Nyungwe: Bible for 1 Akorinto, 1 Atesolonika, 1 Mafumu, 1 Petulo, 1 Samueli, 1 Timoteo, 1 Yohani, 2 Akolinto, 2 Atesalonika, 2 Petulo, 2 Timoteo, 2 Yohani, 3 Yohani, Afilipi, Agalatiya, Aheberi, Akolose, Aloma, Amosi, Ayefeso, Chibvumbuluso, Daniele, Deuteronomo, Ekisodo, Filimoni, Habakuku, Hagayi, Hoseya, Jenesesi, Luka, Lute, Mabasa ya atumwi, Mafumu wachiwiri, Malaki, Maliko, Masalimo, Mateu, Mika, Miyambo, Nahumu, Numeri, Obadiya, Tito, Wakuyeruza, Yakobe, Yohani, Yona, Yoswa, Yoweli, Yuda, Zefaniya

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Jenesesi

11Pakutoma Mulungu adalenga kudzaulu na dziko lapansi. 2Dziko lapansi likhali lakusaya makonzedwe na lakusaya chinthu. M'dima ukhadampsinkha padzaulu pakuzika. Mzimu wa Mulungu ukhafamba famba padzaulu pa madzi.3Mulungu adati, "Mbakuchene," apo kudachena. 4Mulungu adaona kuchenako, kuti kukhali kwabwino. Iye adagawanisa kuchena na m'dima. 5Mulungu adachemera kuchenako "masikati," apo m'dimayo adauchemera "usiku" Ndiye pakhana maulo apo pakhana machibese, nsiku yakutoma.6Mulungu adati, "Mbapakhale mbuto pakati pamadzi na madzi manzache, apo igawe uku madzi uku madzi." 7Mulungu adagawanisa mbuto ya kunsi kwa madzi na madzi ya padzaulu pa mbutoyo. Bzikhali tenepo letu. 8Mulungu adachemera mbutoyo "mdzaulu." Apo pakhana maulo, na machibese, nsiku yachiwiri.9Mulungu adati, "Madzi ya pansi pa thambo mbayagwezekane pabodzi, apo mbuto yakuuma mbaioneke." Bzidachitika tenepo. 10Mulungu adachemera mbuto yakuumayo "dziko lapansi," na madzi yakugwezekanayo "nyanza." Iye adaona kuti bzikhali bwino.11Mulungu adati, "Dziko lapansi mbalimere bzakumera: mbeu zakukololewa njere zache na miti ya bzipaso yakumbabala bzipaso bzomwe njere zache ziri mchipasomo, chirichense na mtundu wache wache." Bzikhali tenepo. 12Dziko lapansi lidachosa bzakumera, mbeu kuchosa njere zamtundu wawo, na miti ichibala bzipaso bzomwe njere zache ziri mkatimo, za mtundu wache. Mulungu adaona kuti bzikhali bwino. 13Apo pakhana maulo apo pakhana machibese, nsiku yachitatu.14Mulungu adati, "Mbabzikhale bzakubvunika mdzaulu kugawa masikati kwa usiku apo mbabzikhale ninga bzizindikiro, bza nyengo, pala nsiku na magole. 15Mbapakhale bzakubvunika mdzaulu kupereka kutoya kudziko lapansi." Bzikhali tenepo.16Mulungu adalenga bzakubvunikira bziwiri bzikulu bzikulu, chakubvunikira champhamvu kumbatonga masikati, na chakuchepa mphamvu kumbatonga usiku. Adalenga pomwe nyenyezi. 17Mulungu adabziikha mdzaulu kumbabvunika padziko lapansi, 18kutonga masikati na usiku, na kugawa kubvunika na m'dima. Mulungu adaona kuti bzikhali bwino. 19Apo pakhana maulo na machibese, nsiku yachinayi.20Mulungu adati, "Madzi mbayadzale na bzakulengiwa bzamoyo bzizinjitsa, na mbalame zimbuluke mbuto ya mdzaulu ya dziko lapansi." 21Mulungu adalenga bzinyama bzikulu bzikulu bza mnyanza, na mtundu pomwe wachirichense cha moyo, bzalulengiwa bzakumbafamba kumbadzala madzi palipense, na mbalame iriyense yamaphapidwe mwa mtundu wache. Mulungu adaona kuti bzikhali bwino.22Mulungu adabzidalisa bzimwebzo, kulewa kuti, "Bzikhale bzakubala na kubalana, na kudzala madzi mnyanza mwense. Mbalame mbaziwande pa dziko lapansi." 23Apo pakhana maulo na machibese nsiku yachichanu.24Mulungu adati, "Dziko lapansi mbalibale bzamoyo, chirichense mwamtundu wache, ng'ombe, bzinthu bzakukwawa, na nyama zakuthengo, iriyense mwa mtundu wache." Bzikhali tenepoyo letu. 25Mulungu adalenga nyama zakuthengo za mtundu wache, na chirichense chakukwawa pansi cha mtundu wache. Iye adaona kuti bzikhali bwino.26Mulungu adati, "Mbatiye tilenge munthu mchilinganiro chathu, ninga chikhalidwe chathu. Iwo akhale na chinyang'aniro pa nsomba za mnyanza, pambalame za mdzaulu, pa ng'ombe, padziko lense lapansi, na pachirichensene chakukwawa padziko lapansi." 27Mulungu adalenga munthu mchilinganiro chache. Mchilinganiro chache adamulenga iye. Mwamuna na mzazi adawalenga iwo.28Mulungu adawadalisa achiti kuna iwo, "Mubalane, na kuwanda. Dzazani dziko lapansi, na kuligonjesa. Khalani wa kunyang'anira pa nsomba zamnyanza, pa mbalame za mdzaulu, na pa chirichense chamoyo chakufamba padziko lapansi." 29Mulungu adati, "Onani, ndakupani mbewu iriyense yakubala njere ndiyo iri padziko lapansi, na muti uliwense na chipaso ndicho china njere mkati mwache. Bzimdzakhala bzakudya bzanu.30Kuchilombo chirichense chapadziko lapansi, kumbalame iriyense yamdzaulu, na kuna chirichense chakukwawa padziko lapansi, na kuna chakulengiwa chirichense chakukhala na kupuma kwa moyo ndapereka therere liwisi kukhala chakudya." Bzikhali tenepoyo. 31Mulungu adaona chirichense ndicho adachilenga. Onani, chikhali bwino maninge. Apo pakhana maulo na machibese, nsiku yachitanthatu.
21Tsapano kudzaulu na pansi kudamaliziwa, na bzinthu bziribzense ndibzo bzikhadadzala momo. 2Pansiku yachinomwe Mulungu adafika pamapeto pa basa lache ndilo akhadachita, apo adapuma nsiku yachinomwe kubasa lache lensene. 3Mulungu adadalisa nsiku yachinomweyi achilichenesa, thangwe paimwei adapuma kubasa lache lensene ndilo adalilenga na kulikonza.4Imweyi ndiyo mmibwado ya bza kudzaulu na padziko lapansi, nthawe ndiyo adabzilenga, pansiku ndiyo Mulungu Yahova adalenga dziko lapansi na kudzaulu. 5Padziko lapansi pakhanati kukhala bzakumera bza mthengo, apo chakumera chirichense chakuthengo chikhanati kuphuka, thangwe Yahova Mulungu akhanati kubvumbisa mvula pa dziko lapansi, apo pakhalibe munthu wakulima pamataka. 6Soma nkhungu ikhabula kunja kuchoka mmataka mkumbathirizira padzaulu pensene pa mataka.7Yahova Mulungu adaumba munthu kuchokera ku pfumbi la mataka, achimupumira mu mphuno zache mphuye ya moyo, apo munthuyo adasanduka munthu wa moyo. 8Yahova Mulungu adabzala munda mbali za kumabvadzuwa, mu Edeni, apo momo adaikha munthu adamuumbayo.9Kuchoka mmataka Mulungu Yahova adameresa muti uliwense wakudeka kuunyang'anisa na wabwino kukhala chakudya. Uku mkuphatanidza na muti wamoyo ndiwo ukhali pakati pa munda, na muti wakudziwisa bzabwino na bzakuipa. 10Mkulo udabula mu Edeni wakuthirizira mundayo. Kuchoka popo udagawanikana mkukhala mikulo minayi.11Mkulo wakutoma ni Pisoni. Ndiwo umbayerera kumbuto yensene ya Havila, ndiko kuna oro. 12Oro wakumbuto koko ngwabwino. Kuna minyala pomwe ya bedola na sohamu.13Dzina la mkulo wachiwiri ni Gihoni. Uyu umbayerera kumbuto yensene ya Kusi. 14Dzina la mkulo wachitatu ni Hidikeli, omwe ubayererera kumachibese kwa Asuri. Mkulo wachinayi ni Firate.15Mulungu Yahova adatenga munthu mkumuikha mmunda wa Edeni kumbalima na kuutchenkha. 16Mulungu Yahova adatonga munthuyo,kulewa kuti, "Muti uliwense mmundamu udye. 17Soma muti wakudziwisa bzabwino na bzakuipa nampodi kuudya umweyo, thangwe nsiku ndiyo umdzadya chakuchoka momo umdzafa chadidi."18Kinangoka Mulungu Yahova adati, "Mpsabwino lini kuti mwamuna akhale yekha. Nimdzamuikhira wakumuthandizira wakuthemera iye." 19Kuchoka ku matala Mulungu Yahova adaumba nyama iriyense yakuthengo na mbalame iriyense ya mdzaulu. Ndiye adabzibweresa kuna munthuyo kuti awone am'bzichemera kuti chani. Dzina lirirense la chakulengiwa ndilo munthuyu adalisandula, dzina lache lidakhaliratu limwero. 20Munthuyo adapa madzina ya bzinyama bzensene, ya mbalame zensene za mdzaulu, na la chilombo chirichense cha kuthengo. Soma pala mwamunayo pakhanati kugumanika wakumuthandizira wakumuthemera iye.21Yahova Mulungu adagonesa mwamunayo tulo twa kufa nato, ndiye munthuyo adagona. Yahova Mulungu adachosa mbabvu ibodzi achifunga na mnomfu pomwe adachosa mbabvupo. 22Na mbabvu ndiyo Yahova Mulungu adatenga kuna mwamunayo, adalenga mkazi achiyenda naye kuna mwamunayo. 23Mwamunayo adati, "Panthawe ino, uyu ni pfupa la mafupa yangu, na mnomfu wa minomfu yangu. Amdzachemeriwa 'mkazi,' thangwe adatengiwa kuchokera kuna mwamunayo."24Ndiye tsono mwamuna amdzasiya babache na mai wache, achidzaphathika kwa mkazache, achidzakhala thupi libodzi. 25Wensene akhali pezi, mwamuna na mkazache, soma iwo akhabva lini manyazi.
31Tsapano nyoka ikhali yakuchenjera kuposa chilombo chirichense chakuthengo ndicho Yahova Mulungu akhadachilenga. Iyo idati kuna mkaziyo, "Mulungu adati chadidi, 'Nampodi kudya chipaso chirichense cha mmundamu'?" 2Mkazi adati kuna nyokayo, "Adati tidye bzipaso bza miti ya mmundamu, 3soma bza muti ndiwo uli pakati pa munda, Mulungu adati, 'Nampodi kuudya, nampodi neye kuuphata, ayai mumdzafa.'"4Nyoka idati kuna mkaziyo, "Chadidi letu umdzafa lini. 5Thangwe Mulungu akudziwa kuti nsiku ndiyo umdzaudya maso yako yamdzafunguka, apo umdzalingana na Mulungu, kudziwa chabwino na chakuipa." 6Pomwe mkaziyo adaona kuti mutiyo ukhali bwino pala kudya, apo kuti ukhali wakudeka mmaso, na wakukwanisa kupereka nzeru, adatchola chipaso chache chinango mkudya. Kinangoka adapasambo chinango kuna bayache omwe akhanaye pabodzi, apo iye adadyambo.7Maso yawo wensenewo yadafunguka, apo adazindikira kuti zjai ali pezi. Ndiye adasona masamba ya mkuyu achibisa upezi bwawo. 8Iwo adabva mafala yakuchoka kuna Yahova Mulungu akufamba mmunda mkujejera kwa maulo, ndiye mwamunayo na mkazache adabisalika pamaso pa Yahova Mulungu pakati pa miti ya mmundamo.9Yahova Mulungu adachemera mwamunayo achiti kuna iye, "Uli kuponi" 10Mwamunayo adati, "Ndakubvani imwepo mmundamu soma ndikhagopa, thangwe ndikhali pezi. Ndiye zjai ndidabisalika." 11Mulungu adati, "Mbani adakuuza kuti ukhali pezi? Kani wadya bza mmuti ndiwo ndidakutonga kuti nampodi udye ule?"12Mwamunayo adati, "Mkazi ndiye mudandipa kuti ndikhale nayeyu, wandipa chipaso cha mmutimo, ndiye zjai ndidadya." 13Yahova Mulungu adati kuna mkaziyo, "Mchani ndicho wachita iwepo?" Mkazi adati, "Nyoka idandinyengeza ine, ndiye ndidadya zjai."14Mulungu Yahova adati kuna nyokayo, "Thangwera kuti wachita bzimwebzi, ndiwe wekha wakutembereriwa pakati pa bzinyama bzensene na bzilombo bzensene bzakuthengo. Umdzapsenda na mimba yako, na kudya pfumbi nsiku zensene za moyo wako. 15Nimdzaikha chiwengi pakati pa iwepo na mkazi, na pakati pa mbeu yako na mbeu yache. Iye amdzadya msolo wako, apo iwe umdzadya katendene wache."16Kuna mkaziyo adati, "Nimdzathimizira kwene kwene kuwawa kwako pakubala; mkuwawa kumweko ndiko iwepo umdzabva pakubala wana. Umdzakhumba bayako, soma iye amdzakutonga iwepo."17Kuna Adamu iye adati, "Thangwe wabvera mafala ya mkazako, apo wadya bzakuchokera mmutimo, omwe ndidakutonga, kulewa kuti, 'Nampodi kudya bzakuchokera momo,' mataka zjai ndayatemberera thangwera iwepo; umdzadya na kuphatira basa lakuwawa nsiku zensene za moyo wako. 18Yamdzayambisa minga na bzitsotso pala iwe, apo umdzadya bzakumera bza mmunda. 19Umdzadya chakudya na kaluma yakunkhope kwako, ate udzabwerere kumataka, thangwe udatengiwa kuchoka kumweko. Nakuti ndiwe pfumbi, apo kupfumbiko umdzakubwerera."20Mwamunayo adachemera dzina la mkazache Hava thangwe akhali mayi wa wamoyo wensene. 21Yahova Mulungu adakonzera Adamu na mkazache bzakubvala bza makhanda achiwabvazika iwo wale.Yahova 22Mulungu adati, "Tsapano mwamunayo wasanduka ninga m'bodzi wa ife, kudziwa bzabwino na bzakuipa. Tsapano nampodi kumubvuma kufuthula boko lache, kutengambo kuchoka mmuti wa moyo, kudya chimwecho, na kukhalambo na moyo kunthawe za nthawe." 23Ndiye Yahova Mulungu adamuchosa mmunda wa Edeni, kukalima munda ndiwo akhadatengedwera. 24Ndiye Mulungu adabulisa mwamunayo mmundamo, achiikha anjero kumachibese kwa munda wa Edeni, na lupanga la malambi ya moto ndilo likhachungunusiwa pensenepo, pala kukoya njira ya ku muti wa moyo.
41Mwamuna adadziwa Hava mkazi wache achitenga pathupi mkubala Kaini. Mkaziyo adati, "Ndabala munthu na chithandizo cha Yahova." 2Ndiye adabala pomwe m'bale wache Abele. Tsapano Abele adakhala makabusa wa mabira, soma Kaini akhambalima pamataka.3Bzidachitika kuti mkupita kwa nthawe Kaini adabweresa bzipaso bzakumunda ninga nsembe kuna Yahova. 4Pomwembo Abele, adabweresa wina wa wana wakutoma wa mabira na mafuta yache. Yahova adatambira Abele na nsembe yache, 5soma Kaini na nsembe yache alibe kubzitambira. Ndiye Kaini adakalipa kwene kwene, achinyang'ana mwakubzokola.6Yahova adati kuna Kaini, "Thangweranyi ukukalipa apo thangweranyi ukunyang'ana mwa kubzokola? 7Penu umbachita bzakulungama, umdzatambiriwa lini kani? Soma penu umbachita lini bzakulungama, chakuphonya chimdzakotama pa msuwo pako na kukhumba kudzakutonga iwe, soma umfunika udzachitonge ndiwe."8Kaini adasewera na Abele m'bale wache. Idafika nthawe yakuti pomwe iwo akhali mthengo, Kaini adagandukira Abele m'bale wache achimupha iye. 9Ndiye Yahova adati kuna Kaini, "Ali kuponi m'bale wako Abele?" Iye adati, "Ndikudziwa lini. Kani ndine wakukoya m'bale wanguyo?"10Yahova adati, "Wachita chani iwepo? Mulopa wa m'bale wako ukundichemera ine kuchokera pansi. 11Tsapano wakutembereriwa ndiwe kuyambira pansi, pomwe pafungula pakamwa pache kutambira mulopa wa m'bale wako kuchoka mmanja mwako. 12Ungakalima pansipo, kuchokera tsapano ate pamdzakubalira lini mphamvu yache. Umdzakhala wakuthawathawa na wakukhala apa na apa mdziko lapansi."13Kaini adati kuna Yahova, "Chilango changu mchikulu kwakusaya kupiririka. 14Mchadidi, mwandithamangisa lero kuchoka pansi pano, apo nimdzabisalika pamaso panu. Nimdzakhala wakuthawathawa na wakumbakhala apa na apa padziko lapansi, apo aliyense wakundigumana amdzandipha ine." 15Yahova adati kuna iye, "Penu wina anipha Kaini, amdzabwezeriwa kanomwe." Ndiye Yahova adaikha chizindikiro pa Kaini, pala kuti wina angamugumana, munthu umweyo nampodi amuchite chakuipa.16Ndiye Kaini adachoka pamaso pa Yahova achikakhala kudziko la Nodi, kumabva dzuwa kwa Edeni. 17Kaini adadziwa mkazi wache achimupa pathupi. Iye adabala Inoki. Kaini adamanga mzinda achiupa dzina la mwanache Inoki.18Kwa Inoki kudabadwa Irade. Irade adabala Mehuyaeli. Mehuyaeli adabala Metusaeli. Metusaeli adabala Lameki. 19Lameki adabzitengera yekha akazi awiri. Mkazache m'bodzi akhali Ada, apo dzina la winangoyo likhali Zila.20Ada adabala Yabala. Iye akhali babawo wa wale akhakhala mmisasa omwe akhana bzifuwo. 21Dzina la m'bale wache likhali Yubala. Iye adabala wale akhaimba azeze na bzitolilo. 22Angakhala Zila, adabala Tubala-Kaini, wakusungunula bzipangizo bza mkuwa na bzitsulo. Nana wache wa Tubala-Kaini akhali Nama.23Lameki adati kuna akazache, "Ada na Zila, tetekerani mafala yanguya; imwe akazi wa Lameki, tetekerani mafala yangu. Thangwe ndapha munthu omwe adandidzonga ine, mnyamata pakundidzonga ine. 24Penu Kaini anibwezeriwa kanomwe, ndiye kuti Lameki amdzabwezeriwa makumi manomwe na kanomwe."25Adamu adadziwa pomwe mkazi wache, apo adabala Mwana wina wachimuna. Mkaziyo adasandula dzina la mwanayo kuti Seti achiti, "Mulungu wandipa mwana winango wachimuna kupita m'buto ya Abele, nakuti Kaini adamupha iye." 26Mwana wachimuna adabadwa kuna Seti apo adamusandula Inosi. Panthawe imweyo wanthu adayamba kuguma dzina la Yahova.
51Uyu ni mndandanda wa wana wa Adamu. Pansiku ndiyo Mulungu adalenga wanthu, adawalenga mchilinganiro chache. 2Iye adawalenga mwamuna na mkazi. Adawadalisa achiwachemera kuti wanthu pomwe adawalenga.3Nthawe ndizo Adamu akhadakhala magole dzana libodzi na makumi matatu, adabala mwana wachimuna wakulinganira na iye, wachilinganiro chache, apo adamusandula dzina lache Seti. 4Adamu atabala kale Seti, adakhala magole madzana masere. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 5Adamu adakhala na moyo magole madzana mapfemba na makumi matatu, apo kinangoka adasaika.6Nthawe ndizo Seti adakhala magole dzana libodzi na machanu, adabala Enosi. 7Iye atabala Enosi, adakhala magole madzana masere na manomwe achibala wana azinji wachimuna na wachikazi. 8Seti adakhala magole madzana mapfemba na khumi na mawiri, apo kinangoka adasaika.9Nthawe ndizo Enosi akhadakhala magole makumi mapfemba, adabala Kenani. 10Atabala Kenani, Enosi adakhala magole madzana masere na khumi na machanu. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 11Enosi adakhala na moyo magole madzana mapfemba na machanu, apo kinangoka adasaika.12Nthawe ndizo Kenani akhadakhala magole makumi manomwe, adakhala babache wa Mahalalele. Iye atabala Mahalalele, 13Kenani adakhala magole madzana masere na makumi manayi. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 14Kenani adakhala na moyo magole madzana mapfemba na khumi, apo kinangoka adasaika.15Nthawe ndizo Mahalalele akhadakhala magole makumi matanthatu na machanu, adabala Yaredi. 16Atabala Yaredi, Mahalalele adakhala magole madzana masere na makumi matatu. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 17Mahalalele adakhala na moyo magole madzana masere na makumi mapfemba na machanu, apo kinangoka adasaika.18Nthawe ndizo Yaredi akhadakhala dzana libodzi na makumi matanthatu na mawiri, adabala Enoke. 19Atabala Enoke, Yaredi adakhala magole madzana masere. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 20Yaredi adakhala na moyo magole madzana mapfemba na makumi matanthatu na mawiri, apo kinangoka adasaika.21Nthawe ndizo Enoke akhadakhala magole makumi matanthatu na machanu, adabala Metusela. 22Enoke adafamba na Mulungu magole madzana matatu atabala kale Metusela. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 23Enoke adakhala na moyo magole madzana matatu na makumi matanthatu na machanu. 24Enoke adafamba na Mulungu, apo kinangoka adaguduka, thangwe Mulungu adamutakula iye.25Nthawe ndizo Metusela akhadakhala magole dzana libodzi na makumi masere na manomwe, adabala Lameke. 26Atabala Lameke Metusela adakhala magole madzana manomwe na makumi masere na mawiri. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 27Metusela adakhala na moyo magole madzana mapfemba na makumi matanthatu na mapfemba. Kinangoka adasaika.28Nthawe ndizo Lameke akhadakhala magole dzana libodzi na makumi masere na mawiri, adabala mwana wachimuna. 29Adamusandula dzina lache, Nowa, kulewa kuti, "Uyu amdzatipa kupuma ku basa lathu na kuwawa kwa basa la manja yathu, ndilo timfunika kuphata thangwera pansi ndipo Yahova wapatemberera."30Lameke adakhala magole madzana machanu na makumi mapfemba na machanu atabala kale Nowa. Iye adabala wana azinji wachimuna na wachikazi. 31Lameke adakhala na moyo magole madzana manomwe na makumi manomwe na manomwe. Kinangoka iye adasaika.32Nowa atakhala magole madzana machanu, adabala Semu, Hamu, na Yafeti.
61Bzidachitika kuti ndipo wanthu adadzayamba kuwanda padziko lapansi na wana wachikazi mkumbabadwa kuna iwo, 2zjai wana wachimuna wa Mulungu adadzaona kuti akaziwo akhali wakudeka. Adabwitengera okha akazi, aliyense wache ndiye angasankhuleyo. 3Yahova adati, "Mzimu wangu umdzakhala lini mwa amunawa ku nthawe zanthawe, nakuti akali watsapano. Iwo amdzakhala na moyo magole dzana libodzi na makumi mawiri."4A Nefilimu akhali padziko lapansi nsiku zozo, na kutsogolo kwache. Ibzi bzidachitika nthawe ndizo wana wachimuna wa Mulungu adaloola wana wachikazi wa wanthu, mkumbabala nawo wana. Awa akhali wanthu wamphamvu wachikalekale, wanthu wakubvekera.5Yahova adadzaona kuti kupanduka kwa wanthu kudakula padziko lapansi, na bzakukumbuka bza maganizo ya miyoyo yawo bzikhalemwerera kukhala bzaupandu bzokha bzokha. 6Yahova zjai adabuza kulenga munthu padziko lapansi, apo bzidamuipira mumtima mwache.7Ndiye Yahova adati, "Nimdzapfudza wanthu ndiwo ndidawalenga padziko lapansi---munthu na nyama, na bzinthu bzakukwawa na mbalame za mdzaulu, thangwe zjai ndikubuza pakubzilenga ibzo." 8Soma Nowa adagumana udidi pamaso pa Yahova.9Iyi ni mbiri ya Nowa. Nowa akhali munthu wakulungama, wakusaya chirema pamaso pa wanthu wa munthawe yache. Nowa adafamba na Mulungu. 10Nowa adabala wana atatu: Semu, Hamu, na Yafeti.11Dziko lapansi likhadabvunda pamaso pa Mulungu, nakuti likhadadzala na upandu. 12Mulungu adaona dziko lapansi; onani, likhali lakubvunda, nakuti wanthu wensene akhadabvundisa njira zawo mdziko lapansi.13Mulungu adati kuna Nowa, "Ndikuona kuti nthawe yakwana kuti ndimalise wanthu wensene, thangwe dziko lapansi lalemwa ladzala la upandu thangwera iwo. Mchadidi, nimdzawadzonga pabodzi na dziko lapansi. 14Ubzitsemere wekha chimwadiya cha muti wa mnjale. Ugobe masubi mchimwadiyamo, apo upalange mtoto kunja na mkati mwache. 15Uchikonze terepayu: Kutalika kwa chimwadiyacho kukhale maboko madzana matatu; mulifupi mwache mukhale maboko makumi machanu, apo kutalika mdzaulu kukhale maboko makumi matatu.16Ukonze nsodzi ya chimwadiyacho, apo uyimalize na boko libodzi kuchoka padzaulu pa m'bali mwache. Konza msuwo m'bali mwa mwadiyayo nakukonza nyumba yamnyansi, yachiwiri, na yachitatu. 17Tetekera, ndasala pang'ono kubweresa chigumula cha madzi padziko lapansi, kudzonga bzamoyo bzensene bwakupuma mphuye yamoyo pansi pa thambo lakudzaulu. Chirichense chiri padziko lapansi chimdzafa.18Soma nimdzakhazikisa mpangano na iwe. Umdzabwera mchimwadiyamo, iwe, na wana wako wachimuna, na mkazako, na akazi wa wana wako wachimuna na iwepo. 19Pa chamoyo chirichense cha nyama zense, bziwiri bziwiri bza mtundu uliwense, ubzipise mchimwadiyamo, kuti bzikhale na moyo pabodzi na iwe, bzikazi na bzimuna kubodzi.20Mbalame za mtundu wache, na nyama za mtundu wache, na chakukwawa chirichense cha pansi cha mtundu wache, bziwiri bziwiri bza mtundu uliwense bzimdzabwera kuna iwe bzamoyo. 21Bzigwezekere wekha bzakudya bzensene bzakudyewa ubzikoye, pala kuti bzidzakhale bzakudya bzako na bzawo." 22Ndiye Nowa adachitadi bzobzi. Malingana na bzense ndibzo Mulungu adamutonga iye, adachita tenepo letu.
71Yahova adati kuna Nowa, "Bwera, iwe na banja lako lensene, mchimwadiya, thangwe ndaona kuti ndiwe wakulungama pamaso pangu mu m'bwado uno. 2Pa nyama iriyense yakuchenesiwa ubwerese zinomwe zimuna na zinomwe pomwe zikazi. Pa nyama zakusaya kuchenesiwa, bweresa ziwiri ziwiri, imuna na ikazi yache. 3Na kuna mbalame pomwe za mdzaulu, bweresa zinomwe zimuna na zinomwe zikazi, kukoya mbewu yawo ikhale na moyo padziko lensene la pansi.4Thangwe mu nsiku zinomwe zikubwerazi nimdzagwesa mvula padziko lapansi ate masikati makumi manayi na usiku makumi manayi. Nimdzadzonga chinthu chirichense cha moyo chapadziko ndicho ndachilenga." 5Nowa adachita bzensene ndibzo Yahova adamutonga.6Nowa akhana magole madzana matanthatu nthawe ndizo chigumula chidabwera padziko lapansi. 7Nowa, wana wache wachimuna, mkazache, na akazi wa wana wache adakapita pabodzi mchimwadiyamo thangwera chigumula cha madzi.8Nyama zakuchenesiwa na zakusaya kuchenesiwa, mbalame, na chirichense chakukwawa padzaulu pa mataka, 9bziwiri bziwiri, chimuna na chikazi, bzidabwera kuna Nowa bzichipita mchimwadiya, ninga ndimo Mulungu adamutongera Nowa. 10Bzidachitika kuti patapita nsiku zinomwe, madzi ya chigumula yadabwera padziko lapansi.11Mgole la dzana la chitanthatu la moyo wa Nowa, mwezi wachiwiri, pansiku yakhumi na chinomwe ya mwezi, pansiku yokha yokhayo, mphuno za lowe zensene zikulu zikulu zapansi pamataka zidaphoka, na majanera yakudzaulu yadafunguka. 12Mvula idayamba apo idagwa padziko lapansi kwa masikati makumi manayi na usiku makumi manayi.13Pansiku ibodzinodziyo Nowa na wana wache wachimuna, Semu, Hamu, na Yafeti, na mkazi wa Nowa, na akazi atatu wa wana wa Nowa na iwo, adapita mchimwadiya. 14Adapita pabodzi na iriyense ya nyama zakuthengo ya mtundu wache, na chifuwo chirichense cha mtundu wache, na chakukwawa chirichense ndicho chimbakwawa padzaulu pa mataka cha mtundu wache, na mbalame iriyense ya mtundu wache, chakulengiwa chirichense chakukhala na maphapidwe.15Ziwiri ziwiri za nyama zakupuma mphuye yamoyo zidabwera kuna Nowa zichipita mchimwadiyamo. 16Nyama zakupita momo zikhali zimuna na zikazi zamoyo zensene; zidapita momo ninga ndimo Mulungu adamutongera iye. Kinangoka Yahova adawafungira na msuwo momo.17Kinangoka chigumula chidafika padziko lapansi kwa nsiku makumi manayi, apo madzi yadawanda yachidzusa chimwadiyacho mdzaulu mwa mataka yadziko lapansi. 18Madzi yadampsinkhiratu kumaliza padzaulu pense padziko lapansi, chimwadiya chichiberuka padzaulu pa madziyo.19Madzi yadakwira maninge padziko lapansi mwakuti mapiri yensene ya pansi pa thambo yadampsinkhika. 20Madzi yadakwira maboko khumi na machanu kupitirira pakatolotolo pa mapiri.21Bzamoyo bzensene bzakufamba padziko lapansi bzidafa---mbalame, bzifuwo, nyama zakuthengo, bzamoyo bzensene ndibzo bzikhakhala mwakuwanda padziko lapansi, na wanthu wensene. 22Bzalulengiwa bzense bzamoyo bzakukhala pamataka, ndibzo bzikhapuma mphuye ya moyo na mphuno zawo, bzidafa.23Ndiye chamoyo chirichense chakukhala padzaulu pa mataka yadziko lapansi chidapfudzika, wanthu na nyama na bzinthu bzakukwawa na mbalame za mdzaulu. Bzidadzongewa bzensene kuchoka padziko lapansi. Nowa yekha na wale ndiwo akhanawo mchimwadiya ndiwo adasala. 24Madzi yadakhala padziko lapansi kwa nsiku dzana libodzi na makumi machanu.
81Mulungu adakumbukira Nowa, na nyama zakuthengo, na bzifuwo bzensene ndibzo bzikhana iye mchimwadiyamo. Mulungu adachitisa chonzi kukuntha padziko lapansi, apo madzi yadayamba kuphwera. 2Mphuno zalowe zapansi na majanera yakudzaulu bzidafungiwa, apo mvula idalekeza kubvumba. 3Madzi yachigumula yadayenda pang'ono pang'ono kuchoka padziko lapansi, apo patamala nsiku dzana libodzi na makumi machanu madzi zjai yadatera pansi.4Chimwadiya chidakapuma mwezi wachinomwe, pansiku yakhumi na chinomwe ya mwezi, pa mapiri ya Ararati. 5Madzi yadapitirira kuphwera ate mwezi wachikhumi. Pansiku yakutoma ya mwezi, nsonga za mapiri zidaonekera.6Bzidachitika patapita nsiku makumi manayi kuti Nowa adafungula janera yachimwadiyacho ndiyo akhadaikonza. 7Iye adatuma mbalame ya psololo apo ikhambuluka kumbayenda ichibwera ate madzi kudzauma padziko lapansi.8Kinangoka adatuma nkhangaiwa kukaona penu madzi yaphwera padziko lapansi, 9soma nkhangaiwayo iribe kuona mbuto yakumbutha nzayo zache, apo idabwerera kuna iye mchimwadiyamo, nakuti madzi yakhadampsinkha basi padziko lensene lapansi. Iye adatanthawira na boko lache, achiiphata mkuibweresa mchimwadiyamo.10Iye adadikhira nsiku zinango pomwe zinomwe kinangoka adatuma pomwe nkhangaiwa kuchoka mchimwadiyamo. 11Nkhangaiwa idabwerera kuna iye maulo. Nyang'anani! Kumulomo kwache kukhana tsamba la zitona liwisi lakuthotholewa bwino. Ndiye Nowa adadziwa kuti zjai madzi yaphwera padziko lapansi. 12Iye adadikhira pomwe nsiku zinomwe, achituma pomwe nkhangaiwayo. Iribe kubwerera pomwe kuna iye.13Bzidachitika kuti mugole la madzana matanthatu na libodzi, mwezi wakutoma, pansiku yakutoma yamwezi, madzi yadauma kuchoka padziko lapansi. Nowa adachosa chakumpsinkha cha mwadiya, mkunyang'ana kunja, mkuona kuti, onani, padzaulu pamataka pauma. 14Mu mwezi wachiwiri, pansiku ya makumi mawiri na zinomwe zamwezi, dziko lapansi lidauma.15Mulungu adati kuna Nowa, 16"Ndoko kunja kwa mwadiya, iwe, mkazako, wana wako, na akazi wa wana wako na iwepo. 17Bulisa chamoyo chirichense chakulengiwa ndicho china iwe---mbalame, nyama, na chakukwawa chirichense chapadziko lapansi---kuti bzipsane kwene kwene padziko lapansi, kuti bzibalane na kuwanda padziko lapansi."18Ndiye Nowa adabula na wana wache wachimuna. mkazache, na akazi wa wana wache na iye. 19Chakulengiwa chamoyo chirichensene, chinthu chirichense chakukwawa, na mbalame iriyense, chirichense chekufamba padziko lapansi, na mabanja yawo, bzidabula mchimwadiyamo.20Nowa adamanga guwa lansembe la Yahova. Iye adatenga zinango mwa nyama zakuchenesiwa na zina mwa mbalame zakuchenesiwa, mkuthira nsembe yakupserereza paguwapo. 21Yahova adabva kununchira kwakudeka achiti mumtima mwache, "Nimdzatemberera lini pomwe mataka thangwera wanthu, napo kuti bzakukumbuka bza mitima yawo bziri bzaupandu kuchoka paubwana. Ayai kudzadzonga pomwe chirichense cha moyo, ninga ndachitabzi. 22Pomwe dziko lasalira, nthawe yakubzala na yakukolola, kujejera na kupsa, chirimo na mainza, masikati na usiku bzimdzalekeza lini."
91Ndiye Mulungu adadalisa Nowa na wanache wachimuna, achiti kuna iwo, "Mubalane, muwande, mudzale dziko lapansi. 2Kugopsa kwanu na kuchitisa mantha kwanu kumdzakhala pa chinthu chirichense chamoyo padziko lapansi, pa mbalame zensene za mdzaulu, pa chirichense ndicho chimbafamba pamataka, na pansomba zensene za mnyanza. Bzaperekiwa mmanja mwanu.3Chakufamba chirichense cha moyo chimdzakhala chakudya chanu. Ninga ndimo ndidakupasirani therere liwisi, tsapano ndikukupani chirichense. 4Soma nampodi kudya nyama na moyo wache kubodzi---omwe ni mulopa wache---mwemo.5Soma pala mulopa wanu, moyo ndiwo uli mmulopa wanu, nimdzaufuna. Kuchoka pa boko la nyama iriyense nimdzaufuna. Kuchoka pa boko la munthu aliyense, ndiye kuti, kuchoka pa boko la ule wakupha m'bale wache, nimdzafuna kulewengera za moyo wa munthu umweyo. 6Aliyense wakujojeza mulopa wa munthu, na munthu mulopa umweyo umdzajojezewambo, thangwe ni mchindendemezo cha Mulungu kuti iye adalenga munthu. 7Mungakhala imwepo, balanani, muwande, mudzale padziko lensene lapansi na kuwanda mwemo."8Ndiye Mulungu adasewera na Nowa na kuna wanache na iye, kulewa kuti, 9"Ninga mwa ine, tetekerani! nimdzakhazikisa mpangano wangu na imwe na mbumba yanu pambuyo panu, 10na pa bzamoyo bzense na imwe, na mbalame, na bzifuwo, na bzakulengiwa bzensene bza padziko lapansi pabodzi na imwe, kuchoka kuna bzensene ndibzo bzidabula mchimwadiya, kuna bzinyama bzensene bza padziko lapansi.11Nimdzakhazikisa mpangano wangu na imwe, kuti bzamoyo bzensene bzimdzadzongewa lini pomwe na madzi ya chigumula. Pamdzakhala lini pomwe chigumula kudzonga dziko lapansi." 12Mulungu adati, "Ichi ndicho chizindikiro cha mpangano wangu ndiwo nimchita pakati pa ine na imwe na pa bzamoyo bzensene ndibzo bzina imwe, pala mibwado ya mtsogolo: 13Ndaikha chitalaleza changu mu mtambo, apo chimdzakhala chizindikiro cha mpangano wangu pakati pa ine na dziko lapansi.14Bzimdzachitika bzakuti nimdzabweresa mtambo kumpsinkha dziko lapansi apo chitalaleza chimdzaoneka mu mtambo, 15ndiye nimdzakumbukira mpangano wangu, ndiwo uli pakati pa ine na imwe na bzamoyo bzensene bzakukhala na moyo. Madzi yamdzakhala lini pomwe chigumula chakudzonga bzamoyo bzensene.16Chitalaleza chimdzakhala mmitambo apo nimdzachiona, pakukumbukira mpangano wachikhalire wa pakati pa Mulungu na bzamoyo bzensene bzakukhala na moyo padziko lapansi." 17Ndiye Mulungu adati kuna Nowa, "Ichi mchizindikiro cha mpangano ndiwo ndaukhazikisa pakati pa ine na bzamoyo bzensene bza padziko lapansi."18Wana wachimuna wa Nowa omwe adabula mchimwadiya akhali Semu, Hamu, na Yafeti. Hamu akhali babache wa Kenani. 19Atatuwa akhali wana wachimuna wa Nowa, apo kuchokera mwa amwewa dziko lensene lapansi lidadzala.20Nowa adayamba kukhala munthu wakulima pamataka, apo adalima munda wa mpesa. 21Iye adamwa wina mwa vinyu achiledzera. Adagona ali pezi pezi mkati mwa chihema chache.22Ndiye Hamu, babache wa Kenani, adaona kukhala pezi kwa babache achikauza abale wache awiri panja. 23Ndiye Semu na Yafeti adatenga chakufunika achichimanika pamapewa pa wensene awiriwo, achifamba cha mfadambuyo achimpsinkha upezi bwa babawoyo. Nkhope zawo adazinyang'snisa kumbali, seye nkuona upezi bwa babawo.24Nthawe ndizo Nowa adalamuka kuchoka pa vinyu wache, adabva ndibzo mwanache wachimuna wachimalizira adachita kuna iye. 25Ndiye adati, "Wakutembereriwa ni Kenani. Mbaadzakhale kapolo wa akapolo wa abale wache."26Iye adati pomwe, "Yahova, Mulungu wa Semu, adalisike, apo Kenani akhale kapolo wache. 27Mulungu mbaathimizire mbuto ya Yafeti, apo iye mbaamange muyi wache mmahema cha Semu. Kenani mbaakhale kapolo wache."28Chitapita chigumula, Nowa adakhala magole madzana matatu na makumi machanu. 29Nsiku zensene za Nowa zikhali magole madzana mapfemba na makumi machanu, kinangoka adasaika.
101Awa akhali wana wa wana wachimuna wa Nowa, omwe ni, Semu, Hamu, na Yafeti. Wana wachimuna adabadwa kuna amwewa chitapita chigumula.2Wana wachimuna wa Yafeti akhali, Gomeri, Magogi, Madai, Yavani, Tubala, Mesheki na Tirasi. 3Wana wachimuna wa Gomeri akhali Asekenazo, Rifata, na Togarma. 4Wana wachimuna wa Yavani akhali Elisa, Tarisisi, Kitimu na Dodanimu. 5Kuchoka mwa amwewa wanthu wa mmagombe adagawikana achikakhala ku mbuto za kunja kumataka, aliyense na chiseweredwe chache, malingana na mitupo yawo, na madzinza yawo.6Wana wachimuna na wa Hamu akhali, Kusi, Mizraimu, Puti, na Kanani. 7Wana wachimuna wa Kusi akhali Seba, Havila, Sabita, Raama, na Sabiteka. Wana wachimuna wa Raama akhali Sheba na Dedane.8Kusi adakhala babache wa Nimrode, omwe akhali wamphamvu meju padziko lapansi. 9Akhali kasadolo wamphamvu pamaso pa Yahova. Mnthangwerache bzimbalewedwa kuti, "Ninga Nimrode penu, kasadolo wamphamvu pamaso pa Yahova." 10Kutoma kwa ufumu bwache kukhali Babele, Ereke, Akadi na Kaline mdziko la Sinara.11Atachoka mdziko limwero iye adayenda ku Ashuri achikamanga Nineve na muyi wa Rehoboti , Kala 12na Resene pakati nakati pa Nineve na Kala. Ukhali muyi ukulu. 13Mizraimu adabala Ludimu, Anamimu, Lehabimu, 14Nafituhimu, Patrusimu, Kasiluhimu (komwe kudachokera Afirisiti), na Kafitorimu.15Kanani adabala Sidonia, mwana wache wakutoma, na Heti, na wa Ajebusi 16na Amori pomwe, Agirigasi, 17a Hivi, a Aariki, a Asini, 18a Aaravadi, a Aazemari, na a Ahamati. Pambuyo pache mabanja ya a Kanani yadawanda.19Malire ya a Kanani yadayambira pa Sidoni, kuyendera ku Gerari, ate ku Gaza, na pakuyendera ku Sodomu, Gomora, Adima na Zeboimu, ate ku Lasa. 20Awa akhali wana wachimuna wa Hamu, na mabanja yawo, na bziseweredwe bzawo, mmadziko yawo, na mmadzinza yawo.21Wana wachimuna adabadwa pomwe kwa Semu, mkulu wache wa Yafeti. Semu akhali pomwe kholo la wana wensene wa Ebere. 22Wana wachimuna wa Semu akhali Elamu, Ashuri, Aripakasadi, Ludi, na Aramu. 23Wana wa Aramu akhali Uzi, Huli, Getere, na Masi.24Aripakasadi adabala Sela, apo Sela mkubala Ebere. 25Ebere adabala wana wachimuna awiri. Dzina la m'bodzi likhali Pelege, thangwe munsiku zache dziko lapansi lidagawikana. Dzina la mng'ono wache likhali Yokitani.26Yokitani adabala Alamodadi, Selefe, Hazaramaveti, Yera, 27Hadorimu, Uzari, Dikila, 28Obali, Abimaele, Sheva, 29Ofiri, Havila, na Yobabi. Wensenewa akhali wana wa Yokitani.30Kwawo kudayambira pa Mesa, pakuyenda ku Sefere, phiri la kumachibese. 31Awa akhali wana wachimuna wa Semu malingana na mabanja na bziseweredwe bzawo, mmadziko yawo, malingana na madzinza yawo.32Aya yakhali mabanja ya wawa wachimuna wa Nowa, kutengera mibwado yawo, na mmadzinza yawo. Kuchoka kuna amwewa ndipo madzinza yadamwazikana tsapano yachiyenda padziko lapansi chitapita chigumula.
111Tsapano dziko lensene lapansi lidaphatisa chiseweredwe chibodzi na chibodzi apo chikhana mafala mabodzi. 2Pomwe adanyamuka kuyendera ku machibese, adagumana chigwa mphimba ya Sinara apo adakhala pamwepo.3Iwo adati kuna wina na mwayache, "Bwerani, mbatiye tiumbe njedwa tizitenthe bwino bwino." Iwo akhana njedwa achiziyesa minyala na katondo kumuyesa matope. 4Iwo adati, Bwerani, Mbatiye tibzimangire tekha muyi na nsaka yakuti pansodzi pache pagunse kudzaulu, apo mbatiye tibzikonzere tekha dzina. Tingasaya kutenepo, timdzamwazikana padziko lensene lapansi."5Ndiye Yahova adabuluka kudzaona muyiyo na nsaka ndiyo wana wa Adamu akhamanga. 6Yahova adati, "Nyang'anani, ni wanthu abodzi na chiseweredwe chakulingana, apo zjai akuyamba kuchita ibzi! Tsampanopali palibe ndibzo akufuna kuchita ndibzo bzimdzatazika kuna iwo. 7Bwerani, mbatiye tibuluke kukasongoneza chiseweredwe chawo kumweko, pala kuti nampodi ambabvane wina na mwayache."8Ndiye Yahova adawamwaza kuyambira popo ate padziko lensene lapansi apo iwo zjai adalekeza kumanga muyiyo. 9Tsono, dzina lache adauchemera Babele, thangwe Yahova pampwepo adasongonezera chiseweredwe cha dziko lensene lapansi nakuti pomwe mpamwepo ndipo Yahova adawamwazira pa dziko lensene lapansi.10Awa akhali wana wa Semu. Semu akhana magole dzana libodzi, apo adabala Aripakasadi magole mawiri chitapita chigumula. 11Semu adakhala magole madzana machanu atabala kale Aripakasadi. Iye adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi.12Pomwe Aripakasadi akhana magole makumi matatu, Adabala Sela. 13Aripakasadi adakhala magole madzana manayi na matatu atabala kale Sela. Iye adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi.14Pomwe Sela akhana magole makumi matatu, adabala Ebere. 15Sela adakhala magole madzana manayi na matatu atabala kale Ebere. Adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi.16Pomwe Ebere akhadakhala magole makumi matatu na manayi, adabala Pelege. 17Ebere adakhala magolemadzana manayi na makumi matatu atabala kale Pelege. Iye adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi.18Nthawe ndizo Pelege akhana magole makumi matatu, adabala Reu. 19Pelege adakhala magole madzana mawiri na mapfemba atabala kale Reu. Iye adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi.20Nthawe ndizo Reu akhana magole makumi matatu na mawiri, adabala Serugi. 21Reu adakhala namoyo magole madzana mawiri na manomwe atabala kale Serugi. Iye adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi.22Nthawe ndizo Serugi akhana magole makumi matatu, adabala Nahori. 23Serugi adakhala namoyo magole madzana mawiri atabala kale Nahori. Iye adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi.24Nthawe ndizo Nahori akhana magole makumi mawiri na mapfemba adabala Tera. 25Nahori adakhala magole dzana libodzi na khumi na mapfemba atabala kale Tera. Iye adabala pomwe wana winango wachimuna na wachikazi. 26Tera atakhala magole makumi manomwe, adabala Aburamu, Nahori, na Harana.27Tsapano awa akhali wana wa Tera. Tera adabala Aburamu, Nahori, na Harani, apo Harani adabala Loti. 28Harani adafera pamaso pa babache Tera mdziko ndilo adabaliwa iye, mu Uri wa ku Akaldayo.29Aburamu na Nahori adatenga akazi. Dzina la mkazi wa Aburamu likhali Sarai apo dzina la mkazi wa Nahori likhali Milika, mwana wa Harani, omwe akhali babawo wa Milika na Yisika. 30Tsapano Sarai akhali ngomwa; akhalibe mwana.31Tera adatenga mwanache wachimuna Aburamu, Loti mwana wachimuna wa mwanache wachimuna Harani, na Sarai kunyada wache, mwanache wachimuna Aburamu mkazi wache, apo pabodzi adachoka mu Uri waku Akaldayo, mkuyenda kukakhala kudziko la Kanani. Soma adabwera ku Harani achikhala koko. 32Tera adakhala na moyo magole madzana mawiri na machanu apo kinangoka adasaika.
121Tsapano Yahova adati kuna Aburamu, "Ndoko choka mdziko lako, na pa abale wako, na pa banja la abereki wako, uyende kudziko ndilo nimdzakulatiza iwe. 2Nimdzakusandusa iwe dzinza likulu, ndichidzakudalisa, na kukulisa dzina lako, apo umdzakhala mdaliso. 3Nimdzadalisa wale ndiwo ambakudalisa, soma omwe ambakunyoza nimdzawatemberera. Mabanja yensene yadziko lapansi yamdzadalisika thangwera iwepo.4Ndiye Aburamu adayenda, ninga ndimo Yahova Adamuuzira kuchita, apo Loti adayendambo na iye. 5Aburamu akhana magole makumi manomwe na machanu pomwe adachoka mu Harana. Aburamu adatenga Sarai, mwana wa mng'ono wache, bzombo bzawo bzensene ndibzo akhadakontcheza, na wanthu ndiwo akhadabala mu Harana. Iwo adachoka achiyenda kudziko la Kanani, kubwera kudzakhala kudziko la Kanani.6Aburamu adapitirira kuyenderatu mdzikko la kutali ku Sekemu, kufika ate ku muti wa thundu waku More. Panthawe yoyo wanthu waku Kanani akhakhala mdzikomo. 7Yahova adaonekera kuna Aburamu, achiti, "Kuna wana wako nimdzawapa dziko limweli. Ndiye popo Aburamu adamanga guwa la nsembe la Yahova, omwe akhadaonekera kuna iye.8Kuchoka Popo adafulukira kudziko la mapiri kumachibede kwa Beteli, komwe adakamanga chihema chache, komwe Beteli akhali kumaulo apo Ai kumachibese kwache. Apo kumweko adakamanga guwa lansembe la Yahova achichemera dzina la Yahova. 9Kinangoka Aburamu adapitiriza ulendo, kumbayendera ku Negevu.10Kukhana njala kudziko limwero, ndiye Aburamu adapolika kuyenda ku Aigupto kukakhala, thangwe njalayo ikhadanyanya mdzikomo. 11Atatsala pang'ono kufika mu Aigupto, adati kuna mkazache Sarai, "Ona tsapano, ndikudziwa kuti ndiwe mkazi wakudeka. 12Wanthu waku Aigupto angakakuona amdzati, 'Umweyu ni mkazache,' apo amdzandipha ine, soma iwepo amdzakuleka namoyo. 13Ukalewe kuti ndiwe nana wanngu, pala kuti bzikandikhalire bwino ine thangwera iwepo, na kuti pomwe moyo wangu upulumuke thangwera iwepo."14Bzidachitika kuti pomwe Aburamu adapita mu Aigupto, wanthu wa mu Aigupto adaona kuti Sarai akhali wakudeka kwene kwene. 15Akulu akulu wakuphata basa kwa Falawo adamuona iye achimuthembeza kuna Falawo, apo mkaziyo adatengiwa kukakhala kubanja la Falawo. 16Falawo adamukoya bwino Aburamu thangwera iye, apo Aburamu adatambira mabira na ng'ombe, abulu wachimuna, anyabasa wachimuna, anyabasa wachikazi, abulu wachikazi, na ngamira.17Ndiye Yahova adaboneresa Falawo na banja lache na muliri mikulu thangwera Sarai, mkazi wa Aburamu. 18Falawo adachemeresa Aburamu, achiti, "Mchani ndicho wachitachi kuna ine? Thangweranyi ulibe kundiuza kuti akhali mkazako? 19Thangweranyi udati, 'Ni nana wangu,' pala kuti ndidamtenga kukhala mkazi wangu? Ndiye tsapano, mkazako uyu. Mtenge, ndoko njira Zako," 20Ndiye Falawo adapereka malangizo kuna anyabasa wache bzakuguma iye, apo iwo adamulekera, pabodzi na mkazache na bzense ndibzo iye akhanabzo.
131Aburamu adakwira kuchoka ku Aigupto kuyenda ku Negevu, iye, mkazache, na bzense ndibzo iye akhanabzo. Loti adayenda nawombo. 2Tsapano Aburamu akhadabala kwene kwene na ng'ombe, siriva na oro.3Iye adapitiriza ulendo bwache kuchoka ku Negevu kuyenda ku Beteli, kumbuto ndiko chihema chache chikhali pakutoma, pakati nakati pa Beteli na Ai. 4Iye adayenda kumbuto ndiko kukhana guwa la nsembe lomwe akhadalimanga pakutoma. Apa adachemera dzina la Yahova.5Tsapano Loti, omwe akhafamba na Aburamu, akhanambo mabira, ng'ombe na mahema. 6Mbuto ikhakwanisika lini kuwathandiza wensenewo kukhalira pabodzi pafupi na pafupi. 7Pakhana pomwe mkangano pakati pa amakabusa wang'ombe za Aburamu na a amakabusa wang'ombe za Loti. Akanani na Aperezi akhakhala mphimpha zimwezo panthaweyo.8Ndiye Aburamu adati kuna Loti, "Nampodi pakhale ndewo pakati pa ine na iwe, na pakati pa amakabusa wangu na amakabusa wako; chensecho pomwe ndife ubale. 9Dziko lenseli liri lini mmanja mwako kodi? Pitiriza tenepo timwazane iwe na ine. Ungayenda mphimpha za kumadzere, ndiye kuti nimdzayendera kumadidi. Ayai ungayendera kumadidi, ndiye kuti nimdzayendera kumadzere."10Ndiye Loti adamwaza maso, achiona kuti chigwa chensene cha Yorodano chikhana madzi mazinji palipense ate ku Zoare, ninga munda wa Yahova, ninga dziko la Aigupto. Apa ikhali nthawe ndiyo Yahova akanati kudzonga Sodomu na Gomora. 11Ndiye Loti adabzisankhulira yekha chigwa chensene cha Yorodano achifamba kuyendera ku machibese, apo achibale adamwazana wina na mwayache.12Aburamu adakhala mdziko la Kanani, apo Loti adakhala mmiyi ya mchigwamo. Iye adakhazikisa bzihema bzache kutali ninga ku Sodomu. 13Tsapano wanthu waku Sodomu akhali wakuphonya kwakunyanya kuna Yahova.ml ki14Yahova adati kuna Aburamu Loti atachoka pana iye, "Nyang'ana mbuto ndiyo waimayo kunyang'ana kumpotoku, kumwera, kumachibese, na kumaulo. 15Mphimpha yensene ukuonayi, nimdzakupa iwe na mbeu yako kwa nthawe zensene.16Nimdzayesa mbeu yako ninga pfumbi lapansi, pala kuti wina angakwanisa kulewenga pfumbi lapansi, mbeu yakombo amdzailewenga. 17Lamuka, famba famba mdzikomu mulitali na mulifupi mwache, nakuti nimdzalipa kuna iwe limwelo." 18Ndiye Aburamu adafulusa chihema chache achibwera kudzakhala pa miti ya thundu ya pa Mamre, ndiyo iri mu Hebroni, achimanga guwa lansembe la Yahova popo.
141Bzidachitika nsiku za Amarafele, mfumu ya ku Sinara, Arioki, mfumu ya ku Elasara, Kedorelaomere, mfumu ya ku Elamu, na Tidala mfumu ya ku Goimu, 2kuti adachita nkhondo kulimbana na Bela, mfumu ya ku Sodomu, Birisa mfumu ya ku Gomora, Sinabi, mfumu ya ku, Adima, Semebere, mfumu yaku Ziboimu, na pa mfumu yaku Bela (yakubvekera pomwe na dzina lakuti Zoari).3Mafumu machanu yakumaliziraya yadaphatanidzana mchigwa cha Sidimu (chakudziwika pomwe na dzina la Nyanza ya Munyu). 4Magole khumi na mawiri akhadatumikira Kedorelaomere, soma mgole lachikhumi na chitatu zjai adagandukira. 5Kinangoka mgole lachikhumi na chinayi, Kedorelaomere na mafumu ndiyo akhanayo adabwera achidzamenya a Refai mu Aseteroti Karnaimu, na Azizi mu Hamu, a Semi mu Savekiriataimu, 6na Ahori mdziko lawo la mapiri la Seiri, kufika ate ku Eliparana, komwe mkufupi na chipululu.7Kinangoka adazungunuka achibwera ku Eni Misipati (Kwakuchemeriwa pomwe kuti Kadese), achigonjesa dziko lense la Aamaleki, na Aamori pomwe ndiwo akhakhala mu Hazezoni Tamara. 8Ndiye mfumu ya ku Sodomu, mfumu yaku Gomora, mfumu yaku Adima, mfumu ya ku Zedoimu, na mfumu ya ku Bela (yakuchemeriwa pomwe kuti Zoari) adayenda kunja achikakonzekera nkhondo mchigwa cha 9Sidimu kulimbana na a Kedorelaomere, mfumu ya Elamu, Tidala, mfumu ya Goimu, Àmarafele, mfumu ya Sinara, Arioki, mfumu ya Elasara; mafumu manayi kulimbana na machanu.10Tsapano chigwa cha Sidimu chikhadadzala na madindi, apo pomwe mafumu yaku Sodomu na Gomora yadathawa, yadagwera momo. Wale ndiwo adasala adathawira kumapiri. 11Ndiye mafumu yadatuta bzinthu bzensene bza ku Sodomu na Gomora na vida yawo yensene, achiyenda njira zawo. 12Pomwe iwo adayenda, adatenga pomwe Loti, mwana wa mano wache wa Aburamu, omwe akhakhala mu Sodomu, pabodzi na bzombo bzache bzensene.13M'bodzi omwe akhadathawa adabwera kudzauza Aburamu m'Heberi. Iye akhakhala pafupi na miti ya thundu ya ku Mamre, M-Amori, omwe akhali m'bale wache wa Esakolo na Aneri, omwe wense akhali anzache wa Aburamu. 14Tsapano pomwe Aburamu adabva kuti awengi akhadaphata abale wache, adatsogolera akamuna wache madzana matatu na khumi na asere wakupfunzira omwe akhadabadwa mnyumba mwache, apo achiwapsaga ate ku Dani.15Iye adagawa wanthu wache usiku, iye na anyabasa wache, achiwathamangisa ate ku Hoba, ndiko ku boko lamadzere la Damasiko. 16Kinangoka adabweresa bzombo bzensene, achibweresa pomwe m'bale wache Loti na mitolo yache, pabodzi pomwe na azimayi na wanthu winango.17Nthawe ndizo Aburamu adabwerera kuchokera kwakukagonjesa Kedorelaomere na mafumu ndiyo yakhana iye, mfumu yaku Sodomu idabula kukamuchingamira pa chigwa cha Save (chakuchemeriwa pomwe kuti chigwa cha mfumu). 18Melekizedeke, mfumu ya ku Salemu, idabula nawo mkate na vinyu. Iye akhali wansembe wa Mulungu Mkulukulu.19Iye adamudalisa kulewa kuti, "Wakudalisika na Mulungu Mkulukukuluyo ni Aburamu, Wakulenga kudzaulu na dziko lapansi. 20Wakudalisika mbaakhale Mulungu Mkulukukuluyo, omwe wapereka awengi wanu mmanja mwanu." Kinangoka Aburamu adamupa iye chibodzi cha magawo khumi ya chirichense.21Mfumu ya ku Sodomu idati kuna Aburamu, "Ndipenimbo wanthu, apo ubzitakulire vidayi wekha." 22Aburamu adati kuna mfumu yaku Sodomu, "Boko langu ndalitukulira kuna Yahova, Mulungu Mkulukulu, Wakulenga kudzaulu na dziko lapansi, 23kuti nimdzatenga lini usalu, chingwe cha nsapato, ayai chirichense chako, pala ungati, 'Ndamudaza Aburamu.' 24Nimtakula lini chirichense kupambula ndibzo anyamata adya na gawo la wanthu omwe adayenda na ine. Lekani Aneri, Esikolo. na Mamre atenge gawo lawo."
151Bzitamala bzobzi mafala ya Yahova yadabwera kuna Aburamu mmasomphenya, kulewa kuti, Nampodi kugopa, Aburamu! Ndine mtetezi wako na mpfupo yako ikulutsa,' 2Aburamu adati, "Mbuya Yahova, mumdzandipa chani, nakuti ndikalibe mwana basi, apo wakudzapita manyumba yangu ni Eliezekere wa ku Damasiko?" 3Aburamu adati, "Nakuti mulibembo kundipa mbeu ine, onani, wakubadwa mnyumba mwangu ndiye amdzakhala wakudzapita manyumba yangu!"4Ndiye, onani, mafala ya Yahova yadabwera kuna iye, kulewa kuti, "Munthu uweyu amdzakhala lini wakudzapita m'buto mwako; soma iye wakudzachokera mchuno mwako chaimo ndiye amdzapita m'buto mwako. 5Kinangoka adamubulisa panja, achiti, "Jiguma kudzauluku, apo ulewenge nyenyezi, penu unikwanisa kuzilewenga." Ndiye adati kuna iye, "Umu ndimo mbeu yako imdzakhalira."6Iye adakhulupirira Yahova, apo iye adatenga kuti chikhali chilungamodi meju. 7Iye adati kuna iye, "Ndine Yahova, omwe ndidakupulumusa kuna Uri wa ku Akaldayo, kukupa iwe dziko ili likhale lako lako." 8Iye adati, "Mbuya Yahova, nimdzadziwa tani kuti limdzakhala langu ine?"9Ndiye adati kuna iye, "Kanditengere ng'ombe ikazi ya magole matatu, mbuzi ikazi ya magole matatu, nkhangaiwa, na kamwana ka njiwa." 10Iye adamubweresera bzensebzi, achibzigwata pakati, mkutula agwatabzo mwakunyang'anizana china na chinzache, soma mbalamezo alibe kuzigwata. 11Nthawe ndizo mbalame za anyamg'omba zidabwera mkumbutha panyamazo, Aburamu adazithamangisa.12Tsono pomwe dzuwa likhamira, Aburamu adagona tulo apo, onani, m'dima ukulu wakugopsa udamugwera iye. 13Kinangoka Yahova adati kuna Aburamu, "Dziwa meju kuti mbeu zako zimdzakhala alendo mdziko lakuti ndawo lini, apo zimdzasandusiwa akapolo achiboneresewa kwa magole madzana manayi.14Nimdzayeruza dzinza ndilo amdzalitumikilalo, apo pambuyo pache amdzabula na vida izinjitsa. 15Soma umdzayenda kuna abereki wako mwamtendere, apo iwe udzafuchiriwa utakalamba bwino. 16Mu m'bwado wachinayi amdzabwera pomwe kuno, nakuti mphumbza za Amori zikamati kufika pamapeto."17Nthawe ndizo dzuwa lidamira m'dima utagwa, onani, ng'anjo yakufukutira utsi na mtsatso wamoto wakubvunika bzidapita pakati nakati pa nyama adagwata ire. 18Pansiku yoyo Yahova adapangana mpangano na Aburamu, kulewa kuti, "Kuna mbeu yako ndikukupa dziko ili, kuchokera mkulo waku Aigupto kukafika ku mkulo ukulu, Firate--- 19Akeni, Akenizi, Akadimoni, 20Ahiti, Aperezi, Arefai, 21Aamori, Akanani, Agirigasi, na Ajebusi."
161Tsapano Sarai, mkazi wa Aburamu, akhalibe kumubalira mwana aliyense iye, soma akhana nyabasa wachikazi, waku Aigupto, omwe dzina lache akhali Hagara. 2Ndiye Sarai adati kuna Aburamu, "Onani tsapano, Yahova wandilambiza kukhalambo na wana ine. Ndiye chonde ndokoni kuna nyabasa wanguyu. Aburamu adatetekera mafala ya Sarai. 3Ikhali nthawe yakuti Aburamu atakhala magole khumi mdziko la Kanani pomwe Sarai, mkazi wa Aburamu adapereka Hagara nyabasa wache waku Aigupto, kuna bayache kukhala mkazi wache. 4Ndiye adayenda kuna Hagara, apo iye adatenga pathupi, iye akhabzokola mwa kupepusa Sarai.5Ndiye Sarai adati kuna Aburamu, "Kuboneraku inepano thangwera iwepo. Ndidapereka nyabasa wangu wachikazi pamtima wako, apo ataona kuti watenga pathupi, zjai ndidapepuka mmaso mwache. Yahova ayeruze pakati pa ine na iwe." 6Soma Aburamu adati kuna Sarai, "Ona pano, nyabasa wako mkaziyo zjai ali mmanja mwako, chita kuna iye chakuti chikudekere iwe." Ndiye Sarai adamuboneresa iye, achithawiratu pamaso pache.7Mnjero wa Yahova adamugumana iye pafupi na lowe wa madzi mchipululu, pa lowe ndiye akhali panjira yakuyendera ku Suri. 8Iye adati, "Hagara, nyabasa wa Sarai, wachokera kuponi apo ukuyenda kuponi?" Ndiye iye adati, "Ndikuthawa mbuyangu wachikazi Sarai.9Mnjero wa Yahova adati kuna iye, "Bwerera kuna mbuyako wachikazi, ukabzichepse wekha pamaso pache." 10Kinangoka mnjero wa Yahova adati kuna iye, "Nimdzawanza mbeu yako kwene kwene, mwakuti amdzakhala azinjitsa wakusaya kulewengeka.11Mnjero wa Yahova adati pomwe kuna iye, "Ona, una pathupi apo umdzabala mwana wachimuna, apo umdzamuchemera dzina lache Ismayeli, thangwe Yahova wabva kubonera kwako. 12Iye amdzakhala nkhandwe yamunthu yamchipululu. Iye amdzakhala wakugazana na munthu aliyense, na munthu aliyense kumugaza iye, apo amdzakhala lini phathi na abale wache wensene."13Ndiye adapa dzinali kuna Yahova omwe adasewera naye, "Ndimwe Mulungu omwe mumbandikonda," nakuti iye adati, "Ndikupitiriza chadidi kuona, napo kuti iye wandiona kale ine?" 14Mthangwerache mcherayo udachemeriwa Beerelahai-roi; onani uli pakati nakati pa Kadese na Berede.15Hagara adabalira Aburamu mwana wachimuna, apo Aburamu adasandula dzina lache, omwe Hagara adabalayo, Ismayeli. 16Aburamu akhana magole makumi masere na matanthatu pomwe Hagara adam'balira Aburamu Ismayeli.
171Nthawe ndizo Aburamu akhana magole makumi mapfemba na mapfemba, Yahova adaonekera kuna Aburamu achiti kuna iye, "Ndine Mulungu Wamphamvu zense. Famba pamaso pangu, apo khala wakusaya chirema. 2Ndiye nimdzapangana mpangano pakati pa ine na iwe, apo nimdzakuwanza kwene kwene."3Aburamu adakotamisa nkhope yache pansi apo Mulungu adalewalewa na iye, kulewa kuti, 4"Ningakhala ine, onani. mpangano wangu una iwe. Umdzakhala baba wathimu la madzinza. 5Dzina lako umdzachemeriwa lini pomwe Aburamu, soma dzina lako umdzakhala Aburahamu---thangwe ndakuikha kukhala baba wa thimu lamadzinza. 6Nimkubalisa iwe maninge, apo nimdzakuyesa iwe madzinza, apo mafumu yamdzabula kuchokera mwa iwe.7Nimdzalimbisa mpangano wangu pakati pa ine na iwe na mbeu yako pambuyo pako, kupita mmibwadwo yawo yensene kuti ukhale mpangano wa nthawe zensene, kuti ndikhale Mulungu wako na wa mbeu zako za pambuyo pako. 8Apo kuna iwe na mbeu za pambuyo pako nimdzakupani dziko la maulendo yanu, dziko lensene la Kanani, likhale lako nthawe zensene, apo ine nimdzakhala Mulungu wawo."9Ndiye Mulungu adati kuna Aburahamu, "Ungakhala iwe, ukoye mpangano wangu, iwe na mbeu yako mmibwado yawo yensene pambuyo pako. 10Uyu ni mpangano wangu, ndiwo iwe umfunika kuukoya. pakati pa ine na iwe na mbeu yako pambuyo pako: Mwamuna aliyense waiwe agwatiwe. 11Mugwatiwe Khandwa la kunsonga kwa kumaso kwanu, apo ichi chimdzakhala chizindikiro cha mpangano pakati pa ine na imwe.12Mwamuna aliyense waiwe wa magole masere agwatiwe, kupita mmibwado yawanthu wako wensene. Uku mkuphatanidza na iye wakubadwa mnyumba yako na iye wakuguliwa na kobiri kuchoka kuna wakunja aliyense omwe ngwako lini wa mbeu yako. 13Iye wakubadwa mnyumba yako na iye wakuguliwa na kobiri zako agwatiwe basi. Apo mpangano wangu umdzakhamthupi mwako mpangano wakusaya kumala. 14Mwamuna aliyense wakusaya kugwatiwa omwe alibe kugwatiwa khanda la kunsonga kwa kumaso kwache adzaphiwe pakati pa wanthu wache. Wapsa mpangano wangu."15Mulungu adati kuna Aburahamu, "Angakhala Sarai mkazi wakoyu, nampodi kumbamuchemera pomwe kuti Sarai. Soma, dzina lache amdzakhala Sara. 16Nimdzamudalisa iye, apo nimdzakupa mwana wachimuna na iye, apo iye amdzakhala Mayi wa madzinza. Mafumu ya wanthu yamdzachokera mwa iye."17Ndiye Aburahamu adakotamisa nkhope yache pansi, achiseka, achilewa mumtima mwache, "Mwana angabadwedi kuna mwamuna wamagole dzana libodzi? Sara, wamagole makumi mapfemba angakhale tani na mwana?" 18Aburahamu adati kuna Mulungu, "Oh mpsakuti Ismayeli akhale na moyo pamaso panu!"19Mulungu adati, "Neye, soma Sara mkazi wako amdzakubalira iwe mwana wachimuna, apo udzamupe dzina lakuti Isaki. Nimdzalimbisa mpangano wangu na iye ninga mpangano wakusaya kumala wa mbeu yache pambuyo pache. 20Soma bza Ismayeli, ndakubvera iwe. Onani, ndamudalisa iye apo nimdzamuwanzisa iye kwene kwene. Amdzakhala kholo la atsogoleri khumi na awiri, apo nimdzamuchitisa kukhala dzinza likulu. 21Soma mpangano wangu nimdzalimbinimdzalimbikisakisa na Isaki, omwe Sara amdzakubalira iwe panthawe ninga ino gole lamangwana."22Atamaliza kusewera naye, Mulungu adakwira kuchoka kuna Aburahamu. 23Ndiye Aburahamu adatenga Ismayeli mwana wache, na wensene ndiwo adabadwa m'banja mwache, na wensene ndiwo adaguliwa na kobiri zache, mwamuna aliyense pakati pa amuna wabanja la Aburahamu, achigwata Khanda la kumaso kwawo nsiku yoyo letu, ninga ndimo Mulungu akhadamuuzira iye.24Aburahamu akhana magole makumi mapfemba pomwe adagwatiwa khanda la kumaso kwache. 25Ismayeli mwana wache akhana magole khumi na matatu pomwe adagwatiwa khanda la kumaso kwache. 26Pansiku yokha yokhayo ndiyo Aburahamu adagwatiwa pabodzi na Ismayeli mwana wache. 27Amuna wensene wa m'banja mwache adagwatiwa pabodzi naye, kuphatanidza na iwo wakubadwa m'banja na iwo wakuguliwa na kobiri kuchoka kwa alendo.
181Yahova adaonekera kuna Aburahamu pa miti ya thundu ya ku Mamre, pomwe akhadakhala pamsuwo wa chihema mkupsa kwa masikati. 2Iye adakwiza maso apo, onani, adaona amuna atatu ataima pafupi na iye. Pomwe adawaona, adathamanga kukagumana nawo kuchoka pamsuwo wa chihemacho achikotama kutsulima pansi.3Iye adati, "Mbuyangu, penu ndagumana udidi pamaso panu, nampodi kupitirira pa kapolo wanu." 4Mbaabwerese madzi pang'ono, usambise nzayo zakozi, apo upume wekha pamuti. 5Apo nimdzatenga chakudya pang'ono, pala mujejerese mitima yanu. Pambuyo pache muyende njira zanu, thangwe mwafika kuna kapolo wanu." Iwo adatawira, "Chita ndimo walewera."6Kinangoka Aburahamu adapita kamkulumize mchihema kwa Sara, achiti, "Kulumiza, Monza kamangu miyezo mitayu ya ufa bwa tirigu, umunye ukonze mikate." 7Kinangoka Aburahamu adathamangira kuna thimu la ng'ombe, achikatemga ksmkono katete kwabwino, achikapasa kuna kapolo, achikulumiza kukaphika. 8Adatenga mafuta na mkaka, na kamkono kadaphikiwako, achiwaikhira chakudya pamaso pawo, apo adaima pafupi na iwo patsinde pamuti pomwe iwo akhadya.9Iwo adati kuna iye, "Mkazako Sara ali kuponi?" Iye adatawira, "Umo mchihemamo." 10Iye adati, "Nimdzabwerera pomwe kuna iwepo pakufika nthawe yache, apo ona, Sara mkazi wako amdzakhala na mwana wachimuna." Sara akhatetekera pamsuwo wa chihemapo, omwe ukhali kumbuyo kwache.11Tsapano Aburahamu na Sara akhadakalamba, adapitirira kwene kwene nsiku zawo, apo Sara akhadapitirira msinkhu ndiwo mkazi angadabalira wana. 12Ndiye Sara adaseka yekha yekha, kulewa yekha, "Ndasukwa sukwa na mbuyangu pomwe zjai wakalamba, ndiye nimdzadekedwa bwino tsapano?"13Yahova adati kuna Aburahamu, "Thangweranyi Sara adaseka achiti, 'Nimdzabaladi mwana ine, uko ndakalamba kalamba'? 14Chiripo chimtaza kukwanisa Yahova? Pakufika nthawe yakuikhika na ine, munthaweyo, nimdzabwerera kuna iwe. Panthawe ninga ino gole lamangwana Sara amdzakhala na mwana wachimuna." 15Ndiye Sara adagaza achiti, "Ndiribe kuseka ine," thangwe iye akhagopa. Iye adatawira, "Neye, udaseka iwe."16Kinangoka wanthuwo adalamuka achinyamuka kunyang'ana kuphompho ku Sodomu. Aburahamu adayenda nawo kuwaperekeza njira yawo. 17Soma Yahova adati, "Ndim'bisire Aburahamu ndibzo nimfuna kuchita, 18nakuti Aburahamu amdzakhala chadidi dzinza likulu lamphamvu, apo madzinza yensene yadziko lapansi yamdzadalisika thangwera iye? 19Thangwe ndamusankhula iye pala kuti atonge wana wache na banja lache pambuyo pache kukoya njira ya Yahova, kuchita chilungamo na chiyeruziro, pala kuti Yahova abwerese pa Aburahamu bzobwe walewa kuna iye."20Kinangoka Yahova adati, "Thangwe kulira kwa Sodomu na Gomora kwakula, nakuti pomwe chakuphonya chawo chalemera meju, 21nimdzabuluka tsapano koko kukaona kulira kwawoko pala iwo ndiko kwandifikira ine, kuti penu achitadi chimwecho. Penu neye, nimdzadziwa."22Ndiye wanthuwo adatembenuka kuchoka koko, achiyendera ku Sodomu, soma Aburahamu adasalira ataima pamaso pa Yahova. 23Kinangoka Aburahamu adafendera achiti, "Kodi mumdzapsaira wakulungamawa pabodzi na wakuipa?24Pinangopense alipo makumi machanu wakulungama mmuyimu. Mumdzapsaira basi neye kusiya m'buto thangwera wakulungama makumi machanu ndiwo ali momowo? 25Nampodi kuchita tenepoyo neye, kupha wakulungama!a pabodzi na wakuipa, pala kuti wakulungama achitiwe mwakulinganira na wakuipa. Nampodi kutenepoyo! Kodi wakutonga wadziko lense lapansiyo amdzachita lini bzakuthemera? 26Yahova adati, "Ningakagumana wakulungama makumi machanu mu mzimda wa Sodomu, ndiye nimdzaleka m'buto yensene thangwera iwo."27Aburahamu adatawira achiti, " Onani tsapano, ndabziyesera kusewera kuna Mbuya wangu, napo kuti ndine pfumbi na dotha! 28Tani angakagumanika kuti alipo wakusalira achanu kuti akhane makumi machanuwo? Mumdzadzonga mzimda wensene thangwera kuti akuperewera achanu?" Ndiye iye adati, "Nimdzaudzonga lini, penu ningakagumane momo makumi manayi na achanu."29Adasewera naye pomwe, achiti, "Tani penu mungakagumane makumi manayi momo?" Iye adatawira, "Nimdzachita lini thangwera makumi manayiwo. 30"Iye adati, "Chonde nampodi kukalipa, Mbuya, kuti ndilewelewe. Pinangopense makumi matatu angakagumanika momo." Iye adatawira, "Nimdzachita lini basi ndichikagumana makumi matatuwo momo." 31Iye adati, "Onani tsapano, ndabziyesela kulewa kuna Mbuya wangu! Pinangopense makumi mawiri angakagumanike momo." Iye adatawira, "Nimdzaudzonga lini thangwera makumi mawiriwo."32Iye adati, "Chonde nampodi kukalipa, Mbuya, apo nimdzasewera ichi kwakumaliza. Pinangopense khumi amdzagumanika momo." Ndiye adati, "Nimdzaudzonga lini basi thangwera khumiwo." 33Yahova adayenda njira zache atatondo kumaliza kusewera na Aburahamu, apo Aburahamu adabwerera kumuyi.
191Anjero awiri adabwera ku Sodomu maulo, nthawe ndizo Loti akhadakhala pamsuwo wa mu Sodomu. Loti adawaona iwo, mkulamuka kukagumana nawo, achitsulima nkhope yache pansi. 2Iye adati, "Onani tsapano, ambuyangu, tembenukirani kupita kunyumba kwa kapolo wanu, Khalani usikubu, apo musambise nzayo zanu. Kinangoka mumdzalamuka machibese bese mkuyenda njira zanu." Iwo adatawira, "Neye, timdzakhala usiku bwense mkhwalaamu." 3Soma adawakumbira mwakungingimira, ndiye adayenda naye, achikapita mnyumba mwache. Iye adakonza chakudya achiphika mkate wakusaya bzakufufumisa, iwo achidya.4Soma akanati kugona, wanthu wammuyimo, wanthu wamu Sodomu, adazungulira nyumbayo, ang'ono na wakukalamba kubodzi. Wanthu wensene wakuchokera mbali zensene za muyiyo. 5Iwo adachemera Loti, achiti kuna iye, "Alikuponi wanthu ndiwo abwera muno kuna iwe maulo yamweyano? Abulise kuna ife, kuti tiwadziwe."6Ndiye Loti adabula panja achifunga msuwo. 7Iye adati, "Ndikukukumbirani, abale .wangu, nampodi kuchita bzakuipa. 8Onani tsapano, ndina wana wachikazi awiri ndiwo akanati kudziwa mwamuna aliyense. Chonde dikhirani ndikubulisireni amwewo kuna imwe, apo muchite nawo ndicho mumchiona chabwino mmaso mwanu. Nampodi kuchita chakuipa wanthuwa, thangwe abwera mu mthunzi wa nsodzi yangu."9Iwo adati, "Bakaimani!" Iwo adati pomwe, Uyu adabwera Kuno kudzakhala ninga mlendo, apo tsapano zjai wasanduka wakutitonga! Tsapano timdzakuchitita kuipa iwepo kuposa iwo." Iwo adamungingimiza munthuyo , Loti meju! achifendeza kuti apse msuwo.10Soma wanthuwo adabulisa manja yawo achibweresa Loti mnyumbamo na iwo achifunga msuwo. 11Tsapano alendo wa Loti adachitisa chidima wanthu omwe akhali panja pa msuwo wa nyumbayo, ang'ono na akuluwo, mwakuti adafika pakuneta pomwe akhayezera kupsaga kuti aphate msuwo.12Ndiye wanthuwo adati kuna Loti, "Una winango pomwe muno? Mkuwasa aliyense, wanako wachimuna na wachikazi, na wina ndiye unaye wa mmuyi muno, abulise panja pano. 13Thangwe tatsala pang'ono kudzonga mbuto ino, thangwe kulira kwawo kwakula pamaso pa Yahova apo Yahova watituma kuti tiudzonge."14Loti adabula panja achikasewera na mkuwasa wache, wanthu ndiwo adalonjeza kuloola wanache wachikazi, achiti, "Kulumizani, bulani pambuto pano, thangwe Yahova ali pafupi kudzonga muyi uno." Soma kuna mkuwasa wache akhaoneka ninga akutondo kulewa bwamsobwe. 15Pomwe manyika yadaoneka, anjero adakumbira Loti, kulewa kuti, "Lamuka uyende, takula mkazako na wanako awiri wachikazi omwe ali panowa, pala kuti nampodi mupsairiwe mchilango cha muyiyu."16Soma adachedwa. Ndiye wanthu adamuphata boko lache, na boko a mkazache, na manja ya wanache awiri wachikazi, thangwe Yahova akhamubvera nsisi. Iwo adamubulisa iye panja, achikawatula kunja kwa muyi. 17Atawabulisa panja m'bodzi wa wanthuwo adati. "Pulumusani miyoyo yanu! nampodi kucheuka mmambuyo, ayai kuima pachigwa palipense. Thawira kumapiri pala kuti ungadzongeke."18Loti adati kuna iwo, "Neye, chonde, azimbuyangu! 19Onani tsapano, kapolo wanu wangumana udidi pamaso panu, apo mwandionesera chikondi chikulu pakupulumusa moyo wangu, soma ningakwanise lini kuthawira kumapiri, thangwe chakuipacho chingandipinzule, apo ine nimdzafa. 20Onani tsapano, muyi uyu apo ngung'ono. Chonde, ndilekeni ndithawire koko---Ngung'ono lini kodi? ---apo moyo wangu umdzapulumuka."21Iye adati kuna iye, "Chadidi, ndakutawiriza, nimdzadzonga lini muyi ndiwo wandiuzayu. 22Kulumiza! Thawa popo, thangwe ningachite lini chinthu ate ukafike kumweko." Mnthangwerache muyiyo udachemeriwa Zoari.23Dzuwa likhadabula padziko lapansi pomwe Loti adafika ku Zoari. 24Kinangoka Yahova adabvumbisa pa Sodomu na Gomora minyala ya sufule na moto kubula kwa Yahova kuchoka kudzaulu. 25Iye adadzonga miyiyo, na chigwa chensene, na bzense bzakukhala mmiyimo, na bzakumera bza pansi.26Soma mkazi wa Loti, omwe akhafamba pambuyo pa iye, adanyang'anisa mmambuyo, apo adasandula chulu cha munyu. 27Aburahamu adalamuka machibese bese kuyenda pambuto ndipo akhadaima pamaso pa Yahova. 28Adanyang'anisa kuphompho ku Sodomu na Gomora na ku mbuto ya chigwa. Iye adanyang'ana apo onani, utsi mukhakwira kuchoka pansi ninga utsi bwa ng'anjo.29Ndiye pomwe Mulungu adadzonga miyi ya mchigwa, Mulungu adakumbukira Aburahamu. Adamuchosa Loti pakati pa chidzongeko cha miyi ndiyo Loti akhadakhala.30Soma Loti adakwira kuyenda ku Zoari kukakhala mmapiri na wanache wachikazi awiri, thangwe zjai akhana mantha kukhala mu Zoari. Ndiye adakakhala mu mphanga, iye na wanache wachikazi awiri.31Mwana wakutoma adati kuna mng'ono wache, "Banathuwa akalamba, apo palibe mwamuna kwinangombo ndiye amdzapita kuna ife ninga akhachitira padziko lensene lapansi. 32Bwera, mbatiye tiwamwese vinyu babawa, apo timdzagona nawo, pala kuti tikoye mbeu ya banja lathu na moyo kudzera mwa babathuwa." 33Ndiye babawoyo adamumwesa vinyu usikubo. Ndiye mwana wakutomayo adayenda momo achigona nawo babachewo; iwo alibe kudziwa pomwe iye adadzagona popo, ayai nthawe ndiyo iye adalamuka.34Mangwana yache mwana wakutomayo adauza mng'ono wacheyo, "Tetekera, pano ndagona usikubu na babangu. Mbatiye tiwamwese pomwe vinyu usiku, apo uyendembo ukagone nawo, pala kuti mbeu ya banja lathuli tiikoye na moyo kudzera mwa babawa." 35Ndiye adawamwesa pomwe vinyu babawowo usikubo, apo mng'onoyo adayendambo achikagona nawo. Iwo alibe kudziwa pomwe basi nthawe ndizo iye adadzagona ayai nthawe ndizo iye adalamuka.36Ndiye wana wa Loti wachikazi awiriwo adatenga pathupi pa babawo. 37Wakutomayo adabala mwana wachimuna, achimusandula dzina lakuti Moabu. Iye adakhala kholo la Amoabu ate lero. 38Angakhala mwana wachikazi mng'onoyo, adabala pomwe mwana wachimuna, achimusandula dzina lakuti Ben-Ammi. Adakhala kholo la wanthu wa Aamoni ate lero.
201Aburahamu adayenda ulendo kuchoka popo kuyendera kudziko la Negev, achikakhala pakati nakati pa Kedesi na Suri. Akhali mlendo wakukhala m'Gerari. 2Aburahamu adati bza Sara mkazache, "Ni mpfumakazi yangu." Ndiye Abimeleke mfumu ya ku Gereri idatumiwa kukatenga Sara. 3Soma Mulungu adabwera kuna Abimeleke mmaloto usiku, achidzati kuna iye, "Ona, ndiwe munthu wakufa thangwera mkazi ndiye watengayu, thangwe ni mkazi wa mwenekachiro."4Tsapano Abimeleke akhanati kubwera pafupi na iye apo Abimeleke adati, "Mbuya, mumdzapha kubodzi na dzinza la kulungama? 5Alibe kulewa yekha kuna ine, 'Ni mpfumakazi yangu?" Neye iye mwenekachiro achitawira pomwe kuti, 'Ni mano wangu." Ndachita bzimwebzi na mtima wangu wangwiro na manja yangu ya lazau."6Ndiye Mulungu adati kuna iye mmaloto, "Inde, ndikudziwadi kuti wachita ichi na mtima wangwiro, soma ine ndidakulambiza kuti nampodi kundiphonyera. Mnthangwerache ndidakulambiza kumukhuya mkaziyo. 7Mnthangwerache bwezera mkaziyo kuna mwenekachiro, thangwe bayacheyo ni mneneri. Amdzakupempherera iwepo, uchikhala na moyo. Soma ungasaya kumubzezera, dziwa kuti iwe na wensene ndiwo uli nawo mumdzafa meju."8Abimeleke adalamuka na machibesebese achichemera akapolo wache. Iye adawauza bzensebzi, apo wanthuwa akhana mantha kwene kwene. 9Ndiye Abimeleke adachemera Aburahamu achiti kuna iye, "Wachita chani kuna ife iwepo? Ndakuphonyera tani iwepo, kuti wafikisa pa ine na pa ufumu bwangu chakuphonya chikulu? Wachita bzinthu ndibzo lini kuna ine."10Abimeleke adati kuna Aburahamu, "Chidakuchitisa mchani kuchita bzinthu bzobzi?" 11Aburahamu adati, "Thangwe ndidakumbuka, 'Kuno wanthu ambagopa lini Mulungu, apo amdzandipha thangwera mkazanguyu.' 12Kupambula bzobzo, ni mpfumakazi yangudi, mwana wa babangu, soma sikuti mwana wa mayi wangu; soma adakhala mkazangu.13Pomwe Mulungu adachitisa kuti ndichoke mnyumba ya babangu mkumbafamba mbuto iyi na iyi, ndidati kuna mkaziyo, 'Undionesere kukhulupirika uku ninga mkazangu: Kumbuto kulikwense tiniyendako, lewa bza ine, "Ni mano wangu.""' 14Ndiye Abimeleke adatenga mabira na ng'ombe, na akapolo wachimuna na wachikazi achimupa Aburahamu. Kinangoka adabwezera Sara, mkazi wa Aburahamu, kuna iye.15Abimeleke adati, "Nyang'ana, dziko langu liri pamaso pako. Khala ndipo pamkudekerapo." 16Kuna Sara adati, "Nyang'ana, ndapa mano wakoyu chulu chibodzi cha kobiri za siriva. Mkumpsinkha mulandu uliwense pa iwe mmaso mwa wense ndiwo unawo, apo pamaso pa wensene zjai ndiwe wakulungama bwino bwino."17Ndiye Aburahamu adapemba kuna Mulungu, apo Mulungu adalimbisa Abimeleke, mkazache, na akapolo wache wachikazi kuti zjai akhakwanisambo kubala wana. 18Thangwe Yahova akhadafunga zjai bziberekero bza wapabanja la Abimeleke thangwera Sara, mkazi wa Aburahamu.
211Yahova adamunyang'anira Sara ninga ndimo adati, apo Yahova adamchitira Sara ninga ndimo adamlonjezera. 2Sara adatenga pathupi achibala mwana wachimuna kwa Aburahamu mumsinkhu wakukalamba, pa nthawe yakuikhika ninga ndimo Mulungu adamuuzira iye. 3Aburahamu adasandula mwanache wachimuna, omwe adabadwa kuna iye, omwe Sara adamubalira iye, Isaki. 4Abulahamu adagwata kumaso kwa mwanache Isaki pomwe iye akhana nsiku zisere zakubadwa, ninga ndimo Mulungu adamutongera iye.5Aburahamu akhana magole dzana libodzi pomwe adabala Isaki. 6Sara adati, "Mulungu wandisekeresa; aliyense wakubva amdzasekera nande pabodzi." 7Adati pomwe, "Mbani angadalewa kuna Aburahamu kuti Sara angamamise wana, apo tsono ndamubalira iye mwana wachimuna mu msinkhu wache wakukalamba!"Mwanayo adakula achiletsewa kumama, apo Aburahamu adakonza madyerero makulu nsiku ndiyo Isaki adaletsiwa kumama. Sara adaona mwana wachimuna wa Hagara waku Aigupto, omwe adabadwa kuna Aburahamu, ali mkuseka.10Ndiye iye adati kuna Aburahamu, "Thothani pano mkazi nyabadayu na mwanache wachimunayu, thangwe mwana wachimuna wa mkazi umweyu amdzakhala lini mpita nyumba na mwanangu, Isaki." 11Mafalaya yadaipira kwene kwene Aburahamu thangwera mwanache wachimunayo.12Soma Mulungu adati kuna Aburahamu, "Nampodi kuipidwa thangwera mnyamatayu na thangwera kapolo wako wachikazi. Tetekera mafala ya Sara mu bzense anilewa kuna iwe pa nkhani yoyi, thagwe mbeu zako zimdzachemeriwa mdzina la Isaki. 13Nimdzaikha pomwe mwana wachimuna wa kapolo wakoyu mdzinza lako thangwe ni mbeu yako."14Aburahamu adalamuka na machibese bese, mkutenga mkate na chikasi cha madzi, achichipereka kuna Hagara, mkukupika paphewa. Adamupa iye mnyamata achimutuma. Iye adanyamuka achidzungaira mchipuluku cha Beereseba. 15Nthawe ndizo madzi yadamala mchikasimo, adataya mwanayo pansi pa chitsamba chibodzi. 16Kinangoka adayenda, kukakhala pansi pakatali pankiti kuchoka pakhana iyepo, ninga pakuti kuthusa msewe wauta kufika, nakuti mkaziyo adati, "Nampodi ine ndione rere imfa ya mwanayu." Pomwe iye adakhala popo kunyang'anizana naye, adakwiza mafala yache kumbalira.17Mulungu adabva mafala ya mnyamatayo, apo mnjero wa Mulungu adachemera Hagara kuchoka kudzaulu, achiti kuna iye, "Chikukunesa mchani iwe, Hagara? Nampodi kuchita matha, thangwe Mulungu wabva mafala ya mnyamatayo mbuto aliyo. 18Lamuka, mulamuse mnyamatayo, apo muphate boko; nakuti nimdzamusandusa iye dzinza likulu.19Kinangoka Mulungu adafungula maso yache, apo adaona mchera wa madzi. Adayenda kukadzaza chikasicho na madzi mkumupa mnyamatayo chakumwa. 20Mulungu akhana mnyamatayo, apo adakula. Iye adakulira mchipuluku achisanduka kasadolo wa mauta. 21Iye adakhala mchipululu cha Parani, apo mayi wache adamuloolera mkazi wa mdziko la Aigupto.22Idafika nthawe yakuti Abimeleke na Fikolo kapitawo wa anyankhondo wache adasewera na Aburahamu, kulewa kuti, "Mulungu ali nawe mu bzense ndibzo umbachita. 23Tsapano undilumbirire ine pano pa Mulungu kuti umdzandinyengeza lini, ayai na mwanangu, ayai azukulu wangu. Udzandichitire ine na kudziko ndilo wakhala ninga mlendo udidi ndibo ndidakuonesera iwepo. 24Aburahamu adati, "Ndikulumbirira ine."25Aburahamu adadandaula kuna Abimeleke bza mchera wa madzi ndiwo akapolo wa Abimeleke adapsokonyola kuna iye. 26Abimeleke adati, ""Nimmudziwa lini ndiye wachita bzobzi. Mulibe kundiuza kamangu tsapano; Ndikhanati kubva ate lero lino." 27Ndiye Aburahamu adatenga mabira na ng'ombe achizipereka kuna Abimeleke, apo wanthu awiriwa adachita mpangano.28Kinangoka Aburahamu adapambula patokha tuntchere twa mabira tukazi tunomwe. 29Abimeleke adati kuna Aburahamu, "Thanthauzo lache mchiyani la kupambulira patokha tuntchere tunomwe tukazi twa mabiratu?" 30Iye adatawira, "Ntchere zinomwe zikazizo umdzatambira pamanja pangu, pala kuti budzakhale umboni bwangu, kuti ndidachera mcherayu ndine."31Ndiye adachemera mbuto yoyo Beereseba, thangwe popo ndipo wense awiriwo adalumbira lumbiro. 32Iwo adachita mpangano pa Beereseba, apo kinangoka Abimeleke na Fikolo, kapitawo wa anyankhondo, adabwerera kudziko la Afirisiti.33Aburahamu adaokera muti wa usika mu Beereseba. Popo adachemera dzina la Yahova, Mulungu wa muyaya. 34Aburahamu adasalira ninga mlendo mdziko la Afirisiti nsiku zizinjitsa.
221Bzidachitika kuti bzitamala bzinthu ibzi Mulungu adayezera Aburahamu. Iye adati kuna iye, "Aburahamu!" Aburahamu adati, "Ine ndiri pano." 2Ndiye Mulungu adati, "Tenga mwanako wachimuna, omwe umbamukondayo, Isaki, apo uyende kudziko la Moriya. Ukamuthire nsembe yakupserereza padzaulu pa libodzi la mapiri ya koko, lomwe ine nimdzakupanganiza." 3Ndiye Aburahamu adalamuka na machibese bese, mkutchobva bulu wache, mkutenga anyamata wache awiri pabodzi na iye, na mwanache wachimuna Isaki. Iye adagwata nkhuni za kuotchera nsembe yakupserereza, achinyamuka ulendo bwache kuyenda kumbuto ndiko Mulungu adamupanganiza.4Pansiku yachitatu ali mkufamba Aburahamu adakwiza maso achiona mbutoyo patali. 5Aburahamu adati kuna anyamata wache, " Khalani pano na buluyu, apo ine na mnyamatayu tiniyenda apo. Tikukanamata apo tinibwera pomwe kuna imwe." 6Ndiye Aburahamu adatenga nkhuni zansembe yakupserereza achiziikha pa mwanache wachimuna Isaki popo. Adatenga mmanja mwache moto na chisu; apo adayenda wense awiri pabodzi.7Isaki adasewera kuna Aburahamu babache achiti, "Babamwe," apo iye adati, "Ndiri pano, mwanangu," Iye adati, "Onani, moto na nkhuni ibzi, tsono birayo ali kuponi pala nsembe yakupsererezayo?" 8Aburahamu adati, "Mulungu mwenechiro anipereka bira wansembe yakupserereza, mwanangu." Ndiye adayenda, awiri wensene pabodzi.9Pomwe adafika pambuto ndipo Mulungu adamupanganiza, Aburahamu adamanga guwa la nsembe popo achitula nkhuni zache pampwepo. Kinangoka adamanga Isaki mwanache wachimunayo, achimuikha pa guwapo, padzaulu pa nkhuni. 10Aburahamu adafuthula boko lache achitenga chisu kuti aphe mwanacheyo.11Kinangoka mnjero wa Yahova adamuchemera kuchoka kudzaulu achiti, "Aburahamu, Aburahamu!" 12apo iye adati, "Ine ndiri pano." Adati, "Nampodi kuikga boko lako pa mnyamatayo, ayai kuchita chirichense chakumudzonga iye, thangwe tsapano ndadziwa kuti umbagoopa Mulungu, kuoneka kuti ulibe kundilambiza ine mwanako, mwanako yekhayo basi.13Aburahamu adajiguma kudzaulu apo onani, kumbuyo kwache kukhala tonde wa bira atakoloweka upsa pa manyanga yache. Aburahamu adatenga tonde wa birayo achipeteka nsembe yakupserereza kupita mbuto ya mwanache wachimuna. 14Ndiye Aburahamu adasandula mbutoyo, "Yahova amdzampereka, " apo ikuchemerewa tenepo ate lero, ", Paphiri ka Yahova imdzaperekiwa."15Mnjero wa Yahova adachemera Aburahamu kachiwiri kuchoka kudzaulu 16achiti---uku mkulewa kwa Yahova---pa ine ndekha ndalumbira kuti popeza wachita chinthu ichi, apo ulibe kundilambiza mwana wakoyu. mwana yekhayo basi, 17nimdzakudalisa chadidi iwepo na kudzawanzisa mbeu yako ninga nyenyezi za kudzaulu, apo ninga pomwe mchenga wa mgombe mwa nyanza, apo mbeu yako imdzagonjesa bzipata bza awengi wawo.18Mu mbeu zako madzinza yensene yapadziko lapansi yamdzadalisika, thangwe watetekera mafala yangu." 19Ndiye Aburahamu adabwerera kuna anyamata wache, apo adanyamuka mkuyenda ku Beereseba, apo adakakhala ku Beereseba.20Bzidachitika kuti bzitamala bzinthu ibzi Aburahamu adauziwa, "Milika wabala wana, pomwe, kwa mng'ono wako Nahori." 21Akhali Uzi mwanache wakutoma, Buzi mng'ono wache, Kemueli babache wa Aramu, 22Kesede, Hazo, Pilidasi, Yidilafi, na Betuele.23Betuele adabala Rebeka. Awa akhali wana asere ndiwo Milika adabala na Nahori, mng'ono wache wa Aburahamu. 24Mkazi wache mng'ono dzina lache Reuma, adabalambo Teba, Hamu, Tahasi, na Maaka.
231Sara adakhala na moyo magole dzana libodzi na makumi mawiri na manomwe. Aya yakhali magole ya moyo waSara. 2Sara adasaikira ku Kiriyati Araba, kumweko mku Heburoni, mdziko la Kanani. Aburahamu adalira nkhawa ya Sara.3Ndiye Aburahamu adalamuka achiyenda kuchoka pakhana mkazache wakusaikapo, achikasewera na wana wachimuna wa Heti, achikati, 4"Ine ndine mlendo na wakutsakalira pakati panu. Chonde ndipasenimbo mbuto ya thenje, pala kuti ndifuchire nkhawa yanguyi."5Wana wachimuna wa Heti adamutawira Aburahamu, kulewa kuti, 6"Tetekerani ife, mbuyangu. Ndimwe mfumu ya Mulungu pakati pathu. Fuchirani nkhawa yanu mnthenje mwathu chaimo. Palibe m'bodzi wa ife angakulambizeni thenje lache, pala kuti mufuchire nkhawa yanui."7Aburahamu adalamuka achikotamira wanthu wa mdzikomo, kuna wana wachimuna wa Heti. 8Iye adalewalewa nawo, kulewa kuti, "Penu mwaphatizana nabzo kuti ndifuchire nkhawa yanguyi, ndiye ndibveni na kukandiuzirambo kuna Efuroni mwana wachimuna wa Zohari. 9Mundikumbirire andigulisirembo phanga la Makipela, lomwe liri mmanja mwache, pansonga pa munda wache. Na nsengwa yache yense andigulisire padecha ninga thenje langu langu."10Tsapano Efuroni akhadakhala pakati pa wana wachimuna wa Heti, apo Efuroni waku Hiti adamutawira Aburahamu wana wachimuna wa Heti akubva, na wensene ndiwo akhadabweran pa mpita wa muyiyo, kulewa kuti. 11"Neye, mfumu, bvani ine. Ndakupani mundayu, na phanga ndilo liri momo. Ndakupani pamaso pa wana wa wanthu wangu. Ndakupasani fuchirani wakufa wanuyo."12Ndiye Aburahamu adakotama pamaso pa wanthu wa mdzikomo. 13Adasewera na Efuroni wana wachimuna wa wanthu wamdzikomo ali kubva, kulewa kuti, "Soma penu mulikufuna, chonde ndibveni. Nimpagali mundayo. Thoma tengani kobiri kuna ine, apo nimdzafuchira bwino wakufa wanguyu mwemo."14Efuroni adamutawira Aburahamu, kulewa kuti, 15"Chonde, mfumu yangu, ndibvereni. Kambuto ka munda kakukwana masekele madzana manayi ya siriva, mchiyani yoyo pakati pa ine na imwe? Fuchirani wakufa wanu." 16Aburahamu adatetekera Efuroni apo Aburahamu adapima kuna Efuroni kuwanda kwa siriva omwe adalewayo wana wa Heti ali mkubva, masekele madzana manayi ya siriva, malingana na kapimidwe kwabwino ka wamalonda.17Thangwe munda wa Efuroni, omwe Khali mmanja mwa Makipela, omwe ukhali patsogolo pa Mamre, ndiye, munda, phanga ndilo likhali momo, na miti yensene ndiyo ikhali mmundamo na yense ya mmalire mwache, idayenda 18kuna Aburahamu pa kugula pamaso pa wana wachimuna wa Heti, pamaso pa wensene ndiwo akhadabwera pampita wa muyi wacheyo.19Bzitamala ibzi, Aburahamu adafuchira Sara mkazi wache mu phanga la mmunda wa Makipela, omwe uli patsogolo pa Mamre, ndiye. Heburoni, mdziko la Kanani. 20Ndiye munda na phanga likhali momolo bzidasanduka bza Aburahamu kukhala thenje kuchoka kuna wana wachimuna wa Heti.
241Tsapano Aburahamu akhali wakukalamba kwene kwene apo Yahova akhadamudalisa Aburahamu mu bzinthu bzensene. 2Aburahamu adati kuna kapolo wache, omwe akhali mkulu letu wa pabanja pache iye pomwe akhali mkulu wakukoya bzense ndibzo akhanabzo iye, "Ikha boko lako kutseri kwa ntchafu yangui 3apo nimdzakulumbirisa kuna Yahova, Mulungu wa kudzaulu na Mulungu wadziko lapansi, kuti nampodi udzatenge mkazi pala mwanangu kuchoka kuna akazi wa a Kanani, omwe ndikukhala pakati pawo. 4Soma udzayende kudziko langu, na kuna abale wangu, uchikatenga mkazi pala mwanangu Isaki."5Kapoloyo adati kuna iye, "Tani mkaziyo achidzakalamba kunditewera kubwera nande kundziko lino? Kodi ndidzatenge mwananuyu kuyenda naye kudziko ndilo mudachokera?" 6Aburahamu adati kuna iye, "Chenjera nampodi kudzamubwezera pomwe mwanangu koko! 7Yahova, Mulungu wakudzaulu, omwe adanditenga ine kunyumba ya babangu na kudziko la abale wangu, na omwe adandilumbirisa ine chilumbiro kulewa kuti, 'Kuna mbeu yako nimdzakupa dzikoli,' amdzatumiza mnjero pamaso pako, apo umdzatenga mkazi pala mwananguyu kuchokera koko.8oma penu mkaziyo amfuna lini kukutewera, zjai umdzakhala na lazau pa chilumbiro changuchi. Soma nampodi kutengera mwanangu kumweko." 9Ndiye kapoloyo Adaikha boko lache kutseri kwa ntchafu ya ,Aburahamu mbuyache, achilumbira kuna iye bza nkhani imweyi.10Kapoloyo adapambula ngamira khumi za mbuyacheyo achinyamuka. Adatenga pomwe bzombo bza mbuyache bza moda wense. Adanyamuka achiyenda ku mphimpha za ku Aramu Naharaimu, ku muyi wa Nahori. 11Adagodamisa ngamira kunja kwa muyiyo pafupi na mchera wa madzi. Yakhali maulo, nthawe yakubula azimayi kukatunga madzi.12Ndiye adati, Yahova, Mulungu wa mbuyangu Aburahamu, ndifambiseni bwino lero na kumuonesera chikhulupiriro cha mpangano kuna mbuyangu Aburahamu. 13Nyang'anani, pano ndaima pafupi na lowe wa madzi, apo wana wachikazi wa wanthu wa mmuyimu amkubwera kudzatunga madzi. 14Mbabzichitike tenepoyo. Ningalewa kuna mtsikana, 'Chonde tula mtsuko wako kuti ndimwembo.' apo achilewa kuna ine, 'Mwani, apo nimdzamwesambo ngamira zanuzi,' ndiye umweyo mbaakhale letu ndiye mwamusankhula pala kapolo wanu Isaki. Pa ichi nimdzadziwa kuti mwaonesera chikhulupiriro cha mpangano wangu kuna mbuyangu."15Bzidachitika kuti napo akanati kumaliza kulewalewa, onani, Rebeka adatulukira na mtsuko wakutungira madzi paphewa pache. Rebeka adabadwa kuna Betuele mwana wachimuna wa Milika, mkazi wa Nahori, mng'ono wache wa Aburahamu. 16Mtsikanayo akhali namwali wakudeka. Pakhalibe mwamuna ndiye akhadamudziwa kale. Iye adapolikira ku mcherako, achikadzaza mtsuko wacheyo achikwira kubwera.17Ndiye kapolo adathamanga kukagumana naye achiti, "Chonde ndipasembo madzi pang'ono ndimwe kuchoka mumtsuko mwakomu." 18Iye adati, "Mwani, mbuyangu," apo iye kamkulumize adatula mtsuko wamadziyo kuchoka mmanja mwache, achimupa iye chakumwa.19Atamaliza kumupa chakumwacho, iye adati, "Nimkatunga pomwe madzi yangamira zanuzi, ate zimamalize kumwa." 20Ndiye adathamanga kukakhuthula madzi ya mu mtsukoyo mu chakumwera, mkuthamanga pomwe ku mchera kukatunga madzi, achitunga madzi ya ngamira za iye zensene.21Mwamunayo adanyang'anisa chete kuona penu Yahova adamfambisa bwino ulendo bwache ayai neye. 22Pomwe ngamirazo zidamala kumwa, munthuyo adasokolosa kamphete ka oro ka pamphuno kakulemera meya ya sekele, na bzibangiri bziwiri bza oro pala kumaboko yache bzakulemera masekele khumi, 23achibvunza, "Ndiwe mwana mkazi wambani? Ndiuze chonde, subi iripo mnyumba mwa babako kuti ife tingakagone usiku?"24e adati kuna iye, "Ndine mwana wa a Betuele wana wa a Milika, omwe adabala na a Nahori." 25Iye adati pomwe kuna iye "Tina pomwe, upsa buzizinji na bzakudya kubodzi na subi pomwe yakuti mungakagone usiku."26Kinangoka munthuyo adakotama achinamata Yahova. 27Iye adati, "Athembeke Yahova, Mulungu wa mbuyangu Aburahamu, omwe alibe kutula mpangano wache wachifundo na kukhulupirika kwache pa mbuyangu. Ningakhala ine, Yahova wandilatiza kubzatika nyumba ya abale wawo wa mbuyangu.28Kinangoka mtsikanayo adathamanga kukauza wwakubanja la mail wache bzinthu bzensebzi. 29Tsapano Rebeka akhana mano wache, apo dzina lache akhali Labani. Labani adathamanga kuna munthu omwe akhali kunja pamsewu pafupi na loweyo. 30Pomwe iye adaona kamphete kapamphuno na bzibangiri mmaboko mwa nana wache, na kubva mafala ya nana wache Rebeka kuti , "Ibzi ndibzo munthuyo adalewa kuna ine," Labani adayenda kuna munthuyo, apo, onani, akhadaima pafupi na ngamirazo pa lowe pale.31Ndiye Labani adati, "Bwera, iwe wakudalisika na Yahova. Thangweranyi ukuima panja? Ndakonza mnyumba, na mbuto ya ngamira." 32Ndiye mwamunayo adabwera kunyumbako mkubulusa mitolo pa ngamirazo. Ngamirazo zidapasiwa upsa na bzakudya, apo adamupa madzi kutsuka nzayo zache na nzayo za wanthu ndiwo akhana iye.33Adamuikhira chakudya kuti adye, soma iye adati, "Nimdya lini kamangu ate ndisewere ndibzo nimfuna kusewera." Ndiye Labani adati. "Sewerani." 34Iye adati, "Ndine kapolo wa Aburahamu. 35Yahova wamudalisa mbuyanguyo kwene kwene apo wasanduka mkulu. Amupa mabira na ng'ombe, siriva na oro, akapolo wachimuna na akapolo wachikazi, na ngamira na mabulu.36Sara, mkazi wa mbuyangu, adabala mwana wachimuna na mbuyanguyo pomwe Sara akhali wakukalamba, apo Aburahamu amupa iye vida yense ndiyo akhanayo. 37Mbuyangu adandilumbirisa, kulewa kuti, 'Nampodi kutenga mkazi pala mwanangu kuchoka mwa akazi wamu Kanani, mdziko mwawo ndimo ndikukhala ine. 38Soma, uyende kubanja la babangu, na kuna abale wangu, apo ukatenge mkazi pala mwanangu.'39Ndidati kuna mbuyangu, "Pinangopense mkaziyo amdzanditewera lini.' 40Soma iye adati kuna ine, 'Yahova, omwe ndikufamba pamaso pache, amdzatuma mnjero wache na iwe achidzakufambisa bwino njira yako, pala kuti ukatenge mkazi pala mwanangu wachimuna kuchoka kuna abale na kuchoka ku chipande kwa banja la baba. 41Soma umdzakhala na lazau ku lumbiriro langu penu unibwera kuna abale wangu neye kukakupa iye. Ndiye umdzakhala na lazau ku lumbiriro langu.'42Ndiye ndafika lero pa lowe pale, ndichiti, 'O Yahova, Mulungu wa mbuyangu Aburahamu, chonde, penu mumfunadi kundifambisa bwino njira yanguyi--- 43ndiri pano ine, kuima pafupi na lowe wa madzi---chitani bzakuti mkazi ndiye anitulukira kudzatunga madziya, mkazi omwe nimmuuza kuti, "Chonde ndipasembo madzi pang'ono kuchoka mumtsuko mwako ndimwe," 44mkazi ndiye anilewa kuna ine, "Mwaya, apo nimkatunga pomwe madzi pala ngamira zanuzi" ---chitani kuti umweyo akhale letu omwe imwe, Yahova, mwasankhula pala mwana wachimuna wa mbuyangu.'45po ndikanati kumaliza kulewalewa mumtima mwangu, onani, Rebeka adatulukira letu na mtsuko wache wamadzi paphewa pache apo adapolika kuyenda ku loweko achikatunga madzi. Ndiye ndidati kuna iye, 'Chonde ndipasembo chakumwa.' 46Iye adatula kamkulumize mtsuko wache kuchoka paphewa achiti, 'Mwani, apo nimdzapa pomwe ngamira zanuzi madzi.' Ndiye ndidamwa, apo iye achimwesa pomwe ngamirazi.47Ndidamubvunza ndichiti, 'Ndiwe mwana mkazi wambani?' Iye adati, 'Mwana wa a Betuele, wana wachimuna wa a Nahori, omwe adabala na a Milika.' Ndiye ndidaikha mphete pamphuno pache na bzibangiri ku maboko yache. 48Ndiye ndidakotama kunamata Yahova, ndichitenda Yahova, Mulungu wa mbuyangu Aburahamu, omwe wanditsogolera njira yabwino kudzagumana mkazi wa abale wawo wa mbuyangu pala mwana wawo wachimuna.49Tsapano mnthangwerache, penu mwakonzeka kuonesa ufulu bwa chikondi na chikhulupiriro kuna mbuyanguyo, mundiuze. Soma penu neye, ndiuzeni, pala kuti ndipambukire kuboko lamadidi ayai lamadzere."50Ndiye Lebani na Betuele adatawira achiti, "Chinthuchi chachokera kuna Yahova; tingasewere lini kuna imwe bzakuipa ayai bzabwino. 51Nyang'anani, Rebeka ali pamaso panu. Mtengeni mumbayende, kuti akakhale mkazi wa mwana wachimuna wa mbuyanu, ninga ndimo Yahova wasewerera."52Pomwe kapolo wa Aburahamu adabva mafala yawoyo, iye adakotama pansi pamaso pa Yahova. 53Kapoloyo adasokolosa bzinthu bza siriva na bzinthu bza oro, na bzakubvala, achipa Rebeka. Adapa pomwe mpaso za kuumira kuna mano wache na kuna mai wache.54Ndiye iye na wanthu omwe akhanawo adadya achimwa. Iwo adaphuphudza popo usiku bwense, apo atalamuka machibese yache, iye adati, "Nditumizeni ine kuna mbuyangu." 55Mano wache na mai wache adati, "Mulekeni mtsikanayu abakakhale na ife kwa nsiku zina zing'onong'ono, pafupifupi nsiku khumi. Kinangoka akhoza kudzayenda."56Soma munthuyo adati kuna iwo, "Nampodi kundichedwesa ine, nakuti Yahova wandifambisa kale bwino njira yangu. Ndilekeni ndimbayende kuna mbuyangu." 57Iwo adati, "Timuchemere mtsikanayo timubvunze." 58Ndiye adamchemera Rebeka achimubvunza, "Uniyenda na munthuyu?" Iye adatawira, "Niyenda inde,"59Ndiye adatumiza mpfumakazi yawoyo Rebeka, pabodzi na kapolo wachikazi pa ulendo bwache na kapolo wa Aburahamu na wanthu wache. 60Adamudalisa Rebeka, achiti kuna iye, "Mpfumakazi yathuwe, ukakhale mayi wa bzulu na bzulu khumi, apo mbeu yako idzagonjese chipata cha wale wakuwawenga."61Ndiye Rebeka adalamuka, apo iye na kapolo wachikaziyo adapakira ngamirazo, achitewera munthuyo. Kapoloyo adatenga Rebeka, achiyenda naye njira yache. 62Tsapano Isaki akhakhala ku Negevu, apo akhadabwerera kunene kuchoka ku Beere Lahai Roi.63Isaki adayenda kunja kukazonda mmunda maulo. Pomwe iye adatukula maso mkuona, onani, pakhana ngamira ndizo zikhabwera! 64Rebeka adanyang'ana, apo pomwe adaona Isaki, adamogera pansi kuchoka pa ngamirayo. 65Iye adati kuna kapoloyo, "Mwamuna uyu mbani akufamba mmunda kudzagumana nafeyu? Kapoloyo adati, "Ni mbuyangu umweyu." Ndiye Rebeka adatenga chakumpsinkha chache, achibzigugudiza.66Kapoloyo adasimbira Isaki bzinthu bzensene ndimo bzidachitikira. 67Ndiye Isaki adabweresa Rebeka mchihema cha mayi wache Sara achitenga Rebeka, mkukhala mkazache, apo Isaki adamukonda iye. Ndiye Isaki adanyamalizika mtima kusaika mayi wache.
251Aburahamu adatenga mkazi winango; dzina lache akhali Ketura. 2Iye adamubalira Zimerani, Yokesani, Medani, Midyani, Yisebaki na Sua. 3Yokesani adabala Seba na Dedani. Wana wa Dedani ikhali wanthu wa Aasuri, wanthu wa Aletusi, na wanthu wa Aleumi. 4Wana wachimuna wa Midyani akhali Efa, Efere, Hanoki, Abida, na Elida. Wensenewa akhali wana wa Ketura.5Aburahamu adapereka bzense ndibzo akhanabzo kuna Isaki. 6Apo nthawe ndizo iye akana moyo, adapereka mphaso kuna wana wachimuna wa azikazache ang'ono achiwatumiza kudziko la kumachibese, kutali na Isaki, mwanache wachimuna.7Izi zikhali nsiku za magole ya moyo wa Aburahamu, magole dzana libodzi na makumi manomwe na machanu. 8Aburahamu adapuma kwakumaliza achisaika pa msinkhu wachikalamba wabwino, Munthu wakukalamba na moyo wache wakudzala, apo adatengiwa kukakhala na wanthu wache.9Isaki na Ismayeli, wana wache wachimuna, adamufuchira iye mu phanga la Makipela, mmunda wa Efroni mwana wachimuna wa Zohari wa ku Hiti, omwe uli pafupi na Mamre. 10Munda wa Aburahamu udaguliwa kuna wana wachimuna wa Heti. Aburahamu adafuchiriwa popo na Sara pomwe mkazache. 11Aburahamu atasaika, Mulungu adadalisa Isaki mwanache wachimuna, apo Isaki adakhala pafupi na Beere Lahai Roi.12Tsapano awa akhali wana wa Ismayeli, mwana wachimuna wa Aburahamu, omwe Hagara wa ku Aigupto, kapolo wa Sara adamubalira Aburahamu.13Aya yakhali madzina ya wana wachimuna wa Ismayeli, kutengera ndondokeko ya kabadidwe: Nebayoti---wakutoma kubadwa wa Ismayeli, Kedara, Abideele, Mibisamu, 14Misima, Duma, Masa, 15Hadada, Tema, Yeturi, Nafisi, na Kedema. 16Awa akhali wana wachimuna wa Ismayeli, apo aya yakhali madzina yawo, kudziwika na miyi yawo, na matsasa yawo; akuluakulu khumi na awiri malingana na madzinza yawo.17Aya yakhali magole ya moyo wa Aburahamu, dzana libodzi na makumi matatu na machanu. Iye adapuma kwakumaliza achisaika, apo adakonkhobzewa na wanthu wache. 18Iwo adakhala kuyambira ku Havila ate ku Suri, komwe mkufupi na Aigupto, wina angakhala akuyenda ku Aasuri. Adakhala mwakumbapokana wina na mwayache.19Iyi ni mbiri ya Isaki, mwana wachimuna wa Aburahamu. Aburahamu adabala Isaki. 20Isaki akhana magole makumi manayi nthawe ndizo adatenga Rebeka kukhala mkazache, mwana wachikazi wa Betuele waku Srameya wa ku Padanaramu, mfumakazi ya Labani wa ku Arameya.21Isaki adapemba kuna Yahova pala mkazache thangwe mkaziyo akhali ngomwa, apo Yahova adatawira pembo lache, apo Rebeka mkazache adatenga pathupi. 22Wanawo adabonera pabodzi mkati mwache, apo Rebeka adati, "Msabwanyi ibzi bzikuchitika kuna ine?" Adayenda kukabvunza Yahova bzimwebzi.23Yahova adati kuna iye, "Madzinza mawiri yali mmimba mwako, apo wanthu awiri amdzalekanisiwa kuchoka mkati mwako. Thimu libodzi limdzapambana mphamvu na linzache, apo likululo limdzatumikira ling'ono."24Itakwana nthawe yakubala, onani, mukhana wana wapamphase mchiberekero mwache. 25Mwana wakutoma adachoka mfwira thupi lensene ninga chakubvala chaukuse. Adamusandula dzina lache Esau. 26Kumala popo, mano wache adabulambo. Boko lache likhadaphata katendene wa Esau. Adasanduliwa Yakobo. Isaki akhana magole makumi matanthatu pomwe mayi wawo adabala iwowa.27Anyamatawo adakula, apo Esau adakhala kasadolo waluso, Munthu wa mthengo; soma Yakobo akhali Munthu wakupfatsa, omwe akhambakhala nthawe zezense mmahema. 28Tsapano Isaki akhambakonda Esau thangwe akhambadya nyama ndizo iye akhambakapha, soma Rebeka akhakonda Yakobo.29Yakobo adaphika nzama. Esau adabwera kuchoka kuthengo, apo akhadalenguka na njala. 30Esau adati kuna Yakobo, "Ndipembo ndidye nzama zifwirazo. Chonde, ndalenguka!" Mnthangwerache dzina lache adamchemera Edomu.31Yakobo adati, "Utome kundigulisira ukulu bwakobu." 32Esau adati, "Nyang'ana, ndasala pang'ono kusaika. Ukulu buna ubwino bwanyi kuna ine?" 33Yakobo adati, "Utome kulumbirira kuna ine," ndiye Esau adalumbira lumbiro apo mu lumbiro limwero zjai adagulisa ukulu kuna Yakobo. 34Yakobo adapa Esau mkate na kamphodza wakuphika. Adadya na kumwa, kinangoka achilamuka mkuyenda njira zache. Mukutenepayuku Esau adanyoza ukulu bwache.
261Tsapano mdziko mule mudachitika njala, kupambula njala ndiyo ikhalipo mu nsiku za Aburahamu. Isaki adayenda kuna Abimeleke, mfumu ya Afilisiti ku Gereri.2Tsapano Yahova adaonekera kuna iye achiti, "Nampodikupolika kuyenda ku Aigupto; khala mdziko ndilo nimkuuza ukakhale. 3Khala mdziko mommuno, apo nimdzakhala nawe ndichidzakudalisa iwe; thangwe kuna iwe na mbeu yako, nimdzakupani madziko yenseya, ndichidzakwanirisa malumbiriro ndiyo ndidalumbirira kuna Aburahamu babanu.4Nimdzawanzisa wana wako ninga nyenyezi zakudzaulu, ndichidzapa wana wako dziko lenseneli. Kudzera mwa wana wako madzinza yensene yadziko lapansi yamdzadalisiwa. 5Nimdzachita ibzi thangwe Aburahamu adabvera mafala yangu achikoya malangizo yangu, bzitongi bzangu, manemba yangu, na mitemo ya bzitongi bwangu."6Ndiye Isaki adakhala mu Gerari. 7Pomwe wanthu wambuto imweyo adamubvunza bza mkazache, iye adati, "Ni mpfumakazi yangu." Adagopa kulewa, "Ni mkazangu, "Wanthu wakuno amdzandipha mkutenga Rebeka, thangwe ngwakudeka." 8Isaki atakhala popo nthawe itali, Abimeleke mfumu ya Afilisiti adasuzumira pa janera. Iye adaona, onani, Isaki akhasisita Rebeka, mkazache.9Abimeleke adachemera Isaki kuna iye achiti, "Nyang'ana, uyu nimkazako meju. Thangweranyi udati, ni mfumakazi yangu?" Isaki adati kuna iye, "Thangwe ndikhakumbuka kuti wina angandiphe mkumutenga." 10Abimeleke adati, "Mchani wachitachi kuna ife? Munthu m'bodzi akhadasala pang'ono kugona na mkazakoyu, ndiye ungadatiphonyesa iwepo." 11Ndiye Abimeleke adatonga wanthu wensene achiti, "Omwe aniphata munthu uyu ayai mkazache chadidi amdzaphiwa meju."12Isaki adabzala mbeu mdzikomo achikolola gole limwero kufunya dzana libodzi kuwanda kwache, thangwe Yahova adamudalisa iye. 13Munthuyo adadala, achikwirira kwirira ate kukhala mkuluwense. 14Akhana mabira mazinji na ng'ombe, na banja likulu. Afilisiti akhanunkhidwa naye.15Tsapano michera yensene ndiyo akapolo wa babache akhadafukula mu nsiku za Aburahamu babache, Afilisiti adaifunga 16pakuifuchira na mataka. Abimeleke adati kuna Isaki, "Bula pana ife pano, thangwe zjai ndiwe mkulu kuposa 17ifepano." Ndiye Isaki adanyamuka kuchoka popo achikakhala mwakudikhira Mchigwa cha Gerari, achikhala popo.18Isaki adafukula pomwe michera yamadziyo, yomwe akhadafukula munsiku za Aburahamu babache. Afilisiti akhadawafungisa atasaika Aburahamu. Isaki adaichemera pomwe madzina mabodzi bodziyo ndiyo babache akhayachemera.19Pomwe akapolo wa Isaki adafukula mchigwa, adagumana mchera wamadzi yakuyerera. 20Amakabusa wa mu Gerari adapokana na amakabusa wa Isaki, achiti, "Madziya ngathu." Ndiye Isaki adauchemera mchera umweyo "Eseki," thangwe adapokana naye.21Ndiye adachera mchera winango, apo achipokana nawo, pomwe, ndiye adaupa dzina lakuti "Sitina." 22Adachoka popo achikacheta mchera winango, soma alibe kupokana nawo umweyo. Ndiye adauchemera Rehoboti, apo adati, "Tsapano Yahova wakonza mbuto pala ife, apo timdzabalana mdziko muno.23Kinangoka Isaki adakwira kuchoka popo kuyenda ku Beereseba. 24Yahova adaonekera kuna iye usiku bokha bokhabo letu achiti, "Ndine Mulungu wa Aburahamu babako. Nampodi kugopa, thangwe ndiri nawe apo nimdzakudalisa na kuwanza mbeu yako, thangwera Aburahamu kapolo wangu." 25Isaki adamanga guwa lansembe achichemera dzina la Yahova. Popo adamanga chihema chache, akapolo wache achifukula mchera.26Ndiye Abimeleke adayenda kuna iye kuchoka ku Gerari, na Ahuzati, mwayache, na Fikoli, kapitawo wa achikunda wache. 27Isaki adati kuna iwo, "Thangweranyi mukubwera kuna inepano, pomwe mumbandiwenga muchindithotha pamaso panu?"28Ndiye iwo adati, "Taonesesa bwino kuti Yahova wakhala nawedi. Ndiye tidakumbuka kuti pakhale lumbiro pakati pa ife, inde, pakati pa ife na iwepo. Ndiye mbatiye tipangane mpangano na iwe, 29kuti umdzatichita lini chakuipa, ninga ndimo ife tiribembo kuchita chakuipa kuna iwe, apo ninga ndimo takuchitira iwe bzabwino apo takubvuma uyende mumtendere. Mchadidi, wadalisika na Yahova."30Ndiye Isaki adawakonzera iwo madyerero, apo adadya na kumwa. 31Adalamuka na machibese bese mkulumbirirana lumbiro wina na mwayache. Kinangoka Isaki adawabvumiza kuyenda, apo iwo adamusiya iye mumtendere.32Nsiku yoyo letu akapolo wa Isaki adabwera mkudzamuuza iye bza mchera ndiwo akhadafukula. Iwo adati, "Tayagumana madzi." 33Iye adauchemera mcherayo Seba, ndiye dzina la muyi umweyo ni Beereseba ate lero lino.34Pomwe Esau akhana magole makumi manayi, adatenga mkazi, Yuditi mwana wa Beeri waku Hiti, na Basemati mwanamkazi wa Elone waku Hiti. 35Iwo adawawisa mtima wa Isaki na Rebeka.
271Nthawe ndizo Isaki adakalamba apo maso yache yakhachita nkhungu mwakuti akhakwanisa lini kuona, adachemera Esau, mwanache wachimuna mkulu, achiti kuna iye, "Mwanangu." Esau adati kuna iye, "Ine ndiri pano, " 2apo Isaki adati, "Ona tsapano, ine ndakalamba. Ndikudziwa lini nsiku yangu ya kusaika kwangu.3Ndiye tenga bzida bzako, khanda lakuikhira misewe yako na uta bwako, uyende mthengo ukandisakire nyama. 4Undiphikire chakudya chakununchira, ndicho nimbachikonda, undibweresere kuno kuti ndidye na kukudakisa ndikanati kufapa."5Tsapano Rebeka adabva pomwe Isaki akhasewera na Esau mwanache. Esau adayenda mthengo kukasaka nyama achibweresa. 6Rebeka adasewera kuna Yakobo mwanache wachimuna achiti, "Ona pano. ndabva babako akulewalewa na mano wako Esau. 7'Undibweresere nyama apo kinangoka undikonzere chakudya chakununtchira, kuti ndidye ndikudalise pamaso pa Yahova ndikanati kufapa.'8Ndiye tsapano mwanangu, bvera mafala yangu ndiyo nimkutonga iwe. 9Ndoko kuna mabira, apo undibweresere ntchere ziwiri zabwino; apo nimdzaphika chakudya chakununtchira cha babako, ninga ndimo ambakondera iwo. 10Udzatakule kukawapa babako, kuti akadye, pala kuti akudalisiretu imfa yawo ikanati kufika."11Yakobo adati kuna Rebeka mayi wache, "Onani, Esau mano wangu ni munthu waukuse thupi lache, apo ine ndine munthu wakunyalala. 12Pinangopense babangu amdzandiphata, apo nimdzaoneka ninga wakuwanyengeza. Nimdzabzibweresera themberero sikuti mdaliso neye."13Mai wache adati kuna iye, "Mwanangu, themberero lirilense mbaligwere pa ine pano. Utondo kubvera mafala yanguya basi, apo zijai, ukandibweretsere." 14Ndiye Yakobo adayendadi achikatenga ntchere zambuzizo achizibweretsa kuna mai wache apo mai wache adakonza chakudya chakukoma ninga babache akhakondera.15Rebeka adatenga bzakubvala bzabwino bza Esau, mwanache mkulu, ndibzo bzikhana iye mnyumba, achimubvazika Yakobo, mwanache mng'ono. 16Adabvazika khanda la ntchere zire kuboko kwache na mkhosi mwache. 17Adapa chakudya chakununtchira na mkate bzomwe akhadakonza mmanja mwa mwanache wachimuna Yakobo.18Yakobo adayenda kuna babache achikati, "Babamwe." Babache adati, "Ndau ndiri pabodzi; ndiwe mbani, mwanangu?" 19Yakobo adati kuna babache, "Ndine Esau mwananu mkulu. Ndachita ndibzo mudandiuza ine. Tsapano khalani tsonga mudye nyama yangu ina, kuti mundidalise ine."20Isaki adati kuna mwanache, "Bzachitika tani kuti wakaigumana kamkulumize tenepayu, mwanangu?" Iye adati, "Thangwera Yahova Mulungu wanu adaibweresa kuna ine." 21Isaki adati kuna Yakobo, "Ngafendera kuno, kuti ndikuphate, mwanangu, ndidziwe penuri ndiwe mwanangu chaiye Esau ayai neye."22Yakobo adafendera kuna babache; apo Isaki adamuphata achiti, "Mafalaya ni mafala ya Yakobo, soma manjaya ni manja ya Esau." 23Isaki alibe kumuzindikira iye, thangwe manja yache yakhana ukuse, ninga manja ya mano wache Esau, ndiye Isaki adamudalisa iye.24Iye adati, ""Ndiwe mwanangudi Esau chaiye iwepo?" Iye adatawira, "Ndinepano." 25Isaki adati, "Ndibweresere chakudya, apo nimdzadya nyama yako, pala kuti ndikudalise bwino." Yakobo adabweresadi chakudya kuna iye. Isaki adadya, apo Yakobo adamubweresera, vinyu, achimwa.Ndiye 26babache Yakobo adati kuna iye, "Bwera pafupi tsapano undimpsompsone, mwanangu." 27Yakobo adabwera pafupi achimumpsompsona iye, apo adabva khwema la bzakubvala bzache achimudalisa. Iye adati, "Ona, khwema la mwanangu liri ninga khwema la munda ndiwo Yahova waudalisa.28Mulungu akupe mbali ya mame yakudzaulu, mbali ya bzakunenepa bza dziko lapansi, na tirigu mzinji na vinyu mupsa.29Wanthu mbaakutumikire iwe na madzinza yakukotamire iwe. Ukhale mkulu pakati pa abale wako, apo wana wachimuna wa mayi wako ambakukotamire iwe. Aliyense wakukutemberera iwe atembereriwe; aliyense wakukudalisa iwe adalisike."30Isaki atatondo kumaliza kudalisa Yakobo, apo Yakobo mkutondo kubula pamaso pa Isaki babache, Esau mano wache adatulukira kuchoka kwakusaka kwache. 31Adaphikambo chakudya chakununtchira achichibweresa kuna babache. Iye adati kuna babache, "Babamwe, lamukani mudye ina mwa nyama ya mwananu, kuti mundidalise ine."32Isaki babache adati kuna iye, "Ndiwe mbani iwepo?" Iye adati, "Ndine mwananu, mkulu, Esau." 33Isaki adanjenjemera maninge achiti, "Mbani wakasaka nyama achibweresa kuna ine? Ndadya kale yensene ukanati kubwera, apo iye ndamudalisa kale zjai. Mchadidi, amdzadalisika iye."34Pomwe Esau adabva mafala ya babache, adalira na mkuwe ukulu wakuwawa, achiti kuna babache, "Ndidaliseni, inembo, babangumwe." 35Isaki adati, "Mano wako wabwera pano mwachinyengo apo wapsokonyola mdaliso wako."36Esau adati, "Ndipopa lini adamuchemera kuti Yakobopa? Thangwe iye wandinyengeza kawiri kense. Adapsokonyola ukulu bwangu, apo, onani, tsapano wapsokonyola pomwe mdaliso wangu." Ndiye adati, "Mulibe kundikoyerambo mdaliso ine?" 37Isaki adatawira achiti kuna Esau, "Nyang'ana, Ndamuikha kukhala mkulu wako zjai, apo ndamupa iye abale wache wensene kukhala akapolo wache, apo ndamupa iye tirigu na vinyu mupsa. Mchani pomwe chinango ndicho ningakuchitire, mwanangu?"Esau adati kuna babache, "Mulibiretu neyembo mdaliso ubodzi okha pala ine, babangu? Ndidaliseni, inembo pomwe, babangu," Esau adalira mwakukuwa.39Isaki babache adatawira achiti kuna iye, "Nyang'ana, mbuto ndiyo ukukhalayi umdzakhala kutalitali na vida ya dziko lapansi, kutali na mame yamdzaulu. 40Na lupanga lako umdzakhala na moyo uchimbadzatumikira mng'ono wakoyu. Soma ungagandukira, umdzachosa chigologolo chache mkhosi mwako."41Esau adachita njiru pa Yakobo thangwera mdaliso ndiwo babache adamupa iye. Esau adati mumtima mwache, "Nsiku zakulira nkhawa ya babangu zafendera; pambuyo pache nimdzapha mano wangu Yakobo." 42Mafala ya Esau mwanache yadabveka kuna Rebeka. Ndiye adatuma mtumi kukachemera Yakobo mwanache mg'ono achiti kuna iye, "Ona, mano wako Esau akunyamaliza yekha mtima wache bzaiwe pakukonza chiwembu kufuna kupha iwe.43Ndiye tsapano, mwanangu, ndibvere ine apo uthawire ku Labani, kuna mano wangu ku Harani. Kakhale naye kwa kanthawe, 44ate ukhali bwa m'bale wakoyu budzaphwere, 45ate ukhali bwa m'bale wako budzamale pa iwe, apo adzayebwe ndibzo wamuchitabzi. Kinangoka nimdzatuma mtumi kudzakutenga kuchoka koko. Thangweranyi kuti nditaye awiri mwensemwe nsiku ibodzi?46Rebeka adati kuna Isaki, "Ndaneta moyo wangu thangwera wana wachikazi wa Heti. Yakobo achitenga m'bodzi wa wana wachikazi wa Heti kukhala mkazache, ninga bzimchita akazi awa, akazi winango wa mdziko muno, moyo zjai umdzandikomera ine?"
281Isaki adachemera Yakobo, mkumudalisa, achimutonga iye, "Nampodi kutenga mkazi kuchoka mwa akazi waku Kanani. 2Lamuka, ndoko ku Padani Aramu, kunyumba kwa Betuele babawo wa mayi wako, apo ukatenge mkazi koko, m'bodzi wa wana wachikazi wa Labani, mano wawo wa mayi wako.3Mulungu wamphamvu zense mbaakudalise iwe, akubalise na kukuwanzisa iwe, kuti ukhale thimu lawanthu. 4Iye mbaakupe mdaliso wa Aburahamu, kuna iwe, na kuna mbeu yako pambuyo pako, kuti upite mdziko ndilo ukukhala ndilo Mulungu adamupa Aburahamu.5Ndiye Isaki adamubvuma Yakobo kuyenda. Yakobo adayenda ku Padani Aramu, ku Labani mwana wachimuna wa Betuele waku Arameya, mano wache wa Rebeka mai wao wa Yakobo na Esau.6Tsapano Esau adaona kuti Isaki wadalisa Yakobo achimubvuma kuyenda ku Padani Aramu, kukatenga mkazi koko. Iye adaona pomwe kuti Isaki akhadadalisa iye achimupa pomwe chitongi, kulewa kuti. "Nampodi kutenga mkazi kuchoka mwa akazi waku Kanani." 7Esau adaona pomwe kuti Yakobo akhadabvera babache na mayi wache, apo akhadayenda ku Padani Aramu.8Esau adaona kuti akazi wa ku Kanani alibe kudekera babache Isaki. 9Ndiye adayenda kuna Ismayeli, achikatenga, pambali pa akazi ndiwo iye akhanawo, Mahalati mwana mkazi wa Ismayeli, mwana wachimuna wa Aburahamu, nana wache wa Nebayoti, kukhala mkazache.10Yakobo adachoka ku Beereseba achiyendera ku Harani. 11Iye adabwera pambuto pinango achikhala popo usiku bwense, thangwe dzuwa zjai likhadamira. Adatenga ubodzi wa minyala ya popo, achiuikha kunsi kwa msolo wache, achitandika popo mkugona.12Iye adalota achiona matambiko yataimisiwa padziko lapansi. Kudzaulu kwache kutajima kudzaulu apo anjero wa Mulungu alimkumbakwira na kumbabuluka pamwepo. 13Onani, Yahova, adaima kuyapitirira achiti, "Ndine Yahova, Mulungu wa Aburahamu babako, na Mulungu wa Isaki. Dziko ndilo wagonalo, nimdzakupa iwe na mbeu yako.14Mbeu yako imdzakhala ninga pfumbi lapadziko lapansi, apo mumdzafalikira kutali kumaulo na kumachibese, kumpoto na kummwera. Kudzera mwa iwe na mbeu zako mabanja yensene yapadziko lapansi yamdzadalisika. 15Ona, ndiri nawe, apo nimdzakutchenkha kulikwense ndiko umdzayendako. Nimdzakubweresa pomwe mdziko lino; thangwe nimdzakulekerera lini. Nimdzachita bzense ndibzo ndakulonjeza iwe."16Yakobo adaphephuka pa tulo twache, apo adati, "Chadidi Yahova ali pambuto pano meju, apo ine ndiribe kudziwa bzobzi." 17Iye akhana mantha achiti, "Mbuto ino njakugopsadi! Iyi njinango lini soma nyumba ya Mulungu. Ichi mchipata chakudzaulu."18Yakobo adalamuka na machibese bese achitakula mwala ndiwo iye akhadatsamira kumsolo kwache. Adamuikha ninga chipilala achikhuthua mafuta padzaulu pache. 19Adachemera dzina la mbutoyo Beteli, soma dzina la muyiyo pakutoma likhali Luzi.20Yakobo adalumbira lumbiro, kulewa kuti, "Penu Mulungu amdzakhala nande achidzanditchenkha mnjira iyi ndiyo ndikufambayi, mkudzandipa mkate mkumbadyadi, na bzakubvala mkumbabvala, 21mwakuti ine mkubwereradi bwino bwino kunyumba ya babangu, ndiye Yahova amdzakhala Mulungu wangu. 22Ndiye mwala uyu ndiwo ndauimisa ninga chipilala umdzakhala mwala wakupambulika. Kuchoka kubzinthu bzense ndibzo mumdzandipa ine, nimdzapereka chibodzi cha magawo khumi kuna imwe."
291Ndiye Yakobo adayenda ulendo bwache achikafika kudziko la wanthu wakumachibese. 2Pomwe adanyang'ana, adaona mchera mmunda, apo, onani, mathimu matatu ya mabira yakhadagona gona pafupi na mundayo. Thangwe akhamwesera madzi yakuchokera mu mcheramo, apo mwala wakufungira pakamwa pa mcherayo ukhali ukulu. 3Pomwe mabira yensene yadagwezekana popo, amakabusa akhambagwinya chimwalacho mkumwesera mabirayo, kinangoka mkuikha pomwe chimwalacho kukamwa kwa mcherayo, m'buto mwache.4Yakobo adati kuna iwo, "Abale wangu, ndimwe wakuponi?" Iwo adatawira, "Ndife waku Harani." 5Iye adati kuna iwo, "Mumbamudziwa Labani mwana wachimuna wa a Nahori?" Iwo adati, "Timbamudziwa." 6Iye adati kuna iwo, "Tani ali bwino iye?" Iwo adati, "Ali bwino bwino, apo, nyang'anani pale, Rakelo mwanache wachikazi ali kubwera na mabira."7Yakobo adati, "Onani, ni masikati chaiyo yano. Ni nthawe lini yakuti mabira yangagwezekane pabodzi. Muyamwese madzi kinangoka mukayadyesere." 8Iwo adati, "Tingayamwese lini madzi ate yensene yagwezekane pabodzi. Wanthuwa kinangoka amdzagwinya chimwalachi kuchoka pakamwa pa mcherapa, apo tichiyamwesera mabiraya."9Pomwe Yakobo ali mkati kulewalewa nawo, Rakelo adabwera na mabira ya babache, nakuti akhayadyesera ndiye. 10Pomwe Yakobo adaona Rakelo, mwana wachikazi wa Labani, mano wawo wa mai wache, na mabira ya Labaniyo, mano wawo wa mayi wache, Yakobo adafendera, mkugubuduza chimwala kuchoka pakamwa pa mcherayo, achimwesera mabira ya Labaniyo, mano wawo wa mayi ache.11Yakobo adampsompsona Rakelo achilira mwakukuwa. 12Yakobo adauza Rakelo kuti iye akhali m'bale wao wa babache, apo kuti iye akhali mwana wachimuna wa Rebeka. Ndiye Rakelo adathamanga kukauza babache.13Pomwe Labani adabva nkhani ya Yakobo mwana wa nana wache, adathamanga kukagumana naye, achimukumbatira mkumumpsompsona, achimubweresa kumuyi kwache. Yakobo adauza Labani bzinthu bzensebzi. 14Labani adati kuna iye, "Ndiwe chadidi pfupa na mnomfu wangu." Kinangoka Yakobo adakhala naye pafupifupi mwezi ubodzi.15Kinangoka Labani adati kuna Yakobo. "Unganditumikire fovolo thangwera kuti ndiwe m'bale wangu? Ndiuze, malipiro yako yamdzakhala chani?" 16Tsapano Labani akhana wana awiri wachikazi. Dzina la winangoyo likhali Leya, apo dzina la mng'ono likhali Rakelo. 17Maso ya Leya yakhali yakuwala, soma Rakelo akhali wakudeka mmaonekedwe. 18Yakobo adakonda Rakelo, ndiye adati, "Nimdzakutumikirani basa magole manomwe pala Rakelo, mwana mng'onoyu.19Labani adati, "Mpsabwino kuti ndimupereke iye kuna iwe, kusiyana zjai nakuti ndipase munthu winango. Khala na ine." 20Ndiye Yakobo adatumikira magole manomwe pala Rakelo; apo kuna iye zidaooneka ninga nsiku zing'ono ng'ono, thangwera chikondi ndicho akhanacho pa iye.21Ndiye Yakobo adati kuna Labani, "Ndipeni mkazangu, thangwe nsiku zangu zamalizika---pala kuti ndiyende kuna iye!" 22Ndiye Labani adakontcheza wanthu wensene wapambutopo mkukonza madyerero.23Maulo yache, Labani adatenga Leya mwanache achimubweresa kuna Yakobo, omwe adayenda kuna iye. 24Labani adapereka kapolo wache wachikazi Zilipa kuna mwanache wachikazi Leya, kukhala kapolo wache. 25Machibese yache, Onani, akhali Leya! Yakobo adati kuna Labani, "Mchani mwachitachi kuna ine? Ndiribe kukutumikirani basa pala Rakelo? Thangweranyi tsono mukundinyengeza?"26Labani adati, "Ni mtemo lini wanthu kupereka mng'ono uko mkulu akanati. 27Maliza sumana yachinamwali cha mkaziyu, apo timdzakupa pomwe winangoyo mmalo akuti utumikire pomwe magole inango manomwe."28Yakobo adachita tenepo, achimaliza sumana ya Leya. Kinangoka Labani adapereka Rakelo kukhala mkazache pomwe. 29Labani adapereka pomwe Biliha kuna mwanache wachikazi Rakelo, kukakhala kapolo wache. 30Ndiye Yakobo adayenda kuna Rakelo, pomwe, soma akhakonda Rakelo kwene kwene kuposa Leya. Ndiye Yakobo adamtumikira pomwe Labani magole ina manomwe.31Yahova adaona kuti Leya akhakondewa lini, ndiye adafungula chiberekero chache, soma Rakelo akhali ngomwa. 32Leya adatenga pathupi achibala mwana wachimuna, apo adamuchemeta iye dzina lakuti Rubeni. Thangwe iye adati, "Thangwe Yahova waona matsautso yangu; chadidi tsapano bayangu amdzandikonda ine."33Kinangoka adatenga pomwe pathupi achibala mwana wachimuna. Iye adati, "Thangwe Yahova wabva kuti ndikukondewa lini, iye wandipa pomwe mwana wachimuna uyu," apo adamuchemeta dzina lache Simeoni. 34Ndiye adatenga pomwe pathupi achibala mwana winango wachimuna. Iye adati, "Tsapano nthawe zino zjaimbo bayangu amdzakhalisa kuna ine, thangwe ndamubalira wana atatu." Mnthangwerache dzina lache adamuchemeta Levi.35Iye adatenga pomwe pathupi achibala mwana wachimuna. Iye adati, "Ulendo buno nimtenda Yahova." Mnthangwerache adamuchemeta dzina lache Yuda; kinangoka adalekeza kukhala na wana.
301Pomwe Rakelo adaona kuti alibe kum'balira wana Yakobo, Rakelo akhana njiru na nana wacheyo. Iye adati kuna Yakobo, "Undipe wana, ayai nimfa." 2Kukalipa kwa Yakobo kudamutentha mumtima Rakelo. Yakobo adati, "Ndiri pambuto ya Mulungu, omwe waletsa mphaso ya mwana mchinerekero chako?"3Iye adati, "Ona, kapolo wangu ali apo uyo Biliha. Ndoko kuna iye, kuti akabale wana pa mabondo yangu, apo nimdzakhala na wana thangwera iye." 4Ndiye iye adamupa iye kapolo wache Biliha kukhala mkazi, apo Yakobo adayenda kuna iye.5Biliha adatenga pathupi achim'balira Yakobo mwana wachimuna. 6Ndiye Rakelo adati, "Mulungu wandipulumusa ine, apo wabva mafala yangu achindipa mwana wachimuna." Na thangwe limweri iye adamusandula dzina lache Dani.7Biliha, kapolo wa Rakelo, adatenga pomwe pathupi achibala mwana wachiwiri wachimuna. 8Rakelo adati, "Na kuthatha kukulu ndathatha na nana wanthuwa tichipambana." Adauchemera dzina lache Nafitali.9Pomwe Leya adaona kuti waleka kukhala na wana, adatenga Zilipa, kapolo wache, achimpereka kuna Yakobo kukhala mkazi. 10Zilipa, kapolo wa Leya, adam'balira Yakobo mwana wachimuna. 11Leya adati, "Uyu ni mwayi!" ndiye adamchemera dzina lache Gadi.12Ndiye Zilipa, kapolo wa Leya, adam'balira mwana wachiwiri wachimuna. 13Leya adati, "Ndasekera ine! Thangwe wana wachikazi amdzandichemera ine wakudekedwa." Ndiye adamchemera dzina lache Aseri.14Ruben adayenda nsiku zakumweta tirigu achigumana bzibalobalo bza mankhwaya ya chikondi mmundamo. Adawabweresa kuna mayi wache Leya. Ndiye Rakelo adati kuna Leya, "Ndipe bzina bza bzibalo balo bza mankhwaya ya chikondi bza wana wako." 15Leya adati kuna iye, "Ni nkhani ing'ono kuna iwe, kuti wandipsokonyola bayangu? Ndiye ukufuna pomwe kutenga bzibalo balo bza mankhwaya ya chikondi bza wana wangu?" Rakelo adati, "Ndiye amdzagona nawe usiku buno, pakusinthana na bzibalo balo bza mankhwaya ya chikondi bza wana wako wachimuna"16Yakobo adabwera kuchoka kumunda maulo. Leya adayenda kukagumana naye achiti. "Ubwere kuna ine, thangwe ndakulogali iwepo na bzibalo bzachikondi bza wa wana wangu" Ndiye Yakobo adagona na Leya usiku bobo. 17Mulungu adamtetekera Leya, apo adatenga pathupi achim'balira Yakobo mwana wachimuna wachichanu. 18Leya adati, "Mulungu wandipa malipiro yangu, thangwe ndidapereka kapolo wangu wachikazi kuna bayangu." Adamuchemera dzina lache Isakara.19Leya adatenga pomwe pathupi achim'balira yakobo mwana wachitanthatu wachimuna. 20Leya adati, "Mulungu wandipa mpfupo yabwino. Tsapano bayangu amdzandilemekeza ine, thangwe ndamubalira wana atanthatu." Iye adamchemera dzina lache Zebuluni. 21Pambuyo pache adabala mwana wachikazi achichemera dzina lache Dina.22Mulungu adamkumbukira Rakelo achimutetekera. Iye adamchitisa kutenga pathupi. 23Adatenga pathupi achibala mwana wachimuna. Iye adati, "Mulungu wandichosa manyazi yangu." 24Adamchemera dzina lache Yosefe, kulewa kuti, "Yahova wandithimizira mwana winango wachimuna."25Rakelo atabala Yosefe, Yakobo adati kuna Labani, "Nditumizeni, pala kuti ndiyende kumuyi kwangu na kudziko langu. 26Ndipeni azikazi wangu na wana wangu omwe ndakutumikirani imwe, apo ndilekeni ndiyende, thangwe mukudziwa basa ndilo ndakuphatirani imwepo."27Labani adati kuna iye, "Penu tsapano ndagumana udidi pamaso pako, dikhira, thangwe ndazindikira pakuphatisa basa kubvimira kuti Yahova wandidalisa thangwera iwe." 28Ndiye adati, "Lewa malipiro yakoyo, apo nimdzakupagali iwe."29Yakobo adati kuna iye, "Mukudziwa ndimo ndakutumikirani, na ndimo ng'ombe zanu zachita kuna ine. 30Thangwe ndikanati kubwera mukhana zing'ono ng'ono, apo zathimizirika kwene kwene. Yahova wakudalisani kulikwense ndaphata basako. Tsapano ni liti ndilo nimdzaphindulirambo banja langu?"31Ndiye Labani adati, Nimdzakupagali chani?" Yakobo adati, "Mumdzandipa lini chirichense. Mungadzachita bzobzi kuna ine, nimdzadyesera pomwe mabira yanu na kuyakoya. 32Ndilekeni ndifambe fambe pathimu la mabira yanu yenseya lero, nakuchosa yamathotho na yamabanga, na mapsipa yense pakati pa mabira, na zamathotho na zamabanja pakati pa mbuzi. Zimwezo zimdzakhala malipiro yangu.33Chilungamo changu chimdzandichitira umboni mtsogolo, pomwe mumdzabwera kudzazonda malipiro yangu. Iriyense yakusaya mathotho mathotho na yakusaya mabanga pakati pa mbuzi, na ipsipa pakati pa mabira, penu mumdzayagumana yana ine, mudzatenge kuti ngakuba." 34Labani adati, "Bzabveka. Bzichitike ninga mafala yako."35Nsiku yoyo Labani adapambula mbuzi zimuna ndizo zikhana mizere mizere na mathotho, na mbuzi zikazi za mathotho na mabanga, iriyense ya kuchena mwemo, na yakupsipa yense pakati pa mabira, mkuyapereka mmanja mwa wanache wachimuna. 36Labani pomwe adatalikisana na Yakobo ulendo bwa nsiku zitatu. Ndiye Yakobo adasala achinyang'aniira mabira ya Labani.37Yakobo adatenga mitawi miwisi ya muti walibune, katungulume na wa arimoni achikupula mizere michena mwemo achikonzera mizere michena ya mwakutcholamo. 38Ndiye adaikha mitawi ndiyo adapululayo kutsogolo kwa mabirayo, kutsogolo kwa ngalawa zakumwesera madzi pambuto ndipo zikhabwera kudzamwa. Izo zidatenga madzamu pomwe zidabwera kudzamwa.39Mabirayo yadatenga madzamu patsogolo pa nthotchozo; apo mabirayo yadachoka ya mizere mizere, mathotho, na mabanga mabanga. 40Yakobo adapambula ntchere zimwezi, soma adachitisa zakusalazo kunyang'anizana na zamizerezo na yense mabira yakupsipa pathimu ya mabira ya Labani. Ndiye adapambula mabirayo mwa iye yekha apo alibe kuyasanganiza pabodzi na mabira ya Labani.41Pomwe mabira yamphamvu yakhatenga madzamu, ndiye Yakobo akhatandika ntchotchozo mungalawa zakumwera madzi patsogolo pa mabira, pala kuti zitenge madzamu pakati pa ntchotchozo. 42Soma pomwe yakulefuka yakhabwera, akhaikha lini ntchotchozo kutsogolo kwa izo. Ndiye zakulefukazo zikhali za Labani, apo zamphamvuzo zikhali za Yakobo.43Munthuyo adakhala wakudala maninge. Akhana mabira mazinjitsa, na akapolo wachimuna, na ngamira na mabulu.
311Tsapano Rakelo adabva mafala ya wana wachimuna wa Labani, kuti adati, "Yakobo watenga bzensene ndibzo bzikhali bza babathu, apo mkuchoka mwa vida ya baba kuti iye akhale na vida yenseneyi." 2Yakobo adaona kanyang'anidwe ka nkhope ya Labani. Adaona kuti makhalidwe yache kuna iye yakhadachinja. 3Ndiye Yahova adati kuna Yakobo, "Bwerera kudziko la abereki wako na la abale wako, apo ine nimdzakhala nawe."4Yakobo adatuma mtumi achichemeresa Rakelo na Leya kumunda kukhana mabira yache 5achiti kuna iwo, "Ndikuona kuti makhaliro ka babanu kuna ine zjai yachinja, soma Mulungu wa babangu wakhala nande. 6Mukudziwa kuti ni mphamvu zangu zense ndizo ndatumikirira babanuwa.7Babanu wandinyengeza ine achichinja malipiro yangu kakhumi, soma Mulungu alibe kumubvuma andichite ine chakuipa. 8Angalewa kuti 'Bzifuwo bzamathotho mathotho bzimdzakhala malipiro yako,' ndiye mabira yensene yakhapsa ntchere zamathotho. Angati, 'Yamizere mizere yamdzakhala malipiro yako,' ndiye mabira yensene yakhapsa ntchere zamizere mizere. 9Na tenepo Mulungu wapsokonyola bzifuwo bza babanu apo wapa ine.10Apo pa nthawe yakutenga madzamu, ndidaona mmaloto atonde wa mbuzi omwe akhamemesa mabira. Atondewo akhali wamizere mizere , wamathotho, na wamabanga. 11Mnjero wa Mulungu adati kuna ine kumalotoko, 'Yakobo,' Ndidati, 'Ine ndiri pano,'12Iye adati, 'Tukula maso yako uwone atonde wa mbuzi akumemesa mabira. Mbamizere mizere, wamathotho, na wamabanga, thangwe ndaona bzense ndibzo Labani akuchita kuna iwe. 13Ndine Mulungu wa Beteli, mbuto ndiyo udadzoza chipilala, pambuto pomwe udalumbira kuna ine. Tsapano lamuka ubule mdziko lino ubwerere kudziko ndilo udabadwira iwe."'14Rakelo na Leya adatawira achiti kuna iye, " Kodi tinabzo mbali iriyense ayai chakupita chamasiye mnyumba ya babathu? 15Ambatitenga lini ninga alendo umweyu? Thangwe watigulisa na kumala pomwe kudzonga kobiri zathu. 16Thangwe vida yensene ndiyo Mulungu wapsokonyola kuna babathu njathu zjai na wana wanthu. Tsapano kinangoka, chirichense ndicho Mulungu wakuuzani chitani chimwecho."17Ndiye Yakobo adalamuka achipakiza wana wache wachimuna na akazache pa ngamira. 18Adakumba bzifuwo bzache bzensene patsogolo pache, pabodzi pomwe na bzombo bzache bzensene, kuphatanidza na bzifuwo ndibzo adabzigumana nthawe ndizo akhali ku Padani Aramu. Kinangoka adanyamuka mkuyenda kuna babache Isaki mdziko la Kanani.19Nthawe ndizo Labani akhadayenda kukasenga mabira yache, Rakelo adaba milungu ya babache mnyumba mwawo. 20Yakobo adanyengeza pomwe Labani wa ku Arameya, pa kusaya kukuuza kuti akhathawa. 21Ndiye adathawa na bzense ndibzo akhanabzo achiyambuka mkulo kamkulumize, achiyendera ku dziko la mapiri la Gileadi.22Mkucha wache Labani adauziwa kuti Yakobo adathawa. 23Ndiye adatenga abale wache na iye achimupsaga iye kwa ulendo kwa nsiku zinomwe. Adakamugumana mdziko la mapiri la Gileadi.24Tsapano Mulungu adabwera kuna Labani waku Arameya mmaloto usiku achiti kuna iye, "Ucheniere kuti nampodi usewere bzabwino ayai bzakuipa kuna Yakobo." 25Labani adamugumana Yakobo. Tsapano Yakobo akhadakunga chihema chache m'phiri. Labani adakhala pomwe na abale wache mdziko la mapiri la Gileadi.26Labani adati kuna Yakobo. "Wachita chani iwepo, kundinyengeza ine mkutakuliratu wana wangu wachikazi, ninga akapolo wa lupanga na? 27Thangweranyi udathawa kanonono mkundipusisa ine apo seye kundiuza? Ningadakufusula na madyerero na nyimbo, na lingaka na zeze. 28Ulibe kundibvumiza kumpsompsona azukulu wangu na kugonekana na wangu wachikaziwa. Tsapano wachita bzakupusa iwepo.29Na mphamvu zangu ningakwanise kukuchita chakuipa iwepo, soma Mulungu wa babako wasewera nande usikubu achiti, 'Chenjera kuti Yakobo nampodi kukamusewra bzabwino ayai bzakuipa.' 30Tsapano wathawa thangwe udakhumba kudzabwetera pomwe mnyumba ya babako. Soma thangweranyi udaba milungu yangu?"31Yakobo adatawira achiti kuna Labani, Thangwe ndikhana mantha na kukumbuka kuti mumdzayamba bzakunditengera wana wanguwa kuna ine mwakungingimiza ndidanyamukadi mwa kanonono. 32Omwe waba milungu yanuyo amdzapitiriza lini kukhala na moyo. Pamaso pa abale wanthu, zindikirani chinthu chanu muchitenge." Thangwe Yakobo alibe kudziwa kuti Rakelo ndiye akhadaba bzobzo.33Labani adayenda mchihema cha Yakobo, mchihema cha Leya, na mmahema ya akapolo awiri wachikazi, soma alibe kuigumana. Adabula mchihema cha Leya achikapita mchihema cha Rakelo.34Tsapano Rakelo akhadatengadi milungu ya mnyumba, achiikha pa chakukhalira cha ngamira, achikhalira popo. Labani adapsaga mchihemaa mwensenemo, soma alibe kuigumana. 35Iye adati kuna babache, "Nampodi kukalipa, mbuyangu, kuti ningakwanise lini kuima pamaso panu, thangwe bzakuchitika bza akazi bziri paine." Ndiye adapsaga pdaga soma alibe kuigumana milungu ya mnyumba mwache.36Yakobo adakalipa achikekedzana na Labani. Adati kuna iye, "Ndaphonya chani kodi? Chakuphonya changu mchiponi, kuti munditewere tewere ine? 37Thangwe mwapsaga mubzombo mwangu mwense. Mwagumana bzombo bzanyi pa bzensene bza mnyumba mwanu? Bziikheni padecha pamaso pa abale wathu, kuti ayeruzembo pakati pa awirife.38Kwa magole makumi mawiri ndidakhala namwe. Mabira yanu makazi na mbuzi zanu zikazi ziribe kupoloza, ayai ndiribe kudya neye tonde wanu kuchoka pathimu la mabira. 39Yomwe yakhambazomoliwa na bzilombo ndikhambayabweresa lini kuna imwe. Ndikhapagali chakutaika. Mudangingimira malipiro pa manja yangu, ayai pa chakubewa masikati ayai chakubewa usiku. 40Ndikhali popo; kupsa kwa masikati kukhandiboneresa ine, na zawe wa usiku; apo ndikhagona lini tulo.41Magole makumi mawiriya ndakhala mnyumba mwanu. Ndidakuphatirani basa magole khumi na manayi pala wananu wachikazi awiriwa, na magole matanthatu pala mabira yanu. Mudachinja malipiro yangu kakhumi. 42Mwayi kuti Mulungu wa babangu, Mulungu wa Aburahamu, na omwe Isaki ambamugopa, akhali nande, chachidi meju mukhafuna kundichosa neye kundipa chinthu. Mulungu waona kubonera kwangu na basa la manja yangu, apo wakutsimulani usikubu."43Labani adatawira achiti kuna Yakobo, "Wana wachikaziwa mbanangu, azukuluwa mbaazukulu wangu, na mabiraya ngangu. Bzense ukuonabzi mpsangu. Soma ningachite chani lero kuna wanangu wachikaziwa, ayai kuna wana abalawa? 44Ndiye tsapano, mbatiye tichite mpangano, iwe na ine, apo pakhale mboni pakati pa iwe na ine."45Ndiye Yakobo adatenga mwala achiuikha ninga chipilala. 46Yakobo adati kuna abale wache, "Gwezekani minyala." Ndiye adagwezeka minyala ichikhala mudwi. Ndiye adadyera pafupi na mudwiyo. 47Labani adauchemera Yegara Sahaduta. soma Yakobo adauchemera Galeeda.48Labani adati, "Mudwiyo ni mboni pakati pa ine na iwe lero." Mnthangwerache dzina lache adauchemera Galeeda. 49Umbachemeriwa pomwe Mizipa, thangwe Labani adati, "Yahova mbaaone pakati pa iwe na ine, pomwe tasiyana wina na mwayache. 50Ungaboneresa wanangu wachikaziwa, ayai ungatenga pomwe akazi winango pambali pa wananguwa, napo palibe munthu pano, ona, Mulungu ni mboni pakati pa iwe na ine."51Labani adati kuna Yakobo, "Nyang'anisa mudwiyu, apo nyang'anisa chipilalachi chomwe ndachiikha pakati pa iwe na ine. 52Mudwiyu ni mboni, apo chipilalachi ni mboni, kuti nimdzapitirira lini mudwiyu kuna iwe, na kuti umdzapitirirambo lini mudwiyu na chipilalachi kuna ine, kudachitirana chakuipa. 53Mulungu wa Aburahamu, na Mulungu wa Nahori, milungu ya kholo lawo, mbaayeruze pakati pa ife." Yakobo adalumbirira na Kugopsa kwa babache Isaki.54Yakobo adapereka nsembe paphiri mkuchemera abale wache kudzadya chakudya. Adadya achikhala usiku bwense paphiripo. 55Machibese bese Labani adalamuka, mkumpsompsona azukulu wache na wanache wachikazi achiwadalisa. Kinangoka Labani adachoka mkubwerera kumuyi.
321Yakobo adayenda pomwe njira zache, apo anjero wa Mulungu adagumana naye. 2Pomwe Yakobo adaona iwo, adati, "Iyi ni mbuto ya Mulungu," ndiye adachemera dzina la mbutoyo Mahanaimu.3Yakobo adatuma mitumi kutsogolo kwache kuna mano wache Esau mdziko la Seiri, mphimpha yaku Edomu. 4Iye adawatonga iwo, kulewa kuti, "Ibzi ndibzo muti mukalewe kuna mbuya wangu Esau: Ibzi ndibzo walewa kapolo wako Yakobo: Ndidakhala na Labani, apo wachedwesa kubwerera kwangu mpaka pano. 5Ndina ng'ombe na mabulu, na mabira, akapolo wachimuna, na akapolo wachikazi. Ndatuma mtumi uyu kuna mbuyangu, pala kuti ngigumane udidi pamaso pako"'6Mitumi ire idabwerera kuna Yakobo ichidzati, "Tikhadayenda kuna mano wanu Esau. Iye akubwera kudzagumana namwe, na amuna madzana manayi pabodzi naye." 7Ndiye Yakobo akhana mantha kwene kwene na ukhali. Ndiye adagawa wanthu ndiwo akhanawo mmathimu mawiri, na mabira pomwe, mathimu ya ng'ombe, na ngamira. 8Iye adati, "Penu Esau anibwera pa thimu libodzi achilithira nkhondo, ndiye kuti thimu lakusalalo limdzathawa."9Yakobo adati, "Mulungu wa babangu Aburahamu, na Mulungu wa babangu Isaki , Yahova, omwe adati kuna ine, 'Bwerera kudziko lako na kuna abale wako, apo nimdzakuchitira bwino iwe,' 10Ndikuthemera lini pa bzichito bzensene bzakukwanirisa mpangano na bzachadidi bzense ndibzo mwamchitira kapolo wanu. Thangwe na mpsimbo yangu yokha ndidayambuka Yolodanoyu, apo tsapano ndasanduka mathimu mawiri.11Chonde ndipulumuseni mmanja mwa mano wangu, kuchoka mmanja mwa Esau, thangwe ndikubva naye mantha, kuti amdzabwera kudzandithira nkhondo na azimai na wana. 12Soma mudati, 'Nimdzakuchitira bwino iwe. Nimdzachitisa mbeu yako ninga mchenga wamu nyanza, omwe ungalewengeke lini thangwera kawandidwe kache.13Yakobo adakhala popo usiku bumwebo. Adatenga bzinango bzomwe akhanabzo ninga mphaso kukapa Esau, mkulu wache: 14mbuzi zikazi madzana mawiri nambuzi zimuna makumi mawiri, mabira makazi madzana mawiri na atonde wa mabira makumi mawiri, 15ngamira makumi matatu zakumamisa na tumphulu twache, ng'ombe zikazi makumi manayi na zimuna khumi, abulu akazi makumi mawiri na atonde wamabulu khumi. 16Ibzi adabzipereka mmanja mwa akapolo wache, thimu lirirense palokha. Iye adati kuna akapolo wache, "Ndokoni kutsogolo mukakonze mipata pakati pa thimu lirirense."17Adapanganiza kapolo wakutoma, kulewa kuti, "Esau mano wangu angagumana nawe mkukubvunza, kulewa kuti, 'Ndiwe wambani? Ukuyenda kuponi? Bzifuwo bziri patsogolo pakobzi mpsambani?' 18Ndiye udzati, 'Mpsa kapolo wako Yakobo. Ni mpaso yakutumiziwa kuna mbuyangu Esau. Ona, iye akubwera pomwe mmambuyo mwathumu."'19Yakobo adapanganiza pomwe thimu kachiwiri, lachitatu na wanthu wensene ndiwo akhali pambuyo pa thimu la bzifuwobzo, Iye adati, 20"Mudzalewembo bzibodzibodzi kuna Esau mungadzagumana naye. Mudzalewembo kuti, 'Kapolo wanu Yakobo alikubwera mmambuyo mwathumu."' Thangwe iye adakumbuka, "Nimdzamunyengerera na mphaso ndizo ndikutumiza patsogolo panguzi. Ndiye kinangoka, pomwe nimdzamuona iye, pinangopense amdzanditambira ine." 21Ndiye mphasozo zidatsogoladi patsogolo pache. Iye mwenekachiro adakhala usiku bobo pambutopo.22Yakobo adalamuka mkati mwa usiku, achitenga akazache awiri, akapolo wache wachikazi awiri, na wanache wachimuna khumi na m'bodzi. Adawatumiza kuyambuka pa gombe la Yaboki. 23Munjira ninga yoyi adawatumiza kuyambuka kamkulo pabodzi na bzense ndibzo akhanabzo.24Yakobo adasala yekha yekha, apo adalimbana na munthu kufika ate kuoneka manyika yamachibese. 25Pomwe munthuyo adaona kuti angakwanise lini kumugonjesa iye, adamenya mchiuno mwa Yakobo, mafupa yamchiunomo yachilekanaka letu m'buto mwache pakulimbana naye. 26Munthuyo adati, "Ndileke ndiyende, thangwe manyika yakuoneka." Yakobo adati, "Nimkulekera lini kuti uyende pokha pokha utome kundidalisa ine."27Munthuyo adati kuna iye, "Dzina lako ndiwe mbani?" Yakobo adati, "Yakobo." 28Munthuyo adati, "Dzina lako umdzachemeriwa lini pomwe Yakobo. Soma Isarayeli. Thangwe walimbana na Mulungu na wanthu apo wapambana."29Yakobo adamubvunza iye, "Chonde undiuze dzina lako." Iye adati, "Thangweranyi ukubzunza dzina langu?" Ndiye adamudalisa iye popo. 30Yakobo adasandula dzina la mbutoyo Penieli thangwe adati, "Ndaonana na Mulungu nkhope na nkhope, apo moyo wangu zjai wapulumuka."31Dzuwa lidamumilira Yakobo pomwe akhafamba kupita mu Penieli. Akhagwidoma thangwera chiuno chache. 32Mnthangwerache ate pano wanthu wa mu Isarayeli ambadya lini mnomfu wakugumanidza mafupa ya mchiuno yomwe yali pakugumikidzira mchiuno, thangwe munthu adadzonga bzakugumikidzira pomwe adabzugudula chiuno cha Yakobo.
331Yakobo adakwiza maso, Onani, Esau akhabwera, na wanthu madzana manayi. Yakobo adagawa wana kuna Leya, Rakelo, na akapolo awiri wachikazi. 2Kinangoka Adaikha anyabasa wachikazi na wana wawo patsogolo, pambuyo pawo Leya na wanache, pambuyo pawo Rakelo na Yosefe pakumalizira pa wense. 3Iye mwenekachiro adatsogolera patsogolo pa wense. Adakotama kutsulima pansi kanomwe, ate kufendera pakhana mkulu wachepo.4Esau adathamanga kukagumana naye, mkumukumbatira, mkugwa pamaso pache, mkumumpsompsona. Kinangoka iwo adalira. 5Pomwe Esau adatukula maso, adaona akazi na wana. Iye adati, "Mbani wanthu unawowa?" Yakobo adati, "Wana ndiwo Mulungu adakomera mtima kumupa kapolo wanu."6Kinangoka akapolo wachikazi wale adabwera pafupi na wana wawo, apo adakotama pansi. 7Mkubwera pomwe Leya na wanache adabwera patsogolo achikotama pansi. Pakumalizira Yosefe na Rakelo adabwera patsogolo achikotama pansi. 8Esau adati, "Bzikulewa chani tenepa mathimu yense ndagumana nayoya?" Yakobo adati, " Kuti ngigumane udidi pamaso pa mbuyangu."9Esau adati, "Ndinabzo bzakukwana, mano wangu. Khala nabzo bzomwe unabzobzi pala iwe wekha." 10Yakobo adati, "Neye, chonde, penu ndagumana udidi pamaso panu, ndiye bvumani mphaso yangu kuchoka pa boko langu, thangwe chadidi, ndaona nkhope yanu, apo bziri ninga kuona nkhope ya Mulungu, apo mwanditawira ine. 11Chonde bvumani mphaso ndiyo ndabweresa kuna imwe, thangwe Mulungu wachita mwakukoma mtima kuna ine, nakuti pomwe ndinabzo kale bzizinjitsa." Ndimo Yakobo adamungingimizira iye, apo Esau adabzibvuma.12Ndiye Esau adati, "Mbatiye tiyende. Nimfamba pambuyo pako." 13Yakobo adati kuna iye, "Mbuyangu akudziwa kuti wanawa akali ang'ono ang'ono, nakuti mabira na ng'ombezi zikumamisa ntchere zawo. Zingakumbiwa mwakuthamanga neye nsiku ibodzi yokha, zinimala kufa. 14Chonde mbuyangu mbaayende patsogolo pa akapolo wache. Ine nimdzafamba pamkiti pamkiti, kuteweza mathanya ya bzifuwo ndibzo bziri mmambuyo mwangu, na mathanya yawanawa, ate ndikafike kuna mbuyangu ku Seiri."15Esau adati, "Dikhira ndikusiire wanthu winango omwe ana ine." Soma Yakobo adati, "Thangweranyi kuchita tenepo? Ndileke ndigumane udidi pamaso pa mbuyangu." 16Ndiye Esau nsiku yoyo adabuyamba ulendo bwakubwerera ku Seiri. 17Yakobo adafamba kuyenda ku Sukoti, achimanga nyumba yache popo, achimanga mathanga pala bzifuwo bzache. Mnthangwerache dzina la mbutoyo imbachemeriwa Sukoti.18Pomwe Yakobo adabwera kuchoka ku Padani Aramu, adafika na mtendere ku muyi wa Sekemu, omwe uli mdziko la Kanani. Iye adamanga tsasa pafupi na muyipo. 19Ndiye adagula mbuto kuchoka kuna wana wa Hamori babache wa Sekemu pa nsengwa masiriva dzana libodzi. Popo adakunga chihema chache. 20Pampwepo adaikha guwa la nsembe achipachemera Elelohe Isaraeri.
341Tsapano Dina, mwana wachikazi wa Leya omwe adabala na Yakobo, adabula kunja kukagumana na akazi wa mdzikomo. 2Sekemu mwana wachimuna wa Hamori m' Hivi, mkulu wa dzikolo, adamuona iye. Iye adamutenga achigona naye, apo adamuipisa iye. 3Iye zjai mtima wache udakhumba Dina, mwana wachikazi wa Yakobo. Adamkonda mtsikanayo achimusewera mwakunyodoka iye.4Sekemu adasewera na babache Hamori, kulewa kuti, "Tengani mtsikanayu pala ine akhale mkazangu." 5Tsapano Yakobo adabva kuti iye akhadaipisa Dina mwanache wachikazi. Wanache wachimuna akhali mthengo na bzifuwo bzache, ndiye Yakobo adaphata mtendere wache ate iwo kubwera.6Hamori babache wa Sekemu adabula kuyenda kuna Yakobo kukasewera naye. 7Wana wachimuna wa Yakobo adatulukira kuchokera mthengo pomwe adabva bza nkhaniyi. Wanthuwa adakalipa. Iwo akhali wakukalipa kwene kwene thangwe iye adanyazisa Isarayeli pa kugona na mwana wachikazi wa Yakobo, thangwe chinthu ninga chimwecho chikhafunika lini kuchitika.8Hamori adasewera nawo, kulewa kuti, "Mwanangu Sekemu akukhumba mwananu wachikazi. Chonde mupeni iye akhale mkazache. 9Mulowolerane na ife, perekani wananu wachikazi kuna ife, apo bzitengerenimbo wanthu wachikazi pala imwe. 10Mumdzakhala na ife, apo dziko limdzafunguka kuna imwe kukhala na kuchita malonda mwemo, na kukhala nabzo bzanu bzanu."11Sekemu adati kuna babache na kuna abale wache, "Ndilekeni ndigumane udidi pamaso panu, apo chirichense mungandiuzecho nimpereka. 12Ndikumbireni nseulo ingakule maka na bzafovolo ndimo mumfunira, apo ine nimpereka ndicho mungalewecho, soma ndipeni namwaliyo akhale mkazangu." 13Wana wachimuna wa Yakobo adamutawira Sekemu na Hamori babache mwakunyengeza, thangwe Sekemu akhadaipisa Dina mfumakazi it yawo.14Iwo adati kuna iwo, "Tingakwanise lini kuchita chinthu ichi kupereka mfumakazi yathu kuna munthu wakusaya kugwatiwa; thangwe chimwecho chingadzakhale cha manyazi kuna ifepano. 15Pa ichi chokha ndicho tiniphatizana namwe: Ungadzakhala wakugwatiwa ninga tiriri ife, penu mwamuna aliyense wa imwe amgwatiwa. 16Ndiye ningadzapereke bwino mfumakazi yathuyi kuna imwe, apo tichidzatengambo wananu wachikazi kukhala wathu, apo timdzakhala namwe mkudzasanduka wanthu abodzi. 17Soma penu mumtitetekera lini na kukhala wakugwatiwa, timtenga mfumakazi yathuyi tichiyenda."18Mafala yawo yadadekera Hamori na mwanache Sekemu. 19Mwamunayo alibe kuchedwa kuchita ndibzo iwo adalewa, thangwe adadekedwa na mwana mkazi wa Yakobo, na kuti pomwe Sekemu akhali munthu wakulemekezeka kwakunyanya kuposa wa m'banja lense la babache.20Hamori na Sekemu mwanache adayenda pa mpita wa muyi wawo achikasewera na wanthu wammuyi mwawomo, kulewa kuti, 21"Wanthu awa ali pa mtendere na ife, ndiye alekeni akhale mdziko muno na kuchita malonda mwemu thangwe, chadidi, dzikoli ndikulu bwino pala iwo. Mbatiye timbatenge wana wawo wachikazi kukhala akazathu, apo tiwapembo wanthu wachikazi.22Pa ichi chokha ndicho wanthuwa amdzabvuma kukhala nafe tichikhala wanthu abodzi: Tichikhala amuna tensefe tagwatiwa, ninga iwo ndimo aliri wakugwatiwa. 23Bzifuwo bzawo na bzombo bzawo--- nyama zawo zensene zingadzakhale linimbo zathu? Ndiye mbatiye tiphatizane nawo, apo amdzakhala pabodzi nafe."24Wense ndiwo adabula kuyenda ku mipita ya muyi wache adatetekera Hamori na Sekemu, mwanache. Amuna wensene adagwatiwa, wense omwe adayenda ku mipita ya muyi wache. 25Mkucha wache, pomwe iwo akadali mkuwawa, awiri wa wana wachimuna wa Yakobo (Simoni na Levi, nkhopse zache za Dina), aliyense adatakula dipa achikathira nkhondo muyi wakusaya chitetezo, apo adapha amuna wensene. 26Iwo adapha Hamori na mwanache Sekemu na nsonga ya dipa. Adatenga Dina kuchoka kunyumba kwa Sekemu achiyenderatu.27Wana wina wa Yakobo adabwera kuna matupi yakufayo achipfudza muyiyo, thangwe wanthu akhadaipisa mfumakazi yawo. 28Iwo adatenga mabira yawo, bzifuwo bzawo, mabulu yawo, na chirichense mumzindamo na mminda yakuzungulira. 29Adatenga vida yawo yense, wana wawo wense, na azikazawo. Adapfudza chirichense ndicho chikhali mnyumba zawo.30Yakobo adati kuna Simoni na Levi, "Mwandibweresera ngwete inepano, kundinunkhiza kuna wenekachiro wa mdziko muno, a Kanani na a Perezi. Ndine wa wanthu wakulewengeka. Achidzagwezekana mkundikutira ine ndiye kuti nimdzadzongewa, Ine na banja langu." 31Soma Simeone na Levi adati, "Mukhafuna Sekemu ambatenge mfumakazi yathuyi ninga puta?"
351Mulungu adati kuna Yakobo,"Lamuka, kwira ndoko ku Beteli, ukakhale koko. Kamange guwa la nsembe koko la Mulungu, omwe adaonekera kuna iwe pomwe udathawa Esau m'bale wako." 2Ndiye Yakobo adati kuna banja lache na wense ndiwo akhana iye, 'Chosani milungu ya chilendo ndiyo ili pakati panu, bzicheneseni mwekha, na kuchinja bzakubvala bzanu. 3Ndiye mbatiye tinyamuke na kukwira kuyenda ku Beteli. Nimdzamangira Mulungu guwa la nsembe koko, omwe adanditawira ine mu nthawe ndikhali pa ngwete, apo wakhala nande kulikwense ndiko ndikhayendako."4Ndiye adamupa Yakobo milungu yensene yachilendo ndiyo ikhali mmanja mwawo, na mphete ndizo zikhali mmakutu mwawo. Yakobo adaifuchira pakuti wa thundu ndiwo ukhali kufupi na Sekemu. 5Pomwe iwo akhafamba, Mulungu adachitisa kugopsa kwache kugwera pa miyi yakuzungulira iwo, ndiye wanthu amwewo alibe kutewera wana wachimuna wa Yakobo.6Ndiye Yakobo adafika ku Luzi (ndiko ku, Beteli), omwe uli mdziko la Kanani, iye na wanthu wensene ndiwo akhanawo. 7Iye adamanga guwa la nsembe popo achisandula dzina mbutoyo Eli Beteli, thangwe popo Mulungu adabzizimbula yekha kuna iye, pomwe iye akhathawa mano wache. 8Debora, mlezi wa Rebeka, adasaika. Iye adafuchiriwa kunyansi kwa Beteli pansi pa muti wa thundu, ndiye adapachemera Aloni Bakuti.9Pomwe Yakobo adabwera kuchoka ku Padani Aramu, Mulungu adamuonekera pomwe iye achimudalisa. 10Mulungu adati kuna iye, "Dzina lako ndiwe Yakobo, soma dzina lako umdzachemeriwa lini pomwe Yakobo. Dzina lako umdzakhala Isaraeli." Ndiye Mulungu adamuchemera dzina lache Isaraeli.11Mulungu adati kuna iye, "Ndine Mulungu Wamphamvu yense. Mubalane na kuwanda. Dzinza na thimu la madzinza yamdzabula mwa iwepo, na mafumu yamdzachokera mu mbeu yako. 12Dziko ndilo ndidapa Aburahamu na Isaki, nimdzalipa kuna iwe. Kuna mbeu yako pambuyo pako nimdzaipa pomwe dziko." 13Mulungu adakwira kuchoka kuna iye mu mbuto ndiyo iye adasewera naye.14Yakobo adaimisa chipilala pambuto ndipo Mulungu adasewera naye, chipilala cha mwala. Adathira nsembe ya chakumwa padzaulu pache. 15Yakobo adachemera dzina la mbutoyo ndipo Mulungu adasewera nayepo, Beteli.16Iwo adafamba ulendo kuchoka ku Beteli. Pomwe akhali pakatali na Efrati, Rakelo adamonyiwa kufuna kukabala. Iye akhana mimba yakunesa. 17Pomwe akhali pakumonyewa chaipo, mzamba adati kuna iye, "Nampodi kuchita mantha, thangwe tsapano umdzakhala na mwana winango wachimuna." 18Pomwe iye akhamalizika, na kupuma kwa kuthatha nako adamuchemera dzina lakuti Benoni, soma babache adamuchemera kuti Benjamini. 19Rakelo adasaika apo adafuchiriwa panjira yakuyendera ku Efrati ( ndiye kuti, Beterehemu) 20Yakobo adaimisa chipilala panthutu pachepo. Mchizindikiro cha nthutu ya Rakelo ate lero.21Isaraeli adafamba achikakunga chihema chache kupitirira nsaka yakulindira mabira. 22Pomwe Isaraeli akhakhala mdziko limwelo, Rubeni adagona na Biliha mkazi mng'ono wa babache, apo Isaraeli adaibva. Tsapano Yakobo akhana wana wachimuna khumi na awiri.23Wanache wachimuna wakubala na Leya akhali Rubeni, mwana wakutoma wa Yakobo, na Simeoni, Levi, Yuda, Isakara, na Zebuluni. 24Wanache wachimuna wakubala na Rakelo akhali Yosefe na Benjamini. 25Wanache wachimuna wakubala na Biliha, kapolo wachikazi wa Rakelo, akhali Dani na Nafitali.26Wana wachimuna we a Zilipa, kapolo wachikazi wa Leya, akhali Gadi na Aderi. Wensenewa akhali wana wa Yakobo omwe adabaliwa na iye ku Padani Aramu. 27Yakobo adabwera kuna Isaki. babache, ku Mamre mu Kiriati Araba (ndendende na Heburoni), komwe Aburahamu na Isaki akhadakhala.28Isaki adakhala namoyo magole dzana libodzi na makumi masere. 29Isaki adapuma kwakumaliza achifa, achitsonkhanisiwa na wanthu wadzinza lache, munthu wakukalamba na nsiku zakukwana. Esau na Yakobo, wanache wachimuna, adamufuchira iye.
361Awa akhali wana wa Esau (wakuchemeriwa pomwe Edomu). 2Esau adatenga akazache kuchokera ku a Kanani. Awa akhali akazache: Ada mwana wachikazi wa Eloni m'Hiti; Oholibama mwana wa Ana, mzukulu wachikazi wa Zibeoni m'Hivi; 3na Basemati, mwana wachikazi wa Ismayeli, mpfumakazi yache ya Nabayoti.4Ada adabala Elifazi kwa Esau, apo Basemati adabala Reueli. 5Oholibama adabala Jeusi, Jalamu, na Kora. Awa akhali wana wwchimuna wa Esau omwe adabadwa kuna iye mdziko la Kanani.6Esau adatenga mkazache, wanache wachimuna, wanache wachikazi, na wensene wa pabanja pache, bzifuwo bzache---na nyama zache zinango, na bzombo bzache bzense, bzomwe akhadabzikontcheza mdziko la Kanani, mkuyenda mdziko lakutali kumwazana na mano wache Yakobo. 7Adachita bzobzi thangwe vida yawo ikhadawanda kwakunyanya pala kukhalira pabodzi. Dziko ndilo akhakhalalo lingadakwanisa lini kuwathandiza thangwera bzifuwo bzawo. 8Ndiye Esau wakudziwika pomwe na dzina la Edomu, adakakhala mdziko la mapiri la Seiri.9Awa akhali wana wa Esau, kholo la a Edomu mdziko la mapiri ya Seiri. 10Aya yakhali madzina ya wana wachimuna wa Esau: Elifazi mwana wachimuna wa Ada, mkazi wa Esau; Reueli mwana wachimuna wa Basemati, mkazache wa Esau. 11Wana wachimuna wa Elifazi akhali Temani, Omari, Zefo, Gatamu, na Kenazi. 12Timna, mkazi mng'ono wa Elifazi, mwana wachimuna wa Esau, adabala Amaleki. Amwewa akhali azukulu wa Ada, mkazi wa Esau.13Awa akhali wana wachimuna wa Reueli: Nahati, Zeta, Sama, na Miza. Amwewa akhali azukulu wa Basemati, mkazache wa Esau. 14Awa akhali wana wachimuna wa Oholibama, mkazache wa Esau, omwe akhali mwana wachikazi wa Ana na mzukulu wachikazi wa Zibeoni. Iye adabala na Esau Jeusi, Jalamu, na Kora.15Aya yakhali mafumu ya wana wachimuna wa Esau: Wana wa Elifazi, mwana wakutoma wa Esau: mfumu Temani, mfumu Omari, mfumu Zefo, mfumu Kenazi, 16mfumu Kora, mfumu Gatamu, na mfumu Amaleki. Aya akhali mafuju yakubaliwa kuchoka kuna Elifazi mdziko la Edomu. Akhali azukulu wa Ada.17Aya yakhali mafumu kuchoka kuna Reueli, mwana wachimuna wa Esau: Nahati, Zera, Sama, Miza. Aya yakhali mafumu yakubuluka mkubaliwa kwa Reueli mdziko la Edomu. Akhali Azukulu wa Basemati, mkazache wa Esau. 18Aya yakhali mafumu ya Oholibama, mkazache wa Esau: Jeusi, Jalamu, Kora. Aya yakhali mafumu yakubuluka mkubaliwa kwa mkazi wa Esau Oholibama, ntchembere ya Ana. 19Awa akhali wana wachimuna wa Esau (wakudziwika na Edomu), apo yamweya yakhali mafumu yawo.20Awa akhali wana wachimuna wa Seiri m'Hori, mbadwa za mdzikomo: Lotani, Sobala, Zibeoni, Ana, 21Disoni, Ezeri, na Disani. Awa akhali mafumu ya a Horiti, mbadwa za mu Seiri mdziko la Edomu. 22Wana wachimuna wa Lotani. akhali Hori na Hemani, apo Timna akhali mpfumakazi yache ya Lotani.23Awa akhali wana wachimuna wa Sobali: Alivani, Manahati, Ebali, Sefo, na Onamu. 24Awa akhali wana wachimuna wa Zibeoni: Aia na Ana. Uyu ni Ana omwe adabulukira lowe wa madzi yakupsa mchipululu, pomwe akhadyedera mabulu ya babache Zibeoni.25Awa akhali wana wa Ana: Disoni na Oholibama, mwana wachikazi wa Ana. 26Awa akhali wana wachimuna wa Disoni: Hemadani, Esibani, Itirani, na Kerana. 27Awa akhali wana wachimuna wa Ezeri: Biliha, Zavani, na Akani. 28Awa akhali wana wachimuna wa Disoni: Uzi na Arana.29Awa akhali mafumu ya a Hori: Lotani, Sobala, Zibeoni, na Ana, 30Disoni, Ezeri, Disani: Awa akhali mafumu ya a Hori, kutengera mndandanda wa mafumu mdzko la a Seiri.31Aya ni mafumu ndiyo yadatonga mdziko la Edomu mfumu iriyense ikanati kuti itonge pa wana wa Isaraeli: 32Bela mwana wachimuna wa Beori, adatonga mu Edomu, apo dzina la miyiyu likhali Dinaba. 33Pomwe Bela adasaika, kinangoka Jobabi Mwana wachimuna wa Zeta wa ku Bozara, adatonga m'buto yache.34mwe Jobabi adasaika, Husami omwe akhali wa mdziko la Atemani, adatonga m'buto yache. Pomwe 35Husamu adasaika, Hadadi mwana wachimuna wa Bedadi omwe adagonesa a Midyani mdziko la Moabu, adatonga m'buto yache. Dzina la muyi wache likhali Avita. Pomwe 36Hadadi adasaika, kinangoka Samila wa ku Masereka adatonga m'buto yache.37Pomwe Samila adasaika, a Sauli wa ku Rehoboti pafupi na mkulo adatonga m'buto yache. 38Pomwe Sauli adasaika, kinangoka Baal-Hanani Mwana wachimuna wa Akibori adatonga m'buto yache. 39Pomwe Baal-Hanani mwana wachimuna wa Akibori, adasaika, kinangoka Hadari adatonga m'buto yache. Dzina la muyi wache likhali Pau. Dzina la mkazache likhali Mehetabeli, mwana wachikazi wa Matiredi, mzukulu wachikazi wa Me-Zahabi.40Aya yakhali madzina ya mafumu makulu yakubadwa kuna wana wa Esau, kutengera ku mafumu yawo na mbuto zawo, na madzina yawo: Timna, Aliva, Jeteti, 41Oholibama, Ela, Pinoni, 42Kenazi, Temani, Mibezari, 43Magidieli, na Iramu. Aya yakhali mafumu makulu ya mu Edomu, malingana na kukhala kwawo mdziko lawo lawo. Uyu akhali Esau, baba wa a Edomu.
371Yakobo adakhala mdziko ndilo babache akhadakhala mdziko la Kanani. 2Iyi ni mbiri ya Yakobo. Yosefe, omwe akhali mnyamata wa magole khumi na manomwe, akhadyesera mabira na abale wache. Iye akhana wana wachimuna wa Biliha na wana wachimuna wa Zilipa, akazi wa babache. Yosefe adabweresa mafala yakuipa kuna babawo yakuguma iwo.3Tsapano Isaraeli akhamkonda Yosefe zedi kuposa wanache wensene wachimuna thangwe akhali mwana wakubadwa iye atakalamba. Adamukonzera chakubvala chakudekeseriwa na mamtikade. 4Abale wache adaona kuti babawo akhamkonda iye kwene kwene kuposa abale wache wensewo. Iwo adaipidwa naye mwakuti zjai akhasewera lini naye pomwe mwamtendere.5Yosefe adalota loto, apo adaliuza kuna abale wache. Iwo ndiye adanyanyiratu kumuwenga zjai. 6Iye adati kuna iwo, "Chonde tetekerani loto iri ndilo ndidalota.7Onani, tikhamanga mphuthu za tirigu mmunda apo onani, mphuthu yangu idalamuka ichiima dzololo, apo onani, mphuthu zanu zidabwera zichidzakotamira pansi kuna mphuthu yangu ire." 8Abale wache wale adati kuna iye, "Kodi umdzatitongadi ife iwepo na? Umdzatitonga chadidi iwepo?" Iwo adamuwenga maninge na loto lachelo na thangwera mafala yache.9Iye adalota loto linango achilewa pomwe kuna abale wache. Iye adati, "Nyang'anani, ndalota pomwe loto linango: Dzuwa na mwezi na nyenyezi khumi na ibodzi zidandikotamira ine." 10Iye adasimbira babache mwakulinganira na kuna abale wache, apo babache adamutsimula iye. Iwo adati kuna iye, "Loto lanyi loli walotali? Mayi wako na ine na abale wakowa meju tingadzabweredi kudzakotamira pansi pala iwepo?" 11Abale wache akhanunkhidwa naye, soma babache adakoyera nkhaniyi mumtima.12Abale wache adayenda kukausa mabira ya babawo ku Sekemu. 13Isaraeli adati kuna Yosefe, "Abale wako akudyesera lini mabira ku Sekemu kodi? Bwera, apo ndikutume uyende kuna iwoko." Yosefe adati kuna iye, "Ndine wakukonzeka." 14Iye adati kuna iye, "Ndoko tsampanopali, ukaone penu ali bwino abale wako na mabira pomwe, apo adzandiuze," Ndiye Yakobo adamutuma kunja kwa Chigwa cha Heburoni, apo Yosefe adayenda ku Sekemu.15Munthu wina adagumana Yosefe. Onani, Yosefe akhafambafamba mthengo. Munthuyo adamubvunza iye, "Ukupsaga chani?" 16Yosefe adati, "Ngikupsaga abale wangu. Ndiuzeni, chonde, ndiko ali akudyesera mabira." 17Munthuyo adati, " Mbuto ino zjai adachoka, thangwe ndidabva akhati, 'Mbatiye ku Dotana."' Yosefe adatewera abale wache achikawagumana ku Dotana.18Iwo adamuona iye kuchokera patali, apo akanati kufendera kuna iwo, adapangana bza kumupha iye. 19Abale wachewo adati kuna wina na mwayache, "Nyang'anani, mbuya wa maloto ule akufendera. 20Bwerani tsapano, ndiye mbatiye timuphe apo timuthuse mu libodzi la madindiya. Timkalewa kuti, 'Wadyewa na chilombo cha mnthengo.' Timdzaona ndicho chimdzachitika na maloto yacheyo."21Rubeni adabva bzobzi achimupulumusa iye mmanja mwawo. Iye adati, "Nampodi tichose moyo wache." 22Rubeni adati kuna iwo, "Nampodi kujojeza mulopa. Muthuseni mdindi lomwe liri mchipulululi, soma nampodi kuikha boko pa iye"--- kuti adzamupulumuse kuchoka mmanja mwawo pakumubulisa kuyenda naye kuna babache.23Bzidachitika kuti pomwe iye adafendera kuna abale wachewo, adamukhundula chakubvala chache chamamtikade chire. 24Adamuphata mkumuthusa mdindi. Dindilo likhalibe bzinthu lakusaya madzi momo.25Iwo adakhala pansi mkumbadya mikate. Adatukula maso yawo achiona, apo, onani, ulendo bwa a Ismayeli akhachokera ku Gileadi, na ngamira zawo zitanyamula bzakununtchira na mafuta ya mankhwala na libano. Akhafamba kubzitakula kupolika nabzo kunyansi ku Aigupto. 26Yuda adati kuna abale wache, "Pana phindu lanyi tichipha m'bale wathu mkufuchira mulopa wache?27Bwerani, apo timugulise kuna a Ismayeli apo nampodi timuphe iye. Thangwe ni m'bale wathu umweyu, thupi lathu." Abale wache adamutetekera iye. 28Wamalonda waku Midyani adagwata pafupipo. Abale wache wale adamudzusa Yosefe mdzaulu achimubulisa kunja kwa dindi. Adamugulida Yosefe kuna a Ismayeli pa nsengwa ya kobiri masiriva makumi mawiri. A Ismayeli adayenda naye Yosefe ku Aigupto.29Rubeni adabweresa ku dindi kule, apo, onani, Yosefe akhali lini mdindimo. Iye adaphadzula bvakubvala bzache. 30Adabwerera kuna abale wache wale achikati, "Mwana ule mulibe! Apo ine, niyenda kuponi?"31Iwo adapha mbuzi apo kinangoka mkubvwika chakubvala chache mmulopa. 32Kinangoka adabweresa chakubvala chakudekeseriwa na mamtikade chire kuna babawo achikati, "Tagumana ichi. Chonde nyang'anani penu mchakubvala cha mwananu ayai neye." 33Yakobo adachizindikira achiti, "Mchakubvala cha mwanangu ichi. Chinyama cha mnthengo chamudya iye zjai. Yosefe wanyodzoliwa m'bzidupsa.34Yakobo adaphadzula bzakubvala bzache achibvala chiguduli mchiuno mwache. Adalira mwanache kwa nsiku zizinji. 35Wanache wense wachimuna na wachikazi adalamuka kumbamunyamaliza iye, soma iye adalamba kunyamaliziwa. Iye adati, "Mchadidi letu ate nimdzaguduka kuthenje la Siolo ndikulira nkhawa ya mwananguyo basi." Babache adamuriradi iye. 36A Midyani wale adamugulisambo ku Aigupto kuna Potifala, nduna ya Falawo yakunyang'anira alindiri.
381Bzidachitika nthawe yoyo kuti Yuda adaphadzana na abale wache wale achikakhala na munthu wina wa ku Dulami dzina lache Hira. 2Yuda adagumana koko na mwana wachikazi wa munthu wa ku Kanani dzina lache Sua. Adamutenga achigona naye.3Iye adatenga pathupi achikhala na mwana wachimuna. 4Iye adachemeriwa dzina la Eri. Adapasiwa pomwe pathupi achikhala na mwana wachimuna. Adamuchemera dzina lache Onani. 5Adakhala pomwe na mwana wachimuna achimuchemera dzina lache Sela. Pakhali pa Kezibu pomwe adam'balira iye.6Yuda adanyang'ara mkazi pala Eri, mwanache wakutoma. Dzina lache akhali Tamara. 7Eri, mwana wakutoma wa Yuda, akhali wakuipa pamaso pa Yahova. Yahova adamupha iye.8Yuda adati kuna Onani, "Ndoko kuna mkazi wa mano wako. Chita basa la mkuwasa kuna iye, apo ukuze mwanayu pala mano wako." 9Onani adadziwa kuti mwanayo angadakhala lini wache. Nthawe zense angayenda kuna mkazi wa mano wacheyo, akhatayira pansi kuti nampodi akhale na mwana pala mano wache. 10Bzomwe adachitabzo bzikhali bzakuipa pamaso pa Yahova. Yahova adamupha pomwe iye.11Ndiye Yuda adati kuna Tamara, muloola wache, "Bakakhala mbeta mnyumba mwa babako ate Sela mwanangu wachimuna, akule." Thangwe iye adagopa, "Iye angadafa pomwe. ninga abale wache." Tamara adachoka achikakhala mnyumba mwa babache.12Patapita nthawe itali, mwana wachikazi wa Sua mkazache wa Yuda adasaika. Yuda adanyamalizika achikwira kuyenda kuna eakusenga mabira yache ku Timna, iye na mwayache Hira waku Dulami. 13Tamara adauziwa, "Nyang'ana, mabzala wako wachimuna akukwira kuyenda ku Timna kukasenga mabira yawo." 14Iye adakhundula chakubvala chaumasiwa achibzigugudiza na chakubvala pa maloozi achibzitsengedera. Iye adakhala pa mpita wa Enaimu, omwe ukhali pafupi na Mary waku Timna. Thangwe adaona kuti Sela akhadakhala soma akhalibe kupasiwa kuna iye ninga mkazi.15Pomwe Yuda adamuona iye akhakumbuka kuti akhali puta thangwe akhadampsinkha nkhope yache. 16Iye adayenda kuna iye m'bali mwa mseu achiti, "Bwera, chonde ndileke ndibwere kuna iwe"---thangwe alibe kudziwa kuti akhali muloola wache---apo iye adati, "Um'dipasa chani kuti ubwere kuna ine?"17Iye adati, "Nimdzakutumizira ntchere ya mbuzi kuchoka pa thimu." Iye adati, "Umdzandipa luphato kufikira udzaitumize?" 18Iye adati. "Luphato lanyi ningakupe iwepo?" Iye adatawira, "Mphete yako na chingwe, na mpsimbo ndiyo iri mmanja mwakoyo." Adabzipereka kuna iye apo adayenda kuna iye, achipasiwa naye pathupi.19Iye adalamuka achiyenda. Adakhundula chakubvala chamaloozicho achibvala chaumasiwa. 20Yuda adatumiza mwayache wa ku Adula ntchere ile pala kuti iye akatambire luphato kubwezera mmanja mwa mkaziyo, soma alibe kukamugumana mkaziyo.21Ndiye waku Dula ule adabvunza wanthu wapambutopo, "Alikuponi puta wakubvekera ule omwe akhali pa Enaimu m'bali mwa mseu?" Iwo adati, "Pakhalibe puta wakubvekera pano." 22Iye adabwerera kuna Yuda achiti, "Ndiribe kukamugumana. Wanthu wapambutopo adati pomwe, 'Pakhalibe puta wakubvekera pano."' 23Yuda adati, "Mulekeni akoye bzinthu, kuti nampodi tichite manyazi. Mchadidi, ndidatumiza ntchere yambuzi, soma ulibe kukamugumana."24Bzidachitika kuti patapita pafupifupi miyezi mitatu kuti adauziwa Yuda, "Tamara muloola wako wachita uputa, apo chadidi, anabo pathupi." Yuda adati, Mubwereseni kuno apo adatenthiwe." 25Pomwe iye adamubulisa panja, adatumiza kuna amabzaka wache wachimunawo mafala, "Ndina pathupi pa mwenekachiro ibzi." Iye adati, "Zindikirani chonde ibzi mpsambani, chibangiri na bzingwe na mpsimbo." 26Yuda adabzizindikira achiti, "Iye ngwakulungama kuposa inepano zjai, thangwe ndiribe kumupa ninga mkazi kuna Sela, mwanangu wachimuna." Iye alibe kumudziwa pomwe.27Bzidachitika pa nthawe yakuti abale mwana kuti, Onani, mamphase yakhali mchiberekero mwache. 28Bzidachitika nthawe ndizo iye akhabala kuti m'bodzi adabulisa boko, apo mzamba adatenga usalu bufwira achibumanga pa boko lache achiti, "Uyu wabula panja pakutoma."29Soma kinangoka adabwezera boko lache mkati, apo, Onani, mano wache adabula panja pakutoma. Mzamba adati, "Wapsa tani tenepa!" Ndiye adamusandula Pereze. 30Ndiye mano wache adabula, omwe akhana usalu bufwira ku boko lache Ile, apo adamusandula Zera.
391Yosefe adabwera naye kunyansi ku Aigupto. Potifala, nduna ya Falawo omwe akhali kapitawo wa alindiri iye achikhala pomwe wa mu Aigupto, adamugula iye kuchoka kuna a Ismayeli, omwe adamubweresa iye kunyansiko. 2Yahova akhali naye Yosefe apo adasanduka munthu wakupambana. Iye adakhala mnyumba ya mbuyache wa chi Aigupto.3Mbuyache adaona kuti Yahova akhali naye iye na kuti pomwe Yahova adapambanisa chirichense ndicho iye adachita. 4Yosefe adagumana udidi pamaso pache. Iye adatumikira Potifala. Potifala adamuikha iye kukhala mkulu wakunyang'anira pamuyi pache, na chirichense ndicho akhanacho, adachiikha mmanja mwache.5Bzidachitika kuchoka pa nthawe ndiyo adamuikha mkulu wanyumba yache na chirichense ndicho akhanacho, kuti Yahova Mulungu adadalisa nyumba ya a Aiguptowo thangwera Yosefe. Madaliso ya Yahova yakhali pa chirichense ndicho Potifala akhanacho mnyumba na kumunda. 6Potifala Adaikha chirichense ndicho akhanacho mmanja mwa Yosefe. Akhabonera lini pomwe kumbakumbuka chirichense kupambula chakudya ndicho akhadya. Tsapano Yosefe akhali wamaonekedwe yakudeka na yakutenga mtima.7Bzidachitika bzitamala ibzi kuti mkazi wa mbuyache adadyerera maso yache pa Yosefe achiti, "Gona na ine." 8Soma iye adalamba achiti kuna mkazi wa mbuyacheyo, "Nyang'anani, mbuyangu ambadziwa lini chirichense ndicho nimbachita mnyumba muno, apo waikha chirichense ndicho anacho mmanja mwangu. 9Palibe winangombo mkulu mnyumba muno kuposa ndimo ine ndiriri. Ambandilambiza lini chinthu chirichense soma imwe basi, thangwe ndimwe mkazawo. Nimchitiranti chakuipa chikulu ichi tsono ndichiphonyera Mulungu?"10Iye adasewera kuna Yosefe nsiku na nsiku, soma adalamba basi kugona naye ayai kukhala naye. 11Bzidachitika nsiku inango kuti iye adapita mnyumba kukaphata basa lache. Mukhalibe munthu aliyense wapamuyipo mnyumbamo. 12Adamupfekeza bzakubvala bvache achiti, "Gona nande." Iye adasiya bzakubvala bzache mmanja mwamkaziyo, achithawa, mkubula panja..13Bzidachitika, pomwe mkaziyo adaona kuti iye wamusiyira bzakubvala bzache mmanja mwache apo wathawira panja, 14kuti achemera wanthu wa pamuyi pachepo achiwauza iwo, "Onani, Potifala wabweresa m'Heberi muno kudzatiseka ife. Adabwera kuna ine kuti adzagone nande, apo ndidachita kudzidzimuka. 15Bzidachitika kuti atabva kuti ndadzidzimuka, kuti adasiya bzakubvala bzachebzi na ine, mkuthawa, achiyenda panja."16Mkaziyo adabziikhira bzakubvala bza Yosefe pafupi na iye ate mbuyache kubwera pamuyipo. 17Iye adafokotozera iye bzobzi, "Nyabasa wachi Heberi ndiye mwatibwereserayu, adabwera muno kudzandiseka. 18Bzidachitika kuti pa nthawe ndiyo idadzidzimuka, adasiya bzakubvala bzachebzi kuna ine mkuthawira panja."19Bzidachitika kuti, pomwe mbuyache adabva kufokotoza kwa mkazache adamuuzako, "Ibzi ndibzo nyabasa wanu wandichita," iye adakalipa kwene kwene. 20Mbuya wa Yosefe adamutenga iye mkumuikha mkaoko, mbuto ndiyo wamkaoko wa mafumu akhaikhiwa. Iye akhali momo mkaokomo.21Soma Yahova akhanaye Yosefe achionesa chikwaniriso cha mpangano kuna iye. Adamupa iye udidi pamaso pa wakunyang'anira kaoko. 22Wakunyang'anira kaoko adapa Yosefe wamkaoko wense omwe akhali mkaokomo mmanja mwache. Chirichense akhachita momo, Yosefe ndiye akhanyang'anira chocho. 23Wakunyang'anira kaokoyo akhadandaula lini chinthu chirichense ndicho achisiya mmanja mwache, thangwe Yahova akhanaye. Chirichense akhachitacho, Yahova akhachipambanisa.
401Bzidachitika kuti bzitamala bzinthu bzobzi, wakupereka mkombo wa mfumu ya ku Aigupto na wakuphika mkate wa mfumu adaphonyera mbuyawo, mfumu ya Aigupto. 2Falawo adakalipa na nduna zache ziwiri, mkulu wa anyakupereka mkombo na mkulu wakuphika mkate. 3Adawaikha iwo mkaoko mnyumba ya kapitawo wa alindiri, mkaoko yokha yokhayo ndiyo Yosefe adaikhiwa.4Kapitawo wa alindiri adapereka Yosefe kuna iwo, apo iye adawatumikira iwo. Adakhala mkaoko basi kwa kanthawe. 5Awiri wensewo adalota loto---wakupereka mkombo na wakuphika mkate wa mfumu ya mu Aigupto omwe adatsekerewa mkaoko wale---munthu aliyense payekha pa awiriwa adalota loto lache lache usiku bubodzibodzibo, apo loto lirirense likhana kuthumbudzulira kwache.6Yosefe adabwera kuna iwo machibese achiwaona. Onani, iwo akhadapsoma. 7Iye adabvunza nduna za Falawo ndizo zikhana iye mkaoko mule mnyumba ya mbuyache, kulewa kuti, ""Thangweranyi mukuoneka wakupsoma lero?" 8Izo zidati kuna iye, "Awiri tensefe talota maloto ndiyo palibe wakutithumbudzulira. Yosefe adati kuna iwo, "Kuthumbudzulira mesa mkwa Mulungu? Nduizeni ine pano chonde."9Mkulu wa wakupereka mkombo adauza Yosefe loto lache. Iye adati kuna iye, "Mu loto langu, ona, mpesa ukhali pamaso pangu. 10Mumpesamo mukhana mitawi mitatu. Pomwe ukhaphuka, maluwa yache yadaphuka apo matsapfundu yache yachibala nkhunje zakufwira. 11Mkombo wa Falawo, ukhali mmanja mwangumu, Ndidatenga mpesa ule ndichiupsinyira mu mkombo wa Falawo, apo ndidapereka mkombo ule mmanja mwa Falawo.12Yosefe adati kuna iye, "Uku mkuthumbudzula kwache. Mitawi mitatuyo ni nsiku zitatu. 13Mkati mwa nsiku zitatu Falawo amdzatukula msolo wako achidzakubwezeresa pa basa lako. Umdzapereka pomwe mkombo wa Falawo mmanja mwache, ninga kalekale pomwe ukhali wakumbapereka mkombo wache.14Soma undikumbukire ine bzingakufambira, apo chonde dzandioneserembo chifundo ine. Dzandigume kuna Falawo na kundibulisa panja pa kaoko ino. 15Thangwe chadidi ndidachita kubewa mdziko la a Heberi. Kuno pomwe ndiribe kuchita chinthu chakuti andiikhire m'dindi la mdima lino."16Pomwe mkulu wa wakuphika mkate ule adaona kuti. thumbudzulo lire likhali labwino iye adati kuna Yosefe, "Ndidalotambo loto, apo, ona, bzisero bzitatu bza mikate bzikhali pamsolo pangupa. 17Mchisero cha padzaululetucho mukhana mikate ya Falawo ya moda wense, soma mbalame zikhaijonkhona kuchoka mchiseromo pamsolo pangupa.Yosefe adatawira achiti, "Kuthumbudzula kwache mkulu. Bzisero bzitatubzo ni nsiku zitatu. 18Mkati mwa nsiku zitatu Falawo amdzachosa msolo wako kuchoka kuna iwepo achidzakumanika pa muti. Mbalame zimdzadya mnomfu wako kuchoka kuna iwe.20Bzidachitika mkucha wache kuti ikhali nsiku yakubadwa Falawo. Iye adakonzera madyerero anyabasa wache wensene. Iye adadzusa msolo wa mkulu wa wakupereka mkombo na msolo wa mkulu wakuphika mikate, pakati pa anyabasa wache. 21Adabwezeresa mkulu wa wakupereka mkombo ule pa udindo bwache, apo adapereka pomwe mkombo mmanja mwa Falawo. 22Soma adamanika mkulu wa wakuphika mkate, ninga ndimo Yosefe adawathumbudzulira iwo. 23Chensecho mkulu wa wakupereka mkombo ule alibe kukumbuka Yosefe, soma adamuyebweratu iye.
411Bzidachitika pakumala magole mawiri yamtelo kuti Falawo adalota loto. Onani, adakhala pafupi na mkulo wa Nailo. 2Onani, ng'ombe zinomwe zikazi zidanuka kuchoka mu Nailomo, zakudeka zichikhala zakunenepa, apo zidadya mmitete. 3Onani, ng'ombe pomwe zinomwe zikazi zidanuka pomwe pambuyo paizo kubula mu Nailo, zakuipa zichikhala zakuonda. Zidaima pambali pa zinzachezo mgombe mwa mkuloyo.4Ndiye ng'ombe zakuipa zichikhala zakuonda zire zidadya ng'ombe zakudeka na kunenepa zire. Kinangoka Falawo adaphephuka. 5Kinangoka adagona achilota pomwe kachiwiri. Onani, ngalengale zinomwe za tirigu zidamera pa tsinde libodzi, zabulungire zichikhala zabwino. 6Onani, ngalengale zinomwe, zakuonda zichikhala zakubvuka na chonzi chakumachibese, zidamera pambuyo pa izo.7Ngalengale zakuonda zire zidakhudyula ngalengale zabulungire zichikhala za kunenepa zire. Falawo adaphephuka, apo, onani yakhali maloto. 8Bzidachitika machibese yache kuti mtima wache udabonera. Iye adatuma mitumi kukachemera wense wamatsenga na wanthu wanzeru wa mu Aigupto. Falawo adawauza iwo maloto yache, soma pakhalibe angadakwanisa kumuthumbudzulira Falawo.9Ndiye mkulu wa wa wakupereka mkombo ule adati kuna Falawo, "Ndakumbukira bzakuphonya bzangu lero. 10Falawo adakalipa nawo anyabasa wache, achindiikha ine muno mkaoko mnyumba ya kapitawo wa alindiri, mkulu wakuphika mikate na inepano. 11Tidalota maloto usiku bubodzibodzibo, iye na inepano. Tidalota munthu aliyense malingana na kuthumbudzula kwa loto lache.12Akhana ife momo mnyamata winango wachi Heberi, nyabasa wa kapitawo wa alindiri. Tidamuuza iye achithumbudzula maloto yathuyo. Adathumbudzula kuna ife malingana na loto lache. 13Bzidachitika kuti pomwe iye adatithumbudzulira ife, tenepo bzidachitika Falawo mkundibwezeresa ine pa udindo bwangu, soma winangoyo adamumanika."14Kinangoka Falawo adatuma mtumi kukachemera Yosefe. Kamkulumize iwo adamubulisa panja kuchoka m'dindi la mdima. Adabzimeta, mkuchinja bvakubvala bzache, achibwera mkati muna Falawo. 15Falawo adati kuna Yosefe, "Ndidalota loto, soma palibe wakulithumbudzulira . Soma ndabva bza iwepo, kuti ungabva loto ukukwanisa kulithumbudzula." 16Yosefe adamutawira Falawo, kulewa kuti, "Chiri lini mwa ine. Mulungu amdzamutawira Falawo na udidi."17Falawo adasewera na Yosefe, "Mu loto langu, ona, ndidaima pagombe lamkulo wa Nailo. 18Ona, ng'ombe zinomwe zikazi zidanuka mu Nailo, zakunenepa zichikhala zakudeka, apo zidadya pakati pa mitete.19Ona. ng'ombe pomwe zinomwe zikazi zidanuka pambuyo paizo, zakulenguka, zakuipa kwene kwene zichikhala zakuonda. Ndikhanatimbo kuona kale mdziko la Aigupto zakuipa ninga zozo. 20Ng'ombe zakuonda na kuipa zire zidakhudyula ng'ombe zinomwe zikazi zakunenepa zire. 21Zitazikhudyula, ziribe kudziwika kuti azikhudyula, thangwe zikhali zakuipa basi ninga pakutoma. Kinangoka ndidaphephuka.22Ndidanyang'ana mu loto langu, apo, ona, ngalengale zinomwe za tirigu zidamera pa tsinde libodzi, zipulumira bwino zichikhala zabwino. 23Ona, ngalengale pomwe zinomwe---zidafofoloka, zakuonda, zichibvuka na chonzi chakumachibese---zidamera pambuyo paizo. 24Ngalengale zakuonda zire zidakhudyula ngalengale zinomwe zabwino zire. Ndidawauza malotoya wamatsenga, soma palibe adakwanisa kuyathumbudzula kuna ine."25Yosefe adati kuna Falawo, "Maloto ya Falawoya ngabodzibodzi. Ndicho Mulungu amfuna kuchita, wachipereka kuna Falawo. 26Ng'ombe zinomwe zabwinozo ni magole manomwe yamweyo, apo ngalengale zinomwezo ni magole manomwe. Malotoya ngakulingana.27Ng'ombe zinomwe zakuonda zichikhala zakuipazo ndizo zidabwera pambuyo paizo ni magole manomwe, apo pomwe ngalengale zinomwe zakubvuka na chonzi chakumachibesezo yamdzakhala magole manomwe ya njala. 28Ichi mchinthu ndidasewera kuna Falawo. Ndicho Mulungu amfuna kuchita wachizimbulratu kuna Falawo. 29Nyang'anani, magole manomwe ya mpfumba yakunyanya yamdzabwera mdziko lensene la Aigupto.30Magole manomwe ya njala yamdzabwera yangadzamala yoyo, apo bzense bzakuti mukhana mpfumba mu Aigupto bzimdzayebweka, apo njalayo imdzasukwisa dziko. 31Mpfumba imdzakumbukika lini pomwe padziko thangwera njala ndiyo imdzabwerayo, nakuti imdzakhala ikulutsa. 32Bzakuti lotolo lidabwereziwa kuna Falawo ni thangwe lakuti nkhaniyi yakhazikisiwa na Mulungu, apo Mulungu tsampanopa amdzaichita.33Tsapano Falawo apsage munthu wakuzindikira na wanzeru, apo amuikhe wakunyang'anira dziko la Aigupto. 34Falawo anembe wakunyang'anira dziko, apo iwo atsonkhese gawo libodzi la machanu ya bzakukolola bza mu Aigupto mmagole manomwe yampfumba.35Iwo mbaakontcheze bzakudya bzensene mmagole yabwino yamkubweraya na kukoyeratu tirigu pa mkutonga kwa Falawo, pala chakudya chakudzaphatisiwa basa mmiyi. Iwo mbaachikoye. 36Chakudyacho chimdzakhala chakutsonkhera dziko kwa magole manomwe ya njala yomwe imdzakhala mdziko la Aigupto. Munjira yoyo dziko limdzasukwa lini na njala."37Langizo limweri likhali labwino pa maso pa Falawo na pa maso pa anyabasa wache wensene. 38Falawo adati kuna anyabasa wache, "Tingakwanise kumugumana munthu ninga umweyu, omwe mwa iye muna Mzimu wa Mulungu?"39Ndiye Falawo adati kuna Yosefe, "Nakuti Mulungu wakuonesera iwe bzensebzi, palibe winango wakuzindikira na wanzeru ninga iwepo. 40Umdzanyang'anira nyumba yangu, apo na mafala yakoya wanthu wangu wensene amdzatongewa. Pakadera yangu yokha yachifumu ndiye nimdzakhala mkulu kuposa iwe." 41Falawo adati kuna Yosefe, "Ona, ndakukhazika iwe wakunyang'anira dziko lensene la Aigupto."42Falawo adakhundula mphete yakudindiwa kuboko lache achiibvazika kuboko la Yosefe. Adamubvazika iye bzakubvala bza bafuta, achiikha korenti ya oro mkhosi mwache. 43Adampakiza galeta lache lachiwiri ndilo akhali nalo. Wanthu akhambakuwa patsogolo pache, "Funyani mabondo." Falawo adamuikha iye kukhala wakutonga dziko lensene la Aigupto.44Falawo adati kuna Yosefe, "Ndine Falawo, apo kupambula iwe, palibe munthu amdzadzusa boko lache ayai nzayo yache mdziko lensene la Aigupto." 45Falawo adachemera dzina la Yosefe "Zafenati-Panea." Adamupa iye Asenati, mwana wachikazi wa Potifera wanwembe wa ku Oni, kukhala mkazache. Yosefe adazunga zunga wakutonga mdziko la Aigupto.46Yosefe akhana magole makumi matatu pomwe adaima pamaso pa Falawo, mfumu ya Aigupto. Yosefe adabula kuchoka pamaso pa Falawo, achizunga mdziko lensene la Aigupto. 47Mgole lachinomwe la mpfumbalo mataka yadabala bzizinjitsa.48Iye adagwezeka chakudya cha magole manomwe chomwe chikhali mdziko la Aigupto achiikha chakudyacho mmizinda. Adaikha mu mzinda uliwense chakudya cha mminda yakuzungulira mzindayo. 49Yosefe adakoya chakudya ninga mchenga wa mnyanza, chizinji kuti adalekeza kulewenga, thangwe chikhadapitirira pa kulewengapo.50Yosefe akhana wana wachimuna awiri njala ikanati kubwera, omwe Asenati mwana wachikazi wa Potifera wansembe wa ku Oni, adamubalira iye. 51Yosefe adasandula dzina la mwanache wakutomayo Manase, thangwe adati, "Mulungu wandiyebwesa matsautso yangu yensene na banja lense la babangu." 52Iye adasandula dzina la mwanache wachiwiri Eferemu, thangwe adati, "Mulungu wandibalisa ine mdziko la kusaya kwangu."53Magole manomwe ya mpfumba ndiyo ikhali mdziko la Aigupto yadafika ku mapeto. 54Magole manomwe ya njala yadayanbika, ninga ndimo Yosefe akhadalewera. Mukhana njala mmadziko yensene, soma mdziko lensene la Aigupto mukhana chakudya.55Pomwe dziko lensene la Aigupto likhana chakudya, wanthu adachemera mwakukuwa Falawo pala chakudya. Falawo adati kuna wanthu wensene wa mu Aigupto, "Ndokoni kuna Yosefe apo mukachite ndibzo iye amkalewa." 56Njala ikhali pa nkhope pa dziko lensene. Yosefe adafungula nyumba zense zakukoyera achigulisira wanthu wa mu Aigupto. Njalayo ikhali ikulutsa mdziko la Aigupto. 57Dziko lense lapansi likhabweta ku Aigupto kudzagula tirigu kuchoka kuna Yosefe, thangwe njala ikhali ikulutsa padziko lense lapansi.
421Tsapano Yakobo adabva kuti kukhana tirigu ku Aigupto. Iye adati kuna wanache wachimuna, "Thangweranyi mukunyang'anisana?" 2Iye adati, "Onani pano, ndabva kuti ku Aigupto ndiko kuna tirigu. Polikani muyende koko mukatigulire pala tikhale na moyo seye kufa." 3Abale wache khumi wa Yosefe adapolika kuyenda kukagula tirigu wakuchoka ku Aigupto. 4Soma Yakobo alibe kutumiza Benjami m'bale wache wa Yosefe, kuyenda na abale wache wale, thangwe adati, "Ndikugopa kuti chakuipa chingakamuchitikire."5Wana wachimuna wa Isarayeli adabwera kudzagula pabodzi na adabwerawo, thangwe njalayo ikhali mdziko la Kanani. 6Tsapano Yosefe akhali wakutonga dzikolo. Ndiye akhali wakumbagulisira wanthu wense wadziko. Abale wache wa Yosefe adabwera achikotama nkhope zawo pansi kuna iye.7Yosefe adaona abale wache wale achiwazindikira, soma adabzibisa yekha kuna iwo achisewera nawo kwene kwene. Iye adati kuna iwo, "Imwepo mwachokera kuponi?" Iwo adati, "Kudziko la Kanani kudzagula chakudya." 8Yosefe adawazindikira abale wache wale, soma iwo alibe kumuzindikira.9Ndiye Yosefe adakumbukira maloto ndiyo adalota yakuguma iwo, apo iye adati kuna iwo wale, "Ndimwe wakuzonda! Mwabwera kudzaona mbuto zakusaya kuteteziwa za dziko lino." 10Iwo adati kuna iye, "Neye, mbuyangu. Akapolo wanu abwera kudzagula chakudya. 11Tense ndife wana wachimuna wa munthu m'bodzi. Ndife wanthu wachadidi. Akapolo wanu ndife lini wakudzazonda.12Iye adati kuna iwo, "Neye, mwabwera kudzazonda mbuto zakusaya kuteteziwa zadziko lino." 13Iwo adati, "Ife akapolo wanu tiripo khumi na awiri paubale bwathu, wana wachimuna wa munthu m'bodzi mdziko la Kanani. Onani, mng'ono letu pali pano ana babathu, apo mano wathu m'bodzi ali lini na moyo."14Yosefe adati kuna iwo, "Ndibzo ndakuuzani imwepo; ndimwe wakuzonda. 15Pa ichi muniyezeriwa. Na moyo wa Falawo, mumdzabula lini muno, pokha pokha mano wanu mng'onoletuyo abwere kuno. 16Tumani m'bodzi wa imwe akatenge m'bale wanuyo. Mum'bakakhala mkaoko, kuti mafala yanuya yaezeriwe, penudi muna chadidi mwa imwe. Seye apo, na moyo wa Falawo, meju ndimwe wakudzazonda." 17Iye adawaikha iwo mkaoko kwa nsiku zitatu.18Yosefe adati kuna iwo mkucha wacheyo, "Chitani ichi apo mukhale na moyo, thangwe ine nimbagopa Mulungu. 19Penudi ndimwe wanthu wachadidi, winango mbaabakakhale mkaokomu, soma imwe muyende, mutakule tirigu wa njala ya mmiyi mwanu. 20Kabwereseni mng'ono wanu letuyo kuna ine kuti mafala yanuya yatsimikizike apo mumdzafa lini." Ndiye iwo adachitadi tenepo.21Iwo adati kuna wina na mwayache, "Ndife wakuphonyadi kwene kwene pa ndibzo tidachita kuna m'bale wathubzo munjira yakuti tidachita kuonadi kubonera kwa mtima wache pomwe iye adatidandaulira soma ifepano tidalamba basi kumutetekera. Mthangwerache kubonera uku mwabwera kuna ife." 22Rubeni adawatawira iwo, "Ndiribe kukuuzani ine, 'Nampodi kumuphonyera mwanayu.' Tsapano, onani ndipo, mulopa wache ukufunika pa ife."23Alibe kudziwa kuti Yosefe akhawabva, thangwe pakhana wakuthumbudzulira chiseweredwe pakati pawo. 24Iye adawafokotozera iwo achilira. Adazungunuka kuna iwo achisewera nawo. Iye adaphata Simeone pakati pawo achimumanga pamaso pawo. 25Kinangoka Yosefe adatonga abale wache wale kudzaza masakha yawo na tirigu, na munthu aliyense kuikha kobiri zache msakha wache wache, na kuwapa kaliboso wa pa ulendo. Bzidachitika kuna iwo.26Abale wache wale adaidzaza mabulu yawo na tirigu wawo achinyamuka kuchoka popo. 27Nthawe ndizo m'bodzi wa Iwo adatsudzula sakha wache kuti ape chakudya bulu wache pamtetete, adaona kobiri zache zire. Onani, zikhali kukamwa kwa sakha wache. 28Iye adati kuna abale wache, "Kobiri zangu andibwezera. Nyang'anani izi; ziri mkakha mwangumu." Mitima yawo idapsipa apo zjai adabwerera akunjenjemera kuna wina na mwayache, kulewa kuti, "Mchani ndicho Mulungu wachita kuna ifepano?"29Iwo adayenda kuna Yakobo, babawo mdziko la Kanani achikamuuza bzense ndibzo bzikhadachitika kuna iwo. Iwo adati, 30"Munthu, mbuya wa dzikolo, adasewera mwakuipa kuna ife achiganiza ninga tikhali wakukazonda mdzikomo. 31Tidati kuna iye, 'Ndife wanthu wachadidi. Ndife lini wakudzazonda neye. 32Tiripo khumi na awiri ubale bwathu, wana wachimuna wa babathu. M'bodzi zjai ali lini na moyo pomwe, apo mng'ono letu ana babathu mdziko la Kanani.'33Munthuyo, mbuya wadzikolo, adati kuna ife, 'Na ichi nimdzadziwadi kuti ndimwe wanthu wachadidi. M'bale wanu m'bodzi musiyeni na ine, takulani tirigu pala njala mmiyi mwanu apo muphate njira yanu muyende. 34Kabwereseni m'bale wanu mng'ono letuyo kuna ine. Apodi nimdzadziwa kuti ndimwe lini wakudzazonda, soma kutidi ndimwe wanthu wachadidi wale. Kinangoka nimdzakutsudzulirani m'bale wanuyo kuna imwe, apo mumdzachita malonda mdziko muno."'35Bzidachitika nthawe ndizo iwo adakhuthula masakha yawoyo, kuti, onani, aliyense kobiri zache zakugulira sakha zikhali msakha mwache. Pomwe iwo na babawo adaona kobiri za siriva zakukagulira masakhayo, akhana mantha. 36Yakobo babawo adati kuna iwo, "Mwanditengera wanangu imwe. Yosefe ali lini na moyo, Simoni adayenda, apo mumdzachosa pomwe Benjaminiyu basi. Bzinthu bzensebzi bzakugwera ine."37Rubeni adalewa kuna babache, kulewa kuti, "Mumdzapha wanangu wachimuna awiri penu nimdzabwezera lini Benjamini kuna imwe. Muikheni mmanja mwangu, apo nimdzamubweresa pomwe kuna imwe." 38Yakobo adati, "Mwanangu ampolika lini namwe. Thangwe mano wache adafa nabzo apo iye wasala yekha. Penu chakuipa chimmugwera iye panjira ndiyo mukuyenderayi, ndiye mudziwiretu mumdzachita kubwerera kunyansi imvi zanguzi na nsisi ku thenje la Siolo."
431Njala ikhali ikulutsa mdzikomo. 2Bzidachitika kuti pomwe adamala kudya tirigu ule adabweresa kuchoka ku Aigupto, babawo adati kuna iwo, "Ndokoni pomwe; mukatigulire chakudya."3Yuda adawauza iwo, "Munthuyotu adatichenjeza chaibzo, 'Mumdzaiona lini nkhope yangui pokha pokha mng'ono wanuyo mukabwere naye pabodzi.' 4Mungatituma pabodzi na mng'ono wathuyo, timpolika kukakugulirani chakudyacho. 5Soma penu munimtumiza lini, timpolika lini. Thangwe munthuyo adati kuna ife, 'Mumdzaiona lini nkhope yanguyi pokha pokha mng'ono wanuyo mukabwere naye pabodzi."'6Isaraeli adati, "Thangweranyi mundandichita kuipa tenepo ine kumuuza munthuyo kuti mukhana pomwe mng'ono wanu winango?" 7Iwo adati, "Munthuyo adabvunza kuti timuuzitsitse bwino bza banja lathu. Iye adati, 'Babanu akana moyo? Muna m'bale wanu pomwe winango?' Ife tidamutawira iye malingana na mabvunzo yoya. Tingadakwanisa tani kudziwa kuti amfuna kulewa kuti, 'Kapolike nayeni kuno?'"8Yuda adati kuna Isaraeli babache, "Mtumizeni mnyamatayo na ine. Tinilamuka tichiyenda kuti tikhale na moyo seye kufa, tense awirife, imwe na wanathu pomwe ang'ono. 9Nimdzakhala chiphatiro cha iye. Mumdzadziwa ine. Penu nimkabwerera lini naye kuna imwe ndichidzamuimisa pamaso panu, ndiye thangwe limweli mbalidzakhale pa ine ate mtsogolo. 10Thangwe tingadakhala tiribe kuchedwa, chadidi pakufika nthawe zino zjai tingadakhala tabwerera kale pomwe kachiwiri."11Babawo Isaraeli adati kuna iwo, "Penu bziri tenepoyo, tsapano chitani terepayu. Takulani bzipatso bzinango bzabwino kwene kwene bza mdziko muno mbzakutakulira bzanu. Mumutengere mphatso munthuyo mupolike nazo---mafuta ya mankhwala pang'ono, uchi pang'ono, bzakununchira na mure, mpfula na katungulume. 12Takulani kobiri zakupita kawiri mmanja mwanu. Kobiri ndizo adakubwezerani kumilomo kwa masakha yanu zire, muzitakule pomwe mmanja mwanu. Pinangopense kukhali kuphonyesa.13Tengani pomwe m'bale wanuyu. Lamukani muyende pomwe kuna munthuyo. 14Mulungu Wamphamvu zense akakuchitireni chifundo imwe pamaso pamunthuyo, pala kuti akakuchosereni m'bale wanuyo pabodzi na Benjamini. Penu ine nimkhala wakusaya wana wanguwo, mbandikhake nyamalira." 15Wanthuwo adatakula mphaso ire, apo mmanja mwawo adatakula kobiri zakukwana kawiri, pabodzi na Benjamini. Adanyamuka achipolika ku Aigupto achikaima pamaso pa Yosefe.16Nthawe ndizo Yosefe adaona Benjamini ana iwo, adati kuna tsanyumba wache, "Abwerese wanthuwo mnyumba muno, phaya nyama uyikonzekonze, thangwe wanthuwa anidya na ine masikati Yano." 17Tsanyumbayo adachita ndimo Yosefe adalewera. Adabweresa wanthuwo kunyumba ya Yosefe.18Wanthuwo akhana mantha thangwe adapisiwa mnyumna ya Yosefe. Iwo adati, "Ni thangwera kobiri ndizo zidabwezeriwa mmasakha mwathu pakutoma pale pomwe tidatumiwa muno kuti ationere thangwe. Pala iye atimange Ife mkutitenga ninga akapolo, apo atitengere abulu wathuwa. 19Iwo adafenderera tsanyumba wa Yosefeyo, achilewalewa naye pamsuwo wanyumbayo, 20kulewa kuti, "Mbuyangu, tidapolika pakutoma kudzagula chakudya.21Bzidachitika, nthawe ndizo tidafika pambuto yakugona, kuti tidatsudzula masakha yathu, apo, onani, kobiri za munthu aliyense zikhali kukamwa kwa sakha wache, kobiri zathu mkulemera kwache kwense. Tazibweresa mmanja mwathu. 22Kobiri zathu zinango tapolikanazo pomwe mmanja mwathu kudzagulira chakudya. Tikudziwa lini ndiye adaikha kobirizo mmasakha mwathumo." 23Tsanyumbayo adati, "Mtendere ukhale kuna imwe, nampodi kugopa. Mulungu wanu na Mulungu wa babanu angakhale iye adaikha kobiri zanu mmasakha mwanumo. Ndidatambira kobiri zanu." Tsanyumbayo kinangoka adawabweresera iwo Simeoni.24Tsanyumba adatenga wanthuwo mkupita nawo mnyumba mwa Yosefe. Adawapa madzi, achitsuka nzayo zawo. Iye adapa bzakudya mabulu yawo. 25Iwo adakonzesera mphaso pala kubwera kwa Yosefe masikati, thangwe akhadabva kuti iwo amdzadya pampwepo.26Nthawe ndizo Yosefe adabwera pamuyipo, iwo adabweresa mphaso ndizo zikhali mmanja mwawo mnyumbamo achikotama pansi pamaso pache kuna iye. 27Iye adawamusa iwo bza moyo wawo achiti, Babanu ali bwino, nkhalamba mukhalewayo? Iwo akana moyo?"28Iwo adati, "Kapolo wanu babathu ali bwino bwino. Iwo akana moyo." Apo iwo adakotama achimupa iye ulemu. 29Pomwe iye adadzusa maso yache adaona mano wache Benjamin, mwana wachimuna wa mayi wache, apo iye adati, "Umweyu ndiye m'bale wanu mng'ono letu mudandiuzayo?" Ndiye iye adati, "Mulungu mbaakhale wachifundo kuna iwe, mwanangu."30Yosefe adafulumiza kubula msubimo, thangwe akhali wakukhudzika na mano wacheyo. Adapsaga mbuto inango kukalira. Iye adayenda kusubi kwache kukalira momo. 31Adasamba nkhope yache achibula panja. Adabzilimbisa yekha, kulewa kuti, "Dyani chakudya."32Akapolowo adamupa Yosefe payekha apo abalewo paokha. Aiguptowo popo adadya naye paokhambo thangwe Aigupto angadadya lini mkate pabodzi na Aheberi, nakuti kutenepo Aigupto mkubzipsipiza. 33Abalewo adakhala pamaso pache, wakutoma kubadwa malingana na ukulu bwache, apo wakumalizira kubadwa malinganambo na umwana bwache. Wanthuwo akhali wakudabwa pabodzi. 34Yosefe adatumiza mitanda kuna iwo kuchoka mu chakudya pamaso pache. Soma mtanda wa Benjamini ukhali wakukula kachanu kuposa mtanda wa aliyense wa abale wachewo. Iwo adamwa bwino bwino achisekerera pabodzi na iye.
441Yosefe adatonga tsanyumba wache, kulewa kuti, "Dzaza masakha yawanthuya na chakudya, chakuwanda ndimo angakwanisire kutakula, na kuikha kobiri za munthu aliyense kukamwa kwa sakha wache. 2Ikha kaneka yangu, kaneka ya siriva, kukamwa kwa sakha wa mng'onoletuyo, na kobiri zache pomwe za tirigu." Tsanyumbayo adachita ndimo Yosefe adalewera.3Machibese yadaonesa manyika, apo wanthuwo adanyamuka, iwo na mabulu yawo. 4Nthawe ndizo adabula kunja kwa muyiyo soma akhali lini patali letu, Yosefe adati kuna tsanyumba wache, "Lamuka, uwatewere wanthu wale, apo ungakawapinzula, ukalewe kuna iwo, 'Thangweranyi mwabwezera chakuipa mmalo mwa chabwino? 5Iyi ni kaneka lini ndiyo mbuyangu ambamwera, na kaneka ndiyo ambaphatisa basa kuombezera ula? Mwachita chakuipa, ichi ndicho mwachitachi."'6Tsanyumbayo adawapinzula iwo achisewera mafalaya kuna iwo. 7Iwo adati kuna iye, "Thangweranyi mbuyangu ambasewera mafala ninga yoya? Bziri kutali kuti akapolo wanuwa angachite chinthu ninga chimwecho.8Nyang'anani, kobiri ndizo tidazigumana kukamwa kwa masakha yathu, tidakubwereserani pomwe kuchoka nazo ku dziko la Kanani. Tingabe tani pomwe siriva na oro ya mbuyanu? 9Penu wina wa akapolo wanuwa anigumanika nayo aferetu umweyo, apo pomwe ife timdzakhala akapolo wa mbuyangu." 10Tsanyumba ule adati, "Tsapano mbabzichitike ninga ndimo mafala yanu yalewera. Iye anigumanika na kanekayo anikhaliratu kapolo wangu umweyo, apo winango mwensemwe munikhala na lazau.11Kinangoka munthu aliyense adakulumiza kubulusa sakha wache pansi, apo munthu aliyense adatsudzula sakha wache. 12Tsanyumba ule adafununkhula. Adayamba na mkulu letuyo kumalizira na mng'onoletuyo, apo kanekayo idagumanika msakha mwa Benjamini. 13Kinangoka iwo adaphadzula bzakubvala bzawo. Munthu aliyense adapakiza bulu wache achibwerera pomwe mmuyimo.14Yuda na m'bale wache adabwera kunyumba ya Yosefe. iye mkuti akali popo basi, apo iwo adakotama pansi pamaso pache. 15Yosefe adati kuna iwo, "Mchani ichi ndicho mwachita? Mukudziwa lini kuti munthu ninga ine nimbachita bzakubzimira?"16Yuda adati, "Tingalewe chani kuna mbuyangu? Timsewera chani? Ayayi tim'bzipidigula tani tekha? Mulungu wagumana mphumbza za akapolo wanu. Nyang'anani, ndife akapolo wa mbuyangu, ife pabodzi na iye ndiye wagumanika na kaneka mmanja mwache." 17Yosefe adati, "Bziri kutali na ine kuchita tenepoyo. Munthu ndiye kaneka yagumanika mmanja mwacheyo, munthu umweyo amdzakhala kapolo wangu letu, soma pala winangomwe, kwirani mumtendere kuna babanu."18Kinangoka Yuda adabwera pafupi na iye achidzati, "Mbuyangu, chonde bvumani kapolo wanuyu asewere mafala mmakutu mwa mbuyangu, apo nampodi ukali bwanu bukhale pa kapolo wanguyu, thangwe muli ninga Falawo chaiye. 19Mbuyangu adamubvunza kapolo wache, kulewa kuti, 'Una baba ayai mano?20Ife tidati kuna mbuya, 'Baba tinawo , munthu wakukalamba, na mwana wa muukalamba bwawo, ni mwana mng'ono. Soma mano wache adasaika, apo iyeyu yekha basi ndiye wasala kuna mayi wache, apo babachewo umweyu ambamukonda.' 21Ndiye mudati kuna akapolo wanu, polika nayeni kuno kuti ndidzamuone.' 22Kumala popo, tidati kuna mbuyanguyo, 'Mnyamatayu angasiyane lini na babache. Thangwe achitondo kusiyana na babache babachewo amferatu.'23Ndiye mudati kuna akapolo wanu, "'Pokha pokha mng'ono wanu letuyo apolike na imwe, mumdzaona lini pomwe nkhope yanguyi. 24Ndiye bzidachitika nthawe ndizo ife tidakwira kuna kapolo wanu babangu, tidamuuza iye mafala ya mbuyangu. 25Babathu adati, "Ndokoni pomwe, mukatigulire chakudya.' 26Ndiye tidati, 'Tingapolike lini. Angakhala mng'ono wathuyu tiri naye, ndiye kuti timdzapolika, thangwe timdzakwanisa lini kuona nkhope yamunthuyo pokha pokha mng'ono wathuyo tiri naye.'27Kapolo wanu babangu adati kuna ife, 'Mukudziwa kuti mkazangu adandibalira ine wana awiri wachimuna. 28M'bodzi waiwo adandichokera ine apo ndidati, "Mchadidi iye wakhadzuliwa mbzidupsa, apo kuyambira popo ndiribe kumuona pomwe." 29Tsapano munganditengera pomwe uyu, apo chakuipa chimdzamuonekera iye, mumdzapolika na imvi zanguzi na nsisi ku thenje la Siolo.'30Tsapano, mnthangwerache, ningabwera kuna kapolo wanu babangu, uko mnyamatayu palibe, nakuti moyo wache wamangika mmoyo wa mnyamatayu, 31bzimdzachitika, nthawe ndizo amdzatondo kuona mnyamatayu ali lini na ife, iwo amdzaferatu. Akapolo wanu amdzapolika na imvi za kapolo wanu babathu na nsisi ku thenje la ku Siolo. 32Thangwe kapolo wanuyu adakhala chiphatiro cha mnyamatayu kuna babangu achiti, 'Ningadzasaya kumubweresa kuna imwe, ndiye kuti nimdzatenga pikado kuna baba ate mtsogolo.'33Tsapano mnthangwerache, chonde kapolo wanuyu mbaasale mmalo mwa mnyamatayu ninga kapolo kuna mbuyangu, apo mulekeni mnyamatayu akwire na abale wachewa. 34Thangwe ningayende tani kuna baba pomwe mwanayu ana lini ine? Ndina mantha kukaona chakuipa ndicho chimkabwera pa baba.
451Ndiye Yosefe alibe ukwanisa kubzilambiza pa akapolo wense ndiwo akhadaima pambali pache. Iye adati mwakukuwa, "Mwensene mundichokere pano." Ndiye pakhalibe kapolo wakuima pafupi na iye pomwe iye adabzidziwisa kuna abale wache wale. 2Iye adalira mwakukuwa, Aigupto adabva bzobzo, na nyumba ya Falawo idabva pomwe bzimwebzo. 3Yosefe adati kuna abale wache, " Ine ndine Yosefe. Kodi babangu akana moyo na?" Abale wache wale alibe kumutawira, thangwe akhadaphatiwa na mantha pakumuona iye.4Ndiye Yosefe adati kuna abale wache, "Bwerani pafupi na ine, chonde." Iwo adafendera pafupi. Iye adati, " Ine ndine Yosefe m'bale wanu ule, omwe mudandigulisa ku Aigupto. 5Nampodi kuwawidwa mtima ayai kubzikalipira mwekha kuti mudandigulisa ine kuno, thangwe Mulungu adanditsogoza patsogolo panu kufuna kukoya moyo. 6Pa magole mawiriya mwakhala njala mdziko muno, apo yasala magole machanu ndiyo pamkhala lini kulima ayai kutsenga.7Mulungu adanditumiza ine patsogolo panu ninga wakusalira padziko lapansi, na kukukoyani imwe namoyo na chipulumuso chikulu. 8Ndiye ndimwe lini omwe mudanditumiza kuno neye soma ni Mulungu, apo wandisandusa babache wa Falawo, wakutonga nyumba yache yensene, na mtongi wa dziko lensene la Aigupto.9Kulumizani muyende kuna babangu mukawauze kuti, 'Ibzi ndibzo mwananu Yosefe walewa, "Mulungu wandisandusa mtongi wa dziko lense la Aigupto. Bwerani polikani kuna ine, nampodi kuchedwa. 10Mumdzakhala mdziko la Goseni, apo mumdzakhala pafupi na inepano, imwe na wana wanu, na wana wa wana wanu, na mabira yanu na ng'ombe zanu, na bzense ndibzo munabzo. 11Nim'badzakudyesani kumweko, thangwe pakana magole machanu ya njala, pala kuti nampodi musauke, imwe, mabanja yanu, na bzense ndibzo muli nabzo."'12Nyang'anani, maso yanu yakuona, na maso ya m'bale wangu Benjamini, kuti ni mulomo wangu ndiwo ukusewera kuuza imwe. 13Mumkawauza Babanguwo bza ulemu bwangu muno mu Aigupto na bzensene ndibzo imwe mwaona. Mukakulumize mukapolike nawo babanguwo kuno."14Iye adakumbatira mkhosi mwa m'bale wache Benjamini achilira, apo Benjamini adalira pakhosi pachepo. 15Iye adampsompsona abale wache wensewo achiwalirira iwo. Kumala popo abale wachewo adalewalewa naye.16Mbiri ya nkhaniyo adauziwa wa kunyumba la Falawo: "Abale wache wa Yosefe abwera." Ibzi bzidakomera kwene kwene Falawo na akapolo wache. 17Falawo adati kuna Yosefe, "Lewa kuna abale wako, 'Chitani ichi: Pakizani nyama zanu apo mumbayende mdziko la Kanani. 18Katengeni babanu na mabanja yanu mukabwere kuna ine. Nimdzakupani bzabwino bza mdziko la Aigupto, apo mumdzadya bzakunenepa bza dzikoli.'19Tsapano mukutongewa, 'Chitani ichi, muwatengere kalosa wana wanu na akazanu kuchoka nazo mu Aigupto. Katengeni babanu mukabwere. 20Nampodi kuchita thupo na vida yanu, thangwe bzabwino bzensene bza mdziko la Aigupto mpsanu meju."'21Wana wachimuna wa Isaraeli adachita tenepoyo. Yosefe adawapa makalosa, malingana na chitongi cha Falawo, na kuwapa bzakuthemera paulendo. 22Kuna wensewo adapa munthu aliyense bzakubvala bzakumbachinja, soma kuna Benjamini adamupa kobiri madzana matatu za siriva na bzakubvala bzichanu bzakumbachinja. 23Pala babache adatumiza ibzi: mabulu khumi yakupakiziwa na bzinthu bzabwino bza mu Aigupto; na mabulu khumi makazi yakupakiziwa kudzala na tirigu, mikate, na bzinthu bzinango pala babache paulendobo.24Ndiye adawayendesa abale wachewo iwo achinyamuka. Iye adati kuna iwo, "Onesesani kuti munjiramu nampodi kupokana." 25Iwo adakwira kubula mu Aigupto achibwera mdziko la Kanani, kuna Yakobo babawo. 26Iwo adawauza iwo kulewa kuti "Yosefe ule akana moyo, apo zjai ni mtongi wa dziko lensene la Aigupto." Mtima wawo udadabwisika, thangwe alibe kukhulupirira ndibzo akhawauzabzo.27Iwo adawauza babawowo mafala yensene ya Yosefe yomwe adalewa kuna iwo. Nthawe ndizo Yakobo adaona makalosa ndiyo Yosefe adatumiza kudzawatakula, mtima wa Yakobo babawo udatsitsimuka. 28Isaraeli adati, "Bzakwana. Yosefe mwanangu akana moyo. Nimdzayenda ndikamuone ndikanati kufapa."
461Isaraeli adalonga ulendo bwache na wense ndiwo akhanawo achiyenda ku Bereseba. Kumweko adakathira nsembe kuna Mulungu wa babache Isaki. 2Mulungu adasewera na lsaraeli mmasomphenya usiku, kulewa kuti, "Yakobo, Yakobo." Iye adati, "Ine ndiripano." 3Iye adati, "Ndine Mulungu, Mulungu wa babako. Nampodi kugopa kupolika ku Aigupto, thangwe kumweko nimkakusandusa kukhala dzinza likulu. 4Nimdzapolika nawe pabodzi ku Aigupto, apo chadidi nimdzakubweresa pomwe kudzaulu apo Yosefe amdzampsinkha maso yako na boko lache."'5Yakobo adalamuka kuchoka ku Bereseba. Wana wa Isaraeli adanyamuka Yakobo babawo, Wana wawo, na akazawo mmakalosa ndiyo Falawo adatumiza kukamunyamula iye. 6Iwo adatakula ng'ombe zawo na vida zawo ndizo akhadazigumana mdziko la Kanani. Iwo adabwera mu Aigupto, Yakobo na wanache wensene na iye. 7Iye adabweresa ku Aigupto wanache wachimuna na Wana wachimuna wa wana wawo, wanache wachikazi na wana wachikazi wa wana wawo wachimuna, na mbeu yache yensene.8Aya ni madzina ya wana wachimuna wa Isaraeli omwe adabwera ku Aigupto: Yakobo na mbeu yache, Rubeni, mwana wakutoma wachimuna wa Yakobo; 9wana wachimuna wa Rubeni, Hanoki, Palu, Hezroni, na Karmi; 10wana wachimuna wa Simoni, Yemueli, Yamini, Ohadi, Yakini, Zohari, na Sauli, mwana wachimuna wa mkazi wa ku Kanani; 11na wana wachimuna wa Levi, Gerisoni, Kohati, na Merari.12Wana wachimuna wa Yuda akhali Eri, Onani, Sela, Perezi, na Zera (soma Eri na Onani akhadasaika kale mdziko la Kanani). Wana wachimuna wa Perezi akhali Hezroni na Hamuli. 13Wana wachimuna wa Isakara akhali Tola, Pua, Yasubi, na Simuroni. 14Wana wachimuna wa Zebuluni akhali, Seredi, Eloni, na Yaleeli. 15Awa akhalimbo wana wa Leya omwe adabala na Yakobo ku Padani Aramu, pabodzi na mwana wachikazi Dina. Wanache wachimuna na wachikazi akhakwana makumi matatu na atatu.16Wana wachimuna wa Gadi akhali Zifloni, Hagi, Suni, Ezboni, Eri, Arodi, na Areli. 17Wana wachimuna wa Aseri akhali Yimna, Yisiva, Yisivi, na Berita; apo Sera akhali mpfumakazi yawo. Wana wachimuna wa Beriya akhali Hebere na Malikieli. 18Awa akhali wana wachimuna wa Zilipa, omwe Labani akhadawapereka kuna Leya mwanache wachikazi. Wana wachimuna wa iye adabala na Yakobo---khumi na atanthatu wense pabodzi.19Wana wachimuna wa mkazi wa Yakobo Rakelo akhali Yosefe na Benjamin. 20Mu Aigupto Manase na Eferemu adabadwa kuna Yosefe omwe Asenati, mwana wachikazi wa Potifera wansembe wa ku Oni adamubalira iye. 21Wana wachimuna wa Benjamin akhali Bela, Bekeri, Asiberi, Gera, Janani, Ehi, Rosi, Mupimu, Hupimu, na Aridi. 22Awa akhali wana wachimuna wa Rakelo omwe adabadwa kuna Yakobo---khumi na anayi wense pabodzi.23Mwana wachimuna wa Dani akhali Husimu. 24Wana wachimuna wa Nafitali akhali Yazeeli, Guni, Yezera, na Silemu. 25Amwewa ndiwo akhali wana wachimuna wakubaliwa kuna Yakobo kwa Biliha, omwe Labani adapa kuna Rakelo mwanache wachikazi---anomwe wense pabodzi.26Wensene ndiwo adayenda ku Aigupto na Yakobo, omwe akhali wambeu yache chaiwo, seye kulewengera wana wachimuna wa mkazi wa Yakobo, akhali makumi matanthatu na atanthatu wense pabodzi. 27Na wana chimuna awiri wa Yosefe ndiwo adabadwa kuna iye mu Aigupto, wanthu wa ku nyumba ya Yakobo omwe adayenda ku Aigupto akhali makumi manomwe wense pabodzi.28Yakobo adatumiza Yuda patsogolo pache kuna Yosefe kukamulatiza njira iye akanati kuti ayende ku Goseni, apo adabwera kudziko la Goseni. 29Yosefe adakonzekera galeta lache achiyenda kukagumana naye Isaraeli babache ku Goseni. Iye adamuona iye, mkumukumbatira khosi lache, achilira pakhosi lache nthawe itali. 30Isaraeli adati kuna Yosefe, "Tsapano ndilekeni ndife zjai, thangwe ndaona nkhope yako, kuti ukana moyo."31Yosefe adati kuna abale wache wale na kuna nyumba ya babache, "Nimdzakwira kukamuuza Falawo , kulewa kuti, 'Nyumba ya abale wangu na nyumba ya babangu, ndiwo akhali mdziko la Kanani, abwera kuna ine. 32Wanthuwa mbaamakabusa wamabira, thangwe akhala wakumbafuwa ng'ombe. Iwo abweresa mabira yawo, ng'ombe zawo, na bzense ndibzo anabzo.33Bzimdzachitika, nthawe ndizo Falawo amdzakuchemerani na kudzabvunza, 'Baea lanu mchiyani?' 34kuti mudzalewe, 'Akapolo wanufe timbafuwa ng'ombe kuchoka paubwana ate lero lino, ife, pabodzi na abereki wathu.' Chitani bzobzi pala kuti mukhale mdziko la Goseni, thangwe amakabusa wamabira wense Aigupto ambanyansidwa nawo."
471Kinangoka Yosefe adapita momo achiuza Falawo, "Babangu na abale wangu, mabira yawo, ng'ombe zawo, na bwense ndibzo anabzo, afika kuchoka ku dziko la Kanani. Onani, ali mdziko la Goseni." 2Iye adatenga achanu mwa abale wache achiwadziwisa kuna Falawo.3Falawo adati kuna abale wache wa Yosefe, "Basa lanu mchiyani?" Iwo adati kuna Falawo, "Akapolo wanu mbaamakabusa, ninga abereki wathu." 4Ndiye iwo adati kuna Falawo, "Tabwera ninga wakutondo kudzadikhira mdziko muno. Palibe upsa bwakudyesera bzifuwo bza akapolo wanu, thangwe njala yakula mdziko la Kanani. Ndiye tsapano, chonde bvumani akapolo wanu akhalembo mdziko la Goseni."5Kinangoka Falawo adalewa kuna Yosefe, kulewa kuti, "Babako na abale wakowa abwera kuna iwe. 6Dziko la Aigupto liri pamaso pako. Uwakhazike babako na abale wakowa pa mbuto yakudekesesa, mdziko la Goseni. Penu ukudziwa wanthu wanzeru pakati pa amwewa, uwaikhe anyang'anire ng'ombe zanguzi."7Kinangoka Yosefe adabweresa momo babache Yakobo achiwadziwisa kuna Falawo. Yakobo adadalisa Falawo. 8Falawo adati kuna Yakobo, "Mwakhala magole mangasi?" 9Yakobo adati kuna Falawo, "Magole ya ulendo bwangu ni dzana libodzi na makumi matatu. Magole ya moyo wangu yakhala yakuchepa na yakuwawa. Yalibe kukhala yakutalika ninga nsiku za abereki wangu' zaulendo." 10Kinangoka Yakobo adadalisa Falawo achichoka pamaso pache.11Kinangoka Yosefe adakhazika babache na abale wache. Iye adawapa iwo pakukhala mdziko la Aigupto, pakukomesesa mdzikomo, mdziko la a Ramese, ninga ndimo Falawo adatongera. 12Yosefe adapereka chakudya kuna abale wachewo, na wabanja lensene la babache. malingana na kuwanda kwa wana wawo.13Tsapano mukhalibe chakudya mdzikomo; thangwe njala ikhadakula. Dziko la Aigupto na dziko la Kanani yakhadasukwa thangwera njala. 14Yosefe adakontcheza kobiri zensene ndizo zikhali mdziko la Aigupto na mdziko la Kanani, pakugulisa tirigu kuna wamzdikomo. Tsapano Yosefe adabweresa kobiri ku nyumba yachifumu ya Falawo.15Pomwe kobiri zense zamu Aigupto na Kanani zidasakazika, Aigupto wense adabwera kuna Yosefe kudzati, "Tipenimbo chakudya! Thangweranyi kuti tife na njala uko imwe mulipo thangwera kuti kobiri zathu zayenda?" 16Yosefe adati, "Penu kobiri zanu zayenda, bweresani bzifuwo bzanu nimkupani chakudya timbachite matsintha na bzifuwo bzanubzo." 17Ndiye iwo adabweresadi bzifuwo bzawo kuna Yosefe. Yosefe adawapa chakudya kuchita matsintha na akavalo, na mabira, na ng'ombe, na abulu. Iye adadyesa iwo chakudya chakusinthana na bzifuwo bwawo bzense gole limwelo.18Pomwe gole limwelo lidamala, adabwera kuna iye gole linzachelo kudzati kuna iye, "Tinibisila lini mbuyathu kuti kobiri zathu zayenda zense, na kuti ng'ombe mzambuyathu. Palibe chasala pamaso pa mbuyangu, kupambula matupi yathuya na dziko lathuli. 19Thangweranyi tife ife pamaso panu, ifepano na dziko lathu kubodzi? Mugule ifepano na dziko lathu kubodzili kuchita matsintha na chakudya, apo ife na dziko lathuli timdzakhala akapolo kuna Falawoyo. Tipenimbo mbeu pala kuti tikhale na moyo seye kufa, nakuti pomwe dzikoli nampodi lisanduke matere."20Ndiye Yosefe adagulira Falawo dziko lensene la Aigupto. Thangwe munthu aliyense mu Aigupto adagulisa munda wache, thangwe njala ikhali ikulutsa maninge. Munjira yoyi, dziko lidasanduka la Falawo. 21Angakhala wanthu, iye adawasandusa akapolo wache kuchoka kumalire ya Aigupto kufika kumapeto kwinango. 22Ni dziko lokha la ansembe ndilo Falawo alibe kugula, thangwe ansembe akhapasiwa gawo la kwa Falawo. Iwo akhambadya gawo ndilo Falawo akhawapasalo. Mnthangwerache iwo alibe kugulisa dziko lawo.23Kinangoka Yosefe adati kuna wanthu, "Onani, ndakugulani imwepo na dziko lanu lero kukhala wa Falawo. Tsapano iyi ni mbeu yanu, apo mumdzakabzala mdziko. 24Pakudzakolola, mudzapereke libodzi la magawo machanu kuna Falawo, apo magawo manayiyo yamdzakhala yanu, thangwe mbeu ya mmunda na ya chakudya cha mabanja yanu na ya wana wanu."25Iwo adati, "Mwapulumusa miyoyo yathu. Mbatigumane udidi pamaso panu. Timdzakhala akapolo wa Falawo." 26Ndiye Yosefe adakhazikisa kukhala chizerewezi ndicho chikuphata basa mdziko la Aigupto ate lero lino, kuti libodzi la magawo machanu yambakhala ya Falawo. Dziko lokha la ansembe ndilo liribe kusanduka la Falawo.27Ndiye Isaraeli adakhala mdziko la Aigupto, mphimpha ya ku Goseni. Wanthu wache adagumana vida zawo mumwemo. Akhali wakubala achiwanda kwene kwene. 28Yakobo adakhala mdziko la Aigupto magole khumi na manomwe, ndiye magole ya moyo wa Yakobo yakhali dzana libodzi na makumi manayi na manomwe.29Pomwe nthawe idafendera kuti Isaraeli afe, adachemera mwanache wachimuna Yosefe achiti kuna iye, "Penu tsapano ndagumana udidi pamaso pako, bzatika boko lako kutseri kwa ntchafu yangu, apo undionese bzabwino na bzachadidi. Chonde nampodi kudzandifuchira mu Aigupto. 30Ningadzagona na abereki wangu, mudzandichose mu Aigupto mkudzakandiikha mnthenje la aberekiwo." Yosefe adati, "Nimdzachita ndimo mwalewera." 31Isaraeli adati, "Lumbira kuna ine," apo Yosefe adalumbira kuna iye. Kinangoka Isaraeli adakotama pa msolo wa msolo wache.
481Bzidachitika bzitamala ibzi, kuti winango adalewa kuna Yosefe, "Nyang'anani, babanu akudwala." Ndiye adatengana na wanache awiri wachimuna, Manase na Eferemu. 2Pomwe Yakobo adauziwa, "Nyang'anani, mwananu wachimuna Yosefe wafika kudzakuonani," Isaraeli zidadzerera mphamvu achilamuka kukhala tsonga pa kugona pache.3Yakobo adati kuna Yosefe, "Mulungu wamphamvu zense adandionekera ine pa Luzi mdziko la Kanani. Iye adandidalisa 4achiti kuna ine, 'Ona, nimdzakuchitisa kukhala wakubala, na kukuwanzisani. Nimdzakusandusa iwe kukhala thimu la wamadzinza. Nimdzapereka dzikoli kuna mbeu yako ya pambuyo pako ninga lawo lawo chikhalire.'5Tsapano wanako wachimuna awiri, omwe adabadwa kuna iwe mdziko la Aigupto ndikanati kubwera ine mu Aigupto, mbangu. Eferemu na Manase amdzakhala wangu, ninga ndimo aliri wangu Rubeni na Simeone. 6Wana wakubaliwa pambuyo pawo amdzakhala wako; iwo amdzandandaliziwa pansi pa madzina ya abale wangu wa mmibadwo yawo. 7Soma ningakhala inepano, pomwe ndidabwera kuchoka ku Padani, kuna wamisozi wangu Rakelo adafera mdziko la Kanani panjira, tikadali patali kuti tifike ku Efrati. Ndidamuikha pampwepo panjira ya ku Efrati" (ndiye kuti, Beterehemu).8Pomwe Isaraeli adaona wana wachimuna wa Yosefe, adati, "Ngwayani amwewa?" 9Yosefe adati kuna babache, "Mbangu, omwe Mulungu wandipa kuno." Isaraeli adati, "Abwerese kuna ine, kuti ndiwadalise." 10Tsapano maso ya Isaraeli yakhatazira thangwera kukalamva kwache, ndiye zjai akhakwanisa lini kuona. Ndiye Yosefe adawabweresa iwo pafupi na iye, achiwampsompsona na kuwakumbatira.11Isaraeli adati kuna Yosefe, "Ndikhadikhira lini kuona pomwe nkhope yako, soma Mulungu wandibvuma kuona wana wako." 12Yosefe adawabulisa kuchoka pa mabondo ya Isaraeli, achikotama nkhope yache pansi. 13Yosefe adawatenga awiri wensewo, Eferemu kuboko lache lamadidi kunyang'ana boko lamadidi la Isaraeli, achiwabweresa pafupi na iye.14Isaraeli adafuthula boko lache lamadidi achibzatika pa msolo pa Eferemu, omwe akhali mng'ono, na boko lache lamadzere pa msolo wa Manase. Adapingasa manja yache, thangwe Manase akhali mwana wakutoma. 15Isaraeli adadalisa Yosefe, achiti, "Mulungu omwe abereki wangu Aburahamu na Isaki adafamba pamaso pache, Mulungu omwe wanditchenkha ine kufika ate lero, 16mnjero ndiye wanditeteza inepano ku bzakuipa bzense, mbaadalise anyamatawa. Dzina langu mbaligumiwe mwa iwowa, na dzina la abereki wangu Aburahamu na Isaki. Mbaakule kukhala thimu padziko lapansi."17Pomwe Yosefe adaona babache kubzatika boko lawo lamadidi pa msolo pa Eferemu, bziribe kumukomera. Iye adatenga boko la babache mkuligwinya kuchoka pamsolo pa Eferemu kuyenda pamsolo pa Manase. 18Yosefe adati kuna babache, "Si tenepa, babangu; thangwe uyu ni mwana wakutoma. Boko lanu lamadidi ikhani pamsolo pache."19Babache adalamba achiti, "Ndikudziwa inepano, mwanangu, ndikudziwa. Iye pomwe amdzakhala wanthu, apo iye pomwe amdzakhala mkulu. Ndiye mng'ono wacheyo amdzakhala mkulu kuposa iye, apo mbeu yache imdzakhala thimu la madzinza." 20Isaraeli adawadalisa iwo nsiku yoyo na mafala yoya, "Wanthu wa ku Isaraeli amdzaguma madaliso na madzina yanu kulewa kuti, 'Mulungu mbaakuikhe iwe kukhala ninga Eferemu na ninga Manase'." Munjira yoyi, Isaraeli adaikha Eferemu wakutoma pa Manase.21Isaraeli adati kuna Yosefe, "Onani, ndiri pafupi kufa, soma Mulungu amdzakhala nawe, achidzakubwezeresa kudziko la makolo yako. 22Kuna iwe, ninga omwe uli padzaulu pa abale wako, nimkupasa phompho la phiri ndilo ndidatenga kuchoka kuna Amori kuphatisa basa dipa langu na uta bwangu."
491Kinangoka Yakobo adachemera wanache wachimuna, achiti: "Gwezekanani pabodzi, kuti ndikuuzeni bzomwe bzimdzakuchitikirani mtsogolo. 2Gwezekanani kuti mutetekere, imwe wana wachimuna wa Yakobo. Tetekerani kuna Isaraeli babanu.3Rubeni, ndiwe mwanangu wakutoma, mphamvu zangu na chiyambi cha mphamvu zangu, ulemu bwakupambana, na mphamvu yakupambana. 4Wakusaya kutetezeka ninga madzi yakuthamanga, umdzapambana lini, thangwe udayenda ate pa kama ya babako. Kinangoka udaipsipiza; udayenda ate ndipo nimbagonapo.5Simeoni na Levi mbubale bwawo. Bzida bza mphumbza ndibzo madipa yawo. 6O mtima wanguwe, nampodi kupita mmalangizo mwawo; Ulemerero bwanguwe, nampodi kubziphathika mmagumano mwawo, thangwe mtima wangu una ulemu bukulutsa pachimwecho. Thangwe mu ukali bwawo adapha wanthu. Mkufuna kwawo adapungula ng'ombe zapakalosa.Ukali bwawo mbabutembereriwe, thangwe kukhali kwakugopsa--apo ukali bwawo, nakuti bukhali bukulu. Nimdzawagawa mwa Yakobo na kuwabalalisa mwa Isaraeli.8Yuda m'bale wako amdzakutenda iwepo. Boko lanu limdzakhala pakhosi pa awengi wanu. Wana wachimuna wa babanu amdzakukotamirani imwepo.9Yuda ni mwana wa mphondolo. Mwananguwe, wayenda kukwira kuchoka kuna wakugwedwa wako. Iye adakotama pansi, adakhwathama ninga mphondolo, ninga mphondolo ikazi. Mbani angabzithembe kukamulamusa iye?10Mpsimbo yachifumu imdzachoka lini mwa Yuda, ayai mpsimbo ya mtongi kuchoka pakati pa nzayo zache, ate Silo kubwera. Madzinza yamdzamubvera iye.11Adamangirira bulu wache pa mpesa, na mphulu ya bulu wache pa mpesa wakusankhuliwa, Wafula malaya yache mu vinyu, na chakufunika chache mmulopa wa mpesa. 12Maso yache yamdzakhala mapsipa ninga vinyu, na mano yache kuchena ninga mkaka.13Zebuluni amdzakhala m'phepete mwa nyanza. Amdzakhala gombe la mimwadiya, na malire yache yamdzafika ku Sidoni.14Isakara ni bulu wamphamvu, akugona pakati pa makhola yamabira. 15Iye waona mbuto yabwino yakupumira na mbuto yakudeka. Amdzakotamisa phewa lache pa kachitigu kutakula na kukhala kapolo wa kuphata basa lakungingimiza.16Dani amdzayeruza wanthu wache ninga m'bodzi wa dzinza la Isaraeli. 17Dani amdzakhala nyoka m'phepete mwa njira, nyoka ya ndulu munjira ndiyo imbaluma makatendene ya akavalo, pala kuti wakupakira wache agwere chakumbuyo. 18Ndikudikhira chipulumuso chanu, Yahova.19Gadi---akapondolo amdzamumpsinkha, soma amdzawampsinkha pa akadendene wawo. Chakudya cha 20Aseri chimdzadala, achidzapereka bzakulongosoka bzachifumu. 21Nafitali nswala yakutsudzula; amdzakhala na mafala yabwino.22Yosefe mtawi wakubala, mtawi wakubala pafupi na lowe, omwe mitawi yache yayanga pa litsito. 23Wenekachiro uta amdzamubvutisa iye kwene kwene achimuthwika iye na chibonereso.24Soma uta bwache bumdzakhala bwakuteya teya, na manja yache yamdzakhala yakuzerewera thangwera manja ya Wamphamvu zense wa Yakobo, thangwera dzina la makabusa, Thanthwe la Isaraeli.25Mulungu wa babako amdzakuthandiza na Mulungu Wamphamvu zense amdzakudalisa na madaliso ya kudzaulu kupitirira, madaliso ya madzi yakuzika ndiyo yali kuseri, na madaliso ya masuku na chibaliro.26Madaliso ya babako mmakulu kuposa madaliso ya mapiri ya kalekale ayai bzinthu bzakudeka bza mmapiri yachikalekale. Mbabzikhale pamsolo pa Yosefe, ayai pomwe pa korona wa pamsolo pa iye wakulekanisiwa na abale wache.27Benjamin ni mphumphi ya njala. Machibese amdzadya chilombo chakuzomola, apo kumaulo amdzamwaza wakudzaphotolawo."28Aya ni madzinza khumi na mawiri ya Isaraeli. Ibzi ndibzo babawo adawauza iwo nthawe ndizo adawadalisa. Aliyense adamudalisa na mdaliso wakuthemera. 29Ndiye adawalangiza achiti kuna iwo, "Ndasala pang'ono kuyenda kuna wanthu wangu. Mundiikhe pabodzi na abereki wangu wakale mgwinza ndilo liri mmunda wa Efroni m'Hiti, 30mgwinza la mmunda wa Makipela, ndilo liri patsogolo pa Mamre mdziko la Kanani, munda ndiwo Aburahamu adagula kusandusa thenje kuchoka kuna Efuroni m'Hiti.Popo adamuikha Aburahamu na Sara mkazache; Popo adamuikha Isaki na Rebeka mkazache; apo popo ndidaikha Leya. Mundayo na gwinza ndilo liri momo bzidaguliwa kuchoka kuna wanthu wa ku Heti." Pomwe Yakobo adamaliza malangizoya kuna wanache wachimunawo, adafunya nzayo zache pakama, achipuma kwakumaliza, achiyenda kuna wanthu wache.
501Kinangoka Yosefe adadandaula zedi mwakuti adagwa pa nkhope ya babache, achimlilira iye, achimumpdompsona. 2Yosefe adatonga akapolo wache anyabezi kuikha babache mankhwala yakuletsa thupi kubvunda. Ndiye anyabeziwo adathira Isaraeli mankhwalayo. 3Iwo adatenga nsiku makumi manayi, thangwe ndiyo ikhali nthawe yakukwana kuthira mankhwalayo. Wanthu wa mu Aigupto adamulira iye nkhawa nsiku makumi manomwe.4Nthawe ndizo nsiku zakulira nkhawayo zidamala, Yosefe adauza wakunyumba ya Falawo, kulewa kuti, "Penu ndagumana udidi pamaso panu, chonde sewerani kuna Falawo kulewa kuti, 5'Babangu adandilumbirisa, kulewa kuti, "Ona, ndasala pang'ono kufa ine. Undiikhe mgwinza langu ndilo ndidabzigobera mdziko la Kanani. Mwemo ndimo udzandiikhe inepano." Tsapano Ndilekeni ndikwire ndikaikhe babanguwo, apo kinangoka nimdzabwerera.'" 6Falawo adatawira, "Ndoko ukaikhe babakowo, ninga ndimo iwo adakulumbirisila."7Yosefe adakwira kukaikha babachewo. Akapolo wensene wa Falawo adayenda naye---akulu akulu wapabanjapo, nduna zense zikulu zikulu za mdziko la Aigupto, 8na wapabanja lense la Yosefe na abale wache, na wakubanja la babache kubodzi. Soma wana wawo, mabira yawo, na ng'ombe zawo zidasala mdziko la Goseni. 9Magaleta na wakupakira akavalo adayenda naye pomwe. Likhali thimu lizinjitsa la wanthu.10Pomwe iwo adafika pa mataka yachipfuku pfuku ya Atadi ng'ambu ya mkulo wa Yolodano, adalira nkhawa na nsisi zikulutsa. Popo Yosefe adachita nsiku zinomwe akulira babachewo. 11Pomwe wanthu wa mdzikomo, a Kanani, adaona kulira kwa pamataka yakupfukuka ya Atadi, adati, "Ichi mchakuchitika chakuipira Aigupto chikulu." Mnthangwerache dzina la mbutoyo imbachemeriwa Abeli Mizraimu, ndiyo iri ng'ambu ya Yorodano.12Ndiye wana wache wachimunawo adachita kuna Yakobo ninga ndimo iye adawapanganizira. 13Wanache adamutakula iye kuyenda naye mdziko la Kanani achikamuikha mgwinza mmunda wa Makipela, patsogolo pa Mamre. Aburahamu akhadagula gwinzalo na mundayo kudzakhala mbuto ya thenje. Akhadagula kuchoka kuna Efroni m'Hiti. 14Atamala kuikha babachewo, Yosefe adabwerera ku Aigupto, iye, pabodzi na abale wache, na wensene ndiwo akhadamperekeza iye kukaikha babache.15Nthawe ndizo abale wa Yosefe adaona kuti babawo adasaika, adati, "Tani achikhala kuti Yosefeyu wapitiriza kutikalipira ifepano mkukhumba bzakutibwezera meju bzachadidi pa bzense bzakuipa ndibzo tidamuchitira?" 16Ndiye iwo adafuna pakhale Yosefe. kulewa kuti, "Babako adasiya malangizo akanati kufa, kulewa kuti, 17'Muuzeni Yosefe tere, "Chonde lekerera chakuipa cha abale wako na chakuipa chawo nthawe ndizo adakuchita chakuipa iwepo."' Tsapano chonde lekerera akapolo wa Mulungu wa babako." Yosefe adalira pomwe iwo akhasewera kuna iye.18Abale wache adayendambo achigwesa nkhope zawo pansi pamaso pache. Iwo adati, "Ona, ndife akapolo wako." 19Soma Yosefe adawatawira iwo, " Nampodi kubva mantha. Kodi ine ndiri m'buto ya Mulungu? 20Mungakhala imwepo, mudafuna kundipha ine, soma Mulungu adasanduliza kukhala bzabwino, kupulumusa miyoyo ya wanthu azinji, ninga mukuoneka leroli. 21Ndiye tsapano nampodi kubva mantha. Nimdzakuchezesani imwe na wananu ang'ono." Adawanyamalizq tenepo achiwasewera mwakukoma mmitima yawo.22Yosefe adakhala mu Aigupto, pabodzi na wabanja la babache. Iye adakhala magole dzana libodzi na khumi. 23Yosefe adaona wana wa Eferemu ku m'bwado wachitatu. Iye adaona pomwe wana wa Makiri mwana wachimuna wa Manase, omwe adakhazikiwa pamabondo pa Yosefe.24Yosefe adati kuna abale wache, "Ndiri pafupi kufa; soma Mulungu amdzabwera chadidi kuna imwe achidzakutsogolerani kubula mdziko muno kuyenda kudziko ndilo adakumbukira kudzapa Aburahamu, kuna Isaki, na kuna Yakobo." 25Tsono Yosefe adachititsa wana Isarayeli kulumbirira lumbiro. Iye adati, "Mulungu adzabwera chadidi kuno imwepo. Nthawi zozo mudzatukule mafupa yangu kuchoka pano." 26Ndiye Yosefe adasaika, ali na magole dzana limodzi na khumi.

