Mbat: Bible for Mark, Matthew

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matthew

Chapter 1

¹Nggub ma yi kam takla Yəsu Almasifu ma butla Dauda ma Ibrahim naa ɓili. ²Ibrahim naa ɓil, Ishaku Ishaku yin tadla Yakubu, Yakubu yin ɓil ɓi Yahuza naa ɓi nyimi ³Yahuza yina Tamar ɓil ɓi Farisa naa Zera ɓi, Farisa yin ɓil Hasruna Hasruna yin ɓil Aram kwat.⁴Aram yin tadla Aminadab, Aminadab yin tadla Nashon, Nashon yin tadla Salmon. ⁵Salmon naa Rahab ɓil Bo'aza ɓi , Bo'aza naa Rut ɓil Obida ɓi, Obida yin tadla Yesse. ⁶Yesse yin ɓil Ranghan ma yaa tughulli na Dauda, Dauda yi naa maala Uriya ɓil Sulaimanu ɓi.⁷Sulaimanu yin tadla Rehobo'am,Rehobo'am yin tadla Abija, Abija yin ɓil Asa. ⁸Asa yin tadla Yehoshafat, Yehoshafat yin tadla Yoram, Yoram yin tadla Uziya kwat.⁹Uziya yin ɓil Yotam, Yotam yin ɓil Ahaz, Ahaz yin ɓil Hezekiya. ¹⁰Hezekiya yin tadla Manassa, Manassa yin ɓil Amon, Amon naa ɓil Yosiya ¹¹Yosiya naa ɓil ɓi Yekoniya yana ɓi nyimi a məs ma ya pwanyaa kaagha naa ya a gaan ɓyaak a nzaal Babila .¹²Takwat ba kaar laya a gaan ɓyaakha Babila naa Yekoniya ɓil Sheyeltiyelgha, Sheyeltiyel naa ɓil Zarubabel. ¹³Zarubabel yin tadla Abihudu, Abihudu yin tadla Eliyakim Eliyakim yin tadla Azuru. kwat. ¹⁴Azuru naa ɓil Saduku,Saduku yin ɓil Akimu she Akimu ɓil Aliyudu.¹⁵Aliyudu yin tadla Ali'azara, Ali'azara yin ɓil Matana, Matana yin ɓil Yakubu. ¹⁶Yakubu yin ɓil Yusufu ma milim la maryamu, ma nggala Yesu ma ya tunghulli na Almasifu. ¹⁷A mut ba ɓil Ibrahim sa pura mut Dauda ya pakham tak ɗiik, ɗiik lum kwa yiin . A mut Dauda sa pur a mut ba pwanyaa kaa naa ya a Babila tak laya lum kwa yiin, she a məs ma a kargha gaan ɓyaak a Babila yu pur a mut ba ɓil Almasifu, taklaya lum kwa yiin kwat.¹⁸Waama ba ɓil Yesu Almasifu gha naami, ɓi ngghii Maryamu saki shiɓɓan yuum na Yusufu, tun ya sən yak biipya ra she ya kum mun la Rufu la Kukhul ma kirassa kwama bunghi. ¹⁹Milmi Yusufu yi ɓwa ma ɓuɗan ɓaal, yi sən yad ba pa nzuungha ɓii pukhul ra she yi yad ba məkhi nggip.²⁰Yi ɓaal ba ranghas ɓi kun ɓyaa she maleka la Kukhul yu ɓi yina, "Yusufu ma budla Dauda, ɓi wop gi wulu naa ba yak Maryamu ra, naa kula gər ma bunghi myaa ya kumi a ba Rufu la Kukhul ma kirrassa. ²¹Yi ɓilin mun ya tunghulla yi na Yesu, na kula yi yu yakhan mut ɓi ɓwa ɓəli a ɓuk ɓiɓən kun ɓa ya ki pak.²²ɓi gər ɓaɓii pak kap ɓi ɓi kun ɓa yaki wakha kun Anabi ma "yi shap" na, ²³"ɓəɗək ɓa ɗɜɓan mun yi ɓilin,yaa tunghlulla ɗikhili na Imanuwel, mudlak , dikhil myaa na, "Kukhulgha naa su"²⁴Ma Yusufu ta məssi tulu she yi yak maami waama Maleka la Kukhul zatka ɓi. ²⁵Ama Yusufu diiligha na maam ra, she takkwat ba ɓil butli ma yi shik ɗikhilli na Yesu.

Chapter 2

¹Takkwat ba ɓil Yesu a Baitalami ma nzaal Yahudiya, a bak ranghan la Hiridus, ɓi ɓwa ɓa diil ger ɓaan ma ya pur a njar duru yuu Urushalima, yana, ²"Ka ɓwama a ɓili ma ana yin ranghan la ɓi ɓwa ɓa Yahuda mi kya? su sən zartata lii a duru na su yu ɓi su kunghuɗa dwanghan mudsu ɓi, ³Ma ranghan Hiridus wak waamyaa ɓaali dat jiin, yanaa təkhəssi ɓwa ɓa Urushalima⁴Ranghan Hiridus raam ɓi nggai ɓi Piris naa ɓa nywanghal gər ɓal ɓi ɓwa yi maas yana, a kya na yaa ɓil Almasihu migha? ⁵Naa yana a Baitalami ma nzaal Yahudiya, waama anabi nywanghalgha na, ⁶"Wu Baitalami, ma nzaal Yahudiya, ba wun ma kiiɗa a ɓaal ɓi ɓaji ɓa Yahudiya ra, a ɓaal Baitalami na nggai ranghan ɓa pur ngha yinaa yal ɓi ɓwa ɓa Isar'ila."⁷She Hiridus tunghul ɓa diil ger ɓəli a ban ma suramna yi maasya naa məs ma ya sən zartata myaagha. ⁸Yi tumyaa Baitalami, yina, "kara wun ghalna ban ma ya ɓil mun buɗyaagha ma ɓuɗan. Wun naa kumma yi, wun yuna wun shap na təkhi ɓa mi maa an kaa sa dwanghan muɗagha ɓi.⁹Ma ya wak kula ranghan myaa, she ya kaa kus laya, zartata ma ya sən a njar duru myaa waɗa ki kaa dumya, yi sa zəkhəɗa ban ma ya ɓil mun buɗyaagha. ¹⁰Ma yaa sən zartata myaa, ɓaal ya puup jiin¹¹She ya kwa la myaa, ya kum mun maya ɓilli myaa yanaa ngghii Maryamu, ya kunghud a dumi ya pa gulli. a bənyaa na ya bəsang ɓi gər ma ya yu naa ya naa ya pa gər kyaak laya ɓi, ya pa ɓi Zinariya na Lubban na Mur ɓi. ¹²A bənyaa Kukhul tanghas kidtyaa ɓaal lwad na ɓyaa gi kaɗa waɗa ban Hiridus ra, she yla kat a nzaa laya a njar ma ɗang¹³Takkwat ba lwak laya, she Maleka maan yu ban Yusufu a ɓaal lwad, yina, lwak, wu ɗap buɗyaa na ngghi, wu ɓang wu kaa nzaal Masar, wu nək a bənyaa she min kaɗa shiɓam kun naa wu, naa kula Hiridus ba ghal njar mun buɗyaa ɓi mirigha, ¹⁴Na duk myaa Yusufu lwak yi ɗap mun buɗyaa na ngghii yi kaa Masar. ¹⁵Ya nək a bənyaa she ma Hiridus wuu. Ya pak waamyaa ɓi shapla Kukhul ma a wak a kun ɓi anabi na, "a nzaal Masar naa tunghul budlagha" walgha.¹⁶Ma Hiridus sən ɓa diil gər ɓyaa pur ma njarli, she tukhii yid jiin yi mak ɓya mer ɓi mun ɓa bud ɓa ɓyang ɓaar -ɓaar a Baitalami dwang ndəri, mud məs ma yi wak kitkaa ban ɓa diil gər byaa.¹⁷A məssa myaa na shapla anabi Irmiya walgha. ¹⁸Yina, "a wakhan gyang maan a Rama ma yi ngham naa ɓaal piina, Rahilla naa ngham naa kula mun ɓəli, ɗakham ba nggyak ɓaali naa kula ɓi mun ɓyaagha ra.¹⁹Ma Hiridus wu, she Maleka la Tadmajiin lii sak ɓi Yusufu a lwad yi shappi na, ²⁰"lwak wu ɗap mun butɗyaa yanaa nggi wu kaara nzaal Isar'ila, naa kula ɓi ɓwa ɓa ya ghal ba mer buɗyaa wuum" ²¹Yusufu lwak yi ɗap mun buɗyaa yanaa ngghi yi kaa nzaal Isar'ila.²²Ama ma yi wak na Arkilayus punam mbut ranghan la təɗi Hiridus a nzaal Yahudiya, she wap wuli ba tuban na bənyaa. Takkwat ma Kukhul tanghas kidtii a lwad she yi kyangha nzaal Galili. ²³Naa yi sa nək a ban maan ma yaa tunghuli na Nazarat. Gər ma mak ma kun ma a wak a kun ɓi anabi na, "yaa tunghula yi na ɓwa ma Nazarat" walgha na myaa.

Chapter 3

¹A nwang mamyaa, Yahaya ma pak baptisma yu yiki shap kula Kukhul a zak zum yina, ²"Yakna tuubi naa kula ban gəəm la Kukhul yuum tuu" ³Yi na anabi Ishaya shap kuli na; "Gyang maan ma yi tunghul ban a zak zum shap na, "ɗəkhəssa njar la Tadmajiin ɗi wun naa? ɓi njar ɓəli.⁴Yahaya jaamna naa lukhud nggup rakumi na nggur nggup ma yi kud a ɓuni.Gəraliin lii naa jaar naa ndaa ma zum ⁵She ɓi ɓwa ɓa Urshalima na kap ɓi ɓwa ɓa Yahudiya na ɓa nzaal ba kun biin Urdun ki yuu bəni. ⁶Ma yaki shap ɓiɓən kun ɓa yaki pak, yi pak baptisma ɓyaa a biin Urdun.⁷Ama ma yi sən bələn ɗi ɓwa ɓa Farisa naa ɓa Sadukiya ba yu ɓyaa pak baptismagha ɓyaa she yi shappyaa na, "wun ɓi munɓal ɓi ywaak ɓa ɓiɓən gyaar, yep ɓwan muun wun na ɓi wun ɓang ɓi ɓaas la Kukhul ma yi yu mi? ⁸ɓil na ɓi mun ɓa yaa kəman na wun yakhan tuubi ⁹Gi walna kun kikhil wun na wun ɓi ɓilin ɓal Ibrahim ra, naa kula Kukhulgha naa yap ma yi nəmki ghakhad ɓi mun ɗi Ibrahim a ɓaal ɓi taal ɓi.¹⁰Koo na rakmi maa a shikhən mbiip a kutak ɓi nggun ɓyaa nggun ma yən sən ɓil ɓi mun ɓa ɓuɗan ra, ɓyaa kəsi ɓyaa sop a bəs ¹¹Pak baptisma ɓi wun na ɓəlang a mud tuubi ma wun yak, ama ɓwa ma yi yu takkuɗa yi ghakhalla mi na gul. Mi nənki ndap takarma lii ra. yi naa yu pak baptisma ɓiwun naa Rufu ma Kirassa naa bəs kwat. ¹²Kwar ma saar gəliigha a ɓukhi, yi kiɗan tak kirənglii ɗat yi raam kun alkama lii yi swap a baklii, yi tuuna kunkwa mayi na bəs ma ya nənki limra."¹³She Yesu purra nzaal Galili yi yuu biin Urdun a ban Yahaya ɓi baptismagha ɓi. ¹⁴Ama Yahaya ywak yiɗi ɓi kəɗanigha, yina ɓi na, "mi ma mi ngyad na ɓu pak baptisma ɓa, wu kəɗa yu bəna kuɗe? ¹⁵Yeso yat kuni na, "shikka ɓi gus waamyaa na rakmi ɓi kun ma Kukhul shap zukka təktək" she Yahaya yak təkhi ɓi.¹⁶Takwad ba pak baptisma ɓi, ba pur lii ɓaal ɓəlang she tak Kukhul ghakhad, yi sən Rufu la Kukhul ma yi kəlak wa kuruktuk a muɗi. ¹⁷She gyang maan pur tak Kukhul yina, "ɓwa mami yin muna ma mi ngyiɗi, ma yi nwang naa ɓaala shangmi."

Chapter 4

¹Na Rufu la Kukhul kaa na Yesu a zakzum ɓi ranghan ɓiɓən gər kumba kəmigha. ²Yi ɗak kuni naa gəraliin ma nwang lumi yiin duk na tanghal tak kuɗi nzal lak ɓuli. ³Ɓwa ma kəmi mya lak yu yi na "naa wu mula Kukhul wal taal mi ɓi gus pampam" ⁴Ama Yesu sakhatti na "a ngywanghala na baa naa pampam naa ɓwa ɓa nək ɓəska nzaa ra, she naa koyap kun ma yi pur a ban Kukhul."⁵Ranghan ɓiɓən gər kaɗa kaa naa yi a nzaal ma kirassa yi yap naa yi mut ndala Kukhul maan ma gulun, ⁶Yina ɓi na "naa wu mula Kukhul, yal a nzaal. Naa kula a ngywanghala na yi makhan ɓi maleka ɓəli ya taan ɓukya yakna wu wunən swak yiɗu a taal."⁷Na Yesu shapna a ngywanghala na gi kam Tadmajiin ma yin Kukhul luu ra." ⁸Ranghan ɓiɓən gər kaɗa kaa na yi a mut taal ma gullun yi kam ɓi gər ɓa munza ɓi naa ɓwatlaya. ⁹Yina ɓina gər ɓa ɓiiɓi mi paanyaɓu wun dwanghanma muɗu wun gullun mami.¹⁰She Yesu shappina, lwak a bəni, ɓiɓən ɓwa a ngwanghala na, ɓu dwang na muɗu ɓi kukhul ma yi tad muɗu. Yi ɗiik na wu bung ɓi. "' ¹¹A məs ma myaa na Ibilis gəbka na yi, she ɓi maleka yu, ya dwanghan mudya ɓi.¹²To, ma Yesu wak na a bulam Yahaya ma pak baptisma she yi lwakha yi kaa nzaal Galili. ¹³Yi shik Nazarat yi kat a Kafarnahum na nək a kun biin Galili a mud ndirr ɓi nzaal Zabaluna na Naftali.¹⁴Gərra mi pak yit naa kula ɓi kun ma anabi Ishaya shap walgha na, ¹⁵"Nzaal Zabaluna ma ɓaal Naftali, ma kun biin naa tagin biin Urdun, Galili la ɓi ɓwa ɓa a diil Kukhul ghara! ¹⁶Ɓi ɓwa ɓa yaa ɓaal tukhun ya sənəm nggai bana mwaghassa,,mwaghassa ban lii sakkham ɓiɓi ɓwa ɓa ya nək a kid ma jibjib yid lugha.¹⁷A məs ma myaa, naa yesu bwal ba shap kula Kukhul, yina, yak tuubi naa kula gəəm ma tak Kukhul shəkhəm tuu yi yun.¹⁸Yi ba sa kus a kun biin Galili she yi sən ɓi ɓwa ɓaar ma ya ɓi ngyam, Saminu ma ya tunghulli na Bitrus naa ngyimi Andarawus ya ba ɓuk raaga a ɓaal biin myaa naa kula ya ɓi ɓwa ɓa bwal nji. ¹⁹Yesu shappya na, yuna wun bəlna tgakha mi kəɗana wun ɓi wun gus ɓi ɓwa ɓa yuna ɓi ɓwa." ²⁰A ɓənyaa na ya shik ɓi raaga ɓalyagha, naa ya ɓəl təkhi²¹Ma yi li dum na ba kaa, she yi kaɗa sən ɓi ɓwa ɓaar ya ɓi ngyam, Yakubu ma budla Zabadi na ngyimi Yahaya ya ɓaal kurluk biin na ɓi tadya Zabadi ya ba ɗəkhəs raaga laya she yi tughul ya. ²²A məssa myaa na ya shik tadyagha naa kurluk ya bəl takhi.²³Yesu gəlang a nzaal Galili kap, yi ki kam gər a ɓaal nda la Kukhul ɓalya, yi ki shap ɓuɗan a mud ban gəəm la Kukhul naa ba ɓuran koyap shikwan naa yid kunan a ɓaal ɓi ɓwa. ²⁴Kuli yak ban a nzaal Suriya, ɓi ɓwa ki yu naa ɓa yid kunan ɗang-ɗang na ɓwa ɓa ya ɓung na ɓa ya naa ɓiɓən kwakhar naa ɓa yid kunan la ba tuu ki wu naa ɓa shwanghaɗa yid, Yesu ɓuran yid kunan ɓalya. ²⁵ɓələn ɗi ɓwa ɓa Galili naa Dikofolis naa Urshalima na nzaal Yahudiya ghar naa ɓa tagin biin Urdun bəl təkhi.

Chapter 5

¹Ma Yesu sən ram la ɓi ɓwa, she yi yap a mud taal. Ma yi nək, ɓa zaap bəli saa bəni. ²Yi ghakhad kuni yi kam gər ɓyaa yi shapna, ³"Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa ya kiiɗa a Rufu, naa kula gəəm ma takkukhul yi laya. ⁴Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa ɓaal piina naa kula yaa pullan ɓaalliya.⁵Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa ya dwanghan na mudya, naa kula ya liin mbut munnza. ⁶Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa yaa pak nzal ngyaklakkun, naa kula ya jwakhan ya. ⁷Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa ya sən muɗa, naa kula ya sənən muɗa laya. ⁸Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa ɓaal kirassa, naa kula yaa kumun Kukhul.⁹Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa yaa yu na ɓaal pullan, naa kula ya shappyaa na ya ɓi munɓal Kukhul. ¹⁰Sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ɓa yaa nu bung naa kula ngyaklakkun, naa kula takkukhul yi laya.¹¹Wun ɓa sambarka ɓi ɓwa naa sangham wun, ya paan bung ɓi wun, koo ya paan sang ɓi wun naa gəra ɓwatara ɗang-ɗang ma laar naa kula. ¹²Ɓi ɓaal wun puup naa kulla jigan lawun yi jiin a takkukhul. Waamyaa naa ɓi ɓwa pa bungha ɓi ɓi annabi ɓa ya nək nza ki wun.¹³Wun ɗi zang a munnza, num la zang na ɓuram ya kəɗan numlii waaɓa? Gaanliigha kwattəra, she ɓyaa ɗwaaɗi zum. ¹⁴Wun naa mwanghasa ban ma munnza, nggai ban ma mud gup kaa suram ɓəra.¹⁵Ɓi ɓwa kaa kud bəs ya zub kwanghat kaa muɗi ra, she ɓyaa shikhi a mud ban ba nəklii, ɓi mwanghas banngha ɓi koyap ɓwa ma yi la myaa. ¹⁶Ɓi bana mwanghassa lawun waal ban a dum ɓəi ɓwa waama ya sənən ɓuɗun gər ɓa wun pak ɓyaa pa gulgha ɓi Tadwun ma yi TakKukhul.¹⁷Gi sənna waa ngyu a nggwas nzu, la Musa koo ɓi annabi ra, Sən ngyu a nggwas ya ra, ngyu a ngwal kunygha. ¹⁸Ma min naa mi shappi wun mi, takkukhul na nzaal ɓa yu lii ɓuran ama koo kyuk na gərra ngywanghalla koo kiiɗa gyangla kuna shiɓan ma ɓaal nzu ɗiik ka ɓwar ra, she koyap gər naa wulam.¹⁹Naa kula waamya koyap ɓwa ma yin dəlam nzu ma kiiɗa a ɓaal ɓi nzu ɓi, koo yin kəmam ɓi ɓi ɓwa ɓaan na ɓyaa pak waamyaa, ya tunghulla yi na yin ma kiiɗa a ɓaal ban gəəm ma takKukhul. Ama koyap ɓwa ma yin bələm nzu ɓyaa koo yin kəmam ya, yaa tunghulla yi na yin ma jiin a ɓaal ban gəəm la Kukhul kap. ²⁰Na mi shappi wun mi, ngyaklak kun ɓalwun naa sən ta ɓi la ɓwa ɓa farisa naa ɓa shik nzu la Musa ra, wun nənki kum ba kwaa ban gəəm ma takKukhul ra.²¹Wun wakhan ma a shappi ɓi ɓwa ɓa ɓak na, 'gi mer ban ra,' koyap ɓwa ma yin miram ban, yaa kəsan nzu ɓi. ²²Ama na mi shappi wun mi kap ɓwa ma yin pakham ɓaas na ngyimi yaa kəsan nzu ɓi, koyap ɓwa ma yin naam ɓi ngyimi na wu ndərak ɓwa! kwad yi jaamnaa dum ɓa rang nzu. koyap ɓwa ma yin shiɓam ɓi ngyimi na wu kuɗukna! yi kwana ɓaal bəs la Kukhul ma ɗat.²³Kula waamyaa, wun ba pa gər a mud dung-dung ma dung ban naa wu ranghas na ngyimugha na kun a muɗu, ²⁴Shik gər ma wu yad ba pa myaa a dum dung-dung myaa, wu kaa sa ɗəkhəs nzukhu naa ngyimu ki wu kadɗa yu pa gər ma yu yad ba pa myaa.²⁵Pak ɓal naa ɓwa ma ɓang zulu ki wu saaki kaaraa ban ba rang nzu, ɓwa ma ɓang zulu ɓa nəng puu ɓi ɓwama rang nzu, ɓwa ma rang nzu kaɗa puu ɓi ɓwa ɓa gəb ban ya məkhu a ɓaal nda ma gəp ban. ²⁶Ma miin naa mi shappu mi, wunən kaɗa pura bənyaa ra she wun kuɗam wurup ma yi bəlugha kap.²⁷Wun wakhan ma ya shap na, gi pakna nɗərak ra'. ²⁸Ama mi shappi wun na, ɓwa ma yin sənəm maam naa məs ma ndərak, yi pakham ndərak naa yi a kunɓaali naamyaa.²⁹Məsu ma li na mak nawu ɓu kyang wu wuɗukhi wu ɓuk jaat, naa kula sham ma ɓi gər ɗiik a ɓaal nggun yiɗu dat a ban ma ɓyaa məkhuu bəs kap. ³⁰Koo ɓukhu ma li naa mak nawu ɓu kyang, she wu kəssi wu ɓuk jaat naa wu, sham ma ɓi ɗiik a ɓaal gər ɓa nggun yiɗu ɓi dat, a ban ma ɓyaa məkhuu bəs kap.³¹Ya zəɗan kwat na ɓwa ma yin piɗɗim maami ɓi ngywanghalla pa ɓii ɓuk na yi makma yi.' ³²Ama mi ba shappi wun ɓaw ma yin makham maami baa a mud ndərak ra too yi kəɗan mayi maam ma pak ndərak naa myaa.³³Wun wakhan kwat ma ya zatti ɓi ɓwa ɓa ɓak na, gi kaanna kun wun a mud laar ra, kaana kun wun naa Tad majiin.' ³⁴Ama laa mi shappi wun na gi kaanna kunwun ɗera zang, koo kaa naa takKukhul naa kula takKukhul yi ban ba nək la Kukhul. ³⁵Koo naa munnza,naa kula ba nək la kusi naa myaa, koo naa Urushalima naa kula nggai ban la ranghan ma jiin naamyaa.³⁶Gi kaanna kunwun naa mudwunra naakula wun nənki kəɗan ngywang mudwun ɓi gus ma piina koo ma puuɓa ra. ³⁷Ɓi kuna shiɓan lawun gi ghar Aa koo Ayoo ra, kun ma naa gharma waamyaa too kun myaa pura ban ɓiɓən ɓwa mi.'³⁸Wun wakhan ma ya shappna, 'məs akar kun məs, miin a karkun miin.' ³⁹Ama mi shappi wun, gi tanghassa yid na ɓiɓən ɓwa ra, a nda tak waamyaa koyap ɓwa ma yin wulam wun a tak kidwun ma li, kəladna ma ɗiik myaa ɓi.⁴⁰Ɓwa maan naa yiɗam ba ɓang zwal wun a ban nzu ɓi yak lukhud lawungha, pana na lukhud ma zub yid lawun ɗi kwat. ⁴¹Kap ɓwa ma yin makham wun na kikhəl ɓi wun kaa kus naa yi ma miil ɗiik kaara na yi ma miil ɓaar. ⁴²Pana ɓi koyap ɓwa ma yin maasma wun, ɓwa ma yin maasma tangham a ban wun, gi ɗak yighara.⁴³Wun wakham kun ma ya zat na, 'ɓu yad ɓwa ma ngghaa ban laluu, ɓu ɓiin ɓwa ma yi ɓiinu.' ⁴⁴Ama mi ba shappi wun, yadna ɓi ɓwa ɓa ya ɓiin wun, wun kaamna kukhul naa kula ɓi ɓi ɓwa ɓa yaa ta bwang naa wun, makna sambarka ɓi ɓi ɓwa ɓa ya miin wun, wun pakna ɓuɗan kun ɓi ɓi ɓwa ɓa ya ɓiin wun. ⁴⁵Kula ɓi wun gus ɓi mun ɓal Tadwun ma yi takkukhulgha, naa kula yi lwak ki makhan ɓi tanghal ta a mut ɓiɓən ɓwa naa ɓwa ma ɓuɗan ɓaal na ɓwa ma ɓiɓən ɓaal kwad.⁴⁶Kula naa ɓwa ɓa ya yad wun naa wuna yadya, yap nzu gaan naa wuna kumu? Ba waamyaa na ɓa yak wurup mud ɓa pakka ra? ⁴⁷Naa ɓi ngyamwun mwak naa wuna lakya, manaa wun pak ma wun ghakhal təkhəs ɓi ɓwagha? Baa waama ɓwa ɓa ya dill Kukhulghara ɓa pakka naamyaa ra? ⁴⁸Naa kula waamyaa she wun wulna təktək waama tadwun ma takKukhulgha təktək.

Chapter 6

¹Shik na kid gi pak na ɓi ɓuɗan gaan ɓalwun a dum ɓi ɓwa ɓyaa səngha ra, wun naa pakham waamyaa, wun nghaa kum nzugaan a ban Tadwun ma yi tak Kukhul ra. ²Naa kula waamyaa wun naa pakhan gər, gi twangna njap waama ɓi ɓiɓən ɗi ɓwa ɓa pakka a nda ma kaam Kukhul naa ɓi nggai ɓi njar ɓiɓi ɓwa ki kyaakka ɓyaa ra. Ma miin naa mi shappi wun mi, ya kumun nzugaan laya naamyaa.³Amma wun naa pakhan gər ɓiɓi ɓwa ɓi ɓukwun ma kəlang gi diil gərma ɓukwun ma li yi pak ra. ⁴Ɓi gərma wuna pa nək ma suromna, Tadwun ma yi sənən gər ma suromna yi paan nzugaan ɗi wun.⁵Wun naa kaamna Kukhul, gi pakna waa la ɓi ɓibən ɗi ɓwa ra, naa kula ya pakhan kula ba kaam Kukhul ma jaamna a nda ba kaam Kukhul laya naa gənghər nggai ɓi njar ɓiɓi ɓwa ki sənyagha. Ma miin na mi shappi wun, ya kumum nzugaan laya naa myaa ⁶Amma lawun wunnaa ba kaam Kukhul, kwana wun gəbna kunnjar a mudwun a ɓaal nda wun kaamna Tadwun ma yi ma suromna, Tadwun ma yi sənən gər ma yaa pak ma suromna ɓa paan nzugaan ɗi wun ⁷Wun naa kaamna Kukhul, gi nəknaa ki shapna daməskun ma kaghaa njar ɓəra, waamyaa naa ɓi ɓwa ɓa ya diil Kukhulghara ɓa pakka. A waamyaa ya ranghaska yaa sən waa a ba ɓal bələn kun laya naa ya wak kaam layagha.⁸Gi gussa waa ya ra, naa kula Tadwun diila ɓi gər ɓa wuna yad kəsa ki wun kaami. ⁹Naa kula waamyaa wun naa kaamna Kukhul, kaamna wui: Tadsu ma Tak Kukhul ɓyaa kiras dikhilu. ¹⁰Ɓi gəəmlu yu, gərra wu yad, ɓi pak yid a munnza mi waama yaa pakka tak Kukhul.¹¹Pa gər li lasu ma koyap lip ɓisu a liin ¹²Shik tangham nzu ma wu bəlsugha ɓisu waama su shikka ɓiɓi ɓwa ɓa su bəlya tangham nzu. ¹³Gi kaa naa su a ban ma su tukwanghara, amma wu yaksu a ɓuk ɓiɓen ɓwa mi.'¹⁴Naa kula wun naa suɓam ɓiɓən ɗi kun ma ɓi ɓwa ki pak ɓi wun a zum, Tadwun ma takKukhul ɓa suɓan ɓiɓən kun ɓa wunki pak ɓii zum kwat. ¹⁵Wun naa sen sop ɓiɓen ɗi kun ma ɓi ɓwa ki pak ɓiwun a zum ra, Tadwun kaa sop ɓiɓən ɗi kun ɓalwun a zum ra."¹⁶Wun naa ɗakhan kunwun naa gəra liin kwat, ɓi kap məs wun gi gus waa la ɓa ɓwa lu, waama ɓi ɓwa ɓa ɓiɓen gər ɓa pakka ra, naa kula yaa dat naa kap məs ya ɓi ɓi ɓwa diilgha na ya ɗakham kunya naa gərli, Ma miin naa mi shappi wun mi, ya kumum nzugaan laya naamyaa. ¹⁷Amma wun naa ba ɗak kunwun naa gər li, kyadna mut a mudwun wun gussa kap məs wun ¹⁸Naa kula ɓi ɓwa ɓanən pwan ɓaali na wun ɗakham kun wun naa gəraliin. Tadwun ma yi ma suromna, ma yi sənən gər ma suromna yi paan nzugaan ɗiwun.¹⁹Gi raamna gər ɓuk ɓi mud wun a munnza a ban ma ɓi njak naa nggiram naa ɓi nggip ɓa dəɗangha koo ya punan ɗəra. ²⁰A nda tak waamyaa, raamna gər ɓuk ɓi mudwun a tak Kukhul, ban ma ɓi njak naa nggiramgha ɓyaa dadka naa yi ra, banma ɓi nggipka ɓyaa ghada pwangha ra kwa.d ²¹Naa kula a ban ma ger bukhugha bənyaa naa kun ɓaalugha.²²Məs yin gər ma mwanghas ban la yid, məsu naa ɓuɗan, ban ma mwanghassa ɓa yakhan ɓaal yiɗu kap ²³Amma naa məsu ɓwatka təktək ra, tukhun naa kamma yiɗu kap. kula waamyaa, naa mwanghassa ban ma yiɗu yi tukhun, ya kam waama tunghun myaagha naa mani? ²⁴Ɓwamaan nənki pak gaan ɓyaak ɓi ɓwa ɓa la ɓaar a məs ma ɗiik ra, she ɓi yad ma ɗiik ɓi ɓiin ma ɗiik. Ko ɓi yak tak ba bəl ma ɗiik ɓi kimas ma ɗiik myaa. Kaa pak yid ɓi wun bəl Kukhul yanaa gər ɓuk a məs ma ɗiik ra.²⁵Naa kula waamyaa mi mba shappi wun ɓi ɓaal wun gi dat naa waama wun nəkkaa munnza a mud gərma wuna li naa gər ma wuna nu, koo waama wuna mak lukhudkaa yidwun ɗəra. Ashe ɓəs sən ghakhal gər li ra, yid sən ghakhal lukhud ra? ²⁶Sənna ɓi ngyal ɓa tak Kukhul, yaa ta gər ra, yaa shiin ɗəra, ya raam ra kwat ama Tadwun ma tak Kukhul yi liin naa ya. Ashe wun ghakhal yagha naa gul ra?²⁷Yenaa ɓaalwun ma naa kula ba ɗwaaɗii munnza yi nənki tanghas ɓwal la ba ganlii a munnza naa məs la agogo ɗiikhu? ²⁸To, ki man pak naa wuna ɗwaadkaa mud lukhuɗu? sən ɓi pussan ɓi gər ɓa zum waama yaa gulgha yaa pak gaan ɗəra, ya mak lukhud ra. ²⁹ɗat naa bi yi ko Sulaimanu na gullii kap yi sən pak swat ka waa ɗiik a ɓaal ɓi gər ɓa ɓi ɓi ra.³⁰Kukhul naa pakhan swat ɓi kakhar ɓa zum, ɓa liin yigha ɓəs, lip ki ya makma yii pikhed, yaa kam ɓel swat ma yi pak ɓi wun naa mani, wun ɓi ɓwa ma ba mak ɓaal lawun kiiɗa? ³¹Naa kula waamyaa gi ɗwaaɗa wun ki shapna na ka manaa su li? Koo manaa su nu? Koo yap ɓel lukhud naa su mak ra.³²Ai ɓwa ɓa ya diil Kukhulghara maa, ya ba ghal ɓel ɓi ger ɓa ɓyaa kap, Tadwun ma tak Kukhul diila na wuna yiɗan ya. ³³Ama ghalna ban gəəmlii na gangdum, təkhəs ɓi gərɓa ɓii kap yaa wulan muɗigha ɓi wun. ³⁴Naa kula waamyaa gi ɗwaaɗa naa kula lip ra, ai lip yi ɗwaaɗa naa kula ngiiɗi. Koo yep lip yigha naa bunglii ma kun muɗi jiin.

Chapter 7

¹Gi kassa nzu ɓi ɓwaman ɗəra, yanən kas ɓi wun. na kula waama wuna kas nzagha, naa yaa kaska ɓi wun. ²Kwarma wuna pyakhaska naa ya pyakhaska ɓi wun.³Man pak naa wu sən mula kakhar ma məs ngyimu ma woo shik kit nggai nggun ma məsu mi ra? ⁴Ko wu pak waaɓa naa wu shapka ɓi ngyimu na a nghuɗuk mula kakkargha ɓu məs nəng nggai nggun naa məsu mi? ⁵Wu ɓiɓən ɓwa, sən ma məssu wu wuɗuk naa dum ɓu kumba ba sən bangha ma ɓuɗan ɓu wuɗuk ma məs ngyimugha.⁶Gi pana gər ma kirassa ɓi ɓi mvwa ra, gitna wuna ɓukhun lu,u-lu,u lawun ɓi shimɓərəm ra kwat waamyaa ra, ya tyakna naa kusya ya kaɗa kəlat ya lyaat wun.⁷Kaamna, ya paan ɗi wun, ghalna wuna kumun, walna kunnjar ya ghakhaɗa ɓi wun. ⁸Ai ɓwa ma yin kaamma yaa paanɗi ɓwama yin ghəlam yi kumun ɓwama yin wulam kunnjar, yaa ghakhaɗa ɓi. ⁹Yena ɓaal wun ma butli naa kaamma pampam a bəni yi paan taal li mi?. ¹⁰Koo yena butli naa kaamma nji bəni yi paan ywaak ɓi?¹¹To, wun ma wun ɓi ɓiɓən ɓi ɓwa, naa wun diila ba pa ɓi gər ɓa ɓuɗan ɓiɓi munɓalwun mi, wuna sən waa tadwun ma takkukhul yi pa gər ɓi kap ɓwa ɓa ya kaama bəni waa ɓa? ¹²Kula waamyaa, gər ma wuna yad na ɓiɓi ɓwa pak ɓi wun, wun maa pak na ɓyaa. Gər ma nzu naa gəra kəman la ɓi Anabi shap naa ɓyaa.¹³Kwanaa kunnjar ma gakhaɗɗa na kula njar ma kwa bəs wanghan ma ɗak ba bəlgha ra. Ɓwa ɓa bələn naa waɗɗa bənyaa. ¹⁴Njar ma kum ba nək bəs nggəɓan yi ɗakhan ba ɓəl kwat, ɓi ɓwa jiin dəra na kum.¹⁵Shikna kit na ɓi anabi ɓa laar, yaa yu ɓiwun waa ɓi nzur amma ma miin ya ɓi shakwai ɓa li ban, ¹⁶Wuna diilya a tak ɓilinya. Ɓi ɓwa ɓa tuun ɓilən inabi a yit ji ko ya tuun ɓilən kərakshi yit ji liip ɓaa? ¹⁷Waamyaa naa nggun ma ɓuɗan yi ɓil mun ma ɓuɗangha ma ɓwattəra ɓa ɓil ɓi mun ɓa ɓwattəragha.¹⁸Nggun ma ɓuɗan nənki ɓil ɓi mun ɓa ɓwattəra ra, waamyaa naa nggun ma ɓwattəra nənki ɓil ɓi mun ɓa ɓuɗan ɗəra. ¹⁹Kap nggun ma yee ɓil ɓi mun ɓa ɓuɗan ɗəra, ɓyaa kəssi ɓyaa ɓukha bəs. ²⁰Naa kula waamyaa a tak ɓel ɓi munɓalya naa yaa diilyagha.²¹Baa kap ɓwa ma yi tunghula na təɗa naa sa kwa lala Kukhul ra she ɓwa ma yi pakhan gər ma təɗa ma takukhul shap. ²²A lipmyaa ɓi ɓwa ɓa bələn ya shiɓan ɗa na tad ma jiin, tad ma jiin, su sən ki pak anabshi na ɗikhilu ra? su sən pak nggai ɓi gaan ɓa bələngha naa ɗikhilu ra? ²³Naa mi shappyaa na sən ki ndiil wunnghara, gəbna na miǃ wun ɓa pak ɓiɓən gər.²⁴Kula waamyaa kap ɓwa ma yin ba wak kula ki pak gaangha yaa nggəkhi naa ɓwa ma sakhan ma yi ɓak lali mut taal. ²⁵Ma mbul tu ɓəlang yu yi san kwar biin yuut maas wal ndamyaa kwaghara naa kula ya ɓəkhi a mud taal²⁶Amma kap ɓwama yin wakham kula mi na yi pak gaannghara, yaa nggəkhi na kuɗukna ma yi ɓak lali mud nzaal shiir. ²⁷Ma mbul tu ɓəlang yu yi san kwar biin, yuut maas wal nda myaa. She yi gwas ma ɓwattəra.²⁸A məs ma Yesu mal ba shap ɓi kun ɓaɓi ɓigha she ɓəl gəra kəmanli shaal ɓi bələn ɗi ɓwa ²⁹Naa kula yi kam gər myaa ɓyaa naa yap baa wuna na la ɓi ɓwa ɓa ngywanghal gər ra.

