ Yosëso inapopi'so ni'nin. Co noyahuë nisapiso a'popi. Napoaton nisha cancantaton ana'intacaso yonquirinso', tananpitërin.

Chapter 4

¹ Yosë naporinso Conasë nitotaton, pa'pi no'huitërin. ² Napoaton iso pochin Sinioro nontërin: "¡Napoaranso mini ya'huërahuëquë chachin a'pirahuë! Quëmaso nosorotochinachin cancantëran. Co a'naroachin no'huitëranhuë'. Piyapi'sa cancantomiataton, ma'sha onpotacaso yonquiaponahuë', nicha'ëantaran. Ina nitotato, tarsisi'pa' ta'aca'huaso yonquipirahuë'. ³ Napoaton Sinioro tëpachanco topirahuë. Co huachi nohuantërahuë nanpica'huaso'," itërin. ⁴ Napotohuachina Siniorori itaantarin. ¡Po'pin no'huitacasoso', co noyahuë'!" itërin. ⁵ Inaquëran Conasëso', ninano notënanquë pa'nin. Pi'i pipirinso parti quëran a'nara huanimëra'hua ninin. Inaquë na'yaton ninano ma'sona onpoarinso' ni'caso marë'. ⁶ Sinioro Yosëso', a'nara' na'ton taparinso' apapotërin. Conasë huanimëra'huanën a'naroachin imotacaso camairin. Inari na'itohuachina noya cancantërin huachi. Napoaton ina marë' yosparinquën tënin. ⁷ Tahuëririnquëso napoaponahuë', a'nara' cha'cho taparinso Yosëri camairin. Na'ton namënën a'tonacaso marë' camairin. Inapotohuachina na'tonso a'naroachin ahuirin. ⁸ Tahuërinquë pi'i pipirahuaYosëso' pa'pi huëya ihuan taparin. Pi'i pipirin parti quëran a'pairin. Pi'irinta chiniquen pi'caton Conasë aparisitërin. Tapinantopitëraton, chiminacaso nohuantërin. "Chiminahuë naporini noya noya niitonhuë';" tënin. ⁹ Napohuachina', Siniorori itapon:" Na'ton ahuirinso marë' no'huitacaso ¿noya ti?," itërin. "Noya mini. tënahuë caso'. Chiminchinachi no'huitërahuë," itërin Conasëri. ¹⁰ Ina natanaton Siniorori'so': "I'yan, quëmaso na'ton a'pitaton no'huitëran. Co quëmari shacaton aso'soponahuë naporan. Ca nohuanton inaso', a'na tashiya marëachin so'sorahuaton a'na tahuëriichin ana'itërinquën. Tahuëririnquëso ahuirin ni'ton, co noyahuë cancantëran. ¹¹ ¡Aquëtë huarë mini caso', Ninihuiquë ya'huëpisopitanta' nosoroca'huaso ya'huërin! Inaso panca ninano ni'ton, pasa cato shonca huaranca na'con hua'huaro'sa ya'huërin. Co noya yonquiyatërapihuë'. Nisahuaton notohuaro pë'tahuaro'santa ya'huërin," itërin.