Ekisodo

11Aya ni madzina ya wana wa Aisarayeri omwe adapita nawo mu Aiguputo na Yakobo, aliyense na banja lache: 2Rubeni, Simiyoni, Levi, na Yuda, 3Isakala, Zebuloni, na Benjemani, 4Dani, Nafutali, Gadi, na Aseri. 5Wanthu wense omwe akhali wakubaliwa na Yakobo akhali makumi manomwe. Yosefe akhali kale ku Iguputo.6Tsono Yosefe, abale wache wense, na m'badwo wense adafa. 7Soma wanthu wa Aisarayeri adabalana, achi thumizirika chilewengero, achikula, chikhala pomwe na mphamvu zizinji; dziko lense lidadzala na iwo.8Tsapano mfumu ipsa idapita kutonga Aiguputo, m'bodzi omwe iye akha dziwa lini bza Yosefe. 9Iye adalewa kuna wanthu wache, ''Nyanga'nani, wanthu wa Isarayeri ali kuwanda pa chilewengero ndipo anamphmvu kuposa ife. 10Bwerani, tiwachenjerere omwewa, thangwe iwowa aniyenda achithumizirika pa chilewengero, nakuti penu kunibwera nkhondo, omwewa adza phatanidzana na adani wathu, achi menyana nafe, achichoka mdziko muno.''11Terepo iwo adawayikhira akulu kuti wanyang'anire iwo nakuwaphatisa basa lakuwawa. Aisarayeri adamumangira Farao miyi yakusungira bzinthu: Pitomu na Ramese. 12Soma ninga momwe Aiguputo akhawa zunzira, ni momwe Aisarayeri akhawandira wandira na kufalikira. Terepo Aiguputo adayamba kubonera na wanthu wa Aisarayeri.13Aiguputo adawa phatisa basa wanthu wa Aisarayeri la kuwazunza. 14Iwo adawabvesa kuwawa moyo wawo nakuwaphatisa lakuwawa la dongo na njedwa, na mtundu uliwense wa basa la panja. Basa lawo lense lomwe akhaphata likhali la kuzunza.15Tsono mfumu ya Aiguputo idalewa na wakubazika wa Ahaberi; dzina la m'bodzi likhali Sfura, na winango akhali Puwa. 16Iye adalewa, ''Panthawe yomwe imwe mukubazika akazi wachi Heberi, onesesani pamene ali kubala. Penu akhala ni mwana wachimuna, imwepo mumu pheretu; soma penu ni mwana wachikazi, mumuleke na moyo.'' 17Soma wakubazika wale adagopa Mulungu ndipo iwo alibe kuchita ninga momwe mfumu ya Aiguputo akhada wauzira iwo; m'malo mwache, iwo adawaleka wana wachimuna kukhala na moyo.18Mfumu ya Aiguputo idachemera wakubazika achilewa na iwo, ''Thangwe lanyi imwe mwachita bzobzi, kuwaleka na moyo wana wachimuna?'' 19Wakubazikawo adamutawira Farao, ''Akazi wachi Heberi ali lini ninga akazi wachi Iguputo. Iwo anamphamvu ambaliza kubala wabazika akanati kufika pa iwo.''20Mulungu adawachengetera wakubazika omwewa. Wanthu adathumizilika achiwanda pa chilewengero achikhala nazo mphamvu zizinji. 21Thangwe wakubazika adagopa Mulungu, iye adawapasa mabanja yabwino. 22Farao adatonga wamthu wache wense kuti, ''Mumba thuse m'nyanza wana wachimuna omwe atondo kubadwa kumene, soma wana wense wachikazin muwaleke na moyo.''
21Tsono munthu mtundu wache wa chi Levi adalowola mkazache mu Levi. 2Mkazache adakhala na mimba achibala mwana wamamuna. Pomwe iye adamuwona kuti akhali mwana wamphamvu, iye adanubisa kwa minyezi mitatu.3Soma pomwe iye alibe kukwanisa pomwe kubisa iye, iye adatenga kadengu ka nsungwi achi jeda dongo na phula. Tsono iye adayikha mwanayo momwemo achikamuyika pakati pa mitete mphepete mwa nyanza. 4Nana wache adayima patali kuti aone chiyani chomwe chinimu chitikira iye.5Mwana wachikazi wa Farao adabuluka kuti akasambe ku nyanza pomwe anyabasa wache akhafamba mphepete mwa nyanza. Iye adaona kadengu pakati pa mitete ndipo adatuma anyabasa wache kukatenga. 6Pomwe adafungula adaona mwana. Nyang'anani, mwanayo tchechelo likhalira. Iye adaphatiwa nsisi na iye achilewa, ''Uyu ni mwana wa Aheberi.7Tsono nana wache wa tchechelo adalewa kwa mwana wachikazi wa Farao, ''Ndinga yende kuka kunyang'anilani mkazi wachi Heberi kuti adzaku mamisireni mwanayu?'' 8Mwana wachikazi wa Farao adalewa na iye, ''Ndoko.'' Tsono dendelo lidayenda lichikatenga mayi wache wa mwanayo.9Mwana wachikazi wa Farao adalewa na mayi wache wa tchechelo, ''Umutenge mwanayu ukandi mamisire ine, ndipo ine nidzapasa malipiro.'' Ndipo mayiyo adamutenga mwanayo achikamu mamisira iye. 10Pamene mwanayo adakula, iye adakumu pereka iye kwa mwana wa mkazi wa Farao, ndipo iye adakhala mwana wache. Iye adamuchemera iye dzina lache Mose achilewa, ''Thangwe ine ndidachita kumunula kuchokera M'madzi.''11Panthawe yomwe Mose adakula msinkhu, iye adabula kuna wanthu wache kuti akaone momwe akha bonerera. Iye adaona mu Aiguputo ali kumenya mu Heberi, m'bodzi wa wanthu wache. 12Iye adacheuka uku na uku, ndipo pamene iye adaona kuti kulibe wina aliyense, iye adamupha mu Aiguputoyo ndipo adafuchira thupi lache mumchenga.13Iye adabula mangwana yanzache, napo, nyang'anani, azimuna awiri wachi Heberi akha menyana. Iye adalewa kuna m'bodzi omwe akhali wakuphonya, ''Thangwe lanyi iwe uli kumu menya mwanzako?'' 14Soma munthu ule adalewa, ''Mbani omwe adakuikha kuti ukhale mkulu waku mbatiweruza ife? Apa ukukumbuka bzakuti undiphe ninga momwe udamuphera mu Aiguputo ule?'' Tsono Mose adabva mantha achilewa, ''Chomwe ine nidachita chile chidadziwika na winango.15Tsapano pamene Farao adabva bzobzi, iye akhafuna kumupha Mose. Soma Mose adathawa kwa Farao ndipo adakakhala kudzikom la Midiyani. Kumweko iye adakhala pansi pa mchera. 16Tsapano wansembe wachi Midiyani akhana wana wache wachikazi achanu na awiri. Iwo adabwera, kudzatunga madzi, ndipo adadzaza bzakumwera kuti amwesere thimu la babawo. 17Padabwera abusa achiyamba kuwa thamangisa iwo, soma Mose adyenda chikawa thandiza iwo. Kinangoka iye adamwesera thimu lao.18Pamene atsikana adafika kwa Rehueli babawo, iye adalewa, ''Thangwe lanyi lero mwakulumiza kubwera kumuyi?'' 19Iwo adalewa, ''Munthu mu Aiguputo watichilidza ife kwa abusa. Komanso iye watitha ndiza kutinga madzi naku mwesera thimuli. 20Iye adalewa kuna wana wache wachikazi, ''Tsono iye ali kuponi? Thangwe lanyi imwe mwamusiya munthu umweyu? Kamuchemereni iye adzadye na kumwa nafe.''21Mose adatawira kuti akhale naye munthu umweyu, omwe iye pomwe adamupasa mwanache mkazi Zipora kuti alowore. 22Iye adabala mwana wa mamuna, ndipo Mose adamuchemera iye dzina lache Geresoni; iye adalewa, ''Ndakhala mulendo mudziko la wene kechilo.''23Pakumala nsiku zizinji, mfumu ya Aiguputo idafa. Wanthu wa Aisarayeri adabulusa moyo thangwe lakuphatisiewa basa lakuwawa. Iwo adalira kukumbira kuthandiziwa, na kulira kwao kudakwira kwa Mulungu thangwe la kubonera kwao. 24Pamene Mulungu adabva kung'ung'udzika kwawo, Mulungu adakumbuka pangano lache lomwe adapangana na Abulahamu, na Isaki, na Yakobo. 25Mulungu adaona wanthu wa Aisarayeri, ndipo iye adadziwa kubonenera kwao.
31Tsapano Moseakhali akudyesera thimu la mabzala wache Yetero, wansembe waku Midiyani. Mose adatsogoza thimulo kutali kwa chipululu achikafika ku phili la Mulungu, ku Horebu. 2Kumweko mngero wa Yahova adamuonekera iye mchitsamba chakugaka moto. Mose adanyang'ana, nyang'anani, chitsambacho chikhagaka, soma chitsambacho chikhapsa lini. 3Mose adalewa, ''Ine ndikuyenda ndikaone chinthu chakudabwisachi, thangwe chitsambachi chikupsa lini tani.''4Pamene Yahova adaona kuti iye wapambuka kuaona, Mulungu adamuchemera iye mchitsambamo adalewa, ''Mose, Mose,'' Mose adalewa, ''Ndili pano ine.'' 5Mulungu adalewa, ''Nampodi kufendera pafupi! Khundula nsapato zako kunzayo kwako, thangwe mbuto yomwe iwe wayimayo ni mbuto yangu yakupambiliwa.'' 6Iye adathumizira kulewa, ''Ine ndine Mulungu wa babako, Mulungu wa Abulahamu, Mulungu wa Isaki, na Mulungu wa Yakobo.'' Tsono Mose adafunikiza nkhope yache, thangwe iye adagopa kunyang'ana Mulungu.7Yahova adalewa, ''Ine ndaonesesa kubonera kwa wanthu wangu omwe lai ku Aiguputo. Ine ndabva kulira kwao thangwe laku fulumiza, nakuti ine ndikudziwa bza kubonera kwao. 8Ine ndabuluka kubwera kudzawa tsudzula iwo m'manja mwa Aiguputo na kuwatenga iwo kumweko kuyenda nawo ku dziko labwino, dziko likulu, dziko lakufamba mkaka na uchi; mbuto ya Akanani, Ahiti, Aamori, Aperezi, Ahivi, na Ayebusi.9Tsapano kulira kwa wanthu wa Aisarayeri kwafika kuna ine. Chikhalirecho, ine ndaona momwe Aiguputo ali kuwa zunzira iwo. 10Tsapano, ine ndikuku tuma iwepo kwa Farao kuti iwepo ukawatenge wanthu wangu, wanthu wa Aisarayeri, abule mu Aiguputo.''11Soma Mose adalewa kwa Mulungu, ''Ndine yani ine pano kuti ndiyende kwa Falao kukatenga wanthu wanthu wa Aisarayeri kuchekera ku Aiguputo?'' 12Mulungu adatawira, ''Ine nidzakhala na iwepo. Ichi chidzakhala chizindikiro kwa iwe kuti ine ndakutuma iwe. Panthawe yomwe iwe udzawachosa wanthu ku Aiguputo, imwe mudzandi namatira ine pa phiri pano.''13Mose adalewa kwa Mulungu, ''Pamene ine ndiniyenda kwa wanthu wa Aisarayeri kukawauza iwo, 'Mulungu wa makolo yanu wandituma ine kwa imwe,' pomwe iwoamkalewa kwa ine, 'Iye dzina lache mbani?' Ine nimkawatawira tani omwewa?'' 14Mulungu adalewa kwa Mose, ''INE NDINE OMWE NDIRI INE.'' Mulungu adalewa, ''Iwepo ukalewe kuna wanthu wa Aisarayeri, 'INE NDINE wandi tuma ine kwa imwe.''' 15Mulungu adalewa pomwe na Mose, ''Ukawauze wanthu wa Aisarayeri, 'Yahova Mulungu wa makolo yanu, Mulungu wa Abulahamu, Mulungu wa Isaki, na Mulungu wa Yakobo, wandituma ine kwa imwe. Ili ni dzina langu la nthawe zense, ibzi ndibzo nimbachita pakukoya kukumbukira mibadwo yense.'16Lamuka ukagwezeke pabodzi akuluakulu wense wa Aisarayeri. Ukalewe na iwo, 'Yahova, Mulungu wa makolo yanu, Mulungu wa Abuluhamu, wa Isaki, na wa Yakobo, wandionekera ine ndipo walewa, ''Chadidi ine ndakuonani ndipo ndaona bzomwe bzakuchitikirani imwe mu Aiguputo. 17Ine ndikuku lonjezani kukukwizani imwe kuchoka m'mazunzo ya Aiguputo kukaku pitisani m'dziko la Akanani, Ahiti, Aamori, Aperezi, Ahivi, na Ayebusi, dziko laku yerera mkaka na uchi.''' 18Iwo amkakubvera iwepo. Iwe na akuluakulu wa Aisarayeri mukayende kwa mfumu ya Aiguputo, ndipo iwepo ukalewe nayo iyo, 'Yahova, Mulungu wa Aheberi, ife tagumana naye. Tilekeni tichoke ulendo bwa nsiku zitatu mchipululu, kuti ife tikamuphere nsembe Yahova, Mulungu wathu.'19Soma ine ndikudziwa kuti mfumu ya Aiguputo idzakubvuma lini iwepo kuti uyende kupambula na boko langu la mphamvu. 20Ine nidzafika na boko langu na kumenya Aiguputo na bzakudabwisa bzense bzomwe ine nidzachita pakati pao. Pakumala kwa bzobzi, iye adzaku bvumani kuti muyende. 21Ine nidzawapasa ufulu wanthu omwewa pamaso pa Aiguputo, soma pamene imwe mudzabula, mudza bula lini wakusaya chinthu. 22Mkazi aliyense adzabvunze bzakukomesera bza siliva na golide na bzakubvala kuchokera kwamkazi mwayache wachi Aiguputo mulendo wachikazi omwe akukhala naye nyumba ibodzi. Imwe mudzabvazike nabzo wana wanu wachimuna na wana wanu wachikazi. Na njira imweyi mudza kolola bza Aiguputo.''
41Mose adatawira, ''Soma penu iwo amkandi khulupira lini pinango kundibvera mafala yangu m'malo mwache mkulewa, 'Yahova alibe kukuonekera iwe?'' 2Yahova adalewa kwa iye, ''Nchiyani chomwe chili kuboko lako? Mose adatawira, ''Ni mpsimbo.'' 3Yahova adalewa, ''Uyithuse iyo pansi.'' Mose adayithusa pansi, ndipo iyo idasanduka nyoka. Mose adayi thawa.4Yahova adalewa na Mose, ''Futhula boko lako ndipo uyiphate nchira.'' Napo iye adafuthula boko lache achiyi phata nyokayo. Ndipo idakhala pomwe mpsimbo m'manja mwache. 5Ibzi ndibzo iwo akakhulupirire kuti Yahova, Mulungu wamakolo yawo, Mulungu wa Abulahamu, Mulungu wa Isaki, Mulungu wa Yakobo, wakuoneka kwa iwe.''67Yahova adalewa pomwe na iye, ''Tsapano ikha boko mphwaphwa mwako.'' Napo Mose adayikha boko lache mphwaphwa mwache. Pamene iye adalichosa ilo, nyang'anani, boko lache likhana mapere, likhali lakumbuka ninga dotha lakutota. Yahova adalewa, ''Ikha pomwe boko lako mphwaphwa.'' Ndipo Mose adayikha pomwe boko lache mphwaphwa, ndipo pamene iye adalichosa, iye adaona kuti likhali lakuchiziwa pomwe, ninga momwe likhaliri thupi lache.8Yahova adalewa, ''Penu iwo amkakukhulupira lini iwepo__penu iwo amkakubvera lini na chizinindikiro champhamvu chakutoma pinango kukhulupira, kinangoka iwo adzakhulupira na chizindikiro cha chipiri. 9Penu iwo adzakhulupira lini bzizindikiro bza mphamvu bziwiri bzensebzi, pinango kukubvera iwe, kinangoka ukatenge madzi yakuchokera mu mkulo ukayathire pansi pakuuma. Madzi yomwe iwe wayatengayo yadzasanduka mulopa pansi pakuumapo.''10Kinangoka Mose adalewa kwa Yahova, ''Mbuya, ine ndikanati kale kusewera, pinango dzulo pinango pamene imwe mukusewra na nyabasa wanu. Ine nimbataza kusewera napo lilime langu ndakulemera.'' 11Yahova adalewa na iye, ''Mbani omwe adakonza mkamwa mwa munthu? Mbani adakonza munthu wakusaya kusewera pinango wakusaya kubva pinango wakuona pinango zimola? Neye ine, Yahova? 12Tsono tsapano ndoko, ndipo ine nidzakhala na mulomo wako ndipo nidzaku pfunzisa chomwe iwe uka sewere.'' 13Soma Mose adalewa, ''Mbuya, ndikukumbira wina aliyense, aliyense omwe imwe mukumufuna kumutuma.''14pamwepo Yahova adabva ukali na Mose. Iye adalewa, ''Tsono tani bza Aroni, m'bale wako, mu Levi? Ndiku dziwa kuti angakwanise kusewera bwino. Chensecho, iye akubwera kuti ugumane naye, ndipo pamene iye amkuona iwe, iye anikomedwa mu mtima mwache. 15Iwe unisewera naye uchimiuuza mafala yakuti alewe mkamwa mwache. Ine nidzakhala mkamwa mwako mkamwa mwache, ndipo ine nidzaku pfunzisani mwense bzomwe mudzachite. 16Iye adzasewera kwa wanthu m'malo mwa iwepo. Iye adzakhala kwa iwe ninga mkamwa, na iwe udzakhala ninga Mulungu kwa iye. 17Iwe umdzatakula mpsimboyi m'manja mwako, na imweyi iwe udzachita bzizindikiro.''18Tsono Mose adabwerera mkhuyenda kwa Yetero mabzala wache achilewa kwa iye, ''Ndilekeni ine ndiyende ndi bwerere kuna abale wangu omwe ali ku Aiguputo ndikawa one penu iwo akana moyo.'' Yetero adalewa kwa Mose, ''Ndoko na mtendere.'' 19Yahova adalewa kwa Mose aliku Midiyani, ''Ndoko, bwerera ku Aiguputo, thangwe wanthu wense omwe akhafuna kuyezeza kutenga moyo wako adamala kufa.'' 20Mose adatakula mkazache na wana wache amuna achiwa pakiza pa bulu. Iye adabwerera kuyenda kudziko la Aiguputo, ndipo iye adatakula mpsimbo ya Mulungu m'manja mwache.21Yahova adalewa kwa Mose, ''Panthawe yomwe iye ukubwerera kuyenda ku Aiguputo, uka onesese kuti ukachite bzakudabwisa bzense pamaso pa Farao bzomwe ndabziika m'manja mwako. Soma ine nidzaumisa mtima wache, iye adzabvuma lini kuleka wanthu kuti ayende. 22Iwe udzalewe kwa Farao, ''Ibzi ni bzomwe Yahova walewa: Isarayeri nio mwana wangu, wakutoma kubala, 23napo ndikulewa kwa iwe, ''Leka wana wangu ayende, kuti iye anditumikire ine.'' Soma iwe ukalamba kuwabvuma iwo kuyanda, ine nidzamupha mwanako, wakutoma kubala'''24Tsapano ali munjira, panthawe yomwe iwo adayima kutadoka, Yahova adagumana na Mose achifuna kumupha iye. 25Soma Zipora adatenga chisu cha mwala achigwata khanda la mwanache wamamuna, achiphata nalo nzyozache. Tsono iye adalewa, ''Chadidi iwe ndiwe bayangu wa mulopa.'' 26Ndipo Yahova adamuleka iye yekha. Mkaziyo adalewa, ''Iwe ndiwe bayangu wa mulopa'' thangwe la mgwatiwe.27Yahova adalewa kwa Aroni, ''Ndoko ku chipululu kuti ukagumane na Mose.'' Aroni adayenda, adagumana naye iye pa phiri la Mulungu, achimu psopsona iye. 28Mose adamuuza mafala yense ya Yahova kuti iye wamutuma kuti alewe na bzizindikiro bzense bzamphabvu ya Yahova kuti iye wamulamula kuti abzichite.29Pamwepo Mose na Aroni adayenda achiwagwezeka pabodzi akulu wense wa wanthu wa Aisarayeri. 30Aroni adasewera mafala yense yomwe Yahova adasewera na Mose. Iye adawa onesera bzizindikiro bza mphamvu ya Yahova pamaso pa wanthu. 31Wanthu adakhulupira. Pamene iwo adabva kuti Yahova adawakumbuka wanthu wa Aisarayeri nakuti iye waona kubonera kwao, iwo adagodama pansi achipempherera iye.
51Bzitamala kuchitika bzinthu bzimwebzi, Mose na Aroni adayenda kwa Farao achilewa, ''Ibzi nibzomwe Yahova , Mulungu wa Aisarayeri, walewa: 'Leka wanthu wangu ayende, kuti iwo akandichitere bza madyerero m'chipululu.'' 2Farao adalewa, Yahova mbani? Thangwe lanyi kuti ine ndikamubvere fala lache na kubvuma Aisarayeri kuyenda? Ine nimbamudziwa lini Yahova; chensecho, ine ninga bvume lini Aisayeri kuyenda.''3Iwo adalewa, ''Mulungu wa Ahebriife tagumana naye. Bzumani ife tiyende ulendo bwa nsiku zitatu m'chipululu na kuthira nsembe kwa Yahova Mulungu wathu kuti iye nampodi atidzonge na Muliri pinango lupanga.'' 4Soma mfumu ya Aiguputo idalewa na iwo, ''Mose na Aroni , thangwe lanyi ukutenga wanthu ku basa lawo? Ndoko bwerera kubasa kwako.'' 5Farao adalewa pomwe, ''Tsapano alipo wanthu azinji mdziko mwathu, tsono iwe ukukonza kuwayimisa iwo basa lawo.''6Nsiku yokhayokhayo, Farao adapereka lamulo kwa wanthu wakufulumizisa basa na wakunyang'ananira. Iye adalewa, 7''Bzinthu bzisinthe, napodi kuwapasa pomwe wanthu upsa pakukonza njedwa. Muwaleke iwo ayende ambamwete okha upsa. 8Komanso, mupilize kuwa lewengera njedwa zomwe akhaumba patsiku ninga momwe akhaumbira kalekale. Napomdi kuwa chepesera, thangwe omwewa akuchita utofu. Nithangwe lache iwo akukuwa na kulewa, 'Tibvumeni ife kuti tiyende nakuchita nsembe kwa Mulungu wathu.' 9Muwathumizire basa lawo wanthuwo kuti iwo amba koye nakusaya kupereka ulemu ku mafala yakunama.''10Tsono wanthu waku phatisa basa na wakunyang'anira adayenda kunja kukawa dziwisa wanthu. Iwo adalewa, ''Ibzi nibzomwe Farao walewa: 'Ine nidzabvuma lini pomwe kukupasani imweupsa. 11Imwepo mwekha mumbayende kunyang'anaupsa kuli kwense komwe imwe mukabuone, soma basa lanu liribe kuchepesewa.'''12Tsono wanthu adamwazikana m'dziko lense la Aiguputo kunyang'ana mphuthu za upsa. 13Wakuphatisa basa adapitiliza kuwa ngingimiza iwo achilewa, ''Mumalize basa lanu, ninga momwe imwe mukhapasiwa upsa.'' 14Anyabasa wa Farao adawamenya wakuyang'anira, omwe akhali wanthu wa Aisarayeri, wanthu okhaokhawo omwe iwo adawayika kukhala wakuyangánira anyabasa. Wakupatisa basa adapitiriza kuwabvunza iwo, ''Thangwe lanyi mulibe kuumba njedwa zense zomwe zikhafunika na imwe, pinango dzulo na lero, ninga momwe mukhachitira m'mbuyomu?''15Tsono wakunyang'anira, omwe akhali wanthu waAisarayeri, adyenda kwa Farao achilira kwa iye. Iwo adalewa, ''Thangwe lanyi imwepo mukuzunza anyabasa wanu terepayu? 16Palibe upsa bomwe bukuperekewa kuna anyabasa wanu, soma iwo akutiuza ife, 'Umbani njedwa!' Ife, anyabasa wanu, tikumenyiwa powe tsapano, soma uku ni kuphonya kwa wanthu wanu.'' 17Soma Farao adalewa, ''Ndimwe atofu! Ndimwe atofu! Imwe mukulewa, 'Tibvumeni ife tiyende tikaphere nsembe kwa Yahova.' 18Tsono tsapano ndokoni mukaphate basa. Palibe pomwe upsa kuti bumperekiwa kwa imwe, soma imwe mumba phate basa nakukwanisa chilewengero cha njedwa.''19Wakunyang'anira basa, omwe akhali wanthu wa Aisarayeri, adawona kuti iwo ali pachuzunzo pomwe iwo adauziwa, ''Imwe mukuchoserewa lini chilewengero cha njedwa nsiku na nsiku.'' 20Iwo adagumana na Mose na Aroni, omwe akhadayima panja pa nyumba ya chifumu, pomwe iwo akhabula kuchokera kwa Farao. 21Iwo adalewa kwa Mose na Aroni, ''Yahova akunyang'aneni imwe na kukulangani imwe, thangwe imwe mwakonza kuti ife tibonere pamaso pa Farao na anyabasa wache. Imwe mwayikha lupanga m'manja mwao kuti atiphe ife.''22Mose adabwerera kuyenda kwa Yahova achilewa, ''Mbuya, thangwe lanyi imwe mukuwachitira chakuipa wanthuwa? Thangwe lanyi imwe mwandituma ine pambuto yakutoma? 23Kuyambira pomwe ine ndidafika kwa Farao kulewa naye iye m'dzina lanu, iye adayamba kuboneresa wanthu, imwe mukuwa tchinjiridza lini wanthu wanu kuti atsudzuke.''
61Tsono Yahova adalewa kwa Mose, ''Tsapano iwe udzaona chomwe ine nidzachita kwa Farao. Iwe udzachiona chimwechi, nakuti iye adzawabvuma iwo kuyenda thangwe la boko langu la mphamvu. Thangwe la boko langu la mphamvu, iye adzawa thangisira iwo kudziko lawo.''2Mulungu adasewera kwa Mose achirewa kwa iye, Ine ndine Yahova. 3Ndidawonekera kwa Abulahamu, kwa Isaki, na kwa Yakobo ninga Mulungu wa Mphamvuyense; soma bza dzina langu, Yahova, ndiribe kudziwika nalo kwa iwo. 4Ine ndidakhazikisana nawo pangano iwo, kuwapasa iwo dziko la Kanani, dziko lomwe iwo adzakhala alendo. 5Chensecho, ine ndabva kubuula kwa wanthu wa Aisarayeri omwe wanthu wa Aiguputo awayesa anyabasa, ine ndabwera kukumbuka chipangano changu.6Thanwe lache sewera na wanthu wa Aisarayeri, 'Ine ndine Yehova. Nidzakuchosani imwe kuchoka pansi pa ukapolo bwa Aiguputo, ndipo nidzaku tsudzulani imwe ku mphamvu yawo. Ine nidzaku pulumusani imwe na mphamvu yangu, na mayeruziwe yangu makulu. 7Ine nidzaku tengani imwe ndekha ninga wanthu wangu, ndipo ine nidzakhala Mulungu wanu. Imwe mudzadziwa kuti ine ndine Yehova Mulungu wanu, omwe ndakuchosani imwe kuchoka pansi pa ukapolo bwa Aiguputo.8Ine nidzakutengerani kudziko lomwe ine ndidalumbira kulipereka kwa Abulahamu; kwa Isaki, na kwa Yakobo. Ine nidzalipereka kuna imwe ninga lanulanu. Ine ndine Yahova.''' 9Pamene Mose adalewa bzob'zi kwa wanthu wa Aisarayeri, iwo alibe kumubvera iye thangwe la kuwawidwa mtima na bzaukapolo bzakunyanya.10Tsono Yahova adalewa kwa Mose, achilewa, 11''Ndoko ukamuuze Farao, mfumu ya Aiguputo, kuti aleke wanthu wa Aisarayeri ayende kudziko lakwao.'' 12Mose adalewa kwa Yahova, ''Penu wana wa Aisarayeri akundibvera lini ine, Farao amkandibvera tani ine, nanji ine nimba kwanisa lini sewera?'' 13Yahova dasewera kwa Mose na kwa Aroni. Iye adawapasa iwo lamulo la wanthu wa Aisarayeri na la Farao mfumu ya Aiguputo, kuti achose wanthu wa Aisarayeri m'dziko la Aiguputo.14Awa ndiwo akhali akuluakulu wabanja yawo: Wana chimuna wa Rubeni, wakutoma kubadwa wa Aisarayeri, akhali Hanoki, Palu, Hezironi, na Karimu. Awa ndiwo akhali azukulu wache wa Rubeni. 15Wana wachimuna wa Simiyoni akhali Yemuyeri, Yamini, Ohadi, Yakini, Zohari, na Sauli__mwana wachimuna omwe mayi wache akhali Mkanani. Awa ndiwo akhali azukulu wache wa Simiyoni.16Aya ndiyo madzina ya wana wachimuna wa Levi, malingana na m'badwo wao. Iwo akhali Geresoni, Kohati, na Merari. Levi adakhala na moyo kufikizana iye akhana magole dzana libodzi na makumi matatu kudza bzinomwe (137) bzakubadwa. 17Wana wachimuna wa Geresoni akhali Libni na Simeyi, malingana na mabanja yawo. 18Wana wachimuna wa Kohati akhali Amramu, Izara, Hebroni, na Uziyeri. Kohati adakhala na moyo kufikizana iye akhana magole dzana libodzi na makumi matatu kudza bzitatu (133) bzakubadwa. 19Wana wachimuna wa Merari akhali Mahili, na Musi. Aya ndiyo yakhali mabanja na azukulu wa Levi, pabodzi na m'badwo wao.20Amramu adalowola Yokobedi, Mfumakazi ya babache. Iye adamubalira iye Aroni na Mose. Amramu adakhala na moyo magole dzana libodzi makumi matatu na bzinomwe (137) kinangoka iye adafa. 21Wana wachimuna wa Izara akhali Kora, Nefegi, na Zikiri. 22Wana wachimuna wa Uziyeri akhali Misayeli, Elisafani, na Sitiri.23Aroni adalowola Eliseba, mwana wachimkazi wa Aminadabu, mfumakazi yache ya Nasoni. Iye adamubalira iye Nadabu na Abihu, Eleazara, na Itamara. 24Wana wachimuna wa Kora akhali Asiri, Elikana, na Abiasafu. Omwewa ndiwo akhali banja na azukulu wa Kora. 25Eleazara, mwana wa chimuna wa Aroni, adalowola mwana m'bodzi wachikazi wa Putieli. Iye adamubalira iye Finiyasi. omwewa ndiwo akhali akuluakulu wa misolo ya mabanja pakati pa Levi, kutengera na mabanja yawo.26Wanthu awiri omwewa ni Aroni na Mose omwe Yahova adalewa, ''Chosani wanthu wa Aisarayeri mdziko la Aiguputo, mwa mtundu mwao.'' 27Aroni na Mose adasewera kwa Farao, mfumu ya Aiguputo, kuti awatawire iwo kuchosa wanthu wa Aisarayeri kuachoka mu Aiguputo. Omwewa akhali okhaokhawa Mose na Aroni.28Pamene Yahova adasewera kwa Mose mdziko la Aiguputo, 29iye adalewa kwa iye, Ine ndine Yahova. Lewa kwa Farao, mfumu ya Aiguputo, chilichense chomwe ine nidzakuuza iwepo.'' 30Soma Mose adalewa kwa Yahova, ''Ine nimbakwanisa lini kusewera bzadidi, tsono Farao adzandibvera tani inepano?''
71Yahova adalewa kwa Mose, ''Nyang'ana, ine ndakuika iwepo ninga mulungu kwa Farao, Aroni m'bale wako adzakhala ninga mneneri. 2Iwepo udzasewera chinthu chilichense chomwe ine ndakulamula kuti usewere. Aroni m'bale wako adzasewera kwa Farao tenepo iye adzabvuma wanthu wa Aisarayeri kuyenda kuchoka mdziko lache.3Soma ine nidzaumisa mitima yawo, ndipo ine nidzaonesa bzizindikilo bzizinji bza mphamvu yangu, bzakudabwisa bzizinji, mdiko la Aiguputo. 4Soma Farao adzakubvera lini iwepo, tsono ine nidzayika boko langu pa Aiguputo nakuchosa mtundu wangu, wanthu wangu, wanthun wa Aisarayeri, kuwachosa mdziko la 5Aiguputo na bzakuchita bza chiyeruzo changu chikulu. Aiguputo adzadziwa kuti ine ndine Yahova pamene ine nidzafika na boko langu mu Aiguputo naku chosa wanthu wa Aisarayeri kuchoka pakati pawo.6Mose na Aroni adchita bzobzo; iwo adachita ninga yahova adawalamulira iwo. 7Mose akhana magole makumi machanu na matatu kudza bzitanthatu (86) yaku badwa, na Aroni akhana magole makumi machanu namatatu kudza bzitatu (83)yaku badwa pamene iwo adalewa na Farao.8Yayova adalewa kwa Mose na kwa Aroni, 9''Pamene Farao akhalewa kwa imwe, 'Chitani chakudabwisa,' kinangokaiwepo ukhalewa kwa kwa Aroni, 'Tenga psimbo yako ndipo uthuse pansi pamaso pa Farao, tsono iyo idzasanduka nyoka.''' 10Kinangoka Mose na Aroni adayenda kwa Farao, ndipo iwo adachita ninga Yahova adawalamulira. Aroni adathusa psimbo yache pamaso pa Farao na anyabasa wache, ndipo iyo idasanduka nyoka.11Kinangoka Farao adachemerambo wanthu wache wanzeru na wabzamatsenga. Iwo adachitambo bzinthu bzokhabzokhabzo na matsenga yawo. 12Munthu aliyense adathusa pansi mpsimbo yache, ndipo mpsimbozo zidasanduka nyoka. Soma mpsimbo ya Aroni idakhudyula nyoka zense. 13Mtima wa Farawo udaumisisa, ndipo iye alibe kuwabvera, ninga Yahova adawauzira.14Yahova adalewa kwa Mose, ''Mtima wa farao udauma, ndipo iye akulamba kubvuma wanthu kuyenda. 15Uyende kwa Farao machibese pamene iye akuyenda kumadzi. Ukayime mphepete mwa mkulo ukagumane naye, ndipo ukatakule m'manja mwako mpsimbo yomwe idasanduka nyokayi.16Ukalewe kwa iye, 'Yahova, Mulungu wa Ahebri, wandituma ine kwa iwe kuti ndidzalewe, ''Bvuma wanthu wangu ayende, kuti iwo akanditumikire m'chipululu. Ateye tsapano iwe ukubva lini.'' 17Yahova walewa ibzi: ''Naibzi iwepo udzadziwa kuti ine ndine Yahova. Ine nidzamenya madzi ya mumkulo wa Nile na mpsimbo yomwe ili kuboko langu, ndipo mkulo wense udzasanduka mulopa. 18Nsomba zense zomwe ziri mumkulo zidzafa, ndipo mkulo udzanunkha. Aiguputo adzakwanisa lini kumwa madzi yakuchoka mumkulomo.'''''19Kinangoka Yahova adalewa na Mose, ''Lewa na Aroni, 'Tekula mpsimbo yako ndipo uyiphate mwanja mwako ukhuye madzi ya Aiguputo, yamu nyanza mwawo, yamkulo, yam'mathawale, na yamichera yao yense, kuti madzi yawo yasanduke mulopa. Chita bzobzi kuti palipense pasanduke mulopa dziko lense la Aiguputo, neye penu mubzakutungira bza muti na mwala.''''20Mose na Aroni adachita ninga Yahova adawalamulira. Aroni adadzusa mpsimbo ndipo adamenya madzi mumkulo, pamaso pa Farao na anyabasa wache. Madzi yense ya mumkulo yadasanduka mulopa. 21Nsomba za m'madzi zidafa, na mkulo wense udayamba kununkha. Aiguputo alibe kukwanisa kumwa madzi yakuchoka mumkulo, Ndipo mulopa ukhali palipense m'dziko la Aiguputo. 22Soma anyamatsenga wa Aiguputo adachitambo bzinthu bzokhabzokhabzo na matsenga yawo. Tsono mtima wa Farao udaumisisa, ndipo iye adalamba kubvera Mose na Aroni, ninga momwe Yahova adasewerera bzidachitika.23Kinangoka Farao adabwerera ndipo adayenda kumuyi kwache. Iye alibe na kukumbukako bzobzi. 24Aiguputo wense adachera kuzungulira mkulo kunyangana madzi yakumwa, soma iwo alibe kukwanisa kumwa madzi yamumkulo okha. 25Nsiku zinomwe(7) zidamala Yahova akadaphata madzi.
81Kinangoka Yahova dalewa kwa Mose, ''Ndoko kwa Farao ndipo ukamuuze iye, 'Yahova walewa ibzi: ''Leka wanthu wangu ayende kuti iwo akandi namatire ine. 2Penu iwe uniwalambiza iwo kuyenda, ine nidzanesa dziko lako lense na achule. 3Mikulo mudza dzala na achule. Iwo adzafika mpakana nyumba mwako, kusubi kwako, pakama pako. Iwo adzapita mnyumba za anyabasa wako. Iwo adzayenda kuna wanthu wako, mwakuphikira mwanu, nam'bzombo bzanu bzakuphikira. 4Achule adzakunesa iwe, wanthu wako, na anyabasa wako wense.'''''5Mulungu adasewera kwa Mose, ''Lewa kwa Aroni, 'Fika na boko lako na mpsimbo yako kumikulo, m'mathawale, na m'michera, na kubweresa achule dziko lense la Aiguputo.''''' 6Aroni adafika na boko lache kumadzi ya Aiguputo, ndipo achule adabwera achidzala bziko lense la Aiguputo. 7Soma wamatsenga adachitambo bzibodzibodzi na namatsenga yawo; iwo adabweresa achule dziko la Aiguputo.8Kinangoka Farao adachemera Mose na Aroni achilewa, '''Mundi pempherere kuna Yahova kuti andichosere achule kuna ine na wanthu wangu. Kinangoka ine nidza bvuma wanthu kuyenda, kuti iwo akaphere nsembe iye.'' 9Mose adalewa kwa Farao, ''Ulemu ni bwanu kwa ine. Niliti lomwe ndipemphere kwa imwe, kuna anyabasa wanu, na kuna wanthu wanu, kuti achule achoke kuna imwe na nyumbazanu ndipo asale mumkulo mokha?''10Farao adalewa, ''Mangwana.'' Mose adalewa, ''Lekani bzikhale ninga mwalewera, kuti imwe mudziwe kuti kulibe winango ninga Yahova, Mulingu wathu. 11Achule adzachoka kuna imwe, nyumba zanu, kuna anyabasa wanu na kuna wanthu wanu. Iwo adzakakhala mumkulo mokha basi.'' 12Mose na Aroni adachoka kwa Farao. Kinangoka Mose adakuwa kwa Yahova kulewa bza achule omwe adawabweresa kwa Farao.13Yahova adachita ninga Mose adabvunzira: Achule adafa m'manyumba, panja na m'minda. 14Wanthu adawagwezeka iwo mudwimudwi, na dziko lidanunkha. 15Soma pomwe Farao adaona kuti wapuma, iye adaumisa mtima wache ndipo alibe kuwatetekera Mose na Aroni, ninga momwe Yahova adalewera kuti iye adzachita.16Yahova dalew kwa Mose, ''Lewa na Aroni, 'Fika na mpsimbo yako na kumenya pfumbi lapansi, kutiilo lisanduke nsawawa dziko lense la Aiguputo.''' 17Iwo adachita bzomwebzo, Pamene Aroni adafika na boko lache na mpsimbo yache achimenya pfumbi pansi, nsawawa zidabwera pa wanthu na bzifuwo. Pfumbi lense lapansi lidasanduka nsawawa pa dziko lense la Aiguputo.18Wamatsenga adayezeza na matsenga yawo kukonza nsawawa, soma iwo libe kukwanisa. Terepo pakhana nsawawa pa wanthu na bzifuwo. 19Kinangoka wamatsenga adalewa kwa Farao, ''Ichi ni chala cha Mulungu.'' Soma mtima wa Farao udauma, iye adalamba kuwatetekera iwo. Bzikhali ninga Yahova adalewera Farao adachita.20Yahova adalewa kwa Mose, ''Umuke mwakubesera machibese ndipo ukayime patsogolo pa Farao ninga iye pakuyenda kumkulo. Ukalewe kwa iye, 'Yahova walewa ibzi: Bvuma wanthu wangu ayende kuti iwo akandi pempherere ine. 21Soma penu iwe unibvuma lini wanthu wangu kuyenda, ine nidzatumiza ntchentche za mizaza kuna iwe, kuna anyabasa wako, na wanthu wako, na mnyumba zako. M'manyumba mwa Aiguputo mudza dzala na ntchentche za mizaza, na pansi pomwe iwo aniyima padza dzala na ntchentche za mizaza.22Soma nsiku imweyo ine nidza gwata malire panthaka ya Goseni, dziko lomwe wanthu akukhala, kuti kudzakhala kulibe ntchentche za mizaza kumweko. Ibzi bzidzachitika kuti iwepo udza dziwe kuti ine ndine Yahova pakati pa dzikili. 23Ine nidzasiyanisa pakati pa wanthu wangu na wanthu wako. Chizindikiro chochi cha mphamvu yangu chidzachitika mangwana.'''''' 24Yahova adachita terepo, ntchentche za mizaza zidabwera m'manyumba mwa Farao na m'manyumba mwa nyabasa wache. Mkufalikira dziko lense la Aguputo, dzikolidayipiratu thangwe la ntchentche za mizaza.25Farao adachemera Mose na Aroni achilewa, ''Ndokoni, kaphereni nsembe Mulungu wanu ku dziko la kwanu'' 26Mose adalewa, ''Bzabwino lini kuna ife kuchita kuterepo, thangwe nsembe yomwe ife timkonzera Yahova Mulungu wathu nichinthu chakuipa kuna Aiguputo. Penu ife tini phera nsembe yakuipa pamaso pa Aiguputo, iwo aleke kudzati thusira minyala ife? 27Neye, niulendo bwa nsiku zitatu tili thengo kuti ife tikonze, malingana na nsembe ya Yahova Mulungu wathu, ninga iye adati lamulira ifde.''28Farao adalewa, ''Ine nidzaku bvumani imwe kuyenda kukaphera nsembe kwa Yahova Mulungu wanu mchipululu. Imwepo nampodi kuyenderatu kutaritsa. Mundi pemphererembo ine.'' 29Mose adalewa, ''Malinga ndikando kuchoka kuna iwe, nini pemphera kuna Yahova kuti achose mizaza kuna iwe, Farao, na anyabasa wako na wanthu mangwana. Soma iwepo nampodi kuchita bzachinyengo bzakunama neye kubvuma wanthu wathu kuyenda kukaphera nsembe Yahova.''30Mose adachoka kwa Farao ndipo adapemphera kuna Yahova. 31Yahova adachita ninga Mose adakumbirira; ndipo iye adachosa mizaza kuna Farao, anyabasa wache, na wanthu wache. Palibe chomwe chidasala. 32Soma nthawe yomwe Farao adaumisa pomwe mtima wache, ndipo iye alibe kubvuma wanthu kuyenda.
91Kinangoka Yahova adalewa kwa Mose, ''Ndoko kwa Farao ndipo ukamuuze iye, 'Yahova, Mulungu wa Aisarayeli wa Ahebri, walewa ibzi: ''Bvuma wanthu wangu ayende kuti akandi tumikire ine.'' 2Soma penu iwe uniwalambiza iwo kuyenda, penu iwe unipitiriza kuwakoya pomwe iwo, 3kinangoka boko la Yahova lidzakhazikika pa bzifuwo bzako bzomwe bziri kubusa, pa akavalo, pa mabulu, pa ngamira, pa ng'ombe, na thimu la bzifuwo bzing'ono bzing'ono. 4Soma Yahova adzasiyanisa pakati pa bzifuwo bza Aisarayeri na bzifuwo bza Aiguputo, kuti palibe nyama ya wanthu waAisarayeri ndiyo idzafa.5Yahova adakhazika nthawe; iye adalewa, ''Mangwana nipomwe ine ndidza chita bzinthu bzobzi padziko.'''' 6Yahova adachita ibzi nsiku inzachde: Ng'ombe zense za Aiguputo zidafa, soma palibe ibodzi ya wanthu wa Aisarayeri nyama ndiyo idafa, neye nyama ibodzi. 7Farao adapsaga psaga, ndipo, nyang'anani, pakhalibe neye ibodzi mwa bzifuwo bza wanthu wa Aisarayeri ndiyo idafa. Soma mtima wache udauma, soma iye alibe kubvuma wanthu kuti ayende.8Kinangoka Yahova dalewa kwa Mose na Aroni, ''Tenga dotha lutentha kwenekwene lakudzaza boko. Iwe, Mose, ulithuse dothalo mdzaulu pamaso pa Farao akuona. 9Ilo limdzasanduka pfumi lakunyodoka pa dziko lense la Aiguputo. Ilo lidzasandusa matuza na bzilonda bzaku thubuka pa wanthu na bzifuwo pa dziko lelense la Aiguputo.'' 10Tsono Mose na Aroni adatakula dotha lakutentha kwenekwene lire achiyima patsogolo pa Farao. Kinangoka Mose adathusa mdzaulu. Dotha lida chitisa matuza na bzilonda bzaku thubuka pa wanthu na bzifuwo.11Wamatsenga adatazira kumuimisa Mose thangwe la bzilondabzo, thangwe bzilondabzo bzikhali pa iwo na Aiguputo wense. 12Yahova adaumisamtima wa Farao, tsono Farao alibe kubvera Mose na Aroni. Ibzi bzikhali ninga momwe Yahova adalewera kwa Mose kuti Farao adzachita.13Kinangoka Yahova adalewa kwa Mose, ''Umuke mwakubesera machibese, uyime pamaso pa Farao, ndipo ulewe kwa iye, 'Yahova, Mulungu wa Ahebri, walewa ibzi: ''Bvuma wanthu wangu kuyenda kuti akandi tumikire ine. 14Nakuti nthawe ino nidzatumiza miliri yangu pa iwepo wekha, pa anyabasa wako na wanthu wako. Ine nidzachita ibzi kuti kuti iwe ukadziwe kuti kulibe winango wakukhala ninga ine pa dzikolense la pansi.15Nakuti tsapano ine nidza musa boko langu ndipo nindzakumenya iwe na wanthu wako na muliri, ndipo iwe udzadzongekpa dziko la pansi. 16Soma na thangwe limweri ine nidzabvuma kuti iwe upulumuke: Kuti ndidzakuonese iwe mphamvu yangu, kuti dzina langu lidza lalikiwe padziko lense la pansi. 17Iwe uli kubzikuza wekha kugazana na wanthu wangu pakusaya kuwabvuma kuti iwo ayende.18Bvesera! Mangwana nthawe ninga ino ine nidzabweresa mbvunbi ukulu wa matalala, ninga ukanati kuoneka mu Aiguputo kuchokera nsiku udagumanika kufikira lero. 19Kinangoka tsapano, tumiza amuna ndipo ukontcheze bzifuwo bzako na bzinthu bzense bzomwe unabzo kunja pa mbuto ya bwino. Munthu aliyense na bzifuwo bzomwe bziri kunja nampodi kuti bzibwerere kumuyi__matalala yadza gwera ibzo, ndipo ibzo bzidzafa.'''''20Kinangoka anyabasa wale wa Farao omwe akhagopa omwe akhagopa mafala ya Yahova adafulumiza kutenga anyabasa wao na bzifuwo bzawo mkufungira nyumba. 21Soma wale omwe akhabvera lini mafala ya Yahova bzachadidi adaleka anyabasa na bzifuwo bzawo kunja.22Kinangoka Yahova adalewa na Mose, ''Fika na boko lako ulatize kudzaulu kutipakhale matalala pa dziko lense la Aiguputo, pa wanthu na pabzifuwo, na pachakumera chiri chense chakuthengo mdziko la Aiguputo.'' 23Mose adafika na mpsimbo yache kulatiza kudzaulu, ndipo Yahova adatumiza bziphaliwali, matalala, na pansi padagaka moto. Iye adabvumbisa pomwe matalala dziko la Aiguputo. 24Tsono pakhana matalala na moto wakugaka kusanganiza na matalala, bzikhali bzakugompsa, ninga bzobzi bzikanati kuoneka dziko la Aiguputo chikhalire mtundu wense.25Palipense mdziko lense la Aiguputo, matalala yadamenya chinthu chiri chense chaku thengo, bzense wanthu na nyama. Adamenya chakumera chiri chense chakuthengo ndipo adathyola muti uliwense. 26Dziko la Goseni lokha, komwe kukha khala wanthu wa Aisarayeri, komweko kukhalibe matalala.27Kinangoka Farao adatumiza wanthu kuti akapepese Mose na Aroni. Iye adalewa kwa iwo, Inepano ndaphonya nthawe ino. Yahova niwa kulungama, ndipo ine na wanthu wangu ndife wakuipa. 28Pembani kwa Yahova, thangwe mphamvu ya bziphaliwali na matalala njikulu kwenekwene. Ine nidzakubvumani imwe muyende, ndipo imwe mudza khala lini pomwe kuno.''29Mose adalewa kwa iye, ''Ninga tsopanopa ine ninichoka m'muyi, ine nidza kutumula manja yangu kuna Yahova. Bziphaliwali bzidzaleka, ndipo kudzakhala kulibiretu matalala. Nanjira imweyi iwepo udzadziwa kuti dziko lapnsi nila Yahova. 30Soma imwe na anyabasa wanu, ine ndikudziwa kuti imwe mudzatawiriza linki kugopa Yahova Mulungu.31Tsapano thonje na tirigu bzida mbwera, nakuti tirigu akhana mimba, na thonje likhana maluwa. 32Soma tirigu na rai bziribe kuyoyoka thangwe ibzo bzikhada bzaliwa mwachedwa. 33Panthawe yomwe Mose adalekana na Farao nam'muyi, iye adakutumala manja yache kwa Yahova; bziphaliwali na matalala bzidaleka, ndipo mvula iribe kungwa pomwe.34Panthawe yomwe Faraoadaona kuti mvula, matalala, na bziphaliwali bzamala, iye adaphonya pomwe ndipo adaumisa mtima, pabodzi na anyabasa wache. 35Mtima wa Farao umisisa, ndipo ioye alibe kubvuma wanthu wa Aisarayeri kuyenda, ninga momwe Yahova adasewerera m'manja mwa Mose.
101Yahova adalewa kwa Mose, ''Ndoko kwa Farao, thange ine ndaumisa mtima wache namitima ya anyabasa wache. ine ndachita ibzi kuti ine ndioenese bzilatizo bza mphamvu yangu pakati payiwo. 2Ine ndachita pomwe ibzi kuti imwe muwauze wana wanu na bzizukulu bzanu bzimthu bzomwe ine ndachita, ine ndawachanga tani Aiguputo, na ine ndawapasa tani bziratizo bzakusiyana siyana bza mphamvu yangu payiwo. Nanjira imweyi imwe mudzadziwa kuti ine ndine Yahova.''3Tsono Mose na Aroni adayenda kwa Farao ndipo adalewa kwa iye, ''Yahova, Mulungu wa Ahebri, walewa ibzi: 'Munitenga nthawe yaku tanimpha tani ukulamba kubzichepesa wekha pamaso pangu? Bvuma wanthu wangu ayende akandi tumikire. 4Soma penu ukufuna kulambiza kubvuma wanthu kuyenda, bvesera, mangwana ninzabwera na dzombe dziko lako.5Napo ilo linzamphsinkha pansi pense tenepo panzakhala lini munthu wakukwanisa kuona dziko. Ilo linzadya bzakusalira bzomwe bzidapulumuka kumatala. Ilo linzadya pomwe muti uliwense omwe udakuphukilani kuthengo. 6Linzadzaza m'manyumba mwanu, mwa anyabasa wanu, na mwa Aiguputo wense__chinthu chomwe babanu pinango ayavu wanu anati kuchiona, chinthu ndicho chinati kuoneka kuchokera nsiku yakutoma kulengiwa dziko ateye nsiku ya lero.'' Kinangoka Mose adachoka kubula kuna Farao.7Anyabasa wa Farao adalewa kuna iye, ''Ninthawe yakutalika tani ndiyo munthu umweyu anzaleka kutiteyera milapu? Abvumeni wanthu wa Aisraeri ayende kuti akanamatire Yahova Mulungu wao. Apa imwe mukudziwa lini kuti wanthu wa Aiguputo alikudzongeka?'' 8Mose na Aroni awabweresa pomwe kuna Farao, mbani alewa kuna iwo, ''Ndokoni mukanamatire Yahova Mulungu wanu. Soma wanthu anzayenda kuponi?''9Mose adalewa, ''Ife tinzayenda na wana wathu na nkhalambazathu, na wana wathu wacvhimuna na wana wathu wa chikazi. Tinzayenda na mabira na ng'ombe zathu, thangwe ife tinzachita madyo ya Yahova.'' 10Farao adalewa kuna iwo, ''Yahova akhale namwe, penu nimkubvumani kuyenda na wanawanu. Nyang'anani, muna chakuipa mumtima mwanu. 11Nampodi! Kuyenda, na amuna akulu anaimwe, na kunamatira Yahova, thangwe bzobzi ndibzo mukufuna.'' Kinangoka Mose na Aroni adathangisiwa pankhope ya Farao.12Kinangoka Yahova adalewa kuna Mose, ''Futhula boko lako kudziko la Aiguputo kuna bziwala, bzomwe bzinzadzonga dziko lense la Aiguputo lichidzadya chakumera chilichense chili momwemo, nachilichense chomwe chidasala kumatala.'' 13Mose adafika na mphsimbo yache kudziko la Aiguputo, napo Yahova adabwera namkuthuntho wa kuchokera kumachibese tsiku lense na usiku bwense. Pomwe kukhafika kumachibese, mphepo yakumachibese idabweresa bziwala.14Bziwala bzidayenda bzichifala dziko lense la Aiguputo napo bzidambutha m'malire mwense mwa dzikolo. Bzikanati kuchitika kale nakale lense thimu la bziwala ninga bzomwebzi padziko, ndipo bzinzaoneka lini pomwe ninga bzimwebzi. 15Bzidamphsinkha pansi pense ndipo pakhana mdima. Bzidadya bzakumera bzapa dziko na bzipatso bzam'miti bzomwe bzidasala kumatalala. Kuzungulira dziko lense la Aiguputo, palibe chakumera chakubiriwira ndicho chidasala, pinango muti uliwense pinango bzitsamba bzamthengo.16Kinangoka Farao kamfulumize adachera Mose na Aroni achilewa, ''Ndaphonyera Yahova Mulungu wanu na imwepo. 17Napo tsapano, ndikhululukireni kuphonya kwangu nthawe yino, nakupemba kuna Yahova Mulungu wanu kuti iye atichosere chakupha chimwechi kuna ine.'' 18Tenepo Mose adabula kuchoka kunaFarao achikumbira kuna Yahova.19Yahova adabweresa chonzi chikulu chakumaulo chomwe chidatakula bziwala bzadzombe bzomwe bzidathusiwa Nyanza Yakufwira; palibe kusala neye chiwala chibodzi m'malire mwense mwa Aiguputo. 20Soma Yahova adalimbisa mtima wa Farao, napo Farao alibe kubvuma wanthu wa Aisraeri kuyenda.21Kinangoka Yahova adalewa kuna Mose, ''Futhul;a boko lako kudzaulu, kuti kuchite mdima dziko lense la Aiguputo, mdima wakusaya kuleweka.'' 22Mose adafuthula boko lache mdzaulu, napo pakhana mdima wamphsii dziko lense la Aguputo kwa nsiku zitatu. 23Pakhalibe munthu adakwanisa kuona munthu mwanzache; pakhalibe munthu adachoka pambuto pache kwa nsiku zitatu. Chensecho, wanthu wense wa Aisraeri akhali pakuchena mbuto zomwe iwo akhakhala.24Farao adachemera Mose achilewa, ''Ndoko ukapembe kuna Yahova. Kuti muchoke na wana wanu, soma mabira na ngómbe bzisale.'' 25Soma Mose adalewa, ''Mutibvume kuti tikhale nansembe zakuphera na bzakupereka bzakugasa bzomwe ife tikapereke kuna kuna Yahova Mulungu wathu. 26Ngómbe zathu tiyende nazo pomwe; nampodi kuti kusale neye njondoyondo ibodzi, thangwera ife tinitakula ibzo kuti tikanamatire Yahova Mulungu wathu. Thangwera ife tikudziwalini mnchiyani tinzanamatira nacho Yahova ateye kukafika kumweko.''27Soma Yahova adaumisa mtima wa Farao, apo iye adaalibe kubvuma kuti iwo ayende. 28Farao adalewa kuna Mose, ''Fundukira kuna ine! Uchenjere nachinthu chibodzi, nampodi kuti udzandione pomwe, thangwera nsiku yomwe unzaona nkhope yangu, iwepo unzafa.'' 29Mose adalewa, ''Imwepo mwekha mudasewera. Nampodi kuti ndidzaone pomwe nkhope yanu.''
111Kinangoka Yahova adalewa kuna Mose, ''wasala muliri ubodzi omwe ninzaubweresa kuna Farao na Aiguputo. Pakumala pamwepo iye anzakubvumani muchoke kuno. Pomwe iye akukubvumani kubulakakumaliza, iye anzakuthamangisani. 2Usewere na wanthu kuti mamuna aliyense na mkazi aliyense kuti akumbire mwanzache bzinthu bza siriva na bzinthu bza golide.'' 3Tsapano Yahova adawakomedwesa Aiguputo kuwapasa Aisraeri. Chensecho, mamuna Mose akhali mkuluwense pamaso pa anyabasa wa Farao na pawanthu wa Aiguputo.4Mose adalewa, ''Yahova walewa ibzi: 'Ninga katinakati ya usiku Ine ninzabula kufamba pakati pa Aiguputo. 5Wana wense wakutoma kubaliwa padziko la Aguputo anzafa, kuchokera mwana wakutoma wa Farao, omwe alikukhala pakadera wachifumu wache, kufikizana mwana wakutoma kubaliwa wanyabsa wachikazi omwe amba peya pa mpheyo, na wana wense wakutoma wabzifuwo.6Tsono panzakhala kurira kukulu kwense kuzungulira dziko lense la Aiguputo, ninga kulibe kunzache pinango kunzakhala lini pomwe. 7Soma kulibe mbwaya ndiyo inzafunyizira lilime kuna munthu aliyense wa Aisraeri, pinango munthu pinango chifuwo. Nanjira imweyi munzadziwa kuti ine ndagwata malire pakati pa Aiguputo na wanthu wa Aisraeri.' 8Anyabasa wanu wensewa, Farao, anzabwera kuna ine, napo achidzagodama kuna ine. Iwo anzalewa, 'Ndokoni, imwe na wanthu wanu wense omwe ambakutewerani!'Pakumala popo Ine ninzabula.''Kinangoka iye adayenda kuna Farao na kukalipa kukulu.9Yahova adalewa kuna Mose, ''Farao anzakubvera lini. Ibzi ndibzo ninzachita bzinthu bzakudabwisa bzizinji mdziko la Aiguputo.'' 10Mose na Aroni adachita bzakudabwisa bzensebzi pamaso pa Farao. Soma Yahova adaumisa mtima wa Farao, na Farao alibe kubvuma wanthu wa Aisraeri kuti eyende kudziko lawo.
121Yahova dalewa kuna Mose na Aroni mudzikola Aiguputo. Iye adalewa, 2''Kuna imwe, mwezi uno unikhala mwezi wakutoma, Mwezi wakutoma wagole kuna imwe.3Sewera na tsonkhano wa Aisraeri, 'Pansiku ya khumi ya mwezi uno munthu aliyense atenge mwana wabira pinango mwana wambuzi kadamunthu, banja lirirense lichite bzobzi, mwana wabira banja lirirense. 4Penu banjalo laperewedwa mwana wabira, munthu mwanzache wakufukirana naye nyumba atenge mwana wabira pinango mwana wambuzi wakukwana chilewengero cha wanthuwo. Ninga aliyense akwane kudya, apo iwo akwanise kudyesa nyama wensewo.5Mwana wabira wanu pinango mwana wambuzi akhale wakusaya kupunduka, tonde wa gole libodzi. Mumbatenge bira pinango mbuzi. 6Mumbayi koye pabwino ateye nsiku ya mkumi na chinayi ya mwezi. Kinangoka mtsonkhano wense wa Aisraeri ambaphe bzifuwobzi kumaulo. 7Mumbatenge mulopa wache muukwalange pamphuthu ziwiri zapamsuwo na padzulu pamsuwo wanyumba ndiyo mukudyera nyamayo. 8Mumbadye nyamayo usiku, mumbachite kuyitcha pa moto. Mumbadye na mkate wakusaya bzakufufumisa, muidye na muliwo wakuwawa.9Nampodi kuyidya yiwisi pinanango yakutereka na madzi, soma yakuotcha pamoto na msolo wache, miyendo, na mautumbo. 10Nampodi kuyisiya ateye machibese. Mumbatenthe na moto chirichense chakusala machibese. 11Umu ndimo mumbachitire pakuyidya: wakumanga mcheka mchiuno, chango zanu ziri kunzayo, na mphsimbo iri kuboko kwanu. Mumbayidya kamkulumize. Ni Pasaka wa Yahova.12Yahova adalewa ibzi: Ine nidzafamba kuzungulira dziko lense la Aiguputo usiku bumwebu ndichimenya wana wense wanthu wakutoma kubaliwa na bzifuwo bzakutoma kubaliwa mdziko la Aiguputo. Ine ninzachita mayeruzo pa milungu yense ya Aiguputo. Ine ndine Yahova. 13Mulopa ndiwo unzakhala chilatizo pa nyumba zanu pakubwera kwangu kuna imwe. Pomwe ninzaona mulopa, ine ninzakupitirirani pomwe ndikumenya Aiguputo. Muliri umweyu unzafika lini kuna imwe kukudzongani. 14Nsiku imweyi ikhale nsiku yakusaya kuyebweka kuna imwe, mumbayikoye ninga nsiku yamadyerero ya Yahova; kuna wana wanu wakubaliwa__ambakoye nsiku ya madyerero nthawe zense.15Mudzadya mkate wakusaya bzakufufumisa nsiku zakukwana zinomwe. Nsiku yakutoma mudzachosa bzakufufumisa m'manyumba mwanu. Aliyense omweanzadya mkate wakufufumisa kutomera nsiku yakutoma ateye nsiku yachinomwe, munthu umweyo anzapambuliwa kuna Aisraeri. 16Pansiku yakutoma kunzakhala namtsonkhano wa omwe unzakonzewera ine, pa nsiku yachinomwe kunzakhalapomwe kugwezekana kwinango, Kulibe basa ndiro linzaphatiwa nsiku zimwezi, kupambula kuphika kuti aliyense adye. Limweri nibasalokhali ndiro linzaphatiwa na imwepo.17Mumbakoye Madyerero ya Mkate Wakusaya chakufufumisa thanngwe nsiku yimweyi ndiyo ine ndidabulisa mathimu ya wanthu mdziko la Aiguputo. Napo imwe mumbakoye nsiku imweyi pabodzi na azukulu wanu ateye nthawe zense. 18Mumbadye mkate wakusaya chakufufumisa kumaulo kwa nsiku yachikhumi na chinayi ya mwezi wakutoma wa gole kufikizana kwa nsiku ya makumi mawiri na libodzi la mwezi.19Mkatikati mwa nsiku nomwe zimwezi, nampodi chakufufumisa chigumanike m'manyumba mwanu. Omwe iye anidya mkate wakukonzewa na chakufufumisa apambuliwe pa tsonkhano wa Aisraeri, munthu umweyo ni mulendo pinango adatondo kubaliwambo mdziko lanu. 20Nampodi kumbadya chinthu chakukonzewa na chakufufumisa. Kuliwense komwe imwe munikhala, mumbadye mkata wakusaya konzewa na chakufufumisa.'''21Pamwepo Mose adachemera akuluakulu wensene wa Aisraeri achilewa nawo, ''Ndokoni mukasankhule mabira pinango wana wakuti munga kwanise kudyesa mabanja yanu, kuti Pasika muphere bira. 22Apo mutenge m'phuthwa wa hisope apo aubviike mu mulopa omwe unzakhala m'basiya. Akwalange mulopa wa m'basiyayo padzaulu pa msuwo na mbali zense ziwiri za msuwo. Nampodi munthu adzaoneke kubula kunja kwa msuwo wa nyumba yache kufikizana machibese.23Nakuti Yahova anzapita achikamenya Aiguputo. Pomwe iye anzaona mulopa padzaulu pamputhwa wa msuo na mbali zense ziwiri za msuo, iye anzapitirira msuwo wanu napo anzabvuma lini nyakudzonga kuti apite m'nyumba mwanu kuti akudzongeni.24Mumbakoye chinthu chimwechi. Limweli likhale lamulo la nthawe zense la imwepo na azukulu wanu. 25Pomwe mukukapita m'dziko lomwe Yahova alikukupani, ninga iye adakulonjezani kubzichita, mumbakoye kunamata kumweku.26Pomwe wana wanu anzakubvunzani, 'Nimtundu wanyi wakunamata umweyu?' 27tsono imwe mudzalewe, 'Imweyi ni nsembe ya Pasika wa Yahova, thangwera Yahova adapitirira manyumba ya wanthu wa Aisraeri mu Aiguputo pomwe iye akhadzonga wanthu wa Aiguputo. Iye adapulumusa manyumba yathu mwadidi.'' Wanthu adamugodamira achipemba kuna Yahova. 28Wanthu wa Aisraeri adayenda achikachita mwakundendemeza ninga Yahova adawatongera Mose na Aroni.29Ikhali katinakati ya usiku yomwe Yahova adadzonga wana wense wakutoma kubaliwa m'dziko la Aiguputo, kuchokera mwana wakutoma wa Farao, omwe akhali pakadera, kufikizana mwana wakutoma wamunthu akhali mkadeya na wana wense wakutoma kubaliwa wabzifuwo. 30Farao adalamuka mkati mwausiku__iye, anyabasa wache wense, na Aiguputo wense. Pakhana kulira kukulu mu Aiguputo, thangwe pakhalibe nyumba ndiyo ikhalibe wakusaya kufedwa.31Farao adachemera Mose na Aroni mkati mwausiku achilewa, ''Lamukani, chokani pakati pa wanthu wangu, imwepo na wanthu wa Aisraeri. Ndokoni, mukanamatire Yahova, ninga imwe mudalewera mukufuna kuchitira. 32Takulani mathimu ya mabira na ng'ombe zanu, ninga momwe mudalewera, napo muyende, nakundidaza ine.'' 33Aiguputo adawangingimiza kuwachosa kamfulumize m'dzikomo, thangwera iwo adalewa, ''Ifepano tinifa tense.''34Tsono wanthu adatakula mitanda yakusa kusanganiza chakufufumisa chilichense. Bzakuumbira bzawo bzikhali bzakumangamanga kale pa nguwo zawo napamapewa yawo. 35Tsapano wanthu wa Aisraeri adachita ninga Mose adawauzira. Iwo adakumbira bzinthu bzasiliva, bzinthu bzagolide, na bzakubvala. 36Yahova adachitisa Aiguputo kufewa mitima pamaso pa Aisraeri. Apo Aiguputo adawapasa chinthu chirichense ndicho iwo akhakumbira. Nanjira imweyi, Aisraeri adaphunga Aiguputo.37Wanthu wa Aisraeri adafamba kuchokera ku Ramese ateye ku Sukoti. Chirewengero chawo chikhali ninga bzulu madzana matanthatu amuna wakufamba, neye kuphatanidza na wana. 38Wanthu wakusanganizika adachokanawo iwo, pabodzi na mabira yawo na ng'ombe zawo, nathimu likulu labzifuwo. 39Iwo adaphika mikate yakusaya bzakufufumisa na mitanda ndiyo iwo adatakula kuchoka ku Aiguputo. Ikhali yakusaya bzakufufumisa thangwera iwo adachita kuthamangisiwa kubula mu Aiguputo napo angada kwanisalini kuchedwa nakukonza bzakudya. 40Wanthu wa Aisraeri adakhala mdziko la Aiguputo magole madzana manayi na makumi matatu.41Pakumala kwamagole madzna manayi namakumi matatu, pansiku imweyo, mathimu yense ya Yahova yadabula kuchoka mdziko la Aiguputo. 42Ubu bukhali usiku bwakukhala udapenya, thangwera Yahova adawabulisa mdziko la Aiguputo. Usiku bomwebo bukhali bwakukoyera Yahova na wanthu wense wa Aisraeri kuphatanidza na azukulu wawo.43Yahova adalewa kuna Mose na Aroni, ''Ili nilamulo la Pasika: Nampodi mulerndo kuti mudye naye bzobzi. 44Soma, nyabasa aliyense wa Aisraeri, wakuguliwa na kobiri, angwakwanise kudya pokhapokha mumugwate iye.45Mulendo na nyabasa wakunembewa nampodi adye bzakudya. 46Bzakudya bzimbadyiwe nyumba ibodzi. Nampodi kumbatakula nyamayo mkubula nayo kunja kwa nyumba, napo nampodi kumbamphsa mfupa lache.47Mtsonkhano wense wa Aisraeri umbachite bzobzi. 48Penu pana mulendo mulikukhala naye amfuna kuchitambo Pasika wa Yahova, azibale wache wense wachimuna agwatiwe. Kinangoka iye afendere nakuchita. Iye anzakhala ninga munthu omwe wakubaliwa mdziko. Soma, munthu wakusaya kugwatiwa nampodi kuti adye bzakudya.49Lamulo ninga loli limbafambe kuna wana wanu wense wakubaliwa na anyakudza omwe alikukhala na imwe.'' 50Tenepo wanthu wense wa Aisraeri adachita mwakundendemera ningga Yahova adawatonera Mose na Aroni. 51Kudakhala nsiku imweyo pomwe Yahova adawaulisa Aisraeri mdziko la Aiguputo namathimu yawo.
131Apo Yahova adasewera kuna Mose, achiti, 2''Undipambulire inepano wana wakuyamba wachimuna, wakuyamba kufungura mimba ya mayi wache pakati pa wana wa Israyeli, pinango munthu ayayi chifuwo. Niwangu.''3Mose adalewa kuna wanthu waku Israyeli, ''Mumbakumbuke ntsiku ino, ntsiku ndioyo mudabura kuchoka ku Aiguputo, kunja kwa nyumba ya ukapolo, nakuti Yahova naboko lache la mphamvu adakuchosani imwe kumbuto imweyi. Lekani kumbadya mkate wakuikha bzakufufumisa. 4Lero munibula kuchoka ku Aigupoto, mu mwezi wa Abibu. 5Pomwe Yahova adzakubweresani imwepo ku dziko la Akanani, Ahiti, Aamori, Ahivi na Ayebusi, lomwe iye adalumbilira kuna makolo yanu kuti adzakupasani imwepo, dziko ndilo mkaka na uchi_ bzimbafamba ninga madzi_ umbakanamate ninga moda umweyu mu mwezi umweuno.6Kwa ntsiku zinomwe mumbadye mkate wakusaya bzakufufumisa; ntsiku yachinomweyo mumbachite phwando kupereka ulemu kuna Yahova. 7Mkate wakusaya bzakufufumisa umbadyewe ntsiku zentse zinomwe; nampodi pambaoneke mkate wabzakufufumisa pakati panu. Nampodi paoneke chakufufumisa kuna imwepo na m'malire yanu.8Pansiku imweyi ulewe kuna wana wako, 'Limweri nithangwera kuti Yahova adachita kuna ine pomwe ndikhabula mu Aiguputo.' 9Ichi chikhale chilatizo chaimwe m'manja mwanu, nachimbuso pakati maso yako. Loli ni lamulo la Yahova lakukhala mkanwa mwako, kuti na manja yanyongo Yahova adakubulisani ku Aiguputo. 10Tenepo mumbakoye lamulo limweri panthawe yache yakukhazikika gole na gole.11Pomwe Yahova adakupitisani m'dziko la Kanani, ninga iye adakulumbirirani imwe na makolo yanu nkhuchita, na pomwe iye adakupani dziko, 12mumbaka pambulire Yahova wense wakutoma kubaliwa. Wense wakutoma kubaliwa wabzifuwo bzomwe bzachimuna, bzikhale bza Yahova. 13Chirichense chakutoma kubaliwa cha maburu mumbachisinthise na bira. Penu munigulira lini winango, mumbagwate khosi lache. Soma wana wense wachimuna mumbawasinthise.14Pomwe mwanako wachimuna anzakubvunza nsiku zibwerazi kuti, 'Bziri kulewa chiyani bzobzi?' Udzamutawire iye kuti, 'Likhali boko lanyonga la Yahova nilo lidati bulisa ife kuchokera ku Aiguputo, kuchokera m'nyumba ya ukapolo. 15Pomwe Farao adabziumisa kulamba kutibvuma kuti tibule. Yahova adapha mwana aliyense wakutoma kubaliwa mu Aiguputo, wense pabodzi wana kutoma kubaliwa wanthu na wana wakiutoma kubaliwa wabzifuwo. Limwe nithangwerache nimbaphera nsembe Yahova wana wense wachimuna wakutoma kubaliwa, soma wana wangu wachimuna wense wakutoma kubaliwa nimbawasinthisa.' 16Chimwechi kuti chikhale chikumbuso paboko lako, nachikumbuso pamaso pako, thangwe likhali boko lanyonga la Yahova ndilo lidatibulisa ife mu Aiguputo.''17Pomwe Farao adabvuma wanthu kuyenda, Mulungu alibe kuwalondorera njira yaku dziko la Afalisi, yomwe ikhali ifupi na dziko limweri. Thangwe Mulungu adalewa, ''Pinango wanthu anachinje makumbukiwe yawo pomwe anigumana na nkhondo achibwerera ku Aiguputo.'' 18Apo Mulungu adawazungulisa wanthuwo nanjira ya mchipululu yaku Nyanza Ifwira. Wanthu wa Aisraeri akwira kubula ku dziko la Aiguputo wakunzeka ndewo.19Mose adatakula mafupa ya Yosefe, Thangwera Yosefe adawalumbiririra wana wa Aisaraeri achilewa, ''Mulungu anzakupulumusani, mungadzatakula mafupa yangu.'' 20Aisraeri adafamba kuchoka ku Sukoti achikagwezekana pa Etamu pama lekezero yachipululu. 21Yahova adafambanawo mwakutsogozewa masikati na mtambo. Nausiku iye akhawatsogoza moto wakugaka. Nausiku iye akhafamba na moto wakuima dzololo. Nnjira imweyi iwo adakwanisa akhafamba usiku namasikati. 22Yahova alibe kuchosa mtambo pamaso pawanthu nthawe yamasikati mtambo wakuima dzololo pinango ninthawe yausiku na moto wakuima dzololo.
141Apo Yahova adasewera na Mose, achilewa, 2''Sewera na wanthu wa Aisraeri kuti abwerere m'mambuyo akagwezekane patsongolo pa Pihahiroti, pakati nakati ya Migidoli na nyanza, kunyang'anizana na Baala__Zefoni. Mukagwezekane pafupi na nyanza kunyang'anisa Pihahiroti. 3Farao anzalewa bzawanthu wa Aisraeri, 'Iwo abonera nakunzunzika mdziko. Chipululu chawatsekereza.'4Napo ninzaulimbisa mtima wa Farao, apo iye anzawatewera. Ine ninzalemekezewa thangwera Farao na anyankhondo wache.Aiguputo anzadziwa kuti Ine ndine Yahova.'' Apo Aisraeri adagwezekana ninga iwo adalangiziwira. 5Pomwe mfumu ya Aiguputo adauziwa kutiAisraeri athawa, malingaliriro na anyabasa wache yadandulika kugazana nawanthu. Iwo adalewa, ''Ifepano tachita chanyi? Tawabvuma Asraeri kubula aleke kutiphatira basa.''6Kinangoka Farao adkonzesa magareta yache achitakula anyankhondo wache. 7Iye adatakula madzanana matanthatu ya magareta yakusankhuliwa na magareta inango ya mu Aiguputo, pabodzi na akuluakulu wao wense. 8Yahova adaumisa mtima wa Farao, mfum,u ya Aguputo, Apo mfumu yidatewera wanthu wa Asraeri. Tsapano wanthu wa Aisraeri akhana boko lakukuzika. 9Soma Aiguputo adawatewera iwo, pabodzi na ngamira zawo na magareta, amuna wache wakupakira ngamira, na anyankhondo. iwo adawagumana Asraeri atagwezekana pafupi na nyanza Pihahiriti, kunyang'anisa Baala Zefoni.10Pomwe Farao adafika chifupi, wanthu wa Aisraeri adawaona apo adabva mantha. Aiguputo akhafamba m'mambuyo mwao, apo iwo adagopa. wanthu wa Aisraeri adalira kuna Yahova. 11Iwo adalewa kuna Mose, ''Nithangwera kuti mu Aiguputo mukhalibe mathenje, kuti mukatitenge ife kuti tidzafe m'chipululu muno? Thangweranyi mukutiboneresa terepayi, kutichosa ife mu Aiguputo? 12Bzobzi ife tilibe kukuuzani mu Aiguputo? ife tidalewa naimwe, 'Tilekeni tekha, timbawa phatire Aiguputo.' Bzingadakhala bwino kuna ife kuwaphatirabasa kulekana na kufera m'chipululu muno.''13Mose adalewa kuna wanthu, ''Nampodi kugopa. Imani bzakulimba apo munyang'anise chipulumuso ndicho Yahova anichita nsiku yalero. Thangwe munzawaona lini pomwe Aiguputo mulikuwaona mulikuwaona nsiku ya lerowa. 14Yahova anzakumenyerani nkhondo, apo imwe mudatondo kukhala.15Kinangoka Yahova adasewera na Mose, ''Thangweranyi iwe, Mose, ulikundichemera ine? Auze wanthu wa Aisraeri ambzayende chitsogolo. 16Takula mphsimbo yako, ufike na boko lako kunyanza napo iugawe pawiri, kuti wanthu wa Aisraeri ayambuke pa nyanza pakuuma. 17Dziwa kuti Ine ninzaumisa mitima ya Aiguputo kuti iwo akutewereni m'mambuyo. Ine ninzalemekezewa thangwera Farao na wankhondo wache wense, magareta yache, nanyakupakira akavalo. 18Kinangoka Aiguputo anzadziwa kuti Ine ndine Yahova pomwe ine ninzaremekezewa thangwera Farao, magareta yache, naanyakupakira wache.''19Mgero wa Mulungu, omwe ukhafamba patsongolo paulendo bwa Aisraeri, adachoka achiyenda m'mambuyo mwao. Mtambo wakuima pulu udachoka uchiyenda m'mambuyo mwao. 20Mtambo udabwera pakatinakati paulendo bwa Aiguputo na ulendo bwa Aisraeri. Pakhana mtambo wakupsipa kuna Aiguputo, soma ukhabvunika usiku kuna Aisraeri, ulendo bwinango bulibe kufendererana na ulundo bunzache usiku bwense.21Mose adatamulira boko lache kunyanza. Yahova adabweza nyanza na mkuntho wamphepo yakumachibese usiku bwense apo nyanzayo idauma. Natenepo nyanza idagwatikana. 22Wanthu wa Aisraeri adapita pakatinakati pa nyanza pakuuma. Madzi yadakhala ninga chiphaphi kuna iwo kumadidi na kumadzere.23Aiguputo adawa iwo. Adayenda kuna iwo ateye pakatinakati pa nyanza__ngamira za Farao zense, magaleta na wanthu wa wapangimirawo, 24Soma pa nthwe yaku machibese, Yahova adawanyang'anira pansi wankhondo wa Aiguputo na tchinga la motona mtambo. Iye adawafambissa Aiguputo mwa kubonera. 25Magudunumu ya magaleta yao yadaguluka, na wanthu wakufambisa ngamira adanesewa kufamba. Apo Aiguputo adalewa, ''Tiyendeni tithawe kuna Aisraeri, poti Yahova akuwamenyera nkhondo kumenyana na ife.26Yahova adalewa kuna Mose, ''Futhulila boko lako ku ku nyanza kuti madziyo yabwelele yadzamizi ma Aiguputo, magaleta yawo, na pa kavalo.'' 27Ndipo Mose adafuthula boko lako lakunyanza, ndipo Nyanza idabwelera mafambidwe yache kulichena, ndi Aiguputo pakuthawa adagumana mnyanzamo, ndipo Yahova adakutumula Aiguputo mkati mwanyanza. 28Madzi yadabwelela pomwe yachimiza magaleta na wa pakavalo ndiwo anya nkhondo wense wa akavalo omwe akhatewela m'mbuyo adapita mnyanzamo. Palibe m' bodzi omwe adapulumuka.29Soma, anthuwa wa isalayeli adafamba pa nthaka yakuwuma mkatikati mwa nyanza. madzi yakhali khoma ku na iwo kuboko la madidi na manzele kwawo. 30Tsono Yehova adapulumusa Isalayeli nsiku yomweyo m' manja mwa Aiguputo, ndipo a Isalayeli adawona matupi yakufa ya a Iguputo mphepete mwa gombe. 31Pomwe ma Isalayeli adawona mphamvu ikuluya Yehova yomwe idaphatiwa kumenya Aiguputo,wanthu adagopa Yehova, ndipo adakhulupilila Yehova na mtumiki wache Mose
151Tsopano Mose na wanthu wa ku Isayeli adayimba chimbo ichi kuna Yahova. Ayimba, '''Ninzayimba kuna Yahova, poti Yehova wa pambanilatu , kavalo na nyakupakila wache adathusiwa na nyanza.2Yahova ndiyo mphamvu yangu na nyimbo yangu ndipo wakhala chipulumuso changu , uyu ni Mulungu wangu, ndipo ni nzamunyengelela Mulunguwa babangu ni nzamubvekesa iye. 3Yahova ni nyankhondo, ni dzina lache ni Yehova.4Magaleta ya farawo na anyankhondo wache adawathusa m'nyanza. na akazembe wache wa kusankhulidwawo adamila nyanza. 5Nyanza idawamiza adamila mwa kuzika ninga mwala6Boko lanu ladidi Yahova lalemekeziwa na mphamvu; Boko lanu ladidi Yehova lafudza awengi. 7Ndipo akulu wanu wa aku mwafudza wakuukila imwe; mwatumiza ukali bwanu mudawa pselelesa ninga chiputu. 8Ndipo nakupuma kwa mphuno mwanu madzi yadagwezekela; mafambidwe yache yadakhala gwee ninga mudwi bzakuzika bzidalimba mkati mwa nyanza.9Muwengi adalewa, 'Niwalonda, niwapinzula, ninzagawa bzakukolola; ninzakhuta nawo mtima; ninzasolola lupanlangu; boko langu linzadzonga.' 10Soma mudamenyesa mphepo yanu, ndipo nyanza idawamiza; iwo adamila mmadzi makulu ninga thobvu. 11Manindendemela ninga imwe, Yahova mwa milungu? Mbali ali ninga imwe? Wakulemekezeka na wakuchena, wagopswa pa ku mutenda, nawakuchila bzakudadwisa?12Mudafuthula boko lanu ladidi, ndipo nthaka lidawakhudyula. 13Mwa lufoyi lanu mwatsolela mwanthu omwe mudawawombela. Mu mphavu yanu mudawalondolela njila ya kuya pakukhala panu pakuchena.14Wanthu anzabva, ndipo anza anzanjenjemela; kupswipa mtima kwaphata wanthu wakukhala ku Filisitiya. 15Tsapano mafumu ya ku Edom yanzagopa; Anyakhondo wa Moabu anzagwededzeka; wense wakukhala mu Kanani ansungunuka achithawa.16Kugopa kukulukulu na mantha bziniwagwela iwo. Thangwera boko lanu likulu, anikha duu ninga mwala ataye aniyenda, wanthu wanu omwe mudawaletsetsa Yehova.17Mudzawabwelesa iwo muchiwabzala iwo. pa phiri la chakupita chanu, mbuto, Yahova omwe mudakonza kukhala momo, mbuto ya kupambuliwa, Mbuya wanthu, omwe boko lanu lidayimanga. 18Yehova anzachita utongi nthawe na nthawe.19Poti akavalo wa falawo adapita mu nyanza, na magaleta yachena wa pa kavalo wache, ndipo Yehova adawabwezela m'madzi ya mu nyanza. Soma wana wa Aisraeri adafamba pakuuma pakati pa nyanza. 20Miriam m'neneri, mfumukazi yache Aaroni, adaphata ng'oma, na akazi wense adabula kunja na ng'oma, achidzina naye. 21Miriam adawayimbiras iwo: ''Imbilani Yehova, thangwe iwe waganyali mwa ulemelero kavaro na wakupakira wache iye wawamiza m'madzi.22Tsapano Mose adatsogolera aisaraeli kuchoka ku nyanza ifwira. ndipo adabula achipita mu chipululu cha Suri achifamba mu chipululu nsiku zitatu se kugumana na madzi. 23Tsapano adafika ku Mara, soma alibe kumwa madzi kumweko thangwe yakhali yakuwawa. na thangwe limweli adayichera mbuto imweyi kuti Mara.24Tsapano wanthu wale adadandaulira ku na mose achiti, '' Tinzamwa chiyani?" 25Mose adalira ku na Yahova, ndipo Yehova adamuwonesa iye muti. Mose adauthusa m'madzi ndipo madzi yale yadasanduka yakukoma kumwa. mphwamwepo pommwe Yehova adawapasa lamulo lakukhuma, ndipo mphamwepo pomwe adawayeza iwo. Iye adalewa, 26"Penu munitetekera mwakusamala ku na fala la Yehova Mulungu wanu, na chomwe chili cha kulungama pache, penu unipeleka khutu ku na malamula yache na kubvela malamulo yache yense. Ninzayinkhalini nthenda iliyense pa yemwe ndidayinkha pa Aiguputo, ndine Yehova omwe ndidakuchizani imwe."27Tsapano wanthu adabwera ku Elamu, pomwe pakhana bzi nyenze khumi na bziwili bza madzi na miti ya nchewu makumi manomwe. Adakhala popo pa madzipo.
161Wanthu adanyamuka kuchoka ku Eaiamu, apo miyi yense ya wanthu ya wanthu wa ku Aisraeri adbwera kuchipululu cha Sini, chomwe chomwe chiri pakati pa Elimu na Sinai, pansiku yachikhumi na chichanu cha mwezi wachipiri kuchoka pomwe adanyamuka kuleka mataka ya Aiguputo. 2Miyi yense ya wanthu wa Aisraeri adadandaula kuna Mose na Aroni muchipululu. 3Wanthu wa Aisraeri adalewa kuna iwo, ''Bzingadakhala bwino Yahova angadatiphera mdziko la Aiguputo kumwekule tikhadya nyama apo tikhadya mkate tichikhuta. Nakuti imwepo mwabwera nafe kuchipululu kuno kudzapha thimu lenseri na njala.''4Kinangoka Yahova adalewa na Mose, ''Ine ninzangwesa mkate kuna imwe kuchokera kudzaulu ninga mvula. Wanthu ambabule nsiku iriyense kukalokota mkate wakukwana nsiku yokhayo. Ine ninzawayeza munjira yimweyi kuti ndiwone penu anzateweza malangizo yangu. 5Apo inzakhala ninga nsiku yachitanthatu, kuti iwo anzalokota bzizinji kuposana nabzomwe ambalokota nsiku zense, iwo adzaphike bzomwe atengabo.''6Tsapano Mose na Aroni adalewa kuna wanthu wense wa Aisraeri, ''Usiku bunomunidziwa kuti Yavova niomwe adakubulisani imwe kuchoka kudziko la Aiguputo. 7Kumachibese munzawona ulemerero bwa Yahova, thangwe iye wabva kudandaula kwanu. Ife ndife yani kuti mutidandaulire ife?'' 8Mose adalewa pomwe, ''Munzadziwa bzimwebzi pomwe Yahova anzakupasani nyama kumaulo na mkate kumachibese kutimukhute__thangwe iye wabva madandaulo yomwe mukhamusewerera. Aroni na Ine ndife yani? Madandaulo yanu mukhadandaulira lini ife; yakhali yakudandaulira Yahona.''9Mose adalewa kuna Aroni, ''Sewera na thimu lense lawanthu wa Aisraeri, 'Abwere chifupi pamaso pa Yahova, thangwera iye wabva kudandaula kwanu.''' 10Adabwera achifendeza, Aroni adasewera na thimu lense wanthu wa Aisraeri, iwo adanyang'anisa kuchipululu, napo, nyang'anani, ulemerero bwa Yahova budaonekera mumtambo. 11Yahova adasewera na Mose, achilewa, 12''Ndabva kudandaula kwa wanthu wa Aisraeri. Sewera naiwo apo ulewe, 'Maulo munidya nyama, na machibese munidya munidya munikhuta na mkate. Apo munzadziwa kuti Ine ndine Yahova Mulungu wanu.''''13Bzidachitika kumaulo kuti mbombe zidabwera zichimpsikha patsasa. Kumachibese pakhana mame kuzungulira patsasapo. 14Pomwe mame yadamala, panthaka mchipululumo pakhana tubzinthu twakunyodoka tuli twakumbuka ninga nkhoko pansipo. 15Pomwe wanthu wa Aisraeri adaona bzobzi, iwo adasewera winango na mwanzache, Ntchiyanyi chochi?'' Iwo akhabzidziwa lini kuti ntchiyanyi. Mose adalewakuna iwo, ''Umweyu nimkate omwe Yahova wakupasani kuti mudye.16Iri nilamulo ndiro Yahova walipereka: ''Aliyense waimwe ambalokote, bzakukwana kudya, muyezo omwe mukufuna kudya, omeri m'bodzi kada munthu pachilewengero cha wanthu wanu. Mumbalokote terepayu: Mulokote bzakukwana kudya munthu aliyense omwe alikukhala mtsasa mwanu.'' 17Wanthu wa Aisraeri adachita bzimwebzo. Winango adalokota bzizinji winango adalokota bzing'ono_ ng'ono. 18Pomwe adayeza na muyezo wa omeri, wale omwe adalokota bzizinji bziribe kuwasarira, na wale omwe adalokota bzing'ono_ng'ono bziribe kuwaperewera. Aliyense adalokota bzakumukwana kudya.19Tsapano Mose adalewa kuna iwo, ''Nampodi munthu akoye ateye mangwana.'' 20Soma , iwo alibe kumubvera Mose. Winango waiwo adakoya kufikizana machibese, soma bzense dzidangwa nkhonye apo bzikha nunkha. 21Tenepo Mose adakalipa nawo. Akhalokota machibese yaliyense. Munthu aliyense akhalokota bzakudya nsiku yimweyo. Pomwe dzuwa likhapsa, bzikhamba sungunuka.22Idakwana nsiku nyachitanthatu iwo adalokota mikate kuthumizira kawiri, ma omeri mawiri kadamunthu. Akuluakulu wense wa thimulo adabwera achidzamuuza Mose. 23Adalewa kuna iwo, ''Ibzi ndibzo Yahova walewa: 'Mangwana ninsiku yakupuma, Sabata lakuchena lakuchena lakupambuliwa la Yahova. Muotche bzomwe mumfuna kuotcha, na kuphika bzomwe kukufuna kuphika. Koyani bzense bzomwe bzasala ateye machibese.'''24Tenepo iwoadakoya kufikizana machibese, ninga Mose adawalangizira. Bziribe kuwankhira, pinango kugwa pomwe nkhonye. 25Mose adalewa, ''Mudye bzakudya bzobzi lero, thangwe lero ninsiku yakukoyera Sabata lakupambuliwa la Yahova. Lero munkabzigumana lini thengomu.26Mumbalokote nsiku zitanthatu, soma nsiku yachinomwe ninsiku ya Sabata. Pansiku ya Sabata munkagumana lini chinthu.'' 27Soma pansiku yachinomwe wanthu winango adayenda kuti akalokote, soma alibe kugumana chinthu.28Apo Yahova adalewa kuna Mose, ''Ninthawe yakutanimpha tani mumkhala mukulamba kukoya malangizo ya utongi bwangu? 29Nyang'ana, Yahova wakupasani Sabata. Ndipopa nsiku yachitanthatu akukupasani mkate wansiku ziwiri. Aliyense ambakhale pambuto yache; nampodi munthu awoneke akubula pambuto pache pansiku ya chinomwe.'' 30Tenepo wanthu adapuma pansiku yachinomwe.31Wanthu wa Aisraeri adachemera chakudya chomwecho ''mana.'' Ibzo bzikhali bzichena ninga mpasa wakuchena, na kutapira kwache ninga madzi yakunzewa na uchi. 32Mose adalewa, ''Ibzi nibzomwe Yahova adalamula: 'Dzazani omeri wa mana asungike kudzera mwa wanthu wa m'badwo wanu kuti azukulu wanu adzaone mkate omwe ine ndidakudyesani m'chipululu, nditamala kukuchosani dziko la Aiguputo.''''33Mose adalewa kuna Aroni, ''Tenga chikalango ndipo uthire omeri ya mana momwemo. Uyikhe pamaso pa Yahova kuti bzikoyewere wanthu wa mibadwo.'' 34Ninga Yahova adalamulira Mose, Aroni adayikha patsogolo pa likasa kuti bzikoyewe. 35Wanthu wa Aisraeri adadya mana magole makumi manayi kufikizana iwo adakapita mmbuto ya dziko. Iwo adadya kufikizana kumalire ya dziko la Kanani. 36Tsapano omeri ni chakhumi cha efa.
171Mathimu yense ya wanthu wa Aisraeri adafamba kuchoka muchipululu cha Sini, kuteweza bzomwe Yahova adalewa. Achikakhala pa Rafidimu, soma pakhalibe madzi yakuti wanthu angakwanise kumwa. 2Tenepo wanthu adamugaza Mose ahilewa, ''Tipase madzi timwe.'' Mose adalewa, ''Thangweranyi mukundikalipira? Thangweranyi mukumuyezeza Yahova?'' 3Wanthu akhana nyota kwene_kwene, apo iwo adadandaula kugazana na Mose. Iwo adalewa, ''Thangweranyi udatichosa ife ku Aiguputo? Kutipha ife nawana wathu na bzifuwo bzathu na nyota?''4Tsapano Mose adalira kuna Yahova, ''Ndichite nawo tani wanthuwa? Asala pang'ono kundiboma na minyala.'' 5Yahova adalewa kuna Mose, ''Ndoko pamaso panthu, apo utenge akuluakulu winango wa Aisraeri. Utakule mpsimbo yako ndiyo udamenyanayo nyanza, uyende. 6Ninzayima pamaso pako pathanthwe ku Horebu, apo iwepo ukamenye thanthwero. Madzi yamkachoka mthanthwero yakuti wanthu akamwe.'' Tsapono Mose adachita bzobzo pamaso pa akuluakulu wa Aisraeri. 7Iye adayichemera mbuto imweyi kuti Masa na Meriba thangwera wanthu wa Aisraeri akhagazana na thangwera iwo adeyezeza Mbuya nakulewa kuti, ''Apa Yahova anaife pinango neye?''8Pomwepo adabwela anya nkhondo wa Amaleki achiwamenya Aisraeri pa Refidimo. 9Pamwepo Mose adalewa na Yoswa, sankhula amuna apo uchoke nawo kunja. Umenyane nawo Amaleki. Mangwana nimdzaima padzaulu pa phiri na mpsimbo ya Mulungu''. 10Tsapano Yoswa adamenya Amaleki ninga mowe Mose adalewera, pomwe Mose, Aroni, na Huri akwila padzaulu pa phiri.11Pomwe Mose adaphatila manja yache mdzaulu, Israeri ikhambaganyali; soma anga bulusa manja yache pansi Amaleki akhambaganyali. 12Pomwe manja ya Mose yadalemedwa, Aroni na Huri adatenga mwala achimutulila pansi pache kuti iye akhale. Pa nthawe yokhayokhayo Aroni na Huri adamusa manja yache mdzaulu, munthu winango mbali inango na munthu winango mbali inangoyi. Pamwepo manja ya Mose yadakhala yalipulu mpakana Dzuwa lidamila. 13Pamwepo Yoswa adatchola Amaleki na wanthu wache na lupanga.14Yahova adasewera kuna Mose, ''Nemba bzobzi m'mabukhu apo umulewengere Yoswa m'khutu mwache, thangwe munzafudziratu bzakukumbuka bza Amareki kuchokera pansi pathambo.'' 15Tsapano Mose adamanga guwa lansembe apo iye adalichemera kuti ''Yahova ndiye chikuganyali changu.'' 16Iye adalewa, ''Thangwe boko ladzusiwa pakadera wa Yah_ kuti Yahova adzachita nkhondo na Amaleki kuchokera mibadwo na mibadwo.
181Yetero, wansembe wa Midiyani, mabzala wache wa Mose, adabva bzense bzomwe Mulungu adamuchitira Mose na Israeri wanthu wache. Iye adabvakuti Yahova adabulisa Aisraeri kuwachosa mu Aiguputo. 2Yetero mabzala wache wa Mose, adatakula Zipora, mkazache wa Mose, pomwe iye akhadamulamba, 3nawana wache awiri wachimuna; dzina lamwana wachimuna m'bodzi likhali Geresomu, thangwe Mose adalewa, ''Ndikhali mulendo mdziko lachi lendo.'' 4Dzina lawinangoyo likhali Eliezere, thangwe Mose adalewa, ''Mulungu wa makolo wangu akhali thandizo langu. Iye adandipulumusa kulupanga la Farao.''5Yetero, mabzala wache wa Mose, adabwera na wana wache wachimuna waMose na mkazache wa Mose kuchipululu komwe iye akhadamanga tsasa pa phiri la Mulungu. 6Iye adalewa kuna Mose, ''Ine, mabzala wako Yetero, ndirikubwera kuna iwe na mkazako nawana wache awiri wachimuna.''7Mose adabula panja kukagumana na mabzala wache, adakotama, achimupsopsona iye. Adamusana winango na mwanzache mamuko yadidi apo kinangokoadapita mkumbi. 8Mose adawauza amabzala wache bzense bzomwe Yahova adawachita kuna Farao na Aiguputo thanwera Aisraeri., nakubonera kwense komwe adagumana nako munjira pomwe akhabwera, namomwe Yahova adawaletsetsera iwo.9Yetero adakomedwa pabzabwino bzomwe Yahova adachita kuna Aisraeri, kuti tenepo adawaletsetsa iwo m'manja mwa Aiguputo. 10Yetero adalewa, ''Yahova atendiwe, thangwe iye wakuletsetsani kuboko la Aiguputo na kubako la Farao, nakuchosa wanthu m'manja mwa Aiguputo. 11Tsapano ndadziwa kuti Yahova nimkulu kuposa milungu yense, thangwe pomwe Aiguputo akhazunza Aisraeri mkumbabzikuza, Mulungu adaletsetsa wanthu wache.12Yetero, mabzala wache wa Mose, adabweresa nsembe yakupsereresa achiyipereka kuna Mulungu. Aroni na akuluakulu wa Aisraeri adabwera kudzadya bzakudya pamaso pa Mulungu na mabzala wache wa Mose.13Pansiku yakutsakizana Mose adakhala pansi achitonga wanthu. Wanthu adayima pafupi na iye kuchokera machibese ateye maulo. 14Pomwe mabzala wache wa Mose adawona bzense bzomwe iye adachitira wanthu, iye adalewa, ''Ntchiyanyi chochi ulikuwachitira wanthuchi? Thangweranyi umbakhala pawekha na wanthu wensewa mkumbakhala adayima pulu pamaso pako kuchokera machibese ateye mawulo?''15Mabzala wache wa Mose, ''Wanthu ambabwera kuna ine kudzabvunza bza Mulungu. 16Pomwe anamulandu, iwo ambabwera kuna ine. Ine nimbawatonga pakati pa munthu na mwanzache, apo nimbawa pfunzisa bzakunemba bza Mulungu na utongi bwache.''17Mabzala wache wa Mose adalewa kuna iye, ''Chomwe ukuchitachi ntchabwino lini. 18Chadidi unzaneta iwepo, iwepo na wanthu omwe unawowa. Basa loli ndakunetesa kwenekwene kuna iwepo. Unilikwanisa lini wekha kulibata. 19Tetekera kuna ine. Ninikupasa malango, napo Mulungu anikhala nawe, thangwe ndiwe nyakuyimirira wanthu kuna Mulungu, nakutakula mirandu yawo kuna iye. 20Umbawa pfunzise iwo bzakunemba bzache na malamulo yache. Umbawaonese njira yathemera kufamba na basa lakuthemera kuphata.21Kuposa popo, ukuthemera kubzisankhulira amuna kuchokera pawanthu wako wense, amuna omwe ambagopa Mulungu, amuna wachilungamo omwe ambafuna lini bzamadyera. Uwayikhe iwo pa wanthu, kuti akhale wakuwa tsogorera pa bzulu, madzana, makumi machanu, na pa makhumi. 22Iwo ambatonge mirandu ya wanthu nthawe zense, soma mirandu yakunesa ambayibwerese kuna iwe. Soma mirandu ming'ono_ming'ono, ambayitonge wokha. Naterepoyo bzinzakusira iwe, naiwo mudzasenza nawe bzakunesabzo. 23Penu unichita bzobzi, napo penu Mulungu adazakuuza kuti uchite terepo, unzakwanisa kupirira, napo wanthu anzakwanisa kuyenda m'mamiyi na mtendere.24Tsapano Mose adatetekera mafala ya amabzala wache ndipo adachita chirichense chomwe adalewa. 25Mose adasankhula amuna wakukwanisa kuchokera mwa ma Israeri wense achiwauza iwowo kukhala wakutsogolera pa wanthu, atsogoleri wakutonga bzulu, madzana, makumi machanu, na makumi. 26Ndipo adatonga wanthu nthawe zense. Mirandu yakunesa akhabwelanayo kuna Mose, soma mirandu ming`ono ming'ono akhatonga wokha. 27Kinangoka Mose adabvuma mabzala wache kuchoka, ndipo Yetero adabwerera ku nthaka yakwawo.
191Mwezi wachitatu kuchokera pomwe ma Aisraeri yadabula kuchoka munthakela munthaka ya Aiguputo, pa nsiku yokhayokhayo, adabwera kuchipululu cha Sinai. 2Pomwe adachoka ku Refidimu ndipo adabwera kuchipululu cha Sinai, adakakhala mu chipululumo kutsogolo kwa phiri.3Mose adakwira kuna Mulungu. Yahova adamuchemerera kuna iye kuchoka pa phiri ndipo achiti, ''Umbawauze amyumba mwa Yakobo, wanthu waku Aisraeli: 4Mudawona bzomwe ndidawachitira ma Aiguputo, momwe ndidakunyamulirani imwe pa maphapidwe ya Mphungu kukubweresani imwe kuna ine. 5Ndipo tsapano, penu munibvera kuna mafala yangu na kukoya mpangano wangu, mumdzakhala wanthu wangu wakupambulika kuchokera mwa wanthu wense, poti dziko lense lapansi ndangu. 6Munzakhala ufumu bwa wansembe na dziko lakupambulika langu. ''Aya ni mafala yomwe ukalewe kuna wanthu waku Aisraeri.''7Tsapano Mose adabwela achichemela akulu akulu wa wanthu. Adawabweresera iwo mafala yense yomwe Yehova adamuwuza iye. 8Wanthu wense adatawira pabodzi achiti, ''Tinzachita bzense bzomwe Yehova walewa.''Tsapano mose adabwelela kukalewa mafala ya wanthu wale kuna Yehova. 9Yahova adalewa kuna Mose, Ninzabwela kuna iwe mu mtambo upswipa kuti wanthu abve pomwe ndiri kulewera na iwe ndipo akukhulupilrire nthawe zense. Tsapano Mose adalewa mafala ya wanthu kuna Yehova.10Yahova adalewa kuna Mose, ''Ndoko kuna wanthu. Lero na mangwana uwapambule iwo kuna ine, na iwo akhale wakufula bzakubvala bzawo. 11Akonzekere nsiku yachitatu, thangwe nsiku yachitatu Yahova anzabuluka kuphiri la Sinai.12Uwakonzere malire kuzungulira phiri lense. ulewe kuna iwo, 'Khalani wakusamala kuti nampodi kukwira m'phiri pinango kuphata malire yache. Aliyense omwe aniphata phiri chadidi anzafa. 13Palibe boko la aliyense limuphate iye. Pinango, iye abomiwe naminyala owoneye abowoliwe. Neye penu ninyama penu nimunthu, nampodi kuti akhale na moyo. Pomwe lipenga linikuwa mkuwo wache, iwo akwire padzaulu pa phiri.''14'Tsapano Mose adabuluka m'phiri mule achiyenda kuna wanthu. Iye adawapambula wanthu kuna Yehova napo iwo adafula bzakubvala bzawo. 15Iye adalewa kuna wanthu, ''Khalani wakukonzekera nsiku yachitatu; lekani kufendera kuna azikazanu.''16Pansiku yachitatu, pomwe nthawe yikhali kumachibese, kukhana kugunda nabziphaliwali namtambo upswipa pa phiripo, namkuwo wa lipenga lakukuwa kwene_kwene.Wanthu wense m'matsasa mule adatetemera. 17Mose adabweresa wanthu wale kunja kwa tsasa kudzagumana na Muulungu, napo iwo adayima m'tsinde mwa phiri. 18Phiri la Sinai lidaphsinkhika na utsi thangwe Y ahova adabuluka momo mumoto nautsi. Utsi budakwira ningautsi bwa ng'anjo, napo phiri lidagwededzeka bzamphamvu.19Pomwe mkuwo wa lipenga ukhakuwira kuwira, Mose adasewera, napo Mulungu adamutawira iye m'mafala. 20Yahova dabuluka pa m'piri la Sinai, padzaulu pa phiri, apo iye adachemera Mose akwire padzaulu pa phiri. Tenepo Mose adakwira padzaulu. 21Yahova adalewa kuna Mose, ''Ndoko ubuluke ukawacheuze wa wanthu; thangwe iwo angagwe kuna Yahova kuti awone, apo iwo azinji angadzongeke. 22Ubvume wansembe abwere pomwe chifupi na ine abzipambule okha_ abzikonzesere okha pakubwera kwangu_ kuti ndisaye kuwadzonga iwo.23Mose adalewa kuna Yahova, ''Wanthu angakwanise lini kukwira paphiri la Sinai, thangwera imwe mudatiwuza ife: 'Konzani malire kuzungulira phiri napo mubzipambule ilo kuna Yahova.''' 24Yahova adalewa na iye, ''Ndoko buluka pansi apo ukakwire naye Aroni pabodzi na iwe, soma nampodi kulekerera wansembe na wanthu kupitirira kwira kufika kuna Yahova, owo iye anzawadzonga iwo.'' 25Tenepo Mose adabuluka m'phompho kuna wanthu achisewera naiwo.
201Mulungu adasewera mafala yenseya achiti: 2Ine ndine Yahova Mulungu wako, omwe ndidakuchosani imwe kudziko la Aiguputo, kunyumba ya ukapolo. 3Lekani kukhala nayo milungu inango soma ine ndekha.4Lekani kubzikonzera mwekha bzindendemezo bzakusema ayayi chilichentse chakundendemezela ndicho chili kudzaulu, pinango chomwe chili pansi madzi. 5Lekani kudzipembedzera bzimwebzo, pinango kubzitumikira bzimwebzo, thangwe ine Mulungu wako, ndine Mulungu wantsanje. Wakulanga wana thangwe la babawo, kufika m'bwado wachitatu na wachinayi wa iwo ndiwo wakuwengana na ine. 6Soma nimbawonesa lufuyi kuna bzikwi bza wale omwe ambandifuna ine na kukoya malamulo yangu.7Nampodi kunguma dzina la Yahova Mulungu wako papezi, thangwe iye anzamuyesalini iye wakusaya omwe iye aniguma dzina lache papezi.8Umbakumbuke nsiku ya Sabata, kukhala yakupambulika kuna ine. 9Umbaphate nakumaliza mabasayako yense m'masiku matanthatu. 10Soma nsiku ya chinomwe ni Sabata la Yahova Mulungu wako. Pansiku imweyi nampodi kumbaphata basa lilirense, iwe, pinango mwanako wachimuna, pinango mwanako wachikazi, pinango nyabasa wako wachimuna, pinango nyabasa wako wachikazi, pinango chifoyo chako, pinango mulendo wakoomwe ali pa msuwo pako. 11Thangwe nsiku zitanthatu Yahova adakonza kudzaulu na pansi, m'nyanza na bzense bzomwe bziri momo, achipuma nsiku yachinomwe. Tenepo Yahova adadalisa nsiku ya Sabata achilipambula.12Lemekeza babako na mamako, kuti nsiku zamoyo wako ziwande m'dziko lomwe Yahova 13Mulungu wa adakupasa. 14Nampodi kupha aliyense. Nampidi kuchita chigololo.151617Nampodi kubera aliyense. Nampodi kulewa umboni bwakunama kuna mwanzako. Nampodi kusirira nyumba yamwanzako; nampodi kusirira mkazi wa mwanzako, nyabasa wache wachimuna, nyabasa wache wachikazi, ng'ombe yache, bulu wache, pinango chilichense chomwe nchache mwanzako.''18Wanthu wense adawona kugunda na bziphaliwari, nakubva mkuwo wa lipenga, napo adawona phiri likuchoka utsi. Pomwe wanthu zadaona bzobzi, adatetemera achiyima patali. 19Iwo adalewa kuna Mose, ''Leweni nafe, apo ife tanzabvera; soma Mulungu nampodi kuti alewe nafe, pinango ife tingafe.'' 20Mose adalewa kuna wanthu, ''Nampodi kugopa, thangwe Mulungu wabwera kudzakuyezani kuti ulemerero bwache bukhale na imwe, nakuti imwe musaye kuphonya.'' 21Tsono wanthu adayima patali, apo Mose adawufenderera mtambo upsipa pomwe pakhana Mulungu.22Mulungu adalewa kuna Mose, ''Ibzi ni bzomwe mukuthemela kuwawuza wanthu waku Aisraeri; 'Imwe pamwekha mwawona kuti ndalewalewa namwe kuchoka kudzaulu. 23Munzabzikonzela lini pamwekkha milungu inango pambali pa ine, milungu ya siliva pinango milungu ya golide.24Undiumbi guwa lansembe la dongo, napo upereke nsembe zako yakupseleresa, nsembe zako za mtendere, mabila yako na ng'ombe zako. Palipense pomwe ine nimkumbusa dzina langu kuti liremekeziwe, ine ninzabwera kukhala nawe ndichikudalisa. 25Penu undimangira guwa la nsembe la minyala, leka kundimangira la minyala yakusema, thangwe penu uniphatisa basa bzakusemera bzako unilidzonga. 26Nampodi kukwira na matambiko kuguwa langu la nsembe, kuti bzingaoneke bzakubisika bza thupi lako.'''
211Tsapano ayandiyo mayeruzo yomwe umbayayikhe pamaso pawo:2'Ukagula nyabasa wachi Hebri aphate basa magole matanthatu, apo gole lachinomwe anzayende fovolo neye kupasiwa chinthu. 3Penu adabwera yekha, ayende terepoyo yekha; penu akhali wakulowola, mkazacheyo ayende pomwe mfulu na iye. 4Penu mbuya wache adamupasa mkazi apo iye adamubalira wana wachimuna pinango wachikazi, mkaziyo na wanawo anikhala wa mbuya wacheyo, iye ayende yakha wakutsudzuka.5Soma penu nyabasayo akulewesesa kuti, ''Ndikufunisisa mbuya wangu, mkazangu,na wana wangu; niniyenda lini kuti nditsudzuke,'' 6tsapano mbuya wache abwere naye iyeyo kuna Mulungu. Mbuyayo aamubwerese pamsuo pinango pa mphuthu za msuwo, apo mbuya wacheyo amupsonde khutu lache na mkuluzo. Apo iyeanzakhala kapolo wache m'moyo wache wense.7Penu munthu anigulisa mwanawache wachikazi kukhala kapolo wachikazi, naleke kutsudzuliwa ningamule anichitira na na kapolo wachimuna. 8Penu alibe kumukomedwesa mbuya wache, omwe amusankhula ule, tsapano amubvume kuti alomboliwe. Iye alibe mphamvu yakumugulisa kuna wanthu wachilendo. Alibe ufulu bomwebo, thangwe iye waphonyesa mpangano wakumulowola iye.9Penu mbuyayo adanusankhula iye kuti akhale mkazi wamwanache, iye amukoye chibodzibodzi ninga akukoya mwache wachikazi. 10Penu anilowola mkazi winango, naleke kumuna phoso, bzakubvla, pinango kugona naye. 11Soma penu animpasa lini bzinthu bzitatubzi, tsapano amuleke ayende sekumpasa kobili iliyense.12Munthu aliyense omwe animenya mwayache ateye kumupha, munthu umweyo aphiwembo. 13Penu alibe kuchita utowa, apo Mulungu watawira kuti bzichitike, apo ninzakulatirani mbuto yakuti athawire. 14Penu munthu anikonza ukambowa kuna mwayache achimupha iye mwautowa, apo mumtenge iye, neye penu ali kuguwa la Mulungu, mumuchose aphiwe.15Aliyense omwe animenya babache pinango mayiwache alikuthemera kufa chadidi. 16Aliyense omwe aniba munthu mwayache achikamugulisa, pinango munthuyo wagumanika lakumukoya _nyakuba mwayacheyo akuthemera kuphewa. 17Aliyense omwe anitemberera babache pinango mamawache akuthemera kuphewa chadidi.18Penu wanthu animenyana apo winango mkumuboma mwayache na mwala pinango nachibakera, apo munthuyo alibe kufa, soma wakumenyiwayo achiduwala; 19tsono penu iye anilimba mkukwanisa kufamba na psimbo, munthu nyakumumenyayo anzamupagari thangwera nthawe yomwe akuduwalayo; iye aonesese kuti wamalizika kulimba. Soma munthu umweyo akuthemera lini kuphewa.20Penu munthu animeya nyabasa wache wachimuna pinango nyabasa wache wachikazi na mpsimbo, apo penu nyabasayo anifa thangwera kumenyiwako, munthu umweyo ambatambire chilango. 21Soma penu, nyabasa ule anikhala na moyo nsiku ibodzi pinango ziwiri, pamwepo palibe mulandu, thangwe iye anibonera kumufiliziri nyabasayo.22Penu wanthu akumenyana achidzonga mkazi nyamimba mkaziyo mkutaya mimbayo, soma iye neye kudzongeka kulikwense, tsono munthu wakuphonyayoakungingimiziwa kupagali bzomwe mwenekachilo mkaziyo anilewa, kuchoka kuna iye, apo iye anipagali ninga anyakutonga anilewera. 23Soma penu wakwetekeka kwene_kwene, kupagali kunzakhala tenepayi moyo kupagali moyo, 24diso kupagali diso, dzino kupagali dzino, boko kupagali boko, nzayo kupagali nzayo, 25kutentha na moto kupagali kutentha na moto, chilonda kupagali chilonda, pinango mtukumpswa kupagali mtukumpswa.26Penu munthu animenya diso la nyabasa wache wachimuna pinango nyabasa wache wachikazi achilidzonga, apo amuleke nyabasayo ayende terepoyo ninga chipepeso cha diso lache. 27Penu achosa dzino la nyabasa wache wachimuna pinango nyabasa wachikazi, ambamuleke ambayende tenepo nyabasayo ninga chipepeso chadzino lache.28Penu ng'ombe inipha mamuna pinango mkazi, ng'ombeyo ibomiwe na minyala, nanyama yacheyo nampodi kuti idyewe; soma mwenekechilo ng'ombeyo atongiwe mulandu. 29Soma penu ng'ombeyo yikhali yakusuntha nakale, apo mwenekechiloyo adachenjezewa soma iye alibe kuyifungira, apo ng'ombeyo yapha mamuna pinango mkazi, ng'ombe yimweyo yibomiwe naminyala, na mwenekechiloyo aphiwe pomwe. 30Penu wauziwa kuti apagali thangwera moyo, iye apagali kuti apulumuse moyo wache penu bzifunika kuterepoyo.31Penu ng'ombe yasuntha mwana wachimuna pinango wachikazi, mwenekechilo ng'ombeyo achite bzomwe bzimfunikana kuchitabzo. 32Penu ng'ombe yasuntha nyabasa wachimuna pinango nyabasa wachikazi, mwenekechilo ng'ombeyo apagali masekeri makumi matatu ya siliva, apo ng'ombeyo ibomiwe na minyala.33Penu munthu wachera dindi, pinango wachera neye kumpsinkha, apo ng'ombe pinango bulu mkugwera momo, 34mwenekechilo dindiyo ambapagali bzomwe bzadzongekabzo. Ambapagali kobili kuna mwenekechilo chifuwoyo, nang'ombe yakufayo imbakhale yache mwenekechilo dindiyo.35Penu ng'ombe yanthu yamenya ng'ombe yamwanzache ng'ombeyo yafa, apo ambaguluse ngómbe yamoyoyo achigawana kobilizo, apo ambagawane pomwe ng'ombe yakufayo. 36Soma penu bzikhadziwika kuti ng'ombe ikhali yakusuntha nakale, mwenekechiloyo akhayifungira lini, ambapagali chadidi ng'ombe yamoyo, apo chifuwo chakufacho chimbakhale chache mwenekechiloyo.
221Munthu akaba ng'ombe pinango Bila wa mwanzache achikapha ayayi kukagulisa, iye apagari Ng'ombe zichanu kuna Ng'ombe ibodziyo, na Mabila manayi kuna Bila m'bodziyo. 2Penu mbava yagumanika ikupsonda nyumba ya mwenekachiro, ndipo yamenyiwa ateye ichifa, palibe ndiye adzakhala pa mulandu thangwe la mulopa wacheyo. 3Soma penu dzuwa labula iye akanati kupsonda, adzakhala pa mulandu munthu ndiye animuphayo. Mbavayo ipagari. Soma penu alibe chilichense, amugulise malingana na umbava bwache. 4Penu chifuyo chabewacho chagumanika na iye chikana moyo, penu ni Ng'ombe, pinango Bulu, pinango Bila, iye apagari kawiri.5Munthu akadyesera bzifuyo bzache m'munda, pinango mmunda wa mpesa apo lekani chifuyo chachecho chitengiwe, ndipo iye apagari kawiri kuna mwenekachilo mundayo na mwenekachiro mpesayo.6Penu munthu wachontha thengo motoyo uchiyenda ateye kukachontha munda wa Tiligu, pinango Tiligu wakusaya kugwata, pinango munda wense uchipserera, munthu ndiye wachontha thengoyo apagari kawiri.7Penu munthu winango wakakoyesa kobili kwa mwanzache, zichibewa m'nyumba mwachemo, penu mbavayo yagumanika, mbavayo ipagari kawiri. 8Soma penu mbavayo ilibe kugumanika, amutenge mwenekachiro nyumbayo ayende naye kuna nyakutonga kuti akaone penu iye alibe kuikha boko lache pa vida yamwanzacheyo. 9Pakuti mulandu uliwense wakuphonyeka, penu ni wa ng'ombe, bulu, bila, chakubvala, ayayi chinthu chilichense ndicho winango anchilewa kuti, ''Ichi nchangu,'' mulandu wa wensenewo ayende nawo kuna anyakutonga. Munthu ndiye amkonwa na anyakutongawo iye apagari kawiri kuna mwanzacheyo.10Penu munthu winango wapasa mwanzache bulu, ng'ombe, bila pinango chifuyo chilichense kuti akoye, penu chinifa ayayi kutchoka pinango chatengiwa ndipo palibe m'bodzi ndiye waona, 11lumbiro kuna Yahova likhale kuna wensenewo, ninga nim'bodzilini omwe adaikha boko lache pa vida ya mwanzacheyo. Mwenekachiroyo atawirize ibzi, ndipo winangoyo nampodi apagali. 12Soma penu chidabewapo chikhana iye, winangoyo amupagari kawiri mwenekachiloyo. 13Penu chifuyocho chidagwatikagwatika ateye nthindi_nthindi, lekani munthuyo abwelese nthindi_nthindi za chifuyocho ninga umboni. Ndipo iye adzapagarilini.14Munthu akakumbira chifuyo kuna mwanzache ndipo chifuyocho chapwetekeka pinango kufa mwenekachiroyo kulibe, munthu winangoyo apagali. 15Soma penu mwenekachiloyo akhali popo, nampodi winangoyo apagali, penu chifuyocho chikhadakumbizidwa na kobiri, chim'pagalidwi na kobiri yomwe akhadakumbizirayo.16Munthu anganyenga dende lomwe linati bvunziriwa, achigonana naye, mamunayo apagali kobiri za mtombwe ndipo amuloworeletu akkhale mkazache. 17Penu babache wa mkaziyo walamba kupeleka mwana wawoyo kuna iye, iye apagali kobiri zakundendemera na zamtombwe wa madende.18Lekani kubvuma nyakupanda kuti akhale na moyo. 19Munthu ndiye anigonana na chifuyo chadidi munthu omweyo aphewe.20Munthu ndiye anipereka nsembe kuna mulungu winango kupambula kuna Yahova omweyo adzongiwe mwakumaliziratu. 21Lekani kupondereza mulendo pinango kumuboneresa, thangwe imwembo mukhali alendo kudziko la Aiguputo.22Lekani kuboneresa mkazi wakufedwa bayache pinango wana wakufedwa babawo. 23Penu muniwaboneresa iwo, na iwo achindipfuulira inepano, ine nidzabvadi kulira kwawo. 24Kupsoma kwangu kum'nzagaka ndipo nidzakuphani na lupanga; Azikazanu achidzala anyakufedwa, na wana wanu achidzalakhala wamasiye.25Penu wafiyalisi kobiri kuna m'bodzi wa wanthu wangu omwe ni nyakusauka, leka kukhala ninga nyakufiyalisi kuna iye pinango kumuuza kuti apagari na kobili yakuthimizira. 26Penu watenga chakubvala chamwanzako ndipo waphatisa chinthu, ubwezere dzuwa likanati kumira, 27thangwe nchimwecho chokha chakufunika chache; Na chakubvala cha pathupi lache. Adzafunika chiyani pakugona? Apo iye akandipfuulira, ine nidzamutetekera iye, pakuti ndine wachisomo.28Nampodi kundipepuza inepano, Mulungu, neye kutembelera mtongi wa wanthu dzinza lako.29Lekani kuchedwa kupereka bzakupereka bza bzakukolora bzanu pinango bzakutsira bzanu. Munmbandipase ine mwana wakuyamba wa mwanako wachimuna. 30Umbachite bzibodzi_bodzibzo na ng'ombe zako na bila wako. Kwa nsiku zinomwe zimbakhale na mayi wawo, soma nsiku yachiusere mumbandipase inepano. 31Mum'dzakhala wanthu ndiwo mudayikhiwa mwa kupambulikira ine. Tsono lekani kumbadya nyama yomwe yadyewa na chirombo. M'malo mwache, mumbayi thusire mbuwaya.
231Nampodi kunamizira mwanzako. Nampodi kugumikidzana na wanthu wakuipa kuti umbalewe umboni bwakunama. 2Nampodi kutewera chithimu cha wanthu kuti muchite bzakuipa, ndipo nampodi kuchita umboni bwakunama pakhala mbali ya chigulu cha wanthu kuti mugonyolese chilungamo. 3Nampodi kuonesa kukomesa kuna munthu nyakusauka.4Ukaona ng'ombe pinango Bulu wa munthu nyakuwengana naye akusochera, um`bweze uchimpasira mwenekachiro. 5Penu uniona Bulu wamunthu ndiye ambakuwenga wagwa panjira na mitoro yache, nampodi kumuleka tenepoyo munthu umweyo. Chadidi umuthandize munthu umweyo pabodzi na bulu wacheyo.6Nampodi kukomesa mulandu wa nyakusauka mwanzako. 7Namodi kugumanikidzana na wanthu wakunama, ndipo nampodi kupha munthu wakusaya kuphonya pinango wakulungamira, nakuti ine nidzamuyesarini wakungamira munthu wakuipa. 8Nampodi kutenga bobobo, thangwe bobobo ambafunga maso ya wanthu ndiwo ambaona, achisanduliza mafala ya munthu nyakulungama. 9Nampodi kubonelesa mulendo, nakuti imwembo mukhali alendo ku dziko la Aiguputo.10Kwamagore matanthatu ubzale mbeu mmunda mwako uchimbakolora bzakukolorabzo. 11Soma gore lachinomwe uuleke terepoyo, kuti anyakusauka wa dzinza lako adyembo. Uchite pomwe bzibodzibodzibzo na munda wako wa Azitona na Mpesa.12Nsiku zitanthatu umbaphate basa lako, soma nsiku yachinomwe umbapume. uchite bzimwebzi kuti ng'ombe yako na bulu wako bzipumembo, nakuti mwana wachimuna wa nyabasa wako wachikazi na mulendo wako apume. 13Utetekere chilichense ndicho ine ndalewa kuna iwe. Lekani kuguma madzina ya milungu inango neye pamulomo pako nampodi libveke dzina lawo.14Mumbayende kundichitira madyerero katatu pagore iliyense. 15Umbachite madyerero ya chakudya chakusaya bzakufufumisa. Ninga momwe ndidakuuzira, um'dzadya mkate wakusaya bzakufufumisa mnsiku zinomwe. Panthawe yabwino, umbabwere dzaonekera pamaso pangu mu mwezi wa Abibu, omwe udaikhiwa na thangwe limweri. Ukhali mwezi umweyu ndipo mudabula kuchoka ku Aiguputo. Soma nampodi kubwera pamaso pangu ulibe ccinthu.16Umbachite madyerero na bzakukolora bza mmunda mwako, bzisapo bzakuyamba bza m'munda mwako. Umbachite pomwe madyerero na bzakukolora bzako kumamaliziro kwa gore, ungamala kukolora bzam'munda mwako. 17Azimuna wense ambabwere kuna Mbuya Yahova katatu pagore lilirense.18Nampodi kupereka mulopa wakuchoka ku nsembe ndiyo mwandikonzela na mkate wakuikha bzakufufumisa. Namafuta ya nsembe ya madyerero yangu nampodi yamnagone usiku bwense ateye kufika machebese. 19Mumbabwerese bzipaso bzakusankhuliwa bzakutoma bzammunda mwako m'nyumba mwangu, nyumba ya Yahova Mulungu wako. Nampodi kuphika mwana wa mbuzi mu mkaka wa mayi wache.20Ine nimkutumizirani mngelo kuna imwe kuti akutsogolereni munjiramu, achikufikisani ku mbuto ndiyo ine ndidakonza. 21Mum'khongobze na kumutetekera iye. Nampodi kumubvesa kuwawa mtima wache, thangwe iye adzakubwezeranilini kuphonya kwanu. Dzina langu lina iye. 22Penu munitetekeradi mwachadidi fala lache nakuchita chilichense ndicho ine nimkuuzani, nidzakhala wakuwengana na iwo ndiwo mumbawengana nawo na kuboneresa omwe ambakuboneresani imwepo.23Ngero wangu anzakutengani achikufisani kwa Aamori, Nahiti, Apelezi, Akapanani, Ahiti, na Ayebusi. Napo ninzawadzonga. 24Lekani kugodamira milungu yawo, kuyinamatila, pinango kuchita bzomwe iyo ambachita, soma muwadzonge wense nakugumula nsanamila zikhale mvululu. 25Ndipo munamatile Yehova Mulungu wanu, ndipo iye anzadalisa chakudya chanu na madzi yanu. Ninzachosa matenda pakati panu.26M'dziko lanu mudzakhalalini munthu nyakusaya kubala pinango wakutaya mimba. Nidzakupasani moyo uzinji. 27Nidzatumiza kugopswa kwangu kuna imwe, ndipo nidzathamangisa wanthu wense ndiwo adzabwera kuna imwe, ndipo nidzachitisa anyakukuwengani azungunuke achinyang'anisa misana yawo kuna imwe. 28Nidzatumiza malume ndiyo yadzathamangisa Ahivi, Akanani, na Ahiti pamaso panu. 29Nidzawachosalini pamaso panu kwa gore libodzi, kuchitira kuti dziko lanu lingasanduke matere, pinango nyma zakuthengo zingawane kuna imwe.30M'malomwache, ninzawathamangisa pang'ono na pang'ono kuchoka pamaso pako kifikizana utawanda m'dziko ndiro ndidakupasa. 31Nidzanemba malire yanu kuyambira kunyanza ifwira ateye kufika kunyanza ya Afilisiti, nakuchoka kuchipululuateye kunyanza. Pakuti nimdzakupasa dzikolo m'manja mwako na wanthu ndiwo ambakhala momo. Iwe um'dzawathangisa pamaso pako. 32Lekani kupangana nawo iwo neye na milungu yawo. 33Nampodi akhale mu dziko lanu, pinango kuti angakuphonyeseni imwepo kuna ine. Penu muniigodamira milungu yawo, chadidi udzakhala murapu kuna imwe.''''
241Ndipo Yahova adalewa kuna Mose, '' Ubwere kuna ine_ iwepo, Aroni, Nadabu, Abihu, na atsogoleri wa wana wa Israyeli makumi manomwe, ndipo mundigodamire ine kutali na inepano. 2Mose yekha ndiye afendere kufupi na ine. Winangowo nampodi afendere, neye kubwera naye pabodzi Moseyo.''3Mose adayenda achikawauza wanthu mafala yense ya Yahova na pangano lache. Wanthu wentse adatawira na fala libodzi achiti, ''Tim'dzachita mafala yense yomwe Yahova walewa.'' 4Apo Mose adanemba mafala yentse ya Yahova. Machibese kwerekwene, Mose adamanga guwa panyansi pa phiri apo achilonza ntchanamira za minyala khumi na ziwiri, kuti minyalayo ikuimira madzinza khumi na mawiri ya Israyeri.5Iye adatuma wana wakusinkhikira wa dzinza la wana wa Aisraeri kuti akapereke nsembe yakuotcha na ntsembe ya mvululu za nyama ya ng'ombe kuna Yahova. 6Mose adatenga tsentse wa mulopa achiikha mpalato; adatenga tsentse linango la mulopa achiwaza paguwapo.7Iye adatenga bukhu la chipangano ndipo adarewenga mwakukwiza fala kuna wanthu. Apo wanthu adalewa, ''Tim'dzachita bzense ndibzo Yahova walewa. Tim'dzakhala wakutetekera.'' 8Apo mose adatenga mulopa achiwanza kunawanthu wale. Iye achilewa, ''Uyu nimulopa wachipangano chomwe Yehova adalewa kulewa namwe nakukupasani mafala yensene.9Apo Mose, Aaroni, Nadabu, Ahibu, na akuluakulu wana wa Aisaraeli khumi na manomwe wale adayenda kuphiri. 10Iwo adamuona Mulungu wa Aisaraeli. Pansi pa nzayo zache pakhadaoneka njira yakukonzewa namwala wa safali, ninga mtambo wakuchena. 11Mulungu alibe kuyikha boko kuna atsogoleri wa Aisaraeli. Iwo adawona Mulungu, ndipo adadya nakumwa.12Yahova adalewa kuna Mose, ''Ubwere kunaine pano kuphiri ndipo udzakhale kumweko. Ine ninzakupasa iwepo minyala yamalamulo ndiyo ine pano ndanemba, kuti uwapfunzise iwo.'' 13Ndipo Mose adanyamuka pabodzi na kabutera wache Yoswa achiyenda kuphiri lamulungu.14Mose adalewa kuna watsogoleri wale achiti, ''Mukhare popano ndipo mutidikhire ife pano ateye tidzabwere. Aaroni na Huri mubakhala nawo pano. Penu winango anamulandu, ayende kuna yiwo,'' 15Apo Mose adakwira m'phiri ndipo mitambo adapswinkha m'phirimo.16Ulemelero wa Yahova budakhala pa phiri pa sinayi, ndipo mitambo idapswinkha m'phiri msiku zitanthatu. M'nsiku yachinomwe mulungu adachemera Mose kuchokera mkati mwamitambo. 17Mawonekedwe ya ulemelero bwa Yehova bukhale ninga moto wakupswelesa padzawulu pa phiri maso mwa wana wa isaraeli. 18Mose adapita mkati mwamitambo ndipo adakwira m'phiri. Iye adakhala kuphiri mnsiku makhumi manayi masikati na usiku.
251Yahova adasewera kuna Mose, 2''Uwauze wanthu wa Aisraeri kuti atenge chakupereka changu kuchokera kuna munthu omwe anamtima wakufuna kupereka.Utambire chakupereka chimwechi thangwera ine3Ibzi ndobzo bzakupereka bzomwe ukatambire kuchera kuna iwo: golide, siliva, mkuwa, 4kamadzi, lifwira, na bzinthu bzamafuta; usalu bwathonje, ukusebwa mbuzi, 5makhanda ya mabira yakuuma; makhanda yakusala ya katumbu; miti ya mkecha; 6mafuta yakununtchira; bzakununtchirisa mafuta yakudzola; 7minyala ya berulo, na minyala yakuyikha paefodi napachifuwa.8Ambandimangire mbuto yakupambulika kuti nimbakhale na iwo. 9Ukonze mwakundendemeza ninga momwe ndidakuonesera kakonzewe ka kachisi na bzipangizo bzense.10Iwo akonze likasa la muti wa mkecha. Mulitali mwache mukhale midida miwiri nameya; mulifupi mwache mukhale mdida ubodzi nameya; kutalimpha kwache kukhale mdida ubodzi nameya. 11Ulipsinkhe na golide wachadidi apo ulikonze kunja namkati, ulizungulize na golide mphepete na padzaulu pache.12Ukonze mphete zinayi zagolide, nakuyika miyendo yache minayi, na mphete ziwiri mbali yache yibodzi, na mphete ziwiri mbali yinangoyi. 13Ukonze pomwe nsandamira za muti wa mkecha nakumpsinkha ibzo na golide. 14Uyikhe pomwe nsandamirazo mphete pambali pa likasalo, kuti zitakule likasalo15Nsandamira zikhale na mphete palikasapo; nampodi kuti zibule. 16Likasalo uliyikhe mboni zomwe nimnzakupasa. 17Apo uyikhe chitampa chakukhotcherera cha golide chaiye. Militali mwache mukhale midida miwiri nameya, namulifupi mwache mukhale mdida ubodzi nameya. 18Ukonze pomwe akerubi awiri wagolide uchite kusula matampa mawiriyo kuti yakoyewe bwino.19Ukonze kerubi m'bodzi kumphepete kwa chakukhtcherera tampa ibodzi, na kerubi winango kumphepete kwa chakukhotcherera tampa yinango. Achikonze ninga chinthu chibodzi na chitampa chakukhotchereracho. 20Akerubiwo afuthure matenga yawo m'nzaulu nakumpsinkha chitampa chakukhotchereracho. Akerubiwo anyang'anisane kunyang'ana chaku khotcherera chitampacho. 21Umbakoye chaku khotcherera tampacho padzaulu pa likasalo, apo umbayikhe likikasalo pamboni zomwe ninzakupasazo.22Pamwepo pa likasapo ninzagumana nawe. Ninzasewera nawe kuchokera pambuto yangu padzaulu pachitampa chakukhotcherera. Panzakhala kuchokera pakati pa akerubi awiri padzaulu pa likasa la mboni zomwe ine nimdzasewera kuna iwe bza malamulo yense yomwe ninzakupasa thangwera wanthu wa Aisraeri.23Ukonze meza yamuti wa mkecha. Mulitali mwache midida miwiri; namulifupi mwache mdida ubodzi, na kutanimpha kwache kukhale mdida ubodzi nameya. 24Uyimpsinkhe na golide chayiye nakuyikha golide mphepete mwache kuzunguliza padzaulu.25Ulikonze kuzunguliza na mitanda kuyeyezeza chithatha chibodzi mulifupi mwace, nakuzunguliza golide mphepete mwa mitandamo. 26Ukonzepomwe mphete zinayi zagolide uziyikhe makhona manayi, momwe nzayo zinayi ziniponda. 27Mphetezo ziphate pafupi na mitanda kuti ziwone mbuto yakuphata nsandamira. kuti zikwanise kutakula mezayo.28Ukonze nsandamira zamuti wa mkecha nakuzimpsinkha na golide kuti mezayo inyamuliwe nabzo. 29Ukonze mapalato, malukho, mitsuko, nabzikho bzakuphatizira basa pakutungira bzakuperekewa nsembe. 30Ubzikonze bzikhale bza golide chayiye. Apo umbayikhe mkate wakuonekera pamezapo pamaso pangu.31Ukonze pomwe chakuyimisira nyale chagolide chayiye. Chakuyimisira nyalecho chikonziwe tsinde na thupi lache, bzikho bzache, misolo yache, na maluwa yache bzikhale bzakuchokera pachinthu chibodzicho. 32Mphanda zitanthatu zikhale zakuchokera mbali yibodzi__mphanda zitatu zikhale zakuchokera mbali ibodzi, namphanda zitatu za chakuyimisira nyalecho zikhale zakuchokera mbali inango.33Mphanda yakutoma yikhale na bzikho bzitatu bzakukonzewa na katungulume, na misoloyamasamba na maluwa, nabzikho bzitatu bzakukonzewa ninga katungulume, bzikhale namisolo na maluwa. Bzikhale bzakundendemera zense ninga mphanda zitanthatu zakuchokera kuchuyimisira nyalecho. 34Pa chakuyimisira nyalece pachokha, pakhale chinthupi thupi, pamwepo pakhale bzikho bzinayi bzakukonzewa ninga katungulume, misolo na maluwa yache.35Pakhale msolo pansi pamphanda ziwiri zakutoma_ makonzewe yache yakhale ninga chinthu chibodzi, na msolo pansi pa mphanda zachiwiri_zikonziwe pomwe ninga chinthu chibodzi. Naterepo pakhale msolo pansi pa mphanda zachitatu, na makonzewe yache yakhale ninga ibodzi. Bzikhale pomwe chibodzi__bodzi na mphanda zitanthu zire zinichokera kuchakuyimisira nyalechire. 36Misolo yache na mphanda zache bzense bzikhale chinthu chobodzi, chakunzewa na golide chayiye chili chibodzi.37Umbakonze bzakuyikhira nyale na nyale zache zinomwe, umbazigase nyalezo kuti zimbagake kutsogolo kwache. 38Mbano zache na bzakuolera bzache bzikonziwe na golide chayiye. 39Uphatise basa talente m'bodzi wagolide chayiye kukonzera chakuyikhira nyalecho nabzakufunikira bzache. 40Uwonesese kuti akukonza ninga momwe udawonera m'phiri mule.
261Umange kachisi na zakukonziwa na thonje lakusankhuliwa bwino lifwira, lakuyendera kwakufwira, na lamadzi na moda wa Akerubi. Ili limdzakhala basa la amisili wa luso. 2Kutalimpha kwache ikhale midida makhumi mawiri na sere, na kugwangwanyisa kwache midida minayi. Nguwo zense zapam'suwo zikhale na midida yakundendemera. 3Nguwo zichanu zigumikidzane iyi na inzache, apo zichanu zinangozo zigumikidzane pomwe iyi na inzache.4Ukunze mauna yakamadzi kumphepete kwa nguwo zichanu zakugumikidzana zakuyamba zire. uchite pomwe bzibodzibodzibzo na nguwo zichanu zinangozo. 5Uyikhe mauna makhumi machanu ku nguwo zapam'suwo zakutoma na kuikha pomwe mauna makhumi machanu ku nguwo zachiwirizo. Uchite tenepoyo kuti maunayo yanyang'anizane. 6Ukonze bzakupfuwira makhumi machanu bzagolide apo ugumanikidze bzimwebzo na nguwo zapam'suwozo kuti kachisi akhale wakuphatana.7Ukonze nguwo yakumphwinkhira pam'suwo na khanda la mbuzi kuti ikhare khumbi padzaulu pa kachisi. Ukonze nguwo zimwezi khumi na ibodzi. 8Kutalimpha kwa nguwo iliyentse ikhale midiuda makhumi matatu, na kugwangwanyisa kwache ikhale midida minayi. Nguwo zense khumi na ibodzi zikhale na midida yakundendemera. 9Uphatanidze nguwo zichanu iyi na inzache na zitanthatu zinangozo iyi na inzache. Ufunye nguwo yapam'suwo yachitanthatu kutsogolo kwa kachisi.10Ndipo uyikhe mauna makhumi machanu ku mamaliziro ya nguwo ibodzi, uyikhe pomwe mauna makhumi chanu ku mamaliziro ya nguwo ibodzi yomwe yaphatanidzana na nguwo yachiwiriyo. 11ukonze bzakupfuwira bza mkuwa makhumi machanu uchibziyikha ku maunako. uphatanidze pabodzi na kachisiyo kuti akhale wakugumanikidzana.12Tsense la nguwo yapam'suwo yakusalayo, yomwe ni, yakusala pakumanikiwa pam'suwo wa khumi, imanikiwe kumbuyo kwa kachisi. 13Pakhale nguwo m'dida ubodzi iyikhiwe ku mbali yakuyamba na inango m'dida ubodzi pomwe iyikhiwe kumbali inangoyi---zomwe ninguwi ndizo zidasala pakumanika pam'suwo wakhumi zozo zimanikiwe m'mphepete mwa kachisi, inango mbali iyi inango mbali inangiyi ziphwinkhe kachisi. 14Ukonde chakumphwinkhira kachisi cha makhanda ya bzululume chifwira, na chakumphwinkhira chinango cha makhanda ya katumba padzaulu pache.15Ukonze mphanda zakuyimisira kachisi za matabwa ya mkecha. 16Kkutalika kwa mphanda iliyense ikhale midida khumi, na kugwangwanyisa kwache kukhale m'dida na meya. 17Uyikhe bzakuphatira bziwiri bzamatabwa pa mphanda iliyense kuti uphatanidzire mphandazo ibodzi na inzache. Ukonze mphanda zense zakachisi ninga tenepayi. 18Pomwe ukukonza mphanda zakachisizo, ukonze mphanda makhumi mawiri za kumbali ya kum'mwera kwa kachisiyo.19Ukonze milomo ya siliva makhumi manayi kuti uyikhe ku matabwa makhumi mawiri yale. Pakhale milomo miwiri ya thabwa lakuyamba kuti bzakuphatira bzache, na milomo miwiri pomwe pathabwa lililense kuti ikhale bzakuphatira bzache . 20Na mbali inangoyio ya kachisi, mbali ya kumpoto, kukhale matabwa makumi mawiri. 21Na milomo yache ya siliva makhumi manayi. uyikhe milomoku thabwa lakuyamba, na milomo miwiri ku thabwa lachiwiri, ateye kumaliza matabwa yenseneyo.22Kumbuyo kwa kachisi mbali ya kumawulo, kukhale matabwa matanthatu. 23ukonze matabwa mawiri ya m'makhona za m'mambuyo za kachisi. 24Matabwa yamweya yasagumanikidzane kunyansi kwacheku, soma yagumanikidzane kudzauluku mu chibangiri chibodzi. Bzikhale tenepoyo kuna matabwa yense yam'makhona za kumbuyo. 25uyikhe matabwa masere, na misolo yache ya siliva. Uyikhe misolo khumi na matanthatu ku matabwa yense, misolo miwiri pansi pa thabwa, miwiri pomwe pansi pa thabwa linangolo, ateye kumaliza yense.26Ukonze mitanda ya matabwa ya mkecha---ichanu ya mphanda ibodzi ya kachisi, 27Mitanda ichanu pomwe ya mphanda za mbali inangoyi na mitanda ichanu ya mphanda za mbali ya kumawulo kwa kachisi. 28Mtanda wapakati pa matabwa, omwe ni, umbagwata meya padzaulu, ufike mphepete na mphepete.29Umphswinkhe matabwayo na golide. Ukonze bzibangiri bzache na golide, kuti bzikhale ninga bzakuphatisira mitandayo, umphswinkhe mitandayo na golide. 30Umange kachisiyo malingana na momwe udaoneseledwa ku phiri.31Ukonze nguwo yakumpswinkhira pam'suwo yakamadzi, yakuyendera kwa kufwira, na thonje lakusankuliwa bwino, na lakunyalala, na moda ninga wa mkerubi, basa la amisiri waluso. 32Uyimanike pa mphanda zinayi za matabwa ya mkecha zakumphswinkhiwa na golide. Mphanda zimwezi zikhale na ngoloweko ziwriziwiri ku misolo minayi ya siliva. 33Uymanike nguwoyo panyansi pa bzakupfuwira, ndipo ubwerese likasa la chipangano. Nguwoyo isiyaanise mbuto yakuchena na mbuto yakuna kwenekwene.34Uikhe chakukhotchelera pa likasa la chipangano, lomwe liri kumbuto kwakuchena kwerekwene. 35Uyikhe meza kunja kwa nguwo yofunga pam'suwo. Uikhe chakuimisira kandiyero mwakunyanizana meza ire mbali ya kumachibese ya kachisi. Meza ikhale mbali yakumauro.36Umbakonze chakufungira pamsuwo. Umbakonze na nguwo yakamadzi, yifwira, bzinthu bzamafuta na usalu bwakufewa, basa lakuchita kugula. 37Thangwe nguwoyo ikhale na nsandamira zichanu zamuti mkecha nakuzimpsinkha na golide. Medzo zawo zikhale zagolide, apo umbasungunure mkuwa muchanu kuna iwo.
271Ukonze guwa lamuti wamkecha, kutalimpha kwache midida michanu na midida michanu mulifupi. Guwalo likhale lakundendemera na kutalika kwache midida mitatu. 2Ulikonze lakubula makhona yache manayi yakhale ninga nyanga za ng'ombe. Nyangazo zikonziwe ninga chinthu chibodzi na guwalo, apo ulimpsinkhe na mkuwa.3Ukonze bzakuphatizira basa bzapa guwa la nsembe ninga ibzi: mitsuko yakutayira dotha, mafocholo, mabasiya, mafoloko yakutengera nyama, nabzikalango. Ukonze bzombo bzense n zmkuwa. 4Ukonze kabathi ya guwa lansembe, bzikhale bza mkuwa. Ukonze mphete ya mkuwa ya kabathi zikhale pa makhona mayi.5Muyikhekabathiyo pansi pa chipande cha guwa la nsembe, ambalekezere pakati pa guwa lansembe. 6Ukonze nsandamira za guwa la nsembe, nsandamira za muti wa mkecha, apo uzimpsinkha izo na mkuwa7Nsandamilazo muziyike mumphete, apo nsandamilazo ziyikhiwe mbali zense ziwili zaguwa la nsembelo, kuti limbatakulike. 8Ukonze guwa lansembelo kuti likhale na mabuli, kuphatisila basa matabwa. Ulikonze ninga mule udawoneseriwa paphili.9Ukonze mbuto ya chihema. Mphimpha yakummwera kukhale litsito, malitsitoyo yakhale yaanguwo ziwiri zakufewa na yakunyalala kutalika kwache dzana libodzi. 10Malitsitoyo yakhale na nsandamila makhumi mawiri, na matsinde makumi mawiri ya mkuwa. Pakhale pomwe ngoloweko zakuphataniziwa na nsandamila, namphsimbo za siliva.11Ntchibodzi_bodzi, mbali yakumpoto, kukhale litsito la midida dzana libodzi kutalika kwache na nsanamila makumi mawiri, makumi mawiri yamatsinde ya mkuwa, ngoloweko zakuphataniziwa kuna nsandamila, na mphsimbo za siliva. 12Mbali yakumawulo yambutoyo ikhale na chinguwo chakumphsinkhila chakutalika makumi mashanu.nsandamila zache khumi na mwakuphatila khumi. 13Mbutoyo ikhale pomwe yakutalimpha midida makumi machanu kumachibese kwache.14Mbali ibodzi ikhale ya msuwo ikhale mididida makuni nachanu kutalimpha. Ikhale na nsandamira zitatu na matsinde matatu. 15Mbali inangoyo ikhale pomwe na malitsito kutalimpha kwache midida makumi machanu. Yakhale na nsandamira zitatu na matsinde matatu. 16Pamsuwo wa mbutoyo pakhale nguwo yakumpsinkhira kutalimpha kwache midida makumi mawiri. Chinguwocho chikhale chamtundu wa kamadzi, chakufwilira, na mafuta yakufewa na usali bwakufewa, yakukonzewa na munthu wakudziwa. Yikhale na nsandamira zinayi na matsinde manayi.17Nsandamira zensene zikhale zakulumikidziwa na mpsimbo ya siliva, ngoloweko a siliva na matsinde ya mkuwa. 18Kutalimpha kwache kwa mbutoyo kukhale midida dzana libodzi, mulifupi mwache mukhale midida makhumi machanu, nakutalika kwache kukhale midida michanu ya chinguwo chakufewa chakumpsinkhira, na tsinde la mkuwa. 19Bzombo bzense bzakuphatizira basa muchihema, na nkhokho zense za khumbi na chihema zikhale za mkuwa.20Uwauze wanthu wa Aisraeri kuti abwerese mafuta ya olive, yachadidi ayayikhe, ayaphatise basa kugasira nyale kapitiriza. 21Muchihema chakugumana, kunja kwachinguwo chakumpsinkhira chomwe chili kutsogolo kwa chihema komwe kumbakhala likasa lachipangano na mboni, Aroni na wanache wachimuna ambakoye nyale zakugaka pamaso pa Yahova, kuyambira maulo atye machibese. Umweyu nimtemo wakusaya kumala kuna Aisraeri na dzinza lawo lense.
281Ubzichemerere aroni m'bale wako na wana wache wachimuna_ Nadabu, Abihu, Eliezara na Itamala_ uwapambule pakati pa wanthu wa Aisraeri tenepo kuti andiphatire basa ninga wansembe. 2Umukonzere Aroni, m'bale wako , bzakubvala bzomwe bzidayikhiwa kuna ine. bzakubvala bzimwebzi bzinzakhala ninga ulemerero naukulu bwache. 3Ulewe na wanthu wense omwe mbanzeru mymtima mwawo, Wale omwe ndidawadzaza na mzimu wangu wakudziwa, Tenepo kuti iwo angakonze bzakubvala bza Aroni kuti amubzesese iye kuti akundiphatira basa ninga wansembe wangu.4Bzakubvala bzakuti iwo abzikonze nichakubvala chapakadedema, efodi, mkanjo, juzi lakupakasa, chapewu, na bande. Iwo akonze bzakubvalabzi bzomswe bomwe bzinzayikhiwa kuna inepano, Iwo anzakonzera m'bale wako Aroni na wana wache wachimuna tenepo iwo anzandiphatire basa ninga wansembe. 5Iwo aphatizire basa khanda la Katumbu lomwe nilagolide, kamadzi, lakufwirira, nabafuta wathonje.6Iwo akonze efidi wagolide, wakamadzi, wakufwirira, nanguwo yabafuta, na usalu bwakunyodoka. Ikhale yakkukonzewa na wanthu wakudziwa. 7Efodiyo ikhale natumicheka tuwiri paphewa twakusonerera kunsonga kwache tuwiri kumakhona kuti ambamangire. 8Mcheka wache wakungira efodi ukhale wakusoniwa mwakudziwa ninga efodi; ikonziwe na dupsa libodzi la efodi, achikonziwa na nguwo yakufewa yomwe inagolide, kamadzi, yakufwirira, yathonje lakufewa. 9Utenge minyala miwiri yaonikisi apo unembe madzina ya wana wachmuna wa Aisraeri.10Madzina yawo matanthatu yanembiwe pa mwala wakutoma, na madzina yinango matanthatu pa mwala winango, malingana na mabliwe yawo. 11Basa lache mwalawo, akhale ninga akugoba, ugobe minyala miwiri na madzina ya wana wachimuna wa Aisraeri. Apo uyikhe minyalayo mubzakuyikhira bzache bza golide. 12Uyikhe minyala miwiri padupsa mawiri yamapewa ya efodi, kuti minyala ikhale ninga kumukumbusa Yahova bza wana wachimuna wa Aisraeri. Aroni anzatakula madzina yawo pamaso pa Yahova pamaphewa yache mawiri ninga kumukumbusa iye.13Ukonze bzakuyikhira bza golide 14na njema ziwiri za golide chayiye ninga bzingwe, apo ubziphatanidze kubzakuyikhira njemazo.15Ukonze chakubvala chapakadedema chaphatisa basa pakutonga milandu, chakukonzewa na munthu wakudziwa kwene_kwene, chakukonzewa ninga efodi. Chikonziwe na golide, kamadzi, naifwirira, bafita wakufewa, nanguwo yakunyodoka. Ikhale yandendemera mbali zensene. 16Umbayifunye kawiri. Ikhale chithatha chibodzi kulimpha na chithatha chibodzi mulifupi mwache.17Uyikhe mkatimo mizere minayi ya minyala yakudeka. Mzere wakutoma ukhale na minyala ya rubi, topazi, na yaberiri. 18Mzere wachiwiri ukhale na minyala ya emeradi, safiro, na ya dayimondi. 19Mzere wachitatu ukhala naminyala ya opera, agate, na yaametesiti. 20Mzere wachinayi ukhala na minyala ya beriri, onekisi, na yasipi. Ikhale mubzakuyikhira bza golide.21Minyalayo yilonziwe ninga mwamadzina ya wana wachimuna waAisraeri. Iwo akhale ninga chithunzi_thunzi champhete yakuchala, mwala uliwense usokonyonziwe ninga chidindo cha dzina la m'bodzi lamadzina khumi na awiri mwakubaliwa. 22Ukonze tumikufu twakukonzewa bwino, twakukonzewa na golide chayiye. 23Ukonze mphete ziwiri zagolide zapa chakubvala chapakadedema uziphatise m'makhona mawiri ya chakubvala chapakadedema. 24Uphatanidze tumikufu tuwiri twagolide kumakhona mawiri yapachakubvala chapakadedema.25Nsonga zache ziwiri uphatise tumikufu tuwiri pa bzakuyikhira bzache bziwiri. Kinangoka uphatise ibzo m'mapewa mwaefodi kutsogolo kwache. 26Ukonze mphete ziwiri za golide, apo uziykhe mbali zinango ziwiri za makhona ya chakubvala chapachufuwa, mphepete kuchokera mkati mwamaliri ya efodi.27Ukonze pomwe mphete zinango zagolide, apo uziphatise izo kupansi kwa mapewa madupsa mawiri kutsogolo kwache kwa efodi, padzaulu pang'ono pa bande wa mchiuno wa efodiIwo. 28Ambangirire pachakubvala chapakadedemacho na mphete zache na mphete za efodi na bzingwe bzakamadzi, kuti ambaphatise padzaulu pa efodi na bande wachiuno. Tenepo kuti chakubvala chapakadedema nampodi kuti chilekane na efodi.29Pomwe Aroni anipita mbuto yakuchena, ambatakule madzina ya wana wachimuna wa Aisraeri pamtimza pache pachakubvala chapakadedema akuti asaye kuyebwa, ninga kupitiriza makumbuso pamaso pa Yahova. 30Uyikhe Urimu na Tumimu chabvala chapakadedema ambatonge milandu, apo iwo akhale pamtima pa Aroni pomwe iye akuyenda pamaso pa Yahova. Nipomwe nthawe zense Aroni ambatakula mayeruzo yakutonga kuna wanthu wa Aisraeri pamtima pache pamaso pa Yahova.31Udzakonze mkanjo wa efodiyo omwe wense udzakhale moda wa kamadzi. 32Mkanjoyo ukhale na buli bwakupinzila nsolo pakati pachepo. Pabulipo pakhale na chibande chakungulira chakusoniwa ninga chakupakasa tenepo kuti buli buleke kung'ambika. Iri ni basa la nyakupakasa.33Pamphepete pa kufunyirira, ukonze mkanjo wa kamanzi na wakufwilira na bzingwe bzifwira. Mabero ya golideyakhale pakati kuzungulira pensenepo. 34Pamwepo pakhale mabero na mkanjo, mabero ya golide na _bzinango_bzizungulire mwakufunyirira mwa mkanjoyo. 35Aloni ambabvale mkanjoyo pomwe akuphata ninga wansembe, tenepo kuti fala lache limbamveke pomwe iye am'mbapita mu mbuto yakuchena pamaso pa Yahova napomwe iye am'mbachoka. Bziri tenepo kuti iye asaye kufa.36Ukonze palato ya golide yekhayekha ugobe chidindo, chakugobiwa manemba yakuti, ''Kuchena kuna Yahova.'' 37Uphatise palatoyo na chingwe chaguwo cha moda wa kamadzi kutsogolo kwa chipewu. 38Chikhale pa mkuma pa Aroni; iye ambasenze chakuphonya chirichense pa bzakupereka bziri dzense bzomwe Aisraeli adabzipambulira Yahova. acahapewu chimbakhale pamkuma nthawe zense kuti Yahova ambatambire bzakupereka bzawo.39Upakase mkanjo wa nguwo yakufewa yakunyalala, ukonze pomwe chipewu cha nguwo yakufewa nayakunyodoka. Bande wache, akhale wakupakasiwa bwino na munthu wakudziwa.40Ukonzere wana wachimuna wa Aloni mkanjo, bzitambaya, nabzipewu kuti iwo ambawoneke mwawulemu nakulemekeziwa. 41Imubvazike Aroni m'bale wako, nawana wache wachimuna. Iwo uwadzoze, uwapase udindo, na kuwapambula kuti andiphatire basa inepano, tenepo kuti ambaphate ninga wansembe wangu.42Uwakonzere makabudula ya nguwo yakufewa yakuyambira mchiwuno kulekezera m'ntchafu, kuti amphswinkhe upezi bwache. 43Aroni nawana wache wachimuna ambabvale bzakubvalabzi pomwe iwo am'mbapita mukhumbi la mgumano pinango pomwe akupita kuguwa la nsembe kukaphata basa mumbuto yakuchena. Iwo achite bzobzi tenepo kuti iwo asaye kuphonya ayayi kufa. Umwewu nimtemo wakukhazikika wa Aroni nadzinza lache.
291Tsapano umundimo umbachitire ukafuna kuwapambula kuti iwo andiphatire basa ninga wansembe wangu. Utenge tonde wa mwana wang'ombe na mabira mawiri wakusaya kupunduka, 2mkate wakusaya chakufufumisa, makeke wakusaya chakufufumisa yakusanganiza mafuta. Utenge pomwe mkate wakusaya chakufufumisa yakusanganiziwa na mafuta. Ukonze mkate kuphatisa basa ufa bwakunyodoka bwa tirigu.3Ubziyikhe mdengu libodzi, ubzibwerese mdengumo, apo ubziwonese ibzo na ngo'ombe imunayo na mabira mawiriyo. 4Mumbabziwonese kuna Aroni na wana wache wachimuna pamsuwo wachihema chikhumbi chakugamana. Apo ubatize Aroni na wana wache wachimuna m'madzi.5Utenge bzakubvala umubvazike Aroni na juzi, mkanjo wa efodi, na chakubvala chapakadedema, umange mchiuno na bande wa efodi kupakasiwa bwino kuzunguliza mchiuno mwache. 6Umubvazike chapewu mumsolo mwache apo uyikhe chilatizo chakupambuliwa chire pa chapewupo. 7Kinangoka utenge mafuta yakudzozera umuthire pamsolo pache, apo tenepo wamudzoza iye.8Ubwerese wana wache wachimuna uwabvazike pomwe iwo mikanjo. 9Ubvazike Aroni na wana wache wachimuna maduku na bzipewu kumisolo kwawo. Basa la unsembe linzakhala nayiwo malingana na mtemo umweyu wakusaya kumala. Natenepo uchenese Aroni na wana wache wachimuna kuti iwo aphate basa langu.10Undibweresereng'ombe imuna pamaso pa chikhumbi chakugumana, na Aroni na wana wachewa chimuna uwabzatike manja yawo pamisolo yawo. 11Umbaphe ng'ombeyo pamaso pa Yahova pa msuwo wachikhumbi chakugumana.12Utenge mulopa winango wa ngombe imuna uchiyikha pa manyanga yapaguwa lansembe na chala chako, apo uthire mulopa wakusalayo patsinde la guwa lansembelo. 13Utenge mafuta yense yakukutirira mautumbo, utenge pomwe mafuta yakukutirira chilopa na impso ziwiri na mafuta yakumweko; ubziwotche paguwa la nsembelo. 14Soma nyama ya ng'ombeyo, pabodzi na khanda na ndowe, bzowotchiwe panja pa khumbi. Yimweyi ninsembe yakupepesera bzakuphoya.15Utenge pomwe bira m'bodzi, Aroni na wana wache wachimuna abzatike manja yawo pa msolo wache. 16Umuphe birayo, apoutenge mulopa wache uwuwaze mbali zense za guwa la nsembelo. 17Ugwate birayo nthindi_nthindi apo utsuke mawutumbo na miyendo yache, apo uyikhe mautumbo, pabodzi na nthindi_nthindizo na msolo wache, 18paguwa lansembe. Kinangoka uwotche bira wenseneyo. Inzatenthewa ninga chakupereka kuna yahova, loli nimfungo ladidi, chakupereka chakunziwa kuna Yahova na moto.19Utenge tonde wa bira, Aroni na wana wache wachimuna ayikhe manja yawo pamsolo pache. 20Kinangoka uphe tonde wa birayo apo utenge mulopa wache winango. Upake pa nsonga ya khutu lakumadidi la Aroni, na nsonga zamakutu yakumadidi kwa, wana wache wachimuna, nachala chikulu chaku maboko yawo yamadidi, na chala chikulu cha nzayo zawo zakumadidi. Kinangoka uwaze mulopa mbali zense za guwalo.21Utenge mulopa winango omwe uli pa guwa na mafuta yinango yakudzozera, uwaze wense Aroni na bzakubvala bzache, na wana wache wachimuna na bzakubvala bzawo. Aroni tsapano adzabzipambule thangwera ine, pabodzi na bzakubvala bzache, wana wache wachimuna pabodzi na bzakubvala bzawo.22Utenge mafuta ya tonde wa bira , na mafuta yamchila, na mafuta yakupsinkha mautumbo, na mafuta yakupsinkha bzilopa, ipso ziwiri na mafuta yache, na mwendo wakudzaulu_ wa bira wakumadidi bzimwebzi bzakudzala manja kuna ine. 23Utenge mkate ubodzi upulumira, na mkate ubodzi ung'ono wakusanganiza na mafuta, na kamkate kang'onong'ono kakuchokera m'dengu la mikate yakusaya bzakufufumisa bzakukhala pamaso pa Yahova.24Uyikhe bzensenebzi m'manja mwa Aroni na m'manja mwa wana wache wachimuna apo ubziyepule thangwe la ine ubzipereke nsembe yakuyepula pamaso Yahova. 25Kinangoka utenge bzakudya kuchokera m'manja mwawo nakubzigasa paguwa la nsembe nsembe yakupserera. Bzinzakhala namfungo lakununtchira kuna ine; imweyi ninsembe yakuperekewa kuna ine nsembeya moto.26Utenge nkhombe yatonde wa bira wa Aroni apo uyepule ikhale nsembe yakuyepula pamaso pa Yahova, apo imweyi ikhale chiugo chako. 27Upambule kuna ine nkhombe yansembe yakuyepula yomwe yida yepuliwa na mwendo wakudzaulu omwe udakonzewera wansembe_ pabodzi na nkhombe yomwe yidayepuliwa na mwendo wakudzaulu omwe udakonzewera Aroni na wana wache wachimuna_kuchokerakuna tonde wa bira kunzewa ule. 28Bzimwebzi bzikhale chiugo cha Aroni na wana wache wachimuna. Bzikhale bzakukonzewa kuchokera kwa wanthu wa Aisraeri kuperekewa kuna Yahova kuchokera kunsembe zawo za mtendere.29Bzakubvala bzakuchena Aroni bzikoyewere wana wache wachimuna iye angayenda. Iye awadzoze iwo na kuwapereka kuna ine. 30Wansembe omwe anipita mbuto yache akhale wakuchokea ku wana wache wachimuna, omwe ambabwera achipita mkhumbi lakugumana kudzandi phatira basa pa mbuto yakuchena, ambabvale bzakubvala bzimwebzi kwansiku zinomwe.31Utenge nyama ya tonde wa bira wakuphayo uyiphike pa mbuto yakuchenayo. 32Aroni na wana wache wachimuna adye nyamayo na mkate omwe ulidengu ule pamsuwo pa khumbi lakugomana. 33Ambadye nyamayo na mkate omwe waperekewa kuti bziwakhotcherere nakudza manja nakupambuliwa kuna ine. Kulibe pomwe munthu winango omwe angadye bzakudya bzimwebzi; ambabziyese ninga bzakupambuliwa. 34Penu inisala nyama yakuprekewayo, pinango mkate, kufikiza mangwana yache machibese, apo mumbabzitenthe. Nampodi kuti bzimbadyiwe thangwe bzidapambuliwira ine.35Nanjira yimweyi, nakuweza bzense bzomwe ndakulamula kuti uchite, umuuze Aroni na wana wache. Nsiku zinomwe uwanzekerese. 36Nsiku iliyense umbapereke mkono wang'ombe ninga nsembe yabzakuphonya. Umbachenese guwa lansembe pakuchita chikhotcherero pamwepo. 37Kwansiku zinomwe umbakonze chakukhotcerera thangwera guwa la nsembe nakuli pambula ilo kuna Yahova. Kinangiko guwa la nsembelo limaliziwe na kundipambulira ine. Chilichense chomwe chiphate guwa la nsembe chipambuliwe kuna Yahova.38Ibzi ndibzo umbakonze paguwa lansembelo wana awiri wabira wagole libodzi nsiku iliyense. 39Bira m'bodzi umbapereke nsembe kumachibese, na bira winangoyo umbapereke kumaulo dzuwa likumira.40Na bira wakutoma, upereke chachimkumi cha ufa bwakunyodoka bwakusanganiza nalibodzi la magawo manayi ya hini mafuta yakuchokera ku opera, na magawo manayi ya hini wabwadwa ninga nsembe ya bzakumwa.41Umbapereke nsembe bira wachiri kumaulo dzuwa likumira. Umbaperekensembe yabzakudya ninga kumachibese, napo pomwe nsembe ya bwabdwa yabzakumwa. Bzomwebzi bzakununtchira bwino kuna ine; imweyi ninsembe yangu, yakukonzewa na moto. 42Zimwezi ninsembe zakupserera pabodzi nawana wanu, pamsuwo wachikhumbi chagumana pamaso pa yahova, pomwe ninzagumana namwe nakusewera kuna imwe kumweko.43Pamwepa ninzagumana na wanthu wa Aisraeri; chikhumbi chinzapambuliwa na ulemerero bwangu. 44Nimzapambula chikhumbi chakugumana na guwa lansembe bzimwebzi kutibzikhale bzangu ndekha. Ninzapambula pomwe Aroni na wana wache kuti andiphatire basa ninga wansembe.45Ninzakhala pampikti pawanthu wa Aisraer apo ine ninzakhala Mulungu wao. 46Iwo anzadziwa kuti ine Yahova, Mulungu wao, omwe ndidawabulisa mu Aiguputo tenepo kuti ine ndirikukhala pampikiti pawo. Ine ndine Yahova, Mulungu wao.
301Ukonze guwa lansembe ninga mbuto yakufukizira. Ukonze namuti wamkecha. 2kutalimpha kwache likhale m'dida ubodzi na kufupika kwache kukhale m'dida ubodzi. Lense likhale lakundendemera, kutanimpha kukhale midida miwiri. Manyanga yache yakhale yakukonzewa ninga chinthu chibodzi na chimwecho.3Ulimpsinkhe guwa lansembelo na gilide chayiye_padzaulu pache na mphepete, nanmanyanga yache. Ulikonzere malire yakuzungulira ya golide. 4Ukonze mphete ziwiri zagolide uziphatise kunyansi kwa malire mbali ziwiri mwakunyang'anisana. Mphetezo zikhale zakuphata nsandamira kuti zitakule guwalo.5Ukonze nsandamira zamiti wa mkecha, apo uyimpsinkhe na golide. 6Uliyikhe guwa lansembelo nguwo yomwe niya likasa lamboni. Linzakhala chakutchingira chapadzaulu chomwe chidzampsinkha likasa lamboni, pomwe ninzagumana nawo.7Aroni ambafukize bzakununtchira machibese yaliyense. Iye ambafukize pomwe alikunza kandiyero, 8apo Aroni ambagase pomwe kandiyero maulo tenepo ambfukize bzakufukibzo pamaso pa Yahova, kufikizana wana wao wense wakubaliwa. 9Soma nampodi kumbafukiza bzakufukiza bzakuti ndibzolini paguwapo, pinango nsembe yakupserera, pinango nsembe yabzakupereka. Nampodi kuthira nsembe yabzakumwa pamwepo.10Aroni ambachite chokukhotcherera pa manyanga kabodzi pa gole. Iye ambakhotcherere na nsembe ya mulopa wa bzakupereka bzakuphonya kabodzi pa gole ateye mibzdwao yawo yense. Tenepo ndibzo bzakupambuliwa kuna Yahova.''11Kinangoko Yahova adasewera kuna Mose, achilewa, 12''Pomwe unilewenga wanthu wa Aisraeri, apo munthu aliyewense ambapereke chakulombolera moyo wache kuna Yahova. Umbachite bzobzi ukamala kuwalewenga, tenepo kuti pasaye kukhala chisi pakati pawo ukawalewenga. 13Aliyense omwe walewengewa pachilewengero ambaperke meya ya sekeli la siliva, malingana nakulemerera kwa sekeli la mbuto yakupambuliwa (sekeri lili ninga magaramu makumi mawiri). Meya ya sekeli imweyi ndiyo chakupereka kuna Yahova. 14Aliyense omwe walewengiwa, kutomera magole makumi mawiri yakubaliwa kuyenda kutsogolo, ambapereke chakupereka chimwechi kuna ine.15Pomwe wanthu alikupereka chakupereka chimwechi kuna ine akonze chakukhotcherera pamoyo wawo, nyakudala nampodi kuti apereke bzizinji kulekana na sekeli wa meya, nanyakusauka naleke kupereka bzing'ono_ ng'ono. 16Umbatambire chakukhotcherera chimwechi kobili kuchoka kuna wanthu wa Aisraeri apo uchilatize kubasa la chikhumbi chakugumana. Kuti chikhale chikumbuso kuna wanthu wa Aisraeri pamaso pangu, kuchita chakukhotcherera kumimoyo yathu.''17Kinangoko Yahova adasewerakuna Mose, achilewa, 18''Ukonze pomwe mphendekali yamkuwa na bzakuyisira bza mkuwa, mphendekali yakusambira. Uyiyikhe pakati nakati pa chikhumbi chakugumana na guwa lansembe, apo uthire madzi momwemo.19Aroni na wana wache ambasambiseri manjayawo na nzayo zawo m'madzimo. 20Pomwe iwo alikupita mkumbi lakugumana pinango pomwe alikuyenda chifupi na guwa lansembe kundiphatira basa lakufukiza nsembe, ambasambe na madzi kuti iwo asaye kufa. 21Iwo ambasambe manja yawo na nzayo zawo tenepo kuti iwo asaye kufa Limweri likhale lamulo lakukhazikika kuna Aroni na azukulu wache na mbumba yakubaliwa kwao.''22Yahova adasewera adasewersa na Mose, achilewa, 23''Utange bzakununthchira bzabwino; mure wakulemerera madzana machanu, kinimani wakununtchira wakulemerera masekeli madzana mawiri na makumi kachanu, na kani wakununtchira_ bwino wakulemerera masekeli madzana mawiri na makumi machanu, 24madzana machanu ya kida, wakulemerera ninga masekeli ya mbuto yakupambulika, namafuta ya azitona hini libodzi. 25Umbakonze mafuta yakudzoza yakuchena na bzinthu bzimwebzi, basa la munthu wakusanganiza. Yanzakhala mafuta yakudzozera, yakukoyewa tahngwera ine.26Udzoze chikhumbi chakugumana na mafuta yomweya, tenepo pomwe na likasa lamboni, 27gome na bzipangizo bzache bzense, bzakuyikhira kandiyero na bzipangizo bzache, guwa lansembe lakufukizira, 28guwa lansembe yakupsereresa na bzipangizo bzache bzense, na mphendekali pabodzi na chakuyimisira chache.29Ubzipambule kuna ine tenepo kuti ibzo bzikhale bzakupambuliwa kuna ine. Chinthu chilichense chomwe chinikhuya bzobzi chinzakhala chakupambuliwa. 30Udzoze Aroni na wana wache wachimuna nakuwa pambula iwo kuti andiphatire ninga wansembe. 31Ulewe kuna wanthu wa Aisraeri, 'Aya ni mafuta yakudzoza yomwe yakupambuliwa kuna Yahova na mibadwo yanu yense.32Nampodi kuti ayadzore pa thupi, pinango kukonza mafuta yaliyense yakundendemera ninga yamweya., thangwe yamweya ngakupambuliwa kuna Yahova. Muyayese yakupambulika. 33Munthu aliyense omwe anikonza mafuta ninga yomweya, pinango munthu aliyense aniyayikha kuna mulendo, munthu umweyo agwatiwe kuna wanthu wa mtundu wache.34Yahova adalewa kuna Mose, '' Utenge bzakununtchira_natafi, sekereti, kelebuma_bzakununtchira bzabwino pabodzi na libano chayiye, aliyense pa muyezo wakulingana. 35Ubzikonze bzobzi ninga bzakufukizira, bzakukonzewa mwakununtchira, bzakusanganiwa mwakudziwa, bzakupambuliwa chayibzo. 36Ubzidere bzasanduke bzakunyodoka. Ubziyikhe pakupambula patsogolo pa likasa lamboni, lomwe lili mkhumbi lakugumana, komwe ine ninzagumana namwe. Ubzikoye ninga bzakupambuliwa kwene_kwene kuna ine.37Pabzakufukiza bzimwebzi bzomwe iwe unikonzabzi, nampodi kubzikonzera wekha bzinango ninga bzobzi. Bzikhale bzakupambulika kwene_kwene kuna iwe. 38Munthu aliyense omwe anikonza ninga bzobzo kuti aphatise basa bzakununtchirisabzo agwatiwe kuchoka kuwanthu wa mtundu wache.
311Kinangoka Yahova adasewera na Mose achilewa, 2''Nyang'ana, ndachemera nakumulewa dzina lache Bezaleli mwana wachimuna wa Uri mwana wachimuna wa Huri, kuchokera kumtundu wa Yuda.3Ndamudzaza Bazaleli na Mzimu wangu, kumupa iye nzeru, bzidziwiso, luso, namitundu yense yamabasa yakuphatiwa namunthu, 4kuti akumbuke mabasa yaluso yakukonza golide, siliva, mkuwa; 5kugwata nakukonza minyala nakukolong'onza miti_kuti ikhale mtundu wense wa bzakukonzewa na munthu.6Kuthumizira pa iyeyo, ndasankhula pomwe Oholiabu mwana wachimuna wa Ahisimaki, kuchokera kudzinza la Dani. Ndayikha luso m'mitima yawense omweananzeru tenepo kuti iwo akonze bzense ndibzo ndidakulamulira. Bzomwe kuphatanidza 7chikhumbi chagumana, likasa la mboni, chakukhotcherera padzaulu pa likasa, nabzipangizo bzense bzamchikhumbi_ 8gome na bzipangizo bzache, chakukhazikira kandiyero chayicho, na bzipangizo bzache bzense, guwa lansembe zakufukiza, 9guwa lansembe zakupserera na bzipangizo bzache bzense, na mphendekali yikulu nachakukhazikira chache.10Bzimwebzi kuphatanidza na bzakubvala bzakutumikira_ bzakubvala bzakupambulika bza Aroni wansembe nabzomwe nibzawana wache wachimuna, bzakukoyewa thangwera ine bzomwe iwo ambaphatisa basa ninga wansembe. 11Kuphatanidza pomwe mafuta yakudzozera bzakununtchirisa bzakufukiza bzabwino bza mbuto yakupambalika. Wanthu waluso omwewa ambachite bzinthu bzensenebzi ninga ine ndakuuzira.''12Yahova adalewa kuna Mose achiti, 13''Uza wanthu wa Aisraeri kuti; 'Mumbakoye nsiku ya Sabata la Yahova, thangwe chimwechi nichilatizo chapakati pa iye na imwe ateye kungulira dzinza la wanthu wakubaliwa kwanu tenepo kuti imwe mudziwe kuti iye ni Yahova, omwe adakumbalani yekha. 14Tenepo mumbakoye nsiku ya Sabata, kunayimwe yikhale nsiku yakupambulika, likoyowe thangwera iye. Aliye omwe aninyozera chadidi aphiwe. Aliyense omwe aniphata basa nsiku ya Sabata, munthu umweyo bzachadidi agwatiwe kuchosewa kuna wanthu mtundu wache. 15Basa liphatiwe kwa nsiku zitanthatu, nsiku yachinomwe ninsiku ya Sabata yakumaliza kupuma, lakupambulika la Yahova. Munthu aliyense wakuphata basa nsiku ya Sabata chadidi aphiwe.16Tenepo wanthu wa Aisraeri ambakoye nsiku ya Sabata. Ambali kumbuke kuzungulira pa wanthu wakubaliwa kwawo ninga mpangano wakumalizira. 17Sabata nthawe zense linzakhala chilatizo chapakati pa Yahova na wanthu wa Aisraeri, thangwe nsiku zitanthatu Yahova adakonza kudzaulu na dziko lapansi, nsiku yachinomwe achipuma achiona mphamvu.''18Pomwe Mulungu adamala kusewera na Mose pa phiri la Sinai, adamupasa magome mawiri ya mboni, yakonzewa na minyala, yakuchita kunembiwa na chala cheche.
321Pomwe wanthu adawona kuti Mose alikuchedwa kubuluka m'phiri, iwo adagwezekana achimuzungulira Aroni apo achilewa kuna iye, ''Bwera utikonzere chifaniziro cha mulungu chomwe chikhale pamaso pathu. Ninga tenepa Mose, munthu omwe adatibulisa ife kuchokera kudziko la Aiguputo, tikudziwalini kuti chamuchitikira ntchiyani iye.'' 2Apo Aroni adalewa kuna iwo, ''Chosani mphete zagolide zam'makutu mwa azikazanu, zam'makutu mwa wana wanu wachimuna na wana wanu wachikazi, napo muzibwerese kuna ine.''3Wanthu wense adachosa mphete zomwe zikhali m'makutu mwawo achizibweresa kuna Aroni. 4Iye adatambira golide kuchera m'manja mwawo apo achidekesa na bzinthu, apo iye adakonza chinthu chachitsulo chakuoneka ninga kamphulu kang'ombe. Napo iye adalewa, ''Yimweyi ni mulungu, Aisraeri, yomwe yidakubulisani imwe kudziko la Aiguputo.''5Pomwe Aroni adawona bzobzi, iye adakonza guwa lansembe patsogolo pa kamphulu ka ng'ombeyo iyeachikonza kukuwa; achiti, ''Mangwana kunzakhala phwando lakulemekeza Yahova.'' 6Mangwana yache wanthu adalamuka machise achifukiza nsembe zakupserera apo achibwera nazo nsembe za mtendere. Kinangoko iwo adakhala pansi achidya na kumwa, apo achuka na nkhusenzeka.7Tenepo Yahova adasewera kuna Mose, ''Ndoko kamfulumize, thangwe wanthu wako, omwe udawabulisa kudziko la Aiguputo, abzinaniza okha. 8Iwo akulumiza kuleka njira yomwe ine ndidawauza. Iwo akonza chifaniziro chakamphulu kang'ombe apo alichigodamira nakuchiperekera nsembe. Iwo alikulewa kuti, 'Yimweyi ni milungu yanu, Aisraeri, yomwe yidakubulisani kuchokera ku dziko la Aiguputo.'''9Apo Yahova adasewera kuna Mose, ''Ndawaona wanthuwa. Nyang''ana, omwewa niwanthu wapezipezi. 10Tsapano apa, nampodi kuyezera kundiletsa. Ukali bwangu bulikuwawa kuna omwewa, terepo niniwadzonga. Apo ninzakonza mtundu ukulu kuchokera kuna iwe.'' 11Soma Mose adayezera kumumbira Yahova Mulungu wache. Iye adalewa, ''Yahova, thangweranyi mulikuwawidwa mtima na wanthu wanu, omwe imwe mudawabulisa kuchoka kudziko la Aiguputo na mphamvu ya yikulu na boko lanu likulu?12Akuleweranyi kuti Aiguputo ndiwo, ''Adawabulisa iwo mubzakuipa, kuti aphiwe m'mapiri na kuwadzonga pankhope ya dziko lapansi?' Bwezani ukali bwakuwadwa mtima kwanu lekererani chakuipa cha wanthu wanu. 13Kumbukani Abrahamu, Isaki na Israeri, anyabasa wanu, omwe mudawalumbirira mwekha nakulewa kuna iwo, Ninzawandisa mbewu zawana wako ninga nyenyezi za kudzaulu, 'Ninzapasa mbewu zawana wako dziko lensene lomwe ine ndidasewera. Linzakhala chiugo chawo nthawe zense.''' 14Apo Yahova adaleka chakuipa chomwe iye adalewa kuti anichita kuna wanthu wache.15Kinangoko Mose adazunuka achibuluka m'phirimo, adatakula magome mawiri ya mboni m'manja mwache. Magome yakunembewa mbali zache zense, mbali zense kumbuyo na kutsogolo. 16Magomeyo likakhali basa lache la Mulungu, apo bzakunemba bzikhali bzakunemba yekha Mulungu, kukolong'onzeka pamagomeyo.17Pomwe Yoswa adabva kukuwa kwa wanthu ninga akhakuwilamo, iye adalewa kuna Mose, ''Kulikubvekeka kukuwa kwa nkhondo kutsasa.'' 18Soma Mose adalewa, ''Nkhukuwa lini kwakupambana, napo nkhukuwa lini kwakumwazikana, soma kukuwa kwakuyimba komwe ine ndikubva.''19Pomwe Mose adafendeza kufupi na tsasa, iye adaona kamphulu ka ng'ombe apo wanthu alikubzina. Iye adakalipa kwene_kwene. Iye adataya magomeyale m'manja mwache apo achiyapswa nyansi mwa phiri. 20Iye adatenga kamphulu ka ng'ombe adakonzako, achipeya ateye kunyodoka, achithira m'madzi. Napo iye adakonza kuti wanthu wa Aisraeri amwe.21Kinangoka Mose adasewera na Aroni, ''Ntchiyani chomwe wanthu achita kuna iwe, kuti utakule bzakuipa bzikulu bzawo?'' 22Aroni adalewa, ''Napodi kuti mukalipe, mbuya wangu, Mukuwadziwa wanthuwa, momwe iwo ambachitira bzakuipa bzawo. 23Iwo adalewa kuna ine, Utikonzere mulungu wakuti ambatitsogolere. Thangwe ninga Moseyu, munthu omwe adatibulisa ife kutichosa dziko la Aiguputo, tikudziwa lini kuti chachitika ntchiyani kuna iye. 24'Tenepo ine ndidalewa kuna iwo, 'Aliyense omwe anagolide. achose amubwerese.' Iwo adandipasa golideyo apo ndidamuthusa pamoto, apo ndidakwanisa kuchosa kamphulu ka mwana wang'ombe.''25Mose adawona kuti wanthu njayi amasuka (thangwe Aroni adawalekerera, kuchitisa wanthu wapezi ayembe kuwanyoza iwo). 26Apo Mose adayima pamsuwo wa tsasa achilewa, ''Munthu aliyense omwe ali mbali ya Yahova abwere kuna ine.'' Wana wa levi wense adabwera achigwezekana kuna iye. 27Iye adalewa kuna iwo, ''Yahova , Mulungu wa Aisraeri, walewa ibzi: 'Munthu aliyense amangirire lupanga lache mnchiuno mwache apo ayende abwerere kuchekera pamsuwo kufikira pamsuwo kuzungulira tsasa, aphe m'dzinza wache, mwanzache, na mnansi wache.'''28Wana wa Alevi adachita bzomwe Mose akhafuna. Nsiku yomweyo wanthu pafupi_fupi bzulu bzitatu adafa. 29Mose adalewa kuna wana wa Alevi, ''Mwayikhiwa m'mbuto ya basa la yahova lero, thangwe aliyense wayimwe wakhala mdani wa mwana wache wachimuna na m'dziinza wache, tenepo Yahova amkupasani madalitso nsiku yalero.''30Mangwana yache Mose adalewa kuna wanthu, ''Mwachita chakuyipa chikulu. Tsapano nimkwira kuna Yahova. Pinango ningaka khotcherere chjakuipa chanu.'' 31Mose adabwerera kuna Yahova achilewa, Ha! Wanthuwa achita bzakuphonya kwene_kwene abzikonzera wokha chifaniziro cha mulungu wa golide. 32Soma tsapano, lekererani chakuipa chawo; soma penu imwe mulekerera lini, mundifudze kundichosa mubukhu lomwe mudandinemba.''33Yahova adasewera kuna Mose, ''Aliyense omwe wandiphonyera, munthu umweyo niwomwe ninimufudza m'bukhu langu. 34Apo tsapano ndoko ukawatsogolere wanthu kumbuto yomwe ndidasewera kuna imwe. Nyang'ana, mgero wangu amkutsogolera. Soma pansiku yakuti ndiwalange, ninzawa lananga iwo thangwera chakuipa chawo.'' 35Yahova thusa chisi kuna wanthu thangwe iwo adakonza kamphulu ka mwana wa ng'ombe.
331Kinangoko Yahova adasewera kuna Mose, ''Uchoke kuno uyende, iwepo na wanthu omwe udabula nawo kuchokera kudziko la Aiguputo. Uyende kudziko lomwe ine ndidakonza na kulumbirira Abrahamu, Isaki, na Yakobo, pomwe ndidalewa, 'Ninzalipereka ilo kuna mbewu yako.' 2Ninzatuma mgero patsogolo pako, apo ninzathamangisa Akanani, Aamori, Ahiti, Aperezi, Ahivi, na Ayebusi. 3Uyende kudziko limwelo, lakufamba mkaka na uchi, soma ine ninzayenda lini namwe, thangwe ndimwe wanthu wapezipezi. Ningamale kukudzongani munjira.''4Pomwe wanthu adabva mafala yakuipa yomweya, adabzibvera nsisi, pakhalibe munthu omwe adabvala bzakubzidekesera. 5Yahova adalewa kuna Mose, ''Lewa kuna wanthu wa Aisraeri kuti, 'Ndimwe wanthu wapezipezi. 'Ndikayenda namwe pabodzi kanthawe komweka, ningakudzongeni. Tenepo tsapano, chosani bzakubzidekeza bzanu tenepo kuti ndikumbuke ntchiyani chomwe ningakuchitireni.''' 6Tenepo wanthu wa Aisraeri ambabvala lini bzakubzidekesa kuchokera pa Phiri la Horebu ateye lero.7Mose adatenga khumbi achilimanga kunja kwa tsasa, mtantho kuchoka patsasapo. Iye adalichemera khumbi lakugumana. Aliyense omwe akufuna kubvunza Yahova chinthu chilichense ambabule nkhuyenda ku khumbi lakugumana, kunja kwa tsasa. 8Pomwe Mose adayenda achibula mkhumbi, wanthu wense adayima pamsuwo wa khumbi lawo achimu nyang'anisisa Mose ateye iye adapita mkati. 9Pomwe Mose akhapita mkhumbi, mtambo wakuyima pulu udabuluka uchidzayima pamsuwo wakhumbi, apo Yahova adasewera na Mose.10Pmwe wanthu wense adawona mtambo wakuyima pulu udayima pamsuwo wakhumbi, iwo adalamuka chipemba, munthu aliyense pamsuwo wakhumbi lache. 11Yahova adasewera na Mose maso na maso, ninga munthu akusewera na mwanzache wakukondewa. Kinangoko Mose adabwerera kutsasa, soma nyabasa wache Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, mwana mng'ono, adasala mkhumbimo.12Mose adasewera kuna Yahova, ''Nyang'anani, imwe mudalewa kuna ine, 'Utenge wanthuwa paulendo bwawo,' soma mulibe kundidziwisa kuti ninzayenda nayani. Imwe mudalewa, 'Nimbakudziwa dzina lako, napo wagumana na ufulu pamaso pangu.' 13Tsapano penu ine ndagumana na ufulu pamaso panu, mundiwonese njira zanu tenepo kuti ine ndikudziweni nakuti ninipitiriza kugumana na ufulu paso panu. Kumbukani kuti wanthuwa ni mtundu wanu.''14Yahova adatawira, ''Mwakufuna kwangu niniyenda namwe, apo ninzakupusani.'' 15Mose adalewa na iye, ''Penu muniyenda lini nafe, nampodi kutitenga pomwe kutichosa kumbuto kuno. 16Pinango pense, bzinziwika tani kuti ndagumana ufulu pamaso panu, ine pabodzi na wanthu wanu? Bzinzakhala lini terepo penu muniyenda nafe kuti ine na wanthuwa tikhale wakulekana nawanthu wense omwe alipadziko lapansi?''17Yahova adalewa kuna Mose, ''Ine ninzachita chinthu chomwe iwe wakumbira, thangwe iwe wagumana ufulu pamaso pangu, napo ndikukudziwa dzina lako.'' 18Mose adalewa, ''Chonde ndiwoneseni ukulu bwanu.''19Yahova adalewa, ''Ninzakukonzera bzabwino bzense pamaso pako, ninzalalika dzina langu la 'Yahova' pamaso pako. Ninzachita ufulu kuna omwe ninzawachitira ufulu, apo ninzawonesa chifundo kuna omwe ninzawawonesa chifundo.'' 20Soma Yahova adalewa, ''Unzawonalini nkhope yangu, thangwe kulibe munthu anzakwanisa kundiwona ine achikhala na moyo.''21Yahova adalewa, ''Nyang'ana, pomwe ndiripano panambuto; iwepo uyime pa thanthwepa. 22Pomwe ine nimpita na ulemerero bwangu, ninzakuyikha pamkwangwaliwa wa thanthwe ndichiku mpsinkha na boko langu kufikizana ine nditapita. 23Kinangoko ninzachosa boko langu, apo umnzauwona msana wangu, soma nkhope yangu imnzawoneka lini.
341Yahova adalewa kuna Mose, ''Gwata magome miwiri ya minyala ninga yakutomayire. Ninzanemba pa magomepo mafala yomwe yakhali pamagome yakutomayale, magomwe ndiyo udapswa. 2Ukhakale wakukonzeka kumachibese apo ukawire m'phiri la Sinai, apo ukabziwonesere wekha kumweko kuna ine padzaulu pa phiripo.3Nampodi kukwira na munthu. Nampodi kubvuma munthu aliyense kuti awoneke palipense m'phirimo. Neye bzifuwo pinango ng'ombe ziri kudyeseriwa kufupi na phirilo.'' 4Tenepo Mose adagwata magome mawiri ya minyala ninga yakutomayire, apo iye adalamuka mwakubesera machibese ahikakwira phiri la Sinai, ninga Yahova adamuuzira. Mose adatakula magome mawiri ya minyala m'manja mwache.5Yahova adabuluka namtambo achiyima pabodzi na Mose pamwepo, apo iye adakuwa dzina lache ''Yahova.'' 6Yahova adapita pamaso pache achikuwa ''Yahova, Yahova, wachifundo na Mulungu wa chisomo, wakulekerera, wakukoma mtima kwene_kwene na wakukhulupirika bzachadidi, 7wakukoyera wanthu azinji kokoma mtima, wakukhululukirabzinthu bzakuipa, wakuphonya, nabzakunyansa. Soma wakusayakutsudzula wakuchita kubziputa. Iye anzalanga wana nazukulu wawo thangwera bzakuphonya bza azibabawo, Kufikizana mmbewu yakubaliwa yachitatu na yachinayi.''8mwakamkulumize Mose adakotamila pansi adapembedza. 9Iyeyo adati, ''pilizi mbuya, ngati ndagumana mwayi pankhope panu, bvumani mbuya kuti muyende nafe pabodzi, napo kuti wanthuwa mba anyakusayakubva. Tikhululukileni bzakuyipa na machimo yathu, ndipo mutitenge ifepano kukhala wanthu wanu,''10Yehova adati, ''onani ine ndikuchita namwe pangano. Nim'dzachita bzakudabwisa pankhope pa wanthu wense bzomwe bzikanati kuchitika na dzinza lililense lawanthu wapadziko lapansi, wanthu omwe munikhala pakati pawo amdzawona kugopsa kwa basa lomwe ine Yehova ndimdzakuchitileni. 11Bvelani bzomwe ndikutongeni lero. Ine nim'dzathotha pankhope panu Aamori,Akanaani, Ahiti, Aperezi, Ahivi, na Ayebusi.12Mutchenkhe kuti musachite mvelano na wanthu omwe akukhla mu dziko lomwe mkuyendalo, thangwe mukadzatelepo iwowo amdzakhala ninga mulapu pakati panu. 13Mukagumule maguwa yawo yansembe, mukapse minyala yawo yachipembedzo, ndipo mukagwate miti yawo ya Asera. 14Nampodi kupembedzela Mulungu winango poti Yehova omwe dzina lache ni nsanje ni Mulungu wa ntchanje.15Uchenjere leka kuchita pagano na wanthu wa dziko limwelo, poti iwo ambachita chigololo kuna milungu yawo na kupeleka nsembe kuna milungu yawo. Ndipo m'bodzi wa iwo an'dokuchemela imwepo muchikadya bzinango bza nsembe yache, 16ndipo muchitenga mwanache mwanache mkazi kuti alowodwe na mwananu wachimuna ndipo wana wawo wachikazi am'mbadzachita chigololo kuna milungu yawo, ndipo am'dzachitisa wana wanu wachimuna kuchita chigololo kuna milungu yawoyo. 17Nampodi kubzikonzera wekha milungu yakunyenga.18Umbachite madyerero na chakudya chakusaya kuikha bzakufufumisa. Ninga imo ndidakutongela iwe, umbadye chakudya chakusaya bzakufufumisa nsiku zinomwe pa nthawe yakuika mwezi wa Abibu omwe mudabula kuchoka ku Aiguputo.19Wensene wakutoma kubaliwa mbangu, neye mwana wakutoma wa chimuna wa chifuwo chako mngwangu, penu mngwa n'gombe pinango bira. 20Soma mwana wakutoma wa bulu umbamupulumuse na mwana wa bira, soma penu unimpulumusalini, umbakhobole khosi lache. Umbapulumuse wana wense wakutoma wa wana wako wachimuna. Nampodi ambawoneke pamaso pangu alibe chinthu.21Umbaphate basa lako kwa nsiku zitanthatu, soma nsiku yachinomwe umbapume. Neye ichikhala nthawe yakulima na yakukolola umbapume. 22Umbachite madyelero ya pa sumana na bzisapo bzakutoma bza bzakukolola bza tiligu, ndipo umbachite madyelero na bzakukolola kumamalizilo kwa gole.23Azimuna wako wense ambabwele pamaso pa Mbuya Yahova, katatu pagole Mulungu wa Isalayeri. 24Poti nimdzathamangisa madzinza ya wanthu pamaso pako ndichidzathimizila malire yako. Pelibe munthu ndiye amdzafuna kuti dziko lako likhale lache nthawe ndiyo mumdzayenda kaonekera pamaso pa Yahova katatu pa gole libodzi.25Leka kupeleka nsembe ya mulopa wangu na bzkufufumisa, neye nsembe ya nyama pa madyelero ya pasika bzichisala ayeye kufika machibese. 26Umbabwelese bzisapo bzakutoma bza m'munda mwako kunyumba yangu. Nampodi kumbaphika mwana wa mbuzi na mkaka wamayi wache.''27Yahova adalewa kuna Mose, unembe mafala aya, poti ninga mwa mafala aya ndapangana na iwepo na Isalayeri.'' 28Apo Mose adakhala popo naYahova nsiku makumi manayi usiku na masikati; neye kudya pinango kumwa madzi. Iye adanemba pa minyala mafala ya pangano,malamulo khumi,29Pomwe Mose adabuluka kuchoka m'phiri na minyala miwiri ya mpangano m'manja mwache, iye alibe kudziwa kuti nkhope yache ikhayetimira nakuti adalewalewa na Mulungu. 30Pomwe Aaroni na wana wa Israyeli adaona Mose, nakuona pomwe kuti nkhope ya Mose ikhayetimira, adagopa kumufendelera. 31Soma Mose adawachemera iwo, apo Aaroni na anyakutsogolera thimulo wentse adabwera kuna iye, apo Mose adasewezana nawo.32Kinangoka, wanthu wentse wa israyeli adamufendelera Mose, ndipo adawauza wentsenewo malamulo ndiyo Yahova adamupasa pa phiri la Sinayi. 33Pomwe Mose adamala kulewalewa nawo, adampswinkha nkhope yache.34Nthawe zentse Mose akambayenda pamaso pa Yahova kukasewela naye, iye akhachosa chakumphswinkhira nkhopecho, ateye kubula. Apo akabula, akhawauza wana wa Israyeli bzomwe watongiwa kuti alewe. 35Pomwe wanthu wa Israyeli akaona nkhope ya Mose ikuyetimira, iye akhamphswinkha pomwe ateye ayende pomwe mkati kukasewezana na Yahova
351Mose adachemelesa mathimu yense ya wanthu wa Israyeli ndipo achiwawuza kuti, '' Bzinthu bzomwe Yohova wakutongani kuti mumbachite mpsibzi. 2Mumbaphate mabasa yanu pa nsiku zitanthatu, soma nsiku yachinomwe ikhale ya sabata, nsiku yanu yakupuma, lakupambulika kuna Yahova. Aliyense omwe amdzaphata basa lililense pansikuyi akuthemela kuphewa. 3Pansiku ya sabata lekani kuphatiza moto palipense pomwe munikhala.''4Mose adalewalewa na thimu lense lawanthu wa Israeli, achiti, ''Ibzi nibzinthu bzomwe Yaahova wakutongani. 5Mutakule bzakupeleka bza Yehova, aliyense omwe ana mtima wakufuna kupeleka. Abwelese kuna Yehova__ bzakupeleka ibzi; golide, siliva, na mkuwa, 6nguwo zakupswipilira, zapepo, zifwila, nguwo zakufewa; ukuse bwa mbuzi; 7bzikhanda bza mabila yamuna bza mtundu ufwila na bzikhanda bza akatumbu; matabwa ya muti wa mkesha, 8mafuta ya nyale ya olivi, bzakununtchilisa mafuta yakudzolesela na bzakukonzela lubani wakununtchila, 9minyala yakudeka ya mtundu wa onikisi na minyala inango yabwino ya kuyima pa efodi na pachakubvala cha pachifuwa.10Wanthu wense waluso pakati panu abwele na kudzachita bzense bzomwe Yehova watonga__ 11chihema na kaujige wache na chakumpsinkha chache, ngoloweko, mafelemu yache, matabwa yache, ntchanamila zache na matsinde yache, 12bokosi la chipangano na nsengwa zache, yakunyamulila na chakugwanankhilila chache bokosilo, na nguwo zakumpsinkhila bokosilo,13Adabweresa Gome na ntchanamira zache, pabodzi na bzakuphatizira basa bzache bzentse, na mkate wakukhala pamaso pa Yahova; 14chakuimisira nyale yakubvunikira, na bzakuphatizira bzache, nyale zache, na mafuta ya nyalezo; 15guwa lakufukizira bzakununtchira na ntchanamira zache, mafuta yakupsinisira na bzakukizira bzakununtchirisa; na nguwo yakumpsinkhira pamsuwo wakupitira mkachisi; 16guwa la ntsembe yakuotcha pabodzi na sefa wa mkuwa na ntchanamira zache na bzakuphasira basa bzache; na mtsuko ukulu na tsinde lache.17Adabweresa nguwo zakumphsinkhira kubwalo pbodzi na ntchanamira zache na matsinde yache, na nguwo yakumpsinkhira pamsuwo wakupitira kubwalo; 18nkhokho za kaujige wa chihema na za bwalo, pabodzi na bzingwe bzache. 19Bzakubvala bzakutumikira nabzo mbuto yakumbulika, bzakubvala bzakupambuka bza bza Aaroni wantsembe, na bzakubvala bza wana wache, bzakuphata nabzo basa la untsembe.20Kinangoka thimu lentse la wanthu wa ku Israyeli lidachoka pamaso pa Mose. 21Aliwentse ndiye adabzibva mumtima mwache kufuna kupereka, adabwera kudzapereka chakupereka chache kuna Yahova chabasa la kukonza kaujige wa msonkhano, cha basa lentse la mkaujigemo cha bzakubvala bzakupambulika. 22Iwo adabwera, wentse amuna na akazi, wentse ndiwo adabzibva mumtima mwawo. Adabweresa bzakubzidekesera, mphete zakukhutu, mphete za kuchala, na mphete za mphuno, bzentse bzakukonzewa na golide. Wentse adapereka bzagolide ninga bzakupereka kuna Yahova.23Aliwentse womwe akhana nguwo ya kamadzi, yakuyena ninga kwakufwila, chikhanda chakufewa, nguwo yakunyodoka , ukuse bwa mbuzi, bzikhanda bza wana wa bila wachimuna bzakuikhiwa mtoto ofwila, pinango makanda yakufewa adabweresa. 24Munthu aliwentse womwe anikonza chakupeleka cha siliva pinango mkuwa abwerese ninga chakupereka kuna Yahova, ndipo aliwentse ndiye ana thabwa la mkecha lakuphatisa basa alibwerese.25Mkazi aliwense waluso adapakasa namanja yache achibwelesa chomwe wapakasacho chantundu wa madzi, cha pepo, na chifwila pinango chakufewa, chakunyalala. 26Azikazi wense womwe akhana mtima wakufuna ndipo akhanaluso adapakasa ukuse bwa mbuzi.27Anyakutsogolela adabwela na minyala ya anikisi na minyala yakudeka na yakuikha pa Efodi na chakubvala chapa nkhombe. 28Adabwelesa pomwe bzakunutchilisa na mafuta yakunutchila ya Olivi yakupswingisila bzakufukizila bzakunutchila. 29Wanthu waku Israeli adabwelesa chakupeleka chufulu kuna Yehova; wina aliwense mamuna na mkazi womwe akhana mtima wakufuma adabwelesa bzinthu kubasa lense la Yehova lomwe adalamula kudzela mwa Mose kuti achite.30Mose adalewa kuna wanthu waku Israeli, ''nyang'anani, Yahova wasankhula Bezaleli mwana wa Uri, mwana wa Huri wa mtundu wa Yuda. 31Ndipo wamudzaza na mzimu wa Mulungu natelepo kuti analuso na nzeru zakubvesesa bzinthu, 32ndipo alinkudzwa bwino mabasa yense ya manja ninga aya, kunemba m 'ndandanda wa mabasa yaluso na kuchita bzinthu bza golide, bza siliva, na bza mkuwa; 33kutsema na kuika minyala yakudeka, kukonza bzinthu bza matabwa ndipo pomwe kuphata basa linango lililense la manja.34Ndipo iye wapeleka kuna Bezaleli pabodzi Holiabu mwana wa Ahisaki, wa dzinza la Dani luso lakupfunzisa winango. 35Mulungu adawapa maluso yakusiyanasiyana maluso yakunemba, yakugoba lonkholonkho wa wakudekesa nguwo za moda wa madzi, zapepo, na zifwila ndipo zakufewa, zakunyalala na zakuluka wensenewa mba amisili wa basa la manja na bzakukonza m'ndandanda.
361Tenepo Bazaleli, Ohaliabu pabodzi nawanthu waluso wense womwe Yehova adawapa luson na nzeru za kudziwila kukonza bzakufunikila bzense bzakumangila mbuto yakupambulika, anzakonza bzense iwowo, ninga momwe Yehova adalewera.''2Ndipo Mose adachemela Bazaleli, na Ohaliab, na munthu aliwense waluso omwe Yahova adamupa luso, ndipo pomwe akhana mtima wakufuna kuphata basa. 3Iwowo adatambira kuchokela kuna Mose bzakupeleka bzense aisraeli adawapa kuti aphatise basa ya kumanga mbuto yakupambulika. Apo wanthu adabweresa kupeleka bzakupeleka bza ufulu machibese yaliyense kuna Mose. 4Tenepo amisiri wense omwe akhaphata basa lense la mbuto yakupambulika adaleka basalo.5Ndipo adamuwuza Mos, ''Wanthu akubwelesa kupita bzomwe bzikhafunika basa lomwe Yehova adatonga kuti lichitike.'' 6Tenepo Mose adatonga ndipo adakuwilila mu tsasa mwense. ''mamuna pinango mkazi aliyense asabwelese pomwe chakupeleka chilichense cha kumbuto ya kupambulika.'' 7Tenepo wanthu adalambiziwa kupeleka bzizinji. Thangwe bzomwe akhanabzo bzikhali bzakupitilira bzomwe bzikhafunika kuphatila basa lense.8Wanthu wense waluso pakati pa wanthu wakuphata basa adakonza Chihema pakuphatisa basa nguwo khumi zakufewa, zakunyalala na zakupakasiwa bwino, zakubiliwila, zapepo na zakufwila. Ndipo wanthu waluso adadekesa pa nguwozo akelebu.Ili likhali basa la Bazalieli, munthu wealusa kwene_kwene. Nguwo zense zikhali zakundendemela. 9Mulitali mwache zikhali miyezo makumi mawiri namasere, mulifupi miyezo minayi yakundendemera. Nguwo zense zikhali zakundendemera. 10Bazalieli adaphatanidza nguwo zishanu kuti ikhale nguwo ibodzi na ibodzi, ndipo adachita pomwe bzibodzibodzi na nguwo zishanu zinangozo.11Adakonza ngoloweko za nguwo yapswipilila mphepete mwa nguwo ibodzi yakumaliza ya mbali inango, ndipo adachita bzokhabzokhabzo na nguwo yakumaliza ya mbali inango. 12Iwo adasonelela ngoloweko makumi mashanu pa nguwo yakutoma na ngoloweko makumi mashanu zinango pa nguwo inangoyo. Adakonza kuti ngolowekozo zimbayang'anisane. 13Iye adakonza ngoloweko za golide makumi mashanu zakuphatanidzila nguwo ziwilizo natenepo kuti zidakonza chihema chibodzi.14Bazaleli adakonza nguwo za ukuse bwa mbuzi zakumpsinkha padzauiu pa chihemacho; nguwo zense pobodzi zikhalipo khumi na ibodzi. 15Nguwo zense zikhali makumi matatu zakundendemela, mulitali mwache miyezo khumi na minayi ndipo mulifupi mwache mukhali miyezo miwiri. 16Iwo adaphatanidza nguwo zichanu kukhala nguwo ibodzi ndipo nguwo zinangozo zitanthatu, adaphatanidza pomwe kukhala nguwo ibodzi. 17Adasonelela ngoloweko makumi mashanu mphepete mwa nguwo ibodzi yakumaliza ya nguwo yakutoma, apoadakonza pomwe ngoloweko makumi machanu mphepete mwa nguwo inango yomwe adaphatanidza ile.18Bazaleli adakonzangoloweko makumi machani za mkuwo zakupinza mule mwakukolowekamo ndipo adaphatanidza nguwo ziwili kukaujigeyo kuti kaujigeyo akhale m'bodzi. 19Ndipo adakonza chikhanda cha mabila yamuna mtundu ufwila chakumpsinkhila kaujigeyo ndipo padzaulu pache adakonza pomwe chakumpsinkhila chinango cha bzikhanda bza akatumbu.20Bazaleli adakonza mafelemu ya matabwa ya muti wa mkesha wakuimisila chihemacho. 21Felemu iliyense ikhali yakutalika miyezo minayi ndipo mulifupi mwache mukhali masentimita makumi matanthatu na pfemba. 22Thabwa lililense likhana bzakuphatanidzila bziwili. Iyeyo adakonza mafelemu yense yachihemacho. 23Iye adakonza mafelemu na matabwa yakutelepai: makumi mawili ya mbali ya kunyansi kwa chihemacho.24Bazaleli adakonza pomwe matsinde makumi manayi ya siliva ndipo adawayika pansi pa mafelemuyo. Pansi pa felemu iliyense adaikha matsinde mawiri yakuphatisila bziwiri bzile. 25Thangwe mbali yinango ya chihemacho, kudzaulu kwache, adamanga pomwe mafelemu makumi mawiri, 26napo pomwe matsinde makumi manayi ya siliva. Pakhana matsinde mawiri pansi pafelemu yakutoma, matsinde mawiri pansi pa feremu linango, ateye terepoyo.27Thangwe kumbuyo kwa kachisi kumaulu, Bazalieli akhadakonza matabwa machanu na libodzi. 28Iye adakonza mafelemu mawili pakhona la kumbuyo kwa kaujige.29Mafelemu yamweya yakhali yakulekani kunyantsi kwacheko, soma yadakaphatana kudzaulu kwacheku mu mkombero ubodzi. Iye adakonza mawiri ninga yamweya kuti aikhe m'makhona. 30Tenepo pakhana mafelemu masere, na matsinde khumi na matanthatu ya siliva. matsinde mawiri ku felemu yakuyamba, na matsinde inango mawiriyo yakhali kufelemu inangoyo, ateye kumaliza yentseneyo.31Tenepo iwo adakonza mitanda ya muti wa mkecha-michanu yamafelemu mbali ibodzi ya kachisi, 32mitanda michanu inango ya mafelemu ya mbali inangoyi ya kachisi, apo adakonza pomwe mitanda michanu kuti aikhe ku mafelemu ya m'mambuyo mwa kachisi mbali ya kumaulo. 33iye adakonza mtanda pakatikati pa mafelemu, ndiyo yakhali, pakati mdzaulu, kuti ufike mapeto na mapeto. 34Adamphswinkha mafelemuyo na golide. adakonza mikombero yache yagolidi, kuti yakhale ninga bzakuphatisa mitaanda ire, ndipo adamphswinkha mitandayo na golidi.35Apo adakonza nguwo ya kamadzi, yakuyenda ninga kwakufwira, na ifwira, yakunyodoka bwino, na mkonzedwe wa akerubi, basa la amisiri waluso. 36Ndipo nguwoyo adaikonzera tchanamira zache zinayi za matabwa ya muti wa mkecha, ndipo adazimphswinkha na golide. Adakonza pomwe ngoloweko za golide kuti zikhale muntchanamira zinayi zire, ndipo ad akonza matsinde ya golide manayi.37Adakonza nguwo ya pamsuwo wa kupitira. ikhali yakamadzi, yakuyenda kwakufwira, na yakufwira, kuphatisa basa thonje lakufewa bwino, basa la misiri waluso. 38Adakonza pomwe ntchanamira zakumanikira na ngoloweko zache. adazimphswinkha padzaulu pa ntchanamirazo na bzakumangira bzache na golide. Matsinde yache machanu yadakonziwa na mkuwa.
371Bazaleli adakonza bokosi la mpangano na matabwa ya muti wa mkecha. Kutalimpha kwache midida miwiri na meya, na kugwangwanyisa kwache kukhali mdida ubodzi na meya, na mulitali mwache kukhali mdida ubodzi nameya. 2Adalimphswinkha mkati na kunja kwache na golide wabwino ndipo adakonza mkombero wa golide kuzuliza padzaulu pache. 3Adakonza mikombero minayi ya golide achiikha ku nzayo zache za bokosilo, mikombero miwiri ku mbali ibodzi, na inango miwiriyo kumbali inangoyo.4Adakonza ntchanamira na matabwa ya muti wa mkecha ndipo adazimphswinkha na golide. 5Adaikha nthchanamirazo mu mikombero yomwe ikhali kubokosi m'mphepete mwa bokosilo, kuti zitakure bokosi lire. 6Iye adakonza chakhotchelera na golide wabwino. Kutalimpha kwache kukhali midida miwiri na tsentse, ndipo kugwanyisa kwache kukhali mdida ubodzi na tsentse.7Bazaleli adakonza akerubi awiri wakusulidwa na golide achiikha mmphepete mwakumalizira mwa chakhotchelera, 8ndipo akerubi winangowo adawaikha kwakumalizira kwa mbali inangoyo. Ndipo bzidakonziwa ninga chinthu chibodzi na chakukhotchelera. 9Akerubi adafuthula maphapidwe yawo kuyafuthulira kudzaulu kuti amphswinkhe chakutchelera na maphapidweyo. Akerubiwo adakhala chakunyang'anizana ndipo adanyang'ana pakatikati pa chakukhotchelera.10Bezaleli adakonza gome na matabwa ya mkecha. Kutalimpha kwache kukhali midida miwiri, kugwanyisa kwache kukhali mdida ubodzi, ndipo msinkhu wache ukhali mdida ubodzi na tsentse. 11Adalimphswinkha na golide wabwino ndipo adaikha mkokoto kuzungulira padzaulu pentsene. 12Iye adakonza felemu yakuzulira gomelo kukula kwache mulifupinu ikhali ninga chithatha cha boko, na mkokoto wa golide ku felemu ire. 13Adakonza mikomberonyache yagolide ndipo adaiikha mikomeroyo m'makhona manayi, momwe mukhana nzayo zinayi.14Mikomberoyo idaikhiwa ku felemuko kuti ipereke mbuto kuna ntchanamira zire, kuti zitakure gomelo. 15Adakonza ntchanamira zakunja na matabwa ya muti wa mkecha ndipo adazimphswinkha na golide, kuti zitakule gome. 16Ndipo adakonza bzombo bzakuti bzimbakhele pa gomepo-mabasiya, malukho, mitsuko, na mapalato kuti bzimbaphasiwe basa pa kupereka bzakupereka. Kunjaku adabzikonza na golide wabwino.17Adakondza chakuimisira nyale chakusulidwa bwino na golide. Adakonza chakuimisira nyale chakukhala na tsinde mbanda. mikombo yache mphukira za tsinde lache, na maluwa yache bzentse bzidakonziwa ninga chinthu chibodzi. 18M'mhepete mwache mukhana mphanda zitanthatu-mphanda zitatu zidachokera mbali yakuyambayi, ndipo mphanda zitatu zinzngozo zidachoka mbbali inangoyi. 19Mphanda yakuyamba ikhana mikombo mitatu yakukonziwa ninga maluwa ya mtowe, ndipo ikhana mphukira na dzuluwa, ndipomikombo mitatu yakukonziwa ninga maluwa ya mtowe, bzikhali ku mphanda inangoyo, bzakukhala na mphukira na dzuluwa. bzikhayenda tenepoyo kuna mphanda zentse zitanthatu zomwe zidachoka ku chakuimisira nyalecho.20ku chakuimisira nyalecho pachokha, pamphanda yapakati, pakhana mikombo minayi yakukonziwa ninga maluwa ya mtowe, ikhana matsinde na maluwa yache. 21Pakhana tsinde kunyantsi kwa mphanda ziwiri zakuyamba-bzakuphatana ninga chinthu chibodzi, ndipo pakhana tsinde pomwe kunyantsi kwa mphanda ziwiri zachiwiri--zakuphatana pomwe ninga chinthu chibodzi. Bzikhali bzakulingana telepoyo kuna mphanda zentse zitanthatu zomwe zabula kuchoka kuna chakuimisira nyalecho. 22Matsinde na mphanda zache zentse bzikhali bzakuphana na chakuimisira nyalecho, bzentse bzidasulidwa pabodzi na golide wabwino.23Bezaleli adakonza chakumisira nyale na na nyale zache zinomwe, na mbaniro na bzakuolera dotha bzakukonziwa na golide. 24Adakonza chakuimisira nyale na bzakuphatisira basa bzache na muyezo ubodzi wa golide.25Apo iye adakonza guwa la ntsembe lakukizira. Adalikonza na matabwa ya muti wa mkecha. kutalimpha kwache kukhali mdida ubodzi, ndi kugwangwanyisa kwache kukhali mdida ubodzi. likhali lakulinganira, ndipo mnsinkhu wache ukhali midida miwiri. Nyanga zache zidakonziwa kubodzi na guwalo. 26Adalimphswinkha guwalo na golide wabwino kwenekwene--padzawulu pache, m'mphetete mwache, na nyanga zache. Iye adakonza pomwe mkokoto wagolide kuzungulira guwalo.27Adakonza mikombero miwiri yagolide kuti aphatanidze kunyantsi kwa mkokoto ku mbali ziwiri zakunyang'anizana. Mikomberoyo ikhali yakuphatisira ntchanamira kuti zitakure guwalo. 28Adakonza ntchanamira za matabwa ya muti wa mkecha, ndipo adazimphswinkha na golide. 29Iye adakonza mafuta yakupambulika yakupsingisira na bzakukizira bzakununtchira bwino, likhali basa la nyakukonza bzakununtchilisa.
381Bazaleli adakonza guwa la nsembe zakupselelesa lamatabwa ya muti wa mkesha. Iikhali lakundendemela mbali zense msinkhu wache masentimita 137, mulitali mwache masentimita 229, mulifupi masentimita 229. 2Adakonza nyanga ibodzi ibodzi pakona lache linangolo, natenepo kuti nyangazo naguwalo bzikhali chinthu chibodzi, ndipo adakulungiza guwalo na mkuwa. 3Adakonza pomwe bzombo bza mkuwa ibzi bzakuphatizila basa pa guwa; Bzikalango, Mafosholo, Mabasiya yakuwazila mulopa, Ngoloweko zakukolowekela nyama na bzakupalila moto. Adabzikonza na mkuwa4Adakonza safa wa paguwa la nsembe, wachitsulo cha mkuwa kuti akhale mnyansi mwa mbali mwa guwa lansembelo, kuchoka pansi ateye pakati pa msuwo wa guwalo. 5Adakonza mphete za mkuwa zinayi ndipo achiziphatanidza mbali zinayi za sefa ule kuti ziphate nsichi zakunyamulira.6Bazaleli adakonza nsichi za muti wa mkesha ndipo adazikulungiza na mkuwa. 7Iwo adaikha nsichizo mphepetemo mbali zense ziwili za guwalo kuti ambanyamulire.Guwalo likhale la matabwa na lakugoba mkati mwache.8Bazaleli adakonza basiya likulu la mkuwa lakukhala na miyendo ya mkuwa pomwe kuchokela ku magalasi yakunyang'anila nkhope akazi omwe akhatumikila pa msuwo wa kaujige wamgumano.9Adakonza pomwe mbuto. Pa mbali ya kumaulo ikhali yakutanimpha miyezo 46 ndipo kukhana nguwo yakumpsinkha yakufewa yakupakasiwa bwino. 10Adakonza nsandamila ziwili, matsinde makumi mawili ya mkuwa na ngoloweko za siliva na bzingwe bza nsandamilazo.11Ndendende pomwe, mbali ya kumachibese ikhali yakutalimpha mamita 46 ndipo ikhana nsandamila makumi mawili, matsinde ya mkuwa makumi mawili, ngoloweko za siliva na bzingwe bza nsandamilazo. 12Mbali yakumawulo ikhali yakutalika miyezo 23 ndipo ikhana nguwo yakumpsinkha, nsandamila khumi na matsinde khumi, ikhana pomwe na ngoloweko za siliva na bzingwe bza nsandamilalazo.13Mbali ya kumachibese, kwakubulila dzuwa, ikhali pomwe yakutalika miyezo 23. 14Mbali ibodzi ya msuwo kukhana nguwo yakumpsinkha yakutalika miyezo minomwe, nsandamila zitatu na matsinde matatu, 15mbali inango yakupitila m'bwalo pakhana nguwo yakumpsinkha ya miyezo minomwe pabodzi na nsandamila zitatu na matsinde matatu. 16Nguwo yakumpsinkhila yense yakumpsinkha kuzungulila chihema ikhali yakufewa, yakunyalala na yakupakasiwa bwino.17Matsinde ya nsandamila yakhali ya mkuwa. Ngoloweko na bzingwe bza nsandamila bzikhali bza siliva, ndipo padzaulu pa nsandamilizo adakulunga siliva. Tenepo nsandamila zense za bwalo zidaphatanidziwa na bzingwe bza siliva. 18Nguwo yakumpsinkha yapamsuwo ikhali ya mtundu wa mtambo, yapepo, na yifwila, yakufewa yakunyalala na yakukonziwa na wanthu waluso. Nguwo ikhali yakutalika miyezo mipfemba, mwakundendemela na nguwo zakumpsinkhila kubwalo. Msinkhu wache ukhali masentimita 229, 19pabodzi na nsandamila zache zinayi na matsinde ya mkuwa manayi. Ngoloweko na bzingwe bzache bzikhali bza siliva, ndipo padzaulu pache pa nsandamilazo adakulungila siliva. 20Nkhokhu za chihema na bzinango bzense bzakuzungulila chihemacho bzikhali bzakukonziwa na mkuwa.21Chilewengelo bzombo bzomwe adaphatisa basa pakukonza chihema, chihema cha umboni, bzomwe Mose adatonga Alevi kuti anembe mwakutsogoziwa na Itamara mwana wa Aaroni, wansembe, chikhali ichi; 22Bazaleli mwana wa Uri, mwana wa Huzi wa dzinza la Yuda adachita chilichense chomwe Yehova adalewa lewa kuna mose. 23Oholiabu mwana wa Ahisamaki, wa dzinza la Dani, waluso la bzakukonzakonza na kunemba kakonzewe, na wakukonza nguwo zakupakasiwa bwino za mtundu wa mtambo, yapepo na zifwila, zakufewa na zakunyalala.24Golide wense wakuchokela nsembe yakupunguza womwe adaphatisiwa basa pa basa lense la kukonza mbuto yakupambulika akhali wakulemela miyezo 1000 pa kulonnda miyezo ya kumbuto yakupambulika. 25Siliva wakuchokela kuna gulu lense la wanthu akhali wakulemela miyezo 3,430, pakuteweza miyezo ya kumbuto yakupambulika. 26Munthu aliwense akhapeleka beka libodzi kundendemela ninga miyezo mitanthatu, pakutewezana muyezo wakumbuto yakupambulika. Kuchoka kuna aliyense omwe adalewengiwa kutomela magole 20 pinango kupita popo, amuna wense akhalipo 603,550.27Adaphatisa basa siliva wakulemela muyezo 3,400 kukwanisa matsinde 100 yakumbuto yakupambulika na nguwo yakumpsinkhila, ndipo muyezo 34 kukwanisa tsinde libodzi. 28Miyezo yakusalayo adaphatisa basa pakukonza ngoloweko za nsandamila kukulungila padzaulu pa nsandamila ndipo pomwe kukonza bzingwe bzache. 29Mkuwa wakuchokela ku nsembe yakupunguza ukhali muyezo 2,425.30Iwo adauphatisa basa pakukonza matsinde yapa msuwo wa kaujige wa m'gumano, guwa la mkuwa pabodzi na sefa wache ndipo pomwe na bzombo bzense, 31matsinde yakuzungulira bwalo ndipo pomwe na wapa m'suwo pache ,na nkhokho zense za kaujigeyo na matsinde ya mbuto yakuzungulira popo.
391Adakonza bzakubvala bza wansembe bzakubvalira pakutumikila kumbuto yakupambulika pakuphatisa basa nguwo ya mtundu wa mtambo, yapepo na yifwila. Adakonza pomwe bzakubvala bzakupambulika bza Aaroni ninga imo Yahova adatongela Mose.2Bazaleli adakonza efodi ya golide, na nguwo ya mtundu wa mtambo, yapepo, yifwila na yakunyalala yakufewa. 3Iwo adasula golide wakuveluka adamulenzalenza kuti aphatanidzike pabodzi na nguwo ya mtundu wa mtambo, yapepo na yakufwila yakunyalala yakufewa yakupakasiwa mwa luso.4Iwowo adakonza efodi yomwe ikhana tumabande tuwili twa pa mapewa, twakusonelela kunsonga zache ziwiri kuti ambakwanise kumanga. 5Bande wakumangila efodi akhali wakupakasiwa mwaluso ninga efodiyo; akhali nguwo ibodzi na efodiyo, wakukonziwa na golide, nguwo ya mtundu wa mtambo, yapepo, yifwila, yakufewa yakunyalala, ninga imo Yahova adatongela Mose6Iwo adakonza minyala ya onikisi, adaiyikha mu bzakuyikila bzache bza golide, apo adasokonyonza madzina ya wana wa Isarayeli. 7Bazaleli adaika pa tunguwo twa m'mapewa twa efoditule ninga minyala ya chikumbukilo cha wana wa Isalayeri, ninga imo Yahova adatongera Mose.8Iyeyo adakonza chakubvala chapankhombe, mwaluso kwenekwene, adachikonza ninga efodi. Adakonza pakuphatisa basa golide, nguwo ya mtundu wa mtambo,yapepo, yifwila yakufewa yakunyalala na yakupakasiwa bwino. 9Kutalika kwache kukhali kwakundendemela mbali zense. Mulitali masentimita 23 mulifupi masentimita 23 chikhali chakufunya pawiri.10Adaikha mizele ya minayi ya minyala yakudeka kwenekwene. mzere wakutoma ukhana minyala ya rubi, topazi na beleri. 11Mzere wa wachiwiri adaikha minyala ya emeradi, safiro dayimondi. 12Mzere wachitatu ukhana minyala ya opera, agate na ametisiti. 13Mzere wachinayi adaikha minyala ya topazi, onikisi na yasipa. Minyalayi adaiikha mu bzakuikhira bza golide.14Minyalayo ikhalipo khumi na miwiri, uliwentse ukhaimira dzina libodzi mwa madzina ya wana wachimuna wa israyeli, mwala uliwentse udakonziwa ninga chidindo cha dzina mwa madzina ya mitundu khumi na miwiri. 15Patunguwo twa chakubvalacho adakonza tunjema, twakukukonziwa na golide wabwino kwenekwene. 16Adakonza pomwe bzakuikhira bzache bza golide na na mphete zache ziwiri za golide, ndipo adapatanidza mphete ziwirizo ku makhona ya mbali mwamasukumu.17Adamangilidza tunjema tuwiri twagolide tule pa mphete za pakhona la chakbvala chapamkombelocho. 18Ndipo mbali inango ya tunjemato adaimangilira pa bzakuikhira bzache bziwiri bzire. Adaphatanidza ku tunguwo twa mmapewa twa kutsogolo kwa efodi.19Adakonza pomwe mphete ziwiri za golide ndipo adaziphatanidza ku makhona inango mawiri ya chakubvala, m'mphepete mwanyang'anizana na malire ya mkati mwa efodi. 20Adakonza pomwe mphete zinango ziwiri za golide achiziphataniza kunyantsi kwa nguwo ziwiri za mmapewa za kutsogolo kwa efodi, pafupi na msono padzaulu pang'ono pa bande wa chiuno wa efodi.21Adamangilira mphete zapa chakubvala cha pankhombe chile ku mphete za efodi na chingwe mtundu wa mtambo, kuphatanidza bande na chakubvala chapakadedemacho kuti chakubvalacho chisaye kulekana na efodi ule ninga Yahova adalewera kuna Mose.22Adakonzera efodiyo mkanjo wa mtundu wa mtambo, wakupakasiwa na misiri wa luso. 23Mkanjoyo ukhana mbuto yapinzisira msolo pakati pachepo. Pachibulupo pakhana chibandi chakusoniwa mwakuchita ninga kupakasa kuchitira kuti chisaye kung'ambika. 24Kunyantsi kwakufunyilira kwa mkanjoyo, adaikha micheka ninga makangadza ya nguwo za mtundu wa mtambo, yakuyenda kwakufwira na yifwira yakufewa na yakunyalala yakupakasiwa bwino yomwe idazungulira mkanjoyo.25Apo adkonza mabelu na golide wabwino, ndipo adayaikha mabeluyo pakatikati pa matangadza yentse kuzungulira m'nyantsi mwentse mwa mkanjoyo, 26pakati pa matangadza belu libodzi na pa thangadza la m'mphepete mwa mkanjo wa Aaroni wakubvala pakutumikira. Ibzo ndibzo Yahova adalewa kuna Mose.27Kuna Aroni na wana wache adawakonzera mikanjo ya nguwo yakufewa. 28Adakonza chapewa na nguwo yakufewa na yakunyalala, chakumangira ku msolo chakufewa bwino, na makabudula ya mkati ya nguwo zakufewa zakunyalala, 29ndipo adakonza bande wa nguwo yakunyalala wa mtundu wa mtambo, wakuyenda kwakufwira, na wakufwira, ili likhali basa la nyakupakasa. Ibzi ndibzo Yahova adalewa kuna Mose.30Iwo adakonza palato ya golide wabwino; pamwepo adapadinda, ninga chidindo mafala yakuti, ''WAKUPAMBULIKA YAHOVA''. 31Kenangoko adaimanga na chingwe cha nguwo ya mtundu wa kamadzi padzaulu pa chapewu. Ninga Yahova adalewera kuna Mose.32Tsapano basa lense la kkhumbi, la msonkhano, lidamala. Aisalayeri adachita bzense. Ninga imo Yahova adalewera kuna mose. 33Kenangoka adabwelanacho chihema kuna Mose tenti na bzipangizo bzache, bzakukolowekela bzache, mafelemu yache, mitanda yache, ntchalamila zache na matsinde yache; 34chakumpsinkhila cha khanda la bira limuna chakubvikiwa mu utoto bufwila, chakumpsinkha cha khanda la akatumbu na nguwo zakumpsinkha, 35bokosi la umboni pabodzi na miti yache na chakugwanankhilila chache;36Adabwelesa meza, na bzipangizo bzache, na mkate wakukhala pa nkhope ya Yahova; 37chakuyikhila nyale chagolide wabwino kwenekwene pabodzi na nyale zache na bzipangizo bzache bzense na mafuta pomwe ya nyalezo; 38guwa la golide, mafuta yakudzozela, lubani lakununtchila na nguwo yakubisila pa m'suwo wakupitila mu tenti; 39guwa la mkuwa na sefa yamkuwa miti yache yakunyamulila na bzipangizo bzache bzense; basiya namiyendo yache;40Adabwelesa nguwo yakukhotchera mbuto pabodzi na ntchalamila zache na matsinde yache, na nguwo pomwe yakubisila pamsuwo wakupititila kubwalo; bzingwe bzache na bzikhomo bza tenti; bzipangizo bzense bza chihema, tenti yamgumano. 41Adabwelesa pomwe bzakubvala bzakupakasiwa bzakubvala pakutumikila pa mbuto yakuchena, bza Aaroni wansembe na bza wana wache, na iwo wakuthandizila ninga wansembe.42Niwanthu waku Isalayeri omwe adaphata basa lense ninga imo Yahova adatongela Mose. 43Mose adafambila basalo, apo adawona kuti adaliphata ninga imo Yahova adatongela, na tenepo kinangoka Mose adawadalisa iwo.
401Kinangoka Yahova adalewalewa kuna Mose, achiti, 2''pa nsiku yakutoma kuna mwezi wakutoma kuna gole latsapano uyimise chihema, tenti ya mgumano.3Uyike momo bokosi la umboni, ndipo ulimpsinkhe bokosilo na katani. 4Uyikhe tebulo momo ndipo ulonze bzense bzomwe bzimbakhala popo. Uyikhe pomwe momo chakuyikila nyale ndipo uyike popo nyalezo.5Uyike guwa lakufukiza la golide patsogolo pa bokosi la umboni ndipo uyikhe katani pa m'suwo wa chihema. 6''Uyike guwa la nsembe yakupsereresa patsogolo pa m'suwo wa chihema, tenti ya mgumano. 7Uyike basiya likulu pakati pa tenti ya mgumano naguwa la nsembe ndipo uyike momo madzi.8Ukonze mbuto yakuzungulila chihemacho, ndipo uyike katani yapa m'suwo wa mbutoyo. 9Utenge mafuta yakudzozera ndipo udzoze chihema na chilichense chomwe chili momo. Ndipo bzimdzakhala bzakuchenesewa. 10Kenangoka udzolese guwa la nsembe lakupsereresa na bzombo bache bzense. Ulipambule guwalo ndipo limdzakhala lichena kwenekwene kuna ine. 11Udzolese basiya la mkuwa na miyendo yache ndipo ubzipambule.12Umubwere naye Aroni na wana wache wachimuna pa msuwo wachikhumbi chakugumana apo uwasambise iwo na madzi. 13Umubvazike Aroni bzakubvala bzomwe bzidasankhulilwira ine, umudzoze iye apoumupamnbule iye kuti iye ambanditumukire ine ninga wansembe wangu.14Ubwere nawo wana wache wachimuna apo uwabzazike na bzipewu. 15Uwabzoze iwo ninga udadzozera babawo tenepo kuti iwo ambanditumikire ine ninga wansembe. Kudzozewa kwawo kunzachitisa iwo kukhala wansembe wakukhazikikapakati pa wanthu wam'badwo wawo wense.'' 16Bzobzi ndibzo Mose adachita; iye adateweza bzense ndibzo Yahonava adamutonga. Adachita bzinthu bsensebzi.17Teneopo adayimisa chihema nsiku yakutoma ya mwezi wakutoma m'gole lachiwiri. 18Mose adayimisa chihema, adayikha matsinde mbuto mwache, achiyikha maferemu, achiphatisa mitanda, achiyimisa nsandamira na nsichi. 19Iye adayikha bzakuphsinkhira padzaulu pa kachisi apo achiyikha chakuphsinkhira khumbi, ninga Yahova adamutongera. 20Iye adatakula minyala mboniyo apo achiyiikha mu likasa. Iye adayikha pomwe mitanda pa likasa apo adayikha chakugwanankhirira padzaulu pache.21Adapitisa likasalo muchihema. Adayikha nguwo achiphsinkhira likasa la mbonilo, ninga Yahova adamutongera. 22Adayikha gome m'mkumbi lakugumana, mphimpha yakudzaulu ya kachisiyo, kunja kwache kwa nguwo yakuphsinkhira. 23Adayikha mkate pambuto pache pa gomero pamaso pa Yahova, ninga Yahova adamutongera iye.24Iye adayikha chakuyimisira nyale mkati mwa khumbi lakugumanalo, kunyang'anizana na gome, mphimpha yakunyansi kwa kachisi. 25Iye adagasa nyalezo pamaso pa Yahova, ninga Yahova adamutongera26Iye adayikha guwa la nsembe lagolide kutsogolo kwache kwa nguwo yakuphsinkhirayo. 27Iye adapsereresa bzakununcthirisa paguwapo, ninga Yahova adamutongera.28Iye adamanika chakumpsinkhira pamsuwo wa kachisi. 29Iye adayikha guwa lansembe yakupsereresa pamsuwo wa kachisi, wachikhumbi chakugumana. Iye adapereka nsembe yakupserera na nsembe yaufa, ninga Yahova adamutongdera. 30Iye adayikha mkhate pakatinakati pachikhumbi chakugumana na guwa lansembe, apo iye adathira momwemo madzi yakusamba.31Mose, Aroni, nawana wache wachimuna akhasamba manja yawo na nzayo zawo mukhatemo 32pomwe iwo akhapita mukhumbi lakugumana na pomwe iwo akhayenda kyuguwa lansembe. Iwo akhasamba wokha, ninga Yahova adamutongera Mose. 33Mose adamanga mpanda kuzunguliza kachisi na guwa lansembe. iye adayikha nguwo yakuphsinkhira pzamsuswo. Naterepoyo, Moseadamaliza basalo.34Kinangika mtambo udaphsinkha chikhumbi chakugumana, apo ulemerero bwa Yahova budadzala mkachisimo. 35Mose alibe kukwanisa kupita m'khumbi lakugumana thangwe mtambo ukhali momwemo, nathangwera ulemerero bwa Yahova budadzala m'kachisimo.36Pomwe mtambo ukhakwira padzaulu pakachisi, wanthu wa Aisraeri akhafamba ulendo bwawo. 37Soma penu mtambo unichokalini padzaulu pa kachisi, wanthu akhafambalini. Iwo akhakhala kufikizana nsiku yomwe mtambo ukhakwira. 38Thangwera mtambo wa Yahova ukhali padzaulu pa kachisi panthawe ya masikati, namoto waqche ukhali padzaulu panthawe ya usiku, ukhawonekera pamaso pa wanthu wense wa Aisraeri kuzungulira pa ulendo bwawo.