Chapter 8

¹Ma Yesu kəlak a mud taal myaa she bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam bel təkhi. ²She dakhal maan yuu bənə yi dwanghan yiɗi yi pa gulli, yiina, "Tad majiin, wun yakham təkhi, wu kirassa." ³Yesu naad bukhi yi tulukhigha yi na, ngyakham təkhi ɓi yiɗu kiras." A bənyaa naa a ɓuran dakhalliigha.⁴Yesu shappi na gidna wu shiɓan gərmaan ɗi bwamaan ɗəra kaa sa kam yiɗu ɓi Piris wu pa gər ɓuk ma Musa kam na ɓi wun ki pa naa kula ɓyaa diilgha.⁵Ma Yesu kwaa Kafarnahum she ɓaji la ɓi kud nggin maan yu yi kaami ⁶Yi na, "Tadmajiin ɓyaaklaa nwang naa la naa yiɗi ma luuni yi ba bung jiin." ⁷Yesu shappi na, "mi kaa sa paan ɓəs si⁸She ɓaji la ɓi kud nggin myaa shap na "sən nggam ɓu yuu lalaa ra, shap kun mwak ɓyaaklaa ɓa lwakhan ɓəs. ⁹Naa kula mi maa mi takbung yap la ɓwan migha naa ɓi kud nggin a tak bungha, she a shappi mamii na. 'kar,' she yi yi kaa, ɓi maan mi shap na, 'yu,' naa yi yu, miin shiɓan ɓi ɓyaak laa na, sa pak gəra ku, naa yi pak." ¹⁰Ma Yesu wak waamyaa she shaali, yi shappi ɓwa ɓa ya bəli na, "ma miin naa mi shappi wun, koo a ɓaal Isar'ila sən ki kum ba mak ɓaal ma shiina waa ɓili mamii ra.¹¹Mi shappi wun bələn ɗi ɓwa ɓa purnaa njar duru naa kap kurup ya nəkha liingər naa ɓi Ibrahim naa Ishaku naa Yakubu a ɓaal ban ba gəəm ma tak Kukhul. ¹²Amma yaa bukhun ɓi mun ɓa ban ba gəəm la Kukhul myaa a ɓaal ɓiɓən tukhun. A bənyaa naa yaa nghamgha naa ba mnum tak kun. ¹³Yesu shappi ɓaji la ɓi kud nggin myaa na, "kaa gəluu, ɓi gər ma wu yad nək ɓu təktək waama wu mak ɓaalgha. A məssa myaa təktək naa ɓyaaklii myaa kum ɓəs¹⁴Ma Yesu kwaa lala Bitrus she yi sən killa Bitrus ma nggəlap nwangham yi ɓəssəra ¹⁵Yesu tuluk bukhi she yid kunan myaa ɓwar, naa yi lwak yi bwal ba pak gaan ɗi¹⁶Ma kurub pak she ɓi ɓwa yunaa ɓi ɓwa ɓa ɓiɓən kwakhar ɓa pak naa ya ɓi ba bələn. Naa kuna shiɓan mwak naa yi purun ɓi ɓiɓən kwakhar ɓyaagha, yi kaɗa pa ɓəs ɓiɓi ɓwa kap ɓa ya ɓəssəra. ¹⁷Waamyaa naa kunma anabi Ishaya shap walgha ma yina, "yi punam yid kunan naa ɓi shikwan ɓalsu naa nggiɗi¹⁸18 Ma Yesu sən bələn ɓi ɓwa gəlangma tak ɓi, she yi shappi ɓi ɓwa ɓyaa na ɓyaa dalla tagin nggai biin Galili. ¹⁹She ɓwa ma nywanghal gər maan yu yina ɓi na, Malum, mi bələn təkhu bana wu kagha kap. ²⁰Yesu na ɓi na, ɓi gwarɓalgha naa bwang ɓalya, ɓi ngyel ɓa tak Kukhulgha naa zəng ɓalya kwat, ama mula ɓwagha naa ban ma yi nwanghanghara.²¹Ɓwaan a ɓaal ɓazaap ɓəli shappi na, "Tadmajiin shakhagha naa dum a kaa sa liɓəd təɗagha." ²²Ama Yesu shappi na, shik ɓa wuun ɓyaa liɓəd ɓa wuun ɓalyagha."²³Ma Yesu kwaa ɓaal Kurluk, ɓazaap ɓəli bəl təkhi. ²⁴She kitkit maan lwakha nggai biin myaa, nggur bəlang lwakha jaam waa yi zubun kurluk biin myaa, ki Yesu ba ki nwang tulu. ²⁵She ɓazaap ɓəli kaa sa hakhaɗi, yana, "Tadmajiin yak mudsu, su wuun."²⁶Yesu shappyaa na, man pak naa wop ɓa wal wuungha waamyaa? wun ɗi ɓwa ɓa ba mak ɓaal lawun kiiɗa, she yi lwak, yi muun kitkit myaa naa nggai biin myaa. she kap bənyaa nwang yang. ²⁷Gər ma myaa shaal ɓi ɓwa naa ya shap na, "ka yap ɓel ɓwa naa ɓi yuud naa nggai biin ɓa wakhan kidti mi?²⁸Ma Yesu tu bana dalli nggai biin myaa a nzaal la ɓwa ɓa Garasina, she ɓi ɓwa ɓaar ɓa ɓi ɓibən kwakharra pak naa ya pura ɓaal ban ba liɓed ban ya zukhi. Yaa pakhan kula lwa jiin ma ɓwa maan nənki waɗɗa njar ma myaa ra. ²⁹She ya wuɗuk zak yana "man ɗeɓu naa su mula Kukhul? wu yuu bəni ɓu ta bwangha naa su kəsa ki məs gammaa?"³⁰Ki ɓi bələn ɓi shəmɓərəm ɓa la ɓaangha yaba yel tuu naa ya. ³¹She ɓi ɓiɓən kwakhar ɓyaa kaam Yesu yana, "wun Purunmasu, tudsu ɓaal ɓi bələn ɓi shəmɓərəm ɓa la ɓaku." ³²Naa Yesu shappyaa na, "kaara." She ɓi ɓibən Kwakhar ɓyaa pur ya kwaa ɓaal ɓi shəmɓərəm ɓa la ɓyaa. Naa ɓi bələn ɓi shəmbərəm ɓyaa gwaas naa miir a kap gənghər nggai biin myaa ya kwaa ɓaal nggai shiim ma biin myaa ya wu.³³Ɓi ɓwa ɓa yel ɓi shəmɓərəm ɓa la ɓyaa ɓang ya kwaa ɓaal gari ya shap tak kun ma sakus kap ɓi ɓi ɓwa, waa gər ma kum ɓi ɓwa ɓa ɓiɓən kwakhar ɓyaa. ³⁴She ɓi ɓwa ɓa bəyaa pur kap ɓyaa kum Yesugha. Ma ya səni ya kaami na ɓi shik nzaal laya.

Chapter 9

¹Yesu kwa kurluk yi dalla a nzaal lii. ²She ya yu naa ɓwa ma luun yid maan ɗi ma nwanghan a mud kal. She Yesu sən ba mak ɓaal laya she yi na ɓi ɓwa ma luun yid myaa na, "pak puupna ɓaal naa kula ya gusun ɓiɓən kun ɓulu."³She ɓwa ɓa ngywanghal gər ɓaan ki shap a nzwakya na "ɓwa mami kyangham ɓi Kukhul." ⁴Yesu ma yi ɗiila gəra kun ɓaalya yi na ɓyaa na, "man pak na wuna ranghas ɓwattəra kungha ɓaal wunnu? ⁵Yan shiɓam na ya gusun ɓiɓən kun ɓəlu ko ɓu lwakha sa kus, make na ghakhallu? ⁶Amma ɓi wun diilgha na mula ɓwagha na yap ma gus ɓiɓən kun a munnza, na yi shappi ɓwa ma luun yid myaa, "lwakha ɗap gər ba nwanglu, wu kaa la."⁷Ɓwa myaa lwakha kaara la ⁸Ma bələn ɗi ɓwa ɓyaa sən waamyaa, gər myaa shaal ya, ya ɗap ɗikhəl Kukhul ma yi pak ɓəl yap mami ɓi ɓi ɓwa. ⁹Ma Yesu ji kaa dum, she yi sən ɓwa maan ma ɗikhəlli na Mati yi nəkhən ba pak gaan a ba yak wurup mud, na yi shappi na, "lwakha bel takha."¹⁰Ma Yesu ba li gər a la, she ɓa yak wurup mud na ɓa pak ɓiɓən kun ɓa ɓələn yu ya nək naa yi na ɓa zaap ɓəli ¹¹Ma ɓi farisawa sən waamya naa ya shappi ɓa zaap ɓəlina, " man pak naa ɓwa ma kam gər lawun ɓa li gər naa ɓa yak wurup mud naa ɓa pak ɓiɓən kun mi?"¹²Ma Yesu wak waamya yinaɓyaa na, " ai ɗap ɓwa ma ɓəs ka naa ɓwa ma pak ɓur ra she ɓwa ma ɓəssera. ¹³Pwanna ɓaal kun mami naa dum, laa mi ngyat ba sən muɗa baa ba pa gər ra, ngyugha na kula ba tunghul ɓa pak ɓuɗan kun ɓyaa yak tuubighara she ɓa pak ɓiɓən kun."¹⁴She ɓa zaap ɓal Yahaya yuu bəni ya maas na, "man pak na su ɗak kunsu naa gər li na ɓi farisawa muɗi-muɗi amma ɓa zaap ɓəlu ka pak ra mi?" ¹⁵She Yesu shappyaa na, "ɓa pak kula nggwam ɓa pakhan piinna ɓaal nəng ɓwama maam sumnaa bənyaa? Ai məs ba yu ma yaa ɗəɓan ɓwama maam myaa a məs ma myaa naa wuna ɗak kunwungha naa ɓəlang.¹⁶Ɓwa maangha ma yi makhan piip gər swat a mud gəkhəssi ra naa kula piip gər swat myaa ɓa sənan a yid gər swat myaa ghakhal ma ɓak.¹⁷Ɓi ɓwa kaa həɓər piip ɓəlang nggun inabi a ɓaal gəkhəs pwangharra, yan pakham waamyaa pwanghar myaa ɓa ghəɗan ɓəlang nggun inabi myaa ba ɗwaaɗa she ɓi pwanghar ɓyaa ɓa ghad. A ndatak waamyaa, ya swap piip ɓəlang nggun inabi a ɓaal piip pwanghar a waamyaa naa kap laya ɓaar ɓa tugha."¹⁸Ma Yesu ba shap kun ɗyaa she ɓaji la ɓi ɓwa maan naami, yi yu yi dwanghan yiɗi dum Yesu yi na, "naa rakmi naa muna wugha, yu wu shik ɓukɓi a mud yi lwakhan ɓəs." ¹⁹She Yesu lwak yinaa ɓa zaap ɓəli ya bəl təkhi,²⁰She maam maan naami ma yi saam byang lumkwa ɓaar kil baki ɗwatti yid jiin. She yi ɗuun yi tuluk kun kid lukhudlii. ²¹Naa kula yi shap a ɓaali na, "koo kun kid lukhudlii naa tuluk mi lwanghan ɓəs." ²²She Yesu wal məsə yi səni yi na ɓi na, "'mun, ɓi ɓaalu shiin, ba mak ɓaallu, paam ɓəssu.²³Ma Yesu tu banna lala ɓaji la ɓi ɓwa myaa she yi sən ɓa twang fi naa ɓələn ɗi ɓwa ya ba ki zak. ²⁴She yina, "pana ban mun myaa sən wughara tulu na yi nwang." she ya wallii tak ma kimas ban.²⁵Ma ya purun ɓələn ɗi ɓwa ɓyaa gin she yi kwa yi bwal ɓuk mun myaa naa yi lwak ɓəs. ²⁶Kun myaa yak ban na kid myaa kap²⁷Ma Yesu ji kaa dum pii, she ɓi taap ɓaan naami ɓa yaa bəl təkhi yaki ghakhad gyangya yaki shap na, "budla Dauda, sən muɗa lasu." ²⁸Ma Yesu kwaa lamaan naa ɓi taap ɓyaa yu bəni naa yi zattyaa na, "ka wun makhan ɓaal na migha na yap la ba pak waamyaa?" She ya na ɓi na, "Aa, Tadmajiin."²⁹She Yesu tuluk məsya yi na, "ɓi gussi wun waama wun mak ɓaalgha myaa. ³⁰She məsya hakhad. Ama Yesu pa kuna shiɓan ɗyaa na, "ɓi ɓwaan gi wak kuna myaa ra." ³¹Ama ya gwanna ki məssak kun myaa ɓi ɓi ɓwa ɓa kid myaa kap.³²Ma ɓi taap ɓa ɓaar ɓyaa kaa she ya yu na ɓwa ma kuɗun liis maan ɗi ma yigha na ɓiɓən kwakhar. ³³Takwad ba purun ɓiɓən kwakhar myaa, she ɓwa ma kuɗun liis myaa shap kun gər myaa shal bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam, ya zat na, "kai, a sən ki sən ɓel gərra mi a Isra'ilaraǃ" ³⁴She ɓi Farisawa shap na, "Ai naa yap la ranghan la ɓi ɓiɓən kwakhar naa yi purun ɗi ɓiɓən kwakhargha."³⁵She Yesu ki gəlangha nggai ɓi ban na ɓi bəsakna ɓi ban yi ki kam gər a nda ba kaamKukhul laya yi ki zat ɓuɗan kun la Kukhullyaa yi wadki ɓuran koyap yid kunan naa ba pa ɓəssi ɓa ɓəssəra kwad. ³⁶Ma yi sən bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam she yi sən muɗa laya naa kula bung laya naa kil ɓaal ma walya ya gussum waa ɓi nzur ɓa ɓwa ma yelyagha ra.³⁷She yi na ɓi ɓa zaap ɓəli na, "gərra shiina myaa jiin ama ɓi ɓwa ɓa pak gaan myaa kiiɗaǃ ³⁸Naa kula waamyaa mwaara wun kamna Tadmajiin ma shiin gər ɓi tud ɓa pak gaan a ɓaal sum ma shiin gərlii."

Chapter 10

¹Yesu tunghul ɓazaap ɓəli ɓa lumkwaɓaar mi yi pa yappyaa ɓyaa purun ɓiɓɓən kwakhar ɓyaa ɓuran koyap yidkunan na ɓəssəra.²Ma rakmi; ɗikhil ɓazaap ɓal Yesu ɓa lumkwaɓaar ɓyaa naamiː ma ɗiik Saminu ma ya tukhuli naa Bitrus, naa ngyimi Andrawus, naa Yakubu butla zabadi, naa ngyimi Yahaya, ³Filibus, naa Bartalamawus naa Toma naa Mati ma yak wurub mud naa Yakubu budla Halfa naa Taddawus, ⁴Siman Bakairawa naa Yahuza iskaryoti ma yi pa njar Yesu.⁵Ɓa lumkwa baar myaa na Yesu tumya. Yi shappyaa na, "Gi kwana ɓaal ɓi ɓwa ɓa ya sən diil Kukhul ɗəra na lala ɓi ɓwa ɓa samariya. ⁶She ɓi wun kaa ban ɓuran ɓi nzur ɓa Isra'ila ⁷Wun na ba kar wadki shapna kula Kukhul ɓyaa. Zatna ɓyaa na munnza məlam tuu'.⁸Wun mak na ɓwa ɓa yidkunan ɓyaa kum ɓəs, wun ghakhadna ɓwa ɓa wuun ɓyaa lwak ɓəs, wun kirassa yidti ɓi dakhal wun purunna ɓiɓən kwakhar. Ngur na wun kumgha wun ma pana ɓyaa ngur. ⁹Gi wadna zinariya na azurfa na tagulla a lut lawun ɗəra. ¹⁰Gi ɗapna lut ma nggup ko lukhut ɓaar ko takarma ko ndam a kussasan lawun ɗəra naa kula ɓuɗan ɓi ɓwa ma pak gaan li gəraliin lii.¹¹Nggai ban koo mula ban ma wun na kwamngha kap,ghalna ɓwa ɓa kakhan a ɓaali wun nəknaa bənyaa she məs la ba lwak lawun naa pakham. ¹²Wun naa ba kwaa la shapna na, ɓi nək bəs gussiwun. ¹³Na lamyaa ɓəs ka lai, ba nək ɓəs la wun ɓa nəkhən ɗi la myaa. na yigha na yi ra, ba nək ɓəs lawun ɓa kəɗan ɗiwun.¹⁵¹⁴Ko yap la ma yan ɓiinma ba yakwun ko ba takityaa wak wungha, dəgdəgna rung ma kuswun wun pura shikna bənyaa.15. Ma miin naa mi shappi wun mi a tanghal la ba yu rang nzu ya sənən shuur la nzaal saduma naa Gwamrata ɓa ghakhalla la nzaal mamimi.¹⁶Sənna tumun wun waa ɓi nzur a mutkit ɓi shakwai, kula waamyaa she wun nəkna naa sak lawun waa ɓi ywaak ɓa ya suk banra wa ɓi kuruktuk ¹⁷Sana kus shi-shi naa ɓi ɓwa ya nən kaaraa wun a dum nzu, yakaɗa wal wun naa mɓwar a nda ban kaam Kukhullaya. ¹⁸Yaa kaɗa kaara naa wun a dum ɓa rang nzu naa ɓa ranghan ɓi wun kum pa shedagha muɗa a dumya na ɓi ɓwa ba ya sən dil Kukhulghara.¹⁹Har yana paam wun gi ɗwaaɗa mut waama wuna shap kungha ko gəra wuna shap ra kula yaa paan kunma wuna shappiwun a məssa myaa. ²⁰Diila na kuna shiɓɓan myaa baa lawun ra. Rufu la tadwun naa mak ɓi wun shap kun myaa.²¹Ngyam ɓa paan ngur ngyimi ɓyaa miri, Tad yi paan butli, ɓi mun kaa wak ɓi tadyara har yaa mak a merya. ²²Ɓi ɓwa ɓa ɓiina wun kap naa kula ɗikhəla ɓwa ma yin taam ɓaali har ba malla munnza yi tuun. ²³Yan tam bwang na wun a ban maan, ɓangna, wun lina dum mina shappiwun mi, mula Kukhul ɓa yuun ki wun mal ba gəlang nzaal Isra'ila.²⁴Ɓwa ma yikhil gər ka ghakhal ɓwa ma yi kam ɓi ra. ɓyaak ka ghakhal ɓwa ma təɗi ra. ²⁵Tək-tək ɓi ɓwa ma yikhil gər gus wa ɓwa ma kam ɓee?.ɓyaak ɓi gus wa ɓwa ma təɗee?. Har yan tunghulma ɓwa ma la na ba'alzabuba, ya dəɗan na ɓwa ɓa lalii.²⁶Kula waamyaa ɓi wop gi wal wun naa ya ra, naa kula gərmaanngha ma suramna ma yee pura pukhul ra, ²⁷Gər ma mi shappi wun a nggip, purra shap naa pukhul, gərma yin kəman ɓi wun na nggun yid, shap na ɓyaa mak a mud nda.²⁸Ɓi wop gi wal naa ɓwa ɓa yaa mer nggunyid ra, naa kula ya nənki mer wuus ɓwa ra, she ɓi wun ɓang wop ɓwa ma yi nənki mer wuus ɓwa naa nggunyiɗi ɗat yi məkhii bəs. ²⁹Ka ɓi munɓal ngyel ɓaar naa ya kur a mud kobu ɗiik mi raa? maanngha ɗiik ma yi kwanaa nzaal baa naa yad la tadwun ɗəra. ³⁰Ai koo ngywangmudwun, a ɓəlam ya kap ³¹Ɓi wop gi wal wun ɗəra. Ai yakhalwun ghakhalla ɓi ngyel ɓa bələn.³²Kula waamyaa kap ɓwama yi yakna mi a dum ɓi ɓwa, mi maa mi ngyakna yi a dum təɗa ma yii takkukhul. ³³Ama kap ɓwama yina yi ɗiilaghaa a dum ɓi ɓwa ra, mi ma mee ndiili a dum təɗa ma takkukhul ra."³⁴Gi nəkna lawun na ngyun naa ɓuɗan kun a munnzaa mi ra, ngyugha naa ba nək ɓəs a munnzami ra she nggai janghat. ³⁵Ngyu a kum nggak ɓi ɓwagha naa təɗi ɓyaa pak ja na biibya ɓi mun ma nggəlap yanaa ngghii ɓi maam ma tak bud naa kili. ³⁶Ɓwa ɓa ɓaal la la ɓwa naa gus maja lii³⁷Kap ɓwama yi yad ɓi ɓwa ɓa ɓilii taɓa, yi sən gam ɓi gus laa ra. Kap ɓwa ma yin yiɗam budlii koo muni taanɗa yi sən gam ɓi gus laa ra. ³⁸Kap ɓwa ma yi sən ɗap nggunpang lii yi ɓəl takhaghara, yi sən ɓwat ɓi gus laa ra. ³⁹Kap ɓwa ma yi yad wuussi yi ɓuram ban naa yi, kap ɓwa ma yan mer ma yi naa kulaa, yi yakham mud wussi.⁴⁰Ɓwa ma yin yakham wun kap, mi naa yi yakha. ⁴¹Ɓwa ma yin yak mami kwat yi yakham ɓwa ma yi tuma. Ɓwa ma yin yakham annabi naa kula yi annabi, yi yakhan nzugaan lii wuna la annabi myaa. Ɓwa ma yin yakham ɓwa ma yi bəl nzu la Kukhul təktək naa kula yi ɓwa ma bəl nzu la Kukhul təktək, yi yakhan nzugaan lii wuna la ɓwa ma bəl nzu la Kukhul təktək myaa.⁴²Kooyap ɓwa ma yin paan gər ɓi ɗiik a ɓaal ɓi mun ɓaɓii, koo kaa ɓəlang ma pulan naa yi nu a mud na yi ɓwa ma bəla, ma miin, na mi shappi wun, yi kumun nzu gaan lii"

Chapter 11

¹Takwat ma Yesu mal ba shap kun na ɓa zaap ɓəli, she yi shikya, yi kaa ɓaal nzaal laya ɓi kum ba kam gər ɓi waɗa ki shap kula Kukhulgha ɓyaa. ²Ma Yahaya ma pak baptisma wak gər ma Yesu ɓa pak a ban ma ya gəbɓigha, she yi tum ɓa zaap ɓəli. ³Yi shappi Yesu na. "kən wun ɓwa ma yi yu me?" Koo ɓisu mak məs naa ɓwaan naa?⁴Yesu yettyaa na, "kaasa shapna gər ɓa wun sən naa gər ɓa wun wak ɓi Yahaya. ⁵Ɓi taap ba sən ban, ɓi nggurum ba sa kus ɓi ɗakhal ba kum ɓəs, ɓi zukhun kid ba wak kid, ya ba ghakhad ɓa wuun kwat a ba pa kula Kukhul ɓyaa. ⁶Ɓwama yina Sambarka yin ma ye wal kusi naa kulaa ra.⁷Takkwat ba kaa la ɓi ɓwa ɓyaa she Yesu bwal ba shap kun ɗyaa a mut Yahaya ma pak baptisma, yi shapna man na ya kaa ki sən a ɓaal nzummi - kakhar ɓa yuud ɓa piipya? ⁸Wai mana ya sən a ɓaal nzummi, ɓwa mayi mak lukhut ma yiɗi wuunnaa? Mi shappi wun ɓwa ɓa yaa mak lukhud ma yiɗi wuun ya nək a lala ranghan⁹Ama mana wun ka ki sənnu, annabi? Mamiin naa mi shappi wun gər ma wun sən ghakhalla annabi. ¹⁰Gər ma a nywanghal a muɗi naami: sən, mi ba tum mun tumla a dumu na ɓi dəkhəs njar ma wu bəlgha'.¹¹Ma miin mi ba shappi wun, a ɓal ɓi ɓwa ɓa ɓi kap maam ɓil, ɓwa maanngha na gulla Yahaya ma pak baptisma ra. Ama ɓwa ma kiiɗa ghakhalla yi naa gul a lala Kukhul. ¹²Tun bak la Yahaya ma pak baptisma yugha liin, ban gəəm la Kukhul ba nuun bung, ɓa pak na kikkhəl naa pwan.¹³Ko ɓi a-nnabi kap na nzu laya ya pakhan anabci har yuu məs la Yahaya. ¹⁴Wunna yakhan təkhi, ma mimi yin Iliya ma ana yi yuun. ¹⁵Ɓwa ma yina wakhan kid ɓi wak.¹⁶Mi kam nza mi na mani? yi kən waa ɓi mun ɓa pak dat a kaasoo, ya nəkha ki tunghul biibya ¹⁷Su twang fi ɓiwun, wun ɓiin nggomghara, su twang nggyal lu, wun ɓwa lugahra.¹⁸Ma Yahaya yu, yi li pampamnghara yi nu ɓəlang inabighara, she ya shapna, "yigha na ɓi ɓiɓən kwakhar ," ¹⁹Ma Yesu yu lii yi liin yi nuun, she yana, sənna, ɓwa ma mbəkləm, ɓwa ma nu gər kwat, lakla ɓa yak wurub mud naa ɓa pak ɓiɓən kun, ama yaa pwan ɓaal kəsak la ɓwa a mud gaan ma yi pak²⁰Takkwat waama Yesu bwal ba muun ɓi nzal ma yi pak gaan ɓəli ɓa shaal ban gha, kula ya sən yak tubi ra. ²¹Ɓa ɓiɓən ɗu wu Korasinu, ɓa ɓiɓən ɗu wu Batsaida! kaana ya pakhan ɓi gaan ɓa shaal ban a Taya na Sidon waama ya pakkaa ɓaalwun, kaa yaa yakham tuubi muun-muun yahaa makham sangsang lukhud ya sop tub a mudya. ²²Ama a liɓən nzu ɓi Taya na sidon ɓa kum laya lwat ghakhalla wun.²³Wu Kafarnahum, wu sən waa ya guluna wuu a tak Kukhulla? Ayo ya dwanghanna wu nzaal la ɓa wuun, kaana ya pakhan ɓi bwarməs kun a Sodom waama ya pakkaa ɓaalu kaana Sodomngha waa rakmi. ²⁴Ama naa mi shappi wun mi, yaa sənən muɗa la Sodom a liɓən nzu ghakhal wun.²⁵Aməs mami she Yesu shapna, kyakma ɓu təɗa, Tad ma takKukhul naa ma nzaal naa kula waama wu surom kunmigha ɓi ɓa sakhan naa ɓa diil gər wu kam ɓi ɓi ɓwa ɓa ya diil gərghara naa ɓi bəsakna ɓi mun. ²⁶Ama gər ma wu pak təktək a ban təɗa. ²⁷A pəɗam kooyap gər ɓa ban təɗa ɓaa ɓuk, ɓwaan sən diil mun myaa ra she Tad. waamyaa naa ɓwan sən diil Tad myaa ra she mun myaa, yana kap ɓwa ma mun myaa ɓa yad naa ɓyaa kam ɓi.²⁸Yunaa bəna kab lawun ɓa wuna bung naa gər ma yakhala, mi makhan ɓi wun wuus yidwun. ²⁹ɗapna bunglaa, wun yəkhəla bəna, naa kula mi ɓwa ma zuɓun mud ma me ngullum gulun muɗa ra, a waamyaa naa wuna kum ɓaal nwanghanngha. ³⁰Bunglaa yi ɗakka ra, kaya laa yakhalghara.

Chapter 12

¹A məs ma myaa Yesu kaara liɓen Asabar, yi wadɗa ɓaal sum gu nən ki nzal ba wal ɓi zaap ɓəli, she ya bwal ba wulak gu myaa ki shak. ²Ma ɓi farisawa sənya, she ya na ɓi Yesu na, "sən zaap ɓəlu ba pak gər ma nzu ɗakhangha a tanghalma Asabar."³Ama Yesu shappya na, "wun sən ɓal gər ma Dauda pak a lipma nzal walyagha naa ɓi but ɓa ya naa ɓi ya mi ra? ⁴Waama yi kwaghaa ɓaal nda la Kukhul yi li gər li ma nzu ɗakhangha na she ɓi piris naa li mi ra?⁵Wun sən ki ɓalgha ɓaal nzu na ɓi piris ɓa nda la Kukhul ɓa pak gər ma a ɗakhangha liɓən Asabar ama gus na ya sən pak ɓiɓən gərghara mi ra? ⁶Ama mi na shappi wun mi, ɓwagha ma yi gula ghakhal nda la Kukhul.⁷Kaana wun diila mud lak kun ma ya shap na, "mi ngyiɗan ba sən shuur ghakhalla ba pa gər," kaa wunngha sən shap nzu ɓi ɓi ɓwa ɓa ya pak ɓiɓən gərghara mi ra. ⁸Kula Mula ɓwa yin Kukhul la Asabar"⁹A məssa myaa Yesu shik bənyaa yi kwaa nda la Kukhul laya. ¹⁰She ɓwaan naami ma ɓukhi nuun, she ɓi Farisawa maas Yesu na, "Nzu shiɓan ɓyaa ɓuran yid kunan a liɓən Asabarra?" ɓyaa kum ba buligha naa nzu na yi kyangham.¹¹Yesu shappyaa na, "yap ɓwa na ɓaal wun naa yigha naa nzurlii ɗiik she nzur myaa kwaa ɓaal mbwang ɓəlang a tanghal la Asabar, ma yee buli yi puruni ra mi? ¹²Yaa pak waaɓa naa yaa nggak gulla nzurgha naa la ɓwa? Naa kula waamyaa ɓibla ba pak ɓuɗan kungha liɓən Asabar ra."¹³She Yesu shappi ɓwa myaa na, "Naad ɓukhu," yi naad ɓukhi; she ɓukhi myaa kadkaa ndii ma ɓuɗan waama ɗikhən myaa. ¹⁴Ama ɓi Farisawa myaa pura gin ya bwal ba kud kun ya ki ghal njar waama ɓyaa mirigha.¹⁵Ma Yesu pwan ɓaal gər ma yaghaa muɗi, she yi tanghas yiɗi a bənyaa. Bələn ɗi ɓwa bəl təkhi yi ɓuran yid kunan laya kap. ¹⁶Naa yi tanghas kidtyaa ɓyaa gi shappi ɓwaan ɗəra, ¹⁷Yi pak waamyaa ɓi kula kunma pura kun Annabi Ishaya walgha, ma yi shapna,¹⁸"Sən ɓyaaklaa ma nzaaɓi tu kunɓaala ma yi mak ɓaal puupna ɓa jiin mi makhan Rufulaa muɗi yi shiɓan nzu ma miinaa mud ɓi ɓwa ɓa ya yak Kukhulghara.¹⁹Yighaa shakkid ko yi ghakhad ginghi ra, ɓwamaanghaa wak ginghii nggai njar ra. ²⁰Yighaa ɓun pyangrang ma yi nggwangham ra; yee lim bəs ma yi shikhəm tuu ba wu ra. She yin makham nzu ma miin naa nəkhəm təktək. ²¹A mud ɗikhəli naa ɓa ya sən diil Kukhulghara ɓa mak ɓaalyagha.²²She a yu naa taap maan ɗi ma yee shap kun ra, ma ɓi ɓiɓən kwakhar buli, naa Yesu pa ɓəssi yi bwal ba sən ban yiki shap kun. ²³Gərra yi pak shaal ɓi ɓwa ɓa bələn jiin yaki shap na, " ka yin budla Dauda mee?"²⁴Ama ma ɓi Farisawa wak ɓi gər ɓa shaal ban myaa, she ya shap na, "ɓwa mi ɓa purun ɓi ɓiɓən kwakhar na yap la ranghan la ɓi ɓiben kwakhar ma ya tunghulli na Bahalzabuba" ²⁵Ama Yesu diila kun ma ɓaalya, she yina, "kap ban gəəm ma yin gəɓəm muɗi a mud ba ɓiin yid, yee jaam ra, kap nggai ban ma yin gəɓəm muɗi yee jaam ra, ko la ma na sakhatma yi gwasa.²⁶Shetan na puranma shetan yi gəɓən yiɗi ɓaar a mud jar naa nggiiɗi ban gəəmlii ɓa pak waaɓa ki yi jaamgha? ²⁷Minaa puruna ɓiɓən Kwakhar naa yap la Ba'alzabul, ki naa yapla yeni naa ɓwa ɓa yaa bəlwun ɓa purunyagha? Naa kula waamyaa yanaa kas nzu ɓiwun.²⁸Ama na mi purun ɓiɓən kwakhar naa Rufu la Kukhul, gusum na ban gəəmla Kukhul yum ɓiwun ma miin naamyaa ²⁹Ɓa pak waaɓa naa ɓwa maan ɓa kwagha lala ɓwa ma shiina ma ya kuɗighara, yi pwan gər ɓəligha mi? She yin kud mayi ki yi kum njar ba pak nggippi ger a lalii ³⁰Ɓwa ma yigha naa mi ra, yi maja laa ɓwa ma yin sən yakhana naa ba raam ɓəra yi ba məsak.³¹Naa kula waamyaa mi shappi wun, koo yap ɓəsən kun koo ba shap kun ma kimas budla ɓwa yaa zuɓun mbuk kaa muɗi ama ɓwan shəɓam kun ma kimas Rufu ma kirassa ya zub mbuk kaa muɗi ra. ³²Kap ɓwa ma yin shiɓam ɓiɓən kun a mud mula ɓwa, yaa zuɓun mbuk ɓii mud, ama kap ɓwa ma yin shiɓam ɓiɓən kun a mud Rufu ma kirassa, yaa zub mbuk ɓii mud a munnza mi koo a ban ba nək ma batbatəra.³³Yan kəɗanma nggun na yi ɓuɗan, ɓilini ɓa ɓuɗan, yan kəɗanma yi na yi ɓwattəra ɓilini ɓa gus ma ɓwattəra, naa kula yaa diil nggun a tak ɓel mun ma yi ɓil. ³⁴Wunɗi munɓal ɓi ywaak, waaɓa naa wun ɓa wunɗi ɓiɓən ɓi ɓwa ɓa shap ɓi gər ɓa buɗanngha? Naa kula gər ma kun ɓaal ɓwa naa kuni ɓa shap. ³⁵Ɓwa ma ɓuɗan ɓaal ɓi ɓuɗan gər ɓa yi shik a kunɓaali naa yi puruna kuni, ɓiɓən ɓwa ɓel ɓi ɓiɓən gər ma yi shik a kunɓaali naa yi purun.³⁶A waamyaa mi shappi wun, a liɓən nzu, koyap ɓwa ɓa puruna ɓi ɓiɓən kun ma yiki shap. ³⁷A mud kun ma wunki shap, naa yaa zwat wungha, a ɓel kun ɓa wun shap naa ya mer wungha.³⁸A bənyaa she ɓi ɓwa ɓa kam nzu la Musa ɓaan naa ɓi Farisawa yad yana ɓi Yesu na, "ɓaji, su yad na ɓisu sən gəra shaal ban maan a bənu ma yi kam na wu pura ban Kukhul ³⁹Ama Yesu yad yina ɓyaa na, ɓiɓən munnza naa ɓi tak ɓa pak ndərak, yiɗan gəra shaal ban. Ama gəra shaal ban maanngha ma yaa kəman ɗyaa ra, she gəra shaal ban la Yunana muntum la Kukhul. ⁴⁰Waama Yunana pak nwanngha taad naa duk taad a ɓaal bung nggai nji waamyaa na mula ɓwa ɓa pak nwangha taad naa duk taad a ɓaal nzaal.⁴¹Ɓi ɓwa ɓa Nineba ɓa jaama dum nzu na ɓi tak ɓa munnza ma liin yaa miranya naa kula ɓak ma Yunana shap kula Kukhulliya, ya yakhan tuubi, ama ɓwa ma ghakhal Yunana naami.⁴²A liɓən nzu myaa, Ranghan ma nggəlap Sheba ɓa jaamna naa ɓi tak ɓa munnza ɓa liin yi wulanya naa nzu naa kula ɓak yi pura ban ma pəsan yi sa wak ɓi gərɓa sakhan ɓal Sulaimanu, ama naa rakmi ɓwa ma ghakhal Sulaimanu naami.⁴³Ɓiɓən Kwakhar naa purmaa yid ɓwa, yi kaa sa ghəlan ban ma ɓəlangha ɓi wuus yiɗigha, yiin sən kum ɓəra. ⁴⁴Naa yi shapna, "mi kaɗa kadnaa lalaa, a ban ma mbak purgha." Yin kəɗam yin yu kumum a Kiɗam lamyaa ban waalma. ⁴⁵Naa yi kaɗa sa yuna ɓi ɓiɓən kwakhar ɓaan kyastaad ɓa ya ghakhala yi naa ɓaal ɓiɓən, naa ya yu nək a ɓənyaa kap laya. A məssa myaa pak la ɓwa mya ma rakmi ɓa ɓib ɓa ghakhala ma gang dum. Gər ma ɓa kum munnza ma ɓibni mami mi naamyaa.⁴⁶Yesugha mud ba shap kun ɗi ɓi ɓwa ɓyaa she ɓi ngghii naa ɓi ngyimi yu ya zəkhəɗa gin yaki ghal njar ba shap kun naayi ⁴⁷She ɓwaan shappi na, "sən ɓi ngghuu naa ɓi ngyimugha gin, ya yiɗan ba shap kun naa wu⁴⁸Ama Yesu yad yina ɓi ɓwa ma yi shappi myaa na, yap ɓwan ngghaa myaa? ka ɓi yen ɓi ngyima ɓyaa kuɗi? ⁴⁹She yi swa ɓuk naa ɓazaap ɓəli yina, "sən, ngghaa naa ɓi ngyima naami! ⁵⁰Naa kula kap ɓwama yi bələn ɓi gər ɓa təɗa ma tak Kukhul shap, yin ngyima ma nggəlap naa ngyima ma bud naa ngghaa

Chapter 13

¹A tanghal mamyaa Yesu pura la yi sa nəkha gənghər nggai biin ²Bələn ɗi ɓwa gəlang tak ɓi she yi kwaa ɓaal kurluk biin yi nək. Bələn ɗi ɓwa ɓyaa jaamma kun nggai biin myaa .³She Yesu shap kun ɗyaa ma bələn a ɓaal shap ma sakhan yina, "ɓwa ma ɓel gər maan kaar ɓi sa ɓel gərgha. ⁴Ma yi ba ɓel gər myaa, she ɓel ɓaan pura tukwaa mun njar she ɓi ngyel yu ya tarya. ⁵Ɓel ɓyaa ɓaan tukwaa mud taal a ban ma nzaalghara, gannghara naa ya sak naakula nzaal myaa limnghara, ⁶Ma tanghal wak ban she ya luus naa kula nzurangya sən pak kəsa ra, she ya ywam ya tukwa nzaal⁷Ɓel ɓyaa ɓaan tukwaa ɓaal ɓi ji, ɓi ji ɓyaa zanya ⁸ɓel ɓyaa ɓaan tukwaa nzaal ma ɓuɗan ya pa məssi ma kakhan, maan pa lii zangu ɗiik, ɓaan pa lumi twangsal, ɓaan pa lumi taat ⁹Kap ɓwa ma kiɗigha, ɓi wak,¹⁰Ɓazaap ɓyaa yu ya shappi Yesu na, "man pak naa wu shap kungha ɓyaa a ɓaal shap ma sakhannu? ¹¹Yesu yad kunya yina, "a yakhan təkhi ɓi wun diil ɓi kun ɓa suramna ɓa ban gəəm la Kukhul, ama a sən pa ɓyaa diil ra. ¹²Naa kula ɓwa ma yigha naa yi, yaa wulan muɗi ɓi yi kumun jiin kwad. Ama ɓwa ma yigha naa yi ɓəra, ya yakhan ma gəb ma yi naa yi myaa.¹³A waamyaa naa shap kunngha ɓyaa na shap ma sakhan. Ama koo ya sənən yaghaa sən ra, koo ya taan kidya, yaa wak ɓyaa pwan ɓaali ɓəra. ¹⁴Kula Kukhul ma anabi Ishaya shap a mudya wulam, yi ɓak shap na, "naa a ba ta kid, wuna taan kidwun ama wunnghaa wak ra. naa a ba sən wuna sənən, ama wunnghaa pwan ɓaali ra.¹⁵Naa kula tukhun zuɓum kunɓaal ɓwa ɓyaa, ya zukhum kidya ɓi ba wak, ya taapma məsya ya nən sən naa məsya koo ɓyaa wak naa kidya koo ɓyaa pwan ɓaali naa kunɓaalya, ɓyaa kəlad a pa ɓəska ɓyaa ra.¹⁶Ama sambarka gusum ɓi məs wun naa kula yi sənəm, kaɗa gusum ɓi kidwun naa kula yi wakham kid. ¹⁷Ma miin naa mi shappi wun mi, ɓi anabi ɓa bələn naa ɓi ɓwa ɓa pak kun təktək yiɗan na ɓyaa sən gər ma wun sən ama ya sən sən ra, ya yad na ɓyaa wak gər ma wun wak ama ya sən wak ra¹⁸Wakna shap ma sakhan la ɓwa ma ɓel gər mi ¹⁹Ɓwa maan naa wakham kula ban ba gəəm ma tak Kukhul ama yi sən pwan ɓaali ra, Shetan ɓa yu vuɗan ɓel ma ya taa kunɓaali myaa yakhan. ɓel Mami yin ɓel ma ya taa mun njar.²⁰Ɓel ma ya ta a mud taal yin ɓel ɓwa ma yi wak kun myaa yi kanghar ba yak təkhi naa ɓaal nwanghan. ²¹A waamyaa yi shiinngha ɓaali ra, ma bung yu naa kula Kukhul myaa, she yi wal kusi ɗərak.²²Ɓel ma a ta a ɓaal ɓi ji yin ɓwa ma yi wak kula Kukhul myaa, ama ɓi bung ɓa munnza naa ba yad gər ɓuk ɗəkhi naa ba gul koo ba ɓil ɓi mun ²³Ɓel ma ya ta a mud nzaal ma ɓuɗan, yin ɓwa ma yi wak kula Kukhul myaa yi pwan ɓaali yin ma yi ɓil ɓi mun zangu ɗiik, lumi twangsalmwak, la ɓaan lumi taad.²⁴Yesu kaɗa shap kula ɓa sakhan myaa maan ɗyaa na, "yaa kam ban ba gəəm ma tak Kukhul naa ɓwa ma yi ta ɓuɗan ɓel a sum. ²⁵Ama ma ɓi ɓwa nwang tulu she maja lii yu yi ta ɓi kakhar a ɓaal alkama myaa naa yi kaa gəlii. ²⁶Ma alkama myaa twap yi ɓil she ɓi kakhar ɓyaa purghaa ɓaali²⁷She ɓi ɓyaak ɓal ɓwa ma sum myaa yu yana "ɓwa ma la, baa ɓel ma ɓuɗan naa wu taa sumluu mi ra? ka waaɓa na ɓi kakhar sakka ɓaali mi? ²⁸Yina ɓyaa na, "maja laa naa pak gər mami;" naa ɓi ɓyaak ɓyaa shappi na, wu yiɗan na ɓi su sa kwak ɓi kakhar ɓyaa?²⁹Ɓwa ma sum myaa shappyaa na, ayo, wun nən lwak kwakya naa ɓi alkama myaa ³⁰Shikna ya ɓyaa gulgha ban ma ɗiik kap, she məs la ba shiin gər myaa naa yuum, mi shiɓan ɗi ɓa shiin gər ɓyaa na, "kwakna kakhar myaa naa dum wun kudna ya muɗi wun tuuna ya, ama raamna alkama myaa wun kaara naa yi a ɓaal ɓi bak.³¹She Yesu kaɗa shap kun ɗyaa ɓaal sak yina, "yaa kaam ban ba gəəm ma tak Kukhul naa məs mustad ma ɓwamaan taa sumli ³²Ɓel ma mii yin ɓel ma kiiɗa ɓaal ɓi ɓel ɗat. Ama yin gulum she yin ghakhal ma təkhəs ɓi mbuk ɓa ɓaal sum myaa yi gus nggun ma ɓi ngyel ɓa tak Kukhul ɓa pak zeng laya a trəkhi.³³Yesu kaɗa shap kun ɗyaa na sak na, "ban ba gəəm ma tak Kukhul yi wa yisti ma maam ɓa ɗap yi sukhuɗa ɓaal mukhu kwar taad naa ɓələn ɓaali she yi jəm³⁴Kap ɓi gər ɓa ɓiɓi Yesu shappi ɓi bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam myaa a ɓaal shap la ɓa sakhan, gərmanngha maa shappyaa ma baa a ɓaal shap la ɓa sakhan ɗəra. ³⁵A pak mami ɓi ɓi kun ma anabi myaa shap walgha na ya ma miin, ɓi kun ɓa yi shap na, mi nghahaɗa kuna naa shap ma sak. A shappi gər ɓa suramna tun ba ɓal munnzagha³⁶She Yesu shik ɓwa ɓa ya raam ɓyaa yi kwaa la ɓazaap ɓəli bel təkhi yana ɓi na, shap ɓaal shap ma mud kakhar ma pura ɓaal sum mi ɓisu ³⁷Yesu kəɗan ɗyaa na, "ɓwa ma yi ta ɓel ma ɓuɗan myaa yin mula ɓwa. ³⁸Sum myaa yin munnza; ɓel ɓa ɓuɗan ɓyaa yan ɓi mun ɓa ban gəəm myaa. ɓi kakhar yan bi munɓal ɓiɓən ɓwa myaa, ³⁹Maja lii myaa yin Shetan. Gəra shiina myaa yin ba ɗap tak munnza, ɓi ɓwa ɓa shiin gər yan ɓi Maleka⁴⁰Naa kula waamyaa waama a ram ɓi kakhar ɓyaa a tuun yagha naa ɓəs, waamyaa naa ya pakkaa ba ɗap tak munnza. ⁴¹Mula ɓwa ɓa kumun ɓi Maleka ɓəli ɓyaa raam kun kooyap gər ma yi yunaa ɓiɓən kun a ban gəəmlii naa ɓi ɓwa ɓa ya pak ɓiɓən kun. ⁴²Yaa ɓukhun yaa ɓaal nggai bəs a ban ma yaa sa ngham zwalgha naa ba num tak kun. ⁴³A məs ma myaa naa ɓa pak kun təktək ɓa mwanghas banngha waa tanghal a ban ba gəəm la tadya. ɓwa ma kiɗigha ma wak kid, ɓi wak.⁴⁴Ban ba gəəm ma tak Kukhul yi waa gər ɓuk ma suromna a ɓaal sum. Ma ɓwa kum she yi surom yi sa kur gər ɓukhi kap naa ɓaal puupna ɓi kum wurup ma yi sa kur pukhul myaagha. ⁴⁵Waamyaa naa ban ba gəəm ma tak Kukhul yi waa ɓwa ma gər ɓuk maan ma yi gwana ki ghal ɓi taal ɓa wurup. ⁴⁶Ma yi kum taal ma wurup myaa ɗiik yi sa kur gər ɓa yi naa yi kap yi sa kurgha⁴⁷Waamyaa kwad yaa kam ban ba gəəm ma tak Kukhul naa raga ma pwan nji, ma ya ɓuk a nggai biin ma yi pwan ɓi gər ɗang-ɗang. ⁴⁸Ma yi wal, she ɓwa ɓa pwan nji myaa tanghas ya pura yi gənghər biin myaa. Ya nək ya raam ɓi gər ɓa ɓuɗan myaa ɓaal tukhur, ama ɓa ɓwattera ɓyaa yi swapyaa zum.⁴⁹Waamyaa naa ɓa guska a ba ɗap tak munnza, ɓi Maleka ɓa yu taan ndər ɓiɓən ɗi ɓwa a ɓaal ɓa pak təktək. ⁵⁰Yaa ɓukhun ya a ɓaal nggai bəs a ban ma yaa nghamgha naa ba numtak kunya.⁵¹Wun punam ɓaal ɓi gər ɓa ɓiɓi ɗadɗa? ɓazaap ɓyaa naɓi na, "Aa." ⁵²She Yesu shappyaa na, koyap ɓwa ma ɓal gər ma yin gusum ɓwa ma yəkhəl gər a mud ban ba gəəm ma tak Kukhul, yi waa ɓwa ma la ma yi purun gəkhəs ɓi gər naa piipya a ɓaal baklii. ⁵³Ma Yesu mal ba shappi kun ɓa shaal ban ɓa ɓyaa she yi shik bənyaa.⁵⁴She Yesu kwaa kidlii yi ki kam gər ɓi ɓi ɓwa a nda ba kaam Kukkhul ɓalya. A waamyaa, she shaalya yaki shapna ka ɓwa mi kum sak naa gər ɓa shaal ban ɓi kya? ⁵⁵Ka ɓwa mi baa budla ɓwa ma ɓwa gər mi ra? Ka baa yi naa ɗikhəl ngghii na Maryamu mi ra? Ka baa Ngyimi naa ɓi Yakubu, naa Yusufu, naa Saminu, naa Yahuza mi ra? ⁵⁶Ka baa ɓi nggəlap ɓəli naa sunaa ɓi ya mi ra? Ki yi kum ɓi gər ɓa yi pakya ɓaɓi kya?⁵⁷She ɓaalya dat naa kulii. Ama Yesu zattyaa naa, "anabi kaa kiid ba kum gul ra she a ɓalii naa lalii. ⁵⁸Yesu sən pak ɓi gər ɓa shaal banngha gywak a bənyaa ra, naa kula kiidla ba mak ɓaal laya.