Numeri

11Yawe adasewera kuna Mose mchihema cha kugumanirana mchipululu cha Sinai. Ibzi bzidachitika nsiku yakutoma ya mwezi wachiwiri mkati mwa gole lachiwiri wana wa Isaraeri atabula mdziko la Aigupto. Yawe adati, 2''Chitisa chilewengero cha wanthu wensene wa mu Isaraeri mwa mabanja yawo, ya mabanja ya abereki wawo. Uwalewenge na madzina yawo. Ulewenge amuna paokha m'bodzi m'bodzi, 3omwe ana magole makumi mawiri ayai kupitirira paokha. Lewenga wense ndiwo angakwanise kumenya nkhondo ninga achikunda wa Isaraeri paokha. Iwepo na Aloni mulewenge mbogo yawo ya amuna mmathimu yawo yankhondo.4Pakhale munthu m'bodzi wakuchokera mdzinza lirirense, mkulu wa nyumba, atumikire na imwepo ninga mkulu wadzinza lache. Mkulu aliyense atsogolere wanthu omwe amdzamenya nkhondo ya banja la abereki wache. 5Aya ni madzina ya akulu ndiwo omwe ati amenye nawe nkhondo: 6Kuchoka kudzinza la Rubeni, Elizuri mwana wa Sedeuri; kuchoka ku dzinza la Simeoni, Selumiyeli mwana wa Zurisadai;7kuchoka kudzinza la Yuda, Nahesoni mwana wa Aminadabu; 8kuchoka kudzinza la Isakara, Nataneli mwana wa Zuwara; 9kuchoka kudzinza la Zebuloni, Eliyabu mwana wa Heloni;10Kuchoka kudzinza la Efraimu mwana wa Yosefe, ELisama mwana wa Amihudi; kuchoka kudzinza la Manase, Gamaliyeli mwana wa Pedazuri; 11kuchoka kudzinza la Benjami, Abidana mwana wa Gideoni;12Kuchoka kudzinza la Dani, Ahiyezeri mwana wa Amisadai; 13kuchoka kudzinza la Aseri, Pagiyeli mwana wa Okirani; 14kuchoka kudzinza la Gadi, Eliyasafe mwana wa Deyueli; 15na kuchoka kudzinza la Nafitali, Ahira mwana wa Enani.16Awa akhali wanthu wakuchemeriwa kuchoka mwa wanthu. Adatsogolera madzinza ya abereki wawo. Akhali akulu wa miyi ya mu Isaraeri.17Mose na Aloni adatenga wanthu amwewa, omwe adagumiwa madzina yawo, 18achigwezeka wanthu wensene pabodzi nsiku yakutoma ya mwezi wachiwiri. Amuna wa magole makumi mawiri na kupitirira kuwalewenga na dzina la abereki wawo, na mitupo, na mabanja ya abereki wawo. Iwo adalewengewa dzina m'bodzi m'bodzi. 19Kinangoka Mose adawalewenga kuwanda kwawo mchipululu cha Sinai, ninga ndimo Yawe adawatongera kuchita.20Kuchoka kwa wana wa Rubeni, mwana wakutoma wa Isaraeri, kuchoka ku chilewengero, cha mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya amuna wa magole mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda ku nkhondo, adalewengiwa m'bodzi na m'bodzi. 21Adakwana 46,500 wanthu wakuchoka mdzinza la Rubeni.22Kuchoka kwa wana wa Simeoni, kuchoka ku bzakunemba, bza mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wa magole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda ku nkhondo, adalewengiwa m'bodzi m'bodzi. 23Adakwana 59,300 wanthu wadzinza la Simeoni.24Kuchoka kwa wana wa Gadi, kubzakunemba, bza mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda ku nkhondo, adalewengiwa. 25Adakwana 45,650 wanthu wakuchoka mdzinza la Gadi.26Kuchoka kwa wana wa Yuda, kubzakunemba, bza mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wa magole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda ku nkhondo, adalewengiwa. 27Adakwana 74,600 wanthu wakuchoka mdzinza la Yuda.28Kuchoka kwa wana wa Isakara, kubzakunemba, na mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda, yadalewengiwa. 29Adakwana 54,400 wanthu wakuchokera mdzinza la Isakara.30Kuchoka kwa wana wa Zebuloni, ku bzakunemba, na mitupo yawo, ya mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda kunkhondo, adalewengiwa. 31Adakwana 57,400 wanthu wakuchoka mdzinza la Zebuloni.3233Kuchoka kwa wana wa Efraimu mwana wa Yosefe, kuchoka ku bzakunemba, na mitupo yawo, ya mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda kunkhondo, adalewengiwa. Adakwana 40,500 wanthu wakuchoka mdzinza la Efraimu.34Kuchoka kwa wana wa Manase mwana wa Yosefe, kuchoka mu bzakunemba, na mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda ku nkhondo, adalewengiwa. 35Adakwana 32,200 wanthu wamdzinza la Manase.36Kuchoka kwa wana wa Benjami, kuchoka mubzakunemba, na mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda kunkhondo, adalewengiwa. 37Adakwana 35,400 wanthu wamdzinza la Benjami.38Kuchoka kwa wana wa Dani, kuchoka mubzakunemba, bza mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina yensene ya wanthu wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda ku nkhondo, adalewengiwa. 39Adakwana 62,700 kuchoka mdzinza la Dani.40Kuchoka kwa wana wa Aseri, kuchoka mu bzakunemba, na mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda ku nkhondo, adalewengiwa. 41Adakwana 41,500 wanthu wamdzinza la Aseri.42Kuchoka kwa wana wa Nafitali, kuchoka mubzakunemba bzawo, na mitupo yawo, na mabanja ya abereki wawo, madzina ya wanthu wensene wamagole makumi mawiri ayai kupitirira, wakukwanisa kuyenda kunkhondo, adalewengiwa. 43Adakwana 53,400 kuchoka mdzinza la Nafitali.44Mose na Aloni adalewenga wanthu wensenewa, pabodzi na wanthu khumi na awiri ndiwo akhatsogolera Isaraeri, aliyense wakuchokera kubanja la abereki wache. 45Ndiye wana wensene wa Isaraeri wakuyambira magole makumi mawiri na kupitirira, wensene omwe angadakwanisa kumenya nkhondo, adalewengiwa paokha paokha mmabanja ya abereki wawo. 46Adakwana wanthu 603,550.47Soma Alevi alibe kulewengiwa mwakuteweza madzinza ya abereki wawo 48thangwe Yawe akhadati kuna Mose, 49''Nampodi kulewenga wadzinza la Alevi ayai kuwaphatanidza mchilewngero cha wana wa Isaraeri.50Soma, muwaikhe Alevi akoye kachisi wa ntchirimiko za mpangano, na kukoya madekesero ya mkachisi na chirichense ndicho chiri momo. Alevi atakule kachisi, na kutakula bzakudekesera bza mkachisi. Atchenkhe kachisi na kumanga tsasa lawo kuzungulira.51Pa nthawe ndiyo kachisi akufulusiwa kuyenda mbuto inango, Alevi augwese. Pomwe kachisi akukamangiwa, alevi akaumange. Mulendo wakufendera pafupi na kachisiyo aphiwe. 52Wana wa Isaraeri angamanga ma tsasa yawo, munthu aliyense achitembo tenepoyo pafupi na chakulatiza phathi la achikunda wache wankhondo.53Soma, Alevi amange matsasa yawo kuzungulira kachisi wa ntchirimiko za mpangano pala kuti kukalipa kwangu nampodi kufikire wana wa Isaraeri. Alevi achite bzakulinga bza kachisi wa ntchirimiko za mpangano.'' 54Wana wa Isaraeri adachita bzinthu bzensenebzi. Iwo adachita bzensene ndibzo Yawe adatonga kudzera mwa Mose.
21Yawe adasewera pomwe kuna Mose na Aloni. Iye adati, 2''Aliyense mwana wa Isaraeri amange kuzungulira, na chilatizo cha nyumba za abereki wache. Amdzakhala mwakuzungulira tsasa la kugumanirana kumbali zensene.3Iwo wakudzamanga matsasa kumachibese kwa chihema chakugumanirana, ndiko dzuwa limbachokera, ni mgwezekano wa Yuda na thimu la wankhondo wawo wabzida, apo akukhala patsasapo mwadongosolo lawo. Nahesoni mwana wa Aminadabu ndiye mtsogoleri wa wana wa Yuda. 4Kuwanda kwa thimu la wana wa Yuda ni bzulu makumi manomwe na bzinayi na madzana matanthatu.5Dzinza la Isakara limange mwakunyang'anizana na Yuda. Netaneli mwana wa Zuwara atsogolere achikunda wa Isakara. 6Kuwanda kwa thimu la wanthu wa Isakara ni wanthu 54,400.7Dzinza la Zebuloni limangembo mwakunyang'anizana na Isakara. Eliyabu mwana wa Heloni atsogolere achikunda wa Zebuloni. 8Kuwanda kwa thimu la wanthu wa Zebuloni ni 57,400.9Kuwanda kwensene kwa thimu la pamanga Yudapo ni 186,400. Iwo amdzanyamuka pakutoma.10Kumbali ya kumwera kumdzamanga wa Rubeni mwadongosolo lawo. Mtsogoleri wa mbuto amangayo ni Elizuri mwana wa Sedeuri. 11Kuwanda kwa thimu lawanthu wensene wa Rubeni ni bzulu makumi manayi na bzitanthatu na madzana machanu.12Simeoni wamanga pafupi na Rubeni. Mtsogoleri wa dzinza la Simeoni ni Selumiyeli mwana wa Surisadai. 13Kuwanda kwa wanthu wa Simeoni ni bzulu makumi machanu na bzipfemba na madzana matatu.14Dzinza la Gadi ndiye lakutewerana nalo. Mtsogoleri wa wanthu wa Gadi ni Eliyasafe mwana wa Deueli. 15Kuwanda kwa wanthu wa Gadi ni bzulu makumi manayi na bzichanu na madzana matanthatu na makumi machanu.16KUwanda kwa wanthu wensene wakuikhiwa kukakhala pambuto padamanga Rubeni, malinga na magawikano yawo, ni bzulu dzana libodzi na makumi machanu na chibodzi na madzana manayi na makumi machanu. Iwo amdzanyamuka kachiwiri.17Kinangoko, chihema chakugumanirana chichosiwe pa mbuto amangayo na Alevi pakati nakati ya mbuto zakumangiwa zensene. Iwo achoke pambutopo mwakundendemera ninga ndimo adabwerera pambutopo. Munthu aliyense akhale m'buto mwache, na chilatizo chache chakunembiwa.18Mbali ya kumaulo kumdzakhala magawaniko ya wakumanga wa Efraimu mwa dongososlo lawo. Mtsogoleri wa thimu la wanthu wa Efraimu ni Elisama mwana wa Amihudi. 19Kuwanda kwa wanthu wa Efraimu ni bzulu makumi manayi na madzana machanu.20Kuchoka pa iwo ni dzinza la Manase. Mntogoleri wa Manase ni Gamaliyeli mwana wa Pedazuri. 21Kuwanda kwa wanthu wa Manase ni bzulu makumi matatu na bziwiri na madzana mawiri.22Pafupi nawo pamdzakhala wadzinza la Benjami. Mtsogoleri wa Benjami ni Abidani mwana wa Gideoni. 23Kuwanda kwa wanthu wa Benjami ni bzulu makumi matatu na bzichanu na madzana manayi.24Wensene pabodzi pambuto pa Efraimu ni bzulu dzana libodzi na bzisere na dzana libodzi. Iwo amdzanyamuka kachitatu.25Kumpoto kumdzamanga wathimu la Dani. Mtsogoleri wa wanthu wa Dani ni Ahiezeri mwana wa Amisadayi. 26Kuwanda kwa wanthu wa Dani ni bzulu makumi matanthatu na bziwiri na madzana manomwe.27Wanthu wa dzinza la Aseri amdzamanga mwakunyang'anizana na Dani. Mtsogoleri wa Aseri ni Pagiyeli mwana wa Okirani. 28Kuwanda kwa wanthu wa Aseri ni bzulu makumi manayi na chibodzi na madzana machanu.29Kinangoka ni wadzinza la Nafitali. Mtsogoleri wa Nafitali ni Ahira mwana wa Enani. 30Kuwanda kwa wanthu wa Nafitali ni bzulu makumi machanu na bzitatu na madzana manayi.31Wensene wa padamanga iwopo na Dani kuwanda kwawo ni bzulu dzana libodzi na makumi machanu na bzinomwe na madzana matanthatu. Iwo ndiwo amdzamalizira kuchoka padamanga iwopo, atatakula bzilatizo bzawo bzakunemba.''32Awa ni wana wa Isaraeri, wakulewengiwa na mabanja ya abereki wawo. Wensene kuwalewenga m'buto zidamanga iwo, na magulu yawo, ni bzulu madzana matanthatu na bzitatu na madzana machanu na makumi machanu . 33Soma Alevi alibe kulewengiwa kubodzi na wana wa Isaraeri, ninga ndimo Yahova adatongera Mose.34Wana wa Isaraeri adachita bzensene ndibzo Yahova adatonga Mose. Adamanga ndimo mukhana bzilatizo bzawo bzakunemba. Iwo adayenda kuchoka mbuto adamangazo na mitupo yawo, mwakuteweza mabanja ya abereki wawo.
31Tsapano iyi ni mbiri ya wana wa Aloni na Mose pomwe Yahova adasewera na Mose pa phiri la Sinai. 2Madzina ya wana wachimuna wa Aloni yakhali Nadabu wakutoma kubaliwa, na Abihu, Eleazara na Itamara.3Aya ndiyo madzina ya wana wachimuna wa Aloni, wansembe ndiwo adadzozewa na ndiwo adadzawiwa manja kutumikira ninga wansembe. 4Soma Nadabu na Abihu adafa pamaso pa Yahova mchipululu cha Sinai pomwe adabweresa moto wachilendo pamaso pache. Nadabu na Abihu akhalibe wana, ninga ndimo Eleazara na Itamara adatumikirira ninga wansembe na Aloni babawo.5Yahova adasewera kuna Mose, Iye adati, 6''Bweresa wadzinza la Levi udzawapereke kuna Aloni wansembe kuti iwo adzamuthandize.7Iwo achite mabasa yawo m'buto mwa Aloni na kuna wanthu wensene pamaso pa chihema chakugumanirana. Iwo atumikire mkachisi. 8Akoye bzipangizo bzensene bza mchihema chakugumanirana, na kuthandiza madzinza ya Isaraeri kuphata basa la mkachisi.9Uwapereke Alevi kuna Aloni na wana wache wachimuna. Iwo aperekiwa kupulumira kumuthandiza kutumikira wana wa Isaraeri. 10Uyikhe Aloni na wana wache wachimuna ninga wansembe, soma mlendo aliyense wakufendera popo aphiwe.''11Yahova adasewera kuna Mose. Iye adati, 12''Nyang'anani, ndatenga Alevi kuwachosa pakati pa wana wa Isaraeri. Ndachita ibzi mwakuti ndikadatenga mwana aliyense wakutoma, omwe ambafungula chiberekero, kuchoka pa wana wa Isaraeri. Aleviwo mbangu, 13nakuti wana wensene wakutoma ngwangu. Pansiku ndiyo ndidapha wana wensene wakutoma mdziko la Aigupto, ndidabzipambulira wana wensene wakutoma wa Isaraeri, wanthu na bzifuwo kubodzi. Iwo mbangu. Ndine Yahova.''14Yahova adasewera na Mose mchipululu cha Sinai. Iye adati, 15''Lewenga wana wa Levi m'banja lirilense, mmitupo. Lewenga mwamuna aliyense wamwezi ubodzi na kupitirira.'' 16Mose adawalewenga iwo, kuteweza mafala ya Yahova, ninga ndimo adatongewera kuchita.17Madzina ya wana wachimuna wa Levi yakhali Gerisoni, Kohati, na Merari. 18Awa ni wana wachimuna wa Gerisoni, na mitupo yawo: Libini na Simei. 19Wana wachimuna wa Kohati, na mitupo yawo: Amiramu na Izara, Hebroni, na Uziyeli. 20Wana wachimuna wa Merari, na mitupo yawo: Mali na Musi. Iyi ni mitupo ya Alevi, kundandaliziwa mtupo na mtupo.21Mbanja ya a Libini na mabanja ya a Asimei ngakuchoka kwa a Gerisoni. Yamweya ni mabanja ya a Agerisoni. 22Amuna wensene wakuyambira mwana wa mwezi ubodzi na kupitirira adalewengiwa, pabodzi mkukwana bzulu bzinomwe na madzana machanu. 23Mabanja ya a Gerisoni yamange mahema mbali ya kumaulo kwa kachisi.24Eliyasafe mwana wachimuna wa Layeli atsogolere mabanja ya wana wa a Gerisoni. 25Banja la Gerisoni limbatchenkhe chihema chakugumanirana kuphatanidza na kachisi. Ambatchenkhe chihemacho, chakufungira chache, na chinguwo cha pakupitira kuyenda ku chihema chakugumanirana. 26Ambatchenkhe bzakumanikamanika bza pambutopo, chinguwo pa msuwo wa kumbutoko---mbuto ya pa kintalo ndiyo yazungulira kachisi na guwa la nsembe. Ambatchenkhe bzingwe bza chihema cha kugumanirana na chirichense ndicho chiri mwemo.27Mabanja yoya ngakuchokera kuna Akohati: banja la Aamiramu, banja la a Izara, banja la Ahebroni, na banja la Auziyeli. Mabanja yoya nga Akohati. 28Amuna wakukwana bzulu bzisere na madzana matanthatu alewengiwa wakuyambira mwezi ubodzi na kupitirira kuphata basa la la kukoya udikiriro bwa mbuto yakupambulika. 29Mabanja ya Akohati yamange mbali yakumwera kwa kachisi.30Elizafana mwana wachimuna wa Uziyeli ndiye atsogolere nyumba ya makolo ya a Kohati. 31Iwo adikhirire likasa, meza ya chakumanikira kandiyero, maguwa ya nsembe, bzinthu bzakupambulika ndibzo bzimbaphatisiwa basa pa mabasayo, na chinguwo, na basa lensene lakuzungulira popo. 32Eleazara mwana wa chimuna wa Aroni wansembe atsogolere wanthu omwe ambatsogolera Alevi. Iye anyang'anire wanthu ndiwo ambaphata basa pambuto yakupambulika kwene kwene.33Mabanja mawiri yachokera kuna a Merari: banja la Amali na banja la Amusi. Mabanja yamweya yachokera kuna a Merari. 34Amuna wakukwana bzulu bzitanthatu na madzana mawiri alewengiwa wakuyambira mwezi ubodzi na kupitirira. 35Zuriyeli mwana wachimuna wa Abiyaili atsogolere banja la makolo ya Amerari. Iwo amange kumpoto kwa mbuto ya kachisi.36Wana wa a Merari adikhirire matabwa ya kachisi, mitanda yache yakupingasa, nsandamira, matsinde, makamwa yache, na chirichense chakufanana nacho, kuphatanidza 37na bzinsandamira na bzipilala bza pambutopo ndibzo bzidazungulira, na bzakupfikira bzache, nkhokho, na bzingwe.38Mose na Aroni na wanache wachimuna amange kumachibese kwa kachisi, kumsuwo kwa chihema chakugumanirana, kunyang'ana kwakuchokera dzuwa. Iwo ndiwo amfunika kuti ambakoye mabasa ya kumbuto kwakupambulika na udikiro bwa wana wa Isaraeri. Mlendo aliyense wakufendeza pafupi na mbuto yakupambulika kwene kweneyo aphiwe. 39Mose na Aroni adalewenga amuna wensene wa banja la Alevi omwe akhali wakuyambira mwezi ubodzi na kupitirira, ninga ndimo Yahova adatongera. Iwo adalewenga amuna bzulu makumi mawiri.40Yahova adati kuna Mose, ''Lewenga wana wachimuna wakutoma kubadwa wa wana wa isaraeri wakuyambira mwezi m'bodzi na kupitirira. Uwandandalize madzina yawo. 41Unditengere ine Alevi--- ndine Yahova ---mmalo mwa wana wensene wa Isaraeri, na ng'ombe za Alevi mmalo mwa wana wakutoma wa ng'ombe za mbeu ya a Isaraeli.''42Mose adalewenga wana wense wakutoma wa wana wa Isaraeri ninga ndimo Yahova adamutongera kuchita. 43Iye adalewenga wana wense wachimua wakutoma kubadwa na madzina yawo, wakuyambira mwezi m'bodzi na kupitirira. Adawalewenga amuna achikwana bzulu makumi mawiri na bziwiri na madzana mawiri na makumi manomwe na atatu.44Yahova, adasewea pomwe kuna Mose. Iye adati, 45''Tenga Alevi mmalo mwa wana wakutoma wensene pakati pa wana wa Isaraeli, apo utenge ng'ombe za alevi mmalo mwa ng'ombe zawanthu. Alevi mbangu wa ine--- ndine Yahova.46Thangwe chipulumuso cha wana wa Isaraeri wachimuna wakutoma kubadwa wakukwana madzana mawiri na makumi manomwe na atatu omwe adapitirira kuwanda kwa Alevi 47umfunika utsonkhese masekere machanu machanu pa munthu aliyense. Bzimfunika uphatise basa sekere la mbuto yakupambulika ninga chakupimira chachadidi. Sekere limbalingana na ma gera makumi mawiri. 48Upereke kobiri zakulombolewa nazo ndizo udapereka kuna Aroni na wanache wachimuna.''49Ndiye Mose adatsonkhesa kobiri zakulombolera kuchoka kuna wale omwe adapitirira kuwanda kwa Alevi. 50Mose adatsonkhesa kobiri kuchoka kuna wana wakutoma wa wana wa Isaraeri. Iye adatsonkhesa masekere chulu chibodzi na madzana matatu na makumi matanthatu na machanu, kupimira na sekere la mbuto yakupambulika. 51Mose adapereka kobiri za kulombolera kuna Aroni na kuna wanache wachimuna. Mose adachita chirichense adauziwa kuchita na mafala ya Yahova, ninga ndimo Yahova akhadamuuzira iye.
41Yahova adasewera na Mose na Aroni. Iye adati, '' 2Chitisani chilewengero cha amuna wa mbeu ya Kohati kuchoka pakati pa Alevi, na mabanja yawo na mabanja ya abereki wawo. 3Lewengani amuna wa magole makumi matatu kufika makumi machanu yakubadwa. Amuna amwewa aphathike ku thimu la kutumikira mu chihema chakugumanirana. 4Wa mbeu ya Kohati akhale wakumbatchenkha bzinthu bzakufunika maninge bzakuikhiwa pambali pala ine mchihema cha kugumanirana.5Chihema chingakhala chimfuna kufulusiwa kuyenda kutsogolo, Aroni na wanache ambapite mchihemamo, kumbabulusa chinguwo chakumpsinkha chakulekanisa mbuto yakupambulikisisa na mbuto yakupambulika pang'ono mkumpsinkhira likasa la umboni. 6Iwo ambampsinkhe likasa na pidaso ya khanda lakufukutiwa. Iwo ambalitandikire chinguwo cha azuri. Iwo ambaliikhire mphiku pakulitakula.7Iwo ambatandike nguwo ya azuri pa meza ya mkate wa chakupereka. Padzaulupo aikhe bzakuikhira madzi, malukho, mapalato, mitsuko pala chakupereka chakumwa. Mkate umbapitirize kukhala basi pa mezapo. 8Iwo ambatandike popo nguwo ifwira mkumbampsinkha na khanda lakufukuta. Iwo ambaikhe mphiku pakumbatakula mezayo.91011Iwo ambatenge nguwo ya azuri mkumbampsinkha chakumanikira kandiyero, pabodzi na makandiyero yacheyo, mbano zache na bzakuolera bzache, na bzikasi bzikasi bza mafuta pala makandiyero. Iwo aikhe bzakukhazikira makandiyero na bzipangizo bzache bzense mchakumpsinkhira cha khanda lakufukutiwa bwino, apo aliikhe mchakutakulira chache. Iwo afuthule chinguwo cha azuri pa guwa la oro. Alimpsinkhe na chakumpsinkhira cha khanda lakufukuta, kinangoko mkupisa mphiku zakutakulira.12Iwo atakule bzipangizo bza utumiki, bzomwe ambatumikira nabzo m'buto yakupambulika, achibzikulunga pa nguwo ya azuri. Iwo ampsinkhe bzobzo na khanda mkuikha bzipangizobzo pa chakutakuliracho. 13Iwo apukuse dotha la mafuta kuchosa pa guwapo mkutandika nguwo ifwira pa guwapo. 14Ayikhe pa chakutakulirapo bzipangizo bzense bzakuphatizira pa basa la pa guwa. Bzipangizo bzobzi ni palato za pamoto, magarufu, mafocholo, palato zakuzika, na bzipangizo bzina bzense bza pa guwa. Iwo ampsinkhe guwa na khanda labwino kinangoko mkupisa miti yakutakulira.15Pomwe Aroni na wanache wachimuna amaliza kumpsinkha bwino mbuto yakupambulikayo na bzipangizo bzense, na pomwe msasayo unifendera kutsogolo, wa mbeu ya Kohati abwere kudzatakula mbuto yakupambulikayo. Penu aniphata bzipangizo bzakupambulikabzo, iwo aferetu meju. Ili ni basa la wa mbeu ya Kohati, kutakula bzakupambulika mchihema cha kugumanirana. 16Eleazara mwana wachimuna wa Aroni wansembe ambanyang'anire katchenkhedwe ka mafuta ya kugasira, pfungo labwino, chakupereka chapafupipafupi cha ufa, na mafuta yakupalanga. Iye ambanyang'anire katchenkhedwe ka mbuto yense ya kupambulika na bzense bza mwemo, mbuto yakupambulika na bzipangizo bzache.''17Yahova adasewera na Mose na Aroni. Iye adati, 18Nampodi kubvuma mabanja ya dzinza la wene Kohati kuphadzana na Alevi. 19Ndiye chita ichi kuna iwo kuti akhale na moyo neye kufa, angafenderera bzinthu bzakupambulika maningebzo: Aroni na wanache wachimuna ayende mkatimo, amuikhire munthu aliyense basa lache na udindo bwache. 20Soma wene Kohati nampodi apite mkatimo kukaona mbuto yakupambulikayo, neye kanthawe pamkiti pokha, apo ayai anifa.''21Yahova adasewera pomwe na Mose. Iye adati, 22''Chitisambo pomwe kanembera wa mbeu ya a Geresoni, na mabanja ya abereki wawo na mitupo yawo. 23Lewenga ndiwo ana magole makumi matatu kufika magole makumi machanu. Lewenga wense omwe amdzapita mgulu la kutumikira mchihema cha kugumanirana.24Ili ni basa la mabanja ya wene Gerisoni, angambatumikira na ndibzo ambatakula. 25Ambatakule bzinguwo bza kachisi, chihema chakugumanirana, chakumpsinkhira chache, cha khanda lakufukutiwa ndilo liri padzaulupo, na bzinguwo bzakutchinga pakupitira kuyendera ku chihema chakugumanirana. 26Amfunika ambatakule bzinguwo bzakutchinga ku nyumba yakutongera milandu, chinguwo cha panjira ya pamsuwo kuyendera ku chipata cha ku nyumba yakutongera milandu, yomwe iri pafupi na mbuto yakupambulika na pafupi na guwa la nsembe, bzingwe bzawo, na bzipangizo bzensene bza basa lawo. Chirichense chakuchitika na bzinthu bzobzi, iwo ambachite.27Aroni na wanache wachimuna adikhilire basa lense la wa mbeu ya a Gerisoni, mchirichense ndicho ambatakula, na mmabasa yawo yense. Muwaikhe iwo mmabasa yawo yense. 28Ili ni basa la mabanja ya wambeu ya a Gerisoni pala chihema chakugumanirana. Itamara mwana wachimuna wa Aroni wansembe atsogolre iwo mmabasa yawo.29Ulewenge wa mbeu ya Meravi na mabanja yawo, mkuwalonza malingana na nyumba za abereki wawo, 30wakuchokera magole makumi matatu na kupitirira kufikizana magole makumi machanu. Lewenga aliyense ndiye akuyenda kukakhala nawo mgulu na kutumikira mchihema chakugumanirana.31Ubu ni udindo bwawo na udikhiriro ndibo buli mmabasa yawo pala chihema chakugumanirana. Iwo ambasamalire mijimbikiro yakuphatisa kachisi, mitanda yache, nsandamira, na makamwa yache, 32pabodzi na nsandamira za pambutopo kuzungulira kachisi, makamwa yache, nkhokho, na bzingwe bzache, na bzipangizo bzache bzense. Ndandalizani madzina bzinthu bzakuti iwo atakule.33Ili ni basa la mabanja ya wambeu ya a Merari, ndilo ati ambachite pala chihema chakugumanirana, mwakuuziwa na Itamara mwana wachimuna wa Aroni wansembe.''34Mose na Aroni na akulu wawanthu adalewenga wambeu ya a Kohati ninga mwa mabanja yawo na nyumba za abereki wawo. Iwo adawalewenga kuyambira wa magole makumi matatu kufika magole makumi machanu. 35Iwo adalewenga aliyense wakuti angakwanise kukhala mgulu la kutumikira mchihema chakugumanirana. 36Iwo adalewenga bzulu bziwiri na madzana manomwe na makumi machanu amuna wa mmabanja mwawo.37Uyu ukhali mndandanda wa wene Kohati omwe adatumikira mchihema chakugumanirana. Mose na Aroni adawalewenga kuteweza kutonga kwa Yahova komwe kudaperekiwa kudzera mwa Mose.38Wa mbeu ya a Gerisoni adalewengiwa mmabanja mwawo, mnyumba za abereki wawo, 39kuchoka magole makumi matatu kufika makumi machanu, aliyense omwe angadakwanisa kupita mgulu la kutumikira mchihema chakugumanirana. 40Amuna wense, kuwalewenga na mabanja yawo na nyumba za abereki wawo, adakwana bzulu bziwiri na madzana matanthatu na makumi matatu.41Mose na Aroni adalewenga mabanja ya wa mbeu ya wene Gerisoni omwe angadatumikira mchihema chakugumanirana. Pakuchita ichi, iwo adabvera ndibzo Yahova akhadawatonga kuchita kudzera mwa Mose.42Wa mbeu ya a Merari adalewengiwa mmabanja mwawo na nyumba za abereki wawo, 43kuchoka wa magole makumi matatu kufika makumi machanu, aliyense omwe angadakhala nawo mgulu lakutumikira mchihema chakutumikira. 44Amuna wensene, kulewengiwa na mabanja yawo na nyumba za abereki wawo, adakwana bzulu bzitatu na madzana mawiri.45Uyu ukhali mndandanda wa mabanja ya wa mbeu ya a Merari, ndiwo Mose na Aroni adawalewenga kuteweza ndimo Yahova adatongera ndiwo udabwera na boko la Mose.46Ndiye Mose, Aroni, na mafumu ya Isaraeli adalewenga Alevi wense mmabanja mwawo mnyumba za abereki wawo 47kuchoka wa magole makumi matatu kufika makumi machanu yakubadwa. Iwo adalewenga aliyense omwe angadakwanisa kuphata basa mkachisi, na omwe angadakwanisa kutchenkha bzombo bza mchihema chakugumanirana. 48Iwo adalewenga amuna bzulu bzisere madzana machanu na makumi masere.49Na chitongero cha Yahova, Mose adalewenga mwamuna aliense, kulewenga aliyense na moda wa basa ndilo adauziwa kuchita. Iye adalewenga mwamuna aliyense na udindo ndibo akhaphata. Pakuchita ichi, iwo adabvera ndibzo Yahova akhadawatonga iwo kuchita kudzera mwa Mose.
51Yahova adasewera na Mose. Iye adati, 2''Uza wana wa Isaraeli kuchosa kunja munthu aliyense wamapere kuchoka mu msasa, aliyense omwe ana matuza yakumema madzi, na aliyense wakupsipiziwa thangwera kuphata thupi lakufa. 3Mwamuna ayai mkazi, uwabulise kunja kwa msasa. Nampodi iwo apsipize msasa, thangwe ine nimbakhala momo. 4Wana wa Isaraeli adachita tenepo. Iwo adawabulisadi kunja kwa msasa, ninga ndimo Yahova adatongera Mose. Wana wa Isaraeli adabvera Yahova.5Yahova adasewera pomwe na Mose. Iye adati, 6''Sewera na wana wa Isaraeli. Penu mwamuna ayai mkazi anichita chakuphonya ninga ndicho wanthu ambachititirana wina na mwayache, achikhala wakusaya lukhulupirika kuna ine, munthu umweyo ngwakuphonya. 7Ndiye iye atawire ku chakuphonya ndicho wachitacho. Ndiye iye apagali chakuphonya chache achithimizira pomwe kubzatikira chakuti chingapite kachanu momo. Iye abwezere ichi kuna wakumuphonyerayo.8Soma penu munthu wakuphonyerewayo alibe m'bale wapafupi wakutambira chakuperekacho, apagali kuwanda kwa kuphonya kwache kuna ine kudzera mwa wansembe, pabodzi na tonde wa bira kumubwezera iye. 9Nsembe zensene, za bzinthu bzakupambulika ndizo wana wa Isaraeli adaikha pambali, ndizo adabweresa kuna wansembe, zimdzakhala zache. 10Bzakupereka bza munthu aliyense bzimdzakhala bza wansembe; penu aliyense anipereka chinthu chirichense kuna wansembe, chimdzakhala chache.''11Yahova, adasewera pomwe na Mose. Iye adati, 12''Sewera na wana wa Isaraeli. Lewa kuna iwo, Mkazi wa munthu angaphinduka mkukachita chakusaya kukhulupirika kuna bayache.13Penu mwamuna anigona naye achibisika kuna bayache, apo kuipisiwa kwache neye kuzindikirika napo kuti wabzipsipiza yekha, apo neye kugumanika mboni ya kumugaza, nakuti alibe kuphatiwa mchakuchita chachecho, 14tsono, mzimu wa nsanje umbamudziwisa basi bayacheyo kuti mkazache wapsipiziwa. Tsono, bzingachitike kuti mzimu wansanje ungabwere mkatikati kuna mwamunayo pomwe mkazacheyo alibe kupsipiziwa.15Mu nkani ninga yoyo, mwamuna abwerese mkazache kuna wansembe. Mwamunayo abwere na chakupereka chakufunikiracho mmalo mwa mkaziyo, chibodzi cha magawo khumi cha efa cha ufa bwa balere. Mwamunayo nampodi atsanulire mafuta popo nampodi pomwe kuikha libano thangwe ndiyo nsembe ya ufa ya nsanje, nsembe ya ufa yachikumbuso yakukumbusa mphumbza.16Wansembe amubwerese iye pafupi mkumuikha pamaso pa Yahova. 17Wansembe atenge madzi yakupambulika mpalato ya dongo mkutapa pfumbi pansi pa kachisi. Wansembeyo aikhe pfumbilo mmadzimo.18Wansembeyo aikhe mkaziyo pamaso pa Yahova apo atsudzule tsisi la mkaziyo mumsolo mwache. Wansembeyo aikhe mmanja mwa mkaziyo nsembe ya ufa ya chikumbuso, yomwe iri nsembe ya ufa ya nsanje. Wansembe ambaphate mmanja mwache madzi yakuwawa yakubweresa themberero. 19Wansembe alumbirise mkaziyo kulewa kuna iye, 'Penu mwamuna wina alibe kugona nawe iwepo, apo penu ulibe kusochera mkuchita chakupsipiziwa, ndiye kuti ulibe thangwe na madzi yakuwawaya yomwe yambabweresa themberero.20Spma penu iwepo wasochera, napo ukali mmanja na mwamunako uchibzipsipiza wekha, apo mwamuna winango wachita nawe chigololo, 21ndiye, (wansembeyo alumbirise mkaziyo lumbiriro lakubweresa nthemberero kuna iye, apo apitirize kusewera kuna mkaziyo) 'Yahova amkuikha mu themberero ndilo limdzaonekera kuna wanthu wa dzinza lako kuti ndimwelodi. Ichi chimdzachitika penu Yahova amdzachitisa ntchafu yako kuonda na mimba yako kufufuma. 22Madzi yakubweresa thembereroya yamdzayenda mmimba mwako mkuchitisa mimba yako kufufuma na nthafu zako kuonda.' Mkaziyo amtawira, 'Amen. Amen.'23Wansembeyo anembe mathembereroya pa bukhu, apo apfudze mathemberero wanembaya na madzi yakuwawayo.24Wansembeyo amwese mkaziyo madzi yakuwawayo yomwe yambabweresa themberero. Madzi yakubweresa thembereroyo yampita mwaiye yachimuwawira. 25Wansembeyo atenge nsembe ya ufa yansanjeyo kuchoka mmanja mwa mkaziyo. Wansembeyo atakule nsembe ya ufayo pamaso pa Yahova mkuyenda nayo ku guwa. 26Wansembe atenge boko tolo la ufa bwa nsembe ninga chakupereka chakukatumikira nacho, mkubuotcha pa guwa. Kinangoko amupe madzi yakuwawayo mkaziyo amwe.27Angamupa iye madzi yache mkumwa, penudi iye ngwakupsipiziwa thangwera kuti wachita chakuphonyeka kuna bayacheyo, ndiye kuti madzi yakubweresa thembereroyo yanipita mwa iye mkumuwawira. Mimba yache imdzafufuma na ntchafu yache imdzaonda. Mkaziyo amdzatembereriwa pakati pa wanthu wache. 28Soma penu mkaziyo alibe kupsipiziwa apo penu ngwakuchena, ndiye akhale mwaufulu. Iye amdzakwanisa kubala wana.29Ili ni lamulo la nsanje. Ni lamulo pala mkazi omwe ambasochera kuchoka kuna bayache achipsipiziwa. 30Ni lamulo pala mwamuna wa mzimu wa nsanje angakhala na nsanje pa mkazache. Iye abwerese mkaziyo pamaso pa Yahova, apo wansembe achite chirichense ndicho lamuloli limbafokotoza.31Mwamunayo amdzakhala waufulu ku chakuipa pakubweresa mkazacheyo kuna wansembe. Mkaziyo atawire chakuipa chirichense ndicho anacho.''
61234Yahova adasewera na Mose. Iye adati, ''Sewera na wana wa Isaraeli. Lewa kuna iwo, 'Penu mwamuna ayai mkazi ambzipambulira yekha kuna Yahova kulonjeza chakutoma kukhuma cha Mnaziri, nampodi ambamwe vinyu na kachasu. Nampodi ambamwe vinyu wakusasa wakuchoka ku vinyu ayai kachasu. Nampodi amwe msuzu uliwense wa mpesa ayai kudya mphesa ziwisi ayai zakuuma. 4Mu nsiku zense za kulekeza kwache, iye nampodi adye chinthu chakukonzewa kuchoka ku vinyu wampesa, kuphatanidza na chirichense kuchoka ku njere ate ku mabade.5Mu nthawe zense za mpangano wa kubzipambula kwache, lezi nampodi idzaphatisiwe basa pa msolo wache ate nsiku za kubzipereka kwache kuna Yahova zidzakwanirisiwe. Iye abzipambulire kuna Yahova. Aleke tsisi likule pa msolo pache.6Mu nsiku zense ndizo wabzipambula kuna Yahova, iye damba kufendera pana thupi lakufa. 7Iye nampodi abzipsipize yekha neye babache, mai wache, mano wache, ayai nana wache, penu anifa. Ili ni thangwera kuti iye wabzipambulira kuna Mulungu, ninga aliyense animuoneratu na tsisi lache litalilo. 8Mu nthawe yense ya kubzipambula kwacheko iye ngwakupambulika kuna Yahova.9Penu wina mwachidzidzi anifa pambali pache achipsipiza msolo wache wakuikhiwa mmisinda ya mapembo, ndiye mbaasenge msolo wache pa nsiku yache ya kufusuliwa--- pa nsiku yachinomwe ausenge.10Pa nsiku yachisere abwerese nkhangaiwa ziwiri ayai tuwana twa njiwa tuwiri kuna wansembe pa msuwo wa chihema cha kugumanirana. 11Wansembe apereke mbalame ibodzi kukhala msembe ya chakuphonya apo inango ninga nsembe ya kupserereza. Iwo adzamutchenkhe thangwe iye adaphonya pakukhala pafupi na thupi la kufa. Amfunika iye apambulire pomwe msolo wache pa nsiku yoyo.12Iye abzipambulire yekha kuna Yahova pa nsiku zakubzipambulira kwache. Iye abwerese ntchere imuna ya bira ya gole libodzi kukhala nsembe ya chakupalamula. Nsiku ndizo iye akhanati kubzipsipiza yekha nampodi ziikhiwe mumtiwa, thangwera kusala kwache kudapsipiziwa.13Ili ni lamulo la Mnazari thangwera nthawe ndiyo kusala kwache kwamala. Iye amubwerese pa msuwo wa chihema chakugumanirana. Iye aonesere nsembe yache kuna Yahova. 14Iye apereke nsembe yakupserereza ya ntchere imuna ya bira ya gole libodzi yakusaya mphitcha.

Iye apereke kukhala nsembe ntchere ya bira ikazi ya gole libodzi yakusaya mphitcha. Iye abwerese tonde wa bira kukhala nsembe ya kutenda.

15Iye abwerese pomwe chitundu cha mikate yakusaya chakufufumisa, na tulasau twa ufa bwakunyodoka twakusanganiza na mafuta, tulasau twa phwanthi phwanthi twakupalanga mafuta, pabodzi na nsembe yawo ya ufa na nsembe zakuthira.16Wansembe azionesere izo pamaso pa Yahova. Iye apereke nsembe yache ya chakuphonya kukhala nsembe yakupserereza. 17Na chitundu cha mikate yakusaya chakufufumisa, iye apereke tonde wa bira kukhala nsembe, nsembe yakutenda kuna Yahova. Wansembe apereke pomwe nsembe ya ufa na nsembe yakuthira.18Mnaziriyo asengere msolo wache adauperekayo pa msuwo wakuyendera ku chihema cha mgumano. Iye asenge tsisi mu msolo mwache mkulithusa pa moto ndiwo uli kunyansi kwa nsembe za kutenda.19Wansembe atenge phewa la bira wakuterekayo, mkate ubodzi wakusaya chakufufumisa, kuchoka mchitundu, na kalasau kakusaya chakufumisa. Aiikhe mmanja mwa Mnazariyo atamala kusengiwa tsisi lache lakuperekiwalo. 20Wansenbe azivuzule atazidzusa izo ninga nsembe pamaso pa Yahova, gawo la ulemerero la wansembe, pabodzi na tsuku ndilo lidavuzuluwa na ntchafu yomwe ikhali mbali ya wansembe kuti aidye. Kumala popo, Mnaziri amwe vinyu.21Ili ni lamulo la Mnaziri omwe anilumbira chakupereka chache kuna Yahova thangwera kusala kwache. China chirichense ndicho iye angapereke, achite mwakukoya mtemo wa lumbiro ndilo watengalo, kukoya lonjezo lakulatiziwa na chilamulo cha kusala kwache.'''22Yahova adasewera pomwe na Mose. Iye adati, 24''Lewa na Aroni na wanache wachimuna. Lewa, 'Udalise wana wa Isaraeli tenepayu. Ulewe kuna iwo, 23''Yahova akudaliseni imwe na kukukoyani.25Yahova awalise nkhope yache pa iwe na kukuchitirani chisomo. 26Yahova anyang'anise iwe na nsisi na kukupa mtendere.''' 27Mtenepoyo iwo aikhe dzina langu pa wana wa Isaraeli. Kinangoko nimdzawadalisa.''
71Pa nsiku ndiyo Mose adamaliza kachisi, adaudzoza achiupambulira kuna Yahova, pabodzi na bzipangizo bzache bzensene. Adachita bzibodzibodzi na guwa la nsembe na bzombo bzache bzense. Iye adabzidalisa mkubzipambulira kuna Yahova. 2Pa nsiku yoyo, atsogoleri wa Isaraeli, akulu wa mabanja ya abereki wawo, adapereka nsembe. Amuna amwewa akhatsogolera madzinza. Iwo akhadanyang'anira kalewengedwe ka amuna mu mnembero. Iwo adabweresa bzakupereka bzawo pamaso pa Yahova. Adabweresa makalosa matanthatu yakugugudiza na ng'ombe za pakalosa khumi na ziwiri. 3Iwo adabweresera kalosa ibodzi kuna atsogoleri awiri aliwense, na mtsogoleri aliyense adamubweresera ng'ombe ya pakalosa ibodzi. Iwo adabzipereka bzinthu bzobzi pamsuwo pa kachisi4Ndiye Yahova adasewera na Mose. Iye adati, 5''Bvuma bzakupereka kuchoka kuna iwo apo ubziphatise basa la mchihema cha kugumanirana. Pereka chakupereka kuna Alevi, kuna aliyense ninga basa lache lim'bzifunira.''6Mose adatenga ma kalosa na ng'ombe, achibzipereka kuna Alevi. 7Iye adapereka makalosa mawiri na ng'ombe zinayi kuna wa mbeu ya a Gerisoni, thangwera ndibzo basa lawo likhafuna. 8Iye adapereka makalosa manayi na ng'ombe zisere kuna wa mbeu ya Merari, mwakutchenkhewa na Itamara mwana wachimuna wa Aroni wansembe. Iye adachita bzobzi thangwera ndibzo basa lawo likhakumbira.9Soma alibe kupereka bzinthubzo kuna wa mbeu ya a Kohati, thangwe iwo lawo likhali basa lakumbachita bzinthu kuna Yahova bzakuti angambanyamule pa mapewa yawo iwo okha.10Atsogoleri adapereka bzinthu bzawo bzakupereka ku guwa la nsembe pa nsiku ndiyo Mose adadzoza guwa lansembelo. Atsogoleri adapereka bzakupereka bzawo pamsuwo pa guwa la nsembe. 11Yahova adati kuna Mose, '' Mtsogoleri aliyense apereke pa nsiku yache yache chakupereka chache cha kupereka ku guwa la nsembe.''12Pa nsiku yakutoma, Nahesoni mwana wachimuna wa Aminadabu, wa dzinza la Yuda, adapereka chakupereka chache. 13Chakupereka chache chikhali mkunza ubodzi wa masekere yakulemera dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, pa kulemera kwakutawirika na masekere ya mbuto yakupambulika. Bzinthu bziwiri bzensebzi bzikhali bzakudzala na ufa bwakunyodoka bzakusanganiza na mafuta kukhala nsembe yaufa. 14Iye adapereka mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi apo likhali lakudzala na chakufukiza..15Iye adapereka kukhala nsembe yakupserereza kamkono kabodzi ka ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere ibodzi ya bira ya gole libodzi. 16Adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka cha kuphonya. 17Iye adapereka ng'ombe ziwiri za pakalosa, atonde achanu wa mabira, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere zichanu zamabira za gole libodzi lakubadwa, kukhala chakupereka cha nsembe yakutenda. Ichi chkhali chakupereka cha Nasoni mwana wachimuna wa Aminadabu.18Pa nsiku yachiwiri, Netaneli mwana wachimuna wa Zuwara, mtsogoleri wa Isakara, adapereka nsembe yache. 19Adapereka nsembe kukhala nsembe yache lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, na kalemeredwe ka kutawirika na mbuto yakulemekezeka. Bziwiri bsensebzi bzikhali bzinthu bzakudzala na ufa bwakunyodoka bzakusanganiza na mafuta kukhala nsembe ya ufa.20Iye adapereka pomwe nsomba ibodzi ya golide yakulemera masekere khumi, yakudzala na bzakufukiza. 21Iye adapereka pomwe kukhala nsembe yakupserereza kamkono kabodzi ka ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere ibodzi ya bira ya gole libodzi. 22Iye adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala nsembe ya chakuphonya. 23Adapereka ng'ombe ziwiri za pakalosa, atonde achanu wa mabira, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere zichanu zimuna za mabira za gole libodzi, kukhala nsembe ya kutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Nataneli mwana wachimuna wa Zuwara.24Pa nsiku yachitatu, Eliabu mwana wachimuna wa Heloni, mtsogoleri wa mbeu ya Zebuloni, adapereka chakupereka chache. 25Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva lakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu, na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe na kapimidwe kakutawirika na masekere ya kumbuto yakulemekezeka. Bzinthu bziwiri bzensebzi bzikhali bzakudzala na ufa bwakunyodoka bzakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 26Iye adapereka pomwe mkebe wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.27Iye adapereka kukhala nsembe yakupserereza kamkono kabodzi ka n'gombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere ibodzi ya bira ya gole libodzi. 28Adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka chakuphonya. 29Iye adapereka ng'ombe ziwiri za pakalosa, atonde achanu wa mabira, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere zichanu zimuna za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Eliabu mwana wachimuna wa Heloni.30Pa nsiku yachinayi, Elizuri mwana wachimuna wa Sedeuri, mtsogoleri wa mbeu ya wene Rubeni, adapereka chakupereka chache. 31Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, na kalemeredwe ka kupima masekere ka kumbuto yakulemekezeka. Bzinthu bziwiri bzensebzi bzikhali bzakudzala na ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 32Iye adapereka pomwe mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.33Iye adapereka nsembe yakupserereza mkono ung'ono ubodzi wa ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere imuna ibodzi ya bira ya gole libodzi. 34Iye adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka chakuphonya. 35Iye adapereka ng'ombe ziwiri za pa kalosa, atonde achanu wa mabira, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere zimuna zichanu za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Elizuri mwana wachimuna wa Sedeuri.3637Pa nsiku yachichanu, Selumiyeli mwana wachimuna wa Zurisadai, mtsogoleri wa azukulu wa Simeoni, adapereka chakupereka chache. Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, pa kalemeredwe kakutawirika na mmpimidwe wa masekere ya kumbuto yakulemekezeka. Bzinthu bziwiri bzensebzi bzikhali bzakudzala na ufa bwakunyodoka bzakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 38Iye adapereka pomwe mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.39Iye adapereka chakupereka cha mkono ung'ono wa ng'ombe, tonde wa bira m'bodzi, ntchere imuna ibodzi ya bira ya gole libodzi. 40Iye adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka cha kuphonya. 41Adapereka ng'obe ziwiri za pa kalosa, atonde achanu wa mabira, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere zichanu za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka cha kutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Selumieli mwana wachimuna wa Zurisadai.42Pa nsiku yachitanthatu, Eliasafu mwana wachimuna wa Dueli, mkulu wa azukulu wa wene Gadi, adapereka chakupereka chache. 43Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi machanu na palato yakuzika ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, na kalemeredwe kakutawirika na masekere ya kumbuto yakupambulika. Bzinthu bziwiri bzensenebzi bzikhali bzakudzala na ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 44Adapereka pomwe mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.45Iye adapereka kukhala nsembe yakupserereza mkono ung'ono ubodzi wa ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere imuna ibodzi ya bira ya gole libodzi. 46Iye adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka chakuphonya. 47Adapereka ng'ombe ziwiri za pakalosa, atonde wa mabira achanu, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere zichanu za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Eliasafu mwana wachimuna wa Dueli.48Pa nsiku yachinomwe, Elisama mwana wachimuna wa Amihudi, mkulu wa azukulu wa Efraimu, adapereka chakupereka chache. 49Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi yakuzika ya

siriva wakulemera masekere makumi manomwe. bzinthu bziwiri bzensebzi bzikhali bzakudzala na ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa.

50Adapereka pomwe mkebe ubodzi wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.51Iye adapereka chakupereka chakupserereza mkono ung'ono ubodzi wa ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira na ntchere imuna ibodzi ya bira. 52Adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka chakuphonya. 53Iye adapoereka ng'ombe ziwiri za pakalosa, atonde achanu wa mabira, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere za mabira zichanu zimuna za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Elisama mwana wachimuna wa Amihudi.5455Pa nsiku yachisere, Gamaliyeli mwana wachimuna wa Pedahuzi, mkulu wa azukulu wa Manase, adapereka chakupereka chache. Chakupereka chache ndicho lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi yakuzika yakulemera masekere makumi manomwe, na kalemeredwe kakutawirika na masekere ka kumbuto kwakulemezeka. bziwiri bzensebzi bzikhali tolo na ufa bwakunyodoka bzakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 56Iye adapereka pomwe mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.57Iye adapereka kukhala nsembe yakupserereza mkono ung'ono ubodzi wa ng'ombe, tonde wa bira, na ntchere imuna ibodzi ya bira ya gole libodzi. 58Adapereka tonde wa mbuzi m'bodzi kukhala chakupereka chakuphonya. 59Adapereka ng'ombe ziwiri za pa kalosa, atonde achanu wa mabira, atonde achanu wa mbuzi, na ntchere zichanu zimuna za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka cha kutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Gamaliyeli mwana wachimuna wa Pedazuri.60Pa nsiku yachipfemba, Abidani mwana wachimuna wa Gidiyoni, mkulu wa azukulu wa Benjamini, adapereka chakupereka chache. 61Chakupereka chachecho chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu, pa kutawirika na kalemeredwe ka masekere ya kumbuto yakulemekezeka. Bziwiri bzensebzi bzikhali tolo na ufa bwakunyodoka bzakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 62Adapereka pomwe mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.63Iye adapereka kukhala nsembe yakupserereza mkono wang'ombe ubodzi ung'ono, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere imuna ibodzi ya bira. 64Adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka chakuphonya. 65Adapereka ng'ombe ziwiri za pa kalosa, atonde wa mabira achanu, atonde achanu wa mbuzi na ntchere zichanu zimuna za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka cha kutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Abidani mwana wachimuna wa Gideoni.66Pa nsiku yachikhumi, Ahiezeri mwana wachimuna wa Amisadayi, mkulu wa azukulu wa Dani, adapereka chakupereka chache. 67Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, na kalemeledwe ka masekere ya kunyumba ya kulemekezeka. Bzinthu bziwiri bzensebzi bzikhali tolo na ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 68Iye adapereka pomwe mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.69Iye adapereka nsembe yakupserereza mkono ung'ono ubodzi wa ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere ibodzi imuna ya bira ya gole libodzi. 70Iye adapereka tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka chakuphonya. 71Adapereka ng'ombe ziwiri za pa kalosa, atonde achanu wa mabira, mbuzi zichanu zimuna, na ntchere zichanu za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Ahiezeri mwana wachimuna wa Amisadai.72Pa nsiku yakhumi na ibodzi, Pagiyeli mwana wachimuna wa Okirani, mkulu wa azukulu wa Aseri, adapereka chakupereka chache. 73Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matau na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, pa kalemeredwe ka masekere ka kunyumba yakulemekezeka. Bziwiri bzensebzi bzikhali tolo na ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 74Iye adapereka pomwe mkebe wa oro wakulemera masekere khumi, kudzala na bzakufukiza.75Iye adapereka chakupereka chakupserereza mkono ung'ono ubodzi wa ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere ibodzi ya bira ya gole libodzi. 76Adapereka mbuzi imuna ibodzi kukhala chakupereka chakuphonya. 77Adapereka ng'ombe ziwiri za pakalosa, atonde achanu wa mabira, mbuzi zimuna zichanu, na ntchere zichanu zimuna za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Pagiyeli mwana wachimuna wa Okirani.78Pa nsiku yachikhumi na chiwiri, Ahira mwana wachimuna wa Enani, mkulu wa azukulu wa Nafitali, adapereka chakupereka chache. 79Chakupereka chache chikhali lukho libodzi la siriva wakulemera masekere dzana libodzi na makumi matatu na palato ibodzi ya siriva wakulemera masekere makumi manomwe, na kalemeredwe ka masekere ya kumbuto yakulemekezeka. Bzinthu bziwiri bzensebzi bzikhali tolo na ufa bwakusanganiza na mafuta kukhala chakupereka cha ufa. 80Iye adapereka pomwe mkebe ubodzi wa oro wakulemera masekere khumi, wakudzala na bzakufukiza.81Iye adapereka nsembe yakupserereza mkono ubodzi ung'ono, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere imuna ibodzi ya bira. 82Adapereka mbuzi imuna ibodzi kukhala chakupereka chakuphonya. 83Adapereka ng'ombe ziwiri za pa kalosa, atonde achanu wa mabira, mbuzi zimuna zichanu, na ntchere zimuna zichanu za mabira za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Ichi chikhali chakupereka cha Ahira mwana wachimuna wa Enani.84Iyi ikhali nsembe yakuperekiwa pa guwa la nsembe pa nsiku ndiyo lidadzoziwa: mafumu ya Isaraeli yadaikha pambali malukho khumi na mawiri , palato zakuzika khumi na ziwiri, na mikebe khumi na miwiri ya oro. 85Lukho lirilense la siriva likhalemera masekere dzana libodzi na makumi matatu apo palato yakuzika iriyense ikhalemera masekere makumi manomwe. Mitsuko yense ya siriva ikhalemera masekere bzulu bziwiri na madzana manayi, na kelemeredwe kakutawirika na kunyumba ya kulemekezeka. 86Mkebe uliwense wa oro, wakudzala na bzakufukiza, ukhalemera masekere khumi na kalemeredwe kakutawirika na kunyumba yakulemekezeka. Mikebe yense ya oro ikhalemera dzana libodzi na makumi mawiri.87Iwo adaikha pambali nyama zensene za nsembe yakupserereza, ng'ombe zimuna khumi na ziwiri, atonde wa mabira khumi na awiri, na ntchere zamabira za magole khumi na mawiri. Iwo adapereka chakupereka chawo cha ufa. Iwo adapereka atonde khumi na awiri wa mbuzi kukhala chakupereka chawo chakuphonya. 88Kuchoka ku ng'ombe zawo zense, adapereka mikono makumi mawiri na minayi, atonde wa mabira makumi matanthatu, mbuzi zimuna makumi matanthatu, na ntchere zimuna za mabira makumi matanthatu za gole libodzi, kukhala chakupereka chakutenda. Uku kukhali kupereka chiperekere litadzozewa guwa la nsembe.89Pomwe Mose adapita mchihema chakugumanirana kukasewera na Yahova, iye adabva mafala yache yakulewalewa naye. Yahova adasewera na iye kuchokera padzaulu pa chakutetezera cha pa likasa la mboni, kuchokera pakati pa akerubi awiriwo. Iye adati kuna iye.
81Yahova adalewa na Mose. Iye adati, 2''Lewa na Aroni. Lewa kuna iye kuti, 'Kandiyero zinomwe zibvunike kutsogolo kwa bzakukhazikira kandiyero ungazigasa.'''3Aroni adachita ibzi. Adagasa makandiyero pa bzakukhazikira makandiyero kuti zipereke kutoya kutsogolo kwa izo, noinga ndimo Yahoda akhadatongera Mose. 4Chakukhazikira kandiyerocho chidakonziwa tenepo apo Yahova adamuonesa Mose makonzewe yache. Chikhadasuliwa na oro kuyambira patsinde lache kufika padzaulu, na makaneka yakusuliwa kuoneka ninga mafololi.56Pomwe, Yahova adasewera na Mose. Iye adati, '' Tenga Alevi kuchoka pa wana wa Isaraeli uwachenese.7Chita ichi kuna iwo kuwachenesa: Uwawaze madzi ya kuchosa bzakuipa. Uwachitise amete thupi lawo lense, fula bzakubvala bzawo, apo uwachenese iwo okha. 8Ndiye iwo atenge mkono ung'ono wa ng'ombe apo na chakupereka cha ufa bwakusanganiza na mafuta. Leka atenge ng'ombe inango ing'ono kukhala chakupereka cha kuphonya.9Ubwerese Alevi mchihema chakugumanirana mkukontcheza thimu lense la wana wa Isaraeli. 10Ungabweresa Alevi pamaso pa Yahova, wana wa Isaraeli abzatike manja pa Alevi. 11Aroni apereke Alevi

pa maso pa Yahova, kukhala nsembe yakuvuzula kuchoka kuna wana wa Isaraeli pala kuti akhale akuchita basi basa la yahova.

12Alevi abzatike manja pa misolo ya mikono ya ng'ombe. Upereke mkono ubodzi kukhala nsembe yakuphonya na mkono winango kukhala nsembe yakupserereza kuna ine, kuchita bzakutetezera Alevi. 13Uyimise Alevi pamaso pa Aroni na pamaso pa wanache wachimuna, apo uwadzuse iwo mdzaulu kukhala nsembe yakuvuzula kuna ine.14Munjira yoyi Ulekanise Alevi na wana wa Isaraeli. Alevi amdzakhala wangu wangu. 15Kumala popo. Alevi apite mkati kukatumikira mchihema chakugumanirana. Uwachenese iwo. Uwapereke nsembe yakuvuzula.16Chita ichi, thangwe iwo mbangu chaiwo kuchoka pakati pa wana wa Isaraeli. Iwo amdzapita nkhankha ya mwana wakutoma aliyense, kulewa bzakutoma bza mimba, ya wana wense wa Isaraeli. Ndabzitengera ndekha Alevi. 17Wana wense wakutoma kubaliwa pakati pa wana wa Isaraeli mbangu amwewo, munthu na nyama kubodzi. Pa nsiku ndiyo ndidatenga miyoyo ya wana wense wakutoma kubaliwa mdziko la Aigupto, ndidabziikhira ndekha iwo pambali.18Ndatenga ine Alevi kuchoka pakati pa wana wa Isaraeli mmalo mwa wana wense wakutoma kubaliwa. 19Ndapereka Alevi kukhala mpfupo kuna Aroni na wanache wachimuna. Ndawatenga iwo kuchoka pakati pa wana wa Isaraeli kukachita basa la wana wa Isaraeli mchihema chakugumanirana. Ndawapa iwo kukhala chakutetezera cha wana wa Isaraeli pala kuti muliri nampodi udzonge wanthu ungafendera ku mbuto yakupambulika.''20Mose, Aroni, na thimu lense la wana wa Isaraeli adachita ichi pabodzi na Alevi. Iwo adachita bzense ndibzo Yahova adatonga Mose kulewa bza Alevi. Wana wa Isaraeli adachita ibzi pabodzi nawo. 21Alevi adabzichenesa oka achitsuka bzakubvala bzao, apo Aroni adawaonesera iwo kukhala nsembe yakuvuzula kuna Yahova apo achitetezera iwo mkuwachenesa.22Kumala popo, Alevi adapita momo kukachita basa lawo mchihema chakugumanirana pamaso pa Aroni na pamaso pa wana wachimuna wa Aroni. Kutenepoko kukhali ninga ndimo Yahova adatongera Mose kulewa bza Alevi. Iwo adachita tenepoyo kuna Alevi wense.23Yahova adasewera pomwe na Mose. Iye adati, 24''Bzensebzi mpsa Alevi wa magole makumi mawiri na machanu na kupitirira. Iwo aphathikane na thimu kumbatumikira mchihema chakugumanirana.25Aleke kutumikira tenepayu pa magole makumi machanu. Pa msinkhu umweyo nampodi ambatumikire pomwe. 26Iwo ambathandize abale wawo omwe akuphata basa pa chihema chakugumanirana, kuchita udikhiro bwawo, soma nampodi ambatumikire pomwe. Umu ndimo umbachitire nawo Alevi mu udikhiro bwawo bwense.
91Yahova adalewa na Mose mchipululu cha Sinai, pa mwezi wakutoma wa gole lachiwiri pomwe iwo adabula mdziko la Aiguputo. Iye adalewa, 2''Ubvume wana wa Aisraeri kuti achite Madyerero panthawe yakukhazikika ya gole. 3Pa nsiku ya khumi na chinayi ya mwezi uno, maulo, muchite madyerero pa nthawe yakukhazikika ya gole. Mukoye ichi, nakuteweza mitemo yense, na kubvera mayeruzo yache yense yakulingana nayo.''4Tsono, Mose adauza wana wa Isaraeli kuti iwo achite Madyerero ya Pasaka. 5Tsono iwo adachita Pasaka pa mwezi wakutoma, pa nsiku ya khumi na chinayi ya mwezi, maulo, mchipuluu cha Sinai. Wana wa Isaraeri adabvera chinthu chilichense ndicho Mose adatonga kuti achite.6Pamwepo pakhana amuna winango akhada psipiziwa na thupi la munthu wakufa. Iwo alibe kukwanisa kuchita nao Pasaka nsiku yoyo. 7Iwo adayenda kuna Mose na Aloni nsiku ibodzibodziyo. Amunawo adati kuna Mose ''Ife ndife wakupsipiziwa thangwera thupi la mwamuna wakufa. Thangweranyi mukutilambiza kupereka bzakupereka bzahtu kuna Yahova pa nthawe yakukhazikika ya gole pakati pa wanthu wa Isaraeli?'' 8Mose adalewa kuna iwo, ''Dikhilani ndibvesere bzomwe Yahova amndiuza bza imwepo.''9Yahova adasewera na Mose. Iye adalewa, 10''Sewera kuna wana wa Isaraeli. Lewa, 'Penu winango wa imwepo ayai azukulu wanu wapsipiziwa na thupi la munthu wakufa, ayai ali pa ulendo butali, Iye ambachitire Pasaka Yahova.11Pa mwezi wachiwiri pa nsiku yakhumi na chinayi maulo, iwo ambadye chakudya cha Pasaka. Iwo ambadye Pasaka mwana wabira na mkate wakusaya chakufufumisa na msuzi wa mizi yakuwawa. 12Iwo nampodi kuti ambasiye kufikizana machibese, ayai kupswa mafupa yache. Iwo ambateweze mitemo yense ya Pasaka.13Soma munthu aliyense omwe ngwakuchena apo ali lini pa ulendo, soma alibe kuwanisa kuchita Pasaka. Munthu umweyo ambachosiwe kuna wanthu thangwe iye alibe kukwanisa kubweresa bzakupereka bzomwe Yahova ambafuna pa nthawe yakukhazikika ya gole. munthu umweyu atakule chakuphonya chache. 14Penu mulendo wakukhala namwe pakati panu wachita Pasaka kuna Yahova, Iye achite na kulingana na utongi bwache bwa mtemo wa Pasaka kuteweza mtemo wache. Mukhale naye pabodzi mulendoyo na m'bodzi omwe ngwakubaliwa mdzikomo.''15Pa nsiku yakukhazikisa kachisi, mtambo udampsinkha kachisi, khumbi la mayeruzo ya mpangano. Maulo mtambo ukhali padzaulu pa kachisi. Ukhaoneka ninga moto kufikizana machibese. 16Bzidapitirira tenepo. Mtambo udampsinkha kachisi apo ukhaoneka ninga moto usiku. 17Pomwe mtambo udatengewa kukwira kuchoka padzaulu pa khumbilo, wana wa Isaraeli adanyamuka ulendo bwawo. Mbuto ndiyo ntambo ukhaima, wanthu wale akhambadikhira.18Pa kutonga kwa Yahova, wana wa Isaraeli akhafamba, na pa kutonga kwache, iwo akhambadikhira. Pomwe mtambo ukhayima padzaulu pa kachisi, iwo akhakhala pakugwezekana kwao. 19Pomwe mtambo ukhaima pa kachisi nsiku zizinji, wana wa Isaraeli akhabvera malangizo ya Yahova apo akhafamba lini.20Nthawe zinango mtambo ukhakhala nsiku zizinji pakachisi. Bzingatenepo, iwo akhabvera kutonga kwa Yahova__iwo akhambakhala apo kinangoka akhafamba pomwe na utongi bwache. 21Nthawe zinango mtambo ukhaoneka pakukhala iwo kuchokera maulo ateye machibese. Pomwe mtambo ukhakwira machibese, iwo akhafamba. Penu ukhapitirira usiku na masikati, pokha pokha pomwe mtambo ukhakwira iwo akhapitiriza ulendo bwao.22Pinango pense mtambo ukhaima pa kachisi kwa nsiku ziwiri, mwezi ayai gole, pokha pokha ninga unikhalira pamwepo, wana wa Isaraeli akhakhala m'misasa mwao neye kufamba. Soma pomwe mtambo unikwira m'dzaulu, iwo akhanyamuka ulendo bwawo. 23Iwo akhagwezekana kuteweza kutonga kwa Yahova, apo iwo akhafamba na utongi bwache. Iwo adabvera utongi bwa Yahova bomwe adapasiwa kudzera kuna Mose.
101Yahova adalewalewa na Mose. Iye adati, 2"Konza malipenga mawiri ya siriva. Uyasule makonzedwe yache na siliva. Uphatizire basa pakuchemera wanthu pabodzi apo uchemere kuti azule misasa yawo.3Wansembe ambafulize malipengayo kuti achemere wanthu wense agwezekane pabodzi patsongolo pako pamsuwo wa khumbi lakugumanira. 4Penu wansembe anifuliza kabodzi lipenga, kinangoko atsogoleri, akulu wa mbumba ya Isaraeri, ambagwezekane kuna iwe. 5Pomwe munifuliza na chidziwiso cha kukuwa, mbumba zakukhala mmisasa kumachibese ziyambe ulendo bwawo.6Mungafuliza mwakukuwa kachiwiri chidziwisocho, mbumba yakukhala mphimpha ya kumwera iyambe kufamba ulendo bwawo. Iwo ambafulize chidziwiso chakukuwa pa ulendo bwawo. 7Pomwe wanthu agwezekekana pabodzi, mufulize lipenga, soma mwakusaya kukuwa. 8Wana wachimuna wa Aroni, wansembe, ambafulize lipenga. Bzimwebzi bzikhale bzakukhazikika kuna imwe na azukulu wanu.9Pomwe imwe muniyenda kunkhondo mdziko lanu nakumenyana na anyakukuwengani omwe akukuboneresani, kinangoka imwe mumbalize mkuwe na lipenga. Ine, Yahova Mulungu wanu, nimdzakukumbukirani na kukupulumusani kukuchosani mmanja mwa awengi wanu.10Komanso, pa nthawe yamasekerero, pabodzi na pa madyerero yanu ya pafupipafupi ya pakutoma pa mwezi, mumbafulize malipenga pa bzakupereka bzanu bza kupserereza na nsembe zanu zakutenda. Ibzi bzimdzakhala ninga chikumbukiro cha imwe na ine, Mulungu wanu. Ine ndine Yahoha Mulungu wanu.''11Gole lachiwiri, mwezi wachiwiri, nsiku ya makumi mawiri ya mwezi, mtambo udakwira kuchokera pa kachisi wa mboni. 12Wana wa Isaraeli kinangoka adayenda ulendo bwawo kuchoka ku chipululu cha Sinai. Mtambo udakayima mchipululu cha Parani. 13Iwo adakonza ulendo bwawo bwakutoma, kutewezana na utongi bwa Yahova bwakuperekiwa kudzera mwa Mose.14Tsasa la chilatizo cha wene Yuda ndilo lidatoma kunyamuka, kubulisa magulu yawo ya nkhondo. Nehesoni mwana wachimuna wa Aminadabu adanyang'anira wankhondo wa Yuda. 15Natanieri mwana wachimuna wa Zuwara adatsogolera thimu la nkhondo la dzinza la wene Isakala. 16Eliyabu mwana wachimuna wa Heloni adatsogolera thimu la nkhondo la dzinza la wene Zebuloni.17Wene Gerisoni na wene Merari, omwe akhakonza mkachisi, adagwesa kachisiyo ateye adafamba naye paundo bwawo. 18Chachipiri thimu la chilatizo cha tsasa la Rubeni lidafamba ulendo bwawo. Elizuri mwana wachimuna wa Sedeuri adatsogolera thimu la Rubeni. 19Selumieli mwana wachimuna wa Zurisadayi adatsogolera dzinza la wene Simeyoni. 20Eliyasafe mwana wachimuna wa Deyueri adatsogolera thimu la dzinza la wene Gadi.21Wene Kohati adanyamuka. Iwo adatakula bzakupambulika bza kuchena. Apo winango adamanga kachisi Akohati akanati kufika pa msasa winangopo. 22Thimu la chilatizo cha wene Efraimu likhali lachiwiri kunyamuka. Elisama mwana wachimuina wa Amihudi adatsogolera thimu la wana wa Efraimu. 23Gamaliyeli mwana wachimuna wa Pedazuri adatsogolera thimu la dzinza la wene Manase. 24Abidani mwana wachimuna wa Gidiyoni adatsogolera thimu la dzinza la wene Benjemani.25Thimu lomwe lidakhala pa chilatizo cha wene Dani lidanyamuka mwakumalizira. Ahiyezeri mwana wachimuna wa Amisadayi adatsogolera thimu la Dani. 26Pagieli mwana wachimuna wa Okirani adatsogolera thimu la dzinza la wene Aseri. 27Ahira mwana wachimuna wa Enani adatsogolera thimu la dzinza la wene Nafitali. 28Umu ndimo mathimu ya wana wa Asraeri adanyamukira pa ulendo bwawo.29Mose adasewera kuna Hobabu mwana wachimuna wa Reueli M'midyani. Reueli akhali babache wa mkazi wa Mose. Mose adasewera kuna Hobabu kuti, ''Ife tikuyenda kumbuto ndiyo Yahova adatiuza. Yahova adati, 'Nimdzayipereka iyo kuna imwe.' Bwerani kuna ife apo ife timdzakuchitirani bzabwino. Yahova walonjeza kuchita bzabwino kuna Isaraeli.'' 30Soma Hobabu adalewa kuna Mose, ''Niyenda lini nawe. Niyenda kudziko langu na kuna adzinza wangu.''31Kinangoka Mose adatawira, ''Chonde nampodi kutisiya ife. Imwepo mumbadziwa kakhalidwe ka misasa mchipululu. Mutinyang'anire ife. 32Penu muniyenda nafe, timdzachitirani bzabwino kuna imwe bzomwe Yahova ambatichitira ife.''33Iwo adafamba ulendo bwawo kuchokera kuphiri la Yahova kwa nsiku zitatu. Likasa la mpangano wa Yahova lidawatsogolera iwo pa nsiku zitatu kunyang'ana mbuto yakuti iwo apume. 34Mtambo wa Yahova ukhali padzaulu pawo masikati pomwe akhafamba ulendo bwawo.35Nthawe ndizo likasa lidanyamuka, Mose adalewa, ''Lamukani, Yahova. Balalisani awengi wanu. Chitisani wale omwe ambakuwengani kukuthawani imwe.'' 36Pomwe likasa likhaima, Mose akhalewa, ''Bwererani, Yahova, kuna makumi ya bzulu bza a Isaraeli.''
111Tsapano wanthu adadandaula bza kubonera kwao pomwe Yahova akhatetekera. Yahova adawabva wanthuwo achikalipa. Moto wakuchokera kuna Yahova udawagakira iwo uchitentha bzinthu bzina pa msasa kumphepete kwache. 2Kinangoka wanthu adachemera Mose, ndiye Mose adapemba kuna Yahova, apo moto udathima. 3Mbutoyo adayichemera dzina lache Tabera, thangwe moto wa Yahova udagakira pakati pawo.4Alendo winango adayamba kukhala na dzinza la Isaraeli. Iwo akhafuna chakudya chabwino kuti adye. Kinangoka wanthu wa Isaraeli adayamba kulira achilewa, ''Mbani adzatipasa nyama kuti tidye? 5Ife tikukumbukira nsomba ndizo tikhadya fovolo mu Aigupto, makaka, mabvembe, anyenzi, na adyo. 6Tsapano lino mudyo wathu wamala, thangwe bzense bzomwe tikuona ni manayu.''7Mana yankhali ninga mbeu yamapira. Bzikhaoneka ninga ulimbo. 8Wana wa Isaraeri akhafamba famba achimbayagwezeka. Iwo akhayapeya m'bzigayo , akhayadera mmabanda, mkuyatereka m'bzikalango, mkumbayakonza tumalasawu ninga twansima. Iyo yakhabveka ninga mkate wakuotchewa mmafuta.9Pomwe mame yakhadoda usiku pa tsasa, mana yakhagwambo. 10Mose adabva wanthu alikulira mmamiyi mwawo, apo munthu aliyense akhali pamsuwo pa khumbi lache. Yahova adakalipa kwenekwene, apo pamaso pa Mose kudandaula kwaoko kuhali kuphonya.11Mose adalewa kuna Yahova, ''Thangweranyi nyabasa wanu mukumchitira bzakuipa? Thangweranyi mukudekedwa lini nande? Mukundichitisa inepano kutakula mtolo wa wanthu wensewa. 12Kodi ndidawatengera mimba wanthu wensewa ndine? Kodi kani ndidawabala wanthu wensewa kuti mulewe kuna ine, 'Uwatakule iwo pakadedema pako ninga baba ambatakulira mwana?' Kodi ndiwatakule iwo ateye kudziko ndilo mudalumbirira kupasa abereki wawo?13Kodi ningayiwone kuponi nyama yakuti ndiwapase wanthu wensewa? Ali kundiririra pamaso pangu na kulewa, 'Tipe nyama tidye.' 14Ine ningabale lini wanthu wensewa ndekha. Omwewa mbazinji kuna ine. 15Poti imwe mukundichita tenepayi, ndipheni tsapano__penu nimgumana udidi pamaso panu__nampodi kuti ndione ngwete yangu.''16Yahova adalewa na Mose, ''Bwera nawo kuna ine akuluakulu makuni manomwe wa Isaraeli. Uwonesese kuti iwo akhale akuluakuludi na wakunyang'anira wanthu. Ubwere nawo kuchikhumbi chakugumanirana adzayime pabobodzi na iwepo. 17Ine nimdzabuluka apo nimdzasewera na iwe pamwepo. Ine nimdzatenga Mzimu wako winango omwe una iwe ndichidzauyikha pa iwo. Iwo amdzasenza nawe pabodzi ngwete ya wanthuwo pabodzi na iwe. Umfunikana lini kuisenza wekha.18Lewa kuna wanthu, 'Mubzipambuliretu mwekha, thangwe mangwana mumdzadya nyama chadidi, nakuti mwalira apo Yahova wabva. Imwe mudalewa, ''Mbani amdzatipa ife nyama kuti tidye? Bzikhali bzabwino kuna ife mu Aigupto. ''Tenepo Yahova amkupani nyama, apo imwe mumdzadya. 19Munzadya lini nyama nsiku ibodzi yokha, nsiku ziwiri, nsiku zichanu, nsiku khumi, ayai nsiku makumi mawiri neye, 20soma mumdzadya nyama mzezi wense ateye kuchita kubulira m'phuno mwanu. Imdzakunyansani thangwe mudamulamba Yahova, omwe ali pakati panu. Mwalira pamaso pache. Mudati, ''Tidabuliranyi mu Aigupto?''''21Kinangoka Mose adalewa, ''Wanthu omwe ndinawo ni bzulu madzana matanthatu wakufamba pansi, apo imwe mwati, 'Nimdzawapa iwo nyama kuti adye kwa mwezi wantero,' 22Tsono tiphe mabira na ng'ombe kuti akwane? Kodi tikaphe nsomba zense za mnyanza kuti iwo akwane?'' 23Yahova adalewa kuna Mose, ''Kodi boko langu ndifupi? Tsapano uti udzaone kuti mafala yangu ndachadidi ayai neye.''24Mose adayenda achiwauza wanthu mafala ya Yahova. Iye adagwezeka akuluakulu wa wanthu makumi manomwe achiwaikha m'buto mwawo kuzungulira tsasalo. 25Yahova adabuluka mumtambo achilewa kuna Mose. Yahova adatenga Mzimu winango omwe ukhali mwa Mose achiuyikha mwa akuluakulu makumi manomwe.Nthawe ndizo Mzimu udakhala pa iwo, iwo adabvimira, soma pa chinthu chokhacho basi neye kubwereza pomwe.26Amuna awiri adasalira mu msasa, wakuchemerewa Elidadi na Medadi. Mzimu udambutha pa iwo. Madzina yawo yadanembewa pa mndandanda, soma alibe kuyenda panja pa khumbi. Soma, iwo adanenera mumsasamo. 27Mnyamata adathamanga mkhumbimo achikauza Mose, ''Elidadi na Medadi akuchitira uneneri mkhumbi mule.''28Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, mthandizi wa Mose, m'bodzi wa wanthu wache wakusankhuliwa, adati kuna Mose, ''Mbuyangu Mose, aletseni kani.'' 29Mose adalewa kuna iye, ''Kodi ukuchita nsanje thangwera ine? Ine ndikhafuna kuti wanthu wense wa Yahova angadakhala wakunenera kuti iye angadathira Mzimu pa iwo wense!'' 30Kinangoka Mose na akuluakulu wa Isaraeli adabwerera ku msasa.31Kinangoka chonzi chidabwera kuchokera kuna Yahova apo chidabweresa mbombe kuchokera kunyanza. Izo zidagwa pafupi na tsasa, ulendo bwa nsiku ibodzi mbali inango na ulendo bwa nsiku ibodzi pomwe. Mbombe zidazungulira pa msasa pense. 32Wanthu adadedema na kukonkhobza mbombe nsiku yamtero, usiku bwense, na mangwana yache yense. Palibe m'bodzi adagwezeka mbombe zakuchepera bziphwere khumi. Iwo adagawana mbombezo pa msasa pensepo.33Nthawe ndizo nyama ikali m'mano mwawo, pomwe iwo akuyitamfuna, kukalipa kwa Yahova kudawagakira iwo. Iye adawalanga wanthuwo na matenda makulu. 34Mbuto yomweyi adayichemera Kibiroti Hatava, thangwe pamwepo iwo adafuchira wanthu omwe akhana dzoka na nyama. 35Kuchokera pa Kibiroti Hatava wanthu adafamba kuyenda ku Hazeroti, komwe iwo adakakhala.
121Kinangoka Miriyamu na Aroni adasewera kugazana na Mose thangwera mkazi waku Kusi omwe iye adalowora. 2Iwo adalewa, ''Kodi Yahova wasewera na Mose yekha? Kodi iye alibe kusewerambo na ife? Tsapano Yahova dabva bzomwe iwo adalewa. 3Tsapano mwamuna Mose akhali wakupfatsa kwene_kwene, kupfatsa kuposa wanthu wense padziko lense la pansi.4Pompale Yahova adasewera kuna Mose, Aroni, na Miriyamu: ''Bwerani kuno, pautatu bwanu, ku khumbi lakugumanira.'' Ndiye pautatu bwawo adayenda. 5Kinangoka Yahova adabwera kubuluka mu nsandamira ya mtambo. Iye adayima pa msuwo wa khumbi achichemera Aroni na Miriyamu. Awiriwo pabodzi adabwera kutsogolo.6Yahova adati, ''Tsapano tetekerani mafala yangu. Penu m'neneri wangu ana imwe, nimdzabzizimbula ndekha mmasomphenya kuna iye na kulewalewa kuna iye mmatulo. 7Mtumiki wangu Mose ali lini ninga tenepo. Iye ngwakukhulupirika mnyumba mwangu mwense. 8Nimbasewezana naye Mose pamulomo na pamulomo, neye kuti mmasomphenya ayayi mmacheza. Iye ambaona maonekedwe yangu. Thangweranyi mulibe mantha na kugazana naye mtumiki wangu, Mose?"9Ukali bwa Mulungu budagakira iwo, apo kinangoko iye adawachokera. 10Mtambo udakwira kuchokera pakhumbipo, apo Miriam adachita mapere mwadzidzidzi---iye adachena ninga matalala. Pomwe Aroni adatembenuka achimuona Miriam, iye adaona kuti Miriam akhana mapere.11Aroni adalewa kuna Mose, "O, mbuya wangu pirizi nampodi kuikhira kumtima bzomwe taphonyabzi. Talewalewa bzakupusa, apo ife tidaphonya. 12Pirizi nampodi kubvuma kuti iye akhale ninga nyakufa, omwe m'nomfu wache wamala kubvunda kuchokera mmimba mwa mayi wache."13Apo Mose adachemera Mulungu, iye achiti, "Pirizi mulimbiseni iye, Mulungu, pirizi." 14Yahova adati kuna Mose, "Penu babache adamupsipira mata ku nkhope kwache, angadachitisiwa manyazi kwa nsiku zinomwe." Mufungileni kunja kwa tsasa kwa nsiku zinomwe. Mungamala mum'bwerese pomwe mkati." 15Ndiye Miriamu adamfungira kunja kwa tsasa kwa nsiku zinomwe. Wanthu alibe kufamba ulendo kufikizana iye adabwerera pomwe pa msasapo.16Kumala popo wanthu adafamba ulendo bwao kuchokera kwa Hezeroti ateye achikakhala mchipululu cha Parani.
131Ndiye Yahova adalewa na Mose. Iye adati, 2''Tuma amuna wina akazonde dziko la Kanani, ndilo ndawapa wana wa Isaraeli. Tuma mwamuna kuchoka mdzinza lirilense la abereki wawo. Mwamuna aliyense akhale mtsogoleri pakati pawo.''3Mose adawatuma iwo kuchokera mchipululu cha Parani, kuti abvere bzakutonga bza Yahova. Wensene akhali atsogoleri pakati pa wana wa Isaraeli. 4Aya yakhali madzina yawo: kuchokera mdzinza la Rubeni, Samua mwana wachimuna wa Zakuri;5Kuchokera mdzinza la Simeyoni, Safati mwana wachimuna wa Hori; 6kuchokera mdzinza la Yuda, Kalebe mwana wachimuna wa Yefune; 7kuchokera mdzinza Ia Isakara, Igali mwana wachimuna wa Yosefe; 8kuchokera mdzinza la Efraimu, Hoseya mwana wachimuna wa Nuni;9kuchokera ku dzinza la Benjamini, Paliti mwana wachimuna wa Rafu; 10kuchokera mdzinza la Zebuloni, Gadieli mwana wachimuna wa Sodi; 11kuchokera mdzinza la Yosefe (ndiye kulewa kuti, kuchokera mdzinza la Manase), Gadi mwana wachimuna wa Susi; kuchokera mdzinza la Susi; 12kuchokera mdzinza la Dani, Amiyeli mwana wachimuna wa Gemali;13kuchokera mdzinza la Aseri, Setuli mwana wachimuna wa Mikayeli; 14kuchoka mdzinza la Nafitali, Nabi mwana wachimuna wa Vopisi; 15kuchoka ku dzinza la Gadi, Gueli mwana wachimuna wa Maki. 16Aya yakhali madzina ndiyo Mose adayayendesa kukapima dzikolo. Mose adachemera Hoseya mwana wachimuna wa Nuni na dzina la Yoswa.17Mose adatuma iwo kukapima dziko la Kanani. Iye adawauza iwo, ''Fenderani ku Negevi ndokoni kwirani mdziko la mapiri. 18Pimani dzikolo muwone kuti likundendemera na chani. Uwadziwe wanthu omwe akukhala kumweko, kuti mbampamvu ayayi mbakulefuka, na pinango mbang'onong'ono ayayi mbazinji. 19Uliwone dzikolo lilininga chiyani lomwe iwo akukhala. Ndabwino ayai ndakuipa? Mizinda yawo njanyi ili mwemo? Kodi ili ninga misasa, pinango pense nja malitsito? 20Uwone dzikolo liri ninga chani, ponango lilibwino nakubzala mbewu ayayi neye, na pinango kuna miti momo ayai neye. Mukhale wakulimbika nakubwelesa bzilatizo bzomwe dzikolo linabzo.'' Tsapano ikhali nthawe yakuyamba kutokota mpesa.21Ndiye amunawo adakwira kukazonda dzikolo kuchoka mchipululu cha Zini kuyenda ku Rehobo, kufupi na Lebo Hamati. 22Iwo adakwira kuchoka ku Negevi achikafika ku Hebroni. Ahimani, Sesai, na Talmai, wene Anaki, akhali popo. Tsapano Hebroni akhadamangiwa kale magole manomwe Zoani akanati kumangiwa mu Aigupto.23Pomwe iwo adafika Mchigwa cha Esikolo, adagwata mtawi wa phabva la mpesa. Iwo adalitakula ilo kumuti pakati pa magulu yawo mawiriyo. Adabweresa pomwe makangaza na nkhuyu. 24Mbuto imweyo adaichemera Chigwa cha Esikolo, thangwera tsamvu ndilo wana wa Isaraeli adalikhwaulalo.25Patapita nsiku makumi manayi, iwo adabwerera kuchoka kwakukazonda dzikolo. 26Iwo adabwera kuna Mose, Aroni, na thimu lensene la wana wa Isaraeli mchipululiu cha Parana, pa Kadesi. Iwo adabweresa mafala kuna iwo na kuna wanthu wense, achiwaonesa bzipaso bza dzikolo.27Iwo adauza mose, ''Tidakafika ku dziko ndilo mudatituma lire. Ndakuyerera mkaka na uchi. Ibzi ni bzipaso bzakuchokera mwemo. 28Soma, wanthu omwe ana miyi yawo mwemo mbamphamvu. Miyi yawo ina malitsito ichikhala mikulumikulu maninge. Tidaona pomwe wene ya Anaki mwemo. 29Amaleki ambakhala mu Negevu. A Hiti, Ayebusi, na Amori ana miyi yawo mdziko la mapiri. A Kanani ambakhala m'bali mwa nyanza kutewera mkulo wa Yorodano.''30Ndiye Kalebe adanyamaliza wanthu omwe akhali pamaso pa Mose achiti, ''Mbatiye tikwire koko tikatenge dzikolo kukhala lathu lathu, thangwe tingakwanise kuligonjesa limwelo.'' 31Soma wanthu wina omwe akhadayenda naye adati, ''Tingakwanise lini kuwagonjesa wanthu wale thangwe ana mphamvu kuposambo ife ndimo liliri.32Ndiye iwo adafalisa uthenga bwakulefula kuna wana wa Isaraeli bza dziko ndilo adakalizondalo. Iwo adati, Dziko ndilo tidakazondalo ndilo dziko limbapha wanthu wache lokha. Wanthu wense ndiwo tidawaona mwemo mbanthu atali misinkhu. 33Kumweko tidaona a Nefilimu, wene Anaki, wanthu wakuchoka kwa atali misinkhu. Maonekedwe yathu zjai tikhali ninga bziwala kundendemeza na iwo, apo umumbo ndimo ife tikhaliri mmaso mwawo angationa, iwo.''
141Usiku bobo thimu lense la wanthu lidalira mwakukuwa. 2Wana wense wa Isaraeli adanyoza kukutira Mose na Aroni. Thimu lensene lidati kuna iwo, ''Tikukhumba zjai tingadafera ku Aigupto kule, ayai muno mchipululu! 3Thangweranyi Yahova adatibweresa kudziko lino pala kudzafa na lupanga? Akazathu na wana ang'ono ndiwo ati abonere. Nkhasa lini zjai kuti tibwerere ku Aigupto?''4Iwo adati kuna wina na mwayache, ''Mbatiye tisankhule mtsogoleri winango, apo mbatibwerereni ku Aigupto.'' 5Ndiye Mose na Aroni adagwesa nkhope pansi pamaso pa thimu lense la wanthu la wana wa Isaraeli.6Yoswa nmwana wachimuna wa Nuni na Kalebe mwana wachimuna wa Yefune, omwe akhali wina mwa iwo omwe adakazonda dziko, adaphadzula bzakubvala bzao. 7Iwo adasewera kuna wana wense wa Isaraeli. Iwo adati, ''Dziko ndilo tidagwata kukalizondalo ni dziko labwino kwenekwene. 8Penu Yahova wadekedwa nafe, ndiye amdzatifikiza mdziko limweri achitipa ife. Dzikolo limbayerera mkaka na uchi.9Soma nampodi kupikisana na Yahova, apo nampodi kugopa wanthu mdzikomo, thangwe iwo ni mkate kuna ife. Chitetezo chawo chimdzawachokera, thangwe Yahova ana ife. Nampodi kuwagopa iwo.'' 10Ndiye gunyenye lense lidati liwabome na minyala. Soma ulemerero bwa Yahova budaoneka mchihema chakugumanira kuna wana wense wa Isaraeli.11Yahova adati kuna Mose, ''Wanthu amwewa ni lini amdzaleka kundinyoza ine? Ni lini amdzandikhulupirira , pambali pa bzilatizo bzense bza mphamvu zangu ndibzo ndachita pakati pawo? 12Nimdzawamenya na muliri, kuwachosera chakusiiriwa chawo, na kusandusa kuchoka mdzinza lako dzinza likulu na la mphamvu kuposa iwowa.''13Mose adati kuna Yahova, ''Penu mumchita ichi, Ndiye wanthu wa ku Aigupto amdzabva bzobzi, thangwe mudapulumusa wanthu amwewa kuchoka kuna iwo na mphamvu yanu. 14Iwo amdzauza wenekachilo wa mdziko muno. Iwo abva kuti imwe, Yahova muli nawo wanthuwa, thangwe mwaonana maso na maso. Mtambo wanu waima pamsolo pathu. Mumbayenda pamaso pawo mu nsandamira ya moto usiku.15Tsapano mungapha wanthu amwewa ninga munthu m'bodzi, basi madzinza ndiyo yamdzabva nkhani yoi ya imwe yamdzati, 16'Thangwera kuti Yahova alibe kukwanisa kuwayendesa wanthuwa mdziko ndilo iye adalumbirira kuwapa ndiye zjai watondo kuwaphera mchipululu.'17Tsapano, ndikukukumbira, mphamvu za Mbuyangu mbazikhale zikulu. Thangwe mwati, 18'Yahova ambakalipa lini mangamanga apo ana chikondi chizinji kuna wanthu. Iye ambalekerera mphumbza na kuphonya. Wakulanga wana thangwera mphumbza za abereki wawo, kufika ku mbwado wachitatu na wachinayi. 19Lekererani, ndikukumbira imwe, lekererani mphumbza za wanthu awa thangwera kukhulupirika kukulu kwa mpangano wanu, ninga ndimo mwakhala kale mukulekerera wanthu awa kuchoka pa nthawe ndiyo iwo akhali mu Aigupto kufikira lero.20Yahova adati, ''Ndawalekerera iwo pa kukoya kumbiro lako, 21soma bzachadidi, pana ine, dziko lense lapansi limdzadzaziwa na ulemerero bwangu, 22wanthu wense ndiwo adaona ulemerero bwangu na bzilatizo bza mphamvu zangu ndizo ine ndidachita mu Aigupto na mchipululu--- andiyezera ine nthawe khumi zimwezi apo alibe kunditetekera mafala yangu.23Ndiye ndikuti iwo amdzaona lini dziko ndilo ndidalumbira kuna abereki wawo. Neye m'bodzi wa iwo omwe adandinyoza achidzaliona, 24kupambula kapolo wangu Kalebe, thangwe ana mzimu wakusiyana apo ambanditewera ine na mtimma wache wense. Nimdzamubweresa iye mdziko ndilo iye wayenda, apo wa mbeu yache amdzalitenga kukhala lawolawo. 25(Tsapano Amaleki na Akanani ambakhala mchigwamo.) Mangwana ubwerere uyende kuchipululu kudzera njira ya Nyanza Ifwira.''26Yahova adasewera na Mose na Aroni. Iye adati, 27''Kufika liti ndikhale ndikuwalekerera basi wanthu ndiwo ambandinyozawa. Ndabva kudandaula kwa wana wa Isaraeli kugazana na ine.28Lewa kuna iwo, 'Pakukhala ine--- uku mkulewa kwa Yahova--- Ninga ndimo mwalewa mkubva kwangu, nimdzachita terepoyo kuna imwe: 29Matupi yanu yakufa yamdzagona mchipululuchi, mwense omwe mudadandaula kugazana nande, imwe omwe mudalewengewa pa chilewengero, kuwanda kwense kwa wanthu wakuyambira magole makumi mawiri kuyenda mtsogolo. 30Mumdzayenda lini mdziko ndilo ndidalonjeza kudzakhala muyi wanu, kupambula Kalebe mwana wachimuna wa Yefune na Yoswa mwana wachimuna wa Nuni.31Soma wananu ang'ono omwe mudati ndiwo amdzabonera, nimdzawatengera ku dzikolo. Iwo amdzakhala mdziko ndilo imwepo mwalilamba! 32Mungakhala imwe, matupi yanu yakufa yamdzagona mchipululu. 33Wananu amdzakhala amakabusa mchipululu kwa magole makum manayi. Iwo amfunika atambire chilango pa kupulukira kwanu ate pamapeto pa matupi yanu mchipululu.34Malingana na nsiku ndizo mudakazonda dzikolo, nsiku makumi manayi, mumdzasenza chilango cha bzakuphonya bzanu kwa magole makumi manayi, gole libodzi kulewengera nsiku iriyense, apo mumdzadziwa kuti ndaleka lonjezano langu. 35Ine, Yahova, ndalewa. Nimdzachita ibzi kuna thimu lense lakuipali ndilo lagwezekana kugazana nande. Iwo amdzagwatiwa mchipululu muno, apo muno iwo ndimo amdzafera,'''36Ndiye wanthu ndiwo Mose adawatuma kukazonda dzikolo, omwe adabwerera mkuchitisa wanthu wense kung'ung'udza kugazana na Mose pakufalisa uthenga bwakuipa bwa dzikolo-- 37wanthu amwewa adabweresa uthenga bwakuipa bwa dzikowa adamenyiwa, achifa na muliri pamaso pa Yahova. 38Mwa wanthu ndiwo akhadayenda kukazonda dzikolo, Yoswa yekha mwana wachimuna wa Nuni na Kalebe mwana wachimuna wa Yefune adasala na moyo.39Pomwe Mose adawauza mafalaya wana wense wa isaraeli, iwo adabva nsisi kwene kwene. 40Iwo adalamuka na machibesebese achiyenda padzaulu pa phiri achikati, ''Nyang'anani, tiri pano, apo tiniyenda basi ku dziko ndilo Yahova watilonjeza, thangwe taphona.''41Soma Mose adati, ''Thangweranyi mukupsa lamulo la Yahova? Mumdzapambana lini. 42Nampodi kuyenda, thangwe Yahova ali lini namwe kukutetezani kuti mungagonjesewe na awengi wanu. 43Amaleki na Akanani ali koko, apo mumdzafa na lupanga thangwe mudaphinduka kulamba kutewera Yahova. Ndiye iye amdzakhala lini namwe.''44Soma mwakubzikuza iwo adakwira basi mdziko la mapiri; tsono, neye Mose ayai likasa la mpangano la Yahova lidachoka pa msasapo. 45Ndiye Amaleki adabuluka, na Akanani pomwe omwe akhakhala pa mapiri yamweyo. Iwo adamenya a Isaraeli achiwapondedza pansi njira yense ate ku Horima.
151Pamwepo Yahova adasewera na Mose. Iye adati, 2''Sewera kuna wana wa Isaraeli ulewe kuna iwo, 'Mungayenda kumbuto ndiko imwe mumkakhalako, ndiko Yahova amdzakupani imwe, 3mukakonze nsembe na moto kuna Yahova, nsembe yakufukiza ayai nsembe yakupserereza ayai chakupereka kukwanirisa mpangano ayai nsembe yaufulu, ayai nsembe ya pa phwando lanu, kuchitisa pfungo lakununtchira pala Yahova kuchoka kuna ng'ombe ayai mabira.4Mupereke kuna Yahova nsembe yakupserereza na nsembe ya ufa ya chakhumi cha ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na gawo libodzi la manayi ya hini ya mafuta. 5Ubzikonzere pomwe nsembe yakupserereza, ayai yakuphera, libodzi la magawo manayi ya hini ya vinyu kukhala nsembe yakuthira pala mwana wabira m'bodzi.6Ungapereka nsembe ya tonde wa bira, ukonze nsembe ya magawo mawiri ya khumi ya ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na magawo matatu ya khumi ya hini ya mafuta. 7Pala nsembe ya kuthira, upereke magawo matatu ya khumi ya hini wa vinyu. Amdzakhala na pfungo lakununtchira pala Yahova.8Ungakonzesera ng'ombe imuna kukhala nsembe yakupserereza ayai kukhala nsembe yakukwanirisa mpangano, ayai kukhala nsembe ya kutenda kuna Yahova, 9ndiye uperekere kubodzi nang'ombeyo nsembe ya ufa ya magawo matatu ya khumi ya ufa bwakunyodoka kusanganiza na meya ya hini ya mafuta. 10Upereke kukhala nsembe yakuthira meya ya hini ya vinyu, kukhala chakupereka chakukonziwa na moto, kuyambisa pfungo lakununtchira kuna Yahova.11Bzichitike tenepayu kuna ng'ombe imuna iriyense, kuna tonde wabira aliyense, na kuna zirizense za ntchere zimuna za bira ayai ntchere za mbuzi. 12Nsembe iriyense mumperekayo imbachitiwe ninga ndapanganizira apamu. 13Mbadwa zense za mdzikomo zimbachite bzinthu bzobzi terepayu, pomwe wina anibweresa nsembe yakuchita na moto, kuti iyambise pfungo lakununtchira kuna Yahova.14Penu mlendo akukhala namwe, ayai aliyense angakhale namwe pakati panuyo mmibwado yanu yense, achite nsembe yakukonza na moto, kuchitisa pfungo labwino kuna Yahova. Iye ambachite ninga mumchitira imwe. 15Pakhale lamulo libodzi la wanthu wanu na mlendo wakukhala namwe, lamulo lakukhazikika kuna wanthu wamibwado yense ya wanthu. Ninga imwe muliri, mpsibodzibodzi na mlendo wakukhala namwe. Iye ambachite ninga imwe mumbachitira kuna Yahova. 16Lamulo libodzibodzilo na chiyeruzo chikhala pomwe kuna imwe na kuna mlendo ndiye ali kukhala namwe.'''17Yahova adasewera pomwe kuna Mose. Iye adati, '' 18Sewera kuna wana wa Isaraeli apo ulewe kuna iwo, 'Mungakafika mdziko ndilo nimkakuikhanilo, 19mungakadya chakudya cha mdzikomo, mumbakachite mtsonkha mtsonkha kuna Yahova.20Kuchoka ku bzakumunya bzakutoma mumbakapereke ka lasau kakhale nsembe yakukwiza, nsembe yakukwiza kuchoka pa mbuto yakupunthira tirigu. Mumbakadzuse tenepo. 21Mumbakandipase nsembe yakukwiza kudzera mmibwado yanu yense kuchoka ku lasau yakutoma ya bzakumunya bzanu.22Nthawe zinango mumkaphonya mwakusaya kuchita utowa, mungasaya kukabvera malamulo yense ndiyo ndauza Mose--- 23chirichense ndicho ndakutongani kudzera mwa Mose kuchoka pa nsiku ndiyo ndidatoma kukuuzani malamulo na kuyenda mtsogolo kupita mmibwado ya wanthu yense. 24Pakuphonya mwakusaya kuchita utowa wanthu seye mkudziwa, wanthu wense apereke nsembe ya kamkono ka ng'ombe imuna kukhala nsembe yakupserereza kuchitisa pfungo lakununtchira pala Yahova. Kusangana na bzobzi pakonziwe nsembe ya ufa na yakuthira, ninga mwakutongewa na chiyeruzo, na mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya.25Wansembe achite chakutetezera thimu lense la wana wa Isaraeli. Iwo amdzalekereriwa thangwe chakuphonyacho chikhali chakuphonyekera. Iwo abweresa chakupereka chawo, nsembe yakuchitiwa na moto kuna ine. Iwo abweresa chakupereka chawo pamaso pangu kukhala chakuphonyekera chawo. 26Ndiye thimu lensene la wana wa Isaraeli limdzalekererewa, na alendo pomwe wakukhala nawo, thangwe wanthu wense adaphonya mwakusaya kuchita utowa.27Penu munthu aniphonya mwakusaya kuchita utowa, apereke nsembe mbuzi ikazi ya gole libodzi kukhala nsembe yakuphonya. 28Wansembe achite chakutetezera pamaso pa Yahova pala munthu ndiye wasochera mkuphonya mwakusaya kuchita utowa. Munthu umweyo amdzalekereriwa nthawe ndizo chakutetezera chachitika. 29Mukhale na lamulo libodzibodzili kuna aliyense wakuchita chinthu mwakusaya kufuna, lamulo lokhalokhalo kuna mbadwa pakati pa wana wa Isaraeli na kuna alendo wakukhala namwe.30Soma aliyense wakuchita chinthu chirichense utowa, penu ni mbadwa ya dzikolo ayai mlendo, wandichitira makiriyado. Munthu umweyo aphadzane pakati pa wadzinza wache. 31Thangwe wanyazisa mafala yangu na kupsa chakutonga changu, munthu umweyo aphadzane letu chaibzoibzo. Mphumbza yache ikhale pa iye.'''32Nthawe ndizo wana wa Isaraeli akhali mchipululu, adagumana munthu akhapsaga nkhuni pa nsiku ya Sabudu. 33Omwe adamuonawo adamubweresa kuna Mose, Aroni, na thimu lense. 34Iwo adamukoya mkaoko thangwe bzikhanati kukonzewa bzakuchita naye.35Ndiye Yahova adati kuna Mose, ''Munthuyu aphiwe meju. Thimu lense likamubome na minyala kunja kwa msasa.'' 36Ndiye thimu lense lidamutengera kunja kwa msasa lichikamuboma na minyala mkufa ninga Yahova akhadatongera Mose.37Yahova adasewera pomwe na Mose. Iye adati, 38''Lewa lewa na wa mbeu a Isaraeli apo uwauze abzikonzere okha bzakupota bza usalu mkubusonerera m'phepete mwa bzakubvala bzawo, mkusonerera m'bali mmwense na nguwo ya azuri. Iwo ambachite bzobzi mu mibwado ya wanthu wawo wensene. 39Chimdzakhala chikumbuso chapachokha kuna imwe, pakudzachinyang'anisa, pa bzakutonga bzangu bzense, kubzitengera pala kuti nampodi kumbanyang'anisa ku mtima wanu okha na maso yanu yokha ndibzo mumbapumpsika ku chigololo.4041Chitani ibzi kuti mumbadzakumbukire na kubvera bzakutonga bzangu bzense, na kuti mudzakhale wakupambulika, kuna ine, Mulungu wanu. Ndine Yahova Mulungu wanu, omwe ndidakubulisani kunja kwa dziko la Aigupto, mkukhala Mulungu wanu. Ine ndine Yahova Mulungu wanu.
161Tsapano Kora mwana wachimuna wa Izara mwana wachimuna wa Kohati mwana wachimuna wa Levi, pabodzi na Datani na Abiramu wana wachimuna wa Eliabu, na Oni mwana wachimuna wa Peleti, mbeu ya Reubeni, adagwezeka amuna winango. 2Iwo adagandukira Mose, pabodzi na amuna winango kuchoka mwa wana wa Isaraeli, atsogoleri madzana mawiri na makumi machanu wa thimu lawanthu omwe akhali amuna wakubvekera mnthimu la wanthuwo. 3Iwo adagwezekana okha okha kulimbana na Mose na Aroni. Iwo adati kuna iwo, '' Mukukula mphamvu maninge! Thimu lense la wanthu zjai ndakupambulika, aliyense wa iwo, apo Yahova ali pakati pawo. Thangweranyi mukubzithusa mwekha kukulira wanthu wense wa Yahova?''4Pomwe Mose adabva tenepo, iye adagwesa nkhope yache pansi. 5Iye adasewera na Kora na wense akhanawo iye, ''Machibese Yahova amdzatizindikirisa omwe ali wache na omwe apambuka kuchoka kuna iye. Iye amdzabweresa munthu umweyo kufupi na iye. Omwe amdzamusankhula amdzamubweresa kufupi na iye.6Chita ichi Kora na thimu lako lense. Tenga palato 7mangwana apo uikhe moto na bzakufukiza mwemo pamaso pa Yahova. Iye omwe Yahova wamusankhula, munthu umweyo amdzaikhiwa pambali kuna Yahova. Mwakula mphamvu, imwe wana wa Levi.''8Mose, adati pomwe kuna Kora, ''Tsapano tetekerani, imwe wene Levi: 9kodi mchinthu ching'ono kuna imwe kuti Mulungu wa Isaraeli wapambula imwe kuchoka pa thimu la Isaraeli, kubweresa imwe kufupi na iye, kukaphata basa mkachisi wa Yahova, na kuima pamaso pa thimu kulitumikira ilo? 10Iye adakufendeza iwe pafupi, na abale wako, wene Levi, na iwe, chensecho ukupsaga unsembe pomwe! 11Ndiye iwe na thimu lako mwagwezekana pabodzi kugazana na Yahova. Mbani Aroni kuti mung'ung'udze kugazana naye?''12Ndiye Mose adachemera Datani na Abiramu, wana wachimuna wa Eliabu, soma iwo adati, ''Timfika lini. 13Kodi mchinthu ching'ono kuti watibweresa ife kutichosa mdziko lakuyerera mkaka na uchi, kudzatipha mchipululu? Tsapano umfuna kutitonga ife! 14Kuphatanidza apo, ulibe kutibweresa mdziko lakuyertera mkaka na uchi, ayai kutipa minda na minda ya mpesa ninga chakusiiriwa. Tsapano umfuna kutimpsinkha mmaso na malonjezo yakusaya chinthu? Timfika lini.''15Mose adakalipa kwenekwene achiti kuna Yahova, ''Nampodi kubvuma nsembe zawo zjai. Ndiribe kutenga bulu m'bodzi kuchoka kuna iwo, apo ndiribe kudzonga neye m'bodzi wa iwo.'' 16Ndiye Mose adati kuna Kora, ''Mangwana iwe na omwe uli nawo uyende pamaso pa Yahova --- iwe na iwo na Aroni. 17Aliyense wa imwe atakule palato yache aikhe bzakufukiza mwemo. Ndiye munthu aliyense abwerese pamaso pa Yahova palato yache, palato madzana mawiri na makumi machanu. Iwe na Aroni, pomwe, aliyense abwerese palato yache.18Ndiye munthu aliyense adatakula palato yache, mkuikha moto mwemo, mkuikha bzakufukiza mwemo, achiima pamsuwo wa khumbi lakugumanirana na Mose na Aroni. 19Kora adagwezeka thimu lense lawanthu kupikisana na Mose na Aroni pamsuwo wa khumbi lakugumanirana, apo ulemerero bwa Yahova budaonekera ku thimu lense la wanthu.20Ndiye Yahova adasewera kuna Mose na Aroni: 21''Bzipambuleni mwekha kuchoka pakati pa thimu la wanthuwa kuti ndiwamale mkanthawe kakuchepa.'' 22Mose na Aroni adagwesa nkhope zawo pansi achiti, ''Mulungu, Mulungu wa mizimu ya umunthu bwense, penu munthu m'bodzi waphonya, kodi mumbakalipira letu thimu lensene?''23Yahova adamtawira Mose. Iye adati, 24''Sewera kuna thimu lawanthu.Lewa, 'Bulani mukhale kutali na makhumbi ya Kora, Datani, na Abiramu.'''25Ndiye Mose adalamuka achiyenda kuna Datani na Abiramu; akuluakulu wa Isaraeli adamutewera iye. 26Iye adasewera ku thimu lawanthu achiti, ''Tsapano bulani mmakhumbi ya wanthu wakuipawa apo nampodi kuphata chinthu chawo, ayai mumdzamalira kubodzi na bzakuphonya bzawo.'' 27Ndiye thimu lire kumbali zense za makhumbi ya Kora, Datani, na Abiramu lidachoka mwemo. Datani na Abiramu adabula panja achiima pamsuwo pa makumbi yawo, na akazawo, wana wachimuna na wana wao ang'ono.28Ndiye Mose adati, ''Na ichi mumdzadziwa kuti Yahova wachita kundituma ine kuchita mabasa yenseya, thangwe ndiribe kuyaphata mwakufuna kwangu ndekha. 29Penu wanthu amwewa anifa imfa yachilengedwe ninga ndimo bzimbachitikira mwabwino bwino, ndiye Yahova alibe kuchita kundituma. 30Soma penu Yahova wakonza chinthu chinango chipsa, apo dziko lapansi mkuyachamula pakamwa pache mkuwakhudyula iwo, na bzense ndibzo ali nabzo, achiyenda na moyo ku Thenje, ndiye mudzazindikire kuti wanthu amwewa anyoza Yahova.''31Mose atatondo kumaliza kusewera mafala yenseya, mataka yadafunguka pakhadaima wanthuwo. 32Dziko lapansi lidayachamula kukamwa kwache mkuwakhudyula iwo, mabanja yawo, na wanthu wense omwe akhali wa Kora, na bzombo bzawo bzense.33Ndiye iwo na bzense akhanabzo bzidamira pansi na moyo kuyenda ku Thenje. 34Dziko lapansi lidafungika padzaulu pawo, apo adamaliratu pakati pa thimu lawanthu. A Isaraeli wense kuzungulira iwo adathawa na kulira kwawo. Iwo adakuwa, ''Dziko lapansi lingatikhudyulembo ifepano!'' 35Ndiye moto udabula kuchoka kuna Yahova uchitentha amuna madzana mawiri na makumi machanu omwe adapereka nsembe ya kufukiza.36Yahova adasewera pomwe kuna Mose achiti, 37''Lewa na Eleazara mwana wachimuna wa Aroni wansembe apo umubvume aphule palato pakati pa moto, thangwe palatozo zapambuliwa pambali pa ine. Ndiye afumulire masimbe yakugakayo kutali. 38Tenga palato za wale adataya miyoyo yawo yawo thangwera chakuphonya chawo. Zisuliwe kukhala za phwanthi phwanthi zisanduke bzakugwanankhirira pa guwa la nsembe. Wanthu amwewo adazipereka nsembezo pamaso pangu, ndiye zaikhiwa pambali pala ine. Zimdzakhala chilatizo cha kuonekera kwangu kuna wana wa Isaraeli.''39Eleazara wansembe adatenga palato za mkuwa zomwe zikhaphatizira amuna omwe adatenthiwa, zichisuliwa kukhala bzakugwanankhirira bza pa guwa la nsembe, 40kukhala chikumbukiro kuna wana wa Isaraeli, pala kuti palibe munthu wapezi omwe akhali lini ma mbeu ya Aroni angabwere kudzagasa bzakufukiza pamaso pa Yahova, ndiye nampodi adzakhale ninga Kora na thimu lache---ninga ndimo Yahova adatongera kudzera mwa Mose.41Soma machibese yache thimu lense la wana wa Isaraeli lidadandaula kugazana ana Mose na Aroni. Iwo adati, ''Mwapha wanthu wa Yahova.'' 42Ndiye bzidachitika, pomwe thimu likhadagwezekana kugazana na Mose na Aroni, kuti akhadanyang'anisa ku khumbi lakugumanirana apo, onani, mtambo ukhadaligugudiza. Ulemerero bwa Yahova budaonekera, 43apo Mose na Aroni adabwera kutsogolo kwa khumbi lakugumaniranalo.44Ndiye Yahova adasewera na Mose. Iye adati, 45''Funduka kuchoka kutsogolo kwa thimulo kuti ndilidzonge tsampanopali.'' Ndiye Mose na Aroni adazolika nkhope zawo pansi. 46Mose adati kuna Aroni, ''Tenga palato, ikha moto momo wakupaliwa kutali na guwa la nsembe, ikha bzakufukiza momo, iyitengere kamkulumize kuna thimu lawanthu, apo likhale chakutetezera chawo, thangwe ukali bukubwera kuchoka kuna Yahova. Muliri wayambika.''47Ndiye Aroni adachita ndimo Mose adapanganizira. Iye adathamanga pampikiti pa thimulo. Muliri ukhadayamba kufalikira kamkulumize pakati pa wanthu, ndiye iye adaikha momo bzakufukiza achikonza chakutetezera cha wanthuwo. 48Aroni adaima pakatinakati ya wakufa na wamoyo; munjira yoyi muliri udaduma.49Wale omwe adafa na muliriyo akhali bzulu khumi na bzinayi na madzana manomwe kuwanda kwawo, kupambula wale omwe adafa mu nkhani ya Kora. 50Aroni adabwerera kuna Mose pa msuwo wa khumbi lakugumanirana, apo muliriyo udaduma.
171Yahova adasewera na Mose. Iye adati, 2''Sewera kuna wana wa Isaraeli apo utenge mpsimbo kuchoka kuna iwo, ibodzi kuchaka ku dzinda lirirense la abereki wawo, mpsimbo khumi na ziwiri. Nemba dzina la munthu aliyense pa mpsimbo yache.3Unembe dzina la Aroni pa mpsimbo ya Levi. Pakhale mpsimbo ibodzi ya mkulu aliyense wa kudzinza la abereki wache. 4Uyikhe mpsimbozo mchihema chakugumanirana kutsogolo kwa mayeruzo ya mpangano, ndiko nimbagumana namweko. 5Bzimchitika kuti mpsimbo ya munthu ndiye nimmusankhulayo iniphuka. Nimdzachitisa madandaulo ya wana wa Isaraeli kulekeza, ndiyo iwo akusewera kuna imwe.''6Ndiye Mose adasewera kuna wana wa Isaraeli. Akulu wense wa madzinza adamupa iye mpsimbozo, mpsimbo ibodzi kuchoka kuna mkulu aliyense, wakusankhuliwa kuchoka kuna aliyense wa madzinza ya abereki wache, mpsimbo khumi na ziwiri zense. Mpsimbo ya Aroni ikhali pampikiti pa izo. 7Ndiye Mose adaikha mpsimbozo pamaso pa Yahova mchihema cha mayeruzo ya mpangano.8Mangwana yache Mose adayenda mchihema cha mayeruzo ya mpangano apo, onani, mpsimbo ya Aroni wa dzinza la Alevi idaphuka. Idamera mphundu ichichisa maluwa mkukhuma akatungulume! 9Mose adabweresa panja mpsimbo zense kuchoka pa maso pa Yahova kuna wana wense wa Isaraeli, apo munthu aliyense adatenga mpsimbo yache.10Yahova adati kuna Mose, ''Ikha mpsimbo ya Aroni kutsogolo kwa mayeruzo ya mpangano. Ikoye kukhala chilatizo cha kuphonya kugazana na wanthu ndiwo adagandukira pala umalise madandaulo ya kugazana nande, seye bzimwebzo iwo amdzafa meju.'' 11Mose adachita ninga ndimo Yahova adamutongera iye.12Wana wa Isaraeli adasewera na Mose achiti, ''Timdzafera pano. Timdzamala tense! 13Aliyense omwe anikwirayo, omwe anifenderera kachisi wa Yahova, amdzafa. Kodi tensenefe timale?''
181Yahova adati kuna Aroni, ''Iwepo, wanako wachimuna na banja la abereki wako mumdzatawira bza kuphonya kwense kwakugazana na mbuto yakulemekezeka. Soma iwe na wanako wachimuna unawowa mumdzatawira bza kuphonya kwense kwakuchitiwa na aliyense mu unsembe. 2Angakhala anzako wa dzinza la Alevi, dzinza la abereki wako, uwabwerese iwo na iwe kuti aphathikane na iwe kukuthandiza nthawe ndizo iwe na wanako wachimuna ukutumikira kutsogolo kwa chihema cha mayeruzo ya mpangano.3Iwo ambakoye udikhiro bwako na udikhiro bwa chihema chense. Tsono, iwo nampodi afendere pafupi na chirichense m'buto yakupambulika ayai yakukhudzana na guwa la nsembe, mungachita tenepo iwo na iwepo kubodzi mumdzafa. 4Iwo aphatizane nawe pa udikhiro bwa kukhudzana na chihema chakugumanirana, pa mabasa yense yakukhudzana na chihema. Mlendo nampodi afendere pafupi na imwe. 5Mukoye mbuto ya udikhiro bwa mbuto yakupambulika na pa guwa la nsembe pala kuti ukali bwangu nampodi bubwere pomwe kuna wana wa Isaraeli.6Nyang'anisa, Ine ndekha ndasankhula abale wako wachi Levi kuchoka pakati pa wa mbeu ya Isaraeli. Iwo ni mphaso kuna iwepo, wakundipa ine kuchita basa lakukhudzana na chihema chakugumanirana. 7Soma iwe wekha na wanako wachimuna ndiwo mungachite unsembe kukhudzana na chirichense cha guwa la nsembe na chirichense mkati mwa chinguwo chakutchinga. Imwe mwekha ndiwo muti mukwanirise mabasa yamweyo. Ndikukupani unsembe ninga mpfupo. Mlendo aliyense wakufendererayo aphiwe meju.''8Ndiye Yahova adati kuna Aroni, ''Nyang'ana, ndakupa udikhiro bwa nsembe zangu zakukwiza, na nsembe zensene zakulemekezeka ndizo wana wa Isaraeli ambandipa ine. Ndapereka nsembezi kuna iwe kukhala mbali ya chakudzozewa na kuna wanako wachimuna likhale nemba lakusaya kumala. 9Ibzi mpsako kuchoka pa bzinthu bzakupambulikisisa bzakusaya kufika ku moto. Kuchoka ku nsembe zawo zense---nsembe zense za ufa, na nsembe zense zakuphonya---zaikhiwa pambali kuna iwe na kuna wanako wachimuna.10Nsembe zozi mzakupambulika maninge; mwamuna aliyense azidye, thangwe mzakupambulika kuna iwe. 11Izi mmzako za iwe, zakuikhiwa pambali pa mphaso zawo zense za nsembe za kuvuzuliwa kuna wana wa Isaraeli. Ndazipereka kuna iwe, wanako wachimuna, na wanako wachikazi, kukhala mbali yako kwa muyaya. Aliyense wakuchenesiwa pa msindayu wa m'banja mwako adye iriyense ya nsembe zozi.12Mafuta yense yabwino maningeyo, vinyu wense mupsa wabwino maningeyo na tirigu, bzipaso bzakutoma kukhuma ndibzo wanthu ambandipa ine---bzinthu bzensebzi ndakupa iwe. 13Bzakutoma kukhuma pa bzense bziri mdziko lawo, ndibzo iwo ambandibweresera, bzimdzakhala bzako. Aliyense wakuchenesiwa m'banja mwako adye bzinthu bzobzi.14Bziribzense bzakuperekiwa chiperekere mu Isaraeli bzimdzakhala bzako. 15Chirichense chakutoma kubaliwa, wana wense wakutoma kubaliwa ndiwo wanthu ambapereka kuna Yahova, wa wanthu na nyama kubodzi, amdzakhala wako. Soma, wanthu ambalombole wana wakutoma wachimuna wanyama zakupsipiziwa. 16Ibzo bzakulombolewa na wanthubzo abzilombole bzingakwanisa mwezi m'bodzi wakubadwa. Kinangoko wanthu ambabzilombole ibzo na nsengwa ya mmasekere machanu ya siriva, na kalemeredwe kakutawirika na mbuto yakulemekezeka, yomwe yambalingana na magera makumi mawiri17Soma mwana wakutoma wa ng'ombe ikazi, ayai mwana wakutoma wa bira mkazi, ayai mwana wakutoma wa mbuzi--- nampodi kulombola nyama zozi; zaikhiwa pambali pala ine. Upalamge mulowa wache pa guwa la nsembe mkufukiza mafuta yache kukhala nsembe yakukonza na moto, pfungo lakununtchira kuna Yahova. 18Nyama yache imdzakhala yako. Ninga tsuku na ntchafu yamadidi ndizo zavuzuliwa kukhala nsembe, nyama yache imdzakhala yako.19Nsembe zakukwiza zense za bzinthu bzakupambulika ndizo wana wa Isaraeli adazikwiza kuna Yahova, ndazipereka kuna iwe, na kuna wanako wachimuina na kuna wanako wa chikazi na iwe zikhale nemba lakusaya kumala. Ndilo pangano la munyu lakusaya kumala, pangano lakumangika lakusaya kumala, pamaso pa Yahova pala iwe kubodzi na wambeu yako na iwepo.'' 20Yahova adati kuna Aroni, ''Umdzakhala ulibe chakusiiriwa mdziko la wanthu, ayai kukhala na gawo la bzombo pakati pa wanthu. Ndine gawo lako na chakusiiriwa chako pakati pa wana wa Isaraeli.21Kuna wambeu ya Levi, nyang'ana, ndawapa libodzi la magawo khumi mwa bzense mu Isaraeli kukhala chakusiiriwa chawo kubwezera pa basa ndilo alikuchita pa kuphata basa mu chihema chakugumanirana. 22Kuchoka lero lino kuyenda mtsogolo wana wa Isaraeli nampodi ambafendere ku chihema chakugumanirana, seye apo angasenze bzakuphonya mkufa.

.

23Alevi ambachite basa lakukhudzana na chihema chakugumanirana. Iwo ndiwo ambasenze mpumbza zawo zakukhudza chimwecho. Ili limdzakhala lamulo lachikhalire kupita mmibwado yense ya wanthu wako. Pakati pa wana wa isaraeli iwo nampodi akhale na chakusiiriwa. 24Thangwe chakhumi cha wana wa Isaraeli, ndicho ambapereka ninga chakutsonkha kuna Yahova--- mpsimwebzo ndibzo ndapereka kuna Alevi kukhala chakusiiriwa chawo. Mthangwerache ndidalewa kuna iwo, 'Iwo nampodi akhale na chakusiiriwa pakati pa wana wa Isaraeli.'''25Yahova adalewa kuna Mose na Aloni achiti, 26''Mulewe kuna Alevi muchiti kuna iwo, 'Mungatambira kuchoka kuna wana wa Isaraeli chakhumi ndicho ndakupani kuchoka kuna iwo kukhala chakusiiriwa chanu, mudzayende nacho chakutsonkhewacho kuna Yahova, libodzi la magawo khumi la libodzi la magawo khumi. 27Chakutsonkha chanu chitengewe pomwe na imwe ninga kuti chikhali chakhumi cha ufa kuchoka pa mbuto yakupunthira ayai kuchoka mwakupondera mpesa mwakudzala.28Ndiye imwepo pomwe mutsonkhe kuna Yahova kuchoka ku bzakhumi bzense ndibzo mumbatambira kuchoka kuna wana wa Isaraeli. Kuchoka kuna iwo mupereke chakutsonkha chache kuna Aroni wansembe. 29Kuchoka ku mpfupo zense mumbatambirazo, mupereke bzakutsonkha bzensene kuna Yahova. Muchite ichi kuchoka ku bzabwino maninge bzense na bzinthu bzakupambulikisisa bzense ndibzo bzaperekiwa kuna imwe.'3031Mnthangwerache mulewe kuna iwo, 'Mungakayenda nabzo bzabwino maningebzo, bzimdzayesedwa pomwe kuna Alevi ninga bzipaso bza pakupunthira na pakupondera mpesa. Mumbadzadyere pambuto palipense mpfupo zinangozo, imwe na mabanja yanu, thangwe ni malipiro yanu yakubwezera basa lanu mchihema chakugumanirana. 32Mumdzasenza lini chakuphonya chirichense thangwera kudya na kumwa bzimwecho, mungapereka kuna Yahova bzabwino ndibzo mwatambirabzo. Soma nampodi kuipisa nsembe zakupambulika za wana wa Isaraeli, seye apo mumdzafa.
191Yahova adasewera kuna Mose na Aloni. Iye adati, 2''Ili ni fala, chitongi ndicho Yahova akukutongani imwe: Uzani wana wa isaraeli kuti abwerese kuna imwe mphulu ya ng'ombe ifwira yakusaya mphitcha ayai chirema, na ndiyo ikanati kale kuphata basa lakunetesa.3Mupeleke mphuluyo kuna wansembe Eleazara. Iye abule nayo kunja kwa misasa, apo winango ayiphe pamaso pache. 4Eleazala wansembeyo akodobole mulopa waiyo na chala chache, apo apalange wina wa mulopayo kanomwe kunkhope kwa chihema cha kugumanirana. 5Mphuluyo ayitenthe iye akuona---khanda lache, nyama yache, na mulopa wache pabodzi na ndowe zache, abzitenthe. 6Wansembeyo atenge muti wa mkungudza, hisope, ukuse bufwira, mkuthusa bzensebzo pakati pa moto wa mphulu ikugakayo.7Kinangoka iye afule bzakubvala bzache na kusamba mmadzi. Pambuyo pache abwere pa msasa, pomwe iye amdzakhala wakupsipiziwa ate maulo. 8Omwe watentha mphuluyo afule bzakubvala bzache mmadzi na kusamba mmadzi. Iye amdzakhala wakupsipiziwa ate maulo.9Munthu omwe ali wakuchenesiwa awole dotha la mphuluyo achikaligwezeka kunja kwa msasa pa mbuto yakuchenesiwa. Dotha limweri likoyewe pala wanthu wa dzinza la wana wa Isaraeri. Iwo amdzasanganiza dothalo na madzi pala chicheneso cha ku bzakuphonya, thangwe dothalo likhali lakuchoka ku nsembe ya bzakuphonya. 10Ndiye adakonkhobza dotha la mphulu ule afule bzakubvala bzache. Iye amdzakhala wakupsipiziwa ate maulo. Ichi chimdzakhala chitongi cha chikhalire pala wana wa Isaraeri na alendo wakukhala na iwo.11Omwe waphata thupi lakufa la munthu aliyense amdzakhala wakupsipiziwa kwa nsiku zinomwe. 12Munthu umweyo abzichenese yekha pa nsiku yachitatu yache na pa nsiku yachinomwe. Kinangoka amdzakhala wakuchenesiwa. Soma penu am'bzichenesa lini pa nsiku yachitatu yache, ndiye amdzakhala lini wakuchena pansiku yachinomweyo. 13Aliyense wakuphata munthu wakufa, thupi lamunthu wakufa, apo seye kubzichenesa yekha---munthu umweyo wapsipiza kachisi wa Yahova. Munthu umweyo agwatiwe kuchoka mu Isaraeli thangwe madzi yakuchenesa yalibe kupalangiwa pa iye. Amdzakhala basi wakupsipiziwa; kupsipiziwa kwache kumdzasalira pa iye.14Ili ni lamulo la pomwe munthu wafera mchihema. Munthu aliyense omwe ampita mchihemamo na aliyense omwe ali kale mchihema amdzakhala wakuyipisiwa kwa nsiku zinomwe.

15Chombo chilichense chakusaya kugwanankhila chimsanduka chakuyipisiwa. 16Munthu aliyense omwe wakhuya munthu wakuphiwa na lupanga panja, ayai thupi lina lakufa, ayai pfupa la munthu wakufa, ayai nthutu---munthu umweyo akhale wakuyipisiwa kwa nsiku zinomwe.17Chitani ichi kuna munthu wakupsipiziwa: Tengani dotha la nsembe yakupserereza mkulisanganiza mu mtsuko na madzi mawisi. 18Wina omwe ali wakuchena ndiye atenge hisope, mkubvwika mmadzi, mkuyapalanga pa chihema, pa bzakuikhira madzi bzense mkati mwa chihema, pa wanthu omwe akhali momo, na pa aliyense wakuphata pfupa, iye omwe adaphiwa, iye omwe adafa, ayai nthutu. Pa nsiku yachitatu na pansiku yachinomwe, munthu wakuchenesiwayo apalange munthu wakupsipiziwayo. 19Pa nsiku yachinomwe munthu wakupsipiziwayo abzichenese yekha. Iye afule bzakubvala bzache na kusamba mmadzi. Maulo yache amdzakhala wakuchena.20Soma aliyense wakukhala basi adapsipiziwa, omwe anilamba kubzichenesa yekha---munthu umweyo asanthiwe pakati pa thimu lawanthu, thangwe zjai waipisa mbuto yakupambulika ya Yahova. Madzi yamcheneso yalibe kupalangiwa pa iye; iye amkhala basi wakusaya kuchena. 21Ili limdzakhala lamulo lakukhala lichiyenderera lakukhudza machitidwe yamweya. Iye omwe anipalanga madzi yamcheneso afule bzakubvala bzache. Iye wakuphata madzi ya mcheneso amdzakhala wakupsipiziwa ate maulo. 22Chirichense ndicho wakupsipiziwayo aniphata chimdzakhala chakupsipa. Munthu wakuphata chimwecho amdzakhala wakupsipa. Munthu wakuphata chimwecho amdzakhala wakupsipiziwa ateye maulo.''
201Tenepo wanthu wa Isaraeli, thimu lensene, lidayenda ku chipululu cha Zini pa mwezi wakutoma; iwo adakhala ku Kadesi. Kumweko Miriyamu adafa achiyikhiwa kumweko.2Kumweko kukhalibe madzi ya wanthuwo, ndiye iwo adagwezekana pabodzi lugazana na Mose na Aroni. 3Wanthuwo adayamba kudandaula kugazana na Mose. Iwo adati, ''Kungadakhala nkhasa zjai tingadafa nthawe ndizo abale wathu wa Isaraeli adafa pamaso pa Yehova!4Thangweranyi mwabweresa thimu la wanthu wa Yehova kuchipululu kuno kuti ife tifele kuno, na bzifuwo bzathu? 5Thangwera chiyani mudatibulisa mdziko la Aigupto mkutifikisa kumbuto yakuyipa ino? Kuno kumbamela lini mbeu, nkhuyu, mpesa, ayai makangaza, apo madzi yakumwa kulibe.''6Apo Mose na Aroni adachoka kutsogolo kwa mstokhano ule. Adayenda kunsuwo wa chihema chakugumanirana achikatsulima nkhope zawo pansi. Pamwepo ulemelero bwakutoya bwa Yehova budawonekela pa iwo.7Yahova adasewela na Mose achiti,'' 8''Tenga mpsimbo apo ugwezeke thimu lawanthu, iwe, na Aroni m'bale wako. Sewera kuna thanthwe pamaso pawo, apo ulitonge liyerere madzi. Umdzachosa madzi pala iwo kuchoka mthanthwelo, apo uyapereke kuna thimu lawanthulo na bzifuwo bzawo amwe.'' 9Mose adatengadi mpsimbo kuchoka pamaso pa Yahova, ninga ndimo Yahova adamtongera iye kuchita.10Ndiye Mose na Aroni adagwezeka thimu lawanthu pabodzi pa thanthwe. Mose adati kina iwo, ''Tetekerani tsapano, imwe wakupikisana naye. Tikubulisireni madzi mthanthweri?'' 11Ndiye Mose adatamula boko lache achimenya thanthwero kawiri na mpsimbo yache, apo madzi mazinji yadabula. Thimu lawanthulo lidamwa, na bzifuwo bwidamwa.12Ndiye Yahova adati kuna Mose na Aroni, Thangwera kuti mulibe kundikhulupirira ayai kundipambula kukhala wakulemezeka pamaso pa wana wa isaraeli, mumdzafikiza lini thimu lawanthuli mdziko ndilo ndidawapali iwo.'' 13Mbuto imweyi idachemeriwa madzi ya Meriba thangwe wana wa Isaraeli adapokana na Yahova pamwepo, apo iye adabzionesera kuna iwo kukhala wakulemekezeka.14Mose adatuma mitumi kuchoka ku Kadesi kuyenda kuna mfumu ya ku Edomu: M'bale wanu Isaraeli walewa terepayu: ''Mulikudziwa matsautso yensene ndiyo yatigumana ife. 15Mulikudziwa kuti abereki wathu adapolika kuyenda ku Aigupto achikakhala mu Aigtupto kwa nthawe itali. Wanthu wa ku Aigupto adatiboneresa na abereki wathu kubodzi. 16Nthawe ndizo tidakuwa kuna Yahova, iye adabva mafala yathu achitumiza mnjero mkutibulisa kunja kwa Aigupto. Nyang'anani, tiri mu Kadesi, muyi wa mmalire mwa dziko lanu.17Ndikukukumbirani mutibvumize kugwata na mdziko mwanu. Timdzapita lini na mmunda ayai mmunda wa mpesa, ayai kumwa madzi mmichera yanu. Timdzayenda kutewera mseu ukulu wa mfumu. Timdzachungunukira lini kuboko lamadidi ayai ku lamadzere ate titagwata mmalire yanu.''18Soma mfumu ya ku Edomu idawatawira iwo, ''Mungagwate lini na muno. Mungachita tenepo, nimdzabwera na lupanga kudzakumenyani imwepo.'' 19Ndiye wana wa Isaraeli adati kuna iye, ''Timdzatewera mseu ukulu. Penu ife ayai chifuwo chathu chimdzamwa madzi yanu, timdzapagali. Tondo kutibvumani kufamba na miyendo, seye kuchita chinthu chirichense.''20Soma mfumu ya mu Edomu idatawira, ''Mungagwate lini.'' Ndiye mfumu ya Edomu idabwera na boko la mphamvu na achikunda azinji. 21Mfumu ya mu Edomu idalamba kubvumiza wana wa Isaraeli kugwata na mmalire mwawo. Thangwera ichi, Isaraeli adazungunuka kuchoka mdziko la Edomu.22Ndiye wanthu adafamba ulendo kuchoka ku Kadesi. Wana wa Isaraeli, thimu lensene lawanthu, lidabwera pa Phiri la Hori. 23Yahova adasewera na Mose na Aroni pa Phiri la Hori, mmalire na Edomu. Iye adati, 24''Aroni agwezekane pana wanthu wache, thangwe iye amdzapita lini mdziko ndilo ndidapereka kuna wana wa Isaraeli. Ichi mthangwera kuti awiri mwensemwe mudapikisana na mafala yangu pa madzi ya Meriba.25Tenga Aroni na Eleazara mwanache wachimuna, apo uwabwerese pa Phiri la Hori. 26Khundula bzakubvala bzaunsembe bza Aroni mthupi mwache ubzibvazike Eleazara mwanache wachimuna. Aroni amfunika afe apo adzachemeriwe kuyenda kuna wanthu wache popo.''27Mose adachita ninga ndimo Yahova adatongera. Iwo adayenda pa Phiri la Hori pamaso pa thimu lensene la wanthu. 28Mose adakhundula bzakubvala bzaunsembe kuchoka kuna Aroni achibzibvazika Eleazara mwanache wachimuna wa Aroni. Aroni adafera popo padzaulu pa phiri. Ndiye Mose na Eleazara adabuluka. 29Pomwe thimu lense lawanthu lidaona kuti Aroni wafa, nyumba yense ya Isaraeli idalira nkhawa ya Aroni kwa nsiku makumi matatu.
211Nthawe ndizo mfumu yachi Kanani ku Arabi, yakukhala ku Negevi, idabva kuti a Isaraeli akhabwera kudzera mseu wa ku Atarimu, iyo idamenyana nkhondo na Isaraeli achiwaphata wina mwa iwo ukapolo. 2A Isaraeli adalumbira kuna Yahova kulewa kuti, ''Mungatipa chipambano ife pa wanthu amwewa, ndiye ife timdzadzongeratu miyi yawo.'' 3Yahova adabvera mafala ya a Isaraeli achiwapa chipambano kuna a Kanani. Iwo adawadzongeratu iwo na miyi yawo. Mbuto yoyo idachemeriwa Horoma.4Iwo adafamba kuchokera ku phiri la Hori kutewera mseu kuyendera ku Nyanza Ifwira kuyenda kuzungulira dziko la Edomu. Wanthuwo adayamba kupopera panjira. 5Wanthu adasewera mwakugazana na Mulungu na Mose: ''Thangweranyi mwatibulisa kukwira kunja kwa Aigupto kudzafa mchipululu? Kulibe mkate, neye madzi, apo takodwa chakudya ichi chakusaya kukwana.''6Kinangoka Yahova adatumiza nyoka za ndulu pakati pa wanthu. Nyokazo zidaluma wanthu; wanthu azinji wa ku Isaraeli adafa. 7Wanthu adabwera kuna Mose achiti, ''Taphonya thangwe tasewera mwakugazana na Yahova na imwepo. Pembani kuna Yahova pala iye achose nyokazi kutali na ife.'' Ndiye Mose adapemberera wanthuwo.8Yahova adati kuna Mose, ''Konza nyoka uyimanike pa chitchichi. Bzimchitika kuti aliyense ndiye walumiwa amdzapulumuka, penu aninyang'anisa nyokayo.'' 9Ndiye Mose adakonza nyoka ya mkuwa achiimanika pa chitchichi. Nthawe ndizo nyoka yaluma munthu wina aliyense, mkunganyang'anisa nyoka ya mkuwayo, adapulumuka.10Wana wa Isaraeli adafamba basi kupitiriza achikamanga msasa pa Oboti. 11Iwo adafamba kuchoka ku Oboti achikamanga msasa pa Iye Abarimu mchipululu chakunyang'anizana na Moabu kuyendera ku machibese.12Kuchoka popo iwo adafamba kupiririza achikamanga msasa mchigwa cha Zeredi. 13Kuchoka popo iwo adafamba kupititiza ng'ambu ina ya Mkulo wa Arinoni, omwe uli mchipulu chakuchokera mdziko la Aamori. Mkulo wa Arinoni udachita malire na Moabu, pakati pa Moabu na Aamori.14Mthangwerati bukhu la Nkhondo za Yahova limbati, '' ... Zahabu mu Sufa, na bzigwa bza Arinoni, 15phompho la bzigwa bzakubulukira ku muyi wa Ari na kukhuya malire na Moabu.''16Kuchoka popo iwo adafamba kuyenda ku Beeri, mchera ndiwo Yahova adati kuna Mose, ''Ndigwezekere wanthu pabodzi ndiwape madzi.17Pomwe aIsaraeli adaimba chimbo ichi: ''Fumphusa kunja madzi, mcherawe! Uyimbire chimbo cha mcherayo, 18bza mchera ndiwo mafumu yathu yadachera, mchera ndiwo wanthu wakubvekera adachera, na mpsimbo yachifumu na mpsimbo zawo.''19Kuchoka ku Matana iwo adafamba kuyenda ku Nahaliyele, apo kuchoka ku Nahaliyele kuyenda Bamoti, 20apo kuchoka ku Bamoti kuyenda ku chigwa mdziko la moabu. Kumweko ndiko nsonga ya Phiri la Pisiga idanyang'ana kupolikira ku chipululu.21Kinangoko a Isaraeli adatuma mitumi kuyenda kuna Siho mfumu ya Aamori kukalewa,

22''Tibvumenimbo kugwata na mdziko lanu. Timdzapambuka lini mmunda uliwense ayai mmunda wa mpesa. Timdzamwa lini madzi mmichera yanu. Timdzafamba kutewera mseu ukulu wa kwa mfumu ate kuyambuka malire yache. 23Soma, Sihoni adagwezeka achikunda wache pabodzi achibula kuyenda mchipululu kukalimbana na Isaraeli. Iye adabwera pa Yahazi, pomwe adamenyana na Isaraeli.24Isaraeli adamenya wankhondo wa Siho na nsonga ya lupanga achitenga dziko lawo kuchokera ku Arinoni kufika ku Mkulo wa Yaboki, ate kutali ku dziko la wanthu wa ku Amoni. Tsapano malire ya wanthu wa ku Amoni yakhana malitsito. 25Isaraeli adatenga miyi yensene ya Aamori achikhala mwensenemo, kuphatanidza na Hesiboni na miyi yache yense. 26Hesiboni ukhali mzinda wa Siho mfumu ya Aamori, omwe akhadamenyana na mfumu yakale ya ku Moabu. Siho akhadatenga dziko lache lensene kuchoka ku mphimpha yache kufika ku Mkulo wa Arinoni.27Mthangwerache omwe ambasewera munthanthi ambati, ''Bwerani ku Hesiboni. Bvumani mzinda wa Siho umangiwe papsa na kukhazikika pomwe. 28Moto udangunduka kuchoka ku Hesiboni, malambi kuchokera ku mzinda wa Siho omwe udadzonga Ari wa ku Moabu, na wenekachiro wa mbuto zakukwira wa ku Arinoni.29Pikado kuna iwe, Moabu! wamala, wanthu wa Kemosi imwe. Wachitisa wanache wachimuna kupulumuka na wanache wachiakazi kukhala wa mkaoko wa Siho mfumu ya Aamori. 30Soma tagonjesa Siho. Hesiboni wadzongeka njira yense ateye ku Diboni. Tawagonjesa iwo njra yensene kuyendera ku Nofa, yomwe imbafika ku Medeba.''31Ndiye a Isaraeli adayamba kukhala mdziko la Aamori. 32Ndiye Mose adatuma wanthu kukaona pa Yazeri. Iwo adatenga miyi yawo achithotheratu Aamori omwe akhali popo.33Ndiye iwo adabwerera achiyenda kukwira na mseu wa ku Basani. Ogi mfumu ya ku Basani idabula kulimbana nawo, iyo na wankhondo wache wensene , kuwamenya pa Edrei. 34Ndiye Yahova adati kuna Mose, ''Nampodi kumugopa, thangwe ndamupereka iye mmanja mwako, wankhondo wache wense, na dziko lache. Umchite ninga ndimo udachitira na Siho mfumu ya Aamori, yomwe ikhakhala pa Hesiboni.'' 35Ndiye iwo adaipha iyo, wanache wachimuna, na wankhondo wache wensene, kufikizana neye m'bodzi wawanthu wache adasala na moyo. Kinangoka iwo adatenga dziko lache.
221Wana wa Isaraeli adafamba basi ateye kukamanga msasa mu nsansa za Moabu kufupi na Yeriko, ng'ambu ya mkulo wa Yorodano kuchokera mumzinda.2Balaki mwana wachimuna wa Zipori adaona bzense ndibzo Isaraeli adachita kuna Aamori. 3Moabu akhanawo mantha maninge wanthuwo thangwe iwo akhadawanda, apo Moabu adapsipa mtima na wana wa Isaraeli. 4Mfumu ya Moabu idati kuna akukuakulu wa Midyani, ''Thimu lawanthuli limdzamala kudya bzense bzatizungulirabzi ninga ndimo ng'ombe yapakalosa imbadyera mauswa mthengo.'' Tsapano Balaki mwana wachimunawa Zipori akhali mfumu ya Moabu pa nthawe yoyo.5Iye adatuma mitumi kuna Balaamu mwana wachimuna wa Beori, pa Petori komwe kuli kufupi na Mkulo wa Firate, mdziko la wadzinza wache na wanthu wache. Iye adamchemera achiti, ''Nyang'ana, dzinza labwera kuno kuchoka ku Aigupto. Iwo ampsinkhiratu nkhope yadziko lapansi apo afika pafupi letu tsapano na inepano. 6Pirizi bwerani tsapano mudzanditembererere dzinza limweli, thangwe iwo mbamphamvu maninge kuna ine. Ndikudziwa kuti omwe mumbawadalisa ambadalisika apo omwe mumbawatemberera ambatemberereka.''7Ndiye akulu akulu wa mu Moabu na akuluakulu wa mu Midyani adanyamuka, kutakula na mpfupo za maula. Iwo adabwera kuna Balaamu achimuuza iye mafala ya Balaki. 8Balaamu adati kuna iwo, ''Mugone pano usiku buno. Nimdzakubwereserani ndibzo yahova walewa kuna ine.'' Ndiye akuluakulu wa mu Moabu adakhaladi na Balaamu usiku bumwebo.9Mulungu adabwera kuna Balaamu achiti, ''Mbani wanthu adabwera kuna iwepowa?'' 10Balaamu adatawira kuna Mulungu, ''Balaki mwana wachimuna wa Zipori, mfumu ya ku Moabu, wawatuma kubwera kuna ine. Iye adati, 11'Nyang'anani wanthu omwe abwera kuchoka ku Aigupto ampsinkha nkhope ya dziko langu. Tsapano bwerani muwatemberere iwo nkhankha ya inepano. Pinangopense nimdzakwanisa kuwamenya iwo na kuwathotha.''12Mulungu adamtawira Balaamu, ''Nampodi kuyenda nawo wanthuwo. Nampodi kuwatemberera wana wa Isaraeli thangwera iwo adalisika.'' 13Balaamu adalamuka machibese yache achiwauza akuluakulu wa Balaki, ''Bwererani kudziko lanu thangwe Yahova wandilambiza kuyenda namwe.'' 14Ndiye akuluakulu wa ku Moabu adanyamuka achibwerera kuna Balaki. Iwo adati, ''Balaamu adalamba kubwera nafe pabodzi.''15Balaki adatuma pomwe akuluakulu azinji omwe akhali wakulemekezeka zjai kuposa thimu lakutoma lire. 16Iwo adabwera kuna Balaamu achiti kuna iye, ''Balaki mwana wachimuna wa Zipori wati tenepa, 'Pirizi nampodi chirichense chikutaziseni kubwera kuna ine, 17thangwe nimdzakupagalini bwino maninge na kukupani ulemu bukulu, apo nimdzachita chirichense mumdzandiuza kuchitacho. Ndiye pirizi bwerani mudzanditembererere wanthuwa.''18Balaamu adatawira achiti kuna akapolo wa Balaki, ''Neye Balaki achichita kundipa nyumba yache ya ufumu yakudzala na siriva na oro, ningapite lini patsogolo pa mafala ya Yahova, Mulungu wangu, mkuchita mwakuchepesa ayai mwakuwanza ndibzo iye wandiuza ine. 19Tsapano ndiye, pirizi dikhirani pomwe pano usiku buno, kuti ndipfunzire bzizinji ndibzo Yahova ati andiuze ine.'' 20Mulungu adabwera kuna Balaamu usiku achiti kuna iye, ''Nakuti wanthuwa abwera kudzakuchemera iwepo, lamuka uyende nawo. Soma uchite bzokha ndibzo nimkuuza kuchita.''21Balaamu adalamuka machibese yacheyo, achitchobva bulu wache, achitsagana na akuluakulu wa ku Moabu, 22Soma thangwera iye adayenda, ukali bwa Mulungu budagaka. Mnjero wa Yahova adabziikha yekha munjira ninga wina wakuipa kuna Balaamu, omwe akhatchobva bulu wache. Akapolo awiri wa Balaamu akhali naye pabodzi. 23Buluyo adaona mnjero wa Yahova ataima mumseu ataphata lupanga lache mmanja. Buluyo adazungunuka kumbali mumseumo achiyenda kuthengo. Balaamu adamenya buluyo kumubwezera mumseu.24Kinangoko mnjero wa Yahova adaima mkanjira kamkiti ka pakati pa minda ina ya mpesa, ali na litsito kumadidi kwache na litsito pomwe kumadzere kwache. Bulu adaona pomwe mnjero wa Yahova. 25Bulu mkaziyo adayenda kukamenya litsitolo achipanangisa nzayo ya Balaamu pamwepo. Balaamu adammenya pomwe bulu mkaziyo.26Mnjero wa Yahova adapitiriza basi achiima nkambuto kakupsindiza komwe kakhalibe kwakuchungunukira mbali zense. 27Buluyo adaona mnjero wa Yahovayo, achigona pansi Balaamu ali pamsana pache. Ukali bwa Balaamu budagaka, achimenya buluyo na mpsimbo yache.28Ndiye Yahova adayachamulisa mulomo wa buluyo kuti buluyo alewelewe. Bulu wachikaziyo adati kuna Balaamu, ''Ndachita chani kuna iwe kuti ate ndikunyose mkundimenya katatuka tenepa?'' 29Balamu adatawira kuna buluyo, ''Thangwera kuti wandipepusa. Ndikukhumba zjai ningadakhala na lupanga mmanja mwangumu. Ningadakhala nalo ningadakupha iwepo.'' 30Buluyo adati kuna Balaamu, ''Ine ndine lini bulu wako omwe watchobva moyo wako wense kufikira lero lino? Ndidachitambo kale msambo umweyu?'' Balaamu adati, ''Neye.''31Ndiye Yahova adafungula maso ya Balaamu, apo iye achiona mnjero wa Yahova ataima mu mseu na lupanga lache lakumolola mmanja mwache. Balaamu adagodama achizolika nkhope yache pansi. 32Mnjero wa Yahova adati kuna iye, ''Thangweranyi wamenya bulu wako katatu kenseka? Nyang'ana, ndabwera ninga muwengi wako kuna iwe thangwe ndibzo iwe wachita pamaso pangu mpsakuipa. 33Buluyu akhandiona pakuchungunuka katatu kensekale. Achikhala akhalibe kundichungunukira kumbali, ningadakupheratu iwepo ndichisiya moyo wache.''34Balaamu adati kuna mnjero wa yahova, ''Ndaphonya. Ndiribe kudziwa kuti mudaima kundikhotcha mumseu mule. Ndiye tsapano, penu mpsakusaya kukukomerani kuna imwe, nim'bwerera mmambuyo.'' 35Soma mnjero wa Yahova adati kuna Balaamu, ''Ndoko pitiriza na wanthuwa. Soma ukasewere mafala yokhayo ndiyo nimkuuza.'' Ndiye Balaamu adayenda nawo akuluakulu wa Balaki.36Pomwe Balaki adabva kuti Balaamu wabwera, iye adabula panja kukagumana naye pa muyi mu Moabu pa Arinoni, yomwe ni malire. 37Balaki adati kuna Balaamu, Ndiribe kukutumira wanthu kudzakuchemera iwe? Thangweranyi ulibe kubwera kuna ine? Ningakwanise lini kukuchitira ulemu ine?''38Balaamu adatawira kuna Balaki, Ona, ndabwera kuna iwe. Kodi ndina mphamvu tsapano yakusewera chinthu chirichense? Nimkwanisa kusewera mafala yokha ndiyo Yahova wandiikhira mkamwa mwangu.'' 39Balaamu adayenda na Balaki, achifika pa Kiriyati Huzoti. 40Ndiye Balaki adapereka nsembe ng'ombe yapakalosa na bira achipereka nyama ina kuna Balaamu na akuluakulu omwe akhanawo iye.41Machibese yache, Balaki adatenga Balaamu kukwira naye mbuto ya ku Baala. Kuchoka popo Balaamu adakwanisa kuona mbali ya a Isaraeli mu msasa.
231Balaamu adati kuna Balaki, ''Undimangire maguwa yansembe manomwe pano mkukonzesera ng'ombe zinomwe zimuna na atonde wamabira anomwe.'' 2Ndiye Balaki adachita ninga ndimo Balaamu adakumbirira. Ndiye Balaki na Balaamu adapereka nsembe ng'ombe imuna na tonde wabira m'bodzi m'bodzi pa guwa lirilense. 3KInangoka Balaamu adati kuna Balaki, ''Ima pa nsembe yako yakupserereza apo ine ndiyende. Pinangopense Yahova anibwera kudzagumana nande. Chirichense amndionesacho nimkuuza.'' Ndiye iye adayenda padzaulu pa phiri pakusaya miti.4Ndiye Mulungu adagumana na Balaamu, apo Balaamu adati kuna iye, ''Ndamanga maguwa yansembe manomwe, apo ndapereka nsembe ya ng'ombe ibodzi imuna na tonde wa bira m'bodzi mb'odzi pa guwa lirilense.'' 5Yahova adaikha uthenga mkamwa mwa Balaamu achiti, ''Bwerera kuna Balaki ukasewere kuna iye.'' 6Ndiye Balaamu adabwerera kuna Balaki, omwe akhadaima pambali pa nsembe yache yakupserereza, apo akuluakulu wensene wa Moabu akhanaye pabodzi.7Ndiye Balaamu adayamba kusewera mu nthanthi achiti, ''Balaki wandibweresa ine kuchoka kuna Aramu, mfumu ya Moabu kuchoka ku mapiri yakumachibese. 'Bwera, unditembererere Yakobo,' iye adatenepo. 'Bwera, udzanyoze Isaraeli.' 8Ningatemberere tani iwo omwe Mulungu alibe kuwatemberera? Ninganyoze tani iwo omwe Yahova alibe kuwanyoza?9Thangwe kuchoka padzaulu pa mathanthwe ndikumuona iye; kuchokera pamapiri ndikumunyang'anisa iye. Ona, pana wanthu wakukhala paokha okha apo ambabzikontali lini pakati pa madzinza ina.10Mbani angalewenge pfumbi la Yakobo ayai kulewenga neye gawo libodzi la manayi yokha ya Isaraeli? Ndilekeni ndife imfa ya munthu wakulungama, apo ndilekeni mapeto ya moyo wangu yakhale ninga yache!''11Balaki adati kuna Balaamu, ''Wachita chani kuna ine iwepo? Ndidakubweresa kudzatemberera awengi wangu, soma nyang;ana, wawadalisa zjai.'' 12Balaamu adatawira achiti, ''Umti nampodi ndikhale wakusamala kusewera bzokha ndibzo Yahova waikha mkamwa mwangumu?''13Ndiye Balaki adati kuna iye, ''Pirizi bwera pambuto pina ndipo uti udzawaone. Umdzawaona kusala pamkiti kukhala wense, sikuti wensene neye. Pamwepo udzanditembererere ine.'' 14Ndiye iye adatenga Balaamu kuyenda naye mmtengo la Zofimu, kuyenda padzaulu pa phiri la Pisiga, achikamanga maguwa ya nsembe pomwe manomwe. Iye adapereka nsembe ng'ombe ibodzi imuna na tonde wa bira pa guwa lirilense. 15Kinangoka Balaamu adati kuna Balaki, ''Ima pafupi na nsembe yako yakupsererezayi, pomwe ndikukagumana na Yahova pale.16Ndiye Yahova adagumana na Balaamu achiikha uthenga mkamwa mwache. Iye adati, ''Bwerera kuna Balaki ukamupe uthenga bwangubu.'' 17Balaamu adabwerera kuna iye, apo ona, iye akhadaipa pambali pa nsembe yache yakupserereza, apo akuluakulu wa Moabu akhana iye. Kinangoka Balaki adati kuna iye, ''Mulungu wati chani kodi?'' 18Balaamu adalewa uneneri bwache. Iye adati, ''Lamuka, Balaki, apo bvaya. Nditetekere ine, iwe mwana wachimuna wa Zipori.19Mulungu ndiye lini munthu, kuti aname, ayai mwana wa munthu, kuti achinje bzakukumbuka bzache. Kodi iye ambalonjeza chinthu chirichense seye kuchichita? Kodi iye ambalewa chinthu china seye kuchichita? 20Nyang'ana, ine ndatongewa kudalisa. Mulungu wapereka mdaliso, apo ningakwanise lini kuubweza.21Iye alibe kunyang'ana mphumbza ziri mwa Yakobo, apo alibe kunyang'ana bvuto liri mwa Isaraeli. Yahova Mulungu wawo ali nawo, na kukuwa kwa mfumu kuli pakati pawo. 22Mulungu adawabulisa kunja kwa Aigupto na mphamvu ninga zire za njati.23Mulibe nyanga yakuphata basa mwa Yakobo, na ula bwakudzonga Isaraeli. Tsapano bzilewiwe bza Yakobo na Isaraeli, 'Nyang'anisani ndibzo Mulungu wachita!'24Nyang'anani, wanthu alamuka ninga mphondolo ikazi, ninga mphondolo imuna imbamogera ichimbwandira. Iyo imbagona lini pansi ate itadya nyama yache na kumama mulopa wa ndicho iyo yapha.''25Kinangoka Balaki adati kuna Balaamu, ''Nampodi kuwatemberera ayai kuwadalisa pomwe zjai.'' 26Soma Balaamu adatawira achiti kuna Balaki, ''Ndiribe kukuuza ine kuti nilewa chiriense ndicho Yahova wandiuza kulewa?'' 27Ndiye Balaki adatawira kuna Balaamu, ''Bwera tsapano, niyenda nawe ku mbuto ina. Pinangopense bzimdzamudekera Mulungu kuti iwe ukanditembererere koko iwo.''28Ndiye Balaki adatenga Balaamu kuyenda naye padzaulu pa Phiri la Piori, lakunyang'ana kuchipululu. 29Balaamu adati kuna Balaki, ''Undimangire ine maguwa ya nsembe manomwe pano mkukonzesera ng'ombe zimuna zinomwe na atonde wa mabira anomwe.'' 30Ndiye Balaki adachitadi ninga Balaamu adalewera; iye adapereka nsembe ya ng'ombe na tonde wabira pa guwa lirilense.
241Nthawe ndizo Balaamu adaona kuti bzidakomera Yahova kudalisa Isaraeli, iye alibe kuyenda, ninga pa nthawe zina zire, kuphatisa basa nyanga zakulodzera. Mmalo mwache, iye adanyang'anisa kuchipululu.2Balaamu adajiguma maso yache achiona kuti Isaraeli akhali pa msasa, aliyense padzinza lache, apo Mzimu wa Mulungu udabwera pa iye. 3Iye adatambira uneneri bwache achiti, ''Uku mkulewesesa kwa Balaamu mwana wachimuna wa Beori, kulewa kwa munthu omwe maso yache yadafunguka zedi,4Kulewa kwa ule omwe wabva mafala ya Mulungu, omwe waona masomphenya kuchoka kuna Wamphamvu zense, omwe wagodama pansi na maso yache yakufunguka. 5Mahema yanu ngakudeka tani, Yakobo, mbuto ndiyo umbakhala, Isaraeli!6Kukhala ninga bzigwa iwo ambayenderera, kukhala ninga minda ya m'bali mmwa mkulo, kukhala ninga khonje wakuokeriwa na Yahova, kukhala ninga mikungudza m'phepete mwa madzi.7Madzi yamdzayerera kuchoka mu bzakutungira mwawo, apo mbeu zawo zimdzakhala na madzi mazinji. Mfumu yawo imdzakhala ikulumbo kuposa Agagi, na ufumu bwawo bumdzalemekezeka.8Mulungu amdzamubulisa iye kunja kwa Aigupto. Iye amdzakhala na mphamvu ninga njati. Iye amdzakhudyula madzinza yakulimbana naye. Iye amdzatchola mafupa yawo kukhala bzidupsa. Iye amdzawalasa iwo na mapsimo yache.9Iye amdzabwithama ninga mphondolo imuna, ninga mphondolo ikazi. Mbani angabzithembe kumuzunguza? Aliyense wakumudalisayo adalisike; aliyense wakumutembererayo atemberereke.''10Ukali bwa Balaki budagakira Balaamu achimenya manja yache pabodzi mwaukali. Balaki adati kuna Balaamu, ''Ndidakucherera kudzatemberera awengi wangu, soma nyang'ana, zjai waadalisa iwo katatu. 11Ndiye thawira kumuyi kwako tsapano. Ndidati nimdzakupa mpfupo ikulu, soma Yahova wakukhotcha kuti nampodi utambire mpfupo iriyense.''12Ndiye Balaamu adamutawira Balaki, ''Ndidati kuna mitumi ndiyo udaituma kuna ine, 13'Neye Balaki achichita kundipa nyumba yache yaufumu yakudzala na siriva na oro, ningadzapinzule lini mafala ya Yahova na chirichense chakuipa ayai chabwino, ayai chirichense ndicho ningadzafune kuchichita. Ningakwanise kusewera chokhacho ndicho Yahova wandiuza kusewera.' Ndiribe kulewa bzobzi kuna iwo? 14Ndiye tsapano, nyang'ana, ndikubwerera kuna wanthu wangu. Soma chakutoma ndikulangize iwe ndibzo wanthuwa amdzachita kuna wanthu wako masiku yali mkudzaya.''15Balaamu adayamba uneneri bwache. Iye adati, ''Uku mkulewa kwa mwana wachimuna wa Balaamu mwana wachimuna wa Beori, kusewera kwa munthu omwe maso yache ngakufunguka zedi. 16Uku mkulewa kwa munthu wina omwe wabva mafala yakuchoka kuna Mulungu, omwe ana udziwi bwa Wamdzaulu Mkulutsayo, omwe ambaona masomphenya kuchoka kuna Wamphamvu zense, omwe wagodama pansi na maso yache yakufunguka.17Ndikumuona iye, soma ali lini pano tsapano. Ndikumuona iye, soma ali lini pafupi. Nyenyezi imdzabula mwa Yakobo, apo mpsimbo ya chifumu imdzabula kuchoka mwa Isaraeli. Iye amdzamenya akuluakulu wa Moabu na kudzonga wene Seti wensene.18Ndiye Edomu amdzakhala wache wache wa Isaraeli, apo Seiri amdzakhala pomwe wawo wawo, awengi wa Isaraeli, omwe Isaraeli amdzawagonjesa na mphamvu. 19Mwa Yakobo mumdzabula mfumu yomwe imdzatonga, ichidzadzonga wakupulumuka wa mzinda wawo.''20Ndiye Balaamu adanyang'anisa pa Amaleki mkuyamba uneneri bwache. Iye adati, ''Amaleki pakutoma akhali dzinza likulutsa la yense, soma kuphampha kwache chimdzakhala chidzongeko.''21Ndiye Balaamu adanyang'anisa pa Akeni achiyamba uneneri bwache. iye adati, ''Mbuto ndiyo mukukhalayo njamphamvu, apo chitsa chanu chiri mmathanthwe. 22Soma imwe Akeni mumdzakhudyuliwa na moto pomwe Asuri amdzakutengani ukapolo.''23Ndiye Balaamu adayamba uneneri bwache bwakumalizira. Iye adati, ''Tsoka! Mbani amdzapulumuka Mulungu pakudzachita bzobzi? 24Bzombo bza mmadzi bzimdzafika kuchoka ku gombe la Kitimu; iwo amdzaboneresa Asuri apo amdzaboneresa Ebere, soma iwo, amdzamalizira na chidzongeko.''25Ndiye Balaamu adalamuka achichoka. Iye adabwerera kumuyi kwache, apo Balaki adachoka pomwe.
251A Isaraeli adakhala ku Sitimu, apo amuna adayamba kugona na akazi wa mu Moabu, 2Nakuti akaziwo akhachemera amuna ku nsembe za milungu yao. Ndiye amunawo akhadya nawo na kunamata milungu yawoyo. 3Tenepo amuna wa Isaraeli adanamata nawo Baala wa Peori, apo ukali bwa Yahova budagakira Isaraeli.4Yehova adauza Moses kuti, ''Uphe atsogoleri wense wawanthu apo uwamanike padecha pamaso pangu, kuti ukali bwangu bwakugops bumale pa Aisaraeli.'' 5Apo Mose adauza anyakutonga milandu wa a Isarael, ''Aliyense wa imwe aphe wanthu wache omwe aphathikana nawo kunamata Baala wa Peori.''6Ndiye m'bodzi wa amuna wa wana wa Isaraeli adabwera mkubweresa pakati pa wanthu wa pabanja lache mkazi wa chi Midyani. Ibzi bzidachitika padecha pomwe Moses na Aisarael wense akuwona, pomwe iwo akhalira pansuwo wa chihema cha mtsonkhano. 7Pomwe Finiyasi mwana wachimuna wa Eleazara mwana wachimuna wa Aroni wansembe, atawona bzimwebzo, adalamuka achisiya thimulo, achikatenga psimo mmanja mwache.8Iye adatewera munthu wa ku Isaraeli ule ate kukapita mchihema, achiphaya wense awiriwo wa ku Isaraeliyo pabodzi na mkaziyo. Natenepo mulili omwe Mulungu akhadautumiza pa wana wa Isarael udalekeza. 9Omwe adafa na muliriyo akhali wakukwana bzulu makumi mawiri na bzinayi.10Yehova adauza Mose kuti, 11''Finiyasi mwana wachimuna wa Eleazara mzukulu wa Aroni wansembe, waletsa ukali bwangu pa wana wa Isaraeli thangwera kuti iye akhana nsisi na changu cha ine pakati pao. Ndiye ndiribe kuwamala wana wa Isaraeli mu nsanje yangu.12Tenepo lewa, 'Yehova akulewa, ''Nyang'anani, ndikupangana naye Finiyasi tsapano chipangano chamtendere. 13Ndikupangana naye umweyu na bzizukulu bzache bzense, chimdzakhala chipangano cha unsembe bwamuyaya thangwe iye akhali wakachangu kuna ine, Mulungu wache. Iye adachita basa lakupepesa bzakuphonya bza Aisrael.'''''14Dzina la munthu omwe adaphiwa pabodzi na mkazi wachi Midyani ule akhali Zimiri mwana wachimuna wa Salu, mtsogoleri wa banja la makolo ya wene Simeoni. 15Ndipo mkazi waku Midyani omwe adaphiwayo akhali Kozibi mwana wa Zuri, omwe akhali mtsogoleri wa dzinza na banja la abereki mu Midyani.16Ndiye Yehova adasewera na Mose achiti, 17''A Midyani uwatenge ninga awengi apo uwathire nkhondo, 18thangwera iwo adakutengani ninga awengi na chinyengo chawo. Iwo adakutsogolerani ku bzakuipa mu nkhani ya ku Peori, napomwe nkhani ya nana wao Kozibi, mwana wachikazi wa mfumu ya ku Midyani, omwe adaphiwa pa nthawe ya mulili thangwe la bzakuchitika bza ku Peori bzile.''
261Bzidachitika utapita muliri kuti Yahova adasewera na Mose na Eleazara mwana wachimuna wa Aroni wansembe. Iye adati, 2''Lewengani thimu lense la wana wa Isaraeli, kuyambira magole makumi mawiri kukwira, mwa mabanja ya abereki wawo, wense omwe angakwanise kuyenda ku nkhondo ya Isaraeli.''3Ndiye Mose na Eleazara wansembe adasewera nawo mu bzigwa bza Moabu kufupi na Yorodano pa Yeriko achiti, 4''Lewengani wanthuwo, kuyambira wa magole makumi mawiri na kukwira, ninga Yahova adatongera na wana wa Isaraeli, omwe adabula mu Aigupto.''5Rubeni akhali wakutoma kubadwa wa Isaraeli. Kuchoka kuna mwanache wachimuna Hanoki padabwera wa banja la wene Palute. 6Kuchoka Hezironi padabwera banja la wene Hezironi. Kuchoka Karimi padabwera banja la wene Karimite. 7Aya yakhali mabanja ya Rubeni, omwe adakwana bzulu makumi manayi na bzitatu na madzana manomwe na makumi matatu.8Eliyabu akhali mwana wachimuna wa Palu. 9Wana wachimuna wa Eliyabu akhali Nemueli, Datani, na Abiramu. Awa akhali okhaokhawo Datani na Abiramu omwe akhali mnthimu la Kora pomwe iwo adagandukira kugazana na Mose na Aroni achigandukira pomwe kugazana naYahova.10Dziko lapansi lidayachamula pakamwa pache lichiwakhudyula iwo pabodzi na Kora nthawe ndizo wakusangana nawo wense adafa. Panthawe yoyo, moto udadzonga amuna madzana mawiri na makumi machanu, omwe adakhala chilatizo cha chenjezo. 11Soma wana wachimuna wa Kora alibe kufa.12Mabanja ya wene Simiyoni yakhali aya: Kudzera mwa Nemuyeri, ndiye banja la kholo la wene Nemueli, kudzera mwa Yamini, ndiye banja la kholo la wene Yamini, kudzera mwa Yakini, ndiye banja la kholo la wene Yakini, 13kudzera mwa Zera, ndiye kholo la banja la wene Zera, kudzera mwa Sauli, ndiye kholo la banja la wene Sauli. 14Yamweya yakhali makolo ya mabanja ya wambeu ya Simiyoni, omwe adakwana amuna bzulu makumi mawiri na bziwiri na madzana mawiri.15Mabanja ya wene Gadi yakhali aya: Kudzera mwa Zefironi, banja la kholo la wene Zefironi, kudzera mwa Hagi, banja la kholo la wene Hagi, kudzera mwa Suni, banja la kholo la wene Suni, 16kudzera mwa Ozini, banja la kholo la wene Ozini, kudzera mwa Eri, banja la kholo la wene Eri, 17kudzera mwa Arodi, banja la kholo la wene Arodi, kudzera mwa Areli, banja la kholo la wene Areli. 18Yamweya yakhali mabanja ya makolo ya wene Gadi, omwe adakwana amuna bzulu makumi manayi na madzana machanu.

:

19Wana wachimuna wa Yuda akhali Eri na Onani, soma amua amwewa adafera mdziko la Kanani. 20Mabanja ina ya wene Yuda yakhali aya: kudzera mwa Sela, banja la kholo la wene Sela, kudzera mwa Perezi, banja la kholo la wene Perezi, na kudzera mwa Zera, banja la kholo la wene Zera. 21Wa mbeu ya a Pezrezi akhali awa: Kudzera mwa Hezeroni, banja la kholo la wene Hezeroni, kudzera mwa Hamuli, banja la kholo la wene Hamuli. 22Yamweya yakhali makolo ya mabanja ya wene Yuda, omwe adakwana amuna bzulu makumi manomwe na madzana machanu.23Mbanja ya wene Isakara yakhali aya: Kudzera mwa Tola, kholo la banja la weneTola, kudzera mwa Pua, kholo la banja la wene Pua, 24kudzera mwa Yasubi, kholo la banja la wene Yasubi, kudzera mwa Simironi, kholo la banja la wene Simironi. 25Yamweya yakhali mabanja ya Isakara, omwe adakwana bzulu makumi matanthatu na manayi na madzana matatu.26Mabanja ya wene Zebuloni yakhali aya: Kudzera mwa Seredi, kholo la banja la wene Seredi, kudzera mwa Eloni, kholo la banja la wene Eloni, kudzera mwa Yaleli, kholo la banja la wene Yaleli. 27Yamweya yakhali mabanja ya wene Zebuloni, omwe adakwana bzulu makumi matanthatu na madzana machanu.28Mabanja ya wene Yosefe yakhali Manase na Efraimu. 29Wa mbeu ya Manase akhali awa: kudzera mwa Makuri, kholo la banja la wene Makiri (Makiri akhali babache wa Gileadi), kudzera mwa Gileadi, kholo la banja la wene Gileadi.30Wa mbeu ya Gileadi akhali awa: Kudzera mwa Lezeri, kholo la banja la wene Lezeri, kudzera mwa Heleki, kholo la banja la wene Heleki, 31kudzera mwa Asirieli, kholo la banja la wene Aserieli, kudzera mwa Sekemu, kholo la banja la wene Sekemu, 32kudzera mwa Semida, kholo la banja la wene Semida, kudzera mwa Heferi, kholo la banja la wene Heferi.33Zelofekadi mwana wachimuna wa Heferi akhalibe wana wachimuna, soma wana wachikazi okhaokha. Madzina ya wanache wachikaziwo yakhali Mala, Nowa, Hogila, Milika, na Tiriza. 34Yamwewa yakhali mabanja ya Manase, omwe adakwana bzulu makumi machanu na bziwiri na madzana manomwe.35Mabanja ya mbeu ya Efraimu yakhali: Kudzera mwa Sutera, kholo la banja la wene Sutela, kudzera mwa Bekeri, kholo la banja la wene Bekeri, kudzera mwa Tahani kholo la banja la wene Tahani. 36Wa mbeu ya a Sutela akhali, mwa Erani, kholo la banja la wene Eranite. 37Yamweya yakhali mabanja ya mbeu ya Efraimu, omwe akhadakwana amuna bzulu makumi matatu na bziwiri na madzana machanu. Amwewa akhali wa mbeu a Yosefe, kulewengewa wense pa mabanja yaoka yaokha.38Mabanja ya wa mbeu ya a Benjamini yakhali aya: Kudzera mwa Bela, banja la wene Bela, kudzera mwa Asibeli, banja la wene Asibele, kudzera mwa Ahiramu, banja la wene Ahiramu, 39kudzera mwa Sefufa, kholo la banja la wene Sufufa, kudzera mwa Hufami, kholo la banja la wene Hufami. 40Wa mbeu ya Bela akhali Aridi na Naamani. Kuchoka Aridi padabwera banja la wene Aridi, na kuchoka kuna Naamani padabwera banja la wene Naamani. 41Yamweya yakhali mabanja ya wene Benjamini. Iwo adakwana amuna bzulu makumi manayi na bzichanu na madzana matanthatu.42Mabanja ya wa mbeu ya Dani yakhali, kudzera mwa Suhamu, mabanja ya wene Suhamu. Aya yakhali mabanja ya wa mbeu ya Dani. 43Mabanja yensene ya wene Suhamu yadakwana amuna bzulu makumi matanthatu na manayi na madzana manayi.44Mabanja ya wambeu ya wene Aseri yakhali aya: Kudzera mwa Imina, mabanja ya kholo la wene Yimna, kudzera mwa Yisivi, mabanja ya wene Isivi, ,kudzera mwa Beriya, banja la wene Berite. 45Wa mbeu ya Beriya akhali awa: Kudzera mwa Heberi, kholo la banja la wene Heberi, kudzera mwa Malikieli, banja la wene Malikieli. 46Dzina la mwana wachikazi wa Aseri likhali Sera. 47Yamweya yakhai mabanja ya wambeu ya Aseri, omwe adakwana amuna bzulu makumi machanu na bzitatu na madzana manayi.48Mabanja ya wene Nafitali yakhali aya: Kudzera mwa Yazeli, ndiye kholo la banja la wene Yazeli, kudzera mwa Guni, ndiye kholo la banja la wene Guni, 49kudzera mwa Yezeri, ndilo kholo la banja la wene Yezeri, kudzera mwa Silemi, ndilo kholo la banja la wene Silemi. 50Yamweya yakhali mabanja ya wambeu ya Nafitali, omwe akhakwana bzulu makumi manayi na bzichanu na madzana manayi.51Uku kukhali kumaliza kulewenga kwa wana wa Isaraeli: Bzulu madzana matanthatu na chibodzi na madzana manomwe na makumi matatu.53Yahova adasewera na Mose achiti, 52''Dziko ligawiwe pakati pa wanthuwa kukhala chakusiiriwa chawo kutengera kuwanda kwa madzina yawo.54Kuna mabanja makulu uyape chakusiiriwa chizinji, apo kuna mabanja mang'ono uyape chakusiiriwa chakuchepa. Kuna banja lirilense ulipe chakusiiriwa kutengera kawandidwe kawanthu omwe adalewengiwa. 55Tsono, dziko ligawidwe pakuchita m'bvimiro. Iwo agawiriwe dziko kutengera madzina ya madzinza ya abereki wawo. 56Chakusiiriwa chawo chigawidwe pakati pa mabanja makulu na mang'ono, kugawidwa kuna iwo pa kuchita m'bvimiro.''57Mabanja ya Alevi, yakulewengiwa banja na banja, yakhali aya: Kudzera mwa Gerisoni, banja la kholo la wene Gerisoni, kudzera mwa Kohati, banja la kholo la wene Kohati, kudzera mwa Merari, banja la kholo la wene Merari. 58Mabanja ya Alevi yakhali aya: banja la wene Libini, banja la wene Hebroni, na banja la wene Korahi. 59Dzina la mkazi wa Amuramu likhali Yokebedi, wa mbeu ya Alevi, omwe adabadwa kuna alevi mu Aigupto. Iye adam'balira Amuramu wana wawo, omwe akhali Aroni, Mose, na Miriamu nana wawo.60Kuna Aroni kudabadwa Nadabu na Abihu, Eleazara na Itamara. 61Nadabu na Abihu adafa nthawe ndizo iwo adabweresa pamaso pa Yahova moto wachilendo. 62Amuna omwe adalewengiwa pakati pawo adakwana bzulu makumi mawiri na bzitatu, amuna wense wa mwezi m'bodzi na kukwira. Soma iwo alibe kulewengiwa pakati pa wambeu ya a Isaraeli thangwe palibe chakusiiriwa chidaperekiwa kuna iwo pakati pa wana wa Isaraeli.63Awa akhali omwe adalewengiwa na Mose na Eleazara wansembe. Iwo adalewenga wana wa Isaraeli mchigwa cha Moabu kufupi na Yorodano na Yeriko. 64Soma pakati pa iwowa pakhalibe mwamuna omwe akhadalewengiwa na Mose na Aroni wansembe nthawee ndizo wa mbeu ya Isaraeli adalewengiwa mchipululu cha Sinai.65Thangwe Yahova akhadalewa kuti wanthu wense amwewo amdzafera mchipululu. Pakhalibe munthu waiwo wakusala, kupambula Kalebe mwana wachimuna wa Yefune na Yoswa mwana wachimuna wa Nuni.
271Ndiye kuna Mose adabwera wana wachikazi wa Zelofehadi mwana wachimuna wa Hefere mwana wachimuna wa Gileadi mwana wachimuna wa Makiri mwana wachimuna wa Manase, wa mabanja ya Manase mwana wachimuna wa Yosefe. Aya yakhali madzina ya wanache wachikazi: Mahila, Nowa, Hogila, Milika, na Tiriza.2Iwo adaima pamaso pa Mose, Eleazara wansembe, akuluakulu, na pamaso pa thimu lense lawanthu pa msuwo wachihema chakugumanirana. Iwo adati, 3''Babathu adafa mchipululu. Iye akhali lini phati la wanthu ndiwo adagwezekana pabodzi kugaza Yahova, mu thimu la Kora. Iye adafera chakuphonya chache chaicho, apo akhalibe wana wachimuna.4Thangweranyi dzina la babathu lipfudzike pakati pa mabanja yache thangwera kuti iye akhalibe mwana wachimuna? Tipaseni dziko lathu lathu pakati pa abale wa babathuyo.'' 5Ndiye Mose adabweresa mulandu wawo pamaso pa Yahova.6Yahova adasewera na Mose achiti, 7''Wana wachikazi wa Zelofehadi alikusewera mwakuteweza. Uwapase iwo chawo chawo chakusiiriwa pakati pa abale wa babawo, apo uwonesese kuti chakusiiriwa cha babawocho chifike kuna iwo. 8Usewere na wana wa Isaraeli mkulewa, 'Penu mwamuna anisaika seye mkusiya mwana wachimuna, ndiye uchtite bzakuti chakusiiriwa chache chiyende kuna mwanache wachikazi.9Penu iye alibe mwana wachikazi, ndiye upereke chakusiiriwacho kuna azimano wache. 10Penu iye alibe azimano wache, ndiye upereke chakusiiriwa chache kuna azimano wa babache. 11Penu babachewo alibe azimano wawo, ndiye upereke chakusiiriwa chache kuna m'bale wache wapafupi wa m'banja mwache, apo achitenge kukhala chache. Ili ni lamulo lakukhazikisiwa na mayeruzo pala wana wa Isaraeli, ninga ndimo,Yahova wanditongera ine.''12Yahova adati kuna Mose, ''Ndoko kwira paphiri la Abarimu apo ukaone dziko ndilo ndalipereka kuna wana wa Isaraeli. 13Ungamala kuliona, iwepo, pomwe, umdzachemeriwa kuyenda kuna wanthu wako, ninga Aloni m'bale wako. 14Ichi chimdzachitika thangwera iwepo pomwe udapikisana na chitongi changu mchipululu cha Zini panthawe ya ndeu ya kugazana nande thimulo. Pompale, nthawe ndizo madzi yadayerera kuchoka kuthanthwe, mwaukali bwako udatazira kundilemekeza ine ninga wakupambulika pamaso pa thimu lensene la wanthu.'' Aya ni madzi ya Meriba Kadesi mchipululu cha Zini.15Ndiye Mose adasewera kuna Yahova achiti, 16''Imwe, Yahova, Mulungu wa mizimu ya wanthu wense, ikhani munthu pakati pa wanthu, 17mwamuna wakuti angabule kuyenda achibwera muno pamaso pawo achiwatsogolera kunja achiwabweresa muno, pala kuti thimu lawanthu wanu nampodi likhale ninga mabira yakusaya makabusa.''18Yahova adati kuna Mose, ''Tenga Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, munthu omwe mwa iye Mzimu wangu umbakhala, apo ubzatike boko lako pa iye. 19Umuikhe iye pamaso pa Eleazara wansembe na pamaso pa wanthu wensene, mkumutonga iye pamaso pawo kuwatsogolera.20Umuikhe bwina mwa ulemerero bwako mwa iye, pala kuti thimu lense la wana wa Isaraeli amubvere iye. 21Iye amdzayenda pamaso pa Eleazara wansembe kukapsaga bzakufuna bzangu na chiyeruzo cha Urimu. Chimdzakhala na kutonga kwache kuti wanthu amdzabula na kubwera muno, iye na wana wense wa Isaraeli na iye, thimu lense lawanthu.''22Ndiye Mose adachita ninga ndimo Yahova adamtongera iye. Iye adatenga Yoswa achimuikha pamaso pa Eleazara wansembe na thimu lense lawanthu. 23Mose adabzatika manja yache pa iye achimutonga iye kutsogolera, ninga Yahova akhadamutongera iye kuchita.
281Yahova adasewera na Mose achiti, 2''Tonga wana wa Isaraeli apo ulewe kuna iwo, 'Mumbapereke bzakupereka kuna ine pa nthawe zache zakuikhika, chakudya cha nsembe zangu zamoto zakuchosa pfungo lakununtchira pala ine.3Ulewe pomwe kuna iwo, 'Iyi ndiyo nsembe yamoto ndiyo mumbapereke kuna Yahova---mwana wa bira wa gole libodzi wakusaya mphitcha, kukhala chakupereka chakupserereza chakusaya kulekeza. 4Mwana m'bodzi wa bira mumbapereke machibese, apo mwana winango wabira mumbapereke kumaulo. 5Mumbapereke chakhumi cha efa wa ufa bzakunyodoka kukhala chakupereka cha ufa, kusanganiza na gawo libodzi la manayi ya hini wa mafuta yakusikinya.6Iyi ni nsembe yakusaya kulekeza ndiyo idatongewa pa Phiri la Sinai kuchosa pfungo lakununtchira, nsembe ya moto kuna Yahova. 7Nsembe yakuthira yomwe na iyo ikhale gawo libodzi la manayi ya hini ya m'bodzi wa wana wa bira. Ambatsanulire pa mbuto yakupambulika nsembe yakuthira ya chakumwa chakulimba kuna Yahova. 8Mwana winango wabirayo mumbampereke kumaulo pabodzi na nsembe ya ufa ninga mwapereka machibese ile. Mumbapereke pomwe nsembe inango pabodzi nayo, nsembe yamoto, kuchosa pfungo lakununtchira pala Yahova.9Pa nsiku ya Sabudu mumbapereke nsembe ya tuatonde tuwiri twa mabira twa gole libodzi twakusaya mphitcha, na magawo mawiri ya khumi ya efa wa ufa bwakunyodoka kukhala chakupereka cha ufa, chakusanganiza na mafuta, na nsembe yakuthira pabodzi nayo. 10Iyi ni nsembe yakupserereza ya nsiku iriyense ya Sabudu, kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza na nsembe yakuthira pabodzi nayo.11Pakutoma pa mwezi uliwense, mumbapereke nsembe yakupserereza kuna Yahova. Mumbapereke tumikono twa ng'ombe tuwiri, tonde m'bodzi wa bira, na wana watonde wa bira anomwe wa gole libodzi wakusaya mphitcha. 12Mumbapereke pomwe magawo matatu ya khumi ya efa wa ufa bwakunyodoka kukhala chakupereka cha ufa kusanganiza na mafuta pa mkono uliwense wa ng'ombe, na magawo mawiri ya khumi ya ufa bwakunyodoka kukhala nsembe ya ufa kusanganiza na mafuta pala tonde m'bodzi wa bira. 13Mumbapereke pomwe gawo libodzi ya khumi ya efa wa ufa bwakunyodoka kusanganiza na mafuta kukhala nsembe ya ufa ya ntchere iriyense ya bira. Iyi mkukhala nsembe yakupserereza, kuchosa pfungo lakununtchira, nsembe ya moto kuna Yahova.14Chakupereka chawanthu chakuchita kuthira chikhale meya ya hini wa vinyu cha mkono wa ng'ombe, gawo lachitatu la hini wa tonde wa bira, na gawo libodzi la manayi ya hini ya ntchere ya bira. Iyi mkukhala nsembe yakupserereza ya mwezi na mwezi ate miyezi yensene ya gole. 15Tonde wambuzi m'bodzi aperekiwe kukhala chakupereka chakuphonya kuna Yahova. Iyi imdzakhala kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza na nsembe yache yakuthira nayo pabodzi.16Mkati mwa mwezi wakutoma, pa nsiku yakhumi na chinayi ya mwezi, pamdzakhala Pasaka ya Yahova. 17Pa nsiku ya khumi na chichanu ya mwezi umweyu pamchitika madyerero. Kwa nsiku zinomwe, ambadye mkate wakusaya chakufufumisa. 18Pa nsiku yakutoma, pakhale mtsonkhano wakupambulika kulemekeza Yahova. Nampodi kuphata basa la nsiku zense pa nsiku yoyi.19Tsono, mupereke nsembe ya moto, nsembe yakupserereza ya Yahova. Mupereke nsembe tumphulu tumuna tuwiri twa ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na nchere zinomwe za mabira za gole libodzi, zakusaya mphitcha. 20Pabodzi na ng'ombe imunayo, mupereke nsembe ya ufa ya magawo matatu ya khumi ya efa wa ufa bwakunyodoka kusanganiza na mafuta, na pabodzi na tonde wabira, magawo mawiri ya khumi. 21Pabodzi na iriyense ya ntchere zinomwe za mabirazo, mupereke libodzi la magawo khumi ya efa wa ufa bwakunyodoka kusanganiza na mafuta, 22na tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakupereka chakuphonya kukhala chakutetezera imwepo.23Mupereke zozi kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza yakufunikira machibese yaliyense. 24Ninga alewera apamu, mumbapereke bzakupereka bzobzi nsiku iriyense, pala nsiku zinomwe za Pasaka, chakudya cha nsembe chakukonziwa pa moto, pfungo lakudekera Yahova. Iperekiwe kuphatanidza na nsembe yakupserereza na nsembe yakuthira pabodzi nayo. 25Pa nsiku yachinomwe mudzakhale na mntsonkhano wakupambulika kulemekeza Yahova, apo nampodi kumbachita mabasa ya nsiku zense pa nsiku yoyo.26Pa nsiku pomwe ya bzipaso bzakutoma kukhuma, mungapereka nsembe ipsa ya ufa kuna Yahova Msumana za Madyerero yanuyo, mumbakhale na mtsonkhano wakupambulika kulemekeza Yahova, apo nampodi kuphata mabasa ya nsiku zense pa nsiku yoyo. 27Mumbapereke nsembe yakupserereza kuchosa pfungo lakununtchira kuna Yahova. Mupereke nsembe mphulu ziwiri zing'ono za ng'ombe, tonde wabira m'bodzi, na ntchere zamabira zinomwe zagole libodzi. 28Perekani pomwe nsembe ya ufa kuyenda nazo: Ufa bwakunyodoka kusanganiza na mafuta, magawo matatu ya khumi ya efa wa ufa bwakunyodoka kusanganiza na mafuta pala mkono uliwense wa ng'ombe na magawo mawiri ya khumi pa tonde wabira aliyense.29Perekani nsembe ya efa wa ufa bwakunyodoka kusanganiza na mafuta pa iriyense ya ntchere ya mabira, 30na tonde m'bodzi wa mbuzi kukhala chakutetezera cha imwe mwekha. 31Mungapereka nyama zozo zakusaya mphitcha, pabodzi na nsembe yakuthira, iyi ikhale mwakuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza na nsembe ya ufa bwa iyo.
291Mkati mwa mwezi wachinomwe, pa nsiku yakutoma ya mwezi, mumbakhale na mtsonkhano wakupambulika kulemekeza Yahova. Nampodi kumbachita mabasa ya nsiku zensene nsiku yoyo. Imdzakhala nsiku ndiyo mumbadzafulize malipenga.2Mudzapereke nsembe yakupserereza kuchosa pfungo lakununtchira kuna Yahova. Mudzapereke nsembe mkono ung'ono ubodzi wa ng'ombe, tonde wabira m'bodzi, na ntchere zimuna zinomwe zamabira za gole libodzi, iriyense yakusaya mphitcha.3Mupereke nawo nsembe yawo yaufa, ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na mafuta, magawo matatu ya khumi ya efa pala ng'ombeyo, magawo mawiri ya khumi ya tonde wabira, 4na gawo libodzi la khumi la ntchere yabira iriryense pa ntchere zinomwepo. 5Upereke nsembe tonde wa mbuzi m'bodzi kukhala nsembe ya kuphonya pala chakutetezera cha imwe mwekha.6Chitani nsembezi mu mwezi wachinomwe kuphatanidza na nsembe ndizo mumdzachita pakutoma pa mwezi uliwense: nsembe yapadera yakupserereza na nsembe ya ufa kusangana nayo. Ibzi bzikhale mwakuphatanidza na nsembe zakupserereza zakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zache zakuthira. Pakuchita nsembe zozi, mumdzabvera mayeruzo ndiyo yaperekiwa kuchosa pfungo labwino, nsembe ya kukonza na moto kuna Yahova.7Pa nsiku yachikhumi ya mwezi wakutoma mumbakhale na mtsonkhano wakupambulika kulemekeza Yahova. Mumbabzichepese mwekha apo nampodi kuphata basa. 8Mumbapereke nsembe yakupserereza kuchosa pfungo lakukoma kuna Yahova. Mumbapereke mkono ubodzi ung'ono wa ng'ombe, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere zinomwe za mabira za gole libodzi. Iriyense ikhale yakusaya mphitcha.9Mumbapereke nawo nsembe yaufa, ufa bwakunyodoka bwakusanganiza na mafuta, magawo matatu ya khumi ya efa pala ng'ombeyo, magawo mawiri ya khumi pala tonde wabirayo, 10na gawo libodzi la khumi la efa pala iriyense ya ntchere zinomwe za birazo. 11Mumbapereke mbuzi ibodzi imuna ninga chakupereka chakuphonya. Iyi imdzakhala nsembe yakuphonya yakutetezera, nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zawo zakuthira.12Pa nsiku yachikhumi na chichanu ya mwezi wachinomwe mudzakhale na mtsonkhano wakupambulika kulemekeza Yahova. Nampodi kuphata basa la nsiku zense nsiku yoyo, apo mumbasekerere msinda wache wamadyerero nsiku zinomwezo. 13Mumbapereke nsembe yakupserereza, nsembe yakukonza na moto kuchosa pfungo lakukoma pala Yahova. Mupereke mikono ming'ono ming'ono khumi na mitatu ya ng'ombe, atonde awiri wamabira, na ntchere zimuna khumi na zinayi za mabira zagole libodzi. Iriyense ikhale yakusaya mphitcha.14Mumbapereke pabodzi nazo nsembe ya ufa, ufa bwakunyodoka kusanganiza na mafuta, magawo matatu ya khumi ya efa pa mkono uliwense pa mikono khumi na mitatuyo, magawo mawiri ya khumi ya bira aliyene pa mabira mawiriyo, 15na gawo libodzi la khumi la efa pala iriyense ya ntchere khumi na zinayi za mabirazo. 16Mupereke nsembe mbuzi ibodzi imuna kukhala chakupereka chakuphonya kusangana na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe yakuthira pabodzi nayo.17Pa nsiku yachiwiri ya mtsonkhano, mudzapereke mikono ming'ono khumi na miwiri ya ng'ombe, atonde awiri wa mabira, na ntchere zimuna khumi na zinayi za mabira za gole lobodzi zakusaya mphitcha. 18Muchite nazo nsembe za ufa na nsembe zakuthira pala ng'ombezo, pala atonde wa mabirawo, na pala ntchere zamabirazo, kukhala nsembe zizinjitsa ninga ndimo zidalewedwera. 19Mupereke mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zawo zakuthira.20Pa nsiku yachitatu ya mtsonkhano, mudzapereke nsembe mikono khumi na ubodzi ya ng'ombe, atonde awiri wa mabira, na ntchere zimuna khumi na zinayi zamabira za gole libodzi, iriyense yakusaya mphitcha. 21Mukonze nazo nsembe yaufa na nsembe zakuthira pala mikono ya ng'ombe, pala atonde wamabirawo, na pala ntchere zamabirazo, kukonza nsembe zizinji ninga zidatongedwera. 22Mupereke mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya kusangana na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zawo zakuthira.23Pa nsiku yachinayi ya mtsonkhano, mupereke nsembe ng'ombe khumi zimuna, atonde awiri wa mabira, na ntchere khumi na zinayi za mabira za gole libodzi, iriyense yakusaya mphitcha. 24Muchite nazo nsembe ya ufa na nsembe zakuthira pala ng'ombezo, pala mabirayo, na pala ntchere zamabirazo, kuchita nsembe zizinjitsa ninga ndizo zidalinganiziwa. 25Mupereke mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zawo zakuthira.26Pa nsiku yachichanu ya mtsonkhano, mupereke nsembe ng'ombe zipfemba zimuna, atonde awiri wamabira, na ntchere khumi na zinayi za mabira za gole libodzi, iriyense yakusaya mphitcha. 27Muchite nazo nsembe ya ufa na nsembe zakuthira pala ng'ombezo, pala mabirayo, na pala ntchere zamabirazo, kukhala nsembe zizinjitsa ninga zidatongewera. 28Mupereke nsembe mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zawo zakuthira.29Pa nsiku yachitanthatu ya mtsonkhano, mupereke nsembe ng'ombe zimuna zisere atonde awiri wa mabira, na ntchere khumi na zinayi za mabira za gole libodzi, iriyense yakusaya mphitcha. 30Muchitite nazo nsembe za ufa na nsembe zakuthira pala ng'ombezo, pala mabirayo, na pala ntchere zamabirazo, kukhala nsembe zizinjitsza ninga ndimo bzidatongedwera. 31Mupereke nsembe mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zawo zakuthira.32Pa nsiku yachinomwe ya mtsonkhano, mupereke nsembe ng'ombe zinomwe zimuna, atonde awiri wa mabira, na ntchere khumi na zinayi za mabira za gole libodzi, iriyense yakusaya mphitcha. 33Muchite nazo nsembe ya ufa na nsembe zakuthira pala ng'ombe zimunazo, pala atonde wamabirawo, na pala ntchere zamabirazo, kukhala nsembe zizinjitsa ninga ndimo bzidatongewera. 34Mupereke nsembe mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache yaufa, na nsembe zawo zakuthira.35Pa nsiku yachisere mumbakhale na mtsonkhano wina wakuletsa. Nampodi kumbaphata basa pa nsiku zense pa nsiku yoyo. 36Mumbachite nsembe yakupserereza, nsembe yakukonza na moto kuchosa pfungo lakukomera Yahova. Mumbapereke nsembe ng'ombe ibodzi imuna, tonde m'bodzi wa bira, na ntchere zinomwe zimuna za mabira za gole libodzi, iriyense yakusaya mphitcha.37Mumbapereke nsembe yawo ya ufa na nsembe zawo zakuthira pala ng'ombe imuna, pala tonde wa birayo, na pala ntchere zamabirazo, kukhala nsembe zizinjitsa ninga bzidatongewera. 38Mumbapereke nsembe mbuzi ibodzi imuna kukhala nsembe yakuphonya kuphatanidza na nsembe yakupserereza yakusaya kulekeza, nsembe yache ya ufa, na nsembe zawo zakuthira.39Ibzi ndibzo mumbapereke kuna Yahova pa misinda yanu yamadyerero yakukhazikika. Ibzi bzikhale na kuphatanidza na bzakutoma kukhuma na bzakupereka bzanu bzaufulu. Mumbapereke bzobzi kukhala nsembe zakupserereza, nsembe za ufa, nsembe zakuthira, na nsembe zakutenda. 40Mose adauza wana wa Isaraeli chirichense ndicho Yahova akhadamutonga iye kusewera.
301Mose adasewera na akulu wa madzinza ya wana wa Isaraeli. Iye adati, ''Ibzi ndibzo Yahova watonga. 2Munthu angachita lumbiro kuna Yahova, ayai kulumbirira lumbiro lakulonjeza kubzimangirira iye yekha, nampodi ambapse mafala yache. Iye ambakoye pangano lache kuchita chirichense ndicho chabula mkamwa mwache.3Penu mkazi dende wakukhala mnyumba mwa babache amchita lumbiro kuna Yahova mkubzimangirira yekha na lumbirolo, pomwe ali papfuwa pa babache, 4penu babachewo anibva lumbiriro la mpangano ndilo iye wabzimanga nalo yekha, apo penu iwo anilewa lini chinthu chakumutawira iye, ndiye bzakulumbirira bzache bzensenebzo bziniyamba kuphata basa, apo chakubzilambiza chirichense wamanga nacho moyo wache chinikhazikika.5Soma penu babachewo animulambiza iye pomwe iwo anibva bzobzo, neye libodzi la lumbiriro lache ayai chakubzilambiza chache ndicho iye adabzimangirira nacho chimdzakhazikika; Yahova amdzamulekerera iye thangwe babache amulambiza.6Penu iye aniloodwa na mwamuna atachita lumbiriro ayai milomo yache kuterereka kusewera lumbiriro lapezi ndilo wabzimangirira nalo yekha, 7apo bayache mkulibva ilo soma neye kulewa chinthu kuna iye, ndiye malumbiriro yache yamdzakhazikika, na bzakubzilambiza adamanga nabzo moyo wache bzimdzakhazikika.8Soma penu bayache animulambiza nsiku yakubzibva ibzo, ndiye kuti zjai wadumulula lumbiriro ndilo iye adachitalo, kusewera mwapezi kwa milomo yache akhadabzimanga nako yekha moyo wacheko, apo zjai Yahova amdzamulekerera nako iye.9Soma lumbiriro lirilense la mkazi mmasiwa ayai mkazi wakuzimbuliwa limdzakhazikika kumugaza iye. 10Penu mkazi adalumbira lumbiro mnumba ya bayache ayai kubzimanga yekha na lonjezo la lumbiriro, 11apo bayache mkulibva soma seye kulewa chinthu kuna iye apo iye mwamunayo neye kumgaza mkaziyo, ndiye bzakulumbirira bzache bzensene bzimdzakhazikika, na bzakubzilambiza bzense ndibzo iye adabzimanga nabzo moyo wache bzimdzakhazikika.12Soma penu bayache am'bzipfudza ibzo nsiku yakubzibva, ndiye chirichense chakubula pamilomo yache kuguma malumbiriro yacheyo ayai malonjezo bzimdzakhazikika lini. Bayache wabzipfudza ibzo, apo Yahova amdzamulekerera mkaziyo.1314Mpangano uliwense na lumbiriro lakumangirira moyo lakumutsautsa iye, bayache angalichitise kukhazikika ayai bayache kulipfudza. Soma penu bayache anilewa lini chinthu kuna iye kuchoka nsiku kukafika nsiku, ndiye kuti wabvumiza malumbiriro yache yensene na malonjezo yakumangirira moyo ndiyo iye wachita, apo iyo yamdzakhazikika, thangwe iye alibe kulewa chinthu kuna iye pa nsiku ndiyo adabzibva ibzo.15Penu bayache anipfudza malumbiriro ya mkazache atamala kuyabva, ndiye amdzasenza ndiye mphumbza zachezo.'' 16Aya ni manemba ndiyo Yahova adatonga Mose kulengeza--- manemba ndiyo yali pakati pa mwamuna na mkazache na pakati pa baba na mwanache wachikazi pomwe iye akali mchitsikana m'banja mwa babache.
311Yahova adasewera na Mose achiti, 2''Abwezereni a Midyani pa bzomwe adachita kuna wana wa Isaraeli. Kumala kuchita bzobzo, umdzafa uchikhongobzewa kuyenda kuna wanthu wako.3Ndiye Mose adasewera kuna wanthuwo. Iye adati, ''Apeni bzida bwa nkhondo amuna wanu wina pala kuti akamenyane na a Midyani mkukabwezera chilango cha Yahova. 4Dzinza lirilense mu Isaraeli mwensene litumize achikunda wa nkhondo wakukwana chulu chibodzi chibodzi kunkhondo.'' 5Ndiye kuchoka mwa achikunda bzulu na bzulu wa Isaraeli, chulu chibodzi chibodzi kuchoka mdzinza lirilense adaperekewa kuchoka mmabanja ya Isaraeli, amuna bzulu khumi na bziwiri wa bzida bza nkhondo.6Ndiye Mose adawatumiza iwo ku nkhondo, chulu chulu kuchokera mdzinza lirilense, pabodzi na Fineyasi mwana wachimuna wa Eleazara wansembe, na bzipangizo bzakuchoka kumbuto yakupambulika na malipenga mmanja mwache pala kulizira bzilatizo. 7Iwo adamenyana na a Midyani, ninga ndimo Yahova akhadamtongera Mose. 8Iwo adapha mwamuna aliyense. Iwo adapha mafumu ya a Midyani pabodzi na wakuphiwa wawo wina: Evi, Rekemu, Zuri, Huri, na Reba, mafumu machanu ya a Midyani. Iwo adapha pomwe na lupanga Balaamu mwana wachimuna wa Beori.9Wankhondo wa Isaraeli adaphata ukapolo azimayi wa a Midyani, wana wawo, ng'ombe zawo zensene, bzifuwo bzawo bzense, na vida yawo yensene. 10Iwo adatenga bzobzi ninga bzakupamba kunkhondo. Adatentha miyi yawo yensene yomwe iwo akhakhala na misasa yayo yensene.11Iwo adatenga bzakupamba bzensebzo na wakuphatiwawo, wanthu na nyama kubodzi. 12Iwo adabweresa akaidi, bzakuba kunkhondo, na bzakudzonga kuna Mose, kuna Eleazara wansembe, na kuna thimu la wana wa Isaraeli. Iwo adabweresa ibzi ku msasa mbzidikha bza Moabu, bza kufupi na Yorodano kufupi na Yeriko.13Mose, Eleazara wansembe, na akulu akulu wense wa thimu la wanthu adayenda kukagumana nawo iwo kunja kwa msasa. 14Soma Mose adakalipa na bzakuchita bza anyamata wa nkhondo, akulu akul wa bzulu na bzulu na akapitawo wa madzana na madzana, omwe adabwerera kuchoka kukatumikira nkhondo. 15Mose adati kuna iwo, ''Mwakoya azimayi wensene na moyo?16Nyang'anani, azimayi amwewa adachitisa wana wa Isaraeli kudzera mwa kupanganiziwa na Balaamu, kuchita bzakusaya kukhulupirika kugazana na Yahova pa nkhani ya Peori, nthawe ndizo muliri udafalikira pakati pa thimu la Yahova. 17Tsapano ndiye, phani mwamuna aliyense pakati pa wana ang'ono, apo phani mzimayi aliyense omwe adadziwa kale mwamuna pakugona naye.18Soma koyani na moyo madende yensene yomwe yakanati kale kudziwa mwamuna pakugona naye yakhale yanu. 19Mwense wa imwe omwe mwapha munthu aliyense ayai kuphata aliyense wakufa mukhale kunja kwa msasa kwa nsiku zinomwe. Pa nsiku yachitatu na nsiku yachinomwe mubzichenese mwekha na wakuphatiwa wanuwo. 20Muchenese chakubvala chirichense na chirichense chakukonzewa na khanda la nyama na ukuse bwa mbuzi, na chirichense chakukonzewa na muti.''21Eleazara wansembe adati kuna achikunda wense ndiwo akhadayenda kunkhondo. ''Nemba la chilamulo ndilo Yahova adatonga nalo Mose ndili: 22Oro, siriva, mkuwa, fero, ndolo na mtobve, 23na chirichense chakubvuma moto, mupitise mmoto, apo chimdzakhala chakuchenesiwa. kinangoko muchenese bzinthu bzobzo na madzi ya kuchenesera. Chirichense ndicho chingapite lini na pamoto muchichenese na madzi. 24Mufule bzakubvala bzanu pa nsiku yachinomwe, apo mumdzakhala wakuchena. Kumala popo mukhoza tsapano kupita mu msasa wa Isaraeli.''25Ndiye Yahova dasewera na Mose achiti, 26''Iwepo na Eleazara wansembe na akulu wa thimu la wanthu mabanja ya abereki mulewenge bzinthu bzensene bzakubewa ku nkhondo ndibzo bzidatengiwa, wanthu na bzifuwo kubodzi. 27Mugawe bzakubewabzo pawiri. Mugawire achikunda ndiwo akhadayenda ku nkhondo na thimu la wanthu lensene.28Ndiye utsonkhese mtsonkho kupereka kuna ine kuchoka kuna achikunda omwe akhadayenda ku nkhondo. Mtsonkho umweyu ukhale wakuchokera mwa madzana machanu yaliyense, penu ni wanthu, ng'ombe, abulu, mabira, ayai mbuzi, 29Tenga mtsonkho uyu kuchoka ku meya yawo mkupereka kuna Eleazara wansembe pala mtsonkho wa Yahova.30Ku gawo la wana wa Isaraeli pomwe utenge munthu m'bodzi mwa wanthu makumi machanu---kuchoka kuna wanthu, ng'ombe, abulu, na mabira---kuchoka ku nyama zense. Upereke ibzi kuna Alevi wakukoya udikhiro bwa kachisi.'' 31Ndiye Mose na Eleazara wansembe adachita ndimo Yahova adatongera Mose.32Tsapano bzakuba kunkhondo ndibzo bzidasalira kwa ndibzo wanthu wa ku nkhondowa akhadapondedza bzikhali mabira bzulu madzana matanthatu makumi manomwe na bzichanu, 33ng'ombe bzulu makumi manomwe na bzichanu, 34abulu bzulu makumi matanthatu na chibodzi, 35na akazi bzulu makumi matatu na bziwiri omwe akhanati kale kudziwa mwamuna pakugona naye.36Meya ndiyo idakoyewa pala achikunda idakwana mabira bzulu bzokha bzokha madzana matatu makumi matatu na bzinomwe, 37apo mtsonkho wa Yahova wa mabira ukhali madzana matanthatu makumi manomwe na machanu. 38Ng'ombe zikhali bzulu makumi matatu na bzitanthatu, yomwe mtsonkho wa Yahova ukhali makumi manomwe na mawiri.39Mabulu yakhali bzulu makumi matatu na madzana machanu yomwe mtsonkho wa Yahova ukhali makumi matanthatu na m'bodzi. 40Wanthu akhali akazi bzulu khumi na bzitanthatu, omwe mtsonkho wa Yahova ukhali makumi matatu na awiri, 41Mose adatenga mtsonkho omwe ukhali chakutsonkha kupereka kuna Yahova. Iye adaupereka kuna Eleazara wansembe, ninga Yahova adamtongera Mose.42Angakhala wana wa Isaraeli meya ya omwe Mose adawatenga kuchoka kuna achikunda omwe akhadayenda kunkhondo--- 43meya ya thimu la wanthu likhali mabira bzulu madzana matatu makumi matatu na bzinomwe, na madzana machanu, 44ng'ombe bzulu makumi matatu na bzitanthatu, 45mabulu bzulu makumi matatu na madzana machanu, 46na akazi bzulu khumi na bzitanthatu.47Kuchoka mwa gawo la wana wa Isaraeli, Mose adatenga munthu m'bodzi mwa makumi machanu, wanthu na bzifuwo kubodzi. Iye adawapereka kuna alevi omwe akhachita udikhiro bwa kachisi wa Yahova, ninga ndimo Yahova akhadamutongera iye kuchita.48Ndiye anyamata wankhondo, akulu wa achikunda wa bzulu na bzulu na akapitawo wa madzana na madzana, adabwera kuna Mose. 49Iwo adati kiuna Mose, ''Akapolo wanu alewenga achikunda omwe ali pa ulamuliro bwathu, apo palibe neye munthu m'bodzi ndiye palibe.50Tabweresa nsembe ya Yahova, ndiyo munthu aliyense adayigumana, bzipangizo bza oro, njema, na bzibangiri, mphete, bzibangiri bzakudinda, mphete zakukhutu, na bzakubvala mkhosi, kukhala chakutetezera chathu pamaso pa Yahova.'' 51Mose na Eleazara wansembe adatambira kuchoka kuna iwo oro-- bzipangizo bzakudeka bzensene bzakusula pamanja,52Oro wensene wakutsonkhezewa omwe adaperekiwa kuna Yahova---nsembe zakuchoka kuna akulu wankhondo wa bzulu na bzulu na kuchoka kuna akapitawo wa madzana na madzana---adalemera masekere bzulu khumi na bzitanthatu madzana manonwe na makumi machanu. 53Mchikunda aliyense akhatenga bzakupondedzabzo, munthu aliyense bzache. 54Mose na Eleazara wansembe adatenga oro kuchoka kuna akulu wa nkhondo wa bzulu na bzulu na akapitawo wa madzana na madzana. Iwo adabzitenga kuyenda nabzo mchihema chakugumanirana zjai kusanduka bzakusalira bza wana wa Isaraeli pala Yahova.
321Tsapano wa mbeu ya a Rubeni na a Gadi akhana bzifuwo bzizinji. Pomwe iwo adaona dziko la Yazeri na Gileadi, dzikolo likhali mbuto yakuthemera bzifuwo. 2Ndiye wa mbeu ya a Gadi na Rubeni adabwera kudzasewera na Mose, na Eleazara wansembe, na kuna thimu la wanthu. Iwo adati, 3''Uyu ni mndandanda wa mbuto ndizo ife tazizondera: Ataroti, Diboni, Yazeri, Nimra, Heseboni, Eleyali, Sebamu, Nebo, na Beoni.4Aya ni madziko ndiyo Yahova adayamenya pamaso pa thimu la Isaraeli, apo ni mbuto zabwino pala bzifuwo.'' Ife, akapolo wanu, tina bzifuwo bzizinji. Iwo adati, 5''Penu tagumana udidi mmaso mwanu, dzikoli mbaliperekiwe kuna ife, akapolo wanu, kukhala lathu lathu. Nampodi kutiyambusa ng'ambu ya Yorodano.''6Mose adatawira kuna wa mbeu ya a Gadi na Rubeni, ''Abale wanu ambayende kunkhondo pomwe imwepo muli tambalale pano? 7Thangweranyi kugwesa utofu mitima ya wana wa Isaraeli kuleka kuyenda mdziko ndilo Yahova wawapa iwo?8Abereki wanu adachita pomwe bzibodzibodzi nthawe ndizo ndidawatuma kuchoka ku Kadesi Barinea ukazondera kukazondera dziko. 9Iwo adakwira kuyenda ku Chigwa cha Esikolo. Adakaona dziko achigwesa utofu wana wa Isaraeli mwakuti adalamba kupita mdziko ndilo Yahova adawapa.10Ukali bwa Yahova budagaka pa nsiku yoyo, Iye adalumbirira achiti, 11'Mchadidi palibe munthu ndiye adakwira kubula mu Aigupto, wakuyambira magole makumi mawiri na kupitirira, amdzaona dziko ndilo ndidalumbirira kuna Aburahamu, kuna Isaki, na kuna Yakobo, thangwe iwo alibe kunditewera na mtima wense, kupambula 12Kalebe mwana wachimuna wa Yefune Mkenizi, na Yoswa mwana wachimuna wa Nuni. Kalebe yekha na Yoswa ndiwo anditewera bwino bwino.'13Ndiye ukali bwa Yahova budagakira Isaraeli. Iye adachitisa iwo kudzungaira mchipululu kwa magole makumi manayi kufikira mbwado wensene omwe ukhadachita bzakuipa pamaso pache utadzongeka. 14Nyang'anani, mwalamuka nkhankha ya abereki wanu, kukhala wanthu wakuphonya kwakunyanya, kuthimizira ukali bwakugaka bwa Yahova pa Isaraeli. 15Mungaphinduka kulamba kumutewera iye, iye amdzamusiya Isaraeli mchipululu apo mumdadzonga wanthu wensenewa.''16Ndiye iwo adabwera pafupi na Mose achiti, ''Tibvumeni kumanga malitsito pano ya bzifuwo bzathu na miyi pala mabanja yathu. 17Tsono, ife patekha timdzakhala wakukonzeka na bzida kuyenda kunkhondo na wankhondo wa Isaraeli kufikira titawatsogolera kumbuto kwawo. Soma mabanja yathu yamdzakhala basi mmiyi ya malitsito thangwera wanthu winango omwe akukhala mdziko muno.18Timdzabwerera lini ku nyumba zathu kufikizana aliyense wa wana wa Isaraeli atatambira chakusiiriwa chache. 19Timdzatambira lini nawo pabodzi chakusiiriwa ku ng'ambu ina ya Yorodano, thangwe chakusiiriwa chathu chiri ng'ambu yakumachibese kwa Yorodano.''20Ndiye Mose adawatawira iwo, ''Mungachita mukulewabzi, mungabvala bzida kuyenda pamaso pa Yahova kunkhondo, 21ndiye kuti aliyense munthu wabzida ayambuke Yorodano pamaso pa yahova, kufikira atathotha awengi wache kuchoka pamaso pache 22apo dziko lagonjera Yahova pamaso pache. Ndiye kumala popo mukhoza kubwerera. Mumdzakhala wa lazau pamaso pa Yahova na pamaso pa Isaraeli. Dziko limweri limdzakhala lanu lanu pamaso pa Yahova.23Soma penu muchita lini tenepo, nyang'anani mumdzakhala mwaphonyera Yahova. Khulupirirani kuti chakuphonya chanu chimdzakugumanani. 24Mangani miyi ya mabanja yanu na makola ya mabira yanu; ndiye chitanidi mwalewabzi.'' 25Wa mbeu ya a Gadi na Rubeni adalewa kuna Mose achiti, ''Akapolo wanu timdzachita ninga imwe, mbuyathu, mwatongera.26Wanathu ang'ono, akazathu, ng'ombe zathu, na bzifuwo bzathu bzense bzimdzasala koko mmiyi ya Gileadi. 27Tsono, ife, akapolo wanu, munthu aliyense ana bzidayo kukonzekera nkhondo, amdzayambuka pamaso pa Yahova kuyenda kunkhondo, ninga ndimo mbuyathu walewera.''28Ndiye Mose adapereka malangizo kuguma iwo kuna Eleazara wansembe, kuna Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, na kuna akulu wa mabanja ya abereki mdzinza la wana wa Isaraeli. 29Mose adati kuna iwo, ''Penu wa mbeu ya Gadi na Rubeni aniyambuka namwe Yorodano, munthu aliyense wa bzida kukonzekera nkhondo pamaso pa Yahova, apo penu dziko linigonjera pamaso panu, ndiye mumdzawapa dziko la Gileadi kukhala lawo lawo. 30Soma penu aniyambuka lini namwe ana bzida, akhale nayo madziko yawo yawo pakati panu mdziko la Kanani.''31Ndiye wa mbeu ya Gadi na Rubeni adatawira achiti, ''Ninga Yahova adalewera kuna ife, akapolo wanu, ibzi ndibzo titi tidzachite. 32Timdzayambuka na bzida pamaso pa Yahova kuyenda mdziko la Kanani, soma chakusiiriwa chathuchathucho chimdzasala na ife ng'ambu ino ya Yorodano.''33Ndiye kuna wa mbeu ya Gadi na Rubeni, na kuna pomwe meya ya dzinza la Manase mwana wachimuna wa Yosefe, Mose adapereka ufumu bwa Sihoni, mfumu ya Aamori, na Ogi, mfumu ya Basana. Iye adapereka kuna iwo dziko, mkugawira iwo miyi yache yensene na malire yawo, miyi ya dziko kuzungulira iwo.34Wa mbeu ya Gadi adamanga papsa Diboni, Ataroti, Aroeri, 35Atroti Sofani, Yazeri, Yogebeha, 36Beti Nimira, na Beti Harani kukhala miyi yamalitsito na makola ya mabira.37Wa mbeu ya Rubeni adamanga papsa Hesiboni, Eleale, Kiriataimu, 38Nebo, Baal Meoni---madzina yawo kinangoka yadachinja, na Sibima. Iwo adapereka madzina inango ku miyi ndiyo adamanga papsayo. 39Wa mbeu ya Makiri mwana wachimuna wa Manase adayenda ku Gileadi achikautenga kuchoka mmanja mwa Aamori omwe akhakhala momo.40Ndiye Mose adapereka Gileadi kuna a Makiri, wene Manase, apo wanthu wache adakhala mwemo. 41Yairi, mwene Manase, adayenda achikatenga mizinda yache achikaisandula iyo Havoti Yairi. 42Noba adayenda achikatenga Kenati na miyi yache kubodzi, apo adalichemera Noba, kuteweza dzina lache la iye.
331Aka kakhali kafambidwe ka wana wa Isaraeli atabula mdziko la Aigupto na magulu yawo yabzida pansi pa ulamuliro bwa Mose na Aroni. 2Mose adanemba mbuto kuchokera pomwe iwo adanyamukira kufika ndiko iwo adayenda, ninga adatongera Yahova. Uku kukhali kufamba kwawo, kanyamukidwe na kanyamukidwe.3Iwo adafamba kuchoka ku Remese muntha we ya mwezi wakutoma, kunyamuka pa nsiku yachichanu ya mwezi wakutoma. Machobese itamala Pasaka, wana wa Isaraeli adanyamuka padecha, pamaso pa Aigupto wensene. 4Ibzi bzidachitika nthawe ndizo Aigupto akhafuchira wana wawo wensene wakutoma, wale omwe Yahova adawapha pakati pawo, thangwe iye pomwe adachita mayeruzo pa milungu yawo.5Wana wa isaraeli adanyamuka kuchoka pa Remese achikamanga msasa pa Sukoti. 6Adanyamuka kuchoka pa Sukoti achikamanga msasa pa Etamu, kumphepete kwa chipululu. 7Adanyamuka kuchoka pa Etamu achibwerera mmambuyo ku Pi Hahiroti, komwe mkunyang'anizana na Baala Zefoni, komwe adakamanga msasa kunyang'anizana na Migido.8Kinangoka adanyamuka kuchoka pakunyang'anizana na Pi Hahiroti achigwata kudzera pakati pa nyanza kuyenda mchipululu. Iwo adafamba ulendo bwa nsiku zitatu mchipululu cha Etamu achikamanga msasa pa Mara. 9Adanyamuka kuchoka pa Mara achikafika pa Elimu. Pa Elimu pakhana mphuno za lowe khumi na ziwiri za madzi na miti ya kanjedza makumi manomwe. Pamwepo ndipo iwo adamanga msasa. 10Iwo adanyamuka kuchoka pa Elimu achikamanga msasa pafupi na Nyanza Ifwira.11Iwo adanyamuka kuchoka ku Nyanza Ifwira achikamanga msasa mchipululiu cha Sini. 12Iwo adanyamuka kuchoka mchipululu cha Sini achikamanga msasa pa Dofika. 13Adanyamuka kuchoka pa Dofika achikamanga msasa pa Alusi. 14Adanyamuka kuchoka pa Alusi achikamanga msasa pa Refidimu, pomwe palibe kuoneka madzi pala kumwa wanthu.15Iwo adanyamuka kuchoka pa Refidimu achikamanga msasa mchipululu cha Sinai. 16Adanyamuka kuchoka mchipululu cha Sinai achikamanga msasa pa Kibroti Hataava. 17Adanyamuka kuchoka pa Kibroti Hatava achikamanga msasa pa Hazeroti. 18Adanyamuka kuchoka pa Hazeroti achikamanga msasa pa Ritima.19Adanyamuka kuchoka pa Ritima achikamanga msasa pa Rimoni Perezi. 20Adanyamuka kuchoka pa Rimoni Perezi achiakmanga msasa pa Libina. 21Adanyamuka kuchoka pa Libina achikamanga msasa pa Risa. 22Adanyamjuka kuchoka pa Risa achikamanga msasa pa Kehelata.23Adanyamuka kuchola pa Kehelata achikamanga msasa pa Phiri la Seferi. 24Adanyamuka kuchoka pa Phiri la Seferi achikamanga msasa pa Harada. 25Adanyamuka kuchoka pa Harada achikamanga msasa pa Makeloti. 26Adanyamuka kuchoka pa Makeloti achikamanga msasa pa Tahati.27Adanyamuka kuchoka pa Tahati achikamanga msasa pa Tera. 28Adanyamuka kuchoka pa Tera achikamanga msasa pa Mitika. 29Adanyamuka kuchoka pa Mitika achikamanga msasa pa Hasimona. 30Adanyamuka kuchoka pa Hasimona achikamanga msasa pa Moseroto.31Adanyamukakuchoka pa Moseroti achikamanga msasa pa Bene Yaakani. 32Adanyamuka kuchoka pa Bene Yaakani achikamanga msasa pa Hori Hagigadi. 33Adanyamuka kuchoka pa Hori Hagidadi achikamanga msasa pa Yotibata. 34Adanyamuka kuchoka pa Yotibata achikamanga msasa pa Abirona.35Adanyamuka kuchoka pa Abirona achikamanga msasa pa Ezironi Gebere. 36Adanyamuka kuchoka pa Ezironi Gebere achikamanga msasa mchipululu cha Zini pa Kadesi. 37Adanyamuka kuchoka pa Kadesi achikamanga msasa pa Phiri la Hori, kumphepete kwa dziko la Edomu.38Aroni wansembe adayenda padzaulu pa Phiri la Hori pa kutongewa na Yahova achikafa popo mgole la makumi manayi wana wa Isaraeli atabula kale mdziko la Aigupto, mu mwezi wachichanu nsiku yakutoma ya mwezi. 39Aroni akhana magole dzana libodzi makumi mawiri na matatu pomwe adafa pa Phiri la Hori.40Akanani, mfumu ya Aradi, omwe akhakhala mchipululu cha kumachibese mdziko la Kanani, adabva bzakubwera kwa wana wa Isaraeli.41Adanyamuka kuchoka pa Phiri la Hori achikamanga msasa pa Zalimona. 42Adanyamuka kuchoka pa Zalimona achikamanga msasa pa Punoni. 43Adanyamuka kuchoka pa Punoni achikamanga msasa pa Oboti.44Adanyamuka kuchoka pa Oboti achikamnaga msasa pa Iye Abarimu, kumalire na Moabu. 45Adanyamuka kuchoka pa Iye Abarimu achikamanga msasa pa Diboni Gadi. 46Adanyamuka kuchoka pa Diboni Gadi achikamanga msasa pa Alimoni Diblataimu.47Adanyamuka kuchokla pa Alimoni Diblataimu achikamanga msasa mmapiri ya Abarimu, kunyang'anizana na Nebo. 48Adanyamuka kuchoka mmapiri ya Abarimu achikamanga msasa m'bzidikha bza Moabu kufupi na Yorodano pa Yeriko. 49Adamanga msasa pafupi na Yorodano, kuchoka ku Beti Yesimoti kuyenda ku Abeli Sitimu m'bzidikha bza Moabu.50Yahova adasewera na Mose m'bzidikha bza Moabu kufupi na Yorodano achiti, 51''Sewera na wana wa Isaraeliulewe kuna iwo, 'Mungayambuka Yorodano kuyenda mdziko la Kanani, 52ndiye mukathothe wenekachiro mdzikomo wense pamaso panu. Mukadzonge bzilinganizo bzensene bzaminyala. Mukadzonge bzilinganizo bzensene bza fero mkugumula nsaka zawo zensene.53Mukatenge dzikolo mkukakhaliratu mwemo, thangwe ndakupani dziko kukhala lanu lanu. 54Mutenge dziko kukhala chakusiiriwa chanu pakuchita mbvimiro, kutengera banja lirirense palokha. Ku mabanja makulu mukayape mbuto ikulu ya dziko, apo kuna mabanja mang'ono mukayape mbuto zing'ono za dziko. Nthawe ndizo mbvimiro wagwera kuna banja lirilense, dziko limwero liyende kubanja limwelo. Mumdzatambira dziko kukhala chakusiiriwa kutengera madzinza ya abereki wanu.55Soma penu wenekachiro mdzikomo muniwathotha lini pamaso panu, ndiye wanthu mukuwabvuma kukhalawo amdzakhala bzitsotso mmaso mwanu na minga m'bali mwanu. Iwo amdzachitisa miyoyo yanu kukhala mwakubonera mdziko ndilo mukukakhalalo. 56Ndiye bzimdzachitika kuti ndibzo tsapano nimfuna kudzachita kuna wanthu amwewo, nimdzachita pomwe kuna imwe.''
341Yahova adasewera na Mose achiti, 2''Tonga wana wa Isaraeli ulewe kuna iwo, 'Mungapita mdziko la Kanani, dziko ndilo limdzakhala lanu, dziko la Kanani na malire yache, 3malire yanu yakummwera yamdzatumuliwa kuchoka ku chipululu cha zini kutewera malire na Edomu. Kuphampha kumachibese kwa malire yakummwera yamdzakhala pa mzere ndiwo udamalizira kummwera kuphampha kwa Nyanza ya Munyu.4Malire yanu yamdzagonyolera kummwera kuchoka ku phiri la Akirabimu yachigwata kudzera na mchipululu cha Zini. 5Kuchoka popo, yamdzayendera kummwera kwa Kadesi Barinea yachipitirira ku Hazara Adara kuyenderatu kutali ku Azimoni. Kuchoka popo, malire yamdzagonyola kuchoka ku Azimoni kunyang'ana ku kamkulo ka ku Aigupto mkutewera kamweko kuyendera kunyanza.6Malire yakumaulo yamdzakhala m'phepete mwa Nyanza Ikulu. Yamweya yamdzakhala malire yanu yakumaulo.7Malire yanu ya kumpoto yamdzapitirira kutewera mzere ndiwo mumfunika muuikhe chizindikiro kuchoka ku Nyanza Ikulu kuyendera ku Phiri la Hori, 8kinangoka kuchoka ku Phiri la Hori kuyendera ku Lebo Hamati, kuyenderatu ku Zeladi. 9Kinangoka malire yamdzapitirira kuyendera ku Zifuroni mkukamalira ku Hazara Enani. Yamweya yamdzakhala malire yanu ya kumpoto.10Ndiye muyikhe chizindikiro cha malire yanu yakumachibese kuchoka ku Hazara Enani kuyenda ku Sefamu. 11Kinangoka malire yakumachibese yamdzapolika kuchoka ku Sefamu kuyenda ku Ribila, mbali yakumachibese kwa Aini. Malire yamdzapitirira kutewera mbali yakumachibese kwa Nyanza ya Kinereti. 12Kinangoka malire yamdzapitirira kummwera kwache kutewerra Mkulo wa Yorodano kuyendera ku Nyanza ya Munyu. Limweri limdzakhala dziko lanu, kutewera malire yache kuzungulira lensene.''13Ndiye Mose adatonga wana wa Isaraeli achiti, ''Ili ni dziko ndilo muti mudzalitambire pakuchita mbvimiro ninga lanu lanu, lomwe Yahova watonga kulipereka ku madzinza mapfemba na ku meya ya dzinza. 14Dzinza la wene Rubeni, kuteweza katambiridwe ka vida ya dzinza la abereki wawo, na dzinza la wene Gadi, kuteweza katambiridwe ka vida ya abereki wawo, na meya ya dzinza la Manase atambira wensene dziko lawo. 15Madzinza mawiri na meya ya dzinzalo atambira vida yawo ng'ambu ya Yorodano pa Yeriko kumachibese kwache, kuyendera kwakubulira dzuwa.''16Yahova adasewera na Mose achiti, 17''Aya ni madzina ya amuna ndiwo amdzagawa dziko kukhala chakusiiriwa chanu: Eleazara wansembe na Yoswa mwana wachimuna wa Nuni. 18Usankhule mkulu m'bodzi m'bodzi kuchoka pa dzinza lirilense kugawa nawo dziko kukhala lawo lawo.19Aya ni madzina ya anumawo: Kuchoka ku dzinza la Yuda, Kalebe mwana wachiimuna wa Yefune. 20Kuchoka ku dzinza la wene Simeoni, Samueli mwana wachimuna wa Amihudi.21Kuchoka ku dzinza la Benjamini, Elidadi mwana wachimuna wa Kisilini. 22Kuchoka ku dzinza la wene Dani mtsogoleri, Buki mwana wachimuna wa Yogili. 23Kuchoka kwa wene Yosefe, wa dzinza la wene Manase mtsogoleri, Hanieli mwana wachimuna wa Efodi.24Kuchoka ku dzinza la wene Efraimu mtsogoleri, Kemueli mwana wachimuna wa Sifitana. 25Kuchoka ku dzinza la wene Zebuloni mtsogoleri, Elisafana mwana wachimuna wa Paranaki. 26Kuchoka ku dzinza la wene Isakara mtsogoleri, Palitiyeli mwana wachimuna wa Azana.27Kuchoka ku dzinza la wene Aseri mtsogoleri, Ahihudi mwana wachimuna wa Selomi. 28Kuchoka ku dzinza la wene Nafitali mtsogoleri, Pedaheli mwana wachimuna wa Amihudi.'' 29Yahova adatonga amuna amwewa kugawa dziko la Kanani mkulipereka ku lirilense la madzinza ya Isaraeli kukhala chakusiiriwa chawo.
351Yahova adasewera na Mose mbzidikha bza Moabu kufupi na Yorodano pa Yeriko achiti, 2''Tonga wana wa Isaraeli apereke ina mwa magawo yawo kuna Alevi ya bzakusiiriwa ndibzo anabzo. Iwo awape miyi yakukhala momo na mathengo ya yakudyesera bzifuwo yakuzungulira miyi imweyo.3Alevi amdzakhala na miyi yoyi kumbakhala mwemo. Mathengo yakudyesera bzifuwoyo yamdzakhala ya ng'ombe zawo, na nyama zawo zina zense. 4Mathengo yakuzungulira miyi ndiyo mumdzapa Aleviwo yayambire kuchoka ku malitsito ya miyi ya maboko chulu chibodzi kumbali zense.5Mupime maboko bzulu bziwiri kuchoka kunja kwa mzinda kumbali yakumachibese, na bzulu bziwiri kumbali yakumaulo, na maboko bzulu bziwiri kumbali ya ku mpoto. Aya yamdzakhala mathengo yakudyesera bzifuwo ya miyi yawo. Miyiyo imdzakhala pakati nakati.6Miyi mitanthatu imweyo ndiyo mumdzapa Aleviyo idzasanduke kukhala miyi yakuthawira. Muipereke yoyi ninga mbuto ndiyo munthu omwe wapha munthu wina angakhoze kuthawira. Mupereke pomwe miyi ina makumi manayi na miwiri. 7Miyi ndiyo mumdzapa Aleviyo imdzakwana makumi manayi na misere. Mupereke kubodzi mathengo yawo yakudyesera bzifuwo pabodzi na iyo.8Ingakhala miyi ndiyo mumdzaipereka kuchoka kuna chakusiiriwa cha wana wa Isaraeli, kuchoka kuna madzinza ya azinji mumdzaperekambo mizinji, apo kuchoka kuna madzinza ya ang'onong'ono mumdzaperekambo ming'onong'ono. Dzinza lirilense kutengera chakusiiriwa chache limdzapereka miyi yache ina kuna Alevi.''9Kinangoka Yahova adasewera na Mose achiti, 10''Lewa na wana wa Isaraeli uti kuna iwo, 'Mungayambuka Yorodano kuyenda ku Kanani, 11ndiye mukasankhule miyi kukhala yanu yakuthawira, mbuto ndiyo munthu ndiye wapha munthu mwakusaya kuchita utowa angathawire.1213Miyi imweyi ikhale yakuthawira yanu kuchoka kuna wakubwezera, pala kuti wakupha nampodi ambafe seye kuyamba kuima pakutongewa pamaso pa thimu la wanthu. Musankhule miyi mitanthatu kukhala miyi yakuthawira.14Mupereke miyi mitatu ng'ambu ya Yorodano na miyi mitatu mdziko la Kanani. Imdzakhala miyi yakuthawira. 15Pala wana wa Isaraeli, pala mlendo, na pala wakukhala namwe, miyi mitanthatu imweyi imdzakhala yakuthawira ndiyo aliyense wakupha munthu mwakusaya kuchita utowa angathawire.16Soma penu munthu wamenya mwayache na chinthu cha fero, apo penu wakumenyiwayo anifa, ndiye munthuyo chadidi ngwakupha. Iye aphiwe meju. 17Penu wakuputa mulandu wamenya mwayache na mwala wa mmanja mwache ndiwo ungamuphe mwayacheyo, apo wakumenyiwayo mkufadi, ndiye kuti wakumenyayo ngwakupha meju. Iye aphiwe chadidi. 18Penu munthu wamenya mwayache na chinthu cha muti ndicho chingamuphe munthu, apo penu animuphadi, ndiye munthuyo ngwakupha meju. Iye aphiwe chadidi.19Wakubwezera mulopayo aphe wakuphayo. Nthawe ndizo animugumana, wakubwezera mulopayo amuphe iye. 20Penu animenya wina mwakukalipa ayai kumuthusira chinthu, pakuchita kumukhalirira iye, mwakuti wakumenyiwayo mkufa, 21ayai penu iye animenya mkumgwesa iye mwaukali na boko lache mwakuti wakumenyiwayo mkufa, ndiye wakuipa omwe adamenyayo aphiwe meju. Iye ngwakupha. Wakubwezera mulopayo aphe wakuphayo angagumana naye.22Soma penu munthu animenya wina mwakusaya kumuwenga m'buyomu ayai kuthusa chinthu chinango ndicho chamenya munthu mwakusaya kudikhira 23ayai angathusa mwala wakuti ungaphe munthu soma neye kuona kuti kuna munthu, ndiye kuti wakumenyayo akhali lini muwengi wa wakufayo; iye alibe kuchita utowa kudzonga munthuyo. Somma ichi mchakuchita penu wakumenyiwayo anifa.24Penu mtenepoyo, wanthu atonge pakati pa wakumenyayo na wakubwezera mulopayo pakuteweza mitemo imweyi. 25Wanthu apulumuse wakuphayo ku mphamvu za nyakubwezera mulopayo. Wanthu amubwezere nyakuphayo ku muyi wakuthawira ndiwo iye adachokera pakuthawa. Iye akakhale mwemo kufikizana mkulu wansembe wanthawe yoyo kudzafa, omwe adachita kudzozewa na mafuta yakupambulika.26Soma nyakuphayo nthawe zina angayenda kumoga malire ya muyi wakuthawira ndiwo iye adathawira, 27apo penu nyakubwezera mulopayo animugumana iye kunja kwa malire ya muyi wache wakuthawirayo, apo achimupha nyakupha ule, nyakubwezera mulopayo amdzalewedwa lini kuti ngwakupha. 28Ili ni thangwera kuti nyakupha ule angadakhala mmuyi wakuthawirayo kufikizana imfa ya mkulu wansembe. Ingapita imfa ya mkulu wa nsembeyo, nyakuphayo akhoza kubwerera kudziko ndiko iye ana vida yache.29Malamulo yoya yakhale manemba kuna imwe na kuna mibwado ya wanthu wanu m'buto zense zakukhala imwe. 30Aliyense wakupha munthu, wakuphayo aphiwe, ninga mwakuchitira umboni na mafala ya mboni. Soma mafala ya mboni ibodzi yangachitise lini munthu aliyense kuphiwa.31Pomwe, nampodi kubvuma kobiri pala moyo wa munthu nyakupha omwe ngwakuphonya kuti wapha. Iye aphiwe basi. 32Nampodi kumbabvuma kobiri pala wina omwe wathawira mmuyi wakuthawira. Nampodi munjira yoyi kumubvuma iye kukhala na vida yache kufikira mkulu wa nsembe kufa.33Nampodi kuipisa munjira yoyi dziko ndilo imwe mukukhala, thangwera mulopa wa nyakupha ule umbaipisa dziko. Kulibe kutetezera ndiko ,kungachitike ku dziko nthawe ndizo mulopa wajojezewa pa ilo, kupambula na mulopa wa ule adaujojezayo. 34Ndiye nampodi luipisa dziko ndilo imwe mukukhala thangwe ine ndikukhala mwemo. Ine, Yahova, nimbakhala pakati pa wana wa Isaraeli.'''
361Ndiye akulu wa mabanja ya abereki wa banja la Gileadi mwana wachimuna wa Makiri (omwe akhali mwana wachimuna wa Manase), omwe akhali wa mabanja ya wene Yosefe, adabwera achidzalewalewa pamaso pa Mose na pamaso pa akulu omwe akhali misolo misolo ya mabanja ya abereki wa wana wa Isaraeli. 2Iwo adati, ''Yahova adakutongani imwe, mbuyathu, kupereka gawo la dziko pakuchita mbvimiro kuna wana wa Isaraeli. Mudatongewa na Yahova kupereka chakusiiriwa cha Zelofehadi m'bale wathu kuna wanache wachikazi.3Soma penu wana wachikaziwo aniloodwa na amuna wa dzinza linango la wana wa Isaraeli, ndiye gawo lawo la dziko limdzachosewa kuchoka ku gawo la abereki wathu. Limdzaphatanidziwa ku gawo la madzinza ndiyo iwo aphathikako. Mu njra yoyo, limdzachosewa kuchoka ku gawo lakuperekewalo la chakusiiriwa chathu. 4Mwaterepo, gole Lakusekera la wana wa Isaraeli lingadzafika, ndiye kuti chakusiiriwa chawo chimdzaphatanidziwa kuna chakusiiriwa cha dzinza ndilo iwo aphathikalo. Munjira yoyi, chakusiiriwa chawo chimdzatengiwa kuchoka ku chakusiiriwa cha dzinza la abereki wathu.''5Ndiye Mose adapereka lamulo kuna wana wa Isaraeli, pa mafala ya Yahova. Iye adati, 'Ndibzo dzinza la wene Yosefe likulewa mchadidi. 6Ibzi ndibzo Yahova watonga kuguma wana wachikazi wa Zelofehadi. Iye wati, 'Alekeni iwo aloodwe kuna ndiwo akuwakumbuka mbabwino, soma iwo aloodwe na okhawo wa mkati mwa banja la dzinza la azibabawo.'7Palibe chakusiiriwa cha wana wa Isaraeli kuti chisinthe kuchoka ku dzinza lina kuyenda ku dzinza lina. Aliyense wa wana wa Isaraeli apitirize na chakusiiriwa cha dzinza la abereki wache.8Mkazi aliyense wa wana wa Isaraeli omwe ana chakusiiriwa mdzinza lache aloodwe na wina wakuchokera mmabanja ya ku dzinza la babache. Ibzi bziri tenepo kuti aliyense wa wana wa Isaraeli akhalembo na chakusiiriwa cha kwa abereki wache. 9Palibe gawo kuti lisinthe umwenekachiro kuchoka ku dzinza lina kuyenda ku dzinza lina. Aliyense wa madzinza ya wana wa Isaraeli akoye chakusiiriwa chache chache.10Ndiye mwana wachikazi wa Zelofehadi adachita ndimo Yahova akhadatongera Mose. 11Mala, Tiriza, Hogila, Milika, na Nowa, wana wachikazi wa Zelofehadi, adaloodwa na wene Manase. 12Iwo adaloodwa mmabanja ya wene Manase mwana wachimuna wa Yosefe. Munjira yoyi, chakusiiriwa chidasalira mdzinza ndiko mabanja ya azibabawo yakhali.13Yamweya ni malamulo na mayeruzo ndiyo Yahova adapereka kudzera mwa Mose kuyenda kuna wana Isaraeli mbzigwa bza Moabu kufupi na Yorodano na Yeriko.

Deuteronomo

11Aya ni mafala ndiyo Mose adasewera kuna a Isaraeli wensene ng'ambu ya Yorodano mchipululu, mchigwa cha Mkulo wa Yorodano kunyang'anizana na ku Sufu, pakati pa Parani, Tofeli, Labani, Hazeroti, na Dizahabi. 2Ni ulendo bwa nsiku khumi na ibodzi kuchoka ku Horebe kudzera njira ya Phiri la Seiri kufika ku Kadesi Barineya.3Bzidachitika mu gole lachi makumi na manayi, mwezi wa khumi na ubodzi, pa nsikubyakutoma ya mweziyo, kuti Mose adasewera kuna wana wa Isaraeli, kuwauza ndibzo Yahova adawatonga kuchita bzakuguma iwo. 4Apa pakhali pomwe Yahova atamenya Sihoni mfumu ya Aamori, ndiyo ikhakhala ku m'Heziboni, na Ogi mfumu ya Basana, ndiyo ikhakhala mu Asitaroti ku Edreyi.5Ng'ambu ya Yorodano, mdziko la Moabu, Mose adayamba kufokotoza malangizoya, kulewa kuti, 6"Yahova Mulungu wathu adasewera kuna ife ku Horebe, kulewa kuti, 'Mwakhalisa mwakukwana maninge mdziko lino la mapiri.7Chungunukani phatani ulendo bwanu, muyende kudziko la mapiri la Aamori na kumbuto zensene zakufupiko mchigwa cha Mkulo wa Yorodano, mdziko la mapiri, kuchidikha, mu Negevi, na mgombe mwa nyanza---mdziko la a Kanani, na mu Lebanoni ate kutali ku mkulo ukulu, wa Firate. 8Nyang'anani, Ndakuikhirani dzikolo pakati panu; ndokoni momo mukakhale mdziko ndilo Yahova adalumbira kuna abereki wanu---kuna Aburahamu, kuna Isaki, na kuna Yakobo---kuwapa iwo na kuna wana wawo pambuyo pawo.'9Ndidasewera kuna imwepo nthawe yoyo, kulewa kuti, 'Ningakwanise lini kukutakulani ndekha pandekha. 10Yahova Mulungu wanu, wakuwanzisani imwe, apo nyang'anani, lero muli ninga thimu la nyenyezi za kudzaulu. 11Yahova Mulungu wa abereki wanu, mbaakuthimizireni kuwanda ka chulu chibodzi kuposa mulirimu, achikudalisani, ninga ndimo wakulonjezerani imwepo!12Soma ningakwanise tani ndekhandekha kutakula mitolo yanu, kachitigu zanu, na kupokana kwanu? 13Tengani wanthu wanzeru, wanthu wakubvesesa, na wanthu wa mbiri yabwino kuchoka mdzinza lirirense, apo nimdzawaikha iwo kukhala misolo misolo pakati panu.' 14Mudanditawira muchiti, 'Chinthu ndicho mwaseweracho mchakudeka pala ife kuchichita.'15Ndiye Ndidatenga misolo misolo ya madzinza yanu, wanthu wanzeru, na wanthu wambiri yabwino, mkuwaikha misolo misolo pakati panu, akapitawo wa bzulu, akapitawo wa madzana, akapitawo wa makumi machanu, akapitawo wa makumi, na akapitawo wa dzinza na dzinza. 16Ndidatonga wakutonga milandu wanu nthawe zozo, kulewa kuti, 'Mbabvani mipokano pakati pa abale wanu, na kutonga mwachilungamo pakati pa munthu na m'bale wache, na mlendo ndiye akukhala naye.17Nampodi kudzaonesa mbali kuna aliyense pakutonga mulandu; mudzatetekere ang'ono na akulu mwakulingana. Nampodi kudzachita mantha na nkhope ya munthu, nakuti chiyeruzo mcha Mulungu. Mulandu wakukunesani kwakunyanya, mudzaubwerese kuna inepano, apo nimdzaubva.' 18Ndidakutongani nthawe zozire bzinthu bzensene bzakuti mumbachite.Tidayenda ulendo kuchoka mu Horebe tichipita na mchipululu chikulu na chakugopsa ndicho mudachiona chire, njira yathu ya kudziko la mapiri la Aamori, ninga ndimo Yahova Mulungu wathu adatitongera ife; apo tidabwera ku Kadesi Barinea.20Ndidati kuna imwe, 'Mwabwera kudziko la mapiri la Aamori, ndilo Yahova Mulungu wathu akutipa ife. 21Nyang'anani, Yahova Mulungu wanu waikha dzikoli pamaso panu; kwirani, tambirani, ninga ndimo Yahova, Mulungu wa abereki wanu, wakuuzirani imwe; nampodi kugopa, ayai kuchita thupo.'22Aliyense wa imwe adafendera kuna ine achiti, 'Mbatiye titume wanthu patsogolo pathu, pala kuti akatizondere dzikolo, mkudzatiuza mafala ndimo tingakalimenyere, na miyi ndiyo titi tidzakafike.' 23Langizoli lidandikomera bwino; Ndidatenga amuna khumi na awiri wa imwe, munthu m'bodzi wa dzinza lirilense. 24Amwewa adatembenuka achikwira kuyenda ku dziko la mapiri, mkubwera ku Chigwa cha Ekisolo, achikachizonda.25Iwo adatakula bzakukolola bzinango bza mdzikomo mmanja mwawo achipolika nabzo kutibweresela ife. Adatibweresera pomwe mafala achiti, 'Ni dziko labwino ndilo Yahova Mulungu wathu akutipa ife.26Chensecho mudalamba kukamenya, soma mudapikisana na chitongi cha Yahova Mulungu wanu. 27Mudadandaula mmahema yanu muchiti, Nithangwera kuti Mulungu ambatiwenga ife ndipopa watigulisa mdziko la Aigupto, kutipereka mmanja mwa Aamori kuti atidzonge ife. 28Tiniyenda kuponi tsapano? Abale wathu atinyukisa mitima, pakusimba kuti, 'Wanthu amwewo mbaakulu akulu na atati atali kuposa ndimo tiliri ifemu; miyi yawo mmikulu mmikulu yakukhaka na malitsito ate kudzaulu; ndiponso takaona wana wachimuna wa Anaki kumweko."'29Ndiye ndidati kuna imwe, 'Nampodi kugopsiwa, ayai kubva nawo mantha. 30Yahova Mulungu wanu, omwe ambayenda patsogolo panu, amdzakumenyerani nkhondo, ninga chirichense ndicho adachita mu Aigupto pamaso panu, 31na mchipululu pomwe, ndiko mwaona ndimo Yahova Mulungu wanu adakunyamulirani, ninga ndimo munthu ambanyamulira mwanache wachimuna, kulikwense ndiko mukhayenda ate kubwera pambuto ino.'Chensecho mmafalaya mulibe basi kukhulupirira Yahova Mulungu wanu, wakuti adayenda patsogolo kukakupsagirani mbuto pala imwe mukakhale mwakudikhira, mu moto nthawe ya usiku na mu mtambo kungachena.34Mulungu adabva mafala ya kulewa kwanu apo adakalipa; iye adalumbira achiti, 35'Chadidi neye m'bodzi wa wanthu awa wa m'bwado wakuipayu ndiye amdzaona dziko labwino ndilo ndidalumbirira kuna makolo yanu, 36kupambula Kalebi basi mwana wachimuna wa Yefune. Iye amdzaliona ndichidzamupa iye na wana wache dziko ndilo wapondalo, thangwe adalimbika kutewera Yahova.'37Mulungu adakalipa pomwe na ine thangwera imwepo, kulewa kuti, 'Iwepo pomwe umdzapita lini momo; 38Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, wakuima pamaso pako, ndiye ati adzapite momo; umulimbikise mtima, thangwe iye amdzatsogolera Isaraeli kumuletsetsa.39Apo, wana wanu ang'ono, ndiwo mudalewa kuti amdzakhala wakuguliwa, ndiwo lero lino amdziwa lini chakuipa ayai chabwino---iwo amdzapita momo. Kuna iwo nimdzawapa ili, apo amdzalitambira. 40Soma mungakhala imwepo, chungunukani apo phatani ulendo bwanu bwa ku chipululu kuyendera ku Nyanza Ifwira.'41Ndiye mudatawira muchiti kuna ine, 'Taphonyera Yahova; timdzakwira kukamenya nkhondo, apo timdzateweza bzensene ndibzo Yahova Mulungu wathu watitonga ife kuchita.' Munthu aliyense wa imwe adabzimangira mchiuno bzida bza nkhondo, apo mukhadakonzeka kumenya nkhondo mdziko la mapiri. 42Yahova adati kuna ine, 'Uwauze iwo, Nampodi kuwatekenya apo nampodi kumenya, thangwe nimdzakhala lini namwe, apo mumdzagonjesiwa na awengi wanuwo.'43Ndidasewera kuna imwe munjira iyi, soma mulibe kutetekera. Mulibe kubvera chitongi cha Yahova; mudagazana na mafala ya Yahova muchikwira basi kukathira nkhondo dziko la mapirilo. 44Soma Aamori, wakukhala mdziko la mapiriro, adabula kunja achikuthothani ninga nyuchi, achikumenyani mu Seiri, ate ku Horima.45Mudabwerera muchidzalira pamaso pa Yahova; soma Yahova alibe kukutetekerani mafala yanu, ayai kukutcherani khutu. 46Ndiye mudakhala mu Kadesi nsiku zizinji, ninga mwa nsiku zense ndizo mudakhala momo.
21Ndiye tidabwerera mkuphata njira yathu kuyendera mchipululu kutewera njira ya ku Nyanza Ifwira, ninga ndimo Yahova adalewera kuna ine; tidayenda kuzungulira phiri la Seiri kwa nsiku zizinji. 2Yahova adasewera kuna ine, kulewa kuti, 3'Mwafamba kuzungulira philiri mwakukwana; tembenukirani kummpoto.4Uza wanthuwo, kulewa kuti, "Munipita na mmalire mwa abale wanu, mbeu ya Esau, ndiwo akukhala mu Seiri; iwo amdzabva namwe mantha. Ndiye chenjerani 5nampodi kuti mukalimbane nawotu, nakuti nimdzakupani lini lirirense la dziko lawo, neye, neye pakutondo kukwana nzayo kuponda popo; thangwe ndapa Phiri la Seiri kuna Esau kukhala lache lache.6Mumdzagula chakudya kuchoka kuna iwo na kobiri, pala kudya; mumdzagula pomwe madzi na kobiri, pala kumwa kuchoka kuna iwo. 7Thangwe Yahova Mulungu wanu wakudalisani imwe mmabasa yense ya manja yanu; iye wadziwa mafambidwe yanu kudzera mchipululu chikuluchi. Thangwe magole makumi manayiya Yahova Mulungu wanu wakhala namwe, apo mulibe kusaya chinthu."'8Ndiye tidagwata pafupi na abale wanthuwo, mbeu ya Esau wakukhala mu Seiri, kutali na mseu wa Araba, kuchoka ku Elati na kuchoka ku Ezioni Geberi. Ndiye tidatembenuka tichigwata na njira ya chipululu cha Moabu.9Yahova adati kuna ine, 'Nampodi kubvutisa Moabu, apo pomwe nampodi kumenyana naye nkhondo. Thangwe nimdzakupani lini dzikoli kukhala lanu lanu, thangwe ndapa dziko la Ari kuna wa mbeu ya Loti, kukhala lawo lawo.'10(A Emi akhakhala popo kale kale, wanthu akulu akulu, azinji, atali atali ninga a Aanaki; 11amwewa pomwe akhambawatenga kuti mba a Refai, ninga a Aanaki; soma a Moabu ambachemera iwo a Emi.12A Hori adakhala pomwe mu Seiri kale kalelo, soma mbeu ya Esau adapisirana nayo. Iwo adawadzonga iwo kuchoka pa maso pawo iwo achikhaliratu m'buto mwawo, ninga ndimo Isaraeli adachitira kudziko lache lache ndilo Yahova adawapa iwo.)13"'Tsapano lamukani muyambuke kamkulo ka Zeredi.' Ndiye tidayenda ng'ambu ya kamkulo ka Zeredi. 14Tsapano nsiku zakuchoka nthawe ndizo tidabwera kuchoka ku Kadesi Barinea kufika ndipo tidayambuka kamkulo ka Zeredi, zikhali magole makumi matatu na masere. Zikhali nthawe zozo ndizo m'bwado wensene wa wanthu wakuthemera kumenya nkhondo ukhadamala kuchoka pa wanthu, ninga ndimo Yahova akhadalumbirira kuna iwo. 15Chensecho pomwe, boko la Yahova likhawengana na m'bwado umweyo pala kuti audzonge kuchoka pa wanthu kufikira ate adamala.16Ndiye bzidachitika, nthawe ndizo wanthu wense wakuthemera kumenya nkhondo adafa na kumala pakati pa wanthu, 17kuti Yahova adasewera kuna ine, kulewa kuti, 18'Lero mumgwatira mphimpha ya ku Ari, malire na Moabu. 19Mungakafika kufupi kunyang'anizana na wanthu wa ku Amoni, nampodi kukalimbana nawo ayai kukawamenya; thangwe nimdzakupani lini neye mbuto iriyense ya wanthu wa mdziko la Amoni kukhala yanu yanu; thangwe ndalipa kuna wa mbeu ya Loti kukhala lawo lawo."'20(Limwero pomwe limbalewengiwa kuti ni dziko la a Arefai. A refai adakhala popo kale kale---soma a Amoni ambawachemera iwo a Zamzumi --- 21wanthu akulu akulu, azinji, atali atali ninga a Aanaki. Soma Yahova adawadzonga pamaso pa a Amoni, achiwatengera mkupita m'buto mwawo. 22Ichi Yahova adachitira pomwe kuna wanthu wa Esau, wakukhala mu Seiri, nthawe ndizo iye adadzonga a Hori kuchoka pamaso pawo, apo wa mbeu ya Esau adawatengera iwo achikhala m'buto mwawo mpakana lero.Tingalewa bza Aavi omwe akhakhala mmiyi ate ku Gaza, Akafitori, wakuchokera ku Kafitori, adawadzonga iwo achikhaliratu m'buto mwawo.)24"'Tsapano lamuka, ndoko ulendo bwako, apo uyambuke chigwa cha Arinoni; nyang'ana, ndakupa mmanja mwako Sihoni wa mu Amori, mfumu ya Hesiboni, na dziko lache. Yamba kulitambira kukhala lako lako, na kumenyana naye nkhondo. 25Lero niyamba kuikha mantha na kunjenjemera pa iwe kuna wanthu ndiwo ali pansi pa thambo lensene; iwo amdzabva mbiri ya iwe achidzanjenjemera na kuwawidwa thangwera iwepo.'26Ndidatuma mitumi kuchoka mchipululu cha Kedemoti kuyenda kuna Sihoni, mfumu ya Hesiboni, na mafala ya mtendere, kulewa kuti, 27'Ndibvume ndigwatembo na mdziko mwako; nimdzatewera njira yokha yokha; nimdzapambuka lini kuboko la kumadidi ayai kumadzere.28Umdzandigulisira chakudya na kobiri, pala kuti ndidzadye; ndipe madzi na kobiri, pala kuti ndimwe; tondo ndibvuma ndigwate kufamba pansi; 29ninga wa mbeu ya Esau wakukhala mu Seiri, apo ninga ndimo a Moabu wakukhala mu Ari, adachita kuna ine; ate ndigwate kuyambuka Yorodano kupita mdziko ndilo Yahova Mulungu wathu akutipa ife.'30Soma Sihoni, mfumu ya Hesiboni, imdzatibvumiza lini kugwata pafupi na iyo; thangwe Yahova Mulungu wako waumisa mzimu wache na kulimbisa mtima wache, kuti amupereke mmanja mwanu ninga lero lino. 31Yahova adati kuna ine, 'Nyang'ana, ndayamba kumpereka Sihoni na dziko lache pamaso pako; Yamba kulitambira, pala kuti likhale lako lako.'32Kinangoka Sihoni adabula kulimbana na ife, iye na wanthu wache wense, kudzachita nkhondo pa Yahazi. 33Yahova Mulungu wathu adamupereka kuna ife tichimugonjesa na wanache wachimuna na wanthu wache wensene.34Tidatenga miyi yache yense nthawe zozo na kudzongeratu muyi uliwense---amuna na akazi na wana ang'ono; tiribe kusiya wakupulumuka. 35Ni ng'ombe zokha ndizo tidabzitengera, ninga bzakupsokonyola pabodzi na kudzonga miyi ndiyo tikhadatengayo.36Kuyambira ku Aroeri ndiko mkumphepete kwa Chigwa cha Arinoni, na kuchoka ku muyi ndiwo uli mchigwa, ate ku Gileadi, pakhalibe muyi wakutalikiratu litsito lache kuna ife. Yahova Mulungu wathu adawapa iwo mmanja mwathu. 37Mkudziko la wana wa Amoni kokha ndiko mulibe kuyenda, na mbali zense pomwe za Mkulo wa Yaboki, na miyi ya mdziko la mapiri---kulikwense ndiko Yahova Mulungu wathu adatilambiza kuyenda.
31Kinangoka tidachungunuka tichikwira njira ya ku Basana. Ogi, mfumu ya Basana, adabwera kudzatithira nkhondo, iye na wanthu wache wense, kudzamenya pa Edrei. 2Yahova adati kuna ine, 'Nampodi kumugopa; thangwe ndakupa iwe chipambano pa iye apo ndaikha wanthu wache wense na dziko lache mmanja mwako. Umdzachita kuna iye ninga ndimo udachitira kuna Sihoni, mfumu ya Aamori, omwe adakhala mu Hesiboni.'3Ndiye Yahova Mulungu wathu adatipa chipambano pa Ogi mfumu ya Basana, na wanthu wache wense adaikhiwa mmanja mwathu. Tidawapha kufikira neye m'bodzi wakupulumuka kusala wa iye. 4Tidatenga miyi yache yense nthawe zozo. Pakhalibe neye m'bodzi wa miyi makumi matanthatu ndiye tiribe kumutenga kuchoka kuna iwo---mphimpha yense ya Arigobi, ufumu bwa Ogi mu Basana.5Yensei ikhani miyi yakuzunguliriwa na malitsito matali, bzipata, na mipiringidzo; apa pakhali pambali pa miyi mizinjitsa yakusaya malitsito. 6Tidawadzongeratu kwakumaliza, ninga ndimo tidachita kuna Sihoni mfumu ya Hesiboni, kumaliratu kudzonga muyiyo-- amuna na akazi na wana ang'ono. 7Soma ng'ombe zense na madzongedwe ya miyi tidaitenga ninga bzakukolola bzathu.8Panthawe zozo tidatenga dziko mmanja mwa mafumu mawiri ya Aamori, omwe akhali ng'ambu ya Yorodano, kuchoka mchigwa cha Arinoni kufika ku Phiri la Herimoni 9(Phiri la Herimoni a Sidoniya ambalichemera Sirihoni, apo a Aamori ambalichemera Seniri) 10na miyi yensene ya mchigwa, Gileadi wense, na Basana wense, njira yensene ya ku Saleka na Edrei, miyi ya ufumu bwa a Ogi mu Basana."11(Thangwe wakusalira mu Arefai, Ogi yekha basi mfumu ya a Basani ndiyo idasala. Nyang'anani! Kama wache akhali kama wa fero. Mukhali lini mu Raba, ndimo wa mbeu ya Amoni ambakhala? Ikhali maboko mapfemba kutalika na maboko manayi mulifupi, ndimo wanthu ambapimira.)12"Dziko ili ndilo tidatenga kukhala lathu lathu nthawe zozo---kuchoka ku Aroeri, ndiye mumphepete mwa Chigwa cha Arinoni, na meya ya dziko la mapiri la Gileadi, na miyi yache---ndidaipa kuna wene Rubeni na kuna wene Gadi. 13Gileadi wense wakusalirayo na Basana wense, ufumu bwa Ogi, ndidapa kuna meya ya dzinza la Manase. (Mphimpha yense ya Arigobi mu Basana likhachemeriwa dziko la Arefai.14Yairi, wa mbeu ya Manase, adatenga mphimpha yensene ya Arigobi kumalire na a Gesuri na a Maakati. Iye adaichemera mphimphayo Basani, ninga mwa dzina lache, Havoti Yairi, mpaka lero.)15Ndidapa Gileadi kuna Makiri. 16Kuna wene Rubeni na kuna wene Agadi ndidawapa mphimpha yakuyambira ku Gileadi ku Chigwa cha Arinoni---pakati nakati pa chigwacho ni malire ya mphimphayo--- na ku Mkulo wa Yaboki, yomwe ni malire na wa mbeu ya Amoni.17Inango yamarire yache ni nsansa pomwe ya chigwa cha Mkulo wa Yorodano, kuyambira ku Kinerete ku nyanza ya a Araba (ndiyo, Nyanza ya Munyu) patsinde pa Phiri la Pisiga kumachibese kwache.18Ndidakuuzani imwe nthawe zozo, kulewa kuti, 'Yahova Mulungu wanu wakupani dziko ili kukhala lanu lanu; imwe, amuna wense wamphamvu zao, amdzabvala bzida bzao pamaso pa abale wanu, wana wanu wa Isaraeli.19Soma akazi wanu, wana wanu ang'ono, na ng'ombe zanu (Ndikudziwa kuti muna ng'ombe zizinji), bzimdzakhala mmiyi yanu ndiyo ndakupani imwe, mpakana Yahova apereke kupuma kuna abale wanu, ninga ndimo adapumisiraq imwe, 20mpakana adzatambirembo dziko ndilo Yahova Mulungu wanu akuwapa iwo ng'ambu ya Yorodano; ndiye mumdzabwereradi, munthu aliyense wa imwe, ku chinthu chache chaicho ndicho ndakupani.'21Ndidauza Yoswa nthawe zozo, kulewa kuti, 'Maso yako yaona bzense ndibzo Yahova Mulungu wanu wachitira mafumu mawiriya; Yahova amdzachita bzibodzi bodzi kuna mafumu yensene ndiko muniyendako. 22Mumdzawagopa lini iwo, thangwe Yahova Mulungu wanu ndiye amdzakumenyerani imwe nkhondo.'23Ndidakumbira mwa nyong'o kuna Yahova nthawe zozo, kulewa kuti, 24'O Mbuya Yahova, mwayamba kuonesera mtumiki wanu ukulu bwanu na boko lanu la mphamvu; thangwe ni mulungunyi kudzaulu ayai dziko lapansi ndiye angachite mabasa yakulingana ninga mwachitaya, na bzichito bzakulingana na bzikulubzi? 25Ndilekeni ndiyende, ndikukukumbirani, apo ndikaone dziko labwino ndilo liri ng'ambu ya Yorodano, dziko labwino ilo la mapiri, na Lebanoni pomwe.'26Soma Yahova adakalipa na ine thangwera imwepo; alibe kunditetekera. Yahova adati kuna ine, 'Ibzi bzikukwanire kuna iwe---nampodi kumanza manza kusewera pomwe kuna ine chinthu chochi: 27ndoko kwira kudzaulu ku Pisiga ukakwize maso yako kunyang'ana kumaulo, kumpoto, kummwera, na kumabvadzuwa; Nyang'ana na maso yako, thangwe umdzayenda lini kuyambuka Yorodano.28Mwakutenepo, langiza Yoswa na kumulimbisa mtima na kumkhumisa, thangwera amdzayambuka patsogolo pamaso pa wanthuwa, apo iye amdzawachitisa iwo kutambira dziko kukhala lawo lawo ndilo imwe mumdzaliona.' 29Ndiye tidakhala mchigwa kunyang'anizana na Beti Peori.
41Tsapano, Isaraeli, tetekerani ku bzitongi na malangizo ndiyo nditi ndikupfunziseni, kuchita; pala kuti mukhale na moyo na kupita momo na kukatambira dziko ndilo Yahova, Mulungu wa abereki wanu, akukupani imwepo. 2nampodi kudzathimizira mafala ndiyo nimdzakutongani imwe, ayai kuyachepsa. pala kuti mukoye bzitongi bza Yahova Mulungu wanu ndibzo nditi ndikutongeni imwepo.3Maso yanu yadaona ndibzo Yahova adachita thangwera Bala Peori; nakuti amuna wense ndiwo adapumpsika kutewera Baala wa Peori, Yahova Mulungu wako waadzonga iwo kuchoka pa imwe. 4Soma imwe omwe mudaphathika kuna Yahova Mulungu wanu muna moyo lero lino, aliyense wa imwe.5Nyang'anani ndakupfunzisani mitemo ya utongi na manemba, ninga ndimo Yahova Mulungu wangu wandiuzira ine, kuti mumbachite tenepo mkati mwa dziko ndilo mukuyendalo kuti mukalitambire likhale lanu lanu. 6Mnthangwerache uyakoye na kuyachita; nakuti ichi ni nzeru zanu na chidziwiso chanu pamaso pa mitundu ya wanthu ndiwo amdzabva bza manemba na kulewa, 'Chadidi dzinza likululi nda wanthu wa nzeru na wakuzindikira.'7Nakuti dzinza la wanthu ndiponi lakukhala na Mulungu pafupi nalo, ninga ndimo Yahova Mulungu wathu aliri nthawe iriyense timimchekerayo? 8Mdzinza liponi la wanthu ndilo lina mitemo ya utongi na mayeruzo yakulungama ninga mtemo uyu ndiwo ndikuuikha pakati panu lero lino?9Chokhacho chenjerani mwekha na kubzilindira mwekha, pala kuti nampodi muyebwe bzinthu ndibzo maso yanu yaona, kuti nampodi bzichoke mumtima mwanu mu nsiku za moyo wanu wensene. Bzidziwiseni ibzo kuna wana wanu na kuna wana wa wana wanu. 10Pa nsiku ndiyo mudaima pamaso pa Yahova Mulungu wanu pa Horebu, nthawe ndizo Yahova adati kuna ine, 'Ndigwezekere wanthu, apo nimdzawachitisa kubva mafala yangu, kuti apfunzire kundigopa nsiku zense zakukhala iwo padziko lapansi, na kuti apfunzise wana wawo.'11Mudafendera pafupi muchiima patsinde pa phiri. Phirilo lidagaka na moto kufika pakati pa thambo, na m'dima, mtambo, na m'dima wakuthonera. 12Yahova adasewera namwe kuchoka pakati nakati pa moto; mudabva mkuwe na mafala yache, soma mulibe kuona maonekedwe; mudatondo kubva mafala yokha basi.13Adakufokotozerani mpangano wache ndiwo adakutongani imwe kuuchita, Bzitongi Khumi. Iye adabzinemba pa magome mawiri ya minyala. 14Yahova adanditonga ine pa nthawe zozo kukupfunzisani manemba na bzitongi, pala kuti mubzichite ibzo mdziko ndilo mukuyambukiralo kukalitenga kukhala lanu lanu.15Ndiye bzinyang'anireni mwekha bwino bwino --- thangwe mulibe kuona moda wa maonekedwe pa nsiku ndiyo Yahova adasewera namwe pa Horebu kuchoka pakati nakati ya moto--- 16kuti mulibe kubzinyengeza mwekha pa kukonza fano lirirense mchilinganiro chirichense, chakulinganira na mwamuna ayai mkazi, 17mchilinganiro cha nyama iriyense ya padziko lapansi, mchilinganiro cha mbalame iriyense ya maphapidwe ndiyo imbambuluka mdzaulu, 18chilinganiro cha chirichense ndicho chimbakwawa pansi, ayai chilinganiro cha nsomba iriyense ndiyo iri mmadzi pansi pa dziko.19Nampodi kukwiza maso yanu kudzaulu mkunyanganisa dzuwa, mwezi, ayai nyenyezi---thimu lensene la bzakudzaulu---na kupumpsika kubzinamata ibzo na kubzisirira--- bzinthu ndibzo Yahova Mulungu wanu wabzigawira ibzo kuna wanthu wense wapansi pa thambo. 20Soma Yahova wakutengani imwe na kukubulisani kunja kwa ng'anjo, kunja kwa Aigupto, kukhala kuna iye wanthu wa chakupita chache, ninga muliri lero lino.21Yahova adakalipa nande thangwera imwepo; adalumbira kuti nimdzayambuka lini Yorodano, na kuti nimdzatenga lini dziko labwino ndilo Yahova Mulungu wanu akukupani ninga chakupita. 22Soma, ndifere mdziko lino; nampodi ndiyambuke Yorodano. Soma mumdzayambuka kukatenga dziko labwinolo kukhala lanu lanu.23Chenjerani mwekha, kuti nampodi muyebwe mpangano wa Yahova Mulungu wanu, ndiwo adakuchita na imwe, nakuti mungabzikonzere mwekha chilinganiro chakutsema mchilinganiro cha chirichense ndicho Yahova Mulungu wanu wakulambizani imwe kukonza. 24Thangwe Yahova Mulungu wanu ni moto wakupserereza, ni Mulungu wa nsanje.25Muchikabala Wana na azukulu, apo mungakhala nthawe itali mdzikomo, apo mkukabzinjengeza mwekha mkukakonza chilinganiro chakutsema mchilinganiro cha chirichense, na kukachita chakuipa pamaso pa Yahova Mulungu wanu, kukaputa ukhali bwache --- 26ndikuchemera kudzaulu na dziko lapansi kukhala mboni pa imwe lero kuti tsampanopali mumdzadzongeka kuchosewa mdziko ndilo mukuyendalo ng'ambu ya Yorodano kukakhala lanu lanu; mumdzatalikisa lini nsiku zanu mwemo, soma mumdzadzongeweratu kwene kwene.27Yahova amdzakumwazani pakati pa wanthu, apo mumdzasala wakulewengeka pakati pa madzinza, komwe Yahova amdzakutsogolerani kwawo. 28Kumweko mumdzatumikira milungu ina, basa la manja ya wanthu, miti na minyala, ndiyo imbaona lini, kubva, kudya, ayai kubva pfungo.Soma kuchokera koko mumdzapsaga Yahova Mulungu wanu, apo nimdzamuona iye, nthawe ndizo mumdzamupsaga iye na mtima wanu wense na moyo wanu wense.30Mungakhala pa matsautso, na nthawe ndiyo bzinthu bzensebzi bzimdzabwera pa imwepo, nsiku zimwezo mumdzabwerera kuna Yahova Mulungu wanu na kudzatetekera mafala yache. 31Thangwe Yahova Mulungu wanu ni Mulungu wachifundo; amdzakutazirani lini ayai kukudzongani, ayai kuyebwa mpangano wa abereki wanu ndiwo iye adalumbira kuna iwo.32unzani tsapano bza nsiku ndizo zapitazi, ndizo zikhalipo mukanati kukhala imwe, kutoma ndipo Mulungu adalenga munthu padziko lapansi, bvunzani kuchoka kumalekezero ya kudzaulu kufika kwinango, penu padakhalambo kale chinthu chikulu ninga ichi, ayai chirichense ninga chochi penu chidabvekambo kale? 33Wanthu adabvambo kale mafala ya Mulungu kulewalewa kuchokera pakati pa moto, ninga mudabvera mule, mkukhala na moyo?34Ayai Mulungu adayezerambo kale kukabzitengera yekha dzinza pakati pa dzinza linango, kuphatisa basa mayezero, na bzizindikiro, na bzakudabwisa, na kuphatisa basa nkhondo, na kuphatisa basa boko lache lamphamvu, na boko lache lakufuthuka, na kuphatisa basa bzakugopsa bzikulu, ninga chirichense ndicho Yahova Mulungu wanu adakuchitirani imwe mu Aigupto pamaso panu?35Kuna imwe bzinthu ibzi bzidaonesiwa, pala mudziwe kuti Yahova ni Mulungu, nakuti palibe winango pomwe pachisaya iye. 36Kuchoka kudzaulu iye adachitisa imwe kubva mafala yache pala kuti akupfunziseni; pa dziko lapansi adachitisa imwe kuona moto wache ukulu; mudabva mafala yache kubula pakati nakati ya moto.Thangwera adakonda abereki wanu, adasankhula wa mbeu yawo yakuwatewera pambuyo pawo, na kukubulisani kunja kwa Aigupto na kuoneka kwache, na mphamvu zache zikulu, pakufuna kuthamangisa pamaso panu madzinza makulu na yamphamvu kuposa imwepo, kukupitisani mkati, kukupani dziko lawo ninga chakupita chanu, ninga leroli.39Dziwani tsono lero, na kuchikhazikisa mumtima mwanu, kuti Yahova ni Mulungu mdzaulu kupita na kutseri kwa dziko lapansi; palibe winango pomwe. 40Mumdzakoya manembaya na bzitongi bzache ndibzo nimkuuzani lero lino, kuti bzikufambireni bwino na wana wanu pambuyo panu, na kuti mutalimphise nsiku zanu mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu akukupani iwe kunthawe zense."41Ndiye Mose adasankhula miyi mitatu mbali yakumachibese kwa Yorodano, 42pala kuti aliyense athawire ku ubodzi ya iyo angapha munthu mwangozi, wakuti akhali lini muwengi wache m'buyomu. Pakuthawira ku ubodzi mwa miyiyo, amdzapulumuka. 43Ikhali: Bezeri mchipululu mwemo, dziko la nsansa, pala wene Rubeni; Romoti mu Gileadi, pala wene Gadi; na Golani mu Basani, pala wene Manase.44Ichi mchitongi ndicho Mose Adaikha pamaso pa wana wa Isaraeli; 45aya ni mafala ya mpangano, mitemo ya utongi, na chipfunziso ndicho iye adasewera kuna wana wa Isaraeli nthawe ndizo adabula mu Aigupto, 46pomwe iwo akhali kumachibese kwa Yorodano, mchigwa kunyang'anizana na Beti Peori, mchigwa cha Sihoni, mfumu ya Aamori, ndiwo akhadakhala pa Hesiboni, omwe Mose na wana wa Isaraeli adawagonjesa iwo nthawe ndizo adabula mu Aigupto.47Adatenga dziko lache ninga lawo lawo, na dziko la Ogi mfumu ya Basani---aya, mafumu mawiri ya Aamori, ndiyo yakhali ng'ambu ya Yorodano kuyendera kumachibese. 48Mphimpha imweyi idayenderatu kuchokera ku Aroeri, kumapeto kwa chigwa cha Arinoni, kufika ku Phiri la Siyoni (ayai Phiri la Herimoni), na kuphatanidza 49na nsansa yensene ya Mkulo wa Yorodano, kuyendera ku Nyanza ya Araba, mtsinde mwa Phiri la Pisiga.
51Mose adachemera a Isaraeli wensene achiti kuna iwo, "Tetekerani, Isaraeli, ku mafala na malangizo ndiyo nimsewera mmakutu mwanu lero, kuti muyapfunzire na kuyakoya. 2Yahova Mulungu wathu adachita nafe mpangano pa Horebu. 3Yahova alibe kuchita mpangano umweyu na abereki wathu, soma na ife, tensenepano wamoyo lero lino.4Yahova adasewera namwe maso na maso pa phiri kuchokera pakati pa moto 5(ndikhadaima pakati pa Yahova na imwepo nthawe zozire, kukuzimbulirani mafala yache; thangwe mukhana mantha na motoyo, apo mulibe kuyenda padzaulu paphiriro). Yahova adati, 6'Ndine Yahova Mulungu wanu, omwe ndidakubulisani kunja kwa dziko la Aigupto, kunja kwa nyumba ya ukapolo.7Nampodi kukhala nayo pomwe milungu inango kupambula inepano. 8Nampodi kubzikonzera mwekha chilinganiro chakutsema ayai chilinganiro chirichense chakuyezezera bzinthu bza kudzaulu, ayai pa dziko lapansi, ayi ndibzo bziri mmadzi ya padziko.9Nampodi kubzinamatira ibzo ayai kubzitumikira ibzo, thangwe ine, Yahova Mulungu wako, ndine Mulungu wansanje. Nimbalanga wana thangwera abereki wawo, ku m'bwado wachitatu na wachinayi wa iwo wakundiwenga ine, 10na kuonesa chifundo kuna wanthu bzulu na bzulu, kuna wale ndiwo ambakondana nande achikoya bzakutonga bzangu.11Nampodi kuguma dzina la Yahova Mulungu wako papezi, thangwe Yahova amdzayesa lini wakusaya kuphonya ndiye aniguma papezi dzina lachero .12Tchenkha nsiku ya Sabudu ikhale yakupambulika, ninga ndimo Yahova Mulungu wako adakutongera iwepo. 13Pa nsiku zitanthatu umbaphate na kumaliza basa lako lensene; 14soma nsiku yachinomwe ni nsiku ya Sabata ya Yahova Mulungu wako. Pansiku yoyi nampodi kuphata basa lirilense---neye iwepo, ayai mwanako wachimuna, ayai mwanako wachikazi, ayai nyabasa wako wachimuna, ayai nyabasa wako wachikazi, ayai ng'ombe yako yapakalosa, ayai bulu wako, ayai chifuwo chako chirichense, ayai mulendo wako aliyense ndiye ali mmuyi mwako. Ibzi bziri tenepo pala kuti nyabasa wako wachimuna na nyabasa wako wachikazi apumembo ninga iwepo pomwe mwenekachiro.15Umbakumbukire mumtima mwako kuti ukhali kapolo mdziko la Aigupto, nakuti Yahova Mulungu wako adakubulisa kuchoka mwemo na boko la mphamvu na lakuthamuka. Ndipopa Yahova Mulungu wako wakutonga iwepo kukoya nsiku ya Sabudu.16Lemekeza babako na Mayi wako, ninga ndimo Yahova Mulungu wako wakutonga iwe kuchita, kuti moyo wako utalike mdziko ndilo Yahova Mulungu wako wakupa iwe, na kuti bzikufambire bwino.17Nampodi kupha. 18Nampodi kuchita chigololo. 19Nampodi kuba. 20Nampodi kuchitira umboni bwakunama kunamizira mwayako.Nampodi kusirira mkazi wa mwayako, nampodi kusirira nyumba ya mwayako, munda wache, ayai nyabasa wache wachimuna, ayai nyabasa wache wachikazi, ng'ombe yache ya pa kalosa, ayai bulu wache, ayai chinthu chirichense cha mwayako.'Mafalaya Yahova adayasewera mwakukuwa kuna wanthu wense pa mtsonkhano paphiripo kuchoka pakati pa moto, pa mtambo, na pa m'dima wakuthonera; iye alibe kuthimizira pomwe mafala inango. Iye adayanemba pa magome mawiri ya minyala achiyapereka kuna ine.23Bzidachitika, pomwe mudabva mafala kuchoka pakati pa mdima, nthawe ndizo phiri likhagaka, kuti mudafendera kuna ine--- mafumu yanu yensene na akulu akulu wa madzinza yanu. 24Mudati, 'Nyang'anani, Yahova Mulungu wathu wationesera ulemerero bwache na ukulu bwache, apo tabva mafala yache kuchoka pakati pa moto; taona lero kuti pomwe Mulungu wasewera na wanthu, iwo angakwanise kukhala na moyo.25Soma thangweranyi kuti tife ife? Nakuti moto wache ukuluyo umdzatimaliza ife; penu tinibva mafala ya Yahova Mulungu wathu kwakunyanya, timdzafa. 26Nakuti mbanimbo wa bzamoyo bzense adabva kale mafala ya Mulungu wamoyo kumbalewalewa ali pakati pa moto ninga ifepano achikhala na moyo, ninga tachitiramu? 27Mungakhala imwe, ndokoni mukatetekere bzense ndibzo Yahova Mulungu wathu walewa; tibwerezereni bzensene ndibzo Yahova Mulungu wathu wakuuzani; timdzatetekera na kudzabzibvera.'28Yahova adabva mafala yanu pomwe mudasewera kuna ine. Iye adati kuna ine, 'Ndabva mafala ya wanthuwa, ndiyo adalewa kuna iwe. Bzomwe adalewabzo bzikhali bwino. 29Oh, kuti angadakhala nawo mtima tenepa mwa iwo, wakundilemekeza ine na kumbakoya bzakutonga bzangu nthawe sense, kuti chiwakomere iwo na wanawo wense ate mpakana! 30Ndoko kawauze, "Bwererani ku mahema yanu.Soma ungakhala iwe, ima kuno na ine, apo nimdzakuuza bzakutonga bwense, manemba, na mayeruzo ndiyo uti udzakawapfunzise, pala kuti akayakoye mdziko ndilo nimdzawapa kukhala lawo lawo.'32Mudzakoye, tsono, ndibzo Yahova Mulungu wanu wakutongani imwe; mumdzapambuka lini kuboko lamadidi ayai kumadzere. 33Mumdzafamba munjira zense ndizo Yahova Mulungu wanu wakutongani imwe, pala kuti mukhale na moyo, na kuti bzikufambireni bwino, na kuti mudzathimizire nsiku zanu mdziko ndilo limdzakhala lanu lanu.
61Tsapano ibzi ni bzitongi bzangu, mafala na mayeruzo ndiyo Yahova Mulungu wanu wanditonga ine kukupfunzisani, pala kuti mukayakoye mdziko ndilo mukuyendalo ng'ambu ya Yorodano kukhala lanu lanu; 2kuti mulemekeze Yahova Mulungu wanu, pala mukoye mafala yache yensene na bzakutonga ndibzo ndikukutongani---imwe, wananu wachimuna, azukulu wanu, nsiku zense za moyo wanu, pala kuti nsiku zanu ziwande.3Mnthangwerache atetekereni iwo, Isaraeli, apo muyakoye, kuti bzikufambireni bwino, pala muwande kwene kwene, mdziko lakuyerera mkaka na uchi, ninga Yahova Mulungu wa abereki wanu, wakulonjezerani kuchita.4Tetekerani, Isaraeli: Yahova Mulungu wathu, Yahova ni m'bodzi. 5Mumbakonde Yahova Mulungu wanu na mtima wanu wense, na moyo wanu wense, na mphamvu zanu zensene.6Mafala ndiyo ndikukuuzani lero yamdzakhala mumtima mwanu; 7apo mumdzayapfunzisambo mwakukwana kuna wana wanu; mum'badzayasewera mutakhala mnyumba mwanu, pakufamba pa mseu, pakugona, na pakulamuka.8Mumdzayamanga ninga chizindikiro paboko lanu, chimdzakhala ninga chapamkuma pakati pa maso yanu. 9Mumdzayanemba pa nsandamira za misuwo yanyumba zanu na pa bzipata bzanu.10Yahova Mulungu wanu angadzakubwetesani mdziko ndilo adalumbira kuna abereki wanu, kuna Aburahamu, kuna Isaki, na kuna Yakobo, kuti amdzakupani, na miyi mikulu na yabwino kwene kwene ndiyo mulibe kuyimanga ndimwe, 11na nyumba zakudzala na bzinthu bzense bzabwino ndibzo mulibe kubzikonza ndimwe, na michera ndiyo mulibe kuichera ndimwe, na minda ya mpesa na miti ya azitona ndiyo mulibe kuibzala ndimwe, mumdzadya muchikhuta--- 12ndiye chenjerani kuti nampodi muyebwe Yahova, omwe adakubulisani kunja kwa dziko la Aigupto, kunja kwa nyumba ya akapolo.13Mumbagope Yahova Mulungu wanu; iye mumbamunamate, apo pakulumbira mumbalumbirire dzina lache. 14Nampodi kumbatewera milungu inango, milungu ya wanthu wina wense ndiwo akuzungulirani--- 15thangwe Yahova Mulungu wanu pakati panu ni Mulungu wa nsanje, penu mumchita, ukali bwa Yahova Mulungu wanu bumdzakhala pa imwe achidzakudzongani kukuchosani pa nkhope yadziko lapansi.16Nampodi kumbamuyezera Mulungu wanu ninga ndimo mudamuyezerera ule waku Masa. 17Mumbakoye kamkulumize bzakutonga bza Yahova Mulungu wanu, bzakutonga bzache chaibzo, na manemba yache, yomwe wakutongani imwe.18Mumbachite bzakulungama na bzakukoma pamaso pa Yahova, kuti bzikufambireni bwino, na kuti mupite na kutambira dziko lanu lanu labwino ndilo Yahova adalumbira kuna abereki wanu, 19kufulusa awengi wanu wensene kuchoka pamaso panu, ninga ndimo Yahova walewera.20Mwananu angakubvunzani bza mtsogolo likubweralo, kulewa kuti, 'Mayeruzo ya mpanganoyo, manemba na mayeruzo inango ndiyo Yahova Mulungu wathu adakutongani imwepoyo ngaponi? 21ndiye mudzati kuna mwananuyo, 'Tikhali akapolo wa Falawo mu Aigupto; Yahova adatibulisa kunja kwa Aigupto na boko lamphavu, 22apo iye adaonesera bzizindikiro na bzakudabwisa, bzikulu na bzakukwawa, pa Aigupto, kuna Falawo, na kuna nyumba yache yensene, pamaso pathu; 23achitibulisa kuchoka momo, kuti atibwerese muno, kutipa dziko ndilo iye adalumbira kuna abereki wathu.24Yahova adatitonga kukoya manemba aya yense, kugopa Yahova Mulungu wathu kuti tione ubwino, pala kuti atikoye ife na moyo, ninga tiliri leromu. 25Penu tinikoya kuchita bzense bzakutonga iye pamaso pa Yahova Mulungu wathu, ninga ndimo watitongera ife, ichi chimdzakhala chilungamo chathu.'
71Yahova Mulungu wanu angakutengerani kudziko ndilo mukuyenda kuti likakhale lanu lanu, amdzafulusa madzinza mazinji pamaso panu--- Ahori, Agirigazi, a Aamori, a Kanani, Aperizi, Ahivi. na Ayebusi---madzinza manomwe makulu na yamphamvu kuposa imwepo.2Ni Yahova Mulungu wanu ndiye ambawapereka kuna imwe kuti mukawagonjese, apo kinangoka muwadzongeretu iwo. Nampodi kuchita nawo mpangano, ayai kuwaonesera chifundo. 3Nampodi kuloolerana nawo. Nampodi kupereka wananu wachikazi kuna wanawo wachimuna, nampodi pomwe kutenga wananu wachikazi kupereka kuna wananu wachimuna.4Thangwe amdzatembenuza wananu wachimunawo kuleka kutewera ine, pala kuti anamate milungu inango. Ndiye ukali bwa Yahova bumdzagaka pa imwe, achidzakudzongani kamkulumize. 5Umu ndimo muti mudzachitire nawo: Mudzapasule maguwa yawo yansembe, kubodola bodola mmbzidupsa bzakuimisira bzawo bzaminyalabzo, kugwata bzamiti bzawo bza Asela, na kutentha bzilinganiro bzao bzakutsema.6Thangwe ndimwe dzinza lakupambulika kuna Yahova Mulungu wanu. Wakusankhulani imwe kukhala wanthu wache wache wa iye, kuposa wanthu winango wensene ndiwo ali pa nkhope yadziko lapansi.7Yahova alibe kuikha chikondi chache pa imwe ayai kukusankhulani thangwera kuti mukhali azinji kuposa wanthu wina wense neye --- nakuti mukhali wakuchepetsetsa pa wanthu wense--- 8soma thangwera ambakukondani, apo akhafuna kukoya chilumbiro ndicho iye adalumbira kuna abereki wanu, Ili ni thangwerache Yahova wakubulisani kunja na boko lache la mphamvu na kukuombolani mnyumba ya akapolo, kuchoka mmanja mwa Falawo, mfumu ya Aigupto.9Mthangwerache dziwani kuti Yahova Mulungu wanu--- ni Mulungudi, Mulungu wakukhulupirika, omwe ambakoya mipangano na chifundo cha mibwado bzulu na bzulu bza iwo wakumukonda na kukoya bzakutonga bzache, 10soma ambabwezera kuna iwo wakumuwenga pamaso pawo, kuwadzonga iwo; iye amdzasasatisa lini kuna aliyense wakumuwenga iye; amdzamubwezera iye pankhope yache. 11Ndiye mumbakoye bzakutonga, manemba, na mayeruzo ndiyo ndikukutongani imwepo lero lino, pala kuti muyachite.12Mungatetekera mayeruzoya, mkuyakoya na kuyachita, bzimdzachitika kuti Yahova Mulungu wanu amdzakoya namwe mpangano na chifundo ndicho iye adalumbira kuna abereki wanu. 13Amdzamukondani, kukudalisani, na kukuwanzisani. Amdzadalisa bzipaso bza mchibaliro chanu, bzipaso bza mataka---tirigu wanu, vinyu wanu mupsa, na mafuta yanu---mphulu za ng'ombe zanu na nthere za mabira yanu mdziko ndilo iye adalumbira kuna abereki wanu kudddzakupani.14Mumdzadalisika kwene kwene kuposa wanthu winango wense; pamdzakhala lini mwamuna wakusaya mwana ayayi mkazi ngomwa pa imwe ayai pakati pa bzifuwo bzanu. 15Yahova amdzachosa matenda yense pa imwe; palibe iriyense ya nthenda zakuipa za mu Aigupto ndizo mumzidziwa zire ndiyo imdzaikhiwa pa imwe, soma amdzaziikha pa iwo wense wakukuwengani.16Mumdzamala wanthu wensene ndiwo Yahova Mulungu wanu amdzapereka kuna imwe, apo diso lanu limdzawabvera lini nsisi. Nampodi kumbanamata milungu yawo, thangwe umweyo udzakhala mulapu kuna imwe.17Penu munilewa mumtima mwanu, 'Madzinza yoya mmazinjitsa kuposa ine; niyathotha tani?'--- 18nampodi kuchita nawo mantha; mukumbukire ndibzo Yahova Mulungu wanu adachita kuna Falawo na kuna Aigupto wensene; 19ngwete ikulu ndiyo maso yanu yadaona, bzizindikiro, bzakudabwisa, boko lamphamvu, na boko lakufuthula ndilo Yahova Mulungu wanu adakubulisirani imwe kunja. Yahova Mulungu wanu amdzachita bzibodzibodzi kuna wanthu wense ndiwo ambamugopa iye.20Komanso, Yahova Mulungu wanu amdzatumiza malume pakati pawo, ate wensene wakusalawo na wakubisalika okha pamaso panu atadzongeka kuchoka pamaso panu. 21Nampodi kudzawagopa neye, thangwe Yahova Mulungu wanu ali pakati panu, Mulungu mkulu na wakugopsa. 22Yahova Mulungu wanu amdzataya madzinza yoya pamaso panu pang'ono na pang'ono. Mukufunika lini kuwagonjesa wensewo kabodzi na kabodzi neye, kuti bzilombo bzakuthengo bzingadzakuwandireni.23Soma Yahova Mulungu wanu amdzakupambanisani pa iwo mungadzagumana nawo ku nkhondo; amdzawazunguzisa maninge ate iwo atagonjesiwa. 24Iye amdzapereka mafumu yawo mmanja mwanu, apo mumdzachitisa dzina lawo kupfudzika pansi pa thambo. Palibe ndiye amdzakwanisa kuima pamaso panu, ate mutawagonjesa.25Mumdzatentha bzilinganiro bzakutsema bza milungu yawo---nampodi kusirira siriva ayai oro ndibzo bziri paiwo mkubzitengera mwekha, thangwe mungachita tenepoyo, mumdzakolowekedwa nabzo---thangwe ibzi bzimbanyansira Yahova Mulungu wanu. 26Nampodi kubweresa chakunyansa chirichense mnyumba mwanu mkuyamba kuchinamatira chocho. Mumbanyansidwe nacho na kuipidwa nacho, thangwe mchinthu chakuthemera kudzongewa.
81Mukoye bzakutonga bwense ndibzo ndikukupani lero lino, pala kuti mukhale na moyo na kuwanda, apo ndokoni mwemo mukakhale mdziko lanu lanu ndilo Yahova adalumbirira kuna abereki wanu. 2Mukumbukire mumtima mwanu njira zense ndizo Yahova Mulungu wanu wakutsogolerani magole makumi manayiya mchipululu, pala kuti akuchepeseni, kuti akuyezereni kudziwa ndibzo bziri mumtima mwanu, penu mungakoyedi bzakutonga bzache ayai neye.3Adakuchepesani, achikubvesani njala, achikudyesani na mana, ndiyo mukhanati kuyadziwa kale na ndiyo abereki wanu akhanati kuyadziwa kale. Adachita bzobzo kukudziwisani kuti ni mkate lini okha ndiwo wanthu akhakhalire na moyo; soma, mchirichense ndicho chimbabula mkamwa mwa Yahova ndicho wanthu angakhale nacho na moyo.4Bzakubvala bzanu bziribe kusakala na kukutayikirani, apo nzayo zanu ziribe kugwera mmagole makumi manayi. 5Mumbakumbuke mumtima mwanu, ndimo, ninga munthu ambalangira mwanache, ndimombo Yahova Mulungu wanu ambalangira imwepo. 6Mumbakoye bzakutonga Yahova Mulungu wanu, kuti mufambe mnjira zache na kumugopa.7Thangwe Yahova Mulungu wanu akukubweresani mdziko labwino, dziko la tumikulo twa madzi, alowe na maiwe, wakuyerera mbzigwa na mmipata mwa mapiri; 8dziko la tirigu na barele, la mpesa, mikuyu, na makangaza; dziko la miti ya azitona na uchi.9Ni dziko lakuti mumdzadya lini mkate mwakupereweza na lakuti mumdzasaya lini chinthu chirichense; dziko ndilo minyala yache njakukonziwa na fero, na mmapiri mwache mum'badzachera mkuwa. 10Mumdzadya muchikhuta, muchidzatenda Yahova Mulungu wanu thangwera dziko labwino ndilo wakupani.11Chenjerani kuti mungayebwe Yahova Mulungu wanu, pakutazira kukoya bzakutonga bzache na mayeruzo yache na manemba ndiyo ndikukutongani lero. 12Apo neye, mungadya muchikhuta, na nthawe ndizo mwamanga nyumba zabwino mkumbakhala momo, mumdzakula mtima.13Chenjerani nthawe ndizo ng'ombe zanu na mabira yanu zawanda na pomwe siriva na oro bziniwanda, na bzense ndibzo munabzo bzingawanda, 14ndiye mtima wanu umbadzakula zjai muchidzayebweratu Yahova Mulungu wanu, omwe adakubulisani mdziko la Aigupto, kunja kwa nyumba ya akapolo.15Nampodi kumuyebwa ndiye adakutsogolerani kudzera mchipululu chikulu na chakugopsa, na nyoka zache mwemo zakugopsa na mphiriri na mataka ya nyota pomwe pakhalibe madzi, omwe adakubulisirani madzi kuchoka Ku thanthwe la nsongolobwe. 16Adakudyesani mchipululu na mana yakuti abereki wanu akhanati kuyadziwa kale, pala kuti akuchepeseni na kukuyezerani, kukuchitirani bzabwino kumapeto kwache, 17soma mumbati mumtima mwanu, 'Mphamvu zangu na mphamvu za boko langu izi zidandipsagira vida yenseneyi.'18Soma kumbukirani Yahova Mulungu wanu, thangwe ndiye ambapereka mphamvu zakuphatira vida, kuti akhazikise mpangano wache ndiwo adalumbirira abereki wanu, ninga ndimo bziliri lero lino. 19Bzimdzachitika kuti, mungayebwa Yahova Mulungu wanu na kutewera milungu ina, na kuinamata, na kuitumukira, nimkuchitirani umboni lero lino kuti mumdzadzongeka meju. 20Ninga madzinza ndiyo Yahova wayadzonga pamaso panu, mterepoyombo mumdzadzongeka, thangwera kusaya kubvera mafala ya Yahova Mulungu wanu.
91Bvani, Isaraeli; mwasala pang'ono kuyambuka Yorodano lero, kupita na kutambira madzinza makulu na ya mphamvu yakuposa imwe, na miyi mikula na yakukhala na malitsito yakuguya kudzaulu, 2wanthu akulu na atali, wana wachimuna wa Aanaki, omwe mukuwadziwa wale, na ndiwo mwakhala mukubva wanthu kumbati, 'Mbani angaime pamaso pa wana wachimuna wa Aanaki?'3Dziwani tsono lero kuti Yahova Mulungu wanu ndiye ambayambuka patsogolo panu imwe mukanati ninga moto walupsa; iye amdzawadzonga iwo, achidzawagwesa iwo pamaso panu; ndiye mumdzawathotha na kuwadzonga kamangu, ninga ndimo Yahova wakuuzirani imwe.4Nampodi kulewa mumtima mwanu, Yahova Mulungu wanu waathotha pamaso panu, 'Chikhali chilungamo changu ndipopa Yahova wandibweresera muno kudzatambira dziko kukhala langulangu.' thangwera bzakuipa bza madzinza yoya ndipopa Yahova akuwathothapa pamaso panu.5Nithangwera lini chilungamo chanu ayai kuthamuka kwa mtima wanu kuti mukuyenda kukatambira dziko lawopa, soma thangwera kuipa kwawo kwa madzinza yamweya ndiyo Mulungu wanu akuyathotha kuchoka pamaso panu, nakuti achitise mafala kukhala yachadidi ndiyo adalumbirira kuna abereki wanu, kuna Aburahamu, Isaki, na Yakobo.Dziwani tsono, kuti Yahova Mulungu wanu akukupani dziko labwinoli kukhala lanu lanu thangwera chilungamo chanu, thangwe ndimwe wanthu wakutayika.7Kumbukirani apo nampodi kuyebwa ndimo mudamputira Mulungu achikalipa mchipululu; kuchoka nsiku ndiyo mudabula mdziko la Aigupto ate kudzafika mbuto ino, mudapikisana na Yahova. 8Pa Horebu pomwe mudamputa Mulungu achikalipa, apo Yahova akhadakalipa mwakuthemera kukudzongani.9Nthawe ndizo ndidakwira paphiri kukatambira magome ya minyala, magome ya mpangano ndiwo Yahova adachita namwe, ndidakhala paphiripo masikati makumi manayi na usiku makumi manayi; ndiribe kudya mkate ayai kumwa madzi. 10Yahova adandipa magome mawiri ya minyala yakunemba na chala chache; pamwepo pakhadanembiwa chirichense ninga mafala yense ndiyo Yahova adapangana namwe paphiri kuchoka pakati pa moto pa nsiku ya mtsonkhano.11Bzidachitika pamapeto pa masikati makumi manayi na usiku makumi manayi bule kuti Yahova adandipa magome mawiri ya minyala, magome ya mpangano. 12Yahova adati kuna ine, 'Lamuka, ndoko polika kamkulumize kuchoka pano, thangwe wanthu wako ndiwo waabulisa mu Aigupto wale, abzinyengeza okha. Kamkulumize zjai apambuka munjira yangu ndiyo ndidawatonga. Abzikonzera okha chilinganiro chakunyengeza.'13Kuthimizira apo, Yahova adasewera kuna ine achiti, 'Ndaona wanthuwa; mbanthu wakutayika. 14Ndilekeni, ndiwadzonge zjai na kupfudza dzina lawo pansi pa thambo, apo nimdzakuyesani dzinza lamphamvu na likulu kuposa iwo.'15Ndiye ndidazungunuka ndichibuluka paphiripo, apo phirilo likhagaka. Magome mawiri ya mpanganoyo yakhali mmanja mwache. 16Ndidanyang'ana, apo onani, mudaphonyera Yahova Mulungu wanu. Mwabzikonzera mwekha mwana wa ng'ombe. Mwakulumiziratu kupambuka munjira ndiyo Yahova adakutongani.17Ndidatakula magome mawiri ndichiyathusa kuchoka mmanja mwangu. Ndidayapsa iyo pamaso panu. 18Ndidagwesa pomwe nkhope yangu pamaso pa Yahova kwa masikati makumi manayi na usiku makumi manayi; ndiribe kudya mkate ayai kumwa madzi, thangwera bzakuphonya bzanu bzense ndibzo mudachita, pakuchita chimwecho chomwe chikhali chakuipa pamaso pa Yahova, kuputa ukali bwache.19Thangwe ndikhana mantha na ukali na kutentha mtima ndiko Yahova akhadakalipa namwe kwene kweneko kufuna kukudzongani. Soma Yahova adanditetekera ine nthawe zozo letu. 20Yahova akhadakalipa maninge na Aloni kuti amudzonge; ndidampempherera pomwe Aloni pa nthawe yoyo.21Ndidatenga bzakuphonya bzanu, mwana wang'ombe ndiye mudakonza ule, mkumutentha, kummenya, mkumutswanya na kumpeya kukhala kang'ono ng'ono, ate kunyalala ninga pfumbi. Ndidathusa phumbi lache mu mkulo ndiwo udabuluka kuchoka m'phiri.22Ku Tabera, ku Masa, na ku Kibiroti Hatava, mudaputa ukali bwa Yahova. 23Pomwe Yahova adakutumizani kuchoka ku Kadesi Barinea achiti, 'Kwirani ndokoni mukatenge dziko ndilo ndakupani.' ndiye mudapikisana nayo mafala ya Yahova Mulungu wanu, neye kumukhulupirira ayai kumubvera mafala yache. 24Mudapikisana na Yahova kuchoka pansiku ire ndiyo ndidakudziwani imwepo.25Ndiye ndidagwesa nkhope pamaso pa Yahova masikati makumi manayi na usiku makumi manayi yamweyo, thangwe akhadalewa kuti amdzakudzongani imwepo. 26Ndidapemba kuna Yahova ndichiti, 'O Mbuya Yahova, nampodi kudzonga wanthu wanu ayai chakupita ndicho achipulumusa kuchoka mu ukulu bwanu, ndicho mwachibulisa kuchoka mu Aigupto na boko la mphamvu.27Kumbukirani akapolo wanu Aburahamu, Isaki, na Yakobo; nampodi kunyang'anira kutaika kwa wanthuwa, ayai kuipa kwao, ayai pa bzakuphonya bzao, 28pala kuti dziko ndilo imwe mudatibulisa lilewe, "Thangwera Yahova adatazira kuwabweresa mdziko ndilo adawalonjeza iwo, na thangwera akhawawenga, wawabulisa kukawapha mchipululu." 29Chensecho mbanthu wanu na chakupita chanu, ndiwo mudawabulisa na mphamvu zanu zikulutsa na kuonesera mphamvu zanu.'
101Nthawe zozo Yahova adati kuna ine, 'Tsema magole mawiri ya minyala ninga yakutoma Yale, ukwire mayo kuna ine paphiri pano, apo utseme likasa la muti. 2Nimdzanemba pa magomeyo mafala ndiyo yakhali pa udapsa yale, apo udzayaikhe mulikasamo.'3Ndiye ndidakonza likasa la muti wa sitimu, ndichitsema magome mawiri yaminyala ninga yakutoma yale, ndichikwira paphiripo, nditatakula magome mawiri mmanja mwangu. 4Adanemba pa magomepo, ninga kunemba kwakutoma kule, Bzakutonga Khumi ndibzo Yahova akhadasewera kuna imwe paphiri pale pakati pa miti nsiku ya mtsonkhsno; kinangoko Yahova adayapa kuna ine.5Ndidazungunuka ndichipolika kuchoka paphiripo, ndichiikha magomeyo ndiyo ndikhadakonzayo mu likasamo; yali pale, ninga Yahova adanditongera ine."6Wana wa aIsaraeli adafamba ulendo kuchoka ku Beroti Bene Yaakani kuyenda ku Mosera. Kumweko Aroni adasaika, achiikhiwa koko; Eliezara, mwanache wachimuna, adaphata basa la unsembe kupita m'buto mwache. 7Kuchoka popo adafamba ulendo bwa ku Gudigoda, apo kuchoka Ku Gudigoda kuyenda ku Yotibata, dziko la mikulo ya madzi.8Panthawe yoyo Yahova adasankhula wadzinza la Levi kumbatakula likasa la mpangano wa Yahova, kumbaima pamaso pa Yahova mkumbamutumikira, na kudalisa wanthu mdzina lache, ninga leroli. 9Mnthangwerache Levi alibe gawo ayai chakupita cha dziko na abale wache; Yahova ndiye chakupita chache, ninga Yahova Mulungu wanu adasewerera kuna iye.)10"Ndidakhala paphiripo ninga nthawe yakutoma ire, masikati makumi manayi na usiku makumi manayi. Yahova adanditetekera pomwe nthawe zozo; Yahova alibe kufuna kukudzongani imwepo. 11Yahova adati kuna ine, 'Lamuka, ndoko pamaso pa wanthu ukawatsogolere pa ulendo bwawo; amdzakapita momo kukatambira dziko ndilo ndidalumbirira kuna abereki wawo kudzawapa.'12Tsapano, Isaraeli, Yahova Mulungu wanu amkufuna chani kuna imwe, kupambula kugopa Mulungu, kufamba mnjira zache zense, kumukonda iye, na kunamata Yahova Mulungu wanu na mtima wanu wense na moyo wanu wense, 13kukoya bzakutonga Yahova, na manemba yache, ndiyo ndikuuzani imwe lero pala bzikukomereni?14Onani, kuna Yahova Mulungu wanu mpsache kudzaulu na kudzaulu kwa kudzaulu, dziko lapansi na bzense bziri momo. 15Yahova yekha ndiye adakomedwa na abereki wanu na kuwakonda, apo adasankhula imwe, mbeu yawo, pambuyo pawo, kwene kwene kuposa wanthu wina wense, ninga ndimo ambachitira lero.16Ndiye gwatani khanda la mtima wanu, apo nampodi kutaika pomwe. 17Thangwe Yahova Mulungu wanu, iye ni Mulungu wa milungu na Mbuya wa azimbuya, Mulungu Mkulutsa, Wamphamvu Zense na Wakugopeka, omwe ambapondera lini aliyense na kutambira bzakukomesera milandu.18Ambayeruzira wana wamasiye na akazi wamasiye, apo ambakonda mlendo na kumupa chakudya na chakubvala. 19Ndiye kondani mlendo; thangwe mukhalimbo alendo mdziko la Aigupto.20Mumbagope Yahova Mulungu wanu; iye mumunamate. Kuna iye muphatisise, apo mu dzina lache mumbalumbire. 21Ngwakumunamata wanu, apo ni Mulungu wanu, omwe wachita bzinthu bzakudabwisa na bzakugopsa bzikulubzi, bzomwe maso yanu yaona.22Abereki wanu adapolika kuyenda ku Aigupto ninga wanthu makumi manomwe basi; tsapano Yahova Mulungu wanu wakuwanzisani ninga nyenyezi zakudzaulu.
111Ndiye tsono mukonde Yahova Mulungu wanu na kukoya malangizo yache nthawe zense, manemba yache, mayeruzo yache, na bzakutonga bzache.2Dziwani kuti ndikusewera lini kuna wana wanu, ndiwo akanati kuona kale chilango cha Yahova Mulungu wanu, ukulu bwache, boko lache la mphamgu, ayai boko lache lakufuthuka, 3bzizindikiro na bzichito ndibzo adabzichita pakati pa Aigupto kuna Falawo, mfumu ya mu Aigupto, na kudziko lache lensene.4Ayai iwo kuonambo okha ndibzo iye adachita kuna wankhondo wa ku Aigupto, akavalo wao, magaleta yao, ndimo adachitira kuna madzi ya Mnyanza Ifwira kuwamiza kule pomwe akhakutewerani pambuyo panu pale, na ndimo Yahova wawadzongera ate lero, 5ayai ndibzo adachita kuna imwe mchipululu ate kudzafika pambuto ino.6Akhanati kuona iwo ndibzo Yahova adachita kuna Datani na Abiramu, wana wachimuna wa Eliabu mwana wachimuna wa Rubeni, ndimo dziko lidafungulira kukamwa kwache lichiwakhudyula, mabanja yawo, mahema yawo, na chirichense cha moyo ndicho chidawatewera iwo, pakati pa Aisarseli wensene. 7Soma maso yanu yaona mabasa makulu yense ya Yahova ndiyo adayachita.8Ndiye koyani bzitongi ndibzo ndikukuuzani lero lino, kuti mukhale wa mphamvu, na kuyenda momo kukatambira dziko ndilo mukuyambuka kukalitambira, 9nakuti mukawanzise nsiku zanu ndizo Yahova adalumbirira kuna abereki wanu kudzawapa iwo na wa mbeu yawo, dziko lakuyerera mkaka na uchi.10Thangwera dziko, ndilo mukuyenda kukatambiralo, liri lini ninga dziko la Aigupto neye, ndilo mudachokera lire, ndilo mudafesaa mbeu zanu mkumbathirizira na nzayo yanu, ninga munda wa therere; 11soma dziko, ndilo mukuyenda kukatambiralo, ni dziko lamapiri na bzigwa, na kumbakamwa madzi ya mvula yakudzaulu, 12dziko ndilo Yahova Mulungu wanu ambalitchenkha; maso ya Yahova Mulungu wanu yali pa ilo nthawe zensene, kuchoka kwakutoma kwa gole ate kumapeto kwa gole.13Bzimdzachitika, penu munitchenkha bwino bzakutonga bzangu ndibzo nimkuuzani lero lino, kukonda Yahova Mulungu wanu na kumtumikira iye na mtima wanu wense na moyo wanu wense, 14kuti nimdzapereka mvula mdziko lanu pa nthawe yache, Mvula yakutoma na yatsapanoyi, kuti mukolole tirigu wanu, vinyu wanu mupsa, na mafuta yanu. 15Nimdzapereka maupsa mthengo mwanu pala ng'ombe zanu, apo mumdzadya muchidzakhuta.16Chenjerani mwekha pala kuti mtima wanu nampodi unyengezeke, kuchungunuka kumbani mkumbanapata milungu ina nakumbaigodamira; 17pala kuti ukali bwa Yahova nampodi bufike pa imwe; kuti nampodi afunge mvula kudzaulu kuti kungadzakhale kwakusaya mvula, dziko lichidzataza kubala bzipaso, pala kuti mungadzamale kamangu kuchoka mdziko labwino ndilo Yahova akukupani imwe.18Ndiye koyani mafala yanguya mumtima na mmoyo mwanu, yamangeni ninga chizindikiro cha paboko panu, apo yakhale ninga bzapamkuma pakati pa maso yanu. 19Mumbadzayapfunzise kuna wana wanu na kuyasewera nthawe ndizo mumkhala mnyumba mwanu, pakufamba pamseu, pakugona, na pakulamuka.20Mumbadzayanembe pa nsandamira za nyumba zanu na pa bzipata bza miyi yanu 21kuti nsiku zanu na nsiku za wana wanu zidzathimizirike mdziko ndilo Yahova adalumbirira kuna abereki wanu kudzawapa ninga ndimo kudzaulu kuliri kutali na pa dziko lapansi.22Thangwe mungakoyesesa bzakutonga bzensebzi ndibzo nimkuuzani imwe, kuti mubzichite, kukonda Yahova Mulungu wanu, kufamba munjira zache zensene, na kuphathika kuna iye, 23ndiye Yahova amdzathotha madzinza yenseneya kuchoka pamaso panu, apo mumdzapsokonyola madzinza makulu na ya mphamvu kuposa imwe.24Mbuto iriyense ndiyo nzayo yanu imdzaponda imdzakhala yanu; kuchoka mchipululu kufika ku Lebanoni. kuchokera ku mkulo, Mkulo wa Firate, ate kunyanza ya kumachibese ndiyo yamdzakhala malire yanu. 25Palibe munthu amdzakwanisa kuima pamaso panu. Yahova Mulungu wanu amdzaikha mantha pa imwe na mantha pa imwe kudziko lense ndilo mumdzapondalo, ninga ndimo wakuuzirani.26Nyang'anani, ndikuikha paimwe lero mdaliso na themberero; 27mdaliso, mungabvera bzakutonga bza Yahova Mulungu wanu ndibzo ndikukuuzanibzi lero, 28na themberero, mungasaya kubvera bzakutonga bza Yahova Mulungu wanu, soma lekani njira nimkuuzani lero, kumbatewera milungu ina ndiyo muniidziwa lini.29Bzimdzachitika, pomwe Yahova Mulungu wanu amdzakubweresani mdziko ndilo mukukatambiralo, kuti mumdzaikha mdaliso pa Phiri la Gerizimu, na themberero pa Phiri la Ebala. 30Yali lini ng'ambu ya Yorodano yamweya, kumaulo kwa mseu wakumaulo, mdziko la a Kanani omwe ambakhala ku Araba, kuyambuka ku Giligala, pafupi na mathunda ya More?31Thangwe muniyambuka Yorodano kupita momo kukatambira dziko ndilo Yahova Mulungu wanu akukupani, apo mumdzalitambira muchikhala momo. 32Mumbakoye manemba yense na mayeruzo ndiyo nimkuikhirani pamaso panu lero lino.
121Aya ni manemba na mayeruzo ndiyo muti mukayakoye mdziko ndilo Yahova, Mulungu wa abereki wanu, wakupani kukhala lanu lanu, nsiku zensene zakukhala padziko lapansi. 2Mumdzadzonga chadidi mbuto zense ndizo madzinza ndiyo mumdzayapsokonyola yakhanamatira milungu yawo, mmapiri matali matali, mtumapiri, na patsinde pamuti uliwense uwisi.3Mudzaphasule malikasa yawo, kupsa mmapidaso nthutu zawo, na kutentha miti yawo ya Asela. Mudzagwate bzilinganiro bzakutsema bza milungu yawo na kupfudza dzina lawo kuchoka pa mbuto yoyo. 4Nampodi kudzanamata Yahova Mulungu wanu ninga tenepoyo.5Soma kumbuto ndiyo Yahova Mulungu wanu wasankhulira mwa madzinza yanu yensene kuikha dzina lache, imweyo imdzakhala mbuto ndiyo iye ambakhala, apo mkumweko ndiko mumdzayenda. 6Na kubwera nazo nsembe zanu zakupserereza, na nsembe zanu zakuphera, bzachikhumi bzanu, na nsembe yakukwiza ya boko lanu, na bzakutoma kukhuma bzanu, nsembe zanu zaufulu, na bzakutoma kubadwa bza ng'ombe zanu na mabira na mbuzi.7Kumweko mumbadye pamaso pa Yahova Mulungu wanu na kusekera pa chirichense ndicho mudachiphata na boko lanu, imwe na wapabanja lanu, ndiko Yahova Mulungu wanu wakudalisani.8Nampodi kumbadzachita ninga bzense mukuchita kunobzi lero lino; tsapano aliyense akuchita ndicho akuona kuti mchakuthemera pamaso pache; 9nakuti mukanati kufikira mpumo, ku chakupita ndicho Yahova Mulungu wanu akukupani.10Soma mungayambuka Yorodano mkukakhala dziko ndilo Yahova Mulungu wanu akutambirisani amdzakupani mpumo kuna awengi wanu wense kuzungulira popo apo mumdzakhala mwakukhazikika. 11Ndiye kumbuto ndiyo Yahova Mulungu wanu amdzakusankhulirani kuchitisa dzina lache kukhala momo---koko mumdzabweresa bzense nimkuuzanibzo: nsembe zanu zakupserereza, bzachikhumi bzanu, na bzakupereka bzakuphata na boko lanu, na bzakutoma kukhuma bzanu, bzakupereka bzaufulu ndibzo mum'bzisankhulira ndibzo mum'bzilonjezera kuna Yahova.12Mumdzasekera pamaso pa Yahova Mulungu wanu--imwe, wana wanu wachimuna, wana wanu wachikazi, anyabasa wanu wachimuna, anyabasa wanu wachikazi, na Alevi ndiwo ali mmiyi mwanu, popeza alibe gawo ayai chakupita pabodzi na imwe.13Chenjerani mwekha kuti nampodi mupereke nsembe zakupserereza mbuto iriyense ndiyo munionayo; 14soma pambuto ndipo Yahova amdzasankhula mwa libodzi la madzinza yanu kuti mudzapereke nsembe zanu zakupserereza, apo kumweko ndiko mumdzakachita chirichense ndicho nimdzakuuzani.15Ndiye, mumbaphe na kudya nyama za mmiyi mwanu, ninga ndimo mumfunira, kumbatambira madaliso ya Yahova Mulungu wanu pa bzense ndibzo wakupani; wanthu wakupsipiziwa na wakuchena wensewo ambadye, nyama ninga mphoyo, na ngondo. 16Soma mulopa nampodi kumbadya; mumbautsanulire pansi ninga madzi.17Nampodi kumbadya chachikhumi cha tirigu wanu mmiyi mwanu, vinyu wanu mupsa, mafuta yanu ayai yakutoma kubaliwa ya ng'ombe ayai mabira na mbuzi zanu; apo nampodi kudya nyama iriyense ndiyo mwaipereka nsembe pabodzi na bzakutoma kukhuma na bziribzense ndibzo mum'bzilonjeza ayai nsembe zanu za ufulu, ayai nsembe zakukwiza za boko lanu.18Soma, mumbadye pamaso pa Yahova Mulungu wanu pambuto ndipo Yahova Mulungu wanu wasankhula---imwe, wana wanu wachimuna, wana wanu wachikazi, akapolo wanu wachimuna, akapolo wanu wachikazi, na Alevi ndiwo ali mmiyi yanu; mudzasekera pamaso pa Yahova Mulungu wanu pa chirichense mumdzaphata na boko lanu. 19Chenjerani mwekha kuti nampodi muwaswaye Alevi nthawe ndizo mukukhala mdziko lanu.Nthawe ndizo Yahova Mulungu wanu amdzakuza malire yanu, ninga ndimo wakulonjezerani, apo mungadzati, 'Ndidye nyama,' thangwera chikhumbo chanu chakudya nyamacho, mudzadye nyamayo, ndimo moyo wanu umfunira.21Penu mbuto ndiyo Yahova Mulungu wanu amdzaisankhula kuikha dzina lache yangakutalimphirani , mumbadzaphe mwa ng'ombe zanu na mabira yanu ndiyo Yahova adakupanizo, ninga ndimo ndakuuzirani; mkuzidya mmuyi mwanu mokha mokhamo, ninga ndimo mtima wanu umdzafunira. 22Ninga mphoyo na ngondo zimbadyedwera, ndendembo mumdzabzidya tenepo; wanthu wakusaya kuchenesiwa na wakuchena ambadzadye mwakundendemera.23Soma onesesani nampodi kudya mulopa, thangwe mulopa ni moyo; nampodi kumbadyera kubodzi moyo na nyama. 24Nampodi kudzaudya; mumbautsanulire pansi ninga madzi. 25Nampodi kumbaudya, pala kuti bzikufambireni bwino, na wana wanu pambuyo panu, mungambachita bzakulungama pamaso pa Yahova.26Soma bzinthu bza Yahova ndibzo munabzo na bzakupereka bzanu bzakutoma kukhuma---mubzitenge kuyenda nabzo kumbuto ndiyo Yahova wasankhula. 27Kumweko mupereke nsembe zanu zakupserereza, nyama na mulopa, pa guwa lansembe la Yahova Mulungu wanu apo mudye nyamayo.28Tchenkhani na kutetekera mafala yense nimkuuzaniya, pala bzikufambireni bwino na wana wanu pambuyo panu kwa muyaya, mungachita bzabwino na bzakulungama pa maso pa Yahova Mulungu wanu.29Pamene Yahova Mulungu wanu akudzagwata wa madzinza kuchoka pa maso panu, pomwe munipita kukawatambira, apo mungawatambira na kukhala mdziko lawo, 30chenjerani mwekha kuti nampodi mupite mmulapu wakuwatewera iwo, angadzamala kudzongeka kuchoka pamaso panu --- mungapite mmulapu wakupsaga milungu yawo, mkumbabvunza, 'Madzinza yoya yambanamata tani milungu ina? Nimchitambo bzibodzibodzi.'31Nampodi kunamata Yahova Mulungu wanu munjira yoyo, thangwe chirichense chakunyansira Yahova, bzinthu ndibzo ambawengana nabzo--- iwo ndiye kuti ambabzichita na milungu yawo; ambabvuma kutentha wana wawo wachimuna na wana wawo wachikazi pamoto thangwera milungu yawo. 32Chirichense nimkuuzanicho, chioneseseni. Nampodi kuchithimizira ayai kuchipunguza.
131enu pakati panu pamdzaoneka mneneri ayai wakumbalota maloto, apo penu amkuonesani chizindikiro ayai chakudabwisa, 2apo penu chizindikiro ayai chakudabwisacho chimdzaonekadi, ndicho adachilewalewa kuna imwe na kuchisewela, 'Mbatiye titewere milungu ina, ndiyo mukanati kuidziwa kale apo mbatiye tiinamate,' 3nampodi kutetekera mafala ya mneneri umweyo ayai nyakulota imweyo; thangwe Yahova Mulungu wanu akukuyezerani penu mumbakondadi Yahova Mulungu wanu na mtima wanu wense apo na moyo wanu wense.4Mudzafambe pambuyo pa Yahova Mulungu wanu, mulemekezeni, koyani bzakutonga bzache, apo bverani mafala yache, so mudzamunamate na kumumamatira iye. 5Mneneri umweyo ayai nyakulota maloto umweyo mumuphe, thangwe wasewera bakugazana na Yahova Mulungu wanu, ndiye adakubulisani mdziko la Aigupto, na ndiye adakulombolani mnyumba ya akapolo. Mneneri umweyo amfuna kutondo kukusocheresani mnjira ndiyo Yahova Mulungu wanu adautongani imwe kumbafamba. Ndiye chosani letu kwakunyanya chakuipa pa imwe.6Achikhala m'bale wanu, mwana wachimuna wa m'bale wanu, ayai mwananu wachikazi, ayai mkazi wa kumtima kwanu, ayai mwayanu ndiye kuna imwe ali ninga moyo wanu chaiwo, akukungingimizani mtseri kuti, 'mbatiye tikanamate milungu ina' ndiyo mukanati kuidziwa, neye imwe ayai abereki wanu--- 7aliyense wa mulungu wa wanthu ndiye ali pafupi na imwe, pafupi namwe ayai kutali namwe, kuchoka kumalekezero kwa dziko kufika ku malekezero kwinango.'8Nampodi kumutawira ayai kumutetekera, apo nampodi kubvuma diso lako kumubvera nsisi, apo nampodi kumuleka, ayai kumubisa. 9Soma, umuphe meju; boko lako likhale lakutoma kumupha, kinangoka manja bwino yawanthu winango.10Mudzamuphe kuchita kumuboma minyala, thangwe wayezera kukusocheresani kuna Yahova Mulungu wanu, ndiye adakubulisani mdziko la Aigupto, kuchoka mnyumba ya akapolo. 11Isaraeli wense amdzabva achigopa, apo amdzapitiriza lini kuchita bzakuipa bza mtunduyu paimwe.12Mungabva wina akulewa kuguma ubodzi wa miyi yanu, ndiyo Yahova Mulungu wanu wakupani kuti mukhale momo: 13Amuna wina wa pezipezi apambuka pakati panu mkupumpsa anzanu wina wakukhala namwe mmuyi kuti, 'Mbatiye tinamate milungu ina ndiyo mukanati kuidziwa kale.' 14Ndiye mukhale na umboni, fufudzani, apo unguzani bwino bwino. Mungabulukira kuti mpsachadidi na bzakutsimikizika kuti chakunyansachi chachitikadi pa imwe, ndiye muchite chinthu.15Mumbamenye wakukhala mmuyimo na lupanga lakuthwa, na kudzongeratu kubodzi na wanthu wense ndiwo ali momo, na ng'ombe zache kubodzi, na lupanga lakuthwa. 16Mudzagwezeke bzakudzongeka bzense bza momo pakati pa muyi mkutentha muyiyo, na bzakukolola bzache bzense, ninga nsembe yakupserereza ya Yahova Mulungu wanu. Muyiyo umdzakhala mudwi wa mauwo ate muyaya; nampodi udzamangiwe pomwe.17Neye kuti chibodzi cha bzinthu bzapambuliwa pala kudzongewabzo bzimamatire mmanja mwanutu. Ichi chikhale tenepo, kuti Yahova aleke kukalipa kwa ukhali bwache pa imwe, mkukuoneserani chifundo, kukubverani nsisi, na kukuchitisani kuwanda, ninga ndimo adalumbiririra kuna abereki wanu. 18Amdzachita bzobzi thangwe mukutetekera kuna mafala ya Yahova Mulungu wanu, kukoya bzakutonga bzache bzense ndibzo ndikukuuzani imwe lero, kuchita bzobzo ndibzo mpsabwino pamaso pa Yahova Mulungu wanu.
141Ndimwe wana wa Yahova Mulungu wanu. Nampodi kubzigwata mwekha, ayai kumeta mbuto iriyense ya kunkhope kwanu thangwera nyakufa. 2Thangwe ndimwe dzinza lakupambulika kuna Yahova Mulungu wanu, apo Yahova wakusankhulani kukhala wana wache wache, kuposa wanthu wense ndiwo ali padziko lapansi.3Nampodi kumbadya chinthu chakunyansa. 4Izi ni nyama ndizo mumbadye: ng'ombe, mabira, na mbuzi, 5mphoyo, ngondo, nswala, mphalapala, ngoma, nyumbu, na mbalale.6Mumbadye nyama zakugawanika bziboda, ndiye kuti, ndizo zidagawanika bziboda pawiri, na ndizo zimbabzukula zichitampfuna ndibzo zakhudyula kale. 7Soma, nampodi kumbadya nyama zinango ndizo zimbabzukula ayai ndizo zina bziboda bzakugawanika pawiri: ngamira, asulo, na mabira; thangwe zimbabzukula zichitampfuna ndibzo zadya kale soma ziribe kugawanika bziboda, mzakupsipiziwa kuna imwe.8Nkhumba njakupsipiziwa pomwe kuna imwe thangwe njakugawanika bziboda soma imbabzukula lini; njakupsipiziwa kuna imwe. Nampodi kumbadya nyama ya nkhumba, na kumbaphata thupi lache.9Bzinthu bzina ibzi ndibzo bziri mmadzi mumbadye: chirichense ndicho china minga na makakanamba; 10soma chirichense ndicho chiribe minga na makakanamba nampodi kudya; mpsakupsipiziwa kuna imwe.11Mbalame zense zakuchenesiwa mumbadye. 12Soma izi ni mbalame zakuti nampodi mumbadye: mphungu, nkhwazi, chikambi, 13kamtande na khwangwala, chimbalame chirichense chakudya zinzache.14Nampodi kumbadya, psololo, khungubwe, 15na nthiwatiwa, na chipudo, kakowa, na kabawi aliyense, 16kaukutu, mantchichi, tsekwe, 17bvuwo, dembu, chipsa nkhono.18Nampodi kumbadya indwa, nyantchengwe aliyense, nsadzu na kalimpsimpsi. 19Bzense bzamatenga bzakumbuluka mathimu mpsakupsipiziwa kuna imwe; nampodi bzimbadyiwe. 20Mumbadye bzakumbuluka bzakuchenesiwa basi.21Nampodi kumbadya chirichense chakufa chokha; mumbapase mlendo ndiye ali mmuyi mwanu, kuti abzidye; ayai mugulise kuna mlendo. Thangwe ndimwe dzinza lakupambulika kuna Yahova Mulungu wanu. Nampodi kuphika ntchere yambuzi ya mu mkaka wa mai wache.22Mumbapereke chachikhumi cha mbeu zanu, ndizo zachoka kumunda gole na gole. 23Mumbadye pamaso pa Yahova Mulungu wanu, kumbuto ndiko amdzasankhula kukhala kwakukhala dzina lache, chachikhumi cha mbeu zanu, cha vinyu wanu mupsa, na mafuta yanu, na zakutoma kubaliwa za ng'ombe zanu na mabira yanu na mbuzi zanu; kuti mupfunzire kulemekeza Yahova Mulungu wanu nthawe zense.24Penu ulendo bwakutalikirani maninge kuti ningakwanise lini kuitakula, thangwera mbuto ndiyo Yahova Mulungu wanu amdzasankhula kuikha dzina lacheyo mkutalitsa na imwe, ndiye, pomwe Yahova wakudalisani, 25mudzachinje chakuperekacho kukhala kobiri, mangani kobirizo zikhale mmanja mwanu, apo muyende kumbuto ndiko Yahova Mulungu wanu amdzasankhula.26Kumweko mumkaphatisira basa kobirizo pa chirichense mumdzakakhumbacho: ng'ombe, mabira, vinyu, ayai chakumwa chakulimba, ayai chirichense mumfunacho. Ndiye mumbadzadye kumweko pamaso pa Yahova Mulungu wanu na kusekera, imwe na banja lanu. 27Mlevi ndiye ali mmiyi mwanu --- nampodi kumuswaya, thangwe alibe namwe gawo ayai chakuipira.28Pamapeto pa magole matatu yaliyense mumbadzaonese bzachikhumi bzanu mgole lolo, apo mumbadzagwezeke mmiyi mwanu; 29na Mlevi, thangwe alibe namwe gawo ayai chakupita, apo mlendo, na wakusaya baba, na amasiwa ndiwo ali mmiyi mwanu, amdzabwera kumbadzadya achimbadzakhuta. Dzachiteni ibzi pala kuti Yahova Mulungu wanu adzakudaliseni pa basa lense la boko lanu ndilo mumbachita.
151Pamapeto pa magole manomwe yaliyense, mumbapfudze mangawa. 2Uyu ni mana wakutsudzulana: Wakufiyaliwi aliyenseyo ambalekerere ndicho adakumbiza kuna mwayache; amdzasunda lini pomwe kuchoka kuna mwayache ayai m'bale wache thangwe kupfudza mangawa kwa Yahova kwalalikiwa. 3Kuchoka kuna mlendo mbasundani; soma chanu chirichense ndicho china m'bale wanu boko lanu lichitsudzule.4Ndiye kuti, nampodi pambakhale nyakusaya pakati panu (thangwe Yahova amdzakudalisani chadidi mdziko ndilo wakupani kukhala chakupita chanu chanu), 5penu mudatetekera bwino mafala ya Yahova Mulungu wanu, kukoya bzakutonga bzache bzensebzi ndibzo ndikukuuzani lerobzi. 6Thangwe Yahova Mulungu wanu amdzakudalisani, ninga adakulonjezerani ; mumdzafiyalisi kuna madzinza mazinji, soma mumdzafiyali lini; mumdzatonga madzinza mazinji, soma iyo yamdzakutongani lini.7Penu Pana nyakusaya pakati panu, wina wa m'bale wanu, mkati mwa miyi yanu mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu akukupani, nampodi kuumisa mtima wanu ayai kufunga boko lanu kuna m'bale wanu nyakusayayo; 8soma mufungule chadidi boko lanu kuna iye mkumufiyalisi bzakukwana meju ku bzakufuna bzache.9Chenjerani nampodi kukhala na bzakukumbuka bzakuipa mumtima mwanu, kulewa kuti, 'Gole lachinomwe, gole lakulekerera, lafendera,' pala kuti diso lanu lingaipire m'bale wanu wakusaya neye kumupa chinthu neye; angadzakulirireni kuna Yahova, apo chimdzakhala pikado kuna imwe. 10Mumupe bzachadidi iye, apo mtima wanu nampodi umbasale ukudandaula mungamupa iye, thangwe pakubwezera chochi Yahova Mulungu wanu amdzakudalisani imwe mmabasa yanu yense na mubzense ndibzo mwaikha boko lanu.11Thangwe wakusaya amdzalekeza lini kukhala mdziko; mnthangwerache ndikukuuzani ndikuti, 'Mumbafuthule bzachadidi boko lanu kuna m'bale wanu, kuna wakusaya wanu, na kuna wakusaya mdziko lanu.'12Penu m'bale wanu, mwamuna m'Heberi, ayai mkazi m'Heberi, wagulisiwa kuna imwe mkukutumikirani kwa magole matanthatu, kinangoka mgole lachinomwe 13mumubvume ayende bzaufulu kuchoka kuna iwe. Mungamubvuma kuyenda bzaufulu, nampodi kumuyendesa seye chinthu. 14Mumupasembo bza mabira yanu, bzakuchoka pa kubagula pansi panu, bzakusala pakupsinya vinyu wanu. Ninga ndimo Yahova Mulungu wakudalisirani imwe, mumupasembo.15Mukumbukire kuti mukhali akapolo mdziko la Aigupto, na kuti Yahova Mulungu wanu adakulombolani; mnthangwerache ndikukuuzani lero kuchita ichi. 16Bzimdzachitika kuti angadzakuuzani kuti, 'Nimchoka lini pano,' thangwe ambakukondani na nyumba yanu, nakuti mwamudekera, 17ndiye mumbatenge mkuluzo mkupsondera chipapa cha khutu lache kuchitseko, apo amdzakhala kapolo wanu kwa moyo wache wense. Muchite bzibodzibodzi na kapolo wanu wachikazi.18Nampodi bzioneke bzakunesa kumubvuma kuyenda waufuluko kuchoka kuna imwe, thangwe wakuphatirani basa magole matanthatu mkukupani kale ninga kawiri kense achikhala munthu wakupagaliwi. Yahova Mulungu wanu amdzakudalisani mu bzense mumdzachitabzo.19Atonde wense wakutoma kubadwa mu ng'ombe zanu na mabira yanu na mbuzi apambuliwe pambali pala Yahova Mulungu wanu. Mulibe nawo basa atonde wang'ombewo, ayai kusenga ukuse bwa atonde wakutoma wa mabira. 20Mumbadye atonde wakutomawa pamaso pa Yahova Mulungu wanu gole na gole pambuto ndipo Yahova amdzapasankhula. 21Penu ana chirema --- ninga, kupunduka ayai wakusaya maso, ayai chirema chirichense---nampodi kumpereka nsembe kuna Yahova Mulungu wanu.22Mudzadye mmiyi mwanu; wanthu wakupsipiziwa na wakuchenesiwa mpsibodzibodzi ambadzaidye, ninga mumbadyera mphoyo ayai nswala. 23Soma nampodi kudya mulopa wache; mutsanulire mulopa wache pansi ninga madzi.
161Zindikirani mwezi wa Abibu, apo koyani Pasaka kuna Yahova Mulungu wanu, thangwe mu mwezi wa Abibu Yahova Mulungu wanu adakubulisani mu Aigupto na usiku. 2Mumbapereke nsembe ya pasaka kuna Yahova Mulungu wanu na ina mwa mabira yanu na ng'ombe pambuto ndiyo Yahova amdzasankhula kukhala pakukhala dzina lache.3Nampodi kumbadyera mkate wachakufufumisa, nsiku zinomwe mudye mkate wakusaya chakufufumisa; thangwe mudabula mu Aigupto mwakamkulukize. Mbachitani bzobzi nsiku zensene za moyo wanu kuti mumbakumbukire nsiku ndiyo mudabula mdziko la Aigupto. 4Bzakufufumisa nambodi bzioneke pa imwe mkati ma malire yanu yense mkati mwa nsiku zinomwe; ayai damba nyama iriyense ndiyo mwaipereka nsembe maulo ya nsiku yakutoma mkusala ate machibese yache.5Nampodi kuphera nsembe ya pasaka mmuyi wanu uliwense ndiwo Yahova Mulungu wanu wakupani. 6Soma, pherani nsembe pambuto ndipo Yahova Mulungu wanu wasankhula kukhazikisa dzina lache. Pamwepo chitani mwambo wa nsembe ya Pasaka maulo pakumira dzuwa, nthawe yapagole ndiyo mudabula mdziko la Aigupto.7Muiphike na kuidya pambuto ndipo Yahova Mulungu wanu wasankhula; machibese yache mudzabwerere kuyenda ku mahema yanu. 8Kwa nsiku zitanthatu mudzadye mkate wakusaya bzakufufumisa; pa nsiku yachinomwe pamdzakhala mtsonkhano wa Yahova Mulungu wanu; nsiku yoyo nampodi kudzaphata basa.9Mudzabzilewenere mwekha sumana zinomwe; kuchoka nthawe yakutoma kumweta tirigu wakuima chiriri mulewenge sumana zinomwe. 10Muchitire Yahova Mulungu wanu Madyerero ya Masumana ndiwo mtsonkhano waufulu wa boko lanu ndiwo muti mupereke, malingana ninga Mulungu wakudalisirani.11Musekere pamaso pa Yahova Mulungu wanu---imwe, wananu wachimuna, wananu wachikazi, akapolo wanu wachimuna, akapolo wanu wachikazi, Mlevi ndiye munaye mmuyi mwanu, na mlendo, na wakusaya baba, na akazi wamasiwa ndiwo ali pakati panu, pambuto ndipo Yahova Mulungu wanu wasankhula kukhazikisa dzina lache. 12Mukumbukire kuti mukhali akapolo mu Aigupto; muzindikire na kuchita manembaya.13Muchite Madyerero ya Misasa kwa nsiku zinomwe mutagwezeka bzakukolola bza pansi na bza mwakupsinyira mpesa. 14Musekere pamadyerero yanu---imwe, mwananu wachimuna, mwananu wachikazi, kapolo wako wachimuna, kapolo wanu wachikazi, Mlevi, na mlendo, na wakusaya baba na mkazi wamasiwa ndiye ali mmiyi mwanu.15Kwa nsiku zinomwe muchitire madyerero Yahova Mulungu wanu pambuto ndipo Yahova wapasankhula, thangwe Yahova Mulungu wanu amdzakudalisani imwe mu bzakukolola bzanu bzense na basa lensene la manja yanu, apo mukhale wakudekedwa kwakunyanya.16Katatu pa gole amuna wanu wense ambaonekere pamaso pa Yahova Mulungu wanu pambuto ndipo amdzapasankhula: pa Madyerero ya Mkate Wakusaya bzakufufumisa, pa Madyerero ya Masumana, na Madyerero ya Pamisasa. Palibe adzaonekere pamaso pa Yahova seye chinthu mmanja. 17Soma, mwamuna aliyense adzabwerese mphaso ninga ndimo angakwanisire, kuti mudziwe madaliso ndiyo Yahova Mulungu wanu wakupani.18Mubziikhire wakuyeruza na akapitawo mmiyi yanu yensene ndiyo Yahova Mulungu wanu wakupani; atengiwe kuchoka mdzinza lanu lirilense, apo ayeruze wanthu mwa chiyeruzo cha kulungama. 19Nampodi kumbagonyosa chilungamo mwakungingimiza; nampodi kumbanyang'ana munthu ayai kutambira chakukomesera mlandu, chimbapsipiza maso ya wanzeru na kumpsinkha mafala ya wakulungama. 20Mutewere chilungamo, mutewere chilungamo chokha, pala kuti mukhale na kutambira dziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani.21Nampodi kubziikhira mwekha Asela, muti wina uliwense, pambali pa guwa la nsembe la Yahova Mulungu wanu kuti mubzimangire mwekha. 22Ayai kubziimisira chipilala chirichense cha mwala, ndicho Yahova Mulungu wanu akuwengana nacho.
171Nampodi kupereka kuna Yahova Mulungu wanu nsembe ya ng'ombe ayai bira ndiye ana chirema ayai chirichense chakuipa, thangwe chimdzakhala chakunyansira Yahova Mulungu wanu.2Angaoneka pa imwe, mkati mwa ubodzi wa miyi yanu ndiyo Yahova Mulungu wanu wakupani, mwamuna aliyense ayai mkazi wakuchita chakuipa pamaso pa Yahova Mulungu wanu na kuphonyesa mpangano wache, 3aliyense ndiye wayenda kukanamata milungu ina na kuigodamira, ayai dzuwa, mwezi, ayai thimu lirirense lakudzaulu --- ndicho ndiribe kulewa --- 4apo mungauziwa ichi, ayai mwachibva, apo fufudzani bwino bwino. Penu mchadidi na kutsikimizikadi kuti chakuipacho chachitikadi mu Isaraeli, muchite tenepayu.5Mum'bwerese mwamuna ayai mkazi umweyo, ndiye wachita chakuipachi, ku bzipata bza miyi yanu, mwamuna umweyo letu ayai mkaziyo, apo mumuphe kuchita kumuboma na minyala. 6Pakhale pakamwa pa mboni ziwiri, ayai mboni zitatu, iye wakufuna kuphiwayo aphiwe bwino tsapano; soma pakamwa pa mboni ibodzi nampodi aphiwe. 7Boko la mbonizo likhale lakutoma kumupha iye, kinangoko mkubwera bwino boko la wanthu wense; apo mumdzachosa wakuipa pakati panu.8Penu panioneka nkhani yakunesa kuitonga imwepo --- pinangopense yakujojesa mulopa ayai inangombo, yakuchitana makani ayai inangombo, ayai yakumenyana ayai inangombo---yakutengerana bzipata bza miyi yanu---ndiye mumbakakwire kumbuto ndiko Yahova Mulungu wanu wasankhula. 9Mumbayende kuna ansembe, wa mbeu ya Levi, na kuna mtonga nkhani wakutumikira nthawe yoyo; mukabvunze chiyeruzo chawo, apo amdzakupanganizani mayeruzidwe yache.10Ndiye mumbachite ndibzo amkuuzani kuchita, pambuto ndipo Yahova wasankhula. Chenjerani kuchita bzense amkupfunzisanibzo. 11Tewezani bzakutonga amkupfunzisanibzo, apo chitani bzakukumbuka ndibzo amkupanibzo. Nampodi kupambusa ndibzo amkuuzanibzo, kuboko lamadidi ayai kulamadzere.12Aliyense wakuchita mwakubzithusa, kulamba kutetekera wansembe wakukhala chiriri kutumikira pamaso pa Yahova Mulungu wanu ayai kuna wakuyeruza---munthu umweyo afe; mumdzachoseratu chakuipa kuchoka mu Isaraeli. 13Wanthu wensene amdzabva achigopa, neye kubzikuza pomwe.14Mungadzabwera kudziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani, apo mungadzalitenga kukhala lanu lanu mkuyamba kukhala momo, apo mumdzati, 'Nimdzabziikhira mfumu pakati pangu, ninga madzinza yense ndiyo yandizunguliraya,' 15ndiye mudzabzisankhulire mfumu pakati panu munthu ndiye Yahova Mulungu wanu wasankhula. Mudzabziikhire mfumu munthu ndiye ni m'bale wanu. Nampodi kuikha mlendo, ndiye ni m'bale wanu lini, pakati panu.16Nampodi abziwanzisire yekha akavalo, ayai kuchitisa wanthu kubwerera pomwe ku Aigupto kuti awanzise akavalo, thangwe Yahova adati kuna imwe, 'Mumdzabwetera lini pomwe njira yoyo.' 17Nampodi abzitengere yekha akazi azinji, pala kuti moyo wache ungazungunuke. Nampodi abzigwezekere siriva na oro mzinji.18Angakhala pa kadera yaufumu bwache. abzinembere yekha m'bukhu chitongi chakulingana na chochi, kuchoka mchitongi ndicho chiri pamaso pa ansembe, omwe mba Alevi. 19Bukhulo likhale na iye, apo ambalilewenge nsiku zensene za moyo wache, pala kuti apfunze kulemekeza Yahova Mulungu wache, pala kuti akoye mafala yensene ya chitongi ichi na manembaya, kuyachita.20Achite ichi kuti mtima wache nampodi ukulire abale wache, na kuti nampodi apambukire kumbali kwa bzakutonga ibzi kuboko lamadidi ayai kulamadzere, kuti awanzise nsiku zache mu ufumu bwache, iye na wambeu yache pakati pa Isaraeli.
181Wansembe, omwe mba Alevi, na wadzinza la Alevi wense, alibe phathi ayai chakupita pabodzi na Isaraeli; ambadye bzakuperekiwa nsembe bza Yahova bzakukonziwa na moto ninga chakupita chawo. 2Akhale alibe chakupita pakati pa abale wawo; Yahova mwenekachiro mchakupita chawo, ninga iye adalewera kuna iwo.3Ili ni gawo lakupasa ansembe, lakupasiwa iwo kuchoka kuna wanthu wakupereka nsembe, penu ingakhala ng'ombe ayai bira: phewa, maputu mawiri, na bza mmimba. 4Bzipaso bzakutoma bza tirigu wanu, bza vinyu wanu mupsa, na bza mafuta yanu, na ukuse bwakutoma kusengiwa bwa mabira yanu, mumupase iye. 5Thangwe Yahova Mulungu wanu wamusankhula iye kuchoka pa wadzinza wanu wense kuima pulu kutumikira mdzina la Yahova, iye na wana wache wachimuna kwa muyaya.6Penu Mlevi anibwera kuchoka mu uliwense wa mzinda wanu pa Isaraeli wenseneyu ndiwo akukhala mkukhumba na moyo wache wense kubwera kumbuto ndiko Yahova wasankhulako, 7ndiye atumikire mdzina la Yahova Mulungu wache ninga abale wache wense wachi Levi ambachitira, ndiwo ambaima popo pamaso pa Yahova. 8Gawo la kudya kwawo lilingane, seye kulewengera ndibzo aphata atagulisa bzakupita bza banja lache.9Penu munibwera mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani, nampodi kupfunzira kuchita bzakunyansa bza madzinza yoyo. 10Nampodi pagumanike wina wa imwe wakupereka nsembe mwanache wachimuna ayai mwanache wachikazi pamoto, ayai aliyense wakuphatisa basa matsenga kumbabvimira mwai ayai kumbathumbudzulira malodza, 11ayai wanyanga ayai nyachiwindo ayai nyabezi ayai nyamizimu ayai nyakubvunza anyamuya.12Thangwe aliyense wakuchita bzinthu ibzi ngwakunyansa kuna Yahova; Ni thangwera bwakunyansabzi ndipopa Yahova Mulungu wanu amkuwathotha pamaso panu. 13Mukhale wakusaya chirema pamaso pa Yahova Mulungu wanu. 14Thangwe madzinza yoya ndiyo mumdzayatambiraya yambatetekera wakuchita bzakumbabvimira na madimonyo; soma imwepo, Yahova Mulungu wanu akukubvumizani lini kuchita tenepoyo.15Yahova Mulungu wanu amdzakumusirani mneneri kuchoka pakati panu, m'bodzi wa abale wanu, ninga inepano. 16Ichi ndicho mudakumbira kuna Yahova Mulungu wanu pa Horebe panjira ya ku mtsonkhano, kulewa kuti, 'Nampodi tibve pomwe mafala ya Yahova Mulungu wathu, ayai kuona pomwe moto ukuluyu, ayai timdzafa nabzo.'17Yahova adati kuna ine, 'Ndibzo alewabzo mpsabwino. 18Nimdzalamusa mneneri pala iwo kuchoka pa abale wawo, ninga iwepo. Nimdzaikha mafala yangu mkamwa mwache, apo amdzasewera kuna iwo bzense ndibzo nimdzamuuza iye. 19Bzimdzachitika kuti penu wina amdzatetekera lini ku mafala yangu ndiyo amdzasewera mdzina langu, nimdzamubvunza.20Soma mneneri wakusewera mwakubzithusa mdzina langu, fala lakuti ndiribe kumutonga kuti asewere, ayai wakusewerera milungu ina, mneneri umweyo afe.' 21Ichi ndicho mumsewera mumtima mwanu: 'Timdzazindikira tani mafala ndiyo Yahova alibe kuyasewera ndiye?'22Mumdzazindikira uthenga ndibo Yahova wasewera penu amkusewera mdzina la Yahova. Penu chinthu chocho chinioneka lini ayai kuchitika, ndiye kuti mchinthu chakuti Yahova alibe kuchisewera ndiye apo mneneriyo wasewera mwakubzikuza, apo nampodi kuchita naye mantha.
191Nthawe ndizo Yahova Mulungu wanu atadzonga madzinza, iwo omwe dziko lawo Yahova Mulungu wanu wakupani, mungabwera pambuyo pawo mkukhala mmiyi na mnyumba zawo, 2mubzisankhulire miyi mitatu pakati nakati pa dziko lanu ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani kukhala lanu lanulo. 3Mumange mseu na kugawa malire ya dziko lanu mmagawo matatu, dziko ndilo Yahova Mulungu wanu akukuchitisani imwe kulitambira, pala kuti aliyense wakupha mwayache athawire momo.4Ili ni langizo lakuguka munthu wakupha mwayache achithawa kuchoka koko kufuna kupulumusa moyo wache---ule ndiye alibe kupha utowa mwayache neyembo kuwengana naye panthawe yanzoziyo neye. 5Ningati tere, achikhala kuti munthu wayenda mnkhalango na mwayache kukagwata miti, achitamula mbadzo pakugwata mutiyo, apo mbadzoyo mkugululuka kuchoka kumpiniko mkutenga mwayacheyo mkumupheratu---ndiye munthu umweyo athawire ku ubodzi mwa miyi Imweyi kupulumusa moyo wache.6Pinango pense wakukabwezera mulopayo amdzamutewera watenga moyo ule, apo na kutentheka mtima mkumuposa mphamvu, penu ulendobo m'butali kwene kwene, mkumumenya mkumupha, napo kuti munthuyo akhathemera lini kufa, thangwe akhalibe kuwengana naye mwayacheyo m'buyomu. 7Ndipopa ndikukutongani mubzisankhulire mwekha miyi mitatu.8Penu Yahova Mulungu wanu anikuza malire yanu, ninga adalumbirira mule kuna abereki wanu kudzachita tenepo, mkukupani dziko lense ndilo adalonkeza kudzapa abereki wanu; 9penu mumkoya bzakutonga bzensebzi kubzichita, ndikukutongani imwe lero--- bzitongi kukonda Yahova Mulungu wanu na kufamba munjira zache nsiku zense, ndiye muthimizire pomwe mwekha miyi mitatu, pambali pa mitatuyi. 10Chitani ichi kuti mulopa wakusaya kuphonya nambodi ujojezewe pakati pa dziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani ninga chakupita chanu, pala nampodi pikado ya mulopayo ikhale pa imwe.11Soma penu wina aniwenga mwayache, Mkumbakhala mwakudikhirira iye, kumugandukira iye, mkumudzonga ate kumupha, ndiye achithawira mu ubodzi wa miyi imwei--- 12ndiye akulu wa muyiyo atume mtumi kumubweresa iye m'buyo kuchoka koko, mkumupereka mmanja mwa wakubwezera mulopa, kuti iye afe. 13Diso lanu nampodi limubvere nsisi; soma, Chosani wakujojeza mulopa azao kuchoka mu Isaraeli kuti bzikufambireni bwino.14Nampodi kumbachosa bzizindiro bza malire ndiyo yadaikhiwa m'buto mwache kale kale, mu chakupita chanu ndicho munitambira, mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani kukhala lanu lanu.15Mboni ibodzi nampodi igandukire munthu pa mphumbza iriyense, ayai pachakuphonya chirichense, munkhani iriyense aniphonyayo; pakamwa pa mboni ziwiri, ayai pakamwa pa mboni zitatu, nkhani iriyense itsimikizike. 16Bzichikhala kuti mboni yakusaya chilungamo yagandukira kuchita umboni kuukira munthu kuti wachita chakuipa.17Pamwepo wanthu awiri, ndiwo aimisana nkhaniwo, ayime pamaso pa Yahova, pamaso pa ansembe na amtonga nkhani wansiku zozo. 18Amtonga nkhaniwo achite kafukufuku wakukwana; onani, penu mboniyo ni mboni yakunama apo yachitira umboni bzakunama kwa m'bale wache, 19ndiye muchite kuna iye, ninga ndibzo iye akhakhumba kumchitira m'bale wacheyo; apo mumdzachosa wakuipa pamaso panu.20Ndiye wakusala amdzabva achigopa. apo kuchoka Popo mpakana amdzachita lini chakuipa chocho pakati panu. 21Maso yanu nampodi yabve nsisi; moyo umdzapagali moyo, diso pala diso, dzino pala dzino, boko pala boko, nzayo pala nzayo.
201Mungayenda kunkhondo kukalimbana na awengi wanu, mkukaona akavalo, magaleta, na wanthu azinjitsa kuposa imwepo, nampodi kuchita nawo mantha; thangwe Yahova Mulungu wanu ali namwe, iye omwe qdakubulisani mdziko la Aigupto.2Mungatsala pang'ono kupita mu nkhondo, wanwembe afendere mkutewera kuna wanthu. 3Iye alewe kuna iwo, 'Tetekerani, Isaraeli, mukuyenda kunkhondo kukalimbana na awengi wanu. Nampodi mitima yanu ifumuke. Nampodi kugopa ayai kunjenjemera. Nampodi kuchita nawo mantha. 4Thangwe Yahova Mulungu wanu ndiye aniyenda namwe kukakumenyerani nkhondo kulimbana na awengi wanuwo na kukupulumusani.'5Akapitawo alewe kuna wanthu kuti, 'Mbani munthu alipo kale adamanga nyumba ipsa apo neye kuipita? Mbaayende abwerere kunyumba yacheyo, pala kuti nampodi afere kunkhondo apo mkudzaipita ni munthu wina.6Mbani ndiye adabzala munda wa mpesa soma neye kudya bzipatso bzache? Mbaayende kumuyi umweyo, pala kuti nampodi afere kunkhondo apo munthu wina mkudzadya ndiye bzipasobzo. 7Mbani munthu alipo ndiye adatomera kale mkazi soma neye kumuloola? Mbaayende kumuyi umweyo pala kuti nampodi afere ku nkhondo pala mkudzamuloola ni munthu wina.'8Akapitawo apitirize kusewera kuna wanthu kuti, Mbani munthu alipo ndiye akugopa ayai kufumuka mtima? Mbaayende abwerere kumuyi kwache, pala kuti mtima wa abale wache nampodi usungunuke ninga bzachita wacheyo.' 9Nthawe ndizo akapitawo amaliza kusewera kuna wanthu, asankhule akulu akulu wankhondoyo paiwowo.10Mungafamba kukathira nkhondo muyi, akuwizeni wantuwo bza mtendere. 11Angatawira mwamtendere mkukufungulirahi bzipata bzawo, wanthu wense wakugumanika momo akhale akapolo wanu apo ambakutumikireni.12Soma angasaya kukutawirani bzakufuna namwe mtendere, soma mkuchita namwe nkhondo, ndiye muuzungulire, 13apo penu Yahova Mulungu wanu amkupani chipambano mkuwapereka mmanja mwanu, muphe mwamuna aliyense mmuyi umweyo na nsonga ya lupanga lakuthwa.14Soma akazi, wana ang'ono, ng'ombe, na chirichense ndicho chiri mmuyimo, na bzankhondo bzache, mubzitutire mwekha ninga mauwo yanu. Mudzadye mauwo ya awengi wanu, omwe Yahova Mulungu wanu wakupani. 15Muchite tenepo kuna miyi yense ndiyo muli nayo kutalitsa na imwe, miyi ndiyo ni miyi lini ya wadzinza amwewa.16iyi ya wanthu amwewa ndiyo Yahova Mulungu wanu wakupani kukhala chakupita chanu, nampodi kusiya chinthu ndicho chimbapuma. 17Mudzongeretu bzense: a Hiti, na a Aamori, a Kanani, a Perizi, a Hivi, na a Yebusi, ninga ndimo Yahova Mulungu wanu wakutongerani. 18Chitani ibzi pala kuti nampodi akupfunziseni kuchita njira zawo zakunyansa, ninga ndizo iwo achita kuna lungu yawo. Penu mumchita, muniphonyera Yahova Mulungu wanu.19Mungauzungulira muyi nthawe itali, nthawe ndizo muniuthira nkhondo mkuutenga, nampodi kuphata mbadzo kugwesa miti yache kulimbana nawo. Thangwe mungakhoze kudya bzakuchoka mwemo, ndiye nampodi kuigwata. Thangwe muyiyo ni munthu pomwe kuti ate muchite kuuzungulira? 20Miti yokhayo ndiyo mukudziwa kuti njabzakudya lini, mukhoza kuidzonga kumbaigwata; muyi wakuchita namwe nkhondoyo muumangire matchemba ate, ugwe.
211Penu wina anigumanika atafa mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani kukhala lanu lanulo, ali gone mmunda, apo seye kudziwika ndiye wamupha; 2apo akulu na amtonga nkhani wanu abule kunja, akayeze mmiyi ndiyo yamuzungulira iye nyakuphiwayo.3Ndiye akulu wa muyi wakufupi na munthu wakufayo atenge msoti wa ng'ombe kuchoka pathimu lache, ndiwo ukanati kale kuphatisiwa basa, ule ndiwo ukanati kupfuwa gejo. 4Ndiye awuse msotiyo kupolika nawo ku chigwa chakufamba madzi, chigwa ndicho chikanati kale kulimiwa ayai kubzaliwa, apo kuchigwako akagwate khosi la msotiyo.5Wanwembe, wambeu ya a Levi, abwere kutsogolo, thangwe Yahova Mulungu wanu adawasankhula iwo kumutumikira iye na kuwapa mdaliso mdzina la Yahova na kutonga mulandu uliwense wampokano na kumenyana kuphatisa basa lupanga lawo.6Akulu wense wa muyi ndiwo uli kufupi na munthu wakuphewayo asambire mmanja mwawo padzaulu pa msoti ndiwo wagwatiwa khosi mchigwa ule; 7apo atawire ku mulanduyo kuti, 'Manja yathu yalibe kujojeza mulopayu, neye maso yathuya kuona kokha.8Tambirani, Yahova, wanthu wanu Isaraeli, omwe mwawapulumusa, apo nampodi kuikha mulandu pa mulopa wakusaya kuphonya pakati pa wanthu wanu Isaraeli.' Ndiye kujojeza mulopako kumdzawalekerera iwo. 9Munjira yoyo mumdzachoseratu mulopa wakusaya kuphonya kuchoka pakati panu, mungachita bzakulungama pamaso pa Yahova.10Mungabula kunja kukachita nkhondo kulimbana na awengi wanu apo Yahova Mulungu wanu mkukupambanisani mkuwaikha iwo mmanja mwanu, mkuwatenga ukapolo, 11penu muniona pakati pa akapolowo mkazi wakudeka, apo imwe mkudekedwa naye mkufuna kumutenga kukhala mkazi, 12ndiye mumubwerese pamuyi panu; iye adzasenge mumsolo mwache achigwata ntchala zache.13Ndiye akhundule bzakubvala akhadabvala pakutengewa ukapolobzo apo akhale mnyumba mwanu akulira nkhawa ya babache na mayi wache mwezi wamtero. Angamala popo ndokoni mukakhale bayache, apo iye amdzakhala mkazanu. 14Soma penu mulibe kudekedwa naye, ndiye mulekeni ambayende ndiko amfunako. Soma nampodi kumugulisa na kobiri, apo nampodi kumusandusa ninga kapolo, thangwe mwamuchepesa.15Penu munthu ana akazi awiri apo m'bodzi ambakondewa apo winangoyo ambawengiwa, apo wensewo amubalira iye wana---mkazi wakukondewayo na mkazi wakuwengiwayo wensewo--- penu mwana wachimuna wakutoma ngwa nyakuwengiwayo, 16ndiye pansiku ndiyo babamunthuyo amdzagawa vida yache ndiyo akhanayo kuna wanawo, nampodi asanduse mwana wakutoma wa nyakukondewayo pamaso pa mkazi nyakuwengiwayo, mwana wachimuna ndiye ngwakutomadi kubaliwayo. 17Mmalo mwache, atawirize mwana wakutoma, wa mkazi nyakuwengiwayo, pa kumupa kawiri ka bzinthu bzense ndibzo babamunthuyo akhanabzo, thangwe mwana umweyo mkutoma kwa mphamvu zache. Ufulu bwa nyakutoma kubadwa m'bwache.18Penu munthu ana mwana wachimuna maluku nyakuzunguza ndiye ambabvera lini mafala ya babache ayai mafala ya mayi wache, na ndiye, neye kumuyeruza, ambawabvera lini basi; 19ndiye babache na mayi wachewo amuphate mkumuyendesa kunja kuna akulu wa muyi wache na kuchipata cha muyi wache.20Iwo akalewe kuna akulu wa muyi wache, 'Mwanathuyu ni maluku nyakuzunguza; ambabvera lini mafala yathu; ngwakudzonga kobiri na chigona m'bawa.' 21Ndiye wanthu wensene wa muyi wache amuphe na kuchita kumuboma na minyala; apo mumdzachosa chakuipa pakati panu. Isaraeli wense amdzabva bzobzi achidzagopa.22Penu munthu wachita chakuipa chakuthemera kuphiwa, apo mkuphiwa, mkumumanika pamuti, 23ndiye thupi lache nampodi liphuphudze pamutipo. Mumufuchire chadidi nsiku imweyo; thangwe aliyense wakumanikiwa ngwakutembereriwa na Mulungu. Nampodi kupsipiza dziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani kukhala chakusiiriwa chanu.
221Nampodi kunyang'anisa ng'ombe ayai bira wa m'Isaraeri mwayanu akusochera apo imwe mkubisalika; mumfunika chadidi kuzibweresa kuna iye. 2Penu m'Isaraeli mwayanuyo ali lini pafupi namwe, ayai penu mukumdziwa lini, ndiye ikusireni kumuyi kwanu, ichibakakhala na imwe ate iye ayipsage, apo kinangoka muibwezere kuna iye.3Muchite bzibodzibodzi na bulu wache; muchite bzibodzibodzi na chakubvala chache; muchite bzibodzibodzi na chakutayika chirichense cha m'Isaraeli mwayanu, chirichense ndicho iye wataya apo imwe mkulokota; nampodi kubzibisa. 4Nampodi kuona kuti bulu ayai ng'ombe ya m'Isaraeli mwayanu yagwa mumseu apo imwe mkubzibisa kuna iwo; mumfunika chadidi mumuthandize kuilamusa pomwe.5Mkazi nampodi abvale chakundendemera na mwamuna, apo ayai mwamuna kubvaka chakubvala cha mkazi; thangwe aliyense wakuchita ibzi aninyansira Yahova Mulungu wanu.6Punu chitsa cha mbalame chiri kutsogolo kwanu munjira, mmuti uliwense ayai pansi, chichikhala na wana ayai mazai mwemo, apo mamunthu mkubwamira wanawo ayai mazayiyo, nampodi kutengera kubodzi mamunthuyo na wanawo. 7Muchite chadidi kuti mamunthuyo ayende, soma wanawo mukhoza kubzitengera mwekha. Bverani chakutongachi pala kuti bzikufambireni bwino, na kuti mutalimphise nsiku zanu.8Mungamanga nyumba ipsa, mumbamange litsito pansodzi yanu pala kuti nampodi kujojeza mulopa panyumba yanu wina angagwa kuchoka popo.9Nampodi kubzala munda wanu wampesa na mbeu zamitundu miwiri, pala kuti bzakukolola bzense nampodi bzitengiwe na mbuto yakulemekezeka, mbeu mwabzalazo na bzakukolola bza mmunda wa mpesayo. 10Nampodi kumbalimisa ng'ombe na bulu pabodzi. 11Nampodi kubvala chakubvala chakukonziwa na ukuse na thonje kubodzi.12Mubzikonzere mwekha chakukolowekera mmaponta manayi ya chakufunika chanu ndicho mumbafunika.13Achikhala mwamuna watenga mkazi, apo achiyenda kuna iye, apo kinangoka mkumuwenga zjai, 14apo mkumulewera iye bzakuchita bzakupasa manyazi apo mkumupasisa mbiri yakuipa, apo mkuti, 'Ndidatenga mkaziyu, soma pomwe ndidafendera kuna iye, ndiribe kugumana bzizindikiro bza udende mwa iye.'15Ndiye baba na mayi wa mtsikanayo atengere bzizindikiro bza udende bwache kuna akulu pa chipata cha muyi.16Babache wamtsikanayo alewe kuna akukuwo, 'Ndidapa mwanangu wachikaziyu kuna mwamuna uyu kukhala mkazache, apo zjai akumuwenga. 17Onani, akumulewera bzinthu bzakuchitisa manyazi kuti, "Ndiribe kugumana bzizindikiro bza udende mwa mwananuyu." Soma ichi mchizindikiro cha udende bwa mwanangu.' Ndiye afuthule nguwo pamaso pa akulu wa muyiyo.18Akulu wa muyi umweyo atenge mwamuna umweyo amupe chilango; 19apo amungingimize kupereka chakupusa nacho cha masekele dzana libodzi ya siriva, kuyapereka kuna babache wa mtsikanayo, thangwe mwamunayo wapasisa mbiri yakuipa kuna dende la Isaraeli. Akhale basi mkazache; nampodi amuleke nsiku zache sense.20Soma penu bzinthu bzobzo mchadidi, kuti chizindikiro cha udende chiribe kugumanika mwa mtsikanayo, 21ndiye abulise mtsikanayo panja pa nyumba ya babache, apo amuna wa mmuyimo amuphe kuchita kumuboma na minyala, thangwe wachita chakunyazisa mu Isaraeli, kuchita ninga puta mnyumba mwa babache; apo mumdzachosa chakuipa pamaso panu.22Penu mwamuna anigumanika kugona na mkazi wakuloodwa na mwamuna winango, apo wensewo afe, mwamuna akhagona na mkaziyo na mkaziyo pomwe; apo mumdzachosa chakuipa mu Isaraeli.23Penu pana mntsikana ndiye ali dende, wakubvunziriwa na mwamuna, apo mwamuna wina mkumugumana mmuyimo mkugona naye, 24atengereni wensewo pachipata cha muyi, apo mukawaphe kuchita kuwaboma na minyala. Mubome mtsikanayo, thangwe alibe kukuwa, napo kuti akhali mmuyimo. Bomani mwamunayo, thangwe adadzonga mkazi wa mwayache; apo mumdzachosa chakuipa pamaso panu.25Soma penu mwamunayo anigumana mkazi wakubvunziriwayo mnthengo, apo achimuphata mkugona naye, ndiye mwamuna yekha adagona nayeyo ndiye afe. 26Soma kuna mntsikanayo nampodi kumuchita chinthu; palibe chakuipa chakuthemera kufa mwa mtsikanayo. Thangwe mulandu umweyu uli ninga pomwe mwamuna aniphata mwayache mkumupha. 27Thangwe adamugumana mnthengo; mtsikana wakubvunziriwayo adakuwa, soma pakhalibe aliyense wakumupukumusa.28Penu mwamuna anigumana mtsikana ndiye ni dende soma alibe kubvunziriwa, apo achimuphata mkugona naye, apo penu anigumanika, 29ndiye mwamuna adagona nayeyo apereke masekele makumi machanu ya siriva kuna babache wa mkaziyo, apo iye akhaliretu mkazache, thangwe wamudzonga iye. Nampodi amuleke nsiku zache zense.30Munthu nampodi atenge mkazi wa babache kukhala ninga wacheretu; nampodi apsokonyole ufulu bwa kuloola bwa babache.
231alibe munthu wakusunuliwa ayai wakugwatiwa ndiye angapite mu mtsonkhano wa Yahova. 2Mwana wachigololo angapite lini mu mtsonkhano wa Yahova; ate ku m'bwado wachikhumi wa mbeu yache, palibe m'bodzi wa iwo angakhale nawo mu mtsonkhano wa Yahova.3M' Amoni ayai m'Moabu angakhale lini pamtsonkhano wa Yahova; ate ku m'bwado wachikhumi wa mbeu yache, palibe m'bodzi wa iwo angakhale pa mtsonkhano wa Yahova. 4Ichi ni thangwera kuti alibe kukuchingamirani na mkate na madzi munjira ndipo mukhadabula mu Aigupto, na thangwera kuti adakugulirani Balamu mwana wa Beori kuchokera ku Petori mu Aramu Naharaimu, kukutembererani imwe.5Soma Yahova Mulungu wanu alibe kumutetekera Balamu; soma, Yahova Mulungu wanu adazungunusa themberero kukhala mdaliso kuna imwe, thangwe Mulungu wanu adakukondani. 6Nampodi kupsaga mtendere wawo ayai chakuwakomera, mu nsiku zanu sense.7Damba kunyansidwa naye munthu wa ku Edomu, thangwe ni m'bale wanu umweyo; nampodi kununkhidwa naye munthu wa ku Aigupto, thangwe mukhali mlendo mdziko lache. 8Wana wa m'bwado wachitatu ndiwo akubadwa kuna iwo amdzakhala nawo ku mtsonkhano wa Yahova.9Mungabula kunja ninga wankhondo kukalimbana na awengi wanu, ndiye mubzikoye ku chakuipa chirichense. 10Penu pana wina waimwe ndiye wabzipsipiza na bzakuchitika bza usiku, ndiye damba umweyo kupita mu msasa wa anyankhondo; nampodi kuti abwerere mu msasa. 11Maulo yangafika abzisambise yekha mmadzi; dzuwa lingamira, abwerere mkati mwa msasa.12Mukhale pomwe na mbuto kunja kwa msasa ndiko mumbayende; 13apo mukhale na chinthu china pa bzida bzanu chakucherera; pomwe muninjunga kubzithandiza, muchere na chimwecho mkufuchira na mataka ndibzo bzabula mnthupi mwanu. 14Thangwe Yahova ambafamba pakati pa msasa wanu kukupulumusani na kupereka awengi wanu mmanja mwanu. Ndipopa msasa wanu ukhale wakupambulika, pala kuti nampodi ambaone chakunyansa pakati panu kuti angakutayeni.15Nampodi kumpereka kuna mbuyache kapolo ndiye wathawa kuchoka kuna mbuyacheyo. 16Mulekeni akhale namwe, mmuyi uliwense angasankhuleyo. Damba kumuboneresa.17Nampodi pakhale puta pakati pa wana wachikazi wa Isaraeli, ayai nyachigololo pakati pa wana wachimuna wa Isaraeli. 18Nampodi kubwera nayo mpfupo ya nyachigololo ayai mpfupo ya mbwaya mnyumba ya Yahova Mulungu wanu pala ninga chakutoma kukhuma; thangwe bziwiri bzensebzi mpsakunyansira Yahova Mulungu wanu.19Nampodi kufiyalisi pa mpangano wa banyira kuna m'Isaraeli mwayanu---banyira la kobiri, banyira la chakudya, ayai banyira la chirichense chakufiyaliwi pa banyira. 20Kuna mlendo mukhoza kumufiyalisi pa banyira; soma kuna m'Isaraeli mwayanu nampodi kufiyalisi pa banyira, pala kuti Yahova Mulungu wanu akudaliseni mu bzense ndibzo muniphata na boko lanu, mdziko ndilo mukuyenda kukapasiwa kukhala lanu lanu.21Mungalonjeza kuna Yahova Mulungu wanu, nampodi kuchedwa kukwanirisa chimwecho, thangwe 22Yahova Mulungu wanu chadidi letu amdzachifuna; chimdzakhala chakuphonya kuna imwe seye kuchikwanirisa. Soma penu munikhala nabzo kutali kumbalonjeza bzakutoma kukhuma, mkuphonya lini kuna Yahova. 23Icho ndicho chabula pamilomo panu muchionesese na kuchichita; malingana na kulonjeza kwanu kuna Yahova Mulungu wanu, chirichense ndicho mwalonjeza mwaufulu na pakamwa panu.24Mungayenda mmunda wa mpesa wa mwayanu, mudye mpesa uzinji ndimo mumfunira, soma damba kuikha wina mchakutakulira chanu. 25Mungapita muna tirigu wakukhuma wa mwayanu, mutsidibule ngalengale za tirigu na boko lanu, soma nampodi kumweta na chikwakwa tirigu wakukhuma uli chiriri wa mwayanu.
241Mwamuna angatenga mkazi mkumuloola, penu aniona lini udidi mmaso mwache thangwera kuti wagumana chinthu china chakupasa manyazi mwa iye, ndiye anembe tsamba la chizimbu, aliikhe mmanja mwache, apo mkumubulisa panja pa nyumba yache. 2Angayenda kunja kwa nyumba yache, akhoza kuyenda kukakhala mkazi wa mwamuna winango.3Penu bayache wachiwiriyo animuwenga mkunemba tsamba lachizimbu, mkumufumbatisa mmanja mwache, mkumubulisa kunja kwa nyumba yache; ayai penu bayache wachiwiriyo wafa, mwamuna ndiye adamutenga kukhala mkazacheyu--- 4ndiye bayache wakutoma ule, ndiye adamubulisa kunja pakutoma ule, nampodi amutenge pomwe kukhala mkazache---, atapsiziwa iye; thangwe chimdzakhala chakumunyansira Yahova. Nampodi kuphonyesa, dziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani kukhala chakutambira chanu.5Mwamuna angatenga mkazi mupsa, nampodi ayende kunkhondo na achikunda, ayai kutongewa kuyenda ku basa lakungingimiziwa, amdzakhala waufulu kukhala pamuyi kwa gole libodzi apo amdzabweresa nsangala kuna mkazache omwe amutengayo.6Munthu nampodi atenge mphero ayai mwana mphero ninga chikole, thangwe kutenepoyo kumdzakhala ninga kutenga moyo wamunthu kukhala chikole.Penu munthu aniba m'bale wache aliyense kuchoka pakati pa wana wa Isaraeli, apo mkumusandusa ninga kapolo apo mkumugulisa. mbava imweyo ife; apo mumdzachosa chakuipa pakati panu.8Chenjerani ku mliri uliwense wa mapere, pala kuti mumbatchenkhe bwino na kuteweza malangizo yensene yakuperekiwa kuna imwe na ansembe, Alevi, kukupfunzisani; ninga ndimo ndidawauzira iwo, mtenepo ndimo mumdzachitira. 9Kumbukirani ndimo Yahova adachitira kuna Miriamu pomwe mukhabula mu Aigupto.10Mungafiyalisi mwayanu ngongole iriyense, nampodi kuyenda kunyumba kwache kukaphatira chinthu. 11Muyime panja, apo munthu mudamufiyalisiyo amdzabula nacho panja kukupani yekha chakuphatiracho kuna imwe panjapo.12Penu ni munthu wakusaya, nampodi kugona muli nacho mwaphatira iyecho. 13Mumubwezere chadidi mwaphatiracho pakumira kwa dzuwa, pala kuti akagone mchakufunika chache mkukudalisani; chimdzakhala chilungamo pamaso pa Yahova Mulungu wanu.14Damba kuboneresa wakuphata ganya omwe ngwakusaya na nyakubonera, penu ni m'Isaraeli mwayanu ayai wachilendo ndiye ali mdziko lanu mu bzipata bza miyi yanu. 15Nsiku zense mumupe malipiro yache; dzuwa nampodi likamire nkhaniyi ikanati kumala, thangwe iye ngwakusaya apo akulewengera imweyo. Chitani ichi pala kuti nampodi akulirireni imwe kuna Yahova, na kuti nampodi chikhale chakuphonya chanu ndicho mwachita.Abereki nampodi aphiwe thangwera wana wawo, ayayimbo wana kuphiwa thangwera abereki wawo. Aliyense aphiwe thangwera chakuphonya chache.17Damba kuponyongola chilungamo cha kwa mlendo ayai wamasiye, ayai kuphatira chakubvala cha mkazi mmasiwa. 18Kumbukira kuti ukhali kapolo mu Aigupto, na kuti Yahova Mulungu wako adakupulumusa iwe kuchoka momo. Ndipopa ndikukulangiza iwe kubvera chitongi ichi.19Mungakolola bzakukolola mmunda mwanu. apo mungayebwa mudwi wa tirigu mmundamo, nampodi kubweresa kukautenga; ukhale wa mlendo, na wamasiye, ayai mkazi mmasiwa, pala kuti Yahova Mulungu wanu udaliseni pa bzense bzakuphata bza manja yanu. 20Mungakunkhumula azitona mmuti wanu wa azitona, nampodi kuyenda pomwe mmitawi; amdzakhala wa mlendo, wa wamasiye, ayai wa mkazi mmasiwa.21Mungagwezeka bzipatso bza mpesa wanu, nampodi kuphalasa pomwe khunkha. Ndibzo bzasalabzo bzimdzakhala bza mlendo, bza wamasiye, na bza mkazi mmasiwa. 22Mumbakumbukire mumtima kuti mukhali kapolo mdziko la Aigupto; mnthangwerache ndikukuuzani kubvera chitongi ichi.
251Penu pana mpokano pakati pa amuna apo iwo mkuyenda kunyumba yakutongera milandu, apo wakutongayo mkuwatonga iwo, ndiye ambatsudzule walazauyo mkumanga nyakuphonyayo. 2Penu munthu nyakuphonyayo akuthemera kumenyiwa. nyakutonga mulanduyo amugonese pansi pamaso pache na mitchamu ndiyo yatongewa, malingana na kuipa kwache.3Wakutonga mulanduyo akhoza kumupa mitchamu makumi manayi, soma nampodi apitirize kawandidwe kamweko; thangwe angapitiriza kawandidwe kamweko mkumumenya mitchamu mizinjitsa, ndiye m'Isaraeli mwayanu anichepsewa pamaso panu.Nampodi kufunga kumulomo kwa ng'ombe yapakalosa ingambapuntha tirigu.5Penu umano bwawo anikhala pabodzi apo m'bodzi mkusaika, seye mkusiya mwana wachimuna aliyense, ndiye mkazi wa nyakusaikayo nampodi aloodwe mkutakuliwa na winango wakunja kwa banjalo. Soma, mano wache wa bayacheyo ayende kuna iye mkumutenga kukhala mkazi wache, mkukachita basa la mwamuna kuna iye. 6Ibzi bziri temepo kuti mwana wakutoma ndiye anibalayo apite m'buto yakutenga dzina la mano wache adasaikayo, kuti dzina lache nampodi lipfudzike kuchoka mu Isaraeli.7Soma penu mano wacheyo amfuna lini kubzitengera mkazi wamano wacheyo, ndiye mkazi wamano wacheyo akwire kuyenda pachipata cha akulu mkukati, 'Mano wache wa bayangu akulamba kukuza dzina la mano wache mu Isaraeli; amchita lini basa la mano wache kuna ine.' 8Ndiye akulu wa muyi amuchemerese mkusewera naye iye. Soma tiyezezere kuti achingingimira basi apo mkuti, 'Ndikufuna lini basi kumutenga.'9Kinangoka mkazi wa mano wacheyo abwere kuna iye pamaso pa akulu, mkumukhundula chango zache kuchoka nu nzayo yache, mkupsipira mata kunkhope kwache. Apo amutawire kulewa kuti, 'Ibzi ndibzo bzimbachitika kuna mwamuna ndiye amfuna lini kumanga nyumba ya m'bale wache.' 10Dzina lache limdzachemeriwa mu Isaraeli, 'Nyumba ya ule ndiye chango yache yakhunduliwa.'11Penu amuna animenyana, apo mkazi wa m'bodzi mkubwera kudzalatsetsa bayache kuchoka mmanja mwa ule ndiye wamumenyayo, apo penu mkaziyo anifuthula boko lache mkuphata kumbuto kwakubisika, 12ndiye mugwate boko lachelo; diso lanu nampodi lichite nsisi.13Nampodi kukhala na minyala yakupimira yakusiyana mchola chanu, ukulu na ung'ono. 14Nampodi kukhala na mphino zakusiyana mnyumba mwanu, ikulu na ing'ono.15Mwala wamphimo wabwino ndiwo mukhale nawo; mphimo yabwino ndiyo mukhale nayo, pala kuti nsiku zanu ziwande mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani. 16Thangwe wensene wakuchita bzinthu bzimwebzo, wensene wakuchita mwakusaya kulungama, mbakunyansa kuna Yahova Mulungu wanu.17Kumbukirani ndibzo Amaleki adachita kuna imwe panjira pakubula mu Aigupto, 18ndimo anagumanirana namwe panjira mkumenya wale wa imwe mmambuyo, wensene wakulobwa akhali mmambuyo mwanu, pomwe mukhali wakulefuka na kuneta; iye alibe kulemekeza Mulungu. 19Mnthangwerache, pomwe Yahova Mulungu wanu wakupani kupuma kuchoka kuna awengi wanu wakukuzungulirani, mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani kukhala lanu lanu ninga chakusiiriwa chanu, nampodi kuyebwa kuti mumfunika mupfudze chikumbukiro cha Amaleki kuchoka pansi pa thambo.
261Nthawe ndizo mwabwera mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani ninga chakusiiriwa chanu, apo pomwe munilitambira mkukhala momo, 2ndiye mutenge bzina mwa bzipaso bzensene bzakutoma bza mdziko ndibzo mwabweresa muno kuchoka mdziko ndilo Yahova Mulungu wakupani. Mubziikhe mchitundu mkuyendesa pambuto ndipo Yahova Mulungu wanu amdzasankhula kukhala pakukhala dzina lache.3Muyende kuna wansembe ndiye amdzakhala akutumikira nsiku zozo mkulewa kuna iye, 'Ndikutawiriza lero kuna Yahova Mulungu wako kuti ndabwera mdziko ndilo Yahova adalumbirira kuna abereki wathu kutipasa.' 4Wansembe atenge chitundu kuchoka mmanja mwanu mkutula pansi pa guwa la Yahova Mulungu wanu.5Mulewe pamaso pa Yahova Mulungu wanu, 'M'bereki wangu akhali m'Aramu wakukhala apa na apa. Iye adapolika kuyenda ku Aigupto mkukakhala koko, apo wanthu wache akhali wakuchepa kuwanda kwawo. Kumweko adakakhala dzinza likulu, lamphamvu, na lakubvekera.6Waku Aigupto adatichita bzakuipa na kutidzonga ife. Adaikha basa lakukhuma pa ife. 7Tidalirira kuna Yahova, Mulungu wa abereki wathu, apo adabva mafala yathu na kuona masada yathu, basa lathu, na kubonera kwathu.8Yahova adatibulisa kunja kwa Aigupto na boko la mphamvu, na boko lakuthamuka, lakukhala na chakugopsa chikulutsa, na bzilatizo, na bzakudabwisa; 9apo watibweresa ku mbuto ino apo watipa dziko lino, dziko lakuyerera mkaka na uchi.10Tsapano nyang'anani, ndabweresa bzipaso bzakutoma kukhuma bza dziko ndilo imwe, Yahova, mwandipa ine.' Mubziikhe pamaso pa Yahova Mulungu wanu na kunamata pamaso pache; 11apo musekere mu bzabwino bzense ndibzo Yahova Mulungu wanu wakuchitirani imwe, pala nyumba yanu---imwe, na m'Levi, na mlendo ndiye ali pakati panu.Mungamaliza 12kupereka chachikhumi cha bzakukolola bzanu mgole lachitatu, lomwe ni, gole la chachikhumi, ndiye mupereke ibzo kuna Alevi, kuna mlendo, kuna wamasiye, na kuna akazi wamasiye. pala kuti adyere mkati mwa bzipata bza miyi yanu achikhuta. 13Mulewe pamaso pa Yahova Mulungu wanu, 'Ndamaliza kuchosa mnyumba mwangu bzinthu bza Yahova, apo ndapereka kuna Alevi, kuna mlendo, kuna wamasiye, na kuna akazi wamasiye, malingana na bzitongi bzanu bzense ndibzo mwandipa. Ndiribe kuphonyera china mwa bzitongi bzanu, ayai kubziyebwa ibzo.14Ndiribe kudya chibodzi mwa ibzo mkulira nkhawa kwangu, ayai kuikhambo mbuto inango pomwe ndikhali wakupsipiziwa, ayai kupasa china mwa ibzo kulemekeza anyamuya. Ndatetekera mafala ya Yahova Mulungu wangu; Ndabvera chirichense mudanditonga kuchita. 15Nyang'anani pansi kuchoka kumbuto yakupambulika ndiko mumbakhala, kuchoka kudzaulu, na kudalisa wana wanu Isaraeli, apo dziko ndilo mwatipa ife, ninga mudalumbirira kuna abereki wathu, dziko lakuyerera mkaka na uchi.'16Lero Yahova Mulungu wanu akukutongani imwe kubvera manemba na mayeruzo aya; ndiye tsono mumdzayakoya na kuyachita na mtima wanu wense na moyo wanu wense. 17Mwalonjezetsa lero kuti Yahova ni Mulungu wanu, na kuti mumdzafamba mnjira zache na kukoya manemba yache, bzakutonga bzache, na mayeruzo yache, na kuti mumdzatetekera mafala yache.18Lero Yahova walewesesa kuti ndimwe wanthu omwe muli wache wache, ninga adakulonjezerani imwe, na kuti mumdzakoya bzakutonga bzache bzense, 19apo amdzakukwizani padzaulu pa madzinza inango yense ndiyo wayakhazikisa, apo mumdzatambira mnamato, kubvekera, na kulemekezeka. Mumdzakhala wanthu wakuikhiwa pambali na Yahova Mulungu wanu, ninga iye adalewera."
271Mose na akulu wa mu Isaraeli adatonga wanthu achiti, "Mukoye bzitongi bzense ndibzo nimkuuzani lero. 2Pa nsiku ndiyo mumdzayambuka Yorodano kuyenda kudziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani, muyimise minyala inango mikulu mikulu mkuipalanga na mtoto. 3Munembe popo mafala yensene ya chitongichi mungayambuka, pala kuti muyende mdziko ndilo Yahova Mulungu wakupani, dziko la kuyerera mkaka na uchi, ninga ndimo Yahova, Mulungu wa abereki wanu, adakulonjezerani.4Mungayambuka Yorodano, imisani minyala Imweyi ndiyo ndikukutongani lero, pa Phiri la Eba, apo mupalange na mtoto. 5Pamwepo mumange guwa kuna Yahova Mulungu wanu, guwa la minyala; soma nampodi kuimisa chipangizo cha chitsulo kuphatisira minyalayo.6Mumange guwa la nsembe la Yahova Mulungu wanu la minyala yakusaya kuphatisa kale basa; mumbapereke nsembe zakupserereza kuna Yahova Mulungu wanu, 7apo mudzapereke nsembe yaubale na kudya pamwepo; mumdzasekera pamaso pa Yahova Mulungu wanu. 8Mudzanembe pa minyala mafala yense ya chitongi ichi. Munembe mwakuoneka bwino."9Mose na ansembe, Alevi, adasewera kuna Isaraeli wensene achiti, "Nyamalani mutetekere, Isaraeli: Lero mwasanduka wanthu wa Yahova Mulungu wanu. 10Mumfunika tsono kumbabvera mafala ya Yahova Mulungu wanu na kuteweza bzitongi bzache na manemba ndiyo ndikukutongani imwepo lero lino.11Mose adawatonga wanthu nsiku yokhayokhayo achiti, 12"Madzinza aya yaime pa Phiri la Gerizimu kudalisa wanthu angayambuka Yorodano: Simeoni, Levi, Yuda, Isakara, Yosefe, na Benjamini.13Aya ni madzinza ndiyo yaime pa Phiri la Ebala kulengeza matemberero: Rubeni, Gadi, Aseri, Zebuluni, Dani, na Nafitali. 14Alevi amdzatawira achiti kuna amuna wense wa Isaraeli mwakukuwa:15Mbaatembereriwe munthu wakukonza chiringanilo chakutsema ayai kusula chiringanilo cha chitsulo, chakunyansira Yahova, basa la manja ya misiri, na ndiye ambaikha mwakanonono.' Ndiye wanthu wense atawire kulewa, 'Amen.'16'Munthu umweyo mbaatembereriwe omwe ambanyoza babache ayai mai wache.' Ndiye wanthu wensene alewe kuti, 'Amen.' 17'Munthu umweyo mbaatembereriwe omwe ambachoka chizindikiro cha malire ya mwayache.' Ndiye wanthu wense alewe. 'Amen.'18Munthu mbaatembereriwe ndiye ambasocheresa zimola pa mseu.' Ndiye wanthu wense alewe, 'Amen.' 19Munthu mbaatembereriwe ndiye ambaphatisa basa mphamvu kulamba chilungamo kuna mlendo,wana wamasiye, ayai mkazi wamasiye.' Ndiye wanthu wense alewe, 'Amen.'20'Munthu umweyo mbaatembereriwe omwe ambagona na mkazi wa babache, thangwera zjai watenga udindo bwa babachewo.' Ndiye wanthu wensene alewe, 'Amen.' 21Munthu umweyo mbaatembereriwe omwe ambagona na nyama iriyense,' Ndiye wanthu wensene alewe, 'Amen.'22Munthu umweyo mbaatembereriwe omwe ambagona na nana wache, mwana wachikazi wa babache, ayai na mwana wachikazi wa mai wache.' Ndiye wanthu wense alewe kuti, 'Amen.' 23'Munthuyo mbaatembereriwe omwe ambagona na amabzala wache wachikazi.' Ndiye wanthu wensene alewe kuti, 'Amen.'24'Munthu mbaatembereriwe omwe ambapha mwayache mwakanonono.' Ndiye wanthu wensene alewe kuti, 'Amen.' 25'Munthu umweyo mbaatembereriwe omwe ambatambira chiphuphu kukapha munthu wakusaya kuphonya.' Ndiye wanthu wense alewe kuti, 'Amen.'Munthu umweyo mbaatembereriwe omwe akutsimikiza lini mafala ya chitongichi, kuti amdzayakhulupirira.' Ndiye wanthu wense alewe, 'Amen.'
281Mungatetekera bwino mafala ya Yahova Mulungu wanu pala kuti mukoye bzitongi bzache bzense ndibzo ndikukuuzani imwe lero, Yahova Mulungu wanu amdzakukwizani padzaulu pa madzinza yense padziko lapansi. 2Madaliso yenseneya yamdzabwera pa imwe, mungatetekera mafala ya Mulungu.3Mumdzakhala wakudalisika mu mmuyi na wakudalisika mmunda. 4Chakudalisika chimdzakhala chipaso cha mmimba mwanu, chipaso cha mataka yanu, na chipaso cha bzifuwo bzanu, na kuthimizirika kwa ng'ombe zanu na ntchere za mabira yanu.5Chakudalisika chimdzakhala chitundu chanu na chamumunyira chanu. 6Mumdzakhala wakudalisika mungadzapita mkati, na kudalisika mungadzabula panja.7Yahova amdzachitisa awengi wanu wakukugandukirani kuphiwa pamaso panu; amdzabula panja kukugandukirani kuchokera njira ibodzi soma amdzathawa pamaso panu njira zinomwe. 8Yahova amdzatonga madaliso kubwera pa imwepo mmagwangwa mwanu na mwense ndimo mumbapisa boko lanu; iye amdzakudalisani mdziko ndilo wakupani.9Yahova amdzakukhazikisani imwe kukhala wanthu wakupambulika pala iye yekha, ninga ndimo walumbirira kuna imwe, mungakoya bzakutoma bza Yahova Mulungu wanu, na kufamba mnjira zache. 10Wanthu wense wa dziko lapansi amdzaona kuti mwachemeriwa na dzina la Yahova, achidzabva namwe mantha.11Yahova amdzakupambanisani maninge mchipaso cha mmimba mwanu, mchipaso cha bzifuwo bzanu, na bzipaso bza mataka yanu mdziko ndilo iye adalumbira kukupani. 12Yahova amdzakufungulirani imwe nyumba yache yakukoyera yakudzaulu kupereka mvuna pala dziko lanu pa nthawe yache chaiyo, achidalisa basa lense la boko lanu; mumdzakumbiza kuna madzinza mazinji, soma imwepo mumdzakumbira lini.13Yahova amdzakusandusani msolo sikuti mchira neye; mumdzakhala padzaulu pokha basi, apo mumdzakhala lini panyansi, mungatetekera bzakutonga bza Yahova Mulungu wanu ndibzo ndikukuuzanibzi imwe lero, pala mubzitchenkhe na kubzichita, 14apo penu munipambusira lini kumbani mafala yense ndiyo ndikukuuzani leroya, kuboko lamadidi ayai lakumadzere, pala kutewera milungu inango mkutumikira imweyo.15Soma mungasaya kutetekera mafala ya Yahova Mulungu wanu, pala kuti mukoye bzakutonga bzanu bzensene na manemba yache ndiyo ndikukuuzani leroya, ndiye matemberero yenseya yamdzabwera pa imwe yachikupinzulani.16Mumdzakhala wakutembereriwa mmuyi mwanu, apo mumdzakhala wakutembereriwa mmunda mwanu. 17Chakutembereriwa chimdzakhala chitundu chanu na chombo chanu chakumunyira.18Chakutembereriwa chimdzakhala chipaso cha mmimba mwanu, chipaso cha mataka yanu, ntchere za ng'ombe zanu, na ntchere za mabira yanu. 19Mumdzakhala wakutembereriwa mungadzapita mkati, muchidzakhala wakutembereriwa pakubula panja.20Yahova amdzakufungulirani matemberero, chisokonezo, na bzitsimulo mu bzense ndibzo mumbaikha boko lanu, ate mutadzongeka, na kufikizana mutamaliratu kamkulumize thangwera kuipa kwa bzakuchita bzanu ndibzo mwandilamwira ine. 21Yahova amdzachitisa muliri kuphathirira pa imwe kufikizana atakudzongani imwe kuchoka mdziko ndilo mukuyenda momo kukakhala lanu lanu.22Yahova amdzakumenyani imwe na matenda yakupasirana, na manungo, na chibayo, na chilala, na lupanga, na chonzi chakupsa, na mame ibzi bzimdzakutewerani kufikizana mutamala .23Mdzaulu pamsolo panu mumdzakhala mkhuwa, apo mataka mwapondayo yamdzakhala chitsulo. 24Yahova amdzachitisa mvula ya mdziko lanu kukhala ufaufa na pfumbi; imdzachokera kudzaulu kugwa paimwe, kufikizana mutadzongeka.25Yahova amdzachitisa imwepo kuphiwa na awengi wanu; mumdzawayendera kutewera njira ibodzi soma mumdzathawa pamaso pawo kutewera njira zinomwe. Mumdzathusiwa kutsogolo na mmambuyo pakati pa maufumu yensene ya dziko lapansi. 26Matupi yanu yakufa yamdzakhala chakudya cha mbalame za mdzaulu na nyama zadziko lapansi; pamdzasaika munthu wakuzigopsa kuti zithawe.27Yahova amdzakumenyani na mapute ya Aigupto na bzilonda bza mmimba, mphere, na kupfika, ndiko mumdzalimba lini nako. 28Yahova amdzakumenyani na misala, na uzimola, na kuzungulira msolo. 29Mumdzampsampsadzira mbzee masikatisikati ninga zimola ambampsampsadzirira mum'dima, apo mumdzapambana lini mnjira zanu; mumdzakhala wakumbaboneresiwa basi na kumbaberiwa, apo pamdzakhala lini aliyense wakukupulumusani.30Mumdzabvunzira mkazi, soma mwamuna wina dzamupsokonyola achimuphatirira. Mumdzamanga nyumba soma neye kuikhala; mumdzabzala munda wa mpesa soma neye kudyerera bzipaso bzache. 31Ng'ombe yanu yapakalosa imdzaphiwa pamaso panu, soma nyama yache mumdzaidya lini; bulu wanu amdzatengiwa mwakungingimiza kuchoka pamaso panu apo amdzabwezeriwa lini kuna imwe. Mabira yanu yamdzaperekiwa kuna awengi wanu, apo pamdzasaika wina wakukubwezerani.32Wananu wachimuna na wachikazi amdzaperekiwa kuna wanthu wina; maso yanu yamdzawapsaga nsiku yamtero, soma yamdzatazira na kudikhira iwo. Mumdzakhala mulibe mphamvu mmanja mwanu.33Bzakukolola bza mdziko lanu na bza mabasa yanu yense---dzinza ndilo mukulidziwa lini ndilo limdzabzidya; mumdzakhala muchiboneresiwa basi na kumbaphiwa, 34mwakuti mumdzakhala wamisala na bzakumbaona bziri mkumbachitika. 35Yahova amdzakumenyani mmabondo na mmiyendo na mapute makulu ndiyo mumdzachira nayo lini, kuchokera kunyansi kwa nzayo zanu kufikira pamsolo.36Yahova amdzakutengani imwepo pabodzi na mfumu ndiyo mwaisankhula pakati panu kuyenda namwe kudzinza ndilo mukanati kulidziwa kale, neye imwe ayai abereki wanu; kumweko mumdzakanamata milungu inango ya matabwa na minyala. 37Mumdzakhala chiyambi cha bzakuipa, mwambi, na mafala, pakati pa wanthu wense ndiwo Yahova amdzakutsogolerani.38Mumdzakabzala mbeu zizinji kumunda, soma mumdzakolola bzakuchepa, thangwe bziwala bzimdzalala kubzidya. 39Mumdzabzala minda ya mpesa mkumbailima, soma mumdzamwa lini vinyo wache, ayai neyembo kugwezeka bzipaso, thangwe nkhonye zimdzabzidya.40Mumdzakhala na miti ya azitona mphimpha yanu yense, soma mumdzabzidzoza lini na mafuta yache, thangwe miti yanu ya azitonayo imdzadodeza bzipaso bzache. 41Mumdzakhala na wana chimuna na wachikazi, soma amdzakhaliratu lini wanu wanu ate kalekale, thangwe amdzayenda kuukapolo.42Miti yanu yense na bzakukolola bza mataka yanu---bziwala bzimdzalala kudya. 43Mulendo ndiye ali pakati panu amdzalamuka kukhala achimbakulakula; imwepo mwekha mumdzakhala muchigwa pansi nthawe na nthawe. 44Iye amdzakufiyalisini, soma imwe mumdzamufiyalisi lini; iye amdzakhala msolo, apo imwe mumdzakhala mchira.45Matemberero yenseneya yamdzabwera pa imwe apo yamdzakutewerani yachikupinzulani ate mutadzongeka. Ibzi bzimdzachitika thangwe mulibe kutetekera Yahova Mulungu wanu, kuti mukoye bzakutonga bzache na malamulo ndiyo adakutongani imwepo. 46Matemberero yoya yamdzakhala pa imwe ninga bziringaniro na bzakudabwisa, na pa wambeu yanu ate mpakana.47Thangwera mulibe kunamata Yahova Mulungu wanu na chimwemwe na kusekera kwa mtima pomwe mukhana vida, 48mnthangwerache mumdzatumikira awengi ndiwo Yahova amdzakutumizirani; mumdzawatumikira pa njala, nthawe ya nyota, mum'dima, na muumphawi. Amdzakhala chipsinjo cha chitsulo ayai pa Khosi panu kufikira atakudzongani imwepo.49Yahova amdzabweresa dzinza pa imwe lakuchokera kutali, kuchokera ku malekezero ya dziko lapansi, ninga mphungu ndimo imbambulukira pa nyakuipha wache, dzinza ndilo chiseweredwe chache mumbachibva lini; 50dzinza la nkhope yakugopsa ndilo limbalemekeza lini wakukalamba na kuchita nsisi wana. 51Iwo amdzadya wana wa bzifuwo bzanu na bzakukolola bza dziko lanu kufikira mutadzonongeka. Amdzakusiirani lini neye tirigu, vinyu mupsa, ayai, mafuta, neye wana wa ng'ombe zanu ayai ntchere za mabira yanu, kufikizana atakuchitisani kumaliratu.52Amdzakuzungulirani imwe mbzipata bzanu bzense, kufikira malitsito yanu matali na yakutetezekayo yatagwesiwa palipense mdziko lanu, malitsito ndiyo mukhayakhulupirira. Iwo amdzakuzungulirani mbzipata bzense bza miyi yanu mdziko lense ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani. 53Mumdzadya bzipaso bza thupi lanu, nyama ya wana wanu wachimuna na wachikazi, omwe Yahova Mulungu wanu adakupani, mtsasa na mmatsautso ndiyo awengi wanu amdzakuboneresani nayo.54Mwamuna wakulobwa mnkhongono na wakusaya mphamvu pakati panu---amdzakhala wa nsanje kuna m'bale wache na kuna mkazi wache wakukondeka, na kuna wana aliwense ndiwo wasiya. 55Ndiye amdzampereka lini kuna aliyense wa iwo nyama ya wanache chaiwo ndiyo akufuna kudya, thangwe amdzakhala lini na chakusala nacho mtsasa na mmatsautso ndiyo muwengi wanu amdzakuboneresani mbzipata bzensene bza miyi yanu.56Mkazi wakulobwa mnkhongono na wakulefuka pakati panu, ndiye amdzayezera lini kuikha kutseri kwa nzayo yache pamataka thangwera kulobwa na utete bwache---iye amdzakhala wansanje kuna bayache chaiye, kuna wanache wachimuna, 57na kuna wanache wachikazi, na kuna tcheche lakubula pakati miyendo yache, na wa wanache ndiwo amdzabala. Iye amdzawadya iwo mwamtseri thangwera kusaya chirichense, nthawe ya matsasa na mtsautso ndiwo awengi wanu amdzaboneresa nawo imwe mbzipata bza miyi yanu.58Penu munikoya lini mafala yense ya chitongi ichi ndiyo yanembiwa mmbukhu iri, pala kulemekeza dzina lache lakupambana na lakugopsa, Yahova Mulungu wanu, 59ndiye Yahova amdzachitisa miliri yanu kukhala yakugopsa, na ire ya abereki wanu; imdzakhala miliri mikulu, ya nthawe itali, na matenda makulu, ya nthawe itali.60Amdzakubwereserani pomwe pa imwe matenda yensene ya ku Aigupto ndiyo mukhayagopa; yamdzakukakamirani. 61Matenda yaliyense pomwe na muliri ndibzo bziribe kunembiwa m'bukhu la chitongi ichi, yamweyo pomwe Yahova amdzayabweresa pa imwe kufikira mutadzongeka. Mumdzasala wakuchepa kuwanda kwanu, 62napo kuti mukhali ninga nyenyezi zakudzaulu kuwanda kwanu, thangwera mulibe kutetekera mafala ya Yahova Mulungu wanu.63Ninga ndimo Yahova adasekerera pa imwe pakukuchitirani bzabwino, na kukuwanzisani, mtenepoyo amdzasekera pa imwe pa kukumalisani na kukudzongani. Mumdzathotholiwa mdziko ndilo mukuyenda kukalitambira. 64Yahova amdzakumwazani imwe pakati pa wanthu wensene kuchoka kumalekezero kwa dziko kufika ku malekezero kwinango; kumweko mumdzanamata milungu ina ndiyo mukanati kuidziwa, neye imwe ayai abereki wanu, milungu ya matabwa na minyala.65Pakati pa madzinza yoya mumdzagumana lini udidi, apo pamdzakhala lini kupuma kutseri kwa nzayo zanu; Yahova amdzakupani koko mtima wakunjenjemera, maso yakutazira, na moyo wakulira. 66Moyo wanu umdzakhala mchikaiko pamaso panu; usiku na masikati mumdzachita mantha apo mumdzakhala lini na chikhulupiriro cha moyo wanu.67Machibese mumdzati, 'Ndikufuna yatakhala maulo!' apo maulo mumdzati, 'Ndikukhumba yatakhala machibese!' thangwera mantha mmitima yanu na bzinthu ndibzo maso yanu yamdzaona. 68Yahova amdzakubweresani pomwe ku Aigupto kupakira bzombo, kudzera njira ndiyo ndikhadati kuna imwe, 'Mumdzaona lini pomwe Aigupto.' Kumweko mumdzabziikha mwekha pamalonda kuna awengi wanu kukhala akapolo wachimuna na akapolo wachikazi, soma palibe ndiye amdzakugulani."
291Aya ni mafala ndiyo Mose adatonga wana wa Isaraeli mdziko la Moabu, mafala ndiyo yadaphatidziwa pa mpangano ndiwo iye adauchita pabodzi nawo pa Horebu.2Mose adachemera a Isaraeli wense achiti kuna iwo, "Mwaona bzense ndibzo Yahova adachita pamaso panu mdziko la Aigupto kuna Falawo, kuna akapolo wache wensene, na kuna dziko lache lense --- 3ngwete ikulu ndiyo maso yanu yadaona, bzilatizo, na bzakudabwisa bzizinji bzire. 4Soma ate lero Yahova akanati kukupani mtima wakudziwa, maso kuona, ayai makutu kubva.5Ndakutsogolerani kwa magole makumi manayi mchipululu; bzakubvala bzanu bziribe kusakala pathupi panu, na chango zanu ziribe kupereseka kunzayo kwanu. 6Mulibe kudya mkate uliwense, na kumwa vinyu aliyense ayai chakumwa chirichense chakuledzeresa, pala kuti mudziwe kuti ndinedi Yahova Mulungu wanu.7Pomwe mudabwera kumbuto ino, Siho, mfumu ya Hesiboni, na Og, mfumu ya ku Basani, idabula kudzamenyana nafe, apo ife tidawapha. 8Tidawatengera dziko lawo tichiripereka ninga chakusiiriwa kuna wadzinza la wene Rubeni, kuna Agadi, na kuna meya ya dzinza la Manase. 9Mnthangwerache koyani mafala ya mpangano uyu na kuyachita, pala kuti mupambane pa chirichense ndicho mumchita.10Mukuima lero, mwensemwe, pamaso pa Yahova Mulungu wanu; mafumu yanu, madzinza yanu, akukuakulu wanu, na anyamata wanu --- amuna wense wamu Isaraeli, 11wana wanu ang'ono, akazi wanu, na mlendo omwe muli naye pakati panu mtsasa mwanu, kuchoka kuna iye wakukugwatirani muti wanu kuyenda kuna iye wakukutungirani madzi yanu.12Muli pano kuti mupite mu mpangano wa Yahova Mulungu wanu na mu chilumbiriro ndicho Yahova Mulungu wanu akuchita namwe lero, 13pala kuti akuchitiseni imwe lero kukhala wanthu wache, na kuti akhale Mulungu wanu, ninga adasewerera kuna imwe, na ninga ndimo iye adalumbirira kuna Abereki wanu, kuna Aburahamu, kuna Isaki, na kuna Yakobo.14Thangwe ndimwe lini mwekha kuti ndikuchita namwe mpangano uyu na chilumbirochi-- 15na aliyense waima pano na ife lero pamaso pa Yahova Mulungu wanu---soma na wale pomwe ndiwo ali lini pano na ife lero lino. 16Mukudziwa ndimo tidakhalira mule mdziko la Aigupto, na kabweredwe kache kudzera pampikiti pa madzinza ndiyo mudadzera.17na bzilinganilo bzao bzakutsema bzakunyansa bzakukonziwa na matabwa na mwala, siliva na golide, ndibzo bzikhali pakati pawo. 18Onesesani kuti pakati panu palibe mwamuna aliyense, mkazi, banja, ayai dzinza ndilo mtima wache ukusandulika kulamba Yahova Mulungu wathu, pala kunamata milungu ya madzinza yamweyo. Onesesani kuti pakati panu palibe muzi wakubala chipaso chakupha ayai mabade. 19Pomwe munthu umweyo wabva mafala ya themberero limweri, amdzabzidalisa yekha mumtima mwache mkuti, 'Nimdzakhala na mtendere, Napo ndikufamba mbzakusamwa bza mtima wangu.' Ichi chimdzadzonga kutota pabodzi na kuuma.20hova amdzamu......lini iye. Soma, ukhali bwa Yahova na nsanje yache bzimdzafukiza munthu umweyo, apo matemberero yensene ndiyo yadanembiwa m'bukhuli yamdzagwera pa iye, apo Yahova amdzapfudza dzina lache kuchoka pansi pa thambo. 21Yahova amdzamuikha pambali pala ngozi pa wanthu wense wa mu Isaraeli, mkukoya kwa matemberero yensene ya mpangano ndiyo yanembiwa m'bukhuli la chitongi.22M'bwado ukubwerayo, Wana wanu omwe amdzakugandukirani, na mulendo wakubwera kuchokera ku dziko lakutali, amdzalewalewa angadzaona miliri imweyi mdziko limweri na matenda ndiyo Yahova walidwalisa nayo --- 23apo pomwe soma kuti dziko lensene lasanduka sufure na munyu wakugaka, ndiko chirichense chimbafesewa lini ayai kubala chipaso, ndiko kumbamera lini bzakumera, ninga kugwa kwa Sodomu na Gomora, Adima na Zeboimu, ndiwo Yahova adawadzonga mu ukali bwache na chilango--- 24iwo amdzalewa ali pabodzi na madzinza yensene inango, 'Thangweranyi Yahova wachita ichi kudzikoli? Kupsa kwa ukali bukulu terepayuku nkhwanyi?25Ndiye wanthu amdzati, 'Mnthangwera kuti iwo adalamba mpangano wa Yahova, Mulungu wa abereki wawo, ndiwo adauchita na iwo pomwe iye adabulisa iwo mdziko la Aigupto, 26apo thangwera iwo adayenda achikatumikira milungu ina achiigodamira iyo, milungu ndiyo akhanati kuidziwa kale na ndiyo alibe kuchita kuwapa iwo.27Mnthangwerache ukali bwa Yahova bwanyanduka kudziko ili, pala kulibweresela matemberero yensene ndiyo yadanembiwa m'bukhuli. 28Yahova waazula iwo kuchoka mdziko lawo mwa ukali, na chilango, na mu ukali bukulu, apo waathusa iwo mdziko linango, ninga lero.'29Nkhani zachinsinsi mza Yahova yekha Mulungu wathu; soma bzinthu ndibzo bzaonekera mpsathu ate kale kale na kuna abereki wathu, pala kuti tichite mafala yensene ya chitongicho.
301Pomwe bzinthu bzense bzabwera kuna imwe, madaliso na matemberero ndiyo ndakuikhirani pamaso panu, apo mungayaikha mumtima pakati pa madzinza yensene ndiko Yahova Mulungu wanu waku.....imwe, 2apo mungabwerera kuna Yahova Mulungu wanu mkubvera mafala yache, kuteweza bzense ndibzo ndikukutongani lero--- imwe na wana wanu ---na mtima wanu wense na moyo wanu wense, 3ndiye Yahova Mulungu wanu amdzabweza ukapolo bwanu achidzakuchitirani nsisi; amdzabwerera mkudzakugwezekani kuchoka kuna wanthu wensene ndiko Yahova Mulungu wanu wakumwazani.4Penu wina wa wanthu wanu waukapopo ali mbuto yakutalitsa pansi pa thambo, kuchoka popo Yahova Mulungu wanu amdzakugwezekani, apo kuchoka popo iye amdzakubweresani imwe. 5Yahova Mulungu wanu amdzakupitisani mdziko ndilo abereki wanu adatambira kukhala lawo lawo, muchidzakhala nalo pomwe; iye amdzakuchitirani bzabwino na kukuwanzisani kuposa ndimo adachitira na abereki wanu.6Yahova Mulungu wanu amdzauchita mgwatidwe mtima wanu na mtima wa wana wabubadwa pambuyo panu, ndiye mumdzamkonda Yahova Mulungu wanu na mtima wanu wense na moyo wanu wense, pala kuti mukhale na moyo. 7Yahova Mulungu wanu amdzaikha matemberero yenseneya pa awengi wanu na iwo wakudana namwe, iwo omwe ambakulondanilondani. 8Mumdzabwerera mkudzabvera mafala ya Yahova, apo mumdzachita bzakutonga bzache bzensene ndibzo ndikukuuzani lero.9Yahova Mulungu wanu amdzakupambanisani kwene kwene mmabasa yanu yense ya boko lanu, mchipaso cha mmimba mwanu, mchipaso cha bzifuwo bzanu, na mchipaso cha mmataka yanu, pala ............ Thangwe Yahova amdzakomedwa pa kukupambanisani. ninga ndimo adakomedwera na abereki wanu. 10Iye amdzachita bzobzi mungabvera mafala ya Yahova Mulungu wanu, pala kukoya bzakutonga bzache na manemba ndiyo yadanembiwa mmbukhu iri la malamulo, mungatembenukira kuna Yahova Mulungu wanu na mtima wanu wense na moyo wanu wense.11Thangwe chitongi ndikukuuzani lerochi mchakunesa lini zedi pala imwe, ayai chakunesa kwene kwene kuchifikira. 12Chiri linimbo kudzaulu neye, kuti mungati, 'Mbani amdzatikwirira kudzauluko achikatibweresera pansi mkutichitisa kukwanisa kuchibva, pala tichichite?13Ayayi kuti yali ng'ambu ya nyanza kuti mungati, 'Mbani amdzatiyambukira nyanzayo kudzatibweresera mkudzatichitisa kuchibva, kuti tiyachite?' 14Soma mafalayo yali namwe pafupi zedi, mkamwa mwanu na mumtima mwanu, pala kuti muyachite.15Onani, lero ndakuikhirani pamaso panu moyo na chabwino, imfa na chakuipa. 16Mungabvera mayeruzo ya Yahova Mulungu wanu, ndiyo ndikukuuzani leroya kukonda Yahova Mulungu wanu, kufamba mnjira zache, na kukoya bzakutonga bzache, ........, na manemba yache, mumdzakhala na moyo na kuwanda, apo Yahova Mulungu wanu amdzakudalisani mdziko ndilo mukupta kukakhala lanu lanu.17Soma mtima wanu ungachungunuka, apo neye kubvera mkufumuka mkumbagodamira milungu inango mkumbainamata, 18ndiye ndikukuuzani lerolino kuti mumdzamala meju; mumdzatalimphisa lini nsiku zanu mdziko ndilo mukuyambukira Yorodanolo mkukapita momo kukakhala lanu lanu.19Ndachemera kudzaulu na dziko lapansi kuchitira umboni bwanu lero lino kuti ndakuikhirani pamaso panu moyo na imfa, madaliso na matemberero; mnthangwerache sankhulani moyo pala kuti mukhale na moyo, imwe na wana wa pambuyo panu. 20Chitani ibzi kuti mukonde Yahova Mulungu wanu, kubvera mafala yache, na kuphathika kuna iye. Thangwe iye ni moyo wanu na kutalimpha kwa nsiku zanu; chitani ichi kuti mukakhale na moyo mdziko ndilo Yahova adalumbirira kuna abereki wanu, kuna Aburahamu, kuna Isaki, na kuna Yakobo, kuwapa iwo."
311Mose adayenda achikasewera mafala aya kuna a Isaraeli wensene. 2Tsapano ndina magole dzana libodzi; ningayende lini pomwe panja mkubwera pomwe muno; Yahova walewa kuna ine, 'Uniyambuka lini Yorodanoyo.' 3Yahova Mulungu wanu, iye amdzayenda patsogolo panu; amdzagonjesa madzinza yoya kuchoka pamaso panu, apo mum........ iwo. Yoswa, iye amdzatsogola patsogolo panu, ninga ndimo Yahova wasewerera.4Yahova amdzachita kuna iwo ninga ndimo adachitira kuna Siho na kuna Ogi, mafumu ya Aamori, na ku dziko lawo, lomwe adalidzonga. 5Yahova amdzawapereka iwo mmanja mwanu, apo mumdzachita kuna iwo malingana na bzense ndibzo ndidakutongani. 6Khalani wa mphamvu na wakulimbika mtima bwino bwino, nampodi kugopa, apo nampodi kuchita nawo mantha; thangwe Yahova Mulungu wanu, iye ndiye omwe ambayenda namwe; amdzakutazisani lini ayai kukulekererani imwe."7Mose adachemera Yoswa achiti kuna iye pamaso pa a Isaraeri wensene, "Khala wa mphamvu na wakulimbika mtima bwino, thangwe umdzayenda na wanthuwa mdziko ndilo Yahova adalumbira kuna abereki wawo kuwapa iwo; umdzawachitisa iwo kulitambira. 8Yahova, iye ndiye amdzayenda patsogolo panu; iye amdzakhala namwe; amdzakutazisani lini ayai kukulekerani; nampodi kuchita mantha, nampodi kubvesewa utofu."9Mose adanemba chitongi Ichi achichipereka kuna ansenbe, wana wa Levi, omwe adatakula likasa la mpangano la Yahova; adapereka pomwe bzakundendemera bzache bza iyo kuna akulu akulu wensene wa Isaraeli. 10Mose adawauza iwo kulewa kuti, "Pakumala kwa magole manomwe yaliyense, pa nthawe yakuikhika pala kupfudza mangawa, nthawe ya Madyerero ya Matsasa, 11pomwe a Isaraeli mwensene mwabwera kudzaonekera kuna Yahova Mulungu wanu pa mbuto ndiyo iye amdzasankhula pala....... yache, umfzalewenga chitongichi pamaso pa Isaraeli wensene pakubva pawo.12Agwezeke wanthu, amuna, akazi, na wana ang'ono, na mlendo ali mbzipata bza muyi wanu, pala kuti abve na kupfunza, na kuti alemekeze Yahova Mulungu wanu na kukoya mafala yensene ya chitongi ichi. 13Chita ichi pala kuti wana wawo, ndiwo akanati kumudziwa, abve na kupfunza kulemekeza Mulungu, Panthawe ndiyo mukukhala mdziko ndilo mukuyambukira Yorodano kukakhala lanu lanu."14Yahova adati kuna Mose, "Nyang'ana nsiku ikubwera ndiyo umdzafa; chemera Yoswa ubzionesere wekha mchihema cha kugumanirana. pala kuti ndimupe lamulo, " Mose na Yoswa adayendadi achikabzionesera okha mchihema chakugumanirana. 15Yahova adaonekera mchilinganiro cha mtambo; mtamboyo udaima pamsuwo wa chihemacho.16Yahova adati kuna Mose, "Nyang'ana, umdzagona ndiko kudagona abereki wako; wanthuwa amdzasandulika achidzachita ninga maputa kutewera milungu inango yachilendo ndiyo iri mdziko ndilo akuyendalo. Amdzandisiya inepano mkupsa mpangano wangu ndiwo ndachita nawo.17nangoko, pa nsiku yoyo, ukhali bwangu bumdzanyanduka pa iwo ndichidzawalamwa amwewa. Nimdzawabisira nkhope yangu apo amdzaphwirira. Miliri mizinji na mabvuto yamdzawafikira iwo mwakuti amdzati nsiku yoyo, 'Khali miliri imweyi iribe kutigwera ife mthangwera kuti Mulungu wathu ali lini pakati pathu?' 18Nimdzampsinkha chadidi nkhope yangu kuna iwo pansiku yoyo thangwera bzakuipa ndibzo amdzakhala achita, thangwe zjai amdzakhala akutewera milungu inango.19Tsapano nemba nyimboyi ya iwe wekha uyipfunzise kuna wana wa Isaraeri. Uyiikhe mkamwa mwawo, pala kuti nyimbo yoyi ikhale mboni yangu kugazana na wana wa Isaraeli. 20Thangwe pomwe nimdzakhala nditawabweresa mdziko ndilo ndidalumbirira kuwapa abereki wawo, dziko lakuyerera mkaka na uchi, apo angadzakhala adya achikhuta mkudala, amdzatewera milungu inango achidzaitumikira apo zjai amdzandinyoza inepano apo amdzapsa mpangano wanguyo.21Pomwe bzakuipa bzizinji na matsauto yabwera pakati pa wanthuwa, nyimboyi imdzawachitira umboni pamaso pawo ninga mboni (thangwe imdzayebweka lini kuchoka mkamwa mwa azukulu wawo). Thangwe ndikudziwa nzeru ndizo iwowa akukonza lero lino, napo ndikanati kuwabweresa iwo mdziko ndilo ndidawalumbiriraro."22Ndiye Mose adanemba nyimboyi nsiku yoyo letu achiipfunzisa kuna wana wa Isaraeli. 23Yahova adapa Yoswa mwana wachimuna wa Nuni lamulo achiti, "Khala wamphamvu na wakulimbika mtima bwino bwino: thangwe umdzabweresa wana wa Isaraeli mdziko ndilo ndidalumbirira kuna iwo, apo ine nimdzakhala nawe."24Bzidachitika kuti pomwe Mose adamaliza kunemba mafala ya lamulo limweri m'bukhu, 25lomwe iye adatonga Alevi omwe adatakula likasa la mpangano la Yahova, apo adati, 26"Tenga bukhu la chilamuloli uliikhe pamphepete pa likasa la mpangano wa Yahova Mulungu wako, pala kuti likhale popo ninga mboni yakugazana nawe.27Thangwe ndikudziwa kugandukira kwanu na khosi lanu la kuuma; nyang'ana, nthawe ine ndikana moyo na iwe neye lero, wakhala ukugandukira Yahova; kuna tani ningafa? 28Ndigwezekere akulu wense wa madzinza yako, na anyamata wabasa lapano, pala kuti ndisewere mafalaya mmakutu mwawo na kuchemera kudzaulu na dziko lapansi kudzachitira umboni kugazana nawo. 29Thangwe ndikudziwa kuti ningadzafa mumdzanyengezana kwene kwene mwekha mwekha mkudzaphinduka kuchoka mnjira ndiyo ndakutongani imwe; muliri umdzakugwerani mu nsiku zakutewera zache. Ichi chimdzachitika thangwe mumdzachita chakuipa pamaso pa Yahova, pala kumunyosa iye ukali bwache kudzera m'basa la manja yanu."Mose adasewera mmakutu mwa thimu lensene la Isaraeli mafala ya nyimboyi ate kuyamaliza.
321Kutchere khutu, mdzaulu, apo ndilekeni ndisewere. Dziko lapansi mbalitetekere mafala ya pakamwa pangu. 2Lekani chipfunziso changu chidode pansi ninga mvula, mafala yangu yadode ninga mame, ninga mvula yakuderekha pa mauswa matete, ninga mvula pa bzitsamba.3Thangwe nimdzalalika dzina la Yahova, na kulewa ukulu kuna Mulungu wathu. 4Thanthwe, basa lache ndangwiro; thangwe njira zache zensene mzakulungama. Iye ni Mulungu wakukhulupirika, wakusaya tsankulo. Iye ngwakulungama na wakuipa dzololo.5Achita mwachinyengo kugazana naye. Iwo ni wanache lini. Ichi mchakunyazisa chawo. Iwo ni m'bwado wakusochera na wakuponyongoka. 6Mumbamubwezera Yahovayo tenepayu, imwe wanthu wakupusa na wakusaya nzeru? Iye ni Babanu lini, omwe adakulengani? Adakulengani achikukhazikisani.7Kumbukirani nsiku zakalekale, kumbukirani bza magole ya m'bwado wapitayo. Bvunzani babanu apo amdzakuonesani, akulu akulu wanu apo amdzakuuzani. 8Pomwe Wa Mdzauluyo adapa madzinza chakusalira chawo--- nthawe ndizo iye adagawa wanthu wensene, Adaikha malire ya wanthu kutengera kuwanda kwa wana wa Isaraeli.9Nakuti gawo la Yahova ni wanthu wache; Yakobo ndiye muyezo wa chakusiiriwa chache. 10Adamugumana mchipululu, mchipulu cha kuuma na chakusaya chinthu; adamukhotcherera iye achimutchenkha iye, adamulindira ninga mwanadiso wache.11Ninga mphungu ndiyo imbalindirira chitsa chache mkumbazungulira padzaulu pa wanache, Yahova adatambalalisa matenga yache achiwatenga iwo, mkuwatenga pa maphapidwe yache. 12Yahova yekha adawatsogolera iwo; palibe mulungu wachilendo omwe akhana iwo.13 Adamufanbisa pa mbuto zakumapiri ya dzikolo, achimudyesa bzipaso bza mmunda; iye adamudyesa iye uchi bwa pa thangwe, na mafuta kuchokera mmataka ya mminyala.14Iye adadya mkaka kuchoka Ku ng'ombe na kumwa mkaka kuchoka ku mabira, na mafuta ya ntchere zamabira, atonde wa mabira ya ku Basani na mbuzi, na tirigu wabwino---apo mudamwa vinyu wa thobvu wakukonzewa kuchoka ku mulopa wa mpesa.15Soma Yesuruni adanenepa achitazira---wasanduka wakunenepa, ukhali wanunenepa kwene kwene, apo ukhadadya mwakudzala kwako--- adasiya Mulungu omwe adamulenga iye, apo adalamba Thanthwe la chipulumuso. 16Adachitisa Yahova kukhala wa nsanje na milungu yawo yachilendoyo; na bzakunyansa bwawo iwo adamukalipisa iye.17Iwo adabziphera nsembe bziwanda, bzomwe ni Mulungu lini---milungu yakuti akhanati kuidziwa kale, milungu ndiyo yaonekera tsampanopa, milungu ndiyo abereki wanu alibe kuigopa. 18Mwalithawa Thanthwe ndilo, lidasanduka Babanu, apo mudayebwa Mulungu omwe adakulengani.19Yahova adaona ichi apo iye adawalamba iwo, thangwe wanache wachimuna na wanache wachikazi adamuputa iye tenepo. 20"Nimdzawabisira nkhope yangu,"iye adati, "apo nimdzaona kuti chimaliziro chawo chimdzakhala moda wanyi; thangwe ni m'bwado wakutayika, wana omwe mwa iwo mulibe chikhulupiriro.21Iwo andichitisa nsanje na chinthu chakuti ni mulungu lini mkundikalipisa na bzinthu bzao bza pezi pezi. Nimdzawachitisa nsanje na iwo wakuti neye ni wanthu lini; na dzinza lakupusa nimdzawachitisa kukalipa.22Thangwe moto wagasiwa na ukali bwangu apo ukugaka ate kunyansi kwa thenje la Siolo; ukukhudyula dziko lapansi na mbeu zache; ukugasa moto matsinde ya mapiri.23Nimdzawagwezekera miliri iwo; nimdzathusa mapsimo yangu yensene pa iwo; 24Amdzaonda nayo njala na kukhudyuliwa na moto wakugaka na chionongeko chakuwawa; Nimdzawatumizira iwo mano ya bzilombo bzakuthengo, na venenoya ya nyama zakukwawa mu pfumbi.25Panja lupanga limdzapsokonyola, na mmasubi mantha yamdzachita tenepoyo. Yamdzadzonga anyamata na namwali kubodzi, tcheche lakumama, na munthu waimvi. 26Ndidati nimdzawabalalisira kutali, kuti nimdzachitisa mphamvu yawo yakukumbuka kuchepa pakati pa wanthu.Ningadasaya kugopa ukali bwa muwengi, na kuti awengi wawo amdzakumbuka mwakuphonyeka, apo kuti angadzati, 'Boko lathu lakwiziwa,' Ningadachita bzensebzi.28Thangwe Isaraeli mi dzinza lakusaya utsaphungu, apo mulibe kubvesesa mwa iwo. 29O, iwo khali ali wanzeru, angadabvesesa bzobzi, kuti kubwera kwao iwo angadakulewa tsoka!30M'bodzi angathamangise tani wakukwana chulu, apo awiri kuikha bzulu khumi kukamenya nkhondo, pokha pokha thanthwelo kuwagulisa iwo, apo Yahova akhadawalamba? 31Nakuti thanthwe la awengi wathu liri lini ninga thanthwe lathu, ninga ndimo awengi wathu aonerambo pakumaliza.32Thangwe mpesa wawo umbachokera ku mpesa waku Sodomu, na kuchoka kuminda ya Gomora; mpesa wawo ni mpesa wa veneno; matsangwi yawo ngakuwawa.33Vinyu wawo ni veneno ya bzinyoka na veneno yakuipa ya bvumbwe. 34Kodi nzeruyi iribe kukoyewa mwakanonono na ine, yakuikhiwa pakati pa vida yangu chaiyoiyo?35Kubwezera mkwangu kupasa, na kubwezera, pa nthawe yomwe nzayo zawo zaphuzunyuka nsiku ya ngozi pala iwo yafendera, na bzinthu ndibzo bzikubwera pa iwo bzimkulumiza kuchitika."Thangwe Yahova amdzapereka chilungamo kuna wanthu wache, apo amdzachitira nsisi akapolo wache. Iye amdzaona kuti mphamvu zawo zamala, nakuti palibe wakusala pomwe, ayai akapolo ayai wanthu afulu.37Ndiye iye amdzati, "milungu yawo iri kuponi, thanthwe ndilo akhayesa kwakuthawira, 38milungu yomwe ikhadya mkaka wa nsembe zawo na kumwa vinyu wa chakumwa chawo cha nsembe? Alekeni alamuke akuthandizeni imwepo; alekeni asanduke pakubisala panu.39Nyang'anani tsapano kuti ine, apo ine, ndine Mulungu, na kuti palibe mulungu pambali pangu; nimbapha, na kukonza moyo; nimpapasa bzilonda, apo nimbachiza, apo palibe wina omwe angakupulumuseni kuchoka mu mphamvu yangu. 40Thangwe ndadzusa boko langu kutosa kudzaulu mkulewa, 'Nakuti nimkhala kwa nthawe za nthawe, nimdzachita.41Pomwe nimnoza lupanga langu lakuyetima, na pomwe boko langu liniyamba kubweresa chilungamo, nimtsanulira chibwezero changu pa awengi wangu, ndichidzawabwezera chilango wakundiwenga ine.42Nimdzamwesa mapsimo yangu na mulopa, apo lupanga langu limdzakhudyula thupi na mulopa wa anyakuphiwa na akapolo, na kuchoka kuna akulu wa atsogoleri wa awengi."'43Sekerani, imwe madzinza na wanthu wa Mulungu, thangwe amdzabwezera mulopa wa akapolo wache; amdzapereka chibwezero kuna awengi wache, apo amdzapfudza bzakuipa pala dziko lache, pala wanthu wache.Mose adabwera achidzasewera mafala yensene ya nyimbo iyi mmakutu mwa wanthu, iye, na Yoswa mwana wachimuna wa Nuni. Ndiye Mose adamaliza kusewera mafala yenseneya kuna a Isaraeli wensene.46Iye adati kuna iwo, "Ikhani mitima yanu pa mafala yensene ndiyo ndayachitira umboni kuna imwe lero, pala kuti mutonge wana wanu kuyakoya, mafala yensene ya chitongi chochi. 47Thangwe iyi ni nkhani lini yakusaya basa kuna imwe, thangwe ni moyo wanu, apo kudzera mchinthu ichi mumdzatalimphisa nsiku zanu mdziko ndilo mukuyambukira Yorodano kukakhala lanu lanu."48Yahova adasewera kuna Mose pa nsiku yoyo achiti, 49"Ndoko kwira mu phiri la Abarimu, pa phiri la Nebo, lomwe liri mdziko la Moabu, kunyang'anizana na Yeriko. Mumdzanyang'ana dziko la Kanani, lomwe ndikupereka kuna wanthu wa Isaraeli ninga lawo lawo.50Umdzakafera pa Phiri unikwiralo, apo umdzagwezekiwa kuna wanthu wako, ninga ndimo Aroni wa ku Isaraeli mwayako adafera pa Phiri la Hori achigwezekiwa kuna wanthu wache. 51Ichi chimdzachitika thangwera mukhali wakusaya kukhulupirika kuna ine pakati pa wana wa Isaraeli pa madzi ya Meriba mu Kadesi, mchipululu cha Zin; thangwe mulibe kundipa ulemu na kulemekeza pakati pa wanthu wa Isaraeli. 52Thangwe umkaona dziko pamaso pako, soma umdzayenda lini mwemo, mdziko ndilo ndikupereka kuna wana wa Isaraeli."
331Ili ni daliso ndilo Mose munthu wa Mulungu adadalisa nalo wana wa Isaraeli akanati kufa. 2Iye adati: Yahova adachokera ku Sinai achilamuka kuchoka pa Seiri kubwera pa iwo. Iye adatoya kuchokera pa Phiri la Parana, apo adachokera kuna wakupambulika bzulu khumi bza wakupambulika. Kuboko lache la madidi kukhana kupenya kwa chiphaliwali.3Mchadidi, ambakonda wanthu; wanthu wache wensene wakupambulika ali mmanja mwako, apo adagodamira pa nzayo zako; iwo adatambira mafala yanu. 4Mose adatiuza lamulo ife, chakusiiriwa cha mtsonkhano wa Yakobo.5Ndiye mukhana mfumu mu Yeduruni pakutsonkhana mafumu ya wanthu, madzinza yensene ya mu Isaraeli pabodzi. 6Rubeni mbaakhale na moyo nampodi kufa, soma wanthu wache akhale wakulewengeka.7Uyu ni m'daliso wa Yuda. Mose adati: Tetekerani, Yahova, mafala ya Yuda, apo mubwereseni pomwe kuna wanthu. Mmenyereni nkhondo; khalani thandizo lache kuna iwo wakumuukira.8Bza Levi, Mose adati: Tumimu na Urimu wanu bzimkhala na wakukondeka wanu, omwe mudawaezera pa Masa, omwe mudalimbana naye pa madzi ya Meriba,9omwe adasewera bza babache na mai wache, "Ndiribe kuwaona iwo." Iye alibe kuzindikira abale wache, ayai kudziwa wana wache chaiwo, Thangwe adakoya mafala yanu achikoya mpangano wanu.Ambapfunzisa Yakobo mayeruzo yanu na Isaraeli chilamulo chanu. Iye amdzaikha chakufukiza pamaso panu na nsembe yakupserereza yamtero pa guwa lanu lansembe.11Dalisani, Yahova, mphamvu yache, apo bvumani basa la manja yache. Menyani mchiuno mwa iwo wakugandukira iye, na bza wanthu omwe ambamuwenga iye, pala kuti iwo nampodi alamuke pomwe.12Bza Benjamini, Mose adati: Wakukondeka na Mbuya ambakhala mwachitetezo pambali pache; Yahova ambamukhotcherera iye nsiku yense yamtero, pomwe amkukhala pakati pa manja ya Yahova.13Bza Yosefe, Mose adati: Dziko lache mbalidalisike na Yahova na bzinthu bzakuumira bza kudzaulu, na mame, na madzi yakukhala pansipo.14Dziko lache mbalidalisike na bzinthu bzakuumira bza bzakukolola bza dzuwa, na bzinthu bza bzakukolola bza pamiyezi, 15na bzinthu bzakudeka maninge bza mapiri yakale, na bzinthu bzakuumira bza mapiri yachikhalire.16Dziko lache mbalidalisike na bzinthu bzakuumira bza dziko lapansi na kudzala kwache, na mafuno yabwino ya iye omwe akhali pachitsamba. Madaliso mbayakhale pamsolo pa Yosefe, na pamsolo pa iye wakukhala mkulu pakati pa abale wache.17Mwana wakutoma wa ng'ombe, ulemerero bukhale bwache, apo nyanga zache ni Nyanga za mkati. Na nyangazo amdzagwinya wanthu, wense wa iwo, kufika nawo kumalekezero kwa dziko. Awa ni bzulu khumi wa Eferemu; awa ni bzulu wa Manase.18Bza Zebuloni, Mose adati:. Sekera, Zebuloni, pa kubula panja kwako, na iwe, Isakara, mmahema yako. 19Iwo amdzachemerera wanthu kumapiri. Kumweko amdzakapereka nsembe za kuchita chilungamo. Thangwe amdzamama bzakuwanda bza mnyanza, na bzakuchoka mumchenga pa gombe.20Bza Gadi, Mose adati: Wakudalisika ndiye omwe wakuza Gadi. Iye amdzakhala popo ninga mphondolo ikazi, achidzakhadzula boko ayai msolo.21Adabzisankhulira Mbali yabwino ya iye yekha, thangwe arakoya kambali ka mbuto ya myongi. Iye adabwera na atongi wawanthu. Iye adatakula chilungamo cha Yahova na mayeruzo yache na Isaraeli.22Bza Dani, Mose adati: Dani ni mwana wa mphondolo wakumogamoga kuchoka ku Basani.23Bza Nafitali, Mose adati: Nafitali, wakukhuta na bzakumudekera, na kudzala na mdaliso wa Yahova, tambira dziko la kumaulo na kummwera.24Bza Aseri, Mose adati: Wakudala ni Aseri kuposa wana wachimuna winango; iye akhale wakutawirika kuna abale wache, apo iye abvwike nzayo yache mmafuta ya azitona. 25Bzakutchinga bza muyi wanu bzikhale bza chitsulo na mkuwa; na nsiku zako pomwe, na mphamvu yako kubodzi.26Palibe wina ninga Mulungu wa Yesuruni, wakufamba kukwira pathambo kukuthandiza, na ukulu bwache pa mitambo.27Mulungu wamuyaya ndiye pakukhala, na pansipo pana manja yakusaya kumala. Iye anipsamira awengi pamaso pako, apo adati, "Dzonga!"28Isaraeli adakhala mwakukhazikika, Lowe wa Yakobo akhali wakukhazikika mdziko la tirigu na vinyu mupsa; mchadidi, kudzaulu kujojeze mame pa iye.29Madaliso yanu mmazinjitsa, Isaraeli! Wakukhala ninga iwe, wanthu wakupulumusiwa na Yahova, chishango cha chithandizo chanu, na lupanga la ukulu bwako? Awengi wako amdzabwera ali kunjenjemera kuna iwe; umdzapondedza pa mbuto zawo zakulemekezeka.
341Mose adakwira kuchoka mbzidikha bza Moabu kuyenda ku Phiri la Nebo, pakatolotolo pa Pisiga, lomwe liri kunyang'anizana na Yeriko. Popo Yahova adamulatiza dziko lense la Gileadi ate kutali ku Dani, 2na Nafitali wense, na dziko la Eferemu na Manase, na dziko lense la Yuda, ku nyanza yakumaulo, 3na Negevi, na nsansa ya chigwa cha Yeriko, Muyi wa Migwalangwa, ate ku Zoari.4Yahova adati kuna iye, "Ili ni dziko ndilo ndidalumbira kuna Aburahamu, kuna Isaki, na kuna Yakobo, kulewa kuti, 'Nimdzalipereka kuna wa mbeu yako.' Ndakubvuma kulinyang'ana na maso yako, soma umdzayambuka lini koko." 5ndiye Mose mtumiki wa Yahova, adasaika Popo mdziko la Moabu, ninga ndimo mafala ya Yahova yadalonjezera. 6Yahova adamufuchira mdziko la Moabu kunyang'anizana na Beti Peori, soma palibe ambadziwa pana thenje lachelo ate lero.7Mose akhana magole dzana libodzi na makumi mawiri pomwe adasaika; maso yache yakhalibe kuchita mdima, ayai mphamvu zache kutazira. 8Wanthu waku Isaraeli adamulira Mose mbzidikha bza Moabu kwa nsiku makumi matatu, kinangoko nsiku zakulira Mose zidamala.9Yoswa mwana wachimuna wa Nuni akhali wakudzaziwa na mzimu wanzeru, thangwe Mose akhadabzatika manja pa iye. Wanthu wa mu Isaraeli adamutetekera iye achichita ndibzo Yahova akhadatonga Mose.10Pakhanati kuoneka kale mneneri chikhalidwe ninga Mose, omwe Yahova adamdziwa maso na maso. 11Pakhanati kale kuoneka mneneri aliyense mubzilatizo na bzakudabwisa ndibzo Yahova adamtuma iye kuchita mdziko la Aigupto, kuna Falawo, na kuna atumiki wache wense, na kudziko lache lense. 12Pakhanati kale kukhala mneneri ninga iye mu mphamvu, na mubzakuchitika wakugopsa ninga Mose nakachita pa maso pa Isalaeli bzonse.