Chapter 14

¹A məs mamii naa ranghan Hiridus wak kula Yesugha. ²She yi shappi mun ɓa ɓukhi na, "Yahaya ma pak baptisma naami, yi lwakmaa ɓaal ɓa wuun, waamyaa naa yap ma pak gər ɓa shaal ban ɓaɓi ɓa pak gaanngha a yiɗi.³Naa kula ki Hiridus bulam Yahaya yi kudma yi, yi makma yi a nda ma gəb ban naa kula Hirudiya maala Filibus ma ngyimi. ⁴Yina ɓi na, sən ɓwattu yəkhi ɓi gus maamu ra." ⁵Kaa Hirudus kaa merma yi məssa myaa, ama yi pakka ra naa kula ba ɓang woppi ɓwa ɓa ya ɗapna yi anabi.⁶Ma tanghal nggwam ba ɓil Hirudus yu, she mula Hirudus ɓin nggwam a lip myaa yi mak ɓaal Hirudus puup shangmi ⁷She Hirudus ɗap naa ba kaan kuni ɓi mun myaa na kooyap gər ma yin naam na ɓi pak ɓi yi pakhan ɗi⁸Takkwad ba na ngyang ma ngghii na ɓi, she yina, "pa kəkmud Yahaya ma pak baptisma ɓa a mud piipii." ⁹She ɓaal ranghan dat naa gəra yi kaam myaa ama naa kula kaan kuni ma yi ka pak myaa naa ɓi ɓwa ɓa yanaa ɓi ya a ɓənyaa she yi mak ɓyaa pak waamyaa.¹⁰Yi mak ɓyaa sa kas kəkmud Yahaya a nda ma gəb ban. ¹¹Naa a sa yuna kəkmuɗi myaa a mud piipii ya naad muni myaagha yi yakha kaa naayi ɓi ngghii. ¹²She ɓazaap ɓəli yu ya ɗap luun yiɗi ya sa liɓəd takkwat waamyaa naa ya kaa sa shap təkhi ɓi Yesu.¹³Ma Yesu wak waamyaa, she yi shik bənyaa ɓaal kurluk yi kaara ban maan ma ɓwa maannghara. Ɓwa ɓa ya raam ɓyaa wak waamyaa, she ya pura ɓaal nggai ban myaa na kusya ya bəl təkhi. ¹⁴She Yesu yuu dumya yi sən bələn ɓi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa, she yi sən muɗa laya naa yi ɓuran yid kunan la ɓi ɓwa ɓa ɓəssəra ɓa ɓaalya.¹⁵Ma kurup pak, ɓa zaap ɓəli yu yana ɓi na, bəni zum, duk pakham, məsak ɓi ɓwa ɓi ɓyaa kwaa ɓaal munɓaal ban ɓaku, ɓyaa sa kur gəraliinngha ɓi mudya."¹⁶Ama Yesu shappyaa na, "ba kaa laya kaa yuna gərmaan ɗəra, "pa na gərmaan ɗyaa ɓyaa li." ¹⁷Ya kəɗan ɗi na, "gər ma su naa yi, pampam twanghan naa nji ɓaar mwak." ¹⁸Yesu shappyaa na ,yuna naa yi ɓa.¹⁹She Yesu mak bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa, ɓyaa nək a mud kakhar, yi ɗap pampam ma twanghan myaa naa nji ma ɓaar myaa. yi sən tak Kukhul, yi mak sambarkagha muɗi she yi pa ɓi ɓazaap ɓyaa. Naa ɓazaap ɓyaa pa ɓiɓi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa. ²⁰Kap laya ya li ya jwak. She ya raam kun təkhəs ɓusukna pampam naa nji myaa wal tukhur lumkwa ɓaar. ²¹ɓi ɓwa ɓa ya li gər myaa saam ɓi bud zumluk twanghan ya ɓal ɓi maamngha naa ɓi mun a ɓaali ra.²²Bənyaa ɗərak, she ɓazaap ɓəli ɓyaa kwaa kurluk ɓyaa dalgha tagin nggai biin myaa. ɓi kum ba gəbka naa ɓi ɓwa ki yi kum ya. ²³Takkwad ba gəb naa ɓi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa, she Yesu kaa yi yap a yid taal ɓi kum kaam Kukhulgha, duk kwa ki yii bənyaa naa miikhi. ²⁴A məssa myaa nən kurluk myaa mud kid nggai biin, nggur ɓəlang ki wulli naa kula yuud ma shiina ma yi pura kap ma yi kaagha, ba pak fwang naa ya²⁵A məs ma taad ma duk she Yesu naa yuu banyaa mi, yi ba tyaakha mud ɓəlang. ²⁶Ma ɓazaap ɓyaa səni yi ba sa kus a mud ɓəlang, wop walya ya shapna, "mu purun naa mi." She ya ɓuk zwal naa kula wop. ²⁷Yesu shap kun naa ya naa zuun yina, "gər maannghara, mi naa ngyu, ɓi wop gi walwun ɗəra."²⁸Naa Bitrus yad yina, "Tadmajiin naa wu, she wu mak a tyaakha kaa bənu a mud ɓəlang myaa." ²⁹Naa Yesu na ɓi na, "yu" she Bitrus pura kurluk myaa, yi bwal ba tyaakha ki kaa ban Yesu. ³⁰Ama ma yi sən yuud ma shiina ba ɓəkhəd she wop wuli yi bwal ba liməs kula waamyaa she yi ɓuk zwal yina, Tadmajiin, yak muɗa!"³¹Yesu mwaar yi naad ɓukhi yi buligha she yina ɓi na, "wu ɓwa ma ba mak ɓaal luu kiiɗa, man pak naa wu yak kil ɓaalgha?" ³²Ba yap laya kurluk biin myaa, she yuud ma yi bəkhəd myaa zəkhəd. ³³ɓa yaa ɓaal kurluk biin myaa pa gulli yana, ma miin, wu mula Kukhul.³⁴Ma ya dal ya kəlakha nzaal Janisarata. ³⁵Ma ɓi ɓwa ɓa ɓənyaa pwan ɓaali na Yesu naamyaa, she ya tum a kooyap ban a nzaal myaa na, ɓyaa yunaa ɓi ɓwa ɓa yid kunan ɗi kap. ³⁶Naa ya kaami na ɓi yak təkhi ɓi ɓa yidkunan myaa tuluk koo kaa gənghər lukhudlii, kap ɓi ɓwa ɓa ya tuluk ya kum ɓəs

Chapter 15

¹She ɓi Farisawa ɓaan naa ɓa kam gər pura Urushalima ya yuu ban Yesu. yana, ²"Man mak naa ɓazaap ɓəlu kaa bəl gərma ɓi ɓaji shap ra mi? Yaa gus ɓukya ki ya li gər ra." ³Yesu yad kun ya na, "wun maa man pak naa wuna ɓiin ba bəl shapla Kukhul naa kula pak lawun mi?⁴Kukhul zatna, "gulun Təɗu naa ngguu, ɓwa ma yin shiɓam nghəran kun ɓi təɗi naa ngghii, yi wuun. ⁵Ama wun shapna, kap ɓwa ma yin shiɓan ɓi təɗi naa ngghii na, kooyap gər ma wun kummaa bəna naa rakmi, yi gusum gər ma pa mayi ɓi Kukhul. ⁶ɓwa ma myaa sən yad ba gulun təɗigha ra. A waamyaa wun kəɗanma kula Kukhul yi gusum gəra nggurun naa kula pak lawun.⁷Wun ɗi ɓiɓən ɗi ɓwa, təktək naa Ishaya shik mbukhungha mudwun ma shapna, ⁸"ɓwa ɓa ɓi naa kunya mwak naa ya gulunagha, kunɓaalya pəsan naa mi. ⁹A bana nggurun naa ya dwanghan mudyagha duma naa kula nzu la ɓi ɓwa naa yaa kam a mud na njar ba bəl Kukhul laya namyaa."¹⁰She yi tunghul bələn ɓi ɓwa a bəni yina ɓyaa na, "wakna, wun pwana ɓaali, ¹¹Baa gərma yi kwaa kun ɓwa naa dat naa ɓwa ra. She gər ma yi pura kun ɓwa naa dat na yi.¹²She ɓazaap ɓyaa yu yana ɓi na, "wu diila na kunma wu zatmi num bungha ɓiɓi Farisawa ra?" ¹³Yesu yattyaa na, "ɓel ma naa baa təɗa ma tak Kukhul naa ta ra, ya kwak na yi, ¹⁴Puraa njar laya, ya ɓi taap ɓa bəl naa ɓi ɓwa, naa taap na kam njar ɓi taap maan kap laya ya kwana mbwang."¹⁵Bitrus yetti na, "kam shap ma sakhan mami ɓisu pwan ɓaalligha, ¹⁶Yesu na, "wun maa har wa rakmi wun sən pwan ɓaali ra? ¹⁷wun sən ki pwan ɓaali na waama koayap gər ɓa watkaa kun ɓwa yi kwagha bunghi waamyaa naa yi purgha a nda ship ra?¹⁸Ama ɓi gər ɓa yaa pura kun ɓwa yaa pura kunɓaali. Yan ɓi gər ɓa yaa dat naa ɓwa. ¹⁹Naa kula a kunɓaal ɓwa na ɓi ɓwattera kun waa ɓi ba mer ban, ba pak ndərak, ba bəl maala ɓwa koo milim la ɓwa, ba pak nggip, ba kut tak ɓi lar na bana sanghan ɓa purgha. ²⁰Gər ɓaɓii yanaa dat naa ɓwa. baa ba li gər naa ɓa ɓiin ba gus ɓuk naa dat naa ɓwa ra."²¹She Yesu lwakha shik ɓənyaa yi kaara kap Taya naa Sidon. ²²She maam maan ma Kan'aniya ma yi pura kiidmyaa, yuu yi ghakhat gyənghi yina, "Tadmajiin ma budla Dauda, sən muɗa la; muna ba nu bung jiin a ɓuk ɓiɓən kwakhar." ²³Ama Yesu shap kun maanngha ɓi ra, she ɓazaap ɓəli yu ya shappi na, "mal naa yi ɓi kaagha yi ba bəl taksu na zak."²⁴Naa Yesu yet yina, "a sən tumaghaa ban ɓwamaan ɗəra, she a ban ɓi nzur ɓa Isar'ila ɓa ya ɓwar." ²⁵Ama Maam myaa yu yi kywanghad a dumi yina "Tadmajiin yakhanagha ɓukhi." ²⁶Naa Yesu shappi na, "baa təktək ɓyaa ɗap pampam la ɓi mun ɓyaa ɓuk ɓi ɓi munɓal vwa ra?²⁷Yina, "kən naamyaa Tadmajiin, ama ko ɓi munɓal vwa yaa liin təkhəs gəraliin ma ki ɗwaat a tak teebər la ɓwa ma la." ²⁸Yesu yetti na, "Maam mi, ba mak ɓaal luu jiin, ɓi gər ma wu yad pak yid tu waama wu yadka myaa." A məssa myaa naa muni lwak ɓəs.²⁹Yesu shik bənyaa yi karra tuu na nggai biin Galili. She yi yaɓɓa nək a mud gub maan. ³⁰She ɓi ɓələn ɓi ɓwa yuu bəni ya yu naa ɓi nggurum naa ɓi taap naa ɓa laaɗakun naa ɓa kiiɗa naa ɓa yid kunan ɗang ɗang a dumi, she yi pa ɓəs ɓyaa. ³¹Ma bələn ɓi ɓwa ɓyaa sən ɓa laɗakun ba shap kun, ɓa shikwan ɗang ɗang lwakham ɓəs, ɓi ngurum ba sa kus, ɓi taap ba sən ban, naa gər myaa shaal ya, ya gulun Kukhul la Isar'ila.³²Naa Yesu tunghul ɓazaap ɓəli bəni yina, "mi mba sən muɗa la bələn ɓwa ɓa ya raam mi. nwang laya taad naami a bəni gəra liin ma yaa ligha ra. Mee ngyad na a məsak ya na nzal ra ya nəng sa tuu wu a njar." ³³ɓazaap ɓyaa zatti na, "a kya naa su kum pampamnghaa a kidmi ma ɓi gam nggai bələn ɗi ɓwa ɓa ɓiigha?" ³⁴She Yesu na ɓyaa na, "ka pampam shakha naa ban wunu?" She yana, "kestaad na ɓi nji ɓaan ɓa gywak ra." ³⁵She Yesu mak bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam mya ɓyaa nəkha nzaal.³⁶She yi ɗap pampam ma kestaad mya naa nji myaa ma yi kyaak ɓi Kukhul, she yi ki ɓusuk yi pa ɓi ɓazaap ɓyaa ya ki pa ɓiɓi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa. ³⁷Ɓi ɓwa li gər ya jwak ya ram kun ɓusukhi ma kad myaa wal tukhur kestaad ³⁸Ɓwa ɓa ya li ɓi bud zumluk lum njir yiin ɓi maam naa ɓi munngha ɓaali ra. ³⁹She Yesu məsak ɓi ɓwa ɓyaa yi kwaa ɓaal kurluk biin ya kara nzaal Magadan.

Chapter 16

¹She ɓi Farisawa naa ɓi Sadukiyawa ya yu ɓya kəmigha, ya kaami na ɓi kam gərra shaal ban maan ɗyaa ma pura tak Kukhul. ²Ama yi yad na, "kurup na pakham, wuna shap na, ban ɓa ɓwatnaa liin, naa kula tak Kukhul bangngham;³Naa duru wuna shapna, 'yid bannghaa ɓwat a liinɗera, naa kula tak Kukhul bangngham yakham ban ɗat. Wun diila ba shap waama ba kəlad la tak Kukhulgha, ama wun diil ba kəlad la məs kara. ⁴ɓi ɓwa ɓa ɓiɓən nza ɓa li gər ɓal ɓi ɓwa. wuna ghal gər ma shaal ban ma ɓi wun sən, ama, gər ma shaal ban maanngha ma ya kəman ɗi wun ɗəra she la Yunana. "a bənyaa she Yesu kaa.⁵Ɓazaap ɓyaa dal biin myaa ya yu ama ghattyaa ɓaal ba ɗab pampam ma yaa li. ⁶Yesu na ɓyaa na, shik na kid yisti la ɓa Farisa naa ɓa Sadukiya." ⁷She ɓazaap ɓyaa bwal ba shap kun naa biibya yana, "koo naa kula su sən yunaa pampam ra naa yi shap kunngha? ⁸Yesu diila gərramyaa she yina, wun ɓa ba makɓaal lawun kiiɗa naa kula maan naa wun shap kunngha yid wun na, koo naa kula wun sən yugha na pampam ra mi?⁹Wun sən ranghas waama ya ligha naa ɓi ɓwa zumluk twanghan naa pampam ɓaar, naa bəl la ɓi tukhur ma wun raam dəkhəssigha ra? ¹⁰Koo pampam ma kestaad ma ya ligha naa ɓi ɓwa zumluk yiin, naa bəl la ɓi tukhur ma wun pwan dəkhəssigha ra?¹¹Waaɓaa na ɗak ba pwan ɓaaligha ɓiwun na baa kula pampam naa mi shap ra mi? Shik na kid naa yisti la ɓa Farisa na ɓa Sadukiya." ¹²A məssa myaa naa ya pwan ɓaaligha na baa kula ba shik kid yisti ma ɓaal pampam naa yi zattyaa ra, ama yi shap na, ɓyaa shik kid naa gəra kəman la ɓa Farisa na ɓa Sadukiya.¹³A məs ma Yesu yi nzaal Kaisariya a Filibi, yi maas ɓazaap ɓəli, yina, ka yap ɗikhil na ɓi ɓwa ɓa tunghul mula ɓwagha? ¹⁴Yana, "ɓwa ɓaan na tunghuli na Yahaya ma yi pak baptisma; ɓwa ɓaan na Iliya təkhəs ɓi ɓwa na Irmiya koo ɗiik a ɓaal ɓi anabi. ¹⁵Yina ɓyaa na, "ama wun tunghulla na mani?" ¹⁶She Saminu Bitrus yet yi shap na, "wun Almasifu mula Kukhul ma ɓəs."¹⁷Yesu na ɓi na, sambarka gusum ɓu, Saminu budla Yunusa, baa yid naa kil naa kam gər mamii ɓu ra, Təɗa ma tak Kukhul naa kam ɓu." ¹⁸Mi shappuna wun Bitrus a mud taal mi naami mbak ndalaagha ma ɓi kun njar ɓa hades nənki li mudti ra.¹⁹Mi paan gər ma ghakhad kun njar ban gəəm ma tak Kukhullu, kap gər ma wun kudmaa munnza mi, yi gusun gər ma ya kudmaa tak Kukhul, waamyaa naa kap gər ma wun bəsangmaa munnza mi, yi ma bəsangnaa tak Kukhul." ²⁰She Yesu shappi ɓazaap ɓəli na ɓyaa gi shappi ɓwaan na yin Almasifu ra.²¹A məssa myaa naa Yesu bwal ba shappi ɓazaap ɓəli na, " bulam ɓi langlang ɓi kaa Urushalima, ɓi sa nu bung jiin a ɓuk ɓi ɓaji ɓa nzaal naa ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris na ɓa kam nzu la Musa, ɓyaa miri, ɓyaa ghakhaɗi ɓəs takkwad nwang taad. ²²She Bitrus tanghassi gyang ban, yi muuni na, "Tadmajiin, ɓi gərra myaa pas naa wu, gərra myaa kaa kumu ra koo ɗiik." ²³Ama Yesu Kəlad yina ɓi Bitrus na, "kattaa tak, shetan wuna mak a ngwal kussa naa kula wu sən mak ɓaalugha mud ɓi gər ɓal Kukhul ra, she ɓal ɓi ɓwa."²⁴She Yesu shappi ɓazaap ɓəli na, kap ɓwa ma yin yiɗan ba ɓəla, bulam langlang ɓi ɓiin muɗi, ɓi ɗap nggun pangli, ɓi ɗap nggun panglii ɓi bəl takha. ²⁵Naa kula kap ɓwa ma yin yiɗan ba yak muɗi, yi ɓurana yi, waamyaa naa ɓwa ma yin ɓurana muɗi naa kulaa yi kumna yi. ²⁶Yep gər naa ɓwa ɓa kum ma yin kumum kooyep gər ma munnza ama yi ɓuranma muɗi mi? Manaa ɓwa nənki pa a karkun muɗi kwad mi?²⁷Mula ɓwa ɓa yuun a ɓaal gul la təɗi naa ɓi Maleka ɓəli təkhi. A məssa myaa naa yi kwad nzugaan la kooyep ɓwagha ɓi təktək naa gaan lii. ²⁸Ma miin naa mi shappi wun mi, ɓi ɓwa ɓaanngha ɓaal wun ɓa ya jaamnaa bəni ɓa yaa wura, she yan sənəm mula ɓwa ba yuu ɓaal ban ba gəəm lii."

Chapter 17

¹Tak kwad nwang Twangsal Yesu ɗap Bitrus naa Yakubu, naa Yahaya ma ngyimi, yi kaa naa ya a mud taal ma gullun yanaa myaakya²She yi kəlad a dumya. kun məssi ki mwanghas ma wala wuna tanghal, lukhutlii ki li ma puuɓa kal-kal.³She ɓi Musa na Iliya liisak a bənyaa ya ki shap kun naa yi. ⁴She Bitrus yed yi shappi Yesu na, "Tadmajiin, ɓuɗan ma su banami, wun yiɗan, mi pakhan ɓi puk taad, ma ɗiik luu, ma ɗiik la Musa ma ɗiik la Iliya."⁵Ma yi mal kuna shiɓan, she kulungkulung ma waala yu yi zubya, naa gyang maan a ɓaal kulungkulung myaa, shap na, ɓwa ma miimi yin muna mami ngyiɗi, yin ɓwama yi pwal ɓaalla. Wakna yi." ⁶Ma ɓazaap ɓəli wak waamyaa she ya tukwa naa kunməsya a nzaal naa kula wop ma walya. ⁷She Yesu yuu dulukya yina, lwakna ɓi wop gi wal wun ɗəra. ⁸Ama maya ghakhat mudya ya sən ɓwamaannghara she Yesu naa Miikhi.⁹Ma ya ba kəlak a mud taal myaa Yesu shappyaa na, "gi shap na gər ma wun sən mi ɓi ɓwaan ɗəra she mula ɓwa naa wuu lwakham. ¹⁰ɓazaap ɓəli ɓyaa maasi, yana, man mak naa ɓi ɓwa ɓa ngywanghal gər shapna, "Iliya naa bwal ba yu kuras mi?¹¹Yesu yettyaa yina, "ma miin Iliya ɓa yuun yi kəɗana ɓi gər a ndaya kap ¹²Ama naa mi shappiwun mi, Iliya yuum ɗyang, ama ya sən diilghara. Kula waamyaa, she yaa pak gər ma ɓaalya yad. A waamyaa kwad, Mula ɓwa ɓa nuun bung a ɓukya ¹³She ɓazaap ɓyaa pwan ɓaali na yi shap kuna myaa a mud Yahaya ma yi pak Baptisma¹⁴Maya tuban a ban ba raam myaa, she ɓwamaan yu bəni, yi kywanghad a dumi, yi shapna, ¹⁵"Tadmajiin sən muɗa la budlami yigha naa ɓəssəra ma tuu ki wuun yi ba nu bung ma kakhan yi kwama bəs naa ɓəlang njir gywak." ¹⁶Ngyuum naa yi a ban ɓazaap bəlu, ama fuɗam ya.¹⁷Yesu kəɗan ɗyaa na, wun ɗi ɓwa ɓa ba mak ɓaal lawun kiiɗa, ɓa mud shiina ɓa muunza ma liin. Yap ɓel nək naa sən nək naa wun ɗəra, har yap məs naa mi shik ba ta ɓaalagha naa wunu? yuna naa yi bəna. ¹⁸She Yesu nghak ɓiɓən kwakhar myaa naa yi pura yiɗi she yi kum ɓəs ɗərak.¹⁹Naa ɓazaap ɓyaa yu ban Yesu a nggip naa ya maasi na., "man pak naa ɗaksu ba purunigha?" ²⁰Yesu shappyaa na "naa kula ba mak ɓaal lawun kiiɗa, ma miin naa mi shappi wun mi, naa wunngha naa ba mak ɓaal koo ma kiiɗa waa məs mustad wun nənki shappi taal mi na shik bəni, wu ji kaa waaku, naa yi kaa. Gər maanngha ma yi fuɗan wun ra? ²¹²²Ya nəknaa Galili she Yesu shappi ɓazaap ɓəli na, "yaa paan mula ɓwa a ɓuk ɓi ɓwa. ²³Yaa mer na yi, takkwad nwang taad yi lwakhan ɓəs." She ɓaal ɓazaap ɓəli byaa wang jiin.²⁴Ma ya tubana Kafarnahum she ɓwa ɓa yak wurup mud ma nda la Kukhul yu ba Bitrus yana ɓi na, "ɓwa ma lalawun ɓa paan raɓi shekel la wurup muɗaa? ²⁵She yina, "Aa." Ama ma Bitrus kwaa mula Yesu bwal ba shap kun ɗi yina, "manaa wu sənu Saminu?" ɓI ranghan ɓa munnza ɓa yak wurup ganɗu koo wurup mud a ban yeni? A ban ɓi ɓwa ɓa takyaa koo a ban ɓi ngyuun?²⁶Bitrus shappi na, "a ban ɓi ngyuun" Yesu naɓi na, waa ya ɗəɓam ɓi ɓi ɓwa ɓa takya na ɓyaa gi ki kwad ra naamyaa. ²⁷Ama naa kula ɓisu ɗak ɓi ɓwa ɓa yak wurup mud nzaalgha naa ba pak ɓiɓən kun, she wu kaa nggai biin wu mak nggwanghan lyang ma bwal nji, wuɗuk nji ma yi bwal ba yu. wun ghakhakma kuni wu kumun shekel ɗiik ɗap wu pa ɓiɓi ɓwa ɓa yak wurup mud myaa, laa na luu naa myaa.

Chapter 18

¹A məssa myaa təktək ɓazaap ɓyaa yuu ban Yesu ya massi na yepɓwan ma jiin a ɓaal ban ba gəəm ma takukuhul lu? ²She Yesu tunghul muna gəp yi məkhi nzwakya, ³yi na, "ma miin na mi shappi wun mi wun na sən kəlat wun gus wa ɓi mun lai-lai ra, njargha ɓi wun kwa ban ba gəəm ma takkukhulra.⁴Kula waamyaa kap ɓwa ma yin ɗwanghanma muɗi wa la mun mami, yin ma jiin a ban gəəm ma takkukhul. ⁵Kap ɓwa ma yin yakham mun gəp a ɓaal ɗikhila, yi yakma mi. ⁶Ama kap ɓwa ma yin makham ɗiikha ɓaal ɓi mun ɓa ya mak ɓaal a muɗa mi ɓi pak ɓiɓən gər, shamma ɓyaa giɗak taal ma gwak gər ɓi a mel ɓyaa ɓukhi ɓaal nggai biin ma limən.⁷Piinma ɓi munnza naa kula məs la ba wal kus; məs ɓa ɓi ɓi ya yuun kuras, ama piinma ɓi ɓwa ma kulii naa mak ɓi məs ɓa ɓi ɓi yughaǃ ⁸Naa ɓukhu koo kusu naa mak ɓu wal kusu, kəssi wu ɓukha zum. Shemma wu sa kum ɓəs ban yiɗu maan ma kəssan ko ma nggurumna a ban ma ɓyaa sa məkhu ɓaal bəs ma bad-bad naa ɓi ɓukhu koo ɓi kussu kap.⁹Naa məssu na məkhu ɓu wal kussu, pirakhaɗi wu wuɗukhi wu məkhi zum, ɓa ghakhala ɓu kum ɓəs ma ɗat naa məssu ɗiik a ban ma ɓyaa bukhu ɓaal bəs ma bad-bad na məssu ɓaar.¹⁰Shikna kid, wun nəng kimas ɓi mun ɓa gəp-gəp ɓi, naa kula a tak Kukhul, kooyap lip ɓi maleka ɓalya ba sən məs təɗa. ¹¹Mula ɓwa yu ɓi kum ba yak mud gər ma yi ɓwargha¹²Ka wun ranghas na mani? Na ɓwa gha na ɓi nzur zangu naa ma ɗiik ɓwar, Ashe yee shik ɓa lumi kestwanghan kuni kestwanghan mi kun gək yi kaasa ghal ma ɗiik ma yi ɓwar mi ra? ¹³Yin kummayi, ma miin naa mi shappi wun mi, puupna ɓaal la ba kum ma yi kum ma ɗiik ma yi ɓwarmi ɓa ghaghalla la ɓa lumi kestwanghan kuni kestwanghan ɓa ya sən ɓwar ra mi. ¹⁴Waamyaa naa baa yedla tadwun ma tak Kukhul ɓi ɗiikha ɓaal ɓi mun ɓa gəp-gəp mi ɓi wu ra.¹⁵Ngyimu naa pakhan ɓiɓən kun ɗu wu shappi wun naa myakwun; Yin wakma wu, wu kəɗanma ngyimu a njar na myaa. ¹⁶Yin sən ta kiɗi yi wukhughara, wu kaɗa kaa bəni naa ɓi ɓwa koo taad ɓyaa yak kunugha na kula ɓa yak kun ban ɓaar koo taad na kwamgha ɓaali ya punan ɓaal koyap kun.¹⁷Yin ɓiinma ba wak ya, wu kaanaa kun myaa dum Ikəlisiya, yin sən wak Ikəlisiya myaa ra wu kəɗani waa ngyuun ko ɓwa ma yak wurup mud.¹⁸Ma miin na mi shappi wun mi, kap gər ma wun naa kutmaa munnza, yi gussum ma kudni tak Kukhul, gər ma wun naa zuɗam kwat yi gussum ma zuɗan a tak Kukhul. ¹⁹Mi mba shappi wun kwat, ɓi ɓwa ɓaar na nəgha kuɗum gyang a mut gərra wuna kaam kap təɗa ma takkukhul yi pakhan ɓi wun. ²⁰Ban ma ɓi ɓwa ɓaar koo taad na ramma ɓaal ɗikhila, mi ngyu nəkhən na ya.²¹Bitrus yu yina ɓi Yesu na, "təɗa, njir shakha na ngyima ɓa pak ɓiɓən gərra na mi swapka zummu? ɓa saan njir kestaaɗɗa? ²²Yesu yetti na, "sən nzattu na njir kestaaɗ ra, ama kestaaɗ njir lummi kestaaɗ.²³Naa kula waamyaa ya nggak gəəm ma tak Kukhul naa ranghan maan ma yi yad na ɓi ɓal gər ɓukhi ma ban ɓi ɓyaak ɓəli. ²⁴Ma yi ba swap təkhi she a yu na ɓyaakli maan ma yi ɓəli talanti zanggu lum njir lum. ²⁵Ma yi nənki kwat ra naa yi mak ɓyaa kuri yanaa maami na ɓi munɓəli naa kap ɓi gər ɓa yinaa yi ɓyaa kwad ka.²⁶She ɓyaakmyaa tunghulii dum ɓwa ma lali myaa yi na `bwa ma la, mi mba kaamu, ta ɓaalu ɓa, mi ngyu kuɗan kap gər ɓa nyak. ²⁷Kula waamyaa she ɓwa ma nalii sən muɗa lii yina,shikhəm tangham myaagha, ɓyaa makhi.²⁸Ma ya mak ɓyaak myaa,yi kaa yi kum ɓyaak myaa maan ma yi maa yi bəlla yi zumluk ɗiik la dinari, she yi shiɗi yi nggəmad lukhuttii mel, yina kwad tanghamlaa ma muɗu ɓa. ²⁹Ama ngyimi ɓyaak myaa kaami na ɓi ta ɓaali yi yu kuɗan tangham ma yi yak mya.'³⁰She yi ɓiin yi mak ɓyaa gəb nghyimi ɓyaak myaa nda nzu a mud na she yin kuɗam tangham myaa. ³¹Ma təkhəs ɓi byaak ɓyaa sən gərma sa kus kap, ɓaalya dat naa ya kaa sa zat təkhi ɓi ɓwa ma lalii kap.³²Naa ɓwa ma lalii tunghuli, yina ɓi na, "wu ɓiɓən ɓyaak, shik tangham mi ɓi kap naa kula kaam ma wu kaama. ³³Ashe sən ɓwat na ɓu sən muɗa la ngyimu ɓyaak waama sən lughara?³⁴Twak ɓwa ma lalii yid yi pii ɓuk ɓi ɓwa ɓa ta bwang ɓyaa ta bwang naa yi she yin kuɗam gər ɓa ya bəligha ɗatkap ɓi tangham ma ya bəli gha. ³⁵Waama təɗa ma tak Kukhul pakka naa wun naamyaa ma wunna sən sop ɓwattəra ɓi kun ɓa ɓi ngyamwun pak ɓiwun a zum ɓəra.

Chapter 19

¹1 Ma Yesu mal ba shap kun ɓaɓyaa, she yi shik nzaal Galili yi yu mud ndər Yahudiya, a dalli biin Urdun. ²ɓi ɓwa ɓa bələn bəl təkhi a bənyaa naa yi mak yaki lwak ɓəs ka.³Ɓa Farisa yu bəni ɓyaa kəmigha, ya maassi na, ''ɓuɗan ɓi ɓwa mak maami a mut koyap kuna? ⁴Yesu yattyaa na,''wun sən ki ɓalgha na ɓwama yi pakyaa gangdum, yi pakya ɓi bud na maam ɓəra?⁵Kukhul ma yi pakya zat na, kula waamyaa, ɓwa ɓa gəɓən na təɗi na ngghii yi laaɗɗaa yid maami ya ɓaar myaa ya gus yid ma ɗiik. ⁶Ya sən kaɗa gus ɓaar ra, ama yid ɗiik.Kula waamyaa gər ma Kukhul naa nggakham, gitna ɓwamaan na gəɓən ɗəra''.⁷She ya shappi na,''To man pak naa Musa maksu na ɓisu pa nggup la ba mak maam ɓisu kaɗa piɗi ɓi kaaru? ⁸Na yi na ɓyaa na ,''ɓaal shiina lawun naa mak naa Musa yet njargha ɓiwun, ama tun gangdum kagha waamyaa ra. ⁹Na mi shappi wun mi, ɓwa ma yin magham maami baa a mut ba pak nɗərak ra, naa yi yak maan, yi ba pak nɗərak naamyaa, ɓwama yin yakham maam ma a makma yi kwat ,yi ba pak nɗərak.¹⁰Ma ɓa zaab ɓal Yesu wak waamyaa naa yana ɓi na,''naa waamyaa naa kagha a nzwak ɓi bud naa maam; sən ɓwat ɓi ɓi ɓwa ki yak biipya ra. ¹¹She Yesu shappya na, "baa koyap ɓwa naa yak tak gəra kəman maamii ra, she ɓi ɓwa ɓa an yakham kaani ɓyaa ki yak təkhi. ¹²ɓi ɓwa gha ma bələn ma ya ɓilya ɓi kuum, ɓaanngha ma ɓi ɓwan kəɗan ya ɓi kuum, baangha kwat ma yan kəɗan mudya ɓi kuum na kula ban ba gəəm ma takkukhul.Kap ɓwa ma yina yakhan gərra kəman mamii, ɓi yak.¹³She ya yuna ɓi mun ɓa gəpgəp a bəni ɓi mak ɓukka ɓyaa mud, ama ɓazaab ɓəli ɓa təkhi pit ya. ¹⁴Ama Yesu shappyaa na, ''shikna ɓi mun gəpgəp ɓyaa yu bəni gi ɗakna ya na ba yu ra, na kula ban ba gəəm ma tak kukhul la ɓelya. ¹⁵Yi mak ɓukhi mudya she ya shik bənyaa.¹⁶Naa ɓwa maan yuu ba Yesu yina ɓi na, "Malum, yep ɓi gaan ɓa ɓuɗan na mi pak a kum ba nək ɓəs ma bat-bat ka mi?" ¹⁷Yesu zatti na ''man pak naa wu massagha mut gaan ma ɓuɗan mi? gər ɗiik yin gəra ɓuɗan, ama wun yiɗan ba kum ɓəs ma bat-bat, wu ɓal nzu myaa.''¹⁸Ɓwa myaa shappi na, ''yeppi nzu? '' Yesu shappi na, ''gi mer ɓwa ra, gi pak ɗnərak ra, gi pak nggip ra, gi kas laar a mut ɓwaan dəra ¹⁹Pa gul ɓi təɗu naa ngghuu, wu yad ɓi ɓwa ɓa nggaaban lalu waama wu yad muɗugha''²⁰Sumlwakhan myaa shappi na ''ai məlam ba shik kit kun ɓaɓii kap, man gus naa rakmi? ²¹Yesu shappi na, ''wun yiɗan na ɓu gus ɓwa ma kakhan ,kaa sa kur gər ɓukhu kap wu gəppi ɓi shuur, wu yu wu bəla, wu kumun gər ɓuk a tak Kukhul ²²Ma sumlwakhan myaa wak gər ma Yesu shap, yi kad naa ɓaal piina naa kula yigha naa gərɓuk jiin.²³Yesu shappi ɓa zaap ɓəla na, "ma miin na mi nzat ɓi wun mi, ɓa ɗakhan ɓi ɓwa ma gər ɓuk kwa ban ba gəəm ma tak Kukhul. ²⁴Mi mba kaɗa shappi wun,sham ma ɓi rakumi kwa ɓaal mbwang alibra ,naa ɓi ɓwama gər ɓuk kwa ban ba gəəm la kukhul.²⁵Ma ɓa zaap ɓal yesu wak waamyaa kun myaa shallaya ma miina, naa ya shapna ki yap ɓwa na sa kum ba yak mud mi?. ²⁶Yesu sənya yina, "a ban ɓi ɓwa gərra mi kaa pak yid ra. Ama a ban Kukhul koyap gər ɓa pakhan yid ²⁷She Bitrus yatti na wu sən, su shikhəm koomanee su bələm təkhu. ki mana su kummu?²⁸Yesu zatti na,"ma miin naa mi shappi wun mi, wun ɓa ɓəla a ɓaal ɓi ɓwa ɓa ya pangha ɓilya, məs ma mula Kukhul naa nəkmaa mud ban ba nəklii ma pak ranghan wun maa wuna nəknaa a mud ban ba nək ma shap nzu lumkwa-ɓaar ɓi wun shap nzugha ɓi ɓi tak ɓal Isar'ila ɓa lumkwa ɓaar ɓi.²⁹Ɓwa ma yin shikhəm ɓi la naa ɓi ngyimi ɓa but naa ɓa nggəlap naa ɓi təɗi naa ɓi ngghii naa ɓi mun bəli naa ɓi sum bəli naa kula ɗikhəla, yi kumun ɓi gər ɓaɓyaa njir zangu yi kaɗa kum ba nək ɓəs ma bat-bat a tak Kukhul. ³⁰Ama ɓi ɓwa ɓa bələn ɓa yaa dum naa rakmi yaa gussun ɓi ɓwa ɓa takkwad, ɓa takkwad ɓa gusun ɓa dum.