Yoswa

11Tsapano bzidachitika pomwe Mose atasaika mtumiki wa Yahova, kuti Yahova adasewera kuna Yoswa mwana wa Nuni, mthanzizi mkulu wa Mose, kulewa kuti, 2"Mose, kapolo wangu, wasaika. Tsapano ndiye, lamuka, yambuka Yorodanoyu, iwepo na wanthu wensewa, kuyenda mdziko ndilo ndikuwapa iwowa--- kuna wana wa Isaraeli. 3Ndakupani mbuto iriyense ndiyo nzayo zanu zimdzafamba. Ndaipereka kuna imwe, ninga ndimo ndidalonjezera kuna Mose.4Kuchokera Ku chipululu cha Lebanoni, ate kutali ku mkulo ukulu, Firate, dziko lensene la Ahiti, na Ku Nyanza Ikulu, komwe dzuwa limbamirira, limdzakhala dziko lanu. 5Palibe ndiye amdzaimisana nawe pamaso pako nsiku zense za moyo wako. Nimdzakhala nawe ninga ndimo ndikhakhalira na Mose. Nimdzakulamwa lini ayai kukulekerera.6Khala wamphamvu na wakulimbika mtima. Umdzachitisa wanthuwa kutambira dziko ndilo ndidalumbirira kuna abereki wawo kuti nimdzawapa iwo. 7Khala wamphamvu na wakulimbika mtima maninge. Khala na kidado kubvera bzitongi bzense mtumiki wangu Mose adakutongani imwe. Nampodi kuzungunukira kumadidi ayai kumadzere, pala kuti udzakhale wakupambana kulikwense umdzayendako.8Bukhu la chitongi nampodi lichoke pakamwa pako. Umbalilingirire masikati na usiku pala kuti ukhale wakusamala kuchita bzense ndibzo bzidanembiwa mwemo. Kinangoka umdzakomesa njira zako uchidzapambana. 9Kodi ndiribe kukutonga iwepo kani? Khala wamphamvu na wakulimbika mtima! Nampodi kubva mantha. Nampodi kugwesewa utofu. Yahova Mulungu wako ali nawe kulikwense uniyendako."10Ndiye Yoswa adatonga akulu wa wanthu, 11Ndokoni pakati pa tsasapo mukawauze wanthu, Bzikonzekereni chakudya cha paulendo. Nsiku zitatu zikubwerazi mumdzayambuka Yorodanoyu muchiyenda mdziko ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani imwepo kukhala lanu lanu."'12Kuna wene Rubeni, a Gadi na dzinza la a Manase lakugawanika pakati, Yoswa adati, 13"Kumbukirani fala ndilo Mose mtumiki wa Yahova, adakutongani imwepo pomwe adati, 'Yahova Mulungu wanu akukupani kupuma, apo akukupani dziko ili.'14Azikazanu, wananu ang'ono, na bzifuwo bzanu bzimdzakhala mdziko ndilo Mose adakupani ng'ambu ya Yorodano. Soma wankhondo wanu wamphamvu amdzayenda na abale wanu kukawathandiza 15kufikira Yahova atapa kupuma kuna abale wanu ninga ndimo akupasirani imwepo. Kinangoko iwo amdzatambirambo dziko ndilo Yahova Mulungu wanu wawapa iwo. Ndiye mumdzabwerera ku dziko lanu mkulitambira kukhala lanu lanu, dziko ndilo Mose mtumiki wa Yahova adakupani ng'ambu ya Yorodano, komwe dzuwa limbabulira."16Ndiye iwo adamutawira Yoswa, kulewa kuti, "Bzensene ndibzo mwatitongabzo timdzachita, apo kulikwense mumtitumako timdzayenda. 17Timdzabvera mafala yanu ninga ndimo tidabverera Mose. Chokhacho Yahova Mulungu wanu mbaakhale namwe, ninga ndimo akhaliri na Mose. 18Aliyense wakupikisana na bzakutonga imwe na kunyozera mafala mwamutongayo adzaphiwe letu. Khalani wa mphamvu na kulimbika mtima basi."
21Ndiye Yoswa mwana wachimuna wa Nuni mwakanonono adatuma amuna awiri kubula mu Sitimu ninga azondi. Iye adati, "Ndokoni, mukazonde dzikolo makamaka Yeriko." Ndiye adayendadi achikafika panyumba pa mkazi puta omwe dzina lache akhali Rahabi, apo adagona popo. 2Ichi chidalewedwa kuna mfumu ya mu Yeriko, "Nyang'anani, amuna wa mu Isaraeli abwera muno kudzazonda dzikoli." 3Mfumu ya mu Yeriko idatuma mtumi kuna Rahabi ichiti , "Bweresa amuna omwe abwera kuna iwe achipita mnyumba mwakowo, thangwe abwera kudzazonda dziko lenseneri."4Soma mkaziyo akhadatenga amuna awiriwo mkuwabisa. Iye adatawira, "Inde, amuna adabweradi kuna ine, soma ndiribe kudziwa kuti akhali wakuponi. 5Adachoka kutadoka, pomwe ikhali nthawe yakufunga bzipata bza muyi. Ndikudziwa lini ndiko adayendera. Mungakhoze kukawaphata muchiwatewera kamkulumize."6Soma iye akhadawatengera padzaulu pa nsodzi mkuwabisa na mitanda ya miti yakutandalika pansodzipo. 7Ndiye amuna adawapsaga mumseu wakuyendera ku gombe la ku Yeriko. Chipata chidafungiwa pomwe wakukapsagawa adatondo kuti abula panja.8Amunawo akhanati kugona usiku, pomwe iye adawakwiza pa nsodzipo. 9Iye adati. "Ndikudziwa kuti Yahova wakupani dzikoli na kuti mantha ya imwepo yatigwera ife. Wensene wakukhala mdziko amdzasungunuka pamaso panu.10Tabva ndimo Yahova adaumisira madzi ya Nyanza Ifwira pala imwe pomwe mudabula mu Aigupto. Tabva pomwe ndicho mudachita kuna mafumu mawiri ya Aamori ng'ambu ya Yorodano--- Sihoni na Ogi---omwe mudawadzonga kwakunyanya. 11Pomwe tidatondo kubva bzobzi, mitima yathu zjai idasungunukiratu apo pakhalibe kulimbika mtima ndko kudasala muna aliyense+-- thangwe Yahova Mulungu wanu, ni Mulungu kudzaulu kupitirira na padziko lapansi na kunyansi kwache.12Tsapano ndiye, chonde lumbirirani kuna ine mdzina la Yahova kuti, ninga ndimo ndakuchitirani chifundo terepayumu, mudzachitirembo chifundo terepayu nyumba ya babangu. Ndipeni chilatizo cha chikhulupiriro 13kutidi mumdzasiya miyoyo ya babangu, mayi wangu, azimano wangu, azinana na mabanja yawo yensene, na kuti mumdzapulumusa miyoyo yathuyi ku imfa."14Amunawo adati kuna iye, "Moyo wathu ndiwo moyo wanu, ate ku imfa! Ungasaya kuzimbula ndibzo tadzera, ndiye, pomwe Yahova amdzatipa dzikoli timdzachitira chifundo na chadidi kuna iwe."15Ndiye iye adawabulisira pajanera kuphatisa basa chingwe. Nyumba ikhakhala iyeyo ikhadamangiwa mkati mwa litsito la muyiyo. 16Iye adati kuna iwo, "Ndokoni m'phiri mukabisalike ayai wakukupsaganiwo angakugumaneni. Kabisaleni koko nsiku zitatu ate wakupsagawo abwerere. Kinangoko muyende njira zanu." 17Amunawo adati kuna iye, "Timdzakhala wakutsudzuliwa ku chilumbiriro ndicho udatilumbirisa ifepano penu umchita lini ichi.18Tingadzafika mdzikomo, iwepo udzamange chingwe chifwirachi pajanera ndipo udatibulisirapa, apo udzagwezeke mnyumba babako na mai wako, abale wako na wanyumba ya babako wensene. 19Aliyense wakudzabula mnyumba mwako mkuyenda kumseu, mulopa wawo okhaokhayo umdzakhala pamsolo pawo apo timdzakhala walazau. Soma penu boko linibzatika pamsolo pa wina ndiye muli naye mnyumbamo, mulopa wache umdzakhala pa msolo pathu.20Soma penu unisewera bza ife, timdzatsudzuliwa ku lumbiro udatilumbirisa lire." 21Rahabi adatawira, "Bzomwe mwasewerabzi mbabzichitike." Iye adawatumiza achinyamuka. Kinangoka achimanga chingwe chifwira pa janerapo.22Iwo adanyamuka achikwira kumapiri achikakhala nsiku zitatu ate wakupsagawo adabwerera. Wakupsagawo adanyang'ana mumseu mwensene apo neye kuona chinthu.23Amuna awiriwo adabwerera achiyambuka kubwerera kuna Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, achimuuza bzense ndibzo bzidawachitikira iwo. 24Iwo adati kuna Yoswa, "Mchadidi Yahova wapereka dzikoli mmanja mwathu. Mbadwa zensene za mdzikomu zikusungunuka thangwera ifepano."
31Yoswa adalamuka na machibesebese, apo iwo adanyamuka kuchoka ku Sitimu. Iwo adafika pa Yorodano, iye na wanthu wensene wa mu Isaraeli, apo adagwezekana pa msasa popo akanati kuyambuka.2Patapita nsiku zitatu, akapitawo adayenda kudzera pakati pa msasayo; 3adatonga wanthu, "Mungaona likasa la mpangano wa Yahova Mulungu wanu, na ansembe wa chi Levi atalitakula, muchole mbuto ino mulitewere. 4Pakhale mpata pakati pa imwe na ilo wa pafupifupi maboko bzulu bziwiri. Nampodi kulifira pafupi, pala kuti mukwanise kuona njira yakuyendera, thangwe mukanati kuipita kale njira yoyi.5Yoswa adati kuna wanthuwo, "Mubzipambule mwekha mangwana, thangwe Yahova amdzachita bzakudabwisa pakati panu." 6Ndiye Yoswa adati kuna ansembe, "Takulani likasa la mpanganoli, mugwate nalo kutsogolo kwa wanthu." Ndiye adatakuladi likasa la mpanganolo achigwata nalodi kutsogolo kwa wanthu.7Yahova adati kuna Yoswa, "Lero nimkusandusa munthu mkulu pamaso pa Isaraeli wensene. Iwo amdzadziwa kuti ninga ndimo ndikhaliri na Mose, nimdzakhala na iwepo. 8Umdzatonga ansembe wakutakula likasa la mpanganolo, 'Mungafika kumphepete kwa madzi ya Yorodano, mumbaime pulu mu Mkulo wa Yorodano."'9Ndiye Yoswa adati kuna wana wa Isaraeli, "Bwerani kuno mudzabve mafala ya Yahova Mulungu wanu." 10Apo Yoswa adati, "Na ichi mumdzadziwadi kuti Mulungu wamoyo ali pakati panu apo amdzathotha kuchoka pakati panu a Kanani, a Hiti,a Perezi, a Girigasi, a Aamori, na a Yebusi. 11Nyang'anani! likasa la mpangano wa Mbuya wa dziko lense lapansi linimoga na pamsolo panu kuyenda mu Yorodano12Tsapano sankhula amuna khumi na awiri malingana na madzinza ya Isaraeli, m'bodzi kuchoka mdzinza lirirense. 13Pomwe nzayo za ansembe omwe atakula likasa la Yahovawo, Mbuya wa dziko lensene lapansi, zinikhuya madzi ya Yorodano, madzi ya mu Yorodanoyo yamdzagwatikiratu, na madzi pomwe ndiyo yakuyerera kuchoka mmikulo yakuphiri yamdzalekeza kuyerera yachidzagwezekeka pa mudwi ubodzi.14Ndiye pomwe wanthu amdzabula kuchoka mmatsasa mwawo kuyambuka Yorodano, ansembe atakula likasa la mpangano wale amdzatsogola patsogolo pa wanthuwo. 15Wakutakula likasawo akadzatondo kufika pa Yorodano, apo nzayo za ansembe wakutakula likasawo zichithibzika m'phepete mwa madziyo ---basi zjai Yorodano amdzasefukira m'gombe mwache mwense ate kupita nthawe yense yamainza--- 16madzi ndiyo yakuyerera mmikulo yakuphiri kwache yamdzagwezekana mbuto ibodzi. Madzi yadalekeza kuyerera kuchoka patali zedi. Madzi yadalekeza kuyerera kuchoka ku Adamu, muyi ndiwo uli m'phepete mwa Zaretani, kupolikiratu ku nyanza ya Araba, Nyanza ya Munyu. Wanthu adayambukira kufupi na Yeriko.17Ansembe wakutakula kikasa la mpangano la Yahova wale adaima pamataka pakati pa Yorodano ate wanthu wense wa Isaraeli kuyambuka pamataka pakuuma.
41Pomwe wanthu wensene adayambuka Yorodano, Yahova adati kuna Yoswa, 2"Ubzisankhulire wekha amuna khumi na awiri kuchoka pakati wa wanthuwo, m'bodzi kuchoka pa dzinza lirirense. 3Uwape chitongi ichi: 'Tengani minyala khumi na miwiri kuchoka pakati pa Yorodano pambuto pakuuma ndipo ansembe apondapo, mubwere nayo muitule pambuto ndipo imwe munigona usiku lero."'4Ndiye Yoswa adachemeradi amuna khumi na awiri omwe adawasankhula kuchoka mmadzinza ya Isaraeli, m'bodzi kuchoka dzinza lirirense. 5Yoswa adati kuna iwo, "Ndokoni pamaso pa likasa la Yahova Mulungu wanu pakati pa Yorodano. Aliyense waimwe akatakule mwala paphewa pache, malingana na mbogo ya madzinza ya wanthu wa Isaraeli.6Ichi chimdzakhala chizindikiro mkati mwanu pala mwe wana wanu angadzabvunza mmasiku yali mkudza, 'Minyala imweyi ikulewa chani kuna imwe?' 7Ndiye mumdzati kuna iwo, 'Madzi ya mu Yorodano yakhadagwatiwa pamaso pa likasa la Yahova. Pomwe likhayambuka Yorodano, madzi ya Yorodano yakhadagwatiwa. Ndiye minyala imweyi imdzakhala chikumbuso kuna wanthu wa Isaraeli ate mtsogolo."'8Wana wa Isaraeli adachita ndimo Yoswa adatongera, apo adatengadi minyala khumi na miwiri kuchoka pakati nakati ya Yorodano, ninga ndimo Yahova adauzira Yoswa. Adazika minyalayo malingana na kuwanda kwa madzinza ya wana wa Isaraeli. Iwo adatakula minyalayo, kuyambuka nayo pambuto ndipo adamanga tsasa apo adaizika pansi popo. 9Ndiye Yoswa adaikha minyala khumi na miwiri pakati pa mkulo wa Yorodano, pambuto ndipo nzayo za ansembe omwe akhadatakula likasa la mpanganolo zikhadaponda. Chikumbusocho chikali popo ate lero.10Ansembe omwe adatakula likasalo adaima pakati pa Yorodano ate chirichense ndicho Yahova adatonga Yoswa kuuza wana wa Isaraeli chitamala, malingana na bzense ndibzo Mose akhadatonga Yoswa. Wanthuwo adakulumiza achiyambuka. 11Pomwe wanthu wense adamala kuyambuka, likasa la Yahova na ansembe adayambuka pamaso pa wanthu.12Dzinza la wene Rubeni, dzinza la wene Gadi, na meya ya dzinza la Manase adagwata pamaso pa wana wa Isaraeli atasanduka ninga thimu la nkhondo, ninga ndimo Mose adawauzira iwo. 13Pafupifupi amuna bzulu makumi manayi atatakula bza nkhondo adagwata pamaso pa Yahova, pala nkhondo ya mchidikha cha Yeriko. 14Pa nsiku yoyo Yahova adakuza Yoswa kukhala mkulu pamaso pa a Isaraeli wensene. Iwo adamulemekeza iye---ninga ndimo adalemekezera Mose---nsiku zensene za moyo wache.15Ndiye Yahova adasewera na Yoswa, 16"Tonga ansembe omwe ambatakula likasa la umboni abule kunja kwa Yorodano."17Ndiye, Yoswa adatonga ansembe, "Bulani kunja kwa Yorodano." 18Pomwe ansembe wakutakula likasa la mpangano la Yahova adabula kunja kuchoka pakati pa Yorodano, kutseri kwa nzayo zawo kuchidzusika kufika kunja kwa mataka yakuuma, basi madzi ya Yorodano yadabwerera m'buto mwache yachikhaphwikira kunja kwa magombe yache, ninga ndimo yakhaliri nsiku zinayi zapitazo.19Wanthuwo adabula kunja kwa Yorodano nsiku yachikhumi ya mwezi wakutoma. Adagwezekana pa tsasa mu Giliga, kumachibese kwa Yeriko. 20Minyala khumi na miwiri ndiyo adaitengera kunja kwa Yorodano, Yoswa adaizika mu Giliga. 21Adati kuna wana wa Isaraeli, "Nthawe ndizo azukulu wanu amdzabvunza abereki wawo kunthawe zirimkudzazo, 'Minyalayi njachani?'22uzani wana wanu, 'Apa ndipo a Isaraeli adayambukira Yorodano pamataka pakuuma.' 23Yahova Mulungu wanu adaumisa madzi ya Yorodano pala imwepo, ate mudayambuka, ninga ndimo Yahova Mulungu wanu adachita ku Nyanza Ifwira, yomwe iye adatiumisira ife ate kuyambuka, 24pala kuti wanthu wense wadziko lapansi adziwe kuti boko la Yahova ndamphamvu, na kuti mudzalemekeze Yahova Mulungu wanu ate kale kale."
51Mafumu yense ya Aamori ya kumaulo kwa Yorodano, na mafumu yensene ya a Kanani, yomwe yakhakhala m'bali mwa gombe la Nyanza Ikulu, yatatondo kubva kuti Yahova adaumisa madzi ya mu Yorodano ate wana wa Isaraeli kumala kuyambuka, mitima yawo idasungunuka, apo mukhalibe pomwe mzimu mwa iwo thangwera wana wa Isaraeli.2Pa nthawe yoyo Yahova adati kuna Yoswa, "Konza pomwe bzisu bza minyala ya chikero apo ugwate pomwe wana wense wachimuna wa Isaraeli kachiwiri." 3Ndiye Yoswa adabzikonzera bzisu bza minyala ya chikero apo adagwata wana wense wachimuna wa Isaraeli pa Gibeya Naraloti.4Iri ni thangwe lache Yoswa adawagwata iwo: Amuna wense omwe adabula kuchokera mu Aigupto, kuphatanidza na amuna wense wankhondo, adafera mnjira mchipululu, atabula kale mu Aigupto. 5Napo kuti amuna wense adabula mu Aigupto adagwatiwa, soma, palibe mnyamata wakubadwira mchipululu munjira atabula mu Aigupto ndiye adagwatiwa.6Thangwe wana wa Isaraeli adafamba magole makumi manayi mchipululu ate wanthu wense, ndiye kuti, amuna wense wa nkhondo omwe akhadabula mu Aigupto, adamala kufa, thangwe alibe kubvera mafala ya Yahova. Yahova adawalumbirira kuti iye amdzabvuma lini kuti iwo adzaone dziko ndilo iye adalumbira kuna abereki wawo kuti amdzalipereka kuna ife, dziko lakuyerera mkaka na uchi. 7Akhali wana wawo ndiwo Yahova adawalamusa m'buto mwawo ndiwo Yoswa adawagwata, thangwe akhalibe kugwatiwa munjira.8Pomwe wense adamala kugwatiwa, adasalira basi mu tsasa ndilo akhali ate iwo kulimba. 9Ndiye Yahova adati kuna Yoswa, "Lero ndachosa manyazi ya Aigupto kuchoka kuna iwe." Ndiye, dzina la mbutoyo idachemeriwa Giliga ate lero lino.10Wana wa Isaraeli adamanga tsasa pa Giliga. Iwo adakoya Pasaka pa nsiku yachikhumi na chinayi ya mwezi, maulo, mchidikha cha Yeriko. 11Mangwana yache Pasaka itapita, nsiku yoyo, iwo adadya bzipaso bza mdzikolo, mkate wakusaya chakufufumisa mkukazinga tirigu.12Mana yadalekeza pansiku ndiyo iwo adadya bzipaso bza mdzikomo. Pakhalibe pomwe mana pala wana wa Isaraeli, soma adadya bzipaso bza mdziko la Kanani basi gole limwero.13Pomwe Yoswa adafendera ku Yeriko, adatukula maso yache achinyang'anisa, apo onani, mwamuna akhadaima kutsogolo kwa iye; akhadasolola lupanga lache apo likhadaphata mmanja mwache. Yoswa adayenda kuna iye achikati, Ndiwe wathu ayai wa awengi wathu?"14Iye adati, "Bzensebzo neye, Thangwe ndine mkulu wa achikunda wa Yahova. Tsapano ndabwera." Ndiye Yoswa adazolima nkhope yache pansi kunamata achiti kuna iye, "Mbuyangu ambati chani kuna mtumiki wache?" 15Mkulu wa achikunda wa Yahovayo adati kuna Yoswa, "Khundula chango zako kunzayo zako, thangwe mbuto waimayo njakupambulika." Ichi ndicho Yoswa adachita.
61Tsapano bzipata bzensene bza Yeriko bzidafungiwa thangwera achikunda wankhondo wa Isaraeli. Palibe adabula panja palibe adapita mkati. 2Yahova adati kuna Yoswa , "Ona, ndaipereka Yeriko mmanja mwako, mfumu yache, na wankhondo wache wa mphamvu.3Mugube kuzumgulira mzindayo, amuna wense wankhondo kuzumgulira mzindayo nthawe ibodzi na ibodzi. Muchite ibzi nsiku zitanthatu. 4Ansembe anomwe atakule malipenga manomwe ya nyanga za atonde wa mabira pamaso pa likasa. Pa nsiku yachinomwe, mugube kuzungulira mzindayo kanomwe, apo ansembewo alize mwakukuwa malipengayo.5Ndiye iwo alize mwakukuwa na nyanga za atonde wamabirazo, apo mungabva kuliza kwa lipenga wanthu wense akuwe na mafala makulu, apo litsito la mzindayo limdzagwa pansi mbwee. Achikundawo amenye, aliyense kuyenda kutsogolo."6Ndiye Yoswa mwana wachimuna wa Nuni adachemera ansembe achiti kuna iwo, "Takulani likasa la mpangano, apo ansembe anomwe atakule malipenga manomwe ya nyanga za atonde wamabira kutsogolo kwa likasa la Yahova." 7Iye adati kuna wanthuwa, "Ndokoni mukagube kuzungulira mzindayo, apo amuna wa bzida amdzayenda patsogolo pa likasa la Yahova."8Ninga ndimo Yoswa adalewera kuna wanthuwa, ndiye ansembe anomwe adatakula malipenga manomwe ya nyanga za atonde wa mabira pamaso pa Yahova. Pomwe akhafendeza kutsogolo, adaliza malipengayo mwakukuwa. Likasa la mpangano la Yahova lidabwerq pambuyo pawo. 9Amuna wa bzida adafamba patsogolo pa ansembe, apo adaliza kukuwisa malipenga yawoyo, soma kinangoka mulindiri wa mmambuyo adafamba pambuyo pa likasa, apo ansembe adapitiriza kuliza malipenga yawo.10Soma Yoswa adatonga wanthuwo, kulewa kuti, "Nampodi kukuwa. Baludya nampodi libule pakamwa panu ate nsiku ndiyo nimdzakuuzani kudzakuwa. Nthawe yokhayo basi ndiyo muti mudzakuwe." 11Ndiye iye adachitisa likasa la Yahova kuzungulira muyiyo kabodzi nsiku yoyo. Kinangoka iwo adapita mu msasa wawo, apo iwo adakhala usiku bwense mu msasayo.12iye Yoswa adalamuka na machibesebese, apo ansembe adadzusa likasa la Yahova. 13Ansembe anomwe, omwe akhadatakula malipenga manomwe ya nyanga za atonde wa mabira kutsogolo kwa likasa la Yahova, adafamba mwatcheru achiliza malipenga. Achikunda wakutakula bzida akhafamba kutsogolo kwawo. Soma pomwe mulindiri wa mmambuyo adafamba pambuyo pa likasa la Yahovayo, ndiye pomwe malipenga yadapitirira kukuwa. 14Iwo adafamba kuzungulira mzindayo pa nsiku yachiwiri achibwerera bwino ku msasa. Iwo adachita ibzi kwa nsiku zitanthatu.15Ikhali nsiku yachinomwe pomwe iwo adalamuka na machibesebese, pomwe manyika yakhayamba kuoneka, apo adafamba kuzungulira mzindayo ninga ndimo adachitira, apa kanomwe. 16Ikhali nsiku yoyi ndiyo adafamba kuzungulira mzindayo kanomwe. Ikhali nsiku yachinomwe, pomwe ansembe adaliza malipenga, ndiyo Yoswa adatonga wanthuwo, "Kuwani! Thangwe Yahova wakupani mzinda.17Mzindayo na bzense bziri momo bzimdzaperekiwa ku kuchidzongeko cha Yahova. Rahabi yekha putayo amdzakhala na moyo---iye na wense wa mnyumba mwache---thangwe adabisa wakukazonda tidawatuma wale. 18Soma mungakhala imwepo, chenjerani pa kutenga bzinthu bzakupambuliwa pala chidzongeko, nampodi kutenga chirichense cha bzimwebzo. Mungachita ibzi, mumdzachitisa msasa wa Isaraeli kukhala chinthu chakuthemera kudzongewa apo mumdzaubweresera kubonera. 19Siriva wense, oro, na bzinthu bzakukonzewa na mkuwa na fero bzaikhiwa pambali pala Yahova. Bziyende mu thungwa la Yahova."20Ndiye wanthuwo adakuwa maninge, pomwe iwo adaliza malipengayo. Tsapano pomwe wanthu adabva kulira kwa malipengayo, adakuwa maninge, litsilo lidagwa lense pansi, apo munthu aliyense adapita mwemo achitenga mzindayo. 21Adamairatu kudzonga bzense bza mu mzindayo na nsonga ya lupanga---mkazi na mwamuna, mng'ono na mkulu, ng'ombe, mabira na mabulu.22Ndiye Yoswa adati kuna amuna awiri adakazonda dziko wale, "Ndokoni mnyumba ya puta ule. Kabwereseni mkaziyo na wense ali nawo iye, ninga ndimo mudalumbiririra kuna iye."23Ndiye anyamata omwe akhali azondi wale adakapita achikabulisa Rahabi panja. Iwo adabulisa babache, mayi, azimano, na abale wache wense omwe iye akhanawo. Adawabweresa pa mbuto kunja kwa msasa wa Isaraeli. 24Iwo adatentha mzindayo na chirichense cha mwemo. Siriva yekha, oro, na mimtsuko ya mkuwa na fero bzidaikhiwa mthungwa mwa nyumba ya Yahova.25Soma Yoswa adabvumiza puta Rahabi, wa banja la babache, na wense akhanawo iye kukhala na moyo. Iye ambakhala ku Isaraeli ate lero thangwe adabisa asupayi omwe Yoswa adawatuma kukazonda Yeriko.26Ndiye Yoswa adatonga iwo nthawe zozo na lumbiro, apo iye adati, "Wakutembereriwa ni munthu mmaso mwa Yahova ndiye animanga pomwe mdzindayu, Yeriko. Pakutaya mwanache wakutoma, amdzamanga maziko, na pakutaya mwanache wakumalizira, iye amdzalamusa bzipata bzache." 27Ndiye Yahova akhanaye Yoswa, apo kubvekera kwache kudafika mdziko lensene.
71Soma wana wa Isaraeli adachita mwakusaya kukhulupirika pa bzinthu bzakuikhiwa pambali pala kuti bzidzongiwe. Kani mwana wachimuna wa Karimi mwana wachimuna wa Zabidi mwana wachimuna wa Zera, wakuchoka kudzinza la Yuda, adatenga bzinthu bzinango bzakuikhiwa kuti bzidzongiwe, apo ukali bwa Yahova budapsa pa wana wa Isaraeli.2Yoswa adatuma amuna kuchoka ku Yeriko kuyenda ku Ai, komwe kukhali kufupi na Beti Aveni, kumachibese kwa Beteli. Iye adati kuna iwo, Kwirani muyende mukazonde dzikolo." Ndiye wanthuwo adayendadi kukazonda Ai. 3Pomwe iwo adabwerera kuna Yoswa, adati kuna iye, "Nampodi kutumiza wanthu wense kukwira kuyenda ku Ai. Mutondo kutumiza wanthu bzulu bziwiri ayai bzulu bzitatu kukamenya Ai. Nampodi kuphatisa basa wanthu wense ku nkhondo, thangwe ni wanthu ang'onong'ono4Ndiye wanthu bzulu bzitatu okha ndiye adakwira kuchoka mwa achikundawo, soma awa adakathawa pamaso pa amuna wa ku Ai. 5Wanthu wa mu Ai adapha wanthu makumi matatu na atanthatu pomwe akhawathotha kuchoka pa bzipata bza muyi ate kuminyala, achiwapha iwo pomwe akhabuluka pa phiri. Mitima ya wanthu idasungunuka ichikhala ninga madzi.6Ndiye Yoswa adang'amba bzakubvala bzache. Iye na akulu wa mu Isaraeli adabzithira phumbi mmisolo yawo achikotamisa nkhope pansi kutsogolo kwa likasa la Yahova, mkusalira popo ate maulo. 7Ndiye Yoswa adati, "Ha, Yahova Mbuya, mwabwereseranyi wanthuwa kuyambuka mkulo wa Yorodano? Kudzatipereka mmanja mwa Aamori mkutidzonga ife? Tichikhala zjai takumbuka moda wina tingadakhala ng'ambu ina ya Yorodano!8Mbuya, ningalewe chani, pomwe Isaraeli atabwerera mmambuyo pamaso pa awengi? 9Thangwe Akanani na wanthu wache wense wa mdzikomo amdzabva bza bzobzi. Iwo amdzatizungulira achichitisa wanthu wa dziko lapansi kudzayebwa dzina lathu. Mumdzachita chani na dzina lanu likuluri?"10Yahova adati kuna Yoswa, "Lamuka! Thangweranyi ukukhwathama popo? 11Isaraeli waphonya. Iwo apsa mpangano wangu ndiwo ndidawatonga iwo. Iwo aba bzinthu bzinango ndibzo bzidaikhiwa pambali. Iwo aba bzinthu bzinango apo kinangoka mkubisa chakuphonya chawo pakuikha ndibzo atenga pakati pa bzombo bzawo. 12Mnthangwerache, wana wa Isaraeli, angaphule lini chinthu pamaso pa awengi wawo. Adathawa pa awengi wawo thangwera iwo pomwe ali pa mzere wakudzongiwa. Nimdzakhala lini namwe pomwe pokha pokha mudzonge bzinthu bzakuthemera kudzongewabzo, soma bzikali pakati panu.13Lamuka! Ndipambulire wanthu ulewe kuna iwo, 'Mubzipambulire mwekha mangwana. Thangwe Yahova, Mulungu wa Isaraeli wati, "Pana bzinthu bzakuikhiwa pambali kuti bzidzongiwe soma bzikana imwepo, Isaraeli. Mungaimisane lini na awengi wanu pokha pokha muchose pakati panu bzinthu bzense bzidaikhiwa pambali kuti bzidzongewebzo.14Machibese, mukaonekere mwekha na madzinza yanu. Dzinza ndilo Yahovayo anilisankhula limdzabwera pafupi na wachibale wawo. Dzinza ndilo Yahova aniliankhulalo lifendere pafupi na wachibale wache m'bodzi m'bodzi15Bzimchitika kuti omwe amsankhuliwayo na ndiye ana bzinthu bzakuti bzidzongeweyo, amdzatenthiwa, iye na bzense anabzo, thangwe wapsa mpangano wa Yahova thangwera pomwe kuti wachita chinthu chakupusa mu Isaraeli."16Ndiye, Yoswa adalamuka na machibesebese achibweresa Isaraeli pafupi, dzinza na dzinza, apo dzinza la Yuda ndilo lidaphatiwa. 17Yoswa adabweresa dzinza la Yuda pafupi, apo dzinza la Zerahi ndilo lidaphatiwa. Adabweresa pafupi dzinza la Zerahi munthu na munthu, apo Zabidi ndiye adasankhuliwa. 18Iye adabweresa banjalo pafupi, munthu na munthu, na Akani mwana wachimuna wa Karimu, mwana wachimuna wa Zabidi, mwana wachimuna wa Zera, kuchokera ku dzinza la Yuda, ndiye adaphatiwa.19Ndiye Yoswa adati kuna Akani, "Mwanangu, pereka ulemerero kuna Yahova, Mulungu wa Isaraeli, na kumupa iye ulemu. Meju ndiuze ndicho wachita. Nampodi kundibisira." 20Akani adamtawira Yoswa, "Chadidi, ndaphonyera Yahova, Mulungu wa Isaraeli. Ndidachita tenepa: 21Pomwe ndidaona chakubvala chakudeka pakati pa wankhondo waku Babulo, masekeli madzana mawiri ya siriva, na oro wakulemera masekeli makumi machanu, ndidabzisirira mchibzitenga. Bzidabisa pansi pakati pa chihema changu, apo siriva ali pansi pachepo."22Yoswa adatuma mitumi, yomwe idathamangira ku chihemacho komwe kukhana bzinthuko. Pomwe iwo adakapsaga, adabzionadi bzitabisa mchihema chache cha iye, na siriva pansi pache. 23Iwo adatenga bzinthubzo kuchoka mkati mwa chihemacho achibzibweresa kuna Yoswa na kuna wanthu wense wa Isaraeli. Iwo adabzikhuthula ibzo pamaso pa Yahova.24Ndiye Yoswa, na Isaraeli wense na iye, adatenga Akani mwana wachimuna wa Zera, na sirivayo, chakubvalacho, oroyo, wanache wachimuna na wachikazi, ng'ombe zache, abulu, mabira, na chihema chache na bzense ndibzo akhanabzo, achibzibweresa Mchigwa cha Akori.25Ndiye Yoswa adati, "Msabwanyi watiboneresa tenepau? Yahova amdzakuboneresa iwe lero." Isaraeli wensene adamuboma iye na minyala. Kinangoka adaboma bwino wakusalawo na minyala achiwatentha na moto. 26Iwo adamgwezekera mudwi wa minyala omwe ukalipo ate lero. Yahova adazungunusa ukali bwache bwakugakabo. Mthangwerache dzina la mbutoyo limbachemeriwa Chigwa cha Akori ate nsiku ya lero.
81Yahova adati kuna iye, "Nampodi kugopa; nampodi kugwesewa utofu. Tenga wanthu wense wankhondo na iwe. Kwira ndoko ku Ai. Ona, ndakupa mmanja mwako mfumu ya ku Ai, wanthu wache, muyi wache, na dziko lache. 2Umdzachita kuna Ai ninga ndimo udachitira na Yeriko na mfumu yache, kupambula kuti umdzaupondedza na bzifuwo kubodzi kukhala bwako. Khazikisa nkhondo kutseri kwa muyiyo."3Ndiye Yoswa adalamuka achitenga amuna wense wa nkhondo kukwira nawo ku Ai. Ndiye Yoswa adasankhula amuna bzulu makumi matstu---- wankhondo wamphamvu---achiwatumiza iwo usiku. 4Iye adawatonga iwo, "Nyang'anani, mumdzagona mwakunzekera nkhondo ya muyiyo, kutseri kwache. Nampodi kuyenderatu kutali na muyi, soma mwensemwe konzekani.5Ine na amuna wense ana inewa timdzafendera mmuyimo, apo iwo angabwera kudzatimenya, timdzawathawa pomwe ninga pakutoma. 6Iwo amdzatitewera pambuyo pathu ate titawathawa kuchoka mumzindamo. Iwo amdzati, 'Iwo akutithawa ninga ndimo adachitira pakutoma.' Ndiye timdzawathawa. 7Ndiye mumdzabula panja kuchoka pakubisalika panu, muchidzatenga mzindayo. Yahova Mulungu wanu amdzaupereka mmanja mwanu.8Mungatenga mzindayo, mumdzautentha moto. Mumdzachita bzobzi nthawe ndizo mumdzabvera lamulo lakuperekiwa mmafala ya Yahova. Ona, ndakulamulira iwe." 9Yoswa adawabulisa panja, achiyenda pambuto pakumenyera, achibisalika pakatinakati pa Beteli na Ai. Soma Yoswa adagona usiku bobo pakati pa wanthu.10Yoswa adalamuka na machibesebese achikonzekeresa achikunda wache wa nkhondo, Yoswa na akuluakulu wa Isaraeli, achikamenya wanthu wa ku Ai. 11Amuna wense wakumenya nkhondo omwe akhanawo iye adakwira achifendera mu mzindamo. Iwo adafendera mumzindamo achimanga tsasa kumpoto kwa Ai. 12Iye adatenga pafupifupi amuna bzulu bzichanu achiwaikha mbuto yakumenyera kumaulo kwa mzindayo pakatinakati pa Beteli na Ai.13Iwo adaikha achikunda wense, achikunda akulu mbali ya kumpoto kwa mzindayo, na mulindiri wammambuyo mbali ya kumaulo kwa mzinda. Yoswa adagona usiku bobo mchigwacho. 14Bzidachitika nthawe ndizo mfumu ya ku Ai idaona chochi, iye na achikunda wache adalamuka na machibesebese achithamangira kunja kukamenya Isaraeli pambuto inango yomwe ikhali mwakunyang'anizana na chigwa cha Mkulo wa Yorodano. Iye alibe kudziwa kuti wakumenyawo akhadikhira kuchokera kutseri kwa mzindayo.15Yoswa na Isaraeli wense adabvuma kugonjesiwa pamaso pawo, iwo achithawira ku chipululu. 16Wanthu wense wakukhala mumzindamo adachemeriwa pabodzi kuwatewera iwo, apo iwo akhafunisisa Yoswa apo iwo adathawa kuchoka mumzindamo. 17Pakhalibe mwamuna wakusalira mu Ai na Beteli omwe akhalibe kubula kunja kukapsaga Isaraeli. Iwo adachoka mu mzindamo achiusiya udafungula pomwe iwo akhakapsaga Isaraeli.18Yahova Adati kuna Yoswa, "Bzatika dipalo mmanja mwako pa Ai, thangwe nimdzapereka Ai mmanja mwako." Yoswa adathusa dipa ndilo likhali mmanja mwache kuyendera ku mzindayo. 19Achikunda wakubisalika kudikhira kumenya adabula kamkulumize mbuto yawo pomwe iye adafuthula boko lache. Iwo adathamanga achipita mumzindamo achiutenga. Iwo kamkulumize adagasa mzindayo na moto.20Amuna wa mu Ai adazungunuka achinyang'ana mmambuyo. Iwo adaona utsi bukuchoka mumzindamo bukukwira mdzaulu, apo iwo alibe kukwanisa kuthawira uku ayai uko. Thangwe achikunda wa Isaraeli omwe akhadathawira mchipululu tsapano adabwerera mmambuyo kunyang'anizana na omwe akhawapsaga wale. 21Pomwe Yoswa na Isaraeli wense adaona wankhondowo kutenga mzindayo na utsi kukwira mdzaulu, iwo adazungunuka achipha amuna wa mu Ai.22Winango adabula kunja kuchoka mu mzindamo kulimbana nawo, mwakuti iwo akhali mkati mwa Isaraeli, wina mbali iyi na wina mbali iyo. Isaraeli adamenya amuna wa Ai; palibe ndiye adasala pa wakupulumukawo ayai wakuthawawo. 23Iwo adakoya mfumu ya mu Ai yomwe iwo adaiphata ya moyo, achiibweresa iyo kuna Yoswa.24Bzidachitika pomwe Isaraeli akhadamaliza. kupha wanthu wense wa mu Ai mmunda wa pafupi na chipululu ndicho adawapsagira iwo pale, apo nthawe ndizo wense wa iwo, ate wakumalizira, adagwa kunsonga kwa dipa, Isaraeli wense adabwerera ku Ai. Iwo adaumenya na nsonga ya dipalo. 25Wense omwe adagwa nsiku yoyo, amuna na akazi kubodzi, akhali bzulu khumi na bziwiri, wanthu wense wa mu Ai. 26Yoswa alibe kufunya boko lache ndilo akhadafuthula pakuphata dipa lache, ate iye atamaliratu kudzonga wanthu wense wa mu Ai.27Isaraeli adatenga bzifuwo bzokha na bzakudzongewa bzakuchoka mu mzindamo pala iwo okha, ninga ndimo Yahova akhadatongera 28Yoswa. Yoswa adaotcha Ai achimusandusa mudwi wa mauwo ate kalekale. Ni mbuto yakusukwa ate lero lino.29Iye adamanika mfumu ya mu Ai pa muti ate maulo. Nthawe ndizo dzuwa likhamira, Yoswa adapereka lamulo achibulusa thupi la mfumuyo kuchoka pa mutipo achilithusa kutsogolo kwa chipata kwa mzindayo. Pamwepo iwo adagwezeka mudwi ukulu wa minyala padzaulu pache. Mudwiyo ukali popo ate lero.30Ndiye Yoswa adamanga guwa la nsembe la Yahova, Mulungu wa Isaraeli, pa Phiri la Ebali, 31ninga ndimo Mose mtumiki wa Yahova akhadatongera wanthu wa mu Isaraeli, ninga ndimo bzinanembewera m'bukhu la chilamulo cha Mose: "Guwa la nsembe lakuchoka mminyala yakusaya kupseka, pambuto pakuti aliyense alibe kuphata chida cha fero." Iye adapereka pa guwa nsembe yakupserereza kuna Yahova, achipereka chakupereka cha mtendere. 32Pamwepo, pamaso pa wanthu wa mu Isaraeli, iye adanemba pa minyala ndibzo adanemba bza lamulo la Mose.33Isaraeli wense, akuluakulu wao, wakuphata basa wawo, na wakutonga milandu wawo adaima mbali zense ziwiri za likasa pamaso pa ansembe na Alevi omwe adatakula likasa la mpangano la Yahova--- mulendo na mbadwa wakubadwa---meya ya iwo adaima kutsogolo kwa Phiri la Gerizimu apo meya yinangoyo adaima kutsogolo kwa Phiri la Ebali. Iwo adadalisa wanthu wa mu Isaraeli, ninga ndimo Mose mtumiki wa Yahova akhadawatongera pakutoma.34Pambuyo pache, Yoswa adalewenga mafala yense ya chilamulo, madaliso na matemberero, ninga ndimo iyo yakhadanembewera m'bukhu la chilamulo. 35Pakhalibe neye fala libodzi kuchoka kuna yense ndiyo Mose adatonga ndilo Yoswa alibe kulilewenga pamaso pa mtsonkhano wa Isaraeli, kuphatanidza na akazi, wana ang'ono, na alendo wakukhala pakati pawo.
91Ndiye mafumu yense yakukhala ng'ambu ya Yorodano mdziko la mapiri, na mchigwa kutewera m'phepete mwa Nyanza Ikulu kuyendera ku Lebano-- a Hiti, Amori, Akanani, Aperizi, Ahivi, na Ayebusi--- 2awa adagwezekana okha pabodzi pakuteweza lamulo libodzi, kuyamba nkhondo kulimbana na Yoswa na Isaraeli.3Pomwe wakukhala mu Gibiyoni adabva ndibzo Yoswa adachitira wa ku Yeriko na ku Ai, adachita mwa manera yakuchenjera. 4Iwo adayenda ninga wakutumiwa. Iwo adatenga masakha yakusakala mkuyaikha pa mabulu yawo. Iwo adatakula pomwe mimtsuko ya vinyu yakumalamala, yakung'ambika, apo akhadaiikha miwiri miwiri. 5Iwo adabvala chango zakumalamala na za bzigamba ku nzayo zawo, achibvala bzakubvala bzakalekale bza mausakala. Mikate yense ya mchakudya chawo ikhali yakuuma na ya nkhufu.6Ndiye iwo adayenda kuna Yoswa mu msasa pa Giliga achiti kuna iye na amuna wa mu Isaraeli, "Tafamba kuchoka kudziko lakutali, ndiye tsapano chita nafeni mpangano." 7Amuna wa mu Isaraeli adati kuna a Hivi, "Pinangopense mumbakhala nafe pafupi pompano. Tingachite namwe tani mpangano tsono?" 8Iwo adati kuna Yoswa, "Ndife akapolo wako." Yoswa adati kuna iwo, "Ndimwe mbani kodi? Mwachokera kuponi?"9Iwo adati kuna iye, "Akapolo wanu tabwera kuno kuchoka kudziko lakutalitali, thangwera kubvekera kwa Yahova Mulungu wanu. Tabva bza iye na bzense ndibzo iye adachita ku Aigupto--- 10na bzense ndibzo adachita kuna mafumu ya Aamori ng'ambu ire ya Yorodano--- kuna Sihoni mfumu ya ku Hesiboni na kuna Ogi mfumu ya a Basana omwe akhakhala pa Asitorotu.11Akuluakulu wathu na wanthu wense wakukhala mdziko lathu adati kuna ife, 'Takulani chakudya cha paulendo mmanja mwanu paulendo bwanu. Ndokoni mukagumane nawo apo mukawauze iwo, "Ndife akapolo wanu. Chita nafeni mpangano." 12Iyi mikate yathu, ikhali yakuthuma nsiku ndiyo tidanyamuka nayo kubwera kuna imwe. Soma tsapano, onani, zjai yauma na kuchita pomwe nkhufu. 13Mitsuko ya vinyui ikhani ipsa pomwe tidaidzala, apo nyang'anani, tsapano ikuchucha. Chango zathuzi zapereseka na kufamba ulendo butali kwenekwene.'"14Ndiye a Isaraeli adatakula bzakudya bzao bza paulendo, soma alibe kukumbira Yahova kuwatsogolera. 15Yoswa adachita nawo mtendere achichita nawo mpangano, kuwabvuma kukhala. Akulu wa wanthu adachita nawo pomwe mpangano.16Nsiku zitatu a Isaraeli wale atachita nawo mpanganoyu, adazindikira kuti iwo wale akhani anansi wao na kuti pomwe akhakhala nawo pafupi chaipo. 17Ndiye wanthu wa mu Isaraeli adanyamuka mkubwera mmuyi yawo nsiku yachitatuyo. Miyi yawoyo ikhali Gibiyoni, Kefira, Beerotu, na Kiriyatu Yearimu.18Wanthu wa mu Isaraeli alibe kuwathira nkhondo thangwe akulu wawo akhadachita nawo mpangano pamaso pa Yahova, Mulungu wa Isaraeli. Wanthu wensene akhang'ung'udza bza akuluakulu wawowo. 19Soma akulu wawo wense adati kuna wanthu wense, " Ife mpangano wawo tachita na Yahova, Mulungu wa Isaraeli, apo tsapano tingawadzonge lini iwo.20Ichi ndicho timdzachita kuna iwo: Kumbwzenga chilango ndicho chingabwere kuna ife thangwera lumbiro tidalumbira kuna iwo lire, tiniwabvuma kukhala." 21Akuluwo adati kuna wanthu wawo, "Alekeni akhale." Ndiye, a Gibiyoni adakhala wakumbagwata nkhuni na wakumbatunga madzi pala a Isaraeli wense ninga ndimo akulu adalewera bza iwo.22Yoswa adawachemeresa iwo achiti, "Thangweranyi ife mudatinyengeza pomwe mudati, 'Ndife wakutali zedi na imwe', pomwe imwe mumbakhala pafupipa pabodzi na ife? 23Tsapano, thangwera bzobzi, mwatembereriwa apo wina mwa imwe mumdzakhala akapolo ate kalekale, omwe aambagwata nkhuni na kumbatunga madzi basi ya nyumba ya Mulungu."24Iwo adamutawira Yoswa achiti, "Thangwera kuti akapolo wanuwa adauziwa kuti Yahova Mulungu wanu adauza mtumiki wache Mose kuti akupaseni dziko lenseneri, na kudzonga wanthu wense wamdzikomo pamaso panu---ndiye tikhana mantha kwene kwene na miyoyo yathu thangwera imwepo. Ndipopa tidachita chinthu chochi. 25Tsapano, nyang'anani, mwatiphata ife mu mphamvu zanu. Ndicho muniona chakuthemera kutichitacho, chitani."26Ndiye Yoswa adachita ichi kuna iwo: Iye adawaletsetsa mmanja mwa wana wa Isaraeli, pala kuti wana wa Isaraeli nampodi awaphe iwo. 27Nsiku yoyo Yoswa adawaikha a Gibiyoni kumbagwata nkhuni na kumbatungira madzi wanthu, na kutumikira guwa la nsembe ya Yahova, ate lero, mu mbuto ndiyo Yahova adasankhula.
101Tsapano pomwe Adoni-Zedeki mfumu ya Yerusalemu adabva kuti Yoswa adatenga Ai achiudzongeratu wense (ninga ndimo adachitira na Yeriko na mfumu Yache), iye adabva pomwe ndimo wanthu wa a Gibiyoni akhadakonzera mtendere na Isaraeli mkukhala pakati pawo. 2Wanthu wa mu Yerusalemu akhana mantha kwene kwene thangwe Gibiyoni ukhali muyi ukulu, ninga ubodzi wa mizinda yachifumu. Ukhali ukulu kuposa Ai, apo amuna wache wense akhali wankhondo wa mphamvu.3Ndiye Adoni-Zedeki mfumu ya Yerusalemu idatuma mtumi kuna Hohamu mfumu ya Hebroni, kuna Piramu mfumu ya Yarimutu, kuna Yafiya mfumu ya Lakisi, na kuna Dibri mfumu ya Egiloni: 4"Kwirani kuno mudzandithandizembo. Mbatiye timenye Gibiyoni thangwe iwo achitirana mtendere na Yoswa na wana wa Isaraeli."5Mafumu machanu ya Aamori---mfumu ya Yerusalemu, mfumu ya Hebroni, mfumu ya Yarimuti, mfumu ya Lakisi, na mfumu ya Egiloni--adakwira, iwo na wankhondo wao wense. Iwo adagwezekana pafupi na Gibiyoni, apo iwo adaumenya.6Wanthu wa ku Gibiyoni adatuma mtumi kuna Yoswa na kuna wankhondo wa ku Giligala. Iwo adati, " Kulumizani! Nampodi kuwalekerera akapolo wanu. Kwirani kuno kamangumangu mudzatipulumuse. Tithandizenimbo ifepano, thangwe mafumu yense ya ku dziko la mapiri yagwezekane pabodzi kuti yatimenye." 7Yoswa adakwira kuchoka ku Giligala, iye na wanthu wache wense wa nkhondo pabodzi naye, na wankhondo wa mphamvu wense.8Yahova adati kuna Yoswa."Nampodi kubva nawo mantha. Ndawapereka m'boko lako. Palibe neye m'bodzi wa iwo amdzakwanisa kuletsa iwe kuwamenya.9Yoswa adabwera kuna iwo mwakudzidzimusa, atafamba usiku bwense kuchoka ku Giligala. 10Yahova adazunguzisa wankhondowo pamaso pa Isaraeli, apo Isaraeli adawapha iwo na kaphedwe kakulu pa Gibiyoni achiwathamangisa iwo mu mseu wakukwira kuyendera ku Beti Horoni, achiwapha iwo mu mseu wa ku Azeka na Makeda.11Pomwe iwo adathawa kuchoka ku Isaraeli, kupolika phiri lakuchoka Ku Beti Horoni, Yahova adawathusira minyala mikulu pansi kuchoka kudzaulu njira yense ate ku Azeka, apo iwo adafa. Pakhana azinji ndiwo adafa thangwera minyala ya mmapiri ire ate zjai kuposa omwe adafa na dipa na wanthu wa ku Isaraeli.12Ndiye Yoswa adasewera na Yahova pa nsiku ndiyo Yahova adapereka chipambano kuna amuna wa mu Isaraeli kugonjesa Aamori. Ichi ndicho Yoswa adasewera kuna Yahova pamaso pa a Isaraeli, "Dzuwa ima Pulu pa Gibiyoni, na mwezi, mchigwa cha Aijakoni."13Dzuwa lidaima pulu, na mwezi udalekeza kufamba kufikizana ate dzinzalo litabwezera awengi wawo. Kodi ibzi bziribe kunembiwa m'bukhu la Yasari? Dzuwa lidakhala pakati pa thambo; liribe kudoka kwa nsiku yamtero. 14Pakhalibe kuoneka kale nsiku ninga yoyo ayai kuoneka pomwe iyi itapita, pomwe Yahova adabvera mafala ya munthu. Thangwe Yahova akhamenya nkhondo nkhankha ya Isaraeli.15Yoswa na Isaraeli wense na iye adabweresa ku msasa pa Giligala. 16Tsapano mfumu zichanu zikhadathawa mkukabzibisa zokha ku mphanga pa Makeda. 17Bzidaleweka kuna Yoswa, "Iyo yagumanika!---mafumu machanu yatabisalika ku mphanga pa Makeda!"18Yoswa adati, "Gunkhulizani minyala mikulu mikulu mufunge pamsuwo pa mphangapo apo muikhe achikunda popo awalindire iwo. 19Nampodi kukhala mwekha mwekha. Thothani awengi wanuwo apo muwamenye kuchokera mmambuyo mwao. Nampodi kuwabvuma apite mmiyi mwawo, thangwe Yahova Mulungu wanu waapereka iwo m'boko lanu."20Yoswa na wana wachimuna wa Isaraeli akhadamala kuwapha iwo na kaphedwe kakulu, kufikizana kusala pamkiti kuwadzongeratu wense; wakuchepa okha omwe adakwanisa kuthawa ndiwo adakafika ku miyi yawo yamalitsitoyo. 21Ndiye wankhondo wense adabwerera mwa mtendere kuna Yoswa pa msasa pa Makeda. Palibe adalegeja kusewera fala libodzi lokha kunyoza aliyense wa wana wa Isaraeli.22Kinangoka Yoswa adati, "Fungulani kukamwa kwa mphangako apo mundibweresere kuno mafumu machanuyo." Iwo adachita ndimo iye adalewera. 23Iwo adamubweresera iye mafumu machanuya kuchoka ku mphangako--- mfumu ya ku Yerusalemu, mfumu ya ku Hebroni, mfumu ya ku Yamuti, mfumu ya ku Lakisi, na mfumu ya ku Egiloni.24Pomwe iwo adabweresa mafumuyo kuna Yoswa, iye adakachaliri munthu aliyense wa ku Isaraeli. Iye adati kuna akulu wa achikunda omwe iye akhadayenda nawo ku nkhondo, "Bzatikani nzayo zanu pa makosi yawo." Ndiye iwo adakwira achiikha nzayo zawo pa makosi yawo. 25Ndiye Yoswa adati kuna iwo, "Nampodi kuchita mantha apo nampodi kubva utofu. Khalani wa mphamvu na wakulimbika mtima. Ichi ndicho Yahova amdzachita kuna awengi wanu wense omwe mukukawamenyawo."26Ndiye Yoswa adamenya mafumuyo. Iye adayamanika pa miti michanu ate maulo. 27Dzuwa litamira, Yoswa adatonga, achiwabulusa iwo kuchoka pa mitipo achiwathusa ku mphanga ndiko iwo akhadabisalika okha kule. Iwo adaikha minyala mikulu pakamwa pa mphangayo. Minyalayo ikadali popo ate lero lino.28Munjira yoyi, Yoswa adatenga Makeda nsiku yoyo achipha aliyense mwemo na lupanga, kuphatanidza na mfumu yache kubodzi. Iye adamaliziratu kudzonga aliyense mwemo. Alibe kusiya wakupulumuka mwemo. Iye adachita kuna mfumu ya Makeda ninga ndimo iye adachitira kuna mfumu ya Yeriko.29Yoswa na Isaraeli wense adagwata kuchoka ku Makeda kuyenda ku Libina. Iye adayenda ku nkhondo kulimbana na Libina. 30Yahova adaipereka pomwe iyo mmanja mwa Isaraeli--pabodzi na mfumu yawo. Yoswa adaimenya na nsonga ya lupanga na munthu aliyense mwemo. Iye alibe kusiya wakupulumuka mwemo. Iye adachita kuna mfumu yache ninga ndimo adachitira kuna mfumu ya ku Yeriko.31Kinangoka Yoswa na Isarayeli wense na iye adagwata kuchoka ku Libina kuyenda ku Lakisi. Iye adakhala pa msasa achiuthira nkhondo. 32Yahova adapereka Lakisi mmanja mwa Isaraeli. Yoswa adautenga pa nsiku yachiwiri yache achiumenya na nsonga ya lupanga, na munthu aliyense mwemo, ninga ndimo adachitira na Libina.33Ndiye Horamu, mfumu ya Gezeri, adakwira kukathandiza Lakisi. Yoswa adamumenya iye na wankhondo wache kufizana ate neye kusala wakupulumuka na m'bodziyo.34Ndiye Yoswa na Isaraeli wense adagwata kuchoka ku Lakisi kuyenda ku Egiloni. Iwo adakhala pa msasa pafupi nawo achiyambisa nkhondo kulimbana na iwo, 35achiutenga nsiku yoyo letu. Iwo adaumenya na nsonga ya lupanga achidzongeratu aliyense mwemo, ninga Yoswa akhadachitira kuna Lakisi.36Ndiye Yoswa na Isaraeli wense adagwata kuchoka ku Egiloni kuyenda ku Hebroni. Iwo adanyosa nkhondo kulimbana nawo. 37Iwo adautenga achiumenya na nsonga ya lupanga, pabodzi na mfumu yache na miyi yache, na wanthu wensene mwemo. Iwo alibe kusiya wakupulumuka. Ninga ndimo akhadachitira kuna Egiloni, adadzongeratu na munthu aliyense mwemo.38Kinangoka Yoswa adazungunuka, na wa nkhondo wense wa Isaraeli pabodzi na iye, achigwata kuyenda ku Debiri achinyosa nkhondo kulimbana nawo. 39Iwo adautenga, mfumu yache na miyi yache yense ya pafupipo. Iwo adawamenya na nsonga ya lupanga achidzongeratu munthu aliyense mwemo. Iwo alibe kusiya neye m'bodzi wakupulumuka. Iwo adachita kuna Debiri na mfumu yache ninga ndimo iwo akhadachitira kuna mfumu ya Hebroni.40Yoswa adagonjesa dziko lense, dziko la mapiri, a Negevi, bzigwa, na mmatsinde mwa mapiri. Pa mafumu yawo yense iye alibe kusiya neye m'bodzi wakupulumuka. Iye adadzongeratu chirichense chakupuma, ninga ndimo Yahova, Mulungu wa Isaraeli, akhadatongera. 41Yoswa adawamenya iwo kuchokera pa Kadesi Barineya ate ku Gaza, na dziko lense la Goseni kuna Gibeoni.42Yoswa adatenga mafumu yenseya na madziko yawo kubodzi pa nthawe ibodzi thangwe Yahova, Mulungu wa Isaraeli, adamenyera nkhondo Isaraeli. 43Ndiye Yoswa, na Isaraeli wense na iye, adabwerera ku msasa pa Giligala.
111Pomwe Yabini, mfumu ya Hazoro, idabva bzobzi, idatuma mtumi kuna Yobabi, mfumu ya ku Madoni, kuna mfumu ya ku Simironi, na kuna mfumu ya Akasafu. 2Iye adatuma pomwe mtumi kuna mafumu yomwe yakhani kumpoto kwa dziko la mapiri, mchigwa cha Mkulo wa Yorodano kum'wera kwa Kineroto, mchidikha, na mu Nafoti Doro kumaulo. 3Iye adatuma pomwe mtumi kuna Akanani kumachibese na kumaulo, Aamori, Ahiti, Aperizi, Ayebusi--- mdziko la mapiri, na Ahivi kufupi na Phiri la Herimoni mdziko la Mizipa.4Wankhondo wao wense adabula pabodzi nawo, mbogo ikulu ya achikunda, kuwanda ninga mchenga m'phepete mwa nyanza. Iwo akhana akavalo na magaleta yakuwanda zedi. 5Mafumu yenseneya yadagumana pa nthawe yakupangana, yachimanga pa msasa wa madzi ya Meromu kuthira Isaraeli nkhondo.6Yahova adati kuna Yoswa, nampodi kubva nawo mantha, thangwe mangwana nthawe ninga ino ndikuwapereka wense ku Isaraeli ninga wanthu wakufa. Umbadzawagwate uzingo akavalo wawo, na kutentha moto magaleta yawo." 7Yoswa na amuna wense wa nkhondo adatulukira. Iwo adafika mwakudzidzimusa pa madzi ya pa Meromu, achimenya awengiwo.8Yahova adapereka awengiwo mmanja mwa Isaraeli, achiwamenya iwo mkuwathothera ku Sidoni, Miseripotu Maimu, na kuchigwa cha Mizipa. kumachibese. Iwo adawamenya ate neye kusiya m'bodzi wa iwo wakupulumuka. 9Yoswa adachita kuna iwo ninga ndimo Yahova adamuuzira iye. Iye adagwata uzingo akavalo achitentha magaleta.10Yoswa adabwerera mmambuyo pa nthawe yoyo achitenga Hazori. Iye adamenya mfumu yache na lupanga. (Hazori akhali mkulu wa maufumu yenseya.) 11Iwo adamenya na lupanga bzamoyo bzense ndibzo bzikhali mwemo, achibzikoya pambali kuti bzidzongewe, ndiye pakhalibe chamoyo chirichense chakusala na moyo. Kinangoka iye adatentha Hazori.12Yoswa adatenga miyi yense ya mafumu yoya. Iye adatenga pomwe mafumu yawo yensene achiyamenya na nsonga ya lupanga. Iye adamala kuwadzonga na nsonga ya lupanga, ninga ndimo Mose mtumiki wa Yahova akhadatongera. 13Isaraeli alibe kutentha uliwense wa muyi wakumangiwa pa kugwezeka mataka, kupambula Hazoro. Okhayo Yoswa adautentha.14Wankhondo wa Isaraeli adabzitengera okha bzombo bzense bza mmiyi yoyi pabodzi na bzifuwo. Iwo adapha munthu aliyense na nsonga ya lupanga ate wense kufa. Alibe kusiya chinthu cha moyo chakupuma. 15Ninga ndimo Yahova akhadatongera mtumiki wache Mose, mtenepombo, Mose adatonga Yoswa, apo Yoswambo adachitadi. Iye alibe kusiya chinthu chakusaya kuchita pa bzense Yahova adatonga Mose kuchita.16Yoswa adatenga dziko lense: dziko la mapiri, a Negevi wense, dziko lense la Goseni, mtsinde mwa mapiri, chigwa cha Mkulo wa Yorodano, dziko la mapiri la Isaraeli na bzigwa bzache. 17Kuchokera ku Phiri la Halaki kufupi na Edomu, na kuyendera kumpoto ate kutali ku Baala Gadi mchigwa kufupi na Lebanoni mnyansi mwa Phiri la Herimoni, iye adatenga mafumu yensene achiyapha.18Yoswa adathira nkhondo kwa nthawe itali na mafumu yense. 19Palibe neye muyi ubodzi udachita mtendere na wankhondo wa Isaraeli kupambula a Ahivi wakukhala mu Gibeoni. Isaraeli idatenga miyi yense yakusalira ku nkhondoko. 20Thangwe akhali Yahova omwe adalimbisa mitima yawo kuti iwo achite nkhondo kulimbana na Isaraeli, pala kuti aperekiwe ku chidzoneko mwakusaya nsisi, ninga ndimo iye akhadalangizira Mose.21Ndiye Yoswa adabwera nthawe yoyo achidzonga a Anakimu. Iye adachita bzobzi mdziko la mapiri, pa Hebroni, Debiri, Anabi, na mdziko lensene la Yuda, na mdziko lense la mapiri la Isaraeli. Yoswa adamala kudzongeratu wensewo na miyi yawo kubodzi. 22Neye m'bodzi wa Anakimu adasala mdziko la Isaraeli kupambula pa Gaza, Gati, na Asidodo.23Ndiye Yoswa adatenga dziko lense, ninga ndimo Yahova adalewera kuna Mose. Yoswa adalipereka ninga chakusiiriwa kuna Isaraeli, kulipereka ku madzinza yawo payokha payokha. Ndiye dzikolo likhadapuma pa nkhondo zizinji.
121Tsapano asya ni mafumu ya mdzikomo, yomwe wana wa Isaraeli adawagonjesa. Wana wa Isaraeli adatenga dziko ku mphimpha ya kumachibese kwa mkulo wa Yorodano komwe dzuwa limbachokera, kuchokera ku Chigwa cha Mkulo wa Arinoni kufika ku Phiri la Heremoni, na Araba wense kuyendera ku machibese. 2Sihoni, mfumu ya Aamori, ikhakhala mu Hesiboni. Iyo ikhatongambo kuchokera ku Aroeri, komwe kuli kumphepete kwa chigwa cha Arinoni Goje kuchoka pakati pa chigwa, na meya ya Gileadi kupolika ku Mkulo wa Yaboki kumalire kwa wana wa Amoni.3Sihoni adatonga pomwe ku Araba kuyendera kunyanza ya Kinereti, kumachibese, kuyendera ku Nyanza ya Araba (Nyanza ya Munyu) kumachibese kwache, kuyenderatu ku Beti Yesimoti na kummwera kwache, kunyang'ana kumapolikiro kwa Phiri la Pisiga. 4Ogi, Mfumu ya Basani, m'bodzi wakusala wa Arefai, akhakhala mu Asitaroti na Edrei. 5Iye adatonga Phiri la Heremoni, Saleka, na Basani wense, kumalire kwa a Maakati, na meya ya Gileadi, kumalire na Sihoni, mfumu ya Hesiboni.6Mose mtumiki wa Yahova, na wana wa Isaraeli akhadawagonjesa iwo, apo Mose mtumiki wa Yahovayo, adapereka dziko ninga lawo lawo kuna wene Rubeni, a Gadite, na meya ya dzinza la Manase.7Aya ni mafumu ya dziko ndiyo Yoswa na wana wa Isaraeli adayagonjesa mphimpha ya kumachibese kwa Yorodano, kuchokera ku Baala Gadi mchigwa kufupi na Lebano kuyendera ku Phiri la Halaki kufupi na Edomu. Yoswa adapereka dziko kuna madzinza ya Isaraeli kuti iwo likhale lawo lawo. 8Iye adawapa iwo dziko la mapiri, bzigwa, Araba, m'bali mwa mapiri, chipululu, na Negevi--- dziko la Ahiti, Aamori, Akanani, Aperezi, Ahivi. na Ayebusi.9Mafumuyo mkuphatanidza mfumu ya ku Yeriko ibodzi, mfumu ya ku Ai yomwe iri m'bali mwa Beteli, 10mfumu ya ku Yerusalemu ibodzi, mfumu ya ku Hebroni ibodzi, 11mfumu ibodzi ya ku Yarimutu, mfumu ya ku Lakisi ibodzi, 12mfumu ya ku Egiloni ibodzi, mfumu ibodzi ya ku Gezere.13Mfumu ibodzi ya ku Dibiri, mfumu ibodzi ya ku Gederi, 14mfumu ibodzi ya ku Horima, mfumu ibodzi ya ku Aradi, 15mfumu ibodzi ya ku Libina, mfumu ibodzi ya ku Adulamu, 16mfumu ibodzi ya ku Makeda, mfumu ya ku Beteli ibodzi,17mfumu ibodzi ya ku Tapua, mfumu ibodzi ya ku Heferi, 18mfumu ibodzi ya ku Afeki, mfumu ibodzi ya ku Lasaroni, mfumu ibodzi ya ku 19Madoni, mfumu ibodzi ya ku Hazori, 20mfumu ibodzi ya ku Simuroni Meroni, mfumu ibodzi ya ku Akasafu,21mfumu ya ku Taranaki ibodzi, mfumu ibodzi ya ku Megido, 22mfumu ibodzi ya ku Kadesi, mfumu ibodzi ya ku Yokineamu mu Kalimeri, 23mfumu ibodzi ya ku Doro mu Nafoti d'Oro, mfumu ibodzi ya ku Goimu mu Giligala, 24na mfumu ibodzi ya ku Tiriza. Kulewenga mafumuyo yakhali makumi matatu na ibodzi yense.
131Tsapano Yoswa akhadakalamba kwenekwene pomwe Yahova adati kuna iye, "Wakalamba kwenekwene, soma pakana dziko likulutsa lakuti ulitenge.2Ili ni dziko ndilo likadasalira: Mphimpha yense ya kwa Afilisiti, na la a Gesuri lense, 3kuchokera ku Sihori, komwe mkumachibese kwache kwa Aigupto, na kumpoto kwache kumalire na Ekironi, komwe kumbatengiwa kuti mkwawo kwa Akanani; atongi achanu wa Afilisiti, wale wa ku Gaza, Asidodi, Asikeloni, Gati, na Ekironi; mphimpha ya Aviti4kummwera; madziko yense ya Akanani, kuchoka ku Ara komwe mkwa a Sidonia, ate kutali kwa Afeki komwe mkumalire na Aamori; 5dziko la a Baiblos, ku Lebano kwense kuyendera ku machibese, kuchoka ku Baala Gadi kunyansi kwa Phiri la Herimoni ku Lebo Hamati.6Wanthu wense pomwe wakukhala mdziko la mapiri kuchoka ku Lebano ate kutali ku Misirefoti Maimi, kuphatanidza na wanthu wense wa ku Sidoni---nimdzawathotha iwo pamaso pa wankhondo wa Isaraeli. Onesesani kupereka dziko kuna Isaraeli ninga chakusiiriwa, ninga ndidakutongerani imwe. 7Gawani dzikoli ninga chakusiiriwa kuna madzinza mapfemba na kuna meya ya dzinza la Manase."8Kuna meya ina ya dzinza la Manase, wene Rubeni na a Gadi akhadatambira chakusiiriwa chawo ndicho Mose, mtumiki wa Yahova, adawapa iwo mphimpha ya kumachibese kwa Yorodano, 9kuchoka ku Aroeri, komwe mkumapeto kwa Mkulo wa Arinoni goje (kuphatanidza na muyi wapakati nakati pa goje), ku chigwa cha Medeba ate kutali ku Diboni;10miyi yense ya mu Sihoni, mfumu ya Aamori, ndiyo idatonga mu Hesiboni, kumalire na wana wa Aamoni; 11Gileadi, na mphimpha ya Agesuri na Amaakati, kwense ku Phiri la Herimoni, Basana wense kuyenderatu ku Saleka; 12ufumu bwense bwa Ogi mu Basana, omwe adatonga mu Asitarotu na Edrei--- awa ndiwo adasala pa wakusalira wa Arefai---Mose adawamenya iwo achiwathotha.13Soma wana wa Isaraeli alibe kuthotha wana wa a Agesuri ayai wana wa Amaakati, ndiye Agesuri na Amaakati akukhala pakati pa a Isaraeli ate lero lino.14Kuna dzinza la a Levi lokha Mose alibe kupereka chakusiiriwa. Nsembe ya Yahova, Mulungu wa Isaraeli, bzakuchitika na moto, ndiye chakusiiriwa chawo, ninga Mulungu adalewera kuna Mose.15Mose adapereka chakusiiriwa kuna dzinza la Rubeni, banja na banja. 16Mphimpha yawo ikhali ya kwa Aroeli, kumapeto kwa Mkulo wa Arinoni goje, na muyi ndiwo uli pakati pa chigwa, na chidikha chense na Medeba.17Rubeni adatambira pomwe Hesiboni na miyi yense ndiyo iri pachidikha, Diboni, na Bamoto Baala, na Beti Baala Meoni, 18na Yahaza, na Kedemotu, na Mefaata, 19na Kiriyataimu, na Sibima, na Zereti Sahara pa phiri la kuchigwa.20Rubeni adatambira pomwe Beti Peori, kuphompho kwa Pisiga, Beti Yesimotu, 21miyi yense ya mchigwa, na ufumu bwense bwa Sihoni mfumu ya wana wa Amori, omwe iye akhadatonga mu Hesiboni, omwe Mose akhadagonjesa pabodzi na akulu akulu wa a Midyani, Evi, Rekemu, Zuri, Huri na Reba, mfumukazi ya ku Sihoni, ndiyo ikhadakhala mdzikomo.22Wana wa Isaraeli adapha pomwe na lupanga Balaamu mwana wachimuna wa Beori, omwe akhachita bza kulaulaa, pakati pa wanthu wakusala wa ndiwo iye adawapha. 23Malire na dzinza la Rubeni ni Mkulo wa Yorodano; aya ni malire yawo. Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Rubeni, chakuperekiwa kuna lirirense la banja lawo, na mizinda yawo na miyi.24Ichi ndicho Mose adapereka kuna dzinza la Gadi, banja na banja: 25Mphimpha yawo ikhali Yazeri, miyi yense ya Gileadi na meya ya dziko la wana wa Amoni, ku Areoli, lomwe liri ku machibese kwa Raba, 26kuchokera, ku Hesiboni kufika ku Ramati Mizipa na Betonimu, wakuchoka ku Mahanaimu kuyenda ku mphimpha ya Debiri.27Mchigwamo, Mose adawapa iwo Beti Haramu, Beti Nomura, Sikotu, na Zafoni, ku ufumu kwense kwakusalako kwa Sihoni mfumu ya Hesiboni, na Yorodano ninga ku malire, kunyansi kumalekezero kwa Nyanza ya Kinereti, kumachibese kwache kuyambuka Yorodano. 28Ichi mchakuperekiwa cha dzinza la Gadi, banja na banja, na mizinda yawo ma miyi.29Mose adapereka chakusiiriwa kuna meya ya dzinza la Manase. Icho chikhadaperekiwa ku meya ya dzinza la wa mbeu ya Manase, banja na banja. 30Mphimpha yawo ikhali ku Mahanaimu, Basani wensene, ufumu bwense bwa Ogi mfumu ya ku Basani, na mizinda yense ya Yairi, ndiyo iri mu Basani, miyi makumi matanthatu; 31meya ya Gileadi, na Asitarotu na Edrei--- ( miyi ya ufumu bwa Ogi mu Basani). Imweyi ikhadalewengewa kuna mbeu ya Makiri mwana wachimuna wa Manase---meya ya wanthu wa mu Makiri, banja na banja.32Ichi mchakuperekiwa ndicho Mose adachilinganiza kuna iwo mchigwa cha Moabu, ng'ambu ya Yorodano--- kumachibese kwa Yeriko. 33Mose alibe kupereka chakusiiriwa kuna dzinza la a Levi. Yahova, Mulungu wa Isaraeli, ndiye chakusiiriwa chawo, ninga ndimo iye adawauzira iwo.
141Izi ni mbuto za dziko ndizo wana wa Isarseli adatambira ninga chakusiiriwa chawo mdziko la Kanani, ndicho Eleazare wansembe, Yoswa mwana wa Nuni, na akulu wa madzinza ya mabanja ya Isaraeli adawagawira iwo.2Chakusiiriwa chawo chidasankhuliwa na atulo wa kubvimira kwa madzinza mapfemba na meya ya dzinza lina libodzi, ninga ndimo Yahova akhadatongera na boko la Mose. 3Nakuti Mose akhadapereka chakusiiriwa kuna madzinza mawiri na meya ya dzinza libodzi ng'ambu ya Yorodano, soma a Levi alibe kuwapa chakusiiriwa. 4Dzinza la Yosefe likhali makamaka madzinza mawiri, Manase na Eferemu. A Levi alibe kupasiwa mbali ya chakusiiriwa mdzikomo, soma miyi ina yakuti akhale basi, na mbuto zawo zakudyesera bzifuwo na vida yawo. 5Wana wa Isaraeli adachita ninga Yahova adatongera Mose, ndiye adagawana dzikolo.6Ndiye dzinza la Yuda lidabwera kuna Yoswa pa Giligala. Kalebe mwana wachimuna wa Yefune wa ku Kenizi, adati kuna iye, "Mukudziwa ndibzo Yahova adalewa kuna Mose munthu wa Mulungu bzakuguma imwepo na ine pa Kadesi Barineya. 7Ndikhana magole makumi manayi pomwe Mose mtumiki wa Yahova adandituma ine kuchoka ku Kadesi Barineya kukazonda dzikolo. Ndidabweresa mafala kuna iye ndiyo yakhali mumtima mwangu.8Soma anzangu ndiwo adakwira nande pabodzi adachitisa mitima ya wanthu kusungunuka na mantha. Soma ine ndidatewera Yahova Mulungu wangu kwakunyanya. 9Mose adalumbirira nsiku yoyo, kulewa kuti, 'Chadidi letu dziko ndilo nzayo zanu zafamba limdzakhala chakusiiriwa chanu na wananu ate kalekale, thangwe mwatewera Yahova Mulungu wangu kwakunyanya.'10Tsapano, nyang'anani! Yahova wandikoya na moyo magole makumi manaiya, ninga ndimo adalewera--- kuchoka pa nthawe ndiyo Yahova adasewera fala loli kuna Mose, nthawe ndizo Isaraeli akhafamba mchipululu. Tsapano, nyang'anani! lero ndina magole makumi masere na machanu. 11Ndikana mphamvu basi ninga ndikhaliri pomwe iye adanditumapo. Mphamvu zangu zikali ninga mphamvu zangu zikhaliri nthawe yoyo, pala nkhondo na kumbayenda ndichibwera.12Tsapano mnthangwerache ndipeni dziko la mapiriri, ndilo Yahova adandilonjeza pa nsiku yoyo. Thangwe udabva pa nsiku yoire kuti Aanaki akhali kumweko na miyi yache mikulu ya malitsito. Bzingachitike kuti Yahova amdzakhala nande na kuti ningadzawathothe iwo, ninga ndimo Yahova adalewera."13Ndiye Yoswa adamudalisa iye mkupereka Hebroni ninga chakusiiriwa kuna Kalebe mwana wachimuna wa Yefune. 14Mnthangwerache Hebroni adasanduka chakusiiriwa cha Kalebe mwana wachimuna wa Yefune wa ku Kenizi ate lero, thangwe iye adatewera Yahova, Mulungu wa Isaraeli kwakunyanya. 15Tsapano dzina la Hebroni pakutoma likhali Kiriati Ariba. (Ariba akhali munthu mkulutsa pakati pa Aanakimu.) Tsapano dziko likhadapuma pa nkhondo.
151Mchitidwe wakupereka mbuto kuna dzinza la wanthu wachi Yuda, banja na banja , udayenderera mbali za kumachibese kumalire na Edomu, na chipululu cha Zini kumwera letu. 2Malire yawo kumwera yadachokera kumapeto kwa Nyanza ya Munyu, kuchokera pa gombe lakunyang'ana na kumwera.3Malire yawo inangoyo yadayendera kumwera kwa phiri la Akarabi yachigwata na ku Zini, yachikwira kumwera kwa Kadesi Barinea, kudzera na ku Hezironi, yachikwira ku Adara, mkugonyolera ku Karika. 4Yadagwata na ku Azimoni, kufupi na kamkulo ka Aigupto, mkubwera kumapeto kwache pa nyanza. Aya yakhali malire yache ya kumwera.5Malire ya ku machibese yakhali Nyanza ya Munyu, pakuthirizira pa Yorodano. Malire kumpoto kwache yadadzera ku gombe la nyanza pakuthirizira Yorodano. 6Yadakwira ku Beti Hogila yachigwata na kumpoto kwa Beti Araba. Kinangoko yadakwira ku Mwala wa Bohani mwana wachimuna wa Rubeni.7Ndiye malireyo yadakwira ku Dibiri kuchoka ku Chigwa cha Akori, kuyendera kumpoto, kubwerera ku Giligala, kunyang'anizana na phiri la Adumi, lomwe liri kumwera kwa chigwacho. Ndiye malire yadagwata na ku lowe wa Eni Semesi yachiyendera ku Eni Rogeli. 8Ndiye malireyo yadakwira na ku Chigwa cha Beni Hinomu kuyendera kumwera kwa muyi wa Yebusi (ndiye kuti, Yerusalemu). Ndiye yadakwira na padzaulu pa phiri la kuyendera ku Chigwa cha Hinomu, kumaulo, yomwe yali kumpoto kumapeto kwa Chigwa cha Refai.9Ndiye malire yadapitirira kuchoka padzaulu pa mapiri kuyendera ku lowe wa ku Nefitoa, yachichoka popo kuyendera ku miyi ya Phiri la Efroni. Ndiye malire yadagonyola kuzungulira ku Baala (ndendende na Kiriati Yearimu). 10Ndiye malire yadagonyola kuzungulira kumaulo kwa Baala kuyendera ku Phiri la Seiri, yachipita na mbali ya ku Phiri la Yearimu kumpoto (ndendende na Kesaloni), kupolika ku Beti Semesi, mkuyambuka ku Timina.11Malire yadayendera kumphepete kwa phiri la Ekroni, ndiye yadagonyola kuzungulira ku Sikeroni yachizungulira ku Phiri la Baala, yatachoka popo yadayendera ku Yabineli. 12Malire yadamalira ku nyanza. Malire ya kumaulo yakhali Nyanza Ikulu na gombe. Aya ni malire ya kuzungulira wa dzinza la a Yuda, banja na banja.13Pa kukoya malamulo ya Yahova kwa Yoswa, Yoswa adapa Kalebe mwana wachimuna wa Yefune gawo la dziko pakati pa dzinza la Ayuda, Kiriyati Ariba, ndiye kuti, Hebroni ( Ariba akhali babache wa Anaki). 14Kalebe adathotha popo wana wachimuna atatu wa Anaki: Sesai, Ahimani na Talimai, wana wa Anaki. 15Iye adakwira kuchoka popo kukalimbana na nzika za Debiri (dzina la Debiri pakutoma likhali Kiriyati Seferi).16Kalebe Adati, "Munthu wakumenya Kiriyati Seferi mkuutenga, nimdzamupa Akisa mwanangu wachikazi kukhala mkazache." 17Pomwe Otinieli mwana wachimuna wa Kenazi, mano wache wa Kalebe, adautenga, Kalebe adamupa iye Akisa mwanache wachikazi kukhala mkazache.18Kanthawe pang'ono bzitapita, Akisa adabwera kuna Otinieli mkumuuza kuti auze babache amupe munda. Pomwe Akisa adabuluka pa bulu wache, Kalebe adati kuna iye, "Ukufuna chani?"19Akisa adatawira, "Mundichitire chifundo chapachokha, popeza mwandipa kale ine dziko la a Negevu: Mundipe pomwe michera ya madzi." Ndiye Kalebe adamupa iye michera ya madzi ya kudzaulu na kunyansi kwache.20Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Ayuda, banja na banja.21Miyi ya dzinza la Ayuda kumwera letu chaiko, kunyang'ana kumalire na Edomu, ikhali Kabizeeli, Ederi, Yaguri, 22Kina, Dimona, Adada, 23Kedesi, Hazori, Itinani, 24Zifi, Telemu, Bealoti.Hazori Hadata, Kerioti Hezironi (uyu ukhadziwika pomwe na Hazori), Amamu, Sema, Molada, Hazara Gada, Hesimoni, Beti Peleti, Hazara Suala, Beereseba, Bizioti.29Baala, Iyimu, Ezemu, 30Elitoladi, Kesili, Horima, 31Zikilaga, Madimana, Sanasana, 32Lebaoti, Silitimu, Aini, na Rimoni. Iyi ikhali miyi makumi mawiri na mipfemba yense pabodzi, kuphatanidza na mafuwa yawo33Ku chigwa ikhali, Esitaoli, Zora, Asina, 34Zanoa, Eni Ganimu, Tapia, Enamu, 35Yarimutu, Adulmo, Solo, Azeka, 36Saraaimu, Aditaimu, Gedera (ndiwo, Gederotaimu). Iyi ni miyi khumi na minai kuphatanidza na mafuwa yawo.37Zenani, Hadasa, Migidala Gadi, 38Dileani, Mizipa, Yokiteeli, 39Lakisi, Bozikatu, Egiloni.40Kaboni, Lamasi, Kitilisi, 41Gederoti, Beti Dagoni, Naama, Mekeda, Iyi ikhali miyi khumi na mitanthatu, kuphatanidza na mafuwa yawo.42Libina, Eteri, Asana, 43Ifita, Asina, Nezibi, 44Kehila, Akisibu, Maresa, Iyi ikhali miyi mipfemba, kuphatanidza na mafuwa yawo.45Ekironi na miyi yache yakuzungulira na mafuwa yache; 46kuchoka ku Ekironi kufika ku Nyanza Ikulu, mbuto zakukhala zense ndizo zikhali pafupi na Asidodi, kuphatanidza na mafuwa yawo. 47Asidodi, miyi yache yakuzungulira, na mafuwa yache kubodzi; Gaza, miyi yache yakuzungulira pabodzi na mafuwa yache; ku kamkulo ka ku Aigupto, na ku Nyanza Ikulu na malire yache.48Mdziko la mapiri, Samiri, Yatiri, Soko, 49Dana, Kiriati Dana (ndiye Debiri), 50Anabi, Esitemo, Animu, 51Goseni, Holoni, na Gilo. Iyi ikhali miyi khumi na ubodzi, kuphatanidza na mafuwa yawo.52Arabi, Duma, Esana, 53Yanimu, Beti Tapua, Afeka, 54Humuta, Kiriati, Ariba (ndiye Hebroni), na Ziori. Iyi ikhali miyi mipfemba, kuphatanidza na mafuwa yawo.55Maoni, Karimeli, Zifu, Yuta, 56Yezireeli, Yokideamu, Zanoa, 57Kaini, Gibea, na Timuna. Iyi ikhali miyi khumi, kuphatanidza na mafuwa yawo.58Haluli, Beti Zuru, Gedori, 59Maaratu, Beti Anoti, na Elitekoni. Iyi ikhali miyi mitanthatu, kuphatanidza na mafuwa yawo.60Kiriati Baala (ndiye, Kiriati Yearimu), na Raba. Iyi ikhali miyi miwiri, kuphatanidza na mafuwa yawo. 61Mchipululu, mukhana Beti Araba, Midini, Sekaka, 62Nibisani, Muyi wa Munyu, na Eni Gedi. Iyi ikhali miyi mitanthatu, kuphatanidza na mafuwa yawo.63Soma angakhala wana wa a Yebusi, nzika za mu Yerusalemu, dzinza la Ayuda lingadakwanisa lini kuwathotha, ndiye wana wa a Yebusiwo ambakhala mwemo na dzinza la Ayuda ate lero.
161Gawo la dziko la dzinza la Yosefe lidayenderatu kuchoka ku Yorodano pa Yeriko, kumachibese kwa lowe wa ku Yeriko, kufika ku chipululu, kukwira kuchoka ku Yeriko kudzera ku dziko la mapiri la Beteli. 2Kinangoka yadayenda kuchoka ku Beteli ku Luzi mkupita na ku Atarotu, mphimpha ya wana wa Aariki.3Kinangoka yadapolika kumaulo kwache Ku mphimpha ya wana wa a Ayafeleti, ate kutali ku mphimpha ya Loweri Beti Horoni, yachiyenderatu ku Gezeri; yadakamalira ku nyanza. 4Ikhali njira yoyi ndiyo madzinza ya Yosefe, Manase na Efraimu yadatambira chakusiiriwa chao.5Mphimpha ya dzinza la Eferaimu, banja na banja: Malire ya chakusiiriwa chawo kumachibese kwache yadayenda kuchoka ku Atarotu Adara ate kutali ku Beti Horoni wa Kudzaulu kwache, 6apo kuchoka popo yadapitirira ku nyanza. Kuchoka ku Mikametatu kumpoto yadabwerera ku machibese kuyendera ku Taanatu Silo yachigwata kupitirira koko kumachibese ku Yanoa. 7Ndiye yadapolika kuchoka ku Yanoa kuyenda ku Atarotu na ku Naara, apo kinangoko kukamalira ku Yeriko, kukamalira pa Yorodano.8Kuyambira ku Tapua malire yadayendera kumaulo kwache ku kamkulo ka Kana yachikamalira Ku nyanza. Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Efraimu, banja na banja, 9pabodzi na miyi ndiyo idasankhuliwa pala wadzinza la Efraimu mkati mwa chakusiiriwa cha dzinza la Manase---miyi yense, kuphatanidza na mafuwa yawo.10Iwo alibe kuthotha Akanani wakukhala mu Gezeri, mwakuti Akanani ambakhala pakati pa a Efraimu kufika lero, soma wanthu amwewa adasandusiwa wakumbaphata basa lakungingimiza.
171Ili likhali gawo la dziko la dzinza la Manase (omwe akhali mwana wakutoma wa Yosefe) ---ndiye kuti, pala Makiri, omwe akhali mwana wakutoma wa Manase omwe iye mwene akhali babache wa Gileadi. Wana wa Makiri adapasiwa gawo la dziko la Gileadi na Basani, thangwe Makiri akhali mwamuna wa nkhondo. 2Dzikolo lidagawidwa kuna dzinza lense lakusala la Manase, kuperekiwa kuna mabanja yawo---Abiezere, Heleki, Asiriyeli, Sekemu, Hefere, na Semida. Awa akhali wana wachimuna wa mbeu ya Manase mwana wa Yosefe, ninga mwa mabanja yawo.3Tsapano Zelofehadi mwana wachimuna wa Heferi mwana wachimuna wa Gileadi mwana wachimuna wa Makiri mwana wachimuna wa Manase akhalibe wana wachimuna soma wachikazi okha okha. Madzina ya wanache wachikaziwo yakhali Mala, Nowa, Hogila, Milika, na Tiriza. 4Iwo adayenda kuna Eleazare wansembe, Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, na atsogoleri, apo iwo adati, "Yahova adatonga Mose kutipa chakusiiriwa pabodzi na abale wathu." Ndiye, kuteweza chitongero cha Yahova, adapa akazi wale chakusiiriwa pakati pa abale wa babawo.5Magawo khumi ya dziko yadagawiwa kuna Manase mu Gileadi na Basani, yomwe iri ng'ambu ina ya Yorodano, 6thangwe wana wachikazi wa Manase atatambira chakusiiriwa pabodzi na wanache wachimuna. Dziko la Gileadi lidaperekiwa kuna wana wense wakusala wa Manase.7Mphimpha ya Manase idayambira ku Aseri kuyendera ku Mikametatu, yomwe iri kumachibese kwa Sekemu. Kinangoka malire yadayendera ku mwera kwache kuna wale wakukhala kufupi na mchera wa Tapua. 8(dziko la Tapua likhali la manase., soma muyi wa Tapua kumalire na Manase ukali wa wanthu wa ku Efuraimu.)9Malire yadapolika ku kamkulo ka Kana. Miyi imweyi kumachibese kwa kamkuloko pakati pa miyi ya Manase ikhali ya Efuraimu. Malire na Manase yakhali kumbali ya kumpoto kwa kamkuloko, yachikamalira pa nyanza. 10Dzikolo kumwera kwache likhali la Efuraimu, apo dzikolo kumpoto kwache likhali la wanthu wa ku Manase; nyanza ndiyo ikhali malire. Mbali ya kumpoto kwache Aseri akhoza kufikika, apo kumachibese, Isakara.11Mu Isakara pomwe na mu Aseri, Manase akhadatenga Beti Sani na miyi yache. Ibleamu na miyi yache, wanthu wa mu Doro na miyi yache, wanthu wa mu Enidoro na miyi yache, wanthu wa Taanaki na miyi yache, na wanthu wa ku Megido na miyi yache (apo muyi wachitatu ni Nafeti). 12Chensecho dzinza la Manase lingadakwanisa lini kutenga miyi imweyo, thangwe Akanani adapitirira kumbakhala basi mdzikomo.13Pomwe wana wa Isaraeli adakula mphamvu, Adaikha Akanani m'basa lakungingimiza, soma alibe kuwathotheratu iwo.14Ndiye wa mbeu ya Yosefe adasewera na Yoswa, kulewa kuti, "Thangweranyi mwatondo kutipa ife gawo lokha la dziko na kambali kabodzi ka chakusiiriwa, pomwe ife tiri wanthu azinjitsa, pomwe Yahova adatidalisa na pano kubodzi?" 15Yoswa adati kuna iwo, "Penu ndimwe wanthu azinjitsa, kwirani mwekha ku nkhalango apo koko kalambuleni mwekha mbuto mdziko la Aperezi na la Arefa. Chitani ichi, thangwe dziko la mapiri la Efraimu lachepetsa pala imwe."16Wana wa Yosefe adati, "Dziko la mapiri limtikwana lini ifepano. Soma Akanani wense wakukhala mchigwacho ana magaleta ya fero, wakukhala mu Beti Sani na miyi yache, na ndiwo ali Mchigwa cha Yezereli." 17Ndiye Yoswa adati kuna nyumba ya Yosefe ----ku Efraimu na Manase, "Ndimwe wanthu azinjitsa imwepo, apo muna mphamvu maninge. Nampodi mukhale na kambuto kabodzi ka dziko kakukugawirani. 18Dziko la mapiri limkhala pomwe lanu. Napo liri nkhalango, mumdzalilima mkulitenga kukhala lanulanu ate kumalire yache yakutalitsayo. Mumdzathotha Akanani, napo kuti iwo ana magaleta ya mafero, napo pomwe kuti ana mphamvu."
181Ndiye mtsonkhano wense wa wana wa Isaraeli udagumana pabodzi pa Silo. Iwo adamanga chihema chakugumanirana popo apo iwo adagonjesa dzikolo pamaso pawo. 2Pakhana madzinza basi manomwe pakati wa wana wa Isaraeli yomwe chakusiiriwa chawo chikhalibe kugawiwa.3Yoswa adati kuna wana wa Isaraeli, "Kodi mumchedwa ate liti kupita na kutambira dziko ndilo, Yahova, Mulungu wa abereki wanu, wakupani imwe? 4Bziikhireni mwekha amuna atatu atatu kuchoka mdzinza lirilense, apo ndiwatume. Iwo anyamuke achikazonda dziko kudzaulu na kunyansi. Iwo amdzanemba bzakumweko na ndimo amdzakaonera ku bzakusiiriwa bza iwo, apo kinangoko akabwerere kuna ine.5Iwo amdzaligawa magawo manomwe. Yuda amdzasalira mphimpha ya kumwera, apo nyumba ya Yosefe imdzapitirira kukhala basi mphimpha ya kumpoto. 6Mudzalinembe dzikolo likhale magawo manomwe muchidzabwera nayo kuna ine manembo yache. Nimdzakuloterani m'bvimiro kuna imwe pompano pamaso pa Yahova Mulungu wathu.7Alevi alibe gawo pakati panu, thangwe unsembe bwa Yahova ndiye chakusiiriwa chawo, Gadi, Rubeni na meya ya dzinza la Manase atambira kale chakusiiriwa chawo ng'ambu ya Yorodano. Ichi mchakusiiriwa ndicho Mose mtumiki wa Yahova adawapa iwo."8Ndiye amunawo adalamuka achiyenda. Yoswa adatonga ndiwo adayenda kukanemba bza dziko wale, kulewa kuti, "Ndokoni kudzaulu na kunyansi mdzikomo apo mukalinembe mkukabwerera kuna ine. Nimdzakuchitirani m'bvimiro pompano pamaso pa Yahova pa Silo." 9Amunawo adanyamuka achikafamba kudzaulu na kunyansi mdzikomo achilinemba m'bukhu na miyi yache mmagawo manomwe, kundandaliza miyiyo mgawo lirilense palokha. Kinangoko iwo adabwerera kuna Yoswa mu msasa pa Silo.10Ndiye Yoswa adawalotera m'bvimiro pala iwo pa Silo pamaso pa Yahova. Pakhali popo ndipo Yoswa adagawa dziko kuna wana wa Isaraeli, na kuna aliyense kumupa mbali ya dziko.11Kugawa malire ya dziko kuna dzinza la Benjamini kudachitika banja na banja. Mphimpha ya dziko la kugawiriwa iwo kukhali pakati pa wa mbeu ya Yuda na wa mbeu ya Yosefe. 12Mbali ya kumpoto, malire yadayambira pa Yorodano. Malire yadakwira ku kumpoto kwa Yeriko, kinangoko kukwira kudzera dziko la mapiri kumaulo kwache. Kumweko yadafika ku chipululu cha Beti Aveni.13Kuchokera koko malire yadagwata na kumwera kuyendera ku Luzi (mbuto ibodzibodzi na Beteli). Ndiye malire yadapolika ku Atarotu Adara, pafupi na phiri lakukhala kumwera kwa Beti Horoni. 14Malire kinangoko yadayendera mbali inango: Mali ya kumaulo kwache yadagonyolera kumwera, kuyendera kuphiri kuyambuka kuchoka ku Beti Horoni. Malireya yadakamalira pa Kiriati Yearimu), muyi ndiwo ukhali wa dzinza la Yuda. Uku kudachita malire mbali ya kumaulo kwache.15Mbali ya kumwera idayambira kunja kwa Kiriati Yearimu. Malire yadachokera koko kuyenda ku Efuroni, kulowe wa madzi ya Nefitoa. 16Malire kinangoko yadapolika kumalire ya phiri lomwe likhali mwakunyang'anizana na Chigwa cha Beni Hinomu, chomwe chikhali kumapeto kwa kumpoto kwa Chigwa cha Refai. Kinangoka yadapolika ku Chigwa cha Hinomu, kumwera kwa phompho la wana wa Yebusi, apo yachipitirira kupolika ku En Rogeli.17Yadagonyola kumpoto, kuyendera mbali ya ku Eni Semesi, apo kuchoka koko yadabula kuyendera ku Geliloti, omwe akhali mwakunyang'anizana na pakukwirira ku Adumimu. Kinangoko yadapolikira ku Mwala wa Bohani mwana wachimuna wa Rubeni. 18Yadagwata kuyenda kumpoto kwa phewa la Beti Araba yachipolikira ku Araba.19Malire yadagwata na phewa la kumpoto kwa Beti Hogila. Malire yadakamalira ku gombe la kumpoto kwa Nyanza ya Munyu, kumalekezero ya kumwera kwache kwa Yorodano. Aya yakhali malire kumwera. 20Yorodano adachita malire yache mbali ya kumachibese. Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Benjamini, apo chidaperekiwa banja na banja, malire kuchoka malire, kuzungulira kwense.21Tsapano miyi ya dzinza la Benjamini, banja na banja, ikhali Yeriko, Beti Hogila, Emeki Kezizi, 22Beti Araba, Zemaraimu, Beteli, 23Avimu, Para, Ofira, 24Kefara Amoni, Ofini, na Geba. Pakhana miyi khumi na miwiri, kuphatanidza na mafuwa yawo.25Pakhana pomwe miyi ya Gibeoni, Rama, Beeroti, 26Mizipa, Kefira, Moza, 27Rekemu, Iripeeli, Tarala, 28Zela, Elefi, Yebusi (ndendende kuti Yerusalemu), Gibea, na Kiriati. Pakhana miyi khumi na minayi, kuphatanidza na mafuwa yawo. Ichi chikhali chakusiiriwa cha Benjamini pala mabanja yawo.
191M'bvimiro wacchiwiri udagwera Simeoni, banja na banja. Chakusiiriwa chawo chikhali pakati pa chakusiiriwa ndicho chikhali cha dzinza la Yuda.2Iwo akhana Beereseba, Seba, Molada, 3Hazara Suala, Bala, Ezemu, 4Elitoladi, Betuli, na Horimu ninga chakusiiriwa chawo.5Simeoni pomwe akhana Zikilaga, Beti Marikabotu, Hazari Susa, 6Beti Lebaotu, na Saruheni. Iyi khali miyi khumi na mitatu, kuphatanidza na mafuwa yawo. Simeoni pomwe akhana Zikilagi, Beti Marikaboti, Hazara Susa, Beti Lebaoti, na Saruheni, Iyi ikhali miyi khumi na mitatu kuphatanidza na mafuwa yawo. 7Simeoni akhana pomwe Aini, Rimoni, Eteri, na Asana. Iyi ikhali miyi minai, na mafuwa yawo kubodzi.8Iyi iikhali pabodzi, kuphatanidza na miyi yakuzungulira mizindai kufika kutali ku Baalati Beti (ndendende na Rama mu Negevi). Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Simeoni, banja na banja. 9Chakusiiriwa cha dzinza la Simeoni chidatenga mbali ya mphimpha ya dzinza la Yuda. Thangwe mbali ya dziko la kugawira wa dzinza la Yuda likhali likulu pala iwo, dzinza la Simeoni lidatambira chakusiiriwa chawo kuchoka pakati pa mbali yawo.10M'bvimiro wachitatu udagwera dzinza la Zebuluni, banja na banja. Malire ya chakusiiriwa chawo yadayambira pa Saridi. 11Malire yawo yadakwira kumaulo kwache kuyendera ku Marala yachikaphata Dabeseti; kinangoko yadapitirira ku kamkulo kakunyang'anizana na Yokineamu.12Kuchoka ku Saridi malire yadagonyola kumachibese kuyendera kwakuchokera dzuwa yachiyenda kumalire na Kisiloti Taboro. Kuchoka koko yadayendera ku Daberati apo kinangoko mkukwira ku Yafia. 13Kuchoka koko yadagwata na kumachibese kuyenda ku Gati Heferi, apo kinangoko mkuyenda ku Eti Kazini; kinangoko yadayenda ku Rimoni mkuzungulira kuyendera ku Nea.14Malire yadagonyola kuyendera kumpoto ku Hanatoni yachikamalira pa Chigwa cha Ifita Eli. 15Mphimpha iyi ikuphatanidza na miyi ya Kata, Nahalala, Simironi, Idala, na Beterehemu. Pakhana miyi khumi na miwiri, kuphatanidza na mafuwa yawo. 16Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Zebuloni, banja na banja, kuphatanidza na miyi imwei na mafuwa yawo.17M'bvimiro wachinai udagwera Isakara, banja na banja. 18Mphimpha yawo mkuphatanidza Yezireeli, Kesulotu, Sunemu, 19Hafaraimu, Sioni, na Anaharati.20Idaphatanidza pomwe na Rabiti, Kisioni, Ebezi, 21Remeti, En Ganaimu, En Hada, na Beti Pazezi. 22Malire yawo yadakaguya pomwe Taboro, Sahazuma, na Beti Semesi, yachikamalira pa Yorodano. Pakhana miyi khumi na mitanthatu, kuphatanidza na mafuwa yawo.23Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Isakara, kutengera mabanja yawo ---miyi, kuphatanidza na mafuwa yawo.24M'bvimiro wachichanu udagwera pa dzinza la Aseri, banja na banja. 25Mphimpha yawo ikhaphatanidza na Helikati, Hali, Bateni, Akisafu, 26Alameleki, Amadi, na Misali. Kumaulo kwa malire yadapitirira ku Karimeli na Siho Libinati.27Kinangoka yadatembenukira ku Beti Dagoni yachiyenda kutali ku Zebuloni, kinangoko ku Chigwa cha Ifita Eli, kumpoto kwache ku Beti Emeki na Neieli. Kinangoka yadapitirira ku Kabulu kuyendera ku mpoto. 28Kinangoka yadayendera ku Abudoni, Rehobo, Hamoni, na Kana, ate kutali ku Sidoni Mkulu.29Malire yadabwerera mmambuyo ku Rama, kinangoko ku muyi walitsito wa Turo. Kinangoko malire yadagonyolera ku Hosa yachikamalira pa nyanza, mphimpha ya Akizibu, 30Uma, Afeki, na Rehobo. Pakhana miyi makumi mawiri na miwiri, kuphatanidza na mafuwa yawo.Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Aseri, banja na banja---miyi, kuphatanidza na mafuwa yawo.32M'bvimiro wachitanthatu udagwera kuna dzinza la Nafitali, banja na banja. 33Malire yawo yadachokera ku Helefi, kuchoka ku thundu wa ku Zaanani, ku Adami Nekebi na Yabineeli, ate ku Lakumu; yadakamalira pa Yorodano. 34Malire yadatembenukira kumaulo kwache ku Azinotu Tabori yachitulukira ku Hukoku; yadakagunsa Zebuloni kumwera, yachikafika ku Aseri kumaulo na Yuda kumachibese pa Mkulo wa Yorodano.35Miyi ya malitsito ikhali Zidimu, Zeri, Hamati, Rakati, Kinereti, 36Adama, Rama, Hazori, 37Kedesi, Edrei, na En Hazori.38Pakhana pomwe Ironi, Migidala Eli, Horemu, Beti Anati, na Beti Semesi. Pakhana miyi yoyi khumi na mipfemba, kuphatanidza na mafuwa yawo. 39Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Nafitali, banja na banja--- miyi, kuphatanidza na mafuwa yawo.40M'bvimiro wachinomwe udagwera pa dzinza la Dani, banja na banja. 41Mphimpha ya chakusiiriwa chawo mkuphatanidza Zora, Esitaoli, Iri Semesi, 42Saalabini, Aijaloni, na Itila.43Idaphatanidza pomwe na Eloni, Timuna, Ekroni, 44Eliteke, Gibetoni, Baalati, 45Yehudi, Bene Beraki, Gati Rimoni, 46Me Jarikoni, na Rakoni na mphimpha ya kuyambuka Yopa.47Pomwe mphimpha ya dzinza la Dani lidataika kuna iwo, Dani adamenya Lesemu achiutenga. Iwo adaumenya na lupanga, achiutenga, achikhaliratu momo. Iwo adauchemera Lesemu Dani, kutenga dzina la m'bereki wao Dani. 48Ichi chikhali chakusiiriwa cha dzinza la Dani, banja na banja--- miyi, kuphatanidza na mafuwa yawo.49Pomwe iwo adamaliza kuligawa dzikolo kukhala chakusiiriwa chawo, wana wa Isaraeli adapereka chakusiiriwacho pakati pawo kuna Yoswa mwana wa Nuni. 50Na chitongero cha Yahova iwo adamupa muyi omwe iye adawakumbira, Timinati Sera mdziko la mapiri la Efraimu. Iye adamanga muyi achikhala momo.51Ibzi mpsakusiiriwa ndibzo Eleazara wansembe, Yoswa mwana wa Nuni, na atsogoleri wa mabanja ya madzinza ya Isaraeli adapereka pa kuchita kulota mibvimiro ku Silo, pamaso pa Yahova, pa mpita wa ku chihema cha mgumano. Ndiye iwo adamaliza kuligawa dzikolo.
201Ndiye Yahova adati kuna Yoswa, 2"Sewera kuna wana wa Isaraeli, kulewa kuti, 'Bziikhireni miyi yakuthawira ndiyo ndidakuuzani imwe mwa boko la Mose. 3Chitani ibzi pala kuti omwe anipha munthu mwa ngozi ayai mwakusaya kudziwa akwanise kuthawira koko. Miyi imweyi imdzakhala miyi yakuthawira kugopa kubwezeriwa kwa mulopa.4Iye amdzathawira ku ubodzi wa miyi yoyo achidzaima pa mpitiro wa chipata cha muyi, achifokotoza mulandu wache kuna akuluakulu wa muyiyo. Ndiye iwo amdzamutengera mmuyimo kukamupa iye mbuto kuti akhale nawo.5Penu wakufuna kubwezera mulopayo animutewera koko, ndiye wanthu wammuyimo nampodi amupereke iye adapha munthuyo mmanja mwa boma. Iwo nampodi achite tenepo thangwe iye adapha mwayacheyo mwa ngozi, pomwe iye akhalibe naye mathangwe m'buyomo. 6Iye akhale basi mmuyimo ate ayime pamaso pa mtsonkhano kutongiwa, kufikizana kufa kwa omwe akuphata basa la unsembe nsiku zozo. Salipo tsapano wakupha mwayache mwangoziyo akhoza kubwerera kumuyi wache na kumuyi kwache chaiko, ku muyi ndiko iye adathawako."'7Ndiye a Isaraeli adasankhula Kedesi mu Galileya mdziko la mapiri la Nafitali, Sekemu mdziko la Efraimu, na Kiriati Araba (ndendende kuti Hebroni) mdziko la mapiri la Yuda. 8Ng'ambu ya Yorodano kumachibese kwa Yeriko, iwo adasankhula Bezeri mchipululu pa chigwa kuchoka ku dzinza la Rubeni; Ramoti Gileadi, kuchoka ku dzinza la Gadi; na Golani mu Basani, kuchoka ku dzinza la Manase.9Imweyi ikhali miyi yakusankhuliwa pala wana wense wa Isaraeli na kuchoka kuna alendo wakukhala pakati pawo, kuti aliyense wakupha munthu mwakusaya kuchita utowa athawire momo bwino bwino. Munthu umweyu nampodi afere mmanja mwa wakubwezera mulopayo, pokha pokha wamulanduyo atome waima pamaso pa mtsonkhano.
211Ndiye akulu wa dzinza la Alevi adabwera kuna Eleazara wansembe, kuna Yoswa mwana wa Nuni, na kuna akulu wa mabanja ya abereki wawo mkati mwa wana wa Isaraeli. 2Iwo adati kuna iwo pa Silo mdziko la Kanani, "Yahova adakutongani imwepo na boko la Mose kutipa ife miyi yakuti tikhale mwemo, na mathengo yakudyesera bzifuwo na bzifuwo."3Ndiye na chitongero cha Yahova, wana wa Isaraeli adapereka chakusiiriwa chawo kuna miyi iyi kuphatanidza na mathengo yawo yakudyesera bzifuwo, kuna Alevi.4M'bvimiro wa maloto wa madzinza ya a Kohati udaonesa ibzi: Ansembe---wa mbeu ya Aroni omwe akhali wa kwa Alevi--- adatambira miyi khumi na mitatu kupasiwa kuchoka ku dzina la Yuda, kuchoka ku dzinza la Simeoni, na kuchoka ku dzinza la Benjamini. 5Winango wa mbeu ya Kohatiwo adatambira na m'bvimiro miyi khumi kuchoka ku dzinza la Efraimu, Dani, na kuchoka ku meya ya dzinza la Manase.6Ndiye wanthu ndiwo adapolika kuchoka ku Geresoni adapasiwa, na kuchita m'bvimiro, miyi khumi na mitatu kuchoka ku banja la dzinza la Isakara, Aseri, Nafitali, na meya ya dzinza la Manase mu Basani. 7Wanthu omwe akhali mbeu ya Marari, banja na banja, adatambira miyi khumi na miwiri kuchoka ku madzinza ya Rubeni, Gadi, na Zebuloni.8Ndiye wana wa Isaraeli adapereka, na kuchita m'bvimiro, miyi imwei (kuphatanidza na mathengo yawo yakudyesera bzifuwo) kuna Alevi, ninga ndimo Yahova akhadatongera na boko la Mose. 9Kuchoka ku madzinza ya Yuda na Simeoni, adagawa dziko kuna miyi iyi, pano kundandaliziwa madzina. 10Miyi imwei idaperekiwa kuna wa mbeu ya Aroni, omwe akhali pakati pa madzinza ya a Kohati, omwe pambuyo pache adadzachokera ku dzinza la Alevi. Thangwe kulota kwa m'bvimiro wakutoma kudagwera iwo.11A Isaraeli adawapa iwo Kiriati Araba (Araba akhali babache wa Anaki), mbuto yakulingana na Hebroni, mdziko la mapiri la Yuda, na mathengo yakudyesera bzifuwo kuizungulira iyo. 12Soma minda ya mmuyimo, kuphatanidza miyi yawo, ikhadaperekiwa kale kuna Kalebe mwana wachimuna wa Yefune, kukhala yache yache.13Kuna wa mbeu ya Aroni wansembeyo iwo adapereka Hebroni na mathengo yakudyesera bzifuwo---omwe ikhali muyi wa kuthawira pala aliyense wakupha wina mwakusaya kuchita utowa--- na Libina na mathengo yache yakudyesera bzifuwo, 14Yatiri na mathengo yache yakudyesera bzifuwo, na Esitemoa na mathengo yache yakudyesera bzifuwo. 15Iwo adapereka pomwe Holoni na mathengo yache, Debiri na mathengo yache, 16Aini na mathengo yache, na Beti Semesi na mathengo yache. Pakhana miyi mipfemba ndiyo idaperekiwa kuchoka kuna madzinza mawiriya.17Kuchoka ku dzinza la Benjamini adapasiwa Gibeoni na mathengo yache, Geba na mathengo yache, 18Anatotu na mathengo yache, Alimoni na mathengo yache---miyi minayi. 19Miyi yakuperekiwa kuna ansembe, wa mbeu ya Aroni, ikhali khumi na mitatu yense, kuphatanidza na mathengo yawo.20Angakhala a Kohati winango wensewo omwe akhali wa mabanja ya a Kohati ya kwa Alevi---akhana miyi yakupasiwa kuchoka kuna a Efraimu na kuchita m'bvimiro. 21Kuna iwo adapasiwa Sekemu na mathengo yache mdziko la mapiri la Efraimu---muyi wakuthawira pala aliyense wakupha munthu mwakusaya kuchita utowa. Gezeri na mathengo yache, 22Kibizaimu na mathengo yache, na Bati Horoni na mathengo yache--- yensene miyi minayi.23Kuchoka ku dzinza la Dani, banja la a Kohati adapasiwa Eliteke na mathengo yache, Gibetoni na mathengo yache, 24Aijaloni na mathengo yache, na Gati Rimoni na mathengo yache---yense miyi minayi.25Kuchoka ku meya ya dzinza la Manase banja la Kohati lidapadiwa Taanaki na mathengo yache na Gati Rimoni na mathengo yache--- miyi miwiri. 26Yense pakhana miyi khumi ya mabanja yense yakusalayo ya a Kohati, kuphatanidza na mathengo yawo.27Kuchoka ku meya ya dzinza la Manase, mabanja ya Geresoni, aya yakhali mabanja ina pomwe ya Alevi, apo adapereka Golani mu Basani na mathengo yache ---muyi wakuthawira pala aliyense wakupha wina mwakusaya kuchita utowa, pabodzi na Be Esitera na mathengo yache--- yense miyi miwiri.28Kuna mabanja ya Geresoni iwo adapereka pomwe Kisioni kuchoka ku dzinza la Isakara, pabodzi na mathengo yache, Daberati na mathengo yache, 29Yarimuti na mathengo yache, na Eni Ganimu na mathengo yache--- miyi minayi. 30Kuchoka ku dzinza la Aseri, iwo adapereka Misali na mathengo yache, Abidoni na mathengo yache, 31Helikati na mathengo yache, na Rehobo na mathengo yache ---yense miyi minayi.32Kuchoka ku dzinza la Nafitali. iwo adapa mabanja ya Geresoni Kedesi mu Galileya na mathengo yache---muyi wakuthawira pala aliyense wakupha wina mwakusaya kuchita utowa; Hamori Dori na mathengo yache, na Karatani na mathengo yache---yense miyi mitatu. 33Pakhana miyi khumi na mitatu yense, kuchoka mmabanja ya Geresoni, kuphatanidza na mathengo yawo.34Alevi wakusalawo--- mabanja ya Merari---yadapasiwa kuchoka mdzinza la Zebuloni: Yokineamu na mathengo yache, Karita na mathengo yache, 35Dimna na mathengo yache, na Nahalala na mathengo yache---yense ninga miyi minayi.36Mabanja ya Marari yadapasiwa kuchoka kuna dzinza la Rubeni: Bezeri na mathengo yache, Yahazi na mathengo yache, 37Kedemoti na mathengo yache, na Mefaati na mathengo yache---miyi minayi. 38Kuchoka mdzinza la Gadi iwo adapasiwa Ramoti mu Gileadi na mathengo yache---muyi wakuthawira pala aliyense wakupha mwayache mwakusaya kuchita utowa---na Mahanaimu na mathengo yache.39Mabanja ya a Marari yadapasiwa pomwe Hesiboni na mathengo yache. Na Yazeri na mathengo yache. Iyi yense ikhali miyi minai. 40Miyi yenseyi ikhali ya mabanja mazinjitsa ya Marari, omwe akhali wakuchoka ku dzinza la Alevi--- miyi khumi na miwiri yense idaperekiwa kuna iwo pakuchita kuloteza na m'bvimiro.41Miyi ya Alevi yakutengiwa kuchoka pakati pa dziko lakutengiwa na wana wa Isaraeli ikhali makumi manai na misere, kuphatanidza na mathengo yawo yakudyesera bzifuwo. 42Miyi yoyi uliwense ukhana thengo lakudyesera bzifuwo kuzungulira. Bzikhali tenepo na miyi yenseyi.43Ndiye Yahova adapereka Ku Isaraeli dziko lense ndilo iye adalumbira kuna abereki wawo. A Isaraeli adalitenga ilo kukhala lawo lawo achikhaliratu mwemo. 44Ndiye Yahova adawapa iwo mbali inango yenseyo, ninga ndimo iye akhadalumbirira kuna abereki wawo. Neye m'bodzi yekha wa awengi wawo ndiye angadakwanisa kuwagonjesa iwo. Yahova adapereka awengi wao wense mmanja mwao. 45Neye chinthu chibodzi chokha pa malonjezo yense yabwino ndiyo Yahova adasewera kuna wa nyumba ya Isaraeli ndicho chidatazira kukhala cha chadidi. Bzense bzidachitika.
221Pa nthawe yoyo Yoswa adachemera wene Rubeni, wene Gadi, na meya ya dzinza la Manase. 2Iye adati kuna iwo, "Mwachita bzense ndibzo Mose mtumiki wa Yahova adakutongani. Mwabvera mafala yangu mu bzense ndibzo ndidakutongani . 3Mulibe kusiya abale wanu mu nsiku zizinjizi, ate nsiku zense za lero lino, ate nsiku ya lero lino, apo mwakoya chikoyere mabasa yakuthemera mmalamulo ya Yahova Mulungu wanu.4Tsapano Yahova Mulungu wanu wakupani kupuma kuna abale wanu, ninga ndimo iye adawalonjezera iwo. Ndiye tsono tembenukani muyende ku mahema yanu mdziko lanu lanu, ndilo Mose mtumiki wa Yahova adakupani ng'ambu ya Yorodano. 5Mutondo kukhala wakuchenjera kukoya bzakutonga Mose na lamulo ndilo Mose mtumiki wa Yahova adakutongani, kukonda 6Yahova Mulungu wanu, kufamba mnjira zache, kukoya malamulo yache, na kuphathika kuna iye na kumunamatira iye na mtima wanu wense na moyo wanu wense." Ndiye Yoswa adawadalisa iwo achiwabalalisa, kubwerera mmahema yawo.7Tsapano kuna dzinza libodzi lakugawika pakati la Manase Mose akhadalipa chakusiiriwa mu Basani, soma kuna meya inangoyo Yoswa adapereka chakusiiriwa pambali pa abale wao mdziko la kumaulo kwa Yorodano. Yoswa adawabalalisa iwo kubwerera mmahema yawo; iye adawadalisa 8achiti kuna iwo, "Bwererani ku mahema yanu na kobiri zizinji, na bzifuwo bzizinjitsa, na siriva na oro, na mkuwa na bzitsulo, na bzakubvala bzizinjitsa. Gawanani bzakupsokonyola ku nkhondo kuchoka kuna awengi wanu mupase abale wanu."9Ndiye wa mbeu ya Rubeni, wa mbeu ya Gadi, na dzinza la Manase lakugawika pakati adabwerera mmiyi, kusiya wana wa Isaraeli pa Silo, lomwe liri mdziko la Kanani. Iwo adanyamuka kuyenda mphimpha ya Gileadi, kudziko lawo lawo, lomwe iwo wene adatambira, mwa kubvera ku malamulo ya Yahova, kudzera ku boko la Mose.10Pomwe iwo adafika mbali ya ku Yorodano omwe uli mdziko la Kanani, wa mbeu ya Rubeni na wa Gadi na wa dzinza la Manase lakugawika pakati adamanga guwa la nsembe m'phepete mwa Yorodano, guwa la nsembe likulu maninge na lakufunikira. 11Wana wa Isaraeli adabva bzobzi wina akumbati, "Onani! Wambeu ya Rubeni, Gadi, na dzinza la Manase lakugawanika pakati amanga guwa la nsembe patsogolo pa dziko la Kanani, pa Gililoti, mphimpha ya kufupi na Yorodano, ku mbali ya wana wa Isaraeli."12Pomwe wana wa Isaraeli adabva bzobzi, mtsonkhano wense wa wana wa Isaraeli udagwezekana pambodzi pa Silo kuti awakwirire koko kukachita a nawo nkhondo.13Ndiye wana wa Isaraeli adatuma mitumi kuna wa mbeu ya Rubeni, wa Gadi, na dzinza la Manase lakugawika pakati, mdziko la Gileadi. Iwo adatuma pomwe Finiyasi mwana wa Eleazare, wansembe, 14na pabodzi naye akulu akulu khumi, m'bodzi m'bodzi kuchoka ku dzinza lirilense la mabanja ya Isaraeli, apo aliyense wa iwo akhali mkulu wa banja pakati pa banja la Isaraeli.15Iwo adafika kuna wanthu wa Rubeni, Gadi, na wa dzinza la Manase lakugawika pakati, mdziko la Gileadi, ndiye adasewera nawo: 16"Mtsonkhano wense wa Yahova walewa tere, 'Mchakusaya kukhulupirika chanyi ndicho imwe mwachitira Mulungu wa Isaraeli pa kutembenuka meju lero lino kulamba kutewera Yahova pa kubzimangira mwekha guwa la nsembe lero kupikisana na Yahova na?17Kodi mphumbza ya ku Peori ikutichepera na? Chensecho tikanati ate lero kubzichenesa ku iyoyo. Pakhana muliri pa mtsonkhano wa Yahova thangwera chakuphonya chomchire. 18Mukutembenuka pomwe basi kulamba Yahova nsiku ya lero lino? Mungagandukira pomwe Yahova lero, mangwana iye amdzakalipira mtsonkhano wense wa Isaraeli.19Dziko mwatambirali lingaipisiwa, ndiye yambukani kupita mdziko ndiko chihema cha Yahova chimbakhala mkubzitengera mwekha chakusiiriwa pakati pathu. Soma chokhacho damba kuphindukira Yahova, ayai kutiphindukira ife mkumanga guwa la nsembe bzamwekhamwekha mmalo mwa guwa la nsembe la Yahova Mulungu wathu. 20Kodi Akani mwana wachimuna wa Zera, alibe kuphonya mchakuperekiwa chakukoyera Mulungu? Kodi chilango chiribe kugwera pa mtsonkhano wensene wa Isaraeli? Munthu umweule alibe kudzongeka yekha pa mphumbza yache."21Ndiye madzinza ya Rubeni, Gadi, na dzina la Manase lakugawika pakati adawatawira akulu akulu wa mabanja ya Isaraeli: 22"Wamphamvu Zense, Mulungu, Yahova! Wamphamvu Zense, Mulungu, Yahova! ---Iye akudziwa, apo lekani Isaraeli idziwe! Penu kukhali kupikisana naye ayai kuphonyera Yahova, nampodi kutipereka ife nsiku ya lero 23thangwera kumanga guwa la nsembe kuti mkuphinduka tekha kuleka kutewera Yahova. Tingamanga guwa limwero pala kufukizira nsembe zakupserereza, nsembe ya ufa, ayai nsembe za chakupereka chakutenda, ndiye mulekeni Yahova atibvunze.24Neye! Tidachita ichi pala kugopesa kuti pa mangwana wananu angadzatombodzere wanathu, 'Ndimwembo yani imwe kuna Yahova, Mulungu wa Isaraeli?25Thangwe Yahova waikha Yorodano kukhala malire pakati pa ife na imwe. Imwe wanthu wa Rubeni na wanthu wa Gadi, Mulibe naye basa Yahova.' Ndiye wananu angadzachitise wanathu kulekeza kunamata Yahova.26Ndiye tidati, ''Mbatiye tsapano timange guwa la nsembe, sikuti pala nsembe zakupserereza ayai chakupereka chirichense neye, 27soma lidzakhale mboni pakati pa ife na imwepo, na pakati pa mibwado yathu na ya pambuyo pathu, kuti timdzachita basa la Yahova pamaso pache, na nsembe zathu zakupserereza na bzakupereka bzathu na bzakupereka bzakutenda, pala kuti wananu nampodi mtsogolo muno kumbadzati kuna wanathu, "Mulibe gawo mwa Yahova imwe."28Ndiye ife tidati, 'Penu ichi chinilewedwa tenepo kuna ife ayai kuna azukulu wathu mtsogolo muno, timdzati, "Onani! Ichi mchindendemezo cha guwa la nsembe la Yahova, ndicho abereki wathu adakonza, sikuti pala kufukizira nsembe zakupserereza, ayai pala bzakupereka neye, soma ninga umboni pakati pa ife na imwe. 29Mbabzikhale kutali nafe kuti timfuna kuphindukira Yahova, apo lero mkulekeza kumutewera iye thangwera kumanga guwa la nsembe pala nsembe zakupserereza, pala chakupereka cha ufa, ayai pala nsembe, mmalo mwa guwa la nsembe la Yahova Mulungu wathu lomwe liri pamaso pa chihema chache.'"30Pomwe Finiyasi wansembe na akulu akulu wawanthu, ndiye kuti, misolo ya mabanja ya Isaraeli omwe akhana iye, adabva mafala ndiyo wa mbeu ya Rubeni, Gadi, na Manase adalewa, kuti chikhali chakuwakomera mmaso mwawo. 31Finiyasi mwana wachimuna wa Eleazare wansembe adati kuna wanthu wa Rubeni, Gadi, na Manase, "Lero tikudziwa kuti Yahova ali pakati ife, thangwe mulibe kuchita chakuphonyeka chakusaya kukhulupirikachi kuna iye. Tsapano mwapulumusa wana wa Isaraeli mmanja mwa Yahova."32Ndiye Finiyasi mwana wachimuna wa Eleazare wansembe, na akulu akulu adabwerera kuchoka pana wene Rubeni na a Gadi, kuchoka mdziko la Gileadi, kubwerera ku dziko la Kanani, kuna wana wa Isaraeli, achiwabweresera iwo mafala. 33Mafala yawo yakhali yabwino pamaso pa wana wa Isaraeli. Wana wa Isaraeli adalemekeza Mulungu achilekezeratu kusewera pomwe bzakuguma kuchita nkhondo na wene Rubeni na a Gadi, pala kuti adzonge dziko ndilo iwo akhadakhala.34Wene Rubeni na wene Gadi adasandula guwa la nsembelo "Mboni," thangwe iwo adati, ""Ni umboni pakati pa ifepano kuti Yahova ndiye Mulungu."
231Patapita nsiku zizinji, Yahova adapereka kupuma ku Isaraeli kuna awengi wache wense omwe akhadawazungulira, apo Yoswa akhadakalamba, achikhala wa magole mazinji, 2Yoswa adachemeriwa a Isaraeli wense---akuluakulu wense, atongi wa mirandu, na wakuthandiza basa wawo---achiti kuna iwo, "Ine ndakalamba apo ndine wa magole mazinji. 3Mwaona bzense ndibzo Yahova Mulungu wanu wachititira madzinza yense ya wanthu thangwera imwe, thangwe ni Yahova Mulungu wanu omwe wakumenyerani nkhondo.4Onani! ndakugawirani imwe madzinza yakusaliraya kuti yagonjesewe mkukhala chakusiiriwa chanu cha madzinza yense, apo madzinza yense ndayapasula kale, kuyambira ku Yorodano ku Nyanza ikulu kumaulo. 5Yahova Mulungu wanu amdzawathamangisa. Amdzawagwinya iwo kuchoka pakati panu. Iye amdzapsokonyola dziko lawo, apo mumdzatenga dziko lawo kukhala lanu lanu, ninga ndimo Yahova Mulungu wanu adakulonjezerani imwepo.6Ndiye khalani wakulimbika mtima maninge, kuti mukoye bzense ndibzo bzidanembiwa m'bukhu la chitongero cha Mose, kupambukira neye kumadidi ayai kumadzere, 7kuti nampodi musanganizikane na madzinza ndiyo yasalira pakati panuya ayai kuguma madzina ya milungu yawo, kuilumbirira, kuinamata, ayai kuigodamira. 8Soma, muphathike kuna Yahova Mulungu wanu ninga ndimo mwachitira ate lero lino.9Thangwe Yahova wathotha pamaso panu madzinza mazinji na yamphamvu. Mungakhala imwepo, palibe adakwanisa kuimisana namwe ate nsiku ya lero lino. 10Munthu m'bodzi aliyense wa imwe amdzachitisa wakukwana chulu kuthawa, thangwe Yahova Mulungu wanu, ndiye ambakumenyerani nkhondo, ninga ndimo adakulonjezerani. 11Bzitchenkheni meju, kuti mukonde Yahova Mulungu wanu.12Soma mungabwerera mmambuyo mkuphathikana na wa madzinza asala pakati panuwa, ayai kuloololana nawo, ayai penu munibwera nawo pabodzi apombo iwo na imwe, 13ndiye dziwani letu kuti Yahova Mulungu wanu amdzathotha lini pomwe madzinza yoya pakati panu. Soma, amdzakhala magango na milapu kuuna imwe, mitchamu pa misana panu na minga mmaso mwanu, ate mudzamale mdziko labwino lino ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani.14Tsapano ndikuyenda njira ya dziko lense lapansi, apo mukudziwa na mitima yanu yense na miyoyo yanu kuti palibe neye fala libodzi lokha ndilo latazira kukhala la chadidi pa bzinthu bzense bzabwino ndibzo Yahova Mulungu wanu adalonjeza bza imwe. Bzinthu bzensebzi bzachitikira imwe. Palibe neye libodzi la iyo ndilo latazira. 15Soma nakuti fala lirilense Yahova Mulungu wanu wakulonjezani lakwanirisiwa, mtenepombo Yahova amdzakubwereserani bzinthu bzakuipa ate atakudzongani imwe kuchoka mdziko labwinoli ndilo Yahova Mulungu wanu wakupani.16Iye amdzachita ichi mungaswa mpangano wa Yahova Mulungu wanu, ndiwo iye adakutongani imwe kukoya. Penu muniyenda muchikanamata milungu ina na kuigodamira iyo, ndiye ukali bwa Yahova bumdzagakira pa imwe, muchidzamala kamkulumize kuchoka mdziko labwino ndilo iye wakupani imwe.
241Kinangoka Yoswa adagwezeka madzinza yense ya mu Isaraeli mu Sekemu achichemera akulu akulu wa Isaraeli, atongi wa milandu, na anyamata wao wakutumikira, achibzionesera okha pamaso pa Mulungu. 2Yoswa adati kuna wanthu wense, "Ichi ndicho Yahova, Mulungu wa Isaraeli, walewa, 'Abereki wanu kalekalero adakhala ng'ambu ya Mkulo wa Firate---Tera, babache wa Aburahamu na babache wa Nahori---achimbanamata milungu ina.3Soma ndidatenga babanu Aburahamu kuchoka ng'ambu ya Firate ndichimutsogelera kupita mdziko la Kanani ndichimupa azukulu azinji kudzera mwa mwanache wachimuna Isaki. 4Ndiye kuna Isaki ndidamupa Yakobo na Esau. Ndidapa Esau dziko la mapiri la Seiri kukhala lache lache, soma Yakobo na wanache adapolika kuyenda ku Aigupto.5Ndidatuma Mose na Aroni, ndichiboneresa wanthu wa ku Aigupto na miliri. Kumala Popo, ndidakubulisani kunja. 6Ndidabulisa abereki wanu kunja kwa Aigupto, apo imwe kudabwera ku nyanza. Wanthu wa ku Aigupto adawatewera iwo na magaleta na wa akavalo ate ku Nyanza Ifwira.7Pomwe abereki wanu adakuwa kuna Yahova, iye adaikha m'dima pakati pa imwepo na wa ku Aigupto. Iye adabweresa nyanza pa iwo ichiwampsinkha. Imwe mudaona nzibzo ndidachita mu Aigupto. Kinangoka mudakhala mchipululu nthawe itali.8Ndidakubweresani ku dziko la wa mbeu ya Amori, wakukhala ng'ambu ina ya Yorodano. Iwo adamenyana namwe nkhondo, ndichiwapereka iwo mmanja mwanu. Mudatenga dziko lawo, muchiwadzonga pamaso panu.9Kinangoka Balaki mwana wachimuna wa Zipori, mfumu ya Moabu, idalamuka ichimenyana na Isaraeli. Iye adatuma achichemera Balaamu mwana wa Beori, kukutembererani imwe. 10Soma ine ndiribe kutetekera Balaam. Mchadidi, iye adakudalisani imwe. Ndiye ndidakuletsetsani mmanja mwache.11Mudayambuka Yorodano muchibwera ku Yeriko. Wenekachiro wa mu Yeriko adamenyana namwe nkhondo, pabodzi na wa ku Amori, Aperizi, Akanani, Ahiti, Agirigasi, Ahivi na Ayebusi. Ndidakupambanisani imwe kuna iwo ndichiwaikha iwo kukhala pansi panu. 12Ndidatumiza malume kukutsogolerani yomwe yadawathotha iwo na mafumu mawiri ya Aamori kuchoka pamaso panu. Chiribe kuchitika na lupanga lako ayai na uta bwako.13Ndidakupani dziko ndilo mulibe kuphata basa na miyi ndiyo mulibe kuimanga, apo tsapano mukukhala mwemo. Mumbadya bzipaso bza mmunda wa mpesa na minda ya Azitona ndiyo mulibe kuiokera.14Tsapano gopani Yahova apo mumunamate na mtiwa wachadidi na wachikhulupiriro; Khalani kutali na milungu ndiyo abereki wanu akhanamata ng'ambu ya Firate na mu Aigupto, apo munamate Yahova. 15Penu bzinioneka bzakuphonyeka mmaso mwanu pala imwe kunamata Yahova, sankhulani mwekha ndipo lero omwe munimutumikira, pakati pa milungu ndiyo abereki wanu akhanamata ng'ambu ya Firate, ayai milungu ya Aamori, mdziko lawo ndilo mukukhalali. Soma ningakhala inepano na nyumba yangu, timdzanamata Yahova."16Wanthuwo adatawira achiti, "Ifepano timdzasiyambo lini Yahova mkutumikira milungu inango, 17thangwe ni Yahova Mulungu wathu ndiye adatibulisa ife na abereki wathu kukwira kuchoka mdziko la Aigupto, kubula mnyumba ya ukapolo, apo ndiye adachita bzinthu bzikulu bzire ife tikuona na maso, na omwe adatikoya ife mnjira yense ndiyo tidayenda, na pakati pa madzinza yense ndiyo ife tidapita. 18Ndiye Yahova adatithothera wanthu wense pa maso pathu, kuphatanidza na Aamori wakukhala mdzikomo. Ndiye ifembo tininamatira Yahova, thangwe iye ni Mulungu wathu."19Soma Yoswa adati kuna wanthuwo, "Mingatumikire lini Yahova imwe, thangwe iye ni Mulungu wakuchena; iye ni Mulungu wa nsanje; amdzakulekererani lini ku mphumbza zanu na bzakuphonya bzanu. 20Penu muniphindukira Yahova mkumbanamata milungu yachilendo, ndiye kuti amdzatembenuka achikuchitani chakuipa. Iye amdzakumalizani, napo atamala kukuchitirani imwe bzabwino."21Soma wanthuwo adati kuna Yoswa, "Neye, tininamata Yahova ife." 22Ndiye Yoswa adati kuna wanthuwo. "Mwabzichitira umboni bwa mwekha mwekha kuti mwabzisankhulira Yahova, kumunamata iye." Iwo adati, "Ndife mboni." " 23Tsapano chosani milungu yachilendo ndiyo muli nayoyi, apo munyang'anise mtima wanu kuna Yahova, Mulungu wa Isaraeli."24Wanthuwo adati kuna Yoswa, "Timdzanamata Yahova Mulungu wathu. Timdzatetekera mafala yache." 25Yoswa adachita mpangano na wanthuwo nsiku yoyo. Iye adaikha manemba na malamulo pa Sekemu. 26Yoswa adanemba mafalaya M'bukhu la chilamulo cha Mulungu. Iye adatenga mwala ukulu achiuzika popo patsinde pa muti wa thundu omwe ukhali pambali pa mbuto yakupambulika ya Yahova.27Yoswa adati kuna wanthu wense, "Onani, mwala uyu umdzakhala mboni yakutigaza. Umweyu wabva mafala yensene ndiyo Yahova walewa kuna ife. Ndiye umdzakhala mboni yakukugazani imwepo, mungadzalamba Mulungu wanu." 28Ndiye Yoswa adawabalalisa wanthuwo, aliyense kuyenda ku chakusiiriwa chache.29Kumala popo Yoswa mwana wachimuna wa Nuni, mtumiki wa Yahova, adafa, wakukhala na magole dzana na khumi. 30Iwo adamuikha iye mmalire na chakusiiriwa chache, pa Timinati Sera, chomwe chiri mdziko la mapiri la Efraimu, kumpoto kwa Phiri la Gaasi.31Isaraeli adanamata Yahova nsiku zense za Yoswa, na nsiku zense za akulu akulu omwe adasala Yoswa atafa, omwe akhadadziwa bzichito ndibzo Yahova akhadachitira Isaraeli.32Mafupa ya Yosefe, yomwe wana wa Isaraeli adabweresa kukwira nayo kuchoka ku Aigupto--- adayafuchira pa Sekemu, mkambuto ndiko Yakobo akhadagula kuchoka kuna wana wachimuna wa Hamori, babache wa Sekemu. Iye adayagula na kobiri za siriva zakukwana dzana libodzi, apo yadakhala chakusiiriwa cha wa mbeu ya Yosefe. 33Eleazare mwana wachimuna wa Aroni adafa pomwe. Iwo adamufuchira pa Gibea, muyi wa Finiyasi mwanache,

Wakuyeruza

11Atafa Yoswa, wanthu wa mu Isaraeli adabvunza Yahova, kulewa kuti, "Mbani angatome kutimenyera a Kanani, kumenyana nawo nkhondo? 2Yahova adati, "Yuda ndiye amdzawamenya. Onani, ndawapa iwo kunyang'anira dziko lino." 3Amuna wa mu Yuda adati kuna amuna wa Simeoni, abale wao, "Bwerani kwirani kuno na ife mphimpha yathu ndiyo idagawidwa kuna ife kuti pabodzi tidzamenye a Kanani. Ife pakubwezera timdzayenda namwe ku mphimpha yanu." Ndiye dzinza la Simeoni lidayenda nawo.4Amuna wa Yuda adakamenyadi, apo Yahova adawapa chipambano pa a Kanani na Aperizi. Iwo adapha bzulu khumi bwa iwo pa Bezeki. 5Iwo adagumana Adoni-Bezeki pa Bezeki, apo iwo adamenyana naye achigonjesa a Kanani na Aperizi.6Soma Adoni-Bezeki adathawa, iwo adamuthotha achimuphata iye, apo adamugwata Bzala bzache bzimuna bzakumanja na bzala bzache bzimuna bzakunzayo. 7Adoni Bezeki adati, "Mafumu makumi manomwe, yomwe yakhana Bzala bzao bzimuna bzakumanja na bzala bzimuna bzakunzayo bzakugwatiwa, kulokota chakudya kuchoka pansi pa meza yangu. Ninga ndimo ine ndachitira, mtenepombo ndimo Mulungu wachitira kuna ine." Iwo adamubweresa iye ku Yerusalemu, apo iye adafera popo.8Amuna wa Yuda adamenyana na mzinda wa Yerusalemu achiutenga. Iwo adaumenya na nsonga ya lupanga apo adagasa mzindayo na moto. 9Kumala popo, amuna wa Yuda adapolika kukamenyana na Akanani omwe akhakhala mdziko la mapiri, mu Negevi, na m'bzigwa. 10Yuda adafendera kulimbana na Akanani omwe akhakhala m'Hebroni (dzina la Hebroni pakutoma likhali Kiriati Ariba), apo iwo adagonjesa Sesai, Ahimani, na Talimai.11choka popo amuna wa mu Yuda adafendera kulimbana na nzika za Dibiri (dzina la Dibiri pakutoma likhali Kiriyatu Seferi). 12Kalebe adati, "Aliyense omwe anithira nkhondo Kiriyatu Seferi achiutenga, nimdzamupa Akisa, mwanangu wachikazi, kukhala mkazache." 13Otinieli, mwana wachimuna wa Kenazi (mng'ono wache wa Kalebe) adatenga Debiri, ndiye Kalebe adamupa iye Akisa, mwanache wachikazi, kukhala mkazache.14Kamkulumize Akisa adabwera kuna Otinieli, apo adamungingimiza kuti auze babache kumupa iye munda. Pomwe iye Akisa akhabuluka pa bulu wache, Kalebe adamubvunza iye, "Ndikuchitire chani?" 15Iye adati kuna iye, "Mundipe mdaliso. Thangwe mwandipa dziko la a Negevi, ndiye ndipeni pomwe michera ya madzi." Ndiye Kalebe adamupa iye michera ya kudzaulu na kunyansi kwache.16Azukulu wa mabzala wache wa Mose wene Kenite adayenda kukwira kuchoka mmuyi wa Palimosi na wanthu wa mu Yuda, kuyenda mchipululu cha Yuda chomwe chiri mu Negevi, kukakhala na wanthu wa ku Yuda pafupi na Aradi. 17Amuna wa mu Yuda adayenda na amuna wa Simeoni abale wawo apo adamenya a Kanani omwe akhakhala mu Zefati achiudzongeratu iwo. Dzina la muyiyo likhali Hiroma.18Wanthu wa mu Yuda adatenga pomwe Gaza na mbuto ya kuzungulira, Asikeloni na mbuto ya kuzungulira, na Ekironi na mbuto ya kuzungulira. 19Yahova akhana wanthu wa mu Yuda apo iwo adatenga dziko la mapiri kukhala lawo lawo, soma alibe kukwanisa kuthotha nzika za mbzigwamo thangwe zikhana magaleta ya fero.20Hebroni adaperekiwa kuna Kalebe (ninga Mose adalewera), apo iye adathotha kuchoka popo wana wachimuna atatu wa Anaki. 21Soma wanthu wa Benjamini alibe kuthotha Ayebusi omwe adakhala mu Yerusalemu. Ndiye Ayebusi akhala na wanthu wa Benjamini mu Yerusalemu ate lero lino.22Nyumba ya Yosefe idakonzeka kumenya Beteli, apo Yahova akhali nawo. 23Iwo adatuma amuna kukazonda Beteli (muyi ndiwo pakutoma ukhachemeriwa Luzi). 24Wakukazondawo adaona mwamuna akubula mmuyimo, iwo achiti kuna iye, "Tionese ife, chonde, mapitidwe ya mmuyimu, apo ife timdzakuchitira chifundo."25Iye adawaonesa njira yakupitira mmuyimo, apo iwo adamenya muyiyo na nsonga ya lupanga, soma iwo adaleka munthuyo na banja lache lense kuyenda. 26Ndiye munthuyo adayenda ku dziko la Ahiti achikamanga muyi achiuchemera, Luzi, omwe ndiwo dzina lache kufikira nsiku ya lero.27Wanthu wa Manase alibe kuthotha wanthu wakukhala mmizinda ya Beti Sani na miyi yache, ayai Taanaki na miyi yache, ayai omwe akhakhala mu Dori na miyi yache, ayai iwo wakukhala mu Ibleamu na miyi yache, ayai iwo wakukhala mu Megido na mmuyi yache, thangwe a Kanani adakhumba kukhala mdziko limwero. 28Pomwe Isaaeli adakula mphamvu, adangingimiza a Kanani kuwatumkira iwo na mabasa ya kungingimiza, soma alibe kuwathotheratu.29Efraimu alibe kuthotha a Kanani omwe akhakhala mu Gezeri, ndiye a Kanani adapitiriza kukhala basi mu Gezeri pakati pawo.30Zebuloni alibe kuthotha wanthu wakukhala mu Kitironi, ayai wanthu wakukhala mu Nahaloli, nyiye a Kanani adapitiriza basi kukhala pakati pawo, soma Zebuloni adangingimiza a Kanani kumbatumikira iwo na mabasa ya mphamvu.31Aseri alibe kuthotha wanthu wakukhala mu Ako, ayai wanthu wakukhala mu Sidoni, ayai iwo wakukhala mu Akalabu, Akisibu, Heliba, a Afiki, ayai a Rehobu. 32Ndiye dzinza la Aseri lidakhala pakati pa a Kanani (wale wakukhala mdzikomo), thangwe iwo alibe kuwathotha.33Dzinza la Nafitali liribe kuthotha nzika za mu Beti Semesi, ayai za mu Beti Anati. Ndiye dzinza la Nafitali lidakhala pakati pa a Kanani (wanthu omwe akhakhala mdzikomo). Soma kuti, nzika za mu Beti Semesi na Beti Anati zikhangingimiziwa kuphatira basa a Nafitali.34Amori adathotha dzinza la Dani kuchoka mdziko la mapiri, neye kuwabvumiza kubuluka mchigwa. 35Ndiye Amori adakhala basi pa Phiri la Heresi, mu Ajaloni, na mu Saalibimu, soma boko la anyankhondo wa nyumba ya Yosefe lidawagonjesa iwo, achingingimiziwa kuwatumikira iwo na mabasa ya mphamvu. 36Malire ya Aamori yakhadachokera ku phiri la Akrabimu pa Sela kukwira mdziko la mapiri.
21Mnjero wa Yahova adakwira kuchoka ku Giligala kuyenda ku Bokimu, achikati, "Ndidakubulisani kukwira kuchoka ku Aigupto, ndichikubweresani ku dziko ndilo ndidalumbira kupa abereki wanu. Ndidati, 'Nimdzapsa lini mpangano wangu na imwe. 2Nampodi kuchita mpangano na nzika zakukhala mdziko lino. Soma mulibe kutetekera mafala yangu. Mchani ndicho mwachitachi?3Ndiye tsapano ndikuti, 'Nimdzathotha lini zjai a Kanani pamaso panu, soma iwo amdzasanduka minga mu mbabvu zanu, apo milungu yawo imdzasanduka milapu yanu."' 4Pomwe mnjero wa Yahova adasewera mafalaya kuna wana wense wa Isaraeli, wanthu adakuwa achilira misozi. 5Iwo adasandula dzina na mbutoyo Bokimu. Popo iwo adapereka nsembe kuna Yahova.6Tsapano pomwe Yoswa atabalalisa wanthu kuyenda njira zawo, wana wa Isaraeli adayenda, aliyense ku chakusiiriwa chache, kukatenga mbuto yawo yawo. 7Wanthu adatumikira Yahova mu nthawe ya moyo wa Yoswa na wa akulu akulu omwe adasala iye atafa, wale omwe akhadaona bzichito bwense bzikulu bza Yahova adachitira Isaraeli. 8Yoswa mwana wachimuna wa Nuni mtumiki wa Yahova, adafa na magole dzana na khumi.9Iwo adamufuchira iye mmalire na chakusiiriwa chache mu Timunati Heresi, mdziko la mapiri la Afraimu, kumpoto kwa Phiri la Gaasi. 10M'bwado wenseyo udagwezekana kuikhidwa pomwe kuna abereki wawo. M'bwado winango udakula iwo atapita omwe ulibe kudziwa Yahova, ayai bzichito bzache kuna Isaraeli.11Wana wa Isaraeli adachita bzakuipa pamaso pa Yahova achitumkira Abaala. 12Iwo adapanduka kuchoka kuna Yahova, Mulungu wa abereki wawo, omwe adawabulisa kunja kwa Aigupto. Iwo adatewera milungu ina, milungu yokhayokhayo ya wanthu wakuzungulira iwo, achiigodamira iyo. Iwo adanyosa ukali bwa Yahova thangwe 13iwo adapanduka kuchoka kuna Yahova achinamata Baala na Asitaroti.14Ukali bwa Yahova budatentha Isaraeli, iye achiwapereka iwo kuna wakukolola omwe adaba bzinthu bzawo kuchoka kuna iwo. Iye adawagulisa iwo ninga akapolo omwe adaphatiwa na mphamvu ya awengi wawo kuwazungulira, ndiye alibe kubziteteza pomwe kuna awengi wawo. 15Kulikwense ndiko Isaraeli akhayenda kukamenya nkhondo, boko la Yahova likhamuwenga iye kumugonjesa, ninga ndimo iye adalumbirira kuna iye apo akhali mmatsautso yakugopsa.16Ndiye aYahova adalamusa wakuyeruza, omwe adawapulumusa kuchoka mmanja mwa iwo omwe akhawabera bzinthu bzawo. 17Chensecho iwo akhatetekera lini wakuwayeruza wawowo. Iwo akhali wakusaya kukhulupirika kuna Yahova achibzipereka okha ninga ma puta kuna milungu ina mkumbainamata iyo. Iwo kamkulumize adaphinduka kuchoka mnjira ndiyo abereki wawo akhakhalira --- iwo omwe akhadabvera bzakutonga bza Yahova--- soma iwowa okha alibe kuchita tenepo.18Pomwe Yahova adawapasira wakuyeruza, Yahova adakhala nawo wakuyeruzawo achiwapulumusa iwo mmanja mwa awengi wawo nsiku zense ndizo wakuyeruzayo adakhala na moyo. Yahova akhabva nawo nsisi pomwe iwo akhang'ung'udza thangwera iwo omwe akhawaboneresa na kuwapondereza. 19Soma pomwe wakuyeruza adafa, iwo adabwerera mmambuyo mkumbachita bzinthu ndibzo bzikhali bzachinyengo kwene kwene kuposa ndibzo abereki wawo akhadachita. iwo akhatewera milungu ina kuitumikira na kuinamata. Iwo adalamba kutaya chirichense cha bzakuipa bzawo ayai njira zawo zakusamwa.20Ukali bwa Yahova budagaka kulimbana na Isaraeli; iye adati, "Thangwera dzinza ili lapsa njira za mpangano ndiwo ine ndikhadaikha m'buto mwache pala abereki wawo--- thangwe alibe kutetekera mafala yangu--- 21Nimdzachita lini, kuyambira tsapano lino ate kale kale, kuthotha pamaso pawo lirilense la madzinza ndilo Yoswa adalisiya pakufa iye. 22Nimdzachita ichi pala kuyezera Isaraeli, kuti angakwanise ayai neye kukoya njira ya Yahova na kufamba mnjirayo, ninga ndimo abereki wawo adaikoyera." 23Mnthangwerache Yahova adasiya madzinzayo apo alibe kuyathotha kamangu na kuyapereka mmanja mwa Yoswa.
31Tsapano Yahova adasiya madzinzaya kuyezera nayo Isaraeli, ndiwo wense mu Isaraeli omwe akhanati kale kudziwa nkhondo zensensene zidamenyeka mu Kanani. 2(Iye adachita ichi kufuna kupfunzisa mibwado ipsa ya wana wa Isaraeli omwe akhanati kale kuidziwa nkhondo.) 3Aya ni madzinza: Mafumu machanu ya Afilisti, a Kanani wense, a Sidoni, na a Hivi omwe akhakhala mmapiri ya mu Lebano, kuchoka ku Phiri la Baala Herimoni kufika ku Lebo Hamati.4Madzinzaya yadasiiwa noinga njira ndiyo Yahova adayezerera Isaraeli, kuti adziwe penu iwo angadzabvere malamulo ndiyo iye adapa abereki wawo kudzera mwa Mose. 5Ndiye wana wa Isaraeli adakhala pakati pa a Kanani, Ahiti, Aamori, Aperizi,. Hivi, na Ayebusi. 6Wanawo wachikazi ndiwo akhatenga kukhala akazawo, na wana wa iwo wachikazi akhapereka kuna wanawo wachimuna, achimbatumikira milungu yawo.7Wana wa Ii saraeli adachita bzakuipa pamaso pa Yahova Mulungu wawo. Adanamata Abaala na Aserahi. 8Mnthangwerache, ukali bwa Yahova mudagaka kukalipira a Isaraeli, achiwagulisa mmanja mwa Kusani- Risataimu mfumu ya Aramu Naharaimu. Wana wa Isaraeli adatumikira Kusani-Risataimu kwa magole masere.9Pomwe wana wa Isaraeli adakuwa kuchemera Yahova, Yahova adalamusa winango omwe angadabwera kudzathandiza wana wa Isaraeli, na omwe angadawapulumusa iwo: Otinieli mwana wachimuna wa Kenazi (mng'ono wache wa Kalebe). 10Mzimu wa Yahova udamupa mphamvu iye, achiyeruza Isaraeli achiyenda ku nkhondo. Yahova adamupambanisa iye kwa Kusani-Risataimu mfumu ya Aramu. Boko la Otinieli lidagonjesa Kusani-Risataimu. 11Dzikolo likhali pa mtendere kwa magole makumi manayi. Kinangoko Otinieli mwana wachimuna wa Kenazi adafa.12Kumala popo, wana wa Isaraeli adachita pomwe bzakuipa pamaso pa Yahova, apo Yahova adapa mphamvu kuna Egiloni mfumu ya Moabu kugonjesa Isaraeli. 13Egiloni adaphatikidzana na Aamoni na Amaleki achiyenda kukagonjesa Isaraeli, achikatuta bzinthu bza mu Mzinda wa Palamusi. 14Wana wa Isaraeli adatumikira Egiloni mfumu ya Moabu kwa magole khumi na masere.15Pomwe wana wa Isaraeli adaliririra kuna Yahova, Yahova adawalamusira mpulumusi, Ehudi Mwana wachimuna wa Gera, m'Benjamini, munthu wamadzere. Wana wa Isaraeli adamutuma iye, na chakupereka chawo chakutenda, kuna Egiloni mfumu ya ku Moabu.16Ehudi adabzikonzera lupanga lomwe likhana nsonga ziwiri, kutalika kwache boko libodzi; iye aralimangirira pa ntchafu yache ya kumadidi mkati mwa chakubvala chache. 17Iye adapereka chakupereka chakunyengerera kuna Mfumu Egiloni ya ku Moabu. (Tsapano Egiloni akhali munthu wakunenepa kwene kwene.) 18Ehudi atamala kuonesera chakupereka chakunyengerera adanyamuka na wale ndiwo akhadachitakula.19Angakhala Ehudi mwene, pomwe adafika pa mbuto ndipo bzilinganiro bzakutsema bzikhadakonziwa pafupi na Giligala, adabwerera achiyenda mmambuyo, iye achiti, "Ndina mafala ya chinsinsi kuna imwe, mfumu yangu." Egiloni adati, "Nyamala!" Ndiye wense wakumutumikira iye adabula msubimo. 20Ehudi adabwera kuna iyo. Mfumuyo ikhadakhala yokha msubi ya mdzaulu yakupitiwa mphepo. Ehudi adati, "Ndina mafala yanu yakuchoka kuna Mulungu." Mfumuyo idalamuka kuchoka pa kadera yache.21Ehudi adapalawiza boko lache la madzere mkumolola lupanga kuchoka pa ntchafu yache yamadidi, achiphaya mthupi mwa mfumuyo. 22Chidunda cha lupanga chidapitira kubodzi kutewera chisucho. Nsonga ya lupanga lidabula kumsana kwache na mafuta yatalibvazika, thangwe Ehudi alibe kumolola lupangalo pa mimwa pache. 23Ndiye Ehudi adabula pa khonde achifunga msuwo wa subi ya mdzaulu kumbuyo kwache achiwafungira iwo.24Ehudi atayenda, akapolo wa mfumu adabwera; iwo adaona kuti misuwo ya subi ya mdzaulu ikhadakhiya, ndiye adakumbuka, "Ndiye kuti atondo kupfatsa okha na kupita mphepo kwa msubi ya mdzaulu." 25Iwo adapitiriza kulingirira ate kuona kuti zjai akutaya nthawe yakubasa pomwe mfumuyo ikhafungula lini basi misuwo ya subi ya mdzauluyo. Ndiye adatenga bzavi mkuifungula, apo popo mbuya waoyo akhali khwatha, kugwa pansi, atafa.26Atumiki ali mkati mwakudikhira, kukumbuka chakuchita, Ehudi adathawa achigwata kupita na pambuto ndipo pakhana bzilinganizo bzakutsema, achithawira ku Seira. 27Pomwe iye adafika, adaliza lipenga la nyanga ya bira wachimuna mdziko la mapiri la Efraimu. Kinangoko wana wa Isaraeli adapolika naye kuchoka mmapiri, apo iye akhawatsogolera iwo.28Iye adati kuna iwo, "Nditewereni inepano, thangwe Yahova ali pafupi kugonjesa awengi wanu, a Moabu." Iwo adamutewera iye achitenga magonyo ya Yorodano kuyambuka kuchoka kuna a Moabu, apo alibe kubvumiza munthu aliyense kuyambuka mkuloyo. 29Pa nthawe yoyo iwo adapha bzulu khumi bza amuna wa Moabu, apo wense akhali amuna wa mphamvu na wakukwanisa. Palibe ndiye adathawa. 30Ndiye nsiku yoyo Moabu adagonjesewa na mphamvu za Isaraeli, apo dziko lidapuma kwa magole makumi masere.31Atachoka Ehudi wakuyeruza adapita ni Samagara Mwana wachimuna wa Anati omwe adapha amuna madzana matanthatu wa chi Filisiti na mtoso wakumenyera ng'ombe za pa kalosa. Iye adapulumusa pomwe Isaraeli ku chakugopsa.
41Ehudi atafa, wana wa Isaraeli adabwereza pomwe kuchita chakuipa pamaso pa Yahova. 2Yahova adawagulisa iwo mmanja mwa Yabini mfumu ya ku Kanani yomwe ikhatonga mu Hazori. Mkulu wa achikunda wache akhachemeriwa Sisera, apo akhakhala mu Haroseti Haggoyimu. 3Wana wa Isaraeli adalirira kuna Yahova kufuna chithandizo, thangwe Sisera akhana magaleta ya fero madzana mapfemba apo akhaboneresa wana wa Isaraeli na mphamvu kwa magole makumi mawiri.4Tsapano Debora, mneneri wachikazi (mkazi wa Lapidoti), akhali wakuyeruza mkulu mu Isaraeli pa nthawe yoyo. 5Iye akhambakonda kukhala pa muti wa mgwalangwa wa Debora pakati pa Rama na Beteli mdziko la mapiri la Efraimu, apo wana wa Isaraeli adabwera kuna iye kudzayeruziwa mipokano yawo.6Iye adatuma mtumi kukachemera Balaki mwana wachimuna wa Abinoamu wa Ku Kedesi mu Nafitali. Iye adati kuna iye, "Yahova, Mulungu wa Isaraeli, akukukutongani imwepo, 'Ndokoni ku Phiri la Tabori, apo uyende na amuna bzulu khumi wakuchoka ku Nafitali na Zebuloni. 7Nimdzapfuwa Sisera mkulu wa achikunda wa Yabini, kukagumana nawe pafupi na Mkulo wa Kisoni, na magaleta yache na achikunda wache, apo nimdzakupa chipambano pa iye.'"8Baraki adati kuna iye, "Penu uniyenda nande, niyenda, soma penu uniyenda lini nande, niyenda lini." 9Iye adati, "Kuyenda niyenda nawe. Soma, ulendo ukuyendabu bumdzakupasa lini ulemu, thangwe Yahova amdzagulisa Sisera mmanja mwa mkazi." Ndiye Debora adalamuka achiyenda na Baraki ku Kedesi.10Baraki adachemera amuna wa mu Zebuloni na Nafitali kubwera pabodzi pa Kedesi. Amuna bzulu khumi adamutewera iye, apo Debora adayenda naye pabodzi.11Tsapano Heberi ( wa ku Keni) akhadabzipambula yekha kuchoka kuna a Keni ---iwo akhali wa azukulu wa Hobabu (mabzala wache wa Mose)--- achikunga chihema chache pafupi na muti wa thundu mu Zaananimu pafupi na Kedesi.12Pomwe iwo adauza Sisera kuti Baraki mwana wachimuna wa Abinoamu adayenda kukwira ku Phiri la Tabori, 13Sisera adachemeresa magaleta yache yensene, madzana mapfemba ya magaleta ya fero, na achikunga wache wense ndiwo akhanawo , kuchokera ku Hagoyimu. kufika ku Mkulo wa Kisoni.14Debora adati kuna Baraki, "Ndoko! thangwe ino ni nsiku ndiyo Yahova wakupa chipambano pa Sisera. Kodi Yahova akukutsogolera lini iwepo?" Ndiye Baraki adayenda kupolika kuchoka ku Phiri la Tabori na amuna bzulu khumi wakumutewera iye.15Yahova adadzonga Sisera na magaleta yache yense na wankhondo wache wense kuphatisa basa nsonga ya lupanga. Apo Sisera adabuluka kuchoka pa galeta lache achithawa na miyendo. 16Soma Baraki adathotha magaletayo na wankhondo ku Haroseti Hagoyimu, apo wankhondo wense wa Sisera adaphiwa na nsonga ya lupanga, apo palibe munthu adapulumuka.17Soma Sisera adathawa basi na miyendo kuyendera ku hema ya Yaeli, mkazi wa Heberi wa ku Keni, thangwe pakhana mtendere pakati pa Yabini mfumu ya ku Hazori na banja la Heberi wa ku Keni. 18Yaeli adayenda kukagumana na Sisera achikati kuna iye, "Gonyola kuno, mbuyangu; gonyola kuno kuna ine apo nampodi kuchita mantha." Ndiye adapambukadi kuna iye achibwera mchihemamo achimufunikiza na manta.19Iye adati kuna iye, "Chonde ndipasembo madzi pamkiti ndimwe, thangwe ndina nyota." Iye adafungula chola cha khanda cha mkaka achimupa chakumwa, achimufunikiza pomwe. 20Iye adati kuna iye, "Ima pa msuwo wa chihema. Penu wina anibwera kukubvunza, 'Pana aliyense pano?', ulewe 'Neye'."21Ndiye Yaeli (mkazi wa Heberi) adatenga nkhokho ya chihema na sando mmanja mwache achiyenda kanonono kuna iye, thangwe akhali mtulo twakufa nato, achikhomera nkhokhoyo m'bali mwa msolo wache ate idatulukira kukaphaya pansi, iye achiferatu. 22Pomwe Baraki akhapsaga Sisera, Yaeli adayenda kukagumana naye achikati kuna iye, "Bwera, ndidzakuonese munthu ukumupsagayo." Ndiye iye adapita naye momo, apo Sisera akhali gone kufa, na nkhokho ya chihema iri m'bali mwa msolo wache.23Ndiye pa nsiku yoyo Mulungu adagonjesa Yabini, mfumu ya Kanani, pamaso pa wana wa Isaraeli. 24Mphamvu za wana wa Isaraeli zidafamba zichikula basi kulimbana na Yabini mfumu ya Kanani, ate iwo kuyidzonga iyo.
51Pa nsiku yoyo Debora na Baraki mwana wachimuna wa Abinoamu adayimba chimbo ichi: 2"Pomwe atsogoleri anitsogolera mu Isaraeli, pomwe wanthu wakubzipereka mwa ufulu---anitenda Yahova!3Tetekerani, mafumumwe! Tcherani makutu, imwe atongi! Ine, nimdzaimbira Yahova; nimdzaimba bzakutenda kuna Yahova, Mulungu wa Isaraeli. 4Yahova, pomwe mudayenda kubula kuchoka mu Seiri, pomwe mudafamba kuchoka mu Edomu, dziko lapansi lidatekenyeka, na kudzaulu pomwe kudatetemera; mitambo pomwe idatsanula madzi.5Mapiri yadatekenyeka pamaso pa Yahova; neye Phiri la Sinai chailo lidatekenyeka pamaso pa Yahova Mulungu wa Isaraeli. 6Mu nsiku za Samagara (mwana wachimuna wa Anati), mu nsiku za Yaeli, miseu mikulu mikulu idalekiwa, apo wale wakufamba momo akhaphatisa basa tunjira twamagonyo.7Mukhana wanthu wakuchepa kunja kwa miyi ya Isaraeli, ate ine, Debora, ndidalamuka--- kulamuka ninga mamunthu wa Isaraeli! 8Pomwe iwo adasankhula milungu ipsa, padakhala kumenyana pa bzipata bza miyi chensecho palibe kuoneka bzakukhotcherera ayai madipa pakati pa wanthu bzulu makumi manayi mu Isaraeli.9Mtima wangu ukutawizana nawo wakutonga mu Isaraeli, pabodzi na wanthu ndiwo adadekedwa kubzipereka mwa ufulu--- lemekezani Yahova! 10Kumbukani ichi---imwe wakumbapakira mabulu machena kumbakhala pa mansanza kuyesa bzakukhalira, na imwe wakufamba mmiseu.11Bvani baludya la wale wakuimba pa mbuto zakutunga madzi. Popo akusimba pomwe bzichito bzakulungama bza Yahova, na bzichito bzakulungama bza wankhondo wache mu Isaraeli. Ndiye wanthu wa Yahova adapolika kuyenda ku bzipata bza miyi.12Lakuka, lamuka, Debora! Lamuka, lamuka, imba chimbo! Lamuka, Baraki, utenge wakumangiwa wako, iwe Mwana wachimuna wa Abinoamu. 13Ndiye wakupulumukawo adabuluka kuna akamuna; wanthu wa Yahova adabuluka kuna ine na wankhondowo.Iwo adabwera kuchoka kuna Efraimu, omwe muzi wawo uli mu Amaleki; wanthu wa Benjamini adakutewera iwe. Kuchoka ku Makiri atongi adabuluka basi, na kuchoka ku Zebuloni wale wakutakula mpsimbo ya mtsogoleri.15Mafumu yangu mu Isakara yakhana Debora; na Isakara akhana Baraki kumuthamagira pansi mchigwa kuchita kutumiwa na iye. Pakati pa mabanja ya Rubeni pakhana kutsimikiza mtima kukulu.16Thangweranyi mudakhala pakati nakati pa mbuto zakugasa moto, kutetekera amakabusa kuliza bzitoliro bza mabira yawo? Yangakhala mabanja ya Rubeni pakhana kutsimikiza mtima kukulu.17Gileadi adakhala basi ng'ambu ya Yorodano; na Dani, thangweranyi akhakhala apa na apa mu bzombo bza pamadzi? Aseri adakhala m'phepete achikhala pafupi na madoko yache. 18Azebuloni akhali wanthu adataya miyoyo yawo kufikira imfa, na Nafitali, kubodzi, kuthengo kunkhondo.19Mafumu yadabwera, yadamenya nkhondo; mafumu ya Kanani yadamenya nkhondo pa Taanaki pafupi na madzi ya pa Megido. Soma alibe kutakula siriva ninga bzakuba ku nkhondo. 20Kuchoka kudzaulu nyenyezi zidamenya nkhondo, kuchoka mmipita mwawo kudzaulu zidamenyana na Sisera.21Mkulo wa Kisoni udawakokonola iwo, mkulo wakalekaleyo, Mkulo wa Kisoni. Famba pa moyo wangu, khala wa mphamvu! 22Ndiye padabwera kugugudza kwa bziboda bza akavalo---kumogamoga, kumogamoga kwa wanthu wache wa mphamvu.23Tembererani Merozi!' akulewa mnjero wa Yahova. 'Chadidi tembererani wanthu wakukhala momo!---thangwe iwo alibe kubwera kuthandiza Yahova--- kuthandiza Yahova pa nkhondo kulimbana na akamuna wa mphamvu.'24Yaeli wadalisika kuposambo akazi wina wensene, Yaeli (mkazi wa Heberi wa ku Keni), iye ngwakudalisika kuposambo akazi wensene wakukhala mmahema. 25Mwamunayo adakumbira madzi yakumwa, apo iye adamupasa mkaka; adamubweresera mafuta ya mkaka mchakutakulira chakuthemera wanthu waufulu.26Iye adaphata boko lache nkhokho ya chihema, na boko lache lamadidi sando ikulu ya wanthu wa basa; na sandoyo iye adamenya Sisera, iye adatsotola msolo wache. Iye adatsotola chigoba cha msolo wache pomwe adamukhomera kuboola m'phepete mwa msolo wache. 27Iye adagwa pakati nakati ya nzayo zache, iye adagwa gone popo. Pakati nakati ya nzayo zache adagwa mwakugwidoma. Mbuto ndiyo adagwerayo mpomwe iye adaphewera mwa nkhanza.28Panja pa zenera iye adanyang'anisa---mayi wache wa Sisera adanyang'anisa na pa mphotcho apo iye adakuwa na mantha, 'Thangweranyi patenga nthawe itali kuti galeta lache libwere? Thangweranyi mijintchi ya nzayo za akavalo yakupfuwa magaleta yache idachedwesiwa?29Akazi anzache wa nzeru adamutawira, apo iye yekha adatawirambo bzibodzibodzi: 30Kodi iwo alibe kubzigumana achigawana bzakuba ku nkhondobzo--- chibaliro, bzibaliro bziwiri pala mwamuna aliyense; bzakuba bza nguwo za mathotho mathotho pala Sisera, bzakuba bza nguwo za mathotho mathotho za maluwa kwense kwense pala makosi ya iwo adabawo?'31Ndiye awengi wanu wense mbaamaliretu, Yahova! Soma iwo wakukonda imwe akhale ninga dzuwa lakubula mu mphamvu yache." Ndiye dzikolo lidakhana pa mtendere kwa magole makumi manayi.
61Wana wa Isaraeli adachita bzakuipa pamaso pa Yahova, apo iye adawapereka mmanja mwa Midyani kwa magole manomwe. 2Mphamvu za Midyani zidaboneresa Isaraeli. Thangwera Midyani, wana wa Isaraeli adabzikonzera okha bzakuthawira bza ming'alu mmapiri, mapanga, na malitsito.3Bzidachitika kuti nthawe iriyense a Isaraeli akambabzala mbeu, a Midyani na Amaleki na wanthu waku machibese akhambamenya Isaraeli. 4Iwo akhakhazikisa misasa yawo padziko mkudzonga mbeu, njira yensene ya ku Gaza. Alibe kusiya chakudya mu Isaraeli, neye mabira ayai ng'ombe ayai mabulu.5Pomwe iwo na bzifuwo bzawo na mahema adakwira nabzo, akhabwera ninga thimu la bziwala, apo bzikhali bzakutazika kulewenga wanthu ayai ngamira zawo. Iwo adathira nkhondo dzikolo kufuna kulidzonga. 6Midyani adalefukisa wana wa Isaraeli maninge mwakuti wana wa Isaraeli adalirira kuna Yahova.7Pomwe wana wa Isaraeli adalirira Yahova thangwera Midyani, 8Yahova adatumiza mneneri kuna wana wa Isaraeli. Mneneriyo adati kuna iwo, "Ichi ndicho Yohova Mulungu wa Isaraeli, walewa: 'Ndidakukwizani kuchoka ku Aigupto; Ndidakubulisani kuchoka mnyumba ya ukapolo.9Ndidakupulumusani kuchoka mmanja mwa wa ku Aigupto, na kuchoka mmanja mwa wensene ndiwo akhakuboneresani, ndidawathotha pamaso panu, ndichikupani dziko lawo. 10Ndidati kuna imwe, "Ndine Yahova Mulungu wanu; ndidakutongani nampodi kunamata milungu ya Aamori, omwe mulikukhala mdziko lawo." Soma mulibe kubvera mafala yangu.'"11Tsapano mnjero wa Yahova adabwera achikhala patsinde pa mtungwi mu Ofira, omwe ukhali wa Yoasi (a Abiyezirite), pomwe Gibeoni, mwana wachimuna wa Yoasi, akhapuntha tirigu mchakupsinyira vinyu---kubisira a Midyani. 12Mnjero wa Yahova adaonekera kuna iye achiti naye, "Yahova ali nawe,iwe wankhondo wamphamvu!"13Gibeoni adati kuna iye, "Oh, mbuyangu, penu Yahova ali nafedi, Thangweranyi tsono bzensebzi bzatichitikira ife? Bziri kuponi bzichito bzakudabwisa bzense ndibzo abereki wathu adatiuza. Pomwe iwo adati, 'Kodi Yahova alibe kutibweresa kutikwiza kuchoka ku Aigupto?' Soma tsapano lino Yahova watilekerera ife mkutipereka mmanja mwa Midyani."14Yahova adamunyang'anisa iye achiti, "Ndoko mu mphamvu ndizo unazo kalezo. Pulumusa Isaraeli kuchoka mmanja mwa Midyani. Ndiribe kukutuma Ndine kodi?" 15Gidiyoni adati kuna iye, "Chonde, Mbuya, ningapulumuse Tani Isaraeli? Onani, dzinza langu ndakulefuka maninge mu Manase, apo Ndine mng'ono letu mnyumba ya babangu."16Yahova adati kuna iye, "Nimdzakhala nawe, apo umdzagonjesa wankhondo wense wa a Midyani ninga kuti ni munthu m'bodzi." 17Gidiyoni adati kuna iye, "Penu mwadekedwa nande, ndiye ndipeni chilatizo kuti ndimwedi mukusewera na ine. 18Chonde, nampodi muchoke pano, ate ndibwere kuna imwe ndichidzasokolosa mpfupo yangu mkuiikha pamaso panu." Yahova adati, "Nimdzadikhira ate iwe kubwerera."19Gidiyoni adayenda achikakonzekera ntchere ya mbuzi na ufa bwa mikate yakusaya chakufufumisa. Iye adaikha nyamayo mchisero, Achiikha msuzu mu m'phika achibzibweresa kuna iye patsinde pa muti wa thundu, mkubzipereka ibzo. 20Mnjero wa Mulungu adati kuna iye, "Tenga nyama na mikate yakusaya chakufufumisayo uyiikhe pa mwala uyu, apo utsanulire msuziyo popo." Ichi ndicho Gidiyoni adachita.21Mnjero wa Yahova adafuthula nsonga ya mpsimbo mmanja mwache. Na iyo adakhuya nyamayi na mikate yakusaya chakufufumisa; moto udabula kukwira kuchoka mu mwalayo uchipserereza nyamayo na mikate wakusaya chakufufumisa. Ndiye mnjero wa Yahova udachoka apo Gidiyoni alibe kumuona pomwe iye.22Gidiyoni adaona kuti uyu akhali mnjero wa Yahova. Gidiyoni adati, "Ah tsoka ine, Mbuya Yahova! Thangwe ndaona mnjero wa Yahova maso na maso!" 23Yahova adati kuna iye, "Mtendere kuna iwe! Nampodi kubva mantha, unifa lini." 24Ndiye Gidiyoni adamangira Yehova guwa la nsembe popo. Iye adalichemera, "Yahova ndiye mtendere." Ate lero likadalipo chiimire pa Ofira wa dzinza la a Abieziri.25Usiku bumwebo Yahova adati kuna iye, "Tenga ng'ombe imuna ya babako, ndiyo ng'ombe yachiwiri ya magole manomwe, apo ugwese guwa la nsembe la Baala la babako, na kugwesa Asera omwe ali pambali pache. 26Mangira Yahova Mulungu wako guwa la nsembe padzaulu pa mbuto ino ya kuthawira, apo ulimange mwakuteweza bwino. Pereka ng'ombe yachiwiriyo kukhala nsembe yakupserereza, kuphatisa basa nkhuni za Asera wagwesayo,"27Ndiye Gidiyoni adatenga akapolo wache khumi wa iwo achichita ninga ndimo Yahova adamuuzira. Soma popeza akhana mantha makulutsa na banja la babache na amuna wa mmuyimo kuchita ichi masikatisikati, adachichita usiku.28Machibese yache pomwe amuna wa mmuyimo adalamuka, guwa la Baala likhadagwesiwa, na Asera omwe akhali pambali pache akhadagwesiwa, apo ng'ombe imuna yachiwiri ikhadaperekiwa nsembe pa guwa ndilo likhadamangiwalo. 29Amuna wa mmuyimo adati kuna wina na mwayache, "Mbani wachita bzobzi?" Pomwe iwo akhasewera kuna wina na mwayache kupsaga matawiro, iwo adati, "Gidiyoni mwana wachimuna wa Yoasi wachita bzinthu bzobzi."30Amuna wa mmuyimo adati kuna Yoasi, "Bweresani kuno mwananu kuti aphiwe, thangwe iye wagwesa guwa la nsembe la Baala, na kuti wagwesa Asera pambali pache."31Yoasi adati kuna wense wakugazana naye iye, "Kodi mukumsewerera mulandu Baala? Mumdzamupulumusa iye? Omwe animukwerera mlandu, aphiwe letu yakadaki machibese Yano. Penu Baala ni Mulungu, Mulekeni abzisewerere yekha munthu angapsa guwa lache." 32Mnthangwerache pa nsiku yoyo adamuchemera Gidiyoni "Yerub-Baala," thangwe iye adati, "Mulekeni Baala abzisewerere yekha kugazana na iye," thangwe Gidiyoni adagwesa guwa la nsembe lache la Baala.33Tsapano a Midyani wensene, Aamakeki wensene, na wanthu wakumachibese adagwezekana pabodzi. Iwo adayambuka Yorodano achikamanga msasa Mchigwa cha Yezireeli.34Soma Mzimu wa Yahova udabvazika Gidiyoni. Gidiyoni adaliza lipenga, kuchemera banja la Abieziri, kuti amutewere iye. 35Iye adatuma mitumi mu Manase mwense, na iwo pomwe, adachemeriwa kumutewera iye. Iye adatuma pomwe mitumi kuna Aseri, Zebuloni, na Nafitali, achikwira kuyenda kukagumana naye.36Gidiyoni adati kuna Mulungu, "Penu mumfuna kundiphatisa basa ine kupulumusa Isaraeli, ninga ndimo mwalewera-- 37Onani, ndikuikha khanda la ukuse pa mbuto yakupunthira tirigu. Penu pakhanda pokhapo pamkhala mame, apo pamataka pense mkukhala padauma, ndiye nimdzadziwa kuti mumndiphatisadi basa kupulumusa Isaraeli, ninga mudalewera."38Ibzi ndibzodi bzidachitika---Gidiyoni adalamuka kamkulumize machibese yache, iye adapsinya khandalo pabodzi, mkuponyongola mameyo kuchoka mkhandamo, madzi yache kukwana kudzala palato.39Ndiye Gidiyoni adati kuna Mulungu," Nampodi kukalipa nande, nimsewera pomwe kachiwiri. Chonde ndibvumeni pomwe yezero libodzi la khanda. Ulendo buno umisani khanda, apo pakhale mame pa mataka yense ya kulizungulira." 40Mulungu adachita ndibzo iye adakumbira usiku bumwebo. Khanda likhali lakuuma, pachikhala mame pa mataka yense kulizungulira.
71Kinangoka Yerubi-Baala (ndiye kuti, Gidiyoni) adalamuka machibesebese, na wanthu wense ndiwo iye akhanawo, achimanga msasa m'bali mwa mchera wa Harodi. Msasa wa Midyani ukhali kumaulo kwawo mchigwa kufupi na na phiri la More.2Yahova adati kuna Gidiyoni, "Pana achikunda azinjitsa pala ine ndikupe chipambano pa a Midyani, pala kuti Isaraeli nampodi andisamwire, kulewa kuti, 'Mphamvu zatekha zatipulumusa.' 3Tsapano mnthangwerache, lalikira mmakutu mwa wanthu ulewe, 'Ndiye ana manthayo, ndiye akunjenjemerayo, mulekeni abwerere apo anyamuke kuchoka pa Phiri la Gileadi.'" Ndiye wanthu bzulu makumi mawiri na bziwiri adayenda, apo bzulu khumi adasalira.4Yahova adati kuna Gidiyoni, "Wanthuwa akali azinjitsa basi. Atenge apolike kumadzi, apo nimdzakuchepesera iwo kuna iwe kumweko. Ningalewa kuna iwe, 'Uyu aniyenda nawe,' iye amdzayenda nawe; soma ningati, 'Uyu aniyenda lini nawe,' iye amdzayendadi lini."5Ndiye Gidiyoni adapolika nawo wanthuwo kumadzi, apo Yahova adati kuna iye, "Pambula aliyense omwe animwa madzi, mwakunyanguta ninga mbwaya, kusiyanisa na ndiwo anigodama pansi mkumbamwa." 6Amuna madzana matatu adamwa mwakunyanguta. Amuna wense winangoyo adachita kugodama pansi kumwa madzi.7Yahova adati kuna Gidiyoni, "Na amuna madzana matatu adanyangutawo, nimdzakupulumusa nawo iwe mkukupa chipambano pa a Midyani. Mulekeni munthu wina aliyenseyo abwerere ku mbuto kwache." 8Ndiye omwe adasankhuliwawo adatakula bzipangizo bzawo na malipenga yawo. Gidiyoni adabweza amuna wense wa Isaraeli, munthu aliyense kuchihema kwache, soma iye adakoya amuna madzana matatu. Tsapano msasa wa a Midyani ukhali kunyansi kwache mchigwa.9Usiku bokhabokhabo Yahova adati kuna iye, "Lamuka! Menya msasa, thangwe nimkupasa chipambano pa iwo. 10Soma penu una mantha kupolika kunyansi, polika na Pura nyabasa wako, 11ukatetekere ndibzo iwo akulewa, apo kulimbika mtima kwako kumdzakhala kwa mphamvu kumenya msasayo." Ndiye Gidiyoni adayenda na Pura nyabasa wache, kupolika kuna tumakhumbi twa alindiri wa msasayo.12A Midyani, Aamaleki, na wanthu wense wakumachibese adakhala mwa kutewera chigwa, mwa ntchinya ninga mtambo wa bziwala. Ngamira zawo zikhali zakusaya kulewengeka; zikhali zizinjitsa kuwanda kwache kuposa mchenga m'bali mwa nyanza.13Pomwe Gidiyoni adafika popo, munthu akhasimba maloto kuna mwayache. Munthuyo adati, "Ona! ndikhana maloto, apo ndaona mkate wabulungire wa balere ukugunkhulika mumsasa mwa a Midyani. Udafika pa chihema, uchichisuntha mwamphamvu mwakuti udachigweseratu kuchigunkhuliza kudzaulu kukhala kunyansi, mwakuti chidagwa kunyalazika." 14Munthu winangoyo adati, "Ichi mchinangolini neye kupambula lupanga la Gidiyoni mwana wa Yoasi, mwamuna wa ku Isaraeli. Mulungu wapereka mmanja mwache a Midyani na achikunda wawo wense."15Pomwe Gidiyoni adabva kusimba pomwe kwa atulo wale na kuthumbudzulira kwache, adagodama kupemba. Iye adabwerera ku msasa wa Isaraeli achikati, "Lamukani! Yahova wapereka achikunda wa a Midyani mmanja mwanu." 16lye adagawa achikunda madzana matatu wale mmagulu matatu, achiwapa wense nyanga za atonde wa mabira na mitsuko yakusaya bzinthu na bzakubvunikira mu mtsuko uliwense.17Iye adati kuna iwo, "Ndinyang'aneni ine apo muchite bzomwe ndikuchita. Nyang'anisani! Ningafika kumapeto kwa msasa, muchite ndibzo ine nimchita. 18Ningaliza nyanga ya bira, ine na wense ndiwo ndinawo, kinangoko lizanimbo nyanga zamabira zanuzo mbali zense ndizo muli za msasa wenseyu apo mukuwe, 'Pala Yahova na pala Gidiyoni!'"19Ndiye Gidiyoni na amuna dzana omwe akhalinawo adafika kumalekezero kwa msasa, chaipo pa kuyambira ulindiri bwa pakati. Nthawe ndizo a Midyani atatondo kuchinja kumene alindiri, iwo adaliza nyanga za mabirazo achipsa mitsuko ndiyo ikhali mmanja mwawoyo.20Mathimu matatu yale yadaliza nyanga za mabirazo mkupsa mitsukoyo. Iwo adaphata bzakubvunikira mmanja yawo yamadzere na nyanga zawo za atonde wa mabira mmanja yawo yakumadidi mkuziliza. Iwo adakuwa, "Lupanga la Yahova na la Gidiyoni." 21Munthu aliyense adaima pa mbuto yache kuzungulira misasayo apo wankhondo wense wa a Midyani adathamanga. Iwo adakuwa achithawiratu.22Pomwe iwo adaliza nyanga za mabira madzana matatuzo, Yahova adatchera lupanga lirilense la m'Midyani kutosa mwayache na kutosana wankhondo wao okhaokha. Wankhondo adathawa kukafika kutali ku Bete Sita kunyang'ana ku Zerera, ate kutali kumalire ya Abele Mehola, kufupi na Tabati. 23Wanthu wa Isaraeli wa ku Nafitali, Aseri, na Manase wense adachemeriwa, achikatewera a Midyani.24Gidiyoni adatuma mitumi mdziko lense la mapiri la Efraimu, kulewa kuti, "Polikani kukalimbana na a Midyani apo mukatenge Mkulo wense wa Yorodano, ate kutali ku Beti Bara, kukawaimisa." Ndiye wanthu wense wa Efraimu adakontchezana achitenga madziyo, ate kutali ku Beti Bara na Mkulo wa Yorodano. 25Iwo adaphata mafumu mawiri ya a Midyani, Orebi na Zeebi. Adapheratu Orebi pa thanthwe la Orebi, achipha Zeebi pambuto pa kupsinyira vinyu pa Zeebi. Iwo adatewera a Midyani, achibweresa misolo ya Orebi na Zeebi kuna Gidiyoni, omwe akhali ng'ambu ina ya Yorodano.
81Amuna wa mu Efraimu adati kuna Gidiyoni, "Mchani mwachitachi kuna ife? Mulibe kutichemera pomwe mudayenda kukamenya nkhondo kulimbana na a Midyani." Ndiye padakhala mkekedzano wa mphamvu.2Iye adati kuna iwo, "Mchani ndicho ndachita tsapano kulinganiza na imwepo? Kodi kukolola mpesa kwa Efraimu kukuposa lini kuchera mpesa kwa Abiezeri? 3Mulungu wapereka mafumu ya a Midyani mmanja mwanu--Orebi na Zeebi! Mchani ndakwanisa ine kuchita kundendemeza na imwe?" Ukali bwawo pa iye budaphwera pomwe iye adalewa ibzi.4Gidiyoni adafika pa Yorodano achiyambuka, iye na amuna madzana matatu omwe iye akhanawo. Iwo akhadalefuka, chensecho adapitiriza basi kutewera. 5Iye adati kuna amuna wa mu Sukoti, "Chonde perekani mikate kuna wanthu ndinaowa, thangwe alefuka, apo ine ndikutewera Zeba na Zalimuna, mafumu ya a Midyani."6Ndiye akapitawo wa ku Sukoti adati, "Kodi manja ya Zeba na Tsalimuna tsapano yali mmamnja mwako? Msabwanyi kuti tipereke mikate kuna wankhondo wako? 7Gidiyoni adati, Pomwe Yahova watipa Zeba na Tsalimuna mmanja mwathu, nimdzapuntha thupi lanu na minga ya mchipululu na tsongoza."8Iye adayenda kukwira kuchoka popo kuyenda ku Panueli achikalewa kuna wanthu kumweko terepoyo pomwe, soma amuna wa ku Panueli adatawira ndendende ninga ndimo amuna wa ku Sukoti akhadatawirira. 9Iye adasewera pomwe kuna amuna wa ku Panueli achiti, "Ningabwera pomwe na mtendere, nimdzagumula nsaka iyi."10Tsapano Zeha na Tsalimuna akhali ku Karikori na wankhondo wawo, pafupifupi amuna bzulu khumi na bzichanu, wense omwe adasala kunja kwa wankhondo wensene wa wanthu wa Kumachibese, thangwe akhadagwa amuna bzulu dzana libodzi na makumi mawiri wakumolola lupanga.11Gidiyoni adayenda kukwira na mseu atatengiwa na wanthu wakukhala koko khumi, kupita mu Noba na Yogibea. Iye adagonjesa wankhondo wakumenyana nawo, thangwe iwo akhadikhirira lini kuti angamenyiwe. 12Zeba na Tsalimuna adathawa, apo pomwe Gidiyoni adawathotha basi iwo, adayaphata mafumu mawiriya ya a Midyani---Zeba na Tsalimuna---achiikha wankhondo wawo wense pa mpanipani.13Gidiyoni, mwana wachimuna wa Yoasi, adabwerera kuchoka ku nkhondo kuyenda kupita na mu mpita wa Heresi. 14Iye adaphata mnyamata wa ku Sukoti mkumubvunza iye. Mnyamatayo adanemba madzina ya akapitawo makumi manomwe na manomwe na akulu akulu wa mu Sukoti.15Gidiyoni adabwera kuna amuna wa Sukoti achiti, "Nyang'anani Zeba na Tsalimuna, omwe mudanditombodzeraa nawo ine mkuti, "Kodi mwagonjesa kale Zeba na Tsalimuna? Tikudziwa lini bzobzo kuti tipasiletu mikate wankhondo wako.'" 16Gidiyoni adatenga akulu wa muyi, achilanga amuna wa mu Sukoti na minga za mchipululu na mtungwi. 17Ndiye adagwesa pansi nsaka ya Penueli achipheratu amuna wa mu mzinda umweyo.18Ndiye Gidiyoni adati kuna Zeba na Tsalimuna, "Mbaamuna wakutani ndiwo imwe mudapha pa Tabori?" Iwo adatawira, "Ninga ulirimu, ndimombo iwo akhaliri. Aliyense wa iwo akhaoneka ninga mwana wa mfumu." 19Gidiyoni adati,"Amwewo akhali abale wangu, wana wachimuna wa mayi wangu. Ninga ndimo Yahova ali na moyo, muchikhala mudawapulumusa iwo wamoyo, ine ningadakuphani lini."20Iye adati kuna Yeteri (mwanache wachimuna wakutoma)' "Lamuka uwaphe iwo!" Soma mnyamatayo alibe kumolola lupanga lache nakuti iye akhana mantha, thangwe akhali mnyamata. 21Ndiye Zeba na Tsalimuna adati, "Lamuka wekha utiphe ife! thangwe ninga munthu aliri mtenepombo na mphamvu zache." Gidiyoni adalamuka achipha Zeba na Tsalimuna. Iye adakhundula pomwe mphande zomwe zikhadabvazika mmakosi mwa ngamira zawo.22Ndiye wanthu wa Isaraeli adati kuna Gidiyoni, "Titongeni ife--imwepo, mwananu wachimuna, na mzukulu wanu wachimuna---thangwera mwatipulumusa ife mmanja mwa a Midyani. 23Gidiyoni adati kuna iwo, "Nimkutongani lini, ayai mwananguyu kukutongani. Yahova ndiye amdzakutongani imwe."24Gidiyoni adati kuna iwo, "Lekani ndikumbire kuna imwe, kuti aliyense wa imwe andipase bzache bzakuba kunkhondo." (A Midyani akhanabzo bzakuba bza golide thangwe bzikhali bza Ismayeli.) 25Iwo adatawira, "Ndife wakusekera kupereka bzobzi kuna imwe." Iwo adatandika chakubvala apo munthu aliyense adathusa popo bzakuba kunkhondobzo.26Kulemera kwa bzakuba bza oro ndibzo iye adakumbira bzikhali masekere chulu chibodzi na madzana masere ya oro. Bzakuba kunkhondo ibzi bzikhali bzakuphatanidza na bzakuoneka ninga mwezi wakukhwedzuka ndimo umbakhalira, bzitunga, bzakubvala bza chibakuwa bzakubvaliwa na mfumu ya Midyani, na kuphatanidza na njema za kuzungulira mmakosi ya ngamira zawo.27Gidiyoni adawakonzera fano lakukonza na bzakuba kunkhondo bzire mkuliikha mmuyi mwache, mu Ofira, apo a Isaraeli wense adaligodamira kulinamata ilo mwemo. Lidasanduka mlapu. kuna Gidiyoni na kuna iwo wa mnyumba yache. 28Ndiye Midyani adagonjesewa pamaso pa wana wa Isaraeli apo alibe kulamusa pomwe misolo yawo. Ndiye dzikolo lidakhala pa mtendere kwa magole makumi manayi mu nsiku za Gidiyoni.29Yerubi-Baala, mwana wachimuna wa Yoasi, adayenda achikakhala mnyumba mwache mwa iye yekha. 30Gidiyoni akhana wana wachimuna makumi manomwe omwe akhali wa mbeu yache, thangwe iye akhana akazi azinji. 31Mkazache mng'ono, omwe akhali wa ku Sekemu, adamubalira pomwe iye mwana wachimuna, apo Gidiyoni adamupa iye dzina lakuti Abimeleki.32Gidiyoni, mwana wachimuna wa Yoasi, adafa pa msinkhu wakukalamba wabwino achifuchiriwa mnthenje la Yoasi babache, mu Ofira wa banja la Aabiezeri. 33Bzidachitika nthawe ndizo, Gidiyoni atatondo kufa, wana wa Isaraeli adaphinduka pomwe achichita chigololo okha pa kunamata a Baala. Iwo adasandusa Baala-Beriti mulungu wawo.34Wana wa Isaraeli alibe kukumbuka kulemekeza Yahova, Mulungu wawo, omwe akhadawapulumusa iwo mmanja mwa awengi wao wense kuchoka mbali iriyense. 35Iwo alibe kukoya malonjezo yawo kuna nyumba ya Yerubi-Baala (ndiye kuti, Gidiyoni), matsintha na bzakuoma bzense iye akhadachita mu Isaraeli.
91Abimeleke mwana wachimuna wa Yerubi-Baala adayenda kuna abale wa mayi wache pa Sekemu achilewa kuna iwo na banja lense la mayi wache, 2"Pirizi lewa tere, pala kuti atsogoleri wense wa mu Sekemu abve, 'Nkhasa mchani kuna imwe, kuti wana wachimuna wense makumi manomwe wa Yerubi-Baala akutongeni imwe, ayai kuti m'bodzi yekha akutongeni?' Kumbukirani kuti ndine pfupa lanu na mnomfu wanu."3Abale wa mai wache adamusewerera iye kuna atsogoleri wa Sekemu, apo iwo adabvuma kutewera Abimeleke, thangwe iwo adati, "Iye ni m'bale wathu." 4Iwo adamupa mapidaso makumi manomwe ya siriva kunja kwa nyumba ya Baala-Beriti, apo Abimeleke adaphatiwa basa siriva kunemba basa wanthu wapezipezi na wakusaya kusamala, omwe adafamba naye.5Abimeleki adayenda kunyumba ya babache ku Ofira, apo pa thanthwe libodzi iye adapha abale wache makumi manomwe, Wana wachimuna wa Yerubi-Baala. Yotamu yekha ndiye adasala, mwana wachimuna wakumalizira wa Yerubi-Baala, thangwe iye adabisalika yekha. 6Akulu wense wa mu Sekemu na Beti Milo adabwera pabodzi achiyenda kukamuikha ufumu Abimeleke, pamphepete pa thundu pafupi na chipilala ndicho chili mu Sekemu.7Nthawe ndizo Yotamu adauziwa bzobzi, adayenda achikaima pa Phiri la Gerizimu. Iye adakuwa achiti kuna iwo. "Nditerekereni, imwe akulu wa mu Sekemu, pala kuti Mulungu akubvereni. 8Miti nthawe zina idayenda kukadzoza mfumu yawo. Thangwe iyo idati ku muti wa azitona, 'Utitonge ife.'9Soma muti wa azitona udati kuna iyo, 'Kodi ndikupeni bzizinji bzangu, ndibzo milungu na wanthu ambalemekezeka nabzo, mkukalenga pa miti inango?' 10Mitiyo idati ku muti wa mkuyu, 'Bwera ikhale mtongi wathu.' 11Soma muti wa mkuyu udati kuna iyo, 'Ndileke kutapira mwangu na chipaso chabwino, tenepo ndibwerere mkukalenga pa miti inango?'12Miti idati ku muti wa mpesa, 'Bwera ukhale mtongi wathu, ' 13Mpesa idati kuna iyo, 'Ndisiye vinyu wangu mupsayu, omwe umbachitisa milungu na wanthu kudekedwa, apo mkubwerera kukalenga pa miti?' 14Kinangoka miti yensene idati kuna muti wa minga, 'Bwera umatitonge iwepo.'15ti waminga udati kuna miti, 'Penu mumfuna chadidi kundiikha mfumu yanu, ndiye bwerani mudzaose pa mthunzi wangu. Penu neye, ndiye bvumani moto ubule mmuti waminga apo ulekeni utenthe mikungudza ya Lebano.' 16Tsapano mnthangwerache, penu mudachitachi mchadidi na mwa ngwiro, nthawe mudaikha Abimeleke kukhala mfumu, apo panu mudachita bwino bzakukhudzana na Yeru-Baala na nyumba yache, apo penu mudamulanga ninga ndimo iye akhafujikiradi--17na kukumbuka kuti babangu adakumenyerani nkhondo, adaikha moyo wao pakugopsa, mkukulombolani mmanja mwa a Midyani-- 18soma lero imwe mwagandukira kugazana na nyumba ya babangu mkupha wanawo wachimuna, wanthu makumi manomwe, pa thanthwe libodzi. Ndiye mwaikha Abimeleke, mwana wachimuna wa kapolo wawo wachikazi, kukhala mfumu ya akulu akulu wa mu Sekemu. thangwera kuti iye ni m'bale wanu.19Penu mudachitadi na chikhulupiriro na mwangwiro pa Yerubi-Baala ule na nyumba yache, ndiye musekere mwa Abimeleki, apo iye pomwe mulekeni asekere namwe. 20Soma penu neye, ulekeni moto ubule mwa Abimeleki mkutentha wanthu wa mu Sekemu na Beti Milo. Ulekeni moto ubule mwa amuna wa mu Sekemu na Beti Milo, kutentha Abimeleki." 21Yotamu adathawa achithamanga, achiyenda ku Beeri. Iye adakakhala koko thangwe kukhali kutali maninge na ndiko kukhana Abimeleki, mano wache.22Abimeleki adatonga Isaraeli kwa magole matatu. 23Mulungu adatuma mzimu wakuipa pakati pa Abimeleke na akuluakulu wa mu Sekemu. Akuluakulu wa mu Sekemu adataya chikhulupiriro ndicho iwo akhanacho mwa Abimeleki. 24Mulungu adachita ichi kuti chiwawa chidachitikira wana wachimuna makumi manomwe wa Yerubi-Baala kubwezeriwe apo mulopa wawo ukhale pa Abimeleki mano wawo, na amuna wa mu Sekemu amdzakhala wakutawira mulandu thangwe iwo adamuthandiza iye kupha azimano wachewo.25Ndiye akuluakulu wa mu Sekemu adaikha wathu kugona akudikhirira pa katolotolo pa mapiri kuti amuchitire iye chiwembu, apo iwo adabera wense omwe akhagwata pafupi na iwo kutewera niira. Ibzi adauziwa Abimeleki.26Gaala mwana wachimuna wa Ebedi adabwera na abale wache achipitirira kuyenda ku Sekemu. Akuluakulu wa mu Sekemu akhana chikhulupiriro mwa iye. 27Iwo adabula kuyenda kumunda kukatcha bzipaso kuchoka mminda ya mpesa, achiipondedza iyo. Iwo adachita msinda mnyumba mwa kamulungu kawo, komwe adadya na kumwa, achitemberera Abimeleki.28Gaala mwana wachimuna wa Ebedi, adati, ''Abimeleki mbani, apo Sekemu mbani, kuti timbamutumikire? Kodi ni mwana lini wachimuna wa Yerub-Baala? Kodi Zebuli ni kazembe lini wache? Tumikirani amuna wa Hamori, babache wa Sekemu! Thangweranyi kuti titumikire Abimeleki? 29Ndikutondo kukhumba kuti wanthu amwewa achikhala mmanja mwangu inepano! Ndiye ningadamchosa Abimeleki.. Ningadati kuna Abimeleki, ''Chemeresa thimu lako lensene muchoke.''''30Pomwe Zebuli, wakunyang'anira muyi, adabva mafala ya Gaala mwana wachimuna wa Ebedi ukali bwache budagaka. 31Iye adatuma mitumi kuyenda kuna Abimeleki kukamunyengeza, kulewa kuti, ''Ona, Gaala mwana wachimuna wa Ebedi na abale wache akubwera ku Sekemu, apo apandukisa muyiyu kugazana nawe.32Tsapano, lamuka usiku, iwe na achikunda pabodzi nawe, apo mukonzekere nkhondo mthengo. 33Ndiye machibese yache, dzuwa lingatondo kubula, lamukani kamkulumize mukamenye mzindayo. Pomwe iye na wanthu pabodzi naye angakabula kulimbana namwe, mukachite ndibzo mungakakwanise kuna iwo.''34Ndiye Abimeleki adalamuka usiku, iye na amuna wense ndiwo akhanawo, apo adakonzekera nkhondo kulimbana na Sekemu--- kugawana mathimu manayi. 35Gaala mwana wachimuna wa Ebedi adabula panja achikaima pa mpita wa muyi. Abimeleki na amuna omwe iye akhanawo adabula padecha kuchoka pakubisalika pawo.36Pomwe Gaala adaona amunawo, adati kuna Zebuli, ''Ona, amuna akubuluka kuchoka padzaulu pa mapiri!'' Zebuli adati kuna iye, ''Ukuona bzibvulubvuli bza mapiri kukhala ninga ni wanthu.'' 37Gaala adasewera pomwe achiti, ''Nyang'anisa, amuna akubuluka pakati nakati pa dziko, apo thimu libodzi likubwera na njira ya ku thundu wa anyakubvima.''38Ndiye Zebuli adati kuna iye, ''Mafala yako umbasamwanayoyo yali kuponi tsapano, iwe omwe udati, ''Abimeleke mbani kuti timutumikire iye? Awa ndiwo lini amuna ukhawanyoza wale? Bula tsapano umenyane nawo.'' 39Gaala adabula achitsogolera amuna wa ku Sekemu, apo adamenyana na Abimeleki. 40Abimeleki adathamangisa iye, apo Gaala adathawa pamaso pache. Azinji adafa na bzilonda pamaso pa mpita wa muyiyo.41Abimeleki adakhala mu Aruma. Zebuli adangingimiza Gaala na abale wache kuchoka mu Sekemu. 42Mangwana yache wanthu wa mu Sekemu adabula kuyenda mminda, achiuza Abimeleki. 43Iye adatenga wanthu wache, mkuwagawa mathimu matatu, achiwaikha mwakukonzekera nkhondo mminda. Iye adanyang'anisa achiona wanthu akubula kuchoka mmuyi apo iye adawamenya achiwapha iwo.44Abimeleki na mathimu ndiyo iye akhanayo adamenya achifunga mseu wakuyendera pa mpita wa muyiyo. Mathimu ina mawiriyo yadamenya wense ndiwo akhali mminda achiwapha. 45Abimeleki adamenyana na muyiyo nsiku yamteroyo. Iye adatenga muyiyo, achipha wanthu ndiwo akhali momo. Iye adagwesa malitsito ya muyiyo achiuwaza munyu.46Nthawe ndizo akulu wa nsaka ya mu Sekemu adabva bzobzi, adayenda chaiko kumbathemba Eli-Beriti. 47Abimeleki adauziwa kuti akulu wensene adagwezekana pabodzi pa nsaka ya Sekemu.48Abimeleki adayenda kukwira Phiri la Zalimoni, iye na amuna wache wensene omwe akhanawo. Abimeleki adatenga mbadzo achigwata mitawi. Adaitakula paphewa pache achiuza amuna akhanawowo, ''Ndibzo mwaona ine kuchita, kulumizani muchite ninga ndachitiramu.'' 49Ndiye aliyense adagwata mitawi achitewera Abimeleki. Iwo adaigwezeka iyo kuyadzamirisa litsito la nsaka, achigasa pambathemba iyepo na moto, mwakuti wanthu wensene wa nsaka ya Sekemu adafa, pafupifupi wakukwana chulu amuna na akazi.50Ndiye Abimeleki adayenda ku Tebezi, achiumangira Tebezi misasa achiutenga iwo. 51Soma mukhana nsaka yakulimba mmuyimo, apo amuna wense na akazi na akulu wa muyiyo adathawira kumweko achibzifungira okha mwemo. Ndiye iwo adakwira pansodzi pa nsakayo.52Abimeleki adabwera ku nsakayo achimenya kulimbana nayo, apo adakwira kufendera pamsuwo pa nsakayo achiitentha. 53Soma mkazi adadodezera mwala wa mpheyo pa msolo pa Abimeleki uchipsa msolo wache. 54Ndiye iye adachemera kamkulumize mnyamata omwe akhali wakusenza bzida bzache, achiti kuna iye, ''Molola lupanga lako undiphe ine, ndiye palibe amdzati bza ine, 'Mkazi ndiye adamupha.''' Ndiye mnyamata wache adamupsonda iye, achifa.55Pomwe wanthu wa mu Isaraeli adaona kuti Abimeleki wafa, adayenda kumuyi. 56Ndiye Mulungu adabwezera kuipa kwa Abimeleki ndiko adachita kuna babache na kupha azimano wache makumi manomwe. 57Mulungu adachita kuipa kwa amuna wa mu Sekemu kubwerera pa misolo yawo apo pa iwo padabwera themberero la Yotamu mwana wachimuna wa Yerubi-Baala.
101Atapita Abimeleki, Tola mwana wachimuna wa Pua mwana wachimuna wa Dodo, mwamuna wakuchoka kuna Isakara wakukhala mu Samiri, mdziko lamapiri la Efraimu, adalamuka kudzapulumusa Isaraeli. 2Iye adatonga Isaraeli magole makumi mawiri na matatu. Iye adafa achiikhiwa mu Samiri.3Iye adatewerewa na Yairi waku Gileadi. Iye adatonga Isaraeli magole makumi mawiri na mawiri. 4Iye akhana wana wachimuna makumi matatu omwe akhafamba pa mabulu makumi matatu, apo akhana miyi makumi matatu, yakuchemerewa Havoti 5Yairi ate lero lino, yomwe iri mdziko la Gileadi. Yairi adafa achiikhiwa mu Kamoni.6Wana wa isaraeli adathimizira pa bzakuipa ndibzo iwo adachita pamaso pa YAhova achinamata a Baala, Asitoreti, milungu ya Aramu, milungu ya Sidoni, milungu ya Moabu, milungu ya wanthu wa ku Amoni, ma milungu ya Afirisiti. Iwo adataya Yahova achilekeza kumunamata iye. 7Yahova atatentheka na ukali pa Isaraeli, achiwagulisa iwo mmanja mwa Afirisiti na mmanja mwa Amoni.8Iwo adaphotola achiboneresa wana wa Isaraeli gole limwelo, apo pa magole khumi na masere adakhala achiboneresa wana wensene wa Isaraeli omwe akhali ng'ambu ya Yorodano mdziko la Aamori, lomwe liri mu Gileadi. 9Ndiye wanthu wa mu Aamori adayambuka Yorodano kukamenyana na Yuda, kukalimbana na Benjamini, na kulimbana na nyumba ya Efraimu, mwakuti Isaraeli adabonera kwene kwene.10Wana wa Isaraeli adakuwa kuna Yahova, kulewa kuti, ''Takuphonyerani ife, thangwe tidaphindukira Mulungu wathu mkumbanamata a Baala.'' 11Yahova adati kuna wana wa Isaraeli, ''Ndiribe kukupulumusani imwe mmanja mwa Aigupto, Aamori, Amoni, Afirisiti, 12na kuchoka kuna a Sidoni? Amaleki na Amaoni adakuboneresani imwe; mudakuwa kuna ine, ndichikupulumusani ine kuchoka mmanja mwawo.13Chensecho mudandiphindukura pomwe ine mkumbanamata milungu inango. Mthangwerache, nimpitiriza lini kuthimizira nthawe yakukupulumusani imwepo. 14Ndokoni mukachemere milungu ndiyo mwainamatayo. Ilekeni ikupulumuseni imwe mungagumana mabvuto.''15Wana wa Isaraeli adati kuna Yahova, ''Taphonya. Chitani kuna ife ndicho chinioneka chabwino kuna imwe. Pirizi, tipulumuseni lero lokha.'' 16Iwo adachosa milungu yachilendo pakati pawo achinamata Yahova. Ndiye Yahova adaphatiwa nsisi thangwera kubonera kwa wana wa Isaraeli.17Ndiye Amoni adalalikiriwa achimanga msasa mu Gileadi. Wana wa Isaraeli adabwera pabodzi achimanga msasa wawo pa Mizipa. 18Akuluakulu wa wanthu wa mu Gileadi adati kuna wina na mwayache, ''Ni munthunyi ndiye amdzayamba kulimbana na Amoni? Iye amdzakhala mkulu wa wense wakukhala mu Gileadi.''
1121Tsapano Yefita wa ku Gileadi akhali wankhondo wamphamvu, soma akhali mwana wa puta. Akhali mwana wa Gileadi. 2Mkazi wa Gileadi adam'balira pomwe iye wana wina wachimuna. Pomwe wana wachimuna wa mkazachewo adakula, adangingimiza Yefita kuchoka mnumbamo achiti kuna iye, ''Unikhala lini na chakusiiriwa chirichense cha m'banja la babathu. Ndiwe mwana wa mayi wina.'' 3Ndiye Yefita adathawa kuchoka pa azimano wache achikakhala mdziko la Tobu, apo amuna wapezipezi adagwezekana kuzungulira Yefita achifamba naye.4Patapita nsiku zinango, wanthu wa mu Amoni adachita nkhondo kulimbana na Isaraeli. 5Wanthu wa Amoni atachita nkhondo kulimbana na Isaraeli, akulu wa mu Gileadi adayenda kukatenga Yefita kubwera naye kudziko la Tobu. 6Iwo adati kina Yefita, ''Bwera udzakhale mtsogoleri wathu pala kuti timenyane na wanthu wa Amoni.''7Yefita adati kuna akulu wa ku Gileadi, ''Mundandiwenga imwepo muchindingingimiza kuchoka mnyumba mwa babangu. Thangweranyi mulikubwera kuna ine tsapano nthawe ndizo mwabonera?'' 8Akulu wa ku Gileadi adati kuna Yefita, ''Mthangwerache tikutembenukira kuna iwe tsapano; bwera nafe udzamenye wanthu wa ku Amoni, apo umdzakhala mkulu wa wensene wakukhala mu Gileadi.''9Yefita adati kuna akulu wa mu Gileadi, ''Penu mum'diyendesa pomwe kumuyi kukamenyana na wanthu wa Amoni, apo penu Yahova amkatipa chipambano pa iwo, nimdzakhala mtsogoleri wanu.'' 10Akulu wa mu Gileadi adati kuna Yefita, ''Yahova mbaakhale mboni pakati pathu penu timdzachita lini ndibzo talewabzi!'' 11Ndiye Yefita adayenda na akulu wa mu Gileadi, apo wanthu adamuikha iye kukhala mkulu na mtongi wawo. Pomwe iye akhali pamaso pa Yahova mu Mizipa, Yefita adabwerezera malonjezo yense ndiyo iye adachita.12Ndiye Yefita adatuma mitumi kuna mfumu ya wanthu wa Amoni, kulewa kuti, ''Mpokanoyu ngwanyi pakati pathu? Thangweranyi mwabwera na mavuvu kudzatenga dziko lathu?'' 13Mfumu ya Amoni idatawira mitumi ya Yefita, ''Thangwe pomwe a Isaraeli adakwira kuchoka ku Aigupto, iwo adapsokonyola dziko langu kuchoka mmanja mwa Amoni kuyenda kuna Yaboki, kuyambuka ku Yorodano. Tsapano bwezerani madziko yoyo mwamtendere.''14Yefita adatuma pomwe mitumi kuyenda kuna mfumu ya Amoni, 15apo iye adati, ''Ibzi ndibzo Yefita walewa: A Isaraeli alibe kutenga dziko la Moabu na dziko la Amoni, 16soma iwo adabwera kukwira kuchoka ku Aigupto, apo Isaraeli adayenda kupita na mchipululu kuyenda ku Nyanza Ifwira na pa Kadesi.17Pomwe a Isaraeli adatuma mitumi kuna mfumu ya ku Edomu, kulewa kuti, 'Pirizi tibvumenimbo tigwate na mdziko mwanumu,' mfumu ya mu Edomu iribe kutetekera. Iwo adatuma pomwe mitumi kuna mfumu ya ku Moabu, soma iyo idalamba. Ndiye Isaraeli adakhala pa Kadesi. 18Ndiye iwo adayenda kudzera na mchipululu achichungunuka kuchoka kudziko la Edomu na dziko la Moabu, achiyenda kutewera mbali ya kumachibese kwa dziko la Moabu achimanga msasa ku mbali ina ya Arimoni. Soma iwo alibe kuyendera mphimpha ya ku Moabu, thangwe Arinoni akhali malire na Moabu.19Isaraeli adatuma mitumi kuyenda kuna Sihoni, mfumu ya Amori, yomwe ikhatonga mu Hesiboni; Isaraeli adati kuna iye, 'Pirizi, tibvumeni tigwate na mdziko mwanumu kuyenda ku dziko lathu.' 20Soma Sihoni alibe kumukhulupirira Isaraeli kugwata na mdziko mwache. Ndiye Sihoni adagwezeka wankhondo wache pabodzi achimanga msasa pa Yahazi, apo popo iye adamenyana na Isaraeli.21KInangoka Yahova, Mulungu wa Isaraeli, adapereka Sihoni na wanthu wache wensene mmanja mwa Isaraeli achiwagonjesa iwo. Ndiye Isaraeli adatenga dziko lensene la wanthu wa Amori omwe akhakhala mdzikomo. 22Iwo adatenga chirichense mdziko la Amori, kuchokera ku Arinoni kufika ku Yaboki, na kuchokera ku chipululu kufika ku Yorodano.23Ndiye Yahova, Mulungu wa Isaraeli, wathamangisa Amori pamaso pa wantu wache a Isaraeli, apo tsapano si imwe mumtenga dziko lawo? 24Munitenga lini dziko la Kemosi, ndilo mulungu wanu, wakupani? Ndiye dziko lirilense ndilo Yahova Mulungu wathu watipa, tinilitenga. 25Tsapano ulimbo nkhasa kusiyana na Balaki mwana wachimuna wa Zipori, mfumu ya Moabu? Kodi iye adayezera kuchita makani na Isaraeli? Iye adachita kale nkhondo kulimbana nawo?26Pomwe a Isaraeli adakhala magole madzana matatu mu Hesiboni na miyi yache, na mu Aroeli na miyi yache, na mmiyi yensene ndiyo ili m'bali mwa Arinoni--thangweranyi tsono mulibe kuwabwezera mmambuyo nthawe zozo? 27Ndiribe kukuphonyera, soma iwepo ukundiphonyera pakundimenya ine. Yahova, wakuyeruzayo, amdzakumbuka lero pakati pa wana wa Isaraeli na wanthu wa ku Amoni.'' 28Soma mfumu ya wanthu wa ku Amoni idalamba chenjezo ndilo Yefita adaitumizira.29Ndiye Mzimu wa Yahova udam'bwerera Yefita, apo adagwata na mu Gileadi na Manase, achigwata na mu Mizipa wa ku Gileadi, apo kuchoka mu Mizipa wa ku Gileadi iye adagwata na mwa wanthu wa mu Amoni. 31Yefita adachita lumbiro kuna Yahova achiti, ''Mungandipambanisa kuna wanthu wa Amoni, 30ndiye chirichense chakubula panja kuchoka mmisuwo ya nyumba yangu kudzagumana nande ningadzabwerera mwamtendere kuchoka kuna wanthu wa Amoni chimdzakhala cha Yahova, apo nimdzachipereka icho kukhala nsembe yakupserereza.''32Ndiye Yefita adagwata na mwa wantu wa mu Amoni kumenyana nawo, apo Yahova adamupa iye chipambano. 33Iye adawamenya iwo achichita maphedwe makulu kuchoka ku Aroeri kufika ku Miniti_miyi makumi mawiri-- na kufika ku Abeli Keramimu. Ndiye wanthu wa Amoni adagonjesewa pamaso pa wana wa Isaraeli.34Yefita adabwerera kumuyi kwache ku Mizipa, apo kumweko mwanache wachikazi adabula kudzagumana naye na nthungululu na kubzina. Iye akhali mwanache yekhayo, apo pambali pache akhalibe pomwe mwana wachimuna ayai wachikazi. 35Pomwe iye adatondo kumuona iye, adaphadzula bzakubvala bzache achiti, ''Oh! Mwanangu! Wandidzonga ine na nsisi, apo wakhala m'bodzi wakundiboneresa ine! Thangwe ndafungula pamwa pangu kuna Yahova, apo ningabweze lini lonjezo langu.''36Iye adati kuna iye, ''Babangu, mwachita lumbiro kuna Yahova, chitani kuna ine chirichense mudalonjezacho, thangwe Yahova wakubwezererani imwe awengi wanu, wanthu wa ku Amori.'' 37Iye adati kuna babache, ''Bvumani lonjezo limweri likoyewe pa ine. Ndilekeni ndekha kwa miyezi miwiri, kuti ndinyamuke kupolika ku mapiri kukalirira udende bwangu, ine na anzangu.''38Iye adati, ''Ndoko.'' Iye adamutumiza iye kwa miyezi miwiri. Iye adamusiya iye, iye na anzache, apo iwo adakalirira udende bwache mmapiri. 39Pa kumala kwa miyezi miwiri iye adabwerera kuna babache, omwe adachita kuna iye malingana na lumbiro ndilo iwo akhadachita. Tsapano iye akhanati kumdziwa mwamuna, apo udasanduka mtemo mu Isaraeli 40kuti wana wachikazi wa Isaraeli gole lirilense, kwa nsiku zinayi, ambabwerezera kusimba nkhani ya mwana wachikazi wa Yefita wa ku Gileadi.
121Mchemero udafikira amuna wa mu Efraimu; iwo adagwata na mu Zafoni achiti kuna Yefita, ''Thangweranyi udapitirira kukachita nkhondo na wanthu wa mu Amoni ife neye kitiuza kuti tiyende nawe? Timdzatentha nyumba yako pa msolo pako.'' 2Yefita adati kuna iwo, ''Ine na wanthu wangu tidakekedzana maninge na wanthu wa Amoni. Pomwe ndidakuchemerani imwepo, mulibe kubwera kudzandipulumusa mmanja mwawo.3Pomwe ndidaona kuti mulibe kundipulumusa, ndidaikha moyo wangu mmanja mwangu ndichigwata mwakugazana na wanthu wa Amoni, apo Yahova adandipa ine chipambano. Thangweranyi mwabwera kudzamenyana nande lero lino?'' 4Yefita adagwezeka pabodzi amuna wensene wa mu Gileadi achimenyana na Efraimu. Amuna wa mu Gileadi adamenya amuna wa mu Efraimu thangwera adati, ''Imwe a Gileadi ndimwe wakuthawa kudzabisalika mu Efraimu-- mu Efraimu na mu Manase.''5A Gileadi adatenga madoko ya Yorodano yakufikiza ku Efraimu. Pomwe aliyense wakupulumuka wa mu Efraimu adati, ''Lekani ndiyambuke ng'ambu ya mkulo,'' amuna wa mu Gileadi amdzati kuna iye, ''Kodi ndiwe wa ku Efraimu iwepo?'' Penu iye amdzalewa, ''Neye,'' 6ndiye iwo amdzati kuna iye, ''Lewa: Shiboleti, ''apo iye achiti ''Siboleti''( nakuti alibe kukwanisa kutchula mwakuteweza falalo), A gileadi adamuphata mkumupha pa doko la Yorodano. A Efraimu bzulu makumi manayi na bziwiri adaphiwa panthawe yoyo.7Yefita adatumikira ninga wakuyeruza pa Isaraeli kwa magole matanthatu. Ndiye Yefita wa ku Gileadi adafa achifuchiriwa mu ubodzi wa miyi ya mu Gileadi.8Atamala iye, Ibzani wa ku Beterehemu adatumikira ninga wakuyeruza wa Isaraeli. 9Iye akhana wana wachimuna makumi matatu. Iye adalooza kutali wana wachikazi makumi matatu achibweresa kuchoka kunja wana wachikazi wa amuna wina pala wanache wachimuna. Iye adayeruza Isaraeli kwa magole manomwe.10Ibzani adafa achiikhiwa pa Beterehemu. 11Atapita iye Eloni wa ku Zebuloni adatumikira ninga wakuyeruza wa Isaraeli. Iye adatumikira Isaraeli kwa Magole khumi. 12Eloni wa ku Zebuloni adafa achiikhiwa mu Aijaloni mdziko la Zebuloni.13Atapita iye, Abidoni mwana wachimuna wa Hilele wa ku Piratoni adatumikira ninga wakuyeruza wa Isaraeli. 14Iye akhana wana wachimuna makumi manayi na azukulu makumi matatu. Iwo adafamba pa abulu makumi manomwe, pomwe akhatumikira Isaraeli kwa magole masere. 15Abidoni mwana wachimuna wa Hilele wa ku Piratoni adafa achiikhiwa mu Piratoni mdziko la Efraimu mdziko lamapiri la Amaleki.
131Wana wa Isaraeli adachita pomwe bzakuipa pamaso pa Yahova, apo iye adawapereka iwo mmanja mwa Afilisiti kwa magole makumi manayi. 2Pakhana mwamuna wina wa ku Zora, wakubanja la a Dani, omwe dzina lache likhali Manowa. Mkazache akhali ngomwa apo iye alibe kubala mwana.3Mnjero wa Yahova adaonekera kuna mkaziyo achiti kuna iye, ''Ona tsapano, wakhala wakusaya mwana, apo ulibe kubala mwana, soma umdzatenga pathupi uchidzabala mwana wachimuna. 4Tsapano khala wakuchenjera nampodi kumwa vinyu ayai chakumwa cha ukali, apo nampodi kudya chirichense chakupsipiziwa. 5Nyang'ana, umdzakhala na pathupi uchidzabala mwana wachimuna. Palibe lezi kudzaphata basa pa msolo pache, thangwe mnyamatayo amdzakhala Mnaziri kuna Mulungu kuchoka mchibaliro, apo amdzayamba kupulumusa Isaraeli kuchoka mmanja mwa Afilisiti.''6Ndiye mkaziyo adabwera kudzauza bayache, ''Munthu wa Mulungu adabwera kuna ine, apo kuonekera kwache kukhali ninga kwa mnjero wa Mulungu, kwakugopsa maninge. Ndiribe kumubvunza ndiko adachokera, apo alibe kundiuza dzina lache. 7Iye adati kuna ine, 'Nyang'ana! Umdzakhala na pathupi, uchidzabala mwana wachimuna. Ndiye nampodi kumwa vinyu ayai chakumwa chaukali, apo nampodi kudya chakudya chirichense chomwe lamulo limbati mchakupsipa, thangwe mnyamatayo amdzakhala Mnaziri kuna Mulungu kuchoka nthawe ndiyo iye ali mmimba mwako kufikira nsiku ya kufa kwache.'''8Ndiye Manowa adapemba kuna Yahova achiti, ''Oh, Mbuya, pirizi bvumani kuti munthu wa Mulungu ule abwere pomwe kuna ife pala kuti adzatipfunzise ifepano chakuchita kuna mwana ndiye tsampanopa ati abadwe.'' 9Mulungu adatetekera mafala ya Manowa, apo mnjero wa Mulungu adabwera pomwe kuna mkaziyo pomwe iye akhadakhala mmunda. Soma Manowa bayache akhali lini naye pabodzi.10Ndiye mkaziyo adathamanga kamkulumize achikauza bayache, ''Nyang'anani! Munthu ule waonekera pomwe kuna ine--omwe adabwera kuna ine nsiku inango!'' 11Manowa adalamuka achitewera mkazache. Pomwe iye adabwera pana munthuyo, iye adati, ''Kodi ndimwe mwasewera na mkazanguyu?'' Munthuyo adati, ''Ndinepano.''12Ndiye Manowa adati, ''Mafala yanu mbayakhale yachadidi. Malamulo ya mwanayo yamdzakhala yaponi, apo basa lache limdzakhala lakutani?'' 13Mnjero wa Yahova adati kuna Manowa, ''Iye asamale kuchita chirichense ndicho ndidalewa kuna iye. 14Iye nampodi kudya chirichense chakuchokera ku mpesa, apo nampodi kumubvumiza kumwa vinyu ayai chakumwa chirichense chaukali ayai kudya chakupsipiziwa. Iye abvere chirichense ndatonga kuchichita.''15Manowa adati kuna mnjero wa Yahova, ''Pirizi khalani kwa kanthawe, kutipasa ife nthawe yakukonzekera mwana wa mbuzi pala imwe.'' 16Mnjero wa Yahova adati kuna Manowa, ''Neye ndichiti ndikhale, ningadye lini chakudya chanu. Soma muchikonza nsembe yakupserereza, iperekeni kuna Yahova.'' Manowa alibe kudziwa kuti iye akhali mnjero wa Yahova.)17Manowa adati kuna mnjero wa Yahova, ''Dzina lanu ndimwe mbani, pala kuti tidzakulemezeni pomwe mafala yanu yamdzasanduka chadidi?'' 18Mnjero wa Yahova adati kuna iye, ''Thangweranyi ukubvunza dzina langu? Mpsakudabwisa!''19Ndiye Manowa adatenga kambuzi kang'ono na nsembe ya ufa achibzipereka ibzo pa thanthwe kuna Yahova. Iye adachita chinthu chakudabwisa pomwe Manowa na mkazache akhaona. 20Pomwe malambi yamoto yadakwira kuchoka pa guwa la nsembe kuyendera kudzaulu, mjero wa Yahova adakwira kudzaulu mmalambi ya paguwapo. Manowa na mkazache adaona ibzi achitsulimisa nkhope zawo pansi.21Ndiye mnjero wa Yahova alibe kuoneka pomwe kuna Manowa ayai mkazache. Ndiye Manowa adadziwa kuti iye akhali mnjero wa Yahova. 22Manowa adati kuna mkazache, ''Timdzafa meju, thangwe taonambo Mulungu!''23Soma mkazacheyo adati kuna iye, ''Penu Yahova akhafuna kutipha ifepano, angadatambira lini nsembe yakupserereza ile na nsembe yaufa tidamupa ile. Iye angadationesa lini bzinthu bzensebzi, ayai pa nthawe ino iye kutibvuma ife kubva bzinthu bzimwebzo.''24Salipo mkaziyo adabala mwana wachimuna, achimuchemera dzina lache Samisoni. Mnyamata adakula apo Yahova adamudalisa iye. Mzimu wa 25Yahova udayamba kumunyang'anira mu Manase Dani, pakati pa Zora na Esitaoli.
141Samisoni adapolika kuyenda ku Timuna, apo kumweko adakaona mkazi, m'bodzi wa wana wa a Filisiti. Pomwe iye adabwerera, adauza babache na mai wache, ''Ndaona mkazi ku Timuna, m'bodzi wa akazi wa a Filisiti. 2Tsapano kanditengereni akhale mkazangu.''3Babache na mai wache adati kuna iye, ''Palibembo mkazi pakati pa akazi wa abale wako, ayai pakati pa wanthu wathu? Umkatenga mkazi kuchoka kuna Afilisiti wakusaya kugwatiwa?'' Samisoni adati kuna babache, ''Kanditengereni ine, thangwe ningamunyang'ana akundidekera.'' 4Soma babache na mai wachewo alibe kudziwa kuti nkhani yoyi ikuchokera kuna Yahova, thangwe iye akhafuna kuchitisa mpokano na Afilisiti thangwe pa nthawe yoyo Afilisiti akhatonga Isaraeli).5Ndiye Samisoni adapolika kuyenda ku Timuna na babache na mai wache, achifika mminda ya mpesa ya mu Timuna. Apo, onani, popo ibodzi ya mphulu za mphondolo idabwera kudzamukhumbza iye. 6Mzimu wa Yahova kamkulumize udabwera pa iye, apo iye adakhadzula mphondoloyo pakati mwakusaya kunesedwa ninga alikukhadzula ntchere ya mbuzi, apo akhalibe chinthu mmanja mwache. Soma iye alibe kuuza babache ayai mai wache ndibzo iye adachitabzi.7Iye adayenda achikasewera na mkaziyo, apo pomwe iye adamunyang'anisa mkaziyo, mkaziyo adadekedwa naye Samisoni. 8Patapita nsiku zakuchepa pomwe iye adabwerera kudzamuloola, adacheuka achiona mphondolo yakufa ire. Apo, onani, pakhana chidembedza cha nyuchi pathupi pa mphondolo ire. 9Iye adamola uchi na manja yache achipitiriza ulendo, mkumbadya pakuyenda. Pomwe iye adafika kuna babache na mai wache, adawapa bwina bwa uchibo, iwo adadya. Soma iye alibe kuwauza kuti uchibo adamumola pa thupi la mphondolo yakufa ire.10Babache wa Samisoni adapolika kuyenda ndiko mkaziyo akhali, apo samisoni adachita madyerero popo, thangwe uyu ukhali mtemo wa achinyamata. 11Abale wa mkaziyo atatondo kukuona Samisoni, adabweresa anzawo makumi matatu kudzakhala naye.12Samisoni adati kuna iwo, ''Tsapano dikhirani ndikuuzeni mwambi. Wina wa imwe angaubulukira mkundiuza kuthumbudzula kwache mu nsiku zinomwe za madyereroya, nimdzamupa malaya makumi matatu ya nguwo ya bafuta na bzakubvala makumi matatu. 13Soma penu mungakwanise lini kundiuza kuthumbudzula kwache, ndiye imwepo mumdzandipa malaya makumi matatu ya nguwo ya bafuta na bzakubvala makumi matatu.'' Iwo adati kuna iye, ''Tiuze mwambiyo, tiubve.''14Iye adati kuna iwo, ''Kuchoka mchinthu chakudya mukhana chinthu chakudyewa; kuchoka mwa wamphamvu mukhana chinthu chakutapira.'' Soma alendo wache alibe kukwanisa kugumana thumbudzulo mu nsiku zitatu.15Pa nsiku yachinayi iwo adati kuna mkazi wa Samisoni, ''Mukope bayako kuti atiuze thumbudzulo la mwambiyo, ayai tiniotcha iwepo na nyumba ya babako. Udatichemeresa kuno kuti udzatisaukise?''16Mkazi wa Samisoni adayamba kulira pamaso pache; iye adati, ''Ukumbandiwenga bzakuchita bzako! Umbandikonda lini ine. Walewa mwambi kuna wanthu wangu, soma ulibe kundiuza kuthumbudzula kwache.'' Samisoni adati kuna iye, ''Ona pano, ninga ndiribe kuuza baba na mai wangu, ndiye ndiuze iwepo?'' 17Iye adalira mu nsiku zinomwe ndizo madyerero yawo yadamala. Pa nsiku yachinomwe iye adamuuza thumbudzulo thangwe adamungingimiza maninge. Iye adauza thumbudzulo lire kuna abale wa wanthu wache.18Dzuwa likanati kumira pa nsiku yachinomwe amuna wa mmuyimo adati kuna iye, ''Mchani chakutapira kuposa uchi? Mchani cha mphamvu kuposa mphondolo?'' Samisoni adati kuna iwo, ''Mungadasaya kulima na mphulu yangu, mungadagumana lini thumbudzulo la mwambi wanguyu.''19Ndiye Mzimu wa Yahova mwachidzidzi udabwera pa Samisoni na mphamvu. Samisoni adapolika ku Asikeloni achikapha amuna wawo makumi matatu. Iye adatenga bzakubvala bzao, achibzipereka kuna wale wakuthumbudzula mwambi. Kutentheka na ukali, iye adayenda kukwira ku nyumba ya babache. 20Mkazi wa Samisoni adaperekiwa kuna mwayache wa Samisoni.
151Patapita nsiku zina, pa nthawe yakugwata tirigu, Samisoni adatenga kamwana ka mbuzi achiyenda kukazonda mkazache. Iye adati bzayekha, ''Niyenda ku subi kwa mkazangu.'' Soma babache wa mkaziyo alibe kumubvumiza Samisoni kupita momo. 2Babache wa mkaziyo adati, ''Ndikhakumbuka kuti umbamuwenga iye, ndiye zjai ndidamupereka kuna mwayako. Mng'ono wache ngakudeka maninge kuposa iye, mtenepo lini? Tenga iye tsono.''3Samisoni adati kuna iwo, ''Pa nthawe ino nimkhala na lazau pa Afirisiti ningawachitira chakuipa iwo.'' 4Samisoni adayenda achikaphata mbwaya za mthengo madzana matatu achizimanga pabodzi ziwiri ziwiri, mchira kwa mchira. Ndiye adatenga mitsatso achiimanga pabodzi pakati nakati pa michira miwiri miwiriyo.5Atagasa mitsatsoyo, adagwinyizira mbwaya za mtengozo mu mbeu ya tirigu wa Afilisiti, zichiphatiza moto midwi ya tirigu na tirigu wakuima kubodzi mmundamo, pabodzi na minda ya mpesa na minda ya azitona. 6Afilisiti adabvunza, ''Mbani wachita bzimwebzi?'' Iwo adauziwa, ''Samisoni, waku Timuna mkuwasa, wachita ibzi thangwe a Timuna adatenga mkazi wa Samisoni mkupasa mwayache.'' Ndiye Afilisiti adayenda achikatentha moto mkaziyo na babache.7Samisoni adati kuna iwo, ''Penu ibzi ndibzo mumbachita, nimkubwezerani imwepo, apo kumala kuchita bzobzo, ndiye nimdzalekeza'' 8Ndiye iye adawagwata mmapidaso, chiuno na ntchafu, na kupha kukulu. Kinangoka iye adapolika achikakhala kumphanga ku chiphompho cha ku Etamu.9Afilisiti adabwera achidzamanga msasa mu Yuda achifalikira ateye ku Lehi. 10Amuna wa mu Yuda adati, ''Thangweranyi mwakwira kutibwerera tere?'' Iwo adati, ''Takwira kuti tidzaphate Samisoni, na kuchita kuna iye ninga ndibzo iye watichita.''11Ndiye amuna madzana matatu wa ku Yuda adapolika kuyenda kumphanga kuchiphompho cha ku Etamu, apo adati kuna Samisoni, ''Ukudziwa lini luti Afilisiti ndiwo ambatitonga? Mchani wachitachi kuna ife?'' Samisoni adati kuna iwo, ''Iwo adachita kuna ine, apo ndawachitambo tenepo.''12Iwo adati kuna Samisoni, ''Tabwera kudzakumanga na kukakupereka mmanja mwa Afilisiti.'' Samisoni adati kuna iwo, ''Lumbirani kuna ine kuti mum'ndipha lini ndimwepo.'' 13Iwo adati kuna iye, ''Neye, timtondo kukumanga na bzingwe tichikakupereka kuna iwo. Tikulonjeza timkupha lini neye.'' Kinangoka iwo adamumanga iye na bzingwe bziwiri bzipsa mkumubulisa kunja kwa thanthwelo.14Pomwe iye adabwera ku Leki, Afilisiti adabwera achikuwa pakudzagumana naye. Ndiye Mzimu wa Yahova udabwera pa iye na mphamvu. Bzingwe kumanja kwache bzidakhala ninga bwazi bzakupserera na moto, apo bzidadoda kuchoka kumanja kwache.15Samisoni adagumana pfupa liwisi la nsagwada ya bulu, apo adalilokota achiphera nalo amuna chulu chibodzi. 16Samisoni adati, ''Na pfupa la nsagwada ya bulu, midwi na midwi, na pfupa la nsagwada ya bulu ndapha amuna chulu.''17Pomwe Samisoni adamaliza kusewera, adathusa uko nsagwadayo, apo adachemera mbutoyo Ramati Leki. 18Samisoni akhana nyota kwene kwene achilirira kuna Yahova achiti, ''Mwapereka chipambano chikuluchi kuna kapolo wanu. Soma tsapano ndife na nyota mkugwa mmanja mwa iwo wakusaya kugwatiwa?''19Mulungu adang'amba pakuchereka pale pa Leki apo madzi yadabula. Pomwe iye adamwa, mphamvu zache zidabwerera uchibwera moyo wache. Ndiye iye adachemera dzina la mbutoyo Eni Hakore, apo ikali pa Leki kufikira lero lino. 20Samisoni adayeruza Isaraeli mu nsiku za Afilisiti kwa magole makumi mawiri.
161Samisoni adayenda ku Gaza achikaona puta kumweko, achimuyendera iye. 2Wanthu wa ku Gaza adauziwa, ''Samisoni wabwera kuno.'' Wanthu waku Gazawo adazungulira mbutoyo mwakanonono, iwo adamudikhirira iye pa mpita wa muyiyo usiku bwensene. Iwo adakhala chete usiku bwensene. Iwo akhadati, ''Mbatiye tidikhirire ateye kuchena, apo mbatiye timuphe iye.''3Samisoni adagona kufikira kati ya usiku. Pakati pa usiku iye adalamuka achikaphata msuwo wa mpitayo na bzipilala bzache bziwiri. Iye adabzizula ibzo kuchokera pansi pache, mpiringidzo na bzensene, mkubzikupika pa mapewa yache, achibzitakula kuyenda nabzo padzaulu pa phiri, patsogolo pa Hebroni.4Kumala popo, Samisoni adakonda mkazi omwe akhakhala Mchigwa cha Soreki. Dzina lache akhali Delila. 5Akukuakulu wa Afilisiti adakwira kubwera kuna iye, achidzati kuna iye, ''Nyengerera Samisoni uone pomwe mphamvu zache zagona, apo na manera yanyi ndiyo tingamugonjesere iye, kuti timumange mkumuboneresa. Chita bzobzi, apo aliyense wa ife amdzakupa kobiri za siriva chulu chibodzi na dzana libodzi.''6Ndiye Delila adati kuna Samisoni, ''Pirizi, ndiuze bzachitika tani kuti iwe una mphamvu maninge tenepa, apo wina angakumange tani iwepo, kuti ukhotcheke?'' 7Samisoni adati kuna iye, ''Achindimanga na bzingwe bzinomwe bzakusaya kuyanikiwa, ndiye nimdzalefuka, mkukhala ninga munthu aliyense.''8Ndiye akuluakulu wa Afilisiti adam'bweresera Delila bzingwe bzinomwe bzomwe bzikhanati kuyanikiwa, achimanga nabzo Samisoni. 9Tsapano iye akhana wanthu wakubisalika mwakanonono, wakukhala msubi yache yamkati. Iye adati kuna iye, ''Afilisiti ali pa iwe, Samisoni!'' Soma iye adabwedza bzingwebzo ninga nzoyi ya bwazi ingakhuya moto. Ndiye chinsinsi cha mphvamvu zache chiribe kubulukiriwa.10Ndiye Delila adati kuna Samisoni, ''Umu ndimo wandinyengezera mkundiuza bzakunama. Pirizi, ndiuze ine ndimo ungamalisiwe mphamvu zakozi.'' 11Iye adati kuna iye, ''Achindimanga na bzingwe bzipsa ndibzo bzikanati kale kuphatisiwa basa, nimdzalefuka apo ninga munthu wina aliyense.'' 12Ndiye Delila adatenga bzingwe bzipsa achimanga nabzo iye, apo adati kuna iye, ''Afilisiti ali pa iwe, Samisoni!'' Wanthu wakudikhirawo akhali msubi ya mkatimo. Soma Samisoni adaphwedza bzingwebzo kuchoka kumanja yache kukhala ninga bzikhali pidaso ya usalu.13Delila adati kuna Samisoni, ''Ate pano ukundiuza ine bzakunama basi. Ndiuze ine ndimo ungamalisiwire mphamvu zakozi.'' Samisoni adati kuna iye, ''Uchipakasa mipukutu minomwe ya tsisi languli kukhala ninga usalu bwakuyala, apo kinangoko ulikhomere na perego ku chakupakasira, nimdzakhala ninga munthu wina aliyense.'' 14Pomwe iye ali mkugona, Delila adapakasa mipukutu minomwe ya tsisi lache kukhala ninga usalu bwa chakupakasira achilikhomera ku chakupakasiracho, apo iye adalewra kuna iye, ''Afilisiti ali pa iwe, Samisoni!'' Iye adalamuka kuchoka pakugona pache achipfuwa usalubo na chakukhomera kuchoka ku chakupakasiracho.15Iye adati kuna iye, ''Ungalewe tani, 'Nimbakukonda,' pomwe ukugawana lini na ine bzinsinsi bzako? Wandinamiza katatuka apo ulibe kundiuza ndimo uliri na mphamvu zizinji tere.'' 16Nsiku iriyense iye akhamungingimiza basi maninge na mafala yache, apo adamungingimiza basi maninge ateye kukhumba kufa.17Ndiye Samisoni adamuuza iye chirichense achiti kuna iye, ''Ndikanati kupitisa kale lezi kusenga nsisi languli pamsolopa, thangwe ndakhala Mnaziri kuna Mulungu kuchoka mmimba mwa mayi wangu. Msolo wanguyu uchisengiwa, ndiye mphamvu zangu zimdzandichokera ine, apo nimdzakhala wakulefuka ndichikhala ninga munthu wina aliyense.''18Pomwe Delila adaona kuti iye wamuuza bzachadidi bza chirichense, adatuma mtumi achichemeresa akuluakulu wa Afilisiti, mkulewa, ''Bwerani kwirani pomwe, thangwe wandiuza chirichense.'' Ndiye akuluakulu wa Afilisiti adayenda kukwira kuna iye, mkum'bweresera iye siriva mmanja mwawo. 19Iye adamugonesa tulo pamiyendo pache. Iye adachemeresa munthu kudzamusenga tsisi lakupotana mipukutu minomweyo pa msolo pache, apo adayamba kumuboneresa iye, thangwe mphamvu zjai zikhadamuchokera.20Iye adati, ''Afilisiti ali pa iwe, Samisoni!'' Iye adalamuka patulo pache achiti, ''Nim'bula ninga nsiku zina zense ndichibzikunkhumula ndekha ndichikhala waufulu.'' Soma iye alibe kudziwa kuti Yahova akhadamuchokera. 21Afilisiti adamuphata achimukoloola maso yache. Iwo adamubweresa kupolika naye ku Gaza achimumanga na njema za mkuwa. Iye adagunkhulizira mwala wa mpheyo pa nyumba ya kaoko. 22Soma tsisi pa msolo pache lidayamba kukula pomwe litamala kusengiwa.23Akuluakulu wa Afilisiti adagwezekana pabodzi kupereka nsembe ikulu kuna Dagoni mulungu wawo, na kusekera. Iwo adati, ''mulungu wathu wagonjesa Samisoni, muwengi wathu, mkumupereka mmanja mwathu.'' 24Pomwe wanthu adamuona iye, adanamata mulungu wawo, nakuti iwo adati, ''mulungu wathu wagonjesa muwengi wathu achimupereka iye kuna ife--nyakudzonga dziko lathu, omwe adapha azinji wa ife.''25Pomwe iwo ali mkati mwa kusekerera, adati, Chemerani Samisoni, kuti adzatisekese.'' Iwo adachemera Samisoni kuchoka mkaoko achidzawasekesa. Iwo adamuimisa pakati pa bzipilala. 26Samisoni adati kuna mnyamata omwe akhadaphata manja yache, ''Ndibvumeni ndiphate bzipilala ndibzo nyumbayi yaima nabzo, kuti ndibziyadzamire.''27Tsapano nyumbayo ikhali yakudzala na amuna na akazi. Akuluakulu wensene wa Afilisiti akhali momo. Pa nsodzi pakhana pafupifupi amuna na akazi bzulu bzitatu, omwe akhanyang'anisa pomwe Samisoni akhatsangalaza.28Samisoni adalirira kuna Yahova achiti, ''Mbuya Yahova, ndikumbukireni! Pirizi ndipeni mphamvu kabodzi kokha kano, Mulungu, pala kuti ndiwabwezere kabodzika Afilisiti thangwera kukoloola maso yangu mawiri.'' 29Samisoni adaphatirira ku bzipilala bziwiri ndibzo nyumbayo ikhadayadzamira, achibziyadzanira, chipilala chibodzi na boko lache la madidi, apo chinango na boko lache la madzere.30Samisoni adati, ''Ndilekeni ndife pabodzi na Afilisiti!'' Iye adabzithamula na mphamvu zache apo nyumbayo idagwera pa atsogoleri na pa wanthu wensene omwe akhali momo. Ndiye wakufa omwe iye adapha pakufa akhali wakuposa omwe iye adapha panthawe ya moyo wache. 31Ndiye azimano wache na wense wa nyumba ya babache adabwera mkupolika. Iwo adamtakula iye, mkumubweresa iye achimufuchira iye pakati nakati pa Zora na Esitaoli mu mbuto ya Manowa, babache. Samisoni akhadayeruza Isaraeli kwa magole makumi mawiri.
171Mukhana munthu mdziko la mapiri la Efraimu, apo dzina lache akhali Mika. 2Iye adati kuna mai wache, ''Mapidaso chulu chibodzi na dzana libodzi ya siriva ndiyo yadatengiwa kuchoka kuna imwe, ndiyo mudasewera mwa kutemberera, na ndiyo ndidabva--- onani pano! Siriva umweule ana inepano. Ndidamuba.'' Mai wache adati, ''Yahova mbaadalise iwe, mwanangu!''3Iye adabwezeresa siriva chulu chibodzi na dzana libodzi kuna mai wache apo mai wache adati, ''Ndikhadaikhira Yahova pambali siriva umweyu, pala mwanangu akakonzere chilinganizo chakutsema na chilinganilo chachitsulo, Ndiye tsapano, ndikukubwezerani imwe.'' 4Pomwe adabwezeresa kobirizo kuna mai wachewo, mai wache adatenga siriva madzana mawiri achimpereka kuna wakusula bzitsulo omwe adasula chilinganilo chakutsema na chilinganilo chachitsulo, apo sirivayo adaikhiwa mnyumba ya Mika.5Munthuyo Mika akhana nyumba ya bzilinganilo bzakutsema apo iye adasona efodi chakubvala cha wansembe na milungu ya mabanja, achinemba basa m'bodzi wa wanache wachimuna kukhala wansembe. 6Mu nsiku zozo mukhalibe mfumu mu Isaraeli, apo aliyense akhachita ndibzo bzikhali bzamkomera mmaso mwache.7Tsapano mukhana mnyamata wa ku Beterehemu mu Yuda, wa banja la Yuda, omwe akhali m'Levi. Iye adakhala momo kukwanirisa mabasa yache. 8Munthuyo adachoka mu Beterehemu mu Yuda kuyenda kukapsaga mbuto yakukhala. Pomwe iye ali pa ulendo, adafika pa nyumba ya Mika mdziko la mapiri la Efraimu. 9Mika adati kuna iye, ''Ukuchokera kuponi?'' Munthuyo adati kuna iye, ''Ndine m'Levi wa ku Beterehemu mu Yuda, apo ndikufamba kupsaga mbuto yakuti ndikhale.''10Mika adati kuna iye, ''Khala na ine, apo ukhale babangu na wansembe. Nimdzakupa masiriva khumi pagole, bzakubvala bza pabasa, na chakudya chako.'' Ndiye m'Levi adayenda mnyumba mwache. 11M'Leviyo akhali wakukhutira kukhala na munthuyo, apo mnyamatayo adasanduka kuna Mika ninga m'bodzi wa wana wache.12Mika adaikhira pambali m'Leviyo mabasa yakupambulika, apo mnyamatayo adakhala wansembe, apo akhali mnyumba mwa Mika. 13Ndiye Mika adati, ''Tsapano ndadziwa kuti Yahova amdzandichita bzabwino, thangwe m'Leviyu wakhala wansembe wangu.''
181Mu nsiku zozo mukhana mfumu mu Isaraeli. Dzinza la wene Dani likhapsaga mbuto yakukhala, thangwe kufikira nsiku yoyo akhanati kutambira chakusiiriwa chirichense kuchoka ku madzinza ya Isaraeli. 2Wanthu wa Dani adatuma amuna achanu kuchoka mdzinza lawo lensene, amuna wa luso la nkhondo wakuchokera ku Zora na kuchoka ku Esitaoli, kukafamba mdzikomo pansi achikalizondera. Iwo adati kuna iwo, ''Ndokoni mukazondere dzikolo.'' Iwo adabwera ku dziko lamapiri la Efraimu, pa nyumba ya Mika, achigona popo.3Pomwe iwo akhali pafupi na nyumba ya Mika, adazindikira kusewera kwa mnyamata m'Levi. Ndiye adaima achimubvunza iye. ''Mbani adakubweresa kuno iwepo? Ukuchita chani ku mbuto ino? Thangweranyi uli kuno?'' 4Iye adati kuna iwo, ''Ibzi ndibzo Mika wandichitira ine: Wandinemba basa kukhala wansembe wache.''5Iwo adati kuna iye, ''Pirizi psaga malangizo kuna Mulungu, pala kuti tidziwe penu ulendo tirikuyendabu bumkhala bwaphindu.'' 6Wansembeyo adati kuna iwo, ''Ndokoni mu mtendere. Yahova amkutsogolerani mu njira ndiyo mukuyendayo.''7Ndiye amuna achanuwo adanyamuka achifika ku Laisi, apo adaona kuti wanthu akhakhala mwakuderekha mtima, ndendende ninga a Sidoniya akhakhalira, mwakusaya kutekenyeka na mwakutetezeka. Pakhalibe wina wakuwathira nkhondo iwo ayai kuwaboneresa munjira inangombo mdzikomo. Iwo akhadakhala kutali maninge na Asidoniya apo akhalibe kufambirana na munthu aliyense. 8Iwo adabwerera ku dzinza lawo ku Zora na Esitaoli. Abale wawo adawabvunza iwo, ''Mwabwera na mafala yanyi?''9Iwo adati, ''Bwerani! Mbatiye tikawamenye! Takaona dzikolo apo ndabwino kwene kwene. Mukuchita lini chinthu? Nampodi kumbanonoka kumenya muchitenga dziko. 10Mungayenda, mumdzakafikira wanthu wakutondo kubzikhalira, apo dzikolo nda mphande ikulu! Mulungu walipereka ilo kuna imwe--mbuto ndiyo imsaya lini chirichense cha padziko.''11Amuna madzana matanthatu wa dzinza la Dani, wakukhala na bzida bza nkhondo, adanyamuka kuchoka mdziko la Zora na Esitaoli. 12Iwo adakwira achikamanga msasa pa Kiriati Yearimu, mu Yuda. Ili mthangwerache wanthu adachemera mbuto yoyo Mahane Dani ate lero; mkumaulo kwa Kiriati Yearimu.13Adayenda kutali na mbuto yoyo ku dziko lamapiri la Efraimu achibwera pa nyumba pa Mika. 14Ndiye amuna achanu omwe akhadayenda kukazonda dziko la Laisi wale adati kuna abale wawo, ''Mukudziwa kuti mnyumba zino muna chakubvala cha wansembe, milungu ya mmabanja, chilinganiro chakutsema, na chilinganiro cha chitsulo? Kumbukani chakuchita tsapano.''15Ndiye iwo adapambuka popo achifika pa nyumba ya mnyamata m'Leviyo, pa nyumba ya Mika, achipereka kulimba kuna iye. 16Tsapano wene Dani madzana matanthatu wale, wakukhala na bzida bza nkhondo, adaimapa pamsuwo pa mpita.17Amuna achanu omwe akhadayenda kukazonda dziko wale adayenda momo achikasokolosa chilinganilo chakutsema, chakubvala cha wansembe, milungu ya mmabanja, na chilinganilo cha chitsulo, nthawe zozo wansembe ataima pafupi na msuwo wa mpita na amuna madzana matanthatu wakukhala na bzida bza nkhondo. 18Pomwe awa adayenda mnyumba mwa Mika mkukasokolosa chilinganilo chakutsema, chakubvala cha wansembe, milungu ya mmabanja, na chilinganilo cha chitsulo, wansembe adati kuna iwo, ''Mukuchita chani kodi?''19Iwo adati kuna iye, ''Nyamala! Bzatika boko lako pakamwa ubwere na ife, apo khala babathu na wansembe. Chimkukomera mchiponi kukhala wansembe wa nyumba ya munthu m'bodzi, ayai kukhala wansembe wa dzinza la banja la Isaraeli?'' 20Mtima wa wansembe udasekera. Iye adatenga chakubvala cha wansembe, milungu ya mmabanja, na chilinganilo chakutsema, achitsagana kuyenda nawo wanthuwo.21Ndiye iwo adabwerera achiyenda, mkutsogoza wana ang'ono, bzifuwo bzawo na vida zawo zakudalilika. 22Pomwe akhali pamtantho wabwino kuchoka pa nyumba ya Mika, amuna omwe akhali mnyumba mwa Mika wale adachemeriwa pabodzi, achiphatana na wene Dani. 23Iwo adakuwa kuna wene Dani, achicheuka achiti kuna Mika, ''Thangweranyi akuchemerani kukhala pabodzi?''24Iye adti, ''Mudandibera milungu ndiyo ndidakonza, mwatenga wansembe wangu, apo mukunyamuka. Mchani china ndicho ndasala nacho? Mumndibvunza tani, 'Mchani chakuwawa?''' 25Wene Dani adati kuna iye, ''Nampodi tikubve ukulewa chirichense, ungatenepo amuna wina wakukalipa amkumenya, apo iwepo na banja lako muniphiwa.'' 26Ndiye wene Dani adayenda njira zawo. Pomwe Mika adaona kuti iwo akhali wamphamvu maninge kuna iye, adabwerera achiyenda mmambuyo kunyumba kwache.27Wene Dani adatenga bzomwe Mika akhadakonza, na wansembe wache kubodzi, achibwera ku Laisi, kuna wanthu wakusaya kutekenyeka na wakutondo kubzikhalira achiwamenya iwo na nsonga ya lupanga achitentha moto muyi wawo. 28Pakhalibe wina wakuwapulumusa thangwe kukhali kutali na ku Sidoni, apo akhalibe kufambirana na munthu aliyense. Ukhali mchigwa chakufupi na Beti Rehobi. Wene Dani adamanga pomwe muyiyo achikhala momo. 29Iwo adauchemera muyiyo Dani, dzina la Dani m'bereki wawo, omwe akhali m'bodzi wa wana wachimuna wa Isaraeli. Soma dzina la muyiyo likhali Laisi.30Wene Dani adaimisa chilinganilo chakutsema cha iwo okha. Yonatani mwana wachimuna wa Gerisomu, mwana wachimuna wa Mose, iye na wanache wachimuna akhali wansembe wa dzinza la wene Dani kufikizana nsiku ya kuphatiwa ukapolo bwa dzikolo. 31Ndiye iwo adanamata chilinganilo chakutsema cha Mika ndicho iye akhadachikonza kalekale pakukhala nyumba ya Mulungu pa Silo.
191Nsiku zozo, pomwe mukhalibe mfumu mu Isaraeli, mukhana munthu, m'Levi, wakukhala kutali na miyi mdziko lamapiri la Efraimu. Iye adabzitengera yekha mkazi, mng'ono waku Beterehemu mu Yuda. 2Soma mkazi mng'onoyo akhachita uputa akali naye; mkaziyo adachoka achibwerera ku nyumba ya babache mu Beterehemu wa Yuda. Iye adakakhala kwa babacheko kwa miyezi minayi.3Ndiye bayache adalamuka achimtewera iye kuti akamunyengerere kuti abwerere mmambuyo. Kapolo wache adatsagana naye pakutewerapo, na abulu awiri. Mkaziyo adabweresa iye mnyumba mwa babachemo. Pomwe babache wa mtsikanayo adamuona iye, akhali wakusekera kugumana naye. 4Amabzala wache amunawo, babache wa mkaziwo adamunyengerera iye kukhala kwa nsiku zitatu. Iwo adadya na kumwa, achigona popo.5Pa nsiku yachinayi iwo adalamuka mwakubesera iye achikonzeka kuyenda, soma babache wa mtsikanawo adati kuna mkuwasa wawo, ''Limbisa mtima wako na mkate pamkiti, kinangoko ukhoza kuyenda.'' 6Ndiye awiriwo adakhala pansi kudya na kumwa pabodzi. Ndiye babache wa mkaziwo adati, ''Pirizi utawire kugona na kukhala na nthawe yabwino.''7Pomwe m'Leviyo adalamuka kuti anyamuke, babache wa mtsikanayo adamukumbira iye kusalira, ndiye iye adasintha mtima wache achigona pomwe popo. 8Pa nsiku yachichanu iye adabesera kulamuka kuti anyamuke, soma babache wa mtsikanayo adati, ''Bzilimbiseni mwekha, mkudikhira ateye masikati.'' Ndiye awiriwo adadya chakudya.9Nthawe ndizo m'Levi na mkazache mg'onoyo na kapolo wache adalamuka kuti anyamuke, amabzala wache amuna, babache wa mtsikanayo adati kuna iye, ''Ona tsapano, dzuwa likudoka. Pirizi gona ukiku bwinango, usekere mtima wako. Ubesere mangwana kubwerera kumuyi.''10Soma m'Leviyo akhafuna lini kugona. Adalamuka achinyamuka. Iye adayendera ku Yebusi (ndiye Yerusalemu). Iye akhana mabulu mawiri yakupakira--na mkazache mng'onoyo akhanaye. 11Ali pafupi kufika ku Yebusi, kukhadoka, apo kapoloyo adati kuna mbuyache, ''Bwerani, tipambuke mmuyi wa a Yebusi apo tikagone momo.''12Mbuyache adati kuna iye, ''Timpambuka lini mmuyi wa alendo ndiwo ngwa a Isaraeli lini. Tiniyenda ku Gibeya.'' 13M'Leviyo adati kuna mbuyache, ''Bwerani, tiyende ku mbuto zinazi, apo tikagone mu Gibeya ayai Rama.''14Ndiye adapitirira basi, apo dzuwa lidamira pomwe akhafendera ku Gibeya, mpimpha ya ku Benjamini. 15Iwo adapambuka popo achigona mu Gibeya. Adayenda achikhala pansi pakati pa muyi, soma palibe adawatengera kunyumba kwache kukagona.16Soma kinangoka mwamuna wina wakukalamba akhachokera kubasa kwache kumunda mauloyo. Iye akhali wa mdziko lamapiri la Efraimu, apo akhakhala mu Gibeya. Soma amuna wakukhala mbuto imweyo akhali wene Benjamini. 17Iye adatukula maso yache achiona wapaulendowo pakati pa muyi. Mwamuna wakukalambayo adati, ''Mukuyenda kuponi?'' Mukuchokera kuponi?''18M'Leviyo adati kuna iye, ''Tiri paulendo bwathu kuyenda ku Betelehemu mu Yuda kutali maninge na miyi kwa dziko lamapiri la Efraimu, komwe ndiko nimbachokera. Ndidayenda ku Betelehemu mu Yuda, apo ndikuyenda kunyumba ya Yahova, soma palibe wakunditengera kunyumba kwache. 19Tina upsa na chakudya cha mabulu yathuya, apo pana mkate na vinyu pala ine na kapolo wanu wachikaziyu, na pala mnyamatayu na kapolo wanu. Tikusaya lini chinthu.''20Mwamuna wakukalambayo adawamusa iwo, ''Mtendere ukhale namwe! Nimkutchenkhani bzense mumsayabzo. Soma nampodi kugona pakati pa muyipa.'' 21Ndiye munthuyo adabweresa m'Leviyo mnyuba mwache achipereka bzakudya kuna mabuluyo. Iwo adasambisa nzayo zawo achidya achimwa.22Pomwe iwo akhatsangalaza mitima yawo, wanthu wina wa mmuyimo, amuna wapezipezi, adazungulira nyumbayo, kumenya pa msuwo. Iwo adasewera kuna nkhalambayo, mbuya wa nyumbayo, kulewa, 'Bulisa munthu omwe wabwera mnyumba mwakoyo, kuti timudziwe.'' 23Mwamunayo, mbuya wa nyumbayo, adabula panja kuna iwo achikati kuna iwo, ''Neye, abale wangu, pirizi nampodi kuchita chinthu chakuipachi! Thangwe munthuyu ni mlendo mnyumba mwangu, nampodi kuchita mchitidwe wakupusa wakupasa manyazi!24Onani, dende languli na mkazace mng'onoyu ali muno. Dikhirani ndiwabulise panja tsapano. Muwabonerese iwo apo muwachitire chirichense mumkondacho. 25Soma nampodi kuchita chakupusa chakupasa manyazicho kuna mwamunayu!'' Soma amunawo alibe kumutetekera iye, ndiye mbuya wa nyumbayo adaphata mkazi mng'ono wa mlendoyo achimubweresa panja kuna iwo. Iwo adamugona achimuboneresa usiku bwense, apo machibesebese adamulekera mkuyenda. 26Machibesebese mkaziyo adabwera achigwa pamsuwo pa mbuya wa nyumbayo pomwe mbuyache akhali, apo adagona popo kufikizana kuchena.27Mbuyache adalamuka machibese achifungula misuwo ya nyumbayo achibula panja mkuyenda njira zache. Iye akhaona mkazache mng'ono atagona popo pamsuwo, na manja yache pa chiguwa. 28M'Levi adati kuna iye, ''Lamuka. Mbatiye.'' Soma pakhalibe kutawira. Iye adamuikha iye pa bulu, apo mwamunayo adanyamuka bwakumuyi.29Pomwe m'Levi adafika pamuyi pache, adatenga chisu, achiphata mkazache mng'onoyo, achimugwata gwata, chiwalo na chiwalo, mmapidaso khumi na mawiri, achitumiza mapidasoyo palipense mu Isaraeli. 30Wense wakuona ibzi adati, ''Chinthu ichi chikanati kale kuchitika ayai kuoneka kuchoka ndipo wana wa Isaraeli adabula kukwira kuchoka mdziko la Aigupto kufikira nsiku ya lero. Kumbukirani bzobzi! Tipeni malangizo! Tiuzeni chakuchita!''
201Ndiye wana wense wa Isaraeli---kuchoka ku Dani kuyenda ku Beereseba, kuphatanidza na dziko la Gileadi pomwe--adabula panja, apo thimu lensenelo lidagwezekana pabodzi ninga munthu m'bodzi pamaso pa Yahova pa Mizipa. 2Akulu wa wanthu wense, wa madzinza yensene ya Isaraeli, adakhala nawo pa mtsonkhanoyo wa wanthu wa Mulungu---amuna wakufamba pansi bzulu madzana manayi wakukonzeka kumenya nkhondo na malupanga.3Tsapano wene Benjamini adabva kuti wana wa Isaraeli ayenda ku Mizipa. Wana wa Isaraeli adati, ''Tiuzeni chinthu chakuipachi chidachitika tani.'' 4M'Levi, bayache wa mkazi omwe adaphiwayo, adatawira, ''Ndidabwera ku Gibeya mphimpha ya wene Benjamini, inepano na mkazangu mng'ono, kukagona.5Kati ya usiku, akulu wa mu Gibeya adandigandukira ine, kuzungulira nyumba, kufuna kundipha. Iwo adagona na mkazangu mng'ono, iye achifa. 6Ndidatenga mkazangu mng'onoyo mkumugwatagwata thupi lache mmapidaso, mkuyatumiza mphimpha iriyense ya chakusiiriwa ya Isaraeli, thangwe iwo achita chakuipa na chinthu chakupasa manyazi chakupusa mu Isaraeli. 7Tsapano, imwe wana mwense wa Isaraeli, perekani malangizo yanu na uphungu pano.''8Wanthu wensene adalamuka pabodzi ninga munthu m'bodzi, achiti, ''Palibe wa ife ndiye aniyenda ku chihema kwache, apo palibe m'bodzi wa ife aniyenda kumuyi kwache! 9Soma tsapano ichi ndicho timchita kuna Gibeya: Tinimenya iwo ninga ndimo ubvimi bwa atulo bumtiuzira.10Timdzatapa amuna khumi pa dzana libodzi kuchoka ku madzinza yense ya Isaraeli, na dzana libodzi la chulu chibodzi, na chulu chibodzi cha bzulu khumi, kutakulira wanthu awa kaliboso wa pa ulendo, pala kuti pakukafika ku Gibeya mu Benjamini, akawapase chilango pa chakupasa manyazi chakupusa adachita iwo mu Isaraeli.'' 11Ndiye wana wense wa Isaraeli adagwezekana kugazana na muyiyo, kuphatana ninga m'bodzi.12Madzinza ya Isaraeli yadatumiza amuna kudzera mdzinza lense ya Benjamini, kulewa, ''Mchani chakuipa ichi ndicho chidachitika pakati panu? 13Mthangwerache, tipeni wanthu wakuipawo wa mu Gibeya, pala kuti tiwaphe, natenepo timdzachoseratu chakuipachi mu Isaraeli.'' Soma wene Benjamini alibe kutetekera mafala ya abale wawo, wana wa Isaraeli. 14Ndiye wana wachimuna wa Benjamini adabwera pabodzi kuchoka mmiyi ku Gibeya kukonzeka kumenyana na wana wachimuna wa Isaraeli.15Wanthu wa mu Benjamini adabwera pabodzi kuchoka mmiyi yawo kudzamenya nkhondo nsiku yoyo achikunda bzulu makumi mawiri na bzitanthatu omwe akhadapfunzisiwa kumenya nkhondo na lupanga. Kuphatanidza, pakhana amuna madzana manomwe ya amuna wawo wakusankhuliwa kuchokera mwa mbadwa za mu Gibeya. 16Pakati pa achikunda wensenewa pakhana achikunda madzana manomwe wakusankhuliwa omwe akali wakumenya na boko lamadzere. Aliyense wa iwo akhakwanisa kuthusa mwala pa tsisi neye kuphonya.17Wana wa Isaraeli, seye mkulewenga kuwanda kwa wakuchokera ku Benjamini, adakwana amuna bzulu madzana manayi, omwe akhadapfunzisiwa kumenya nkhondo na lupanga. Wensenewa akhali amuna wa nkhondo. 18Wana wa Isaraeli adalamuka, kukwira kuyenda ku Beteli, achikabvunza malangizo kuchoka kuna Mulungu. Iwo adabvunza, ''Mbani amdzayambisa kutimenyera wanthu wa Benjamini?'' Yahova adati, ''Yuda amdzamenya pakutoma.''19Wana wachimuna wa Isaraeli adalamuka machibese achifendeza msasa wawo kufupi na Gibeya. 20Amuna wa Isaraeli adabula kukamenyana na wanthu wa Benjamini. Iwo adakhala mwakuteya mbuto zawo za nkhondo kumenyana nawo pa Gibeya. 21Wanthu wa Benjamini adabula mu Gibeya, achipha amuna bzulu makumi mawiri na bziwiri kuchoka pakati pa Isaraeli pa nsiku yoyo.22Soma amuna wa Isaraeli adabzilimbisa okha achikonza mzere wankhondo mbuto yokhayokhayo ndiyo adakhala mwakuteya pa nsiku yakutoma. 23Ndiye wana wa Isaraeli adayenda kukwira achikalirira pamaso pa Yahova kufikizana Maulo, achibvunza mbali kuchoka kuna Yahova. Iwo adati, ''Kodi tiyende pomwe kukamenyana na abale wathu wale, wanthu wa Benjamini?'' Yahova adati, ''Amenyeni!''24Ndiye wana wa Isaraeli adayendera achikunda wa Benjamini nsiku yachiwiri. 25Pa nsiku yachiwiriyo, Benjamini adabula kukalimbana nawo kuchoka ku Gibeya achipha amuna bzulu khumi na bzisere kuchoka pa wana wa Isaraeli. Wensewa akhali amuna omwe akhadapfunza kumenya nkhondo na lupanga.26Ndiye wana wensene wa Isaraeli, wanthu wense, adakwira kuyenda ku Beteli achikalira, apo popo adakakhala pansi pamaso pa Yahova achisala kudya nsiku yoyo ateye maulo achipereka nsembe yakupserereza na nsembe yaufulu pamaso pa Yahova.27Wana wa Isaraeli adabvunza Yahova--nakuti likasa la mpamngano wa Mulungu likhali mwemo nsiku zozo, 28apo Fineyasi, mwana wachimuna wa Eleazara mwana wachimuna wa Aroni, akhatumikira pamaso pa likasa nsiku zozo-- ''Kodi tiyende pomwe kukamenyana nkhondo kulimbana na wanthu wa Benjamini, abale wathu, ayai tiime?'' Yahova adati, ''Menyani, thangwe mangwana timkuthandizani kuwagonjesa iwo.29Ndiye a Isaraeli adateya m'buto zachinsinsi kuzungulira Gibeya. 30Wana wa Isaraeli adamenyana na wanthu wa Benjamini kachitatu, achikonza mizere ya nkhondo yawo kulimbana na Gibeya ninga adachitira pakutoma.31Wanthu wa Benjamini adayenda achikamenyana na wanthuwo, achikusana kuchoka mmuyi. Iwo adayamba kupha wanthu winango. Pakhana wanthu makumi matatu wa Isaraeli omwe adafa mthengo na mmisewu. Mseu wina ubodzi udayenda kukwira ku Beteli, apo winango udayendera ku Gibeya.32Ndiye wanthu wa Benjamini adati, ''Agonjesewa apo akutithawa, ninga pakutoma pale.'' Soma wana wa Isaraeli adati, ''Mbatiye tithamangire mmamuyo tikawakuse kuchoka mmuyi kuyenda mmisewu.'' 33Amuna wensene wa Isaraeli adalamuka kuchoka m'buto zawo achibzilonza okha mmizere ya nkhondo pa Baala Tamara. Kinangoka wana wa Isaraeli omwe akhadabisalika m'buto zachinsinsi adasokoloka achithamanga kuchoka m'buto zawo kuchoka pa Maare Gibeya.34Amuna bzulu khumi wakusankhuliwa wakuchoka mu Isaraeli wense adabula kulimbana na Gibeya, apo nkhondoyo ikhali yakugopsa, soma wene Benjamini alibe kudziwa kuti ngwete ikhali pafupi na iwo. 35Yahova adagonjesa Benjamini pamaso pa Isaraeli. Pa nsiku yoyo, wana wa Isaraeli adapha amuna bzulu makumi mawiri na bzichanu na dzana libodzi wa Benjamini. Wensene adafawa akhali wale omwe akhadapfunzisiwa kumenya nkhondo na lupanga.36Ndiye wanthu wa Benjamini adaona agonjesewa. Amuna wa Isaraeli akhadapa mbuto kuna a Benjamini, thangwe akhakhulupirira wanthu ndiwo akhadawaikha m'buto zakubisalika kunja kwa Gibeya. 37Ndiye amuna omwe akhadabisalikawo adasokoloka mkufulumiza, achithamangira ku Gibeya, achimenya muyi wensene na nsonga ya lupanga. 38Chilatizo chakupangana pakati pa amuna wa Isaraeli na amuna wakubisalika mwachinsinsi chikhali chakuti mtambo ukulu wa utsi umdzakwira mdzaulu kuchoka mmuyimo.39Nthawe ndizo chilatizo chidatumiziwa amuna wa Isaraeli adabwerera kuchoka ku nkhondo. Tsapano a Benjamini adayamba kumenya nkhondo achipha pafupifupi amuna makumi matatu wa Isaraeli, achiti, ''Mchadidi kuti agonjesiwa pamaso pathu, ninga mu nkhondo yakutoma.''40Soma pomwe mtambo wa utsi udayamba kukwira mdzaulu kuchoka mmuyimo, wene Benjamini adacheuka achiona utsi kukwira mdzaulu kuchokera mmuyi mwensemo. 41Ndiye amuna wa Isaraeli adawaukira iwo. Amuna wa Benjamini adachitisiwa mantha, thangwe adaona kuti ngete yawagwera iwo.42Ndiye iwo adawathawa amuna wa Isaraeli, kuthawa kuyendera kuchipululu. Soma nkhondoyo idawatewera iwo. Amuna wa Isaraeli adabula mmiyi achiwadzonga iwo pomwe akhadaimapo.43Iwo adazungulira wene Benjamini, kuwathotha achiwapondedza pansi pa Noha, njira yense kuyendera mbali yakumachibese kwa Gibeya. 44Kuchoka mdzinza la Benjamini, amuna bzulu khumi na bzisere adafa, wensenewo amuna omwe akhali wakugopsa.45Iwo adabwerera achithawa kuyendera kuchipululu kuchithanthwe cha Rimoni. A isaraeli adapha wakuthimizira bzulu bzichanu wa iwo m'phepete mwa miseu. Iwo adapitirira kuwatewera iwo, kutewera iwo pafupi na pafupi njira yense ya ku Gidomu, apo koko adapha wina bzulu bziwiri. 46Achikunda wensene wa Benjamini omwe adagwa nsiku yoyo akhali bzulu makumi mawiri na bzichanu--amuna omwe akhadapfunzisiwa kumenya nkhondo na lupanga; wensenewo wakugopsa kunkhondo.47Soma amuna madzana matanthatu adabwerera achithawira kuchipululu, kuyendera kuchithanthwe cha Rimoni. Kwa miyezi minayi iwo adakhala mthanthwe la Rimoni. 48Apo amuna wa Isaraeli adabwerera pomwe kulimbana na wene Benjamini achipha na nsonga ya lupanga muyi wense, bzifuwo na chirichense ndicho iwo adachigumana. Iwo adagasa pomwe moto muyi uliwense mnjira yawo.
211Tsapano amuna wa Isaaeli akhadalumbirira pa Mizipa, ''Palibe wa ife amdzapereka mwanache wachikazi kudzaloodwa na wene Benjamini.'' 2Ndiye wanthu adayenda ku Beteli achikhala pansi popo pamaso pa Yahova kufikira maulo, apo na mafala yakukuwa iwo adalira maninge. 3Iwo adachemera, ''Thangweranyi, Yahova, Mulungu wa Isaraeli, kuchitikira ibzi kuna Isaraeli, kuti libodzi loa madzinza yathu likhale seye kuoneka lero lino?''4Mangwana yache wanthu adalamuka mwakubesera achimanga guwa la nsembe popo achipereka nsembe yakupserereza na nsembe yaufulu. 5Wana wa Isaraeli adati, ''Ndiponi mwa madzinza yensene ya Isaraeli ndilo liribe kukwira kubwera kumtsonkhano kuna Yahova?'' Thangwe akhadachita lumbiriro lakufunika la aliyense omwe alibe kukwira kubwera kuna Yahova pa Mizipa. Iwo adati, ''Iye aphiwe meju.''6Wana wa Isaraeli akhana nsisi na m'bale wawo Benjamini. Iwo adati, Lero dzinza libodzi lagwatika kuchoka kuna Isaraeli. 7Mbani amdzapereka akazi kuna iwo wakusala, nakuti talumbira kuna Yahova kuti timdzabvuma lini aliyense wa iwo kuloola wanathu wachikazi?''8Iwo adati'' Ni dzinzanyi la Isaraeli ndilo liribe kubwera kuna Yahova pa Mizipa?'' Bzidaoneka kuti palibe adabwera kumtsonkhano kuchoka ku Yabeti Gileadi. 9Thangwe pomwe wanthu adabulisiwa mwadongosolo, onani, palibe mbadwa za Yabeti Gileadi ndizo zikhalipo. 10Mtsonkhanoyo udatuma amuna bzulu khumi na bziwiri wa kulimbisisa mtima na malangizo kuyenda kukamenya mbadwa za Yabeti Gileadi na nsonga ya lupanga lakuthwa, kuphatanidza na azimayi na wana ang'ono.11Chitani ichi: Mwamuna aliyense na mkazi aliyense omwe wadziwa kale mwamuna pakugona naye mumdzathemera kumudzonga.'' 12Anunawo adagumana pakati pa iwo wakukhala mu Yabeti Gileadi madende mang'ono mang'ono madzana manayi omwe akhanati kudziwa mwamuna pakugona naye, achiwatenga iwo kuyenda nawo ku msasa pa Silo mu Kanani.13Mtsonkhano wensene udatuma mtumi uchikauza wanthu wa Benjamini omwe akhali pa thanthwe la Rimoni kuti iwo akhawafunira mtendere. 14Wene Benjamini adabwerera pa nthawe yoyo achipadsiwa akazi wa ku Yabesi Gileadi omwe akhadakoyewa na moyo, soma pakhalibe akazi wakukwana pala wensenewo. 15Wanthu akhana nsisi na Benjamini, thangwe Yahova adakonza mgawaniko pakati pa madzinza ya Isaraeli.16Ndiye akulu akulu wa mtsonkhanoyo adati, ''Tsapano timdzakonza bwino bwino bza akazi pala wene Benjamini omwe asalawa, thangwe akazi wa benjamini aphiwa? 17Iwo adati, ''Pamfunika pakhale chakusiiriwa cha wakuthawa asalawa wa Benjamini, pala kuti dzinzali nampodi lipfudzike mu Isaraeli.18Tingawape lini iwo akazi kuchoka mwa wanathu wachikazi, thangwe wana wa Isaraeli adalumbirira, kulewa, 'Wakutembererewa ndiye omwe amdzapereka mkazi kuna wene Benjamini.''' 19Ndiye iwo adati, ''Mukudziwa pambakhala madyerero ya Yahova gole lirilense pa Silo (komwe mkumpoto kwa Beteli, kumachibese kwa mseu omwe ukukwira kuchoka ku Beteli kuyenda ku Sekemu, na kumwera kwa Lebona).''20Iwo adalangiza amuna wa mu Benjamini, kulewa kuti, ''Ndokoni mukabisalike mwachinsinsi mkukadikhirira mminda ya mpesa. 21Katchereni nthawe ndiyo atsikana wakuchoka ku Silo amkabula kudzabzina, ndiye mukasokoloke mkukathamanga kuchoka mmindamo apo aliyense wa imwe akaphate mkazi kuchoka pa atsikana wa ku Silo, ndiye kabwerereni nawo kudziko la Benjamini.22Azibabawo ayai azimano wawo angabwera kudzakalipa kuna ife, timdzati kuna iwo, 'Tichitireni nsisi! alekeni akhale thangwe tiribe kutenga mkazi wache wache nthawe ya nkhondo. Muna lazau meju, thangwe mulibe kuchita kuwapa amwewa wananu wachikaziwa.'''23Wanthu wa Benjamini adachita tenepo. Iwo adatenga akazi omwe akhafuna kuchoka kuna atsikana omwe akhambabzina achimbawatengeratu mkukhala azikazawo. Adayenda achibwerera kumbuto kwa chakusiiriwa chawo. Iwo adamanga miyi achikhala momo. 24Kinangoko wana wa Isaraeli adachoka mbuto yoyo achiyenda kumuyi, aliyense kudzinza lache na banja, na aliyense ku chakusiiriwa chache.25Mu nsiku zozo mukhalibe mfumu mu Isaraeli. Aliyense akhachita chakumuthemera mmaso mwache.

Lute

11Bzidachitika nsiku zozo pomwe wakuyeruza milandu adatonga kuti mukhana njala mdzikomo, apo munthu winango wa ku Betelehemu wa Yuda adayenda kukakhala ninga mlendo mdziko la Moabu na mkazache na wanache wachimuna awiri. 2Dzina la munthuyo likhali Elimeleki, apo dzina la mkazache likhali Naomi. Madzina ya wanache wachimunawo yakhali Maloni na Kilioni, omwe akhali wa ku Efrata wa ku Betelehemu wa Yuda. Iwo adafika mdziko la Moabu achikhala momo.3Ndiye Elimeleki, bayache wa Naomi adafa, iye mkusala yekha na wanache awiri wachimunawo. 4Wanawa adatenga akazi kuchoka kuna akazi wa mu Moabu; dzina la m'bodzi likhali Oripa, apo dzina la winangoyo likhali Lute. Iwo adakhala momo magole khumi. 5Ndiye awiri wensewo Maloni na Kilioni adasaika, apo mkaziyo adasala neye wanache awiri wale na wakusaya mwamunache.6Ndiye iye adanyamuka na aloola wache awiri wale kubwerera kuchoka mdziko la Moabu thangwe iye adabva mdziko la Moabu kuti Yahova adasamalira wanthu wache pa kuwapa chakudya. 7Ndiye adanyamuka pambuto pomwe akhadakhala na aloola wache awiriwo, achifamba kupolika na mseu kubwerera ku dziko la Yuda.8Naomi adati kuna aloola wache awiriwo, "Ndokoni, bwererani aliyense wa imwe kunyumba kwa mayi wache. Yahova mbaakuonesereni chifundo kuna imwe, ninga ndimo mwaonesera chifundo kuna wakufa na kuna ine. 9Yahova mbaakupeni kuti mukagumane mpumo, aliyense wa imwe mnyumba mwa bayache wina." Kinangoka iye adawampsompsona iwo, apo iwo adakuwa mafala yawo. 10Iwo adati kuna iye, "Neye! Tinibwerera namwe kuna wanthu wanuwo."11Soma Naomi adati, "Bwererani, wanangu! Thangweranyi munitsagana nande ine? Ndikana wana mmimba mwangumu pala imwe, kuti adzakhale abayanu? 12Bwererani, wanangu, Ndokoni njira yanu, thangwe ndakalambisa kukhala na mwamuna. Ndichiti, 'Nimfuna kukhala na mwamuna usiku buno,' apo kinangoka mkubala wana wachimuna, 13mungadikhire ate iwo adzakule? Mungasankhule kuleka kuloodwa na amuna imwe? Neye, wanangu! mpsakuwawa kwakupita midida kuna ine pala imwe kuti boko la Yahova landiphindukira."14Ndiye aloola wachewo adakuwa achilira pomwe. Oripa adampsompsona mabzala wacheyo kugonekana, soma Lute adaphathika basi kuna iye. 15Naomi adati, "Tetekera, muloola mwayako wabwerera kuna wanthu wache na kuna milungu yache. Bwerera na muloola mwayako."16Soma Lute adati, "Nampodi kundingingimiza kukusiyani, mkubwerera kuleka kukuteweraniku, thangwe ndiko muniyendako, niyendambo; pomwe munikhalapo, nimkhalambo; wanthu wanu amdzakhala wanthu wangu, apo Mulungu wanu amdzakhalambo Mulungu wangu. 17Pomwe mumdzaferapo nimdzaferambo popo, apo popombo mpomwe nimdzafuchiriwa. Yahova mbaandilange ine zedi, penu chinthu china soma imfa itilekanise ife." 18Pomwe Naomi adaona kuti Lute adalimbika basi bzakuyenda naye, adalekeza kumungingimiza iye.19Ndiye awiri wale adafamba ate kukafika mu mzinda wa Betelehemu. Bzidachitika kuti pomwe iwo adafika ku Betelehemu, mzinda wense ukhali wakudabwa nawo. Azimayi adati, "Ni Naomi umweyu?" 20Soma iye adati kuna iwo, "Nampodi kundichemera Naomi. Ndichemereni Kuwawa, thangwe Wamphamvu zenseyo wandichitira chakuwawa inepano. Ndidayenda 21wakudzala, soma Yahova wandibweresa pomwe wakusaya chinthu. Ndiye mukundichemereranyi Naomi, nakuona kuti Yahova wachitira umboni kulimbana nande apo Wamphamvu zenseyo wandiboneresa ine?"22Ndiye Haomi na Lute mkazi wa ku Moabu, muloola wache, adabwerera kuchoka mdziko la Moabu. Iwo adabwera ku Betelehemu pakutoma pa nyengo ya kugwata balerie.
21Tsapano Naomi akhana m'bale wawo ba bayache, mwamuna wa vida izinji wa banja la Elimeleki, apo dzina lache akhali Boazi. 2Lute, mkazi wa ku Moabu, adati kuna Naomi, "Tsapano ndibvumeni ndiyende ndikaphalase khunkha ngalale za tirigu wakusala mminda. Nimtewera aliyense ndiye mmaso mwache nimkaona chifundo." Ndiye Naomi adati kuna iye, "Ndoko, mwanangu."3Lute adayenda kukachita khunkha la bzakusala bza mminda atamala iwo kukolola. Iye bzidachitika kuti adakafika pa kambuto ka munda wa Boazi, wa banja la Elimeleki. 4Onani, Boazi adabwera kuchoka ku Betelehemu achilewa kuna wakugwata tiriguwo, "Yahova mbaakhale namwe." Iwo adamutawira, "Yahova mbaakudalise iwe."5Ndiye Boazi adati kuna kapitawo wakunyang'anira wakugwatawo, "Mkazi umweyu bayache mbani?" 6Kapitawoyo adatawira achiti, "Ni mkazi m'Moabu omwe adabwera na Naomi kuchoka mdziko la Moabu. 7Iye adati kuna ine, 'Chonde ndibvumenimbo kuchita khunkha mkukonkhobza mmabiwi ya tirigu mudagwatayu.' Ndiye iye wabwera kuno pano wapitiriza kuyambira machibese ate tsapano lino, kupambula kuti akhadapuma pang'ono mnyumbamo."8Ndiye Boazi adati kuna Lute, "Ukunditetekera lini ine, mwanangu? Nampodi kuyenda kukachita khunkha mmunda winango; nampodi kusiya munda wangu. Mmalo mwache, khala pano uphate basa na anyabasa wangu wachikazi ang'ono ang'onowa. 9Nyang'anisisa maso yako pa munda okhayo ndiwo amuna akukolola apo uterezere akazi winangowo. Ndiribe kuwapanganiza amunawo kuti nampodi akuphate iwe? Ungabva nyota, uyende ku mitsuko ya madzi apo ukamwe madzi ndiyo anyamata atunga."10Ndiye iye adagwa nkhope yache pamaso pa Boazi achikotama pansi. Iye adati kuna iye, "Thangweranyi ndagumana chifundochi mmaso mwanu kuti munditchenkhe basi, mlendo lendone?" 11Boazi adatawira achiti kuna iye, "Andiuza ine, bzense ndibzo wachita chifere cha bayako. Wasiya babako, Mai wako, na dziko lakubadwira iwe kutewera mabzala wako wachikazi mkubwera kuna wanthu wakusaya kuwadziwa. 12Yahova mbaakupe mpfupo pa ndibzo wachitachi. Utambire malipiro yakudzala kuchoka kuna Yahova, Mulungu wa Isaraeli, mmaphapidwe mwa mbani wagumana kwakuthawira."13Ndiye iye adati, "Mundikomere mtima ine mmaso mwanu, mbuyangu, thangwe mwandinyamaliza, na kundisewera mwakundikomera ine, napo ndine lini m'bodzi wa anyabasa wanu wachikazi."14Pa nthawe yakudya Boazi adati kuna Lute, " Ngabwera kuno, apo udye wina mwa mkateyu, na kuntchontcha msuwa wako mu vinyu wakusasayu." Iye adakhala pambali wa wakukolola wale, apo iye adamupa iye tirigu wakukazinga. Iye adadya ate kukhuta achisiya winango wakusalayo.15Pomwe iye adalamuka kukaphalasa khunkha, Boazi adauza anyamata wache, kulewa kuti, "Mulekeni iye akaphalase khunkha na pa mabiwi yakugwatayo, apo nampodi kumuchitisa manyazi. 16Mumololereni pomwe ngalale zinango kuchoka pa mitolopo, apo muzilekere iye aphalase khunkha, apo nampodi kumutsimula."17Ndiye iye adaphalasa khunkhalo ate maulo. Ndiye adamenya ngalale za tirigu adaphalasazo, apo zikhasala pafupi kukwana chisero cha barele. 18Adachinyamula achiyenda mmuyi. Ndiye mabzala wache wachikaziyo adaona ndibzo iye adaphalasabzo. Lute adachosa pomwe tirigu wakukazinga adasiya pakudya ule achimupa iye.19Mabzala wache wachikaziyo adati kuna iye, "Lero wakaphalasira kuponi? Wakaphatira kuponi basa? Munthu adakhudzika naweyo mbaadalisike." Ndiye Lute adauza mabzala wache wachikaziyo bza munthu mwenekachiro mundayo komwe iye adakaphata basalo. Iye adati, " Dzina la mwenekachiro munda ndiwo ine ndaphata basa lero ni Boazi." 20Naomi adati kuna muloola wache, "Iye mbaadalisike na Yahova, omwe alibe kulekeza kuwachitira bzakukoma wamoyo na wakufa." Naomi adati kuna iye, "Munthu umweyo ni m'bale wathu, m'bodzi wa omwe adatilombolera chakusiiriwa chathu."21Lute mkazi wa ku Moabuyo adati, "Chadidi, iye adati kuna ine, 'Uwaumirire anyamata wangwa ate amalize kugwata bzakukolola bzangu bzense."' 22Naomi adati kuna Lute mloola wache, "Mankadani mpsabwino mwanangu, kuti utsagane nawo anyabasa wache wachikaziwo, kuti iwo nampodi akuchite chakuipa mmunda winango."23Ndiye iye adakhala pafupi na anyabasa wachikazi wa Boazi kuti aphalase khunkha ate kufika kumamaliziro kwa kukolola kwa barele na tiriguyo. Iye adakhala na mabzala wache wachikaziyo.
31Naomi, mabzala wache, adati kuna iye, "Mwanangu, si ndikupsagire mbuto pala upume, kuti bzinthu bzikufambire bwino? 2Tsapano Boazi, omwe anyabasa wache wachikazi ukhanawo wale, si ni m'bale wathu kodi? Ona, iye amdzakhala akupuntha barele usiku buno pa mbuto yakupunthira.3Tsono samba, ubzidzoze, ubvale bzakubvala bzabwino, apo upolike ku mbuto yakupunthirako. Soma nampodi kukabzidziwisa kamangu kuna mwamunayo ate iye akamalize kudya na kumwa. 4Soma angakagona, ukadziwe mbuto ndiyo iye wakagonayo pala kuti pambuyo pache ukayende kuna iye, ukakhundule nzayo zache, uchigona popo. Ndiye iye amkakufokotozera chakuchita." 5Lute adati kuna Naomi, "Nimdzachita chirichense ndicho mwalewa."6Ndiye iye adapolikadi ku mbuto yakupunthirayo, apo iye dateweza malangizo ndiyo mabzala wache wachikaziyo adamupanganiza. 7Pomwe Boazi adamaliza kudya na kumwa apo mtima wache uchidekedwa, adayenda kukagona pamapeto pa mudwi wa tirigu. Ndiye iye adabwera kanonono, mkukhundula nzayo za iye, achigona.8Bzidachitika kati ya usiku kuti mwamunayo adadzidzimusiwa. Iye adatembenuka, apo popo letu mkazi akhadagona pa nzayo zache! 9Iye adati, "Kodi ndiwe mbani?" Iye adatawira, "Ndine Lute, nyabasa wanu wachikazi. Mumumpsinkhe nyabasa wanu chakubvala chanu, thangwe ndimwe wakundilombolera chakusiiriwa."10Boazi adati, "Mwanangu, udalisiwe na Yahova. Chifundo wachita tsampanopachi chikuposa chakutoma chire, thangwe ulibe kutewera mnyamata aliyense, wakusaya ayai wa vida. 11Tsapano, mwanangu, nampodi kuchita mantha! Nimdzakuchitira bzense ndibzo unilewa, thangwe muyi wense wa wanthu wangu ukudziwa kuti ndiwe mkazi wa ulemu.12Mchadidi kuti ndine wakukulombolera chakusiiriwa, soma pana wakukulombolera chakusiiriwa kuposa ine. 13Gona pano usiku buno, na machibese penu iye angakuchitire basa la kukulombolera, chabwino, muleke akulombolere, kinangoka nimdzakuchitira, na moyo wa Yahova. Gina ate machibese."14Ndiye iye adagona pa nzayo zache ate machibese. Soma iye adalamuka aliyense akanati kuzindikira munthu mwayache. Thangwe Boazi akhadati, "Nampodi bzidziwike kuti mkaziyu adabwera kale ku mbuto yakupunthira kule." 15Ndiye Boazi adati, "Bweresa chakufunika chalo apo uchiphate." Pomwe iye adachita tenepoyo, iye adayeza mphimo zikulu zitanthatu kuikha popo achimusenzesa. Kinangoko iye adayenda mmuyi.16Pomwe Lute adabwera kuna mabzala wache, iye adati, "Udachita tani kodi, mwanangu?" Ndiye Lute adamuuza iye bzensene ndibzo mwamunayo adachita kuna iye. 17Iye adati, "Mphimo zitanthatu za barelezi ndizo iye adandipa, thangwe iye adati, 'Nampodi kubwerera seye chinthu kuna mabzala wako.'" 18Ndiye Naomi adati, "Khala pano, mwanangu, ate udziwe kuti nkhani yoi imkhala tani, thangwe mamunayu ampuma lini ate amalize bzobzi lero lino."
41Tsapano Boazi adayenda kukwira Ku chipata achikakhala pansi koko. Kamkulumize wakuombolera winango ndiye Boazi adamuguma ule adafika. Boazi adati kuna iye, "Mwayangu, bwera pafupi udzakhale pansi apa." Munthuyo adabwera achikhala pansi. 2Ndiye Boazi adatenga amuna khumi wa akuluakulu wa muyi achiti, "Khalani pansi apa." Ndiye iwo adakhala pansi.3Boazi adalewa kuna wakulombola wapafupiyo, "Naomi, omwe wabwerera kuchoka kudziko la Moabu, akugulisa kambuto ndiko kakhali ka m'bale wathu Elimeleki. 4Ndakumbuka kuti ndikufunguleni makutu pa kukuuzani, 'Gulani pamaso pa omwe akhala panowa, na pamaso pa akuluakulu wa wanthu wangu.' Penu mumfuna kuilombola, ilomboleni. Soma penu mumfuna lini kuilombola, ndiye ndiuzeni, kuti ndidziwe, thangwe palibe wina wakuilombola kupambula imwepo, apo ine ndiri pambuyo pako." Ndiye munthu wina adati, "Ine niilomnola."5Ndiye Boazi adati, "Nsiku ndiyo mumdzabula mundayo kuchoka mmanja mwa Naomi , utenge pomwe Lute mkazi wa ku Moabu, mmasiwa wa mwamuna wakufa, pala kuti mulamuse dzina la wakufayo pa chakusiiriwa chache." 6Ndiye wakulombola wapafupiyo adati, "Ine ningakwanise lini kuilombola pandekha seye kudzonga chakusiiriwa changu. Ubzitengere wekha mphamvu ya kuilombola, thangwe ine nimkwanisa lini kuilombola."7Tsapano uyu ukhali mtemo kalekale mu Isaraeli kukhudza bzakulombola na matsintha ya bzinthu. Kutsimikizira bzinthu bzense, munthuyo adakhundula chango zache achizipereka kuna mnansi wache; Ichi chikhali chinthu chachiphatizano wakutawirika mu Isaraeli. 8Ndiye wakulombola wapafupiyo adati kuna Boazi, "Bzigulire wekha," apo iye adakhundula chango zache.9Ndiye Boazi adati kuna akuluakulu na wanthu wense, "Ndimwe mboni Lero lino kuti ine ndagula bzense bzikhali bza Elimeleki na bzense bza Kiliyoni na bzense bza Maloni kuchoka mmanja mwa Naomi. 10Lute pomwe mkazi wa ku Moabu mkazi wa Maloni, ndamugula kukhala mkazangu, pala kuti ndikuze dzina la mwamuna adasaikayo pa chakusiiriwa chache, pala kuti dzina lache nampodi liyebweke kuchoka pakati pa abale wache na pachipata cha mbuto yache. Lero imwe ndimwe mboni!"11Wanthu wense omwe akhali mchipata na akuluakulu adati, "Ndife mboni. Yahova mbaachitise mkazi ndiye wabwera mnyumba mwako kukhala ninga Rakelo na Leya, awiri omwe adamanga nyumba ya Isaraeli; apo uchite iwe mu Efarata na kubvekera mu Betelehemu. 12Nyumba yako mbaikhale ninga nyumba ya Perezi, omwe Tamara adabala mu Yuda, kudzera mu mbeu ndiyo Yahova amdzakupa na mtsikana uyu."13Ndiye Boazi adatenga Lute, achikhala mkazache. Iye adayenda kuna iye, apo Yahova adamuchitisa kukhala na pathupi, achibala mwana wachimuna. 14Akaziwo adati kuna Naomi, "Yahova mbaadalisike lero, omwe alibe kubvuma kukusiya kusaya wakukulombora lero, mwanayu. Dzina loli mbalibvekere mu Isaraeli. 15Mbaakhale iye wakukubwezera moyo iwe na makayaya wa ukalamba bwako, thangwe muloola wakoyu, omwe ambakukonda, omwe ali nkhasa kuna iwe kuposa wana wachimuna anomwe kukuthandiza, wabala iye."16Naomi adatenga mwanayo, achimuikha pa chifuwa pache achimutchenkha iye. 17Azimayi wa pafupipo adamupa dzina iye, kulewa kuti, "Mwana wachimuna wabaliwa kuna Naomi." Iwo adamusandula Obedi. Iye adakhala babache wa Jese, omwe adakhala babache wa Davide.18Tsapano awa akhali azukulu wa Perezi: Perezi adakhala babache wa Hezironi, 19Hezironi adakhala babache wa Ramu, Ramu adakhala babache wa Aminadabu, 20Aminadabu adakhala babache wa Nasoni, Nasoni adakhala babache wa Salimoni, 21Salimoni adakhala babache wa Boazi, Boazi adakhala babache wa Obedi, 22Obedi adakhala babache wa Jese, Jese adakhala babache wa Davide.

1 Samueli

11Pakhana munthu winango wa ku Ramataimu wa dzinza la Zufite, wa kudziko lamapiri la Efraimu; dzina lache likhali Elikana mwana wachimuna wa Yerohamu mwana wachimuna wa Elihu mwana wachimuna wa Tohu mwana wachimuna wa Zufi, wa ku Efraimu. 2Iye akhana akazi awiri; dzina la wakutoma likhali Hana, apo dzina la wachiwiriyo likhali Penina. Penina akhana wana, soma Hana akhalibe.3Munthu umweyu akhayenda kuchokera mu mzinda wache gole na gole kukanamata na kukathira nsembe kuna Yahova wa wense mu Silo. Wana wachimuna awiri wa Eli, Hofeni na Fineyasi, ansembe kuna Yahova, akhali popo. 4Pomwe nsiku idakwana kuti Elikana apereke nsembe gole lirilense, iye akhambapereka nyama yakugwatagwata kuna Penina mkazache, na kuna wanache wensene wachimuna na wachikazi.5Soma kuna Hana akhamupa yakuwanda kupita kawiri, thangwe iye akhakonda Hanayo, napo Yahova akhadafunga chibaliro chache. 6Mkhaziba wacheyo akhambamuputa iye kwene kwene kuti akalipe, thangwe Yahova akhadafunga chibaliro chache.7Ndiye gole na gole, pomwe iye akhambayenda kukwira kunyumba ya Yahova na banja lache, mwayacheyo akhambamuputa basi. Ndiye iye akhakhalira kulira na kukhala neye kudya chinthu. 8Elikana bayache akhambati kuna iye nthawe zense, ''Hana, thangweranyi ukulira? Thangweranyi ukumbadya lini? Thangweranyi mtima wako ukupsoma? Kodi ndiri lini nkhasa kuna iwe kuposa wana wachimuna khumi?''9Pa chakuchitika chinango cha ibzi, Hana adalamuka iwo atamala kudya na kumwa ku Silo. Tsapano Eli wansembe akhadakhala pa kadera yache pamsuwo wakuyendera ku kachisi wa Yahova. 10Iye akhali wakubonera mu mtima mwache; adapemba kuna Yahova achilira kwene kwene.11Iye adachita mpangano achiti, ''Yahova wa wensene, penu mukuona kubonera kwa kapolo wanune na kundikumbuka, apo nampodi kuyebwa kapolo wanune, soma pndipenimbo ine mwana wachimuna kapolo wanune, ndiye nimdzamupereka iye kuna Yahova nsiku zensene za moyo wache, apo palibe chakusengera chimdzakhuya msolo wache.''12Pomwe iye akhapemba pamaso pa Yahova, Eli akhaona pakamwa pache. 13Hana akhasewera mu mtima mwache. Milomo yache ikhatekenyeka, soma mafala yache yakhabveka lini. Ndiye Eli akhakumbuka kuti iye waledzera. 14Eli adati kuna iye, ''Kodi umdzakhala wakuledzera kufikizana liti? Leka vinyu wako.15Hana adatawira, ''Neye, mbuyangu, ndine mkazi wa mzimu wansisi. Ndiribe kumwa neye vinyu ayai chakumwa cha ukali, soma ndikhakhuthulira moyo wangu pamaso pa Yahova. 16Nampodi kutenga kapolo wanu kukhala mkazi wakusaya basa; ndikhasewera bza kulemwa kwa kukhudzika na kuputiwaputiwaku.''17Ndiye Eli adatawira achiti, ''Ndoko mu mtendere; Mulungu wa Isaraeli mbaakupe kumbiro ndilo wamkumbira iye.'' 18Iye adati, ''Lekani kapolo wanu agumane udidi pa maso panu.'' Ndiye mkaziyo adayenda njira yache achikadya; nkhope yache ikhali lini pomwe yakupsoma.19Iwo adalamuka na machibesebese achinamata pa maso pa Yahova, apo kinangoko iwo adabwerera kumuyi kwawo ku Rama. Elikana adadziwa Hana mkazache, apo Yahova adamkumbukira iye. 20Pomwe nthawe idakwana, Hana adatenga pathupi achibala mwana mwamuna. Iye adamuchemera dzina lache Samueli, kulewa kuti, ''Thangwe ndamukumbira kuchoka kuna Yahova.''21Kinangoko, Elikana na nyumba yache yensene adayenda kukwira kukapereka nsembe ya gole na gole kuna Yahova na kukapereka lumbiriro lache. 22Soma Hana alibe kuyenda; iye adati kuna bayache, ''Niyenda lini kifikizana mwana atalekeza kumama; ndiye ndidzamubwerese bwino iye, pala kuti adzaonekere pamaso pa Yahova na kudzakhala kumweko nthawe zense.'' 23Elikana bayache adati kuna iye, ''Chita bzomwe mpsabwino kuna iwe. Dikhira kifikizana iye alekeze kumama. soma, Yahova mbaakwanirise fala lache.'' Ndiye mkaziyo adakhala kumbalera mwanacheyo kufikizana atalekeza kumama.24Atalekeza kumama, iye adamutenga pabodzi naye, pabodzi na ng'ombe imuna ya magole matatu, efa ibodzi ya chakudya, na galafa la vinyu, achimubweresa iye ku nyumba ya Yahova ku Silo. Tsapano mwanayo akhali mng'ono basi. 25Iwo adapha ng'ombeyo, achimubweresa mwanayo kuna Eli.26Iye adati, ''Oh, mbuyangu! Pakukhala imwe mbuyangu, ndine mkazi omwe ndaima pafupi namwe kupemba kuna Yahova. 27Nakuti mwanayu ndidamupemba apo Yahova wandipa ine kumbiro langu ndilo ine ndidamukumbira iye. 28Ndampereka iye kuna Yahova, pomwe iye amkhala wakumbiziwa kuna Yahova.'' Ndiye iye adanamata Yahova popo.
21Hana adapemba achiti, ''Mtima wangu ukukomedwa mwa Yahova. Nyanga yangu ikwizike mwa Yahova. Mulomo wangu ukubzithemba pa awengi wangu, thangwe nimbakukomedwa mchipulumuso chanu.2Palibe wina wakuchena ninga Yahova, thangwe palibe wina pambali pa imwe; palibe thanthwe ninga Mulungu wathu.3Nampodi kubzithembeza pomwe mwakusamwirira; nampodi kuti kubzithusa kubule pakamwa panu. Thangwe Yahova ni Mulungu wanzeru; na iye bzichito bzimbapimiwa. 4Mauta ya amuna wamphamvu yakhoboliwa, soma iwo wakukhukhumudwa amangiririka mchiuno na mphamvu.5Iwo omwe akhadakhuta achita ganya okha kugumana mkate; wale omwe akhana njala alekeza kukhala na njala. Neye wakusaya kubala wabala wana anomwe, somamkazi omwe ana wana aazinji sa6yahova ambapha achibweresa moyo. Iye ambapolikisa ku Thenje achilamusa. 7Yahova ambachitisa wanthu wina kusaya apo wina kudala. Iye ambachepsa, soma iye ambakuza mdzaulu.8Iye ambalamusa wakusaya ku pfumbi. Iye ambakwiza wakusaya kuchoka pa thukuta la dotha achiwakhazika na mafumu achisiiriway kadera ya ulemerero. Thangwe nsandamira za dziko lapansi mza Yahova apo iye wakhazika dziko lapansi pa izo.9Iye amdzakoya nzayo za wakukondeka wache, soma wakuipawo amdzawakhazika chete mu m'dima, thangwe palibe amdzapambana na mphamvu.10Wakugazana na Yahova amdzapseka, iye amdzagunda pa iwo kuchoka kudzaulu. Yahova amdzayeruza kuphampha kwa dziko lapansi; iye amdzapa mphamvu mfumu yache achikwiza nyanga ya wakudzozewa wache.''11Ndiye Elikana adayenda ku Rama, kwawo. Mwanayo adatumikira Yahova pamaso pa Eli wansembeyo.12Tsapano wana wachimuna wa Eli akhali wanthu wapezipezi. Akhadziwa lini Yahova. 13Mtemo wa ansembe na wanthu ukhali wakuti pomwe munthu ampereka nsembe, wakutumikira wansembe abwere na garufu la bzala bzitatu mmanja mwache, pomwe nyama ikuwira pa moto. 14Iye akhaiphathika mchiweye, ayai mu m'pkika, ayai mphendekeli, ayai mpoto. Magalufu yensene yadabweresewa na wansembeyo akhabzitengera mwene. Iwo adachita ichi mu Silo na a Isararaeli wensene omwe adabwera popo.15Kuipa kwache, akanati iwo kupserereza mafuta, mtumiki wa wansembe adabwera, achiti kuna munthu wakupereka nsembeyo, ''Pereka nyama yakuti aotche wansembe; thangwe iye amdzabvuma lini nyama yakutereka kuchoka kuna iwe, soma iwisi basi.'' 16Penu munthuyo adati kuna iye, ''Iwo atome kuotcha mafutayo, apo kinangoko tenga mazinji umfunayo.'' Ndiye iye adati, ''Neye, ndipe ine tsapano; apo neye, niyitenga mwa mphamvu.'' 17Chakuphonya cha anyamatawa chikhali chikulutsa pamaso pa Yahova, thangwe iwo akhanyoza nsembe ya Yahova.18Soma Samueli adatumikira Yahova akali mwana atabvala efodi wa bafuta. 19Mayi wache adamsonera mkanjo ung'ono mkumubweresera iye kuchoka gole na gole, pomwe iwo akhambabwera kukwira na abayawo kukapereka nsembe ya pa gole.20Eli adadalisa Elikana na mkazache achiti, ''Yahova mbaakupe iwe wana azinji na mkazi umweyu thangwera kumbiro iye adachita kuna Yahova.'' Kinangoko iwo adabwerera kumuyi kwawo. 21Yahova adathandiza pomwe Hana, apo iye adatenga pomwe pathupi. Iye adabala wana wachimuna atatu na wana wachikazi awiri. Apo, mwana Samueli adakula pamaso pa Yahova.22Tsapano Eli adakalamba kwenekwene; iye adabva bzense ndibzo wanache wachimuna akhachita mu Isaraeli, na ndimo iwo akhagonera na akazi omwe akhatumikira pa msuwo wakuyendera ku chihema cha kugumanirana. 23Iye adati kuna iwo, ''Kodi thangweranyi imwepo mumbachita bzinthu bzobzi? Thangwe inepano nimbabva bzichito bzakuipa kuchoka kuna wanthu wensenewa.'' 24Neye, wanangu; thangwe mpsabwino lini ndibzo nimbabvabzo. Mukuchitisa wanthu wa Yahova kusaya kukhulupirira.25Penu wina aniphonyera mwayache, Mulungu amdzamuyeruza umweyo; soma penu munthu aniphonyera Yahova, mbani amdzamusewerera iye?'' Soma iwo alibe kutetekera mafala ya babawoyo, thangwe Yahova akhafuna kuwapha iwo. 26Mwanayo Samueli adakula, achithimizirika mu udidi na Yahova na wanthu pomwe.27Tsapano munthu wa Mulungu adabwera kuna Eli achiti naye, ''Yahova wati, 'Kodi ndiribe kubzionesera ndekha ku nyumba ya babako pomwe iwo akhali mu Aigupto mmatsautso mnyumba ya Falawo? 28Ndidamusankhula iye pakati pa madzinza yensene ya Isaraeli kukhala wansembe wangu, kukwira kuyenda ku guwa langu la nsembe, na kuotcha bzakufukiza bzakununtchira, kubvala efodi pamaso pangu. Ndidapa ku nyumba ya babako nsembe zensene za wana wa Isaraeli za kumoto.29Thangweranyi, tsono, umbapondereza nsembe zangu na bzakupereka bzangu, ndibzo ine ndidatonga m'buto ndimo nimbakhalamo? Thangweranyi ukulemekeza wanako wachimuna kuposa ine pa kubzinenepesa wekha na nsembe zense zabwino za wanangu wa Isaraeli?' 30Mthangwerache, Yahova, Mulungu wa Isaraeli, walewa, 'Ndidalonjeza kuti nyumba yako na nyumba ya babako zifambe pamaso pangu kwa muyaya.' Soma tsapano Yahova walewa, 'Chikhale kutali nande ine kuchita ichi, thangwe nimdzalemekeza iwo wakundilemekeza, soma iwo wakundinyoza ine amdzapepusiwa.31Ona, nsiku zirimkubwera ndizo nimdzagwata mphamvu zako na mphamvu za nyumba ya babako, mwakuti pamdzakhala lini pomwe nkhalamba mnyumba mwako. 32Umdzaona matsautso m'buto ndiyo ine nimdzakhala. Napo bzabwino bzimdzaperekiwa kuna Isaraeli, pamdzakhala lini pomwe nkhalamba mnyumba mwako. 33Munthu wako ndiye nimdzamuleka kumugwata pa guwa langu la nsembe, amdzambondirisa maso yako, achidzachitisa nsisi mtima wako, ndiye wakubadwa wense wa m'banja lako amdzafa pomwe akadali biriwiri.34Ichi chimdzakhala chilatizo chako ndicho chimdzabwera pa wanako awiri wachimuna, pa Hofini na Fineyasi: Wensenewo amdzafa nsiku ibodzi. 35Nimdzabzilamusira ndekha wansembe wakukhulupirika omwe amdzachita ndibzo bziri mumtima mwangu na mchifuniro changu. Nimdzammangira iye nyumba yabwino; apo amdzafamba pamaso pa mfumu yangu yakudzozewa nthawe zense.36Aliyense wakusiyidwa m'banja lako amdzabwera achidzakotamira iye, kukumbira kobiri na chakudya, achidzati, ''Pirizi ndipenimbo ine basa libodzi la wa ansembe pala kuti ndionembo chakudya.'''''
31Ndiye mwanayo Samueli adatumikira Yahova pamaso pa Eli. Mafala ya Yahova yakhali patali patali nsiku zozo; masomphenya ya uneneri yakhali lini pafupi pafupi. 2Pa nthawe yoyo, pomwe Eli, omwe kuona kwache kukhalemweratu chizirezire mwakuti zjai akhaona lini pomwe bwino, akhadagona pa kama wache. 3Kandiyero ya Yahova ikhanati kuthima, apo Samueli akhadagona mkachisi wa Yahova, momwe mukhana likasa la Mulungu. 4Yahova adachemera Samueli, omwe adati, ''Ndiri pano.''5Samueli adathamangira kuna Eli achiti, ''Ndiri pano, thangwe mwandichemera,'' Eli adati, ''Ndiribe kukuchemera ine; kagone pomwe.'' Ndiye Samueli adakagona pomwe. 6Yahova adachemera pomwe, ''Samueli.'' Samueli adalamuka pomwe kuyenda kuna Eli achiti, ''Ndiri pano, thangwe mwandichemera.'' Eli adatawira, ''Ndiribe kukuchemera ine, mwanangu; kagone pomwe.''7Tsapano Samueli akhadziwa lini Yahova, ayai kukhala na uthenga bulibwense bwa Yahova neye kuzimbulika kokha kuna iye. 8Yahova dachemera pomwe Samueli kachitatu. Samueli adalamuka pomwe achiyenda kuna Eli achiti, ''Ndiri pano, thangwe mwandichemera.'' Ndiye Eli adazindikira kuti Yahova ndiye wachemera mnyamatayo.9Kinangoko Eli adati kuna Samueli, ''Ndoko kagone pomwe; angakuchemera pomwe, ukhale, 'Sewera, Yahova, nakuti kapolo wanu ndikutetekera.''' Ndiye Samueli adayenda kukagona pomwe m'buto yache.10Yahova adabwera kudzaima; iye adachemera pomwe ninga kuinangokale, ''Samueli, Samueli.'' Ndiye Samueli adati, Sewerani, nakuti kapolo wanu ndikutetekera.'' 11Yahova adati kuna Samueli, ''Ona, ndasala pang'ono kuchita chinthu china kuna Isaraeli chakuti makutu ya aliyense wakuchibva yamdzalira nacho.12Pa nsiku yoyo nimdzachita pa Eli chirinsene ndicho ndidasewereratu bza banja lache, kuchoka pakutoma kufikizana kuphampha. 13Ndamuuza kuti nimfuna kuyeruza banja lache pa bzakuipa bzense iye adabzidziwa, thangwe wanache adabzibweresera themberero apo iye alibe kuwaletsa. 14Thangwera ichi ndalumbira ku banja la Eli kuti chakuipa cha banja lache chimdzapfudzika lini na nsembe ayai chakupereka ku nthawe zense.''15Samueli adagona pansi kufikizana machibese; kinangoko adafungula misuwo ya nyumba ya Yahova. Soma Samueli akhana mantha kuuza Eli bza masomphenyayo. 16Ndiye Eli adachemera Samueli achiti, ''Samueli, mwanangu.'' Samueli adati, ''Ndiri pano.''17Iye adati, ''Iye wakuuza mafala yanyi? Pirizi nampodi kundibisira inepano. Mulungu akuchitembo terepoyo, na kuthimizira, ungabisira ine chirichense pa mafala yense ndiyo iye wasewera kuna iwe.'' 18Samueli adamuuza iye chirichense; alibe kumubisira chinthu. Eli adati, ''Ni Yahova. Mulekeni achite bzakumudekera iye.''19Samueli adakula, apo Yahova akhanaye, apo alibe kubvuma kuti mafala ya uneneri bwache yagwe pansi. 20Aisaraeli wensene kuchokera ku Dani kufika ku Beereseba adadziwa kuti Samueli adaikhiwa kukhala mneneri wa Yahova. 21Yahova adaonekera pomwe mu Silo, thangwe adabzizimbula yekha kuna Samueli mu Silo na mafala yache.
41Mafala ya Samueli yadabwera kuna a Isaraerli wensene. Tsapano Isaraeli adayenda ku nkhondo kukalimbana na Afirisiti. Iwo adamanga msasa pa Ebenezara, apo Afirisiti adamanga msasa pa Afeki. 2Afirisiti adalonzana mzere kuti amenyane na wana wa Isaraeli. Pomwe nkhondo idayenderera, Isaraeli adagonjesewa na Afirisiti, omwe adapha pafupifupi wanthu bzulu bzinayi ku thengo la nkhondo.3Nthawe ndiyo wanthu adabwera pa msasa pale, akuluakulu wa Isaraeli adati, ''''Thangweranyi Yahova watigonjesa lero pamaso pa Afirisiti? Mbatiye tibwerese likasa la mpangano la Yahova pano kuchokera ku Silo, kuti timbakhale nalo pano, kuti limbatikhotcherere kuchoka mmanja mwa awengi wathu.'' 4Ndiye wanthu adatuma amuna ku Silo; pakuchoka kopo adatakula likasa la mpangano la Yahova wa wense, omwe ambakhala padzaulu pa akerubi. Wana wachimuna awiri wa Eli, Hofeni na Fineasi, akhali popo na likasa la mpangano la Mulungu.5Pomwe likasa la mpangano la Yahova lidabwera pa msasapo, wana wensene wa Isaraeli adakuwa pa kusekerera kukulu, apo mataka yadatekenyeka. Pomwe 6Afirisiti adabva baludya la kusekererako, iwo adati, ''Baludya lakusekerera tenepali ndachani mu msasa mwa Aheberimu?'' Kinangoka iwo adazindikira kuti likasa la Yahova labwera mu msasamo.7Afirisiti akhana mantha; iwo adati, ''Ka mulungu kabwera mu msasamo.'' Iwo adati, ''Tsoka kuna ife! Bzikanati kuchitika kale ibzi! 8Tsoka kuna ife! Mbani amdzatikhotcherera ku mphamvu zizinji za milungu imweyi? Imweyi ni milungu ndiyo idakamenya Aigupto na miliri mizinji ya moda na moda mchipululu. 9Limbani mtima, na kukhala amuna, imwe Afirisiti, ayai mumdzakhala akapolo wa Aheberi, ninga iwo adakhalira akapolo kuna imwe. Khalani amuna, na kumenya nkhondo.''10Afarisi adamenya nkhondo, apo Isaraeli adagonjesewa. Munthu aliyense adathawira ku hema wache, apo kuphako kukhali kukulu kwenekwene; nakuti wanthu wakufamba pansi bzulu makumi matatu wakuchoka ku Isaraeli adafa. 11Likasa la Mulungu lidatengiwa, apo wana wachimuna awiri wa Eli, Hofeni na Fineasi, adafa.12Munthu waku Benjamini adathawa kuchoka ku mzere wa nkhondo achibwera ku Silo nsiku imweyo, kufika na bzakubvala bzache bzakuphadzuka na mataka pa msolo pache. 13Pomwe iye adafika, Eli akhadakhala pa kadera yache m'bali mwa njira kunyang'anisa thangwe mtima wache ukhatetemera na kukhudzika na likasa la Mulungu. Pomwe munthuyo adapita mu mzindamo mkukasimba nkhaniyo, mzinda wensene udakuwa kulira.14Pomwe Eli adabva baludya la kulirako, iye adati, ''Kodi baludya limweri ndachani? Munthuyo adabwera kamkulumize kukauza Eli. 15Tsapno Eli akhana magole makumi mapfemba na masere; maso yache yakhatondo kutong'oka, apo iye akhaona lini.16Munthuyo adati kuna Eli, ''Ndine omwe ndabwera kuchoka ku mzere wa nkhondo. Ndathawa kunkhondo lero.'' Eli adati, ''Yafamba tani, mwanangu?'' 17Munthu adabweresa nkhaniyo adati, ''A Isaraeli athawa kuchoka kuna Afirisiti. Pomwe, pakhala kuphana kukulu pakati pa wanthu. Pomwe, wananu wachimuna awiri wale, Hofeni na Fineasi, afa, apo likasa la Mulungu latengiwa.''18Pomwe iye adaguma likasa la Mulungu, Eli adagwa cha gada kuchoka pa kadera yache pafupi na chipata. Khosi lache lidatchoka, achifa, thangwe iye akhali wakukalamba na wa pezo. Iye akhadayeruza Isaraeli kwa magole makumi manayi.19Tsapano muloola wache, mkazi wa Fineyasi, akhana pathupi ali pafupi kubala. Pomwe iye adabva nkhani kuti likasa la Mulungu lapsokonyoliwa na kuti amabzala wache wachimuna na bayache afa, iye adagodama pansi achibala mwana, soma ululu bwakubala budamuboneresa iye. 20Nthawe yakufa iye itafendera azimayi wakumuthandiza adati, '' Nampodi kuchita mantha, thangwe wabala mwana wachimuna,'' Soma iye alibe kutawira ayai kutengera kumtima ndibzo iwo adamuuza.21Iye adachemera mwanache Ikabodi, kulewa kuti, ''Ulemerero bwachoka mu Isaraeli!'' thangwe likasa la Mulungu lapsokonyoliwa, na thangwera amabzala wache wachimuna na bayache. 22Iye adati, ''Ulemerero bwayenda kuchoka mu Isaraeli, thangwe likasa la Mulungu lapsokonyoliwa.''
51Tsapano Afirisiti adapsokonyola likasa la Mulungu, achilibweresa kuchoka ku Ebeneza kuyenda ku Asidodi. 2Afirisiti adatenga likasa la Mulungu, kulibweresa mnyumba ya Dagoni, achiliimisa pambali pa Dagoni. 3Nthawe ndiyo wanthu wa ku Asidodi adalamuka machibesebese mangwana yache, onani, Dagoni akhadafa nkhope kunyang'anisa pansi pamaso pa likasa la Yahova. Ndiye iwo adatakula Dagoni achimutumiza kukwira pomwe ku mbuto yache.4Soma pomwe iwo adalamuka machibesebese mangwana yache, onani, Dagoni akhadafa atagwa nkhope kukhuya pansi pa mbutoyo pamaso pa Yahova. Msolo wa Dagoni na manja yache yensene yakhali yakugwatika pamsuwo. Chithupi chokha cha Dagoni chidasalira. 5Ili mthangwerache, neye lero, ansembe wa ku dagoni na aliyense wakubwera mnyumb mwa dagoni ambaponda lini pamsuwo wa Dagoni mu Asidodi.6Boko la Yahova likhadalemedwa na wanthu wa ku Asidodi. Iye adawadzononga iwo na mapute, Asidodi na mphimpha yache kubodzi. 7Pomwe wanthu wa ku Asidodi adazindikira chomwe chikhachitika, adati, ''Likasa la Mulungu wa Isaraeli nampodi likhale na ife, thangwe boko lache likulimbana nafe na kulimbana na Dagoni mulungu wathu.''8Ndiye adatuma mitumi achigwezekana pabodzi akuluakulu wensene wa Afirisiti; iwo adati kuna iwo, ''Kodi tichite chani na likasa la Mulungu wa Isaraeli?'' Iwo adatawira, ''Lekani likasa la Mulungu wa Isaraeli libwere pafupi pa Gati.'' Ndiye adatakula likasa la Mulungu wa Isaraeli popo. 9Soma atalibweresa pafupi, boko la Yahova lidagazana na mzindayo, kuyambisa mapute makulu. Iye adaboneresa wanthu wa mu mzindamo, ang'ono na akulu; apo mapute yadayambika pa iwo.10Ndiye iwo adatumiza likasa la Mulungu ku Ekironi. Soma likasa la Mulungu litatondo kubwera mu Ekironi, a Ekironi, adalira, kulewa kuti, ''Iwo abweresa kuna ife likasa la Mulungu wa Isaraeli kuti atiphe na wanthu wathu.''11Ndiye iwo adatuma mtumi achigwezekana pabodzi akulu akulu wensene wa Afirisiti; iwo adati kuna iwo, ''Tumizani kutali likasa la Mulungu wa Isaraeli, apo lilekeni libwerere kumbuto yache chaiyo, pala kuti nampodi litiphe ife na wanthu wathu.'' Thangwe pakhana mapute yakupha mmuyi mwensenemo; boko la Mulungu likhali lakulemedwa pamwepo. 12Wanthu omwe alibe kufa adaphatiwa na mapute, apo kulira kwa mzindayo kudakwira kudzaulu.
61Tsapano likasa la Yahova likhali mdziko la Afirisiti kwa miyezi minomwe. 2Ndiye Afirisiti adachemeresa ansembe na wakuombeza; iwo adati kuna iwo, ''Tichite tani na likasa la Yahova? Tiuzeni tilibwezere tani ku dziko lache chailo.''3Wansembe na wakuombeza adati, ''Mungabweza likasa la Mulungu wa Isaraeli, nampodi kulibwezera seye mphaso; na njira iriyense mutumizireni nsembe yakuphonya. Kinangoko mumdzalimba, apo mumdzadziwa thangweranyi boko lache liribe kuchoka pa imwe kufikizana lero.'' 4Ndiye iwo adati, ''Nsembe ya kuphonya ingakhale chani kuti tibwezerese kuna iye?'' Iwo adatawira, ''Mapute machanu ya golide na makoso machanu ya golide, machanu mkukhala kuwanda kwache kwakulingana na kuwanda kwa akuluakulu wa Afirisiti. Thangwe muliri ubodzibodziyo udaboneresa imwe na akuluakulu wanu.5Ndiye mukonze bzilinganilo bza mapute yanu, na bzilinganilo bza mbewa zanu ndizo zikutsautsa dziko, na kupasa ulemerero kuna Mulungu wa Isaraeli. Pinangopense iye amdzachosa boko lache pa imwe, pa milungu yanu, na kuchosa mdziko lanu. 6Thangweranyi kuti mulimbise mitima yanu, ninga Aigupto na Falawo adalimbisira mitima yawo? Imweyo ikhali nthawe ndiyo Mulungu wa Isaraeli adachita nawo kwenekwene; kodi Aigupto alibe kubalalisa wanthu, apo achichoka?7Tsapano ndiye, konzekani ngolo ipsa na ng'ombe ziwiri zakumamisa ndizo zikanati kuphatisiwa basa. Mangirirani ng'ombezo ku ngolo, soma tengerani wana wachewo kumuyi, kutali na izo. 8Tengani likasa la Yahova mulipakize pa ngolo, mkuikha bzilinganilo bza golide, ndibzo mukubzibwezeresa kuna iye ninga chakupereka cha kuphonya, mchakuikhira pambali pache. Litumizeni apo liyende njira yache, 9soma khalani tcheru. Iingakwira na msewu kuyenda kudziko lache chailo kuyendera ku Beti Semesi, ndiye ni Yahova omwe wachitisa ife kubonera kukuluku. Soma penu neye, ndiye timdziwa kuti ni boko lini lache ndilo lidatiboneresa ife; bzidachitika bzokha kuna ife.''101112Wanthuwo adachita ndimo iwo adauzidwira; iwo adatenga ng'ombe ziwiri zakumamisa, mkuzimangirira ku ngolo, mkukatsekera ntchere zache kumuyi. 11Iwo adaikha likasa la Yahova pa ngolo, pabodzi na chakuikhira chakukhala na makoso ya golide na moda wa mapute yawo. Ng'ombe zidayenda kulungama mbali ya ku Beti Semesi. Izo zidayenda kutewera mseu, kumbalira pomwe zikhayenda, pakuti ziribe kupambuka m'bali pinango kumadidi ayai kumadzere. Akuluakulu wa Afirisiti adatewera pambuyo pa izo kuyenda ku malire ya Beti Semesi.13Tsapano wanthu wa Beti Semesi akhakolola tirigu wawo mchigwa. Pomwe iwo adakwiza maso yawo mkuona likasa, adasekera.14Ngolo idafika mmunda wa Yoswa kuchoka mu mzinda wa Beti Senesi ichiima mwemo. Mwala ukulu ukhali mwemo, apo udalekanisa mtanda kuchoka ku ngolo, mkupereka ng'ombezo nsembe yakupserereza kuna yahova. 15Alevi adabulisa likasa la Yahova na chakuikhira ndicho chikhali mwemo, momwe bzilinganiro bza golide bzire bzikhali, mkubziikha pa mwala ukulu ule. Wanthu wa mu Beti Semesi adapereka nsembe yakupserereza achikonza nsembe nsiku yoyo kuna yahova.16Pomwe akukuakulu achanu wa Afarisi adaona ibzi, adabwerera nsiku yoyo ku Ekironi.17Aya ni mapute ya golide ndiyo Afirisit adabwezera pa nsembe yakuphonya kuna yahova--libodzi pala Asidodi, libodzi pala Gaza, libodzi pala Asikeroni, libodzi pala Gati, apo libodzi pala Ekironi. 18Mbewa za golide zikhali ndendende kuwanda kwache na kuwanda kwa miyi ya Afirisiti ya atongi achanu, mizinda ya malitsito na miyi ya mdziko. Mwala ukulu, pambali pache ndiwo iwo adaikha pansi likasa la Yahova, uli mboni kufikizana lero mmunda wa Yoswa wa ku Betisemi.19Yahova adapha amuna wina wa ku Beti Semesi thangwe iwo akhadasuzumira mu likasa la Yahova. Iye adapha amuna bzulu makumi machanu na makumi manomwe. Wanthu adalira nkhawa thangwe Yahova akhadapa wanthuwo chilango chikulu. 20Amuna wa mu Beti Semesi adati, '' Mbani angaime pamaso pa Yahova, Mulungu wakuchenayu? Likasa limdzakwira kuyenda kuna mbani lingachoka kuna ife?21Iwo adatuma mitumi kuna mbadwa za mu Kiriati Yearimu, kulewa kuti, ''Afirisiti abwerera na likasa la Yahova; bwerani polikani mulitenge mubwerere nalo.''
71Amuna wa mu Kiriati Yearimu adabwera, mkutenga likasa la Yahova, mkulibweresa mnyumba ya Abinanabu pa phiri. Iwo adaikha pambali mwanache wachimuna Eleazara kukoya likasa la Yahova. 2Kuchoka nsiku ndiyo likasa lidasalira mu Kiriati Yearimu, nthawe izinji idapita, magole makumi mawiri. Nyumba yensene ya Isaraeli idalira ichikhumba kubwerera kuna Yahova.3Samueli adati kuna nyumba yensene ya Isaraeli, ''Penu munibwerera kuna Yahova na mtima wanu wensene, chosani milungu na Asitoreti kuchoka pakati panu, tembenukirani mitima yanu kuna Yahova, apo munamate yekhayo, ndiye amdzakupulumusani mmanja mwa Afirisiti,'' 4Ndiye wana wa Isaraeli adachosa Baala na Asitoreti, achinamata Yahova yekha.5Ndiye Samueli adati, ''Bweresa a Isaeraeli wensene pa Mizipa, apo nimdzakupemberera kuna Yahova.'' 6Iwo adagwezekana pa Mizipa, mkutunga madzi mkuyakhuthula pamaso pa Yahova. Iwo adatsotsa kudya nsiku yoyo achiti, ''Taphonyera Yahova.'' Mpamwepo ndipo Samueli adalinganiza milandu ya wana wa Isaraeli achiwatsogolera wanthu.7Tsapano pomwe Afirisiti adabva kuti wana wa Isaraeli akhadagwezekana pa Mizipa, akuluakulu wa Afirisiti adamenya Isaraeli. Pomwe wana wa Isaraeli adabva bzobzi, akhana mantha na Afirisiti. 8Ndiye wana wa Isaraeli adati kuna Samueli, ''Nampodi kulekeza kutilirira ife kuna Yahova Mulungu wathu, pala kuti atipulumuse mmanja mwa Afirisiti.''9Samueli adatenga mwana wabira wakumama wenseneyo achimpereka kukhala nsembe yakupserereza kuna Yahova. Kinangoko Samueli adalirira kuna Yahova wa Isaraeli, apo Yahova adamutawira iye.10Pomwe Samueli akhapereka nsembe yakupsererezayo, Afilisiti adafendera kuti amenyane na Isaraeli. Soma Yahova adagunda na kugunda kukulu nsiku yoyo pa Afirisiti achiwasokoneza, achidzonongeka pamaso pa isaraeli. 11AIsaraeli adabula ku Mizipa, achithotha Afilisiti achiwapha iwo kuyenderatu kunyansi ku Beti Kara.12Ndiye Samueli adatenga mwala achiuyimisa pakati pa Mizipa na Seni. Iye adauchemera Ebenezari, achiti, ''Kufikizana pano Yahova watithandiza.''13Ndiye Afilisiti adagonjesewa apo adatazira kupita mmalire ya Isaraeli. Boko la Yahova likhali pakugazana na Afilisiti nsiku zensene za Samueli. 14Mizinda ndiyo Afilisiti akhadatenga kuchoka kuna Aisaraeli idabwezeresewa ku Isaraeli, kuchoka ku Ekironi kufika ku Gati; Isaraeli idatenga pomwe mbuto yache kuchoka kuna Afilisiti. Kinangoka pakhana mtendere pakati pa Isaraeli na Aamori.15Samueli adayeruza Isaraeli nsiku zensene za moyo wache. 16Gole lirilense iye akhayenda mwakumbazungulira ku Beteli, ku Giligala, na ku Mizipa. Iye akhatonga mipokano ya Isaraeli m'buto zensenezi. 17Kinangoka adabwerera ku Rama, thangwe nyumba yache ikhali koko; apo kumweko pomwe iye adatonga mipokano ya Isaraeli. Iye adamangira pomwe Yahova guwa la nsembe koko.
81Pomwe Samueli adakalamba, adaikha wanache wachimuna kutonga Isaraeli. 2Dzina la mwanache wakutoma likhali Yoeli, apo dzina la mwanache wachiwiri likhali Abiya. Iwo akhali atongi wa ku Beereseba. 3Wanachewa alibe kufamba mnjira zache, soma adapambukira ku chisiriro pala phindu. Akhatambira bobobo kutaya chilungamo.4Ndiye akukuakulu wensene wa Isaraeli adagwezekana pabodzi achibwera kuna Samueli ku Rama. Iwo adati kuna iye, 5''Nyang'ana, iwepo wakalamba, apo wanakowa akufamba lini mnjira zako. Tiyikhire mfumu ifepano yakutitonga ninga madzinza yenseneya.''6Soma bzidaipira Samueli pomwe iwo adati, ''Tipe mfumu yakutitonga ifepano.'' Ndiye Samueli adapemba kuna Yahova. 7Yahova adati kuna Samueli, ''Bvera mafala ya wanthuwa mchirichense amkuuzacho; thangwe alibe kulamba iwepo, soma alamba ine kukhala mfumu yawo.8Bzichito bzibodzibodzi achitabzi kuyambira nsiku ndidawabulisa kuchoka mu Aigupto--kundilamba ine mkumbatumikira milungu inango--akuchitira pomwe iwepo. 9Tsapano atetekere; soma uwachenjeze bzakulimba na kuwauza makhaliro yache ya mfumu ndiyo imdzawatongayo.10Ndiye Samueli adalewa mafala yensene ya Yahova kuna wanthu omwe akhakumbira mfumuwo. Iye adati, ''Aya yamdzakhala makhaliro ya mfumu ndiyo imdzakutongani imwe. 11Iyo imdzatenga wananu wachimuna ichidzawaikha ku magareta yache na kukhala wa pakavalo wache, achimbadzathamanga kutsogolera ma magareta yache. Iyo imdzabziyikhira akulu wa bzulu na bzulu wa makumi machanu machanu. 12Imdzaikha wina wakumbalima pansi pache, wina wakumbakolola bzakukolola bzache, na wina kumbakonza bzipfudzo bzache bza nkhondo na bzipangizo bza magareta yache.13Iyo imdzatenga wananu wachikazi kudzakhala wakukonza bzakununtchira, wakuphika, na wakuphika mikate. 14Iyo imdzatenga minda yanu yensene yabwino, na minda yanu yampesa, na minda yanu ya bzipaso bza azitona, mkumbadzapa wakutumikira wache. 15Iyo im'badzatenga chakhumi cha mbewu zanu na bza minda yanu ya mpesa mkumbadzapa akapitawo wache na wakutumikira wache.16Iyo imdzatenga akapolo wanu wachimuna na akapolo wanu wachikazi na ng'ombe zanu zabwino zabwino na abulu wanu; imdzaikha bzensenebzo kumbaphatira iyo basa. 17Imdzatenga chakhumi cha bzifuwo bzanu, apo imwe mumdzakhala akapolo wache. 18Ndiye pa nsiku yoyo mumdzakuwa thangwera mfumu yanu ndiyo imwe mwabzisankhulira mwekhayo; soma Mulungu amdzakutawirani lini nsiku yoyo.''19Soma wanthu adalamba kutetekera Samueli; iwo adati, ''Neye! pakhale mfumu yathu 20kuti tikhale ninga madzinza inango yenseneya, na kuti mfumu yathuyo imbatiyeruze na kumbabula kunja kutitsogolera na kukamenya nkhondo zathu.''21Pomwe Samueli adabva mafala yensene ya wanthuwo adawabwerezera iwo mmakutu mwa Yahova. 22Yahova adati kuna Samueli, ''Bvera mafala yawoyo na kuwaikhira mfumu yakuwatonga iwo.'' Ndiye Samueli adati kuna amuna wa Isaraeli, ''Munthu aliyense ayende ku muyi kwache.''
91Pakhana munthu wa ku Benjamini, munthu wa vida izinji. Dzina lache akhali Kisi mwana wachimuna wa Abieli mwana wachimuna wa Zerora mwana wachimuna wa Bekorati mwana wachimuna wa Afiya, mwana wachimuna wa ku Benjamini. 2Iye akhana mwana wachimuna wakuchemeriwa Sauli, mnyamata wa maonekedwe yakudeka. Pakhalibe mwamuna pakati pa a Isaraeli omwe akhali wakudeka kuposa iye. Kuchokera mmapewa mwache iye akhali mtali kuposa wanthu wensene.3Tsapano mabulu ya Kisi, babache wa Sauli, yadatayika. Ndiye Kisi adati kuna Sauli mwanache, ''Tengana na kapolo m'bodzi; ulamuke kuyenda kukapsaga mabulu.'' 4Ndiye Sauli adagwata na mdziko la mapiri la Efraimu achigwata na mdziko la Salisa, soma alibe kuyagumana. Kinangoko iwo adagwata na mdziko la Saalimu, soma yakhali lini koko. Kinangoko iye adagwata na mdziko la Benjamini, soma alibe kuyagumana.5Pomwe iwo adabwera ku dziko la Zufi, Sauli adati kuna kapolo wache omwe akhanaye, ''Ngabwera, mbatiye tibwerere mmambuyo, ayai babangu angalekeze kusamala mabulu achikalipa nafe.'' 6Soma kapoloyo adati kuna iye, ''Nyang'anani tsapano, pana munthu wa Mulungu mu mzinda muno. Iye ni munthu wakulemekezeka: chirichense ndicho iye ambasewera chimbakhala cha chadidi. Mbatiye tiyende koko; pinangopense angakwanise kukatiuza njira iponi tingatewere pa ulendo bwathu.7Kinangoko Sauli adati kuna kapolo wache, ''Soma penu tiniyenda, mchani tingamubweresere munthuyo? Thangwe mikate msakha mwathu yamala, apo palibe mpfupo yakumubweresera munthu wa Mulungu. Tina chani ife?'' 8Kapoloyo adatawira Sauli achiti, ''Pano, ndina gawo libodzi la sekere la siriva ndilo nimdzampa munthu wa Mulunguyo, kuti atiuze njira iponi titewere.''9(Kalekale mu Isaraeli, pomwe munthu akhayenda kukapsaga nzeru ya chifuniro cha Mulungu, iye akhambati, ''Bwera, mbatiye tiyende kuna wakuona.'' Thangwe mneneri wa lero kalekale akhachemeriwa wakuona.) 10Ndiye Sauli adati kuna kapolo wache, ''Walewa bwino. Bwera, mbatiye.'' Ndiye iwo adayenda ku mzinda ndiko munthu wa Mulungu akhali. 11Pomwe iwo akhakwira phiri kuyenda ku mzindako, adagumana atsikana akubwera kudzatunga madzi; Sauli na kapolo wache adati kuna iwo, ''Kodi wakuona ule ali muno?''12Iwo adatawira, achiti, ''Alipo; onani, ali patsogpolo panupo. Kulumizani, thangwe iye akubwera ku mzinda lero, thangwe wanthu akuthira nsembe lero pa mbuto yakupambulika. 13Mungatondo kupita mu mzindamu munimugumana, akati kuti akwire kuyenda ku mbuto yakupambulika kukadya. Wanthu anidya lini kufikizana iye abwere, thangwe iye adzadalise nsembeyo; pambuyo pache wale wakuchemeriwa adzadye bwino. Tsapano ndokoni mukwire, nakuti mumdzamugumana kamkulumize.''14Ndiye iwo adayenda kukwira mu mzinda. Pomwe iwo akhapita mummzindayo, adaona Samueli akubwera kutsogolo kwawo, kuyenda ku mbuto yakupambulika.15Tsapano dzulo lache Sauli akanati kubwera, Yahova akhadazimbula kuna Samueli: 16''Mangwana nthawe ninga ino nimdzakutumizira munthu wakuchokera mdziko la Benjamini, apo umdzamudzoza iye kukhala mfumu pakati pa wana wa Isaraeli. Iye amdzapulumusa wanthu wangu kuchokera mmanja mwa Afirisiti. Thangwe ndanyang'ana wanthu wangu na nsisi thangwe kulira kwawo kwandifika.''17Pomwe Samueli adaona Sauli, Yahova adamuuza iye, ''Pano pana munthu ndiye ine ndikhakuuza! Iye ni munthu ndiye amdzatsogolera wanthu wangu.'' 18Ndiye Sauli adafendera pafupi na Samueli mchipata achiti, ''Ndiuzeni nyumba ya wakuona iri kuponi?'' 19Samueli adamtawira Sauli achiti, ''Ndinepano wakuona. Kakwireni pamaso pangu pa mbuto yakupambulika, thangwe lero munidya nande. Machibese nimkulekani muyende, apo nimdzakuuzani chirichense ndicho chiri mumtima mwanu.20Yangakhala mabulu yanu ndiyo yadatayika nsiku zitatu zapitazo, nampodi kuyadandaula, thangwe zjai yagumanika. Ndiye bzilakolako bza Isaraeli bzaikhiwa pambani? Kodi mpaimwe lini na nyumba zense za abereki wanu?'' 21Sauli adatawira achiti, ''Kodi ine ndine lini wa ku Benjamini, kuchoka ku kadzinza kamkiti kwenekwene ka Isaraeli? Kodi banja langu ni banja lini ling'ono letu la mabanja yensene ya a Benjamini? Mthangweranyi tsono mwasewera kuna ine mwatenepayu?''22Ndiye Samueli adatenga Sauli na kapolo wache, mkuwabweresa mchinyumba, mkuwakhazika pakati pa wanthu wensene ndiwo akhadachemeriwa, omwe akhakwana pafupifupi makumi matatu.23Samueli adati kuna wakuphika chakudya, ''Bweresa chakudya ndicho ndakupa chire, ndicho ndakuuza kuti, ikha pambali.'' 24Ndiye wakuphika adatenga ntchafu na ndibzo bzikhali popo mkuikha pamaso pa Sauli. Kinangoko Samueli adati, ''Ona ndicho chakoyewa kukuikhira pamaso pako. Dyaya, thangwe chaikhiwira iwepo kufikizana nthawe yakuikhika, kuchoka nthawe ndiyo ndidati, 'Ndachemeresa wanthu,''' Ndiye Sauli adadya na Samueli nsiku yoyo.25Pomwe iwo adabuluka kuchoka pa mbuto yakupambulikayo mkuyenda mumzinda, Samueli adasewera na Sauli padzaulu pa nsodzi. 26Ndiye pakuoneka pa manyika, Samueli adachemera Sauli padzaulu pa nsodzipo achiti, ''Lamuka, kuti ndikuuze uyende njira yako.'' Ndiye Sauli adalamuka, apo iye na Samueli kubodzi adabula panja kuyenda kumseu.27Pomwe iwo akhayenda kunja kwa mzindayo, Samueli adati kuna Sauli, ''Uza kapolo atsogole patsogolo pathu''--apo iye adatsogoladi---''soma khala pano kwa kanthawe, kuti ndilengeze uthenga bwa Mulungu kuna iwe.''
101Ndiye Samueli adatenga galafa la mafuta, mkulitsanulira pamsolo pa Sauli, achimumpsompsona. Iye adati, ''Si Yahova ndiye wakuikha iwepo kukhala mfumu ya chakusiiriwa chache? 2Ungandisiya ine lero, umdzaumana amuna awiri pafupi na nthutu ya Rakelo mphimpha ya Benjamini pa Zeleza. Iwo amdzati ,kina iwe, 'Mabulu ndiyo ukhayapsaga yagumanika. Tsapano babako alekeza kusamalira bza mabulu apo ali kudandaula bza iwe, kulewa kuti, ''Ndichite naye chani mwanangu?''3Ndiye umdzayenda kutsogolo kuchoka popo, apo umdzabwera pa muti wa thundu wa ku Tabori. Amuna atatu wakuyenda kuna Mulungu pa Beteli amdzagumana nawe popo, m'bodzi wakutakula ntchere zitatu za mbuzi, wina wakutakula mikate mitatu, apo winango galafa la vinyu. 4Iwo amdzakupasa moni achidzakupa mikate miwiri, yomwe umdzaitenga kuchoka mmanja mwawo.5Kumala popo, umdzabwera ku phiri la Mulungu, komwe tsasa la Afirisiti liri. Ungadzafika pa muyipo, umdzagumana thimu la aneneri likubuluka kuchoka kuphiri lina chisakasa, tamborina, fuluti, na zeze patsogolo pawo; iwo amdzakhala achisewera mwakubvimira. 6Mzimu wa Yahova umdzakuthamangira, apo umdzalewera nawo pabodzi, apo umdzamodali kukhala munthu winangombo.7Tsapano, bzilatizobzi bzingakuonekera, chita ndicho boko lako lingakwanise kuchita, nakuti Mulumgu ali nawe. 8Ndoko polika patsogolo pangu ku Giligala. Kinangoko ine nimdzabwera kudzapereka nsembe zakupserereza na kudzapereka nsembe zaufulu. Dikhira nsiku zinomwe kufikizana ine kubwera kuna iwe kudzakuonesa ndibzo uti udzachite.''9Pomwe Sauli adazungunuka mmambuyo kusiyana na Samueli, Mulungu adamupa iye mtima winango. Ndiye bzilatizo bzensenebzi bzidabwera mkuchitika nsiku yoyo. 10Pomwe iwo adafika ku phiri, thimu la aneneri lidagumana naye, apo Mzimu wa Mulungu udamuthamangira iye mwakuti adanenera nawo pabodzi.11Pomwe aliyense omwe adamdziwa iye pakutoma adamuona akunenera pabodzi na aneneri, wanthu adati kun awina na mwayache, ''Chachitika mchani kuna mwana wa Kisi? Kodi Sauli ni m'bodzi wa aneneri tsapano?'' 12Munthu omwe akhali wakuchokera naye kubodzi adatawira, ''Ndiye babawo mbani?'' Thangwera bzobzi, chidakhala chakusewera, ''Kodi Sauli ni m'bodzi pomwe wa aneneri?'' 13Pomwe iye adamaliza kunenera, iye adabwera ku mbuto yakupambulika.14Ndiye mano wawo wa mai wache adati kuna iye na kapolo wache, ''Mukhadayenda kuponi?'' Iye adatawira, ''Kukapsaga mabulu. Pomwe iye adaona kuti tiribe kuyagumana, tidayenda kuna Samueli.'' 15Mano wa mai wache wa Sauli adati, ''Pirizi ndiuze ndibzo Samueli wakuuza.'' 16Sauli adatawira mano wa mai wache, ''Iye adatiuza padecha kuti mabulu yagumanika.'' Soma iye alibe kumuuza iye bza nkhani ya ufumu, ndibo Samueli akhadasewera.17Tsapano Samueli adachemeresa wanthu pabodzi pamaso pa Yahova pa Mizipa. 18Iye adati kuna wana wa Isaraeli, ''Ibzi ndibzo Yahova, Mulungu wa Isaraeli walewa: Ndidabulisa a Isaraeli kunja kwa Aigupto, apo ndidakuletsetsani mmanja mwa Aigupto, na mmanja mwa maufumu yensene ndiyo yakhakuboneresani.' 19Soma lero lino mwalamba Mulungu wanu, omwe ambakupulumusani imwe kuchoka ku mphiringanizo na matsautso yanu; apo mwalewa kuna iye, 'Tiikhireni mfumu yathu.' Tsapano bzionesereni mwekha pamaso pa Yahova mwa madzinza yanu na mwa mabanja yanu.''20Ndiye Samueli adabweresa madzinza yensene ya Isaraeli pafupi, apo dzinza la Benjamini lidasankhuliwa. 21Ndiye iye adabweresa dzinza la Benjamini pafupi na mabanja yawo; apo banja la Amatirite lidasankhuliwa; apo Sauli mwana wachimuna wa Kisi adasankhuliwa. Soma pomwe iwo adayenda kukamupsaga, iye alibe kugumanika.22Kinangoka wanthu adafuna kubvunza Mulungu mibvunzo mizinji, ''Kodi pakana munthu wina kuti abwere pomwe?'' Yahova adatawira, ''Iye wabzibisa yekha ansi pa bzombo.'' 23Ndiye iwo adathamanga kukasokolosa Sauli kuchoka popo. Pomwe iye adaima pakati pa wanthu, akhali mtali kuposa munthu aliyense kuchokera mmapewa mwache kuyenda kudzaulu.24Ndiye Sauli adati kuna wanthu, ''Mukumuona munthu ndiye wanthu anusankhula? Palibe winango ninga iye pakati pa wanthu wensene!'' Wanthu wensene adakuwa, ''Ikhale na moyo utali mfumu!''25Ndiye Sauli adauza wanthu mitemo na malamulo ya ufumu, achinemba m'bukhu, achiyaikha pamaso pa Yahova. Samueli kinangoko adabalalisa wanthuwo aliyense mkuyenda kunyumba kwache.26Sauli adayenda pomwe kumuyi kwache pa Gibeya, apo pabodzi naye adayenda amuna wa mphamvu omwe mitima yawo Mulungu akhadaiphata. 27Soma amuna winango wa pezipezi adati, ''Munthu umweyu angatipulumuse tani ife?'' Wanthu amwewa adanyoza Sauli apo alibe kumubweresera mphaso iriyense. Soma Sauli adanyamala.
111Pamwepo Nahasi waku Amoni adayenda achikazungulira Yabesi Gileadi. Wanthu wensene wa ku Yabesi adati kuna Nahasi, ''Muchite nafe mpangano, apo timdzakutumikirani.'' 2Nahasi wa ku Amoni adatawira, ''Pa chinthu chochi ine nimdzapangana namwe, kuti ndikoloole maso yanu yensene yakumadidi, apo mu njira yoyi mkupereka manyazi kuna a Isaraeli wensene.''3Ndiye pamwepo akuluakulu wa Yabesi adalewa kuna iye, ''Tilekeni tibakakhale kwa nsiku zinomwe, pala kuti titumize mitumi kuna mphimpha zensene za Isaraeli. Ndiye, penu palibe neye m'bodzi wakutipulumusa ife, timdzabzipereka kuna imwe.''4Mitumi idabwera ku Gileadi, ndiko Sauli akhakhala, achiuza wanthu ndibzo bzidachitikabzo. Wanthu wensene adalira mwakukuwa. 5Tsapano Sauli akhatewera ng'ombe za pakalosa ziri kubula mmunda. Sauli adfati, ''Chanesa mchani kuna wanthu kuti akulira?'' Iwo adauza Yabesi ndibzo wanthu wa ku Yabesi adalewa.6Pomwe Sauli adabva ndibzo iwo adasewera, Mzimu wa Mulungu udathamangira pa iye, apo iye akhali wakukalipa kwene kwene. 7Iye adakhundula chigologolo cha ng'ombe zakalosa, achichigwatagwata, mkuchitumiza mphimpha zensene za Isaraeli na mitumi. Iye adati, Aliyense ndiye anibula lini kutewera mmambuyo mwa Sauli na mmbambuyo mwa Samueli, ichi ndicho chimdzachitika kuna ng'ombe zache.'' Ndiye kugopsa kwa Yahova kudagwera wanthu, apo iwo adabwera pabodzi ninga muntu m'bodzi. 8Pomwe iye adawagwezeka pa Bezeki, wana wa Iaraeli akhali bzulu madzana matatu, apo wanthu wa mu Yuda bzulu makumi matatu.9Iwo adati kuna mitumi idabwerayo, ''Mukawauze wanthu wa ku Yabesi Gileadi, 'Mangwana, dzuwa lingadzathuma, chipambano chmdzakhala chanu.'' Ndiye mitumi idayenda kukauza wanthu wa ku Yabesi, apo iwo adakhala wakudekedwa. 10Ndiye wanthu wa ku Yabesi adati kuna Nahasi, ''Mangwana timdzabzipereka kuna imwe, apo mumdzakwanisa kuchita chirichense ndicho chimdzaoneka chabwino kuna imwe.''11Mangwana yache Sauli adagwezeka wanthu mmagwere matatu. Iwo adabwera mkati mwa msasa machibese, achimenya na kugonjesa a Amoni kufikizana dzuwa kupsa masikati. Wale ndiwo adapulumuka adabalalikana, mwakuti palibe neye airi mwa iwo adasala pabodzi.12Ndiye wanthu adalewa kuna Samueli, ''Mbani ndiye wati, 'Sauli amdzatitonga ifepano?' Bweresani wanthuwo, pala kuti tiwaphe,'' 13Soma Sauli adati, ''Nampodi wina aphiwe lero, thangwe lero Yahova wabweresa chipambano mu Isaraeli.''14Ndiye Samueli adati kuna wanthu, ''Bwerani, mbatiye tiyende ku Giligala kukabwezeresa ufumu kumweko.'' 15Ndiye wanthu wensene adayendadi ku Giligala achikaikha Sauli mfumu pamaso pa Yahova mu Giligala. Kumweko adapereka nsembe ya ufulu pamaso pa Yahova, apo Sauli na wanthu wense wa Isaraeli adasekera maninge.
121Samueli adati kuna a Isaraeli wensene, ''Ndatetekera mafala yensene mudandiuza ine, apo ndakuikhirani mfumu ikutongeni. 2Tsapano, iyi ni mfumu ikufamba pamaso panuyi; apo ine ndina imvi na kukalamba; apo, wanangu wachimuna ana imwe. Ndafamba kukutsogolerani kuchoka ubwana bwangu kufikizana lero.3Ine ndiri pano; chitirani umboni bwakundigaza pamaso pa Yahova na pamaso pa wakudzozewa wache. Mbani ndidamtengera ng'ombe yache? Mbani ndamtengera bulu wache? Mbani ndidamunyengeza? Mbani ndamuboneresa? Kuchoka kuna mbani ndiko ndidatambira bobobo kufungira maso yangu? Chitirani umboni bwakundigaza, apo nimdzakubwezerani.''4Iwo adati, ''Mulibe kutinyengeza kale, kutiboneresa, ayai kuba chirichense kuchoka mmanja mwa munthu.'' 5Iye adati kuna iwo, ''Yahova ni mboni yakugazana namwe, na wakudzozewa wache ni mboni lero lino, kuti mulibe kugumana chinthu mmanja mwangu.'' Iwo adatawira, ''Yahova ni mboni.''6Samueli adati kuna wanthu, ''Ni Yahova ndiye adaikha Mose na Aroni, na ndiye adabulisa abereki wanu kukwira kuchoka mdziko la Aigupto. 7Ndiye tsapano bzionesereni mwekha, pala kuti ndikukumbirireni pamaso pa Yahova pa chilungamo chensene cha Yahova, ndicho iye adachitira imwe na abereki wanu.8Pomwe Yakobo adabwera ku Aigupto, apo abereki wanu mkulirira kuna yahova, ndipo Yahova adatuma Mose na Aroni, omwe adatsogolera abereki wanu kubula mu Aigupto achikhala mbuto ino. 9Soma iwo adayebwa Yahova Mulungu wawo; iye adawagulisa iwo mmanja mwa Sisera, mtsogoleri wa nkhondo wa Hazori, mmanja mwa Afirisiti, na mmanja mwa mfumu ya Moabu; wensenewa adamenya nkhondo kulimbana na abereki wanu.10Iwo adalirira kuna Yahova achiti, 'Taphonya, thangwera tataya Yahova mkutumikira Baala na Asitoreti. Soma tsapano tipulumuseni mmanja mwa awengi wathu, apo ife timdzakutumikirani.' 11Ndiye Yahova adatuma Yerubi-Baala, Bedani, Yefata, na Samuyeri, achikupani chipambano pa awengi wanu kuzungulira mwensenemwe, pala kuti mukhale mwakutchenkheka.1213Pomwe imwe mudaona kuti Nahasi mfumu ya wanthu wa ku Amoni yabwera kulimbana namwe, mudati kuna ine, 'Neye, mfumu mbaititonge ife'-napo kuti Yahova Mulungu wanu akhali mfumu yanu. 13Tsapano pano pana mfumu ndiyo imwe mwayisankhula, ndiyo imwe mwayikumbira na ndiyo Yahova tsapano wayiikha ninga mfumu yanu.14Penu mumbagopa Yahova, mtumikireni iye, bverani mafala yache, apo nampodi kugaza kulimbana na bzakutonga bza Yahova, ndiye imwe na mfumu kubodzi ndiyo ikukutonganiyo mumdzakhala wakutewera wa Yahova Mulungu wanu. 15Penu munibvera lini mafala ya Yahova, ndiye boko la Yahova limdzagazana namwe, ninga likhaliri kugazana na abereki wanu.16Neye lero lino bzionesereni mwekha na kuona chinthu chikulu ichi ndicho Yahova amdzachita pamaso panu. 17Kodi lero ni nsiku lini yakukolola tirigu? Nimdzachemera Yahova, kuti atumize mpheni na mvula. Ndiye mumdzadziwa kuti kuipa kwanu mkukulu, ndiko mwachita pamaso pa Yahova, pa kubzikumbirira mwekha mfumu.'' 18Ndiye Samueli adachemera Yahova; apo pa nsiku imweyo letu Yahova adatumiza mpheni na mvula. Ndiye wanthu wensene adagopa Yahova na Samueli kwene kwene.19Ndiye wanthu wensene adati kuna Samueli, ''Tipembereni akapolo wanufe kuna Yahova Mulungu wanu, pala kuti nampodi tife. Thangwe tathimizira kuna wensene bzakuphonya bzathu chakuipa ichi pa kubzikumbirira tekha mfumu.'' 20Samueli adatawira, ''Nampodi kuchita mantha. Mwachita bzakuipa bzensenebzi, soma nampodi kutaya Yahova, soma mtumikireni Yahova na mtima wanu wensene. 21Nampodi kutewera bzinthu bza pezi ndibzo bziribe phindu kukupulumusani, thangwe mpsapezipezi.22Thangwera ubwino bwa dzina lache likulu, Yahova amdzalamba lini wanthu wache, thangwe bzakomera Yahova imwe kukhala wanthu wache. 23Ningakhala inepano, bzikhale kutali kuti ndiphonyere Yahova pa kulekeza kukupembererani. Nimdzakupfunzisani njira yabwino na yachadidi.24Gopani Mulungu yekha na kumutumikira iye mwa chadidi na mtima wanu wensene. Kumbukirani bzinthu bzikulu ndibzo iye wakuchitirani. 25Soma penu mumpitiriza kuchita bzakuipa, imwepo na mfumu yanu kubodzi mumdzadzonongeka.''
131Sauli akhana magole makumi matatu pomwe adayamba kutonga; iye atatonga Isaraeli magole makumi manayi, 2adasankhula amuna bzulu bzitatu wa Isaraeli. Bzulu bziwiri akhana iye mu Mikimasi na mdziko lamapiri la Beteli, ukumbo chulu chibodzi akhana Yonatani mu Gibeya wa ku Benjamini. Anyankhondo wakusalawo iye adawatumiza kumuyi, munthu aliyense ku chihema chache.3Yonatani adagonjesa kaboma ka Afilisiti komwe kakhali pa Gibeya apo Afilisiti adabva ichi. Kinangoka Sauli adaliza nyanga ya bira kuzungulira mdziko lensenelo, kulewa, '' Abve Aheberi'' 4Aisaraeli wensene adabva kuti Sauli wagonjesa kaboma kensene ka Afilisiti, na kuti pomwe Isaraeli wasanduka khwema lakubvunda kuna Afilisiti. Ndiye anyankhondo dagwezekana pabodzi kuphatanidzana na Sauli ku Giligala.5Afilisiti adagwezekana pabodzi kumenyana na Isaraeli, na magareta chulu chibodzi, wanthu bzulu bzitanthatu kufambisa magaretayo, na anyankhondo azinjitsa ninga mchenga wa m'bali mwa nyanza. Iwo adafika achimanga msasa pa Mikimasi, kumachibese kwache kwa Beta Aveni.6Pomwe amuna wa Isaraeli adaona kuti akhali mmatsautso---thangwe wanthu akhabonera, wanthu adabisalika mmapanga, mnkhalango, mminyala, mmichera, na mmadindi. 7Aheberi winango adayenda kuyambuka Yorodano kudziko la Gadi na Gileadi. Soma Sauli akhali pa Giligala basi, apo wanthu wensene adamutewera iye ali mkutetemera.8Iye adafamba nsiku zinomwe, nthawe ndiyo Samueli akhadailinganiza. Soma Samueli alibe kubwera ku Giligala, apo wanthu akhamwazikana kuchoka kuna Sauli. 9Sauli adati, ''Ndibweresereni nsembe yakupserereza na nsembe yaufulu.'' Ndiye iwo adapereka nsembe yakupsererezayo. 10Iye atatondo kumala kupereka nsembe yakupsererezayo Samueli adafikiratu. Sauli adabula kukagumana naye na kukampa mamuko.11Ndiye Samueli adati, ''Wachita chani?'' Sauli adatawira, ''Nditaona kuti wanthu akhandichokera, apo iwe ulibe kufika mu nthawe yakulinganizika, na kuti Afilisiti akhadagwezekana kale pa Mikimasi, 12ndidati, 'Tsapano Afilisiti amdzabwera kubuluka kulimbana nande pa Giligala, apo ndiribe kupsaga udidi bwa Yahova.' Ndiye ndidabzingingimiza ndekha kupereka nsembe yakupserereza.''13Ndiye Samueli adati kuna Sauli, ''Mwachita mwakupusa imwepo. Mulibe kukoya chitongi cha Yahova Mulungu wanu ndicho iye adakutongani. Thangwe tsono Yahova angadakhazikiza ufumu bwanu pa Isaraeli nthawe yakusaya kumala. 14Soma tsapano ufumu bwanu bumpitirira lini. Yahova zjai wapsaga munthu wa pamtima pache, apo Yahova wamuikha iye kukhala mtsogoleri wa wanthu wache, thangwe mulibe kubvera ndibzo iye adakutongani.''15Ndiye Samueli adalamuka kukwira kuchoka ku Giligala mkuyenda ku Gibeya waku Benjamini. Ndiye Sauli adalewenga wanthu omwe akhana iye, wanthu madzana matanthatu. 16Sauli, mwanache wachimuna Yonatani, na wanthu omwe iwo akhanawo adakhala ku Geba waku Benjamini. Soma Afilisiti adagwezekana ku Mikimasi.17Wakumenya nkhondo adabwera kubula kuchoka ku msasa wa Afilisiti mmatimu matatu. Thimu libodzi lidayendera ku Ofira, mdziko la Suali. 18Thimu lina lidayendera ku Beti Horoni, apo thimu lina lidayendera kumalire yakunyang'ananizana na Chigwa cha Zeboyimu kuyendera kuchipululu.19Palibe wakusula ndiye adaoneka mdziko lensene la Isaraeli, thangwe Afilisiti adati, ''Pinangopense Aheberi angabzisulire okha malupanga ayai mimomba.'' 20Soma amuna wensene wa Isaraeli akhadazerewera kupolika kuna Afilisiti, aliyense kukanoza mapaza, mbadzo zikulu, mbadzo yache, na chikwakwa chache. 21Kupagali kwache kukhali magawo mawiri mwa matatu ya sekere kunoza mbadzo na kusongola bzakuthwikira.22Ndiye nsiku ya nkhondo, pakhalibe malupanga ayai mimomba kuoneka mmanja mwa nyankhondo aliyense omwe akhana Sauli na Yonatani; Sauli yekha na mwanache Yonatani akhanabzo. 23Kaboma ka Afilisiti kadachoka kadayenda ku Mikimasi.
141Nsiku ina, Yonatani mwana wachimuna wa Sauli adati kuna mnyamata wakutakula bzipfudzo bzache bza nkhondo, ''Bwera, mbatiye tiyambuke kuyenda ku kaboma ka Afilisiti ng'ambu ire.'' Soma iye alibe kuuza babache.2Sauli akhakhala kunja kwa Gibeya patsinde pa muti wankhangaza wa ku Migroni. Pafupifupi amuna madzana matanthatu akhanaye, 3kuphatanidza Ahiya mwana wachimuna wa Ahitubi (mano wache wa Ikabodi) mwana wachimuna wa Fineyasi mwana wachimuna wa Eli, wansembe wa Yahova mu Silo, omwe adabvala efodi. Wanthu alibe kudziwa kuti Yonatani wachoka.4Pakati pa mipata ndiyo Yonatani adafuna kupita kuti akafike ku kaboma ka Afilisiti, pakhana phiri la chimwala mbali ina na phiri la chimwala mbali ina. Phiri libodzi cha chimwala likhachemerewa Bozezi apo phiri lina la mwala likhachemerewa Sene. 5Phiri libodzi la mwalalo likhadaima kumpoto kutsogolo kwa Mikimasi, na chinango kumwera kutsogolo kwa Geba.-6Yonatani adati kuna mnyamata wache wakutakula bzipfudzo bza nkhondo, ''Bwera, mbatiye tiyambuke ku kaboma ka anzathu wakusaya kugwatiwawa. Pinangopense Yahova amdzaphatira basa, nakuti palibe chakumuletsa Yahova kupulumusa wanthu azinji ayai ang'onong'ono.'' 7Wakutakula bzipfudzo bzacheyo adatawira, ''Chitani chirichense chiri mu mtima mwanu. Chitani tenepo, onani, ndiri namwe, kubvera bzakutonga bzanu bzensene.''8Ndiye Yonatani adati, ''Tiniyambuka kuna wanthuwo, tichikabzionesera tekha kuna iwo. 9Iwo angatiuza kuti, 'Dikhirani tiyambuke ndife koko'---ndiye tim'bakakhala pompano apo tiniyambuka lini kuna iwo kule. 10Soma iwo angatawira, 'Yambukani kuna ife kuno,' ndiye kuti tiniyambuka; thangwe Yahova wawapereka mmanja mwathu. Ichi chimkhala chilatizo kuna ife,''11Ndiye awiri wensewo adabzizimbula okha ku kaboma ka Afilisiti. Afilisiti adati, ''Nyang'anani, Aheberi akubula mmauna momwe akhadabisalika.'' 12Ndiye amuna wa mkabomawo adachemera Yonatani na wakutakula bzipfudzo bzacheyo, achiti, ''Bwerani kuna ife kuno, apo timkuonesani chinthu china.'' Yonatani adati kuna wakutakula bzipfudzo bzacheyo, ''Tewera mmambuyo mwangumu, thangwe Yahova wawapereka iwo mmnanja mwa Isaraeli.''13Yonatani adakwira pamanja yache na nzayo zache, apo wakutakula bzipfudzo bzacheyo adatewera mmambuyo mwache. Afilisiti adaphiwa pamaso pa Yonatani, apo wakutakula bzipfudzo bzacheyo adaphambo wina mmambuyo mwa iye. 14Kumenyana kwakutomako ndiko Yonatani na wakutakula bzipfudzoyo adachita, kudapha amuna makumi mawiri mkambuto kakuti ng'ombe ziwiri zingalime nsiku imodzi.15Pakhana mpanipani mu msasamo, mthengo, na pakati pa wanthu. Neye mkaboma chaimomo na wakumenya nkhondowo adapanikizika pomwe. Dziko lapansi lidatekenyeka, apo pakhana mpanipani ukulu kwenekwene.16Ndiye wakuzonda wa Sauli mu Gibeya ku Benjamini adanyan'gana; thimu la anyankhondo wa Afilisiti likhamwazikana, achimbayendera uku na uku. 17Kinangoko Sauli adati kuna wanthu omwe akhanawo, ''Lewengani muone mbani akuoneka lini pa ife.'' Iwo atalewenga, Yonatani na wakutakula bzipfudzo bzache alibe kuoneka.18Sauli adati kuna Ahiya, ''Bwera nalo likasa la Mulungu kuno,'' thangwe pa nthawe yoyo likhana wana wa Isaraeli. 19Pomwe Sauli akhalewalewa na wansembe, baludya mu msasa wa Afilisiti likhapitirira na kuthimizirika. Kinangoko Sauli adati kuna wansembe, ''Bweza boko lako.''20Sauli na wanthu wensene omwe akhanaye adagwezekana achiyenda ku nkhondo. Lupanga lirilense la Mfilisiti likhalimbana na wanthu wa dziko lache, apo pakhana kusokonezeka kukulu. 21Tsapano Aheberiwo omwe pakutoma akhali pabodzi na Aflisiti, na omwe akhadayenda nawo mu msasamo, zjai adaphinduka mkuphatanidzana na Sauli na Yonatani.22Pomwe amuna wensene wa Isaraeli omwe akhadabisalika okha mmapiri kufupi na Efraimu atabva kuti Afilisiti akhathawa, iwo adawathamangisa bzakulimba kunkhondoko. 23Ndiye Yahova adapulumusa Isaraeli nsiku yoyo, apo nkhondoyo idapitirira pa Beta Aveni.24Nsiku yoyo amuna wa Isaraeli adabonera thangwera kuti Sauli akhadaikha wanthuwo pa lumbiro achiti, ''Atembereredwe iye wakudya chakudya chirichense kufikizana maulo apo ine ndikabwezere chilango awengi wangu.'' Ndiye palibe nyankhondo adalawidza chakudya. 25Ndiye wanthu wensene adapita mkhalango apo pakhana uchi pansi. 26Pomwe wanthu adapita mkhalangomo, uchibo budayerera, soma palibe adaikha boko pakamwa pache thangwe wanthuwo akhagopa themberero.27Soma Yonatani akhalibe kubva kuti babachewo akhadamanga wanthuwo na lumbiriro. Iye adatosa nsonga ya mpsimbo ndiyo ikhali mmanja mwache achibvwika mchipe cha uchi. Iye adabzatika boko lache pakamwa, apo mmaso mwache mudachena. 28Ndiye m'bodzi wa wanthuwo, adatawira, ''Babako adalangiza wanthu bzakulimba na lumbiriro, pa kulewa, 'Atembereriwe munthu ndiye anidya chakudya pa nsiku ya lero lino,' napo kuti wanthu akhadalefuka na njala.''29Kinangoko Yonatani adati, ''Babangu abweresa mabvuto ku dzikoli. Onanai ndimo maso yanguya yachenera thangwe ndalawidza uchibu pamkiti. 30Kuna tani angadakhala wanthuwa akhadadya mkukhuta lero ku bzakupondedza bzakuchoka kuna awengi wawo ndibzo iwo abzigumana? Thangwe tsapano kupha kudachepa pakati pa Afilisiti.''31Iwo adamenya Afilisiti nsiku yoyo kuchokera ku Mikimasi kukafika ku Ajaloni. Wanthu akhali wakulefuka kwene kwene. 32Wanthuwo adathamangira mwadyera ku bzakupondedza achikatenga mabira, ng'ombe na wana wa ng'ombe, achibziphera pansi. Wanthu adadya bzikana mulopa wache.33Ndiye iwo adati kuna Sauli, ''Onani, wanthu akuphonyera Yahova pakudya na mulopa wache.'' Sauli adati, ''Mwachita mwakusaya kukhulupirika. Tsapano, ndigunkhulizireni mwala ukulu ine.'' 34Sauli adati, ''Balalikani pakati pa wanthu, mukawauze, 'Munthu aliyense mbaabwerese ng'ombe yache na bira wache, mkupha pano achidya. Nampodi kuphonyera Yahova pakudya nyama na mulopa wache.''' Ndiye aliyense wa wanthuwo adabweresa ng'ombe yache usiku bumwebo achiziphera popo.35Sauli adamangira Yahova guwa la nsembe, lomwe likhali guwa lakutoma ndilo iye adamangira Yahova.36Kinangoko Sauli adati, ''Mbatiye tithothe Afilisiti usiku tichiwapondedza iwo kufikizana kuchena kwa machibese; mbatiye nampodi tisiye neye m'bodzi namoyo.'' Iwo adatawira, ''Chitani chinioneka chabwino kuna imwe.'' Soma wansembe adati, ''Mbatiye tifenderere Mulungu pano.'' 37Sauli adabvunza Mulungu, ''Kodi ndithothe Afilisiti? Kodi muniwapereka mmanja mwa Isaraeli?'' Soma Mulungu alibe kumtawira nsiku yoyo.38Ndiye Sauli adati, ''Fenderani kuno, imwe akulu mwense wawanthu; zindikirani na kuona ndimo chakuipachi chachitikira lero lino. 39Thangwe, pana Yahova, omwe ambapulumusa Isaraeli, napo penu chiri mwa Yonatani mwanangu, iye amfa meju.'' Soma palibe munthu pa wanthu wensenewo adamtawira iye.40Ndiye iye adati kuna Aisaraeli wensene, ''Imani mbali ibodzi, apo ine na mwanangu Yonatani tiniyimambo inango.'' Wanthu adati kuna Sauli, ''Chitani bzinioneka bzabwino kuna imwe.'' 41Sauli adati, ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli! Penu chakuipachi chachitika na ine ayai na mwanangu Yonatani, ndiye, Yahova, Mulungu wa Isaraeli, perekani M'bvimiro. Soma penu chakuipachi chachitka na wana wanu wa Isaraeli, perekani chilatizo.'' Ndiye Yonatani na Sauli adaphatiwa na m'bvimiro, soma thimu lawanthulo lidapulumuka. 42Ndiye Sauli adati, ''Chitani m'bvimiro pakati pa ine na Yonatani mwanangu.'' Ndiye Yonatani adaphatiwa na mb'vimiroyo.43Ndiye Sauli adati kuna Yonatani, ''Ndiuze ndicho wachita.'' Yonatani adati kuna iye, ''Ndidalawidza uchi pamkiti na nsonga ya mpsimbo ndiyo ikhali mmanja mwangu. Inepano; nimfa.'' 44Sauli adati, ''Mulungu achite tenepo na kuthimizira pomwe kuna ine, penu iwepo umfa lini, Yonatani.''45Ndiye wanthu adati kuna Sauli, ''Kodi Yonatani afe, omwe adakwanirisa chipulumuso chikuluchi kuna Isaraeli? Kutalitali! Pana Yahova, neye tsisi libodzi la mumsolo mwache linigwa lini pansi, thangwe iye waphata basa na Mulungu lero lino.'' Ndiye wanthu adapasa lazawu Yonatani mwakuti iye alibe kufa. 46Ndiye Sauli adalekezeza kuthotha Afilisiti, apo Afilisiti adayenda kumbuto kwawo wene.47Pomwe Sauli akhadatenga ufumu bwa Isaraeli, adamenyana na awengi wache wensene kuchoka mbali zensene. Iye adamenyana na Amoabu, Amoni, Adomu, mafumu ya Zoba, na Afilisiti. Kulikwense akhayenderako, iye akhawalango iwo. 48Iye adakula mphamvu achigonjesa Aamaleki. Iye adapulumusa Aisaraeli mmanja mwa wakuwapondedza.49Wana wachimuna wa Sauli akhali Yonatani, Isivi, na Maliki-Suwa. Madzina ya wanache awiri wachikazi yakhali Merabu, mwana wakutoma, na Mikala, mng'ono. 50Dzina la mkazi wa Sauli likhali Ahinamu; iye akhali mwana wachikazi wa Ahimazi. Dzina la kapitawo wa wankhondo wache akhali Abineri mwana wachimuna wa Neri, mano wawo wa mayi wache. 51Kisi akhali babache wa Sauli; na Neri, babache wa Abineri, akhali mwana wachimuna wa Abiyeli.52Pakhana nkhondo yakuwawa kulimbana na Afilisiti nsiku zense za Sauli. Sauli angaona munthu aliyense wa mphamvu, ayai munthu aliyense wakulimba mtima, akhamtenga kukhala wache.
151Samueli adati kuna Sauli, ''Yahova wanditumiza ine kukudzoza iwepo kukhala mfumu ya wana wache wa Isaraeli. Tsapano tetekera mafala ya Yahova. 2Ichi ndicho Yahova wa wense walewa, 'Ndadziwa ndibzo Amaleki adachita kuna Aisaraeli kugazana nawo mnjira, pomwe iwo akhabwera kukwira kubula mdziko la Aigupto. 3Tsapano ndokoni mukamenye Amaleki na kukadzonongeratu bzensene ndibzo iwo anabzo. Nampodi kuwasiya namoyo, soma kapheni amuna na akazi kubodzi, mwana na tcheche, ng'ombe na mabira, ngamira na abulu.'''4Sauli adagwezeka wanthu achiwalewenga pa muyi wa Telaimu---amuna bzulu madzana mawiri wakufamba pansi, na bzulu khumi amuna wa mu Yuda. 5Ndiye Sauli adabwera ku muyi wa Amaleki achikadikhira mchigwa.6Ndiye Sauli adati kuna waku Keni, ''Ndokoni, nyamukani, bulani pa Amaleki, kuti nampodi ndikudzonongereni kubodzi na iwo. Thangwe mudaonesa chifundo kuna wana wensene wa Isaraeli, pomwe iwo adabula mu Aigupto.'' Ndiye Akeni adachoka pa Amaleki. 7Kinangoko Sauli adamenya Amaleki, kuchoka pa Haviya kuyenderatu kutali ku Sura komwe mkumachibese kwa Aigupto.8Ndiye iye adatenga Agagi mfumu ya Amaleki yamoyo; Iye adamaliziratu kudzononga wanthu wensene na nsonga ya lupanga. 9Soma Sauli na wanthuwo adasiya Agagi, na mabira inango yabwino na ng'ombe, wana wa ng'ombe wakunenepa na wana wamabira. Chirichense chabwino, alibe kuchidzononga. Soma iwo adadzonongeratu kwakumaliza chirichense chakuchitisa manyazi na chapezipezi.10Mafala ya Yahova yadabwera kuna Samueli, kuti, 11''Ndikubuza kuti ndaikha Sauli kutonga ninga mfumu, thangwe adaphinduka kuleka kutewera ine apo alibe kuchita bzakutonga bzangu.'' Samueli adakalipa; iye adakuwa kuna Yahova usiku bwensene.12Samueli adalamuka machibesebese kukagumana na Sauli. Samueli adauziwa, ''Sauli wabwera pa Karimeli apo wabziikhira yekha chikumbuso, kinangoko achizungunuka mkupitirira kupolika ku Giligala.'' 13Ndiye Samueli adabwera kuna Sauli, apo Sauli adati naye, ''Ndiwe wakudalisika na Yahova! Ndakwanirisa chitongi cha Yahova.''14Samueli adati, ''Mchiyani tsono kulira kwa mabira mmakutu mwangu, na kulira kwa ng'ombe ndiko ndiri mkubvaku?'' 15Sauli adatawira, ''Iwo azibweresa kuchoka kuna Amaleki. Thangwe wanthuwo adasiya namoyo mabira yabwino na ng'ombe, kudzathira nsembe kuna Yahova Mulungu wanu. Zakusalazo tamaliza kuzidzononga.'' 16Ndiye Samueli adati kuna Sauli, ''Dikhira, apo nimkuuza ndibzo Yahova walewa usiku buno.'' Sauli adati kuna iye, ''Lewani!''17Samueli adati, ''Napo ndimwe wakuchepa mmaso mwa imwe wene, kodi mulibe kuikhiwa kukhala msolo wa madzinza ya Isaraeli? Kinangoko Yahova adakudzozani imwepo kukhala mfumu ya Isaraeli, 18apo Mulungu adakutumizani mnjira yanu achiti, 'Ndokoni apo mukamaliziretu kudzononga wakuphonya, Aamaleki, na kumenyana nawo kufikizana iwo amale.' 19Thangweranyi mulibe kubvera mafala ya Yahova? Thangweranyi mudathamangira kukapondedza na kukachita bzakuipa pamaso pa Yahova?''20Kinangoko Sauli adati kuna Samueli, ''Ndabveradi mafala ya Yahova, ndichiyendadi mnjira ndiyo Yahova adandituma. Ndaphata Agagi, mfumu ya Aamaleki, na kumaliza kudzononga Aamalekiwo. 21Soma wanthu adatenga bzakupondedza bzina mwa-- mabira na ng'ombe, bzinthu bzakuthemera kubzidzononga, mkukachitira nsembe ya Yahova Mulungu wanu ku Giligala.''22Samueli adatawira, ''Kodi Yahova ambadekedwa kwenekwene na nsembe zakupserereza na zakuphera, ninga kubvera mafala ya Yahova? Kubvera kuli nkhasa kusiyana na nsembe, apo kutchera khutu kuli nkhasa kusiyana na mafuta ya atonde wa mabira. 23Thangwe kupanduka kuli ninga chakuipa cha kuchita nyanga, apo mtima wa liuma uli ninga kunamata milungu yakusaya basa na maula. Thangwera mwalamba mafala ya Yahova, iye wakulambanimbo imwe kukhala mfumu.''24Ndiye Sauli adati kuna Samueli, ''Ndaphonya; thangwe ndapsa chitongi cha Yahova na mafala yanu, thangwe ndikhana mantha na wanthu na kubvera mafala yawo. 25Tsapano, pirizi ndilekerereni chakuipa changu, na kubwerera nande pabodzi kuti ndinamate Yahova.''26Samueli adati kuna Sauli, ''Nim'bwerera lini namwe; thangwe mwalamba mafala ya Yahova, apo Yahova wakulambanimbo kukhala mfumu ya Isaraeli.'' 27Pomwe Samueli akhazungunuka kunyamuka, Sauli adaphata manzemvule ya mkanjo wache, apo udabaluka.28Samueli adati naye, ''Yahova wang'amba ufumu bwa Isaraeli kuchoka lero lino apo wabupereka kuna mnansi wanu, omwe ali nkhasa kuposa imwe. 29Ndiponso, Wamphamvu wa Isaraeli amdzanama lini ayai kulapa; thangwe iye ni munthu lini, kuti akalape.''30Ndiye Sauli adati, ''Ndaphonya. Soma pirizi ndilemekezenimbo tsapano lino pamaso pa akulu wa wanthu wangu na pamaso pa Isaraeli. Tembenukani pomwe nande, kuti ndinamate yahova Mulungu wanu.'' 31Ndiye Samueli adatembenuka pomwe kuna Sauli, apo Sauli adanamata Yahova.32Ndiye Samueli adati, ''Bweresani Agagi mfumu ya Amaleki kuno kuna ine.'' Agagi adabwera kuna iye atamangiwa na njema achiti, ''Chadidi imfa njakuwawa''. 33Samueli adatawira, ''Ndimo lupanga lanu lachitisa akazi kukhala wakusaya wana, ndendende mayi wanumbo akhale wakusaya wana pakati pa azimayi.'' Ndiye Samueli adagwata Agagi nthindi nthindi pamaso pa Yahova ku Giligala.34Samueli adayenda ku Rama, apo Sauli adakwira kuyenda ku nyumba yache ku Gibeya wa kwa Sauli. 35Samueli alibe kumuona Sauli kufikizana nsiku ya imfa yache, thangwe iye akhalira nkhawa Sauli. Yahova adabuza kuti iye adaikha Sauli kukhala mfumu ya Isaraeli.
161Yahova adati kuna Samueli, ''Unilira Sauli kufikizana liti, thangwera kuti ndamulamba iye kukhala mfumu ya Isaraeli? Dzaza nyanga yako na mafuta uyende. Nimkutumizira Jese wa ku Beterehemu, thangwe ndabzisankhulira ndekha mfumu pakati pa wanache wachimuna.''2Samueli adati, ''Ningayende tani? Sauli angabva bzimwebzo, amdzandipha ine.'' Yahova adati, ''Takula mwana wa ng'ombe wakunenepa ukalewe, 'Ndabwera kudzapereka nsembe kuna Yahova.' 3Chemera Jese ku nsembeyo, apo nimdzakuonesa iwe ndicho udzachite. Umdzandidzozera omwe nimdzakuuzayo.''4Samueli adachita ninga Yahova adalewera achiyendadi ku Beterehemu. Akuluakulu wa muyiyo akhatetemera pomwe iwo akhabwera kudzagumana naye achiti, ''Kodi mukubwerera mtendere?'' 5Iye adati, ''Mu mtendere; ndabwera kudzapereka nsembe kuna Yahova. Konzekerani kubzipambula mkubwera nande kudzapereka nsembe.'' Ndiye iye adaikha pambali Jese na wanache wachimuna mkuwachemera ku nsembeyo.6Pomwe iwo adabwera, iye adanyang'anisa Eliabu achiti bzayekhayekha kuti wakudzozewa wa Yahova waima pamaso pache. 7Soma Yahova adati kuna Samueli, ''Nampodi kunyang'ana maonekedwe yakunja kwache, ayai tsonga la msinkhu wache; thangwe iye ndamulamba. Thangwe Yahova ambaona lini munthu ninga munthu ambaonera; munthu ambanyang'ana maonekedwe ya kunja, soma Yahova ambanyang'ana mtima.''8Ndiye Jese adachemera Abinadabu achimchitisa kugwata na pamaso pa Samueli. Ndiye Samueli adati, ''Neye Yahova alibe kusankhula pomwe umweyu.'' 9Jese kinangoko adachita kuti Sama agwate pafupipo, soma Samueli adati, ''Neye Yahova alibe kusankhula umweyu.'' 10Jese adachita kuti wanache anomwe agwate pamaso pa Samueli. Ndiye Samueli adati kuna Jese, ''Yahova alibe kusankhula neye m'bodzi wa amwewa.11Kinangoko Samueli adati kuna Jese, ''Kodi anyamata wensene mbamwewa?'' Iye adatawira, ''Wasala mng'ono letu, soma akuusa mabira.'' Samueli adati kuna Jese, ''Tuma mtumi akamtenge; thangwe timkhala lini pansi kufikizana iye abwere pano.'' 12Jese adatuma mtumi achimubweresa mwemo. Tsapano mwanache wachimunayo akhali wamphamvu apo akhana maso yakudeka na maonekedwe yakudeka. Yahova adati, ''Lamuka, mdzoze umweyo; thangwe ndiye.''13Ndiye Samueli adatenga nyanga ya mafuta mkumudzoza iye pakati pa abale wache. Mzimu wa Yahova udathamanga pa Davide kuchoka nsiku yoyo kuyenda mtsogolo. Ndiye Samueli adalamuka achiyenda ku Rama.14Tsapano Mzimu wa Yahova udamchokera Sauli, apo mzimu wakuwawa wa Yahova udam'boneresa iye. 15Wakutumikira wa Sauli adati kuna iye, ''Onani tsapano, mzimu wakuwawa wa Mulungu ukukuboneresani imwepo. 16Lekani mbuyathu tsapano atonge wakutumikira wanu omwe ali pamaso panu kupsaga munthu wa madu yakuyimba zeze. Ndiye pomwe mzimu wakuwawa wa Mulungu ungafika pa imwe, iye amdzayimba apo iwe mumdzakhala bwino.''17Sauli adati kuna wakutumikira wache, ''Ndipsagireni munthu kuti angayimbe bwino apo mum'bwerese kuno.'' 18Ndiye m'bodzi wa anyamata adatawira, achiti, ''Ndaona mwana wachimuna wa Jese wa ku Beterehemu, omwe ana madu nakuyimba, wamphamvu, mwamuna wakulimba mtima, mwamuna wa nkhondo, wakusewera mwa nzeru, mwamuna wakudeka; apo Yahova ali mwa iye.'' 19Ndiye Sauli adatuma mitumi kuna Jese, achiti, ''Nditumizireni mwananu wachimuna Davide, omwe ana mabira.''20Jese adatenga bulu wakudzala na mkate, chakutengera cha vinyu, na mwana wa mbuzi, achibzitumiza kubodzi na mwanacheyo Davide kuna Sauli. 21Ndiye Davide adabwera kuna Sauli achipita basa lache. Sauli adamkonda iye kukulu, apo adakhaliratu wakutakula bzipfudzo bzache bza nkhondo.22Sauli adatuma Jese, kulewa, ''Lekani Davide ayime pamaso pangu, thangwe wagumana udidi mmaso mwangu.'' 23Mzimu wakuwawa wa Mulungu ungamubwerera Sauli, Davide akhambatenga zeze mkuyimba. Ndiye Sauli akhatsangalaziwa na kukhala bwino, apo mzimu wakuwawayo ukhamchokera iye.
171Tsapano Afilisiti adagwezeka wankhondo wawo kuti achite nkhondo. Iwo adagwezekana pa Sokoti, wa ku Yuda. Iwo akhadamanga msasa pakati pa Sokoti na Azeka, mu Efesi Damimu.2Sauli na amuna wa Isaraeli adagwezekana achimanga msasa Mchigwa cha Ela, achifola mzere wawo wa nkhondo kukagumana na Afilisiti. 3Afilisiti adaima pa phiri mbali ibodzi, apo Aisaraeli adaimambo pa phiri mbali inango uko pakati pawo pana chigwa.4Munthu wa mphamvu adabula kuchoka mu msasa wa Afilisiti, mwamuna wakuchemerewa Goliyati wa ku Gati, omwe tsonga lache likhali maboko matanthatu na chithatha. 5Iye akhana chipewu chamkuwa pa msolo pache, apo akhadabvala chakubvala cha mkuwa chakulemera masekere madzana machanu.6Akhana chakubvala cha mkuwa mmiyendo mwache na psimo la mkuwa pamapewa pache. 7Mpsimbo ya momba wache ikhali ikulu, yakukhala na gango lakuthusira ninga mtanda wakupakasira nguwo. Msolo wa momba wache ukhalemera masekere madzana matanthatu ya chitsulo. Wakutakula chakukhotchera chache akhafamba patsogolo pache.8Iye adaima achichemera mathimu ya wankhondo wa Isaraeli, ''Thangweranyi mwabula kubwera kudzafolana pala nkhondo? Kodi ine ndine lini Mfilisiti, apo imwe ndimwe lini anyamata wa Sauli? Bzisankhulireni munthu apolike kubwera kuna ine. 9Penu iye angakwanise kumenyana nande mkundipha, ndiye ife timdzakhala akapolo wanu. Soma penu nimmugonjesa iye, ndiye imwepo mumdzakhala akapolo wathu na kutitumikira ife.''10Thimize Mfilisitiyo adati, ''Ine ndikunyoza mathimu ya wankhondo wa Isaraeli lero lino. Ndipeni munthu kuti timenye pabodzi.'' 11Pomwe Sauli na Aisaraeli wensene adabva ndibzo Mfilisitiyo adalewa, iwo adagwa utofu na kuchita mantha makulu.12Tsapano Davide akhali mwana wachimuna wa ku Efrate wa ku Beterehemu mu Yuda, omwe dzina lache likhali Jese. Iye akhana wana wachimuna asere. Jese akhali munthu wakukalamba mu nsiku za Sauli,wakukalamba kwenekwene pakati pa amuna. 13Wana wachimuna atatu akuluakulu akhadatewera Sauli ku nkhondo. Madzina ya wanache wachimuna atatuwo omwe adatewera ku nkhondo yakhali Eliabu wakutoma kubadwa, wakupondana naye Abinadabu, na wachitatu Sama.14Davide akhali mng'ono letu. Atatu akuluakuluwo adatewera Sauli. 15Tsapano Davide akhambayenda kuna Sauli na kuna mabira ya babache ku Betelehemu, kumbakayadyesera. 16Kwa nsiku makumi manayi Mfilisiti wa mphamvuyo akhambabwera pafupi machibese na maulo kudzabzionesera mwene pala nkhondo.17Ndiye Jese adati kuna mwanache Davide, ''Atengere abale wako kani efa wa tirigu wakukazinga na mikate khumi, na kuthamanga nayo kamkulumize ku msasa wa abale wako. 18Utakule pomwe ntchintchi khumizi ukapase kapitawo wa thimu lawo lakukwana chulu chibodzi. Ukazonde makhaliro ya abale wakowo, na kubweresa umboni kuti ali bwino.19Abale wako ana Sauli na amuna wensene wa Isaraeli Mchigwa cha Ela, kumenyana na Afilisiti.'' 20Davide adalamuka mwakubesera achisiya mabira mmanja mwa makabusa. Iye adatakula bzakukaperekabzo achinyamuka, ninga Jese adamtongera iye. Iye adafika pa msasa nthawe ndizo wankhondo akhanyamuka kuyenda kunja ku nkhondo ali mkukuwa nyimbo ya ku nkhondo. 21Ndiye Aisaraeli na Afilisiti adafolana pala nkhondo, thimu kulimbana na thimu.22Davide adasiyira mitolo yache munthu wakukoya bzombo, achithamangira kuna thimulo, achipa mamuko abale wachewo. 23Pomwe iye akhamusana nawo, munthu wamphamvuyo, Mfilisiti wa ku Gati, Goliyati dzina lache, adatulukira kuchoka mmathimu ya Afilisiti, achilewa mafala yamweyale ninga pakutoma, apo Davide adayabva. 24Pomwe amuna wensene wa Isaraeli adaona munthuyo, adamthawa achikhala na mantha kwenekwene.25Amuna wa Isaraeli adati, ''Kodi wamuona munthu watulukirayu? Umweyu wabwera kuti adzanyoze Isaraeli. Mfumu imdzapereka vida kuna munthu wakupha umweyu, ichidzapereka mwanache wachikazi kuna iye mmaloozi, ichidzapa ufulu nyumba ya babache kulekeza kupereka mtsonkho mu Isaraeli.''26Davide adati kuna amuna wakuima pafupi naye, ''Mchani chimdzachitika kuna munthu wakupha Mfilisitiyu na kuchosa chitonzo pa Isaraeli? Mfirisiti umweyu mbani nyakusaya kugwatiwa kuti ambanyoze mathimu ya Mulungu wa moyo?'' 27Ndiye wanthu adabwerezera bzomwe akhambalewalewa kuna iye, ''Bzimdzachitika tenepoyo kuna munthu wakupha iye.''28Eliabu mano wache mkulu letu adabva pomwe iye adasewera kuna wanthuwo. Ukali bza Eliabu budagakira Davide, iye achiti, ''Kodi iwepo wapolikiranyi kuno? Mabira wasiyira mbani mchipululu mule? Ndikudziwa kubzikuza kwako, na kuipa mtima kwako; thangwe wapolika kuno kutondo kuti udzaonerere nkhondo.'' 29Davide adati, ''Ndachita chani tsapano? Mesa ukhali m'bvunzo basi?'' 30Iye adachoka pa iye mkuyenda pana wina, achikasewera bzibodzibodzi. Wanthu adatawira chinthu chibodzibodzi ninga pakutoma.31Pomwe mafala ndiyo Davide adasewerayo yadabveka, anyankhondo adayabwerezera kuna Sauli, apo adamtumira mtumi Davide. 32Ndiye Davide adati kuna Sauli, ''Nampodi kubvuma mtima wa wina uchite thupo na Mfilisiti ule; kapolo wanune niyenda kukamenyana naye Mfilisitiyo.'' 33Sauli adati kuna Davide, ''Ungakwanise lini iwepo kulimbana na Mfilisitiyu mkumenyana naye, thangwe ndiwe mwana mng'ono, uko iye ni munthu wankhondo kuyambira paubwana bwache.''34Soma Davide adati kuna Sauli, ''Kapolo wanu adazerewera kuusa mabira ya babache. Mphondolo ayai chimbalangondo chingabwera mkutenga ntchere ya bira pakati pa thimulo, 35nimbathotha mkuuphata, mkuyipulumusa mkamwa mwache. Ungandigandukira ine, nimbauphata mandebvu yache, mkuumenya, mkuupheratu.36Kapolo wanune ndidapha kale mphondolo na chimbalangondo kubodzi. Mfilisiti wakusaya kugwatiwayu amkhala ninga chibodzi mwa ibzo, thangwe wanyoza mathimu ya Mulungu wa moyo.''37Davide adati, ''Yahova adandipulumusa inepano kuchoka ku mphamvu ya mphondolo na mphamvu ya chimbalangondo. Iye amdzandipulumusa ine mmanja mwa Mfilisitiyu.'' Ndiye Sauli adati kuna Davide, ''Ndoko, apo Yahova mbaakhale nawe.'' 38Sauli adabvazika Davide chakubvala cha nkhondo. Adaikha chipewu cha mkuwa ku msolo kwache, achimubvazika chakubvala cha chitsulo.39Davide adamangirira lupanga lache padzaulu pa chakubvala chache cha nkhondo. Soma alibe kukwanisa kufamba, thangwe akhanati kubzizerewera. Ndiye Davide adati kuna Sauli, ''Ningakwanise lini kubula kuyenda kunkhondo na bzimwebzi, thangwe ndikanati kubzizerewera.'' Ndiye Davide adabzikhundula. 40Adatakula mpsimbo yache mmanja achisankhula minyala michanu yakunyalala mkamkulo; iye adayiikha mkachola ka umakabusa. Sipoko yache ikhali mmanja mwache pomwe iye akhafendera kuna Mfilisitiyo.41Mfilisitiyo adabwera achifenderera Davide, apo wakutakula chakukhotcherera chache ali patsogolo pache. 42Pomwe Mfilisitiyo adanyang'ana kuzungulira adaona Davide, iye adamnyoza iye, thangwe akhali mwana mng'ono, na mfwira, wa maonekedwe yakudeka. 43Ndiye Mfilisitiyo adati kuna Davide, ''Kodi ndine mbwaya, kuti iwe ubwere kuna ine na miti?'' apo Mfilisitiyo adatemberera Davide na milungu yache.44Mfilisitiyo adati kuna Davide, ''Bwera kuna ine, apo nimdzapereka mnomfu wako kuna mbalame za mdzaulu na kuna bzilombo bzakuthengo.'' 45Davide adatawira kuna Mfilisitiyo, ''Ukubwera kuna ine na lupanga, momba, na psimo. Soma ine ndikubwera kuna iwe mdzina la Yahova wa wense, Mulungu wa anyankhondo wa Isaraeli, omwe iwe udawanyoza.46Lero lino Yahova amndipasa chigonjeso pa iwe, apo nimkupha na kuchosa msolo wako kuthupi lako. Lero lino nimpereka matupi yakufa ya anyankhondo wa Afilisiti kuna mbalame za mdzaulu na kuna bzilombo bza dziko lapansi, pala kuti dziko lensene lapansi lizindikire kuti kuna Mulungu wa Isaraeli, 47na kuti mtsonkhano wenseneyu uzindikire kuti Yahova ambapulumusa lini na lupanga ayai momba. Thangwe Yahova ndiye mwenekachiro nkhondoyi, apo iye amkuperekani imwe mmanja mwathu.''48Pomwe Mfilisitiyo adabzikonzesera mkufenderera Davide, ndiye Davide adathamanga kamkulumize kuna thimu la awengi wa anyankhondowo kukagumana naye. 49Davide adapisa boko lache mka chola kache, mkutenga mwala kuchoka mwemo, mkupangira ku sipoko, mkuboma pamkuma pa Mfilisitiyo. Mwalayo udamira mumkuma mwa Mfilisitiyo, apo iye adagwa pansi chafufumimba.50Davide adagonjesa Mfilisitiyo na sipoko na mwala. Iye adaboma Mfilisitiyo achimupha. Mukhalibe lupanga mmanja mwa Davide. 51Kinangoko Davide adathamanga achikaima pa Mfilisitiyo mkutenga lupanga lache, achilimolola mchikhomfa mwache, mkumupha iye, achigwatira msolo wache. Pomwe Afilisiti adaona kuti munthu wamphamvu wafa, adathawa.52Ndiye amuna wa Isaraeli na wa ku Yuda adanyamuka ali kukuwa, achithotha Afilisiti kufikizana kutali ku chigwa na pa mipitiro ya Ekironi. Afilisiti wakufawo adagwa pa njira ya ku Saraimu, kuyenderatu ku Gati na ku Ekironi. 53Wana wa Isaraeli adabwerera kuchoka pakuthotha Afilisiti, achipondedza msasa wawo. 54Davide adatenga msolo wa Mfilisitiyo mkuubweresa ku Yerusalemu, soma adaikha bzakubvala bzache mchihema chache.55Pomwe Sauli adaona Davide kubula kuyenda kuna Mfilisitiyo, adati kuna Abineri, kapitawo wa anyankhondo, ''Abineri, mnyamatayu ni mwana wambani?'' Abineri adati, ''Pana imwe, mfumu, nimdziwa lini.'' 56Mfumuyo idati, ''Bvunza omwe angadziwe, ni mwana wambani mnyamatayu.''57Pomwe Davide adabwerera kuchoka kwakupha Mfilisitiyo, Abineri adamtenga iye, achimubweresa pamaso pa Sauli ana msolo wa Mfilisitiyo mmanja mwache. 58Sauli adati kuna iye, ''Ndiwe mwana wa mbani, mnyamatawe?'' Davide adatawira, ''Ndine mwana wa kapolo wanu Jese wa ku Beterehemu.''
181Pommwe iye adamala kulewalewa na Sauli, mtima wa Yonatani udabverana na mtima wa Davide, apo Yonatani adamkonda iye ninga mtima wache chaiwo. 2Sauli adatenga Davide kumuikha m'basa lache nsiku yoyo; alibe kumubvuma pomwe kubwerera kumuyi kwa babache.3Ndiye Yonatani na Davide adachita mpangano wa uchamwali thangwe Yonatani adamkonda iye ninga mtima wache chaiwo. 4Yonatani adakhundula mkanjo omwe akhadabvala achiupereka kuna Davide na chakubvala chache cha nkhondo, na lupanga lache pomwe, uta, na bande.5Davide adabula kuyenda kulikwense ndiko Sauli adamtuma, achipambana. Sauli adamuikha iye kunyang'anira wanthu wa nkhondo. Ichi chidadekera wanthu wensene na anyamata wa Sauli pomwe.6Pomwe iwo adabwerera kumuyi kuchokera kwakugonjesa Afilisitiwo, azimayi adabula kuchokera mmiyi yensene ya Isaraeli, ali kuyimba na kubzina, kukagumana na mfumu Sauli, na ng'oma zing'ono zing'ono, na kusekera, na bzakuyimbira. 7Azimayi adayimbirana kuna wina na mwayache pomwe akhayimba. Iwo adayimba: ''Sauli wapha bzulu bzache, apo Davide makumi ya bzulu bzache''8Sauli akhali waukali kwenekwene, apo chimbocho chidamuipira iye. Iye adati, ''Alewengera kuna Davide bzulu na bzulu, soma alewengera bzulu bzokha kuna ine. Chinimperewera pomwe mchani soma ufumu bokha zjai?'' 9Sauli adanyang'anisa Davide na chikaikiro kuchoka nsiku yoyo mpakana.10Mangwana yache mzimu wakuipa wa Mulungu udathamangira pa Sauli apo iye achibvimira ali mnyumbamo. Ndiye Davide adaimba chakuimbira chache, ninga akhachitira nsiku iriyense. Sauli akhana psimo mmanja mwache. 11Sauli adathusa psimolo, thangwe iye adakumbuka, ''Ninimkhomera Davide kunyumbaku.'' Soma Davide adathawa kuchoka pa 12Sauli kawiri mnjira yoyi. Sauli akhana mantha na Davide, thangwe Yahova akhanaye, soma akhali lini pomwe na Sauli.13Ndiye Sauli adamchosa iye pafupi naye achimuikha mkulu wa chulu chibodzi cha anyankhondo. Mnjira yoyi Davide adabula kuyenda kunkhondo achibwerera kutsogolera wanthu. 14Davide akhapambana mnjira zache zensene, thangwe Yahova akhali naye.15Pomwe Sauli adaona kuti iye wapambana, adamgopa iye. 16Soma Aisaraeli wensene na Yuda adamkonda Davide, thangwe iye akhabula nawo achibwerera nawo mwemo kuwatsogolera.17Kinangoko Sauli adati kuna Davide, ''Mwanangu mkulu wachikazi uyu Merabi. Ndikumpereka kuna iwe kukhala mkazako. Malingana ukhale wakulimbika mtima kuna ine na kumbamenya nkhondo za Yahova.'' Thangwe Sauli adakumbuka, ''Nampodi ndimuphe iye, soma lekani Afilisiti ndiwo ati amuphe.'' 18Davide adati kuna Sauli, ''Ndine mbani ine, apo abale wangumbo mbani, ayai banja la babangu mu Isaraeli, kuti ndikakhale mkuwasa wa mfumu?''19Soma pa nthawe ndiyo Merabi, mwana wachikazi wa Sauli, akhati kuti aperekiwe kuna Davide, adaperekiwa kuna Adirieli wa ku Mehola.20Soma Mikaela, mwana wachikazi wa Sauli, akhakonda Davide. Iwo adauza Sauli, apo ichi chidamkomera iye. 21Ndiye Sauli adakumbuka, ''Ndimpereke kuna iye, kuti akhale nyambo yache, na kuti Afilisiti l adzamuphe iye.'' Ndiye Sauli adati kuna Davide kachiwiri, ''Umkhala mkuwasa wangu iwepo.''22Sauli adatonga anyamata wache, ''Sewerani na Davide pamphepete, apo mulewe, 'Ona, mfumu ikudekedwa nawe iwepo, apo anyamata wache wensene ambakukonda. Tsapano ndiye, ukhale mkuwasa wa mfumu.'''23Ndiye anyamata wa Sauli adasewera mafalaya kuna Davide. Ndiye Davide adati, ''Kodi ni nkhani ing'ono kuna imwe kukhala mkuwasa wa mfumu na, nakuti ine ndine munthu wakusaya, na wakupepusiwa.'' 24Anyamata wa Sauli adamuuza iye mafala ndiyo Davide adasewerayo.25Ndiye Sauli adati, ''Kamuuzeni tere Davide, 'Mfumu imfuna lini kobiri iriyense ya maloozi kupambula makanda dzana libodzi ya kugwata kumaso kwa Afilisiti, kubwezera kuna awengi wa mfumu.''' Tsapano Sauli adakumbuka kumuphesa Davide kuna Afilisiti. 26Anyamata wache atamuuza Davide mafalaya, bzidamdekera Davide kukhala mkuwasa wa mfumu.27Nsiku zozo zikanati kumala, Davide adayenda na amuna wache achikapha Afilisiti madzana mawiri. Davide adabweresa makanda yakugwata kumaso kwa Afilisiti, achiyapereka yensene yakukwana kuna mfumu, kuti iye akhale mkuwasa wa mfumuyo. Ndiye Sauli adapereka Mikala mwanache wachikazi kukhala mkazache. 28Pomwe Sauli adaona, apo adazindikiradi kuti Yahova akhanaye Davide, na kuti Mikala, mwana wa Sauli, akhamkondadi iye, 29Sauli adakhaliratu na mantha kwenekwene na Davide. Sauli adapitiriza basi kukhala muwengi wa Davide.30Ndiye wankhondo wa Afilisiti adabula kunja ku nkhondo, apo mwa chizerewezi iwo angabula, Davide akhali wakupambana basi kuposa anyamata wina wense wa nkondo wa Sauli, mwakuti dzina lache lidapitirira basi kukhala lakuthembezeka.
191Sauli adasewera na Yonatani mwanache wachimuna na kuna anyamata wache wensene kuti amuphe Davide. Soma Yonatani, mwana wachimuna wa Sauli, akhadekedwa naye kwene kwene Davide. 2Ndiye Yonatani adamuuza Davide, ''Sauli babangu akupsaga manera yakukupha iwepo. Ndiye uchenjere machibese apo ubisalike mbuto yakulimba. 3Niyenda kunja kukaima pambali na baba mmunda komwe iwepo uli, apo nimkalewalewa na baba bza iwepo. Ningakabva chinthu chirichense, nimdzakudziwisa.''4Yonatani adasewera bzabwino bza Davide kuna Sauli babache achiti kuna iye, ''Nampodi kubvuma mfumu iphonyere mnyamata wache Davide. Thangwe iye alibe kukuphonyerani, apo bzakuchita bzache bzakubwereserani bzabwino. 5Thangwe iye adatenga moyo wache mmanja mwache achipha Mfilisiti. Yahova adabweresa chipulumuso chikulu kuna Isaraeli. Imwe mudaona muchisekera. Thangweranyi mukufuna kuphonyera mulopa wakusaya kuphonya pakupha Davide seye thangwe?''6Sauli adatetekera Yonatani. Sauli dalumbirira, ''Pana Yahova, iye aniphiwa lini.'' 7Ndiye Yonatani adachemera Davide, apo Yonatani adamuuza Davide bzobzi. Yonatani adabweresa Davide kuna Sauli, apo iye akhali pamaso pache ninga pakutoma.8Pakhana nkhondo pomwe, apo Davide adabula kunja achikamenyana na Afilisiti achiwagonjesa na kupha kukulu. Iwo adathawa pamaso pache. 9Mzimu wakuipa wa Yahova udabwera pa Sauli apo iye adakhala mnyumba na psimo lache mmanja mwache, apo Davide akhaimba chakuimbira chache.10Sauli adayezera kuthwikira Davide kunyumba na psimolo, soma iye adaphuzunyuka pamaso pa Sauli, mwakuti Sauli adathusira psimolo kunjumba. Davide adathawa achichokeratum usiku bumwebo. 11Sauli adatuma mitumi ku nyumba ya Davide kumudikhirira kuti amuphe basi machibese. Mikala, mkazi wa Davide, adamuuza iye, ''Penu umpulumusa lini moyo wako usiku buno, mangwana uniphewa.''12Ndiye Mikala adachosera Davide na pajanera. Iye adayenda achichoka, mkuthawa. 13Mikala adatenga chifano chakutsema cha mnyumbamo achichigonesa pakama. Ndiye iye adaikha nsago ya ukuse bwa mbuzi kumisolo kwache, mkuchifunikiza na bzakubvala.14Pomwe Sauli adatuma mitumi kukatenga Davide, iye adati, ''Akudwala.'' 15Ndiye Sauli adatuma mitumi kukamuona Davide: iye adati, ''Mubwereseni mukwire naye kuno ali pakamapo, kuti ndidzamuphe.''16Pomwe mitumi idapita mwemo, onani, pakama pakhana chifano chakutsema na nsago ya ukuse bwa mbuzi kumisolo kwache. 17Sauli adati kuna Mikala, ''Thangweranyi wandinyengeza tere mkulekerera muwengi wangu kuyenda, mwakuti ateye wathawa?'' Mikala adamtawira Sauli, ''Iye adati kuna ine, 'Ndileke ndiyende. Thangweranyi kuti ndikuphe?''18Tsapano Davide adayenda achithawa, mkuyenda kuna Samueli ku Rama mkukamuuza bzense ndibzo Sauli adamchitira iye. Ndiye iye na Samueli adayenda achikakhala mu Nayoti ku Rama.'' 19Wina adauza Sauli, kuti, ''Onani, Davide ali ku Nayoti mu Rama.'' 20Ndiye Sauli adatuma mitumi kukaphata Davide. Pomwe iwo adaona thimu la aneneri likunenera, na Samueli ataima ninga mkulu wawo, Mzimu wa Mulungu udagwera pa mitumi ya Sauliyo, apo iyo idanenerambo.21Pomwe Sauli adauziwa ibzi, adatuma mitumi inango, apo iyo idakanenerambo pomwe. Ndiye Sauli adatuma mitumi inango kachitatu, apo iyo idakanenera pomwe. 22Kinangoko iye adayenda yekha ku Rama kumweko achikafika pa mchera wakuzika ndiwo uli mu Seku. Iye adabvunza, ''Kodi Samueli na Davide ali kuponi?'' Wina adati, ''Onani, iwo ali ku Nayoti mu Rama.''23Sauli adayenda ku Nayoti mu Rama. Ndiye Mzimu wa Mulungu udamubwerera iye, apo pomwe akhayenda adanenera kufikizana adafika ku Nayoti mu Rama. 24Iye adakhundula bzakubvala bzache pezi pezi achinenerambo pamaso pa Samueli. Iye adakhala pezi nsiku yensene ya mtero na usiku bwense bza mtero. Mthangwerache iwo adabvunza, ''Kani Sauli pomwe ni mneneri?''
201Ndiye Davide adathawa kuchoka ku Nayoti mu Rama achibwera kudzati kuna Yonatani, ''Kodi ndachitanyi ine? Chakuipa changu mchiponi? Mchakuphonya chanyi ndachitira babako, kuti ateye apsage kundipha inepano?'' 2Yonatani adati kuna Davide, ''Kutatitali; unifa lini iwe. Babangu ambachita lini chinthu ching'ono ayai chikulu seye mkundiuza ine. Thangweranyi baba akundibisira bzimwebzi? Mtenepoyo lin.''3Chensecho Davide adalumbirira pomwe achiti, ''Babako akudziwa bwino kuti ndagumana udidi pamaso pako. Iwo adati, 'Nampodi kubvuma Yonatani adziwe bzobzi, ayai amdzakalipa.' Soma mchadidi pana Yahova, na pana iwepo, pana ninga thanya libodzi pakati pa ine na imfa.''4Ndiye Yonatani adati kuna Davide, ''Chirichense unilewacho, nimkuchitira.'' 5Davide adati kuna Yonatani, ''Mangwana ukukhwedzuka mwezi upsa, apo nimfunika ndikakhale pansi kudya na mfumu. Soma ndileke ndiyende, kuti ndikabisalike mthengo kufikizana nsiku yachitatu maulo yache.6Babako angandifuna pang'ono pense, ndiye ukati, 'Davide wandingingimiza kuti ndimubvume athamange ku Betelehemu muyi wache; thangwe kuna nsembe yapagole koko ya banja lense.' 7Iwo angakati, 'Chabwino,' kapolo wanu nimdzakhala pa mtendere. Soma angakakalipa kwenekwene, ndiye dziwa kuti akumbuka chakuipa.8Mthangwerache chitira kapolo wako chakukoma mtima. Thangwe wamchitira kapolo wako kupangana nawe mpangano wa Yahova. Soma penu mwa ine muna chakuipa chirichense, undiphe wekha; nakuti thangweranyi tsono kuti undibwerese kuna babako?'' 9Yonatani adati, ''Ukhale nabzo kutali bzimwebzo iwe! Ndipo ndidadziwa babangu akukumbuka chakuipa kuna iwepo, ndiribe kuuza kodi?''10Ndiye Davide adati kuna Yonatani, ''Mbani amdzandiuza ine babakowo achikutawira mwakukalipa?'' 11Yonatani adati kunaDavide, ''Bwera, mbatiye tiyende kuthengo.'' Ndiye wensenewo adabula mkuyenda kuthengo.12Yonatani adati kuna Davide, Yahova Mulungu wa Isaraeli, mbaakhale mboni. Ningadzabvunza baba mangwana nthawe ninga ino, ayai mkucha, ona, penu pana chabwino chakuchitira Davide, kodi nimdzakutumira lini mtumi na kukudziwisa iwepo? 13Penu bzinidekera baba kukuchita chakuipa, Yahova mbaachitire Yonatani na kuthimizira pomwe penu nimkudziwisa lini na kukuthawisa, pala kuti uyende mumtendere. Yahova mbaakhale nawe, ninga akhalira na baba.14Penu ndikana moyo, kodi umdzandionesambo lini chikhulupiriro cha mpangano wa Yahova, kuti ningafe lini? 15Nampodi kudumiza chikhulupiriro cha mpangano wako kuchoka ku banja langu kwa nsiku zense---neye achichita kuti Yahova wagwata aliyense wa awengi wa Davide kuchoka pa nkhope ya dziko lapansi.'' 16Ndiye Yonatani adachita mpangano na wanyumba ya Davide achiti, ''Yahova mbaakwanirise ibzi pakulanga awengi wa Davide.''17Yonatani adalumbirisa pomwe Davide kachiwiri thangwera chikondi ndicho iye akhanacho pa iye, thangwe akhamkonda iye ninga akhabzikondera moyo wache mwene. 18Ndiye Yonatani adati kuna iye, ''Mangwana unikhwedzuka mwezi. Iwepo umdzaoneka lini thangwe pa kadera yako pamdzakhala terepoyo. 19Ungakhala wakhala nsiku zitatu, udzapolike kamkulumize mkubwera pambuto ndipo iwe udabisalika wekha pmwe nkhaniyi idayamba, apo kakhale pafupi na mwala wa Ezeli.20Nimdzathusa misewe mitatu kumbali imweyo, ninga kuti ndikhabzatika. 21Kinangoko nimdzatuma mnayamata wangu ndichidzati kuna iye, 'Ndoko ukalokote misewe ire.' Ningadzati kuna mnyamatayo, 'Nyang'ana, misewe iri mbali iyi ya iweyo; udzailokote,'' ndiye udzabwere; thangwe pamdzakhala chitetezo chako sikuti kudzononga, pana Yahova.22''Soma ningadzati kuna mnyamatayo, 'Nyang'ana misewe iri kupitirira pamwepo,' ndiye dzayende njira zako, thangwe Yahova wakuuza uyende. 23Ungakhala mpangano omwe iwe na ine tidakambirana, ona, Yahova ali pakati pa ife kufikizana muyaya.'''24Ndiye Davide adabisalika mthengo. Mwezi upsa utakhwedzuka, mfumu idakhala pansi kudya chakudya. 25Mfumuyo idakhala pansi pa kadera yache, ninga mwa chizerewezi, pakadera m'phepete mwa nyumba. Yonatani adaima pulu, apo Abineri adakhala pafupi na mbali kukhana mfumuko. Soma mbuto ya Davide ikhalibe munthu.26Soma Sauli alibe kusewera chinthu nsiku yoyo, thangwe iye adakumbuka, ''Chinthu chamchitikira iye. Iye ali lini wakuchena; chadidi iye ali lini wakuchena.'' 27Soma nsiku yachiwiri, mangwana yache ya kukhwedzuka mwezi, mbuto ya Davide pakhalibe basi munthu. Sauli adati kuna Yonatani mwanache wachimuna, ''Thangweranyi mwana wa Jese alibe kubwera kudzadya dzulo ayai lero lino?''28Yonatani adamtawira Sauli, ''Davide adandikumbira mwakungingimira kuti ayende ku Betelehemu. 29Iye adati, 'Pirizi ndibvumeni ndiyende. Thangwe banja lathu lina nsembe mmuyi, apo m'bale wangu wandiuza kuti ndikagumanike koko. Tsapano, penu ndagumana udidi pamaso panu, pirizi ndilekeni ndiyende kukaonana na abale wanguwo.' Thangwera icho iye alibe kubwera ku meza ya mfumu.''30Ndiye ukali bwa Sauli budagakira Yonatani, achiti kuna iye, ''Iwe mwana wa mkazi wakupulukira na wakugandukira! Kodi ndikudziwa lini kuti wasankhula mwana wa Jese ku manyazi ya iwe wekha, na kumanyazi ya upezi bwa mayi wako? 31Thangwe nthawe zense mwana wa Jese wakhala na moyo padziko lapansi, neye iwepo ayai ufumu bwako bumdzakhazikika lini. tsapano ndiye, tuma mtumi amubwerese iye kuno kuna ine, thangwe amfunika afe meju.''32Yonatami adatawira Sauli babache. ''Thangweranyi kuti iye aphiwe? Wachita chani?'' 33Ndiye Sauli adamthusira psimo kuti amuphe. Ndiye Yonatani adadziwa kuti babachewo atsimikiza mtima basi bzakupha Davide. 34Yonatani adalamuka kuchoka pa meza na ukali bwakugopsa apo neye kudya pomwe chakudya nsiku yachiwiri ya mweziyo, thangwe akhabvera nsisi Davide, thangwe babachewo adamchitisa manyazi.35Machibese yache, Yonatani adabula kuyenda mthengo kuna mpangano na Davide, apo mnyamata akhali naye. 36Iye adati kuna mnyamata wache, ''Thamanga ukapsage misewe ndiyo ndidathusa ire.'' Pomwe mnyamatayo adathamanga, iye adathusa msewe kutsogolo kwache. 37Pomwe mnyamatayo adakafika pomwe msewe omwe Yonatani adathusa udagwera, Yonatani adachemera mnyamatayo, achiti, ''Kodi mseweyu ulibe kupitirira popo?''38Ndiye Yonatani adachemera mnyamatayo, ''Kulumiza, kamangu, nampodi kukhala!'' Ndiye mnyamata wa Yonatani adagwezeka miseweyo achibwera kuna mbuyache. 39Soma mnyamatayo alibe kudziwa chinthu. Yonatani yekha na Davide akhadziwa nkhaniyo. 40Yonatani adapereka bzipfudzobzo kuna mnyamatayo achiti kuna iye, ''Ndoko, ndoko nayo kumuyi.''41Mnyamatayo atatondo kuyenda, Davide adaima kuchoka kutseri kwa minyala, atagona pansi chafufumimba, achikotama yekha yekha katatu. Iwo adampsompsonana achilira pabodzi, na Davide kulira kwenekwene. 42Yonatani adati kuna Davide, ''Ndoko mumtendere, thangwe tidalumbira tense mdzina la Yahova kuti, Yahova mbaakhale pakati pa iwe na ine, na pakati pa abereki wangu na abereki wako, kwamuyaya.'' Ndiye Davide adaima achichoka, apo Yonatani adabwerera kumuyi.
211Ndiye Davide adabwera ku Nobu kudzaona Abimeleke wansembeyo. Abimeleke adabwera ali kutetemera achiti kuna iye, ''Thangweranyi uli wekha apo neye munthu wina?'' 2Davide adati kuna Abimeleke wansembeyo, ''Mfumu yandituma basa ichiti kuna ine, 'Nampodi wina adziwe basa ndilo ndikukutumira iwepo, na ndibzo ndakutonga.' Ndapanganiza anyamata winango kumbuto ina.3Tsapano ndiye mmanja mwakomo una chakudya chanyi? Ndipe mitanda michanu ya mikate, ayai chirichense chiri panocho.'' 4Wansembeyo adamtawira Davide achiti, ''Ndiribe mikate ya nsiku zense mmanjamu, soma muna mkate wakuchena---penu anyamatawa abzikoya okha ku akazi.''5Davide adamtawira wansembeyo, ''Chadidi azimayi akhala kutali nafe kwa nsiku zitatu zapitazi, ninga mwachizerewezi pomwe ndikhanyamuka. Bzombo bza anyamatawa bzaikhiwa pambali napo bukhali ulendo bwapezipezi. Mkwakuposa tani tsono bzakutengera bzawo bzimkhala bzakuchena lero!'' 6Ndiye wansembeyo adamupa iye mkate omwe ukhadaikhiwa pambali. Thangwe pakhalibe mkate popo kupambula mkate wa chakupereka, omwe udachosewa kuchoka pamaso pa Yahova, kuti ayikhe mkate wakuthuma m'buto mwache pa nsiku ndiyo udachosewa.7Tsdapano m'bodzi wa anyamata wa Sauli akhali popo nsiku yoyo, adachedwesewa pamaso pa Yahova. Dzina lache akhali Doegi wa ku Edomu, mkulu wa amakabusa wa Sauli.8Davide adati kuna Abimeleke, ''Tsono pakali panopa mmanja mwanu mulibe msewe ayai lupanga kodi? Thangwe ndiribe kubweresa lupanga langu ayai bzipfudzo bzangu, thangwe basa la mfumu likhali la kamangumangu.'' 9Wansembeyo adati, ''Lupanga la Goliyati Mfilisitiyo, lomwe udamuphera Mchigwa cha Ela, liri pano lidakukutidziwa na nguwo kutseri wa efodi. Ungafuna kulitenga ilo, litenge, thangwe palibe pomwe chipfudzo china pano.'' Davide adati, ''Palibe pomwe lupanga lina ninga limwelo; ndipe kuno.''10Davide adanyamuka achithawa Sauli nsiku yoyo mkuyenda kuna Achisi, mfumu ya Gati. 11Akapolo wa Achisi adati kuna iye, ''Kodi si Davide uyu, mfumu ya dziko? Kodi iwo alibe kuyimba bza iye mkubzina, 'Sauli wapha bzulu bzache, apo Davide bzulu bzache bza makumi?''12Davide adatengera mafalaya mumtima apo akhana mantha kwene kwene na Achisi, mfumu ya Gati. 13Iye adachinja makhaliro yache pamaso pawo achinamizira kukhala na msala mmanja mwawo; iye adaikha bzilatizo pa misuwo ya mipitiro achimbalekerera mata yache kuyerera pa ndebvu zache.14Ndiye Akisi adati kuna akapolo wache, ''Nyang'anani, mukuona munthuyu ni nyamsala. Mwamubwereseranyi kuna ine? 15Nsikusaya anyamsala ine, kuti mubwerese umweyu kuchita tere pana ine? Kodi umweyu wabweradi mnyumba mwangu?''
221Ndiye Davide adachoka popp achithawira ku phanga la Adulamu. Abale wache na wakubanja la babache wensene atabva bzobzi, adapolika kumeyendera koko. 2Aliyense omwe akhali na nsisi, aloiyense omwe akhali mmangawa, na aliyense wakuwawidwa mtima--adagwezekana pomwe kuna iyeko. Davide adakhala kapitawo wawo. Pakhana amuna wakukwana ninga madzana manayi pabodzi naye.3Ndiye Dacide adayenda kuchoka popo kuyenda ku Mizipa mu Moabu. Iye adati luna mfumu ya Moabu, ''Pirizi lekani babangu na mayi wangu abule akhale namwe kufikizana ndidziwe ndibzo Mulungu amfuna kundichitira.'' 4Iye adawatenga kuyenda nawo pamaso pa mfumu ya ku Moabu. Babache na mayi wache adasalira naye nthawe yensene ndiyo Davide adakhala pambutopo. 5Kinangoko mneneri Gadi adati kuna Davide, ''Nampodi kukhala mbuto yako ino. Chokani muyende mdziko la Yuda. '' Ndiye Davide adachoka popo achiyenda ku nkhalandgo ya Hereti.6Sauli adabva kuti Davide waoneka, pabodzi na amuna omwe iye akhanawo. Tsapano Sauli akhadakhala mu Gibeya pansi pa muti wa kumsanje pakamthunthu, na dipa mmanja mwache, apo akapolo wache wensene ataima kumzungulira iye.7Sauli adati kuna akapolo wache omwe akhadaima kumzungulira iye, ''Tetekerani tsapano, wanthu wa ku Benjamini! Kodi Davide mdzakupani aliyense wa imwe minda na minda ya mpesa? Kodi iye amdzakuikhani kukhala akapitawo wa bzulu na akapitawo wa madzana imwe, 8matsintha na chiwembu chense mukuchitira inechi? Palibe wa imwe ambandidziwisa mwanangu ule angambachita mpangano na mwana wa Jese. Palibe wa imwe akundichitambo chifundo. Palibe wa imwe ambandidziwisa kuti mwanangu akukolezera kapolo wangu Davide chiwembu pa ine. Lero lino iye akubisalika kudikhira ine kuti andiphe.''910Kinangoko Doegi wa ku Edomu, omwe akhadaima pafupi na anyamata wa Sauli, adatawira, ''Ndidaonandi mwana wa Jese kubwera ku Nobu, kuna mwana wachimuna wa Abimeleke mwana wachimuna wa Ahitubi. Iye adapemba kuna Yahova kuti amuthandize, apo adamupa bzinthu na lupanga la Goliyati Mfilisiti.''11Kinangoko mfumu idatuma wina kukachemera wansembe Ahimeleke mwana wachimuna wa Ahitubi na wa banja lense la babache, wansembe omwe akhali mu Nobu.Wensenewo adabwera kuna mfumu. 12Sauli adati, ''Tetekera tsapano, mwana wa Ahitubi.'' Iye adatawira, ''Ine ndiri pano, mbuyangu.'' 13Sauli adati kuna iye, ''Thangweranyi ukundikonzera chiwembu, iwepo na mwana wa Jese, pa kumupa iye mkate, na lupanga, apo wapemba kuna Mulungu kuti amuthandize iye, kuti iye alamuke kupha ine, kubisalika mwachinsinsi, ninga akuchitira lero lino?''14Ndiye Abimeleke adatawira mfumuyo achiti, ''Mbani pakati pa anyamata wanu wensewa wakukhulupirika ninga Davide, omwe ni mkuwasa wa mfumu na wakunyang'anira wakulindira imweyu, na wakulemekezeka mnyumba mwanu? 15Kodi ine mkuyamba lero kumupembera kuna Yahova kuti amuthandizemiye? Nampodi kutenepoyo! Mfumu nampodi kulewera chirichense kuna kapolo wache ayai nyumba yensene ya babangu. Thangwe kapolo wanune ndikudziwa lini chinthu pa nkhani yenseneyi.''16Mfumu idatawira, ''Iwepo umfa meju, Ahimeleki, iwepo na banja lense la babako.'' 17Mfumu idati kuna alindiri omwe akhadaima kumzungulira iye, ''Zungunukani muphe aneneri wa Yahova. Thangwe ali pabodzi na Davide, na kuti adadziwa kuti iye akuthawa, soma alibe kundizimbulira.'' Soma anyamata wa mfumu alibe kufuthula manja yawo kupha aneneri wa Yahova.18Ndiye mfumu idati kuna Doegi, ''Zungunuka uphe wansembewa.'' Ndiye Doegi wa ku Edomu adazungunuka mkupha wansembewo; iye adapha wanthu makumi masere na achanu wakubvala chibafuta cha efodi nsiku yoyo. 19Iye adathira pomwe lupanga Nobu, muyi wa ansembe, amuna na akazi kubodzi, wana na matcheche, na ng'ombe zache, mabulu na mabira, adazithira lupanga.20Soma m'bodzi wa wana wa Ahimeleki mwana wa Ahitubu, wakuchemerewa Abyatara, adapulumuka achithawira kuna Davide. 21Abyatara adauza Davide kuti Sauli wapha aneneri wa Yahova.22Davide adati kuna Abyatara, ''Ndidadziwa nsiku yoyo, pomwe Doegi wa ku Edomu akhali popo, kuti iye aniuza chadidi Sauli. Ndine ndachitisa imfa yensene m'banja la babako! 23Khala nande apo nampodi kuchita mantha. Thangwe omwe akupsaga moyo wako akupsaga pomwe wanguyu. Umkhala wakutetezeka na ine.''
231Iwo adauza Davide, ''Nyang'ana, Afilisiti akumenyana na a Keila apo akuba mbuto zakupunthira.'' 2Ndiye Davide adapemba kuna Yahova kuti athandize mkumukumbira, ''Kodi ndiyende kukamenya Afilisiti?'' Yahova adati kuna Davide, ''Ndoko ukamenye Afilisitiwo na kukapulumusa Keila.''3Amuna wa Davide adati kuna iye, ''Onani, tina mantha muno mu Yuda. Kuna tani tsono tichiyenda ku Keila kukalimbana na anyankhondo wa Afilisiti?'' 4Ndiye Davide adapemba kuna Yahova kuti athandize pomwe. Yahova adamtawira iye, ''Lamuka, ndoko polika ku Keila. Thangwe nimkupasa chipambano pa Afilisiti.''5Davide na amuna wache adayenda ku Keila achikamenyana na Afilisiti. Adatenga ng'ombe zawo achiwamenya na kuwapulula kukulu. Ndiye Davide adapulumusa wa m'Keila. 6Pomwe Abyatara mwana wa Ahimeleki adathawira kuna Davide ku Keila, adabwera kupolika na efodi mmanja mwache.7Sauli adauziwa kuti Davide wayenda ku Keila. Sauli adati, ''Mulungu wampereka iye mmanja mwangu. Thangwe watsekereziwa mkati nakuti wapita mmuyi ndiwo una mipitiro na bzitsulo bzakutchinga.'' 8Sauli adachemeresa wankhondo wache wensene kunkhondo, kupolika kuyenda ku Keila, kukazungulira Davide na amuna omwe akhanawo. 9Davide adadziwa kuti Sauli akhakonza bzakumudzononga. Iye adati kuna Abyatara wansembeyo, ''Bweresa efodi kuno.''10ndiye Davide adati, ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli, kapolo wabva chadidi kuti Sauli akupsaga kubwera ku Keila, kukadzononga muyiyo thangwera ine. Kodi wanthu wa mu Keila amdzandipereka mmanja mwache? 11Kodi Sauli amdzapolikadi, ninga ndimo kapolo wanune ndabvera? Yahova, Mulungu wa Isaraeli, ndikukukumbirani, pirizi uzani kapolo wanu.'' Yahova adati, ''Amdzapolika.''12Ndiye Davide adati, ''Kodi amuna wa mu Keila amdzandipereka ine na anyamata wangu mmanja mwa Sauli?'' Yahova adati, ''Amdzakupereka.''13Ndiye Davide na anyamata wache, omwe akhali ninga madzana matanthatu, adalamuka mkuyenda kuchoka ku Keila, achifamba apa na apa. Bzidabveka kuna Sauli kuti Davide wathawa kuchoka ku Keila, apo adaleka kumupsaga. 14Davide adakhala pa mbuto pache mchipululu, mdziko la mapiri mchipululu cha Zifi. Sauli adamupsaga nsiku iriyense, soma Mulungu alibe kumpereka iye mmanja mwache.15Davide adaona kuti Sauli wabwera kudzapsaga moyo wache; tsapano Davide akhali mchipululu cha Zifi mu Horesi. 16Ndiye Yonatani, mwana wa Sauli adalamuka mkuyenda kuna Davide mu Horesi, achikalimbisa boko lache mwa Mulungu.17Iye adati kuna iye, ''Nampodi kuchita mantha. Thangwe boko la Sauli babangu limdzakugumana lini. Umdzakhala mfumu ya Isaraeli, apo ine nimdzakhala wachiwiri wako. Sauli babangu akudziwa pomwe bzobzi.'' 18Iwo adachita mpangano pamaso pa Yahova. Davide adasalira mu Horesi, apo Yonatani adayenda kumuyi.19Ndiye wa ku Zifi adabwera kuna Sauli pa Gibeya achiti, ''Kodi Davide akubisalika lini pakati pathu mu mbuto yache pa Horesi, pa phiri la Hakila, lomwe liri kumwera kwa Yesimoni? 20Tsapano bwerani kunyansi, mfumu! Malingana na kufuna mtima kwanu, bwerani kunyansi! Gawo lathu limdzakhala kumpereka iye mmanja mwa mfumu.''21Sauli adati, ''Mudalisike na Yahova. Thangwe mukhanande nsisi. 22Ndokoni, mukatsimikize. Kudziwa na kukaona mbuto yakubisala iye iliri na ndiye amuona iye popo. Ndauziwa kuti iye akuchita mwakuchenjera meju. 23Tsono nyang'anani, na kudziwa mbuto zensene ndizo ambabisalika yekha. Mubwerere kuna ine na kudziwa kwadidi, apo kinangoko nimdzabwerera namwe. Penu iye ali mdzikomu, nimdzamupsaga pakati pa bzulu na bzulu bza mabanja ya wa ku Yuda.''24Ndiye iwo adanyamuka achiyenda ku Zifi akanati kuyenda Sauli. Tsapano Davide na anyamata wache akhali mchipululu cha Maoni, mu Araba kumwera kwa Yesimoni. 25Sauli na anyamata wache adayenda kukapsaga iye. Soma Davide adauziwa bzobzo, ndiye adayenda ku phiri la mathanthwe mkukakhala mchipululu cha Maoni. Pomwe Sauli adabva bzobzi, adamutewera Davide mchipulului cha Maoni.26Sauli adayenda mbali ibodzi ya phiri, apo Davide na anyamata wache adayendambo mbali ina ya phiriro. Davide adakulumiza kuthawira kutali na Sauli. Pomwe Sauli na anyamata wache akhamzungulira Davide na anyamata wache kuti awatenge, 27mtumi udabwera kuna Sauli uchiti, ''Kulumizani mubwere, thangwe Afilisiti akhazikisa nkhondo kulimbana na dzikoli.''28Tsono Sauli adabwerera kuchoka pakutewera Davide achiyenda kukalimbana na Afilisiti. Mthangwerache mbuto yoyo idachemeriwa Sela Hamahilekoti. 29Davide adayenda kukwira kuchoka popo achikakhala m'buto za En Gedi.
241Pomwe Sauli adabwerera kuchoka kwakuthamangisa Afilisiti, adauziwa, ''Davide ali mchipululu cha En Gedi.'' 2Ndiye Sauli adatengana na amuna bzulu bzitatu wakusankhuliwa kuchoka mu Isaraeli achiyenda kukapsaga Davide na anyamata wache pa Mapanga ya Mbuzi za Mthengo.3Iye adafika pa makola ya mabira panjira, pomwe pakhana phanga. Sauli adapita mkatimo kukamphinkha nzayo zache. Tsapano Davide na anyamata wache akhadakhala kutsogolo mkati mwa phangalo. 4Anyamata wa Davide adati kuna iye, ''Lero ni nsiku ndiyo Yahova adasewera pomwe adaiti kuna imwe, 'Nimdzapereka muwengi wako mmanja mwako, kuti uchite naye ndimo umfunira.''' Ndiye Davide adanyamuka achikwawira kutsogolo kanonono mkukagwata kansonga ka mkanjo wa Sauli.5Kumala popo mtima wa Davide udamuboneresa thangwe akhadagwata nsonga ya mkanjo wa Sauli. 6Iye adati kuna anyamata wache, ''Yahova mbaaletse kuti ine ndichitire ichi mbuyangu, wakudzozewa wa Yahova, kumutamulira boko langu iye, pakuona kuti ngwakudzozewa wa Yahova.'' 7Ndiye Davide adatsimula anyamata wache na mafalaya, apo alibe kuwabvuma kumenya Sauli. Sauli adaima pulu, achibula m'phangamo, achiyenda njira zache.8Kumala popo, Davide adaima pomwe, achibula m'phangamo, mkuchemera Sauli: ''Mbuyangu mfumu.'' Pomwe Sauli adanyang'ana mmambuyo mwache, Davide adagodama na kutsulima nkhope yache pansi achionesa ulemu bwache. 9Davide adati kuna Sauli, ''Thangweranyi mukubvera wanthu omwe akuti, 'Onani, Davide akufuna kukuchitirani chakuipa ?''10Lero lino maso yanu yaona ndimo Yahova wakuikhirani mmanja mwangu pome tikhali m'phanga mule. Wina akhadandiuza ndikupheni, soma ndakupulumusani. Ndati, 'Ningaikhe lini boko langu pa mbuyangu; thangwe iye ngwakudzozewa wa Yahova.' 11Onani, babangu, onani nsonga ya mkanjo wanu mmanja mwangu. Pomwe ine ndagwata nsonga ya mkanjo wanuyu soma neye kukuphani, mudziwe na kuona kuti palibe chakuipa ayai kuphonya mmanja mwangu, apo ndiribe kukuphonyerani imwe, napo imwe mukupsaga moyo wangu kuti muuphate.12Yahova mbaayeruze pakati pa imw na inepano, apo Yahova abwezere ndiye chilango pa imwe, soma boko langu nampodi likhale pa imwe. 13Ninga mwambi wa abereki umbati, 'Mwa wakuipa mumbabula chakuipa.' Soma boko langu limdzakhala lini pa imwe.14Mfumu ya Isaraeli yabulira mbani panja? Mukuthotha mbani imwepo? Mbwaya yakufa! Nsawawa! 15Yahova wangukhalani wakuyeruza pakati pa imwe na ine, na kunyang'anira, na kundiphatira moyo na kundibvuma kuthawa mmanja mwanu.''16Pomwe Davide atamaliza kusewera mafalaya kuna Sauli, Sauli adati, ''Nim mafala yako, mwanangu Davide?'' Sauli adakwiza mafala yache achilira.17Iye adati kuna Davide, ''Ndiwe wakulungama kuposa ine. Thangwe wandibwezera chabwino, pomwe ndakubwezera chakuipa. 18Lero watsimikiza ndimo wachitira bzabwino kuna ine, thangwe ulibe kundipha ine pomwe Yahova akhadandipereka pa chifundo chako.19Thangwe munthu angamgumana muwengi wache, kodi amdzamuleka kuyenda bwino? Yahova akubwezere bzabwino wandichitira ine lero lino. 20Tsapano, ndadziwadi kuti umdzakhala mfumu chadidi na kuti ufumu bwa Isaraeli bumdzakhazikika mmanja mwako.21Lumbirira kuna ine na Yahova kuti iwe umdzapha lini wambeu yangu ningadzayenda, na kuti umdzadzononga lini dzina langu kuchoka mnyumba ya babangu.'' 22Ndiye Davide adalumbira kuna Sauli. Kinangoko Sauli adayenda kumuyi, soma Davide na anyamata wache adakwira kuyenda kumbuto kwawo.
251Tsapano Samueli adafa. Aisaraeli wensene adagwezekana pabodzi achimulira nkhawa, achimuchira iye mnyumba mwache pa Rama. Ndiye Davide adalamuka achiyenda kunyansi kuchipululu cha Parani.2Pakhana munthu mu Maoni, omwe vida zache zikhali mu Karimeli. Munthuyo akhali wakudala kwenekwene. Akhana mabira bzulu bzitatu na mbuzi chulu chibodzi. Iye akhasenga mabira yache mu Karimeli. 3Dzina la munthuyo likhali Nabala, apo dzina la mkazache likhali Abigayeli. Mkaziyo akhali wanzeru na wakudeka mmaonekedwe. Soma mwamunayo akhali wa mphumbza na wakuipa bzakuchita bzache. Iye akhali wa mbewu ya banja la Kalebi.4Davide adabva mchipululumo kuti Nabala akhasenga mabira yache. 5Ndiye Davide adatuma anyamata khumi. Davide adati kuna anyamatawo, ''Ndokoni mukwire ku Karimeli, ndokoni kuna Nabala, apo kampeni mamuko mdzina langu. 6Mukati kuna iye, ''Mukhale mu mtendere. Mtendere ukhale pa imwe pa nyumba yanu, na mtendere ukhale pa bzense muli nabzo.7Ndikubva kuti muna wakusenga. Amakabusa wanuwa adakhala nafe, apo tiribe kuwachita chakuipa, apo alibe kusaya chinthu pa nthawe ndiyo iwo akhali m'Karimeli. 8Bvunzani anyamata wanuwa, amkuuzani. Tsapano bvumanimbo anyamata wanguwa agumane udidi pamaso panu, thangwe tabwera nsiku yamadyerero. Pirizi perekani chirichense ndicho munachocho pamanja kuna anyamata wanu na kuna mwananu Davide.''9Pomwe anyamata wa Davide adafika, adalewa bzensebzi kuna Nabala mdzina la Davide achidikhirira. 10Nabala adawatawira anyamata wa Davide, ''Kodi Davide mbani, apo mwana wa Jese mbani? Pana anyabasa azinji nthawe zino omwe akuphadzana na ambuyawo. 11Kodi nditenge mkate wangu na madzi yangu na nyama ndiyo ndaphera wakusenga wanguwa, mkuipereka kuna wanthu omwe abwera kuchokera ndiko ndikukudziwa lini?''12Ndiye anyamata wa Davide adazungunuka kubwerera mmambuyo, mkukamuuza iye bzensene ndibzo bzidalewiwa. 13Davide adati kuna anyamata wache, ''Munthu aliyense amangirire lupanga lache.'' Ndiye munthu aliyense adamangirira lupanga lache. Davide adamangirirambo lupanga lache. Pafupifupi amuna madzana manayi adatewera Davide, apo madzana mawiri adasalira kudikhirira mitolo.14Soma m'bodzi wa anyamatawo adauza Abigayeli, mkazi wa Nabala; iye adati, ''Davide adatuma mitumi kunja kwa chipululu kudzapa mamuko mbuyathu, apo adawadzidzimukira iwo. 15Chensecho wanthuwo akhali wabwinobwino kuna ife. Tiribe kuchitiwa chakuipa na kusaya chinthu chirichense pomwe tikhafambirana nawo pomwe tikhali mthengo.16Iwo akhali chakukhotcherera chathu masikati na usiku kubodzi, pa nthawe zense tikhadyesera nawo mabira. 17Mthangwerache dziwani ichi na kulingalira ndicho mudzachite, thangwe chakuipa chikukonzewa pa mbuyathuwa, na banja lawo lensene. Iwo ni munthu wakuipa kuti wina angasewere lini nawo chinthu.''18Kinangoko Abigayeli adakulumiza achitenga mikate madzana mawiri, magalafa mawiri ya vinyu, mabira machanu yakukonzakonza kale, mphimo zichanu za tirigu wakukazinga, na dzana libodzi la ntchichi zakuuma za mpesa, ntchichi za nkhuyu madzana mawiri, achiziikha pa abulu. 19Iye adati kuna anyamata wache. ''Ndokoni patsogolo pangu, apo nimkutewerani mmambuyo.'' Soma iye alibe kumuuza bayache Nabala.20Pomwe iye ali mkutchobva bulu wache mkufika pakubisalika pa phiri, Davide na wanthu wache adabwera kupolika kuna iyeko, achigumana nawo.21Tsapano Davide akhadati, ''Chadidi papezi ndalindira bzense ndibzo munthu umweyu anabzo mchipululu, mwakuti palibe chirichense chidasaika pa bzense bzache, apo wandibwezera chakuipa ku chabwino. 22Mulungu mbaachitire tenepoyo awengi wa Davide, na kuthimiza pomwe kuna ine, penu kuchena kwa machibese nimsiya kachinthu kalikense kache neye kamwana kamuna pa wense.''23Pomwe Abigayeli adaona Davide, adakulumiza achibuluka kuchoka pa bulu wache achitsulima pamaso pa Davide nkhope yache achigodama pansi mwene. 24Iye adagodama pa nzayo zache achiti, ''Pa ine ndekha, mbuyangu, chikhale chakuipa, Pirizi bvumani kapolo wanu asewere namwe, na kutetekera mafala ya kapolo wanu.25Mbuyangu nampodi kuti mutengere kumtima munthu wakuipayu, Nabala, thangwe ndimo dzina lache liriri, likhale terepo. Nabala ndilo dzina lache, apo uchitsiru anabo. Soma ine kapolo wanu ndiribe kuona anyamata wa mbyangu, omwe mudawatuma. 26Tsapano ndiye, mbuyangu, pana Yahova, na pana imwepo, pakuti Yahova adakuletsani imwe kujojeza mulopa, na kubwezera mwekha na boko lanu, tsapano awengi wanu, na wensene wakufuna kuchitira chakuipa mbuyangumwe, akhale ninga Nabala.27Tsapano bvumani mphaso iyi ndiyo kapolo wanu ndabweresera mbuyangu iperekiwe kuna anyamata wakutewera mbuyangumwe. 28Pirizi lekererani mphumbza za kapolo wanu, thangwe Yahova amdzakonzera mbuyangu nyumba yabwino, thangwe mbuyangu mukumenya nkhondo za Yahova; apo chakuipa chimdzagumanika lini mwa imwe mu nsiku zanu zensene.29Napo wanthu adalamuka kukutewerani kuti atenge moyo wanu, soma moyo wa mbuyangu umdzamangika m'phukusi la moyo na Yahova Mulungu wanu; apo iye amdzathusa miyoyo ya awengi wanu, ninga kuchokera m'vichika.30Yahova angadachitira mbuyangu chirichense adalonjeza imwe, apo waikha imwe mtsogoleri wa Isaraeli. 31Ichi chimdzachitisa lini nsisi ayai moyo wakubonera kuna mbuyangu--kuti mwatsanula mulopa wakusaya kuphonya, ayai thangwera mbuyangu mudatsanda kubzipulumusa mwekha wene. Thangwe pomwe Yahova amdzachitira bzabwino mbuyangumwe, dzakumbukeni kapolo wanune.32Davide adati kuna Abigayeli, ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli, alemekezeke, iye wakutuma iwe kudzagumana nande lero lino. 33Kudalisike kuchenjera kwako apo ndiwe wakudalisika, thangwe wandiletsa ine lero kujojeza mulopa na kubwezera ndekha na boko langu!34Thangwe mchadidi, pana Yahova, Mulungu wa Isaraeli, iye omwe wandiletsa kukudzononga iwe, ungadasaya kukulumiza kubwera kudzagumana nande, pangadasala lini kuna Nabala neye mwana wachimuna pakufika kuchena kwa machibese.'' 35Ndiye Davide adatambira kuchoka mmanja mwache bzomwe iye akhadabweresera iye; iye adati kuna iye, ''Ndoko kwira mumtendere kumuyi kwako; ona, ndatetekera mafala yako apo ndakutawira.''36Abigayeli adabwerera kuna Nabala; onani, iye akhachitisa madyerero mnyumba mwache, ninga madyerero ya mfumu; apo mtima wa Nabala ukhali wakusekera kwenekwene mwa iye, thangwe akhadaledzera kwenekwene. Ndiye alibe kumuuza chinthu kufikizana kuchena kwa machibese yache.37Bzidacitika machibese yache, pomwe vinyu adabanganuka mwa Nabala, kuti mkazi wache adamuuza bzobzi; mtima wache udafa mwa iye, apo iye adakhala ninga mwala. 38Bzidachitika patapita nsiku khumi kuti Yahova adamenya Nabala mwakuti adaferatu.39Pomwe Davide adabva kuti Nabala wafa, adati, ''Yahova alemekezeke, omwe wabwezera chitonzo ndidatambira ine kuchoka mmanja mwa Nabala apo waletsa kapolo wache kuchita chakuipa. Watembenuzira chakuipa cha Nabala pamsolo pache mwene.'' Ndiye Davide adatuma mtumi achisewera na Abigayeli, kumtenga iye kukhala mkazache. 40Pomwe anyamata wa Davide adabwera kuna Abigayeli m'Karimeli, adasewera naye achiti, ''Davide watituma kuna imwe kudzakutengani kuyenda kukakhala mkazawo.''41Iye adanyamuka, achitsulima nkhope yache pansi, achiti, ''Onani, kapolo wanu wachikazine ndine kapolo wakusambisa nzayo za akapolo wa mbuyangu.'' 42Abigayeli adakulumiza mkunyamuka, achitchobva pa bulu na akapolo achanu wachitsikana kuna iye omwe adamtewera; achitewera mitumi ya Davide mkukakhala mkazache.43Tsapano Davide watenga pomwe Ahinoamu wa ku Yezreeli kukhala mkazi; wensenewo adakhala akazache. 44Bwereze, Sauli akhadapereka Mikala mwanache wachikazi, mkazi wa Davide, kuna Paliti mwana wachimuna wa Loisi, omwe akhali wa ku Galimu.
261Wa ku Zifi adabwera kuna Sauli pa Gibeya achiti, ''Kodi Davide akubisalika lini m'phiri la Hakila, lomwe liri kunyang'anizana na Yesimoni?'' 2Ndiye Sauli adalamuka achiyenda kupolika ku chipululu cha Zifi, ana amuna bzulu bzitatu wakusankhuliwa wa Isaraeli pabodzi naye, kukapsaga Davide mchipululu cha Zifi.3Sauli adamanga msasa pa phiri la Hakila, lakunyang'anizana na Yesimoni, m'bali mwa msewu. Soma Davide akhakhala mchipululu, apo adaona kuti Sauli akhabwerera iye mchipululumo. 4Ndiye Davide adatuma wakukazonda achikaona kuti Sauli wabweradi.5Davide adalamuka achiyenda ku mbuto ndiko Sauli akhadamanga msasako; iye adaona mbuto ndiyo Sauli akhadagona, na Abineri mwana wachimuna wa Neri, mkulu wa anyankhondo wache; Sauli adagona mu msasamo, apo wanthu akhadagwezekana kumzungulira iye, wensene ali mtulo.6Kinangoko Davide adati kuna Ahimeleki wa ku Hiti, na kuna Abisai mwana wachimuna wa Zeruya, m'bale wache wa Yoabu, ''Mbani anipolika nande kuna Sauli mu msasa?'' Abisai adati, ''Ine! nimpolika namwe.'' 7Ndiye Davide na Abisai adayenda kuna wankhondowo usiku. Sauli akhali popo ali mtulo mkati mwa msasa na psimo lache litazika pansi pambali kumisolo kwache. Abineri na anyankhondo wache akhadagona kumzungulira iye. 8Ndiye Abisai adati kuna Davide, ''Lero Mulungu wapereka muwengi wanu mmanja mwanu. Tsapano pirizi lekani ine ndimukhomere pansi na psimo kukhona kabodzi kokha. Nimkhoma lini kawiri neye.''9Davide adati kuna Abisai, ''Nampodi kumudzononga; thangwe mbani angafuthule boko lache pa munthu wakudzozewa wa Yahova mkukhala wakusaya kuphonya?'' 10Davide adati, ''Pana Yahova, Yahova animupha, ayai nsiku yache imdzabwera yakufa, pinango amdzayenda kunkhondo mkukafa.11Yahova mbaaletse kuti ine ndifuthule boko langu pa wakudzozewa wache; soma tsapano, tenga psimo liri kumisolo kwacheli na chikasi cha madzichi, apo mbatiye.'' 12Ndiye Davide adatengadi psimo na chikasi cha madzi kuchoka kumisolo kwa Sauli, mkuyenda. Palibe wina adawaona iwo ayai kudziwa bzimwebzo, pinango wina kulamuka, thangwe wensene akhali mtulo, thangwera tulo twakufa nato twakuchoka kuna Yahova tukhadagwera pa iwo.13Ndiye Davide adayambuka ng'ambu ina achikaima padzaulu pa phiri patali; mtantho utali ukhali pakati pawo. 14Davide adakuwira wanthuwo na Abineri mwana wa Neri; iye adati, ''Umtawira lini kani, Abineri?'' Kinangoko Abineri adatawira achiti, ''Ndiwe mbani ukukuwira kuna mfumu?''15Davide adati kuna Abineri, ''Kani ndiwe lini munthu wakulimba mtima? Mbani ali ninga iwe mu Isaraeli? Thangweranyi tsono ulibe kudikhirira mbuyako mfumuyo? Thangwe winango akhadabwera mwemo kudzadzononga mfumu mbuyakoyo. 16Chinthu wachitacho mchabwini lini. Pana Yahova, ukuthemera kufa iwepo thangwe watazira kudikhirira mbuyakoyo, wakudzozewa wa Yahova. Tsapano ona ndiko kuna psimo la mfumu na chikasi cha madzi bzomwe bzikhali kumisolo kwache!''17Sauli adazindikira mafala ya Davide achiti, ''Kodi yamweyo ni mafala yako, mwanangu Davide?'' Davide adati, ''Ni mafala yangu inde, mbuyangu mfumu.'' 18Iye adati, ''Msabwanyi mbuyangu akupsaga mnyamata wache? Ndachitanyi ine? Mchakuipa chanyi chiri mmanja mwangu?19Tsapano mthangwerache, ndikukukumbirani, bvumani mbuyangu mfumu itetekere mafala ya kapolo wache. Penu ni Yahova wakubvundulani kulimbana nande, mbaadekedwe na chakupereka; soma penu ni wanthu, mbaatembereredwe pamaso pa Yahova, thangwe lero andithotha kunja, kuti nampodi ndiphatirire ku chakusiiriwa cha Yahova; iwo atenepo kuna ine, 'Ndoko kanamate milungu ina.' 20Tsapano mthangwerache, nampodi kubvuma mulopa wangu ugwere pamataka kutali na Yahova; thanngwe mfumu ya Isaraeli yabula kudzapsaga nsawawa ibodzi ninga ndimo wina ambasakira nkhwale pa mapiri.''21Ndiye Sauli adati, ''Ndaphonya. Bwerera, Davide, mwanangu; thangwe nimkudzononga lini pomwe, thangwe moyo wangu ukhali wamuti wapatali mmaso mwako lero lino. Ona, ndachita kupusa na kuphonyeka kukulu.''22Davide adatawira achiti, ''Onani, psimo lanu liri kuno, mfumu! Bvumani m'bodzi wa anyamatawo abwere kudzalitenga akubweresereni. 23Yahova mbaape munthu aliyense pa chilungamo chache na chikhulupiriro chache; thangwe Yahova adakuikhani mmanja mwangu lero lino, soma ndiribe kufuna kumenya wakudzozewa wache.24Onani, pakuti moyo wanu ukhali wa muti wapatali mmaso mwangu lero lino, ndiye moyo wangu ukhalembo ukhale wakutchenkheka kwakunyanya pamaso pa Yahova, apo iye andipulumuse mmatsautso yensene.'' 25Ndiye Sauli adati kuna Davide, ''Ukhale wakudalisika, Davide mwanangu! Umdzachita bzinthu bzamphamvu uchidzapambana pa bzimwebzo.'' Ndiye Davide adayenda njira zache, apo Sauli adabwererambo kumbuto kwache.
271Davide adati mumtima mwache, ''Nsiku ina nimdzafa na boko la Sauli; palibe chabwino kuna ine kusiyana zjai na kuthawira mdziko la Afilisiti; Sauli amdzalakeza kundipsaga mmalire yensene ya Isaraeli; mnjira yoyi nimdzathawa mmanja mwache.''2Davide adalamuka achigwata kupitirira, iye na amuna madzana matanthatu omwe akhanawo, kuyenda kuna Akisi mwana wachimuna wa Maoki, mfumu ya ku Gati. 3Davide adakhala na Akisi pa Gati, iye na wanthu wache, munthu aliyense na banja lache, apo Davide na akazache awiri, Ahinoamu mkazi wa ku Yezreeli, na Abigayeli mkazi wa ku Karimeli, mkazi wa Nabala. 4Sauli adauziwa kuti Davide wathawira ku Gati, ndiye alibe kumupsaga pomwe.5Davide adati kuna Akisi, ''Penu ndagumana udidi pamaso panu, lekani andipe mbuto mu ubodzi wa miyi mdzikomu, kuti ndikhale mwemo. Thangweranyi kopolo wanu kuti ndikhale mu mzinda wachifumu na imwe? 6Ndiye Akisi nsuku yoyo adampa iye Zikilaga; mthangwerache Zikilaga ali wa mafumu ya Yuda kufikizana lero lino. 7Kuwanda kwa nsiku ndizo Davide adakhala mdziko la Afilisiti zikhali gole lamtero na miyezi minayi.8Davide na wanthu wache adamenya mbuto zizinji, kuchita nkhondo pa Agesuri, Agirezi na Aamaleki; thangwe madziko yoya yakhali ya nzika za mdzikomo, mungambayendera ku Suri, kufikiratu kutali mdziko la Aigupto. Iwo akhakhala mwemo mdziko la chikalekale. 9Davide adamenya dzikolo neye kusiya mwamuna ayai mkazi namoyo. Iye adatenga mabira na ng'ombe, abulu, ngamira, na bzakubvala. Kinangoko iye adabwerera achiyenda kuna Akisi.10Akisi adati, ''Mwamenyana nkhondo na mbani lero?'' Davide adatawira, '' Na kumwera kwa Yuda,'' ayai ''Na kumwera kwa Ayerameli,'' pinango ''Na kumwera kwa Akeni.''11Davide alibe kusiya mwamuna ayai mkazi na moyo kuwabweresa ku Gati, kulewa, ''Kuti angaulule bza ife, 'Davide adachita ibzi na ibzi.''' Ichi ndicho iye adachita pa nthawe yense ndiyo iye akhakhala mdziko la Afilisiti. 12Akisi adakhulupirira Davide, kulewa, ''Adabziipisa pakati pa wanthu wa Isaraeli; iye amdzakhala mnyamata wangu kufikizana kalekale.''
281Bzidachitika nsiku zozo kuti Afilisiti adagwezeka mathimu ya anyankhondo wawo pabodzi pala nkhndo kumenyana na Isaraeli. Akisi adati kuna Davide, ''Dziwa kuti unibula kuyenda nande mthimu la anyankhondo, iwepo na wanthu wako.'' 2Davide adati kuna Akisi, ''Pakuti mtenepoyo, mudziwe ndicho kapolo wanune nimkwanisa kuchita.'' Akisi adati kuna Davide, ''Ndiye nimkusandusa wakukoya thupi langu nsiku zako zensene.''3Tsapano Samueli akhadafa, apo Aisaraeli wensene akhadamulira kale nkhawa achimufuchira mu Rama, mmuyi mwache. Bwereze, Sauli akhadaletsa wakubwebweta na wa maula mdzikomo. 4Ndiye Afilisiti adagwezekana wene pabodzi achibwera mkumanga msasa pa Sunemu; apo Sauli adagwezeka Aisaraeli wensene pabodzi, achigwezekana paa Giliboa.5Pomwe Sauli adaona mathimu ya anyankondo ya Afilisiti, akhana mantha, apo mtima wache udatetemera kwenekwene. 6Sauli adapemba kuna Yahova kuti amuthandize, soma Yahova alibe kumutawira---neye na atulo, ayai na Urimu, pinango aneneri. 7Ndiye Sauli adati kuna anyamata wache, ''Ndipsagireni mkazi wakubweweta, kuti ndiyende kuna iye kukapsaga malangizo yache.'' Anyamata wache adati kuna iye, ''Onani, muna mkazi mu Endori wakubwebweta.''8Ndiye Sauli adabzibisa mwene, kubvala bzakubvala bzinango achiyenda, iye na amuna awiri pabodzi naye. Iwo adayendera mkaziyo usiku. Iye adati, ''Ndiombezere ine na mzimu mkundilamusira omwe nimmugumayo.'' 9Mkaziyo adati kuna iye, ''Onani, mukudziwa ndibzo Sauli adachita, ndimo waletsera wakubwebweta na wamaula mdziko muno. Ndiye thangweranyi mukunditchera mulapu pa moyo wangu, kuti ndife na?'' 10Sauli adalumbirira pa Yahova achiti, ''Pana Yahova, palibe chilango chimdzakugwera iwe pa chinthuchi.''11Ndiye mkaziyo adati, ''Ndikulamusireni mbani?'' Sauli adati, ''Ndilamusire Samueli.'' 12Pomwe mkaziyo adaona Samueli, adalira na kukuwa kukulu achisewera kuna Sauli, kulewa, ''Thangweranyi mwandinyengeza? Thangwe ndimwe Sauli imwepo.''13Mfumuyo idati kuna iye, ''Nampodi kuchita mantha. Ukuona chani?'' Mkaziyo adati kuna Sauli, Ndikuona ka mulungu kakulamuka kuchoka mkati mwa mdziko lapansi.'' 14Iye adati kuna iye, ''Akuoneka ninga mbani?'' Iye adati, ''Munthu wakukalamba akulamuka; wabvala mkanjo.'' Ndiye Sauli adadziwa akhali Samueli, apo adakotamisa nkhope yache pansi achimgodamira iye kumuonesera ulemu.15Samueli adati kuna Sauli, ''Msabwanyi wandiboneresa kundilamusa?'' Sauli adatawira, ''Ndabonera kwenekwene, thangwe Afilisiti akukonza nkhondo kugandukira ine, apo Mulungu wandichokera ine apo akunditawira lini pomwe, neye na aneneri, ayai na atulo. Mthangwerache ndakuchemerani, kuti mundidziwisembo bzakuchita.''16Samueli adati, ''Ukundikumbira chani tsono, nakuti Yahova wakuchokera, apo wasanduka muwengi wako zjai? 17Yahova wakuchitira ndibzo adalewa kuti amdzachita. Yahova wagwesa ufumu kuchoka manja mwako apo wabupereka kuna winango---kuna Davide.18Thangwe ulibe kubvera mafala ya Yahova apo ulibe kukwanirisa chilango chache chakugopsa pa Amaleke, iye wachita ichi tsono kuna iwe. 19Yahova amdzapereka Isaraeli pabodzi nawe mnanja mwa Afilisiti, apo mangwana iwe na wanako wachimuna mumdzakhala nande pabodzi. Yahova amdzapereka pomwe mathimu ya anyankhondo wa Isaraeli mmanja mwa Afilisiti.''20Ndiye Sauli kamkulumize adagwa kwankhwa pansi apo akhana mantha kwenekwene thangwera mafala ya Samueli. Mukhalibe pomwe mphamvu mwa iye, thangwe akhalibe kudya chakuda nsiku yoyo yamtero. 21Mkaziyo adabwera achiona kuti akhali wakubonera kwenekwene. Iye adati kuna iye, ''Onani, kapolo mkazanu watetekera mafala yanu; ndaikha moyo wangu mmanja mwangu apo ndatetekera mafala ndiyo mudalewa kuna ine.22Tsapano mthangwerache, ndikukukumbirani, mutetekerembo ku mafala ya mkazanu kapolo, apo ndilekeni ndikuikhireni chakudya pamkiti. Dyani kuti mukhale na mphamvu nakuti muniyenda njira yanu.'' 23Soma Sauli adalamba achiti, ''Nimdya lini.'' Soma anyamata wache, pabodzi na mkaziyo, adamungingimiza, apo adatetekera mafala yawoyo. Ndiye iye adalamuka kuchoka pansi achikhala pakama.24Mkaziyo akhana mwana wang'ombe wakunenepa mnyumbamo; adakulumiza mkukamupha; adatenga ufa, achibukanyanga, mkuphikira mkate wakusaya chakufufumisa. 25Iye adabubweresa pamaso pa Sauli na anyamata wache, apo iwo adadya. Kinangoko iwo adalamuka achiyenda usiku bumwebo.
291Tsapano Afilisiti adagwezeka pabodzi mathimu yensene ya anyankhondo wawo pa Afeki, apo Aisaraeli adamanga msasa pafupi na mchera wa ku Yezreeli. 2Akuluakulu wa Afilisiti adagwata pafupi mmadzana na m'bzulu; Davide na anyamata wache adanyamuka na mulindiri wa mmambuyo pabodzi na Akisi.3Ndiye akuluakulu wa Afilisiti adati, ''Aheberiwa akuchita chani pano?'' Akisi adati kuna akuluakulu winango wa Afilisiti, ''Kodi si Davide uyu, kapolo wa Sauli, mfumu ya Isaraeli, omwe wakhala nande nsiku zimwezi, ayai magole yamweya, apo ndiribe kugumana chakuipa mwa iye chibwerere kuna ine kufikizana lero lino?''4Soma akuluakulu wa Afilisiti akhali wakukalipa naye achiti, ''M'bwezeni, kuti abwerere kumbuto mudamuikha iye. Iye ampolika lini nafe kunkhondo, thangwe angasanduke muwengi wathu mkati mwa nkhondo. Thangwe amdzabzisandusa tani wakufunikira kuna mbuyache angasaya kugwata misolo ya wanthu wathuwa?5Kodi si Davide uyu omwe wanthu adamuyimbirana wina na mwayache pakubzina, kulewa, 'Sauli wapha bzulu bzache, apo Davide makumi ya bzulu bzache'?''6Ndiye Akisi adachemera Davide achiti kuna iye, ''Pana Yahova, iwe wakhala wabwino, apo kupita kwako mkati na kubula kwako muno na ine mthimu la anyankhondowa mkwabwino pakuona kwangu; thangwe ndiribe kugumana chakuipa mwa iwepo kuyambira pakubwera kwako kuna ine kufikizana lero lino. Soma, akuluakuluwa akukufuna lini iwepo. 7Ndiye tsapano bwerera apo uyende mumtendere, kuti nampodi akuluakuluwa ayipidwe nawe''8Davide adati kuna Akisi, ''Soma ndachita chani? Mwagumana chani mwa kapolo wanune chikhalire ndimo ndidakhalira pamaso panu kufikizana lero lino, kuti ndileke kuyenda namwe kukamenya nkhondo kulimbana na awengi wa mbuyangu mfumu?'' 9Akisi adatawira achiti kuna Davide, ''Ndikudziwa kuti ulibe mphitcha iriyense mmaso mwangu ninga mnjero wa Mulungu; soma, akuluakulu wa Afilisitiwa ati, 'Nampodi akwire kuyenda nafe kunkhondo.10Ndiye tsapano lamukani machibesebese na anyamata wa mbuyanuwa omwe abwera namwe; mungatondo kulamuka machibesebese mkuonakuchena, ndokoni kutali.'' 11Ndiye Davide adalamukadi mwakubesera, iye na amuna wache, kunyamuka machibese, kubwerera mdziko la Afilisiti. Soma Afilisiti adayenda kukwira ku Yezreeli.
301Bzidachitika, pomwe Davide na wanthu wache adafika ku Zikilaga pa nsiku yachitatu, kuti Aamaleke akhadathira nkhondo a Negevu na Zikilaga. Iwo adamenya Zikilaga, mkuutentha, 2achiphata azimayi na aliyense omwe akhali mwemo, mng'ono na mkulu kubodzi. Iwo alibe kupha munthu, soma adatenga iwo pomwe akhayenda njira yawo.3Pomwe Davide na wanthu wache adabwera mmuyimo, ukhadagasiwa, apo akazi wawo, wana wachimuna, na wana wachikazi akhadatengiwa ukapolo. 4Ndiye Davide na wanthu ndiwo akhanawo adakuwa mafala yawo achilira kufikizana adamala mphamvu zakulira.5Akazi awiri wa Davide akhadatengiwa ukapolo, Ahinoamu mkazi wa ku Yezreeli, na Abigayeli mkazi wa Nabala wa ku Karimeli. 6Davide adabonera kwenekwene, thangwe wanthu akhaguma bza kumuboma na minyala, nakuti wanthu wensene akhali wakuwawidwa mu mzimu, munthu aliyense pa wanache wachimuna na wana wachikazi; soma Davide adabzilimbisa yekha mwa Yahova, Mulungu wache.7Davide adati kuna Abyatara mwana wachimuna wa Ahimeleki, wansembe, ''Ndikukukumbira, bweresa efodi kuno kuna ine.'' Abyatara adabweresadi efodi kuna Davide. 8Davide adapemba kuna Yahova kumulatira kwakuyenda, kulewa, ''Penu ndikutewera thimulo, kodi nimdzaligumana?'' Yahova adamtawira, ''Tewera, thangwe umdzaligumana chadidi, uchidzaletsetsa chirichense.''9Ndiye Davide adayenda, iye na wanthu wache madzana matanthatu omwe akhanawo; iwo adafika pa kamkulo ka Besori, komwe iwo wakusiyiwa mmambuyo adakhala. 10Soma Davide adapitiriza basi kutewera, iye na wanthu madzana manayi; thangwe madzana mawiri adasalira mmambuyo, omwe akhali wakulefuka mwakuti angadayambuka lini kamkulo ka Besori.11Iwo adagumana munthu wa ku Aigupto mthengo achimubweresa kuna Davide; adamupa iye mkate, achidya; iwo adampa madzi yakumwa; 12achimpa chigamphu cha ntchichi ya nkhuyu na ntchichi ziwiri za mpesa. Iye atadya, adabva pomwe mphamvu, thangwe akhalibe kudya chinthu ayai kumwa madzi yaliyense kwa nsiku zitatu na usiku butatu.13Davide adati iuna iye, ''Ndiwe wa mbani? Umbachokera kuponi?'' Iye adti, ''Ndine mnyamata wa ku Aigupto, kapolo wa Aamaleki; mbuyangu adandisiya thangwe nsiku zitatu zapitazi ndikhadwala. 14Tidathira nkhondo pa Negevi wa kwa a Kereti, na waku Yuda, na a Negevi wa ku Kalebi, tichitentha Zikilaga na moto.''15Davide adati kuna iye, Kodi unganditsogolerembo ine ku thimu lankhondoli?''Wa ku Aiguptoyo adati, ''Ndilumbirireni kuna Mulungu kuti mumdzandipha lini ayai kundipereka mmanja mwa mbuyanguyo, apo nimdzakutsogolerani ku thimu la nkhondoli.''16Pomwe wa ku Aiguptoyo akhadabweresa Davide kupolika naye, wankhondowo akhadamwazana pensepense, kudya na kumwa na kusekera thangwera bzense bzakuba kunkhondo ndibzo akhadatenga kubula mdziko la Afilisiti na kuchoka mdziko la Yuda. 17Davide adawamenya kuchoka mkudoka kwa maulo ya mangwana yache. Neye munthu kuthawa kupambula anyamata madzana manayi, adatchobva ngamira mkuthawa.18Davide adabwezeresa bwensene ndibzo Aamaleki akhadatenga; apo Davide adapulumusa akazache awiri. 19Palibe chidaperewera, neye ching'ono ayai chikulu, neye wana wachimuna ayai wachikazi, neye chakubedwa, pinango chirichense ndicho wankhondowo akhadabzitengera okha. 20Davide adatenga mabira yensene na ng'ombe, ndibzo wanthu adakumba pa bzifuwo bzawo. iwo adati, ''Ibzi mpsakubewa bza Davide.''21Davide adabwera kuna wanthu madzana mawiri kule omwe akhadalefuka pakumutewera wale, wale omwe anzawo adawauza asalire pa kamkulo ka Besori. Wanthu amwewa adayenda kutsogolo kukagumana na Davide na wanthu omwe iye akhanawo. Pomwe Davide adafika kuna wanthu amwewa, adawapa mamuko. 22Ndiye wanthu wensene wakuipa na wa pezipezi pakati pa omwe akhadayenda kutewera Davide adati, ''Thangwera wanthu amwewa alibe kuyenda nafe tiniwapa lini chinthu chirichense chakupondedza kunkhondo ndicho tachibwezeresa. Soma, munthu aliyense atsogozere akazache na wanache ambayende.23Ndiye Davide adati, ''Nampodi kuchita tenepoyo, abale wangu, pa bzomwe Yahova watipa ife. iye watikoya ife na kupereka mmanja mwathu thimu lakupondedza ndilo lidabwera kumenyana nafe. 24Mbani amdzakutawirani imwepo mulandu umweyu? Thangwe na kugawana kuliri pa aliyense wakuyenda kunkhondo, ndiyembo bzimdzakhalira bzakugawana kuna aliyense wakudikhirira pa bzombo; amdzgawana bzakugawanabzo mwakulingana.'' 25Bzakhala tenepoyo kuchokera nsiku yoyo kufikizana lero lino, thangwe Davide adakonzera nemba na chiyeruzo pa Aisaraeli.26Pomwe Davide adabwera ku Zikilaga, adatumiza bzakupondedza bzinango kuna akuluakulu wa Yuda, kuna anzache, kulewa, ''Onani, pano pana mphaso yanu kuchoka ku bzakupondedza bza awengi wa Yahova.'' 27Iye pomwe adatuma akuluakulu wina omwe akhali mu Beteli, na kuna wale omwe akhali mu Ramoti wa kumwera, 28na kuna wale wa ku Yatiri, na luna wale wa ku Aroeri, na kuna wale wa ku Sifimoti, na kuna wale wa ku Estimoa.29Iye adatumizira pomwe akuluakulu waku Rakali, na kuna wale wa mmiyi ya Yerameli, na kuna wale wa mmiyi ya Keni, 30na kuna wale wa ku Horima, na kuna wale wa mu Bori Asani, na kuna wale wa ku Atika, na kuna wale wa ku Hebroni, 31na kuma wa ku mbuto zensene ndizo Davide mwene na wanthu wache akhambamanzamanza kuyenda.
311Tsapano Afilisit adamenyana na Isaraeli. Wanthu wa Isaraeli adathawa pamaso pa Afilisiti achigwa kufa pa Phiri la Giliboa. 2Afilisiti adatewera pafupi na pafupi Sauli na wanache wachimuna. Afilisiti adapha Yonatani, Abinadabu, na Maliki-Sua, wanache wachimuna. 3Nkhondoyo idathimba kuyendera kukhana Sauli, apo wakuthusa ma psimo adamgumana iye. Iye akhali mkuwawa kukulu thangwera iwo.4Kinangokp Sauli adati kuna wakutakula bzipfudzo bzache, ''Molola lupanga lako undipsonde nalo. Pinangopense, wakusaya kugwatiwawa amdzabwera kudzandiseka.'' Soma wakutakula bzipfudzo bzacheyo alibe, thangwe akhana mantha kwene kwene. Ndiye Sauli adatenga lupanga la iye mwene achiligwera. 5Pomwe wakutakula bzipfudzo wacheyo adaona kuti Sauli wafa, adagwera pa lupanga lache mnjira ninga yoyo mkufa naye pabodzi. 6Ndiye Sauli adafa, wanache atatu wachimuna, na wakutakula bzipfudzo wache--- wanthu amwewa wense adafa pabodzi nsiku yakulingana.7Pomwe amuna wa Isaraeli omwe akhali ng'ambu ina ya chigwacho, na iwo wa ng'ambu ya Yorodano, adaona kuti amuna wa Isaraeli akhadathawa, na kuti Sauli na wanache wachimuna afa, adachoka mmiyi yawo mkuthawa, apo Afilisiti adabwera achidzakhala mwemo. 8Bzidachitika mangwana yache, pomwe Afilisiti adabwera kudzakhundula wakufawo, kuti adaona Sauli na wanache wachimuna atatu atagwa pa Phiri la Giliboa.9Iwo adagwata msolo wache mkukhundula chakubvala chache cha nkhondo, achitimiza mitumi mdziko la Afilisiti kuzungulira kulalikira nkhaniyi kuna nyumba za mafano yawo na kuna wanthu. 10Iwo adaikha chakubvala chache mnyumba ya Asitoreti, achimanika thupi lache pa litsito la muyi wa Beti Sani.11Pomwe nzika za mu Yabesi Gileadi zidabva ndibzo Afilisiti adachitira Sauli, 12wanthu wensene wakumenya nkhondo adalamuka mkufamba usiku bwense achitenga thupi la Sauli na matupi ya wanachewo kuchoka pa litsito la Beti Sani. Iwo adayenda ku Yabesi achikayatentha moto iyo koko. 13Kinangoko iwo adatenga mafupa yawo mkuyafuchira patsinde pa muti wa kumsanje mu Yabesi, achitsotsa kudya nsiku zinomwe.