Chapter 20

¹Ban gəəm la Kukhul yi wa ɓwa ma sum maan ma yi wuum ban na ba ghal ɓi ɓwa ɓyaa pak gaan wurupka ɓi sumlii. ²Ma ya məlam ba pak ndukhur a mut na yi kwat yaa wurup ba wal məs a mut nggup ɗiik-ɗiik, na yi mak ya sumlii ɓyaa pak gaan.³Takkwat waamyaa na məs taad naa yi kaɗa pur yi sən ɓi ɓwa ɓaan ya jaamna a kaso ma gərra pakhan layaghara, ⁴Naa yi na ɓyaa na,' "yuna wun pakna gaanghaɓaa sumla, gər ma bwal kap, mi kuɗan wun."She ya kaara summyaa.⁵A məs ma twansal naa ma kestwanghan yi kaɗa pura kum ɓwaɓaan, she yi kaɗa pak naaya waa ma kətti myaa. ⁶Ɓwama sum myaa kaɗa pura məs ma luum kwaɗiik, ma yi pur she yi sən ɓwaɓaan jaamna ma gərra pakhannghara, naa yi maasya na man pak naa wun wal məs wunnghaa pak gərmaan ra mi?" ⁷Naa ya shappi na, "ɓwaan sən ɗapsu gaan ɗəra," naa yina ɓyaa na, ''wun maa kaara sum myaa.''⁸Ma məs kwa, ɓwa ma sum myaa shappi ɓwa ma sən tak sumlii na, ''tunghul ɓa pak gaan mi wu kwatya nzu gaanlaya, amma wu bwal naa ɓwa ɓa ya yu takkwat kəsa ki ɓa ya yu na duru.' ⁹Ma ɓi ɓwa ɓa ya yu sum myaa naa kurup tu ban, ya kwat ya waama yaa kwat kaa ba wal məs təktək. ¹⁰Ma ɓi ɓwa ɓa ya bwal gaan na duru yu, ya nək laya na kwat laya ɓa ghaghalla la ɓwa ɓa ya yu takkwat, ama ya kwat koyep ɓwa nggup ɗiik-ɗiik wa la ɓaku ɓyaa.¹¹Ma ya yak ji gaan laya yaki tanghal kun ɗi ɓwa ma sum myaa. ¹²Yana; ɓwa ɓa ya yu gaan myaa takkwat, pak gaan ma məs ɗiik mwak ama wu kwat ya ɗiik na su ɓa su wal məssa tanghal.¹³Ɓwa ma sum myaa yet kun ɓwammaan a ɓaalya na, "lakha, sən pak ɓiɓən kun maanngha ɓi wun ra.Gyangsu nwannghan naa ɓi wun na mi kwat wun wurup ba wal məs. Koo baa waamyaa ra? ¹⁴Yakna ndər ji gaan lawun wun kaara. ɓaala naa ɗap na a kwat ɓwa ɓa ya yu takkwat ɗiik na wun.¹⁵Wuna sən waa baa təktək a pak gaan naa gər ɓwakha waa ma mi ngyadka ra? Buk naa wal wun naa ɓal ma mi pakha? ¹⁶Waamyaa naa ɓwa ɓa takwat ya yu gus ɓwa ɓa dumngha, ɓwa ɓa dum yaa yu gus ɓa takkwat ka."¹⁷Ma Yesu kwa ba kaara Urshalima yi ɗap ɓazaap ɓəli lum kwa ɓaar mi ya twang naa ya. Ma ya ba kar, yi shappyaa na, ¹⁸"wadɗa ki sənna, su kaara Urushalima, yaa paan mula ɓwa ɓi ɓi nggai ɓi Piris na ɓwa ɓa rang kun, yaa kəsan nzu lu ɓi, ¹⁹Ya pa nayi ɓi ɓi ɓwa ɓa munɓal Yahuda kimassa yi, yaa kimassa yi, ya walna yi na mbwar, ya pangna yii kukhul nggun yin wuum, takwat nwang taad ya ghakhatɗa yi ɓəs.²⁰She nggala munɓal zabadi naa ɓi munɓəli yu ba Yesu, yi kywanghat yi ba kaam gərra bəni. ²¹She Yesu shappi na "mana wu yet na a pak ɓu?" naa maammyaa zat na, "mi ngyet na ɓu pa njar ɓi ɓi munɓəla ɓyaa sa nək naa wu a ban ba gəəmlu; ma ɗiik a ɓukhu ma li, ma ɗiik a ɓukhu ma kəlang.²²Yesu yet kuni na, "wun sən ɗiil ɓel gər ma wun kaamnghara, wun nəngki nu bung waama mi ngyu nugha a ɓaal nwang me?" Naa ya shappi na, "su nəngki nu. ²³Yesu shap na aa wun nəngki nu bung waama mi ngyu nugha ama kula ba nəkha ɓwukha ma li koo ma kəlang mi nəngki pa mamyaa ra. Bənyaa, la ɓi ɓwa ɓa təɗa shik naa kula ya." ²⁴Ma təkhəs ɓa zaap ɓal Yesu ɓa lum ɓyaa wak waamyaa, she ɓaalya dat naa ɓi ngyam ɓa ɓaara ɓyaa.²⁵Ma Yesu tunghul ya bəni yina ɓyaa na, ː"wun diila na ɓi ranghan ɓal ɓi ɓwa ɓa mun ɓaal Yahuda kimassaya makhan gaan ma yakhalla ɓi ɓi ɓwa ɓa tak bungya, ɓi ɓaji ɓa ɓaalya ɓa sən takyagha na yap ma ghaar ndii kwat. ²⁶Ɓi ɓel gərra myaa gi kum yid a nzwakwun ɗəra. Ndatak ɓi gus waamyaa, ɓwa ma yin yiɗan gul a ɓaal wun ɓi gus ɓyaak lawun. ²⁷Waamyaa naa ɓwa ma yin yiɗan ba gus ma gang dum a ɓaal wun ɓi gus ɓyaak lawun. ²⁸Waama mula ɓwa sən yu ɓyaa pak gaanngha ɓi ra she ɓi kum pak gaanngha ɓi ɓi ɓwa ɓi kaɗa pa wuussigha na kula bələn ɗi ɓwa .²⁹Ma ya purra shik Yeriko she ɓi ɓwa ɓa bələn bel təkhi. ³⁰She ya sən ɓi taap ɓaar ya nəkna kun njar. Ma ɓi taap ɓyaa wakna Yesu naa ghar mi she ya ɓuk tunghul na shiini yana "Tadsu ma jiin ma butla Dauda sən muɗa lasu". ³¹Ma ɓi ɓwa wak waamyaa she ya nghakya na ɓyaa mwat yang ama ya yak təkhi ghara she ya kaɗa ghakhad gyangya yana, "Tadsu ma jiin ma butla Dauda, sən muɗa lasu."³²She Yesu zəkhəd shak; yi mak ɓyaa tunghulya, she yi maasya na, "manaa wuna yad a pak ɓi wunnu?" ³³Naa ya shappi na, "su yadna ɓəsu sən ban," ³⁴Na Yesu jamma ranghas kun a ɓaali, she yi tuluk məsya, ɗerak naa ya bwal ba sən ban, ya pit təkhi.

Chapter 21

¹Ma ɓi Yesu naa ɓazaap ɓəli sam tuu naa Urushalima, ya saa Betafaji a ban taal Zaitun, Yesu tum ɓi zaap ɓəli ɓaar. ²Yi shappyaa na kaara gari ma dumwun mi, wuna kumun jaki yanaa muni ma a kudya, zwatna ya wun yuna naa ya ɓa. ³Ɓwa maan naa nəkhədma wun, shapna ɓi na, Tadsu naa yad ya, ɓwa myaa yi paanya ɓiwun ɗərak.⁴Ya pak waamyaa ɓi kun ma annabi shap walgha. ⁵Ma yina "Shapna ɓi mun ɓa Sihiyona, sən Ranghan luu ma yi dwanghan muɗi, a mud mula jaaki naa yu bəni⁶Ba zaab ɓəli myaa kaar ya pak waama yi shapka ɓyaa. ⁷Ya yunaa na Jaki myaa naa muni ya zub lukhud ɓii mud, Yesu nək a mud lukhud myaa. ⁸Bələn ɗi ɓwa zub lukhud laya mun njar ɓaan kas kun kid ngguin ya sop a njar.⁹Ɓwa ɓa bələn ɓa dumi naa ɓa takkwad, ya ghakhat gyangya yaki shap na, Hossana ɓi mula Dauda ɓwa ma Sambarka naa yu a ɓaal ɗiikhəl Tadsu, Hossana a ban Tadsu. ¹⁰Ma Yesu tuum Urushalima she zak wal nggai ban myaa yaki shap na, "ka yanaa mi?" ¹¹Ɓwa ɓa bələn shap na, "yin Yesu anabi, yi pura Nazarat ma Galili".¹²Yesu kwa ban ma yaa Kaam Kukhulgha yi pid ɓa yaa kur gər a ɓaal nda la Kukhul. Yi tud Tebəl na wurub myaa naa gər ba nək la ɓa yaa kur baru. ¹³Yi shappyaa na, "a ngywanghalla na, "ya tunghul lala na ban ma zat kunla Kukhul", ama wun Kəɗan ma yi gusum ban ba surom la ɓi nggip. ¹⁴Ɓi taap naa ɓi nggurum ki saa bəni a nda la Kukhul myaa yikighakhadya ɓəs¹⁵Ama ma ɓi nggai ɓi Piris naa ɓa shik nzu sən nggai kun ma sa kus ya wak gyang ɓi mun ɓa yaki shapna, "Hosana ɓi mula Dauda" she ɓaas walya. ¹⁶Naa ya maassi na, wu ba wak gər ma ɓwa ɓa bənə ɓa shap mee? She Yesu shappyaa na "Aa, wun sənki ɓalghana, a kun ɗi mun naa ɓa nu kiɓər naa a ¹⁷She Yesu shikya yi pura kaa Betanya yi nək a bənyaa.¹⁸Ma duru kwad ma yi ba kad a nggai ban myaa she nzal wuli . ¹⁹Ma yi sən nggun kərakshi a kun njar, she yi kaa a bənyaa yi kum gərmaannghaa yiɗi ra she mbuk, naa yi muun ngun myaa na, "gi kaɗa ɓil munɗəra ma ɗat", she nggun myaa yom ɗərak.²⁰Ma ɓazaab ɓəli sən nggun myaa yumam gər myaa shaalya, yana, "man pak naa ngun kɓrakshi myaa yom ɗərak mi? ²¹Yesu kaɗan ɗyaa na, "ma miin na shappwun, naa wunngha ba mak ɓaal, wun yakhan təkhi wun sən bunghaa ɓaalwun ɗəra, baa gər ma a pak ɓi ngun kərakshi mi mwak naa wuna pak ra, wuna shiɓan ɗi gup mi na ɓi lwak ɓi sa kwaa ɓaal nggai biin naa ɓa pakyid waamyaa. ²²Kooyap gər ma wun naa kaamma naa ɓaal wun ɗiik, wuna kumun.²³Ma Yesu kwaa nda ba kaam Kukhul, she ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓi ɓaji ɓal ɓi ɓwa kumi yi ba kam gər, yana, "na yab ɓyel yap na wu pak gər ɓa ɓi ɓigha?. ²⁴Yesu kəɗan kuni byaa na, "Mi maa mi maassa wun ɗiik, wun naa shiɓam ɓa, mi maa mi shiɓan ɗiwun koo naa yab ɓyel yap naa mi pak ɓi gər ɓa ɓi ɓingha.²⁵Ka yab ban na baptisma la Yahaya purgha, a tak Kukhul laa koo a ban ɓi ɓwa?" She ya shap naa biibya na, "sun shiɓam na, a tak kukhul; yi shiɓan ɗisu na, man pak naa su mak ɓaalgha naa yi ra?' ²⁶Ama sun shiɓam na, a ban ɓi ɓwa; su ba ɓang wop ɓi ɓwa naa kula ya diila na Yahaya yi anabi. ²⁷She ya kaɗan kunya ɓi na, "su diilghara" yi ma yi shappyaa na, "mi maa mee shap ɓyel yap ma mi pak ɓi gər ɓa ɓi ɓighara.²⁸Ama manna wuna ranghas? ɓwa maan yi gha naa ɓi mun ɓaar. yi kaara ban ma jiin yina, "mun , kaara zum wu pak gaan" ²⁹Mun butɗyaa shappi na, mee pak ra" ama a takkwad yi kəlat ɓaali yi kaar. ³⁰She ɓwa myaa kaar a ban ma ɓaar yi shap kun ɗi ɗiik. yi yadti yina, 'mi kaara təɗa' ama yi kaaghara.³¹A nzwak ɓi mun ɓa ɓi ɓi yan pak gər ma təɗi shap? Yana, "ma gangdum". Yesu shappya na, mi ba shappi wun, ɓwa ɓa ya yak wurup nzaal na ɓa pak ndərak ya kwanaa lala Kukhul ki wun. ³²Yahaya yun ɗi wun naa njar ma təktək, ama wun sən mak ɓaal a muɗi ra, a məs ma ɓa yak wurup mud nzaal na ɓa pak ndərak makham ɓaal na yi. Wun kwad a takkwat ma wun sən gər ma yi pak, wun sənki kəlad ɓiwun mak ɓaalgha naa yi ra.³³Wakna shap ma sakhan maan, a pakha ɓwa ma sum maan ma yi ta gər a sum myaa, yi zəng təkhi, yi tum mbwang ma kəmat ɓəlang nggun inabi a zum myaa, yi kaɗa ɓak ban ma yal kun ban ma gulun, she yi pa sum mya ɓi ɓwa ɓa nek sum ɓaan daidai, she yi kaa nzaal maan. ³⁴Ma dum bukhu pak, she yi tum ɓi ɓyaak ɓəli ɓyaa yak gər sum myaa.³⁵Ama ɓwa ɓa ya nək sum myaa bwal ɓi ɓyaak ɓəli ɓyaa ya meer ma ɗiik, ya ɓuk ma ɗiik naa taal. ³⁶She ɓwa ma sum myaa kaɗa tum ɓi ɓyaak bəli ɓaan, ɓa ya ghakhala ɓaku naa bəl, ama ɓa nək sum ɓyaa ya pak naa ya waama ya pakka na ɓaku ɓyaa. ³⁷Takkwad waamyaa, she ɓwa ma sum myaa tud budlii ɓyaa yina, ya bələn kuna shiɓan na budla myaa.³⁸Ama ma ɓi ɓwa ɓa nək sum mya sən butli, she ya zat a nzwakya yana "ma miimi yin budlii ma jiin. yuna, su merna yi sum myaa ɓi gus lasungha" ³⁹She ya ɗəɓi ya purunni ɓaal sum myaa ya miri⁴⁰Ɓwa ma summyaa naa yum, manaa yi pak ɓi ɓwa ɓa nək sum myaa? ⁴¹Ya shappi na, "yi mirin ɓiɓən ɗi ɓwa ɓa yaa pak gaan a sumlii myaa a njar ma ɓwattəra, yi paan sumlii myaa ɓi ɓwaɓaan ɗang, ɓa yaa yu kuɗan, ɗi, a məs ma inabi myaa naa pakham."⁴²Yesu shappya na, "wun sən ɓalghara," "Taal ma ɓwa ɓa ɓak ban ɓiin yin kaɗa gus taal ma ɓudan. mami pura ban Tadmajiin, yi gər ma shaal ban a məssu kwad?'⁴³Naa kula waamyaa, mi mba shappiwun, yaa yakhan ban gəəm la Kukhulla ban wun yaa paan ɗi ɓwa ɓaan ɗang ɓa yaa pakhan gaan. ⁴⁴Koyap ɓwa ma yin kwaamaa mud taal myaa yi bunun musak-musak. Ama ɓwa ma taal myaa naa kwaam ɓii mud, yi gwak nayi.⁴⁵Ma ɓi Piris ɓa Jiinjiin naa ɓi Farisawa wak kun ma sakhan myaa, ya pwan ɓaali na yi shap a mudya. ⁴⁶Ma ya ghal ba buli, she ya ɓang woppi bələn ɗi ɓwa myaa, naa kula ɓwa ɓyaa ya makhan ɓaal na yi anabi.

Chapter 22

¹Yesu shap ƙun ɗyaa naa shap ma sakhan, yi na ²Ban gəəm ma takkukhul yi wuna ranghan maan ma yi pak nggwam ba yak maam ɓi budlii, ³Yi tum ɓi ɓyaak ɓəli ɓyaa tunghul ɓwa ɓa yi lakya ɓyaa yuu nggwam ba ligərraliin la ba yak maam myaa naa ya ɓiin.⁴Yi na shappi ɓi ɓwa ɓa ya lakya na, "sənna laamma gərraliin laa kəsam ndak ɓəla ɓa sumlwakhan naa munɓal ndak a məlam kooyap gər.Yuna ban nggwam ba yak maam myaa.⁵Ɓi ɓwa ɓyaa ɗap kunmyaagha na rira, ya kaa gəlaya maan kaara zumlii maan a ban ba kur gəlii. ⁶Təkhəd ɓi ɓwa ɓyaa bwal ɓyaak ɓal ranghan myaa, ya pa bung ɓyaa, ya merya. ⁷Na ranghan myaa twak ɓaas yi tud ɓi kud nggyan ɓəli yina, "merna ɓa mer ban mi wun tuuna nggai nzaal laya.⁸She yi shappi ɓyaak ɓəli na yaməlam gaan nggwam myaa, ama ɓwa ɓa ya lakya sən pak kara. ⁹Naa kula waamyaa kaara kun njar wun lakna ɓwa ɓa wun kumya ɓyaa yu nggwam ba yak maam myaa. ¹⁰Naa ɓi ɓyaak ɓəli myaa kaa nggai" njar ya raam ɓwa ɓa ɓuɗan ɓaal na ba ɓiɓən, ɓaal kang myaa wal sur na ɓi ɓwa.¹¹Ma ranghan yu ba nggwam myaa, ɓi sən ɓi ɓwa ɓa bitka, she yi sən ɓwamaan ma yi mak lukhud nggwam ba yak maam myaaghara. ¹²Naa ranghan myaa shappina, "lakha kawu pak waaɓa naa wu kwagha ɓəni ma lukhud ba yak maamngha yiɗu rami?. Na ɓwa myaa diil gərma yi shap kara.¹³She ranghan myaa shappi ɓyaak ɓəli na kutna kus ɓwa mi na ɓukhi wun ɓukna yi ɓaal tukhun ban ma ya ngyamgha na ba num tak kun. ¹⁴Ɓi ɓwa ɓa bələn naa ya tunghulya ama gəb naa a zaap ya.¹⁵She ɓi Farisiwa kaar ya kut kun ya wa ma ya buligha naa kun ma yaa zat ¹⁶She ya tud ɓi zaap ɓalya naa ɓi ɓwa ɓa Hirudiya, yana ɓi Yesu na, Malum su diila na woo ɗwaat larra, kuma wu kəman njar la Kukhul ma buɗan.Wu mak ɓaalla mut ɓwan ɗəra. Woo ta ɗər ɓwaan ɗəra, ¹⁷Shappisu a ba sən lu ɓuɗan ɓi su kwat wurup nzaal ɓi Kaisara, ko ayo?¹⁸Ama Yesu pwan ɓaal ɓiɓən gər ma ya kud yina, manaa pak naa wun kəmagha? wun ɗi ɓiɓən ɗi ɓwa. ¹⁹Kamna wurup mud nzaal myaa ɓa a sən. Naa ya yu naa wurup myaa ɓi.²⁰She Yesu shappya na kan məs na ɗikhəl yeni naami? ²¹Naa ya shappi na la kaisar, "na Yesu shappya na, pana gəla kaisar ɓi kaisar gəla Kukhul ɓi Kukhul. ²²Ma ya wak waamyaa gər myaa shaalyaa, naa ya kaa gəlaya.²³Lipmaan she ɓi ɓwa ɓa sadukiya ɓaan ɓa yaa shapna ba wuu kaɗa lwakkara, ya yu bəni, naa ya massi. ²⁴Yana, Malum, Musa na ɓwaan na wuum ma yigha naa ɓi mun ɗəra, bulam langlang ɓi ngyimi yak maami mbut ɓi ɓil ɓi munngha ɓi,²⁵Ɓi ngyamɓanngha kyastaad, ma gangdumi myaa yak maam na yi wu yi ɓil munnghara yi shik maam myaa ɓi nyimi. ²⁶Naa ngyimi ma ɓaar pak waamyaa, ma taad kaɗa pak waamyaa ya li dum har yughaa mud ma kyastaad, ²⁷Ma ya wu kaplaya, she maam myaa wu,. ²⁸To a ba yu la Kukhul, maam myaa ɓa gus la yena ɓaalya? ma kap laya yakna yi mi."²⁹Ama Yesu na ɓyaa na, "wun ɓuram, wun diil kula Kukhulgha naa yepla ra. ³⁰Naa kula, a ba yu la Kukhul, kun ba yak maamngha ɓəra yaa paya ɓya yak buut təra, nda tak waamyaa ya gus wa ɓi maleka ɓal Kukhul.³¹A mud ba wu kaɗa lwak wun ɓal gər ma Kukhul shapka na, ³²"Min Kukhul la Ibrahim, Kukhul la Ishaku naa Kukhul la Yakubu ra? Kukhul ba yi la ɓa wuun ɗəra, yi la ɓa ɓəs. ³³Ma bələn ɓi ɓwa wak waamyaa she gəra kəmanlii myaa shaalya.³⁴Ma ɓi ɓwa ɓa Farisa wakna Yesu wuɗukma tak ɓi ɓwa ɓa sadukiya, she ya raam mudya, ³⁵ɗiik a ɓaal ɓa shap nzu laya masi ɓi kəmigha, ³⁶yina, "Maalum, yap nzu na ma shiina a ɓaal ba shap nzu?³⁷Yesu shappi na yad Kukhullu naa ɓaalu ɗat, na ɓəsluu naa sakluu kwat.' ³⁸Mamii yin nggai nzu ma gangdum.³⁹Nzu ma ɓaarri, wa ma kəti myaa na yi gha .'Yad ɓwama nggaabanlaluu waama wu yad muɗugha. ⁴⁰A mut nzu ɓa ɓiɓi naa kap təkhəs nzu la ɓi annabi Zəkhətka muɗi."⁴¹Ma ɓi farisiwa raam mudyaa ban ma ɗiik, Yesu maas ya. ⁴²Yi na, manaa wun ranghas a mud Almasifu? Ka yi ɓud la yeni? yana ɓi na, "yi ɓud la Dauda.⁴³Yesu shappyaa na ki man pak naa Dauda a ɓaal Rufu tunghulli na Tadmajiin, yiki shap na, ⁴⁴"Tad majiin shappi təɗa majiin na nəkha ɓwakha ma li she min kəɗanma ɓi ɓwa ɓa ya ɓiinu a tak kussu.⁴⁵Dauda naa tunghulma Almasifu na Tad majiin, waaɓa naa yi gus bud la Daudagha? ⁴⁶ɓwamaan sən yad kunighara, ɓwaan kəɗa massi ghara tun lipmyaa.

Chapter 23

¹She Yesu shap kun ɗi ɓi ɓwa ɓa ya raam myaa yanaa ɓazaap ɓəli. ²Yina, "ɓa ngywanghal gər naa ɓi Farisawa ya nəknaa mud ban ba nəkla Musa. ³A waamyaa kap gər ɓa yan shiɓam na ɓi wun pak, pakna waama ya shapka. Ama gi yikhəlla gər ma yaa pak ra, naa kula ya shap kun, ama ya pak gər ma ya shap ra.⁴Yaa kuɗ kaya ma yakhala ma ɗakhaan ba ɗap, ya raam ɓi ɓi ɓwa gəp ama yanaa nggidya yaa naad mula mbwar ɓukya ɓyaa ɗapkara. ⁵Kap gaan laya yaa pak ma ɓi ɓi ɓwa sənyagha. Ya zwar jibu ɓalya ma wanghan yaa wanghal kun kid lukhud ɓaalya gha.⁶Ya yed ban ba nək ɓa ɓuɗan a la ma buki na ban ba nək ma buɗan a nda la Kukhul ⁷Naa ba lakban ma buɗan a ban ba kur gər, yaa yad na ɓyaa tunghulya na malum kwat.⁸Ama baa she an tunghul ma wun na Malumra, Malum la wun ɗiik, wun kap ɓi ngyam bal biibwun. ⁹Git na wuna tunghul na ɓwa maan na tadwun a munnza ra, naa kula Tad ɗiik ɓi wun ma yina tak Kukhul. ¹⁰Ɓyaa gi tunghul wun na ɓi Malumra naa kula Malum lawun ɗiik yin Almasifu.¹¹Ama ɓwa majiin a ɓaal wun yina gus ɓyaak lawun. ¹²Kap ɓwa ma yin gulunma muɗi yaa dwanghanna yi. Kap ɓwa ma yin dwanghanma muɗi yaa gulu na yi kwat.¹³Ama ɓa ɓiɓən ɗi wun ɓa nywanghal gər na ɓa farisa, wun ɓi ɓiɓən ɓi ɓwaǃ wun zukhun njar ban ba gəəm ma Tak Kukhul, wun kwaghara wun shik ɓi ɓwa ɓa ya yiɗan ɓyaa kwagharaǃ ¹⁴Ɓa ɓiɓən ɗi wun ɓa ngywanghal gər naa ɓa Farisa naa kula wun ɓa mər ɓi maam ɓa milim ɓalya wum- ¹⁵Ɓa ɓiɓən ɗi wun ɓa ngywanghal gər naa ɓa Farisa, ɓi ɓiɓən ɗi ɓwaǃ wuna kaa kus har tagin nggai biin naa ɓi nzaal naa kula ba sa ghal mun ma ɓuk ɗiik, wun naa kumun she wun kəɗani yi gus ma ɓibni a kar kun ɓaar la ɓel wun sa kwaa bəs.¹⁶Ɓa ɓiɓən ɗi wun ɓi taap ɓa bəl naa ɓi ɓwa! wun ɓa wuna shapna ɓwa ma yin kaanma kuni naa nda ma kaam Kukhul, nzu kaa buli ra, ama ɓwa ma yin kaanma kuna naa zinaariya ma ɓaal nda myaa, nzu ɓa bwallayi.' ¹⁷Wun ɓi tap ɓa sak kiiɗa wun, man majiinu, Zinaariya myaa, koa nda la Kukhul ma yina kiras zinaariya myaa?¹⁸Wun shap kwad na kap ɓwa ma yin kaanma kuni naa dung-dung ma ndala Kukhul, yi sən pak ɓiɓən kunnghara, ama kap ɓwa ma yin kaanma kuni naa gər ɓuk ma ya paghaa muɗi she kaan kun ma yi kaan myaa naa bwal mayi. ¹⁹Wun ɓi taap ɓiǃ make naa ma jiinnu, gər ɓuk myaa koo dung-dung ma yi wad gər ɓuk myaa ɓi Kukhul?²⁰Naa kula waamyaa, kap ɓwa ma yin kaanma kuni naa dung-dung ma nda la Kukhul, yi kaanma kuni naa dung-dung myaa naa kooyap gər ma muɗi. ²¹Kap ɓwa ma yin kaanma kuni naa nda la Kukhul, yi kaanma kuni naa nda myaa naa ɓwa ma yi nəkkaa ɓaali. ²²Ɓwa ma yin kanma kuni naa tak Kukhul, kwad yi kaanma kuni naa ban ba nək la Kukhul' naa Kukhul ma yi nəkkaa muɗi myaa.²³Ɓa ɓiɓən ɗi wun ɓa farisa naa ɓa ngywanghal gər, ɓiɓən ɓi ɓwaǃ wuna puruna vwaana la ɓi mbuk ɓa ɗəkhəs gər li waa ɓi, doddoya naa ɗaara naa lamsur, ama wun ɓuk ɓi gər ɓa yakhalla ɓa ɓaal nzu la Kukhul a zum waa ɓi nzu ma təktək naa ba pak ɓuɗan gər ɓibi ɓwa, naa ba mak ɓaal a mud Kukhul. Gər ɓa ɓiɓi naa ɓwatti wun pakya naa təkhəs ɓi nzu ɓyaa. ²⁴Wun ɓi taap ɓa bel naa ɓi ɓwa, wuna miras mula kung pii ama wuna milak rakumiǃ²⁵Ɓa ɓiɓən ɗi wun ɓwa ɓa ngywanghal gər naa ɓa farisa, ɓiɓən ɗi ɓwaǃ wuna gus takwad kwar naa tukhud ama ɓaali ɓi yad mud naa gulun mud naa wal. ²⁶Wu taap ma farisa, she wu bwal ba gus ɓaal kwar myaa tukhud myaa naa dum ɓi takkwadya kiraska kwad.²⁷Ɓa ɓiɓən ɗi wun ɓa ngywanghal gər naa ɓa farisa, ɓiɓən ɗi ɓwaǃ wun waa ɓi kilək ɓa ya kyad nzaal ma puuɓa ɓyaa, yaa bwalba sən a gin ama ɓaali she ɓi muup yid ɓa wuun naa gər taam ɗang-ɗang. ²⁸Waamyaa naa ɓi ɓwaa sən wunngha a məsya na wun ɓi ɓwa ɓa ɓuɗan ɓaal ama a ɓaalwun, wun ɓa pwan tak nggur mbang ɓi ɓi ɓwa naa ɓa pak ɓiɓən gər.²⁹Ɓa ɓiɓən ɗi wun, wun ɓa ngywanghal gər naa ɓa farisa, ɓiɓən ɗi ɓwaǃ- wuna ɓak kilək laɓi anabi wun ki dwakhas kilək la ɓi ɓwa ɓa pak təktək ³⁰Wun ki shapna, kaa sugha məs laɓi tadsu kaa soo sən yakhan ya naa ba sop kill la ɓi anabi ra. ³¹Naa kula waamyaa, wun kəmam mudwun na wun naa ɓi munɓal ɓi ɓwa ɓa ya mər ɓi anabi.³²A waamyaa she wun wal kwar ma pyakhas ɓi tadwunǃ ³³Ɓi ywaak, wun ɓi munɓal ɓaamǃ ka wuna pak waaɓa naa wuna tughaa ɓuk nzu ma kwaa ɓaal bəssu?³⁴Kula waamya mi tumun na ɓi anabi ɓiwun naa ɓi ɓwa ɓa sakhan naa ɓa ngywanghal gər. Wuna miran ɓaan a ɓaalya, ɓaan wuna panghanyaa kukhul nggun, wuna wulan ɓaan naa mbwar a nda la kukhul lawun, wuna bəl takyaa ban ban wunki ta bwang naa ya. ³⁵A mud waamyaa alaaki la kill yitti ɓwa ɓa pak təktək ɓa a merya ɓaal munnza kadmaa mudwun, tun a mud kiil la Habila ma pak kun təktək yuu mud la Zakariya ma budla Barakiya ma wun miri a nzwak ɓi nda la Kukhul naa dung-dung ma dung ban. ³⁶Ma miin naa mi shappi wun mi, kuna mi kap ɓa kumun ɓi tak ɓa munnza ma liin.³⁷Urushalima, Urushalima, wu ma wu mer ɓi anabi wu ɓuk ɓi ɓwa ɓa ki tudya ɓu naa ɓi taalǃ njir chakha naa ngyad ba punugha waama kyukɓa pwan ɓi mun ɓəligha tak gang kəɓi naa wu biinnu? ³⁸Ma rakmi a shikhəm lalawun ɗi wun yi gusun gəra nggurunǃ ³⁹Mi mba shappi wun, wun saa kəɗa səna ra she lipma wun naa shiɓam na,' sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ma yi yuu ɓaal ɗikhəl Tadmajiin.'''

Chapter 24

¹Yesu pura ɓaal ndak ba kaam Kukhul yi bwal njarlii. Ɓazaab ɓeli yu yaki kam nda ba kaam Kukhul ma ya ɓak ɓi. ²Ama yi kəɗan kuni ɓyaa na, "wun sənəm ɓi gər ɓa ɓi kapɓaa? Mi mba shappi wun ma miin, taal maanngha ɗiik ma yaa shiknayi a mud ngyimi ma ya gwaasi ra."³Ma yi nək a mud taal Zaitun ɓa zaab ɓəli yuu bəni a nggip ya na ɓi na, " mana kam ba yuluu naa ba mal la munnza mi?" ⁴Yesu yattyaa na shikna kid, ɓi ɓwaan gi mak ɓi wun kyang ra,' ⁵Naa kula ɓi bələn ɗi ɓwa ɓa yunaa ɓaal ɗikhəla. Yaa shiɓan kwad na, "Yan Almsihu," yaa makhan ɓi ɓwa jiin ɓyaa kyang.⁶Wuna wakhan na a ba wal lwa naa kuna shiɓan a mud lwa. Shikna kid git na wop ɓa, wulan wun ɗəra naa kula ɓi gər ɓa ɓiɓi ɓa pakhan yid kuras; ama ba məlas kuni sumna. ⁷Naa kula ban yi turakhamna ban gəəm ɓa turakhamna gəəm. Yaa pakhan nzal naa ba dəghəs la nzaal a ban ɗang-ɗang. ⁸Ama kappi gəra ɓiɓi ba soptak kwan la ba ɓil mun naamyaa mwak.⁹Takkwat waamyaa yaa paan wun ɓi wun nu bung ya kada mer wun, naa kula ɗikhəlla, ɓi ɓwa ɓa ya yak Kukhulghara ɓa ɓiina wun kap. ¹⁰A bənyaa naa bələn ɓi ɓa wal kusyagha ya ɓiin kil yid biipya. ¹¹Ɓi anabi ɓa laar yaa lwakhan yaa makhan ɓi ɓwa ɓa bələn ɓyaa kyang.¹²Ɓiɓən gər ɓa gulun,yad ma nzwak ɓi ɓwa ɓa pulan ¹³Ama kap ɓwa ma yin taam ɓaali ɓi gər ɓa ɓiɓi malgha, yi kumun ba yak mud. ¹⁴Yaa shiɓan kula Kukhul a mud gəəm li mami a koyap ban a munnza ɓi koyap ɓwa diil ki ba məlas kun nək ma munnza ɓa yu.¹⁵A waamyaa wun naa sənəm gər taam ma dad naa ban ma anabi Daniyel ɓak shap kungha muɗi zikhətma a ban ma kirassa (ɓi ɓwa ma ɓal ger pwan ɓaali), ¹⁶Ɓiɓi ɓwa ɓa ya Yahudiya ɓangha yapɓa mud taal, ¹⁷Ɓi ɓwa ma yii kukhul nda gi kəlak naa kula ba ɗap gərmaan a ɓaal lalii ra. ¹⁸Ɓi ɓwa ma yii zum gi na yi kadnaa la naa kula ba ɗap nggai lukhutlii ra kwat.¹⁹Ɓa ɓiɓən ɗi ɓa munbung naa ɓa pa kiɓər ɓiɓi mun a ɓaal nwang mamyaa! ²⁰Kaamna Kukhul ɓi miir lawun gi yuu a məs la yuut koo libən Asabar ra. ²¹Naa kula yaa nuun bung ɓili ma a sənki nugha ra tun ba pang munnza yuu liin, ayo ya saa kaɗa pak ɓili ra kwat. ²²Kaana ya ji kəɗana bəl la nwang ma ɓi ɓwa ɓa bungha myaa ra, kaa ɓwamaanngha ma yi tuun ra. Ama ya kəlakna bəl la nwang myaa naa kula ɓazaap ɓal Kukhul.²³A məs mamyaa ɓwa maan na zəɗam ɓiwun na, ɓi wun sən , "Almasifu naami!" koo, "Almasifu na ku!" gitna wuna yakhan təkhi ra. ²⁴Naa kula ɓi anabi ɓa laar na ɓi almasifu ɓa laar ɓa yuu ki pakhan ɓi gər sən naa ɓi gər ɓa shaal ban ɓa bələn ɓyaa kuma kəlad ɓi ɓwa ɓa ɓələnngha ɓyaa tukwa naa ɓa pakhan yid maa kap naa ɓa a zaap maya. ²⁵Wun sən, shiɓam ɓi wun kəsa ki məs myaa yu.²⁶Kula waamyaa, yan naam ɓiwun na yi naa zum maku gi kaara zum myaa ra, koo yan naam na yiina ɓaal nda maku gi yakna təkhi ra. ²⁷Waama ba li la mbul ɓa ligha a kap duru s pura kap kurup naa ba yu la mula ɓwagha. ²⁸Ban ma luun gərgha naa ɓi kuɗuk ɓa raamngha²⁹Ama takwad ɓi nwang ma yaa bunngha myaa, ɗərak naa tanghal ɓa zub, lyang kaa mwanghas ban ra, ɓi zartata ɓa tak Kukhul ɓa tukwaan, ɓi yap ɓa tak Kukhul ɓa dəkhəssa.³⁰A məssa myaa naa ba yu la mula ɓwa ɓa kamngha tak Kukhul, ɓi las ɓa munnza kap ɓa pakhan ɓaal piina, Yaa sənin mula ɓwa ba yunaa yap naa gul ma shiina a ɓal Kulung-kulung. ³¹Yi tumun ɓi Maleka ɓəli, naa gyang njap ma yiɓan ya təran kun ɓi ɓwa ɓa yi zaabya a kooyap ban a munnza, naa ɓa yaa gənghər tak kukhul ma kapmaan sa pura gənghəri ma kapman.³²Yəkhəllaa mud nggun kərakshi, tərəkhi naa bulam ba twap mbuk, naa wuna dill na dum bukhu yuum tuu. ³³Waamyaa naa wun naa sənəm ɓi gər ɓa ɓiɓi kap, ɓuɗan na ɓi wun diil na, yi shəkhəm tuu, yi tuum bana kun njar.³⁴Ma miin na mi shappi wun mi, məs mami mi kaa ghar ra, she ɓi gər ɓa ɓiɓi na pakham yid kap. ³⁵Tak Kukhul na munnza ɓa məlan, ama kuna shiɓan ɓəla kaa mal ra.³⁶Ama kula tanghal la ba mal la munnza koo məs ma yi ɓwaan sən diilghara, koo ɓi Maleka ɓa tak Kukhul, koo mula Kukhul myaa yi sən diilghara Tad myaa na diil mwak.³⁷Waama məs la Nuhu gus ka, waamyaa naa məs la ba yu la Mula ɓwagha. ³⁸A məssa myaa nəng ɓəlang tufana sən yu ra ya ba li ya ba nu, ya ba yak biibya har liipma Nuhu kwagha kurluk myaa, ³⁹Ya diil gər maanngha ra har ɓelang myaa yu li yagha, waamyaa naa ba yu la Mula ɓwa ɓa gus ka.⁴⁰A məs ma myaa ɓi ɓwa ɓaar yaa zum yaa dəɓan ma ɗiik, ya shikhən ma ɗiik. ⁴¹Ɓi maam ɓaar ba gwak gər a ban ba gwak gər, ya dəɓan ma ɗiik ya shikhən ma ɗiik. ⁴²A waamyaa she wun nəkna na sak, naa kula wun diil tanghal ma Tadmajiin ɓa yugha ra.⁴³Ama diila kuna mi, ɓwa ma la na diila məs ma nggip ɓa yugha, yi ɗəkhəssa yiɗi yee shik lali ɓyaa ɓun kun njar ɓyaa kwaghara. ⁴⁴A waamyaa she wun ɗəkhəssa mudwun, naa kula Mula ɓwa ɓa yu məs ma wun diilghara.⁴⁵To yen ɓyaak ma kakhan ma sakhan, ma ɓwa ma lali məkhi na ɓi sən tak lali ɓi ki pa gər li ɓyaa naa takban mi? ⁴⁶Sambarka nəkma mud ɓyaak, ma ɓwa ma la myaa ɓa yu kummii mud gaanlii a məs ma yi kadka ⁴⁷Mi mba shappi wun, ma miin ɓwa ma la myaa ɓa mak na yi a mud ɓi gər ɓa yi naaya kap.⁴⁸Ama ɓiɓən ɓyaak naa ranghasmaa kunɓaali na "ɓwa ma la myaa sən yugha ɗyang ra," ⁴⁹She yi bwal ba wal təkhəs ɓi ɓyaak ɓyaa, yiki li yiki nu gər naa ɓa nu gər, ⁵⁰Ɓwa ma la myaa ɓa kəɗan a tanghal naa məs ma ɓyaak myaa diilghara. ⁵¹Ɓwa ma la lii ɓa sakhaɗa yi təkhi ɓaar, ba məlaslii ɓa nək tək tək naa la ɓi ɓibən ɗi ɓwa, ya məkhi a ban ma ya nghamgha na ba num tak kun.