1 Mafumu

11Pomwe mfumu Davide idakalamba na kuwanda magole, iwo adaifunikiza manta zizinji, soma ilibe kubva kuthuma. 2Ndiye akapolo wache adati kuna iyo, ''Mbatiye timupsagire dende mbuyathu mfumu. Lekani iye adzatumikire mfumu na kuitchenkha iyo. Lekani iye ambadzagone mmanja mwache pala kuti mbuyathu mfumu adzabve kuthuma.''3Ndiye iwo adapsagapsaga mtsikana wakudeka mkati mwa malire yensene ya Isaraeli. Iwo adagumana Abisagi wa ku Sunami achimubweresa kuna mfumu. 4Mtsikanayo akhali wakudeka maninge. Iye adatumikira mfumu achiitchenkha, soma mfumuyo iribe kumdziwa iye.5Pa nthawe yoyo, Adoniya mwana wachimuna wa Hagiti adabzikwiza yekha, kulewa kuti, ''Nimkhala mfumu ndine.'' Ndiye iye adabzikonzekeresa yekha magareta na wanthu wa pakavalo na wanthu makumi machanu kuthamanga patsogolo pache. 6Babache akhanati kumubvutisa kale iye, kulewa, ''Thangweranyi wachita ibzi ayai ibzo? '' Adoniya akhali pomwe mwamuna wakudeka maninge, wakubadwa kutewerana na Abisalomu.7Iye adapangana na Yoabu mwana wachimuna wa Zeruya na Abyata wansembe. Iwo adatewera Adoniya achimuthandiza. 8Soma Zadoki wansembe, Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada, Natani mneneri, Simeyi, Reyi, na wanthu wa mphamvu wa Davide alibe kutewera Adoniya.9Adoniya adapereka nsembe mabira, ng'ombe, na wana wa ng'omwe wakunenepa pafupi na mwala wa Zoheleti, omwe uli m'bali mwa Eni Rogeli. Iye adachemeresa azimano wache wensene, wana wachimuna wa mfumu, na amuna wensene wa mu Yuda, akapolo wa mfumu. 10Soma iye alibe kuchemeresa Natani mneneri, Benaya, amuna wa mphamvu, ayai mano wache Solomoni.11Ndiye Natani adasewera na Batiseba mayi wache wa Solomoni, kulewa kuti, ''Mulibe kubva kani kuti Adoniya mwana wa Hagiti wakhala mfumu, apo Davide mbuyathu akudziwa lini? 12Tsapano mthangwerache dikhirani ndikulangizeni, pala kuti mupulumuse moyo wanu na moyo wa mwananu Solomoni.13Ndoko kuna mfumu Davide ukayiuze, 'Mbuyangu mfumu, kodi mulibe kulumbirira kuna kapolo wanu, kulewa kuti, ''Meju Solomoni mwananu ndiye amdzatonga nkhankha yangu, achidzakhala ndiye pa kadera yangu yachifumu? Thangweranyi tsono Adoniya akutoga ndiye? 14Mungakakhala popo kusewera na mfumu, nimdzapita mwemo pambuyo panu ndichidzatsimikiza mafala yanuyo.''15Ndiye Batiseba adakapita msubi ya mfumu. Mfumu ikhadakalamba maninge, apo Abisagi wa ku Sunami akhatumikira mfumuyo. 16Batiseba adagodama pansi achionesa ulemu pamaso pa mfumu. Ndiye mfumu idati, ''Ukufuna chani?'' 17Iye adati kuna iye. ''Mbuyangu, mudalumbirira kuna kapolo wanu kudzera mwa Yahova Mulungu wanu, kulewa kuti, 'Meju Solomoni mwananu wachimuna ndiye amdzatonga nkhankha yangu, achidzakhala pa kadera yangu yachifumu.'18Tsapano, onani, Adoniya zjai ni mfumu, mbuyangu mfumu, akudziwa lini. 19Iye wapereka nsembe ng'ombe zizinji, wana wa ng'ombe wakunenepa, na mabira, achichemeresa wana wachimuna wensene wa mfumu, Abyatara wansembe, na Yoabu kazembe wa anyankhondo,20Mungakhala imwe, mbuyangu mfumu, maso ya a Isaraeli wensene yali pa imwe, kudikhirira muwauze mbani amdzakhala pa kadera yanu yachifumu nkhankha yanu, mbuyangu. 21Mungasaya kutenepo bzimdzachitika kuti, pomwe mbuyangu mfumu imdzagona pansi na abereki wache, kuti ine na mwanangu wachimuna Solomoni timdzatengiwa ninga wakuphonya.''22Pomwe iye ali mkati mwakusewera na mfumuyo, Natani mneneri adabwera. 23Kapolo adauza mfumu, ''Natani mneneri ali pano.'' Pomwe iye adapita momo pamaso pa mfumu, adagodama pansi pamaso pa mfumu na nkhope yache kuzolima pansi.24Natani adati, ''Mbuyangu mfumu, ndimwe mwalewa kuti Adoniya ndiye amdzatonga nkhankha yangu, achidzakhala pa kadera yangu yachifummu?' 25Thangwe wayenda kupolika lero kukathira nsembe ya ng'ombe zizinji, wana wang'ombe wakunenepa, na mabira. Wachemeresa wana wachimuna wensene wa mfumu, kazembe wa achikunda, na Abyatara wansembe. Iwo akudya na kumwa pamaso pache, na kulewa, 'Akhale na moyo utali Mfumu Adoniya!'26Soma ningakhala ine, kapolo wanune, Zadoki wansembe, Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada, na mnyamata wanu Solomoni, iye alibe kutichemeresa. 27Kodi mbuyangu mfumu wachita seye mkutiuza ife, anyamata wanu, mbani amfunika kukhala mfumu nkha nkha yache?''28Ndiye mfumu Davide adatawira achiti, ''Ndichemerereni Batiseba kuno.'' Iye adabwera mkupita pamaso pa mfumu achiima pamaso pa mfumu. 29Mfumu idalumbirira ichiti, ''Pana Yahova, omwe adapulumusa moyo wangu kuchoka mmatsautso yensene, 30ninga ndidalumbirira iwe pa Yahova, Mulungu wa Isaraeli, kulewa, 'Solomoni mwananu wachimuna ndiye amdzatonga nkhankha yangu, achidzakhala pa kadera yangu yachifumu nkhankha ya ine,' nimchita terepayu lero.'' 31Ndiye Batiseba adagodama pansi achibzatika nkhope yache pansi achionesera ulemu kuna mfumu achiti, ''Mbuyangu Mfumu Davide mbaakhale na moyo kwa muyaya!''32Mfumu Davide idati, ''Ndichemerereni kuno Zadoki wansembe, Natani mneneri, na Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada.'' Ndiye iwo adabwera pamaso pa mfumu. 33Mfumu idati kuna iwo, ''Tenganani na akapolo wa mbuyanu, mutenge Solomoni mwanangu mumpakize pa mphulu yangu ya kavalo mupolike naye kuyenda ku Giboni. 34Lekani Zadoki wansembe na Natani mneneri akamudzoze ufumu pa a Isaraeli na kuyimba lipenga la nyanga ya tonde wa bira mkulewa, 'Moyo utali Mfumu Solomoni!'35Ndiye mudzamtewere iye, apo iye amdzabwera achidzakhala pa kadera yangu yachifumu; thangwe amdzakhala mfumu nkhankha yangu. Ndamuikha iye kukhala mtongi wa Isaraeli na Yuda.'' 36Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada adatawira mfumu achiti, ''Mbabzikhale tenepoyodi! Yahova , Mulungu wa mbuyangu, mbaatsimikize bzimwebzi. 37Nakuti Yahova wakhala naye mbuyangu mfumu, mbaakhale pomwe na Solomoni, na kukuza kadera yache yachifumu kuposa kadera yachifumu ya mbuyangu Mfumu Davide.''38Ndiye Zadoki wansembe, Natani mneneri, Benaya mwana wa Yehoyada, na Akereti na Apeleti adayenda kupolika achikapakiza Solomoni pa mphulu ya kavalo ya Mfumu Davide; iwo adabwera naye ku Gihoni. 39Zadoki wansembe adatenga nyanga ya mafuta kuchoka nayo mchihema achidzoza nayo Solomoni. Kinangoka adaliza nyanga ya birayo, apo wanthu wensene adati, ''Moyo utali Mfumu Solomoni!'' 40Ndiye wanthu wensene adakwira kumutewera iye, apo wanthu adaliza bzitoliro achisekerera na chisekerero chikulu, mwakuti mataka yadatekenyeka na baludya lawo.41Adoniya na wakuchemeriwa wense omwe akhanaye adabva bzobzi iwo atamaliza kudya. Pomwe Yoabu adabva baludya la kulira kwa nyangayo, adati, ''Thangweranyi muna baludya mmuyimu?'' 42Pomwe iye ali mkati kulewalewa, Yonatani mwana wachimuna wa Abyatara wansembe adabwera. Adoniya adati, ''Bwera muno, thangwe ndiwe munthu wakuthemera apo bweresa uthenga bwabwino.''43Yonatani adatawira achiti kuna Adoniya, ''Mbuyathu Mfumu Davide wadzoza Solomoni ufumu, 44apo mfumu yamutumizira Zadoki wansembe, Natani mneneri, Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada, na Akereti na Apeleti. Iwo apakiza Solomoni mkufamba pa mphulu ya kavalo ya mfumu. 45Zadoki wansembe na Natani mneneri amudzoza iye ku Giboni, apo abwera kukwira kuchoka koko kusekera, mwakuti muyi uli mchipiringu. Ili ni baludya ndilo imwe mwabva.46Pomwe, Solomoni wakhala pa kadera ya ufumu. 47Ndiponso , akapolo wa mfumu adabwera kudzadalisa mbuyathu Mfumu Davide, kulewa kuti, 'Mulungu wanu mbaadekese dzina la Solomoni nkhasa kuposa dzina lanu, na kukuza kadera yache yachifumu kuposa kadera yanu yachifumu.' Ndiye mfumu idazolima pansi pa kama. 48Mfumuyo idatimbo, 'Wakudalisika ni Yahova, Mulungu wa Isaraeli, omwe wapereka munthuyu kukhala pa kadera yangu yachifumu lero lino, na kuti maso yangu yali chionere.'''49Pamwepo wakuchemeriwa wense wa Adoniya adachita mantha. Iwo adaima apo mumthu aliyense adayendera njira yache yache. 50Adoniya akhana mantha na Solomoni achilamuka, mkuyenda, kukaphata nyanga za guwa la nsembe. 51Kinangoko adauziwa Solomoni, ''Onani, Adoniya akuchita mantha na Mfumu Solomoni, thangwe waphata nyanga za guwa la nsembe, kulewa kuti, ''Lekani Mfumu Solomoni alumbirire kuna ine chakutoma kuti amdzandipha lini kapolo wache na lupanga,''52Solomoni adati, ''Iye penu ni munthu wakuthemera, neye tsisi lache limdzagwa lini pansi, soma penu munigumanika kuipa mwa iye, amdzafadi.'' 53Ndiye Mfumu Solomoni idatuma wanthu, omwe adatsitsa pansi Adoniya kuchoka pa guwa la nsembe. Iye adabwera achidzakotama pansi kuna Mfumu Solomoni, apo Solomoni adati kuna iye, ''Ndoko kwanu.''
21Pomwe nsiku yakufa Davide idafendera, iye adauza Solomoni mwanache, kulewa kuti. 2''Ndikuguduka njira ya dziko lense lapansi. Khala wakulimbika mtima, mthangwerache, apo bzionese wekha umunthu. 3Koya bzakutonga bza Yahova Mulugnu wako pakufamba mnjira zache, kubvera manemba yache, malamulo yache, umboni bwache, na mayeruzo ya mpangano wache, kukhala wakusamala kuchita ndibzo bzidanembiwa mchilamulo cha Mose, kuti upambane mu bzakuchita bzako bzense, kulikwense uniyendako, 4pala kuti yahova akwanirise mafala yache ndiyo adasewera kuguma ine, kulewa kuti, 'Penu wambeu yako anisamala khalidwe lawo, kufamba pamaso pangu mwakukhulupirika na mtima wawo wensene na moyo wawo wense, umdzalekeza lini kukhala na mwamuna m'bodzi pa kadera ya ufumu ya Isaraeli.'5Uli kudziwa pomwe ndibzo Yoabu mwana wachimuna wa Zeruya adachita kuna ine, na ndibzo iye adachita kuna akazembe wankhondo awiri wa Isaraeli, kuna Abineri mwana wachimuna wa Neri, na kuna Amasa mwana wachimuna wa Yeteri, omwe iye adamupha. Iye adajojeza mulopa wa nkhondo mu mtendere achipalanga mulpopa wa nkhondo pa bande wakubvala `mnchiuno mwache na pa chango ku nzayo zache. 6Chita naye Yoabu mwa nzeru ndizo wapfunza, soma nampodi kubvuma imvi zache ziyende kupolika ku Thenje mu mtendere.7Tsono, onesera chifundo kuna wana wachimuna wa Birizilai wa ku Gileadi, apo bvuma iwo akhale pakati pa wale wakudyera pa meza yako, thangwe iwo adandifenderera pomwe ndidathawa Abisalomu mano wako.8Ona, unaye Simeyi mwana wachimuna wa Gera, wa dzinza la Benjamini wa ku Bahurimu, omwe adatemberera ine na themberero likulu pa nsiku ndiyo ndidayenda ku Mahanaimu. Simeyi adapolika kubwera kudzagumana nande pa Yorodano, apo ndidalumbirira kuna iye pa Yahova, kulewa, 'Nimdzakupha lini na lupanga.' 9Tsapano mthangwerache nampodi kumubvuma athawe kulangiwa. Ndiwe munthu wa nzeru, apo umdzadziwa bzakuthemera kuchita kuna iye. Umdzabweresa msolo wache wa imvi kupolika ku Thenje na mulopa.10Ndiye Davide adagona na abereki wache achifuchiriwa mu mzinda wa Davide. 11Nsiku ndizo Davide adatonga Isaraeli zikhali magole makumi manayi. Akhadatonga magole manomwe mu Hebroni na magole makumi matatu na matatu mu Yerusalemu. 12Kinangoka Solomoni adakhala pa kadera yachifumu ya babache Davide, apo ufumu bwache bukhali bwakukhazikika bwino13Ndiye Adoniya mwana wachimuna wa Hagiti adabwera kuna Batiseba mayi wache wa Solomoni. Iye adati, ''Kodi ukubwera mu mtendere?'' Iye adatawira, ''Mu mtendere.'' 14Ndiye iye adati, ''Ndina chinango chakuti ndikuuzeni.'' Ndiye iye adatawira, ''Sewera.'' 15Adoniya adati, ''Mukudziwa kuti ufumu bukhali bwangu, na kuti a Isaraeli wensene akhadikhirira ine kukhala mfumu. Soma bzinthu bzidamodali, apo ufumu budaperekiwa kuna mano wangu, thangwe bukhali bwache kuchoka kuna Yahova.16Tsapano ndikukumbira chibodzi kuna imwe, apo nampodi kundilambiza.'' Batiseba adati kuna iye, ''Lewa.'' 17Iye adati, ''Pirizi sewerani na Solomoni mfumu, thangwe angakulambizeni lini, pala kuti andipe Abisagi wa ku Sunami akhale mkazangu.'' 18Batiseba adati, ''Ndabva, nimkakuuzira mfumu.''19Batiseba tsono adayendadi kuna Mfumu Solomoni kukalewa naye bza Adoniya. Mfumu idalamuka kukagumana naye ichizolima pansi kuna iye. Kinangoka iyo idakhala pansi pa kadera yache yachifumu na kubweresa kadera yachifumu ya mayi wache wa mfumu. Iye adakhala ku boko lache la madidi. 20Ndiye iye adati, ''Ndikufuna ndikukumbire iwe kumbiro libodzi ling'ono, thangwe ungandilambize lini.'' Mfumu idamutawira iye, ''Kumbirani, mayi wangu, thangwe ningakulambizeni lini.'' 21Iye adati, ''Bvuma Abisagi wa ku Sunami aperekiwe kuna Abisagi mano wako kukhala mkazache.''22Mfumu Solomoni idatawira ichiti kuna mayi wache, ''Thangweranyi mukukumbira Abisagi wa ku Sunami pala Adoniya? Thangweranyi mumsaya kumukumbirira pomwe na ufumu kubodzibu, thangwe iye ni mano wangu mkulu---pala iye, pala Abyatara wansembe, na pala Yoabu mwana wachimuna wa Zeruya?'' 23Ndiye Mfumu Solomoni idalumbirira pa Yahova, ichiti, ''Mulungu mbaachite tenepoyo kuna ine, na azinji pomwe, penu Adoniya alibe kusewera mafala yoya kubziphesa moyo wache.24Tsapano mthangwerache pana Yahova, omwe wandikhazikisa ine achindiikha ine pa kadera yachifumu ya Davide babangu, na ndiye wandiikha ine nyumba ninga ndimo iye adalonjezera, meju Adoniya aniphiwa lero.'' 25Ndiye Mfumu Solomoni idatuma Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada, apo Benaya adakamgumana Adoniya achimupha.26Ndiye kuna Abyatara wansembe mfumu idati, ''Ndoko ku Anatoti, ku minda yako. Ukuthemera imfa, soma pa nthawe ino nimkupha lini, thangwe udatakula likasa la Mbuya Yahova pamaso pa Davide babangu na kubonera njira iriyense ndiyo babangu adabonera.'' 27Ndiye Solomoni adachosa Abyatara pa kukhala wa nsembe wa Yahova, kuti apherezere mafala ya Yahova, ndiyo iye akhadasewera kuguma bza nyumba ya Eli ku Silo.28Nkhani idafika kuna Yoabu, thangwe Yoabu akhathandiza Adoniya, napo akhalibe kuthandiza Abisalomu. Ndiye Yoabu adathawira ku chihema cha Yahova achikaphata nyanga za guwa la nsembe. 29Bzidalewiwa kuna Mfumu Solomoni kuti Yoabu wathawira ku chihema cha Yahova apo tsapano akhali pa mbali pa guwa la nsembe. Ndiye Solomoni adatuma Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada, kulewa kuti, ''Ndoko, ukamuphe.''30Ndiye Benaya adabwera ku chihema cha Yahova achidzati kuna iye, ''Mfumu yati, 'Bula panja.'' Yoabu adatawira, ''Nyonyo nimfera muno.'' Ndiye Benaya adabwerera kuna mfumu, kukalewa, ''Yoabu wati amfuna kufera pa guwa la nsembe.'' 31Mfumu idati kuna iye, ''Chita ndimo waleweramo. Umuphe mkumufuchira pala kuti undichosere ine na nyumba ya babangu mulopa ndiwo Yoabu adajojeza seye thangwe.32Yahova mbaabwezere mulopa wache pa msolo pa iye, thangwe babangu Davide seye mkudziwa iye adamenya wanthu awiri wakulungama kuposa iye mkuwapheratu na lupanga, Abineri mwana wachimuna wa Neri, kazembe wa thimu la nkhondo la Isaraeli, na Amasa mwana wachimuna wa Yeteri, kazembe wa thimu la nkhondo la Yuda. 33Ndiye mulopa wawo mbaubwerere pa msolo pa Yoabu na pa msolo pa wa mbeu yache kwa muyaya. Soma kuna Davide na mbeu yache, na kuna nyumba yache, na ku kadera yache yachifumu, mbaukhale mtendere kwa muyaya kuchoka kuna Yahova,''34Ndiye Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada adayenda kukwira kukamenya Yoabu achimupha. Iye adafuchiriwa mnyumba yache ya iye mwene mchipululu. 35Mfumu idaikha Benaya mwana wa Yehoyada kunyang'anira wankhondo nkhankha ya iye, achiikha Zadoki wansembe nkhankha ya Abyatara.36Mfumu idatuma ichichemeresa Simeyi, ichiti kuna iye, ''Bzimangire wekha nyumba mu Yerusalemu ukhale mwemo, apo nampodi kubula kunja kuyenda ku mbuto ina iriyense. 37Thangwe pa nsiku ndiyo uti udzabule kunja mkugwata na Mchigwa cha Kidroni, dziwa chadidi kuti umdzafa meju. Mulopa wako umdzakhala pa msolo pako.'' 38Ndiye Simeyi adati kuna mfumu, ''Mwalewabzi mpsabwino. Ninga ndimo mbuyangu mfumu walewera, mterepo kapolo wanu ndimo amdzachitira.'' Ndiye Simeyi adakhaladi mu Yerusalemu kwa nsiku zizinji.39Soma yatapita magole matatu, awiri mwa akapolo wa Simeyi adathawira kuna Akisi mwana wachimuna wa Maaka, mfumu ya ku Gati. Ndiye iwo adauza Simeyi, kulewa kuti, ''Onani, akapolo wanu ali mu Gati.'' 40Ndiye Simeyi adalamuka, achitchobva bulu wache mkuyenda kuna Asiki mu Gati kukaona akapolo wache. Iye adayenda achikabweresa akapolo wache kuchoka ku Gati.41Pomwe Solomoni adauziwa kuti Simeyi akhadachoka mu Yerusalemu kuyenda ku Gati apo zjai wabwerera, 42mfumu idatuma mtumi kuchemeresa Simeyi ichiti kuna iye, ''Kodi ndiribe kukulumbirisa pa Yahova na kuchitira umboni kuna iwe, kulewa kuti, 'Dziwa meju kuti pa nsiku ndiyo uti udzabule mkuyenda ku mbuto inango iriyense, umdzafa meju'? Ndiye iwe udanditi, 'Bzomwe ndabvabzi mpsabwino.'43Thangweranyi tsono ulibe kukoya lumbiriro lako pa Yahova na lamulo ndilo ndidakupa iwepo?'' 44Mfumu idati pomwe kuna Simeyi, ''Ukudziwa mumtima mwako bzakuipa bzensene ndibzo udachitira babangu Davide. Mthangwerache Yahova amdzabwezera chakuipa chako pamsolo pako.45Soma mfumu Solomoni imdzadalisika apo kadera yachifumu ya Davide imdzakhazikika pamaso pa Yahova kwa muyaya.'' 46Ndiye mfumu idapereka lamulo kuna Benaya mwana wachimuna wa Yehoyada. Iye adabula panja achikapha Simeyi. Ndiye ufumu budakhala bwakukhazikika bwino mmanja mwa Solomoni.
31Solomoni adaphatizana mmaloozi na Falawo mfumu ya Aigupto. Iye adatenga mwana wachikazi wa Falawo achimubweresa mu mzinda wa Davide kufikizana kumaliza kumanga nyumba yache, nyumba ya Yahova, na litsito kuzungulira Yerusalemu. 2Wanthu akhaphera nsembe pa mbuto zakupambulika, thangwe pakhalibe nyumba ndiyo ikhadamangiwa mdzina la Yahova. 3Solomoni adaonesa chikondi chache kuna Yahova pa kufamba mmanemba ya babache Davide, kupambula kuti iye akhaphera nsembe na kufukiza bzakununtchira pa mbuto zakupambulika.4Mfumu idayenda ku Gibeoni kukaphera nsembe koko, thangwe imweyo ikhali mbuto ikulu yakupambulika. Solomoni adapereka nsembe zakupserereza chulu chibodzi pa guwa limwero. 5Yahova adaonekera pa Gibeoni kuna Solomoni mmatulo usiku; iye adati, ''Kumbira! Ndikupe chani?''6Ndiye Solomoni adati, ''Mwaonesa kukhulupirika kukulu kwa mpangano kuna mtumiki wanu, Davide babangu, thangwe iye adafamba pamaso panu mwakukhulupirika, mchilungamo, na mkuthamuka mtika. Mwamukoyera iye mpangano wache ukulu wakukhulupirika na kumupa iye mwana pa kadera yache yachifumu lero lino.7Ndiye Yahova Mulungu wangu, mwaikha kapolo wanu mfumu nkhankha ya Davide babangu, napo ndine kamwana kang'ono. Ndikudziwa lini mabulidwe ayai mapitidwe mkati. 8Kapolo wanu ali pa mpikiti pa wanthu ndiwo imwe mwawasankhula, wanthu azinji, wakusaya kulewengeka kuwanda kwawo ayai kunembeka. 9Ndiye perekani kuna kapolo wanu kubvesera mtima kuyeruza wanthu wanu, pala kuti ndizindikire pakati pa chabwino na chakuipa. Thangwe mbani angakwanise kuyeruza wanthu wanu azinjiwa?''10Kumbiloli la Solomoni lidadekera Mbuya. 11Ndiye Mulungu adati kuna iye, ''Thangwera wakumbira chinthu ichi apo ulibe kubzikumbirira moyo utali ayai vida ayai moyo wa awengi wako, soma wabzikumbirira kubvesera kuzindikira chilungamo, 12ona, tsapano nimkuchitira bzense udakumbira iwe kuna ine pomwe udapereka kumbiro lako. Ndikukupa iwe mtima wanzeru na kubvesera, pala kuti nampodi pakhale wina ninga iwe omwe akhali kale ukanati kukhala, apo palibe ninga iwe ndiye amdzaphukira pambuyo pako.13Ndakupa pomwe ndibzo ulibe kukumbira, vida na ulemu kubodzi pala kuti nampodi padzakhale wina pakati pa mafumu ninga iwe mu nsiku zako zensene. 14Penu umdzafamba mnjira zangu kukoya manemba yangu na bzakutonga bzangu, ninga babako Davide adafambira, kinangoka nimdzatalimphisa nsiku zako.''15Ndiye Solomoni adalamuka, apo onani, akhali atulo. Iye adabwera ku Yerusalemu achiima pakati pa likasa la mpangano wa Yahova. Iye adapereka nsembe zakupserereza na nsembe za mtendere, achikonza madyerero kuna akapolo wache wensene.16Kinangoka azimayi awiri omwe akhali maputa adabwera kuna mfumu achidzaima pamaso pache. 17Mkazi m'bodzi adati, ''Oh, mbuyangu, mkazi uyu na ine timbakhala mnyumba ibodzi, apo ine ndidabala mwana pabodzi na iye mnyumbamo.18Bzidachitika pa nsiku yachitatu nditabala mwanayo kuti mkazi umweyu adabalambo mwana. Tikhali pabodzi. Pakhalibe winango akhanafe mnyumbamo, soma awiri tekhafe basi mnyumbamo. 19Ndiye mwana wa mkazi umweyu adafa usiku, thangwe iye adamugonera. 20Ndiye iyeyu adalamuka kati ya usiku mkutenga mwanangu wachimuna kuchoka pambali pangu, pomwe kapolo wanu ndiri mtulo, achikamugonesa iye kumimba kwache, mkugonesa mwanache wachimuna wakufayo pa masuku pangu.21Pomwe ndidalamuka machibese kuti ndimamise mwanangu, iye akhali wakufa. Soma pomwe ndidamunyang'anisisa bwino bwino machibese, iye akhali lini mwanangu, omwe ndidabala ine.'' 22Ndiye mkazi winangoyo adati, ''Nada, wamoyoyu ndiye mwanangu, apo wakufayu ndiye mwanako.'' Mkazi wakutomayo adati, ''Nada, wakufayu ndiye mwanako, apo wamoyoyu ndiye mwanangu.'' Umu ndimo iwo adasewerera pamaso pa mfumu.23Ndiye mfumu idati, ''Uyu ali kuti, 'Uyu ndiye mwanangu ana moyoyu, apo mwanako ngwakufayu,' apo wina akuti, 'Nada, mwanako ngwakufayu, apo mwanangu ngwamoyoyu.''' 24Mfumu idati, ''Ndipasireni kuno lupanga.'' Ndiye iwo adabweresa lupanga pamaso pa mfumu. 25Ndiye mfumu idati, ''Gawa mwana wamoyoyu pawiri, apo upereke meya kuna mkazi uyu na meya kuna winangoyu.''26Ndiye mkazi omwe mwanache akhana moyo ule adati kuna mfumu, thangwe moyo wache ukhana nsisi na mwanacheyo, apo iye adati, ''Oh, mbuyangu, mupeni iye mwana wamoyoyu, apo nampodi kumupha.'' Soma mkazi winangoyo adati, ''Amkhala lini wangu ayai wako. Mgaweni.'' 27Kinangoka mfumu idatawira ichiti, ''Pereka mwana wamoyo kuna mkazi wakutomayu, Umweyu ndiye mayi wache.'' 28Pomwe a Isaraeli wensene adabva chiyeruzo ndicho mfumu idapereka, adayigopa mfumuyo, thangwe iwo adaona kuti nzeru za Mulungu zikhali mwa iyo za kupereka mayeruzo.
41Mfumu Solomoni ikhali mfumu ya Isaraeli wense. 2Awa akhali wakuphata basa wache: Azariya mwana wachimuna wa Zadoki akhali wansembe. 3Elihorepa na Ahiya wana wachimuna wa Sisa, akhali akanembera. Yehosafati mwana wachimuna wa Ahiludi akhali wakukoya mbiri. 4Benaya mwana wachimuna wa Yehoiyada akhali mkulu wa anyankhondo. Zadoki na Abyatara akhali ansembe.5Azariya mwana wachimuna wa Natani akhali wakunyang'anira anyabasa. Zebudi mwana wachimuna wa Natani akhali wansembe na mwayache wa mfumu. 6Ahisara akhanyang'anira pamuyi. Adoniramu mwana wachimuna wa Abida akhali wakunyang'anira wanthu wakuphata basa mwakungingimiziwa.7Solomoni akhana wakuphata basa khumi na awiri kunyang'anira Isaraeli, omwe akhaperekera chakudya cha mfumu na pamuyi. Munthu aliyense akhaperekera mwezi ubodzi pa gole. 8Aya yakhali madzina yawo: Beni-Huri, mdziko lamapiri la Efraimu; 9Beni-Dekeri mu Makazi, Saalabimu, Beti Semesi, na Eloni Betihanani; 10Beni-Hesede, mu Aruboti (kuna iye kukhana Soko na dziko lensene la Hefere);11Beni-Abinadabu, mu Nafoti Dori (iye adatenga Tafati mwana wachikazi wa Solomoni ninga mkazache); 12Baana mwana wachimuna wa Ahiludi, mu Taanaki na Megido, na Beti Sani wense omwe ali pambali pa Zaretani kunyansi kwa Yezereli, kuchoka ku Beti Sani kufika ku Abeli Mehola kufika kutali ku mbali ina ya Yokimeyamu; 13Beni-Gebere, mu Ramoti Gileadi ( kuna iye kukhana miyi ya Yairi mwana wachimuna wa Manase, yomwe ili mu Gileadi, na mphimpha ya Arigobu ikhali yache, yomwe ili mu Basani, miyi mikulu makumi matanthatu yakukhala na malitsito na misuwo ya nsimbi za mkuwa); 14Ahinadabu mwana wachimuna wa Ido, mu Mahanayimu;15Ahimaazi, mu Nafitali (iye adaloola pomwe Basemati mwana wachikazi wa Solomoni kukhala mkazache); 16Baana mwana wachimuna wa Husai, mu Aseri na Bealoti; 17Yehosafati mwana wachimuna wa Parua, mu Isakara;18Simeyi mwana wachimuna wa Ela, mu Benjamini; 19na Gebere mwana wachimuna wa Uri, mdziko la Gileadi, dziko la Sihoni mfumu ya Aamori na la Ogi mfumu ya ku Basani, apo iye akhali wakumbuyo yekhayo omwe akhali mdzikomo.20Wa ku Yuda na a Isaraeli akhali aznjitsa ninga mchenga m'phepete mwa mnyanza. Iwo akhadaya na kumwa na kusekerera. 21Solomoni adatonga ma ufumu yensene kuchoka ku Mkulo kuyenda ku dziko la Afirisiti na kumalire na Aigupto. Iwo adabweresa bzakutsonkha achitumikira Solomoni nsiku zensene za moyo wache. Bzakupereka kuna 22Solomoni pa nsiku ibodzi bzikhali mitolo makumi matatu ya pa bulu ya ufa bzakunyodoka na mitolo makumi matanthatu ya pa bulu ya bzakudya, 23ng'ombe khumi zakunenepera mkhola, ng'ombe makumi mawiri zakudyera mthengo, na mabira dzana libodzi, na abawala, anyasa, .........................., na nkhanga zakunenepa.24Nakuti iye akhatonga mphimpha yensene ya ng'ambu imweyi ya Mkulo, kuchoka ku Tipisa kuyenda kutali ku Gaza, kutonga mafumu yensene mbali imweyi ya Mkulo, apo akhana mtendere ku mbali zensene kumuzungulira iye. 25Wa mu Yuda na a Isaraeli akhakhala mu mtendere, munthu aliyense patsinde pa mpesa wache na pamuti wache wa mkuyu, kuchoka ku Dani kuyendera ku Beereseba, nsiku zensene za Solomoni.26Solomoni akhana akavalo bzulu makumi manayi wa magareta yache, na wanthu wakutchobva akavalo bzulu makumi manayi. 27Wakuphata basa amwewa akhaperekera chakudya cha Mfumu Solomoni na wensene omwe akhabwera pa meza ya Mfumu Solomoni, munthu aliyense pa mwezi wache. Iwo akhabvuma lini pasayike chinthu. 28Iwo adabweresa pomwe ku mbuto ya mkhomeko balere na uswa pala akavalo wa magareta na bwa akavalo wakupakira, aliyense kubweresa mwemo bzomwe angakwanise.29Mulungu adapa Solomoni nzeru zikulu na kubvesera, na kubvesera kwakuwanda ninga mchenga wa m'bali mwa nyanza. 30Nzeru za Solomoni zidaposa nzeru za wanthu wensene wakumachibese na wanzeru wensene wa ku Aigupto. 31Iye akhali wanzeru kuposa wanthu wensene---kuposa Etani wa ku Ezrahite, Hemani, Kalikoli, na Darida, wana wachimuna wa Maholi--apo kubvekera kwache kudafikira madzinza yensene yakuzungulira.3233Iye adasewera miyambi bzulu bzitatu apo bzimbo bzache bzikhali chulu chibodzi na bzichanu. Iye akhalewa bza miti, kuyambira mkungudza ndiwo uli ku Lebano kufikira hisope wakuphuka pa litsito. Iye akhafokotoza pomwe bza nyama, mbalame, bzinthu bzakukwawa, na nsomba. 34Wanthu akhabwera kuchoka ku madzinza yensene kudzabva nzeru za Solomoni. Iwo akhabwera kuchoka ku mafumu yensene ya padziko lapansi omwe akhadabva bza nzeru zache.
51Hiramu mfumu ya ku Tiro idatuma akapolo wache kuyenda kuna Solomoni thangwe iye akhadabva kuti akhadamudzoza ufumu nkhankha ya babache; thangwe Hiramu akhakondana na Davide. 2Solomoni adatumiza mafala kuna Hiramu kulewa kuti, 3''Ukudziwa kuti Davide babangu angadamanga lini nyumba pala Yahova Mulungu wache thangwera nkhondo ndizo zikhadamuzungulira iye, thangwe mu nthawe ya moyo wache Yahova akhamuikhira awengi wache pansi pa nzayo zache.4Soma tsapano, Yahova Mulungu wangu wandipa kupuma ku mbali zensene. Kulibe chisokonezo ayai tsoka. 5Ndiye ndikukhumba bzakumanga nyumba pala dzina la Yahova Mulungu wangu, ninga Yahova adauzira Davide babangu, kulewa kuti, 'mwanako, omwe nimdzamuikha pa kadera yako yachifumu nkhankha ya iwe, amdzamanga nyumba pala dzina langu.'6Tsapano mthangwerache tonga kuti andichekere mikungudza kuchoka ku Lebano. Akapolo wangu amdzaphatikidzana na akapolo wako, apo nimdzakupagaliri akapolo wakowo pala kuti utambire mwabwino pa chirichense mudapangana kuchita. Thangwe ukudziwa palibe aliyense pakati pathu omwe akudziwa kachekedwe ya matabwa ninga wanthu wa ku Sido.''7Pomwe Hiramu adabva mafala ya Solomoni, iye adasekera maninge achiti, ''Yahova mbaalemekezeke lero lino, omwe wapereka kuna Davide mwana wa nzeru pa wanthu azinjitsawa.'' 8Hiramu adatumiza mafala kuna Solomoni, kulewa kuti, ''Ndabva uthenga ndibo wanditumizira. Nimdzapereka matabwa yensene ya mkungudza na mulombwa ndiyo ukuyafuna.9Akapolo wangu amdzabweresa miti kupolika nayo kuchoka ku Lebano kuyenda ku nyanza, ndichidzaikonsera phaka kuyerera na nyanza kuyenda kumbuto ndiyo mummdzandiuzako. Nimdzawauza ayiswe kumweko, apo mumdzaitakula. Mumdzachita ndibzo ine nimdzafuna pa kupereka chakudya kuna banja langu.''10Ndiye Hiramu adapa Solomoni matabwa yensene ya mkungudza na mulombwa ndiyo iye akhafuna. 11Solomoni adapa Hiramu mitolo yapabulu bzulu makumi mawiri ya bzakudya ku banja lache na mabasiya bzulu makumi mawiri ya mafuta yabwino . Solomoni adapa ibzi kuna Hiramu gole na gole. 12Yahova adapa Solomoni nzeru, pomwe iye adamulonjeza. Pakhana mtendere pakati pa Hiramu na Solomoni, apo awiri wa iwo adachita mpangano.13Mfumu Solomoni adangingimiza anyabasa kunja kwa Isaraeli wensene. Anyabasa wakungingimiza akhakwana wanthu bzulu makumi matatu. 14Iye adawatumiza iwo ku Lebanoni, bzulu khumi pa mwezi pamuyi. Adoniya akhanyang'anira wanthu omwe akhaphata basa lakungingimiza.15Solomoni akhanawo bzulu makumi manomwe omwe akhaphata basa lakachitigu na bzulu makumi masere omwe akhatsetekeza minyala mmapiri, 16pambali pa wakunyang'anira anyabasa bzulu bzitatu na madzana matatu omwe akhanyan'anira basa na omwe akhanyang'anira anyabasa.17Kuteweza kutonga kwa mfumu iwo akhaswa minyala mikulu ya nsengwa yapatali yakukamangira maziko ya kachisi. 18Ndiye wakumanga nyumba wa Solomoni na wakumanga nyumba wa Hiramu na amuna wakuchoka ku Baibulosi akhaphata lakucheka na kukonza matabwa na minyala yakumangira kachisi.
61Ndiye Solomoni adayamba kumanga kachisi wa Yahova. Ibzi bzidachitika mgole la madzana manayi na makumi masere wana wa Isaraeli atabula mdziko la Aigupto, mgole lachinayi la kutonga kwa Solomoni mu Isaraeli, mu mwezi wa Zivi, omwe ni mwezi wachiwiri. 2Kachisi omwe mfumu Solomoni idamangira Yahova ukhali maboko makumi matanthatu kutalika, maboko makumi mawiri kupingasa, na maboko makumi matatu mdzaulu.3Kanyumba kakuphathikira kunkhope kwa kachisiyo kakhali maboko makumi mawiri kutalika, kulingana na kupingasa kwa kachisiyo, na maboko khumi kuyenda mdzaulu kutsogolo kwa kachisiyo. 4Thangwe nyumbayo adayikonza majanera na aro zache ndizo zikhayachitisa kupsindiza kunja kwache kusiyana na mkati.5Kukhuyana na nyumba ya mbuto ikulu iye adamanga masubi kuizungulira, kuzungulira masubi ya kunja na masubi ya mkati kubodzi. Iye adamanga masubi yokha yokha kuzungulira m'bali mwache mwensene. 6Nyumba ya mnyansi chaimo ikhali maboko machanu kupingasa kwache, yapakati ikhali maboko matanthatu kupingasa, apo yachitatu ikhali maboko manomwe kupingasa. Nakuti kunja kwache adachepsa nyumba pakuizungulira kwense mwakuti maviga yalibe kupinzisiwa na mkati mwa nyumbayo.7Nyumbayo idamangiwa na minyala ya mvululu yakuchita kupsa. Palibe sando, mbadzo, ayai chipangizo chirichense cha fero ndicho chikhabveka mnyumbamo pomwe akhaimanga. 8Mbali ya kumwera kwache kwa kachisiyo kukhana msuwo wakukhuya pansi, ndiye ubodzi ukhakwira na nsikada kuyenda mmasubi yapakati, na kuchoka pakatipo kukwira mbuto yachitatu.9Ndiye Solomoni adamanga kachisiyo achiumaliza; iye adapsumphira nyumbayo na mitanda na matabwa ya mikungudza. 10Iye adamanga masubi ya m'bali mwache kukhuyana na masubi ya mkati ya kachisiyo, mbali iliyense maboko machanu machanu kukwira mdzaulu; iyo yadagunsisiwa ku nyumbako na matabwa ya mkungudza.11Mafala ya Yahova yadabwera kuna Solomoni, kulewa kuti, 12''Kulewa bza kachisi ndiye ukumangayu, penu umfamba mmanemba yangu na kuchita chilungamo, kukoya bzakutonga bzangu bzensene mkufamba mu ibzo, ndiye nditi ndidzatsimikizire bwino pangano langu na iwe ndilo ndikhadachita kuna Davide babako. 13Nimdzakhala pakati pa wana wa Isaraeli apo nimdzawataya lini.''14Ndiye Solomoni adamanga nyumbayo achiimaliza. Kinangoko adamanga mkati mwache na matabwa yakumata ya debu debu ya mkungudza. 15Kuchoka pansi pa nyumba kufika ku nsodzi, iye adagugudiza mkatimo na matabwa, achimpsinkha pansi pa nyumbayo na matabwa ya debu debu yakumata ya mulombwa.16Iye adamanga maboko makumi mawiri m'buyo mwache mwa nyumbayo na matabwa ya debu debu ya mkungudza kuchoka pansi kufika ku nsodzi. Iye adamanga subi yoyi kukhala subi ya mkati, mbuto yakupambulikisisa. 17Mbuto ikulu, ndiyo ni, mbuto yakupambulika ndiyo ikhali ku nkhope kwa mbuto yakupambulikisisa, ikhali maboko makumi manayi kutalika kwache. 18Mukhana mikungudza mkati mwa nyumbayo, yakukhala na mantikade ya chikasi na maforoli yakuphoka. Mukhana mikungudza mkati mwache mwensene. Minyala yakumangira ikhaonekera lini mkatimo.19Solomoni adakonzesera subi ya mkati mwa nyumba kuti ayikhe likasa la mpangano la Yahova mwemo. 20Subi ya mkati ikhali maboko makumi mawiri kutalika kwache, maboko makumi mawiri kupingasa, na maboko makumi mawiri kuyendera mdzaulu. Solomoni adaphathika kunyumbako na oro wabwino achigugudiza guwa la nsembe na matabwa ya mkungudza.21Solomoni adaphathika mkati mwa kachisiyo na oro wabwino, achiikha makorenti ya oro kuyanga kutsogolo kwa subi ya mkati, achiphathika kutsogolo na oro. 22Iye adaphathika mkati mwensene na oro kufikizana kumaliza mkati mwensene. Iye adaphathika pomwe na oro guwa lensene la nsembe la msubi ya mkati.23Solomoni adakonza akerubi awiri wa muti wa azitona, aliyense wakutalika maboko khumi tsonga lache, pala subi ya mkati. 24Phapidwe libodzi la kerubi wakutoma likhali maboko machanu kutalika na phapidwe linango lache likhali pomwe maboko machanu kutalika. Ndiye kuchoka kunsonga kwa phapidwe libodzi kufika kunsonga kwa phapidwe linango pakhana mthantho wa maboko khumi. 25Kerubi winango akhana pomwe maphapidwe matali maboko khumi khumi. Akerubi wensenewo akhali wa mkonzedwe wakulingana na kukula kwache. 26Tsonga la kerubi m'bodzi likhali maboko khumi apo kerubi winangoyo akhali ndendende.27Solomoni adaikha akerubiwo msubi ya mkati letu chaimo. Maphapidwe ya akerubi yakhadafuthuliwa mwakuti phapidwe la m'bodziyo lidakhuya kunyumba apo phapidwe la kerubi wina kukhuya kunyumba. Maphapidwe yadakhuyana pakati nakati ya mbuto yakuchena maninge. 28Solomoni adanyatika akerubiwo na oro.29Iye adanemba kunyumba yensene kuzungulira na bzibvulibvuli bza akerubi, miti ya mgwalangwa, na mafolori yakuphoka, mmasubi ya mkati na ya kunja. 30Solomon adaphathika pansi pa nyumbayo na oro, mmasubi ya mkati na yakunja kubodzi.31Solomoni adakonzesa misuwo ya matabwa ya azitona pala msuwo wakupitira subi ya mkati. Ntchinya na aro za misuwo zikhana magawo machanu. 32Ndiye iye adakonzesa misuwo miwiri ya matabwa ya azitona, apo pa iyo padanemba bzibvulibvuli bza akerubi, miti ya mgwalangwa, na mafolori yakuphoka. Iye adaphathika na oro mkupalanga oroyo pa akerubi na miti ya mgwalangwayo.33Mu njira yoyi, Solomoni adakonza pomwe pakupitira mkachisi aro za muti wa azitona zakukhala na magawo manayi 34na misuwo miwiri ya muti wa mulombwa. Msuwo ubodzi ukhali wakumbafunyika kugumana pakati apo msuwo winangoyo ukhali wakumbafunyika pomwe kugumana pakati. 35Iye adanemba popo akerubi, miti ya migwalangwa, na mafolori yakuphoka, achinyatika pomwe oro wa debudebu pa bzakunembabzo.36Iye adamanga mbuto ya mkati na mizere mitatu ya minyala yakutsematsema na mzere wa mitanda ya mkungudza.37Maziko ya nyumba ya Yahova yadazikiwa mgole lachinayi, mwezi wa Zivi. 38Mgole lachikhumi na posi, mwezi wa Buli, omwe ni mwezi wachisere, nyumba idamaliziwa mbali zache zensene kuteweza mmangidwe wache. Solomoni adatenga magole manomwe kumanga kachisiyo.
71Solomoni adatenga magole khumi na matatu kumanga nyumba yache yachifumu. 2Iye adamanga Nyumba yakuchemeriwa Nkhalango ya mu Lebano. Kutalika kwache kukhali maboko dzana libodzi, kupingasa kwache maboko makumi machanu, apo kutalika kuyenda mdzaulu ikhali maboko makumi matatu. Nyumbayo idasanjiwa pa mizere minayi ya mphanda za mitanda ya mkungudza yakutandalika pa mphandazo.3Nyumbayo idapsumphiriwa na mikungudza ndiyo idatsamira pa mitanda. Mitanda imweyo idajirikiriwa na mphanda. 4Pakhana mitanda makumi manayi na michanu, michanu mzere ubodzi. Pakhana mitanda mizere mitatu, apo janera iriyense ikhali mwakunyang'anizana na janera inzache mmizere mitatu. 5Misuwo yensene na aro zache zikhali zakulingana kukula mbali zache zinayi na mitanda, apo janera ikhali kunyang'anizana na janera mmizere mitatu.6Pakhana khumbi la maboko makumi machanu kutalika na maboko makumi matatu kupingasa, na khumbi lina patsogolo pache na nsandamira na nsodzi.7Solomoni adamanga m'dadada wa kadera yachifumu omwe iye akhayeruzira milandu, m'dadada wa chilungamo. Ukhadapsumphiriwa na mkungudza kuchoka pansi pakuponda kufika ku nsodzi.8Nyumba ya Solomoni yomwe iye akhakhala, mu mbuto ina mkati mwa mbuto ya mokhamokhamo, mukhadakonzewa moda wakulinganira. Iye adamangira pomwe mwana wachikazi wa Falawo nyumba ninga yoyi, omwe iye akhadamutenga kukhala mkazache.9Nyumba zozi zikhana mantikade ya minyala yakuumira yakutsematsema, ya midida midida na kutsetekeziwa na saroti na kunyalaziwa m'bali zache zensene. Minyala imweyi ikhaphatisiwa basa kuchoka mmaziko kufika minyala ya padzaulu, na kuchoka panja kuyenda ku mbuto ikulu. 10Maziko yadamangiwa na minyala mikulu maninge, ya nsengwa yapatali ya kutalika maboko masere na maboko khumi.11Padzaulu pache pakhana minyala ya nsengwa yapatali yakutsema bwino bwino mwa kuteweza midida, na mitanda ya mkungudza. 12Mbuto ikulu yakuzungulira kumbutoko ikhana mizere mitatu ya minyala yakutsema na mzere wa mitanda ya mkungudza ninga kumbuto kwa kachisi wa Yahova na kanyumba kakuphathika ku kachisi.13Mfumu Solomoni idatuma mtumi kuna Huramu achimubweresa ku Tiro. 14Huramu akhali mwana wachimuna wa mmasiwa wa dzinza la Nafitali; babache akhali munthu wa ku Tiro, wakusula mkuwa. Huramu akhali wakudzaliwa na nzeru na kubvesera na luso lakuchita kuchita mabasa makulu na mkuwa. Iye adabwera kuna Mfumu Solomoni kudzaphata basa na mkuwa kuna mfumu.15Huramu adakonza nsandamira ziwiri za mkuwa, iliyense kutalika maboko khumi na masere tsonga lache na maboko khumi na mawiri kuzungulira. 16Iye adakonza misolo miwiri ya mkuwa wakusungunula mkuiikha padzaulu pa nsandamirazo. Tsonga lache la msolo uliwense likhali maboko machanu. 17Pakhana maukonde yakulukaluka na nkhata za kuyangayanga pa misolopo kudekesera padzaulu pa nsandamirazo, zinomwe pa msolo uliwense.18Ndiye Huramu adakonza mizere miwiri ya bzipaso bza makangaza kuzungulira padzaulu pa nsandamira iriyense kudekesera pa misolo pache. 19Misoloyo padzaulu pa kanyumba kakuphathikira ikhadadekeseriwa na akakombo, kutalika maboko manayi tsonga lache.20Misolo ya nsandamira ziwirizo zikhana pomwe, pafupi na padzaulu pache, mizere ya bzipaso bza makangaza bzakukwana madzana mawiri kuzungulira yensene. 21Iye adaimisa pomwe nsandamira pa kanyumba kakuphathikira ku kachisi. Nsandamira yakumadidi ikhachemerewa Yakini, apo nsandamira yakumadzere ikhachemerewa Boazi. 22Pamsolo pa nsandamirazo pakhadadekeseriwa ninga akakombo. Mamalizidwe ya nsandamirazo yakhali tenepoyo.23Huramu adakonza thawale labulungire la chitsulo chakumala basa, maboko khumi kuzika kuchoka pamulomo na pamulomo. Tsonga lache likhali maboko machanu, apo thawalero likhali maboko makumi matatu kuzungulira. 24Mnyansi mwa mulomo wa kuzungulira thawalelo mukhana bzikalango, khumi mu boko lirilense, kukonzewa mu mzerebodzi na ''Thawale,'' pomwe thawale limwero lidakonziwa.25Thawale'' lidasanjikika pa ng'ombe khumi na ziwiri, zitatu kunyang'ana kumpoto, zitatu kunyang'ana kumaulo, zitatu kunyang'ana kumwera, na zitatu kunyang'ana kumachibese. ''Thawalelo'' lidakhazikika padzaulu paizo, apo miyendo yache ya mmambuyo idanyang'anisana mkati. 26Thawale likhali lantchinya ninga kutalimpha kwa chithatha cha manya, apo mumkokoto mwache mudakhatchama ninga mumkokoto mwa kaneka, ninga mafololi ya kakombo. Thawalelo lidapita mitsuko bzulu na bzulu ya madzi.27Huramu adakonza maphaka khumi ya mkuwa. Pkaka lirilense likhali maboko manayi kutalimpha kwache na maboko manayi kupingasa, apo tsonga lache likhali maboko matatu. 28Basa la maphaka likhali ili. Yakhana matsekerezo apo matsekerezoyo yakhali pakati pa mbano, 29apo pa matsekerezoyo na pa mbano pakhana mphondolo, ng'ombe, na akerubi. Padzaulu na pansi pa mphondolozo na pa ng'ombezo padaphatikidzika bzakutsetseremba bzakuyangayanga bzakukoloweka.30Phaka lirilense likhana magudumu manayi ya mkuwa na mitanda, apo makona yache manayi yakhana nsanamira kunsi kwache pala thawalelo. Nsanamira zidaikhiwa na bzinkhata m'bali mwa iriyense. 31Buli likhali lazungulire ninga munsi, boko na meya kupingasa kwache, apo likhali mkati mwa korona ndilo lidatulukira kudzaulu kwa bokolo. Pa unapo pakhana bzibvulibvuli bzakunembanemba, apo matsekerezo yache yakhali yakulingana mbali zensene, sikuti yakuzungulira.32Magudumu manayiyo yakhali kunsi kwa matsekerezo, apo mitanda ya magudumu na bzinyumba bzache bzikhali mmaphaka. Tsonga la gudumu likhali boko na meya. 33Magudumu yakhadakonzewa ninga magudumu ya magaleta. Bzinyumba bzache, bzigaleta, masipokosi, na habu bzikhali bza chitsulo bzense.34Pakhana bzakuphatira bzinayi mmaponta manayi ya phaka lirilense, bzakuikhiwa mmaphaka mwache. 35Padzaulu pa maphaka pakhana mzere wakuzungulira kuzika kwache meya ya boko, apo padzaulu pa phaka nsanamira zache na matsekerezo yache bzikhadaphathikira.36Padzaulu pache pa nsanamira na pa maphaka Huramu adanemba bzibvulibvuli bza akerubi, mphondolo, na miti ya migwalangwa ndiyo idampsinkha mbuto ndiyo ikhalipo, apo idazunguliriwa na bzakuyangayanga. 37Iye adakonza maphaka khumi mwakulingana. Bzensebzo bzidakonziwa mwakulingana, apo bzikhana m'dida ubodzi, na maonekedwe yabodzibodzi.38Huramu adakonza mitsukoe khumi ya mkuwa. Thawale libodzi likhapita mitsuko makumi manayi ya madzi. Mtsuko uliwense ukhali maboko manayi kuyambuka apo pakhana mtsuko ubodzi ku maphaka yaliyense khumi. 39Iye adakonza maphaka machanu ku mbali ya kumwera kwache kwa kachisi na machanu kumpoto kunyang'ana kumbali yaku kachisi. Iye adakhazikisa ''Thawale'' pa ponta ya kumachibese, kunyang'anizana na kumwera kwa kachisi.40Huramu adakonza mitsuko na bzakutengera na palato zakupalangira. Ndiye iye adamaliza basa lensene ndilo iye adachitira Mfumu Solomoni mkachisi wa Yahova: 41nsanamira ziwirizo, na palato ndizo zikhali padzaulu pa nsanamira ziwiri, na madekesero mawiri ya basa la maukonde kumpsinkha palato ziwiri ndizo zikhali padzaulu pa nsanamira.42Iye adalonga bzipaso bza makangaza madzana manayi mmadekesero ya maukonde mawiriyo na (mizere miwiri ya makangaza ya ukonde bubodzi kumpsinkira palato ziwiri za misolo minayi pa nsandamirapo); 43bzakukhazikira khumi, na mitsuko khumi pa bzakukhazikirapo.44Iye adakonza chipalato chikulu chakuchemerewa ''Nyanza'' na ng'ombe zache khumi pansi pache; 45na miphika pomwe, bzakuolera, mapalato, na bzakutakulira bzensene. Huramu bzimwebzi adabzikonza na mkuwa wakuyetima, bza Mfumu Solomoni, pala kachisi wa Yahova.46Mfumu idabziumbira mchigwa cha Yorodano, mmataka ya dongo pakati nakati pa Sukoti na Zaretani. 47Solomoni alibe kupima kulemera kwa bzakuphatizirabzi thangwe pakhana bzizinji bzakuti abzipime, thangwe kulemera kwa mkuwa kungadakwanisika lini kupimika.48Solomoni bzipanzizo bzensene bza mkachisi wa Yahova akhadabzikonza na oro: guwa la oro na meza ndiyo mkate wa chakupereka ukhaikhiwa; 49bzakumanikira makandiyero, bzichanu mbali ya kumadidi na bzichanu mbali ya kumadzere, kutsogolo kwa subi ya mkati, pakhana oro wabwino, na maforoli, makandiyero, na mbano zikhali za oro.50Solomoni akhadakonza pomwe makaneka, bzakuthimisira kandiyero, mapalato, malukho, na bzakupalira moto bza oro wakudeka, iye akhana bzakumangira misuwo bza oro pala subi ya mkati (yomwe ikhali mbuto yakupambulikisisa maninge), na bza misuwo ya mchimbuto chikulu cha mkachisi.51Mwakutenepo, basa lense ndilo Mfumu Solomoni adachitira nyumba ya Yahova lidamaliziwa. Ndiye mfumu solomoni adabweresa mkatimo bzinthu ndibzo bzidaikhiwa pambali pala Davide, babache, na siriva, oro, na bzipangizo, achibziikha mmasubi yakukoyera ya mnyumba ya Yahova.
81Ndiye Solomoni adakontcheza akukuakulu wa Isaraeli, misolomisolo yensene ya madzinza, na atsogoleri wa mabanja ya wana wa Isaraeli, pamaso pache pa iye mu Yerusalemu, kubweresa likasa la mpangano la Yahova kuchokera mu mzinda wa Davide, ndiwo, Ziyoni. 2Amuna wensene wa Isaraeli adakontchezana pamaso pa Mfumu Solomoni pa madyerero, mu mwezi wa Etanimu, omwe ni mwezi wachinomwe.3Akuluakulu wensene wa Isaraeli adabwera, apo ansembe adatakula kukwira na likasalo. 4Iwo adabweresa likasa la Yahova, chihema chakugumanirana, na bzinthu bzensene bzakupambulika ndibzo bzikhali mchihemamo. Ansembe na Alevi adabweresa bzinthu bzobzi kukwira nabzo. 5Mfumu Solomoni na mtsonkhano wense wa wana Isaraeli adabwera pabodzi pamaso pa likasa, achiphera nsembe mabira na ng'ombe zakusaya kulewengeka.6Ansembe adalonga likasa la chipangano cha Yahova ku mbuto kwache, kuikha msubi ya mkati mwa nyumba, ku mbuto yakupambulikisisa maninge, mfufunsi mwa maphapidwe ya akerubi. 7Thangwe akerubi adafuthulira maphapidwe yawo padzaulu pa mbuto ya likasa, achimpsinkha likasalo na mphiko ndizo adalitakulira. 8Mphikozo zikhali zitali mwakuti nsonga zache zikhaonekera na ku mbuto yakupambulika kutsogolo kwa subi ya mkati, soma ikhaonekera lini na panja. Ikadali popo kufikizana lero lino.9Mukhalibe chinthu mu likasamo kupambula tumeza tuwiri twa minyala ndito Mose akhadatuikha mwemo pa Horebu, nthawe ndizo Yahova adachita chipangano na wana wa Isaraeli pomwe iwo adabula mdziko la Aigupto. 10Bzidachitika kuti pomwe ansembe adabula panja pa mbuto yakupambulika, mtambo udadzala mkachisi wa Yahova. 11Ansebe alibe kuima kutumikira thangwera mtamboyo, nakuti ulemerero bwa yahova budadzala nyumba yache.12Ndiye Solomoni adati, ''Yahova wati amkhala mu mdima wakuthonera, 13Soma ine ndakumangirani imwe mbuto yakukhala, mbuto yakukhala mwemo kwa muyaya.''14Ndiye mfumu idazungunuka ichidalisa mtsonkhano wense wa Isaraeli, pomwe mktsonkhano wensene wa Isaraeli utaima. 15Iye adati, ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli, mbaalemekezeke, omwe adasewera na davide babangu, apo walikwanirisa ilo na manja yache, kulewa, 16Chiyambire nsiku ndiyo ndidabulisa wana wa Isaraeli kubula mu Aigupto, ndiribe kusankhula muyi kuchoka pa madzinza yensene ya Isaraeli kuti ndimange nyumba, pala kuti dzina langu likhale mwemo. Soma, ndidasankhula Davide kutonga wanthu wangu Aisaraeli.'17Tsapano chikhali mu mtima wa Davide babangu kumangira nyumba dzina la Yahova, Mulungu wa Isaraeli. 18Soma Yahova adati kuna Davide babangu, 'Popeza udafuna mu mtima mwako kumangira nyumba dzina langu, udachita bwino ichi kukhala mu mtima mwako. 19Soma nampodi kumanga ndiwe nyumbayo, soma, mwanako wachimuna, omwe amdzabadwa kuchoka mchiuno mwako, ndiye amdzamangira nyumba dzina langu.''20Yahova wakhazikisa mafala yache adasewerayo, thangwe ndalamuka ndine nkhankha ya Davide babangu, apo ndakhala pa kadera yachifumu ya Isaraeli, ninga Yahova adalonjezera. Ndamangira nyumba dzina la Yahova, Mulungu wa Isaraeli. 21Ndakonzera mbuto likasa mwemo, momwe muna chipangano cha Yahova, ndicho iye adachita na abereki wathu pomwe iye adabulisa iwo mdziko la Aigupto.''22Solomoni adakhala pamaso pa guwa la nsembe la Yahova, pamaso pa mtsonkhano wensene wa wana wa Isaraeli, achifuthulira manja yache kudzaulu. 23Iye adati, ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli, palibe Mulungu wakuliningana namwe kupitirira mdzaulu ayai kunsi kwa dziko lapansi, omwe wakoya chipangano na chikhulupiriro na akapolo wanu wakufamba pamaso panu na mtima wawo wense; 24imwe omwe mwakoyera mtumiki wanu Davide babangu, bzombe mudamulonjeza iye. Inde, mudasewera na pakamwa panu apo mwachikwanirisadi na manja yanu, ninga bziliri lero lino.25Ndipo tsapano, Yahova, Mulungu wa Isaraeli, chitani ndibzo mudalonjeza kuna mtumiki wanu Davide babangu, pomwe mudati, 'Umdzamsaya lini munthu pamaso pangu wakudzakhala pa kadera ya

chifumu ya Isaraeli, penu wa mbeu yanu amsamala kufamba pamaso pangu, ninga imwe mwafambira pamaso pangu.'

26Ndipo tsapano, Mulungu wa Isaraeli, mafala yanu mbayapherezere, ndiyo mudasewera kuna mtumiki wanu Davide babangu.27Soma kodi Mulungu amdzakhaladi meju pa dziko lapansi? Onani, thambo lense na kudzaulu chaiko bzachepa kukutambirani--mkuchepa kwanyi ndiko kachisi wache ndiye ine ndamanga! 28Soma pirizi cheukirani pembo ili la kapolo wanu na kumbiro lakubzichepsa, Yahova Mulungu wangu; tetekerani kulira kwangu na pembo ndilo kapolo wanu akupemba pamaso panu lero lino.29Msso yanu yafungukire ku kachisi uno usiku na masikati, kumbuto ndiko imwe mudati, 'Dzina langu na ine timdzakhala komweko'--- pala kudzatetekera mapembo ndiyo kapolo wanu amdzapembera ya kumbuto kuno. 30Ndiye tetekerani kumbiro lakubzichepsa la kapolo wanu na wana wanu Aisaraeli tingapembera ku mbuto ino. Inde, tetekerani kuchokera kumbuto ndiko imwe mumbakhalako, kuchoka kudzaulu; apo pakutetekera, lekererani.31Penu munthu aniphonyera mwayache apo amfunikira kulumbira lumbiro, apo penu anibwera kudzalumbita lumbiroro pamaso pa guwa lanu lansembe mnyumba ino, 32tetekerani kuchoka kudzauluko apo chitani chinthu. Yeruzani akapolo wanu, kutsimula wakuipayo na kumubwezera ndicho iye wachita pamsolo pache.

Lungamisani wakulungamayo na kumubwezera ninga mwa chilungamo chache.

33Wanthu wana wanu Aisaraeli angagonjesewa na awengi thangwera kuti iwo aphonyera imwe, iwo angabwerera kuna imwe, mkutawiriza dzina lanu, mkupemba, na kupsaga udidi bwanu mkachisi uno--- 34ndiye pirizi tetekerani mdzaulumo na kulekerera chakuphonya cha wana wanu Aisaraeli; abwezeni mmambuyo ku dziko ndilo mudapa abereki wawo.35Kudzaulu kungafungiwa mkukhala kwakusaya mvula thangwera wanthu aphonyera imwe--- iwo angapemba pa mbuto ino, mkutawiriza dzina lanu, na kutembenuka ku bzakuphonya bzawo mutawatsautsa iwo-- 36ndiye tetekerani mdzaulumo na kulekerera bzakuphonya bza akapolo wanu na wana wanu wa Isaraeli, mungawapfunzisa njira yabwino yakuti afambe. Tumizani mvula pa dziko lanu, lomwe mudapa kuna wanthu wanu ninga chakusiiriwa.37Muchikhala mdziko muna njala, ayai muchikhala kuti mwagwa nthenda, kusaya mvula ayai kuwanda mvula, bziwala ayai kapuchi; ayai muchikhala kuti awengi amenya bzipata bza muyi mdziko lawo, ayai pana muliri uliwense ayai nthenda--- 38apo achikhala tsono kuti mapembo na makumbiro yakubzichepsa yachitika na munthu ayai wana wense wa Isaraeli--aliyense mkuuzindikira muliririyo mumtima mwache apo iye mkufuthulira manja yache pa kachisi uno.39Tsono tetekerani kuchoka kudzauluko, mbuto ndiyo imwe mumbakhala, lekererani na kuchita chinthu, na kupa mphaso kuna aliyense pa bzense ndibzo iye wabzichita; mukudziwa mtima wache, thangwe imwe apo ndimwe mwekha mumbadziwa mitima ya wanthu wensene. 40Chitani ichi kuti iwo akugopeni nsiku zense anikhala padziko lapansi ndilo imwe mudalipa kuna abereki wathu.41Kuphatananidza, kukhudzana na mlendo omwe ni mu Isaraeli lini: Angabwera kuchoka kudziko lakutani thangwera dzina lanu-- 42thangwe iwo amdzabva bza dzina lanu likululi, boko lanu la mphamvu, na boko lanu lakufuthuka--iye angabwera mkudzapemba kunyang'anisa kachisi uno, 43ndiye pirizi tetekerani kuchoka kudzauluko, mbuto ndiyo imwe mumbakhala, apo chitani chirichense ndicho mlendoyo amkukumbirani. Chitani ibzi pala kuti wanthu padziko lapansi adziwe dzina lanu na kukugopani, ninga ambachitira wanthu wanu wa Isaraeli. Chitani ibzi kuti adziwe kuti nyumba ino ndamangayi yachemeriwa dzina lanu.44Kuchikhala kuti wanthu wanu abula kuyenda kunkhondo kukalimbana na awengi, na kulikwense mumdzawatumizako, apo kuchikhala kuti iwo apemba kuna imwe, Yahova, kunyang'anisa muyi ndiwo imwe mwausankhula, na kunyan'ganisa nyumba ndiyo ndamangira dzina lanu. 45Ndiye tetekerani kudzauluko ku pembo lawo na kumbiro lawo, na kulimbisa mlandu wawo .46Kuchikhala kuti iwo akuphonyerani imwepo, nakuti palibe omwe ambaphonya lini, apo muchikhala kuti imwe mwakalipa nawo mkuwapereka kuna awengi, awengi wale mkuwaphata ukapolo kuyenda nawo kudziko lawo, kutali ayai pafupi. 47Ndiye kuchikhala kuti iwo azindikira kuti ali mdziko la ukapolo, apo kuchikhala kuti iwo alapa apo mkupsaga udidi kuchoka kuna imwe kuchokera mdziko limwelo lakuwaphatalo. Kuchikhala kuti iwo ati, 'Tachita mphumbza apo taphonya. Tachita khalidwe lakuyipa.'48Kuchikhala kuti iwo abwerera kuna imwe na mtima wawo wense na moyo wawo wense mdziko la awengi wawo omwe adawaphata iwolo, apo kuchikhala kuti iwo apemba kuna imwe kunyang'anisa dziko lawo, ndilo mudalipereka kuna abereki wawo, na kunyang'anisa muyi ndiwo imwe mudausankhula, na kunyang'anisa nyumba ndiyo ine ndamangira dzina lanu.49Ndiye kuchokera kudzauluko, mbuto ndiyo imwe mumbakhala, tetekerani pembo lawo na kumbiro lawo la kuwathandiza iwo, na kulimbisa mulandu wawo. 50Lekererani wanthu wanu omwe akuphonyerani, na mphumbza zense ndizo iwo akuchitirani, na kuwachitisa iwo kukhala wakubvesa nsisi pamaso pa iwo wakuwaphata ukapolowo, na kuchitisa wakuwaphatawo kuwachitira chifundo.51Iwo ni wanthu wanu na chakusiiriwa chanu, omwe mudawapulumusa kubula mu Aigupto ninga kuchoka pakati pa ng'anjo ya moto ndiyo chitsulo chimbasuliwa. 52Maso yanu mbayakhale yakufunguka ku kumbiro lakubzichepsa la akapolo wanu na kuna kumbiro la wana wanu wa Isaraeli, kuwatetekera iwo angalirira imwe. 53Thangwe mudawalekanisa iwo kuchoka pakati pa wanthu wensene wa dziko lapansi kukhala wanu na kutambira malonjezo yanu, ninga mudafokotozera kudzera mwa Mose mtumiki wanu, pomwe mudabulisa abereki wathu kunja kwa Aigupto, Mbuya Yahova.''54Ndiye ikhali nthawe ndiyo Solomoni atamaliza kupemba pembo lenseneli na kumbiro la udidi kuna Yahova, iye adalamuka kuchoka pamaso pa guwa la nsembe la Yahova, kuchoka pa kugodama pa mabondo yache na manja yache kufuthula kutchatcha kudzaulu. 55Iye adaima achidalisa mtsonkhano wensene wa Isaraeli mmafala makulu, kulewa, 56''Yahova alemekezeke, omwe wapereka kupuma kuna wana wache wa Isaraeli, kukoya malonjezano yache yensene. Palibe neye fala libodzi latazika pa malonjezo yensene yabwino ya Yahova ndiyo iye adachita na Mose mtumiki wache.57Yahova Mulungu wathu akhale nafe, ninga akhaliri na abereki wathu. Mbaaleke kutisiya tekha ayai kutilamwa, 58kuti atitembenuzire mitima yathu kuna iye, kukhala mnjira zache zense na kukoya bzakutonga bzache na malangizo yache na manemba yache, ndiyo iye adatonga abereki wathu.59Lekani mafala ndaseweraya, ndiyo ndapsaga nayo udidi bwa Yavova, yakhale pafupi na Yahova Mulungu wathu masikati na usiku, kuti alimbise mlandu wa kapolo wache na mulandu wa wana wache wa Isaraeli, ninga bzimfunikira nsiku iriyense; 60kuti wanthu wensene wa dziko lapansi adziwe kuti Yahova, ni Mulungu, apo palibe Mulungu wina! 61Mthangwerache lekani mtima wanu ukhale wachadidi kuna yahova Mulungu watu, kufamba mmanemba yache na kukoya bzakutonga bzache, ninga pa nsiku ya lero lino.''62Ndiye mfumu na a Isaraeli wensene na iyo adapereka nsembezo kuna Yahova. 63Solomoni adapereka nsembe ya ufulu kuna Yahova: ng'ombe bzulu makumi mawiri na bziwiri na bzulu dzana libodzi na makumi mawiri bza mabira. Ndiye mfumu na wana wense wa Isaraeli adapereka nyumbayo ya Yahova.64Nsiku ibodzibodziyo mfumu idapambulira pa kati nakati ya mbuto yakumweko kutsogolo kwa kachisi wa Yahova, thangwe koko iyo ikhaperekera nsembe zakupserereza, nsembe za ufa, na mafuta ya nsembe zaufulu, thangwe guwa la nsembe la mkuwa ndilo likhali pamaso pa Yahova likhali ling'ono kwene kwene kutambirira nsembe yakupserereza, nsembe za ufa, na za mafuta ya nsembe zakupserereza.65Ndiye Solomoni adachita madyerero pa nthawe yoyo, na Aisaraeli wense pabodzi naye, mtsonkhano ukulu, kuchokera ku Lebo Hamati kufika ku mkulo wa Aigupto, pamaso pa Yahova Mulungu wathu kwa nsiku zinomwe na kwa nsiku pomwe zina zinomwe, pabodzi nsiku khumi na zinayi. 66Pa nsiku yachisere iye adatumiza wanthu, achikadalisa mfumuyo iwo achibwerera ku mahema yawo na mitima ya chisekerero pa bzabwino bzense ndibzo Yahova adaonesera Davide, mtumiki wache, na kuna Aisaraeli, wanthu wache.
91Solomoni atamaliza kumanga nyumba ya Yahova na nyumba ya mfumu, apo atakwanirisa bzense ndibzo iye akhakhumba kuchita, 2Yahova adaonekera kuna Solomoni kachiwiri, ninga adamuonekerera pa Gibeoni.3Ndiye yahova adati naye, ''Ndabva pembo lako na kumbiro lako la udidi ndilo wachita pamaso pangu. Ndaikha pambali nyumba iyi, ndiyo wamangayi, kukhala yanguyangu, kuikha dzina langu mwemo kufikizana nthawe zakusaya kumala. Maso yangu na mtima wangu bzimdzakhala kumweko nthawe zense.4Ungakhala iwepo, ungafamba pamaso pangu ninga Davide babako adafambira mwa mtima wakulungama na wachadidi, kubvera bzense ndibzo ndakutonga iwe na kukoya manemba yangu na mayeruzo yangu, 5ndiye nimdzakhazikisa kadera yachifumu ya ufumu bwako pa Isaraeli ku nthawe zakusaya kumala, ninga ndidamulonjezera Davide babako, kulewa, 'Wa mbewu yako amdzatazira lini kukhala pakadera yachifumu ya Isaraeli.6Soma penu umtembenuka, iwepo ayai wana wako, apo neye kukoya bzakutonga bzangu na manemba yangu ndiyo ine ndaikha pamaso pako, apo ungayenda kukanamata milungu inango na kuigodamira iyo, 7ndiye nimdzagwesa Aisaraeli kuchoka mdziko ndilo ndawapa iwo; apo nyumba ino ndiyo ndaipambulira dzina languyi, nimdzaichosa pamaso pangu, apo Isaraeli amdzakhala chitewezo chakunyozera na chinthu chakulimulira pakati pa wanthu wense.8Nyumba ino imdzakahala mudwi wa mulundo, apo aliyense wakugwata pafupi amdzadabwa achidzadzuma. Iwo amdzabvunza, 'Thangweranyi Yahova wachita ibzi ku dziko lino na ku nyumba ino? 9Winango amdzatawira, 'Thangwe iwo adanyoza Yahova, Mulungu wawo, omwe akhadabulisa abereki wawo mdziko la Aigupto, apo iwo adaphathika ku milungu ina mkumbaigodamira pansi achimbainamata. Mthangwerache Yahova waagwesera chakuipa chensechi.'''10Bzidachitika kuphampha kwa magole makumi mawiri kuti Solomoni akhadamaliza kumanga nyumba ziwiri, nyumba ya Yahova na nyumba ya mfumu. 11Tsapano Hiramu, mfumu ya ku Tiro, ikhadamuthandiza Solomoni na miti ya mikungudza na milombwa, na oro---bzense ndibzo Solomoni adakhumba--ndiye Mfumu Solomoni idapa Hiramu miyi makumi mawiri mdziko la Galileya.12Hiramu adabula kuchoka ku Tiro kukaona miyi ndiyo Solomoni adamupa iye, soma iribe kumudekera iye. 13Ndiye Hiramu adati, ''Miyi imweyi njachani ndiyo wandipa ine m'bale wangu?'' Hiramu adaichemera Dziko Lapezipezi, yomwe ikuchemerewa basi kufikizana lero lino. 14Hiramu akhadatumizira mfumu matalente dzana libodzi na makumi mawiri ya oro.15Ni thangwera basa lakungingimiza ndilo Mfumu Solomoni idakhazikisa kumanga nyumba ya Yahova na nyumba yache ya iyo, Milo, litsito la Yerusalemu, na Hazori, na Megido, na Gezeri. 16Falawo mfumu ya Aigupto ikhadayenda kukwira kukatenga Gezeri. Iyo idauotcha mkupha Akanani mmuyimo. Ndiye Falawo adapa muyiyo kuna mwanache wachikazi, mkazi wa Solomoni, ninga mpaso ya pa maloozi.17Ndiye Solomoni adamanga pomwe Gezeri na Beti Horoni Wakunyansi, 18Baalati na Tamara mchipululu mdziko la Yuda, 19na miyi yense yakukoyera ndiyo iye akhanayo, na miyi ya magareta yache na miyi ya wapakavalo wache, na chirichense ndicho iye akhakhumba kumanga cha kudekedwa kwache mu Yerusalemu, mu Lebanoni, na madziko yensene akhatonga iye.20Angakhala wanthu wense ndiwo adasala wa Aamori, Ahiti, Aperezi, Ahivi, na Ayebusi, omwe akhali lini wa ku Isaraeli, 21wa mbeu yawo omwe adasalira mmambuyo mwawo mdzikomo, omwe wana wa Isaraeli alibe kukwanisa kumala kuwadzononga---Solomoni adawasandusa wakuphata basa lakungingimiza, omwe akalipo kufikizana lero lino.22Soma, Solomoni alibe kusandusa wana wa Isaraeli wakuphata basa lakungingimiza. Iwo akhali anyankhondo wache, atumiki wache, anyamata wache, na akulu wache wa nkhondo wa magareta na wapakavalo wache.23Iwo akhali pomwe akuluakulu akapitawo wakunyang'anira omwe akhali pa mabasa ya Solomoni, madzana machanu na makumi machanu wa iwo, omwe akhanyang'anira wanthu wakuphata basa.24Mwana wachikazi wa Falawo adachoka ku mzinda wa Davide kuyenda kunyumba ndiyo Solomoni akhadammangira. Kinangoka, Solomoni adamanga Milo.25Katatu pa gole lirilense Solomoni adapereka nsembe zakupserereza na nsembe za ufulu pa guwa la nsembe ndilo iye adamangira Yahova, kugasa bzakufukiza na iwo pa guwa la nsembe ndilo likhali pamaso pa Yahova. Ndiye iye adamaliza kachisiyo apo tsapano akhamuphatisa basa.26Mfumu Solomoni adamanga bzombo bzapamadzi bzizinji ku Ezironi Geberi, omwe uli kufupi na Elati pa gombe la Nyanza Ifwira, mdziko la Edomu. 27Hiramu adatumiza anyabasa ku bzombo bza pamadzi bza Solomoni, wakupakira omwe akhadazerewera nyanza, na anyabasa wache wa Solomoni. 28Iwo adayenda ku Ofiri na anyabasa wa Solomoni. Kuchoka koko adabweresera Mfumu Solomoni matalente madzana manayi na makumi mawiri ya oro.
101Pomwe mfumukazi ya ku Seba idabva nkhani ya Solomoni kukhudzana na dzina la Yahova, idabwera kudzamuyezera iye na mabvunzo yakubvuta. 2Iyo idabwera ku Yerusalemu na m'dongolo ukulu, na ngamira zakudzala na bzakununtchira, oro mzinjitsa, na minyala mizinji yakuumira. Pomwe iyo idafika, idauza Solomoni bzense ndibzo bzikhali mumtima mwache.3Solomooni adatawira mabvunzo yache yensene. Palibe ndicho iyo idabvunza ndicho mfumuyo iribe kutawira. 4Pomwe mfumukazi yaku Seba idaona nzeru zense za Solomoni, mbuto ndiyo akhadamanga, 5chakudya pameza pache, makhalidwe ya anyabasa wache, basa la atumiki wache na kabvalidwe kawo, na wakuperekera bzinthu wache, na machitiro ndiyo iye akhaperekera nsembe zakupserereza mnyumba ya Yahova, mukhalibe pomwe mphuye mwa iye.6Iye adati kuna mfumu, ''Mchadidi, mbiri ndiyo ndidabva mdziko langu ya mbiri yanu na nzeru zanu. 7Ndiribe kukhulupirira mafalayo kufikizana kubwera kuno, apa tsapano maso yangu yaona. Neye meya yokha ikhalibe kufika kundisimbira kwawo! Mu nzeru na vida mwaposa mbiri ndiyo ndidabva.8Azikazanu mbakudalisisa, na wakudalisika mbaanyabasa wanu omwe ambaima nthawe zense pamaso panu, thangwe iwo ambabva nzeru zanu. 9Yahova Mulungu wanu alemekezeke, omwe wadekedwa namwe, omwe adakuikhani imwe pakadera yachifumu ya Isaraeli. Thangwe Yahova adakonda Isaraeli ku nthawe zamuyaya, iye waikha imwe kukhala mfumu, kuti muchite udidi na chilungamo!''10Iye adapa mfumuyo matalente dzana libodzi na makumi mawiri ya oro na bzakununtchira bzizinji na minyala yakuumira. Palibe kuwanda kwa bzinthu bzakununtchira ninga ibzi ndibzo mfumukazi ya ku Seba idapa Mfumu Solomoni ndibzo bzidaperekewa pomwe kuna iye.11Bzombo bza mmadzi bza Hiramu, bzombe bzidabweresa oro kuchokera ku Ofiri, bzidabweresa pomwe kuchoka ku Ofiri miti mizinji ya m'bawa na tuminyala twakuumira. 12Mfumu idatsema miti ya m'bawa kukhala nsandamira za nyumba ya Yahova na za nyumba ya mfumu, na azeze na bzisakasa bza wakuyimbawo. Palibe kudeka kwa miti ya m'bawa ndiyo idabwera kale ayai kuoneka pomwe kufikizana lero lino.13Mfumu Solomoni idapa mfumu ya ku Seba chirichense ndicho iyo ikhafuna, chirichense idakumbiracho, kuphatanidza na ndibzo Solomoni adaipa mwa ufulu bwache. Ndiye iyo idabwerera ku dziko lache na wakutumikira wache.14Tsapano kulemera kwa oro ndiye adafika kuna Solomoni pa gole libodzilo akhali matalente madzana matanthatu na makumi matanthatu na matanthatu, 15pambali pa oro ndiye wamalonda wakufambafamba na wamalonda winango akhabweresa. Mafumu yensene ya ku Araba na akazembe mdzikomo akhabweresa pomwe oro na siriva kuna Solomoni.16Mfumu Solomoni idakonza bzakukhotchera bzikulu bzakukwana madzana mawiri bza oro wakunsansantha. Masekeri madzana matanthatu ya oro yadapita mchakukhotchera chirichense. 17Iye adakonza pomwe bzakukhotchera madzana matatu bza oro wakusansantha. Mphimo zitatu za oro zidapita kukonzera chakukhotchera chirichense; mfumu idabziikha ibzo Mnyumba ya mfumu mu nkhalango ya Lebano.18Ndiye mfumu idakonza kadera ikulu yachifumu ya nyanga za nzowu mkuinyatika na oro wakusungunula. 19Pakhana nsikada zitanthatu kufika pakadera yachifumuyo, apo kumbuyo kwache ikhali yabulungire padzaulu. Pakhana pakuyadzamirisa manja mbali zense za kaderayo, na mphondolo ziwiri zitaima kuzungulira pakuyadzamirisa manjapo. 20Mphondolo khumi na ziwiri zitaima pa nsikadapo, ibodzi uku ina uku pa iriyense ya nsikada zitanthatuzo. Pakhanati kukhala kale kadera yachifumu ninga imweyi mu ufumu bwinango.21Makaneka yensene yakumwera Mfumu Solomoni yakhali ya oro, na makaneka yensene yakumwera Mnyumba yachifumu ya Mnkhalango ya Lebano yakhali ya oro wakudeka chaiye. Pakhalibe ya siriva, thangwe siriva akhalewengewa lini wakuumira mu nsiku za Solomoni. 22Mfumu ikhana bzombo bzakufamba pa nyanza bza Tarsisi, pabodzi na bzombo bza Hiramu. Kabodzi pa magole matatu yaliyense bzombobzo bzikhabweresa oro, siriva, manyanga ya nzowu, na mbalame za bzitsukwa zitalizitali za mabangamabanga na apusi.23Ndiye Mfumu Solomoni idaposa mafumu yensene ya dziko lapansi mu vida na mu nzeru. 24Dziko lense lapansi likhapsaga kuonekera kwa Solomoni pala kubva nzeru zache, zomwe Mulungu akhadaziikha mu mtima mwache. 25Iwo wakumuchezesa akhabweresa mpfupo, bzakutengera bza siriva na bza oro, na bzakubvala, bzakubvala bzachitsulo, na bzakununtchira, na akavalo na nguru, gole na gole.26Solomoni adagwezeka pabodzi magareta na wapakavalo. Iye akhana magareta chulu chibodzi na madzana manayi na wapakavalo bzulu khumi na bziwiri omwe adawaikha mmiyi ya magareta na iye yekha mu Yerusalemu. 27Mfumu ikhana siriva mu Yerusalemu, kuwanda kwache ninga minyala ya pansi. Iye adachita kuti miti ya mikungudza ikhale yakuwanda ninga miti yamkuyu ya mmaphompho.28Akavalo wa Solomoni akhachokera ku Aigupto, na ku Kue apo wamalonda wa mfumu akhambayagula kuchokera ku Kue. 29Magareta yakhabwera kukwira kuchoka ku Aigupto lirirense masekere madzana matanthatu ya siriva, na akavalo m'bodzi masekere dzana libodzi na makumi machanu. Mazinji ya iyoya kinangoko yakhagulisiwa kuna mafumu yensene ya Ahiti na Aramu.
111Tsapano Mfumu Solomoni idakonda akazi azinji wachilendo kuphatanidza mwana wachikazi wa Falawo--akazi wa Amoabu, Amoni, Aedomu, Azidoni, na Ahiti. 2Iwo akhali wakuchokera mmadzinza ndiyo Yahova adati kuna wana wa Isaraeli, 'Mumdzayenda lini kuna iwo kukawaloola, ayai iwo kubwera pakati panu, thangwe iwo meju amdzatembenuzira mitima yanu ku milungu yawo.'' Napo chitongichi chikhalipo, Solomoni adangingimira basi akaziwa kuwakonda.3Solomoni akhana akazi madzana manomwe, wana wachikazi wa mafumu, na amakhadzi madzana matatu. Akazachewo adatembenuza mtima wache. 4Thangwe pomwe Solomoni adakalamba akazachewo adatembenuzira mtima wache kutewera milungu ina; mtima wache ulibe kubzipereka pomwe kwamtero kuna Yahova Mulungu wache, ninga ukhaliri mtima wa Davide babache.5Nakuti Solomoni adatewera Asitoreti, mulungu wachikazi wa Azidoni, apo iye adatewera Moleki, chilinganiro chakutsema chakunyansisisa cha Aamoni. 6Solomoni adachita bzakuipa pamaso pa Yahova; iye alibe kutewera kwamtero Yahova ninga Davide babache akhadachitira.7Ndiye Solomoni adamanga mbuto yakupambulika ya Kemosi, chilinganiro chakutsema chakunyansisisa cha Amoabu, pa phiri kumachibese kwa Yerusalemu, na ya Moleki, chilinganiro chakunyansisisa cha wanthu wa Amoni. 8Iye adamanga pomwe mbuto yakupambulika ya akazi wensene wachilendo, omwe akhafukizira achiphera nsembe milungu yawo pa iwo.9Yahova adakalipa naye Solomoni thangwe mtima wache udatembenuka kulamba iye, Mulungu wa Isaraeli, napo adaonekera kuna iye kawiri 10achimtonga pa chinthu chochi, kuti iye nampodi adzatewere milungu ina. Soma Solomoni alibe kubvera ndibzo Yahova adatonga.11Ndiye Yahova adati kuna Solomoni, ''Thangwera wachita ichi apo ulibe kukoya mpangano na manemba ndiyo ndakutonga iwe, nimdzagwesa chadidi ufumu kuchoka kuna iwe mkubupereka kuna mtumiki wako. 12Tsono, thangwera Davide babako, nimdzachita lini mu nthawe ya moyo wako, soma nimdzaugwesa kuchoka mmanja mwa mwanako. 13Soma nimdzagwesa lini ufumu bwense; nimdzapereka dzinza libodzi kuna mwanako thangwera Davide mtumiki wangu, na thangwera Yerusalemu, omwe ine ndamusankhula.''14Ndiye Yahova adalamusira Solomoni muwengi, Hadadi wa ku Edomu. Iye akhali wakubanja lachifumu la ku Edomu. 15Pomwe Davide akhali mu Edomu, Yoabu kapitawo wa anyankhondo akhadakwira kuyenda kukafuchira wakufa, munthu aliyense omwe akhadaphiwa mu Edomu. 16Yoabu na Aisaraeli wensene adasalira koko miyezi mitanthatu kufikizana atapha mwamuna aliyense mu Edomu. 17Soma Hadadi adathawira ku Aigupto na wanthu wina wa ku Edomu, akapolo wa babache, pomwe Hadadi akali mwana.18Iwo adachoka ku Midyani achibwera ku Parani, komwe iwo adatenga amuna pabodzi nawo kuyenda ku Aigupto, kuyenda kuna Falawo mfumu ya Aigupto, omwe adampa iye nyumba na dziko na chakudya. 19Hadadi adagumana udidi pamaso pa Falawo, mwakuti Falawo adampa iye mkazi, nana wache wa mkazache, nana wache wa Takipenesi mfumukaziyo.20Nana wache wa Takipenesi adam'balira Hadadi mwana wachimuna. Iwo adampa dzina Genubati. Takipenesi adamkuza iye mnyumba yachifumu ya Falawo. Ndiye Genubati adakhala mnyumba yachifumu ya Falawo pakati pa wana wa Falawo. 21Pomwe iye akhali mu Aigupto, Hadadi adabva kuti Davide adagona pansi na abereki wache na kuti Yoabu kapitawo wa anyankhondo adafa, Hadadi adati kuna Falawo, ''Ndilekeni ndinyamuke, kuti ndiyende ku dziko la kwathu.'' 22Ndiye Falawo adati kuna iye, ''Soma ukhasaya chani na ine, kuti iwe tsapano ufune bzakuyenda ku dziko la kwanu?'' Hadadi adatawira, ''Palibe chinthu. Pirizi ndilekeni nimbayende.''23Mulungu adalamusira Solomoni muwengi wina, Rezoni mwana wachimuna wa Eliyada, omwe akhadathawa mbuyache Hadadezere mfumu ya Zoba. 24Rezoni adabzigwezekera yekha wanthu achikhala kapitawo wa thimu la nkhondo pomwe Davide adapha wanthu wa mu Zoba. Amuna wa Rezoni adayenda ku Damasiko achikakhala koko, apo Rezoni adatonga Damasiko. 25Iye akhali muwengi wa Isaraeli nsiku zensene za Solomoni, kuthimizira pa matsautso ndiyo Hadadi adachita. Rezoni adaipira Aisaraeli achitonga a Aramu.26Ndiye Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, wa ku Efrati wa Zereda, kapolo wa Solomoni, omwe dzina la mayi wache akhali Zeruwa, mkazi wamasiye, adalamusira pomwe boko lache pa mfumuyo. 27Iye adalamusira boko lache pa mfumu thangwe Solomoni akhadamanga mbuto pa Milo achikonzesa pakugumuka pa litsito la muyi wa Davide babache.28Yerobiamu akhali munthu wa machitachita ya mphamvu. Solomoni adaona kuti mnyamatayo akhali wakachangu, ndiye adamuikha iye kunyang'anira basa lensene mnyumba ya Yosefe. 29Pa nthawe yoyo, pomwe Yerobiamu adayenda kunja kwa Yerusalemu, mneneri Ahija wa ku Siloni adamgumana iye pa msewu. Tsapano Ahiya akhadabvala bzakubvala bzipsa apo amuna awiriwo akhali okhaokha kuthengo. 30Ndiye Ahiya adaphata chakubvala chipsacho pa thupi pache achichiphadzula mmapidaso khumi na mawiri.31Iye adati kuna Yerobiamu, ''Tenga mapidaso khumi, pala Yahova, Mulungu wa Isaraeli, wati, 'Ona, nimdzang'amba ufumu kuchoka mmanja mwa Solomoni ndichidzapa madzinza khumi kuna iwe 32(soma Solomoni amdzakhala na dzinza libodzi, pala mtumiki wangu Davide na pala Yerusalemu--- mzinda ndiwo ine ndausankhula pa madzinza yensene ya Isaraeli), 33thangwe iwo andilamba ine achinamata Asitoreti mulungu wachikazi wa Asidoniya, Kemosi mulungu wa a Moabu, na Moleki mulungu wa wanthu wa Amoni. Iwo alibe kufamba mnjira zangu, kuchita bzakulungama pamaso pangu, na kukoya manemba yangu na mayeruzo yangu, ninga adachitira Davide babache.34Nimtenga lini ufumu bwensene kuchoka mmanja mwa Solomoni. Ndamuikha iye kukhala mtongi nsiku zense za moyo wache, pala Davide mtumiki wangu omwe ndidamusankhula, omwe adakoya bzakutonga bzangu na manemba yangu. 35Soma nimdzatenga ufumu kuchoka mmanja mwa mwanache ndichidzabupereka kuna iwe, madzinza khumi. 36Nimdzapa dzinza libodzi kuna mwana wachimuna wa Solomoni, pala kuti Davide mtumiki wangu akhale basi na kandiyero pamaso pangu mu Yerusalemu, mzinda ndiwo ndausankhula kuikha dzina langu.37Nimdzakutenga iwe, uchidzatonga kukwanirisa bzense ndibzo ukufuna, apo umdzakhala mfumu ya Isaraeli. 38Penu umtetekera bzense ndibzo nimkuuza iwe, na penu umfamba mnjira zangu na kuchita bzakulungama pamaso pangu, kukoya manemba yangu na bzakutonga bzangu, ninga Davide mtumiki wangu adachitira, ndiye nimdzakhala nawe ndichidzakumangira iwe nyumba ya chadidi, ninga ndidamangira Davide, na kukupa iwe Isaraeli. 39Nimdzalanga wambewu ya Davide, soma sikuti kwamuyaya.'''40Ndiye Solomoni adayezera kupha Yerobiamu. Soma Yerobiamu adalamuka achithawira ku Aigupto, kuyenda kuna Sisaki mfumu ya Aigupto, apo iye adakhala mu Aigupto kufikizana imfa ya Solomoni.41Zingakhala nkhani zina zakuguma Solomoni, bzense ndibzo iye adachita na nzeru zache, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya Solomoni? 42Solomoni adatonga mu Yerusalemu Isaraeli wense kwa magole makumi manayi. 43Iye adagona na abereki wache achifuchiriwa mu mzinda wa Davide babache. Rehoboamu mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.
121Rehobiamu adayenda ku Sekemu, nakuti Aisaraeli wensene akhabwera ku Sekemuko kudzamuikha iye mfumu. 2Bzidachitika kuti Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati adabva bzobzi (nakuti iye akhali mu Aigupto basi, momwe akhadathawira kuchoka pamaso pa Mfumu Solomoni), thangwe Yerobiamu akhadakhazikika mwemo mu Aigupto.3Ndiye iwo adamuchemeresa iye, apo Yerobiamu na mtsonkhano wensene wa Aisaraeli adabwera kudzati kuna Rehobiamu, 4''Babako adatiikhira chigologolo chakulemera. Tsapano upepuse basa lakuwawa la babako na kupepusa chigologolo chakulemera ndicho iwo akhadatiikhira ife, apo timdzakutumikira.'' 5Rehobiamu adati kuna iwo, ''Ndokoni mukamale nsiku zitatu kinangoko mukabwerere kuna ine.'' Ndiye wanthuwo adayendadi.6Mfumu Rehobiamu idachemeresa amuna akulu omwe akhadaima pamaso pa Solomoni babache pomwe iwo akhana moyo, apo iyo idati, ''Mumndilangiza tani kuwatawira kwache wanthuwa?'' 7Iwo adalewa kuna iyo achiti, ''Mungakhala kapolo lero lino wa wanthuwa mkuwatumikira, ndiye kuti iwo amdzakhala akapolo wanu nthawe zense.8Soma Rehobiamu adalamba langizo ndilo amuna akuluwo adamuuza iye apo adachemeresa maswaka yomwe yadakula naye pabodzi achiima pamaso pache. 9Iye adati kuna iwo, ''Mungandipe langizo lanyi kuti ndiwatawire wanthu omwe adalewa kuna ine kuti, 'Pepusa chigologolo ndicho babako adatiikhira ife'?''10Maswaka yomwe yadakula na Rehobiamu yadamuuza iye, kuti, ''Lewani na wanthu omwe adakuuzani kuti babanu Solomoni adalemeresa chigologolo chawo soma imwe muchipepuse. Mulewe kuna iwo, 'Chala changu cha kanintche mchikulu kuposa mchiuno mwa babangu. 11Ndiye tsapano, napo babangu adakuikhani imwe pa ngwete na chigologolo chakulemera, ine nimdzathimizira pa chigologolo chanu. Babangu adakulangani na mitchamu, soma ine nimdzakulangani na mphiriri.''12Ndiye Yerobiamu na wanthu wensene adabwera kuna Rehobiamu pa nsiku yachitatu, ninga mfumu idawalangizira pomwe idati. ''Kabwereni kuna ine nsiku yachitatu.'' 13Mfumu idawatawira wanthuwo mwakukalipa ichilamba langizo la amuna akulu ndilo iwo akhadaipa iyo. 14Iyo idalewa kuna iwo kuteweza langizo la maswaka; iyo idati, ''Babangu adakuikhani pa ngwete na chigologolo chakulemera, soma ine nimdzathimizira chigologolo chanucho. Babangu akhakulangani na mitchamu, soma ine nimdzakulangani na mphiriri.''15Ndiye mfumu iribe kubvera wanthuwo, thangwe kuchinja uku kukhachokera kuna Yahova, kuti iye atakule mafala yache ndiyo iye akhadasewera kudzera mwa Ahiya wa ku Silo kuna Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati.16Pomwe Aisaraeli wensene adaona kuti mfumu iribe kuwabvera, wanthuwo adaitawira kuti, ''Tiri naye chani Davide? Tiribe chakusiyiriwa mwa mwana wachimuna wa Jese! Ndokoni kumuyi kwanu, Aisaraeli. Tsapano nyang'anira nyumba yako wekha, Davide.'' Ndiye Aisaraeli adabwerera mmiyi mwawo. 17Soma angakhala wana wa Isaraeli omwe akhakhala mmiyi ya Yuda, Rehobiamu adakhala mfumu yawo.18Ndiye mfumu Rehobiamu adatuma Adoramu, omwe akhanyang'anira anyabasa wakungingimiza, soma AIsaraeli wensene adamuboma iye na minyala mkumupha. Mfumu Rehobiamu idathawa kamkulumize mgareta lache kuyenda ku Yerusalemu. 19Ndiye Aisareli adakhala mwakupokana na nyumba ya Davide kufikizana lero lino.20Bzidachitika kuti pomwe Aisaraeli wensene adabva kuti Yerobiamu wabwerera, adatuma mtumi kumuchemeresa iye ku mtsonkhano wawo achimuikha iye mfumu ya Isaraeli. Palibe omwe adatewera banja la Davide, kupambula dzinza la Yuda lokha.21Pomwe Rehobiamu adafika ku Yerusalemu, adagwezeka nyumba yense ya Yuda na dzinza la Benjamini; pakhana bzulu dzana na makumi masere, amuna wakusankhuliwa omwe akhali anyankhondo, kumenyana na nyumba ya Isaraeli, kubwezeresa ufumu kuna Rehobiamu mwana wachimuna wa Solomoni.22Soma mafala ya Mulungu yadabwera kuna Semaya, mneneri wa Mulugnu; iyo yadati, 23''Lewa kuna Yehobiamu mwana wa Solomoni, mfumu ya Yuda, kuna nyumba yensene ya Yuda na Benjamini, na kuna wanthu wensene wakusalira; lewa, 24'Yahova wati tere: Nampodi kumenya ayai kumenyana na abale wako wana wa Isaraeli. Munthu aliyense abwerere kumuyi kwache, thangwe chinthuchi chakonzewa kuchitika na ine.''' Ndiye iwo adatetekera mafala ya Yahova achibwerera mmambuyo kuyenda njira zawo, apo iwo adabvera mafala yache.25Ndiye Yerobiamu adamanga Sekemu mdziko la mapiri la Efraimu, achikhala mwemo. Iye adabula kuchoka mwemo achikamanga Penueli. 26Yerobiamu adakumbuka mu mtima mwache, ''Tsapano ufumu bumdzabwerera ku nyumba ya Davide. 27Wanthuwa angadzakwira kukapereka nsembe mkachisi wa Yahova mu Yerusalemu, ndiye mtima wa wanthuwa umdzatembenukira pomwe kuna mbuyawo, kuna Rehobiamu mfumu ya Yuda. Amdzandipha amwewa achibwerera kuna Rehobiamu mfumu ya Yuda.''28Ndiye mfumu Yerobiamu idapsaga langizo ichikonza wana wa ng'ombe awiri wa oro; iye adati kuna wanthu, ''Bzalemwa kuti iwe ukwire kuyenda ku Yerusalemu. Ona, milungu yako iyi, Isaraeli, omwe adakubulisa kukwira kuchoka mdziko la Aigupto.'' 29Iye adaikha m'bodzi mu Beteli na winango mu Dani. 30Ndiye mchitidwe uyu udasanduka chakuphonya. Wanthu akhayenda kuna winayo ayai kuna winangoyo, kuyenderatu ku Dani.31Yerobiamu adakonza nyumba ya mbuto yakulemekezeka achiyikha pomwe ansembe pakati pa wanthu wensene, omwe akhali lini pakati pa wana wa Levi. 32Yerobiamu adaikha madyerero mwezi wachisere, pa nsiku yachikhumi na chichanu ya mweziyo, ninga madyerero ndiyo yali mu Yuda, achikwira kuyenda pa guwa la nsembe. Iye adachita tenepo pa Beteli, kupereka nsembe wana wa ng'ombe ndiwo iye akhadawakonza, achiyikha mu Beteri ansembe wa mbuto zakupambulika akhadamangazo.33Yerobiamu adakwira kuyenda pa guwa la nsembe ndilo iye akhadakonza mu Beteri pa nsiku yachikhumi na chichanu ya mwezi wachisere, mwezi omwe iye akhadakonza mu mtima mwache; iye adakonzera madyerero wana wa Isaraeli achikwira kuyenda pa guwa la nsembe kukafukiza bzakununtchira.
131Mneneri wa Mulungu adabula mu Yuda na mafala ya Yahova kuyenda ku Beteli. Yerobiamu akhadaima pambali pa guwa la nsembe kufukiza bzakununtchira. 2Iye adatemberera guwa lansembe na mafala ya Yahova: ''Guwa, guwa! Ibzi ndibzo Yahova wati, 'Ona, mwana wakuchemeriwa Yosiya amdzabadwa ku banja la Davide, apo pa iwe iye amdzapereka ansembe wa mbuto zakupambulika omwe lero lino akufukiza bzakununtchira pa iwe. Pa iwe amdzaotcha mafupa ya munthu.''' 3Ndiye mneneri wa Mulungu adapereka chilatizo nsiku yoyo, kulewa, ''Ichi mchilatizo kuti Yahova waseweradi: 'Onani, guwa la nsembe limdzagawanika pakati, apo dotha popo limdzakhuthuka.'''4Pomwe mfumu idabva ndibzo mneneri wa Mulungu adalewa, kuti iye adatemberera guwa la nsembe pa Beteri, Yerobiamu adapalawiza boko lache kuchoka pa guwapo, kulewa, ''Muphateni umweyo,'' Ndiye boko lache lomwe adapalawizira munthulo lidauma, mwakuti alibe kukwanisa kulifunyira mmambuyo kuna iye. 5(Guwa la nsembelo lidagawanika pomwe pakati apo dotha lidakhuthuka kuchoka pa guwapo, ninga bzidalewedwera na chilatizo ndicho mneneri wa Mulungu akhadapereka na mafala ya Yahova.)6Mfumu Yerobiamu idatawira ichiti kuna munthu wa Mulungu, ''Kumbirani udidi bwa Yahova Mulungu wanu na kundipembera ine, kuti boko languli libwezeresiwe pomwe kuna ine.'' ndiye munthu wa Mulunguyo adapemba kuna Yahova, apo boko la mfumuyo lidabwerera pomwe m'buto mwache, lichikhala ninga likhaliri pakutoma. 7Mfumu idati kuna munthu wa Mulungu, ''Bwera kumuyi kwangu udzapume, apo nimdzakupa mpfupo.''8Munthu wa Mulunguyo adati kuna mfumu, ''Napo muchichita kundipa meya ya vida yanu, niniyenda lini namwe, ayai kudya namwe chakudya pinango kumwa madzi pa mbuto ino, 9thangwe Yahova ndiye adanditonga na mafala yache, 'Umdzadya lini mkate ayai kumwa madzi, pinango kubwerera na njira ndiyo udabwera nayo.'' 10Ndiye munthu wa Mulungu adachoka na njira ina apo alibe kubwerera kumuyi kwache na njira ndiyo iye adafikira nayo ku Beteli.11Tsapano pakhana mneneri wakukalamba m'Beteli, apo m'bodzi wa wanache wachimuna adabwera kudzamuuza iye bzinthu bzensene ndibzo munthu wa Mulungu akhadachita nsiku yoyo mu Beteli. Wanache wachimunawo adamuuza pomwe iye mafala ndiyo munthu wa Muluguyo adauza mfumuyo. 12Babawoyo adati kuna iwo, ''Iye wayendera njira iponi?'' Tsapano wanachewo akhadaona njira ndiyo munthu wa Mulungu ule wa ku Yuda akhadayendera. 13Ndiye iye adati kuna wanachewo, ''Ndiyikhireni chakukhalira pa bulu.'' Ndiye iwo adaikha chakukhalira pa bulu apo iye adapakira popo.14Mneneri wakukalambayo adatewera Munthu wa Mulunguyo achikamugumana atakhala patsinde pa muti wa thundu; apo iye adati kuna iye, ''Kodi ndiwe munthu wa Mulungu omwe ukhadabwera ku Yuda?'' Iye adatawira, ''Ndine inde.'' 15Ndiye mneneri wakukalambayo adati kuna iye, ''Tiye kumuyi kwangu ukadye chakudya.'' 16Munthu wa Mulunguyo adatawira, '' Ningabwerere lini namwe ayai kuyenda namwe pinango kudya chakudya, neye kumwa namwe madzi mbuto ino, 17thangwe ndidatongewa na mafala ya Yahova, 'Umdzadya lini chakudya, ayai kumwa madzi koko, neye kubwerera na njira udafikira nayoyo.'''18Ndiye mneneri wakukalambayo adati kuna iye, ''Ndinembo mneneri ninga ulirimu, apo mnjero wasewera nande na mafala ya Yahova, kulewa, 'M'bweze mnyumba mwako, kuti akadye chakudya na kumwa madzi.''' Soma iye akhanamiza munthu wa Mulunguyo. 19Ndiye munthu wa Mulunguyo adabwereradi na mneneri wakukalambayo achikadya chakudya mnyumba mwache na kumwa madzi.20Pomwe iwo atakhala pa meza, mafala ya Yahova yadabwera kuna mneneri omwe adakamubwezayo, 21apo iye adakuwira munthu wa Mulungu wa ku Yudayo, kulewa, ''Yahova wati, ''Thangwe ulibe kubvera mafala ya Yahova apo ulibe kukoya chitongi ndicho Yahova Mulungu wako adakupa, 22soma wabwerera mkukadya chakudya na kumwa madzi m'buto ndiyo Yahova adakuuza nampodi kudzadya chakudya na kumwa madzi, zjai thupi lako limdzafuchiriwa lini mthenje la abereki wako.'''23Iye atamala kudya chakudya na kumala kumwa, mneneriyo adatchobva bulu wa munthu wa Mulunguyo, munthu omwe akhadabwerera nayeyo. 24Munthu wa Mulunguyo atayenda, adagumana na mphondolo panjira ichimupha, apo thupi lache lidagona panjira. Ndiye bulu ule adaima pambali pache, na mphondolo idaimambo pambali pa thupilo. 25Pomwe wanthu adagwata pafupi achiona thupi litagona pa msewu, na mphondolo kuima pambali pa thupilo, adabwera kudzauza wanthu mmuyi ndiwo mneneri wakukalambayo akhakhala.26Pomwe mneneri omwe adakamubweza kunjira ule atabva, adati, ''Ni munthu wa Mulungu umweyo omwe alibe kubvera mafala ya Yahova, Mthangwerache Yahova adampereka iye kuna mphondolo, yomwe idamukhadzula ichimupha, ninga ndimo mafala ya Yahova yakhadamchenjezera.'' 27Ndiye mneneri wakukalambayo adalewa kuna wanache wachimuna, kuti, ''Tchobvani bulu wanguyu,'' apo iwo adamutchobva. 28Iye adayenda achikagumana thupi mu msewu, na bulu na mphondolo bzitaima pambali pa thupilo. Mphondoloyo ikhalibe kudya thupilo, ayai kuzomola buluyo.29Mneneriyo adadzusa thupi la munthu wa Mulunguyo, mkulimanika pa bulu, achibwerera nalo mmambuyo. Iye adabwera mmuyi mwache kudzalira nkhawa na kumuikha iye. 30Iye adaikha thupilo mthenje lache la iye, apo iwo achimulira iye, kuti, ''Tsoka, m'bale wangu!''31Ndiye iye atamuikha, mneneri wakukukalambayo adauza wanache wachimuna, kuti, ''Ningadzafa, mudzandiyikhe mnthenje ndilo munthu wa Mulunguyu wayikhiwa. Dzaikheni mafupa yangu pafupi na mafupa yache. 32Thangwe mafala ndiyo iye adalewa kuteweza mafala ya Yahova, kutemberera guwa la nsembe mu Beteli na kutemberera nyumba zensene pa mbuto zakupambulika mmiyi ya Samariya, mejubzimdzachitika''33Pambuyo pa ichi Yerobiamu alibe kulekeza njira yache yakuipa, soma kupitiriza basi kumbaikha aneneri wa pezipezi pa mbuto zakupambulika kuchoka pakati pa wanthu wakusiyanasiyana. Aliyense wakutumikira akhamuikha kukhala wansembe. 34Nkhani imweyi idasanduka chakuphonya ku banja la Yerobiamu ichisandusa banja lache kudzonongeka na kugwatika pamaso pa dziko lapansi.
141Pa nthawe yoyo Abiya mwana wachimuna wa Yerobiamu adadwala kwene kwene. 2Yerobiamu adati kuna mkazache, ''Pirizi lamuka mwakunamizira iwe wekha, pala luti nampodi uzindikirike ninga mkazangu, apo uyende ku Silo, thangwe Ahiya mneneri ali koko; iye ndiye adalewa bza ine, kulewa kuti nimdzakhala mfumu ya wanthuwa. 3Takula pabodzi nawe mitanda khumi ya mkate, na keke, na chikasi cha uchi, apo uyende kuna Ahiya. Iye amkakuuza ndicho chimchitika kuna mwanayu.''4Mkazi wa Yerobiamu adachita tenepoyo; iye adanyamukadi achiyenda ku Silo mkukafika pa nyumba ya Ahiya. Tsapano Ahiya akhaona lini; adaleka kuona kwache thangwera kukalamba. 5Yahova adati kuna Ahiya, ''Ona, mkazi wa Yerobiamu akubwera kudzapsaga langizo kuchoka kuna iwepo bza mwanache wachimuna, nakuti iye akudwala. Lewa mwakuti mwakuti kuna iye, thangwe iye angabwera, amdzanamizira ninga ni mkazi winangombo.''6Pomwe Ahiya adabva mjintchi wa nzayo zache pomwe iye akhabwera pamsuwo, iye adati, ''Pita muno, mkazi wa Yerobiamu. Thangweranyi ukunamizira ninga winango omwe ndiye lini? Ndatumiziwa kuna iwe na mafala yakulasa. 7Ndoko, ukauze Yerobiamu kuti Yahova, Mulungu wa Isaraeli, wati, 'Ndidakulamusa iwepo kuchoka pampikiti pa wanthu kukuikha iwe mfumu ya wana wangu wa Isaraeli. 8Ndidagwesa ufumu kuchoka ku banja la Davide mkukupa iwe, soma iwe ulibe kukhala ninga mtumiki wangu Davide, omwe adakoya bzakutonga bzangu na kubzitewera na mtima wache wensene, kuchita bzakudeka bzokha bzokha mmaso mwangu.9Soma, wachita chakuipa, kuposa wensene omwe akhalipo kalekale. Wakonza milungu ina, uchikonza mafano yakusula kundikalipisa ine, na kunditaya ine kumbuyo kwako. 10Tsono, ona, nimdzabweresa tsoka pa nyumba ya Yerobiamu; nimdzatsenga mwana wachimuna aliyense mu Isaraeli, kapolo ayai mfulu, na kudzapfudziratu nyumba ya Yerobiamu ninga wina omwe ambatentha ndowe kufikizana kunyefuka.11Aliyense wa Yerobiamu omwe anifa mmuyimu amdzadyewa na mbwaya, na aliyense wakufera mthengo amdzadyewa na mbalame za mdzaulu, thangwe ine, Yahova, ndatenepo.' 12Ndiye lamuka, mkazi wa Yerobiamu, apo ubwerere kumuyi kwako; pomwe nzayo zako zimkapita mmuyimo, mwana wachimuna wa Ahiya amkafa. 13AIsaraeli wensene amdzamulira iye nkhawa mkumufuchira. Iye ni m'bodzi yekhayo wakuchoka ku banja la Yerobiamu omwe amdzayenda kuthenje, thangwe ndiye yekha, pa wakunyumba yense ya Yerobiamu, akhali wabwino kugumanika mmaso mwa Yahova, Mulungu wa isaraeli.14Bwereze Yahova amdzalamusa mfumu ya Isaraeli yomwe imdzagwesa banja la Yerobiamu pa nsiku yoyo. Lero lino ni nsiku yoyo, tsapanopa lino. 15Thangwe Yahoha amdzamenya Isaraeli ninga mtete umbatekenyekera mmadzi, achidzazula Israeli kuchoka mdziko labwinoli ndilo iye adapa kuna abereki wawo. Iye amdzabalalisa iwo kuyambuka Mkulo wa Firate, thangwe akonza miti yawo ya Asera kukalipisa Yahova. 16Iye amdzataya Isaraeli thangwera bzakuphonya bza Yerobiamu, bzakuphonya ndibzo iye wachita, na ndibzo iye watsogolera nabzo Isaraeli kukaphonya.''17Ndiye mkazi wa Yerobiamu adanyamuka, achibwera ku Tiriza. Pomwe iye adapita pa chiguwa cha nyumba yache, mwanayo adamalizika. 18Aisaraeli wensene adamufuchira iye achimulira nkhawa, ninga adauziwira na mafala ya Yahova ndiyo iye adasewera mwa mtumiki wache Ahiya mneneri.19Zingakhala nkani zinango zakuguma Yerobiamu, ndimo iye adachitira nkhondo na ndimo adatongera, onani, bzidanembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli. 20Yerobiamu adatonga magole makumi mawiri na mawiri apo kinangoko adagona na abereki wache, apo Nadabu mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.21Tsapano Rehobiamu mwana wachimuna wa Solomoni akhatonga mu Yuda. Rehobiamu akhana magole makumi manayi na libodzi pomwe adakhala mfumu, apo adatonga magole khumi na manomwe mu Yerusalemu, mzinda ndiwo Yahova akhadausankhula kuchoka pakati pa wana wa Isaraeli kuikha dzina lache. Dzina la mayi wache likhali Naama mkazi wa ku Amoni. 22Yuda adachita bzakuipa mmaso mwa Yahova; iwo adanyosa iye ku njiru na bzakuphonya ndibzo iwo adachita, kuposa chilichense ndicho abereki wawo akhadachita.23Nakuti akhadabzimangira pomwe okha mbuto zakupambulika, nsandamira za minyala, na miti ya Asera pa phiri lirilense litali na patsinde pa muti uliwense uwisi. 24Pakhana pomwe maputa yakunyansa mdzikomo. Iyo yakhachita msambo wakuipa ubodzibodziyo ninga madzinza ndiyo Yahova akhadayathothera kunja kuchoka pamaso pa wana wa Isaraeli.25Bzidachitika mgole lachichanu la Mfumu Rehobiamu kuti Sisaki mfumu ya Aigupto idabwera kudzalimbana na Yerusalemu. 26Iyo idatenga mathungwa ya kobiri mnyumba ya Yahova, na mathungwa ya kobiri mnyumba ya mfumu. Iyo idatenga chirichense; ichitakula pomwe bzakukhotchera bzensene bza oro ndibzo Solomoni akhadakonza.27Mfumu Rehobiamu idakonza bzakukhothera bza mkuwa m'buto zawo achibzipereka mmanja mwa akapitawo wa alindiri, omwe akhalindira misuwo ya ku nyumba ya mfumu. 28Bzikhachitika kuti mfumu ingambapita mnyumba ya Yahova, alindiri akhambabzitenga; kinangoko iwo akhambabzibwezeresa mkanyumba ka alindiriko.29Zingakhala nkani zinango zakuguma Yerobiamu, na bzensene ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 30Pakhana nkhondo zachikhalire pakati pa Rehobiamu na Yerobiamu. 31Ndiye Rehobiamu adagona pansi na abereki wache achifuchiriwa nawo mu mzinda wa Davide, Dzina la mayi wache likhali Naama mkazi wa ku Amoni. Abiya mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.
151Mgole la khumi na chisere la Mfumu Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati, Abiya adayamba kutonga Yuda. 2Iye adatonga kwa magole matatu mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Maaka. Iye akhali mwana wachikazi wa Abisalomu. 3Iye adafamba mu bzakuphonya bzensene bwomwe babache akhadachita iye akanati kupita; mtima wache ukhakhulupirira lini Yahova ninga mtima wa Davide, mbereki wache, ukhaliri.4Soma, na thangwera Davideyo, Yahova Mulungu wache adamupa iye kandiyero mu Yerusalemu pa kulamusa mwanache wachimuna pambuyo pache pala kuti alimbise Yerusalemu. 5Mulungu adachita ibzi thangwera kuti Davide akhachita bzakulungama pamaso pache; thangwe nsiku zense za moyo wache, iye alibe kutaya chirichense ndicho iye adamtonga kupambula nkhani ya Uriya wa ku Hiti yokha basi. 6Tsapano pakhana nkhondo pakati pa Rehobiamu na Yerobiamu nsiku zensene za moyo wa Abiya.7Zingakhala nkani zinango za Abiya, bzense ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? Pakhana nkhondo pakati pa Abiya na Yerobiamu. 8Abiya adagona pansi na abereki wache, iwo achimufuchira iye mu mzinda wa Davide. Asa mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.9Mgole la makumi mawiri la Yerobiamu mfumu ya Isaraerli, Asa adayamba kutonga Yuda. 10Iye adatonga magole makumi manayi na libodzi mu Yerusalemu. Dzina la yavu wache wachikazi likhali Maaka, mwana wachikazi wa Abisalomu. 11Asa adachita bzakulungama pamaso pa Yahova, ninga Davide , m'bereki wache, akhadachitira.12Iye adathamangisa wachigololo wakunyansa mdzikomo na kuchosa mafano yensene ndiyo abereki wache akhadayakonza. 13Iye adachosa pomwe Maaka, yavu wache wachikazi, pa ufumukazi, thangwera iwo akhadakonza fano lakunyansa la muti wa Asera. Asa adagwesa fano lakunyansa mkuliotcha pa Chigwa cha Kidroni.14Soma mbuto zakupambulika ziribe kuchosiwa. Soma, mtima wa Asa ukhali wakukonda Yahova kwamtero nsiku zensene za moyo wache. 15Iye adabweresa mnyumba ya Yahova bzinthu ndibzo bzikhadaikhiwa pambali na babache, na bzinthu bzache bza iye mwene ndibzo bzikhadaikhiwa pambali bzakukonziwa na siriva na oro, na bzakutakulira.16Pakhana nkhondo pakati pa Asa na Basa mfumu ya Isaraeli, nsiku zawo zensene. 17Basa mfumu ya Isaraeli, idakwira na nkhondo kulimabana na Yuda ichimanga ku Rama, kuti nampodi abvume aliyense kubula ayai kupita mdziko la Asa mfumu ya Yuda.18Ndiye Asa adatenga siriva na oro wakusala mnyumba zakukoyera mnyumba ya Yahova, na mnyumba zakukoyera za mnyumba ya mfumu. Iye adamuikha mmanja mwa atumiki wache achimtumiza kuna Ben-Hadadi mwana wachimuna wa Tabirimoni mwana wachimuna wa Hezironi, mfumu ya Aramu, yakukhala ku Damasiko. Iye adati, 19''Pakhale mpangano pakati pa ine na iwe, ninga ukhaliri pakati pa babangu na babako. Ona, ndakutumizira mphaso ya siriva na oro. Pfudza mpangano wako na Basa mfumu ya Isaraeli, pala kuti iye andisiye ndekha.''20Beni Hadadi adatetekera Mfumu Asa achitumiza akulu wa anyankhondo wache, achikamenya miyi ya Isaraeli. Iwo adamenya Ijoni, Dani, Abele Beti Maaka, na Kinereti wensene, pabodzi na dziko lensene la Nafitali. 21Bzidachitka kuti pomwe Basa adabva bzobzi, adalekeza kumanga Rama achibwerera ku Tiriza. 22Ndiye Mfumu Asa idachemeresa wanthu wense wa ku Yuda. Palibe neye m'bodzi adasala. Iwo adatakula minyala na matabwa ya Rama ndiyo Basa akhadamangira muyiyo. Mfumu Asa idaphatisa basa bzipangizo bzakumangirabzo kumangira Geba wa Benjamini na Mizipa.23Zingakhala nkhani zinango za Asa, mphamvu zache zensene, bzense adachita, na miyi ndiyo iye adamanga, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? Soma nthawe ya ukalamba bwache iye adaphatiwa nthenda ya nzayo. 24Ndiye Asa adagona pansi na abereki wache achimufuchira mu mzinda wa Davide babache. Yehosafati mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.25Nadabu mwana wachimuna wa Yerobiamu adayamba kutonga Isaraeli mgole lachiwiri la Asa mfumu ya Yuda; iye adatonga Isaraeli magole mawiri. 26Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova achifamba mnjira ya babache, na mu bzakuipa bza iye mwene, ndibzo adatsogolera nabzo Isaraeli ku chakuipa.27Basa mwana wachimuna wa Ahiya, wakubanja la Isakara, adachitira chiwembu Nadabu; Basa adapha iye pa Gibetoni, wa Afilisiti, thangwe Nadabu na Aisaraeli wensene adamangira misasa Gibetoni. 28Mgole lachitatu la Asa mfumu ya Yuda, Basa adapha Nadabu achikhala mfumu nkhankha ya iye.29Iye atatondo kukhala mfumu, Basa adapha wense wa banja la Yerobiamu. Iye alibe kusiya wa mbewu wa Yerobiamu akupuma; mnjira yoyi iye adadzononga wa banja lachifumu, ninga Yahova akhadasewerera mwa mtumiki wache Ahiya wa ku Siloni, 30thangwera bzakuphonya bza Yerobiamu ndibzo iye adachita na ndibzo iye adatsogolera nabzo Isaraeli ku chakuphonya, mu ukali bwache ndibo iye adaputa nabo Yahova, Mulungu wa Isaraeli.31Zingakhala nkhani zinango zakuguma Nadabu, na bzensene ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 32Pakhana nkhondo pakati pa Asa na Basa mfumu ya Isaraeli nsiku zawo zensene.33Mgole lachitatu la Asa mfumu ya Yuda, Basa mwana wachimuna wa Ahiya adayamba kutonga Aisaraeli wensene mu Tiriza achitonga magole makumi mawiri na manayi. 34Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova achifamba mnjira ya Yerobiamu na mchakuphonya chache ndicho iye adatsogolera nacho Isaraeli ku chakuphonya.
161Mafala ya Yahova yadabwera kuna Yehu mwana wachimuna wa Hanani kugazana na Basa, kulewa, 2''Napo ndidakukwiza iwe kuchoka ku pfumbi na kukuikha iwe mfumu ya Aisaraeli wanangu, iwe wafamba mnjira ya Yerobiamu na kuchitisa wanangu Aisaraeli kuphonya, na tenepo kuputa ukali bwangu na bzakuphonya bzawo.3Ona, nimdzachosa psiti Basa na banja lache apo nimdzachitisa banja lako kukhala ninga banja la Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati. 4Mbwaya zimdzadya aliyense wa banja la Basa wakufera mmuyimo, apo mbalame za mdzaulu zimdzadya aliyense wakufera mthengo.''5Zingakhala nkhani zinango zakuguma Basa, ndibzo iye adachita, na mphamvu zache, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 6Basa adagona pansi na abereki wache achifuchiriwa mu Tiriza, apo Ela mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.7Ndiye na mneneri Yehu mwana wachimuna wa Hanani mafala ya Yahova yadabwera kugazana na Basa na banja lache, wense pabodzi thangwera bzakuipa bzense ndibzo iye adachita pamaso pa Yahova, mkuputa ukali bwache na basa la manja yache, kukhala ninga banja la Yerobiamu, na thangwera pomwe kuti iye adapha wense wa banja la Yerobiamu.8Mgole la makumi mawiri na chitanthatu la Asa mfumu ya Yuda, Ela mwana wachimuna wa Basa adayamba kutonga Isaraeli mu Tiriza; iye adatonga magole mawiri. 9Mtumiki wache Zimri, kapitawo wa meya ya magareta yache, adachitira iye chiwembu. Tsapano Ela akhali mu Tiriza, kumwerera iye mwene kuledzera mnyumba ya Ariza, omwe akhali wakunyang'anira nyumba mu Tiriza. 10Zimri adapita momo, achimmenya iye, mkumupha mgole la makumi mawiri na chinomwe la Asa mfumu ya Yuda achikhala iye mfumu nkhankha ya iye.11Pomwe Zimri adayamba kutonga achikhala pa kadera yache yachifumu, adapha banja lense la Basa. Iye alibe kusiya na moyo mwamuna neye m'bodzi yekha m'bale ayai mwayawo wakubanja la Basa. 12Ndiye Zimri adadzononga banja lensene la Basa, malingana na mafala ya Yahova ndiyo iye adasewera kugazana na Yehu mneneri, 13thangwera bzakuphonya bzense bza Basa na bzakuphonya bza Ela mwanache wachimuna ndibzo iwo adachita, na ndibzo adatsogolera nabzo Isaraeli ku chakuphonya, mwakuti iwo adaputa Yahova, Mulungu wa Isaraeli, kukalipa na bzilinganiro bzawo bzakutsema.14Zingakhala nkhani zinango zakuguma Ela, bzense ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli?15Mgole la makumi mawiri na chinomwe la Asa mfumu ya Yuda, Zimri adatonga kwa magole manomwe yokha mu Tiriza. Tsapano wankhondo adagwezekana pafupi na Gibetoni, omwe akhali wachi Firisiti. 16Wankhondo wakugwezekana popowo adabva bzikulewedwa kuti, ''Zimri wakonza chiwembu apo zjai wapha mfumu.'' Ndiye nsiku yoyo mu msasamo, Aisaraeli wensene adaikha Omri, mkulu wa anyankhondo kukhala mfumu ya Isaraeli. 17Omri adakwira kuchoka ku Gibetoni na Aisaraeli wensene pabodzi naye, achikazungulira Tiriza.18Ndiye pomwe Zimri adaona kuti muyi watengiwa, adakwira pa nsaka achikamenya nyumba ya mfumu achitentha moto nyumba padzaulu pa iye; na tenepoyo iye adafa na malambi ya moto. 19Uku kukhali thangwera bzakuipa ndibzo iye akhadachita pakuchita ndibzo bzikhali bzakuipa pamaso pa Yahova, pakufamba mnjira ya Yerobiamu na mchakuphonya ndicho iye akhadachita, pa kutsogolera Isaraeli ku chakuphonya. 20Zingakhala nkhani zinango zakuguma Zimri, na mulandu wachiwembu adachitayo, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Iaraeli?21Ndiye wana wa Isaraeli adagawanikana mbali ziwiri. Meya ya wanthu adatewera Tibini mwana wachimuna wa Ginati, mkumuikha iye mfumu, apo meya adatewera Omri. 22Soma wanthu ndiwo adatewera Omri akhali wamphamvu kuposa wanthu ndiwo adatewera Tibini mwana wachimuna wa Ginati. Ndiye Tibini adafa, apo Omri adakhala mfumu.23Omri adayamba kutonga Isaraeli mgole la makumi matatu na libodzi la Asa mfumu ya Yuda, achitonga magole khumi na mawiri. Iye adatonga kuchokera kuna Tiriza kwa magole matanthatu. 24Iye adagula kaphiri ka Samaria kuchokera kuna Semeri na matalente mawiri ya siriva. Iye adamanga muyi pa kaphiripo achichemera dzina la muyiyo Samaria, kuteweza dzina la Semeri, mwenekachiro wakale wa kaphiriko.25Omri adachita bzakuipa pamaso pa Yahova achichita mwakuipiratu kulemwa kuposa wense omwe adakhala mmambuyo iye akanati. 26Thangwe iye adafamba mnjira zensene za Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati na mu bzakuphonya bzache ndibzo iye adatsogolera nabzo Isaraeli ku chakuphonya, kuputa Yahova, Mulungu wa Isaraeli, kumkalipisa na bzilinganiro bza pezipezi.27Zingakhala nkhani zinango zakuguma Omri ndizo iye adachita, na mphamvu ndizo iye adaonesa, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 28Ndiye Omri adagona pansi na abereki wache achifuchiriwa m'Samaria apo Ahabu mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.29Mgole la makumi matatu na chisere la Asa mfumu ya Yuda, Ahabu mwana wachimuna wa Omri adayamba kutonga Isaraeli. Ahabu mwana wa Omri adatonga Isaraeli m'Samaria magole makumi mawiri na mawiri. 30Ahabu mwana wa Omri adachita bzakuipa pamaso pa Yahova, kulemwa zjai kuposeratu wensene ndiwo akhalipo mmambuyo mache.31Kuna Ahabu kukhali ninga kudamchepera kufamba mu bzakuphonya bza Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati, ndiye iye adatenga kukhala mkazache Yezeberi mwana wachikazi wa Etibaala, mfumu ya Azidoni; iye adayenda achikanamata Baala achimgodamira iye. 32Iye adamanga guwa la nsembe la Baala mnyumba ya Baala, ndiyo iye akhadamanga m'Samaria. Ahabu adakonza muti wa Asera. 33Ahabu adachita bzakulemwa kuputa Yahova, Mulungu wa Isaraeli, kukalipa zjai kuposeratu mafumu yensene ya Isaraeli ndiyo yadakhala mmambuyo mwa iye.34Mu nthawe ya utongi bwa Ahabu, Hiyeli wa ku Beteli adamanga pomwe Yeriko. Hiyeli adakhazika maziko ya muyiyo pa magopsero ya moyo wa Abiramu, mwanache wachimuna wakutoma; apo Zegubi, mwanache wakumalizira wachimuna, adataya moyo wache pomwe iye akhamanga mipitiro ya muyiyo, pa kukoya mafala ya Yahova ndiyo iye adasewera kudzera mwa Yoswa mwana wachimuna wa Nuni.
171Eliya wa ku Tisibe, wakukhala ku Tisibe ku Gileadi, adati kuna Ahabu, ''Pana Yahova Mulungu wa Isaraeli, omwe niyima pamaso pache, pamdzakhala lini mame ayai mvula pa magole aya pokha pokha ine nditalewa tenepo.''2Mafala ya yahova yadabwera kuna Eliya, kulewa, 3''Choka kuno uyende ku machibese, kabisalike wekha m'bali mwa kamkulo ka Kerite, kumachibese kwa Yorodano. 4Bzimdzachitika kuti umdzamwa madzi ya mkamkulomo, apo ndatonga mbalame za psololo kumbadzakudyesa iwe koko.''5Ndiye Eliya adayenda achikachita ninga mafala ya Yahova yadatongera. Iye adayenda kukakhala m'bali mwa kamkulo ka Kerite, kumachibese kwa Yorodano. 6Apsololo akhamubwerera iye mikate na nyama machibese na mikate na nyama kumaulo, apo iye akhamwa mkamkulomo. 7Soma patapita kanthawe kamkuloko kadauma thangwe kukhalibe mvula mdzikomo.8Mafala ya Yahova yadabwera kuna iye, kulewa, 9''Lamuka, ndoko ku Zarefati, wa ku Sido, apo ukakhale koko. Ona, ndatonga mkazi wamasiye koko kumbakakupa bzakufuna bzako.'' 10Ndiye iye adalamuka achiyenda ku Zarefati, apo pomwe iye adafika pa mpitiro wa muyiyo mkazi wamasiye akhali popo kunyang'ana nkhuni. Ndiye iye adamchemera iye achiti, ''Pirizi ndibweresere ine madzi pan'gono mchikasi pala kuti ndimwe.''11Pomwe iye akhayenda kukatunga madziyo iye adamchemera pomwe, achiti, ''Pirizi ndibweresere msuwa wa mkate mmanja mwako.'' 12Iye adatawira, ''Pana Yahova Mulungu wanu, ndiribe mkate uliwense, soma ufa bwakudzala boko mkamtsuko na tumafuta pamkiti mgalafa. Onani, ndikunyang'ana nkhunizi pala kuti ndiyende kukaphika pala ine na mwanangu wachimuna, kuti tikadye, mkufa.'' 13Eliya adati kuna iye, ''Nampodi kugopa. Ndoko ukachite ndimo waleweramo, soma ukatome kundikonzera ka mkate pang'ono mkundibweresera kuno. Ndiye kumala popo ukaphike bwino wako na mwanakoyo.14Thangwe Yahova, Mulungu wa Isaraeli, wati, 'Mtsuko wa ufa umdzamala lini, neye pomwe galafa la mafuta kulekeza kujoja, kufikizana nsiku ndiyo Yahova adzabwerese mvula padziko lapansi.'' 15Ndiye iye adachitadi ndimo Eliya adamuuzira. Iye na Eliya, pabodzi na banja lache, adadya kwa nsiku zizinjitsa. 16Mtsuko wa ufa ulibe kumala, ayai galafa la mafutalo kulekeza kujoja, ninga ndimo mafala ya Yahova yadalewera, ninga iye adalewera na Eliya.17Bzitamala bzinthu ibzi mwana wachimuna wa mkaziyo, mkazi mwenekachiro nyumbayo, adadwala. Matenda yache yakhali makulu mwakuti iye adalekeza kupuma. 18Ndiye mayi wache adati kuna Eliya, ''Munande chani ine, munthu wa Mulungu? Kodi mwabwerera kudzandikumbusa ine chakuphonya changu na kundiphera mwanangu?''19Ndiye Eliya adamtawira iye, ''Ndipe mwanakoyo.'' Iye adatenga mnyamatayo kuchoka mmanja mwache achimutengera msubi ndimo iye akhakhala, apo adagonesa mnyamatayo pa kama wache wa iye mwene. 20Iye adakuwira Yahova achiti, ''Yahova Mulungu wangu kodi mwabweresa chakuipa pa mkazi wamasiyeyu omwe ine ndikukhala naye, pa kupha mwanacheyu?'' 21Ndiye Eliya adabzithamula mwene padzaulu pa mwanayo katatu; iye adakuwira Yahova achiti, ''Yahova Mulungu wangu, ndikukukumbirani, pirizi chitani kuti moyo wa mwanayu ubwerere mwa iye.''22Yahova adatetekera mafala ya Eliya; moyo wa mwanayo udabwereradi mwa iye, apo adatsitsimuka. 23Eliya adatenga mwanayo achimubulisa panja pa subi yache mkubuluka naye kuyenda mnyumbamo; iye adapereka mwanayo kuna mayi wache achiti, ''Ona, mwanako ana moyo.'' 24Mkaziyo adati kuna Eliya, ''Tsapano ndadziwadi kuti ndimwe munthu wa Mulungu, na kuti mafala ya Yahova mkamwa mwanumu ngachadidi.''
181Ndiye patapita nsiku zizinji mafala ya Yahova yadabwera kuna Eliya, mgole lachitatu la chilala, kulewa kuti, ''Ndoko, ukabzionesere mwene kuna Ahabu apo nimdzatumiza mvula padziko lapansi.'' 2Eliya adayendadi kukabzionesera mwene kuna Ahabu; njala ikhadakula m'Samaria.3Ahabu adachemera Obadiya, omwe akhanyang'anira nyumba ya mfumu. Tsapano Obadiya adagopa Yahova kwenekwene, 4thangwe pomwe Yezebeli akhambapha aneneri wa Yahova, Obadiya adatenga aneneri dzana libodzi achiwabisa mmathimu ya makumi machanu machanu ku phanga achiwadyesa mkate na madzi.5Ahabu adati kuna Obadiya, ''Ndoko mdzikomu kukafika kuna alowe wensene wa madzi na tumikulo. Pinangopense tingagumane uswa tichipulumusa akavalowa na nyuru, pala kuti nampodi titaye nyama zensenezi.'' 6Ndiye iwo adagawana dzikolo kulipita mkati mwache mkukapsaga madzi. Ahabu adayenda njira ina yaekha apo Obadiya adayenerambo njira inango.7Pomwe Obadiya akhali mnjira, Eliya mwa magwedze adagumana naye. Obadiya adamzindikira iye achigwesa nkhope yache pansi. Iye adati, ''Kodi ndimwe mbuya Eliya?'' 8Eliya adamtawira iye, ''Ndine inde. Ndoko ukauze mbuyako, 'Ona, Eliya ali pano.'''9Obadiya adatawira, ''Ndaphonya tani ine, kuti mundipereke mmanja mwa Ahabu, kuti iye andiphe na? 10Pana Yahova Mulungu wanu, palibe dziko ayai ufumu ndibo mbuyangu akanati kale kutuma wanthu mkudzakupsanani. Dzinza ayai ufumu bungati, Eliya ali lini kuno,' Ahabu ambawachitisa iwo kulumbira lumbiro kuti iwo alibe kukugumanani. 11Ndiye tsapano mukuti, 'Ndoko, kauze mbuyako kuti Eliya wabwera.'12Ningatondo kuchoka pana imwepa, Mzimu wa Yahova amdzakutengerani imwepo ku mbuto ndiyo ine ndikuidziwa lini. Ndiye ningayenda kukauza Ahabu, apo iye neye kudzakugumanani, iye amdzandipha ine. Soma ine, kapolo wanu, ndanamata Yahova kuchoka paubwana pangu. 13Mulibe kuuziwa bzobzi, mbuyangu, ndibzo ine ndidachita pomwe Yezebeli adapha aneneri wa Yahova, ndimo ndidabisira aneneri dzana libodzi mmathimu ya makumi machanu machanu ku phanga ndichiwadyesa mkate na madzi?14Tsapano mukunditi, 'Ndoko ukauze mbuyako kuti Eliya wabwera,' pala kuti iye adzandiphe.'' 15Ndiye Eliya adatawira, ''Pana Yahova wa mathimu, omwe ndaima pamaso pache, lero nim'bzionesera chadidi kuna Ahabu.''16Ndiye Obadiya adayenda kukagumana na Ahabu, achikamuuza ndibzo Eliya adalewa. Ndiye mfumu idayenda kukagumana na Eliya. 17Pomwe Ahabu adaona Eliya, adati kuna iye, ''Kani ndiwe? Ndiwe ukubweresa mabvuto mu Isaraeli!''18Eliya adatawira, ''Ndiribe kubweresa mabvuto mu Isaraeli ine, soma imwepo na banja la abereki wanu ndiye mwabweresa mabvuto pa kulamba bzakutonga bza Yahova na kutewera a Baala. 19Tsapano ndiye, tumizani mafala mundikontchezere Aisaraeli wensene pa Phiri la Karimeli, pabodzi na aneneri madzana manayi na makumi machanu wa Baala na aneneri madzana manayi wa Asera omwe ambadyera pa meza ya Yezebeli.''20Ndiye Ahabu adatuma mitumi kuna wana wense wa Isaraeli achiwagwezeka pabodzi pa Phiri la Karimeli. 21Eliya adafendera pafupi na wanthu wensene achiti, ''Kufikizana liti mumdzakhala muchichinja mitima yanu basi? Penu Yahova ni Mulungu, mtewereni iye. Soma penu Baala ndiye Mulungu, ndiye tewerani iye.'' Soma wanthu alibe kumutawira iye neye fala.22Ndiye Eliya adati kuna wanthuwo, ''Ine, inepano ndekha, ndiye ndasala ninga mneneri wa Yahova, soma aneneri wa Baala alipo wanthu madzana manayi na makumi machanu. 23Ndiye alekeni atipe ng'ombe ziwiri. Alekeni asankhule ng'ombe ibodzi ya iwo okha ayigwate gwate, mkuitandika pa nkhuni, soma neye kuyesera nkhuni pansi pache. Kinangoko ine nimdzakonzambo ng'ombe inango neye kuyesera nkhuni, pansi pache. 24Kinangoko muchemere dzina la mulungu wanu, apo ine ndichemere dzina la Yahova, apo Mulungu wakutawira na moto, ndiye Mulungu.'' Ndiye wanthu wensene adatawira achiti, ''Mpsabwino inde.''`25Ndiye Eliya adati kuna aneneri wa Baala, ''Sankhulani ng'ombe ibodzi mwekha muyipfende kwakutoma, thangwe mulipo wanthu azinji. Kinangoko muchemere dzina la mulungu wanu, soma nampodi kukombeza moto pansi pa ng'ombeyo.'' 26Iwo adatenga ng'ombe ndiyo adapasiwayo achiipfenda, mkuchemera dzina la Baala kuchokera machibese kufikizana masikati, kulewa, ''Baala, tibve ife.'' Soma pakhalibe mafala, ayai aliyense wakutawira. Iwo adabzina kuzungulira guwa la nsembe ndilo akhadakonza.27Masikati Eliya adawaseka achiti, ''Kuwani maninge! Mesa iye ni mulungu inde! Pinangopense akukumbuka, ayai akusamba, pinango akufamba paulendo, apo neye pinango pense iye ali mtulo apo amfunika alamusiwe.'' 28Ndiye iwo adakuwadi maninge, achibzichekacheka okha, ninga ndimo mwa chizerewezi akhachitira, na malupanga na madipa, kufikizana mulopa wawo kuyerera mmatupi yawo. 29Midiya idapitirira, apo iwo akhambachemera basi kufikizana nthawe yakupereka nsembe yamaulo idakwana, soma pakhalibe basi mafala ayai aliyense kutawira; pakhalibe aliyense wakuwabvera bzakukumbira bzawo.30Ndiye Eliya adati kuna wanthuwo, ''Ngawerani pafupi nande,'' apo wanthu wensene adabwera pafupi naye. Kinangoko iye adakonzesa guwa la nsembe la Yahova lomwe likhadagumuka. 31Eliya adatenga minyala khumi na miwiri, mwala uliwense kulatiza libodzi la madzinza ya wana wachimuna wa Yakobo---kukhali kuna Yakobo ndiko kudabwera mafala ya Yahova, kulewa, ''Isaraeli ndilo limdzakhala dzina lako.'' 32Na minyala ndiyo iye adamangira guwa la nsembelo mdzina la Yahova apo iye adachera mkulekule kuzungulira guwa la nsembelo ikulu yakukwana kuikha mphimo ziwiri za njere.33Iye adalonga nkhuni pala moto, mkugwatagwata ng'ombeyo, mkuikha nthindi za ng'ombeyo pa nkhunipo. Iye adati, ''Dzazani madzi mimonzo minayi mutsanulire pa nsembe yakupsererezayi na pankhunipa.'' 34Kinangoko iye adati, ''Chitani pomwe kachiwiri,'' apo iwo adachitadi kachiwiri. Thimize iye adalewa pomwe, ''Chitani pomwe kachitatu,'' apo iwo adachita pomwe kachitatu. 35Madzi yadayerera paguwa la nsembepo mkudzala mkulekuleyo.36Bzidachitika pa nthawe yakupereka nsembe yakumaulo, kuti Eliya mneneri adabwera pafupi achiti, ''Yahova, Mulungu wa Aburahamu, wa Isaki, na wa Yakobo, lekani bzidziwike lero kuti ndimwe Mulungu wa Isaraeli, na kuti ine ndine mtumiki wanu, na kuti ine ndachita bzinthu bzensebzi na mafala yanu. 37Ndibveni, Yahova, ndibveni, kuti wanthuwa azindikiredi kuti imwe, Yahova, ndimwe Mulungu, na kuti imwe mwabweza pomwe mitima yawo kuna imwe.''38Ndiye moto wa Yahova udagwa uchikhudyula nsembe yakupsererezayo, na nkhunizo, minyala, na pfumbi, uchinyanguta madzi ndiyo yakhali mu mkulekulemo. 39Pomwe wanthu wensene adaona bzobzi, adatsulimisa nkhope zawo pansi achiti, ''Yahova, nndiye Mulungu! Yahova, ndiye Mulungu!'' 40Ndiye Eliya adati kuna iwo, ''Phatani aneneri wa Baala. Nampodi kulekerera m'bodzi wa iwo kuphuzunyuka.'' Kinangoko iwo adawaphatadi, apo Eliya adabweresa aneneri wa Baala kupolika nawo ku Mkulo wa Kisoni achiwaphera koko.41Eliya adati kuna Ahabu, ''Lamukani, dyani na kumwa, thangwe kuna muungiro wa mvula izinji.'' Ndiye Ahabu adakwira kuyenda kukadya na kumwa. 42Ndiye Eliya adakwira padzaulu pa Karimeli, mkugodama yekha pansi pamataka mkuikha nkhope yache pakati pa mabondo yache.43Iye adati kuna atumiki wache, ''Ndokoni kwirani tsapano, mukang'anise ku nyanza.'' Atumiki wache adakwiradi kukanyang'anisa achiti, ''Kulibe chinthu uku.'' Ndiye kanomwe Eliya adati, ''Ndokoni pomwe.'' 44Kachinomweko atumikiwo adati, ''Onani, pana ka mtambo kakukwira kuchoka mnyanza, kamkitikiti ninga chithatha cha boko la munthu.'' Eliya adatawira, ''Ndokoni kwirani mukati kuna Ahabu, 'Konzekerani gareta lanu apo mupolikiretu mvula ikanati kukutsekerezani.'''45Bzidachitika kuti mkanthawe kakuchepa kudzaulu kukhapsipa na mitambo na chonzi, apo pakhana mvula ikulu. Ahabu adatchobva mkuyenda ku Yezreeli, 46soma boko la Yahova likhali pa Eliya. Iye adamanga bza mchiuno mwache mkuthamanga patsogolo pa Ahabu ku mpitiro wa Yezreeli.
191Ahabu adauza Yezebeli bzense ndibzo Eliya adachita na ndimo adaphera aneneri wensene na lupanga. 2Ndiye Yezebeli adatuma mtumi kuna Eliya, wakuti,'' Ndiye mulunguyo mbayichitire ine, na azinji pomwe, penu nimchita lini moyo ako kukhala ninga moyo wa m'bodzi wa aneneri wakufawo pakufika mangwana ninga nthawe ino.'' 3Pomwe Eliya adabva tenepo, adalamuka mkuthawisa moyo wache achibwera ku Beereseba, omwe uli ku Yuda, achisiya kapolo wache koko.4Soma iye mwene adayenda ulendo nsiku yamtero mchipululu, achoibwera mkukhala pansi patsinde pa muti wa mtsanya. Iye adakumbira kuti afe, achiti, ''Bzakwana, tsapano, Yahova; tengani moyo wangu, thangwe ndiri lini wabwino kuposa abereki wangu wakufawo.'' 5Ndiye iye adagona pansi patsinde pa muti wa mtsanya. Mwachidzidzi mnjero adamukhuya achiti kuna iye, ''Lamuka udye.'' 6Eliya adanyang'anisa, apo pafupi na msolo wache pakhana mkate omwe ukhadaotchiwa pa masimbe na mtsuko wa madzi. Ndiye iye adadya na kumwa achigona pomwe.7Mnjero wa Yahova adabwera pomwe kachiwiri achimukhuya pomwe achiti, ''Lamuka udye, thangwe ulendo bwako m'butali maninge.'' 8Ndiye iye adalamuka mkudya na kumwa, apo adafamba na mphamvu ya chakudya chimwecho nsiku makumi manayi na usiku makumi manayi kuyenda ku Horebu, phiri la Mulungu.9Iye adayenda ku phanga koko achikonzekera kugona mwemo usiku. Mafala ya Yahova yadabwera kuna iye achiti kuna iye, ''Ukuchita chani muno, Eliya?'' 10Eliya adatawira, ''Ndakhala wakachangu kwene kwene kuna Yahova, Mulungu wamathimu, thangwe wana wa Isaraeli alamba mpangano wanu, adadzononga maguwa yanu ya nsembe, na kupha aneneri wanu na lupanga. Tsapano ine, ndekha ine, ndiye ndasala apo akuyezera pomwe kutenga moyo wangu.''11Yahova adatawira, ''Ndoko panja ukaime pa phiri pamaso pangu.'' Ndiye Yahova adagwata pafupi, apo chonzi chikulu chidamenya phiriro mkuswa mathanthwe pamaso pa Yahova, soma Yahova akhali lini mchonzimo. Ndiye chitamala chonzicho, chiteketeke chidabwera, soma Yahova akhali lini mchiteketekemo. 12Ndiye kumala chiteketekecho moto udabwera, soma Yahova akhali lini mmotomo. Ndiye kula motoyo, padabveka mafala mang'ono.13Pomwe Eliya adabva mafalayo, iye adampsinkha nkhope yache mchakufunika chache, mkubula panja, mkukaima pa una bwa mphangalo. Ndiye mafala yadabwera kuna iye ndiyo yadati, '' Ukuchita chani pano, Eliya?'' 14Eliya adatawira, ''Ndakhala wakachangu maninge kuna Yahova, Mulungu wa mathimu, thangwe wana wa Isaraeli alamba mpangano wanu, adadzononga maguwa yanu ya nsembe, na kupha aneneri wanu na lupanga. Tsapano ine, ndekha ine, ndiye ndasala apo iwo akuyezera pomwe kutenga moyo wangu.''15Ndiye Yahova adati naye, ''Ndoko, bwerera njira yako kuchipululu cha Damasiko, apo ungakafika ukadzoze Hazaeli kukhala mfumu ya Aramu, 16na kukadzoza Yehu mwana wachimuna wa Nimsi kukhala mfumu ya Isaraeli, na kukadzoza Elisa mwana wachimuna wa Safati wa Abele Mehola kukhala mneneri nkhankha ya iwepo.17Bzimdzachitika kuti Yehu amdzapha aliyense omwe amdzathawa lupanga la Hazaeli, na kuti Elisa amdzapha aliyense wakudzathawa lupanga la Yehu. 18Soma nimdzabzisiyira ndekha wanthu bzulu bzinomwe mu Isaraeli, omwe mabondo yawo yalibe kugodamira Baala, na omwe milomo yawo iribe kumphomphona iye.''19Ndiye Eliya adanyamuka popo achikagumana Elisa mwana wa Safati, omwe akhalima na bzigologolo khumi na bziwiri bza ng'ombe patsogolo pache, apo iye yekha akhalima pa chigologolo cha chikhumi na chiwiri. Eliya adafamba kuyenda kuna Elisa achikamthusira chakufunika chache pa iye. 20Ndiye Elisa adasiya ng'ombezo mkuthamangira Eliya; iye adati, ''Pirizi ndilekeni ndikatome ndampsompsona babangu na mayi wangu, apo kinangoko ndikutewereni bwino.'' Ndiye Eliya adati kuna iye, ''Ndoko bwerera, soma kumbuka ndibzo ndakuchitira.''21Ndiye Eliya adabwerera kuchoka kuna Eliya achikolopola chigologolo cha ng'ombezo, mkupha nyamazo, mkutereka nyamayo na nkhuni za chigologolo cha ng'ombezo. Ndiye iye adapereka kuna wanthu apo adayidya. Ndiye iye adalamuka, mkutewera Eliya achikamutumikira iye.
201Beni-Hadadi mfumu ya Aramu idagwezeka wankhondo wache wensene pabodzi. Pakhana mafumu mang'ono makumi matatu na mawiri pabodzi naye, na akavalo na magareta. 2Iye adayenda kukwira, kukazungulira Samaria achimenyana nawo. Iye adatuma mitumi mmuyimo kuna Ahabu mfumu ya Isaraeli, achiti kuna iye, ''Beni-Hadadi wati tere: 3Siriva wanu na oro wanu mpsangu. Na akazanu kubodzi na wana, wabwinowo, mbangu tsapano.'''4Mfumu ya Isaraeli idatawira ichiti, ''Bziridi tenepoyo ninga mwaleweramo mbuyangu, mfumu. Ine na bzense ndinabzobzi mpsanu.'' 5Mitumiyo idabwera pomwe kudzati, ''Beni-Hadadi wati tere, 'Ndidakutumirani mafala kulewa kuti mundipe siriva wanu, oro wanu, azikazanu, na wananu. 6Soma nimkutumizirani anyamata wangu mangwana nthawe ninga ino, apo adzapsagepsage mnyumba mwanumo na mnyumba za anyamata wanu. Iwo adzaphate na manja yawo mkutenga chirichense chakudeka mmaso mwanu.''7Ndiye mfumu ya Isaraeli idachemeresa akulu wense wa mdzikomp pabodzi ichiti, ''Pirizi onani ndimo munthuyu akupsagira mabvuto. Iye wanditumizira mafala. Wanditumizira mafala ine kuti atenge azikazangu, wana, na siriva na oro, apo ine ndiribe kumulamiza.'' 8Akuluakulu wensene na wanthu wensene adati kuna Ahabu, ''Nampodi kumubvera ayai kuchita walewa iyebzo.9Ndiye Ahabu adati kuna mitumi ya Beni-Hadadi, ''Kamuuze mbuyangu mfumuyo, 'Ndatawira chirichense ndicho watuma mitumi yako kuchita pa nthawe yakutoma, soma bzachiwiribzi nim'bvuma lini.''' Ndiye mitumiyo idanyamuka ichikatenga kutawira kwache kukalewa kuna Beni-Hadadi. 10Ndiye Beni-Hadadi adatumiza kutawira kwacheko kuna Ahabu, achiti, ''Milunguyo mbaichitire ine tenepoyo na kuthimizira pomwe, penu dotha la Samaria limdzafikira kudzala manja ya wanthu wensene wakutewera nzayo zangu.''11Mfumu ya Isaraeli idatawira ichiti, ''Kamuuzeni Beni-Hadadi, 'Palibe wakumanga bzipfudzo abzithembeze ninga wakukhundula.'' Beni-Hadadi adabva mafalaya pomwe iye akhamwa, iye na mafumu ya pansi pache omwe akhali mmahema yawo. 12Beni-Hadadi adatonga anyamata wache, ''Lonzanani mwekha mzere m'buto za kukonzekera nkhondo.'' Ndiye iwo adakonzekeradi okha m'buto za nkhondo kumenya muyiyo.13Ndiye onani, mneneri adabwera kuna Ahabu mfumu ya Isaraeli achiti, ''Yahova wati, 'Kodi mwaaona wankhondo azinjiwa? Onani, nimdzawapereka mmanja mwanu lero, apo imwe mumdzadziwa kuti ine ndine Yahova.''' 14Ahabu adatawira, ''Na mbani?'' Yahova adatawira achiti, ''Na anyamata wakutumikira akazembe wa mphimphazi.'' Ndiye Ahabu adati, ''Mbani amdzayambisa nkhondoyo?'' Yahova adatawira, ''Imwepo.'' 15Ndiye Ahabu adalewenga anyamata wa mphimphazo omwe adatumikira akazembe wa mphimpha zire. Iwo adakwana madzana mawiri na makui matatu na awiri. Atamala iwo adalewenga wensene anyankhondo, wankhondo wensene wa Isaraeli; bzulu bzinomwe kuwanda kwawo.16Iwo adabula kuyenda kunja masikati. Beni-Hadadi akhadamwa mkubziledzerera mchihema chache, iye pabodzi na mafumu makumi matatu na mawiri mang'ono mang'ono yale yomwe yakhali pambuyo pa iye. 17Anyamata omwe akhatumikira akazembe wa mphimpha zire wale ndiwo adatoma kuyenda kutsogolo. Ndiye Beni-Hadadi adadziwisiwa na wanthu kuti iye watuma wanthu abula kunja, ''Wanthu akubwera kuchoka ku Samaria.''18Beni-Hadadi adati, 'Penu iwo abuladi kunja pala mtendere ayai nkhondo, atengeni wamoyo.'' 19Ndiye anyamatawo omwe akhatumikira akazembe wa mphimpha wale adabula kunja kwa muyi apo wankhondo adawatewera iwo.20Munthu aliyense adapha muwengi wache. A Arameya adathawa apo Aisaraeli adawathotha. Beni-Hadadi mfumu ya Aramu adathawa pa kavalo pabodzi na wina wapa kavalo. 21Ndiye mfumu ya Isaraeli idayenda kunja ichikamenya akavalowo na magareta,22Ndiye mneneriyo adabwera kuna mfumu ya Isaraeli achiti nayo, '' Ndokoni, bzirimbiseni mwekha, na kuzindikira apo muchenjere pa ndibzo mukuchita, thangwe gole likubwerali mfumu ya Aramu imdzalamuka kulimbana namwe pomwe.'' 23Anyamata wa mfumu ya Aramu adati kuna iye, ''mulungu wawo ni mulungu wa mapiri. Mthangwerache iwo ana mphamvu kuposa ife. Soma tsapano lekani timenyane nawo mchidikhamu, apo tsapano timdzakhala na mphamvu kuposa iwo.24Ndiye umfunika uchite ibzi: Uchose mafumu yensene m'buto mwawo mkuikha nkhankha yawo akulu wa nkhondo. 25Yambisa thimu la wankhondo kuwanda ninga wankhondo omwe adadzonongeka--akavalo ninga akavalo wale na magareta ninga magareta yoyale---ndiye tikamenyane nawo pachidikha.'' Ndiye Beni-Hadadi adatetekera mafala yawo achichita ndibzo iwo adauziwabzo.26Gole lipsa litayamba, Beni-Hadadi adamemeza a Arameya achikwira kuyenda ku Afeki kukamenyana na Isaraeli. Wana wa Isaraeli adamemezanambo achimwazana kukamenyana nawo. 27Wana wa Isaraeli adamanga msasa pafupi nawo ninga tumathimu tuwiri twa ntchere za mbuzi, soma a Arameya adadzala dziko lensene.28Munthu wa Mulungu adafendera achisewera na mfumu ya Isaraeli achiti, ''Yahova wati: 'Thangwera a Arameya ati Yahova ni mulungu wa mapiri, soma ni mulungu lini wa bzigwa, nimdzapereka thimu lizinjitsa la nkhondoli mmanja mwako, apo umdzazindikira kuti ndine Yahova.'''29Ndiye wankhondowo adamanga msasa kunyang'anizana wina na mwayache kwa nsiku zinomwe. Kinangoko nsiku yachinomwe nkhondo idayambika. Wana wa Isaraeli adapha a Arameya bzulu dzana libodzi wakufamba pansi nsiku ibodzi. 30Wakusala adathawira ku Afeki, mmuyi, apo litsito lidagwera wanthu makumi mawiri na manomwe wakusalirawo. Beni-Hadadi adathawira mmuyi, mkasubi ka mkati.31Anyamata wa Beni-Hadadi adati kuna iye, ''Onani tsapano, tabva kuti mafumu ya nyumba ya Isaraeli ni mafumu ya chifundo. Pirizi mbatiye tibvale bziguduli mchiuno mwathu na bzingwe kumisolo kwathu, mkubula kuyenda kuna mafumu ya Isaraeli. Pinango pense iye angakusiyeni na moyo.'' 32Ndiye iwo adabzibvaliradi mchiuno bziguduli na bzingwe kumisolo yawo apo kinangoko mkuyenda kuna mfumu ya Isaraeli achikati, ''Kapolo wanu Beni-Hadadi wati, 'Pirizi ndisiyenimbo na moyo.''' Ahabu adati, ''Kani iye akana moyo? Iye ni m'bale wangu penu.''33Tsapano wanthuwo akhatetekera chilatizo chirichense kuchokera kuna Ahabu, ndiye iwo kamkulumize adamtawira iye, ''Inde, m'bale wanu Beni-Hadadi akana moyo.'' Ndiye Ahabu adati, ''Ngokoni mukamubwerese.'' Ndiye Beni-Hadadi adabwera kuna iye, apo Ahabu adampakiza iye mgareta lache. 34Beni-Hadadi adati kuna Ahabu, ''Nimdzabwezeresa miyi ndiyo babangu adapsokonyola kuchoka kuna babako, apo ungakhoze kusandusa mbuto zamalonda m'Damasiko, ninga babangu adachitira m'Samaria.'' Ahabu adatawira, ''Nimkubvuma kuyenda na mpanganoyu.'' Ndiye Ahabu adapangana naye mkumuleka ayende.35Munthu wina, m'bodzi wa wana wachimuna wa mneneri, adati kuna m'bodzi wa anzache na mafala ya Yahova, ''Pirizi ndimenye ine.'' Soma munthuyo adalamba kummenya iye. 36Kinangoka mneneri adati kuna mneneri mwayache, ''Thangwera ulibe kubvera mafala ya Yahova, ungatondo kusiyana nande, mphondolo imdzakupha.'' Munthuyo atatondo kusiyana naye, mphondolo idabweradi mkumupha iye.37Kinangoko mneneriyo adagumana munthu winango achiti, ''Pirizi ndimenye.'' Ndiye munthuyo adammenyadi mkumudzononga iye. 38Kinangoko mneneriyo adachoka achikadikhirira mfumu m'bali mwa msewu; iye akhadanamizira kumanga galagadula mu mkuma mwache.39Pomwe mfumu ikhagwata, mneneriyo adakuwa kuna mfumuyo achiti, ''Kapolo wanu adapita mkupsa kwa nkhondo, apo nyankhondo adaima achindibweresera munthu achiti, 'Nyang'ana munthuyu. Umweyu angasaya kuoneka, moyo wako umperekiwa kupagali moyo wache, ayai upereke talente ya siriva.' 40Soma thangwera kapolo wako akhali wakutanganika kuyenda apa na apa, munthuyo adathawa.'' Ndiye mfumu ya Isaraeli idati kuna iye, ''Ichi ndicho chimdzakhala chilango chako---iwe wachikumbuka wekha.''41Ndiye mneneriyo kamkulumize adatsudzula galagadulayo kuchosa mmaso mwache, apo mfumu ya Isaraeli idazindikira kuti iye akhali m'bodzi wa aneneri. 42Mneneriyo adati kuna mfumuyo, ''Yahova wati, Thangwe wathawisa mmanja mwako munthu ndiye ndikhadamuikha kuchidzonongeko, moyo wako umpita nkhankha ya moyo wache, apo wanthu wako pala wanthu wache.''' 43Ndiye mfumu ya Isaraeli idayenda kunyumba kwache mwakundunduma na kupsoma, ichikafika m'Samaria.
211Tsapano patapita kanthawe, Naboti wa ku Yezireeli akhana munda wa mpesa mu Yezireeli, pafupi na nyumba ya mfumu Ahabu, mfumu ya mu Samaria. 2Ahabu adasewera na Naboti, kuti, ''Ndipe ine munda wako wa mpesayu, kuti ndisanduse dimba la muliwo, thangwe uli pafupi na nyumba yangu, pa matsintha nimkupa munda wabwino wa mpesa, ayai, ungafuna, nimkupa kobiri.3Naboti adamtawira Ahabu, ''Yahova mbaalambize kuti ndikupe iwe chakusiiriwa cha abereki wangu.'' 4Ndiye Ahabu adabwerera kunyumba yache yachifumu wakundunduma na kupsoma thangwera mtawiro ndiwo Naboti wa ku Yezireeli adampa iye pomwe adati, ''Ningakupe lini chakusiiriwa cha abereki wangu.'' Iye adagona pa kama wache, kuzungunuka nkhope yache, achilamba kudya chakudya chirichense.5Yezebeli mkazi wache adabwera kuna iye achiti naye, ''Thangweranyi mtima wanu wapsoma kodi, kuti ateye mukudya linipa?'' 6Iye adamtawira iye, ''Ndidasewera na Naboti wa ku Yezireeli ndichiti naye, ''Ndipe ine munda wako wa mpesayu ndigule na kobiri, ayai penu umfuna, ndikupe munda winango wa mpesa ukhale wako.' Ndiye iye adanditawira, 'Ningakupe lini munda wanguyu.''' 7Ndiye Yezebeli mkazi wache adamtawira iye, ''Kodi si mukutonga basi ufumu bwa Isaraeli? Lamukani mudye; mtima wanu mbausekere. Nimkupani ndine munda wa mpesa wa Naboti wa ku Yezireeliyo.8Ndiye Yezebeli adanemba masamba mdzina la Ahabu, mkuikha bzilatizo, mkuyatumiza kuna akulu na kuna wanthu wa vida omwe akhakhala naye mmigumano, na omwe akhakhala pafupi na Naboti. 9Iye adanemba mmasambayo, kuti, ''Kuwirirani kutsotsa kudya na kukhazika Naboti pakuonekera pa wanthu. 10Ikhani pomwe wanthu awiri wakuipa pamaso pache apo lekani iwo achitire umboni kugazana naye, kulewa kuti, 'Udatemberera Mulungu na mfumu iwepo.''' Ndiye mtengeni mukam'bome minyala akafe.11Ndiye wanthu wa mmuyi mwache, akulu na wa vida wakukhala mmuyi wa Naboti, adachita ndibzo Yezebeli adawauzira, ninga bzidanembewera mmasamba ndiyo iye adawatumizira. 12Iwo adakuwirira kutsotsa kudya na kukhazika Naboti pakuonekera pa wanthu. 13Wanthu awiri wakuipa adabwera mwemo mkukhala pamaso pa Naboti; iwo adachitira umboni kugazana na Naboti pakati pa wanthu, kulewa, ''Naboti adatemberera Mulungu na mfumu kubodzi.'' 14Ndiye iwo adamtengera iye kunja kwa muyi mkukam'boma na minyala mkumupha. Ndiye akulu adatumiza mafala kuna Yezebeli, kulewa, ''Naboti wafa na kubomewa na minyala.''15Ndiye pomwe Yezebeli adabva kuti Naboti wabomewa minyala wafa, adati kuna Ahabu, ''Lamukani mukatenge munda wa mpesa wa Naboti wa ku Yezireeli, omwe iye adalamba kukupani na kobiri, thangwe naboti ali lini moyo, soma wafa.'' 16Pomwe Ahabu adabva kuti Naboti wafa, adalamuka kupolika kumunda wa mpesa wa Naboti wa ku Yezireeli mkukautenga kukhala wache wache.17Ndiye mafala ya Yahova yadabwera kuna Eliya wa ku Tisibe, kulewa, 18''Lamuka ukagumane na Ahabu mfumu ya Isaraeli, omwe ambakhala m'Samaria. Iye ali mmunda wa mpesa wa Naboti, omwe wayenda kukautenga kukhala wache wache.19Ukasewere naye ukalewe kuti Yahova wati, 'Kodi wamupha iye mkumutengera pomwe?' Ndiye ukamuuze kuti Yahova wati, 'M'buto ndiyo mbwaya zidanyanguta mulopa wa Naboti, mbwayazo zimdzanyanguta mulopa wako, inde, mulopa wako.'''' 20Ahabu adati kuna Eliya, ''Kodi wandigumana ine, muwengi wanguwe?'' Eliya adatawira, ''Ndakugumana iwepo, thangwe wabzigulisa wekha kuchita chakuipacho pamaso pa Yahova.21Yahova wati tere kuna iwe: 'Ona, nimdzakufikisira chakuipa iwe ndichidzamala psiti na kutsenga kuchoka kuna Ahabu mwana aliyense wachimuna na kapolo na mfulu mu Isaraeli. 22Nimdzachitisa banja lako kukhala ninga banja la Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati, na ninga banja la Basa mwana wachimuna wa Ahiya, thangwe iwe waputa ukali bwangu na kutsogolera Isaraeli ku chakuipa.'23Yahova wasewera pomwe kuguma Yezebeli, kulewa, 'Mbwaya zimdzadya Yezebeli pambali pa litsito la Yezireeli.' 24Aliyense wakubanja la Ahabu na wakufera mmuyi, mbwaya zimdzadya; apo mbalame za mdzaulu zimdzadya aliyense wakufera mthengo.''25Pakhalibe wina ninga Ahabu, omwe adabzigulisa yekha kuchita chakuipa pamaso pa Yahova, omwe Yezebeli mkazache adakolezera chakuipa. 26Ahabu adachita mwakuipisisa pa kutewera mafano, ninga ndimo Aamori wensene akhadachitira, iwo omwe Yahova akhadawachosa pamaso pa wana wa Isaraeli.27Pomwe Ahabu adabva mafala yamweya, adaphadzula bzakubvala bzache mkubvala chiguduli pa thupi pache achitsotsa kudya, achikhala basi mchakubvala cha chiguduli na kukhala wakupsoma kwene kwene. 28Kinangoka mafala ya Yahova yadabwera kuna Eliya wa ku Tisibe, kulewa, 29''Kodi ukuona ndimo Ahabu wabzichepesera pamaso pangu? Thangwera kuti iye wabzichepesa yekha pamaso pangu, nimdzamfikisira lini zjai chakuipa chire iye akana moyopa; ni mu nsiku za mwanache wachimuna ndizo nditi ndidzabwerese chakuipachi pa nyumba yache.''
221Magole matayu yadapita seye nkhondo pakati pa Aramu na Isaraeli. 2Kinangoka bzidachitika kuti mgole lachitatu, Yehosafati mfumu ya Yuda idapolika kuna mfumu ya Isaraeli.3Tsapano mfumu ya Isaraeli idati kuna anyamata wache, ''Kodi mukukdziwa kuti Ramoti Gileadi ngwathu, soma kuti tikuchita lini chinthu kuti timtenge kuchoka mmanja mwa mfumu ya Aramu? 4Ndiye iye adati kuna Yehosafati, ''Muniyenda nandembo ku nkhondo pa Ramoti Gileadi?'' Yehosafati adatawira kuna mfumu ya Isaraeli, ''Ndiri ninga imwe, wanthu wangu ali ninga wanthu wanu, apo akavalo wangu ali ninga akavalo wanu.''5Yehosafati adati kuna mfumu ya Isaraeli, ''Pirizi psagani malangizo kuchoka ku mafala ya Yahova kuti mutome kuchita chani.'' 6Ndiye mfumu ya Isaraeli idagwezeka aneneri pabodzi, wanthu madzana manayi, ichiti nawo, ''Kodi ndiyende ku nkhondo ku Ramoti Gileadi, ayai nampodi ndiyende?'' Iwo adati, ''Menyani, thangwe Mbuya amdzaupereka mmanja mwa mfumu.''7Soma Yehosafati adati, ''Kodi pano palibe pomwe mneneri wina wa Yahova omwe tingabvunzire langizo kuchoka kuna iye?'' 8Mfumu ya Isaraeli idati kuna Yehosafati, ''Pakana pomwe munthu m'bodzi omwe tingabvunzire langizo mwa iye kuchoka kuna Yahova kuti atithandize, Mikaya mwana wachimuna wa Yimla, soma nimbamuwenga thangwe iye ambalewera lini chinthu changu chirichense chabwino, soma bzakuipa bzokhabzokha.'' Soma Yehosafati adati, ''Mfumu mbaileke kulewa tenepo.'' 9Ndiye mfumu ya Isaraeli idachemera mnyamata ichitonga, ''Bweresani Mikaya mwana wachimuna wa Yimla, thampanopali.''10Tsapano Ahabu mfumu ya Isaraeli na Yehosafati mfumu ya Yuda akhali khale khale aliyense pakadera yachifumu, atabvala mikanjo yawo, pa mbuto yakupunthira pa mpitiro wa msuwo wa mu Samaria, apo aneneri wensene akhanenera pamaso pawo. 11Zedekiya mwana wachimuna wa Kenana adabzisulira yekha nyanga za chitsulo achiti, ''Yahova wati tere: 'Na izi mumdzasuntha nazo a Arameya kufikizana iwo atamala psiti.''' 12Ndiye aneneri wensene adabvimira bzibodzibodzi, kulewa, ''Menyani Ramoti Gileadi mkuganyali, thangwe Yahova waupereka iwo mmanja mwa mfumu.''13Mtumi omwe udayenda kukachemera Mikaya udasewera naye, mkulewa, ''Onani tsapano, mafala ya aneneri yalewa bzinthu bzabwino kuna mfumu na mulomo ubodzi. Pirizi lekani mafala yanu yakhale ninga m'bodzi wa iwo mkulewa bzinthu bzabwino.'' 14Mikaya adatawira, ''Pana Yahova, ichi ndicho Yahova walewa kuna ine kuti ndilewe.'' 15Pomwe iye adabwera kuna mfumu, mfumuyo idati kuna iye, ''Mikaya, kodi tiyende ku Ramoti Gileadi kunkhondo, ayai neye?'' Mikaya adamtawira iye, ''Menyani muganyali. Yahova amdzaupereka iwo mmanja mwa mfumu.''16Kinangoka mfumu idati kuna iye, ''Kodi ine ndikulumbirise kangasi iwepo kuti undiuze chadidi chokha chokha mdzina la Yahova?'' 17Ndiye Mikaya adati, ''Ndidaona Aisaraeli wensene kumwazikana mmapiri, ninga mabira yakusaya makabusa, apo Yahova adati, 'Amwewa alibe mbuyawo. Lekani munthu aliyense abwerere kunyumba kwache mu mtendere.'''18Ndiye mfumu ya Isaraeli idatik kuna Yehosafati, ''Kodi ndiribe kukuuza ine kuti iye anganenere lini chinthu chabwino kuguma ine, soma chakuipa chokha chokha?'' 19Ndiye Mikaya adati, ''Tsono bvani mafala ya Yahova: Ndidaona Yahova atakhala pakadera yache yachifumu, na mathimu yensene yakudzaulu yakhadaima pafupi naye ku boko lache lamadidi na kumadzere kwache. 20Yahova adati, 'Mbani anganyengeze Ahabu, kuti iye akwire na kugwa pa Ramoti Gileadi?' M'bodzi wa iwo adati mwakuti na wina mwakuti.21Ndiye mzimu wina udabwera kutsogolo, mkuima pamaso pa Yahova, uchiti, 'Nimdzamunyengeza ndine.' Yahova adati kuna iye, 'Mwakutani?' 22Mzimu udati, 'Nim'bula kunja mkukasanduka mzimu wakunama mkamwa mwa aneneri wache wense.' Yahova adatawira, 'Umdzamnamiza iye, uchidzapambana pomwe. Ndoko tsapano ukachite tenepoyo.' 23Tsapano onani, Yahova waikha mzimu wakunama mkamwa mwa aneneri wanu wensenewa, apo Yahova wasewera chakuipa cha imwe.''24Ndiye Zedekiya mwana wachimuna wa Kenana, adafendeza, mkumenya Mikaya bofutada pa phutu, achiti, ''Mzimu wa Yahova wadzera njira iponi kuchoka kuna ine mkukasewera na iwepo?'' 25Mikaya adati, ''Ona, umdzaona nsiku yoyo pomwe iwe umdzayenda kukabisalika mkasubi ka mkati.''26Mfumu ya Isaraeli idati kuna mnyamata wache, ''Muphateni Mikaya mum'bwezere kuna Amoni, kazembe wa muyi, na kuna Yoasi, mwanangu wachimuna. 27Lewani kuna iye, 'Mfumu yati, Ikhani munthuyu mkaoko, na kumdyesa mkate wamatsautso na madzi yamatsautso kufikizana ndibwerere mwamtendere.''' 28Ndiye Mikaya adati, ''Penu unibwerera mwamtendere, ndiye Yahova alibe kesewera kudzera mwa ine.'' Ndiye iye adathimizira, ''Tetekerani ichi, wanthu mwensemwe.''29Ndiye Ahabu, mfumu ya Isaraeli, na Yehosafati, mfumu ya Yuda, adakwira ku Ramoti Gileadi. 30Mfumu ya Isaraeli idati kuna Yehosafati, ''Nimdzabzibisa ndekha mkuyenda ku nkhondo, soma bvala bzakubvala bzako bza ufumu.'' Ndiye mfumu ya Isaraeli idabzibisa yokha mkuyendadi ku nkhondo.31Tsapano mfumu ya Aramu ikhadatonga akapitawo makumi katatu na awiri wa magareta yache, kulewa, ''Nampodi kumenyana na anyankhondo ang'ono ayai akulu. Menyanani na mfumu ya Isaraeli yokha basi.'' 32Bzidachitika kuti pomwe akapitawo wa magareta adaona Yehosafati iwo adati, ''Chadidi imweyo ni mfumu ya Isaraeli.'' Iwo adabwerera kudzamenyana naye, ndiye Yehosafati adakuwa. 33Bzidachitika kuti pomwe akulu wankhondo wa magareta adaona kuti ikhali lini mfumu ya Isaraeli, adabwerera kulekeza kumuthotha.34Soma munthu wina adapfuwa uta bwachithusethuse mkulasa mfumu ya Isaraeli pakati pa malumikidziro ya malaya yachitsulo. Ndiye Ahabu adati kuna wakufambisa wa gareta lache, ''Zungunuka unditakule ine kuchoka kunkhondo kuno, thangwe ndadzonongeka kwenekwene.''35Nkhondo idakula kwenekwene nsiku yoyo apo mfumu idaphatiririwa mgareta lache kunyang'anizana na a Arameya. Iyo idafa kumaulo kwache. Mulopa udabula pachilonda pache kujoja na kunyansi kwa gareta lache. 36Ndiye pa nthawe yoyo dzuwa likhapendeka, mkuwe udafikira thimu lensene la anyankhondo, kulewa, ''Munthu aliyense abwerere kumuyi wache; na munthu aliyense kubwerera ku mphimpha yache!''37Ndiye Mfumu Ahabu idafa ichibweresewa ku Samaria, achifuchira m'Samaria. 38Iwo adatsuka gareta pa thawale la Samaria, apo mbwaya zidanyanguta mulopa wache (pale pomwe akazi wachigololo akhasambira), ninga ndimo mafala ya Yahova yadalewera.39Zingakhala nkhani zinango zakuguma Ahabu, bzensene ndibzo iye adachita, nyumba ya njanga za nzowu ndiyo iye adamanga, na miyi yensene ndiyo iye adamanga, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 40Ndiye Ahabu adagona pansi na abereki wache, apo Ahaziya mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.41Kinangoko Yehosafati mwana wachimuna wa Asa adayamba kutonga Yuda mgole lachinayi la Ahabu mfumu ya Isaraeli. 42Yehosafati akhana magole makumi matatu na machanu yakubadwa pomwe adayamba kutonga, apo iye adatonga mu Yerusalemu magole makumi mawiri na machanu. Mayi wache dzina lawo akhali Azuba, mwana wachikazi wa Sili.43Iye adafamba mnjira ya Asa, babache; iye alibe kutayana nawo iwo; iye adachita bzakulungama pamaso pa Yahova. Soma mbuto zakupambulika ziribe kutengiwa. Wanthu akhambathira basi nsembe na kumbafukiza bzakununtchira pa mbuto zakupambulikazo. 44Yehosafati adachita mtendere na mfumu ya Isaraeli.45Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yehosafati, na mphamvu ndizo iye adaonesa, na ndimo adachitira nkhondo, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 46iye adachoseratu mdzikomo wa nkhwido ya chigololo ndiwo akhadasalira mu nsiku za babache Asa. 47Mukhalibe mfumu mu Edomu, soma wakumbuyo kwa mfumu ndiye akhatonga mwemo.48Yehosafati adakonza bzombo bza ku Tarsisi; iwo akhafuna kuyenda ku Ofiri pala oro, soma iwo alibe kuyenda thangwe bzombobzo bzikhadaphwanyika pa Ezioni Geberi. 49Ndiye Ahaziya mwana wachimuna wa Ahabu adati kuna Yehosafati, ''Lekani anyamata wanguwa afambembo na anyamata wanu mu bzombomu.'' Soma Yehosafati alibe kubvuma. 50Yehosafati adagona pansi na abereki wache achifuchiriwa nawo mu mzinda wa Davide, m'bereki wache; Yoramu mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.51Ahaziya mwana wachimuna wa Ahabu adayamba kutonga Isaraeli m'Samaria mgole la khumi na chinomwe la Yehosafati mfumu ya Yuda, achitonga magole mawiri mu Isaraeli. 52Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova achifamba mnjira ya babache, mnjira ya mayi wache, na mnjira ya Yerobiamu mwana wachimuna wa Nebati, omwe adatsogolera naye Isaraeli ku chakuipa. 53Iye adatumikira Baala achimunamata iye apo pakutenepoyo iye adanyosa ukali bwa Yahova, Mulungu wa Isaraeli, ninga ndimo babache akhadachitira.