Chapter 25

¹Ban ba gəəm ma tak Kukhul yi wa ɓi gəɗək ɓaan ya lum ma ya ɗaap gər ɓa mwanghas ban laya ɓyaa zuk angogha. ²Twanghana ɓaalya ya ɓa sakhan ɓa twanghana sakkara. ³Məs ma ɓa twanghanna ɓa ya sakkara myaa lwak ba ɗap gəra mwanghas ban layagha, ya sən ɗap təkhəs mutka a ɓaal pwaghar ra. ⁴Ama təkhəs ɓa twanghana myaa ɗəɓam pwanghar mut a yid gər ɓa mwanghas `ban ɓalya.⁵Ma ango sən yu na takban ɗəra she ya bwal ba kwat, tulu pwanya ɗat laya. ⁶Ma mudkit duk pak, she ya zak kun na, 'ango naa tuum ban miǃ pura wun zukna yigha.⁷She kap ɓi gəɗək byaa lwak ya ɗəkhəs ɓi gər ɓa mwanghas ban ɓalya. ⁸ɓa ya sakkara byaa zatti ɓa sakhan na, "yadna mut la gəra mwanghas ban lawun ɓisu, naa kula ɓalsu ba lim. ⁹Ama ɓa sakhan ɓyaa zattyaa na, mut myaa nəng gamsu na ɓi wun ɗəra kara ban ba kur mut wun kura lawunngah.¹⁰A məs ma ya kaa ba kur mut she ango myaa kwa, she ya kwa na ɓa ya ɗəkhəsma mudya a nda lak nggwam ba yak maam myaa, she ya gəb kun njar. ¹¹Takkwat məs maan pii, təkhəs ɓi gəɗək ɓyaa kat yaki zat na, ɓwa ma la, ɓwa ma la, wuras kun njar myaa ɓisu" ¹²Ama yi yattyaa yina, "ma miin na mi shappi wun, sən ndiil wunnghara." ¹³Kula waamyaa she wun nəkna naa sak, naa kula wun sən diil tanghal ko məs ma yi yugha ra.¹⁴Yi wa ɓwa maan ma yi yad ba kaara nzaal maan, yi tunghul ɓi ɓyaak ɓəli yi gəpya naa gər ɓukhi. ¹⁵Yi pa talanti twanghan ɗi maan, yi pa ɓi maan taad, maan yak li ɗiik. Ya pa ɓi ko yenee waama yi nəngki gam ba kəladka. She ɓwa myaa kaa kus lii. ¹⁶Gannghara she ɓwa ma yi yak talanti twanghan swap lii kaso yi ki kəladɗi yi kumngha muɗi twanghan.¹⁷Ɓwa ma ya pa ɓi ɓaar kəladlii yi kumngha muɗi ɓaar ¹⁸Ama ɓyaaklii ma yi yak talanti ɗiik myaa kaa ,yi tum mbwang, yi liɓəd gər ɓuk təɗi myaangha.¹⁹To ma ya ji gan, ɓwa ma la la ɓi ɓyaak ɓyaa kat ɓi kum ɓal wurup layagha. ²⁰Ɓyaak ma yi yaak talanti twanghan, yu na lii naa ɓa twanghanna ɓa yi kəladɗa kumngha muɗi myaa yina, ɓwa ma la, wu pa talanti twanghan ɗa, talanti twanghan na kumngah muɗi mi.' ²¹Ɓwa ma la myaa zatti na, "sambarka" wu ɓyaak ma kakhan ma pak kun təktək, wu saam kus təktək naa mula gər, mi makna wu a mud ɓi nggai ɓi gər. Kwaa ba puupna ɓaal la ɓwa ma lalu.²²Ɓyaak ma yi yak talanti ɓaar myaa yu yi na, ɓwa ma la, wu pa talanti ɓa ɓaar, ma sa kəlad talanti naa mi ɓaar ma kaɗa kumngha muɗi. ²³Ɓwa ma lalii naɓi na, "sambarka" wu ɓyaak ma kakhan ma pak kun təktək a mud mula gər, mi makna wu a mud ɓi nggai ɓi gər. Kwaa ba puupna ɓaal la ɓwa ma lalu²⁴She ɓwa ma yi yak talanti ɗiik yu yina, "ɓwa ma la, ndiila na wu ɓwa ma ɓaal shiina. Wu shiina gər a ban wu tagha ra, wu təran kun ɓi gər a ban ma wu sop kara kwat. ²⁵Wop wula naa sa suram talantiluu a ɓaal mbwang sən gəlu naami.²⁶Ɓwa ma lalii yat kuni na, "ɓibən ɓwa, ɓyaak ma dwak-dwak, wu diila na mi shiin gər a ban ma taghara, mi təran kun gər a ban ma sən sop kara, ²⁷To, ka woo kaa naa wuruplaa a ban ba shik wurup, gər maannghaa kwaamngha muɗi ki kad.²⁸Kula waamyaa, yakna talanti mya ɓukhi wun pana ɓi ɓwama yi yak lum mi ²⁹Kula ɓwama yigha naa yi yaa suɓanngha ɓii muɗi jiin. Ama ɓwa ma yigha naa gər maan ɗəra, gər ma na gusum li maa ya punan. ³⁰Ɓukna ɓiɓən ɓyaak ma nggurun mi a ɓaal tukhun ma limən a bana yaa nghamngha naa ba num tak kun.³¹A məs ma mula ɓwa ɓa yugha na ɓa zaap ɓəli, yi nəknaa mud gər ba nək la ranghanli ma kakhan. ³²Ya raamna ɓi ɓwa kap a dumi, yi gəɓən ɓaalya ɗiik-ɗiik waama ɓwa ma yel gər ɓa gəb ɓaal ɓi nzurgha naa ɓi mbil. ³³Yi makhan ɓi nzur a ɓukhi ma li, ɓi mbil a ɓukhi ma kəlang.³⁴A məssa myaa naa ranghan myaa ɓa shapka ɓi ɓa yaa ɓukhi ma li myaa na, yuna wun ma təɗa makham sambarka ɓi wun, wun pwanna mbut ban ba gəəm ma ya ɗəkhəs ɓiwun kəsa ki ba pang munnzagha. ³⁵Naa kula nzal wula wun paan gər li ɓa, ɓəlang wula wun paan ɓəlang ɓa, ma ngyuu bit wun paan ban ba nwang ɓa; ³⁶Migha na lukhut ra, wun makhan lukhudtaa yid, pak ɓəssəra wun sənən takha, mii nda ma gəb ban wun sa pyaakna mi.³⁷A məssa myaa yaa yatti na, Tadmajiin, a yap məs naa su sən nzal ba wulu ma su pa gəra liinngha ɓu? Ko ɓəlang ba wulu ma su pa ɓəlangha ɓu mi? ³⁸A yap lip naa su sənu `ba yuu bit naa su pa ban ba nwanngha ɓu? Ko lukhut kaa yiɗura ma su pagha ɓu kwat mi? ³⁹A yap lip na su sənu wu ɓəssəra ko wuu nda ma gəb ban naa su sa pyiikhugha mi? ⁴⁰A bənyaa na ranghan myaa ɓa yattyaa na, ma miin na mi shappi wun, gər ma wun naa pakham ɓi ɗiik a ɓaal ɓi ngyima ɓa bəni kooman kiidlii, mi naa wun pak ɓa.'⁴¹Waamyaa naa yi shapka ɓi ɓa ya ɓukhi ma kəlang myaa na, "gəbna naa mi wun ɓa sambarkaghaa mud wun ra.' Kaara ɓaal bəs jihannanma ma ya pakha shik naa kula shetan na ɓi ɓiɓən kwakhar ɓəli. ⁴²Naa kula ma nzal wula wun pa gər ligha ɓa ra, ɓəlang wula, wun pa ɓəlangha ɓa ra. ⁴³Ma ngyuu bit wun pa ban ba nwanngha ɓa ra lukhutkaa yiɗa ra, wun sən makka ɓaa yid ra, mi ɓəssəra kuma mi nda ma gəb ban wun sən takhaghara.⁴⁴A məs ma myaa na ya maa ya yatka na, "Tadmajiin, a yap ban naa su sən nzal koo ɓəlang ba wulu, koo su sən wu yuu bit koo wugha naa lukhudtəra koo wu ɓəssəra koo wu nda ma gəb ban ma su sən sən tukhugha ra mi? ⁴⁵Naa yi zattyaa na, "mi mba shappi wun ma miin, gər ma wun naa sən pak ɓi ɓwa ma kiidnaa ɓaal ɓwa ɓaɓii ra wun sən pak ɓa ra." ⁴⁶Ɓa ɓii yaa kaara ɓaal bung ma ɗat, ama ɓwa ɓa kakhan ɓi yaa kumun ba nək ɓəs ma bat-bat.

Chapter 26

¹A məs ma Yesu mal ba shap kun ɓa ɓyaa naa yina ɓi ɓa zaap ɓəli na, ²"Wun diila na nwang nək ɓaar ɓi tanghal la ba li gər ma nggwam ba dal mud la pakka. yaa paan mula ɓwa ɓyaa kum ba pənghigha,³She ɓi ɓaji ɓal li Piris naa ɓi ɓaji ɓa ɓaal ɓi ɓwa raamma kang la ɓaji la ɓi Piris maan ma yaa tunghuli na Kayafa. ⁴She ya nəkha shap waama ya bwal Yesughaa nggip ɓyaa kum mirigha. ⁵Waamyaa naa ya shap na baa a məs la ba li ger nggwam ba dal mud la myaa naa yaa bulighara lwa ɓa nəng lwakha nzwak ɓi ɓwa.⁶A məs ma Yesu yii lala Saminu ma dakhal a Betanya, ⁷Ma yi nəknaa kun gənghər teebur la ba li gər, she maam maan kwa na mut maan a ɓal kwalba yi ɗwaattii a mut. ⁸ma ɓazaap ɓal Yesu sən waamyaa naa ɓaal ya dat, yana, "man pak naa yaa datka naa gər wuina mi? ⁹Ai kaa ya kur mud mami ɓyaa gəp wurup myaa ɓi ɓi shuur."¹⁰Yesu ma yi ɗiila kunɓaalya yina ɓyaa na, man pak naa wuna gakhat maam migha? gərra ɓuɗan naa yi pak naa kula. ¹¹Wunngha naa ɓi shuur kooyap lipbo, ama migha naa wun ɗəra¹²Waama yi swap mud migha ɓa yid, yi swap naa kula ɓa liɓəɗa. ¹³Ma miin naa mi shappi wun mi, kap ban ma yaa shap kula Kukhul mamiigha, a munnza ya shiɓan kun ma maam mi pak ɓyaa ki ranghas bənigha.¹⁴She ɗiik a ɓaal ɓi zaap ɓa lumkwa ɓaar ma yaa tunghuli naa Yahuza Iskaryoti kaara ban ɓi Piris ¹⁵Yina ɓyaa na, min pa mayi ɓi wun, mana wuna paɓa? She ya pyakhas azurfa ɓi a kwar. ¹⁶A məssa myaa, yi bwal ba ghal muɗi ɓi piighaa ɓukya.¹⁷A gangdum tanghal la nggwam ba li gər ma dal mud la, ɓazaap ɓyaa yuu ba Yesu yana ɓi na," yap ban na wu yad na ɓisu ɗəkhəssu ɓu li gər la nggwam ba dal mud lagha?" ¹⁸Yi shap na," kwana ɓaal gari wuna kumun ɓwamaan, shapna ɓi na ," məs laa pakham tuu, mi liin gər nggwam ba dal mud la a lalu suna ɓazaap ɓəla. ¹⁹Ɓazaap ɓyaa pak waama Yesu shapka ya ɗəkhəs ban ba li gər nggwam ma dal mud la myaa .²⁰Ma kurup pak, she yi nək ɓyaa kum ba li gərgha naa ɓazaap ɓəli ɓa lumkwa ɓaar ɓi. ²¹Ma ya ba gər yina," ma miin, ɓwa maangha baal wun ma yi pana mi. ²²She ɓaalya piin, ya bwal ba ki massi ɗiik-ɗiik, yana," ndiila na ba mi ra koo Tadmajiin?."²³She yi yet na, "ɓwa ma yi mak ɓukhi kwar ma ɗiik na mi, yinaa paa. ²⁴Mula ɓwa ɓa kaara waama a ngywanghalgha muɗi ɓa ɓiɓən ɗi ɓwa ma ya waɗɗa bəni naa yaa kum njar mula ɓwagha. Sham ma kaa yaa sən ɓili ra," ²⁵Yahuza ma yi yu pii myaa shapna, "koo mee?" yi na ɓi na, wu zəɗam na ngiɗu.²⁶Ma ya mal ba li gər she Yesu ɗap pampam yi kaam Kukhul, yi ɓusak yi pa ɓi ɓazaap ɓəli yina, ''yakna yiɗa naami wun lina"²⁷She yi ɗap kwarmyaa yi kyaak ɓi Kukhul, she yi naaɗyagha yina, "nuna kap lawun. ²⁸"Kil yiɗa ma arkawali ma swap ɓyaa gus ɓiɓən kun la ɓi bələn ɗi ɓwagha. ²⁹Mi mba shappi wun, saa kaɗa nu ɓəlang nggun mi ra, she lipma mi nu piiɓigha naa wun a bam ba gəəm la təɗa."³⁰Ma ya twang nggyal she ya kaa taal zaitun. ³¹Naa Yesu zat na, "wuna wulan kus wun na duk mi naa kulaa, naa kula a ngywanghalana, "mi ngwulan ɓwa ma yel gər myaa, ɓələn ɓi nzur ɓyaa yaa məsakna" ³². Ama yan ghakhatma mi, mi tuun ban ɗi wun a Galili naa dum."³³Bitrus na ɓi na, "yanna ya tukwan kap na kulu, laa mee tukwa ra." ³⁴Yesu shappi na "ma miin naa mi shappu mi, wu naan na wu dilaghara njir taad ki kyuk twang. ³⁵Bitrus shappi na koo kaa mi nghuun mee mbiinu ra. She təkhəs ɓazaap ɓyaa kaɗa zat wa liimyaa.³⁶She Yesu naa ɓazaap ɓəli kaa, ban maan ma ya tunghuli na Getsaimani naa yi shappyaa na "nəknaa bəni, mi kaara dum a kaam Kukhulgha. ³⁷Yi ɗap Bitrus naa ɓi munɓal Zabadi ɓaar naa yi, she yi bwal ba pak ɓaal piina naa ba ranghas kun. ³⁸Naa yi shappyaa na "ɓaala ba piin jiin naa kula lu. Nəknaa bəni su yella kun banagha naa ɓi wun,"³⁹Ma yi ji saa dum pii, she yi nwang naa mud bunghi, she yi kaam Kukhul yi na, "Təɗa ɓi bunnghamii ghara. Kap naa shap mamii, baa gəra mii ngyad naa wu bəl ra, she gəra wu yad. ⁴⁰⁴¹⁴²She yi kaɗa kat a ba kaam kuhul a məs ma ɓaari yi na "təɗa naa bung mami nəng gharra she min nu mayi, to ɓi shapluu wal" ⁴³Yi kaɗa yu yi kumyaa tulu naa kula tulu swamnaa məsya. ⁴⁴She yi kaɗa shikya yi kaar ma njir taad yiki kaam Kukhul. Daməs kun naa yi nəkha ki shap.⁴⁵Yesu kaɗa ban ɓazaap ɓəli yina ɓyaa na tulu naa wuna nwang wun ki wuus yidwunaa? sənna məs gəman tuu ya paan mula ɓwa a ɓuk ɓwa ɓa ɓəɓin gər. ⁴⁶Lwakna su kaara, ɓwa ma yi paa myaa shikhəm tuu."⁴⁷Ma yii ɓaal ba shap kun, she Yahuza ɗiik a ɓaal ɓa lum kwa ɓaar myaa yu, yina ɓi ɓələn ɗi ɓwa ma ya pura ban ɓi Piris naa ɓi ɓaji ɓaal ɓi ɓwa. Ya yu naa ɓi takobi naa ɓi nduɗun nɗamma ɓukya. ⁴⁸To ɓwa ma pa Yesu ka zəɗam ɓi ɓi ɓwa ma yi kuri ɓyaa na, "ɓwa ma min sa suummayi, wun bwalla yi, yi naa myaa."⁴⁹Yi gannghara naa yi tu ban a ban Yesu yina "mi mba lukhu Malum." She yi suummi. ⁵⁰Yesu shappi na, "lakha pak gər ma yunaa wu" she ya tuban , ya naad ɓukya ya bwal Yesugha.⁵¹Gannghara she ɗiik a ɓaal ɓi ɓwa ɓa ya na ɓi Yesu naad ɓukhi, yi tanghas njanghat lii ma ɓulan, naa yi wulak kid ɓyaak la nggai Piris myaa maanngha. ⁵²She Yesu shappi na, "kəɗan njanghat luu ɓaal ndii naa kula kap ɓwa ɓa yan ɗəbam njanghat, njanghat naa merya. ⁵³Koo wu sən waa min ngyiɗan, mee kaam təɗa ɓi tum naa ɓi Maleka tungha-tungha ma ghakhala təkhi lum kwa ɓaar ra? ⁵⁴Ama yaa pak waaɓa naa shapla Kukhul ɓa walgha na, "kun ɓa ɓi ɓa pakhan korassu?"⁵⁵A məssa myaa naa Yesu shappi bələn ɓi ɓwa ɓa ya yu myaa na, "wun yu na ɓi njanghat ma ɓulan na ɓi nduɗɗun ɓi ndam ɓiwun bulagha, mi nggiɓɓa? Mi kam gər koo yap lipbo a nda la Kukhul, Ama wun bwalaghara. ⁵⁶Kap ɓi gəra ɓiɓi pak ɓi ɓi kun ma ɓi Annabi ngwanghal pak yidka." Takkwat waamyaa naa ɓazaap ɓəli ɓyaa ɓang kap ya shikhi.⁵⁷Ɓwa ɓa ya bwal Yesu, ya kaa naa yi ban Kayafa nggai Piris, a ban ma ɓa ngwanghal gər na ɓi ɓaji ɓal ɓi ɓwa raamngha. ⁵⁸She Bitrus ki bel təkhi jaat naa ya, yi tuban a kun gələng la nggai Piris myaa, yi nək a ban ɓi ɓwa ɓa yal kun ban ɓi kum ba sən gər ma yaa pakka.⁵⁹A məssa myaa ya shik ɓi nggai ɓi Piris naa ɓa rang nzu myaa kap. ya bwal ba ghal laar ma ɓyaa kutti Yesu a mud ɓyaa kum ba mirigha. ⁶⁰Ama ya sən kum laar maangha ɗiik ma ɓyaa bwal ra, ɗat na ba bəl la ɓa ɗwaad laar myaa a takkwad naa ɓi ɓwa ɓaan ɓaar purgha, ⁶¹ya na, ɓwa ma mi zat na, "mi nggwassa nda ba kaam Kukhul kaɗa mbak a ɓaal nwang taad.⁶²Nggai Piris myaa lwakha jaam, yi shappi na, "woo shap kunmaan ɗəra?. Yap ɓəli kun naa yaa shap a muɗu ma wuina mi? ⁶³Ama Yesu mwat gəli. Nggai Piris shap na, "mi shappu ɓaal ɗikhil Kukhul ma ɓəs, shappi su, wun Almasifu mee? koo wu mula Kukhul." ⁶⁴Yesu yetti na, "wu shiɓam naa kunu, ama naa mi shappu mi, naa rakmi wu sənən mula ɓwa ma yi nəkha yap la təɗi a kap ɓukhi ma li. Wu sənnayi ma yi yuu ɓaal kulung-kulung a takkukhul⁶⁵Naa ɓaji la ɓi nggai ɓi Piris myaa san lukhut lii yi shap na, "yi kyangham! Yap kun naa wuna kaɗa ghal mi kuɗi? ma rakmi, wun wakham waama yi kyanngha myaa. ⁶⁶Mana wun ranghassu? "She a yet na, "ɓuɗan na ɓi wu."⁶⁸She ya ta tattəra ɓii kap məs, naa ya wuli, ya kaɗa ghat ɓuk ɓi na ɓaal ɓukya. ⁶⁷Yana, "sən dum ɓisu, wu Almasifu, yep ɓwan wulu?''⁶⁹To Bitrus nək naa kun gələng myaa, she mun maan ma yi ɓyaak yu ɓəni yina, "wu ma wun naa Yesu ma Galili,'' ⁷⁰To ama yi ɓiin təkhi a dumya kap yina," Sən diil gər ma wu shap kungha muɗi ra.⁷¹Ma yi purra kun njar, a bənyaa kwat, mun ɓyaak maan kaɗa səni yi shappi ɓi ɓwa ɓa ɓənyaa na,"ɓwa mamii, yana Yesu Banazare". ⁷²Naa yi kaɗa ɓiin təkhi kwat, har naa ba kaan kuni yina "ndiil ɓwa mighara''⁷³Takwat məs maan gəp ɓwaɓaan ɓa ya jaamna ya yuu ba Bitrus yana ɓi na, "ma miin, wugha ɓaalya a tak liissu,'' ⁷⁴She yi bwal ba kaan kuni ma ɓwattəra, yi shap na,"nɗiil ɓwama mighara," gannghara naa but kyuk twang ngyal ⁷⁵She Bitrus rannghas kun ma Yesu shap na, "wu naan na wu ɗiilaghara njir taad ki kyuk twang'' naa yi purra gin yi ngham shangmi.

Chapter 27

¹Ma duru kwad kap ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓi ɓaji ɓa mud ɓi ɓwa kud gyang a mud waama yaa mirigha. ²Ma ya Kuɗi ya naaɗi ɓi gwamna Bilatus.³Ma Yahuza, ma yi pa Yesu, sən ya kəasam nzu la lu ɓi, She ɓaali dat yi kaara ban ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓa mud ɓi ɓwa myaa yi ghal njar ba gus muɗi naa ba kəɗan wurup lyang ma lumi taad ma yi yak myaa ɓyaa. ⁴Yi na, "pakham ɓiɓən kun ma pa ɓwa ma yi pak gərmannghara ɓyaa miri." Ama ya shappi na, "man ɗapsu? sa wakkaa yiɗu bənyaa. ⁵She yi məsak ɓi wurup lyang ɓa yi yak myaa bənyaa yi shikya, naa yi kaa sa giɗak muɗi.⁶She nggai Piris myaa tar wurup myaa yina, "nzu la Musa zat na, sən ɓwat ɓisu swap wurup mamii ɓaal ban ba shik wurup lasu ra naa kula mamiia yi wurup kil." ⁷She ya ta ɓaal kun myaa a nzwakya, na yaa kur pukhul la ɓwa ma ɓak ɓi shakhar naa wurup myaa ɓi gus ban kilək la ɓi ɓwa-bitka. ⁸A mud waamyaa naa yaa tunghul bənyaagha na pukhul kil har liin.⁹A waamyaa naa kun ma anabi Irmiya shap na, "ya ɗap ngyaklak wurup lyang lumi taad ma ɓi ɓwa ɓa Isra'ila a makha muɗi. ¹⁰Ya pa naa kula ba kur pukhul la ɓwa ma ɓak ɓi shakhar, a waama Tadmajiin makhagha.¹¹She Yesu jaama dum gwamna, gwamna myaa massi na, "wun ranghan la ɓi ɓwa ɓa Yahuda mi?" Yesu kəɗan ɗi na, "waamyaa na wu shapka" ¹²Ama, ma ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓal ɓi ɓwa ki shap ɓiɓən kuna muɗi yi shap kun maannghara. ¹³Ama Bilatus shappi na, "ka wu wak ɓi ɓiɓən kun ɓa yaa shapkaa muɗu ra? ¹⁴Yi shap kun maanngha ɓi ra she gərra myaa shaal gwamna myaa jiin.¹⁵A koo yep nggwam ma dal mud ban gwamna ɓa ki makhan ɓwa ɗiik ma b ələn ɗi ɓwa naa zaapma na ɓi məkhi ɓi pur a nda ma gəb ban. ¹⁶A məs ma myaa yagha naa ɓwa maan ma ya diila yi a ban ba gəb ban myaa ma ya tunghulli na Barabas.¹⁷Ma ya raam she Bilatus maasya na, "yep ɓwa naa wun yad naa ɓyaa məkhi ɓiwunnu? Barabassaa, koo Yesu ma ya tunghuli na Almasifu?" ¹⁸Naa kula yi diila na ya yuna yi naa kula buk. ¹⁹Ma yi nəknaa mud gər ba nək ma kas nzu she maami tum ɓi na, "pura njar la ɓwa ma yi pak ɓiɓən kunmaannghara mi, naa kula a liin, nuun bung jiin naa kuli a ɓaal lwad.²⁰A məssa myaa she ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓi ɓaji ɓa nzaal ɓyaa kəlad ɓi ɓwa kap na ɓyaa shap na ɓyaa mak Barabassyaa, ɓyaa mer Yesu. ²¹She gwamna maasya na, "yep ɓwa naa wun yad na ɓyaa məkhi ɓiwunnu?" ya shap na "Barabas!" ²²Bilatus shappyaa na, "mana mi pak naa Yesu ma yaa tunghuli na Almasifu mi? she kap laya yad kunin na, "ɓyaa pənghi."²³Naa yi shap na, "naa kula mani, yep ɓiɓən gər naa yi pakhu? "Ama ya yad naa nggai gyang yana, "ɓya pənghi." ²⁴Ma Bilatus sən gərmaanngha ma nəng pak ɓi yak muɗighara, yin pakham lwa ɓa lwakhan, she yi ɗap ɓəlang yi gus ɓukhigha a dum ɓi ɓwa yi shap na, "migha na ɓiɓən kun maan a mud kil yid ɓwa mamii ra, na kula yi sən pak ɓiɓən kunnghara. Sa pakna gər ma wun yad naa yi."²⁵Kap ɓi ɓwa ɓyaa shap na, "ɓi kil lii nək a mudsu naa ɓi munɓalsu." ²⁶Naa yi mak Barabassyaa yi wal Yesu naa mbwar yi naaɗi ɓyaa naa kula ɓyaa sa pənghigha.²⁷She ɓi kud nggyan ɓal gwamna ɗap Yesu ya kaa naa yi a kun gələng yaa ya raam biipya, ²⁸ya wup Lukhudtii yid, ya mak maanɗi ma banghan ɓili la ɓi ranghan, ²⁹ya nak tak mudti na ji, ya pa gangan ɗi a ɓukhi ma li she ya dwanghan yidyaa dumi yaki zaali na, "ɓi Kukhul shikhu ranghan la ɓi ɓwa ɓa Yahuza!"³⁰Ya ta tatara ɓi, ya yak gangan ma ɓukhi myaa ya wuligha mud. ³¹Takkwad ma ya məlam ba zaali, she a wuɗuk ɓel lukhut la ɓi ranghan ma banghan myaa ɓi ya mak lukhudlii ɓii yid, she ya bwal njar ba kaa na yi ban ma ya sa pənghighaa mud nggun.³²Ma ya purra gin, ya kum ɓwa ma Kuranne maan ma ɗikhili na Saminu, ya məkhi na kikhil yi ɗap nggun pang myaa ɓyaa kaa naa ɓi yi. ³³Ma ya tubana ban maan ma ya tunghuli na Golgota, ma mud ləkhi na, "ban kwanglang mud." ³⁴she ya pa ɓəlang nggun inabi ma ya sukhud naa gər maan ma dulun ɗi Yesu nu. Ama ma yi lakhad she yi ɓiin ba nu.³⁵Ma ya pənghi, she ya ki wal -beed a mud lukhutlii, ³⁶Ya nək ya ki sən təkhi. ³⁷A kid muɗi she ya ngywanghal ɓiɓən kun ma ya shap na yi pakhan myaa na, "mamii yin ranghan la ɓi ɓwa ɓa Yahuza."³⁸Ya pangya naa ɓi nggip ɓa yak gər naa kikhəl ɓaan ya ɓaar, ma ɗiikha kap ɓukhi ma li ma ɗiikha kap ɓukhi ma kəlang. ³⁹ɓwa ɓa ghaara njar ɓa waɗaki sənghi yaki dəkdək mudya, ⁴⁰Yaki shap na, "wu ma wu shap na wu gwaasa nda ba kaam Kukhul wu kaɗa ɓakhan a ɓaal nwang taad, naa wu mula Kukhul, yak muɗu, wu kəlakha mud nggun pang myaa!"⁴¹Waamyaa naa ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓa ngywanghal nzu na ɓi ɓaji ɓa mudti ɓwa ki zaaligha na, ⁴²"Yi yakhan mud ɓwa ɓaan ama ɗakhan yiɗi ba yak mud nggiiɗi.Yin ranghan Isar'ila. ɓi kəlak ɓisu a mud nggun myaa ɓisu mak ɓaalgha muɗi.⁴³Yi Makhan ɓaal a mud Kukhul, ɓi Kukhul myaa yak muɗi ɓi kum ba shapka na, "mi Mula Kukhul" ra kuɗee" ⁴⁴Waamyaa naa ɓi 'nggip ɓa yak gər ɓal ɓi ɓwa naa kikhil ɓa ɓaara ɓa ya pangya naa ɓi yi myaa ki sənghigha kwad.⁴⁵Tun naa mud kid tanghal she tukhun zub nzaal myaa kap har yuu məs ma taad ma kap kurup. ⁴⁶Ma məs ma taad myaa pak she Yesu ghakhad gyənghi naa shiini yina, "Eli, Eli Lama Sabaktani?" Mud lak kun myaa na, "Kukhulla, Kukhulla, ka wu pura njarlaa naa kula mani?" ⁴⁷Ma ɓi ɓwa ɓa ya zəkhəɗa tuu na bənyaa wak waamyaa she yana, "yi ba tunghul Iliya."⁴⁸Naa ma rakrak myaa she ɓwaan a ɓaalya ɓanngha ɗap soso yi mak a ɓal ɓəlang nggun inabi ma ngganghan yi swaa kun gangan naa yi naadti ɓi nu. ⁴⁹She təkhəs ɓi ɓwa ɓyaa shapna, "shikna yigha naa miikhi ɓi su sən koo Iliya ɓa yu yakna yi." ⁵⁰She Yesu ghakghad gyənghi naa shiini yi ngham zwal she yi mak wussi.⁵¹Gannghara she lukhud ma zub ban ma ɓaal ndala Kukhul myaa san yi gəb ɓaali ɓaar, swap təkhi kidmuɗi dwangha nzaalli, she nzaal dəkhəs, ɓi taal sakhad. ⁵²ɓi kilək ghakhad she ɓi bələn ɗi ɓwa ɓa ɓaal kirassa ɓa ya nwanngham tulu lwak ɓəs. ⁵³Ya pura ɓaal ɓi kilək myaa takkwad ba lwaklii yi kwaa ɓaal nggai ban ma kirassa yiki purun muɗi ɓi ɓi ɓələn ɗi ɓwa.⁵⁴Ma ɓaji la ɓi kudnggin naa ɓi ɓwa ɓa yaa sən tak Yesu sən ba dəkhəs la nzaal myaa, naa ɓi gər ɓa pak ɗat, wop walya yana, "mamiin, ɓwa mi yi Mula Kukhul." ⁵⁵ɓi maam ɓa ɓələn ɓa ya pidtak Yesu tun a Galili ɓyaa shik kiɗigha, ya zəkhəd ma pəsan yaki sən ban. ⁵⁶A ɓaalya, Maryamu Magadaliya naa Maryamu ma ngghala ɓi Yesu naa Yusufu, naa ngghala ɓi mun ɓaal Zabadi.⁵⁷Naa kurup she ɓwa ma gər ɓuk maan ma Arimatiya ma yaa tunghuli na Yusufu yu, yigha ɓaal ɓazaap ɓal Yesu kwad. ⁵⁸Yi kaa ban Bilatus yi kaam na ɓyaa pa luun yid Yesu ɓi naa Bilatus mak na ɓyaa pa ɓi.⁵⁹She Yusufu ɗap luun yid Yesu myaa yi ganghassi naa lukhud ma liɓəd ban a waala. ⁶⁰Naa yi məkhi ɓaal piip kiləklii ma yi tum a ɓaal taal she yi kaa. ⁶¹ɓi Maryamu Magadaliya naa Maryamu ma ɗiik myaa nəkhən a kun məs bama yaa sənən kilək myaagha.⁶²Ma duru kwad, a takkwad tanghal la ba ɗəkhəs yid naa myaa, she ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓa Farisa kaa dum Bilatus. ⁶³Ya shap na, "ɓwa ma la su ranghasma na ki ɓwa ma swar ban mi sumna ɓəs, yi shiɓan na, "takkwad nwang taad mi lwakhan." ⁶⁴A mud waamyaa she wu mak ɓyaa yelkun kilək myaa ma nwang taad naa kula ɓazaap ɓəli ɓa nən sa ɗap luun yiɗii nggip ya lwak shappi ɓi ɓwa na, "yi lwakma ɓəs." Laar ma takkwad myaa, ɓa lwak ɓiɓɓa ghakhala ma gang dum.⁶⁵She Bilatus na ɓyaa na, "ɗapna ɓa yel kun ban wun sa yelna kun kilək myaa waama wuna yadka." ⁶⁶She ya kaa ya yelkun kilək myaa, ya mak lamɓa a mud taal myaa, ya swap ɓa yel kun ban ɓyaa yel kuni.

Chapter 28

¹A liɓən Asabar naa duk nən gangdum tanghal ma sati yuum tuu, ɓi Maryamu Magadaliya naa maryamu ma ɗiik myaa yuu kilək myaa. ²She nzaal dəkhəs naa shiini, naa kula Maleka la Kukhul dwangha ɗigherma nggai taal myaa yi nəkhəmngha muɗi.³Kap məssi wa ba li la mbul, lukhudli ma puuɓa pəraat wa taal mbul ⁴She wop wal ɓi ɓwa ɓa yel kun kilək myaa ya gus waa ɓa wuun.⁵Maleka myaa shap kun naa ɓi maam ɓyaa yina, "ɓi wop gi wal wun ra, ndiila na Yesu ma ya giɗəkhi mi na wuna ghəli, ⁶Yighara, yi lwakham ɓəs waama yi shapka. Yuna wun sənna ban ma ya nwang ngha naa yi. ⁷Sakna yidwun wun shapna ɓi ɓazaap ɓəli na, yi lwakham ɓəs. sənna, yi kaamaa Galili a bənyaa naa wuna kumigha.' shapna na min shappi wun.⁸Ɓi maam ɓyaa sak yidya ya shik kilək myaa ɓaal wop naa ɓaal puupna naa miir ɓyaa sa shapka ɓi ɓazaap ɓəli. ⁹She Yesu naami, yi taban ɗyaa yi na, "ɓyaa lakwun." she ɓi maam ɓyaa dwanghan yidya ya bwal kussi ya pa gulli. ¹⁰She Yesu na ɓyaa na, "ɓi wop gi wal wun ra sa shapna ɓi ɓi ngyima na ɓyaa kaa Galili, ya sa sənna mi bənyaa."¹¹Ma ɓi maam ɓyaa ba kaa, she ɓwa ɓa yel kun kilək ɓaan karra ɓaal gari ya sa shap tak gər ma pak kap ɓi ɓi nggai ɓi Piris. ¹²ɓi Piris ɓyaa nəkha ta ɓaal kun ma sa kus myaa naa ɓi ɓaji ɓa nzaal she ya pa wuruppi ɓwa ɓa yaa yel kun ban myaa jiin. ¹³Yana ɓyaa na, "wun naa ba shap, shapna ɓi ɓi təkhəs ɓi ɓwa na, ɓazaap ɓaal Yesu yu naa duk naa ya ɗap nggun yiɗi a nggip nən suba nwang tulu."¹⁴Kun myaa naa kwama kid Gwamna su kəlaɗɗa yi ɓi su yak mudwunngha ɓuk bung ¹⁵She ɓi Soja ɓyaa yak wurup myaa ya pak waama ya shapka ɓyaa kuna myaa yak ban a nzwak ɓi ɓwa ɓa Yahuda, yi li dum naa ba yak ban waamyaa har liin.¹⁶Ama ɓazaap ɓa lum kwa ɗiik ɓyaa kaara Galili a mud taal ma Yesu shappyaa. ¹⁷Ma ya səni, she ya dwanghan yidya ya guluni, ama ɓi ɓwa ɓaan a ɓaalya yak kaanigha ra.¹⁸Yesu yuu banya yi shap kun naa ya yina, "Ya paam yap ma tak Kukhul naa ma munnza ɓa kap. ¹⁹Kaara wun kəɗana ɓi ɓwa ɓa ya sən diil Kukhulghara kap ɓyaa gus ɓazaap ɓəla, ki pakna Baptisma ɓyaa a ɓaal ɗikhəl Kukhul ma Tad naa ma Muni naa ma Rufu ma Kirassa.²⁰Kamna ɓyaa na ɓyaa shik kid ɓi gər ɓa ki kam naa ɓa ki pak. Migha naa wun har ba ɗap tak munnza."

Mark

Chapter 1

¹Mamii yin kula Kukhul ma gangdum ma a shap a mud Yesu Almasifu mula Kukhul. ²Waama a ngywanghalghaa ɓaal nggub la annabi Ishaya. "sən, mi mba tud muntumlaa dumu, ma yi sa ɗəkhəs njarru. ³Gyangmaanngha ma yi tunghul ban a ɓaal zum, yi shap na ɗəkhəs njar la Tad majiin ɗi wu məkhi ɓi nək təktək.⁴Yahaya yu yiki pak baptisma a ɓaal zum yiki shap ɓuɗan kun na, ɓiɓi ɓwa yak tuubi naa kula ɓyaa sop ɓiɓən kunɓalyaghaa zum. ⁵ɓi ɓwa ɓa nzaal Yahudiya naa ɓa Urushalima yu yaki yak tuubi, yi pak baptisma ɓyaa kap a biin Urdun. ⁶Yahaya jaamna na Lukhud ma ngywangla rakumii yiɗi, yi nuus kyankini naa nggub, gərra liin lii yin jaar naa ndaa.⁷Yiki shap kula Kukhul na, ɓwaanngha ma yi yuu takkuɗa ma yaplii ghakhala laa, ma minən ki nzwad nggur takarmalii ra. ⁸Laa mi pak baptisma ɓi wun naa ɓəlang amma ɓwa ma yi yuu takkuɗa ɓa yu pak lii na Rufu ma kirassa."⁹A ɓaal nwang mamyaa, she Yesu pura Nazarat ma nzaal Galili yi yu, naa Yahaya pak baptisma ɓi a biin urdun. ¹⁰Ma Yesu pura ɓaal ɓəlang myaa, she takKukhul ghakhad naa Rufu dwangha muɗi wuna kuruktuk. ¹¹A bənyaa gyang maan pura tak Kukhul yi shap na, "Wu muna ma mi ngyiɗu, ɓaala puupna naa wu ma miina".¹²She Rufu bəl naa yi, yi kaa naa yii ɓaal zum. Yi nəkha zum ma nwang lumi yiin shetan ki kəmi. ¹³Yi nək naa ɓi gər zum a zum ɓi Maleka ki sən təkhi.¹⁴Takkwad ba bwal Yahaya Yesu kwa nzaal Galili yiki shap kula Kukhul. ¹⁵Yiki shapna "məs gəmam, ba gəəm la Kukhul yuum tuu, yakna tuubi wun makna ɓaal a mud ɓuɗan kula Kukhul".¹⁶Yi ba ghaara gənghər biin Galili she yi sən ɓi Saminu yana ngyimi Andərawus ya ba ɓuk nzərət a ngghai biin naa kula ya ɓi ɓwa ɓa pwan ɓi nji. ¹⁷Yesu na ɓyaa na yuna bəlna takha, mi kəɗana wun ɓi wun gus ɓi ɓwa ɓa ghal ɓi ɓwa . ¹⁸A bənyaa naa ya shik ɓi nzərət ɓalyagha, naa ya bəl təkhi.¹⁹Ma Yesu ji kaa Pii she yi sən Yakubu ma budla Zabadi yana ngyimi Yahaya ya ba ɗəkhəs nzərət laya a ɓaal kurluk biin. ²⁰Naa yi tunghulya ya lwakha shik tadya Zabadi a ɓaal Kurluk biin myaa yanaa ɓa pak gaan ɗyaa naa ya bəl təkhi.²¹Ma ya tubanna Kafarnahum a tanghalla Asabar she Yesu kwa ɓaal nda ba kaam Kukhul ɓi kam gərgha. ²²Gəra kəmanlii shaalya naa kula yi kam ɓyaa naa yap baa waa la ɓa ngywanghal gər ra.²³A ɓaal nda ba kaam Kukhul myaa, ɓwamaanngha ma ɓiɓən kwakhar ɓa pak naa yi, she yi wuɗuk zak naa shiini. ²⁴Yiki shap na, "ka man ɗapsu naa wu, Yesu ɓwa ma Nazarat? wu yu ɓu kum mer sughaa? Ndiila wu, wun ɓwa ma Kirassa la Kukhul". ²⁵She Yesu muun ɓiɓən kwakhar myaa yina, "mwat yang pura yiɗi". ²⁶Ma ɓiɓən kwakhar myaa wal ɓwa myaa yi ɓukhii nzaal, she yi wuɗuk zak, yi purra yiɗi .²⁷She shaal ɓi ɓwa ɓyaa kap ya ki maas biibya na, "ka manaami? ka yab ɓili piip gəra kəman naa yinaa yap wuina mi? Har yi mak ɓi ɓiɓən kwakhar yaki pak gərra yi shap!" ²⁸Gannghara naa kuli yak bana ɓi ban ɓa gəlang tak nzaal Galili kap.²⁹Ma Ya shik nda ma kaam Kukhul, she Yesu yanaa ɓi Yakubu naa Yahaya kwaa lala ɓi Saminu yana Andərawus. ³⁰Nənki kil la Saminu nwanghan yi ɓəssəra; njan naa yukhi, she ya shappi Yesu. ³¹She yi yu bwal ɓukhi yi ghakhaɗi, naa njan myaa ɓwar yi lwak yi bwal ba sən takya .³²Naa kurub myaa nən məs kwaam she ya yu naa ɓi ɓwa ɓa ɓəssira ɓi naa ɓa ɓiɓən kwakhar ɓa pak naa ya. ³³ɓwa ɓa gari myaa raammaa kuduk la kap, ³⁴she yi ɓuran yid kunan ɗang-ɗang, yi kaɗa purun ɓi ɓiɓən kwakhar ama yi yak təkhigha ɓi ɓi ɓiɓən kwakhar myaa zat kun ɗəra naa kula ya diila yi.³⁵Yi wuum ban naa yi lwak nən ban sən waal ra, yi kaara ban ma ɓwaannghara a bənyaa naa yi kaam Kukhulgha. ³⁶Saminu naa ɓi ɓwa ɓa yanaa ɓi ya ghal ban naa yi. ³⁷Ya kumi, she yana ɓi na, koo yab ɓwa ba ghal ban naa wu".³⁸Yina, "su kaaraa ɓi ban ɓaan a ban ɓa ya gəlang tək bəni a kum ba shap ɓuɗan kula Kukhulgha ɓyaa kwad naa kula gər ma yunaa mii bəni naamyaa". ³⁹Yi gəlangha nzaal Galili kap yiki kam gər a nda ɓa kaam Kukhul ɓalya, yiki purun ɓi ɓiɓən kwakhar⁴⁰Dakhal maan yuu bəni yi kunghud yiki kaami yina, wun yakhan kaani wu ɓuran yid kunan laa ɓa. ⁴¹She Yesu sən muɗa lii, yi naad ɓukhi yi tulukhi yina ɓi na, ngyakham təkhi, ɓi yiɗu kiras". ⁴²A bənyaa ɗərak naa dakhallii ɓwar yiɗi kiras.⁴³She Yesu shap kun ɗi yi məkhi ɓi kar. ⁴⁴Yina ɓi na, "gidna wu shiɓan ɗi ɓwaan ɗəra kaa kam muɗu ɓi ɓi Piris wu sa naad gər ɓuk ma kiras yid waama Musa kamngha ɓiwun ɓyaa diilgha.⁴⁵Amma ma yi pur she yi shap təkhi ɓi ɓi ɓwa, yi məsak kunmyaa a koo yab ban, gər myaa ɗak Yesu naa ba mak yiɗi bənyaa she yikaa, yiki jaamma ban ma ɓwaannghara, ɓi ɓwa pura kooyap banoo ya ki yu bəni.

Chapter 2

¹Ma yi kat a Kafarnahum takkwad nwang ɓaan pii, a wakna yigha la. ²Bələn ɗi ɓwa raamma bənyaa, ban wal har kun kang, she Yesu shap kunɗyaa³ɓi ɓwa yu bəni naa ɓwa ma shwanghaɗɗa yid maan, ɓi ɓwa yiin na ɗəɓi. ⁴Ma ɗak ba yu tuu nayi naa kula bələn ɗi ɓwa, She ya ghakhad mud nda təktək na ban ma yigha. Ma ya ghakhad mud nda myaa a dwang naa ɓwa ma shwanghaɗɗa yid myaa a dumi a mud gər ba nwang⁵Ma yi sən ba mak ɓaal laya , Yesu zatti ɓwa ma shwanghadɗa yid myaa na, ''a zuɓum mbuk a mud biɓən kun ɓəlu." ⁶Ama ɓwa ɓa ngywanghal gər ɓaan nəknaa bənyaa, ya ranghas a ɓaalya na. ⁷Waaɓa naa ɓwa mamiimi yi zat kunnghga wuina? Yi kyangham yab ɓwan gam ba zub mbuk a mud ɓiɓən kunu? "She Kukuhul mwak?"⁸A bənyaa nɗərak she Yesu diil gər ma yaa ranghas a nzwakya a ɓaal Rufulii, yi shappyaa na, man pak naa wuna ranghas kuna mimigha ɓaal wunu? ⁹Yan shappi ɓwa ma shwanghadɗa yid mi na, a zuɓum mbuk ɓu a mud ɓiɓən kun ɓəlu, koo, lwak wu ɗap gər ba nwanglu wu kar ma kya naa ghakhallu?¹⁰Ama ɓi wun diil na mula ɓwagha naa yap la ba zub mbuk a mud ɓiɓən kun a munnza mi, yi shappi ɓwa ma shwanghaɗɗa yid myaa na, ¹¹"Shappu na, lwak, ɗap gər ba nwanglu, wu kaa laluu." ¹²Ma rak rak myaa yi lwak yi ɗap gər ba nwanglii, yi pura la myaa a dumya, gər myaa shalalya kap, she ya pa gulli Kukhul, naa yana su sənki sən ɓel gər mamimi ra.¹³Yi kaɗa pura gənghər biin, kap ɓi ɓwa yuu bəni, she yi kaam gər ɓyaa. ¹⁴Ma yi ba ghaar, yi sən Levi budla Halfa yi nəknaa ban ba yak wurup mud, she yi shappi na, "bəl takha." yi lwak yi bəli.¹⁵Ma Yesu kwa lala Levi yi ba li gerli, ɓa yak wurup mud nzaal naa ɓa pak ndərak kun ɓa bəlin yuu bəni yi naa ɓa zaap ɓəli, bələn ɗi ɓwa naa bəl təkhi. ¹⁶Ma ɓa ngywanghal gər naa ɓi Farisa, sən Yesu ba li gər naa ɓa pak ndərak kun naa ɓa yak wurup mud, she ya shappi ɓi zaap ɓəli na, "Man mak naa yi li gərgha naa ɓa yak wurup mud naa ɓa pak ndərak kunu?"¹⁷Ma Yesu wak kuna mi yi shappyaa na, ai ɗap ɓwa ma ɓəska na ɓwa ma pak ɓuur ra, she ɓwa ma ɓəssəra. ngyugha naa kula ba tunghul ɓwa ɓa pak ɓuɗan kun ɗəra, ama naa kula ɓa pak ndərak kun."¹⁸Ɓi zaap ɓal Yahaya naa ɓi Farisa ba ɗak kunya naa ɓəlang, she ɓi ɓwa ɓaan yu ya shap na, "Man mak naa zaap ɓal Yahaya naa ɓal ɓi Farisa ɓa ɗak kunya naa ɓəlang ama ɓəlu kaa pak ra mii?" ¹⁹She Yesu shappyaa na, " ɓi lak ɓal ango, ɓa ɗakhan kunya naa ɓəlang a məs ma yanaa ɓi ango myaa? Naa Ya ɓi yi yaa ɗak kunya naa ɓəlang ra.²⁰Ama nwang ɓa yuun ma ya ɗəɓan ango myaa ɓanya, a nwang ɓa ɓyaa, naa ya ɗak kunyagha naa ɓəlang. ²¹Ɓwamaanngha ma yi zuran piip lukhud yi nghak naa gəkhəssi ra, Yan pakham waamyaa gəkhəs lukhud myaa ɓa sənnan ma ɓwattəra.²²Ɓwamaanngha ma yi suɓan ɓəlang nggun a ɓaal gəkhəs pwanghar ra, Ai pwanghar myaa ɓa nghəɗan ɓəlang nggun myaa ɓa ɗwaɗa. Yaa kum ɓi pwarnghar myaa naa ɓəlang nggun myaa ra kap. A nda tak waamyaa, she wu piip sop ɓəlang nggun a ɓaal piip pwanghar."²³A tanghal la Asabar Yesu kaara ɓaal sum maan, she ɓa zaap ɓəli ki wulak kunkid gu ya ki shak. ²⁴She ɓi Farisa shappi na, " Sən, man mak naa ya pak gər ma nzu ɗakhannghaa liɓən Asabarru?"²⁵Yi shappyaa na, Wun sənki ɓal gər ma Dauda pak a məs ma nzal wuligha, yanaa ɓi ɓwa ɓa ya bəl təkhi? ²⁶Waama yi kwagha nda ma kaam Kukhul, a məs ma Abiyata naa Piris, yi lii Pampam la ɓi Piris ma ɓwatka na ɓi ɓwamaan li ra she ɓi Piris. Har yi pa ɓi ɓi ɓwa ɓa ya bəl təkhi mira?²⁷Yesu shap na, "a pak tanghal la Asabar naa kula ɓwa, a sən pak ɓwagha naa kula tanghal la Asabar ra. ²⁸Naa kula waamyaa, Mula Ɓwa yin Tadmajiin, har na la tanghal la Asabar."

Chapter 3

¹Yi kaɗa kaa nda ma kaam Kukhul, she ɓwamaan naami ma ɓukhi luuni. ²Ɓi ɓwa ɓaan sop məsya ɓi mud ɓyaa sənngha koo yi paan ɓəssi a liɓən Asabar ɓyaa buligha naa nzu.³Naa Yesu shappi ɓwa ma luun ɓuk myaa na, lwakha zəkhəd a mudkitti ɓwa". ⁴She yi shappyaa na, "ɓuɗan ɓyaa pak ɓuɗan gər a tanghal la Asabarraa koo ɓyaa pak ɓiɓən gər; ɓyaa yak mud ɓwa ɓəssaa, koo ɓyaa miri? Ama ya mwad yang.⁵She yi sənyaa ɓaal ɓaas ɓaali piin naa ɓaal shiina laya yina ɓi ɓwa myaa na, "naad ɓukhu", ɓwa myaa naad ɓukhi naa Yesu ghakhaɗi ɓəs. ⁶She ɓi Farisa pur naa zuun ya kaa ban ɓi ɓwa ɓal Hirudus ya ghal njar waama yaa mirigha⁷She Yesu yanaa ɓa zaap ɓəli kaara kun nggai biin bələn ɗi ɓwa ɓa Galili naa ɓa Yahudiya bəl takya. ⁸Ɓaan pura Urushalima naa Edom a dum naa Urdun naa ɓi ban ɓa a gəlang tak Taya na Sidon, ma ya wak gər ɓa shaal ban ma yi pak ya yu bəni.⁹Yina ɓi ɓa zaap ɓəli na ɓyaa ghal kurluk biin ɗi naa kula bələn ɗi ɓwa ɓyaa ɓa nən mirassi. ¹⁰Yi pa ɓəssi ɓi ɓwa ɓa bələn a waamyaa kooyap ɓwa ma yid kunan ɓa yad na ɓi tuluk yiɗi¹¹Ɓiɓən ɗi kwakhar naa sənma yi naa yaa dwannghan mudya ɓi yaki zak kun na, "wu mula Kukhul". ¹²Naa yi muunya na ɓyaa gi pak ɓiɓi ɓwa diili ra¹³Yi yap a mut taal yi tunghul ɓwa ɓa yi yad ba sənya ɓyaa saa bəni. ¹⁴Naa yi zab ɓwa lumkwa ɓaar (yi tunghulya na muntum ɓəli) ɓa ya nək naa yi, yi tumya ɓyaa sa shap ɓuɗan kuli ɓiɓi ɓwa. ¹⁵Yi kaɗa pa yappyaa ma purun ɓiɓən kwakhar. ¹⁶Yi zaap ɓwa lumkwa ɓaar, Siman ma yi mak dikhilli na Bitrus .¹⁷Yakubu ma budla Zabadi naa Yahaya ma ngyimi ma yi shik ɗikhillyaa na Buwanarjis mud ləkhi na ɓi munɓal sak mbul, ¹⁸naa Andarawus naa Filibus naa Bartalamawus naa Mati, naa Toma, naa Yakubu ma budla Halfa, naa Taddawus naa Saminu Kanana. ¹⁹naa Yahuza Iskaryoti yinaa yu pii.²⁰A məs ma Yesu kwagha la, ɓi ɓwa kaɗa raam ma bələn har ɗakya ba li gər. ²¹Ma ɓi ɓwa ɓa lala ɓi Yesu wak waamyaa ya yad ba buli yana "muɗi wulam". ²²Ɓa ngywanghal gər ɓa ya pura Urushalima shap na "ai Ba'alzabuba ranghan la ɓi ɓiɓən kwakhar ma yi purun ɗi ɓiɓən kwakharg naa yap lii naa kwa ɓii yid".²³Yesu tunghulyaa bəni yi shappyaa ɓaal shap ma sakhan yina, "ka shetan ɓa puruna shetannaa?" ²⁴Ban ba gəəm naa gəɓəm təkhi ɓaar yee zəkhədra. ²⁵Waamyaa naa la ma yin gəɓəm təkhi ɓaar naa nggiɗi yee zəkhədra.²⁶Shetan naa wulam lwa naa nggiɗi yi gəɓəm muɗi, yi zəkhədka waaɓa? waa ba wulii yuum naamyaa. ²⁷Ɓwa maan nən kwa ɓaal lala kikhəl ɓwa ɓi pwan kaya liigha ra she yin kuɗum kikhəl ɓwa myaa naa dum ki yi kum njar ba pwan kaya ma lalii.²⁸Ma miin naa mi shappiwun mi, yaa suɓan kooyap ɓiɓən gər ma ɓi ɓwa ki pak, naa kooyap ba kyang njar ma yan yakham shik naa kulii a zum, ²⁹ama kap ɓwa ma yin kyangham ɓi Rufu ma kirassa yaa shik tangham nzu ma yi ɓi ra, yi gusum ɓwa ma ɓiɓən kun ma ɗat naamyaa. ³⁰Yesu shap kun ɓaɓyaa naa kula yaa shap na yigha naa ɓi ɓiɓən kwakhar³¹A məs ma myaa ɓi nggii naa ɓi ngyimi yu ya zəkhəɗɗa gin she ya tum ɓi na ɓi yu. ³²Ya yu myaa ki bələn ɓi ɓwa gəlangna tak ɓi, ya shappi na, "Ɓi ngguu naa ɓi ngyimughaa gin ya ba ghəlu".³³Yi yad kunya na, "ka ɓi yab ɓi ɓwan ɓi nggaa naa ɓi ngyima ɓyaa?" ³⁴She yi wal məssi ban ɓi ɓwa ɓa ya gəlang tak ɓi myaa yi shap na, "ɓi nggaa naa ɓi ngyima naami! ³⁵Naa kula kap ɓwa ma yi pak gər ma Kukhul ɓa yad, yin gus ngyima ma bud naa ngyima ma nggəlap."

Chapter 4

¹Yi kaɗa bwal ba kam gər a kun nggai biin, bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam gəlang tak ɓi, naa yi kwaa ɓaal kurluk a nggai biin myaa. ²Yi kam ɓi gər ɓyaa ma bələn a ɓaal shap ma sakhan. A ɓaal gəra kəmanlii yi shappyaa na.³Tana kidwun! ɓwa ma ɓel gər maan kaa ɓi sa ɓel gərgha, ⁴Yi mud ba ɓel gər, she ɓi ɓel ɓaan tukwa mud njar, ɓi ngyal yu tarya. ⁵Ɓaan tukwaa mud taal a ban ma nzalgha jiin ɗəra, she ya sak ɗərak naa kula nzaal ma limənnghara⁶Ma Tanghal ta, she ya luus ya yom naa kula nzurangyagha ma kakhan ɗəra. ⁷Ɓaan tukwaa ɓaal ɓi ji ya gul, she ɓi ji ɓyaa zanya ya pa məssigha ra⁸Ɓaan tukwaa mud nzaal ma ɓuɗan ya gul ya gəəm ya pa məssi, ɓaan pa laya lumi taad, la ɓaan lumi twangsal, la ɓaan zangu ɗiik. ⁹Naa yi shap na, "kap ɓwa ma kiɗigha ma wak kid ɓi wak".¹⁰A məs ma Yesu nəkhəm naa miikhi, ɓi ɓwa ɓa ya tuu naa yi, yanaa ɓa lumkwa ɓaar ɓyaa maasi naa mudlak shap ma sakhan myaa. ¹¹Naa yi shappyaa na "wun, a yakhan təkhi ɓi wun diil ɓi kun ɓa suramna ɓa ɓaal ban ba gəəm la Kukhul, amma ɓi ɓwa ɓa yaghaa ɓaal wun ɗəra, koo manee she a ɓaal shap ma sakhan, ¹²naa kula a ba sən naa məs, ya sənəm ama ya ɗapkaa kunɓaalya ra, naa ba wak, ya wakhan ama ya sən pwan ɓaalighara naa kula ya nən kəlad ɓaalya ɓyaa shik tangham nzu la ɓwattera kun ɓalyagha ɓyaa".¹³Yi shappyaa na, "ashe wun sən pwan ɓaal shap ma sakhan mamii migharaa? Yab lip naa wuna pwan ɓaal təkhəsyagha? ¹⁴Ɓwa ma ɓəl gər mi faa, kula Kukhul naa yi ta. ¹⁵Ɓa ya tukwaa munnjar mi, yan ɓəl ɓi ɓwa ɓa a ta kulii myaa a kunɓaalya, ma ya wak, gannghara naa shetan yu yi ɗap kun ma a ta myaa kunɓaalyaa.¹⁶Waamyaa kwad naa ɓəl ɓa a ta a ban ma taalgha, yan ɓel ɓi ɓwa ɓa yan wakham kun myaa, yaa yak naa ɓaal puupna. ¹⁷Naa kula ya sən shiinnghara, bung naa yuum na kula kunmyaa gəb naa yaa wal kusya.¹⁸Ɓwa ɓaan naa ya nggakya naa ɓi bel ɓa ya tukwaa ɓaal ɓi ji, yan ɓel ɓi ɓwa ɓa ya wak kun myaa, ¹⁹amma ɓi gər ɓa muunza naa ba kəlad ban la gər ɓuk , naa ba mak məs ɓi gər ɓaan ɓa yaa lwakha ki kwa ya zan kunmyaa ya dad naa yi. ²⁰Ɓi ɓel ɓa a ta ya a mud nzaal ma ɓuɗan, yan ɓel ɓi ɓwa ɓa yaa wak kun myaa, ya yak ya pak gaan naa yi, kun myaa ɓa pa məssi ɓaan njir lumi taad, ɓaan lumi twanhgsal, ɓaan njir zangu ɗiik"²¹Yi shappyaa na, yaa yuun naa gər ma mwanghas ban a ɓaal la, ya zuɓɓi na kwanghad koo ya shikhi tak ginglənghaa? Ai wuna yuna yi wun shikhii mud ban ba nəklii. ²²Gərmaanngha ma suramna ma yaa diillira ra, koo gərmanngha ma suramna ma yaa purunii pukhulləra ra. ²³Ɓwa ma naa kiɗigha ma wak kid, ɓi wak!"²⁴Naa yi shappyaa na, "shikna kid ɓi gər ɓa wun wak, naa kwar ma pyakhas gər ma wu pyakhaska naa yaa pyakhaska ɓu har ya swabka ɓuu muɗi. ²⁵Naa kula ɓwa ma gər naa yaa wal muɗi ɓi, ɓwa ma yigha naa yi ra naa yaa yakha bəni ya swapka ɓi ɓwa ma yigha naa yi muɗi".²⁶Naa yi shap na, ban ba gəəm la Kukhul yi wuna ɓwa ma ɓəl gər a nzaal. ²⁷Yan ba nwanngha ki lwak, ɓel myaa ɓa sak yi gul ɓwa myaa kaa diil təkhi ra. ²⁸Nzaal naa nggiɗi yi paan ɓel ma su li, yi bwal ba sak naa dum, ²⁹She yi purun muɗi ki yi pak məssi ma shiina. ɓel myaa naa ɓiləm she yi mak shiir yi kəssigha ɓaal zuun, ki bukhu kuɗam naamyaa".³⁰Yi kaɗa shap na, naa mana su kam waama ban ba gəəm la Kukhulgha? koo naa yap gər ma shaal ban naa su kam waama yigha? ³¹Yi wuna məs Zarra ma yan ta mayi, ɗat waama yin ɓel ma kiiɗa a ɓaal ɓi ɓel ɓa muunza. ³²Yan ta mayi, she yi gulla ghakhal təkhəs ɓi nggun ɓa ɓaal zum kap, yi pak tərəkhi nggai -nggai har ɓi ngyal ki pak zəng layagha muɗi.³³Naa ɓel ɓi shap ɓa sakhan ɓaɓii ɓa bələn naa yi ki shap kuungha ɓyaa təktək naa waama yaa pwan ɓaaligha, ³⁴yee shap kunmaan ɗyaa ra she a ɓaal shap ma sakhan, amma yan nəkhəm naa ɓazaap ɓəli naa myaakyaa naa yi shap ɓaal kooyap gər ɓyaa.³⁵A lipmyaa ma kurup pak, she yi shappyaa na, "su dalnaa tagin biin maku". ³⁶Naa ya shik bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa, ya kaa naa ɓi yi a ɓaal kurluk biin, ɓi kurluk ɓyaa ɓaanngha takya kwad. ³⁷She nggai kitkit naa yuud ma shiina lwak yi ki bəkhəd ɓi nggur ɓəlang ki dəkhəs ya ki kwaa ɓaal Kurluk myaa har yi wal.³⁸Ki Yesu nəknaa mud gər ba nək a takkwad Kurluk myaa yi ba nwang tulu. She ya ghakhaɗi yana ɓi na, Maalum su ɓuran woo, shik kid ra?" ³⁹Naa yi ta məssi yi muun yuud myaa yi kaɗa shap kun ɗi ɓəlang ma nggai biin myaa na, "Gitna wu sarlakna yiɗu ra! nwang yang !" She yuud myaa nwang bənyaa mwat yang.⁴⁰Yi shappyaa na, "man pak naa wop walwunngha wuina mi? Har waa rakmi wunngha naa ba mak ɓaal ra? ⁴¹She wop walya jiin yaki shappi biibya na, "ka yenaa ɓi yuud na nggai biin ba wak kidti kwad mi?

Chapter 5

¹Ma ya yu dalli nggai biin myaa a mbyaaɗi ma nzaal Garasina. ²A məs ma Yesu kəlakka a ɓaal Kurluk biin she ɓwamaan ma ɓiɓən kwakhar taa pur a ɓal ban ɓi kilək na yi taban ɗi .³Ɓwa myaa ɓa nək a ɓaal ɓi kilək ya kuɗun yi naa lyang ma kud ban. ⁴Ya gənam ba kuɗi naa lyang ma kud ɓwa myaa yiki tu, gəra myaa mak ɓwamaanngha ma yi kaɗa kuɗa yi ra.⁵Duk naa tannghal a ɓaal ɓi kilək ɓyaa naa ɓi mbar taal buɗyaa ɓa nəkha ki zak yiki lyaad yiɗi naa taal ɓa kunya yurangna. ⁶Məs ma yi sən Yesugha ma pəssan she yi zukhi yi kunghud a dumi⁷Yi ghakhad ginghi naa shiini yina, Yesu mula Kukhul majiin, man panghaɗa naa wu? Mi mba kaamu a ɓaal ɗikhil Kukhul, gi pa bung ɓa ra. ⁸Ki Yesu zəɗam ɓi na, "wu ɓiɓən kwakhar purra ɓaal yid ɓwa mi."⁹Yi massi na, "ka ɗikhəllu na manii?" yi kəɗan ɗi na, "bələn naa kula su bələn. ¹⁰She yiki kaami na kusuk ɓi gi gəbyaa naa ,mbyaat nzaal ma myaa ra.¹¹Ɓi shimɓərəm ɓa la ɓaangha ɓa bələn a bənyaa ya ba yella tak taal. ¹²She ya kaami na ɓi shik ya ɓyaa sa kwaa yid ɓi shimɓərəm ɓyaa. ¹³She yi yak təkhi ɓyaa ɓi ɓiɓən kwakhar ɓyaa pur ya kwaa yitti shinɓərəm ɓa la ɓyaa, bəl laya shikhəm tuu na zangu ɓaar, shimɓərəm ɓyaa zangu ɓaar ya dwanngha tak taal myaa ya kwa ɓəlang.¹⁴Ɓi ɓwa ɓa yel ɓi shimɓərəm ɓa la ɓyaa kwaa ɓaal ban ɓalya naa ɓi ban ɓa tuutuu na ya, ya ki wal dwaal waama gər myaa pakka. Ɓi ɓwa ɓa bələn kaa ɓyaa sən waama gəra myaa pakka. ¹⁵She ya yu ban Yesu na ya sin bwama ya purun ɓiɓən kwakhar ɓi yid myaa yi nəkhən naa ɓaali ma nwanghan yi jaamna naa lukhud a yiɗi, she wop walya¹⁶Ɓi ɓwa ɓa ya yu sən gər ma kum ɓwa ma ɓiɓən kwakhar myaa kat yaki shap gər ma ya sən, ma kum ɓi shimɓərəm ɓyaa ɓiɓi ɓwa. ¹⁷Ɓwa ɓyaa kaami na ɓi purra shik nzaal laya ɓyaa.¹⁸Ma ɓwa ma ɓiɓən ɓi kwakhar ɓa pak gaan naa yi myaa sən Yesu ba kwaa ɓaal kurluk biin ɓi kaagha, she yi kaami na yi bələn təkhi. ¹⁹Yesu yak təkhigha ɓi ra. Yina ɓi na, "kaa lalawun a ban ɓi ɓwa ɓəlu, wu shap ɓuɗan gər ma Kukhul majiin pak ɓu ɓyaa wak. ²⁰Ɓwa myaa kwaa ɓaal Dikafolis yiki shap nggai ɓuɗan gər ma Yesu pak ɓi, kun myaa shalya kap.²¹Məs ma Yesu kaɗa dal biin myaa yi kaɗa mbyaaɗi ma kapmaan, a ɓaal Kurluk biin myaa she bələn ɓwa ɓa ya raam gəlang tak ɓi a mbyaad nggai biin myaa. ²²She ɓwamaan a ɓaal mundum ɓa ndala Kukhul ma yaa tunghuli na Yayirus, yuu bəni; ma yi səni she yi kunghud a dumi. ²³Yiki kaami yi na, "muna ɓəssəra yi shikhəm tuu ba wu. mi mba kaamu, su kaa lalaa ɓu shik ɓukka ɓi mud ɓi yiɗi ɓwargha, ɓi kum ɓəs ka". ²⁴She yi pid təkhi yi kaa la myaa bələn ɓi ɓwa pid təkhi har yaki gakhaɗi²⁵Maammaangha ma lyanglii lumkwa ɓaar yi ba ki ɗwaad kil. ²⁶Yi nuum bung jiin, yi gwan maa ban ɓa ɓuur ɓa bələn, yi wulam wurup shangmi ama yid sən ɓwar ra. She wadki sopkaa muɗi. ²⁷Ma yi wak na Yesu ba ghaar she yi bəl təkhi nən yi ba kaa kus a ɓaal ɓi bələn ɓi ɓwa, naa yi duluk kun kit lukhudlii.²⁸Naa kula yina koo kun gənghər lukhudlii naa nduluk, mi kumun ɓəs. ²⁹Ma yi dulukhi she kil bum myaa kas, yi wak a ɓaal yiɗi na yid kunanlii myaa ɓuram.³⁰She Yesu wak yap purrum ɓii yid, naa yina yen dulukha? ³¹Ɓa zaap ɓəli naɓi na, a ɓaal ba raam la ɓi ɓwa mami naa wu mass na yap ɓwan dulukhu? ³²Ama Yesu wal məssi she yi sən ɓwa ma yi dulukhi myaa.³³Maam myaa diila gər ma pak she yi yu a ɓaal wop yiɗi ki ɓin, naa yi kunghud a dum Yesu yi shap ngyaklak kun myaa ɓi. ³⁴Naa Yesu shappi na, "muna gəb; ba mak ɓaal luu makham yid kunan luu ɓuram. kaa gəluu jatjat.³⁵A məs ma yi shap kunngha naa yi, she ɓi ɓwa pur a lala mundum ma nda ba kaam Kukhul myaa, yana, "munu wuum, man pak naa wu ghakhad maalumngha?"³⁶Ma Yesu wak gər ma ya shap, she yina ɓi mundum ma nda ba kaam Kukhul myaa na, ɓi wop gi wulu ra, mak ɓaalu mwak". ³⁷Yi sən shik ɓwa maan ɓi bəl təkhi ɓəra she Bitrus naa Yakub naa Yahaya ma ngyam la Yakub. ³⁸Ma ya yuu lala mundum ma nda ba kaam Kukhul myaa she yi sən ɓi ɓwa ba ngham jiin³⁹Ma yi kwaa la myaa yina ɓiɓi ɓwa na, "man pak naa wuna ngham zwalgha? mun myaa wughara tulu naa yi nwang. ⁴⁰She ya wal lii tak. Naa yi purun ya a gin kap yi tunghul təɗi naa nggii naa ɓi ɓwa ɓaan ɓa yana ɓi yi, naa ya kwaa ban ma munmyaagha.⁴¹Ma yi bwal ɓuk munmyaa yi naɓi na, "Tilatha koum" mud kun myaa na, munmi, na ɓu lwak". ⁴²Ma rakrak myaa she mun myaa lwak yi kaa kus (Ki byangla mun myaa lum kwa ɓaar). Gəra myaa shaal ɓi ɓwa jiin. ⁴³Yi tanghas kidtyaa ma miin na ɓi ɓwaan gi wakra. Naa yina ɓyaa na, ɓyaa pa gəra liin ɗi ɓi li.

Chapter 6

¹Yi shikya yi kaa garilaya, ɓi zaap ɓəli pit təkhi. ²Ma liɓən Asabar yu, ya kwa nda ba kaam Kukhul yi kam gər. gəra kəmanlii myaa shaal bələn ɗi ɓwa ɓa ya wak, a kina, "yi kum ɓel gəra kəman mamii kya? Ɓel sak mana Kukhul pa ɓi mi? Yap ɓel kun ma shaal ban na yi pak naa ɓukhi wui mi? ³Ka baa kafinta ma butla Maryamu, ngyam la ɓi Yakubu, naa Yosi naa Yahuza naa Saminu mi naami raa? Ka ɓi ngyimi ɓa ngəlap naa sunaa ɓi ya mi wuron?" Ɓaalya dad naa kula Yesu.⁴Yesu shappna, "yaa kimas Annabi ra she a lalii naa gari lii naa ɓaal ɓi ɓwa ɓəli". ⁵Yi pak gərra shaal banngha bənyaa ma kakhan ɗəra she a mud ɓi ɓwa gəb ɓa yi pa ɓəssyaa. ⁶Kiidla ba mak ɓaal laya shaalla yi. She yi kaa ɓaal munɓal ban ɓa gəlang tak ɓyaa yiki kam gər.⁷Yi tunghul ɓa zaap ɓəli ya lumkwa ɓaar ɓi, yi tumya ɓaar-ɓaar yi pa yappyaa mud ɓiɓən ɗi kwakhar. ⁸Yina ɓyaa na ɓyaa gi ɗap gərmaan a takyaa kussa saan myaa ra she ndam naa miikhi, ɓyaa gi ɗap gərliin koo lukhud koo wurup a ɓaal jibu laya ra. ⁹She Takarma naa wuna mak mwak, gi mak na lukhud ɓaar a yid wun ɗəra.¹⁰Yina ɓyaa na wunnaa kwama la maan she wun nək naa la myaa har ba lwak lawun. ¹¹Wun naa kaama ban ma a sən yak wunnghara wun dəg-dəgna rung ma kuswun a bənyaa ɓi gus shedagha mud gari myaa.¹²She ya kaa a ki shappi ɓi ɓwa na ɓyaa yak shik naa kula ɓiɓən gər ɓalya. ¹³Yaki purun ɓi ɓiɓən kwakhar ɓa bələn a ki kyat mutti ɓi ɓwa a mud ma bələn a ki pa ɓəs ɓyaa.¹⁴She ranghan Hiridus wak kunmyaa naa kula ɗikhil Yesu yakham ban ɓi ɓwaɓaan, shap na Yahaya ma pak baptisma naa wuu lwak naa yaa pak ɓi gər ɓa shaal banngha ɓukhi. ¹⁵Ɓwa ɓwaan shap na ɗiik a ɓaal ɓi annabi ɓa ɓakha ɗyang mi¹⁶Ma Hiridus wak waamyaa she yina, ''Yahaya ma mbak kas muɗi mi naa kaɗa lwak". ¹⁷Naa kula Hiridus naa mak naa a bwal Yahaya a gəɓi a ɓaal nda nzu naa kula Hirodiya (malaa ngyimi Filibus) ma yi yikhi.¹⁸Naa kula Yahaya shappi Hirudus na sən ɓwatti yaak maala ngyimi ra. ¹⁹She Hirodiya kud na she yin miram Yahaya ama pakyid kara. ²⁰Naa kula Hirudus ɓa ɓanghan wop Yahaya kula yi diila na yi ɓwa ma ɓuɗan ɓaal naa kirassa ɓaal kwad. Waamyaa naa Hirudus sən yetti gərmaan kum Yahaya ra amma ba lwak ki twakna yii yid ma yin wak ɓuɗan kula Kukhul a kuni ɗat naa waamyaa naa ɓaal puupna naa yi pakha ki wukhigha .²¹Ama she njar wurassi Hirodiya ma ɓi pak gər ma yi ɓak kuɗa ɓaaligha. Tanghalla ba ɓi Hiridus gəlangha yuum, a laam gər naa kula ɓi ɓaji ɓa yaa pak gaan ranghan a tak bunghi yanaa ɓi ɓaji ɓa ɓaal Galili. ²²Ma mula Hirodiya ɓin nggwam ɓyaa, nggwamlii myaa kassi Hirudus naa ɓi ɓwa bid ɓəlii yid naa yi shappi mun myaa na, "maas gər ma wu yad kap, mi pakhan ɗu".²³Yi kaan kuni ɓi na, koo kaa wu yad na ɓyaa gəb ɓaal nzaal laa ɓaar ɓu yak ma ɗiik mi paan ɗu. ²⁴She yi purra kaa maas nggii yina, mi shap na ɓi pa man ɗa?" She yina, "mud Yahaya ma pak baptisma naa wu yad." ²⁵She yi kad ɗyang a ban ranghan a ba nggwam myaa yina ɓi ranghan na, "mi ngyad na ɓu pa mud Yahaya ma pak baptisma ɓa a mut piipii."²⁶Gər myaa shaal ranghan jiin, ama mayi ka kaanma kuni dum ɓi ɓaji ɓa pak gaan na tak bunghi mi, ki yi ɓiin ɗəra. ²⁷She ranghan tum kudngin maan yina ɓi na ɓi kaa sa yuna mud Yahaya. kudngin myaa kaa yi sa kas mud Yahaya. ²⁸Yi yunaa yi a mud piipii yi naad mun myaagha. mun myaa kaaraa yi, yi pa ɓi nggii kwad. ²⁹Ma ɓi zaap ɓəli wak waamyaa, ya yu ya ɗap luun yiɗi a makha kilək³⁰Ɓa zaap ɓyaa yu ba Yesu a shap kappi gər ɓa a ki pak naa gər ma a ki kam. ³¹She yina ɓyaa na "kaaraa gənghər ban ɓi wun kum ba ji wuuska naa kula ɓi ɓwa ba ki kwaa ki pur a sən kum njar ba wuus yidyagha ɓyaa li gərghara." ³²She ya kaa ngyang ban a ɓaal Kurluk biin naa myaakya³³Ama ɓi ɓwa ɓa bələn sən ya ya diilya, she ya pura ɓaal ɓi gari ɓalya naa miir ya tu ban ɗyaa bənyaa naa dum. ³⁴Ma ya saa kun biin Yesu sən bələn ɗi ɓwa she yi sən shuur laya naa kula ya pur yid naa ɓi nzur ɓa ɓwa ma sən takyaghara, she yi li dum naa ba kam gər ɓyaa ɓa bələn.³⁵Ma kurup pak ɓa zaap ɓəli yu bəni yana ɓi na, "bəni yi gyang ban ma ɓi ɓwaghara. kuma ban kaarma. ³⁶Məsak ɓi ɓwa ɓi, ɓyaa kum ba kwagha ɓi nggai ɓi ban naa ɓi bəsakna ɓi ban ma gəlang tak bəni ɓyaa sa kur gəra liin ma yaa ligha."³⁷Ama yi yad kun ya na, "pana gəraliin ɓyaa li ra kuɗee" naa yana ɓi na, "su nənki sa kur pampam ma sulai zanggu ɓisu pagha ɓyaa, ɓyaa lighaa?" ³⁸Naa yina ɓyaa na, "ɗinghəɗa pampam shakha naa ban wunu? kaa sa sənna." Ma ya pwan ɓaali she yana ɓi na, "ɗinghəɗa pampam twanghan naa su naa yi na nji ɓaar."³⁹Naa yi mak ɓi ɓwa ɓyaa kap ɓyaa nək a mud ɓəssən kakhar. ⁴⁰Naa ya nək a nzaal tungha-tungha ɓaan ya zanggu ɓaan ɓi ɓwa lumi twanghan. ⁴¹She yi ɗap ɗinghəɗa pampam ma twanghan naa nji ɓa ɓaara ɓyaa yi ghakhad muɗi, she yi ɓusuk yi pa ɓi ɓa zaap ɓəli ɓyaa gəbpi ɓi bələn ɗi ɓwa ɓyaa kap.⁴²Ya li ya jwak. ⁴³Ɓa zaap ɓyaa raam kun ɓusukna pampam naa nji ma kad wal tukhur lumkwa ɓaar. ⁴⁴Ɓi ɓwa ɓa ya li pampam myaa saam zumluk twanghan.⁴⁵Takkwad waamyaa gannghara she yina ɓi ɓa zaap ɓəli na ɓyaa kwaa ɓaal Kurluk ɓyaa kaa Batsaida ki yi kum takya. ⁴⁶Yi nək lii takkwad ɓi kum pa njargha ɓi ɓi ɓwa ɓyaa naa dum. Takkwad ba məsak laya, yi yaɓɓa mud taal ɓi shap kunngha naa Kukhul. ⁴⁷Har kurup Kurluk biin sumnaa mudkid ɓəlang ki yi maa, yi sumnaa mud gwang naa miikhi.⁴⁸Yi sənya ba bung naa kula yuud ɗakham ya naa ba kaa kus. Ma məs la agogo ma yiin ma kun duru pak, she yi yuu baya a mud ɓəlang naa kusii wuna yi gharaa dumya. ⁴⁹Ma ya səni yi ba sa kus a mud ɓəlang ya nək laya na mupurun naa yu, she ya wuɗuk zak. ⁵⁰Naa kula ma ya səni kil ɓaal walya kap. Naa yi mwaara shap kun naa ya yi na, gi ɓunnaa ɓaal wun ɗəra! mi naa ngyu. Ɓi wop gi wal wun ɗəra.⁵¹Yi kwaa ɓaal Kurluk biin myaa naa ya, she yuud ma yi bəkhəd myaa kas gər myaa shaalya jiin. ⁵²Naa kula ya sən pwan ɓaal gəra shaal ban la pampam mighara she ɓaalya shiin.⁵³Ma ya dal ya tubana nzaal Janisarita, ya kud nggur lyang ɓi Kurluk myaa. ⁵⁴Ba pur laya ɓaal Kurluk, ɓi ɓwa pwan ɓaali na Yesu naamyaa. ⁵⁵Ya ɓangha kaara la ɓalya yaki yu naa ɓa yid kunan a mud gər ba nwang ɓalya a bəni, a kooyap ban ma yan wakham kid na yi samngha⁵⁶A kooyab nggai ban koo mula ban ma yin kwaamngha a nzaal myaa, yaa yunaa ɓa yid kunan ɗi a kaso yaki kaami na ɓi yak təkhi ɓyaa tuluk koo kaana kun kid lukhudlii kappi ɓwa ɓa a tuluk ya kum ɓəs.

Chapter 7

¹Ɓi Farisa naa ɓa ngywanghal gər ɓa ya purra Urushalima raam ma ban Yesu.²Ya sən ɓi ɓwa ɓaan a ɓaal ɓa zaap ɓəli liim gər naa ɓukya ma piina ya gus kara, ³(Naa kula ɓi Farisa naa ɓi Yahudu ɗat kaa li gər ra she yan gusum ɓukya ma ɓuɗan naa kula ba shik kid gər ma ɓi ɓaji shap. ⁴Ɓi Farisa naa kadmaa njar kaasoo, bulam langlang ɓyaa gus yidya ki ya li gər. Təkhəs ɓi gər ɓaanngha ɓa yaa pakya waa ɓi ba gus kwar naa ɓi shakhar naa ɓi kaap ɓa lyang dalma naa ɓi nda ma li gər.)⁵Ɓi Farisa naa ɓa ngywanghal gər maas Yesu na, "man pak naa ɓa zaap ɓəlu kaa bəl shap la ɓi ɓaji ra mi? kula yaa gus ɓukya ki yaki li gər ra."⁶Ama yi kaɗan ɗyaa na, "Ishaya pakhan anabshi a mudwun, ɓa wuna bəllaa mud məs ɓi ɓwa ɓyaa sənngha mwak, a ban ma yi ngywanghal na, ɓi ɓwa ɓaɓii a kunya naa yaa gulunagha mwak ama kunɓaalya pəsan naa mi. ⁷Yaa dwanghan mudya ɓa ma nggurun naa kula gər ma ɓi ɓwa ɓa yad naa yaa kam a mud na gəra Kukhul ɓa yad na ɓyaa kam naamyaa.⁸Wun məsakma nzu la Kukhul wun taam ndii naa ɓi gər ɓa ɓi ɓwa ɓa yad. ⁹Naa yi shappyaa na, "wun kumum ba kəɗan ɓi nzu ɓal Kukhul ɓi wun kum ba bəl ɓi gər ɓa wun ɗi ɓwa ɓa yadka. ¹⁰Musa ngywanghala ɓiwun a ɓaal nzu na, "gulun ɓi Təɗu naa ngguu, na ɓwa ma yin sangham ɓi Təɗi naa nggii" kwad ɓuɗan na ɓi wu a bənyaa.¹¹Ama wun shap lawun na, kappi gər ɓa ɓwat na ɓiwun kum a bəna, gusum la Kukhul." ¹²A waamyaa wun paam njarri ɓi gi pak gərmaan ɗi ɓi Təɗi naa nggii ra naamyaa. ¹³Wuna kəɗan nzu la Kukhul ɓi gus gəra nggurun naa kula ɓel ɓi gər ɓa wuna yad ɓyaa sa kus kaa muɗi ɓa wuna kaam ɓyaa. mamii yi ɗiik a ɓaal təkhəs ɓi gər ɓa wuna pakya."¹⁴Yi kaɗa tunghul ɓələn ɗi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa yina ɓyaa bna, "tana kidwun wun wakna migha, wun pwanna ɓaali. ¹⁵Gərmaanngha ma yi purra gin yi kwaa ɓaal yid ɓwa ma yi dəɗan naa yi ra, gər ma yi purra ɓaal yiɗii naa dad naa yi mwak. ¹⁶Ɓwa ma kiɗigha ma wak kid ɓi wak.¹⁷Ma Yesu shik bələn ɗi ɓwa ɓa ya raam ɓyaa yi kwaa la, ɓa zaap ɓəli maassi naa mudlak shap ma sakhan mamii. ¹⁸Naa Yesu shap na, "ashe wunnghaa pwan ɓaal kun ɗəra? Wun diilgha na gərra ɓa purra gin yi kwaa ɓaal yid ɓwa nənki dad naa yi raa? ¹⁹Kula yin kwaam yi nənki tubana kun ɓaali ra she ɓi nək a bunghi yi kaɗa pura ɓaal ship a ban ma yaa ghəɓigha." Naa kuna shəɓan mamii naa Yesu kəɗan kooyap gəra liin yi guska ma ɓuɗan ba li.²⁰Yina, "gər ma ɓaal yid ɓwa naa dad naa yi. ²¹Naa kula a ɓaal kunɓaal ɓwa ma ɓaal yiɗi, naa ɓi ɓiɓən kun naa ndərak, naa nggip, naa ba mer ban, ²²naa ndərak naa ba yad gər ma ghar ndii naa ɓiɓən gər naa ba kəlad ban naa ba kyang ɓi nzu naa buk naa ba kas kun ban naa ba gulun mud naa pak la kuɗukna ɓa purgha. ²³Ɓi gər ɓa ɓwattəra ɓa ɓii kap yanaa purra yid ɓwa yaki dad naa yi."²⁴Yi lwak a bənyaa yi kaara kap Sur naa Sida. Yi kwa la maan naa kula yi sən yad ɓi ɓwaan diilna yighara, ama ɗak ba surom muɗi. ²⁵Gannghara she maam maan ma munnigha naa ɓiɓən kwakhar wak kula Yesu yi yu kywanghad a dumi. ²⁶Maam myaa yi nggəlap Girka ɓilin ma Fonishiya. Yi kaami na ɓi purun ɓiɓən kwakhar myaa yid muni.²⁷Naa yi shappi na, "shikka ɓyaa ligha naa ɓi mun ɓa la naa dum, naa kula sən ɓwat ɓyaa ɗap gər li la ɓi mun ɓa la ɓyaa pa ɓi ɓi mvwa ra." ²⁸Naa yi kəɗan ɗi na. "Kən naamyaa Tadmajiin, ama ɓi mvwa ɓyaa ɓa lwak ki liin gər li ma yi pura mud teebər la ɓi mun ɓa la ɓyaa ki ɗwaadɗa nzaal."²⁹Yi shappi na, "ma wu shəɓam waamyaa mi, wu nən kaa naa kula ɓiɓən kwakhar myaa purmaa yid munu." ³⁰Ma yi tuban na la yi kum muni nwang naa mud gingləng ɓiɓən kwakhar myaa purum ɓii yid³¹Yi kaɗa purra kap Sur yi waɗɗa kap Sidon yi yuu nggai biin Galili a kap Dikafolis. ³²Ya yuna zukhun kid maan ɗi ma yi kuɗun liis kwad yaki kaami na ɓi shik ɓukhi ɓii mud.³³Yesu Tanghassi ya kaɗa gyang ban yanaa myaakya she yi yis mbwar ɓukhi ɓi zukhun kid myaa kid yi ta tattara ɓukhi yi tuluk liissigha. ³⁴Yi ghakhad məsi yi sən tak Kukhul, yi tanghas wuussi yina, "Ifatha", mud ləkhi na, "ghakhad!" ³⁵ɗərak she yi kəɗan ba wak kidliigha ɓii ndii. Gər ma kud liisi myaa bwar she yi bwal ba shap kun ma ɓuɗan.³⁶Naa yi ta kun ɗyaa na ɓyaa gi shappi ɓwa maan ɗəra. Ama kap naa gər ma yi shap, ya li dum naa ba shap kulii kooyap ban. ³⁷Gəra yi pak shaalya jiin yaki shap na, "yi pakhan koomanee ma ɓuɗan har yi mak zukhun kid yi wak kid kuɗun liis yi zat kun."

Chapter 8

¹A nwang ɓa ɓyaa, bələn ɗi ɓwa kaɗa raam, gər ma liinnghara. Yesu tunghul ɓi zaap ɓəli yi shappyaa na. ²Mi mba sən muɗa la ɓi bələn ɗi ɓwa ɓa ɓiɓi naa kula su naa ɓi ya nwang taad naami gəra liinnghara. ³Min məsakma ya na ɓyaa kaɗa la ɓalya ya sən lii gərra, ɓa sa fuɗanyaa njar naa kula la ɓalya pəsan." ⁴Ɓi zaap ɓəli yad kuni na, "A ke naa su sa kum Pampamngha a ɓaal zum mi ma ɓa gəman ya?"⁵Yi maasya na, "Pampam shakha naa wun naayi?" She yana, "kestaad." ⁶Yi shappi ɓwa ɓyaa na ɓyaa nək a nzaal. Yi ɗap Pampam ma kestaad myaa, takkwad ma yi kyaak ɓi Kukhul, yi ɓun, she yi ɓi ɓa zaap ɓəli na ɓyaa gəbpi ɓi ɓwa ɓyaa. Naa ya gəbpyaa.⁷Yagha naa ɓi munɓal nji lai kwad. Takkwad ba kyaak, yi pa ɓi ɓa zaap ɓəli ɓyaa gəbpi ɓi ɓwa kwad. ⁸Ya li ya jwak. Ya raam kun təkhəɗɗi, har wal Tukhur Kestaad. ⁹Ɓi bud kaa bənyaa ma ya saam zanngu yiin. Yesu məsak ya. ¹⁰Naa rakmyaa yi kwa Kurluk biin naa ɓa zaap ɓəli ya kaara nzaal Dalmanuta.¹¹She ɓi Farisa yu ya ki gaklak naa yi. Yaa ghal ɓi kaam gər shaal maan ɗyaa ma pura TakKukhul, naa kula ɓyaa kəmigha. ¹²Yi yak wuussi a Rufuli yi ki shap na, "naa kula mani naa ɓi tak maamii ɓa ghal gərshaalmaanngha. Mamiin naa mi shappi wun mi, gərshaalmaangha ma yaa kəman ɗi tak ma mii ra." ¹³She yi shik ya yi kaɗa kwa kurluk yi kaara dalli biin.¹⁴A məs ma myaa, ghəɗam ɓi ɓa zaap ɓəli ɓaal ba ɗap Pampam. Naa kula pampam ɗiik naa ba ya a ɓaal kurluk biin myaa. ¹⁵Yi tannghaas kidtyaa yina, "shik na kid naa yiis la ɓi Farisa naa la Hirudus."¹⁶Ɓa zaap ɓyaa ki shap naa biibya na, "Naa kula sugha naa pampam ra," ¹⁷Yesu diila gəra mii, she yi shappyaa na, " man mak naa wuna shapka naa biibwun na, a mud na wunngha naa pampam ra naa mak mii? Har waa rakmi wun sən pwanɓaaligha ra? Koo tukhun kwamaa kunɓaalwunaa?"¹⁸Wun gha naa məs, wun ba sənngha ra? Kidwunngha, wun ba wakka ra? ¹⁹Ma mbun pampam a gəbpi ɓi ɓwa zanngu twannghan mi, təkhəɗɗi ma kat wun kum tukhur shakha? Ya shappi na, "lumkwa ɓaar"²⁰Ma mbun pampam kestaad a gəbpi ɓi ɓwa zanngu yiin mi kwad tukhur shakha naa wun pwan təkhəɗɗighaa ɓaali? Ya shap na Kestaad." ²¹Yi shappyaa na, "Har waa rakmi wun sən pwan ɓaali ra?"²²Ya yuu Baitsaida, ɓi ɓwa ɓa bənyaa yunaa taab maan ɗi, she ya kaami ɓi tulukhi. ²³Yesu bwal ɓuk taab myaa yi kaa naa yii takkwad mula ban maan. ma yi ta tattara ɓi ɓwa myaa məs, yi shik ɓukhi ɓi ɓwa myaa mud, she yi maassi na, wu ba sənin gərmaan naa?"²⁴Yi hakhad məssi she yi shap na, "Mi mba sən ɗi ɓwa ba sa kus waa ɓi nggun." ²⁵Yi kaɗa zub ɓukhi ɓi məs, ma yi hakhad məssi, she yi bwal ba sən ban ma ɓuɗan. ²⁶Gannghara naa Yesu shappi na ɓi kaa lalii, yi shappi na, gi kwaa ɓaal gari myaa ra."²⁷Yesu naa ɓa zaap ɓəli ya kwaa ɓaal ɓi munɓal ban ɓa Kaisariya ma Filibi. Ki yaa njar, she yi Maasya na, "Wai ɓi ɓwa ɓa shap na mi yani?" ²⁸Ya yadti na, Yahaya ma pak baptisma. ɓaan shap na, "Iliya" ɓaan shap kwad na, 'ɗiik a ɓaal ɓi annabi."²⁹Yi maas ya na, "Ama wuna shap lawun na mi yani?" Bitrus shap na, "Wun Almasifu." ³⁰Yesu shappyaa na ɓyaa gi shap kulii myaa ɓi ɓwamaan ɗəra.³¹She yi bwal ba kam gər ɓyaa na, bwalam lang-lang ɓi mula ɓwa nu bung, ɓi ɓaji naa ɓa ngywanghal gər naa ɓi nggai ɓi Piris ɓa ɓiina yi, yaa mər nayi kwad, takkwad nwang taad, yi lwaknaa ɓaal ɓa wuun. ³²A pukhul naa shap gərra migha. She Bitrus tanghassi gənghər ban yi bwal ba muunni.³³Ama Yesu wal məssi yi sən ɓa zaap ɓəli she yi muun Bitrus yina, "kaɗa takha shetan, ɓi ɓwa mwak naa wu sən tak kulaya baa la Kukhul ra." ³⁴She yi tunghul bələn ɗi ɓwa myaa naa ɓa zaap ɓəli a bana ɗiik, yi shappyaa na, "Kap ɓwa ma yin yiɗan ba bəl takha, bwalam ɓi lang-lang ɓi ɓiin nggiɗi, ɓi ɗap nggun pənglii ɓi bəl takha.³⁵Naa kula kap ɓwa ma yin ba yak mud muɗi yee kum ɓəra, ama ɓwa ma yin ɓuranma muɗi naa kula naa ɓuɗan kula kwad yi yakham muɗi naamyaa. ³⁶Ka ɓwatla ba kum ɓi gər ɓa munnza mi ɗat ama ɓwa kum ba nək ɓəs kara naa mani. ³⁷Manaa ɓwa ɓa pa ɓi yak mud wuusugha?³⁸Kap ɓwa ma yi ɓang nzuunna koo ɓuɗan kula a məs la ɓi tak ɓa ɓwattəra ɓa pak ɓiɓən kun ɓa ɓii, Mi mula ɓwa ɓa ɓanghan nzuuni a məs ma min yuum a ɓaal gul la Təɗi sunaa ɓi Maleka ɓa kirassa kwad."

Chapter 9

¹Naa yi shappyaa na, "mamiiin naa mi shappiwun mi, ɓwa ɓaannghaa ɓaalwun a bəni ɓa ya wu ra she yan sənəm ba gəəm la Kukhul yuum naaa nggai yap. ²Takkwat nwang twangsal Yesu ɗap Bitrus naa Yakubu naa Yahaya yi kaa naa ya a mud taal ma gulun ya naa myaakya, naa yi kəlad yiɗii dumya. ³Naa gər yiɗi kəlad ma puuɓa pat waama ɓwa ma kəlad kala la gər maanngha ma yi nən pak waamyaa munnza mira.⁴Naa ɓi Iliya naa Musa yuu ba Yesu yaki shap kun naa yi. ⁵She Bitrus shap na, Maalum, su ɓa suu bəni ɓwatlii ɓisu pak ɓi puk taad, ma ɗiik luu, ma ɗiik la Musa, ma ɗiik la Iliya. ⁶Yi shap waamyaa naa kula yi sən diil gəra yi shapka ra. kula wop wulamya jiin.⁷She Kulungkulung yu ɓuum ya, naa ya wak gyang maan a ɓaal kulungkulung myaa ma yi shapna, ɓwami yin muna mami ngyiɗi wakna yi." ⁸A bənyaa ɗərak ya sən ban, ya sən ɓwanngha ra she Yesu naa myiikhi.⁹Ma ya ba dwang a mud taal myaa yi shappyaa na, ɓyaa gi zat gər ma ya sən ɗi ɓwaan ɗəra she takkwad ba lwak la mula Kukhul a ɓaal ɓa wuun. ¹⁰She ya shik kun myaa a nzwakya, ama yaki maas biibya na, "ka man ba lwak la ɓa wuun mi?"¹¹Naa ya maassi na waaɓa naa ɓa shik nzu la Musa zatna Iliya naa bwal ba yu mi?" ¹²Yi Kəɗan ɗyaa na, "mamiin Iliya naa yu naa dum ɓi kum ba kəɗan ɓi gərghaa ndaya ɗat. Man pak naa a ngywanghal na mula ɓwa ɓa yu nuun bung ɗang-ɗang yaa kaɗa ɓiina yi kwad mi? ¹³Naa mi shappiwun mi, Iliya tuum ban muunmuun, ama ya pak gər ma ɓaalyaa yatti waama gərra a ngywanghal a ɓaal ɓi nggup zatkaa muɗi."¹⁴Maya kaɗa ban təkhəs ɓi zaap ɓyaa, ya sən ɓələn ɗi ɓwa ɓa ya raam baki gaklak naa ɓi ɓwa ɓa shik nzu la Musa ɓa jiin-jiin. ¹⁵Ma ɗat laya səni, she shaalya ma kakhan, ya ɓangha kaa bəni yaki ləkhi. ¹⁶Yi maas ɓi zaap ɓəli na, ka yap gaklak naa nzwakwun naa ɓi ya mi?¹⁷ɗiikha ɓaal ɓa ya raam ɓyaa yatti na, "Maalum, ngyu naa budlaa ɓu ma yigha naa ɓiɓən kwakhar ma kud liis. ¹⁸Yin lwakham ba wuli she yin ɓuk mayii nzaal nzəɗam kun ɗi ɓa zaap ɓəlu na ɓyaa purunni yi wuɗukma takya. ¹⁹Yi shappyaa na, "wun ɗi ɓwa ɓa nza ma ba mak ɓaal lawun kiiɗa. Yap lip naa mi shik ba ta ɓaalagha naa wunnu? Yuna naa yi ɓa²⁰Naa a yunaa mun buɗyaa ɓi. Ma Kwakhar myaa sən Yesu, she yi wal mun buɗyaa ɗərak yiɗi ki ta nggwam. Yi tukwa yi ɗikhər, kipuk ki purrii kun. ²¹Yesu maas tadla buɗyaa na, "a yap məs naa gər mamii kumigha? Tadla buɗyaa shap na, "nən yi mun pii." ²²Gənam ba ɓukhii ɓəlang naa ɓaal bəs ɓi mirigha. Naa gərmaanngha ma wunənki pakkaa muɗi wu sən muɗa lasu wu pak ɓisu.²³Yesu shappi na, "naa mi nənki pak wee? Ai kooyap gər ɓa pakhan yid ɓi kooyap ɓwa ma yin makham ɓaal. ²⁴She tadla mun buɗyaa ghakhad gyinghi ɗərak yi shapna, "makham ɓaala. Ɓyaa pid kiidla ba mak ɓaal ma mi naayi ɓa. ²⁵Ma Yesu Sən bələn ɗi ɓwa ba yuu bəni naa miir, she yi muun ɓiɓən kwakhar ma kud liis myaa yina, "mi shappu na, ɓu purra shik yid buɗami, gitna wu kaɗa kwan ɗi yid ra.²⁶Naa kwakhar ghakhad gyinghi naa shiini yi pur yi gəb naa buɗyaa. She buɗyaa nək waa yi wuum. ²⁷Naa təkhəs ɓi ɓwa zat na, "ai mun buɗyaa wuum. Yesu bwal ɓukhi, yi ghakhaɗi, she mun buɗyaa lwak yi jaam.²⁸Ma Yesu kaarala, she ɓi zaap ɓəli maassi a ban ma suromna yana, "man pak naa ɗakyiɗi ba purunigha ɓisu?" ²⁹Yi shappyaa na, "ɓili mamii kaa pur ra shee naa ba Kaam Kukhul.³⁰She yi kyangha ɓal Galili, ama yi sən yad ɓi ɓwaan diil ban ma yagha ra. ³¹Ma yi ba kam gər ɓi ɓa zaap ɓəli yi shappyaa na, "məs ba yu ma yaa paan mula ɓwa ɓuk ɓi ɓwa yaa mer na yi, yan mer mayi, takkwad nwang taad yi lwakhan. ³²Ya pwan ɓaal kun ma yi shap myaaghara, ama wop wulamya naa ba maasi³³Ma ya yuu Kafarnahum yi maas ɓa zaap ɓəli nən yii ɓaal mula na, manaa kəti wuna shap a njar mi? ³⁴Ama ya mwat kuni, naa kula yaka ba gaklak a njar, a mud na yab ɓwan ɓajii ɓaalya? ³⁵Naa yi nək yi tunghul ɓa zaap ɓəli lumkwa ɓaar ɓi yina ɓyaa na, "ɓwa ma yin yiɗan ba gus ma gangdum a ɓaalwun, she yin ɗwanghanma muɗi yi gusum ɓyaak ɓi təkhəsya.³⁶Naa yi ɗap mun gəb yi məkhi nzwakya. Yi bulii kap she yi shappyaa na. ³⁷Kooyap ɓwa ma yin yakham muna gəb mi a ɓaal ɗiikhəlla, mi naa yi yakha, ɓwa ma yin yakham ɓwaan kwad, mi naa yi yakha. baa mi naa yi yakha mwak ra, ɗat naa ɓwa ma yi tuma".³⁸Naa Yahaya shappina, Maalum, su sənəm ɓwa maan ba purun ɓiɓən kwakhar naa ɗiikhəllu, su ywakham ɓi su ɗəkhigha kula yighaa ɓaal su ra. ³⁹Yesu shappyaa na, "purra njarlii ai ɓwaanngha ma yi pakhan ɓel ɓi gər ɓa ɓii yi kaɗa shap ɓwattera kun ɓaan a mudsu ra.⁴⁰Kooyap ɓwa ma yi sən gus maja lasu ra, yi ɓwa lasu. ⁴¹Kooyap ɓwa ma yin paam ɓəlang ɓiwun a mud na wun ɗi ɓwa ɓal Almasifu, nzu gaanlii kaa bwar ra.⁴²Ama ɓwa ma yin makham ɓi mun gəbgəb mi ɓyaa wal kusya, ɓuɗan na ɓyaa giɗak taal ma gwak gərrii mel ɓyaa ɓukhii nggai biin. ⁴³Naa ɓukhu ɓa makna wu ɓu wal kusu, ɓuɗan na ɓu kəsi. Naa kula ɓuɗan ɓu sa kum Kukhul naa ɓukhu ɗiik a ban ma ɓu sa kwaa bəs naa ɓukhu ɓaar. ⁴⁴(Ban ma ɓi nggwas kaa wughara bəs ma yi kaa lim ɓəra).⁴⁵Naa kussu ɓa makan ɓu tukwa, kəsi wu makha zum. Ɓa ɓuɗan ɓu sa kum Kukhul naa kussu ɗiik a ban ma ɓu sa kwaa bəs naa kussu ɓaar. ⁴⁶(Ban ma ɓi nggwas kaa wugha ra, bəs ma yi kaa lim ɓəra).⁴⁷Məssu naa makna wu ɓu wal kussu, sham ma wu wurakhaɗi wu makha zum, naa kula shamma ɓu sa kwaa ban gəəm la Kukhul naa məssu ɗiik a ban ma ɓu sa kwaa bəs naa məssu ɓaar. ⁴⁸Naa kula ban ma ɓi nggwas kaa wugha ra, bəs ma yi kaa lim ɓəra.⁴⁹Naa kula naa bəs naa ya kiras kooyap ɓwagha. ⁵⁰Zang ɓuɗan, ama yin gəɓəm naa numlii, yaa pak waaɓa naa yaa məkhi ɓi kaɗa numngha? Nəkna ma numun, wun nəkna ɓəs naa kooyap ɓwa kwad.

Chapter 10

¹Yesu shik bana myaa yi kaa nzaal Yahudiya a tagin biin Urdun. Naa ɓi ɓwa yuu bəni yi li dum naa ba kam gər ɓyaa waama yiki pakka. ²Naa ɓi Farisa yuu bəni ya shap na, "ɓuɗan ɓi ɓwa mak maamee?" Ya maassi ɓyaa kəmigha. ³Yi yattyaa na, "ka manaa Musa zatna ɓi wun pakhu? ⁴Yana, "Musa yakhan təkhi ɓi ɓwa ngywanghal nggub ba mak maam ɓi maam, ɓi piɗi ɓi kaa.⁵" Yesu shappyaa na, Ɓaal shiina lawun naa mak naa yi ngywanghal nzu mamyaagha ɓiwun," Yesu shappyaa na. ⁶Ama a ɓaal ba soptak munnza, Kukhul pak ya ɓi bud naa maam.'⁷Naa kula waamya naa ɓwa ɓa gəbka naa təɗi naa nggii yi laadkaa yid maami. ⁸Ya ɓa ɓaara ɓyaa, gusum ɗiik naamyaa baa ɓaar ra. ⁹Kula waamya, gərma Kukhulk naa nggakham gidna ɓwamaan ɓa gəɓən ɗəra."¹⁰A məs ma yaa mula she ɓa zaab ɓəli kaɗa maassi a mud kuna myaa. ¹¹Yina ɓyaa na, ɓwa ma yin makham maami yin kaɗa yakham maan yi pakham ndərak naa yi naamyaa. ¹²Waamyaa naa, kap maam ma yin makham milmi yi kaɗa yakham maan yi pakham ndərak naa yi naamyaa."¹³Ɓi ɓwa ki yu naa ɓi mun ɓalya ɓa gəb-gəb ɓi kum ba duluk yagha, ɓa zaab ɓəli pidya. ¹⁴Ma Yesu sən she tukhii yid, yina ɓyaa na shikna ɓi mun ɓa gəb-gəb ɓyaa yuu bəna, gi piɗaya ra naa kula ban ba gəəm la Kukhul la ɓelya.¹⁵Ma miin na mi shppi wun, kap ɓwama yin sən yak ban ba gəəm la Kukhul wa la mun gəb ra, kənmiin yee kwaa ban ba gəəm la Kukhul ra. ¹⁶Naa yi bwalya yi mak sambarka ɓyaa.¹⁷Ma yi ba kaa she ɓwamaan ɓang naa miir yi yu bəni, yi kywanghaɗɗa maassi na, Maalum ma ɓuɗan, ɓaal manaa mi pak a kum ba sa nək ɓəs ma bad-bad ka mi? ¹⁸Ama Yesu shappi na, "man mak naa wu tunghulagha na malum ma ɓuɗannu? ɓuɗan ɓwa maannghara she Kukhulla miikhi. ¹⁹Wu diila ɓi nzu ɓyaa, gi mer ɓwa ra, gi pak ndərak ra, gi pak nggip ra, gi ɗwaad laar a mud ɓwaan ɗəra, gi kəlad ɓwaan wu lii ra, gulun ɓi təɗu naa ngguu."²⁰She ɓwa myaa shappi na maalum ai shikhəm kid ɓi gər ɓa ɓi ɓi kap ki sumna mun. ²¹Yesu səni naa ɓel sən la yad yina ɓi na. "Gər ɗiik naa ɓwarru. sa kur ɓi gər ɓa ɓukhu ɗat wu pa ɓi ɓi shuur, wu yu bəla, wu sa kumun gər ɓuk a takKukhul. ²²Ma yi wak waamyaa, ɓaali dad yi kaa naa ɓaal piina naa kula yigha naa gər ɓuk ma miina.²³She Yesu sən ɓa zaab ɓəli yina, "ɓa ɗakhan ɓi ɓi ɓwa ɓa gər ɓuk sa kwaa ban ba gəəm la Kukhul. ²⁴Kuna shiɓanlii shaal ɓa zaab ɓəli. She Yesu shappyaa na, "ɓi mun ɓəla, ba ɗak la ba sa kwaa ban ba gəəm la Kukhul yi waa mani. ²⁵A ban ma ɓi ɓwa ma gər ɓuk sa kwaa ban gəəm la Kukhul, shamma ɓi rakumi waɗɗa mbwang alibra²⁶Kun myaa shaalya jiin ya shappi biibya na "naa waamyaa, yenaa sa tu mi?" ²⁷Yesu sənya yina, a ban ɓi ɓwa ɗakhan jiin, ama a ban Kukhul kooyab gər ɓa pakhan yid. ²⁸Bitrus shappi na, "to su naami su shikhəm kooyab gər su bəlləm tukhu."²⁹Yesu shappyaa na, "ma miin naa mi shappi wun, ɓwamaanngha ma yi shikhən lalii naa ɓi ngyimi ɓa bud naa ɓa gəlab naa ngga koo tad naa ɓi munɓəli koo sum naa kulaa koo ɓuɗan kula Kukhul, ³⁰she yi shik ba kum ɓi la naa ɓi ngyam, naa maam naa bud naa ɓi ngga naa ɓi mun naa ɓi sum njir zanggu a nza ma rakmi ra. A mud ba nu bung a munnza ma dum yi sa kumun ba nək ɓəs ma bad-bad. ³¹Bələn ɗi ɓwa ɓa yaa dum naa rakmi ɓa gusun ɓa takkwad, ɓa takkwad ɓa gusun ɓa dum.³²Ma ya ba kaa Urushalima, Yesu Kwaa dumya shaal ɓa zaap ɓəli, wop wal ɓi ɓwa ɓa yaa bəl takya. She Yesu kaɗa kəɗan ɓa lumkwa ɓaar ɓi a gənghar ban yi bwal shappi gər ɓa ɓayu kumi ɓyaa. ³³Sənna, su kaa Urushalima naami yaa paan mula ɓwa ɓi ɓi nggai ɓi Piris naa ɓa shik nzu la Musa, yaa kəsan nzu la lu ɓi ya kaɗa pii ɓi ɓi ɓwa ɓa ya diil Kukhulghara. ³⁴Yaa wulan ɗii tak, yaa taan tattara ɓi a wuli naa mbwar a miri takkwak nwang taad naa yi lwak ɓəs.³⁵Ɓi Yakubu naa Yahaya mun ɓal Zabadi yu bəni ya shappi na, Malum, su yadna ɓu pak kooyap gər ma su kaamma bənu ɓisu. ³⁶Yina ɓyaa na, "manaa wun yad na a pak ɓi wunnu? ³⁷Yak təkhi ɓisu a lipma yaa gulunugha, ɓi su sa nək, ma ɗiik a ɓukhu ma li, ma ɗiik a ɓukhu ma kəlang."³⁸Yesu shappyaa na, wun sən dill gər ma wuna kaam mi ra, wun nənki nu gər a kwar ma mi ngyu nugha? koo ya nənki pak ɓel baptisma ma ya pak ɓa ɓi wunnaa?" ³⁹Ya shappi na, yaa pakhan." Yesu shappyaa na, "wun nənki nuu kwar ma mi nugha, a nənki pak ɓel baptisma ma yaa pak ɓa ɓi wun." ⁴⁰Ama ba sa nək a ɓukha ma li koo ma kəlang baa mi naa pa ra ai bənyaa la ɓi ɓwa ɓa a shik naa kula ya.⁴¹Ma təkhəs ɓa zaab ɓa lum ɓi wak kuna myaa, she twakyaa yid ɓi Yakubu naa Yahaya. ⁴²Yesu tunghul yaa bəni yina, ɓyaa na, "wun diila na ɓi ranghan ɓal ɓi ɓwa ɓa a diil Kukhulghara ɓa kəman yappyaa, ɓi nggai ɓi ranghan ɓa dum naa ɓaku ɓyaa ɓa kəman yappyaa kwad.⁴³Ama ɓi gi gus waamyaa a nzwak wun ra. Kap ɓwa ma yin yiɗan ba gus ɓajii ɓaal wun bulam langlang ɓi gus ɓyaak lawun. ⁴⁴Kap ɓwa ma yin yiɗan na ɓi gus mundum lawun bulam lang-lang ɓi gus ɓyaak la koyenee. ⁴⁵A mud waamyaa naa mula ɓwa sən yugha na ɓyaa pak gaan ɓyaakka ɓi ra, she naa kula ɓi nggiiɗi pak gaan ɓyaak myaagha. Ɓi kum pa wuusigha naa kula ba yak mud ɓi ɓwa ɓa bələn."⁴⁶Ma ya tubana Jeriko, ya ba ghaar, naa ɓa zaap ɓəli, yanaa ɓi bələn ɗi ɓwa, she taap ma yi kaam gər maan naami ma yaa tunghulli na Bartimawus ma budla Timawas yi nəknaa gənghər njar. ⁴⁷Ma yi wak na, Yesu ɓwa ma Nazarat mi naa ghaar, she yi ghakhad ginghi yiki na, Yesu ma budla Dauda, sən muɗa laa." ⁴⁸Bələn ɗi ɓwa ki piɗi na ɓi mwad yang. She yi ɗəkhəssa ki ghakhad ginghi na, "Yesu ma budla Dauda, sən shuurlaa, wu sən muɗa laa."⁴⁹Yesu jaam yina, 'tunghula yi ɓi yu." Naa ya tunghul taap myaa yana ɓi na, "mbukhun luu liim, yi ba tunghulu." ⁵⁰Taap myaa ɓuk lukhud ma zub yid lii yi ɓangha kaa ba Yesu.⁵¹Yesu maassi na, manaa wu yad na a pak ɓu?" Taap myaa zat na, "Maalum mi ngyad na a sən ban" ⁵²Yesu na ɓi na, "kaa gəluu, ba mak ɓaal luu paam ɓəssu." A bənyaa na məssi ghakhadka, yi bəl tak Yesu ya kaa na ɓi yi.

Chapter 11

¹Ma ya saam tuu naa Urishalima, a Betafaji, naa Betanya, kap taal Zaitun, she Yesu tum ɓi zaab ɓəli baar. ²Yi shappyaa na "kwanaa mula gari ma tuu naa su mi. ba kwa lawun, wuna kumun mula jaki maya kuɗi, ma ɓwamaan sən ki yabkaa mudira wun zwatna yi wun yuna naa yi ɓa. ³Bwaan naa shiɓam biwun na, man pak naa wun pakka waamyaa mi? Shapna na, "Tadmajiin naa yad yi kəɗanna yi naa ma rakmi".⁴She ya kaa ya sa kum mula jaki ma a kuɗii kudukla akun njar ya zuɗi. ⁵Naa ɓi ɓwa ɓa ya jaamnaa bənyaa shap na, "man pak naa wuna zwat mula jaki myaagha? ⁶She ya shap gər ma Yesu Ka shappyaa myaa, ɓwa ɓyaa shikya ya kaa.⁷Ɓa zaab ɓa ɓaar ɓyaa yuna mula jaki myaa ɓi Yesu, ya zub lukhud ɓalyaghaa muɗi she yi yapka muɗi. ⁸She bələn ɗi ɓwa ki nghanghas ɓi lughud ɓa zub yid ɓalyaa mud njar ɓi ɓwa ɓwaan waɗa ki ɓun ɓi mbuk ɓa ya kumyaa ɓaal wukhur yaki sop. ⁹Bi ɓwa ɓa yaa kara dumi naa ɓa yaa bəl təkhi ki ghakhad gyangya yaki shap na, "Hossana! sambarka nəkhəm ɓi ɓwa ma yi yuu ɓaal ɗikhəl Tadmajiin! ¹⁰Sambarka nəkhəm ɓi ban gəəmla Tadsu Dauda ma yi yumi! Ɓi Kukhul ma Takkukhul kum gul!"¹¹Ma Yesu kwaa ɓaal Urishalima, yi sa kwaa ɓaal nda ma kaam Kukhul la ɓi Yahudu. Naa yi sən kooyap gəroo, ma kurup pak, yi pur yi kaa Betanya yana ɓa zaab ɓəli lumkwa baar mi. ¹²Ma duru kwat, ya pur a ɓaal Betanya, she nzal wuli.¹³Ma yi sən nggun kərakshi ma mbukyi tuɓan jaat, she yi kyang ɓi səngha koo yi kumun ɓilini. ma yi tuban, yi kum gərmannghaa yiɗi ra she mbukyi, naa kula məs ma myaa, baa yin məs la ba ɓillii ra. ¹⁴"She yi muun kərakshi myaa na, ɓi ɓwa maan gi kaɗa li ɓilinu ra ma badbad!" ɓa zaab ɓəli wak kun ma yi shap.¹⁵Ya tuban a Urshalima, ba kwa laya, yi sa pid ɓa pak kur a nda ma kaam Kukhul, yi gwaas ɓi tebur la ɓi ɓwa ɓa yaa kəlad wurub naa ɓi ɓunghul ɓal ɓa kur ɓi baru. ¹⁶Yi ɗak kooyap ɓwa naa ba ɗap gərmaan ma ya nənki kur a ɓaal nda ma kaam Kukhul myaa.¹⁷Yi kaɗa maas ya na, "a ngywanghalgha na yaa tunghulla lalaa na, nda ma kaam Kukhul la ɓi ɓwa ɗat ra?" Ama wun kəɗanma yi, yi gusum ban ba suram la ɓi nggip. ¹⁸Ma ɓi nggai ɓi piris naa ɓa ngywanghal nzu la Musa wak kun ma yi shap, she ya ghal njar ma ɓyaa mirrigha. Ama wop walya naa kula ɓi kun ɓəli ɓa shaal ban ɓuɗan ɗi bələn ɓi ɓwa ya raam ɓyaa. ¹⁹Kooyap kurub yaa lwak ki purnaa gari.²⁰Ma ya pur duru ya ba ghaar, she ya sən nggun kərakshi ma yi muunni mi yumam. ²¹Ma Bitrus ranghas yina, " Maalum, sən nggun kərakshi ma wu muunni mi yumam."²²Yesu kəɗan kuni ɓyaa na, "makna ɓaalla mud Kukhul". ²³Mamiin naa mi shappi wun mi, kooyap ɓwan shappi taal mi na, lwak wusa tukwaa ɓaal nggai biin maku, yin sən ɓunnghaa ɓaali ra ama yi makhan ɓaal na ɓa pakhan yid, waamyaa naa ɓa pakyidka, Kukhul ɓa pakhan.²⁴Naa kula waamyaa, mi mba shappi wun, koo mana wun kaamma ba Kukhul, makna ɓaal na ɓa kumun yid, gər myaa ɓa gusun lawun. ²⁵Məs ma wun naa kaamna Kukhul, wun sopna ɓiɓən kun ma ɓi ɓwa ki pak ɓiwun a zum, naa kula ɓi Tadwun sop ɓiɓən kun ɓalwunnghaa zum". ²⁶(Ama wun naa sən sop ɓiɓən kun ɓal ɓi ɓwaa zum ra, Tadwun ma yi takkukhul kaa sop ɓiɓən kun ɓalwun a zum ra.)²⁷Ma ya kaɗa Urushalima, Yesu ba kaa ɓaal nda ma kaam Kukhul, she ɓi nggai ɓi Piris naa ɓa ngywanghal nzu, na ɓi ɓaji ɓal ɓi ɓwa yuu bəni, ²⁸ya shappi na, "Naa yab ɓel yap naa wu pak ɓi gər ɓa ɓiɓigha? koo yab ɓwan pa yap ma wu pakyagha ɓu?²⁹She Yesu shappyaa na "mi maassa wun naa kunmaan. Wun naa shiɓam ɓa, mi ma mi shiɓan ɓel yap ma mi pak ɓi gər ɓaɓii ɓigha. ³⁰Baptisma ma Yahaya pak, pura takkukhullaa koo yi pura ban ɓwa? Yadna kuna".³¹Naa yaki ta ɓaal kun myaa naa biibya yana, "sun shiɓam na yi pura takKukhul", yi shiɓan na "ki maan pak naa wun mak ɓaalgha muɗi ra?". ³²Sun naam na "pura ba ɓwa yaa ɓukhunsu naa taal naa kula ya ba ɓang woppi ɓwa na ya yakhan təkhi ɗat na Yahaya yi annabi. ³³She ya kəɗan kunya ɓi Yesu na, "su diilgjhara" Yesu shappyaa na" waamyaa naa mee shap ɓel yap ma mi pak ɓi gər ɓa ɓii ɓighara kwad."

Chapter 12

¹She Yesu bwal ba kam gər ɓyaa a ɓaal shap ma sakhan yina, "ɓwa maan nək sum innabi yi zəng təkhi yi tum mbwang ma kəmad ɓəlang innabi myaa yi ɓak dungdung ma gulun ma yaa yaɓɓa ki yel kunigha, she yi pa summyaa ɓuk ɓi ɓwa ɓa nək sum ɓaan ɓyaa sən təkhi ɓi naa yi kaa kus a nzaal maan ma pəssan. ²Ma məs gam she yi tum ɓyaaklii maan a banya na ɓi yu yak ɓi gər sum ɓaan ɗi. ³Ama ɓwa ɓa sən tak sum ɓyaa buli ya wuli ya piɗi yi kad naa ɓukhi nggur.⁴Yi kaɗa tum ɓyaaklii maan. Ya pak fwang naa yi har ya pak byang ɓii yid. ⁵Yi kaɗa tum maan, lii ya miri ma miran. Waamyaa naa ya li dum naa ba pakka, ya ki wal ɓaan, ya mer ɓaan.⁶Ma rakmi ɓwa ɗiik mwak naa yi naa yi, yin muni ma yi yiɗi. Yi tumii bənyaa yi shapna ai ya guluna yi. ⁷Ama ɓa nək sum ɓyaa shappi biibya na, "ai mamii yin ɓwa ma pwan mbuɗi, yuna su merra yi ɓi gər mbut myaa gus lasugha."⁸Naa ya buli ya miri, ya ɓukhi takkwad sum ma yi zəng myaa. ⁹Ki manaa ɓwa ma summyaa ɓa yu pakhu? yi yu mer ɓa səntak sum ɓyaa yi kaɗa pa sum myaa ɓi ɓi ɓwa ɓwaan ɗang.¹⁰Ashe wun ɓal gyang ma a ngywanghal na, "taal ma ɓa ɓak ban ɓiin, yin kaɗa gus taal ma kakhan migha ra. ¹¹Mamii pak la Tadmajiin naamyaa, ɓuɗan ba sən a məs kwad." ¹²Naa ya yad ba buli naa kula ya punan ɓaali na a mudyaa naa yi shap shap ma sakhan myaagha. Ama naa kula ba ɓaang woppi bələn ɓi ɓwa naa ya pura njar lii ya kaa.¹³Naa ya tud ɓi Farisa naa ɓi Hirudiya ɓaan ɓyaa sa ghal njar ba buli naa nzu a ɓaal shaplii. ¹⁴Ma ya yu yana ɓi na, "Maalum, ma min wu kəman kula Kukhul ma kakhan, woo ta ndər ban ɗəra, njar la Kukhul naa wu kam. Ɓi su kwad wurup mud ɓi Kaisarraa koo ayoo?" ¹⁵Yesu pwan ɓaal gər ma ya kud, naa yina ɓyaa na, "man pak naa wun kəmagha? Yu naa dinaari ɓa a sən."¹⁶Ya yunaa maan ɗi. Yina ɓyaa na, "kun məs naa ba mak ɓuk la yeni naa yiɗi mi? "ya shappi na, "la Kaisar." ¹⁷Yesu shapna, "pana gəra gus na la Kaisarri Kaisar wun pana la Kukhul ɓi Kukhul. Naa ya ta wuɓɓi.¹⁸Naa ɓi Sadukiya ɓa ya yakkaanigha na ɓwa nən wu yi kaɗa lwak ra. Yuu bəni ya maassi na, ¹⁹Maalum, Musa ngywanghal ɓisu na ngyam la ɓwaan wuu shikhəm maammi yi ɓil munnghara, ɓwatlii ɓi ngyimi yak maam myaa ɓi ɓil ɓi muunngha ɓi.'²⁰To, ɓi bud ɓanngha ya kestaad ya ɓi ngyam, ma gangdum yak maam yi wu yi ɓil munnghara. ²¹Ma takkuɗi yikhi, mbut yi maa yi wu yi ɓil ɓi munnghara ma taaɗi kaɗa pak waamyaa. ²²Waamyaa naa yaki pakka ɓwa kestaad myaa ɓwaan shik ɓi munnghara naa maam myaa wu. ²³Ma maam myaa yakhan ya ɗat mi a ba ɗap tak munnza yisa gus maala yenaa ɓaalya?"²⁴Naa Yesu shap na, gərra mak ma wuna kyangngha myaa naa myaa, wun diil Kula Kukhulgha naa yaplii ra. ²⁵Naa kula ɓi ɓwan wuu kaɗa lwakmaa ba ɗap tak munnza, kula ba yak maamngha kwadtəra. Ɓi ɓwa ɓa sa gus waa ɓi Maleka a takKukhul.²⁶Ama a mud ɓi ɓwa ɓa a wu kaɗa lwak ɓəs, wun sənki ɓaalghaa ɓaal nggub la Musa ma Kukhul shappi na, "min Kukhul la Ibrahim naa Ishaku naa Yakubu mi raa'? ²⁷Ai ba yi Kukhul la ɓa wun ɗəra yi Kukhul la ɓi ɓwa ɓa ɓəs. Ma miin wun kyangham.²⁸She ɓwa maan a ɓaal ɓa shik nzu la Musa yu wak ya ba tanghassaa biibya, Yi diil ma na Yesu yiɗam ɓyaa ma ɓuɗan she yi maassi na, "yap nzu naa majiin a ɓaal ɓi nzu ɗaɗɗu?" ²⁹Yesu yatti na, "ma jiin yin, "tana kidwun, wun ɗi ɓwa ɓa Isara'ila Tadmajiin ma yin Kukhul lawun, yin tad yi ɗiik. ³⁰She wu yad Tadmajiin ma yin Kukhul naa kunɓaalu ɗat, naa ba wuusluu ɗat naa ba ranghas kunluu ɗat, naa shiinluu ɗat. ³¹Ma ɓaari yin, 'wu yad ɓwa ma nggaa ban laluu waama wu yad muɗugha, nzu maanngha ma yi ghakhal mamii ra.³²She ɓwa ma shik nzu la Musa myaa shappi na, təktək naa wu shap Kukhul yi ɗiik, maanngha kwattəra she yi. ³³Ɓyaa yiɗi naa kunɓaal ɗat, naa tak shiin ɓwa ɗat, a kaɗa zatna ɓi ɓwa yad ɓwa ma nggaa ban lalii waama yi yad muɗigha, ai ghakhala ɗat ɓi gər ɓa yaa tuun yaki naatti Kukhul a mud ndungdung. ³⁴Ma Yesu sən yi shiɓəm kun ɗi naa shap ma sakhan she yi shappi na, "wu paska naa ban gəəm la Kukhulləra."Takkwad mamyaa, ɓwaan sən kaɗa maassi naa kunmaann ɗəra.³⁵Yesu maas a məs ma yi ba kam gər a nda ma kaam Kukhul na, "man mak naa ɓa diil nzu la Musa ɓa tunghul Kiristigha na Mula Dauda mi? ³⁶Naa kula Dauda shap naa nggiɗi a ɓaal yap la Rufu ma kirassa na, "Tadmajiin shappi Təɗa majiin na nəkha ɓukha ma li she min ndwanghanma ɓi ɓwa ɓa yaa ɓiinnu. ³⁷Dauda tunghulma yi na Tadmajiin naa nggiɗi, ki waaɓa naa Almasifu ɓa kaɗa gus mula Daudagha? Bələn ɗi ɓwa ɓyaa ki wukhi naa puupna ɓaal.³⁸A ɓaal gəra kəman la Yesu, yi shap na, 'pakna shiishii na ɓi ɓwa ɓa shik nzu la Musa ɓa yaa yad ba gwan naa nggai ɓi lukhud yaki yad na ɓyaa ki lakyaa kaasoo, ³⁹naa ba yad ban ba nək la ɓa yakhala a nda ba kaam Kukhul naa ban ɓi nggwam. ⁴⁰Ya yakham ɓi la ɓal ɓi maam ɓa milim ɓalya wuu shikəmya, ama yan ba shap kun naa Kukhul təkhi kaa tu ra yaa taan bwang naa ɓi ɓwa ɓa ɓii ɓibni.⁴¹Naa yi nəkha dum kwar ma raam gər ɓuk ma nda ba kaam Kukhul myaa yi ki sən waama ɓi ɓwa ɓa sop wurupkaa ɓaali. ⁴²Ɓa wurup ɓaan ba sop wurupkaa ɓaali jiin she maam maan ma milmi wuum ma gər ɓukhighara yu mak aniini lii ɓaar.⁴³Yi tunghul ɓa zaap ɓəli yina ɓyaa na, "mamiin naa mi shappi wun mi gər ma maam mi mak a ɓaal kwar ma yak gər ɓuk mi ghakhala la təkhəssi ɓwa kap. ⁴⁴Naa kula ya pa laya a ɓaal gər ma yagha naa yi jiin, lii ɗatla gər ma ɓukhi naa yi pa.

Chapter 13

¹Ma Yesu ba pur a ɓaal nda ma Kaam Kukhul Myaa, ɓwa ɗiik a ɓaal ɓa zaab ɓəli shappi na, Maalum sən ɓi taal ɓa ɓuɗan ɓa ɓi ɓi naa ɓi bana ɓakhan ɓa ɓuɗan ɓa ɓi ɓi! ²Yi kəɗan ɗi na, "wu sənən ɓi bana ɓakhan ɓa ɓuɗan ɓa ɓee? Ya gwaasa ya, taal maanngha ma yaa shikna yii mut ngyimi ra."³Yi nəknaa mud taal Zaitun ma yi tuu naa nda ma kaam Kukhul, she ɓi Bitrus naa Yakubu naa Yahaya naa Andərawus maassi a ban ma suromna, yana. ⁴Shappisu yab məs naa yaa pak ɓi gər ɓa ɓi ɓigha? Manaa kam na ɓi gər ɓaɓii ɓa pakhan yid ɗu?"⁵Yesu shappyaa na, "shikna kid, ɓi ɓwa maan gi kəlad wun ɗəra. ⁶Bələn ɗi ɓwa ɓa yunaa ɓaal ɗikhəlla yaki shap na, min Almasifu, har ya ɓuranna ɓi ɓwa ɓa bələn.⁷Wunnaa wakham kula lwa naa shap-shap a mud lwa, gi ghakhaɗa ɓaal wun ɗera, gərra myaa ɓa pakhan yid ama ba məlas kun nək ma nza sən yu kəsa ra. ⁸Ɓwa ɓa nzaal maan ɓa lwakhan ɗi ɓa nzaal maan a mud, ban ba gəəm maan ɓa lwakhan ɗi ban ba gəəm maan a mud. Nzaal ɓa dəkhəssa a ban ɗang-ɗang nzal ɓa wulan ɗi ɓwa kwad ama kap ɓi gər ɓa ɓyaa, ba soptak bung naa myaa.⁹Ama, yelna mud wun, naa kula yaa kaara naa wun a dum ɓa rang nzu, ya wulan wun a ɓaal nda ma kaam Kukhul yaa kaɗa kaara naa wun ɓi wun jaamma dum ɓi gwamna naa ɓi ranghan naa kula, ɓi wun shap kulagha ɓyaa. ¹⁰Naa kula she an shiɓam ɓuɗan kula Kukhul ɓiɓi ɓwa ɓa a diil Kukhulghara ɗat.¹¹Ama yan kaasa naadma wun a dum nzu, ɓi ɓaal wun gi dad ra naa kula yaa paan gərma wuna shappi wun a məssa myaa, kap gər ma yan nəkhədma, kənyi naa wuna shap naa kula baa wun naa shap kun ɗəra Rufu ma Kirassa naa shap. ¹²Ngyam ɓa paan ngyimi ɓyaa miri, tad yi paan budlii. Ɓi mun ɓa ghakhaɗa ɓaal ɓi ɓi ɓwa ɓa ya ɓilya har yaa mak ɓyaa merya. ¹³Yaa ɓiina wun naa kulaa ama kap ɓwa ma yin taam ɓaali har ba məlas kun bung yaa yakhan muɗi.¹⁴Məs ma wun naa sənəm ɓwattera gaan ma taam zəkhədma a ban ma sən ɓwat ɓyaa kummighara (ɓi ɓwa ma ɓal gər pwan ɓaali) to, ɓi ɓi ɓwa ɓa yaa nzaal Yahudiya ɓanngha kaa ɓaal taal. ¹⁵Ɓi ɓwa ma yi mud gup gi dwangha kwaa la na yi ɗəɓan gərmaan ɗəra. ¹⁶Ɓi ɓwama yii zum gi kaa la na yi ɗəɓan lukhudlii ra kwad.¹⁷Ama ɓa ɓiɓən ɗi ɓi maam ɓa mun bung a tanghal mamyaa. ¹⁸Kaamna Kukhul ɓi gər mamii gi pak naa byang ra. ¹⁹A məs mamyaa, ɓi ɓwaa bunghun jiin ɓili ma a sənki pakra tun ma Kukhul pak munnzagha ya saa kaɗa pak ɓili ra kwad. ²⁰Kaana Tadmajiin naa kəɗan bəl la ɓi nwang ma yaa yu bungha myaa tak ra, kaa ɓwamaanngha ma yi tuun ɗera. Ama naa kula ɓi ɓwa ɓa yi zaabya mi naa yi kəɗan nwang myaagha tak.²¹To ɓwaan naa naam ɓiwun na Almasifu naami, koo yinaa ku! gi yakna təkhi ra. ²²Naa kula ɓi Almasifu ɓa laar naa ɓi annabi ɓa laar ɓa purun yaki pak ɓi gər ɓa shaal ban. ²³Ama nəkna naa sak lawun, mi dai nzəɗam ɓi gər ɓaɓii ɓiwun ki məs myaa yu .²⁴Takkwad bung ma ɓwattera myaa məs ɓa zuɓun, lyang kaa mwanghas ban ra kwad. ²⁵Ɓi zartata ɓa tukwanaa nzaal, yaa ɗəkhəssa ɓi nggai ɓi gər ɓa ya takKukhul. ²⁶A məssa myaa naa yaa sən mula ɓwagha ma yi yu a ɓaal kulung-kulung naa nggai yap naa gul. ²⁷Yi tumun ɓi Maleka ɓəli ɓyaa tarkun ɓa yi zaabya a kooyap ban a mud ndər munnza naa mud ndər takKukhul.²⁸Wadki sənna mud nggun kərakshi ɓi tərakhi naa bulam ba gul mbukyi ba twap naa wuna diil na byang kwaam. ²⁹Wun naa sənən ɓi gər ɓaɓii ɓi ba pak, wun dilla na məs gəmam har yi tuum bana kunnjar.³⁰Ma miin naa mi shappi wun mi, məs mamii mi kaa ghar ra, she ɓi gər ɓaɓii naa pakham yid ɗat, ³¹Ɓi takKukhul naa munnza ɓa məlan ama kulaa kaa gharra. ³²Ama kula tanghal ko məssa myaa ɓwamaanngha ma yi dilla ra, koo ɓi Maleka ɓa takKukhul naa mula Kukhul diilgha ra she Tad myaa naa miikhi.³³Shik na kid, gi nwangna tulu ra, wun ki kaamna Kukhul naa kula wun sən diil tanghal koo məs ɓa yi pakka ra. ³⁴Kin waama ɓwa ma kaa kus, yinaa shikhən la, yi mak ɓi ɓyaak ɓəli ɓyaa səntak lalii ɓi, kooyap ɓwa naa ɓel gaanlii, yi kaɗa mak ɓwa ma yal kun ban na ɓi shik kid ban³⁵Gi makna takkwad wun ɗera naa kula wun sən diil tanghal ma ɓwama la myaa ɓa yugha ra, koo naa kurub ɓaa koo na mudkid dukhaa koo kyuk naa twang maa koo na duroo. ³⁶Yi nən yu wun diil təkhi ra yi kum wun ba nwang tulu. ³⁷Gər ma shappi wun naa mi shappi kooyap ɓwa na ɓi wun gi mak takkwadwun ɗera!"

Chapter 14

¹Ki nggwam ba ranghas ba dal mud la, naa la ba li gər ma yistighaa ɓaali ɓəra, nək nwang ɓaar, she ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓa shik nzu la Musa ki ghal njar ba bwal Yesu ɓyaa kum ba mirigha. ²Naa ya shapna, "sughaa bulii məs la nggwam mamii ra, su nən ghakhad lwaa nzwak ɓi ɓwa".³Ban ma Yesu Betanya a lala Saminu ma dakhal, yi ba yad ba li gər naa myaa, she maammaan naami ma yi yu naa pwanghar tularii ɓukhi ma wurub jiin, yi kyadtii mud" ⁴Gər myaa twak ɓwa ɓaan ɓa yana ɓi Yesu a yid, yaki twangtwang kunɗi maammyaa na. ⁵"Ai tulari mamiigha naa wurup jiin ɓib la ba kuri ya gəb wurub myaa ɓiɓi shuur na mani? Man pak naa yaa dadkanaa gər wuina mi?⁶Naa Yesu zattyaa na, shikna yigha, man pak naa wuna muunigha? ⁷Wun naa yiɗan ba pa gərri ɓi ɓwa ɓa tak shiinyaghara naa ɓi shuur, ai wunngha naa ɓi ya kooyap liɓɓoo, ama migha naa wun a kooyap lib ra. ⁸Ɓuɗan gaan naa maammi pak ɓi ɗəkhəs yiɗagha naa kula ba yu liɓiɗa. ⁹Ma miin naa mi shappi wun, kap ban ma yaa shap ɓuɗan kula Kukhulghaa munnza, ban maammi naa gəra yi pak ɓa, kaa ghattyaa ɓaal ra.¹⁰Ma Yahuza Iskaryoti ɗiikha ɓaal ɓa zaap ɓyaa wak waamyaa she yi ɓangha kaa ban ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris ɓi kum ba pa Yesugha ɓyaa. ¹¹"Ma ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris ɓyaa wak waamyaa ɓwattyaa yid jiin ya ɗap na yaa paan wurub pi Yahuza. She yi bwal ba ghal njar ba pa Yesu ɓyaa.¹²A gangdum tanghal la nggwam ba li pampam ma yiiskaa ɓaalira naa la ba naad nzur ma nggwam ba dal mud la, she ɓa zaap ɓəli maassi na, "a ke naa su ɗəkhəs ban ba li gər la nggwam ba dal mud lagha? ¹³Yi tum ɓi ɓwa ɓaar a ɓaal ɓa zaap ɓəli, yina "kwanaa ɓaal nggai ban mi, wuna kumun ɓwamaan ma yi ɗap bang ɓəlang a muɗi. La ma yin kwaamngha kap bəlna təkhi wun shapna ɓi ɓwa ma la myaa na, Maalum zatna, ¹⁴"Mi ngyiɗan ban ma mi kəlakka naa kula ba pak nggwam ba li gər ma dal mud ban naa ɓa zaap ɓəla"¹⁵Yi kəman nggai nda ɓi wun ma a ɗəkhəsma. She wun ɗəkhəssa ban ɗisu a bənyaa" ¹⁶Ba kwa la ɓa zaap ɓyaa a nggai ban myaa, she koo manee pak yid waama yika shap myaa, ya ɗəkhəs ban naa kula nggwam la ba li gər ma dal mud la myaa.¹⁷Ma Kurub pak, she ya yu naa ɓa lumkwa ɓaar ɓyaa. ¹⁸Ma ya nək ya ba li gər a mud teebər she Yesu naɓyaa na, mamiin naa mi shappi wun mi, ɓwa maan ma yi nəkhən yi ba li gər naa mi a wuina ɓa pana mi". ¹⁹She kun myaa shaalya yaki maasi na, "baa mi ra koo?"²⁰Yesu yad kunya na, "yi ɗiik a ɓaal ɓa lumkwa ɓaar ma yi nəkhən yi ba mak ɓukhii kwar ma ɗiik naa mi a waa rakmi. ²¹Mula ɓwa ɓa kaara waama kula Kukhul shapka ama ɓa ɓiɓn ɗi ɓwa ma yi pa ngguri! Yi pakhan shamma kaa ya sən ɓəli ɓəra".²²Ma ya ba li gər, Yesu ɗap pampam yi mak sambarkagha a muɗi, yi ɓusukhi, she yi pa ɓyaa yi waɗa ki shap na, mamii yin yiɗa". ²³Yi kaɗa ɗap kwar ɓəlang, yi kyaak ɓi Kukhul she yi pa ɓyaa ya nu gər ma ɓaali. ²⁴Yina, "mamii yin kil yiɗa ma ana yaa yu suɓan naa kula bələn ɗi ɓwa". ²⁵Ma miin saa kaɗa nu ɓəlang innabi mamii ra she lipma mi sa nugha piiɓi a ban ba gəəm la Kukhul."²⁶Ma ya mal ba twang nggyal ma gulun Kukhul, she ya kaa taal Zaitun. ²⁷Yesu shappyaa na, "kap lawun wuna wulan kuswun har wuna tukwaan naa kulaa, naa kula a ngywanghala na, mi ngwulan ɓwa ma yel gər myaa, ɓi nzur ɓyaa ɓa məsakna;²⁸Ama min lwakham mi liin dum a tubanngha ɓi wun a Galili naa dum. ²⁹Bitrus zatti na, "koo yan kwaan ɗat, baa naa ɓii mi ra³⁰Yesu shappi na, "ma miin naa mi shappu, naa duk mi, wu shakhan kid na wu dillaghara njir taad kəsa ki bud kyuk twang njir ɓaar." ³¹Ama Bitrus kaɗa shap na, koo yaa miransu naa wu, mee shak kid na ndillugha ra." She ɗat laya kaan kunya waamyaa.³²Ya tuban a ban maan ma ya tunghuli na Getsamani, naa Yesu shappi ɓa zaap ɓəli na, "ji jaamnaa bəni, mi kaa sa kaamna Kukhul. ³³Naa yi ɗappi Bitrus naa Yakub naa Yohana ya ji kaa, she yi bwal ba bung a kun ɓaali jiin, naa kula ɓaal piina. ³⁴Naa yina ɓyaa na, Ɓaala ba bung waa mi ngwuun, nəknaa bəni waɗa ki yelna kun ban."³⁵Ma Yesu ji saa dum, she yi nwangha nzaal yi kaam Kukhul yiki shap na, "naa ɓa pakhan yid, ɓyaa ɗap məssamii mi ɓa." ³⁶Yi kaɗan na, Təɗa, kooyap gər ɓa pakhan yid a bana wugha, kəɗan kwar bung ma duma mi ɓa, kap naa waama mi kaamngha mi, baa gərra mi ngyad naa wu bəl ra she gəra wu yad."³⁷Ba kadlii yi kum ya ba nwang tulu, she yina ɓi Bitrus na, "Siman, tulu naa wuna nwanghaa? Ashe wun nənki nəkha yelkun ban koo ma məs ɗiik raa? ³⁸Nəkha yela kun ban, wun waɗa ki kaamna Kukhul yan kəmam wun ɓi wun gi tukwagha ra". Rufu yiɗan ama yid shiinnghara. ³⁹Naa yi kaɗa kad ɓi kaam Kukhulgha, yi ki shap daməs kun ɓa yi ka shap naa gangdum mi.⁴⁰Ma yi kad yi kaɗa kumya ba nwang tulu naa kula tulu wulam məssyaa jiin, ya shap kunmaangha ɓi ra . ⁴¹Yi kaɗa kad ma njir taad, yina ɓyaa na, "har waa rakmi tulu naa wuna nwang wun ki wuus yidwunnaa? Gəmam waamyaa! Məs gəmam, ya paam mula ɓwa ɓi ɓa pak ɓiɓən kun. ⁴²"Lwakna su kaara wun sən, ɓwa ma yi pa nggura myaa naa yuum tuu mi."⁴³Yi sən mal ba shap kun ra, she Yahuza ɗiik a ɓaal ɓa lumkwa ɓaar ɓi tu ban, yanaa ɓi bələn ɗi ɓwa ɓa yanaa ɓi njanghat ɓa ɓulan naa nduɗun ɓi ndam a ɓukya. Ɓi ɓaji ɓal ɓi Piris naa ɓa diil nzu la Musa naa ɓa ranghan naa tudya. ⁴⁴Ɓwa ma pa ngguri myaa ka shiɓam ɓyaa na, ɓwama min sa suumma yi ɓaalya, yi naamyaa, bwalna yi wun sa tana ban ɗi. ⁴⁵Ba tuban lii she yi suumi. ⁴⁶Naa ɓi ɓwa ɓyaa buli, ya kaa naa yi.⁴⁷Ama ɗiik a ɓaal ɓa ya jaamnaa bənyaa tanghas ɓulan njanghatlii yi kaa naa yi ɓi ɓyaak la ɓaji la ɓi Piris myaa maan, yi wulak kidti. ⁴⁸She Yesu shap na, wun pur waa ɓa bwal ɓa pak nggip naa kikhil mi, naa kula ɓi wun bulaghaa? ⁴⁹Sunaa ɓi wun a məs ma mi kam gərghaa nda ma kaam Kukhul kooyap liɓɓoo, wun bulaghara. A pak wuina ɓi kun ma kula Kukhul shap walgha təktək." ⁵⁰A bənyaa naa kap ɓi ɓwa ɓa kəti yanaa ɓi Yesu shikhi ya ɓang.⁵¹Sum lwakhan maan ma gər maanngha yiɗi ra she mula lukhud ma zub yid ba bəl təkhi, she ɓi ɓwa ɓyaa shiɗi. ⁵²Yi yak yiɗi, yi ɓang naa lumun yiɗi, yi shik mula lukhud myaa ɓyaa.⁵³A bənyaa she ya kaa naa Yesu a ban nggai Piris ma jiin a bənyaa na ɓi ɓaji ɓal ɓi ɓwa naa ɓi nggai ɓi Piris naa ɓi mundum ɓal ɓi ɓwa naa ɓa ngywanghal gər raamngha. ⁵⁴Bitrus pid təkhi ma pəsan har yi tu banna ɓaal lala nggai Piris myaa. Yi nək naa ɓi ɓyaak ɓal ranghan myaa yi wadki wak bəs.⁵⁵Naa ɓi nggai ɓi Piris kap naa ɓi ɓwa ɓa rang nzu ɓal ɓi Yahudu ki ghal nzu ma yaa bwal Yesugha ɓyaa mirigha, ama ya kumnghara. ⁵⁶Ɓwa ɓa bələn ki ɗwaad laar a muɗi, ama kunya yugha ɗiik ra.⁵⁷She ɓwa ɓaan kaɗa ɗwaad laar ɓii mud yana. ⁵⁸Su wak ma yi shap na, yi gwassa nda la Kukhul ma ɓi ɓwa ɓak mi yi kaɗa ɓak maan a ɓaal nwang taad, baa ɓak la ɓwa ra kwad." ⁵⁹Kap naa waamyaa, gyanya yugha ɗiik a mud kun ɓa ya shap a muɗi ra.⁶⁰She nggai Piris lwakha jaamma nzwakya, yi maas Yesu yina, wugha naa kuna Shiɓan a mud kun ma ɓi ɓwa ɓa shap a muɗu mi raa?" ⁶¹Ama yi mwad gəlii , yi shapkun mannghara. She nggai Piris myaa kaɗa maassi. To, ashe wun Almasifu ma bud la Kukhul mee? ⁶²Yesu shap na, kən naamyaa! Wuna sənən mula ɓwa kwad yi nəknaa ɓuk ɓwa ma yap mi, yi ba yuu ɓaal Kulung-kulung."⁶³Naa nggai Piris myaa san lukhudlii yi shapna, "yap kun naa su waɗa ki ghalla kun ɓi ɓwaa mud kuna miimi mi? ⁶⁴Ai wun whakhan waama yi kyangha! manaa wun sənu? Ya kas nzu ɓi kap laya na, ɓwatna ɓyaa miri. ⁶⁵She ɓaan bwal ba ta tattara ɓi, ya kud məssi, ya wuli yaki shapna, "sən dum ɓisu" ɓi dogari ɓyaa ki ghad ɓukɓi .⁶⁶Ki Bitrus yii nzaal a kun gələng, she ɓyaak la nggai Piris ma maam maan yu. ⁶⁷Ma yi sən Bitrus ba wak bəs, yi səni ma kakhan yina, "wu maa, ai wun naa ɓi Yesu, ɓwa ma Nazarat mi." ⁶⁸Ama yi ɓiin təkhi yina, "sən ndiil gərra wu shap mighara, pwan ɓaalighara. She yi pura kang. she bud kyuk twang.⁶⁹She ɓyaak ma ka myaa səni yi kaɗa shappi ɓi ɓwa ɓa ya jaamnaa bənyaa na, ɓwa mamii yi ɗiikha ɓaalya." ⁷⁰Ama yi kaɗa ɓiin təkhi gannghara ɓwa ɓa ya jaamna myaa kaɗa shappi Bitrus na, mamiin wumaa wu ɗiikha ɓaalya naa kula wu ɓwa ma Galili⁷¹She yi bwal ba miin muɗi yiki kaan kuni yiki shap na, "sən ki ndiil ɓwa ma wuna shap kuna muɗimigha ra maa." ⁷²Gannghara she bud kyuk twang ngyal ma ɓaari, a məssa myaa naa Bitrus ranghas kun ma Yesu shappi na, "wu shakhan kid na wu diilaghara njir taad kəsa ki bud kyuk twang njir ɓaar". Ma yi ranghas she yi ɓuk zwal.

Chapter 15

¹Naa mud duru, she ɓi nggai ɓi Piris naa ɓi ɓaji ɓal ɓi ɓwa naa ɓa kam gər, zuk ya kud Yesu, ya makhii dum ya naaɗi ɓi Bilatus. ²Bilatus maassi na, "wun ranghan la ɓi Yahudu me? yi yatti na, waamyaa naa wu shapka" ³She ɓi nggai ɓi Piris ki yunaa ɓi kun ɓa laar a mud Yesu ɗang-ɗang⁴Bilatus kaɗa maassi na, "ka wugha naa gər ma shiɓan ɗəra? Wak bələn kun ɓa yaa shap a muɗu. ⁵Ama Yesu sakhad kunmaanngha ɓi kwad ra. She gərra myaa shaali.⁶A məs la nggwam, Bilatus ɓa pakha ki makhan ɓwa ɓyaa ɗiik ma yan zaapma a ɓaal ɓi ɓwa ɓa a gəbyaa nda ma gəbban. ⁷Ɓwa ma mer ban maanngha ma ya tunghuli na Barrabbas a ɓaal nda ma yaa gəb ɓa pak ɓiɓən kunngha naa ɓa mer ɓi ɓwa. ⁸Naa ɓi ɓwa yuu ban Bilatus ya ghal na ɓi pak gəra yiki pak myaa ɓyaa.⁹Bilatus yattyaa na, wuna yad na a mak ranghan la ɓi Yahudu mi ɓiwun naa? ¹⁰Yi maasya waamyaa naa kula yi diila na buk naa wal ɓi Piris ɓyaa naa ya yugha naa yi. ¹¹She ɓi Piris swap kun ɗi ɓi ɓwaa bung ya ghakhad gyangya na ɓyaa mak Barrabbassyaa a nda tak Yesu¹²Bilatus kaɗa shap kun ɗyaa na, "manaa mi pak ɓi ranghan la ɓi Yahudu mi? ¹³Naa ya yad naa nggai gyang na, "ɓyaa pənghi!"¹⁴Bilatus kaɗa maasya na, "yap ɓiɓən kun naa yi pakhu? "Ya kaɗa ghakhad gyangya na, "ɓyaa pənghi. ¹⁵Bilatus yadna ɓi ɓaal ya puup she yi mak Barrabbassyaa yi wal Yesu naa mbwar yi naaɗi na ɓyaa sa pənghi.¹⁶Ɓi kud nggin kaa naa yi kang la ranghan ya raam biibya ɗat. ¹⁷Ya mak lukhud ma banghan ɗii yid ɓili la ɓa ranghan ya nak tak mudti naa ji. ¹⁸Yaki zaali na, "ɓyaa lak ranghan la ɓi Yahudu!"¹⁹Naa ya wulii mud naa nduɗun ndam ya ta tattara ɓi məs ya kaɗa kunghud a dumi yaki pa gulli ma laar. ²⁰Ma ya mal ba zaali she ya wuɗuk ɓel lukhud la ɓa ranghan ma banghan myaa ɓii yid ya mak lii ɓii yid ya purunni ɓyaa sa pənghigha. ²¹Yaa mud ba kaa she ya zuk naa ɓwa maan ma yaa tunghuli na Saminu ma Kuranne, (yin tad la ɓi Alizanda naa Rufus); ya məkhi na kikhəl ɓi ɗap nggun pang la Yesu.²²Ɓi kudnggin ɓyaa sa naa Yesu a ban ma yaa tunghuli na Golgota (ləkhi na ban kwanglang mud) ²³Ya pa ɓəlang innabi ɓi ma a sukhuɗa naa muur ama yi ɓiin ba nu. ²⁴Naa ya pənghi, ya gəb lukhudlii twan-twan yaki wal beed kaa muɗi ɓi kooyap kudnggin kum gərmaanngha ɓaali.²⁵A məs ma taad la agogo naa ya pənghigha. ²⁶Naa ya ngywanghal kun ma zaal ban a kid muɗi na, "ranghan la ɓi Yahudu naami". ²⁷A pangya naa ɓi ɓwa ɓa yaa pwan gəla ɓi ɓwa naa kikhəl ɓaan ya ɓaar. ²⁸Ma ɗiik a ɓukhi ma li maan a ɓukhi ma kəlang ɓi kun ma a shap a ɓaal nggub la Kukhul nəkka təktək.²⁹Ɓi ɓwa ɓa ghaara ki shap ndərak kun ɗi yaki dəkdək mudya yaki shapna, "Aha! wu ma wu shap na wu nənki gwaas nda ma kaam Kukhul wu kaɗa ɓakka ndii a ɓaal nwang taad, ³⁰Yak muɗu wu kəlakha mud nggun pang myaa ra kuɗee."³¹Waamyaa kwad naa ɓi nggai ɓi Piris na ɓa kam gər ki zaaligha, yaki shap na, "yi yakham mud ɓwaɓaan ama yi yak mud nggiiɗigha ra." ³²Ɓi Almasifu ma ranghan la ɓi Yakubu kəlakka Kukhul nggun pang ɓisu kum ba mak ɓaalgha muɗi. Ma ya ba zaali ɓi ɓwa ɓa a pangya naa ɓi yi ki zaali kwad.³³A məs ma twanghsal naa ma kestaad la agogo she tukhun zub kooyab ban, ³⁴A məs ma kestwanghan myaa təktək naa Yesu ghakhad gyənghi naa shiini yina, "Eloi Eloi, Lamathsabathani?" Lak kun ma yi shap na, Kukhullaa, Kukhullaa man mak naa wu purghaa njarlaa mii?" ³⁵Ɓwa ɓaan a ɓaal ɓi ɓwa ɓa ya jaamna wukhi naa ya shap na, wak, yi ba tunghul Iliya.³⁶She ɓwaan zuun yi ɗap sosoo yi yis a ɓaal ɓəlang innabi ma ganghan yi naadti ɓi nu yi waɗa ki shap na, ɓi su səngha koo Iliya ɓa yu kəlakna yi." ³⁷Naa Yesu ngham naa nggai gyang yi wu. ³⁸Naa lukhud ma zub kun njar nda ba kaam Kukhul myaa san yi gəb təkhi ɓaar sop təkhii kid muɗi dwangha nzaali.³⁹Ma mbiik kud nggin ma yi jaama pa məssi ɓi Yesu sən waama yi wugha, she yi shap na, "kənmiin yi mula Kukhul." ⁴⁰Ɓi maam ɓaanngha kwad ɓa ya ba sən gəra sa kus jaat. A ɓaalya ɓi Maryamu Magadaliyagha naa Maryamu (ma nggala ɓi Yakubu naa Yusufu) naa Salomi. ⁴¹Ɓi maam ɓaɓii naa ki bəl təkhi yaki pak gaan ɗi nən yii Galili. Yanaa ɓi maam ɓaan ɓa bələn ɓa ya ba yuu Urushalima naa ɓi yi.⁴²Naa kurub nən ɓi ɓwa ba ɗəkhəs ban naa kula duru kwad yi tanghal la Asabar. ⁴³She Yusufu ma Arimatiya yu, yi nggai ɓwa ma ɓuɗan ɓaal, yighaa ɓaal ɓi ɓaji ɓa nəkha ki shap kuna nzaal ma yi ba yilan tak ba yu la gəəm la Kukhul. Yi kaa na bung swakhan a ban Bilatus na ɓi pa luun yid Yesu ɓi. ⁴⁴Waama Yesu wugha naa tak ban shaala Bilatus she yi tunghul mbiik ma yi yel kuni myaa yi maassi koo Yesu wuum kənnaa?⁴⁵Ma yi wak a ban kudnggin myaa na Yesu wuum she yi pa luun yiɗi ɓi Yusufu. ⁴⁶Yusufu kur lukhud ma liɓəd ban yi kəlak luun yiɗi myaa yi ganghas naa lukhud ma liɓəd ban myaa yi kaa naa yii kilək ma a ɓwa naa taal, ma yi ɗəkhəs naa kula ɓyaa yu liɓiɗigha. She yi yuna taal yi gəb kilək myaagha. ⁴⁷Ɓi Maryamu Magadaliya naa Maryamu ma nggala Yusufu sənən ban ma a liɓəd Yesugha.

Chapter 16

¹Ma tanghal la Asabar ghaar, Maryamu Magadaliya naa Maryamu ma nggala Yakubu naa Solomi, kur mut ma prakhaɗa ma rumni ma ɓuɗan ɓyaa sa kyatka ɓi Yesu yid naa kula ba liɓiɗi. ²Na duru a tanghal ma gangdum ma ɓaal sati ya kaa kilək myaa nən məs ba sak³Ya ki zat kun a nzwakya na "yenaa sa ɗikhər taal ma kun kilək myaa ɓisu? ⁴Ma ya ghakhad məsya naa ya sən a kaɗan ma taal myaa, taal myaa nggai.⁵Ma ya kwaa ɓaal kilək myaa a sən ɓwamaan yi jaamna naa lukhud ma puuɓa, yi nək a ɓuk ma li gər myaa shaalya. ⁶Naa yi zattyaa na gi ɓangna wop ra, wuna ghal Yesu ɓwama Nazarat ma a pənghii Kukhul nggun mee? Ai yi lwakham! Yighara sənna ban ma a mak luun yiɗi myaagha naami. ⁷Kaa sa shapna ɓi ɓa zaap ɓəli naa Bitrus na yi liim dum ɓi wun yi kaama Galili. A bənyaa naa wuna sa sənigha waama yi zatka ɓiwun."⁸Naa ya purra ɓaal kilək myaa naa miir yidya ki ta nggwam naa gərra shaal ban ma ya sən, ya zat kunngha naa ɓwaan a njar ra naa kula wop ma yi walya.⁹Naa duru a gangdum tanghal ma sati yi bwal ba kam muɗi ɓi Maryamu Magadaliya ma yi pid ɓi ɓiɓən kwakhar kestaad a yiɗi mi. ¹⁰Naa yi kaa sa zatti ɓi ɓwa ɓa yaki naa ɓi yi, ɓa ɓaalya dəɗam ya ba ɓwa lu. ¹¹Ma ya wak na yi lwakham, yi sən nayi ya yak kaan kun myaaghara.¹²A takktwad ɓi gər ɓa ɓyaa, yi kaɗa purun muɗi ɓiɓi ɓwa ɓaar a ɓaal ɓa yaa bəli, naa ɓel yid maan nən ya ba kaa kus a njar ¹³.Naa ya kaa ya sa shappi təkhəs ɓa zaap ɓəli, ɗat naa waamyaa, ya yak təkhighara.¹⁴Takkwad məs maan gəb, Yesu purun muɗi ɓi ɓa zaap ɓəli ɓa lumkwa ɗiik ɓyaa, yi muunya naa kula kiid la ba mak ɓaal naa ɓaal shiina, ma ya kam a takkwad ba wak a ban ɓi ɓwa ɓa a sənna yii takkwad ba lwaklii a ɓaal ɓa wuun. ¹⁵She yi shappyaa na, "kaara ɓaal munnza wun shapna ɓuɗan kula Kukhul ɓi ɓi ɓwa kap. ¹⁶Ɓwa ma yin yakham təkhi a pakham baptisma ɓi yi kumun ba nək ɓəs, ɓwa ma yin sən yak təkhi ra, yi ɓuran ma ɗat.¹⁷Ɓi gər ɓa yaa sən a ban ɓi ɓwa ɓa ya makhan ɓaal naami; a ɓaal ɗikhilla yaa puruna ɓiɓən kwakhar yaa shiɓan kun naa piip ɓi las. ¹⁸Yaa ɗəɓan ɓi ywaak a ɓaal ɓukya, yan liim gyaar, kaa pak gərmaan ɗyaa ra, yaa shikən ɓukya ɓiɓi ɓwa ɓa ɓəssəra mud, yaa kumun ɓəs".¹⁹Ma Tadmajii mal ba shap kun naa ya. she a ɗəɓii yap naayii TakKukhul a ban ma yi sa nəkka ɓuk Kukhul ma li. ²⁰Ɓa zaap ɓəli kaa kooyap ban yaki shap ɓuɗan kula Kukhul Tadmajiin ki pak gaan baalya yi mak ɓi gaan ɓa shaal ban ɓa bələn, yaki pid tak ɓi kun ɓa yaa shap.