Mafumu wachiwiri

11Moabu adagandukira Isaraeli atafa Ahabu. 2Kinangoka Ahaziya adagwera pansi kudzera pa matabwa yakutandika pansi msubi yache ya mdzaulu mu Samariya, achidzonongeka. Ndiye adatuma mitumi achiiuza kuti, ''Ndokoni, mukabvunze Baala Zebubi, mulungu wa Ekironi, penu nilimba kudzonongeka ndachitaku.''4Soma mnjero wa Yahova adati kuna Eliya wa ku Tisibite, ''Lamuka. ndoko ukwire kukagumana na mitumi ya mfumu ya ku Samariya, apo ukayibvunze, 'Kodi thangwera kuti mulibe Mulungu mu Isaraeli kuti ate mukuyenda kukagumana na Baala Zebuli, mulungu wa Ekironi? 3Tsono Yahova wati, ''Umdzabuluka lini kuchoka pa kama ndiyo wakwirayo; mmalo mwache, umdzafa meju.'''''' Kinangoka Eliya adachoka.5Pomwe mitumiyo idabwerera kuna Ahaziya, iye adati kuna iyo, ''Thangweranyi mwabwererapa?'' 6Iwo adati kuna iye, ''Munthu adabwera kudzagumana nafe omwe adati kuna ife, ''Bwererani kuna mfumu ndiyo yakutumaniyo, mukaiuze kuti, ''Yahova wati tere: 'Mthangwera kuti mulibe Mulungu mu Isaraeli ndipopa mwatuma wanthu kukagumana na Baala Zebubi, mulungu wa Ekironi? Tsono mumdzabuluka lini pa kama ndiyo mwakwirayo; mmalo mwache mumdzafa meju.''''''7Ahaziya adati kuna mitumiyo, ''Iye akhali munthu moda wanyi, omwe adabwera kudzagumana namweyo?'' 8Iwo adamtawira iye, ''Iye akhadabvala chakubvala chakukonza na tsisi apo akhana bande wa khanda kuzungulira mchuno mwache.''Ndiye mfumuyo idatawira, ''Ni Eliya wa ku Tisibite umweyo.''9Ndiye mfumuyo idatuma kapitawo na achikunda makumi machanu kuna Eliya. Kapitawoyo adakwira kuyenda pomwe iye akhakhala padzulu pa phiri. Kapitawoyo adakasewera naye, Imwe, munthu wa Mulungu, mfumu yati, 'Bulukani mmphompho.'' 10Eliya adatawira achiti kuna kapitawoyo, ''Penu ndine munthu wa Mulungu, moto mbautsomoke kuchoka kudzaulu mkukukhudyula iwepo na amuna wako makumi machanuwa,'' Ndiye moto udatsomokadi kuchoka kudzaulu uchikhudyula iye na amuna wache makumi machanuwo.11Bwereze Mfumu Ahaziya idatuma pomwe kuna Eliya kapitawo winango na amuna makumi machanu. Kapitawoyo adati pomwe kuna Eliya, ''Imwe, munthu wa Mulungu, mfumu yati bulukani mmphompho kamkulumize.''' 12Eliya adatawira achiti kuna iwo, ''Penu ndine munthu wa Mulungu moto mbautsomoke kuchoka kudzaulu ukhudyule iwepo na amuna wako makumi machanuwa.'' Bwereze moto wa Mulungu udatsomokadi kuchoka kudzaulu uchikhudyula iye na amuna wache makumi machanuwo.13Chensecho pomwe mfumu idatuma thimu lachitatu la wankhondo eakugopsa makumi machanu. Kapitawo uyu adakwira padzaulu, mkukagodama mabondo yache pamaso pa Eliya, achipsaga udidi bwache achiti kuna iye, ''Imwe, munthu wa Mulungu, ndikukukumbirani, bvumani moyo wangu na moyo wa akapolo wanu makumi machanuwa ukhale wakufunika pamaso panu. 14Mchadidi, moto udatsomoka kuchoka kudzaulu uchikhudyuladi makapitawo yakutoma mawiri yale na amuna wawo, soma tsapano bvumani moyo wanguyu ukhale wakufunika pamaso panu.''15Mnjero wa Yahova adati kuna Eliya, ''Ndoko polika naye, Nampodi kuchita naye mantha.'' Ndiye Eliya adalamuka achiyenda kupolika naye kuna mfumuyo. 16Salipo Eliya adati kuna Ahaziya, ''Ibzi ndibzo Yahova walewa, 'Watuma mitumi kukagumana na Baala Zebubi, mulumgu wa Ekironi. Kodi mthangwera kuti mu Isaraeli mulibe Mulungu na wakuti imwe mungamukumbire mafala? Ndiye tsapano, umdzabuluka lini pa kama pako ndipo wakwirapo; umdzafa meju.''17Ndiye Mfumu Ahaziya idafa malingana na mafala ya Yahova ndiyo Eliya akhadasewera.Yoramu adayamba kutonga nkhankha yache, mgole lachiwiri la Yehoramu mwana wachimuna wa Yehosafati mfumu ya Yuda, thangwe Ahaziya akhalibe mwana wachimuna. 18Zingakhala nkhani zina zakuguma Ahaziya, kodi ziribe kunembiwa mmbukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli?
21Ndiye bzidachitika, pomwe Yahova akhayenda kukatenga Eliya na kabvulimvuli kuyenda kudzaulu, kuti Eliya adaphadzana na Elisa pa Giligala. 2Eliya adati kuna Elisa, ''Khala pano, pirizi, thangwe Yahova wandituma ku Beteli.'' Elisa adatawira, ''Pomwe Yahova mumkhala, na pomwe iwe unikhala, ine nimdzakusiyani lini.'' Ndiye iwo adayenda kupolika ku Beteli.3Wana wachimuna wa mneneri omwe akhali pa Beteli adabwera kuna Elisa achidzati kuna iye, ''Kodi ukudziwa kuti Yahova amkutengera mbyakoyu lero lino?'' Elisa adatawira, ''Inde, ndikudziwa bzobzo, soma nampodi kubzilewa.'' 4Eliya adati kuna iye, ''Elisa, dikhira pano, pirizi, thangwe Yahova wandituma ku Yeriko.'' Ndiye Elisa adatawira, ''Pomwe Yahova mumkhalapo, na pomwe unikhalapo, nimdzakusiyani lini.'' Ndiye iwo adayenda ku Yeriko.5Ndiye wana wachimuna wa mneneriyo omwe akhali pa Yeriko adabwera kuna Elisa achidzati kuna iye, ''Kodi ukudziwa kuti Yahova animtenga mbuyakoyu kuchoka kuna iwe lero lino?'' Elisa adatawira, ''Inde ndikudziwa bzobzo, soma nampodi kubzilewa.'' 6Ndiye Eliya adati kuna iye, ''Khala pano, pirizi, thangwe Yahova wandituma ku Yorodano.'' Elisa adatawira, ''Pomwe mumkhalapo Yahova, na pomwe unikhalapo nimdzakusiyani lini.''m Ndiye awiriwo adayenda.7Salipo, wana wina makumi machanu wa mneneriyo adaima kunyang'anizana nawo pa mtantho pomwe awiriwo adaima pafupi na Yorodano. 8Eliya adatenga manta yache achiifuthula, mkumenya nayo madzi. Mkuloyo udagawikana mbali ziwiri mwakuti awiriwo adafamba pamataka yakuuma.9Bzidachitika, atayambuka, kuti Eliya adati kuna Elisa, ''Ndikumbire ine bzakuti ndikuchitire iwepo ndikanati kuti nditengewe kuchoka pana iwe.'' Elisa adatawira, ''Pirizi chitani bzakuti magawo mawiri ya mzimu wanu yakhale pa ine.'' 10Eliya adatawira, ''Wakumbira chinthu chakunesa. Soma, ungandiona ndikutengiwa kuchoka pa iwe, ichi chimdzakuchitikira iwe, soma penu neye, chimdzachitika lini.''11Pomwe iwo akhafamba achimbasewera basi, onani, galeta la moto na akavalo wa moto adaonekera, omwe adalekanisa wanthu awiriwa wina na mwayache, apo Eliya adakwira na kabvulimvuli kuyenda kudzaulu. 12Elisa adauona achikuwa, ''Babangu, babangu, magaleta ya Isaraeli na wapakavalo!'' Iye alibe kumuona pomwe Eliya, apo adaphatirira bzakubvala bzache bza iye mwene achibziphadzula mmapidaso.13Iye adalokota manta ya Eliya ndiyo idadoda kuchoka kuna iye, achiyenda kukaima m'bali mwa gombe la Yorodano. 14Iye adamenya madzi na manta ya Eliyayo ndiyo idadoda ile achiti, ''Yahova ali kuponi, Mulungu wa Eliya?'' Pomwe adamenya madziyo, yadagawikana mbali ziwiri apo Elisa adayambuka.15Pomwe wana wachimuna wa mneneri omwe akhali wa ku Yeriko adaona iye kuyambuka kuchoka kuna iwo, iwo adati, ''Mzimu wa Eliya wasala pa Elisa!'' Ndiye iwo adabwera kudzagumana naye, achigodama iwo okha pansi pamaso pa iye. 16Iwo adati kuna iye, ''Onani tsapano, pakati pa akapolo wanuwa pana amuna wamphamvu makumi machanu. Abvumeni ambayende, tikukumbira, na kukapsaga mbuyanu, mwina Mzimu wa Yahova wamutakula kukwira naye mkukamuthusa pa phiri lina ayai mmchigwa chinangombo.'' Elisa adatawira, ''Neye, nampodi kuwatuma.''17Soma pomwe iwo adamkumbira basi kufikizana Elisa kuchita manyazi, iye adati, ''Atumeni.'' Ndiye iwo adatumadi amuna makumi machanuwo, achikamupsaga nsiku zitatu, soma alibe kumugumana. 18Iwo adabwerera kuna Elisa, pomwe iye akhali pa Yeriko, achiti kuna iwo, ''Ndiribe kukuuzani, 'Nampodi kuyenda'?''19Amuna wa mmuyimo adati kuna Elisa, ''Ona tsapano, makhaliro ya muyi uno yadeka, ninga mbuyangu akuona, soma madzi ngakuipa na mataka ngakubala lini bzipaso.'' 20Elisa adatawira, ''Ndibweresereni palato ipsa apo muikhe munyu momo.'' ndiye iwo adaibweresa kuna iye.21Elisa adabula panja mkuyenda ku lowe wa madzi achikathusa munyu momo; kinangoka iye adati, ''Yahova wati tere, 'Ndalimbisa madziya. Kuchoka nthawe ino kufika mtsogolo, pamdzakhala lini pomwe imfa ayai mataka yakusaya kubala bzipaso.'' 22Ndiye madziyo yadachira ate lero, na mafala ndiyo Elisa adasewerayo.23Ndiye Elisa adakwira kuchoka popo kuyenda ku Beteli. Pomwe iye akhayenda kukwira na mseu, anyamata ang;ono ang;ono adabula mmuyimo achidzamunyoza; iwo adati kuna iye, ''Ndoko kwira, iwe nyadazi! Ndoko kwira, iwe nyadazi!'' 24Elisa adanyang'anisa mmambuyo mwache achiwaona iwo; iye adawatemberera iwo mdzina la Yahova. Kinangoka bzimbalangondo bziwiri zikazi zidabula pa miti yakuuma bzichipwetedza anyamata makumi manayi na awiri wa iwo. 25Kinangoka Elisa adayenda kuchoka popo ku Phiri la Kalimeli, apo kuchoka koko iye adabwerera ku Samariya.
31Tsapano mgole lachikhumi na chisere la Yehosafati mfumu ya Yuda, Yoramu mwana wachimuna wa Ahabu adayamba kutonga pa a Isaraeli mu Samariya; iye adatonga magole khumi na mawiri. 2Iye adachita bzakunyansa pa maso pa Yahova, soma sikuti ninga letu babache na mai wache; nakuti iye adachosa mwala wa chakuimisa cha mulungu Baala ndiwo babache akhadakonza. 3Soma, adakhalabe pa bzakuipa bzaYeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, omwe adachitisa Isaraeli kuphonya; iye alibe kutembenuka kuchoka kuna iwo.4Tsapano Mesa mfumu ya Moabu idafuwa mabira. Iyo idapa mfumu ya Isaraeli ntchere bzulu bzakukwana dzana libodzi na ukuse bwa atonde bzulu bzakukwana dzana libodzi wa mabira. 5Soma atafa Ahabu, mfumu ya Moabu idagandukira mfumu ya Isaraeli. 6Ndiye Mfumu Yoramu idachoka mu Samariya pa nthawe yoyo kukakokosa a Isaraeli wense pala nkhondo.7Iye adatuma mtumi kuna Yehosafati mfumu ya Yuda, kulewa kuti, '' Mfumu ya Moabu yandigandukira ine. Kodi mumdzayenda nandembo kunkhondo kukalimbana na Moabu?'' Yehosafati adatawira, ''Nimdzayenda. Ndiri ninga imwe muliri, wanthu wangu ninga wanthu wanu, akavalo wangu ninga akavalo wanu.'' 8Ndiye iye adti, ''Tikamenye kudzera njira iponi?'' Yehosafati adatawira, ''Na njira ya ku chipululu cha Edomu.''9Ndiye mfumu ya Isaraeli idayenda na mfumu ya Yuda na mfumu ya Edomu. Iwo adazungulira kwa nsiku zinomwe, apo pakhalibe madzi yakumwa achikunda ayai ya nyama ndizo adayenda nazo. 10Ndiye mfumu ya Isaraeli idati, ''Mchani chochi? Kodi Yahova wachemera mafumu matatu pala kudzayapereka mmanja mwa Moabu?''11Soma Yehosafati adati, ''Kodi palibe mneneri wa Yahova pano, kuti tibvunze Yahova kudzera mwa iye?'' M'bodzi wa akapolo wa mfumu ya Isaraeli adatawira achiti, ''Elisa mwana wachimuna wa Safati ali pano, omwe adathira madzi pa manja ya Eliya.'' 12Yehosafati adati, ''Mafala ya Yahova yana iye.'' Ndiye mfumu ya Isaraeli, Yehosafati, na mfumu ya Edomu adapolika kuyenda kuna iye.13Elisa adati kuna mfumu ya Isaraeli, ''Ndatani namwe ine? Ndokoni kuna aneneri wa babanu na mai wanu.'' Ndiye mfumu ya Isaraeli idati kuna iye, ''Neye, thangwe Yahova wachemera mafumu matatuya pabodzi kuyapereka mmanja mwa Moabu.'' 14Elisa adatawira, ''Ninga Yahova wamakamu anikhala, pamaso pache ndipo niima, ndichikhala ndiribe kulemekeza kuoneka kwa Yehosafati mfumu ya Yuda, ningadakutetekerani lini, ayai kukunyang'anisani.15Soma tsapano ndibweresereni wakuimba.'' Ndiye lidagwata nthawe ndizo wakuimbayo akhaimba, boko la Yahova lidabwera pa Elisa. 16Iye adati, 'Yahova walewa tere, 'Konzani chigwa chakuuma cha mkuloyu chidzale na madindi.' 17Thangwe Yahova walewa tere, 'Mumdzaona lini chonzi, ayai kuona mvula, soma chigwa cha mkuloyu chimdzadzala madzi, apo mumdzamwa, imwe na bzifuwo bzanu na nyama zanu zense.'18Ichi mchinthu chakusaya kunesa pa maso pa Yahova. Iye amdzakupani pomwe chipambano pa a Moabu. 19Mumdzamenya muyi uliwense wa litsito na muyi uliwense wabwino, kugwata muti uliwense wabwino, kudumisa alowe wense wa madzi, na kusukwisa mbuto iliyense ya mataka na mathanthwe.''20Ndiye machibese itasala pang'ono nthawe yakupereka nsembe, madzi yadabwera kuchokera mbali ya ku Edomu, apo dziko lidadzala na madzi.21Tsapano pomwe a Moabu wense adabva kuti mafumu yadabwera kudzamenya nkhondo kulimbana nawo, adamemeza aliyense mkulu bwino kumanga bande mchiuno, apo iwo adaima pa malire. 22Iwo adalamuka machibesebese apo dzuwa lidatoya pa madzi. Pomwe a Moabu adaona madzi mbali yakunyang'anizana nawo, yadaoneka kufwira ninga mulopa. 23Iwo adakuwa, ''Uyu ni mulopa! Mafumu yadzongewa meju, apo iwo adaphana okhaokha! Ndiye tsapano, Moabu, mbatiye tikawapondedze!''24Pomwe iwo adabwera pa msasa wa Isaraeli, Isaraeli adalamuka achimenya a Moabu, omwe adathawa pamaso pawo. Wankhondo wa Isaraeli adathotha a Moabu kuyambuka dzikolo, achiwapha. 25Adadzonga miyi, apo pambuto iriyense yabwino munthu aliyense adathusa mwala kufikira idampsinkhika. Iwo adadumisa lowe aliyense wamadzi achigwesa miti yense yabwino. Kiri Hareseti yekha ndiye adasala na minyala m'buto mwache. Soma achikunda wakukhala na mavishika adazungulira achiumenya.26Pomwe mfumu Mesa ya ku Moabu idaona kuti idagonja nkhondo, idatenga amuna madzana manomwe wa malupanga mkuphotchola kuyenda kuna mfumu ya Edomu, soma adatazira. 27Kinangoka idatenga mwanache wakutoma wachimuna, omwe angadatonga nkhankha ya iye, achimupereka nsembe yakupserereza pa litsito; Ndiye pakhana kukalipa kukulu kugazana na Isaraeli, apo wankhondo wa Isaraeli adachoka pa Mfumu Mesa mkubwerera ku dziko lawo chailo.
41Tsapano mkazi wa mwana m'bodzi wachimuna wa wansembe adabwera achilira kuna Elisa kulewa kuti, ''Kapolo wanu bayangu wasaika, apo mukudziwa kuti kapolo wanu akhagopa Yahova. Tsapano wamangawa wabwera kudzatenga wanangu awiri kukakhala akapolo wache.'' 2Ndiye Elisa adati kuna iye, ''Ndikuthandize chani? Ndiuze una chani mnyumba? Iye adati, ''Kapolo wanu alibe chinthu mnyumba, kupambula poto wa mafuta.''3Ndiye Elisa adati, ''Ndoko ukakumbire mitsuko kuna anansi wako, mitsuko yakusaya bzinthu. Kakumbire mizinji. 4Ndiye uyende mkati ukabzifungire msuwo na wanako wachimuna, apo ukatsanulire mafutayo mmitsuko yenseneyo; ukaikhe pambali mitsuko ndiyo yadzala.''5Ndiye iye adasiyana na Elisa achikafunga msuwo na wanache wachimuna. Iwo adabweresa mitsukoyo kuna iye, achiidzala na mafuta. 6Mitsukoyo itadzala, iye adati kuna mwanache wachimuna, ''Ndipasile mtsuko winango.'' Soma iye adati kuna iye, ''Palibe mitsuko inango.'' Kinangoka mafuta yadalekeza kutsanuka.7Ndiye iye adabwera kudzauza munthu wa Mulungu. Iye adati, ''Ndoko, kagulise mafutayo; ukapagali mangawa yakoyo, apo phatisa basa na wanako yakusalayo.''8Nsiku inango Elisa adafamba kuyenda ku Sunemu komwe mkazi wakufunikira akhakhala; iye adamukumbira kudya naye chakudya, Ndiye kazinji Elisa angambagwata na pafupipo, akhambaima popo mkumbadya. 9Mkaziyo adati kuna bayache, ''Onani tsapano, ndazindikira kuti uyu ni munthu wakuchena wa Mulungu omwe ambagwatagwata pafupiyu.10Mbatiye tikonze kasubi kamkiti pa nsodzi pa Elisapa, apo mbatiye tiikhe kama mwemo, meza, kadera, na kandiyero. Ndiye iye angabwera kuna ife, adzakhale mwemo.'' 11Ndiye nthawe ndizo nsiku idakwana pomwe kuti Elisa adaima popo, adakhala msubimo achipuma mwemo.12Elisa adati kuna Gehazi kapolo wache, ''Chemera wa ku Sunamiyu.'' Atamuchemera, adaima pamaso pache. 13Elisa adati kuna iye, ''Muuze, 'Wayenda ku mabvuto yenseya kutisamala ife. Tikuchitire chani? Tikusewerere iwe kuna mfumu ayai kuna mkulu wa nkhondo? Mkaziyo adatawira, ''Ndikukhala pakati pa wanthu wangu.''14Ndiye Elisa adati, ''Timuchitire chani iye, tsono?'' Gehazi adatawira, Mchadidi, iye alibe mwana apo bayache ngwakukalamba.'' 15Ndiye Elisa adati, ;;Mchemere.'' Iye atamchemera, adaima pamsuwo. 16Elisa adati, ''Pa nthawe ino ya gole, pangapita gole, umdzaphata mwana wachimuna,'' Iye adati, ''Neye, mbuyangu na munthu wa Mulungu, nampodi kunamiza kapolo wanu.''17Soma mkaziyo adatenga pathupi achibala mwana wachimuna pa nthawe ninga yoyo gole lamangwana lache, ninga ndimo Elisa adamuuzira iye. 18Mwanayo atakula, adabula kunja nsiku ina kuyenda kuna babache, omwe akhana wanthu wakukolola. 19Iye adati kuna babache, ''Msolo wangu, msolo wangu.'' Babachewo adati kuna kapolo wawo, ''Mtengere kuna mayi wache uyu.'' 20Kapolo atamudzusa achibweresa mnyamatayo kuna mai wache, mwanayo adakhala pa mabondo ya mai wache ate masikati apo kinangoko adafa.21Ndiye mkaziyo adalamuka mkugonesa mwanayo pa kama ya munthu wa Mulungu, mkufunga msuwo, mkubula panja. 22Iye adachemera bayache, achiti, ''Pirizi nditumirenimbo kapolo m'bodzi na bulu m'bodzi kuti ndikulumize kuyenda kuna munthu wa Mulungu mkubwerera.''23Bayache adati, ''Thangweranyi ukufuna kuyenda kuna iye lero lino? Mwezi upsa ulibe kukhwedzuka ayai nsiku ya Sabudu.'' Iye adatawira, ''Bzimkhala bwino.'' 24Ndiye adatchobva bulu achiti kuna kapolo wache, ''Fambisa kamkulumize; nampodi kundidembera pokha pokha ndichite kulewa tenepoyo.''25Ndiye iye adayenda kuna munthu wa Mulungu pa Phiri la Karimeli. Ndiye pomwe munthu wa Mulungu adamuona iye patali, adati kuna Gehazi kapolo wache, ''Nyang'ana, kukubwerra mkazi wa ku Sunami. 26Pirizi mthamangire ukati kuna iye, 'Bzense bziri bwino iwe na bayako na mwana?''' Iye adatawira, ''Bziri bwino.''27Pomwe iye adabwera kuna munthu wa Mulungu pa phiripo, adaphata nzayo za Elisa. Gehazi adabwera pafupi kudzamugwinya, soma munthu wa Mulungu adati, ''Muleke, thangwe wapsoma maninge, apo Yahova wandibisira bvutolo ine, apo alibe kundiuza chinthu.''28Ndiye iye adati, ''Kodi ndidakukumbirani mwana ine, mbuyangu? Ndiribe kulewa, 'Nampodi kundinamiza'?'' 29Ndiye Elisa adati kuna Gehazi, ''Phata mchiuno mwako utenge mpsimbo yangu mmanja mwako. Ndoko kumuyi kwache. Ungagumana na munthu aliyense, nampodi kummusa, apo wina angakumusa, nampodi kumutawira. Kabzatike mpsimboyi pa nkhope ya mwanayo.''30Soma mai wa mnyamatayo adati, ''Pamkhala Yahova, apo pamkhala imwe nimdzakusiyani lini.'' Ndiye Elisa adalamuka achimutewera iye. 31Gehazi adakulumiza kuyenda patsogolo pawo achikabzatika mpsimbo pa nkhope pa mnyamatayo, soma mnyamatayo alibe kulewalewa ayai kubva. Ndiye tsapano Gehazi adabwerera kudzagumana na Elisa achimuuza kuti, ''Mnyamata alibe kulamuka.''32Elisa atafika panyumbapo, mnyamatayo akhali chifere atagonesa pa kama. 33Ndiye Elisa adapita momo achifunga msuwo pa awiri wa iwo achipemba kuna Yahova. 34Iye adakwira achikakhwathama padzaulu pa mwanayo; adaikha mulomo wache pa mulomo pache, maso yache pa maso yache, na manja yache pa manja yache. Adabzithamula padzaulu pa mnyamatayo, apo thupi la mnyamatayo lidathuma.35Ndiye Elisa adalamuka achifambafamba kuzungulira msubimo achiyenda pomwe kukwira mkubzithamula padzaulu pa mnyamatayo. Mnyamatayo adayetsemula kanomwe mkupenya maso yache! 36Ndiye Elisa adachemera Gehazi achiti, Chemera wa ku Sunami ule!'' Ndiye adamchemera, apo pomwe iye adapita msubimo, Elisa adati, ''Dzusa mwanako.'' 37Kinangoka mkaziyo adatsulima pansi pa nzayo za Elisa achigodama pansi, achidzusa mwanache mkubula panja.38Ndiye Elisa adabwera pomwe ku Giligala. Mukhana njala mdzikomo, apo wana wa aneneri akhadakhala pamaso pache. Iye adati kuna kapolo wache, ''Ikha poto mkulu pamoto apo uphikire wana wa aneneri.'' 39M'bodzi wa iwo adayenda kuthengo kukatcha muliwo wamasamba. Iye adaona mpesa wa mthengo achitcha bzipuzi achidzala mkunza wa mkanjo wache. Iwo adabzigwatagwata achibziikha mpoto, soma alibe kudziwa kuti bzikhali bza moda wanyi40Ndiye iwo adatsanula kuti wanthuwo adye. Kinangoka, pomwe iwo akhadya, adakuwa achiti, ''Munthu wa Mulungu, muna imfa mpotomo!'' ndiye alibe kubzidya pomwe. 41Soma Elisa adati, ''Ndipasireni ufa.'' Iye adabuponyera mpotomo achiti, ''Pakulirani wanthu, kuti adye.'' Mukhalibe pomwe chirichense chakuipa mpotomo.42Munthu adachokera ku Baala Salisa kubwera kuna munthu wa Mulungu achibweresa mikate makumi mawiri ya barere msakha mwache kuchoka ku bzipaso bzakutoma na ngale ziwisi za tirigu. Iye adati, ''Apeni ibzi wanthu kuti adye.'' 43Kapolo wache adati, ''Chani, ndigawire ibzi wanthu chulu kodi?'' Soma Elisa adati, ''Bzipereke kuna wanthu, kuti adye, thangwe Yahova wati, 'Iwo amdzadya achikhala na bzinango bzakusala.'' 44Ndiye kapolo wache adawaikhira iwo bzimwebzo; iwo adadya, achisiya bzinango bzakusala, ninga ndimo mafala ya Yahova yadalonjezera.
51Tsapano Naamani, mkulu wa nkhondo wa mfumu Aramu, akhali munthu mkulu na wakulemekezeka mkuona kwa mbuyache, thangwe mwa iye Yahova akhadapulumusa Aaramu. Iye akhali pomwe wankhondo wa mphamvu, soma akhali wamapere. 2Wanthu wa ku Arameya akhadayenda mathimu mathimu ku nkhondo achikaphata kamtsikana kang'ono kuchoka mdziko la Isaraeli. Iye adatumikira mkazi wa Naamani.3Mtsikanayo adati kuna mbuyache wachikazi, ''Ndikukhumba kuti mbuyanguwa achikhala na mneneri omwe ali mu Samariya! Ndiye iye angadalimbisa mbuyanguwa ku mapereya.'' 4Ndiye Naamani adapita achikauza mfumu ndibzo mtsikana wa ku Isaraeliyo adalewa.5Ndiye mfumu ya Aramu idati, ''Ndoko tsapano, apo nimdzatumiza tsamba kuna mfumu ya Isaraeli.'' Naamani adanyamuka achitakula matalente khumi ya siriva, mapidaso ya oro bzulu bzitanthatu, na bzakubvala khumi bzakumbakachinja. 6Iye adatakula pomwe tsamba kuyenda nalo kuna mfumu ya Isaraeli ndilo lidati, ''Tsapano tsambali lingakufikani, muniona kuti ndatuma Naamani kapolo wangu kuna imwe, pala kuti mumulimbise ku mapere yache.''7Mfumu ya Isaraeli italewenga tsambalo, idaphadzula bzakubvala bzache ichiti, ''Ine kodi ndine Mulungu, kupha na kupereka moyo, kuti munthu uyu angafune ine ndilimbise munthu ku mapere yache? Bzikuoneka kuti akupsaga kupokana nande.''8Ndiye pomwe Elisa munthu wa Mulungu adabva kuti mfumu yaphadzula bzakubvala bzache, adatumiza mafala kuna mfumuyo kulewa kuti, ''Thangweranyi mwaphadzula bzakubvala bzanu? Mulekeni tsapano abwere kuna ine, apo iye amdzadziwa kuti muna mneneri mu Isaraeli.'' 9Ndiye Naamani adabwera na akavalo wache na magaleta yache achiima pamsuwo wa nyumba ya Elisa. 10Elisa adatuma mtumi kuna iye, kulewa kuti, ''Ndoko kabzibvwike wekha kanomwe mu Yorodano, apo thupi lako limdzabwerera; umdzalimba.''11Soma Naamani akhadakalipa achiyenda ali mkuti, ''Nyang'anani, ndikhakumbuka anionekera chadidi kuna ine mkuima achichemera pa dzina la Yahova Mulungu wache, mkuvuzula boko lache pambutopo mkulimbisa mapere yanguya. 12Kodi Abana na Faripa, mikulo ya mu Damasiko, njabwino lini kuposa madzi yensene ya mu Isaraeli? Ningakwanise lini kusamba mwemo ndichilimba?'' Ndiye iye adabwerera achiyenda uko na ukali.13Ndiye akapolo wa Naamani adabwera pafupi achisewera naye, ''Mbuyangu, angadakhala mneneri wakuuza kuchita chinthu china cha kunesa, ungadachichita lini? Ndiye mtani, tsono, pomwe wati kuna iwe, 'Bzibvwike wekha ulimbe'?'' 14Ndiye iye adayenda achikabzibvwika yekha kanomwe mu Yorodano, kubvera malangizo ya munthu wa Mulungu, Thupi lache lidabwerera pomwe ninga thupi la mwana mng'ono, achilimba.15Naamani adabwerera kuna munthu wa Mulungu, iye na wanthu wache wensene, achibwera kudzaima pamaso pache. Iye adati, ''Onani tsapano, ndadziwa kuti palibe Mulungu pa dziko lense lapansi kupambula mu Isaraeli. Ndiye mnthangwerache, pirizi tambirani mpfupo kuchoka kuna kapolo wanu.'' 16Soma Elisa adatawira, ''Pana Yahova, pamaso pache niima, nimtambira lini chinthu.'' Naamani adakumbira Elisa kutambira mpfupo, soma iye adalamba.17Ndiye Naamani adati, ''Penu neye, ndiye ndikukukumbirani ndipereke kuna kapolo wanu mathuta mawiri ya mataka, thangwe kuchoka pano ate mtsogolo, kapolo wanu amdzapereka lini neye nsembe yakupserereza ayai nsembe kuna mulungu aliyense soma Yahova. 18Mchinthu ichi Yahova lekererani mnyamata wanu, ndiye kuti, pomwe mfumu yangu iniyenda mnyumba mwa Rimoni kukanamata momo, mkuyadzamira pa boko langu ndichigodamambo ndekha mnyumba ya Rimoni, Yahova lekererani kapolo wanu pa nkhani imweyi.'' 19Elisa adati kuna iye, ''Ndoko mu mtendere.'' Ndiye Naamani adachoka.20Iye akhadafamba kamtantho kafupi kokha, pomwe Gehazi kapolo wa Elisa munthu wa Mulungu adati, 'Nyang'anani, mbuyangu adalekerera Naamaniyu wa ku Arameya pakusaya kutambira kuchoka mmanja mwache mpfupo ndizo iye adabweresa. Pana Yahova, nimdzamuthamangira na kutambira chinthu kuchoka kuna iye.'' 21Ndiye Gehazi adatewera Naamani. Pomwe Naamani adaona wina kumuthamangira, adamogera pansi kuchoka pa galeta wache kukagumana naye achikati, ''Mkwabwino?'' 22Gehazi adati, ''Mkwabwino inde. Mbuyangu wandituma, kulewa kuti, 'Onani, tsapano anyamata awiri wa wana wa aneneri abwera kuna ine kuchoka kudziko lamapiri la Efraimu. Pirizi apeni talente ya siriva ibodzi na bzakubvala bziwiri bzakukachinja.''23Naamani adatawira, ''Ndasekera zedi kukupani matalente mawiri.'' Naamani adakumbira Gehazi achimangira matalente mawiri ya siriva mmasakha mawiri, na bzakubvala bziwiri bzakukachinja, achikasenzesa pa awiri mwa akapolo wache, omwe adatakula masakha ya sirivayo pamaso pa Gehazi. 24Pomwe Gehazi adabwera kuphiriko, adatenga masakha ya sirivayo kuchoka mmanja mwawo mkuyabisa mnyumba; adawaleka achiyenda, apo adanyamuka. 25Pomwe Gehazi adapita momo achiima pamaso pa mbuyache, Elisa adati kuna iye, ''Wachokeka kuponi, Gehazi?'' Iye adatawira, ''Kapolo wanu alibe kuyenda kuchinthu.''26Elisa adati kuna Gehazi, Mesa mzimu wangu ukhana iwe pomwe munthu adazungunusa galeta lache kudzagumana nawe? Kodi ino ni nthawe yakubvuma kobiri ayai bzakubvala, minda ya azitona na minda ya mpesa, mabira na ng'ombe, na akapolo wachimuna na akapolo wachikazi? 27Ndiye mapere ya Naamani yamdzakhala pa iwe na wa mbeu yako ate kale kale,'' Ndiye Gehazi adachoka pa iye, wamapereyo ali wakuchena ninga matalala.
61Wana wachimuna wa aneneriwo adati kuna Elisa, ''Onani tsapano, mbuto ndiyo timbakhala na imwe ire yatichepera pala ife tensene. 2Pirizi tilekeni tiyende ku Yorodano, apo munthu aliyense mulekeni akagwate muti koko, apo tilekeni tibzimangire mbuto koko yakuti timbakhale.'' Elisa adatawira, ''Mukhoza kuchita tenepo.'' 3M'bodzi wa iwo adati, ''Pirizi ndokoni na akapolo wanu.'' Elisa adatawira, ''Niyenda.''4Ndiye iye adayenda nawo, apo pomwe iwo adafika pa Yorodano, adayamba kugwata miti. 5Soma pomwe wina akhagwata, mbadzo idagwera mmadzi; iye adakuwa achiti, ''Oh neye letu, mbuyangu, njakukumbira!''6Ndiye munthu wa Mulungu adati ''Yagwera paponi?'' Munthuyo adaonesa Elisa mbutoyo. Iye adakhobola kamuti mkukathusa mmadzimo, achiberukisa feroyo. 7Elisa adati, ''Ilokote.'' Ndiye munthuyo adapalawiza boko lache mkuiphata.8Tsapano mfumu ya Aramu ikhakonzekera nkhondo kulimbana ana Isaraeli, Iyo idapangana na akapolo wache, kulewa kuti, ''Msasa wangu umdzakhala tenepo na pambuto popo.'' 9Ndiye munthu wa Mulungu adatuma mtumi kuna mfumu ya Isaraeli, kulewa kuti, ''Chenjera nampodi kugwata na mbuto imweyo, thangwe wa ku Arameya akupolikira koko.''10Mfumu ya Isaraeli idatuma mtumi ku mbuto ndiyo munthu wa Mulungu akhadasewera na kumuchenjeza iye. Kuposa kabodzi ayai kawiri, pomwe mfumu idayenda koko, ikhali mwakukhotcherewa na iye. 11Mfumu ya ku Aramu ikhali yakukalipa na machenjezo yoya, apo idachemera akapolo wache ichiti kuna iwo, ''Mumndiuza lini kuti mbani pakati pathu ali wa mfumu ya Isaraeli?''12Ndiye m'bodzi wa akapolo wache adati, ''Neye, mbuyangu, mfumu, nakuti Elisa mneneri mu Isaraeli wauza mfumu ya Isaraeli mafala ndiyo mumbasewera mwekha msubi mwanu!'' 13Mfumu idatawira, ''Ndoko ukaone ndiko Elisa ali kuti nditume wanthu akamuphate,'' Iye adauziwa, ''Onani, ali mu Dotani.''14Ndiye mfumu idatumiza ku Dotani akavalo, magaleta, na wankhondo azinji. Iwo adabwera na usiku achizungulira muyiyo. 15Nthawe ndizo kapolo wa munthu wa Mulungu adalamuka na machibesebese kubula panja, onani, thimu likulu la wankhondo na akavalo na magaleta bzikhadazungulira muyiyo. Kapolo wacheyo adati kuna iye, ''Oh, mbuyangu! Timchita tani?'' 16Elisa adatawira, ''Nampodi kugopa, nakuti iwo omwe ana ife mbazinji, kuposa omwe ana iwo.''17Elisa adapemba achiti, ''Yahova, ndikukumbira kuti mufungule maso yache kuti awone.'' Ndiye Yahova adafungula maso ya kapoloyo, apo adaona. Onani, phiri likhadadzala na akavalo na magaleta ya moto kuzungulira Elisa! 18Pomwe wanthu wa ku Arameya adapolika kubwera kuna iye, Elisa dapemba kuna Yahova achiti, ''Menyani wanthuwa apodere maso, ndikukukumbirani.'' Ndiye Yahova adawapoderesa maso, ninga ndimo Elisa akhadakumbirira. 19Kinangoka Elisa adauza a Arameya, ''Iyi ni njira lini, ayai kuti ni muyi. Nditewereni, apo nimkubweresani kuna munthu ndiye imwe mukumupsaga.'' Ndiye iye adatsogolera iwo ku Samariya.20Bzidachitika kuti pomwe iwo atafika Msamariya, Elisa adati, ''Yahova, fungulani maso ya wanthuwa kuti awone.'' Yahova adafungula maso yawo achiona, apo onani, akhali pakati pa mzinda wa Samariya. 21Mfumu ya Isaraeli idati kuna Elisa, pomwe idawaona iwo, ''Babangu, kodi ndiwaphe? Kodi ndiwaphe?''22Elisa adatawira, ''Nampodi kuwapha. Ungaphe wakuti wachita kuwatenga ukapolo na lupanga lako na uta? Aikhire mkate na madzi, kuti adye na kumwa, apo, ndoko kuna mbuyawo.'' 23Ndiye mfumu idawakonzera iwo chakudya chizinji, apo atamala kudya na kumwa, adawaleka kuyenda, achibwerera kuna mbuyawo. Yale ma thimu ya achikunda wa a Arameya yalibe kubwerera kwa nthawe itali mdziko la Isaraeli.24Bzitamala ibzi Beni_Hadadi mfumu ya Aramu idagwezeka wankhondo wache wensene achimenya Samariya mkuuzungulira. 25Ndiye mukhana njala ikulu mu Samariya. Onani, iwo adauzungulira kufikizana msolo wa bulu udafika pakugulisiwa kobiri makumi masere za siriva, na libodzi na magawo manayi la kaneka ya mphimo ya bzitosi bza nkhangaiwa pa kobiri zichanu za siriva. 26Pomwe mfumu ya Isaraeli ikhagwata pafupi na litsito, mkazi adamkuwira, kulewa kuti, ''Ndithandizeni mbuye wangu, mfumu.''27Iye adati, ''Penu Yahova amkuthandiza lini iwepo, ine ningakuthandize tani? Kodi chiripo china chakubwera kuchoka kuna mbuto yakupunthira ayai yakupsinyira mpesa?'' 28Mfumu idapitiriza, ''Mchani chikukunesa?'' Iye adatawira, ''Mkaziyo adati kuna ine, ''Pereka mwanako wachimuna pala kuti timudye lero, apo mwanangu wachimuna timdzadyambo mangwana.''' 29Ndiye tidatereka mwanangu tichimudya, apo ndidati kuna iye mangwana yache, ''Pereka mwanako wachimuna kuti timudyembo, soma iye akhadam'bisa mwanacheyo.''30Ndiye pomwe mfumu idabva mafala ya mkaziyo, idaphadzula bzakubvala bzache (tsapano iyo ikhagwata pa litsito), apo wanthu adanyang'anisa achiona kuti ikhana chakubvala cha chiguduli kunyansi, pa thupi lache. 31Ndiye iyo idati, ''Mulungu mbaachitembo tenepo kuna ine, na kuna azinji pomwe, penu msolo wa Elisa mwana wachimuna wa Sefati uti ukhale pa iye lero.''32Soma Elisa akhadakhala mnyumba mwache, apo akulu akhadakhala naye. Mfumu idatuma munthu kuchoka pamaso pache, soma pomwe mtumi udabwera kuna Elisa, iye adati kuna akulu, ''Ona ndimo mwana wa nyakuphayu watumira kuchosa msolo wangu? Nyang'ana, mtumi angabwera, funga msuwo, apo phatirirani msuwoyo utafungira iye. Kodi mgugu wa nzayo za mbuya uli lini pambuyo pache?'' 33Pomwe iye ali mkati kusewera nawo, onani, mtumi adapolika kubwera kuna iye. Mfumu ikhadalewa, "Onani, mphingapingayi ikuchoka kuna Yahova. Thangweranyi kuti ndidikhire Yahova pomwe?''
71Elisa adati, ''Bvaya mafala ya Yahova. Ibzi ndibzo Yahova walewa: 'Mangwana nthawe ninga ino mphimo ya ufa bwakunyodoka imdzagulisiwa sekere libodzi, apo mphimo ziwiri za balere pa sekere libodzi, mchipata cha Samariya.'''' 2Ndiye kazembe omwe paboko lache mfumu idayadzamira adatamwira munthu wa Mulungu, achiti, ''Onani, neye Yahova achichita kukonza mazenera mdzaulu, chinthu chochi chingachitike?'' Elisa adatawira, ''Onani, mumdzaona na maso yanu bzobzi bziri mkuchitika, soma mumdzadya lini chirichense cha ibzo.3Tsapano pakhana wanthu anayi wa mapere kunja kwa chipata cha mzinda. Iwo adati kuna wina na mwayache, ''Thangweranyi kuti tikhale pano ateye kufa? 4Penu tinti tiyende mu mzinda, njala iri mu mzindamo, apo timkafera momo. Soma tingakhala basi pano, timdzafa basi, Tsapano ndiye, bwerani, mbatiye kuna wankhondo wa a Arameya. Angakatikoya na moyo, timkakhala na moyo, apo angakatipha, timkatondo kufa.''56Ndiye iwo adanyamuka kukali sinsiru kuyenda mu msasa wa a Arameya; pomwe iwo adafika kunja letu kwa mbali ya msasayo, pakhalibe aliyense popo. 6Popeza Mbuya adakhadachitisa wankhondo wa a Arameya kubva baludya la magaleta, na baludya la akavalo--baludya la wankhondo winango azinji, apo iwo adati kuna wina na mewayache, ''Mfumu ya Isaraeli yalogali mafumu ya a Hiti na a Aigupto kubwera kudzalimbana nafe.''7Ndiye achikunda adalamuka achithawa kukali sinsiru; iwo adasiya mahema yawo, akavalo wawo, abulu wawo, na msasa ninga ukhaliri, achithawisa miyoyo yawo. 8Pomwe wanthu wamaperewo adafika kunja letu kwa msasa, adapita mchihema chibodzi achidya na kumwa, achitakula siriva na oro na bzakubvala, mkuyenda kukabzibisa. Iwo adabwerera achipita mchihema chinango mkutakula kuchoka pomwe momo, mkuyenda kukabzibisa.9Ndiye iwo adati una wina na mwayache, ''Tikuchita lini bwino. Lero ni nsiku ya uthenga bwa bwino, soma tikubukhalira chete. Tingadikhira ateye kutoya kwa machibese, chilango chimdzatigwera. Tsapano ndiye, bwerani, mbatiye tiyende kukauza banja la mfumu.'' 10Ndiye adayenda kukachemera wakulindira pa chipata cha muyi. Iwo adawauza, kulewa kuti, ''Tidayenda kummsasa wa a Arameya, soma pakhalibe aliyense popo, neye baludya la aliyensembo, soma pakhana akavalo wakumangirira, na mabulu yakumangirira, na mahema ninga yakhaliri.'' 11Ndiye wakulindira pachipatao adafalisa nkhaniyo, apo adauza wa mnyumba ya mfumu.12Ndiye mfumu idalamuka usiku ichiti kuna akapolo wache, ''Nimkuuzani tsapano ndibzo a Arameya achita kuna ife. Iwo akudziwa kuti tina njala, ndiye ayenda kunja kwa msasa kukabisalika mminda. Iwo akulewa kuti. 'Angabwera kuchoka mu mzindamu, timdzawatenga wa moyo, mkupita mu mzindamo.''' 13M'bodzi wa akapolo wa mfumu adatawira achiti, ''Ndikukukumbirani, bvumani amuna wina atenge akavalo achanu wa omwe asalawa, omwe asalira mu mzindamu. Iwo ali ninga chilewengero chense cha wanthu wa mu Isaraeli chomwe chasala--azinji tsapano afa; mbatiye tiwatumize tione.''14Ndiye adatenga magaleta mawiri na akavalo, apo mfumu idawatumiza pambuyo pa wankhondo wa a Arameya, kulewa kuti, ''Ndikoni mukaone.'' 15Iwo adawatewera ku Yorodano, apo mseu wensene ukhadadzala na bzakubvala na bzida ndibzo a Arameya adabzitaya mkufulumiza kwawo. Ndiye mitumiyo idabwerera ichidzauza mfumu.16Wanthu adayenda kukapondedza msasa wa a Arameya. Ndiye mphimo ya ufa bwakunyodoka idagulisiwa pa sekere libodzi, na mphimo ziwiri za balere pa sekere libodzi, ninga ndimo mafala ya Yahova yakhadalewera. 17Mfumu ikhadauza kazembe omwe boko lache ikhadayadzamira kukhala wakunyang'anira chipatacho, apo wanthu adampondedza iye mu njira ya chipatacho. Iye adafa ninga ndimo munthu wa Mulungu akhadalewera, omwe adasewera nthawe ndizo mfumu ikhadapolika kubwera kuna iye.18Ndiye bzidachitika nthawe ndizo munthu wa Mulungu akhadalewa kuna mfumu, kulewa kuti, ''Nthawe ninga ino mchipata cha Samariya, mphimo za balere zimdzagumanika pa sekere libodzi, na mphimo ya ufa bwakunyodoka pa sekere libodzi.'' 19Kazembe umweyo akhadamtawira munthu wa Mulungu achiti, ''Onani, neye Yahova achichita kuboola mazenera kudzaulu, chinthu chochi chingachitike?'' Elisa akhadati, ''Onani mumdzaona na maso yanu ibzi bziri kuchitika, soma mumdzadya lini iriyense ya ibzo.'' 20Umo ndimo bzidachitikira ndendende kuna iye, nakuti wanthu adampondedzadi iye mchipata, achiferatu.
81Tsapano Elisa akhadasewera na mkazi ndiye mwanache wachimuna iye adamubwezeresa moyo. Iye adati kuna iye, ''Lamuka, uyende na banja lako, apo ukakhale ndiko ungakwanise mdziko linango, thangwe Yahova wachemeresa njala ndiyo imdzagwa mdziko lino kwa magole manomwe.'' 2Ndiye mkaziyo adalamuka achibvera mafala ya munthu wa Mulunguyo. Iye adayendadi na banja lache achikakhala mdziko la Afirisiti magole manomwe.3Bzidachitika ku phampha kwa magole manomwe kuti mkaziyo adabwerera kuchoka mdziko la Afirisiti, apo adayenda kuna mfumu kukailira bza nyumba yache na mbuto yache. 4Tsapano mfumu ikhalewalewa na Gehazi kapolo wa munthu wa Mulungu, kulewa kuti, ''Pirizi ndiuze ine bzinthu bzense bzikulu ndibzo Elisa wachita.''5Tsapano ali mkati mwakufokotozera mfumuyo ndimo Elisa adabwezeresera moyo wa mwana ndiye akhadafa, mkazi yekhayekhayo ndiye mwanache wachimuna iye adamubwezeresa moyo adabwera kudzalirira mfumu bza nyumba yache na bza mbuto yache. Gehazi adati, ''Mbuyangu, mfumu, uyu ni mkazi ule, apo uyu ni mwanache wachimuna, omwe Elisa adam'bwezeresa moyo wache.'' 6Pomwe mfumu idabvunza mkaziyo bza mwanacheyo, iye adafokotozera iye. Ndiye mfumu idzatonga kazembe wina bza iye, kulewa kuti, ''Mubwezere bzense ndibzo bzikhali bzache na bzakukolola bzense bza minda yache kuyambira nsiku ndiyo iye adachoka mdziko lino kufikizana tsapano lino.''789Elisa adabwera ku Damasiko komwe Beni-Hadadi mfumu ya Aramu ikhadwala. Mfumu idauziwa, ''Munthu wa Mulungu wabwera pano.'' 8Mfumu idati kuna Hazaeli, ''Tenga mpfupo mmanja mwako apo uyende kukagumana na munthu wa Mulungu, na kukauza Yahova kudzera mwa iye, kulewa kuti, "Kodi nilimba ku nthendayi?'' Ndiye Hazaeli adayenda kukagumana naye achitakula mpfupo za moda uliwense za bzinthu bzabwino mu Damasiko, bzakutakuliwa na akavalo makumi manayi. Ndiye Hazaeli adabwera achiima pamaso pa Elisa achiti, ''Mwananu Beni Hadadi mfumu ya Aramu wandituma kuna imwe, kulewa kuti, 'Kodi nilimba ku nthendayi?''10Elisa adati kuna iye, ''Ndoko, kauze Beni-Hadadi, 'Umdzalimba meju,' soma Yahova wandionesera kuti iye amdzafa meju.'' 11Ndiye Elisa adabzokola Hazaeli ateye iye kuchita manyazi, apo munthu wa Mulunguyo adalira. 12Hazaeli adabvunza, ''Thangwewranyi mukulira mbuyangu?'' Iye adatawira, ''Thangwe ndikudziwa bzakuipa ndibzo imwe mumdzachitira wanthu wa Isaraeli. Mumdzachontha miyi yawo na moto, mkudzapha anyamata wawo na lupanga, kunyedza wanawo ang'ono, na kutumbula azimayi wawo wapathupi.''13Hazaeli adatawira, ''Kapolo wanu mbani, kuti iye achite chinthu chikuluchi? Iye ni mbwaya basi.'' Elisa datawira, ''Yahova wandionesera kuti iwepo umdzakhala mfumu ya Aramu.'' 14Ndiye Hazaeli adasiyana na Elisa achibwera kuna mbuyache, omwe adati kuna iye, ''Elisa adati chani kuna iwe?'' Iye adatawira, ''Adandiuza kuti munilimba meju.'' 15Ndiye mangwana yache Hazaeli adatenga manta achiibvwika mmadzi, mkuifuthulira pa nkhope ya Beni-Hadadi mwakuti iye adaferatu meju. Ndiye Hazaeli adakhala mfumu nkhankha ya iye.16Mgole la chichanu la Yoramu mwana wa Ahabu, mfumu ya Isaraeli, Yehoramu adayamba kutonga. Iye akhali mwana wachimuna a Yehosafati mfumu ya Yuda. 17Yehoramu akhana magole makiumi matatu pomwe adayamba kutonga, apo adatonga magole masere mu Yerusalemu.18Yehoramu adafamba mnjira za mfumu ya Isaraeli, ninga nyumba ya Ahabu ikhachitira; nakuti akhana mwana wachikazi wa Ahabu ninga mkazache, apo adachita ndibzo bzikhali bzakuipa pamaso pa Yahova. 19Tsono, thangwera mtumiki wache Davide, Yahova alibe kufuna kudzonga Yuda, nakuti iye akhadauza Davide kuti amdzamupa kwakusaya kulekeza kandiyero ya wa mbeu yache.20Mu nsiku za Yehoramu, Edomu adagandukira kulimbana na boko la Yuda, apo iwo achibziikhira okha mfumu. 21Ndiye Yehoramu adayambuka kuyenda ku Zairi na magaleta yache yensene. Nthawe ndizo a Edomu adazungulira Yehoramu, wankhondo wakutonga galeta lache adalamuka achiwamenya iwo kati ya usiku; soma wankhondo wa Yehoramu adathawa achibwerera mmahema mwawo.22Ndiye Edomu wakhala ali mkugandukira kulimbana na utongi bwa Yuda kufikizana nsiku ya lero lino. Libina adapanduka pomwe nthawe imweyo. 23Zingakhala nkhani zina za Yoramu, bzense ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la bzichito bza mafumu ya Yuda? 24Yehoramu adagona na abereki wache achifuchiriwa kubodzi na iwo mmuyi wa Davide. Ndiye Ahaziya mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.25Mgole la makumi mawiri la Yoramu mwana wachimuna wa Ahabu, mfumu ya Isaraeli, Ahaziya mwana wachimuna wa Yehoramu, mfumu ya Yuda, adayamba kutonga. 26Ahaziya akhana magole makumi mawiri na mawiri pomwe iye adayamba kutonga; iye adatonga kwa gole libodzi mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Ataliya, iye akhali mwana wachikazi wa Omuri, mfumu ya isaraeli. 27Ahaziya adafamba mnjira za nyumba ya Ahabu; iye adachita ndibzo bzikhali bzakuipira pamaso pa Yahova, ninga ndimo nyumba ya Ahabu ikhachitira, nakuti Ahaziya akhali mkuwasa wa nyumba ya Ahabu.28Ahaziya adayenda na Yoramu mwana wachimuna wa Ahabu, kukamenyana na Hazaeli, mfumu ya Aramu, pa Ramoti Gileadi. A Arameya adadzonga Yoramu. 29Mfumu Yoramu idabwerera kukalimbisiwa mu Yezereli ku bzilonda ndibzo a Arameya adamupa iye pa Rama, pomwe iye adamenyana na Hazaeli mfumu ya Aramu. Ndiye Ahaziya mwana wachimuna wa Yehoramu, mfumu ya Yuda, idayenda kupolika ku Yezereli kukaona Yoramu mwana wachimuna wa Ahabu, nakuti Yoramu akhadadzongeka.
91Elisa mneneri adachemera m'bodzi wa wana wachimuna wa aneneri achiti kuna iye, ''Bzimange mchiuno mwako, ndiye utakule kagalafa kang'ono ka mafuta mmanja mwako uyende ku Ramoti Gileadi. 2Ungakafika, ukapsage Yehu mwana wachimuna wa Yehosafati mwana wa Nimisi, apo ukapite mkatimo ukamulamuse kuchoka pampikiti pa anzache, mkukampitisa mkasubi ka mkati. 3Ndiye ukatenge kagalafa ka mafutako mkukamutsanulira pa msolo pache mkukati, 'Yahowa walewa tere: ''Ndakudzoza iwe kukhala mfumu ya Isaraeli.'' Ndiye fungula msuwo, apo uthawe, nampodi kuchedwa."4Ndiye mnyamatayo, mneneri wachichepere, adayenda ku Ramoti Gileadi. 5Pomwe iye adafika, onani, akapitawo wa wankhondo akhadakhala. Ndiye mneneri wachichepereyo adati, ''Ndabwera mwakutumiwa kuna imwe, kapitawo. Yehu adatawira, '' Kuna mbani wa ife?'' Mneneriyo adatawira, "Kuna imwepo, kapitawo.'' 6Ndiye Yehu adalamuka achiyenda mnyumba, apo mneneriyo adatsanulira mafuta pa msolo pache achiti kuna Yehu, ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli, walewa tere: 'Ndakudzoza kukhala mfumu ya wanthu wa Yahova, ndiwo Isaraeli.7Uphe banja la Ahabu mbuya wako pala kuti ndibwezere mulopa wa akapolo wangu aneneri na mulopa wa akapolo wensene wa Yahova omwe adaphiwa na boko la Yezebeli. 8Nakuti banja lensene la Ahabu limdzamala, apo nimdzapha kuchoka kuna Ahabu mwana wachimuna aliyense mu Isaraeli, penu ni kapolo ayai munthu mfulu.9Nimdzachitisa nyumba ya Ahabu kulingana na nyumba ya Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati na ninga nyumba ya Baasa mwana wa Ahiya. 10Mbwaya zimdzadya Yezebeli mu Yezereli, apo pamdzakhala lini aliyense wakumufuchira iye.'' Ndiye mneneriyo adafungula msuwo mkuthawa.11Ndiye Yehu adabula kuna akapolo wa mbuyache, apo wina adati kuna iye, ''Mkwabwino? Thangweranyi nyamsala ule adabwera kuna iwe?'' Yehu adawatawira, ''Mukumdziwa munthu ule na ndibzo ambasewera.'' 12Iwo adati, ''Mkunamiratu kumweku. Tiuze.'' Yehu adatawira, ''Adalewa ibzi na ibzo kuna ine, apo adati pomwe, 'Ichi ndicho Yahova walewa: Ndakudzoza iwe kukhala mfumu ya Isaraeli.''' 13Ndiye aliyense wa iwo kamkulumize adakhundula chakubvala chache chakunja mkutandika pakupondera Yehu padzaulu pa nsikada. Iwo adaliza nganga za atonde wa mabira achiti, "Yehu ni mfumu.''14Mu njira yoyi Yehu mwana wa Yehosafati mwana wachimuna wa Nimisi adagandukira Yoramu. Tsapano Yoramu akhakhotcherera Ramoti Gileadi, iye na Isaraeli wensene, thangwera Hazaeli mfumu ya Aramu, 15soma mfumu Yoramu ikhadabwerera ku Yezreeli kukapolesewa bzilonda ndibzo a Arameya akhadaipasa iyo, pomwe iyo idamenyana na Hazaeli mfumu ya Aramu. Yehu adati kuna akapolo wa Yoramu, ''Penu yamweya ni maganizo yanu, ndiye nampodi kubvuma wina athawe kubula kuyenda mmuyi, kuti angakalewe nkhaniyi mu Yezreeli.'' 16Ndiye Yehu adafambisa galeta lache kuyenda ku Yezreeli; nakuti Yoramu akhapuma kumweko. Tsapano Ahaziya mfumu ya Yuda ikhadapolika kudzaona Yoramu.17Mulindiri akhadaima pa nsaka mu Yezreeli, apo adaona thimu la Yehu pomwe iye akhabwera pa ka mtantho; iye adati, ''Ndiri kuona thimu la wanthu likubwera.'' Yoramu adati, ''Tenga wakavalo ayende, apo umutume kukagumana nawo; muuze akalewe kuti, 'Kodi mukubwera mu mtendere?'' 18Ndiye munthu adatumiwa pa kavalo kukagumana naye; iye adati, ''Mfumu yati tere: ''Kodi mukubwera mu mtendere?'' Ndiye Yehu adati, ''Kodi mtendere munawo basa lanyi? Bwerera ufambe mmambuyo mwangu.'' Ndiye mulindiriyo adauza mfumu, ''Mtumi wagumana nawo, soma iye akubwerera lini.''19Ndiye adatuma munthu wachiwiri pa kavalo, omwe adabwera kuna iwo kudzati, '' Mfumu yati tere: Kodi mukubwera mu mtendere?''' Yehu adatawira, ''Kodi mtendere munawo basa lanyi? Bwerera ufambe mmambuyo mwangu.'' 20Mulindiriyo adakalewa pomwe, ''Wagumna nawo, soma iye akubwerera lini. Thangwe ndimo galetalo likufambisiwira ndendende ndimo Yehu mwana wa Nimisi ambafambisira; akufambisa mwa mavuvu.''21Ndiye Yoramu adati, ''Konzekera galeta langu.'' Iwo adakonzekera galeta lache, apo Yoramu mfumu ya Isaraeli na Ahaziya mfumu ya Yuda adafambisa mkuchoka, aliyense pa galeta lache, kukagumana na Yehu. iwo adakagumana naye pa vida ya Naboti wa ku Yezreeli. 22Pomwe Yoramu adaona Yehu, adati, ''Kodi ukubwera mu mtendere Yehu?'' Iye adatawira, ''Kodi mtendereyo uli kuponi, pomwe bzichito bza mafano na bza chigololo na ufiti bza mayi wako Yezebeli bziri tolo?''23Ndiye Yoramu adazungunusa galeta lache mkuthawa achiti kuna Ahaziya, ''Pana chiwembu, Ahaziya.'' 24Ndiye Yehu adamolola uta bwache na mphamvu yache yensene achiphwika Yoramu pakati pa mapewa yache; mseweyo udapsonda mtima wache, iye achimira mu galeta lache.25Ndiye Yehu adati kuna Bidikara kazembe wache, ''Mudzuse umuthuse mmunda wa Naboti wa ku Yezereeli. Kumbukira ndimo ine na iwe tidatchobvera pabodzi kutewera Ahabu babache, Yahova adaikha uneneri ubu kugazana naye: 26Dzulo ndidaona mulopa wa Naboti na mulopa wa wanache wachimuna---uku mkulewa kwa yahova--apo nimdzakuchitisa iwepo kupagali pa munda uyu-- uku mkulewa kwa Yahova. Tsapano ndiye, mtakule umuthuse pa munda uyu, malingana na mafala ya Yahova.''27Pomwe Ahaziya mfumu ya Yuda idaona ibzi, idathawa kukwira na mseu kuyenda ku Beti Hagani. Soma Yehu adamutewera iye, achiti, ''Muphere pomwe mgaletamo,'' achimuthwika iye pa chikwiza cha Guri, ndicho chiri kufupi na Ibleamu. Ahaziya adathawira ku Megido achikafera koko. 28Akapolo wache adatakula thupi lache mu galeta kuyenda nalo ku Yerusalemu achikamufuchira mgwinza lache na abereki wache mu mzinda wa Davide.29Tsapano mukhali mgole lachikhumi na libodzi la Yoramu mwana wachimuna wa Ahabu kuti Ahaziya adayamba kutonga Yuda.30Pomwe Yehu adabwera ku Yezereeli, Yezebeli adabva bzobzo, achidekesa maso yache, mkuluka tsisi lache, mkunyang'ana pa zenera. 31Pomwe Yehu akhapita pa chipata, adati kuna iye, ''Kodi ukubwera mwa mtendere, iwe Zimuri, iwe nyakupha mbuyako?'' 32Yehu adajiguma pa zenera achiti, ''Mbani ali pa mbali panguyu? Mbani?'' Ndiye waudindo awiri ayai atatu adaona.33Ndiye Yehu adati, ''Mponyere pansi.'' Ndiye adaponyera Yezeberi pansi, apo mulopa wache wina udawazikira pa litsito apo akavalo, na Yehu adamponda na kuseri kwa nzayo. 34Pomwe Yehu adapita ku nyumba yachifumu, adadya na kumwa. Ndiye iye adati, ''Mperekeze tsapano mkazi wakutembererewayu apo ukamufuchire, thangwe iye ni mwana wa mfumu.''35Iwo adayenda kukamufuchira, soma alibe kukaona bzinango bza iye kupambula chigoba cha msolo, nzayo na bzithatha bza manja. 36Ndiye iwo adabwerera kudzauza Yehu. Iye adati, ''Aya ni mafala ya Yahova ndiyo iye adasewera na kapolo wache Eliya wa ku Tisibite, kulewa kuti, 'Mdzikomo pa Yezereeli mbwaya zimdzadya nyama ya Yezebeli, 37apo thupi la Yezebeli limdzakhala ninga ndowe padzaulu pa minda ya mdziko la Yazereeli, mwakuti palibe amdzakwanisa kulewa, ''Uyu ni Yezebeli.''''''
101Tsapano Ahabu akhana azukulu makumi manomwe mu Samariya. Yehu adanemba masamba achiyatumiza ku Samariya, kuna atsogoleri wa Yezreeli, kuphatanidza na akulu na amakayaya wa azukulu wa Ahabu, kulewa kuti, 2''Azukulu wa mbuyanu ana imwe, apo imwe pomwe muna magaleta na akavalo na muyi wa litsito na bzida. Ndiye tsono, tsambali lingatondo kufika kuna imwe, 3sankhulani mzukulu wabwino wa mbuyanu na wakuthemera maninge apo mumuikhe pakadera yachifumu, na kumenyera nkhondo ya nyumba ya chifumu.''4Soma pomwe iwo adachita mantha achilewa mwa okha okha, ''Ona, mafumu mawiri yangaime lini pamaso pa Yehu. Ndiye ife tingaime tani?'' 5Ndiye munthu omwe akhali wakunyang'anira nyumba yachifumu, na munthu omwe akhali wakunyang'anira muyi, na akulu pomwe, na wale adakuza wana, tumizani mafala kuna Yehu, kulewa kuti, ''Ndife akapolo wanu. Timdzachita chirichense ndicho mumdzatitonga. Timdzaikha lini munthu aliyense mfumu. Chitani bzabwino mmaso mwanu.''6Ndiye Yehu adanemba tsamba kachiwiri kuna iwo, kulewa kuti, ''Penu muli kumbali yangu, apo penu mumdzatetekera mafala yangu, mutenge misolo misolo ya amuna wa akapolo wa mbuyanu, mkubwera kuna ine mu Yezreeli pakufika mangwana nthawe ino.'' Tsapano azukulu wa mfumu, makumi manomwe kuwanda kwawo, akhana amuna wakufunikira wa muyi, omwe akhawabweresa. 7Ndiye pomwe tsamba lidabwera kuna iwo, adatenga wana wachimuna wa mfumu achiwapha, wanthu makumi manomwe, kuikha misolo yawo mu bzitundu, mkuwatumiza kuna Yehu mu Yezreeli.8Mtumi udabwera kna Yehu, kulewa kuti, ''Abweresa misolo ya wana wachimuna wa mfumu.'' Ndiye iye adati, ''Igwezekeni midwi miwiri pamsuwo wachipata ateye machibese.'' 9Machibeseyo Yehu adayenda panja kukaima, achikati kuna wanthu wensene, ''Muna lazawu. Onani, ndidakonza bzakupha mbuyangu ndichimuphadi, soma mbani adapha wensenewa?10Tsapano muzindikire meju kuti palibe mbali ya mafala ya Yahova, mafala ndiyo iye adasewera kuguma banja la Ahabu, yomwe yamdzagwera pansi, nakuti Yahova wachita ndibzo adasewera kudzera mwa mtumiki wache Eliya.'' 11Ndiye Yehu adamala kupha wensene wakusalira m'banja la Ahabu mu Yezreeli, na amuna wache wensene wakufunikira, anzache wapamtima, na wansembe wache, kufikizana palibe wakupulumuka ndiye adasala kuna iye.12Ndiye Yehu adalamuka mkuchoka; adayenda ku Samariya. Pomwe iye akhafika pa Beti Ekedi wa amakabusa, 13adagumana na azimano wache wa Ahaziya mfumu ya Yuda. Yehu adati kuna iwo, ''Ndimwe mbani?'' Iwo adatawira, ''Ndife azimano wache wa Ahaziya, apo tikuyenda kupolika kukamusa wana wa mfumu na wana wa mfumukazi Yezebeli.'' 14Yehu adati kuna wanthu wache, ''Atengeni wamoyo.'' Ndiye adawatenga wamoyo achikawaphera pa mchera wa Beti Ekedi, wense amuna makumi manayi na awiri. Iye alibe kusiya neye m'bodzi wamoyo.15Nthawe ndizo Yehu adachoka popo, adagumana na Yehonadabu mwana wachimuna wa Rekabu akubwera kudzagumana naye. Yehu adammusa achiti kuna iye, ''Mtima wako uli pa ine, ninga mtima wangu uliri pa wako?'' Yehonadabu adatawira, ''Inde uli.'' 16Yehu adati, ''Penu uli, ndipe boko lako.'' Ndiye adampa Yehu boko lache, apo Yehu adaphata mkulamusa Yehonadabu na iye kuyenda mu galeta. Yehu adati, ''Bwera nande apo uwone kachangu kangu kuna Yahova.'' Ndiye iye adatchobva pabodzi na iye mu galeta lache. 17Pomwe iye adafika ku Samariya, Yehu adapha wambewu wensene wakusalira wa Ahabu mu Samariya, kufikizana atadzonga wa banja la nyumba yachifumu ya Ahabu, ninga adawauzira pamaso pa mafala ya Yahova, yomwe iye akhadasewera kuna Eliya.18Ndiye Yehu adagwezeka wanthu wensene pabodzi achiti kuna iwo, ''Ahabu adatumikira Baala pang'ono, soma Yehu amdzamutumikira maninge. 19Tsapano ndichemerereni kuno aneneri wensene wa Baala, wakunamata wache wensene, na wansembe wache wensene. Nampodi kubvuma wina asalire kunja, thangwe ndina nsembe ikulutsa yakupereka kuna Baala. Aliyende ndiye anibwera lini amkhala lini na moyo.'' Soma Yehu adachita ichi mwachinyengo, na thangwe lafuna kupha wakunamata Baala. 20Yehu adati, ''Lengezani kuti pamdzakhala mtsonkhano wa Baala. Ndiye iwo adalengezadi.21Ndiye Yehu adatuma mitumi mu Isaraeli wensene apo wakunamata wensene wa Baala adabwera, mwakuti palibe munthu wakusala ndiye alibe kubwera. Iwo adabwera mkachisi wa Baala, apo adadzala kuphampha na kuphampha. 22Yehu adati kuna munthu wakukoya bzipangizo bza wansembe, ''Sokolosa mikanjo pala wakunamata Baala wensenewa.'' Ndiye munthuyo adawasokolosera mikanjoyo.23Ndiye Yehu adayenda na Yehonadabu mwana wachimuna wa Rekabu mnyumba ya Baala, apo adalewa kuna wakunamata Baala, ''Fufudzani apo muonesese kuti mulibe aliyense muno pakati panu kapolo wa Yahova, soma wakunamata Baala yekha.'' 24Ndiye iwo adayenda kukapereka chakupereka na nsembe yakupserereza. Tsapano Yehu akhadasankhula amuna makumi masere omwe akhadaima panja, apo iye adawauza iwo, ''Penu munthu aliyense omwe ndamubweresa mmanja mwanu anithawa, omwe anibvuma munthu umweyo kuthawa, moyo wache umdzapagali moyo wa nyakuthawayo.''25Ndiye tsono Yehu atatondo kumala kupereka nsembe yakupserereza, adati kuna wakukhotcherera thupi lache na kuna akazembe, ''Pitani mkatimu mukawaphe. Nampodi kubvuma wina abule panja.'' Ndiye iwo adawapha na nsonga ya lupanga, apo wakukhotcherera thupi lache na akazembe adawathusira iwo panja achiyenda msubi ya mkati mwa nyumba ya Baala. 26Iwo adadunyira panja bzipilala bza minyala ndibzo bzikhali mnyumba ya Baala, mkubzitentha moto. 27Ndiye adaswa chilinganilo cha Baala, achidzonga nyumba ya Baala achiisandusa chimbudzu, chomwe chilipo ateye nsiku ya lero. 28Umu ndimo Yehu adadzongera kunamata Baala mu Isaraeli.29Soma Yehu alibe kuleka bzakuphonya bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, bzomwe bzikhachitisa Isaraeli kuphonya--ndiye kuti, kunamata kwa mwana wa ng'ombe wa golide mu Beteli na Dani. 30Ndiye Yahova adati kua Yehu, ''Thangwera wachita bwino pakuchita chakudekera pamaso pangu, na kuchitira nyumba ya Ahabu kuteweza bzense bzikhali mu mtima mwangu, wa mbeu yako amdzakhala pa kadera yachifumu ya Isaraeli kufikizana m'bwado wachinayi.'' 31Soma Yehu alibe kuteweza kufamba mchitongi cha Yahova, Mulungu wa Isaraeli, na mtima wache wense. Iye alibe kutembenuka ku bzakuphonya bza Yeroboamu, bzomwe bzikhachitisa Isaraeli kuphonya.32Mu nsiku zozo Yahova adayamba kugwata mphimpha kuchoka mu Isaraeli, apo Hazaeli adagonjesa a Isaraeli pa malire ya Isaraeli, 33kuchoka ku Yorodano kuyendera kumachibese, dziko lensene la Gileadi, wene Gadi, na wene Rubeni, na wene Manase, kuchoka ku Aroeri, komwe mkufupi na Chigwa cha Arinoni, kudzera mu Gileadi kuyenda ku Basani.34Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yehu, na bzense ndibzo iye adachita, na mphamvu yache yense, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya Isaraeli? 35Yehu adagona na abereki wache, achimufuchira mu Samariya. Ndiye Yehoahazi mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye. 36Nthawe ndiyo Yehu adatonga mu Isaraeli mu Samariya ikhali magole makumi mawiri na masere.
111Tsapano pomwe Ataliya, mayi wache wa Ahaziya, adaona kuti mwanache wafa, adalamuka achipha wana wense wa kubanja la chifumu. 2Soma Yehoseba, mwana wachikazi wa Mfumu Yehoramu omwe akhali nana wache wa Ahaziya, adatenga Yoasi mwana wachimuna wa Ahaziya, achimubisa kutali na wana wachimuna wa mfumu omwe adaphiwa, pabodzi na makayaya wache; iye adawaikha msubi yakugona. Iwo adamubisa iye kutali na Ataliya mwakuti iye alibe kuphiwa. 3Iye adakhala naye magole matanthatu, atabisiwa mnyumba ya Yahova, pomwe Ataliya akhatonga mdzikomo.4Mgole lachinomwe, Yehoyada adatuma mitumi achichemeresa akulu wankhondo wa madzana ya a Karite na wa alindiri, achiwabweresa kuna iye, mkupita nawo mkachisi wa Yahova. Iye adachita nawo mpangano, achiwalumbirisa lumbiriro mnyumba ya Yahova. Ndiye iye adawaonesa mwana wachimuna wa mfumu. 5Iye adawatonga iwo, achiti, ''Ibzi ndibzo muti muchite. Gawo libodzi la matatu ya imwe omwe mumbabwera pa Sabudu mumbalindire nyumba ya mfumuyi, apo gawo libodzi la matau mumdzakhala pa Mpita wa Suri, 6apo gawo libodzi la matatu pa mpita kutseti kwa nyumba ya alindiri. Mumdzalindira nyumba ya alindiri ya kachisi.''78Mathimu mawiri winangomwe omwe mukutumikira lini pa Sabudu, mulindire nyumba ya Yahova pala mfumu. Mumfunika muizungulire mfumu, munthu aliyense na bzida bzache mmanja mwache. Aliyense wakupita mbuto ndiyo mwaima, aphiwe. Mumbakhale pabodzi na mfumu ingabula panja, na ndipo impita mkati.9Ndiye akulu wa nkhondo wa madzana wale adabveradi chirichense ndicho Yehoyada wansembe adatonga. Aliyense adatenga wanthu wache, wale omwe adabwera kudzaphata basa pa Sabudu, na wale omwe akhadakotoka kuphata basa pa Sabudu limwelo; apo iwo adabwera kuna Yehoiyada wansembe. 10Kinangoko Yehoyada wansembe adapa akulu wa nkhondo wa madzana wale madipa na bzakukhotchera ndibzo bzikhali bza Mfumu Davide na ndibzo bzikhali mnyumba mwa Yahova.11Ndiye alindiri wale adaima, aliyense na chida chache mmanja mwache, kuchokera mbali ya kumadidi kwa kachisi kufika mbali ya ku madzere, pafupi na guwa la nsembe na kachisi, kuzungulira mfumu. 12Ndiye Yehoiyada adabulisa mwana wachimuna wa mfumu ule Yoasi, mkumuikha korona, achimupa bukhu la mayeruzo ya mpangano. Kinangoko adamuikha iye mfumu achimudzoza. Iwo adaimba mmanja mwawo achiti, ''Mfumu ikhale na moyo utali!''1314Ataliya atabva baludya la alindiri na wanthu, iye adabwera kuna wanthu mnyumba ya Yahova. Iye adanyang'anisa, apo, onani, mfumu ikhadaima pambali pa chipilala, ninga mtemo ukhaliri, apo makapitawo na malipenga yakhali pafupi na mfumu. Wanthu wense wa mdzikomo akhasekera na kuliza malipenga. Ndiye Ataliya adaphadzula bzakubvala bzache achikuwa, ''Chiwembu! Chiwembu!''15Kinangoka Yehoyada wansembe adatonga akulu wankhondo wa madzana omwe akhali pa achikunda, kulewa kuti, ''M'bwereseni panja pampikiti pa mathimupa. Aliyense wakumutewera, mupheni na lupanga.'' Thangwe wansembe wati, ''Nampodi kuti mumuphere mnyumba mwa Yahova.'' 16Ndiye iwo adamuphata pomwe iye adafika pakupitira akavalo kuyendera kunyumba ya mfumu, achimuphera pamwepo.17Kinangoka Yehoyada adachita mpangano pakati pa Yahova na mfumu na wanthu, kuti iwo akhale wanthu wa Yahova, na pakati pomwe pa mfumu na wanthu. 18Ndiye wanthu wensene wa mdziko adayenda kunyumba kwa Baala achikaigwesa. Iwo adapsa mmapidaso maguwa ya nsembe ya Baala na bziringaniro bzache bzakutsema, achipha Matani, wansembe wa Baala, kutsogolo kwa maguwa ya nsembe. Kinangoka Yehoyada wansembe adaikha alindiri wa kachisi wa Yahova.19Yehoyada adatenga akulu wankhondo wa madzana, a Karite, alindiri, na wanthu wensene wa mdziko, apo pabodzi adabulusa pansi mfumu kuchoka mnyumba ya Yahova achiyenda mnyumba ya mfumu, kupita na njiya ya ku mpita wa alindiri. Yoasi adapita nkhankha yache pa kadera yachifumu. 20Ndiye wanthu wensene wa mdziko adasekera, apo mzindayo ukhali zii ataphiwa Ataliya na lupanga pa nyumba ya mfumu.21Yoasi akhana magole manomwe pomwe adayamba kutonga.
121Mgole lachinomwe la Yehu, kutonga kwa Yoasi kudayambika; iye adatonga magole makumi manayi mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Zibida, wa ku Bereseba. 2Yoasi adachita bzabwino pamaso pa Yahova nthawe zense, thangwe Yehoyada wansembe akhamulangiza iye. 3Soma mbuto zakukwira ziribe kutengiwa. Wanthu akhathira basi nsembe achimbaotcha bzakufukiza pa mbuto zakukwirazo.4Yoasi adati kuna ansembe, ''Kobiri zense ndizo zimbabweresewa muno ninga nsembe zakupambulika mnyumba ya Yahova, kobiri ndizo munthu aliyense payekha akuzikumbuka mu mtima mwache---penu ni kobiri zakukonkhobzewa ku chilewengero, ayai kobiri zakutambiriwa kuchoka ku bzilumbiro bza munthu, ayai kobiri zakubweresewa na wanthu wakuuziwa na Yahova mmitima kupereka-- 5ansembe atambire kobiri kuchoka kuna m'bodzi wa wakukoya thungwa lawo achikonzesa chakudzonongeka chirichense chakugumanika mkachisi.''6Soma mgole la makumi mawiri na chitatu ya mfumu Yoasi, ansembe akhanati basi kukonzesa chinthu chiriche cha mkachisi. 7Ndiye mfumu Yoasi idachemera Yehoyada wansembe na ansembe winango; iye adati kuna iwo, ''Thangweranyi mulibe kukonzesa chinthu chirichense mkachisimu? Tsapano basi zjai nampodi kutenga pomwe kobiri kuchoka kuna wakukhomesa mitsonkho wanu, soma tengani ndibzo bzatsonkheziwa pala kukonzesera kachisi mkubzipereka kuna wale wakukonzawo.'' 8Ndiye ansembe adabvuma kulekeza kutenga pomwe kobiri kuchoka kuna wanthu na kulekeza kukonsesa kachisiyo okha.9Ndiye, Yehoyada wansembe adatenga bokosi, achiboola buli pakugwanankhirira pache, mkuliikha pambali pa guwa la nsembe, mbali ya kumadidi wina angambapita mnyumba ya Yahova. Ansembe omwe akhalindira pa msuwo wa kachisi adaikha mwemo kobiri zense ndizo zidabweresewa mnyumba ya Yahoha. 10Iwo angaona kuti muna kobiri zizinji m'bokosimo mnembi wa mfumu na mkulu wa ansembe akhabwera mkumbaikha kobirizo mmabudu mkumbazilewenga, kobiri zakugumanika mkachisi wa Yahova.11iwo adapereka kobiri ndizo zidapimiwa mmanja mwa amuna omwe akhasamala kachisi wa Yahova. Iwo adazipereka kuna amisiri wa matabwa na wakumanga nyumba wakuphata basa pa kachisi wa Yahova, 12na kuna wakumanga minyala na kuna wakutsema minyala, pala kugulira matabwa na kutsema minyala kukonzesera kachisi wa Yahova, na bzense ndibzo bzikhafunika kuperekiwa pa kuukonza.13Soma kobiri ndizo zidabweresewa mnyumba ya Yahova ziribe kuperekiwa kugulira kaneka zirizense za siriva, bzakuchepesera kutoya kwa kandiyero, mabasiya, malipenga, ayai bzakutakulira bziribzense bza oro na siriva. 14Iwo adapereka kobirizi kuna wale omwe alibe kuphata basa la kukonzesa nyumba ya Yahova.15Kuphatanidza apo, iwo alibe kufuna kuti kobiri zakuperekiwa zilewengewe na wanthu omwe akhazitambira wale mkuzipereka kuna wanthu wakuphata basa, thangwe wanthu amwewa akhachita bzakusaya kukhulupirika. 16Soma kobiri za nsembe za chakuipa na kobiri za nsembe ya bzakuphonya ziribe kumbabweresewa mkachisi wa Yahova, thangwe zikhali za ansembe.17Ndiye Hazaeli mfumu ya Aramu idamenya Gati, mkuutenga. Hazaeli kinangoka adachungunuka mkukamenya Yerusalemu. 18Yoasi mfumu ya Yuda idatenga bzinthu bzensene ndibzo Yehosafati na Yehoramu na Ahaziya, abereki wache, mafumu ya Yuda, yakhadaikha pambali, na ndibzo iye akhadaikha, na oro wense ndiye adagumanika mmasubi yakukoyera ya nyumba ya Yahova na ya mfumu apo iye adatuma iwo kuenda kuna Hazaeli mfumu ya Aramu. Kinangoko Hazaeli adayenda kutali kuchoka ku Yerusalemu.19Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yoasi, bzense ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya mu Yuda? 20Akapolo wache adalamuka achipangana pabodzi, iwo adamenya Yoasi mu Beti Milo, pa njira yakupolika kuyendera ku Sila. 21Yozabadi mwana wachimuna wa Simeyati, na Yehozabadi mwana wachimuna wa Someri, akapolo wache, adammenya iye, achiferatu. Iwo adafuchira Yoasi na abereki wache mmuyi wa Davide apo Amaziya, mwanache wachimuna, adakhala mfumu nkhankha ya iye.
131Mgole la makumi mawiri na matatu ya Yoasi mwana wachimuna wa Ahaziya mfumu ya Yuda, Yehoahazi mwana wachimuna wa Yehu adayamba kutonga Isaraeli mu Samariya; Adatonga magole khumi na manowe. 2Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova achitewera bzakuphonya bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, omwe adachitisa Isaraeli kuphonya; apo Yehoahazi alibe kulekeza kuchita bzobzo.3Ukali bwa Yahova budagakira Isaraeli, achiwapereka iwo kazinjitsa mmanja mwa Hazaeli mfumu ya Aramu na mmanja mwa Beni-- Hadadi mwana wachimuna wa Hazaeli. 4Ndiye Yehoahazi adapemba kuna Yahova, apo Yahova adamutetekera iye thangwe adaona matsautso ya Isaraeli, ndimo mfumu ya Aramu ikhawaboneresera. 5Ndiye Yahova adapa Isaraeli mpulumusi, apo iwo adathawa mmanja mwa a Arameya, apo wana wa Isaraeli adayamba zjai kukhala mmahema ninga akhaliri pakutoma.6Tsono, iwo alibe kuchoka mu bzakuphonya bza nyumba ya Yeroboamu, omwe adachitisa Isaraeli kuphonya, achipitiriza kukhala basi mwemo; apo chilinganilo cha Asera chidakhala basi mu Samariya. 7A Arameya adachoka kwa Yehoahazi na wanthu wa pakavalo makumi machanu okha, magaleta khumi, na wanthu wakufamba pansi bzulu khumi, thangwe mfumu ya Aramu ikhadawadzononga ichiwayesa zjai ninga mankhunyete ya panthawe yakupuntha.8Zingakhala nkhani zinango zakukhudza Yehoahazi, na bzense ndibzo iye adachita na mphamvu zache, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 9Ndiye Yehoahazi adagona na abereki wache, achimufuchira iye mu Samariya. Yehoahazi mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.10Mgole la makumi mawiri na chinomwe la Yoasi mfumu ya Yuda, kutonga kwa Yehoasi mwana wachimuna wa Yehoahazi kudayambika mu Isaraeli mu Samariya; iye adatonga magole khumi na matanthatu. 11Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova. Iye alibe kulekeza chirirense cha bzakuphonya bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, ndibzo adachitisa nabzo Isaraeli kuphonya, soma iye adafamba basi mwa ibzo.12Zingakhala nkhani zina zakuguma Yoasi, na bzensene ndibzo iye adachita, na mphamvu zache ndizo iye adamenya nazo kulimbana na Amaziya mfumu ya Yuda, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 13Yehoasi adagona na abereki wache, apo Yeroboamu adakhala pa kadera yache yachifumu. Yehoasi adafuchiriwa mu Samariya na mafumu ya Isaraeli.14Tsapano Elisa adadwala nthenda yomwe pambuyo pache adafa nayo, ndiye Yehoasi mfumu ya Isaraeli idabuluka kuyenda kuna iye ichikamulirira. Iyo idati, ''Mbuya wangu, babangu, magareta ya Isaraeli na wanthu wa akavalo amkutakulani!'' 15Elisa adati kuna iye, ''Dzusani uta na mapsimo,'' ndiye Yoasi adadzusa uta na mapsimo. 16Elisa adati kuna mfumu ya Isaraeli, ''Bzatikani boko lanu pa utabu,'' ndiye adaikha boko lache pa utabo. Ndiye Elisa adabzatika manja yache pa manja ya mfumu.`17Elisa adati, ''Fungulani janera ya kumachibese,'' Ndiye iye adafungula. Kinangoka Elisa adati, ''Thusani!'' ,achithusa. Elisa adati, ''Ili ni psimo la chipulumuso kuna Aramu kuchoka kuna Yahova, thangwe mumdzamenya a Aaram mu Afeki kufika ate kuwamala.'' 18Ndiye Elisa adati, ''Tengani mapsimo,'' ndiye Yoasi adayatenga. Iye adati kuna mfumu ya Isaraeli, ''Yatchangireni pansi,'' apo iye adatchangira pansi katatu, kinangoka mkulekeza. 19Soma munthu wa Mulungu adakalipa naye achiti, ''Mungadatchangira pansi kachanu ayai katanthatu. Kinangoka mungadakamenya a Aramu kufikizana kuwamaliza, soma tsapano mumdzamenya a Aramu katatu kokha.''20Ndiye Elisa adafa, achimufuchira. Tsapano mathimu ya a Moabu yadapita mdzikomo mwaupandu pakutoma pa gole. 21Nthawe ndizo iwo akhafuchira nkhawa ya munthu winango, iwo adaona thimu la a Moabu, ndiye adathusa thupilo m'dindi la Elisa. Munthu adamuthusayo atatondo kukhuya mafupa ya Elisa, adatsitsimuka achiima dzololo na nzayo zache.22Hazaeli mfumu ya Aramu idaboneresa Isaraeli nsiku zense za Yehoahazi. 23Soma Yahova akhana chifundo pa Isaraeli, apo akhanawo nsisi achikhudzika nawo, thangwera mpangano wache na Aburahamu, Isaki, na Yakobo. Ndiye Yahova alibe kuwadzononga, apo akhanati kuti awathothe kuchoka pamaso pache.24Hazaeli mfumu ya Aramu idafa, apo Beni--Hadadi mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye. 25Yehoasi mwana wachimuna wa Yehoahazi adatenga pomwe kuchoka kuna Beni--Hadadi mwana wachimuna wa Hazaeli miyi ndiyo ikhadatengiwa kuchoka kuna Yehoahazi babache na nkhondo. Yehoasi adamenya iye katatu, achitenga pomwe miyi ya Isaraeliyo.
141Mgole lachiwiri la Yehoasi mwana wachimuna wa Yehoahazi, mfumu ya Isaraeli, Amaziya mwana wachimuna wa Yoasi, mfumu ya Yuda, adayamba kutonga. 2Iye akhana magole makumi mawiri na machanu pomwe adayamba kutonga; iye adatonga magole makumi mawiri na mapfemba mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Yehoyadani, wa ku Yerusalemu. 3Iye adachita bzakukoma pamaso pa Yahova, sikuti ninga Davide babache, Iye adachita chirichense ndicho Yoasi, babache, akhadachita.4Soma mbuto zakulemekezeka ziribe kutengiwa. Wanthu akhathira basi nsembe na kumbagasa bzakufukiza pa mbuto zakupambulikazo. 5Bzidachitika kuti utongi bwache butatondo kukhazikika bwino bwino, adapha anyamata ndiwo adapha babache, mfumu.6Soma iye alibe kupha wana wachimuna wa anyakuphawo, kutengera ndibzo bzidanembiwa mmukhu la chilamulo cha Mose, ninga Yahova akhadatongera, kulewa kuti, ''Abereki nampodi kuphewa thangwera wana wawo, ayai wana kuphewa thangwera abereki wawo. Soma aliyense afere chakuphonya chache.'' 7Iye adapha achikunda bzulu khumi wa ku Edomu Mchigwa cha Munyu; iye adatenga pomwe Sela ku nkhondo achiuchemera Yokoteli ndiwo uli ndimo ukuchemeriwira kufikizana lero lino.8Ndiye Amaziya adatuma mitumi kuna Yehoasi mwana wachimuna wa Yehoahazi mwana wachimuna wa Yehu mfumu ya Isaraeli, kulewa kuti, ''Bwerani, mbatiye tigumane maso na maso ku nkhondo.'' 9Soma Yehoasi mfumu ya Isaraeli idatuma mitumi kubwezera kuna mfumu Amaziya ya Yuda, kulewa kuti, ''Tsongoza la minga la mu Lebanoni lidatumiza mafala kuna mkungudza wa ku Lebanoni, kulewa kuti, 'Pereka mwanako wachikazi kuna mwanangu wachimuna kukhala mkazache,' soma chilombo cha mu Lebanoni chidafamba pafupi chichipondedza pansi tsongozalo. 10Mwamenya chadidi Edomu, apo mtima wanu wakudzusani mdzaulu. Nyadirani mchipambano chanu, soma khalani pamuyi, nakuti thangweranyi kuti mubzipase mabvuto mwekha mkugwa, imwe na Yuda kubodzi namwe?''11Soma Amaziya alibe kutetekera. Ndiye Yehoasi mfumu ya Isaraeli idamenya basi apo iyo na Amaziya mfumu ya Yuda adagumana maso na maso pa Beti Semesi, wa Yuda. 12Yuda adagonjesewa na Isaraeli, apo munthu aliyense adathawira ku hema kwache.13Yohoasi mfumu ya Isaraeli, idaphata Amaziya, mfumu ya Yuda mwana wachimuna wa Yohoasi mwana wachimuna wa Ahaziya, pa Beti Semesi. Iye adabwera ku Yerusalemu achigwesa litsito la Yerusalemu kuchoka ku Chipata cha Efraimu kufika ku Chipata cha ku Ponta, maboko madzana manayi kutalimpha. 14Iye adatenga oro wensene na siriva, bzinthu bzense ndibzo bzidaoneka mnyumba ya Yahova, na bzinthu bza nsengwa ya patali ku nyumba ya mfumu, na anyakuphatiwa pomwe, mkubwerera ku Samariya.15Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yehoasi, bzense ndibzo iye adachita, mphamvu zache, na ndimo adamenyanirana nkhondo na Amaziya mfumu ya Yuda, kodi bziribe kunembiwa mmbukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 16Ndiye Yoasi adagona na abereki wache achifuchiriwa mu Samariya na mfumu ya Isaraeli, apo Yeroboamu, mwanache wachimuna, adakhala mfumu nkhankha ya iye.17Amaziya mwana wachimuna wa Yoasi, mfumu ya Yuda, idakhala na moyo magole khumi na machanu atafa Yoasi mwana wachimuna wa Yehoahazi, mfumu ya Isaraeli. 18Zingakhala nkhani zinango zakuguma Amaziya, kodi ziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 19Iwo adachitira chiwembu Amaziya mu Yerusalemu, apo iye achithawira ku Lakisi. Iye adathawira ku Lakisi, soma adatumiza wanthu kumutewera ku Lakisi achikamuphera koko.20Iye adamubweresa pa akavalo, achifuchiriwa na abereki wache mu Yerusalemu mmuyi wa Davide. 21Wanthu wensene wa Yuda adatenga Azariya, omwe akhana magole khumi na matanthatu yakubadwa, achimuikha mfumu nkhankha ya babache Amaziya. 22Akhali Azariya omwe adamanga pomwe Elati achiubweza kuna Yuda, Mfumu Amaziya zjai atagona na abereki wache.23Mgole la khumi na chichanu la Amaziya mwana wachimuna wa Yoasi mfumu ya Yuda, Yeroboamu mwana wachimuna wa Yehoasi mfumu ya Isaraeli adayamba kutonga Samariya; iye adatonga magole makumi manayi. 24Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova. Iye alibe kuchoka pa bzakuphonya bzense bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, omwe akhadachitisa Isaraeli kuphonya. 25Iye adabwezeresa malire ya Isaraeli kuchokera ku Lebo Hamati kufika ku Nyanza ya Araba, kuteweza kutonga kwa mafala ya Yahova, Mulungu wa Isaraeli, ndiyo iye akhadasewera kudzera mwa mtumiki wache Yona mwana wachimuna wa Amitai, mneneri, wakuchokera ku Gati Heferi.26Thangwe Yahova adaona kutsautsika kwa Isaraeli, kuti kukhali kwakuwawa kuna munthu aliyense, kapolo na mfulu kubodzi, na kuti pakhana mpulumusi wa Isaraeli. 27Soma Yahova akhalibe kulewa kuti amdzapfudza dzina la Isaraeli kuchoka pansi pa thambo, ndiye adawapulumusa iwo na boko la Yeroboamu mwana wachimuna wa Yehoasi.28Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yeroboamu, bzensene ndibzo iye adachita, mphamvu zache, ndimo adachitira nkhondo achitenga pomwe Damasiko na Hamati, yomwe ikhali mmanja mwa Yuda, pala Isaraeli, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 29Yeroboamu adagona pansi na abereki wache, na mafumu ya Isaraeli, apo Zakariya mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.
151Mgole la makumi mawiri na chinomwe la Yeroboamu mfumu ya Isaraeli, Azariya mwana wachimuna wa Amaziya mfumu ya Yuda idayamba kutonga. 2Azariya akhana magole khumi na matanthatu yakubadwa pomwe iye adayamba kutonga, apo adatonga kwa magole makumi machanu na mawiri mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Yekoliya, apo akhali wa ku Yerusalemu. 3Iye adachita bzabwino pamaso pa Yahova, ninga ndimo babache Amaziya akhadachitira.4Tsono, mbuto zakupambulika ziribe kutengiwa. Wanthu akhapitiriza basi kuthira nsembe na kugasa bzakufukiza pa mbuto zakupambulika. 5Yahova adadwalisa mfumuyo mwakuti idakhala yamapere kufikizana nsiku ya imfa yache ichikhala mnyumba ya payokha. Yotamu, mwana wachimuna wa mfumuyo, adanyang'anira banjalo achimbatonga wanthu wa mdzikomo.6Zingakhala nkhani zinango zakuguma Azariya, bzensene ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 7Ndiye Azariya adagona pansi na abereki wache; iwo adamufuchira iye na abereki wache mmuyi wa Davide. Yotamu, mwanache wachimuna, adakhala mfumu nkhankha ya iye.8Mgole la makumi matatu na chisere la Azariya mfumu ya Yuda, Zakariya mwana wachimuna wa Yeroboamu adatonga Isaraeli mu Samariya kwa miyezi mitanthatu. 9Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova, ninga ndimo babache akhadachitira. Iye alibe kuchoka mu bzakuphoya bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, omwe akhadachitisa Isaraeli kuphonya.10Salumu mwana wachimuna wa Yabesi adachitira chiwembu Zakariya, kumumenya mu Ibleamu, mkumupha. Kinangoko iye adakhala mfumu nkhankha ya iye. 11Zingakhala nkhani zinango zakuguma Zakariya, zidanembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli. 12Aya yakhali mafala ya Yahova ndiyo iye adasewera kuna Yehu, kulewa kuti, ''Mbeu yako imdzakhala pa kadera yachifumu ya Isaraeli kufikizana m'bwado wachinayi.'' Ibzi ndibzo bzidachitika.13Salumu mwana wachimuna wa Yabesi adayamba kutonga mgole la makumi matatu na chipfemba la Uziya mfumu ya Yuda, achitonga mwezi ubodzi okha mu Samaria. 14Menahemu mwana wachimuna wa Gadi adakwira kuchoka ku Tiriza kuyenda ku Samaria. Kumweko adamenya Salumu mwana wachimuna wa Yabesi, mu Samariya. Iye adamupha achikhala mfumu nkhankha ya iye.15Zingakhala nkhani zinango zakuguma Salumu na chiwembu ndicho iye adakonza, bzinanembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli. 16Kinangoka Menahemu adamenya Tipisa na wense omwe akhali mwemo, na malire yakuzungulira Tiriza, thangwe alibe kumufungulira muyiyo. Ndiye iye adaumenya, achitumbula azimayi wensene wapathupi mmuyi umweyo.17Mgole la makumi matatu na chipfemba la Azariya mfumu ya Yuda, Menahemu mwana wachimuna wa Gadi adayamba kutonga Isaraeli; iye adatonga magole khumi mu Samaria. 18Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova. Pa moyo wache wensene, alibe kuchoka mu bzakuphonya bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, omwe akhadachitisa Isaraeli kuphonya.19Ndiye Puli mfumu ya Asuri idabwera kulimbana na dzikolo, apo Menahemu adapa Puli matalente chulu chibodzi ya siriva, pala kuti Puli amuthandize kulimbikisa ufumu bwa Isaraeli mmanja mwache. 20Menahemu adatsonkhesa kobiri zozi kuchoka ku Isaraeli pakungingimiza munthu aliense wa vida, wa mphamvu kutsonkha masekere makumi machanu machanu ya siriva kupasa iye mkukapereka kuna mfumu ya Asuri. Ndiye mfumu ya Asuri idabwerera apo iribe kukhala mwemo mdzikomo.21Zingakhala nkhani zinango zakuguma Menahemu, na bzensene ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli? 22Ndiye Menahemu adagona pansi na abereki wache, apo Pekahia mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.23Mgole la makumi machanu la Azariya mfumu ya Yuda, Pekahia mwana wachimuna wa Menahemu adayamba kutonga Isaraeli mu Samariya; iye adatonga magole mawiri. 24Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova. Alibe kulekeza bzakuphonya bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, bzomwe bzidachitisa Isaraeli kuphonya.25Pekahia akhana mnyamata wakubasa dzina lache Peka mwana wachimuna wa Remalia, omwe adamuchitira iye chiwembu. Pabodzi na wanthu makumi machanu wa ku Gileadi, Peka adapha Pekahia na Arigobu na Arie mu Samaria, mkati mwa litsito la nyumba ya mfumu. Peka adapha Pekahia achikhala mfumu nkhankha ya iye. 26Zingakhala nkhani zinango zakuguma Pekahia, bzense ndibzo iye adachita, bzidanembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli.27Mgole la makumi machanu na chiwiri la Azariya mfumu ya Yuda, Peka mwana wachimuna wa Remalia adayamba kutonga Isaraeli mu Samaria; iye adatonga magole makumi mawiri. 28Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova. Iye alibe kuchoka mu bzakuphonya bza Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati, omwe akhadachitisa Isaraeli kuphonya.29Mu nsiku za Peka mfumu ya Isaraeli, Tigilati--Pilesere mfumu ya Asuri idabwera mkudzatenga Ijoni, Abeli Beti Maaka, Yanoa, Kedesi, Hazori, Gileadi, Galileya, na dziko lensene la Nafitali. Iye adatuta wanthu wa mu Asuri. 30Ndiye Hoseya mwana wachimuna wa Ela adakonza chiwembu kugandukira Peka mwana wa Remaliya. Adamenya iye achimupha. Ndiye iye adakhala mfumu nkhankha ya iye, mgole la makumi mawiri la Yotamu mwana wachimuna wa Uziya. 31Zingakhala nkhani zinango zakuguma Peka, bzensene ndibzo iye adachita, bzidanembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Isaraeli.32Mgole lachiwiri la Peka mwana wachimuna wa Remaliya, mfumu ya Isaraeli, Yotamu mwana wachimuna wa Uziya, mfumu ya Yuda adayamba kutonga. 33Iye akhana magole makumi mawiri na machanu yakubadwa pomwe adayamba kutonga; iye adatonga magole khumi na matanthatu mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Yerusa; iye akhali mwana wachikazi wa Zadoki.34Yotamu adachita bzakukoma pamaso pa Yahova, ninga ndimo babache Uziya akhadachitira. 35Tsono, mbuto zakupambulika zikhalibe kutengiwa. Wanthu akhathira basi nsembe na kumbagasa bzakufukiza pa mbuto zakupambulikazo. Yotamu adamanga chipata cha kuphiri kwache kwa nyumba ya Yahova. 36Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yotamu, na bzense ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda?37Mu nsiku zozo Yahova adayamba kutumiza kukalimbana na Yuda Rezini mfumu ya Aramu, na Peka mwana wachimuna wa Remaliya. 38Yotamu adagona pansi na abereki wache achifuchiriwa na abereki wache mmuyi wa Davide, m'bereki wache. Ndiye Ahazi, mwanache wachimuna, adakhala mfumu nkhankha ya iye.
161Mgole la khumi na chinomwe la Peka mwana wachimuna wa Remaliya, Ahazi mwana wachimuna wa Yotamu mfumu ya Yuda, adayamba kutonga. 2Ahazi akhana magole makumi mawiri yakubadwa pomwe iye adayamba kutonga, apo adatonga magole khumi na matanthatu mu Yerusalemu. Iye alibe kuchita bzakukoma pamaso pa Yahova Mulungu wache, ninga ndimo Davide m'bereki wache akhadachitira.3Soma, iye adafamba mnjira ya mafumu ya Isaraeli. Iye akhabvuma kuchitisa mwanache kugwata na pamoto wakugaka, kutewezera bzichito bzakunyansa bza madzinza ndiyo Yahova akhadayathotha pamaso pa wana wa Isaraeli. 4Iye adapereka nsembe na bzakugasa bzakufukiza m'buto zakupambulika, pa katolotolo pa mapiri na pansi pa muti uliwense wakubiriwira.5Ndiye Rezini, mfumu ya Aramu na Peka mwana wachimuna wa Remaliya, mfumu ya Isaraeli, adakwira ku Yerusalemu kukamenya nkhondo. Iwo adazungulira Ahazi, soma alibe kumugonjesa. 6Pa nthawe yoyo, Rezini mfumu ya Aramu idatenga pomwe Elati pala Aramu ichithotha Ayuda kuchoka mu Elati. Ndiye a Arameya adabwera ku Elati, ndiko akhala ateye lero lino.7Ndiye Ahazi adatuma mitumi kuna Tigilati-Pilesere mfumu ya Asuri, kulewa kuti, ''Ndine kapolo wanu na mwananu. Kwirani mudzandipulumuse kuchoka mmanja mwa mfumu ya Aramu na kuchoka mmanja mwa mfumu ya Isaraeli, omwe akundimenya nkhondo.'' 8Ndiye Ahazi adatenga siriva na oro ndibzo bzidagumanika mnyumba mwa Yahova na pakati pa mathungwa ya kunyumba ya mfumu apo adabzitumiza ninga mphaso kuna mfumu ya Asuri. 9Ndiye mfumu ya Asuri idamutetekera iye, apo mfumu ya Asuri idakwira kukalimbana na Damasiko, kukaugonjesa achikatuta wanthu wache ninga akapolo kuyenda nawo ku Kiri. Iye adapha pomwe Rezini mfumu ya Aramu.10Mfumu Ahazi idayenda ku Damasiko kukagumana na Tigilati-Pilesere mfumu ya Asuri. Pa Damasiko iye adaona guwa la nsembe. Iye adatumizira kuna Uriya wansembe moda wache wa guwa la nsembelo na chilinganilo chache na mamangidwe thangwe wanthu wakumanga akhabzifuna. 11Ndiye Uriya wansembe adamanga guwa la nsembe kukhala ninga mmangidwe ndiwo Mfumu Ahazi akhadatumiza kuchoka ku Damasiko. Iye adalimaliza Mfumu Ahazi ikanati kuti ibwerere kuchoka ku Damasiko. 12Pomwe mfumu idabwerera kuchoka ku Damasiko idaona guwa la nsembelo; mfumuyo idafenderera guwa la nsembelo ichithira nsembe popo.13Iye adachita nsembe yache yakupserereza na nsembe yache ya ufa, kuthululira nsembe yache yakuthira, na kupalanga mulopa wa nsembe yache ya mtendere pa guwapo. 14Guwa la mkuwa ndilo likhali pamaso pa Yahova-- iye adalibweresa kuchoka kutsogolo kwa kachisi, kuchoka pakati nakati pa guwa lache na kachisi wa Yahova mkuliikha mbali ya kumpoto kwa guwa lache.15Ndiye mfumu Ahazi adatonga Uriya wansembe, kulewa kuti, ''Pa guwa likulu la nsembe tenthani machibese nsembe yakupserereza maulo nsembe ya ufa, na nsembe yakupserereza ya mfumu na nsembe yache ya ufa, na nsembe yakupserereza ya wanthu wensene wa mdziko, na nsembe yawo ya ufa na nsembe yawo yakuthira. Palangani popo mulopa wensene wa nsembe yakupserereza, na mulopa wensene wa nsembe, Soma guwa la nsembe la mkuwa limdzakhala langu lakumbadzabvunzira nalo.'' 16Uriya wansembe adachita ninga ndimo Mfumu Ahazi idatongera.17Ndiye Mfumu Ahazi idachosa matsekerezo ya maphaka na mabasiya kuchoka pa bzakuimisira bzakutakulika; iye adabulusa pomwe thawale kuchoka pa ng'ombe za mkuwa ndizo zikhali pansi pache mkuyiikha pa njira yakuzira na minyala. 18Iye adachosa njira yakumpsinkhika pala Sabata ndiyo iwo akhadaimanga pa kachisi, pabodzi na pakupitira mfumu panja pa kachisi wa Yahova, thangwera mfumu ya Asuri.19Zingakhala nkhani zinango zakuguma Ahazi na ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 20Ahazi adagona pansi na abereki wache achifuchiriwa na abereki wache mmuyi wa Davide. Hezekiya mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.
171Mgole la khumi la chiwiri la Ahazi mfumu ya Yuda, kutonga kwa Hoseya mwana wachimuna wa Ela kudayambika. iye adatonga mu Samariya mu Isaraeli kwa magole mapfemba. 2Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova, soma sikuti ninga mafumu ya mu Isaraeli ndiyo yakhalipo mmambuyo mwache. 3Salimanezere mfumu ya Asuri idamuthira nkhondo iye, apo Hoseya adakhala kapolo wache achimubweresera mitulo.4Ndiye mfumu ya Asuri idazindikira kuti Hoseya akhamukonzera chiwembu, thangwe Hoseya akhadatuma mitumi kuna So mfumu ya Aigupto; thimize, iye alibe kupereka mitulo kuna mfumu ya Asuri, ninga akhachitira gole na gole. 5Ndiye mfumu ya Asuri idamufungira achimmanga iye mkaoko. Ndiye mfumu ya Asuri idathira nkhondo mdziko lensenelo, achimenya pomwe Samariya achiuzungulira kwa magole matatu. 6Mgole lachipfemba la Hoseya, mfumu ya Asuri idatenga Samariya ichiphata a Isaraeli kuyenda nawo ku Asuri. Iye adawaikha iwo mu Hala, pa Mkulo wa Habori wa Gozani, na mmiyi ya Amedi.7Kuphatiwa ukapolo kudachitika thangwe wana wa Isaraeli akhadaphonyera Yahova Mulungu wawo, omwe akhadawabweresa kukwira kuchoka mdziko la Aigupto, kuchoka mmanja mwa Falao mfumu ya Aigupto. Wanthu akhanamata milungu ina 8na kufamba mmitemo ya madzinza ndiyo Yahova akhadayathotha pamaso pa wana wa Isaraeli, na mmitemo ya mafumu ya Isaraeli ndiyo iwo akhadachita.9Wana wa Isaraeli adachita mwachinsinsi---kulimbana na Yahova Mulungu wawo--bzinthu ndibzo bzikhali lini bzabwino. Iwo adabzimangira okha mbuto zakupambulika mmiyi yawo yensene, kuchokera ku nsaka yakulindira kufikizana ku malitsito. 10Iwo adazika pomwe bzipilala na chimuti chakutsema cha Asera pa phiri lirilense litali na patsinde pa muti uliwense wakubiriwira.11Popo iwo akhambatentha bzakufukiza mu mbuto zensene zakupambulikazo, ninga madzinza yakhadachitira, wale ndiwo Yahova akhadawatenga kuwachosa pamaso pawo. A Isaraeli adachita bzinthu bzakuipa kunyosa ukali bwa Yahova; 12Iwo adanamata bzilinganilo bzakutsema, ndibzo Yahova akhadati nabzo kuna iwo, ''Mumdzachita lini chinthu chochi.''13Soma Yahova akhadachitira umboni kuna Isaraeli na kuna Yuda kudzera mwa mneneri aliyense na wakuona aliyense, kulewa kuti, ''Tembenukani muleke njira zanu zakuipa apo koyani bzakutonga bzangu na manemba yangu, apo khalani wakusamala kukoya malamulo yensene ndidalamulira abereki wanu, na kuti ndidakutumizirani kudzera mwa akapolo wangu aneneri.''14Soma iwo alibe kutetekera, soma adaumisa makosi yawo ninga abereki wawo, omwe alibe kukhulupirira Yahova Mulungu wawo. 15Iwo adalamba manemba yache na mpangano ndiwo iye akhadachita na abereki wawo, na mayeruzo ya mpangano ndiwo iye akhadawapa iwo. Iwo adatewera bzipfunziso bza pezipezi apo iwombo okha adasanduka wa pezipezi. Iwo adatewera madzinza yakusaya kudziwa Mulungu ndiyo yakhadawazungulira, yale ndiyo Yahova akhawadatonga iwo nampodi kuyaterezera.16Iwo adalamba malamulo yensene ya Yahova Mulungu wawo. Adasula bzilinganiro bza fero bza ng'ombe ziwiri zikazi kumbazinamata. Iwo adatsema chilinganiro cha muti cha Asela, achinamata bzilinganiro bzensene bza kudzaulu na Baala. 17Iwo adachitisa wana wawo wachimuna na wachikazi kumbagwata na pamoto, adaphatisa basa maula na matsenga, adabzigulisa okha kuchita bzobzo ndibzo bzikhali bzakuipa pamaso pa Yahova, apo adaputa ukali bwache. 18Mthangwerache Yahova akhali wakukalipa maninge na a Isaraeli achiwachosa iwo pamaso pache. Pakhalibe aliyense wakusala soma dzinza la Yuda lokha.19Neye Yuda chaiye alibe kukoya malamulo ya Yahova Mulungu wawo, achitewera mitemo ndiyo a Isaraeli akhachita. 20Ndiye Yahova adalamba wa mbeu wense wa Isaraeli; iye adawalanga iwo achiwapereka mmanja mwa wale ndiwo angadatenga vida ninga chakudzonga, ateye iye adawachoseratu mmaso mwache.21Iye adan'gamba Isaraeli kuchoka pa mndando wa banja lachifumu la Davide, apo adaikha mfumu Yeroboamu mwana wachimuna wa Nebati. Yerobiamu adachosesa Isaraeli kulekeza kutewera Yahova achiwachitisa iwo kuchita chakuphonya chikulutsa. 22Wana wa Isaraeli adatewera bzakuipa bzense bza Yerobiamu apo alibe kuchoka mwa iwo. 23ndiye Yahova adapfudza Isaraeli mmaso mwache, ninga ndimo adalewera kudzera mwa atumiki wache aneneri ndiwo adachita. Ndiye Isaraeli adachosewa mdziko lawo la iwo kuyenda ku Asuri, apo bzikali tenepo kufikizana lero lino.24Mfumu ya Asuri idabweresa wanthu kuchoka ku Babulo na kuchoka ku Kuta, na kuchoka ku Ava, na kuchoka ku Hamati na Sefaravaimu, achiwaikha mmiyi ya Samariya mu mbuto ya wana wa Isaraeli. Iwo adatenga Samaria achikhala mmiyi yache.

25Bzidachitika pakutoma pa kukhala kwawo koko kuti alibe kulemekeza Yahova. Ndiye Yahova adatumiza mphondolo pakati pawo zomwe zidapha wina wa iwo. 26Ndiye iwo adauza mfumu ya Asuri, kulewa, ''Madzinza ndiyo mwayatenga mkukayaikha mmiyi ya Samariya yamdziwa lini bzichito bzakufunika na Mulungu wa dzikoli. Ndiye iye watumiza mphondolo pakati pawo, apo, onani, mphondolo zikupha wanthu koko thangwe akudziwa lini bzichito bzakufunikira na Mulungu wa dzikoli.''27Ndiye mfumu ya Asuri idatonga, kulewa kuti, ''Tengani m'bodzi wa ansembe koko omwe mudamutenga kuchoka koko, apo mulekeni ayende kukakhala koko, apo akapfunzise iwo bzichito bzakufunikira na Mulungu wa dzikoli.'' 28Ndiye m'bodzi wa ansembe omwe adamutenga kuchoka ku Samariya adabwera achikakhala mu Beteli; iye adapfunzisa iwo ndimo angalemekezere Yahova.29Dzinza lirilense lidakhala na milungu yache yache, achiikha mu mbuto zakupambulika ndizo a Samariya akhadakonza---dzinza lirilense mmiyi ndiyo akhakhala. 30Wanthu wa ku Babulo adakonza Sukoti Benoti; wanthu wa ku Kuta adakonza Nerigali; wanthu wa ku Hamati adakonza Asima; 31a Avite adakonza Nibazi na Tarataka. A Sefaravaimu adaotcha wana wawo pamoto kuna Adrameleki na Anameleki, milungu ya a Sefaravaimu.32Iwo adalemekeza pomwe Yahova, achisankhula kuchoka pakati pawo ansembe wa mbuto zakupambulika. 33Iwo adalemekeza Yahova achinamata pomwe milungu yawo yawo, mmitemo ya madzinza kuchoka pa iwo omwe akhadatengiwa.34Kufikizana lero lino iwo ambakhala basi mmitemo yawo yachikale. Ambalemekeza lini Yahova, ayai kutewera manemba yache, mitemo, malamulo, ayai malamulo ndiyo Yahova adapereka kuna wa mbeu ya Yakobo, omwe adawachemera Isaraeli. 35Pomwe Yahova adachita nawo mpangano, adawatonga iwo, ''Mumdzagopa lini milungu inango, ayai kuigodamira iyo, ayai kuinamata, ayai kuithirira nsembe.36Soma Yahova, omwe adakubweresani kukwira kuchoka mdziko la Aigupto na mphamvu ikulu na boko lakuthamuka, ndiye omwe mumdzamulemekeza, mkwa iye ndiko mumdzagodama pansi, apo mkwa iye ndiko mumdzapereka nsembe. 37Manemba na mayeruzo, lamulo na malamulo ndiyo iye adakunemberani, mumdzayakoya kwamuyaya. Ndiye nampodi kugopa milungu inango, 38na mpangano ndiwo ndachita namweyu, mumdzayebwa lini; ayai kudzanamata milungu inango.39Soma Yahova Mulungu wanu ndiye omwe mudzamulemekeze. Iye amdzakupulumusani imwe kuchoka ku mphamvu za awengi wanu. 40Iwo alibe kutetekera, thangwe adapitiriza basi kuchita ndibzo akhadachita mmambuyo. 41Ndiye madzinza yoya yadagopa Yahova yachinamata pomwe bzilinganiro bzawo bzakutsema, apo wana wawo adachita pomwe bzibodzibodzi---ninga adachitira wana wa wana wawo. Iwo ambapitiriza kuchita ndibzo abereki wawo adachita, kufikizana nsiku ya lero lino.
181Tsapano ,gole lachitatu la Hoseya mwana wachimuna wa Ela, mfumu ya Isareli, Hezekiya mwana wachimuna wa Ahazi, mfumu ya Yuda adayamba kutonga. 2Akhana magole makumi mawiri na machanu yakubadwa pomwe iye adayamba kutonga; adatonga magole makumi mawiri na mapfemba mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Abija; iye akhali mwana wachikazi wa Zakaliya. 3Iye adachita bzakukoma pamaso pa Yahova, ninga ndimo Davide, m'bereki wache, akhadachitira.4Iye adachosa mbuto zakupambulika, kudzononga bzipilala bza minyala, achigwata kugwesa bzimiti bzakutsema bza Asera. Iye adapsa mmapidaso nyoka ya mkuwa ndiyo Mose akhadaikonza, thangwe nsiku zozo wana wa Isaraeli akhambagasa bzakufukiza popo, ikhachemeriwa ''Nehusitani.'' 5Hezekiya akhakhulupirira mwa Yahova, Mulungu wa Isaraeli, mwakuti atapita iye pakhalibe pomwe wina ninga iye pakati pa mafumu yensene ya Yuda, ayai pakati pa mafumu yomwe yakhali mmambuyo mwache.6Thangwe iye adaphatisisa Yahova. Iye alibe kulekeza kutewera iye soma adakoya basi malamulo yache, ndiyo Yahova adatonga Mose. 7Ndiye Yahova akhanaye Hezekiya, apo kulikwense akhayendako iye akhapambana. Iye adagandukira mfumu ya Asuri apo alibe kuitumikira. 8Iye adamenya Afirisiti kuyendera ku Gaza na malire yakuzungulira, kuchoka ku nsaka ya kulindira kufikizana ku muyi wa litsito.9Mgole lachinayi la Mfumu Hezekiya, lomwe likhali gole lachinomwe la Hoseya mwana wachimuna wa Ela mfumu ya Isaraeli, Salimanesere mfumu ya Asuri idabwera kukwira kukalimbana na Samariya achiuzungulira. 10Pa kumala kwa magole matatu adautenga, mgole lachitanthatu la Hezekiya, lomwe likhali gole lachipfemba la Hoseya mfumu ya Isaraeli; mnjira yoyi Samariya adatengiwa.11Ndiye mfumu ya ku Asuri idatenga a Isaraeli kuyenda nawo ku Asuri mkukawaikha mu Hala, na pa Mkulo wa Habori mu Gozani, na mmiyi hya Amedi. 12Iyo idachita ibzi thangwe iwo alibe kubvera mafala ya Yahova Mulungu wawo, soma adaphonyera malamulo ya mpangano, bzense ndibzo Mose mtumiki wa Yahova adatonga. Iwo adalamba kutetekera ayai kuchita.13Ndiye mgole la khumi na chinayi la Mfumu Hezekiya, Senakeribu mfumu ya Asuri idamenya miyi yensene ya malitsito ya Yuda mkuitengeratu. 14Ndiye Hezekiya mfumu ya Yuda idatumiza mafala kuna mfumu ya Asuri, yomwe ikhali pa Lakisi, kulewa, ''Ndakuphonyerani imwe. Mundichokere. Ndicho mumndisenzesacho nimsenza.'' Mfumu ya Asuri idaikhira Hezekiya mfumu ya Yuda kupereka matalente madzana matatu ya siriva na matalente makumi matatu ya oro. 15Ndiye Hezekiya adamupa iye siriva wensene ndiye adagumanika mnyumba ya Yahova na mmathungwa ya mnyumba ya mfumu.16Ndiye Hezekiya adakwatula oro kuchoka pa misuwo ya kachisi wa Yahova na kuchoka pa nsandamira ndizo iye adazikukutidza; iye adapa oro kuna mfumu ya Asuri. 17Soma mfumu ya Asuri idabalalisa wankhondo wache azinji, mkutuma Taratani na Rabasarisi na mkulu wa nkhondo kuchoka ku Lakisi kuyenda kuna Mfumu Hezekiya ku Yerusalemu. Iwo adafamba kukwira na miseu achikafika kunja kwa Yerusalemu. Iwo adafendera pa mathiriro ya thawale la mchera wakudzaulu kwache, pa mseu ukulu wa munda wakufulira, achikaima pafupi na popo. 18Iwo atachemera Mfumu Hezekiya, Eliyakimu mwana wachimuna wa Hilikiya, omwe akhali pa muyi, na Sebina mnembi, na Yoa mwana wachimuna wa Asafu, wakunemba mbiri, adabula kunja kukagumana nawo.19Ndiye mkulu wa nkhondo adati kna iwo kukauza Hezekiya ndibzo mfumu ikulu, mfumu ya Asuri, idalewa: Kodi chikhulupiriro chanu chikuchoka paponi? 20Mumbasewera mafala ya pezipezi yokhayokha, kulewa kuti muna uphungu na mphamvu za nkhondo. Ukudalira mwa mbani, kuti undigandukire tere? 21Onani, mumbakhulupirira mwa Aigupto, mpsimbo yakufambirayi ya mtete wakupseka; penu munthu aniiyadzamira, imdzaphathirira mmanja mwache mkumupsonda. Umu ndimo Falao mfumu ya Aigupto aliri kuna aliyense ndiye animukhulupirira iye.22Soma mungandiuza, 'Timbakhulupirira Yahova Mulungu wathu,' kodi ndiye lini omwe mbuto zache zakupambulika na maguwa ya nsembe Hezekiya wayatenga, achilewa kuna Yuda na kuna Yerusalemu, 'Mumbanamate pamaso pa guwa la nsembe ili mu Yerusalemu'? 23Tsapano mthangwerache, ndikufuna kukusandusani chakupereka chabwino kuchoka kuna mbuyangu mfumu ya Asuri. Nimdzakupani akavalo bzulu bziwiri, penu mungakwanise kugumana wakudzayafambisa.24Mumdzabweza tani neye nduna ibodzi ing'ono ya kapitawo wa mbuyangu? Mwaikha chikhulupiriro chanu mwa Aigupto akupeni magaleta na wanthu wa pa akanalo! 25Kodi ndafamba kukwira kuno seye Yahova kudzamenya kulimbana na mbuto ino mkuidzononga? Yahova adati kuna ine, 'Menya dziko ili ulidzononge.'''26Ndiye Eliyakimu mwana wachimuna wa Hilikiya, na Sebina, na Yoa adati kuna mkulu wa nkhondo, ''Pirizi sewerani na anyamata wanuwa mchiseweredwe cha chi Aramu, thangwe timbachibva. Nampodi kutisewera mchiseweredwe cha chi Yuda chakubveka mmakutu mwa wanthu omwe ali pa litsito.'' 27Soma mkulu wa nkhondoyo adati kuna iwo, ''Kani mbuyangu wandituma kuna mbuyako na kuna imwepo kusewera mafalaya? Iye alibe kundituma kuna wanthu omwe akhala pansi pa litsito, omwe amdzadya bzakunyansa bzawo na kumwa mitundo yawo ya iwo pabodzi namwe?''28Ndiye mkulu wa nkhondo adaima achikuwa na mkuwe ukulu mchiseweredwe cha chi Yuda, kulewa, ''Tetekerani mafala ya mfumu ikulu, mfumu ya Asuri. 29Mfumu yati, 'Nampodi kubvuma Hezekiya akunyengezeni, thangwe amdzakwanisa lini kukupulumusani kuchoka mu mphamvu zangu. 30Nampodi kubvuma Hezekiya kukuchitisani kukhulupirira Yahova, kulewa, ''Yahova amdzatipulumusa chadidi, apo muyi uno umdzaperekiwa lini mmanja mwa mfumu ya Asuri.'''31Nampodi kutetekera Hezekiya, thangwe ibzi ndibzo mfumu ya Asuri yalewa: 'Mupangane nande mtendere apo mubule kubwera kuna ine. Ndiye aliyense wa imwe amdzadya kuchokera mu mpesa wache na kuchoka mmuti wache wa mkuyu, na kumwa madzi ya mu mchera wache. 32Mumdzachita ichi kufikizana nditabwera kudzakutengani kuyenda namwe ku dziko ninga dziko lanu chailo, dziko la tirigu na vinyu mupsa, dziko la mkate na minda ya mpesa, dziko la miti ya azitona na uchi, pala kuti mudzakhale na moyo neye kufa.' Nampodi kutetekera Hezekiya angayezera kukupumpsani, kulewa, 'Yahova amdzatipulumusa.'33Kodi wina wa milungu ya wanthu adawapulumusa kale iwo kuchoka mmanja mwa mfumu ya Asuri? 34Iri kuponi milungu ya Hamati na Aripadi? Iri kuponi milungu ya Sefaravaimu, Hena, na Iva? Kodi yapulumusa Samariya kuchoka mmanja mwangu? 35Pa milungu yense ya mmadziko, pana mulungu aliyensembo ndiye wapulumusa dziko lache kuchoka mu mphamvu zangu? Yahova angapulumuse tani Yerusalemu kuchoka mu mphamvu zangu?36Soma wanthu adanyamala apo alibe kutawira, thangwe mfumu ikhadatonga, ''Nampodi kumutawira.'' 37Ndiye Eliyakimu mwana wachimuna wa Hilikiya, omwe akhali wakunyang'anira nyumba; Sebina mnembi, na Yoa mwana wachimuna wa Asafu, wakunemba mbiri, adabwera kuna Hezekiya ana bzakubvala bzawo bzitang'ambika, achimuuza iye mafala ya mkulu wa nkhondo.
191Bzidachitika kuti pomwe Mfumu Hezekiya idabva uthenga bwawo, idaphadzula bzakubvala bzache, ichigugudira chiguduli, ichiyenda mnyumba mwa Yahova. 2Iyo idatuma Eliyakimu, wakunyan'ganira nyumbayo, na Sebina mnembi, na akulu wa ansembe, wense adagugudira bziguduli, mkuyenda kuna Yesaya mwana wachimuna wa Amozi, mneneri.3Iwo adati kuna iye, ''Hezekiya wati, 'Lero ni nsiku ya matsautso, kutsimula, na manyazi, thangwe wana yakwana nthawe yakubadwa, soma palibe mphamvu yakubala. 4Bzimdzachitika kuti Yahova Mulungu wanu amdzabva mafala yense ya mkulu wa nkhondo, omwe mfumu ya Asuri yamtuma kudzatonza Mulungu wa moyo, apo amdzatsimula mafala ndiyo Yahova Mulungu wanu wayabva. Tsapano uwakuwisire pembo wakusalawo omwe akali popo.''5Ndiye akapolo wa Mfumu Hezekiya adabwera kuna Yesaya, 6apo Yesaya adati kuna iwo, ''Uzani mbuyanu: 'Yahova wati, ''Nampodi kubva mantha na mafala ndiyo mwabvayo, yomwe akapolo wa mfumu ya Asuri anditukwana nayo. 7Ona, nimdzaikha mzimu mwa iye, achidzabva mafala inango achibwerera ku dziko lache. Nimdzamchitisa iye kugwa na lupanga mdziko lachelo.'''''8Ndiye mkulu wa nkhondo adabwerera achidzagumana mfumu ya Asuri ikumenyana pa Libina, thangwe iye akhadabva kuti mfumu ikhadayenda kuchoka ku Lakisi. 9Ndiye Senakeribu adabva kuti Tirihaka mfumu ya Kusi na Aigupto ikhadabalalisa achikunda kukamenyana naye, ndiye idatuma pomwe mitumi kuna Hezekiya na mafala:10Lewani kuna Hezekiya mfumu ya Yuda, 'Nampodi kubvuma kuti Mulungu wanu omwe mumbamkhulupirira akunyengezeni, kulewa kuti, ''Yerusalemu amdzaperekiwa lini mmanja mwa mfumu ya Asuri.'' 11Onani, mwabva ndibzo mafumu ya Asuri yachita kuna madziko yensene pa kuyadzononga kwakumaliza. Ndiye imwe mumdzapulumusiwa?12Kodi milungu ya madzinza yawapulumusa, madzinza ndiyo abereki wangu adayadzononga: Gozani, Harani, Rezefi, na wanthu wa mu Edeni mu Tela Asara? 13Yali kuponi mafum,u ya Hamati, mfumu ya Aripadi, mfumu ya miyi ya Sefaravaimu, ya Hena, na Iva?14Hezekiya adatambira tsamba kuchokera kuna mitumi achililewenga. Kinangoka iye adakwira kuyenda kunyumba ya Yahova achikalifuthula pamaso pache. 15Ndiye Hezekiya adapemba pamaso pa Yahova achiti, Mulungu wa Isaraeli, imwe wakukhala padzaulu pa akerubi, ndimwe Mulungu yekhayo kuposa maufumu yensene ya dziko lapansi. Mudalenga kudzaulu na dziko lapansi.16Tcherani khutu lanu, Yahova, apo mubve. Fungulani maso yanu, Yahova, apo muone, na kubva mafala ya Senakeribu, ndiyo watumiza kutonza nayo Mulungu wa moyo. 17Chadidi, Yahova, mafumu ya Asuri yadzononga madzinza na madziko yawo. 18Iwo ayikha milungu yawo pamoto, thangwe ikhali lini milungu soma basa la manja ya wanthu, miti ya pezi na minyala. Ndiye Asuri akadzononga amwewo.19Tsapano ndiye, Yahova Mulungu wathu, tipulumuseni, ndikukukumbirani, kuchoka ku mphamvu zache, pala kuti maufumu yensene ya dziko lapansi yadziwe kuti imwe, Yahova, ndimwedi Mulungu pamwekha.20Ndiye Yesaya mwana wachimuna wa Amozi adatuma mafala kuna Hezekiya, kulewa, ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli wati, 'Thangwera mwapemba kuna ine kuguma Senakeribu mfumu ya Asuri, ndakubvani. 21Aya ndiyo mafala ndiyo Yahova wasewera bza iye: Dende mwana wachikazi wa mu Ziyoni likukunyozani na kukutonzani. Mwana wachikazi wa Yerusalemu wakwetesa msolo wache pa imwe. 22Mbani ule wamutonza na kumusasatira? Kulimbana na mbani wakwiza mafala yako na kuyadamisa maso yako mwakusamwirira? Kulimbana na Wakuchenayo Wa Isaraeli!23Na mitumi yanu mwatonza Mbuya, mkulewa, 'Na thimu la magareta yangu ndayenda padzaulu pa mapiri, ku mbali zache za Lebano. Nimdzagwesa mikungudza yache mitali na miti yache yakusankhuka ya mulombwa koko. Nimdzapita mkati mwache maninge, mkhalango yache ya madimba chaiyoiyo. 24Ndafukula michera na kumwa madzi yakunja. Ndidaumisa mikulo yensene ya Aigupto kunsi kwa nzayo zangu.''25Mulibe kubva ndimo ndidachitira kalekalero, ndichibzikonzeratu mu nsiku za kale kale? Tsapano ndikubzibweresa kuti bzimale. Muli pano kuchepesa miyi ya malitsito kukhala midwi ya milundo. 26Wanthu wawo wakukhala momo, wa mphamvu zakuchepa, amwazikana na kuchita manyazi. Ni mbewu mmunda, uswa bwakubiriwira, uswa pa nsodzi ayai mmunda, kutenthiwa bukanati kukula.27Soma ndikudziwa kukhala pansi kwako, kubula panja kwako, kupita mkati kwanu, na kundikalipira kwako. 28Thangwera kundikalipira kwako, na thangwera kubzikuza kwako kwafika mmakutu mwangu, nimdzaikha medzo yangu m'phuno mwako, na cha mkamwa changu mmilomo mwako; nimdzakubwezera pa njira udabwera nayoyi.''29Ichi chimdzakhala chilatizo chako: Gole lino mumdzadya bzakumera mthengo, apo mgole lachiwiri bzakumera kuchoka mwemo. Soma gole lachitatu mumdzabzala mkukolola, kubzala minda ya mpesa muchidya bzipaso bzache. 30Wakusala wa nyumba ya Yuda wakupulumukawo amdzaphuka pomwe mizi achidzabala bzipaso. 31Thangwe kuchoka ku Yerusalemu wakusala amdzabula kunja, kuchoka ku Phiri la Ziyoni wakupulumuka wakuthawawo amdzabwera. Kachangu ka Yahova wa wenekachiro dziko kamdzachita ichi.32Mthangwerache Yahova walewa ichi kuguma mfumu ya Asuri: ''Iye amdzapita lini mmuyi muno ayai kuthusa msewe wache muno. Ayai kuti amdzabwera pamaso pa muyiyu na chakukhotchera ayai kukonza nthumbira yakulimbana na muyiyu. 33Ndimo iye amdzabwerera ndimo pomwe iye amdzabulira; iye amdzapita lini mmuyi muno--uku mkulewa kwa Yahova.'' 34Thangwe nimdzakhotcherera muyi uno na kuupulumusa, pala ubwino kuna ine na ubwino kuna mtumiki wangu Davide.'''35Bzidachitika usiku bumwebo kuti mnjero wa Yahova adabula mkukamenya msasa wa Asuri, kupha achikunda bzulu dzana libodzi na makumi masere na bzichanu. Pomwe wanthu adalamuka machibesebese, matupi yakufa yakhali pense pense. 36Ndiye Senakeribu mfumu ya Asuri idachoka mu Isaraeli ichiyenda kumuyi ichikakhala mu Nineve. 37Pambuyo pache, pomwe iyo ikhanamata mnyumba ya Nisiroki mulungu wache, wanache wachimuna Adrameleki na Sarezere adamupha iye na lupanga. Kinangoka iwo adathawira mdziko la Ararati. Ndiye Esarahadoni mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.
201Mu nsiku zozo Hezekiya akhadwala mwa penu penu. Ndiye Yesaya mwana wachimuna wa Amozi, mneneri adabwera kuna iye, achidzati kuna, ''Yahova wati, 'Konzekerani nyumba yanu, thangwe munifa, sikuti mumkhala na moyo neye.''' 2Ndiye Hezekiya adazungunusira nkhope yache kunyumba achipemba kuna Yahova, kulewa kuti, 3''Pirizi, Yahova, ndikukukumbiranimbo, kumbukirani ndimo ndafambira mwakukhulupirika pamaso panu na mtima wangu wense, ndichichita bzakukukomerani pamaso panu.'' Ndiye Hezekiya adalira mwakukuwa.4Yesaya akanati kuti abule mbuto ya panja, mafala ya Yahova yadabwera kuna iye, kulewa kuti, 5''Zungunuka, umuuze Hezekiya, mtsogoleri wa wanthu wangu, 'Ibzi ndibzo Yahova, Mulungu wa Davide m'bereki wako, walewa: Ndabva pembo lako, na kuona misozi yako. Ndasala pang'ono kukulimbisa iwepo pa nsiku yachitatu, apo umdzayenda kukwira ku nyumba ya Yahova.6Nimdzathimizira magole khumi na machanu ya moyo wako, ndichidzakupulumusa iwepo na muyi uno kuchoka mmanja mwa mfumu ya Asuri, ndichidzateteza muyi uno thangwera ine na thangwera mtumiki wangu Davide.'''' 7Ndiye Yesaya adati, ''Tenga madzi ya nkhuyu.'' Iwo adachita tenepo achithira pa phute lache, achilimba.8Hezekiya adati kuna Yesaya, ''Chilatizo chimdzakhala chani kuti Yahova amdzandilimbisadi, na kuti nimdzakwira kuyenda ku kachisi wa Yahova pa nsiku yachitatu?'' 9Yesaya adatawira, ''Ichi chimdzakhala chilatizo chako kuchokera kuna Yahova, kuti Yahova amdzachita chinthu ichi ndicho iye wasewera. Kodi mthunzi umdzayenda kutsogolo nsikada khumi, ayai kubwerera mmambuyo nsikada khumi?''10Hezekiya adatawira, ''Mpsakusaya kunesa kuti mthunzi kuyenda kutsogolo nsikada khumi. Neye, bvumani kuti mthunzi ubwerere mmambuyo nsikada khumi.'' 11Ndiye Yesaya mneneri adalirira Yahova, apo iye adabweza mthunzi nsikada khumi mmambuyo, kuchoka ndipo ukhadafamba pa kukwirira pa Ahazi.12Pa nthawe imweyo Mariduki-Baladani mwana wachimuna wa Baladani mfumu ya ku Babulo idatumiza masamba na mphaso kuna Hezekiya, thangwe ikhadabva kuti Hezekiya akhadwala. 13Hezekiya adatetekera masamba yamweyo, apo kinangoko achilatiza mitumi ire nyumba yense yachifumu na bzinthu bzache bza nsengwa yapatali, siriva, oro, bzakununtchira na mafuta yakuumira, na nyumba yakukoyera bzida bzache, na bzense bza mnyumba zakukoyera. Pakhalibe chinthu mnyumba mwache, ayai mu ufumu bwache, ndicho Hezekiya alibe kuwalatiza iwo.14Kinangoko Hezekiya mneneri adabwera kuna Mfumu Hezekiya achiibvunza, ''Wanthuwa alewa chani kuna imwe? Iwowa achokera kuponi?'' Hezekiya adati, ''Achokera kudziko lakutali la Babulo.'' 15Yesaya adabvunza, ''Awona chani mnyumba mwanu?'' Hezekiya adatawira, ''Awona chirichense mnyumba mwangu. Palibe chinthu pa bzinthu bza nsengwa yapatali ndicho ndiribe kuwaonesa iwo.''16Ndiye Yesaya adati kuna Hezekiya, ''Tetekera mafala ya Yahova: 17Ona, nsiku zafendera ndizo bzinthu bzensene mnyumba yako yachifumu, bzinthu ndibzo abereki wako adakontcheza kufikizana lero lino, bzimdzatengiwa kuyenda ku Babulo. Palibe chinthu chimdzasala, watenepo Yahova. 18Wina wa mbeu yako omwe umdzabala amdzatengiwa kuchoka kuna iwe, achidzakhala wakumbakhala neye kubala wana mnyumba ya mfumu ya ku Babulo.'''19Ndiye Hezekiya adati kuna Yesaya, ''Mafala ya Yahova ndiyo mwaseweraya ngabwino.'' Thangwe iye akhakumbuka, ''Kodi mtendere na kukhazikika bzimdzakhala lini mu nsiku zangu kani?'' 20Zingakhala nkhani zinango zakuguma Hezekiya, na mphamvu zache zensene, na ndimo iye adamangira dziwe na mchera, na ndimo adabweresera madzi mmuyi--bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 21Hezekiya adagona pansi na abereki wache, apo Manase mwanache wachimuna ndiye adakhala mfumu nkhankha ya iye.
211Manase akhana magole khumi na mawiri pomwe adayamba kutonga; iye adatonga magole makumi machanu na machanu mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Hefisiba. 2Manase akhali wakuipa pamaso pa Yahova, ninga bzinthu bzakuipa bza madzinza ndiyo Yahova akhadayathotha kuchoka pa maso pa wana wa Isaraeli. 3Thangwe iye adamanga pomwe mbuto zakupambulika ndizo Hezekiya babache akhadadzononga, achimanga maguwa ya nsembe ya Baala, achitsema chimuti cha Asera, ninga Ahabu mfumu ya Isaraeli ikhadachitira, achigodamira kuna bzense bza kudzaulu achibzinamatira.4Manase adamanga maguwa ya nsembe mnyumba ya Yahova, napo Yahova akhadatonga, ''Mmu Yerusalemu ndimo dzina langu liti lidzakhale kwa muyaya.'' 5Iye adamanga maguwa ya nsembe ya bzinthu bzense bzakudzaulu mu mbuto ziwiri zense za nyumba ya Yahova. 6Iye adachitisa mwanache wachimuna kugwata na pamoto, iye adaombeza maula na kuchita madimonyo na wakumbabvimira achifikira wa nyanga na wa mizimu. Iye adachita bzakuipa bzikulu pamaso pa Yahova, kunyosa ukali bwache.7Chilinganiro cha Asera ndicho iye akhadachitsema, adachiikha mnyumba ya Yahova. Ni mnyumba yoyi ndimo Yahova akhadasewera kuna Davide na Solomoni mwanache wachimuna, iye akhadati: ''Ni mnyumba muno na mu Yerusalemu, ndimo ndasankhula kuchoka pa madzinza yensene ya Isaraeli, kuti nimdzaikha dzina langu kwa nthawe za nthawe. 8Nimdachitisa lini nzayo za a Isaraeli kufamba pomwe apa na apa kunja kwa dziko ndilo ndidalipereka kuna abereki wawo, achikhala kuti amdzasamala kubvera bzense ndibzo ndawatonga iwo, na kuteweza malamulo yensene ndiyo mtumiki wangu Mose adawatonga iwo.'' 9Soma wanthu alibe basi kutetekera, apo Manase adawatsogolera kuchita bzakuipa zjai kuposa madzinza ndiyo Yahova akhadayadzononga pamaso pa wana wa Isaraeli.10Ndiye Yahova adasewera kudzera mwa atumiki na aneneri, kulewa kuti, 11''Thangwe Manase mfumu ya Yuda wachita bzinthu bzakutsamwisa, na kuchita bzakunyansa zjai kuposa a Amori wensene ndiwo akhalipo iye akanati kubwera ndimo adachitira, na kuchitisa pomwe Yuda kuphonya na bziringaniro bzakutsema, 12mthangwerache Yahova, Mulungu wa Isaraeli, walewa ichi: Onani, ndasala pang'ono kubweresa chakuipa chimwecho kuna Yerusalemu na Yuda mwakuti aliyense wakudzachibva, makutu yache yensene yamdzamulirisa.13Nimdzafuthulira Yerusalemu chingwe chakupimira chidaphatisiwa basa kuna Samariya, na chimngwe chakulungamisira dzololo chidaphatisiwa basa pa nyumba ya Ahabu; nimdzapukusa Yerusalemu, ninga ndimo munthu ambapukusira palato, kuipukusa mkuigwanankhira. 14Nimdzataya chakusala cha chakusiiriwa changu mkubzipereke ibzo mmanja mwa awengi wawo. Iwo amdzakhala chakudya na chakukolola cha awengi wawo wensene, 15thangwe achita bzakuipa pamaso pangu, apo andinyosera ukali bwangu, kuchokera nsiku abereki wawo adabula mu Aigupto, kufikizana lero lino.16Chensecho pomwe, Manase adajojeza mulopa uzinji wakusaya kuphonya, kufikizana adadzala Yerusalemu kuchoka kuphampha kufikizana kuphampha kwina na imfa. Uku kukhali kuphatanidza ku chakuphonya ndicho adachitisa Yuda kuphonya, pomwe iwo adachita bzakuipa pamaso pa Yahova. 17Zingakhala nkhani zinango zakuguma Manase, bsense ndibzo iye adachita, na kuphonya ndiko iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 18Manase adagona pansi na abereki wache achiikhiwa mmunda mwa nyumba yache, mmunda mwa Uza. Amoni mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.19Amoni akhana magole makumi mawiri na mawiri pomwe iye adayamba kutonga; iye adatonga magole mawiri mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Mesulemeti; akhali mwana wachikazi wa Haruzi wa ku Yotiba. 20Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova, ninga Manase babache akhadachitira.21Amoni adatewera mnjira yense ndiyo babache akhadafamba na kunamata bziringaniro bzakutsema ndibzo babache akhanamata, achibzigodamira. 22Iye adataya Yahova, Mulungu wa abereki wache, apo alibe kufamba ,mnjira ya Yahova. 23Akapolo wa Amoni adamuchitira iye chiwembu achipha mfumuyo mnyumba mwache.24Soma wanthu wa mdzikomo adapha wensene ndiwo adachitira chiwembu Mfumu Amoni, achiikha Yosiya mwanache wachimuna nkhankha ya iye. 25Zingakhala nkhani zinango zakuguma Amoni ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 26Wanthu adamuikha iye mgwinza lache mmunda mwa Uza, apo Yosiya mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.
221Yosiya akhana magole masere pomwe iye adayamba kutonga; iye adatonga magole makumi matatu na libodzi mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Yedida (akhali mwana wachikazi wa Adaya wa ku Bozikati). 2Iye adachita bzakukoma pamaso pa Yahova. Iye adafamba mnjira yensene ya Davide m'bereki wache, apo alibe kupambukira ayai kumadidi ayai kumadzere.3Bzidachitika kuti mgole lachikhumi na sere la mfumu Yosiya, iyo idatuma Safani mwana wachimuna wa Azaliya mwana wachimuna wa Mesulamu, mnembi, kuyenda ku nyumba ya Yahova, kukalewa kuti, 4''Ndoko kwira kuna Hilikiya mkulu wa ansembe ukamuuze kukalewenga kobiri ndizo zafika mnyumba ya Yahova, ndizo alindiri wa kachisi alokotera kuchoka kuna wanthu. 5Lekani ziperekiwe mmanja mwa wanthu wakuphata basa omwe akunyang'anira nyumba ya Yahova, apo zilekeni azipereke kuna wakuphata basa omwe ali mnyumba ya Yahova, pala iwo akonzesere nazo mwakudzonongeka mwa kachisi.6Alekeni apereke kobiri kuna wakupala matabwa, wakumanga nyumba, na wakumanga litsito, na kugulira pomwe matabwa na kugwata minyala kukonzesera kachisi.'' 7Soma pakhafunika lini kulewengera pa kobiri adawapazo, thangwe iwo akhaziphatisira mwakukhulupirika.8Hilikiya mkulu wansembe adati kuna Safani mnembi, ''Ndabulukira bukhu la malamulo mnyumba ya Yahova.'' Ndiye Hilikiya adapereka bukhulo kuna Safani, iye achililewenga. 9Safani adayenda achikatenga bukhulo kukapasa mfumu, achikalewa pomwe kuna iye, kulewa kuti, ''Akapolo wanu aphatisira basa kobiri ndizo zidagumanika mkachisi apo azipereka mmanja mwa wanthu wakuphata basa omwe akhanyang'anira kusamalira kwa nyumba ya Yahova.'' 10Ndiye Safani mnembi adati kuna mfumu, ''Hilikiya wansembe wandipa bukhu ine.'' Ndiye Safani adalilewenga kuna mfumu.11Bzidachitika kuti pomwe mfumu idabva mafala ya m'bukhu la chilamulo, idaphadzula bzakubvala bzache. 12Mfumu idatonga Hilikiya wansembe, Ahikamu mwana wachimuna wa Safani, Akibori mwana wachimuna wa Mikaya, Safani mnembi, na Asaya, mnyamata wache, kulewa kuti, 13''Ndokoni mukandikumbirire Yahova, na pala wanthu na pala Yuda wense, thangwera mafala ya bukhuli ndilo labulukiriwa. Thangwe bukulu ni ukali bwa Yahova ndibo bwagakira ife thangwe abereki wathu alibe kutetekera mafala ya bukhuli pala kubvera ndibzo bzidanembiwa bzakuguma ife.''14Ndiye Hilikiya wansembe, Ahikamu, Akibori, Safani, na Asaya adayenda kuna Hulida mneneri wachikazi, mkazi wa Salumu mwana wachimuna wa Tikiva mwana wachimuna wa Harasi, wakukoya bzakubvala bza mfumu(akhakhala mu Yerusalemu mu mbuto yachiwiri), iwo achisewera naye. 15Iye adati kuna iwo, ''Ibzi ndibzo Yahova, Mulungu wa Isaraeli, walewa: 'Uza munthu adakutuma kuna ineyo, 16''Ibzi ndibzo Yahova wati: 'Onani, nimdzabweresa chakuipa mbuto ino na kuna wanthu wakukhala mwemo, kutengera chirichense chidanembiwa m'bukhu ndilo mfumu ya ku Yuda yalewenga.17Thangwe iwo andilamba ine achitentha bzakufukiza kuna milungu ina, pala kuti andinyosere ukali bwangu na bzakuchita bzensene ndibzo iwo achita--mthangwerache ukali bwangu bwagakira mbuto ino, apo bumdzathimisika lini.''' 18Soma kuna mfumu ya Yuda, yomwe idakutuma kudzakumbira chifuniro cha Yahova, ibzi ndibzo uti udzalewe kuna iyo: ''Yahova, Mulungu wa Isaraeli wati tere: 'Bza mafala ndiyo wabvayo, 19thangwera mtima wako ngutete, na thangwera wabzichepesa wekha pamaso pa Yahova, pomwe udabva ndibzo ndidalewa kuguma mbuto ino na wanthu wache, kuti amdzakhala matere na themberero, na kuti waphadzula bzakubvala bzako uchilira pamaso pangu, inembo ndakutetekera--uku mkulewa kwa Yahova.20Onani, nimdzakugwezekani kuna abereki wanu, apo mumdzagwezekiwa mthenje mwanu mu mtendere. Maso yanu yamdzaona lini tsoka ndilo nimdzalibweresa pa mbuto ino.'''''' Ndiye wanthu adaphata mafala yoya mkubwerera kuna mfumu.
231Ndiye mfumu idatuma mitumi yomwe idawagwezekera akulu akulu wensene wa Yuda na wa mu Yerusalemu. 2Ndiye mfumu idakwira kuyenda ku nyumba ya Yahova, na amuna wense wa Yuda na wanthu wense wakukhala mu Yerusalemu pabodzi naye, na ansembe, aneneri, na wanthu wensene, kuyambira ang'ono na akulu. Ndiye iye adalewenga iwo ali kubva mafala yensene ya m'bukhu la Mpangano ndilo lidabulukiriwa mnyumba ya Yahova.3Mfumu idaima pafupi na chiunda ichichita mpangano pamaso pa Yahova, kufamba pambuyo pa Yahova na kukoya malamulo yache, mboni zache, na manemba yache, na mtima wache wense na moyo wache wensene, kukhazikisa mafala ya mpangano ndiyo yadanembiwa m'bukhu ili. Ndiye wanthu wensene adapangana bzakuimiririra mpanganoyo.4Mfumu idatonga Hilikiya mkulu wa a nsembe, ansembe wache ang'ono, na wakulindira pa msuwo kubulisa mkachisi wa Yahova bzipangizo bzense adakonzera Baala na Asera, na thimu lensene lakudzaulu. Iye adabzitentha bzensene kunja kwa Yerusalemu mminda Mchigwa cha Kidroni achitakula dotha lache kuyenda nalo ku Beteli. 5Iye adaletsa ansembe wakunamata mafano omwe mafumu ya yuda yakhadawasankhula kufukiza bzakununtchira pa mbuto zakupambulika mmiyi ya Yuda na mu mbuto zakuzungulira Yerusalemu-- wale akhafukizira bzakununtchirira Baala, ku dzuwa na kuna mwezi, na kuna nthanda na ku thimu lensene lakudzaulu.6Iye adasokolosa panja chimuti chakutsema cha Asera kuchoka mkachisi wa Yahova, kunja kwa Yerusalemu kuyenda nacho Mchigwa cha Kidroni achichitentha popo. Iye adapeya kusandusa dotha achithusa dothalo pa thenje la wanthu wapezi. 7Iye adagumula nyumba za anyamata wachigololo wakukhala mkachisi wa Yahova, komwe akazi akhapakasa bzakubvala bza Asera.8Yosiya adasokolosa ansembe wense kuyenda nawo kunja kwa miyi ya Yuda achiipisa mnuto zense zakupambulikazo komwe ansembe akhafukiza bzakununtchira, kuchoka ku Geba kuyenda ku Beereseba. Iye adadzononga mbuto zakupambulika pa bzipata ndibzo bzikhali pa msuwo wa mpita wa Yoswa (kazembe wa muyi), mbali yakumadzere kwa mpita wa muyiyo. 9Napo ansembe wa mbuto zakupambulikazo akhabvumiziwa lini kutumikira pa guwa lansembe la Yahova mu Yerusalemu, iwo adadya mkate wakusaya chakufufumisa pakati pa abale wawo.10Yosiya adaipisa Tofeti, wakukhala Mchigwa cha Beni Hinomu, pala kuti palibe angachitise mwanache wachimuna ayai mwanache wachikazi kugwata na pamoto kuti ikhale nsembe kuna Moleki. 11Iye adatenga akavalo ndiwo mafumu ya Yuda yakhadapereka kudzuwa. Iwo akhali mphimpa imweyo pa msuwo wa kachisi wa Yahova, pafupi na subi ya Natani-Meleki, waudindiyo. Yosiya adatentha na moto magareta ya dzuwa.12Yosiya mfumu adadzononga maguwa ya nsembe ndiyo yakhali pa nsodzi pa subi yamdzaulu ya Ahazi, yomwe mafumu ya Yuda yakhadakonza, na maguwa yansembe ndiyo Manase akhadakonza mu mbuto ziwiri zakutongera nkhani za kachisi wa Yahova. Yosiya adaswa mmapidaso bzimwebzo achibzithusa Mchigwa cha Kidroni. 13Mfumu idaipisa mbuto zakupambulika kumachibese kwa Yerusalemu, kumwera kwa phiri la chidzonongeko ndilo Solomoni mfumu ya Isaraeli ikhadamangira Asitoreti, fano lakunyansa la a Sidoniya; la Kemosi, fano lakunyansa la Moabu; na la Moleki, fano lakunyansa la wana wa Amoni. 14Iye adapsa chipilala cha mwala mmapidso achigwesa chimuti chakutsema cha Asera mkudzaza mbuto zozo na mafupa ya wanthu.15Yosiya pomwe adagumuliratu kumaliza guwa la nsembe ndilo likhali pa Beteli na mbuto yakupambulika ndiyo Yerobiyamu mwana wachimuna wa Nebati (omwe adachitisa Isaraeli kuphonya) akhadamanga. Iye adatentha pomwe guwa la nsembelo na mbuto yakupambulikayo achiipeya kukhala dotha. Iye adaotcha pomwe chifanizo cha Asela. 16Pomwe Yosiya adazungunuka, adaona nthutu ndizo zikhali m'bali mwa phiri. Iye adatuma wanthu kukafukula mafupa kuchoka mu nthutuzo; kinangoko iye adayatentha pa guwa la nsembe, yomwe yadaliipisa. Ibzi bzikhali malingana na mafala ya Yahova ndiyo munthu wa Mulungu akhadasewera, munthu omwe adaseweratu bzinthu bzobzi pakutoma.17Ndiye iye adati, ''Chilatizo chire mchani ndikuchiona chire?'' Wanthu wa mmuyimo adamuuza, ''Imweire ni nthutu ya munthu wa Mulungu omwe adabwera kuchokera ku Yuda achilalika kuguma bzinthu bzobzi bzomwe bzobzi mwachitira guwa la nsembe la ku Beteli.'' 18Ndiye Yosiya adati, ''Lilekeni. Nampodi wina akhuye mafupa yache.'' Ndiye iwo adayaleka mafupa yacheyo, pabodzi na mafupa ya mneneri omwe akhadabwera kuchoka ku Samariya.19Ndiye Yosiya adachosa nyumba zensene za mbuto zakupambulika ndizo zikhali mmiyi ya mu Samariya, ndizo mafumu ya Isaraeli yakhadazimanga, na ndizo zidanyosa ukali bwa Yahova. Iye adachita kuna iwo ninga ndibzo bzikhadachitika pa Beteli. 20Iye adapha aneneri wensene wa mbuto zakupambulika pa maguwa ya nsembe achitentha mafupa ya wanthu pamwepo. Kinangoko iye adabwerera ku Yerusalemu.21Ndiye mfumu idatonga wanthu wensene, kulewa kuti, ''Mchitireni Pasaka Yahova Mulungu wanu, ninga bzidanembewera m'bukhu la mpangano.'' 22Madyerero ya Pasaka yamweyo yakhanati kuchitika kale kuchoka mu nsiku za ayeruzi omwe adatonga Isaraeli, ayai mu nsiku zense za mafumu ya Isaraeli ayai Yuda. 23Soma mgole la khumi na chisere la Mfumu Yosiya Pasaka ya Yahova imweyi idasekereriwira mu Yerusalemu.24Yosiya adachoseratu pomwe wa matsenga wensene na wa mizimu. Iye adachoseratu pomwe nyumba za kuombezera, bzilinganilo bzakutsema, na bzinthu bzensene bzakupambulika ndibzo bzikhaoneka mdziko la Yuda na mu Yerusalemu, pala kutsimikiza mafala ya chilamulo ndiyo yadanembiwa m'bukhu ndilo Hilikiya wansembe adalibulukira mnyumba ya Yahova. 25Akanati kukhala Yosiya, pakhanati kukhala kale mfumu ninga iye, omwe adatembenukira kuna Yahova na mtima wache wensene, moyo wache wense, na mphamvu zache zense, omwe adatewera bzakutonga bzensene bza Mose. Ayai mfumu inango kuphuka atapita iye.26Soma, Yahova alibe kulekeza kubvunduka ukali bwache, bomwe budagakira Yuda thangwera bsense ndibzo Manase adachita kunyosa ukali bwache. 27Ndiye Yahova adati, ''Nimdzachosa pomwe Yuda mmaso mwangu, ninga ndachosera Isaraeli, ndichidzataya kunja muyi uno ndiwo ndausankhula, Yerusalemu, na nyumba ya ndiye ndidamuti, 'Dzina langu limdzakhala mwemo.'''28Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yosiya, chirichense ndicho iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri la mafumu ya Yuda? 29Mu nsiku zache, Farawo Neko, mfumu ya Aigupto, idayenda kukamenya nkhondo kulimbana na mfumu ya Asuri pa Mkulo wa Firate. Mfumu Yosiya idayenda kukagumana na Neko ku nkhondoko, apo Neko adapha iye pa Megido. 30Akapolo wa Yosiya adamutakula iye wakufa mu gareta kuchoka pa Megido, mkumubweresa ku Yerusalemu, mkumuikha mu thenje lache la iye. Ndiye wanthu wa mdzikomo adatenga Yehoahazi mwana wachimuna wa Yosiya, mkumudzoza iye, achimuikha mfumu nkhankha ya babache.31Yehoahazi akhana magole makumi mawiri na matatu pomwe iye adayamba kutonga, apo iye adatonga miyezi mitatu mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Hamutali; iye adaona mwana wachikazi wa Yeremiya wa ku Libina. 32Yehoahazi adachita bzakuipa pamaso pa Yahova, ninga chirichense ndicho abereki wache akhadachita. 33Falawo Neko adamuikha iye mu njema pa Ribila mdziko la Hamati, pala kuti nampodi iye atonge mu Yerusalemu. Ndiye Neko adakhazikisa dipo pa Yuda la matalente dzana libodzi ya siriva na talente ibodzi ya oro.34Falawo Neko adaikha Eliyakimu mwana wachimuna wa Yosiya kukhala mfumu nkhankha ya Yosiya babache, achimodali dzina lache kukhala Yoyakimu. Soma iye adatenga Yehoahazi kuyenda naye kutali ku Aigupto, apo Yehoahazi adafera koko. 35Yoyakimu adapereka siriva na oro kuna Falawo. Kufuna kuchita bzakufuna bza Falawo, Yoyakimu adatsonkhesa dzikolo achingingimiza munthu aliyense pakati pa wanthu wa dzikolo kupereka kuna iye siriva na oro malingana na kuyezeriwa kwawo.36Yeyakimu akhana magole makumi mawiri na machanu pomwe iye adayamba kutonga, apo adatonga magole khumi na libodzi mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Zebida; akhali mwana wachikazi wa Pedaya wa ku Ruma. 37Yoyakimu adachita bzakupia pamaso pa Yahova, ninga ndimo abereki wache akhadachitira.
241Mu nsiku za Yoyakimu, Nebukadinezara mfumu ya Babulo idathira nkhondo Yuda; Yoyakimu adakhala kapolo wache kwa magole matatu. Kinangoka Yoyakimu adazungunuka achigandukira Nebukadinezara. 2Yahova adamtumizira Yoyakimu mathimu ya Akasidi, Aaramu, Amoabu, na Aamoni; iye adawatumiza iwo kukadzononga Yuda. Uku kukhali ninga mafala ya Yahova ndimo yakhadalewedwera kudzera mwa atumiki wache na aneneri.3Chikhali chadidi pakamwa pa Yahova kuti ichi chidabwerera Yuda, kuwachosa iwo pamaso pache, thangwera bzakuphonya bza Manase, bzense ndibzo iye adachita, 4na pomwe thangwera mulopa wakusaya kuphonya ndiwo iye adajojeza, thangwe iye adadzala Yerusalemu na mulopa wakusaya kuphonya. Yahova akhafuna lini kulekerera bzimwebzo.5Zingakhala nkhani zinango zakuguma Yoyakimu, na bzense ndibzo iye adachita, kodi bziribe kunembiwa m'bukhu la mbiri ya mafumu ya Yuda? 6Yoyakimu adagona pansi na abereki wache, apo Yoyakini mwanache wachimuna adakhala mfumu nkhankha ya iye.7Mfumu ya Aigupto iribe kumenya pomwe nkhondo kunja kwa dziko lache, thangwe mfumu ya ku Babulo ikhadatenga mbuto yensene ndiyo ikhali mmanja mwa mfumu ya Aigupto, kuchoka ku kamkulo ka Aigupto kufikizana ku Mkulo wa Firate.8Yoyachini akhana magole khumi na masere pomwe adayamba kutonga; iye adatonga mu Yerusalemu miyezi mitatu. Dzina la mayi wache likhali Nehusita; iye akhali mwana wachikazi wa Elinatani wa ku Yerusalemu. 9Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova; iye adachita bzense ndibzo babache akhadachita.10Pa nthawe yoyo akapolo wa Nebukadinezara mfumu ya Babulo adamenya Yerusalemu achizungulira mzindayo. 11Nebukadinezara mfumu ya Babulo idabwera ku mzindayo pomwe akapolo wache akhadauzungulira, 12apo Yohachini mfumu ya Yuda adabula kuyenda kuna mfumu ya Babulo, iye, mayi wache, akapolo wache, akulu akulu wache, na anyamata wache wakubasa. Mfumu ya Babulo idamuphata iye mgole lachisere la kutonga kwache.13Nebukadinezara adatenga kuchoka momo bzinthu bzensene bza nsengwa yapatali bza mnyumba ya Yahova, na bza mnyumba ya mfumu. Iye adagwata mmapidaso bzinthu bzensene bza oro ndibzo Solomoni mfumu ya Isaraeli ikhadakonza mkachisi wa Yahova, ninga ndimo Yahova akhadalewera kuti bzimdzachitika. 14Iye adaphata ukapolo a Yerusalemu wensene, atsogoleri wensene, na wankhondo wense wa mphamvu, wanthu bzulu khumi, na amisiri wensene na wakusula. Palibe adasala kupambula wanthu wakusaya chaiwo letu mdzikomo.15Nebukadinezara adaphata Yohachini ku ukapolo pa Babulo, na mayi wache pomwe wa mfumuyo, akazi, anyamata wakuphata basa, na wakubvekera wa mdziko. Iye adawaphata iwo kuyenda nawo ku ukapolo kuchokera ku Yerusalemu kuyenda ku Babulo. 16Wanthu wensene wakumenya nkhondo, bzulu bzinomwe kuwanda kwawo, na amisiri, na wakusula, wensenewo wa mphamvu zakuthemera kumenya nkhondo--- mfumu ya ku Babulo idabweresa wanthu amwewa ku ukapolo ku Babulo. 17Mfumu ya ku Babulo idaikha Mataniya, mano wawo wa babache wa Yohachini, mfumu nkhankha ya iye, achimodali dzina lache kukhala Zedekiya.18Zedekiya akhana magole makumi mawiri na libodzi pomwe adayamba kutonga; iye adatonga magole khumi na libodzi mu Yerusalemu. Dzina la mayi wache likhali Hamutali; iye akhali mwana wachikazi wa Yeremiya wa ku Libina. 19Iye adachita bzakuipa pamaso pa Yahova; iye adachita bzensene ndibzo Yohachini akhadachita. 20Mwa ukali bwa Yahova, bzense bzidachitika mu Yerusalemu na mu Yuda, kufikizana adawataya pamaso pache. Ndiye Zedekiya adagandukira mfumu ya ku Babulo.
251Bzidachitka kuti mgole lachipfemba la kutonga kwa Mfumu Zedekiya, mu mwezi wachikhumi, pa pansiku yachikhumi ya mwezi, Nebukadinezara mfumu ya ku Babulo idabwera na wankhondo wache kudzalimbana na Yerusalemu. Iyo idamanga msasa pafupi na Yerusalemu, achimanga litsito kuuzungulira. 2Ndiye mzindayo udazunguliriwa kufikizana mgole lakhumi na libodzi la kutonga kwa Mfumu Zedekiya. 3Pa nsiku yachipfemba ya mwezi wachinayi wa gole limwelo, njala idakula mu mzindamo mwakuti mukhalibe chakudya pala wanthu wa mdzikomo.4Mzindayo udapsewa, apo wanthu wensene wakumenya nkhondo adathawa usiku na njira ya ku chipata pakati pa malitsito mawiri, pafupi na munda wa mfumu, napo Akasidi akhadazungulira mzinda wenseyo. Mfumu idayendera mbali ya ku Araba. 5Soma wankhondo wa Akasidi adathotha Mfumu Zedekiya achikaiphatira mchidikha cha chigwa cha Mkulo wa Yorodano pafupi na Yeriko.Wankhondo wache wensene adamubalalikira.6Iwo adaphata mfumuyo achiibweresa kukwira nayo kuna mfumu ya ku Babulo pa Ribila, komwe adakatonga nkhani yache. 7Angakhala wana wachimuna wa Zedekiya, iwo adawapha pamaso pache. Kinangoko iye adakoloolewa maso, achimmanga na njema za mkuwa, achimubweresa ku Babulo.8Tsapano mu mwezi wachichanu, pa nsiku yachinomwe ya mwezi, lomwe likhali gole lachipfemba la ufumu bwa Nebukadinezara mfumu ya ku Babulo, Nebuzaradani, kapolo wa mfumu ya ku Babulo na mkulu wankhondo wa alindiri wathupi lache, adabwera ku Yerusalemu. 9Iye adaotcha moto nyumba ya Yahova, nyumba yachifumu, na nyumba zensene za mu Yerusalemu; na nyumba pomwe iriyense yakufunikira mu mzindamo iye adatentha moto. 10Yangakhala malitsito yensene yakuzungulira Yerusalemu, wankhondo wensene wa Akasidi omwe akhali pansi pa mkulu wa alindiri wa thupi adayagumula.11Angakhala wanthu wensene wakusala mu mzindayo, wale akhadathawira kuna mfumu ya ku Babulo, na wanthu wakusalira--Nebuzaradani, mkulu wa alindiri wa thupi, adawaphata iwo kuyenda nawo ku ukapolo. 12Soma mkulu wa alindiri adasiya wina wa wanthu wakusaya maninge wa dzikolo kuphata basa mminda ya mpesa na mminda.13Bzingakhal nsandamira za mkuwa ndizo zikhali mnyumba mwa Yahova, na bzakukhazikira na thawale la mkuwa ndilo likhali mnyumba ya Yahova, Akasidi adapsa mmapidaso achitakula mkuwayo kubwerera naye ku Babulo. 14Miphika, bzakuolera licho, bzakuchepesera kutoya kwa kandiyero, malukho, na bzipangizo bzensene bza mkuwa ndibzo ansembe akaphatizira mkachisi-- Akasidi adatakula bzensene. 15Bzakupalira moto na palato zakuwazira zakukonziwa na oro na bzire bzakukonzewa na siriva-- kapitawo wa alindiri wa mfumu adabzitengambo.16Nsandamira ziwiri, thawale, na bzakukhazikira ndibzo Solomoni akhadakonzera nyumba ya Yahova bzikhana mkuwa uzinji kuposa ndiwo ungadapimiwa. 17Msinkhu wa nsandamira yakutoma ikhali maboko khumi na masere, apo padzaulu pache msolo wa mkuwa. Msinkhu wache ukhali maboko matatu, wakukhala na ukonde na makangaza kuzungulira pamsolo pense, bzensene bzakukonza na mkuwa. Nsandamira inango na ukonde bwache ikhali ninga yakutoma ire.18Mkulu wa alindiri adatenga Seraya mkulu wa ansembe, pabodzi na Zefaniya, wansembe wachiwiri, na wakunyang'anira pa msuwo atatu. 19Kuchoka mu mzinda adatenga mkaidi mnyamata wakubasa omwe akhali wakunyang'anira wa achikunda, na amuna achanu wa wale wakulangiza mfumu, omwe akhali mumzindamo. Iye adaphata pomwe ukaidi mnyamata wa wankhondo wa mfumu wakunyang'anira kunemba amuna kukhala wankhondo, pabodzi na amuna atanthatu wakuthembeka kuchokera mdzikomo omwe akhali mmuyimo.20Ndiye Nebuzaradani, mkulu wa alindiri, adawatenga achiwabweresa kuna mfumu ya ku Babulo pa Ribila. 21Mfumu ya ku Babulo idawaphera pa Ribila mdziko la Hamati. Mnjira yoyi, Yuda adayenda kunja kwa dziko lache.22Angakhala wanthu wakusalira mdziko la Yuda, wale ndiwo Nebukadinezara mfumu ya ku Babulo ikhadawasiya, iye adaikha Gedaliya mwana wachimuna wa Ahikamu, mwana wachimuna wa Safani, wakuwatonga wawo. 23Tsapano pomwe akulu wense wa achikunda, iwo na wanthu wawo, adabva kuti mfumu ya ku Babulo ikhadaikha Gedaliya kazembe, adayenda kuna Gedaliya pa Mizipa. Wanthu amwewa akhali Ismayeli mwana wachimuna wa Netaniya, Yohanana mwana wachimuna wa Kareya, Seraya mwana wachimuna wa Tanumeti wa ku Netofa, na Yazaniya mwana wachimuna wa Makati-- iwo na wanthu wawo. 24Gedaliya adachita lumbiriro kuna iwo na kuna wanthu wawo, achiti kuna iwo, ''Nampodi kuchita mantha na mnyamata m'Kasidi. Khalani mdziko mutumikire mfumu ya ku Babulo, apo bzimdzakukomerani.''25Soma bzidachitika kuti mu mwezi wachinomwe Ismayeli mwana wachimuna wa Netaniya mwana wachimuna wa Elisama, wa kubanja lachifumu, adabwera na wanthu khumi achidzamenya Gedaliya. Gedaliya adafa, pabodzi na Ayuda na Akasidi omwe akhana iye ku Mizipa. 26Ndiye wanthu wensene, kuyambira ang'ono na akulu letu, na akulu wa anyankhondo, adalamuka mkuyenda ku Aigupto, thangwe iwo akhana mantha na Akasidi.27Bzidachitika pambuyo pache mgole la makumi matatu na chinomwe la kuthawa kwa Yoyakini mfumu ya Yuda, mu mwezi wa khumi na chiwiri, pa nsiku ya makumi mawiri na chinomwe ya mwezi, kuti Aweli-Mariduki mfumu ya ku Babulo idatsudzula Yoyachini mfumu ya Yuda kuchoka mkaoko. Ibzi bzidachitika mgole ndilo Aweli-Mariduki adayamba kutonga.28Iye adasewera mwakukoma kuna iye achimupa kadera yakulemekezeka kupoya ya mafumu inango yomwe yakhana iye m'Babulo. 29Aweli Mariduki adamodali bzakubvala bza mkaoko bza Yoyachini, apo Yoyachini adadya mwakusaya kulekeza pa meza pa mfumu ateye moyo wache wense. 30Chakudya chakusaya kulekeza chidaperekiwa kuna iye kuchoka kuna mfumu nsiku zensene za moyo wache.

Masalimo

11Wakudala ni munthu ndiye ambafamba lini mu uphungu bwa wakuipa, ayai kuima mnjira ya wakuphonya, ayai kukhala pa mtsonkhano wa wakunyoza. 2Soma kudekedwa kwache kuli mwa chitongi cha Yahova, apo mchitongi chache iye ambalingirira masikati na usiku.3Iye amdzakhala ninga muti wakuokerewa pafupi na mikulo ya madzi ndiwo umbabala chipaso chache mu nyengo yache, omwe masamba yache yambafota lini, chirichense amchitacho chimdzapindula.45Wakuipa ali lini tenepoyo, soma ali ninga mungu wakumbuluka na mphepo. Ndiye wakuipa amdzaima lini mchiyeruzo, ayai wakuipa mu mtsonkhano wa wakulungama.6Thangwe Yahova ambatawiriza mafambidwe ya wakulungama, soma mafambidwe ya wakuipa yamdzamala.
21Thangweranyi wamadzinza ali pa mpokano, apo thangweranyi wanthu amkukonza malingaliro yapezi? 2Mafumu ya dziko lapansi yaima pabodzi na akulu akulu amchita uphungu pabodzi kugazana na Yahova na kugazana na Mesiya wache, kulewa kuti, 3''Mbatiye tibwedze njema zakumiyendo aikha paifezi tichitaya uko njema zawozi.''4Iye wakukhala mdzaulu amdzawaseka iwo, Mbuya aniwanyoza. 5Ndiye iye amdzasewera nawo mu ukali bwache na kuwagopsa mu ukali bwache, kulewa kuti,6Ine ndaikha mfumu yangu m'buto pa Ziyoni, phiri langu lichena.'' 7Nimdzalengeza chiyeruzo cha Yahova. iye adati kuna ine, ''Ndiwe mwanangu iwepo! Lero ndasanduka Babako.8Ndikumbire, apo nimdzakupa madzinza kukhala chakusiiriwa chako apo kuphampha kwa dziko lapansi kukhale kwako kwako. 9Umdzawapsa na mpsimbo ya fero; ninga mtsuko wa nyakuumba, umdzawapsa mmapidaso.''10Ndiye tsapano, mafumu imwe, khalani wanzeru, langizikani, ayeruzi imwe wa dziko lapansi. 11Namatani Yahova mwamantha muchisekera kuchita kunjenjemera nako.12Mumpsompsoneni mwanayo ayai amdzakalipa namwe, apo mumdzafera mnjira ukali bwache bungadzagaka kwa pang'ono pokha. Mbakudalisika wense wakupsaga kuthawira mwa iye.
31Yahova, awengi wangu mbangasi? Azinji andigandukira. 2Azinji ambati kuguma ine, ''Mulibe chipulumuso mwa iye kuchoka kuna Mulungu.'' Sela3Soma imwe, Yahova, ndimwe chikhotcherero kuzungulira ine, ulemerero bwangu, na ndiye ambalamusa msolo wangu. 4Ndakuwira mafala yangu kuna Yahova, apo wanditawira ine kuchokera ku phiri lache lakuchena. Sela5Ndidagona pansi ndichigona tulo; ndichilamuka, thangwe Yahova adandikhotcherera. 6Nimdzagopa lini kuwanda kwa wanthu omwe andizungulira kugazana nande mbali zense.7Lamukani, Yahova! Ndipulumuseni ine, Mulungu wangu! Nakuti mumdzamenya awengi wangu wensene pa nsagwada; mwakhobola mano ya wakuipa. 8Chipulumuso chimchokera kuna Yahova. Madaliso yanu mbayakhale pa wanthu wanu. Sela
41Nditawireni ningachemera, Mulungu wa chilungamo changu; ndipeni mbuto ingandichepera momo. Ndichitireni chifundo na kutetekera pembo langu.2Imwe wanthu, kufikizana liti mumdzakhala mukutembenuza ulemu bwangu kukhala manyazi? Mumdzakonda bzapezipezi na kupsaga bzakunama kufikizana liti? Sela 3Soma dziwani luti Yahova waikha pambali wakukhulupirika pala iye yekha. Yahova amdzabva ningadzamuchemera.4Tetemerani na mantha; soma nampodi kuphonya! Lingirirani mumtima mwanu pa kama wanu na kukhala chete. Sela 5Perekani nsembe zachilungamo na kuikha chikhulupiriro chanu mwa Yahova.6Azinji ambati, ''Mbani amdzatinoesa chinthu chabwino? Yahova, lamusirani kutoya kwa nkhope yanu pa ife. 7Mwapa mtima wangu chisekerero chikulu kuposa winango ndimo achitira nthawe ndizo tirigu wawo na vinyu mupsa watokota. 8Ni mumtendere kuti ine nimdzagona pansi na kugona tulo, thangwe imwe mwekha, Yahova mumbandisamala na kunditchenkha.
51Tetekerani mafala yangu, Yahova; kumbukani bza kung'ung'udza kwangu. 2Tetekerani ku mafala ya mchemero wangu, mfumu yangu na Mulungu wangu, thangwe mkwa imwe ndiko nimbapemba. 3Yahova, machibese mumbabva kulira kwangu; machibese nimdzabweresa kumbiro langu kuna imwe na kudikhirira mwachidikhiriro.4Nakuti ndimwe lini Mulungu wakusekera na chakuipa; wanthu wakuipa amdzakhala lini alendo wanu. 5Wakupusa amdzaima lini pamaso panu; mumbawengana na wense wakuchita mwapezipezi. 6Mumdzadzonga wakunama; Yahova ambanyansiwa na munthu wakujojea mulopa na wachinyengo.7soma ninga mwa ine, thangwera kuwanda kwa mpangano wanu, nimdzapita mnyumba mwanu; kukulu nimdzagodama pansi ku kachisi wanu wakuchena. 8Oh Mbuya, nditsogolereni mchilungamo chanu thangwera awengi wangu; thamulani njira yanu pamaso pangu.9Nakuti mulibe chadidi mkamwa mwawo; mkati mwawo mudaipa; ngololo yawo ni nthutu yakugwanuka; ambasasata na lirime lawo. 10Muniwayesa wakuphonya, Mulungu; uphungu bwawo mbaagwe nabo! Athotheni thangwera mphumbza zawo zakuwandazo, nakuti akugandukirani imwepo.11Soma azinji wa iwo wakuthawira mchisekerero chanu; abvumeni akhale wakusekera mwa imwe, wale wakukonda dzina lanu. 12Thangwe mumdzadalisa wakulungama, Yahova; mumdzawazungulira na udidi ninga chakukhotcherera.
61Yahova, nampodi kunditsimula ine mu ukali bwanu ayai kundilanga mu ukali bwanu. 2Ndichitireni chifundo, Yahova, nakuti ndine dzuluwa; ndichizeni, Yahova, thangwe mafupa yangu yakutetemera.3Moyo wangu pomwe wabonera maninge. Soma imwe, Yahova---ibzi bzimdzapitirira tani? 4Bwererani, Yahova ! ndipulumuseni. Ndipulumuseni ine thangwera kukhulupirika kwa mpangano wanu! 5Nakuti mu imfa mulibe chikumbukiro chanu. Mu Thenje mbani amdzakupani kutenda?6Ndaneta na kung'ung'udzika kwangu. Usiku bwensene nimbatotesa kama wangu na misozi; ndataya kuona kwangu thangwera misozi yangu. 7Maso yangu yapunduka thangwera nsisi; yalefuka thangwera wense wakundiboneresa.8Fundukirani kuna ine, mwense wakuchita bzapezipezi; thangwe Yahova wabva mafala ya kulira kwangu. 9Yahova wabva kukumbira chifundo kwangu; Yahova watambira pembo langu. 10Awengi wangu wense amdzachita manyazi achibonera mumtima. Iwo amdzabwerera mmambuy achidzachepesiwa mwakudzidzimuka.
71Yahova Mulungu wangu, nimthawira mwa imwe! Ndipulumuseni kuna wensene wakundithotha, na kundipulumusa. 2Apo neye, amdzandimwedza pakati ninga mphondolo, kunding'amba mmapidaso kusaika wina wakundiletsetsa.3Yahova Mulungu wangu, penu ndachita ichi, apo pana kusaya chilungamo pa manja yangu-- 4penu ndamuchitira chakuipa iye omwe akhali nande pa mtendere, ayai ndadzonga muwengi wangu seye thangwe--5ndiye lekani muwengi wangu atewere moyo wangu augumane; mulekeni apondedze pansi moyo wangu aikhe ulemu bwangu mu pfumbi. Sela6Lamukani Yahova, mu ukali bwanu; imani kugazana na ukali bwa awengi wangu; lamukirani ine mutakule mayeruzo yachilungamo ndiyo mwatonga pala iwo. 7Wanthu agwezekana kukuzungulirani; tengani pomwe mbuto yanu yakulungama kudzaulu pala iwo.8Yahova, ambayeruza wanthu, ndiyeruzeni ine, Yahova, thangwe ndine wakulungama na wakusaya kuphonya, Wamdzaulu. 9Bzichito bzakuipa bza wanthu mbabzimale, soma khazikisani wanthu wakulungama, Mulungu wakulungama, imwe omwe mumbapima mitima na bzakukumbuka.10Chikhotcherero changu chimbachoka kuna Mulungu, wakupulumusa wakuthamuka mu mtima. 11Mulungu ni muyeruzi wakulungama, Mulungu wakukalipa nsiku na nsiku.12Munthu angasaya kulapa, Mulungu amdzanoza lupanga lache na kukonzesera uta bwache pala nkhondo. 13Wakonzeka kuphatisa basa bzida bzakupha pa iye; wachita misewe yache kukhala misakali yakugaka.14Kumbukani bza omwe ana pathupi na kuchita bzakuipa, wakutenga pathupi pa malingaliro yakudzonga, wakubala bzakunama bzakuipa. 15Ambachera dindi achikonza una achigwera mdindi wakonzalo. 16Malingiriro yache yakudzongayo yamdzam'bwerera kumsolo kwa iye mwene, nakuti chiwawa chache chimdzamugwera pamsolo pache.17Nimdzapereka kutenda kun Yahova thangwwra chilungamo chache; nimdzaimbira dzina la Yahova Wamdzaulu.
81Yahova Mbuya wathu, dzina lanu liposerenyi tsono pa dziko lense lapansi, imwe wakuonesera ulemerero bwanu mdzaulu. 2Mkamwa mwa wana na matcheche mwakhazikisa mphamvu thangwera awengi wanu, kuti munyamalize awengi na wakubwezera chilango kubodzi.3Pakujiguma ine thambo lakudzaulu kwanu, basa la bzala bzanu, mzezi na nyenyezi, ndibzo mwaikha m'buto mwache, 4Kufunikira kwa munthu mkwanyi kuti mumkumbukire, ayai wanthu kuti mumbawatetekere? 5Chensecho mwawachepsa pang'ono kusiyana na wanthu wamdzaulu na kuwabvazika korona wa ulemerero na ulemu.6Mudamuikhaiye kutonga pa mabasa ya manja yanu; mwaikha bzinthu bzense kunsi kwa nzayo zache: 7mabira yense na ng'ombe, na nyama zakuthengo pomwe, 8mbalame za mdzaulu, na nsomba za mnyanza, chirichense chakupita na njira za mnyanza.9Yahova Mbuya wathu, dzina lanu limposadi tsono padziko lensene lapansi!
91Nimpereka kutenda kuna Yahova na mtima wangu wense; nimdzasimba bza bzichito bzanu bzense bzakudabwisa. 2Nimdzakhala wakudekedwa na kusekera mwa imwe; nimdzaimba kutenda ku dzina lanu, Wamdzaulu imwe!3Awengi wangu pakubwerera mmambuyo, amdzakhukhumudwa na kudzongeka pamaso panu. 4Nakuti mwandiyeruzira mulandu wangu; mwakhala pakadera yachifumu, wakuyeruza wakulungama!5Mudatsimula madzinza mwadzonga wakuipayo; mwapfudza dzina lawo kwamuyaya. 6Adaniwo apululuka psiti mungapasula miyi yawo. Chikumbukiro chawo chensene chamala.7Soma Yahova anikhala chikahlire; iye wakhazikisa kadera yache yachifumu pala chilungamo. 8Amdzayeruza dziko lapansi mwa chilungamo, achidzayeruza madzinza mwakundendemeza.9Yahova pomwe amdzakhala kuchimache kwa wakuboneresiwa, kuchimache pa nthawe yamasada. 10Iwo wakudziwa dzina lanu anikhulupirira mwa imwe, nakuti imwe, Yahova, mumbataya lini iwo wakukupsagani.11Imbani bzakutenda Yahova, wakutonga mu Ziyoni; uzani madzinza bza bzichito bzache. 12Nakuti Mulungu wakubwezera cha mulopa anikumbukira; ambayebwa lini kulira kwa wakubonera.13Ndichitireni chifundo, Yahova; onani kubonera kwangu na iwo wakundiwenga, imwe wakundipsokonyola kundichosa m'bzipata bwa imfa. 14Oh, kuti ndilalike lemekezo lanu lensene. Mu bzipata bza mwana wachikazi wa Ziyoni nimdzasekera nacho chipulumuso chanu!15Madzinza yagwera pansi mdindi ndilo yadakonza; nzayo zawo zakoloweka mu ukonde ndibo iwo adabubisa. 16Yahova wabzidziwisa yekha; iye wachita chiyeruzo; wakuipa wabzimanga na gango yekha na bzakuchita bzache.17Wakuipa abweziwa mmambuyo achitumiziwa ku Thenje, madzinza yensene ndiyo yaebwa Mulungu. 18Nakuti wakusaya nthawi zense amdzayebwiwa lini, ayai chidikhiriro cha wakubonera chimdzadzongeka lini kwakusaya kumala..19Lamukani, Yahova, nampodi munthu alimbike kulimbana name; wamadzinza ayeruziwe imwe mukuona. 20Muwachitise mantha, Yahova; adziwe wa madzinza kuti ni wanthu tenepo basi.
101Thangweranyi, Yahova, mukuima patali? Thangweranyi mumbabzibisa mwekha pa nthawe yamasada. 2Thangwera kuipa kwaoko, wanthu wakuipao ambathotha wakubonera; soma pirizi chitisani wakuipa agwe mchiwembu adachitacho ndicho iwo alangiziwa. 3Nakuti munthu wakuipa ambabzithemba na bzikhumbo bzache; iye ambadalisa wadyera mkumbanyoza Yahova.4Wakuipa ninga mwakubzikuza kwa nkhope yache ambapsaga lini Mulungu. Bzakukumbuka bzache bzense mpsakuti kulibe Mulungu. 5Ali pfatse nthawe zense, soma mayeruzo yanu yakulungama yali patali kuyaona iye; ambanyodola awengi wache wensene.6Iye ambati mumtima mwache, ''Nimdzatazira lini; kupita mmibwado yensene nimdzagumana lini mtsoka.'' 7Mulomo wache ngakudzala na matemberero na kunyengeza na kupenyerera; pansi pa lirime lache pana chibonerero na kuipa.8Ambadikhirira mwakubisalika pafupi na miyi; m'buto zachinsinsi ambapha wakusaya kuphonya; maso yache yambayang'ana pa wanthu wakusaya chithandizo. 9Ambadikhirira mwachinsinsi ninga mphondolo yakumbwandira; ambakhwathama kudikhira kuphata wakubonera. Ambaphata wakubonera pakunula mu ukonde bwache. 10Wakuphatiwao ambawapha na kuwamenyera pansi; iwo ambagwera mu ukonde bwache bwamphamvu.11Iye ambati mumtima mwache, ''Mulungu wayebwa; wabisa nkhope yache; amdzaiona lini pomwe.'' 12Lamukani, Yahova! Dzusani boko lanu, Mulungu! Nampodi kuwayebwa wakubonera.13Thangweranyi wakuipa ambalamba Mulungu achimbati mumtima mwache, ''Mumdzaona lini mulandu mwa ine''? 14Mwadziwa, mumbamuona kale nthawe zense omwe ambabweresa mabvuto na misozi. Wakusaya ambabzipereka kuna imwe; mumbathandiza wamasiye.15Tcholani boko la wakuipa na munthu wakuphonya. Iye mchitiseni bzakuipa bzache bzimutewere, bzomwe akhakumbuka kuti mungabzibulukire lini. 16Yahova ni mfumu ku nthwe zamuyaya na muyaya; madzinza yambathothiwa kuchoka mdziko lache.17Yahova, mwabva bvakufuna bza wakubonera; mumbalimbikisa mtima wawo, mumbatetekera pembo lawo; 18Mumbakhotcherera wamasiye na wakubonera pala kuti munthu padziko lapansi nampodi achitise pomwe mantha.
1001Kuwani mwakusekerera kuna Yahova, dziko lensene lapansi. 2Tumikirani Yahova mwa nsangala; bwerani pamaso pache na kuyimba kwakusekerera.3Dziwani kuti Yahova ni Mulungu; adatilenga ife, apo ndife wache. Ndife wanthu wache na mabira ya uswa bwache.4Pitani mmipita yache mwa kupereka kutenda na m'buto zache zakutongera mwa kulemekeza. Perekani kutenda kuna iye na kulemekeza dzina lache. 5Thangwe Yahova ngwabwino, chikhulupiriro cha mpangano wache chimpirira kwamuyaya na chilungamo chache kupita mmibwado yensene.
1011Nimdzayimba chikhulupiriro cha mpangano na chilungamo; kuna imwe, Yahova nimdzayimba bzakulemekeza.2Nimdzachita mwa nzeru mnjira yangwiro. Oo, mumdzabwera liti kuna ine? Nimdzafamba na mtima wangwiro mnyumba mwangu. 3Nimdzayikha lini chinthu chakuipa pamaso pangu; nimbawengana na bzakuipa bzapezipezi; chimdzaphatirira lini pa ine.4Mtima wakupulukira umdzandichokera; nimdzadziwana lin naye wakuyipa. 5Nimdzamgwata aliyense wakusewera bzakuipa mtseri kuna mwayache. Nimdzabvuma lini wa maso yakubzikuza na mtima wakubzithusa. 6Nimdzanyan'ganisa kuna wakukhulupirika mdziko kukhala ku mbali yangu. Wale wakufamba mnjira yangwiro amdzanditumikira ine.7Wanthu wachinyengo amdzakhala lini mnyumba mwangu; wakunama amdzatambiriwa lini pamaso pangu. 8Machibese na machibese nimdzadzononga wense wakuipa kuchoka mdziko langu; nimdzachosa wense wakuchita msambo wakuipa mumzinda wa Yahova.
1021Bvani pembo langu, Yahova; bvani lulira kwangu kuna imwe. 2Nampodi kundibisira nkhope yanu mthawe ya mtsautso. Nditetekereni. Ningakukuwirani, nditawireni kamangu.3Thangwe nsiku zangu zikupita ninga utsi, na mafupa yangu yakugaka ninga moto. 4Mtima wangu wasweka, apo ndirir ninga uswa bwakufota. Nimbayebwa kudya chakudya chirichense.5Na kupitiriza kung'ung'udza kwangu, ndaonda kwenekwene. 6Ndiri ninga bvuwo mchipululu; ndakhala ninga kadzidzi mmatere.7Nimgona ndidapenya ninga mbalame yakusala yokha, ndekha pansodzi ya nyumba. 8Awengi wangu akunditonza nsiku yense; wale wakundiyarukira akuphatisa basa dzina langu mmatemberero.9Nimbadya dotha ninga mkate na kusanganiza chakumwa changu na misozi. 10Thangwera ukali bwanu bzakugopsa, mwandidzusa mdzaulu mkundiponya pansi.11Nsiku zangu ziri ninga mthunzi wakuyenda kutali, apo ndafota ninga uswa. 12Soma imwe, Yahova, mumkhala basi ku nthawe yense, apo kubvekera kwanu mkwa mibwado yensene.13Mumdzalamuka muchidzachitira chifundo Ziyoni. Tsapano ni nthawe yakukhala na chifundo pa iye; nthawe yakuyikhika yafika. 14Thangwe atumiki wanu adekedwa nayo minyala yache achichitira chifundo pfumbi la matere yache. 15Madzinza yamdzalemekeza dzina lanu, Yahova, apo mafumu yensene ya dziko lapansi yamdzalemekeza ulemerero bwanu. 16Yahova amdzamanga pomwe Ziyoni achidzaonekera mu ulemerero bwache.17Pa nthawe imweyo, iye amdzatawira pembo la wakusaya pakukhala; amdzalamba lini pembo lawo. 18Ichi chimdzanembiwira mibwado ya mtsogolo, na wanthu omwe akanati kulengiwa amdzalemekeza Yahova.19Thangwe iye wanyang'anisa pansi ali kudzaulu mbuto yakuchena; kuchokera kudzaulu Yahova waona dziko lapansi, 20kubva kubuula kwa wakumangiwa, kutsudzula wale wakutongewa kukaphiwa.21Wanthu amdzalalaikira dzina la Yahova mu Ziyoni na chilemekezo chache mu Yerusalemu 22pomwe wanthu na maufumu yagwezekana pabodzi kutumikira Yahova.23Iwo adapsokonyola mphamvu yangu pakati pa moyo. Wafupikisa nsiku zangu. 24Ndidati, 'Mulungu wangu, nampodi kundipsokonyola pankati pa moyo; muli pano kupita mmibwado yensene.25Nthawe za kalekale mudakhazikisa dziko lapansi; kudzaulu ni basa la manja yanu. 26Iwo amdzamala, soma imwe mumdzasalira; amdzasakala ninga chakubvala; ninga chakubvala, mumdzwachosa iwo, apo amdzaoneka lini. 27Soma imwe muli tenepo basi, apo magole yanu yamdzakhala yalibe malekezero.28Wana wa atumiki wanu amdzakhala basi, apo wambeu yawo amdzakhazikika pamaso panu.
1031Nilemekeza Yahova na mtima wangu wense, na bwense bziri mkati mwangu, nimpereka chilemekezo ku dzina lache lakuchena. 2Nimpereka chilemekezo kuna Yahova na mtima wangu wense, apo nimkumbukira bzichito bzache bzense bzabwino.3Iye ambalekerera bzakuphonya bzako bzense; ambalimbisa matenda yako yensene. 4Ambalombola moyo wako ku dindi; ambakubvazika korona na chikhulupiriro cha mpangano na bzichito bza chifundo chakudeka. 5Omwe ambakhutisa moyo wako na bzinthu bzabwino pala kuti ubwana bwako bubwerere bupsa ninga mphungu.6Yahova ambachita bzabwino achichitira chilungamo wense wakutsautsika. 7Adadziwisa njira zache kuna Mose, bzichito bzache kuna wa mbewu ya Isaraeli. 8Yahova ngwa nsisi na chifundo; wakusaya kukalipa kamangu na wakumangika mchikondi.9Amdzakhala lini achitsimula basi; amdzakalipa lini kwa muyaya. 10Alibe kuchitisa ninga mwa bzakuphonya bzathu bzimthemera.11Pakuti kudzaulu kumtalimphira na dziko lapansi, mtenepoyombo na chikhulupiriro cha mpangano kuna iwo wakulemekeza iye. 12Ninga kumachibese kumtalimphilana na kumaulo, mtenepoyombo amtichosera kuipa kwa bzakuphonya bzathu. 13Ndimo baba aliri wa nsisi na wana wache, ndimombo Yahova aliri na nsisi kuna wale wakulemekeza iye.14Thangwe iye amdziwa ndimo tidalengedwera; amdziwa kuti ndife pfumbi. 15Angakhala munthu, nsiku zache ziri ninga uswa; ambaphuka ninga dzuluwa kuthengo. 16Chonzi chingalikuntha, apo limbaoneka lini, apo palibe angalewe pomwe likhadamera.17Soma chikhulupiriro cha mpangano cha Yahova mchakuchokera ku nthawe zakusaya kumala kuna iwo wakulemekeza iye. Chilungamo chache chimbapitirira kuna wa mbewu yache. 18Iwo mbakoya mpangano wache achikumbuka kubvera malangizo yache. 19Yahova wakhazikisa kadera yache yachifumu mdzaulu, apo ufumu bwache bumbatonga pa aliyense.20Lemekezani Yahova, imwe anjero wache, imwe wamphamvu omwe muna mphamvu na kuchita mafala yache, na kubvera kubveka kwa mfala yache. 21Lemekezani Yahova, mathimu yache mwense, atumiki wache wakuchita chifuniro chache. 22Lemekezani Yahova, wakulengewa wache mwense, m'buto zache zense zomwe iye ambatonga. Nimdzapereka chilemekezo kuna Yahova na mtima wangu wense.
1041Nimbapereka chilemekezo kuna Yahova na mtima wangu wense, Yahova Mulungu wangu, ndimwe mkulukulu; mwabvazikiwa na ulemu na chifumu. 2Mwabzigugudiza na kutoya kukhala ninga chakubvala; mwafuthula kudzaulu ninga chinguwo cha chihema. 3Mwatandika mitanda ya masubi yanu pa mitambo; mitambo mwayiyesa magareta yanu; mumbafamba pa maphapidwe ya chonzi.4Ambasandusa chonzi mitumi yache, malambi ya moto atumiki wache. 5Adakhazika maziko ya dziko lapansi, pala kuti nampodi litekenyeke ku nthawe zense.6Mudampsinkha dziko lapansi na madzi ninga chakubvala; madziyo yadamiza mapiri. 7Kutewera chitsimulo chanu madzi yadathawa; pa kugunda kwa mpheni yanu yadathawa.8Padasanduka mapiri na bzigwa bzidapolika kuyenda kumbuto ndizo mukhadawakhazikisira. 9Mwawaikhira malire yakuti amdzayayambuka lini; kuti iwo nampodi abwerere kumpsinkha pomwe diko lapansi.10Adayambisa lowe kuyerera m'bzigwa; tumikulo kuyerera pakati pa mapiri. 11Tumbaperekera madzi kuna nyama zense za mthengo; mbidzi zimbaphera nyota zawo. 12Mb'ali mwa mikulo mbalame zimbamanga bzitsa bzawo; zimbalira mmitawi.13Ambathirizira mapiri kuchoka mmasubi mdzaulu. dziko alpansi ladzala na bzipaso bza basa lache. 14Ambachitisa uswa kukula pala ng'ombe na mbewu pala munthu abzale, pala kuti azinji akolole chakudya kuchoka mdziko mmataka. 15Ambachitisa vinyu kuti munthu adekedwe naye, mafuta kuchitisa nkhope yache kuyetima, na chakudya chakulimbisa moyo wache.16Miti ya Yahova imbatambira mvula izinji; mikungudza ya ku Lebano ndiyo iye adayibzala. 17Mwemo mbalame zimbamanga bzitsa bzawo. Mbalame za chumba zimbasandusa muyi wawo muti wa mkungudza. 18Mbuzi za mthengo zimbakhala mmapiri makulu makulu; mnsonga mwa mapiri ndiye mwakukhala mbira.19Adakhazikisa mwezi kuti umbalatize nthawe; dzuwa limbadziwa nthawe yakumira. 20Mudakonza m'dima wa usiku nthawe ndiyo bzilombo bzensene bza mthengo bzimbabula panja.21Wana wa mphondolo ambalirira chakudya chawo achipsaga chakudya kuchoka kuna Mulungu. 22Dzuwa lingachoka, ambabwerera achikagona mnyumba zawo.23Pamwepo, wanthu ambabula kuyenda mmabasa yawo achiphata kufikizana maulo. 24Yahova, mabasa yanu yawandirenyi! Na nzeru mudayaphata yense; dziko lapansi likukhaphwikira na mabasa yanu.25Pale pana nyanza, yakuzika na ya khwankhwa, yakudzala na bzamoyo bzakusaya kulewengeka, bzing'ono na bzikulu kubodzi. 26Bzombo bza mmadzi bzimbafamba mwemo, apo Leviyatani ali mwemo pomwe, omwe mudamulenga kumbasenzekera mmadzi.27Bsensenebzi bzikukudikhirirani kuti mubzipe chakudya chawo pa nthawe yache. 28Mungabzipa, bzimbagwezekana; mungafuthula boko lanu, bzimbakhutisiwa.29Mungabisa nkhope yanu, bzimbabonera; mungatenga mphuye yabzene, bzimbzfa bzichibwerera ku pfumbi. 30Mungatumiza Mzimu wanu, bzimbalengiwa, muchibwezeresa papsa nkhope ya dziko lapansi.31Ulemerero bwa yahova mbabukhale kwa muyaya; Yahova asekere na chilengedwe chache. 32Ambanyang'anisa pa dziko lapansi, lichitekenyeka; ambakhuya mapiri, yachifukutira.33Nimdzayimbira Yahova moyo wangu wense; nimdzayimbira malemekezo Mulungu wangu nthawe zense pomwe nimkhala. 34Bzakukumbuka bzangu mbabzikome kuna iye; nimdzasekera mwa Yahova.35Wakuphonya amale pa dziko lapansi, na wakuipa nampodi awoneke pomwe. Nimpereka malemekezo kuna Yahova na moyo wangu wense. Lemekezani Yahova.
1051Perekani kutenda kuna Yahova, chemerani pa dzina lache; dziwisani bzichito bzache pakati pa madzinza. 2Muyimbireni, muyimbireni malemekezo, lalikirani bza bzakudabwisa bzache bzense. 3Bzithembezeni mdzina lache lakuchena; mtima wa wale wakupsaga Yahova mbausekere.4Psagani Yahova na mphamvu zache; psagani kuoneka kwache mwakupitiriza. 5Kumbukirani bzinthu bzakudabwisa iye wachita, bzakudabwisa bzache na mayeruzo ya pakamwa pache, 6imwe wa mbewu ya Aburahamu mtumiki wache, imwe wanthu wa Yakobo, wakusankhulika wache.7Iye ni Yahova, Mulungu wathu. Mayeruzo yache yali pa dziko lapansi. 8Ambakoya mumtima mpangano wache kufikizana muyaya, fala ndilo adatonga kuna mibwado chulu.9Iye ambakumbukira mpangano ndiwo adachita na Aburahamu na lumbiro lache kuna Isaki. 10Ichi ndicho iye adatsimikizira Yakobo ninga nemba na kuna Isaki ninga mpangano wakusaya kumala. 11Iye adati, ''Nimdzakupa dziko la Kanani ninga mbali ya chakutambira chako.''12Iye adalewa ichi pomwe iwo akhali ang'onong'ono, wakuchepa zedi, apo akhali alendo mdzikomo. 13Iwo adayenda dziko na dziko na ufumu na ufumu.14Iye alibe kubvuma wina kuwaboneresa; iye adatsimula mafumu thangwera iwo. 15Adati, ''Nampodi kukhuya wakusankhuka wanguwa, apo nampodi kuchitira chakuipa aneneri wangu.''16Adachemeresa njala pa dziko lapansi; adalekeza kupereka chakudya chense. 17Adatumiza munthu patsogolo pawo; Josefe adagulisiwa ukapolo.18Nzayo zache zidamangiwa matandadza; pakhosi pache padabvazikiwa kolala yachitsulo, 19kufikizana bzomwe akhadalewa kumala. Fala la Yahova lidamuyezera iye.20Mfumu idatumiza wanthu kukamutsudzula; nyakutonga wanthu adamtsudzula iye. 21Adamuikha iye mkulu wakunyang'anira nyumba yache kukhala wakutonga vida yache yense 22kumbalangiza akuluakulu wache ndimo iye akhafunira na kupfunzisa akuluakulu wache nzeru. 23Kinangoko Isaraeli adabwera mu Aigupto, apo Yakobo adakhala kwa kanthawe mdziko la Hamu.24Yahova adawanzisa wanthu wache, achiwapa mphamvu kuposa awengi wawo. 25Iye adachitisa awengi wawo kuwenga wanthu wache, kuboneresa atumiki wache. 26Iye adatuma Mose, mtumiki wache, na Aroni, omwe iye akhadamsankhula. 27Iwo adachita bzilatizo bzache pakati pa wanthu wa Aigupto, bzakudabwisa bzache mdziko la Hamu.28Iye adatumiza mdima achichitisa dziko kudoka, apo iwo alibe kupikisana na bzakutonga bzache. 29Iye adasandusa madzi yawo kukhala mulopa achipha nsomba zawo. 30Dziko lawo lidawanda achule, na mmasubi kubodzi ya atongi wawo.31Iye adalewalewa, apo mitambo ya ntchenthe na nsawawa bzidabwera kudzala dziko lawo. 32Iye adasandusa mvula yawo kukhala matalala, na moto lambilambi mdziko lawo. 33Iye adadzononga mipesa yawo na miti ya mikuyu; iye adakhobola miti ya dziko lawo.34Iye adasewera, apo bziwala bzidabwera, bziwala bzizinji. 35Bziwala bzidadya bzakumera bzense mdziko lawo; Bzidadya mbewu zensene za pansi. 36Iye aadapha mwana aliyense wakutoma kubadwa mdziko lawo, bzipaso bzakutoma bza mphamvu zawo.37Iye adabulisa kunja a Isaraeli na siriva na golide; palibe m'bodzi wa dzinza lache adakhukhumudwa panjira. 38Aigupto akhali wakusekera pomwe iwo adayenda, thangwe wanthu wa mu Aigupto akhachita nawo mantha. 39Iye adafuthula mtambo kukhala chakumpsinkhira achikonza moto kubvunikira usiku.40A isaraeli adakumbira chakudya, achiwabweresera mbombe achiwakhutisa na mkate kuchoka kudzaulu. 41Iye adagawa thanthwe, apo madzi yadafunthuka kuchoka mwemo; yadayerera mchipululu ninga mkulo. 42Thangwe iye adakumbukira mumtima lonjezo lache lakuchena ndilo adachita na Abulahamu mtumiki wache.43Iye adatsogolera wanthu wache kubula na chisekerero, wakusankhuka wache na kukuwa kwa kusekera. 44Iye adawapa madziko ya madzinza; iwo adapsokonyola bzipaso bza mabasa ya wanthu 45pala kuti iwo akoye manemba yache achibvera bzitongi bzache. Lemekezani Yahova.
1061Lemekezani Yahova. Perekani kutenda kuna Yahova, thangwe iye ngwabwino, thangwe chikhulupiriro cha mpangano wache mchamuyaya. 2Mbani angafokotoze mabasa ya mphamvu ya Yahova ayai kulalikira mwakudzala bzichito bzache bzense bzachilemekezo.3Wakudala mbale wakuchita bzakulungama, na ndiwo bzichito bzawo mpsachilungamo nthawe zense. 4Ndikumbukireni ine, Yahova, pomwe munionesera udidi kuna wanthu wanu; ndithandizeni pomwe muniwapulumusa. 5Ndiye nimdzaona chipambano cha wakusankhuka wanu, kusekera mkudekedwa kwa dzinza lanu, na ulemerero na chakusiiriwa chanu.6Taphonya ningambo abereki wathu; tachita udyo, apo tachita chakuipa. 7Abereki wathu alibe kutetekera ku bzichito bzanu bzakudabwisa mu Aigupto; adagaza bzichito bzanu bzizinji bza chikhulupiriro cha mpangano; akhali wakupikisana pa nyanza, Nyanza Ifwira8Soma, iye adawapulumusa iwo thangwera dzina lache kuti azimbulise chimphamvu chache. 9Adatsimula Nyanza Ifwira, ichiuma. Kinangoka adawatsogolera iwo kudzera mkuzika kwache, niga kudzera mchipululu.10Iye adawapulumusa iwo mmanja mwa wale wakuwawenga, achiwapulumusa kuchoka mmanja mwa muwengi. 11Soma madzi yadakhudyula wakuwatsautsa wawo: neye m'bodzi kupulumuka. 12Kinangoka iwo adakhulupirira mafala yache, achiyimba bzakulemekeza iye.13Soma kamkulumize iwo adayebwa bzichito bza iye; iwo alibe kudikhirira malangizo yache. 14Iwo akhana bzakutsema bzakusaya kukwanisiwa nabzo mchipululu mwawo, achipikisana na Mulungu mchipululumo. 15Ndiye adawapa iwo ndibzo adakumbirabzo, soma iye adawatumizira nthenda yakugopsa.16Mu msasa iwo adachitira njiru Mose na Aroni, wansembe wakuchena wa Yahova. 17Mataka yadayachamula yachikhudyula Datani yachifuchira thimu la Abiramu. 18Moto udanyanduka mchithimu chawocho; motoyo udakhudyula wakuipawo.19Iwo adatsema mwana wa ng'ombe pa Horebu achinamata chitsulo chakusula. 20Iwo adagulisa ulemerero bwa Mulungu na chakutsema cha ng'ombe ndiyo imbadya uswa. 21Iwo adayebweratu Mulungu Mpulumusi wawo, omwe adachita bzichito bzikulutsa mu Aigupto.22Iye adachita bzinthu bzakudabwisa mdziko la Hamu na bzichito bzakugopsa pa Nyanza Ifwira. 23Ndiye iye adati amdzawadzononga--- kodi alibe Mose, wakusankhuka wacheyo, kuima pakugamukapo pamaso pache, kubweza ukali bwache bwakuwadzononga iwo.24Kinangoko iwo adanyoza dziko lakufunikiraro; iwo alibe kukhulupirira lonjezo lache, 25soma adang'ung'udza mmahema mwawo, achilamba kubvera Yahova.26Mthangwerache iye adadzusa boko lache achiwalumbirira kuti amdzawalekerera kufa mchipululu, 27mkubalalisa wa mbeu yawo pakati pa madzinza, achiwabalalisira mmadziko yachilendo.28Iwo adanamata Baala wa Peori achidya bzakuperekiwa sembe kuna wakufa. 29Iwo adaputa ukali bwache na bzakuchita bzawo, apo muliri udanyanduka pakati pawo.30Kinangoko Fineyasi adayima achikhala mkala pakati, apo muliriyo udaduma. 31Chidalewengewa kuna iye ninga chichito chakulungama ku mibwado yensene kufikizana muyaya.32Iwo adakalipisa pomwe Yahova pa madzi ya pa Meriba, Mose achibonera thangwera iwo. 33Iwo adawawisa mzimu wache, apo iye adasewera mwakusaya kukumbuka na milomo yache. 34Iwo alibe kudzononga madzinza ninga Yahova akhadawatongera, 35soma adasanganizikana na madzinza, mkupfunza bzichito bzawo, 36achinamata mafano yawo, bzomwe bzidasanduka ukhulira kuna iwo.37Iwo adapereka nsembe wana wawo wachimuna na wachikazi kuna bziwanda. 38Iwo adajojeza mulopa wakusaya kuphonya, mulopa wa wana wawo wachimuna na wanawo wachikazi, omwe adawapereka nsembe kuna mafano ya ku Kanani, kupsipiza dziko na mulopa. 39Iwo adapsipiziwa na bzichito bzawo; mu bzichito bzawo zjai akhali ninga maputa.40Ndiye Yahova adakalipa na wanthu wache, achinyansiwa na chakusiiriwa chache. 41Iye adawapereka iwo mmanja mwa madzinza, apo wakuwenga iwowa ndiwo adasanduka wakuwatongewa nawo.42Awengi wawo adaboneresa iwo, achiwagonjesa kuphata mwendo wawo. 43Kazinjitsa iye adawathandiza iwo, soma iwo akhali wakupikisana naye basi mu bzichito bzawo achisandusiwa wapanyansi na kuboneresiwa kwawo wene.44Soma, iye afatetekera kubonera kwawo pomwe iye adabva kulira kwawo kufuna chithandizo. 45Iye adakumbukira mpangano wache na iwo achileza mtima ninga mwa chikondi chache. 46Iye adachitisa wakuwaphata ukapolo wache wensene kuwabvera nsisi.47Tipulumuseni ife, Yahova, Mulungu wathu. Tigwezekeni ife kutichosa pakati a madzinzaya kuti tipereke kutenda ku dzina lanu lakuchena na ulemerero mmalemekezo yanu. 48Yahova, Mulungu wa Isaraeli, mbaalemekezeke ku nthawe za muyaya na muyaya. Wanthu wensene adati, ''Ameni.'' Lemekezani Yahova.
1071Perekani kutenda kuna Yahova, thangwe ngwabwino, apo mpangano wache wachikhulupiriro ngwamuyaya. 2Lekani wakulombolewa wa Yahova asewere mwakuzalula, omwe iye waapulumusa mmanja mwa awengi. 3Iye wagwezeka iwo kuchoka pampikiti pa madziko yachilendo, kuchoka kumachibese na kuchoka ku maulo, kuchoka kumpoto na kuchoka kumwera.4Iwo adadzungaira mchipululu pa msewu wa ku chipululu apo neye kugumana muyi kuti akhale. 5Thangwera iwo akhana njala na nyota, adakomoka na kuneta. 6Ndiye iwo adakuwira Yahova mmatsautso yawoyo, iye achiwapulumusa ku matsautso yawoyo. 7Iye adawatsogolera iwo na njira yachaiyo kuti ayende ku muyi kukakhala mwemo.8Owo kuti wanthu alemekeze Yahova thangwera mpangano wache wachikhulupiriro na bzinthu bzakudabwisa iye akhadachita kuna wana wa wanthu! 9Nakuti iye ambakhutisa bzakufuna bza wale wa nyota, na bzakukhumba bza iwo omwe ana njala ambabzidzala na bzinthu bzabwino. 10Wina adakhala mu m'dima na mu mthunzi wa imfa, wakumangiwa ali mkubonera na bzingwe.11Uku kukhali thangwera kuti iwo akhadapepusa mafala ya Mulungu achilamba malangizo yache ya Mkulukulu wa Mdzauluyo. 12Iye adachepsa mitima yawo kudzera mmasada; iwo adakhukhumudwa apo pakhalibe neye m'bodzi wakuwathandiza. 13Ndiye iwo adakuwira kuna Yahova mmatsautso mwaomo, apo iye adawapulumusa ku masada yawo.14Iye adawabulisa iwo mu m'dima na mu mthunzi wa imfa achibwedza bzakumangiwira bzawo. 15Oh kuti wanthu alemekeze Yahova thangwera chikhulupiriro cha mpangano wache na thangwera bzinthu bzakudabwisa iye adachita kuna wana wa wanthu! 16Nakuti iye adaswa misuwo ya mkuwa achitchola kugwata na mmapiringidzo ya bzitsulo.17Iwo akhali wakupusa mapepusidwe yawoyo achibonera thangwera bzakuipa bzawo. 18Moyo wawo udanyansiwa nacho chakudya chirichense, iwo achibwera pafupi na misuwo ya imfa. 19Ndiye iwo adakuwira kuna Yahova mkutsautsika kwawo, achiwapulumusa kuchoka mmatsautso yawoyo.20Iye adatumiza mafala yache achiwalimbisa iwo, achiwapulumusa kuchoka mmadindi ndiyo iwo akhadagwera. 21Oho kuti wanthuwo alemekeze Yahova thangwera chipulumuso cha mpangano wache na thangwera bzinthu bzakudabwisa iye adachita kuna wana wa wanthu! 22Alekeni apereke nsembe za kupereka kutenda achilalikira bzakuchita bzache na kukuwa kwa chisekerero.23Wina ambafamba pa nyanza mu bzombo na kuchita malonda ng'ambu ya nyanza. 24Amwewa ambaona bzakuchita bza Yahova na bzakudabwisa bzache pa nyanza.25Thangwe iye adatonga achinyosa chonzi ndicho chidabvundula nyanza. 26Iwo adafika kudzaulu; iwo adapolika mkuzika kwa pansi. Miyoyo yawo idasungunuka mmatsautso. 27Iwo adapeperuka achidzedzereka ninga wakuledzera achimala nzeru zawo.28Ndiye iwo adakuwira kuna Yahova mkubonera kwao, apo iye adawachosa mmatsautso mwaomo. 29Iye adanyamaliza nyanza, apo magwede yadadumisiwa. 30Kinangoko iwo adasekera thangwera nyanza idanyamala, apo iye adawabweresa iwo ku gombe lawo akhafunalo.31Oho kuti wanthu alemekeze Yahova thangwera chikhulupiriro cha mpangano wache na bzinthu bzakudabwisa iye adachitira wana wa wanthu! 32Alekeni akwize iye mmitsonkhano ya wanthu na kulemekeza iye m'buto zakutongera milandu ya akulu.33Iye ambasandusa mikulo kukhala bzipululu, alowe wa madzi kusanduka mbuto zakuuma, 34na dziko la bzipaso kukhala mbuto ya mtetete thangwera kuipa kwa wanthu wache. 35Iye ambasandusa chipululu kukhala mchera wa madzi na dziko la kuuma kukhala alowe wa madzi.36Iye ambakhazika wa njala mwemo, iwo achimanga muyi wakukhala mwemo. 37Iwo adafesa minda achioka minda ya mpesa ndiyo idabala bzipaso bzakulemeza. 38Iye ambadalisa iwo kuti akhale wakuwanda kwenekwene. Iye ambabvuma lini bzifuwo bzawo kuchepa kuwanda kwawo.39Iwo adachepsewa achitsitsiwa pansi na masada, kutsautsika, na kubonera. 40Iye ambatsanula chipepulo pa akulu achichitisa iwo kudzungaira mchipululu, momwe mulibe njira.41Soma iye ambatchenkha wakusaya ku matsautso na kutchenkha banja lache ninga mabira. 42Wakulungama amdzaona bzobzi achisekera, apo kuipa kwense kumbafunga mulomo wache. 43Omwe ana nzeru adziwe bzinthu bzobzi achikhala mkhala pakati wa bzichito bza chikhulupiriro cha mpangano wa Yahova.
1081Mtima wangu wakhazikika, Mulungu! Nimdzayimba, inde, nimdzayimba malemekezo na ulemerero bwangu bwense. 2Lamukani, chisakasa na zeze; nimdzalamuka machibesebese.3Nimdzapereka kutenda kuna imwe, Yahova, pampikiti pa wanthu; nimdzakuyimbirani malemekezo pampikiti pa madzinza. 4Thangwe chikhulupirirro cha mpangano wanu mchikulutsa kuposa mdzaulu; apo chadidi chanu chimbafika kudzaulu.5Kwizikani, Mulungu, kuposa mdzaulu, apo ulemerero bwanu mbabukwizike padzaulu pa dziko lense lapansi. 6Pala kuti wale wakukonda apulumuke, tipulumuseni ifepano na boko lanu lamadidi na kunditawira ine.7Mulungu wasewera mkuchena kwache; ''Nimdzasekera; nimdzagawa Sekemu na kupima mphimo Chigwa cha Sukoti. 8Gileadi ngwangu, na Manase ngwangu; Efraimu pomwe mchigoba changu chakumsolo; Yuda ndiye nyakutonga wangu.9Moabu ni mphendekali yangu yakusambira; ng'ambu ya Edomu nimdzathusa chango yangu; nimdzakuwa mchigonjeso thangwera Filisitiya. 10Mbani amdzandifikisa mmuyi wa litsitoyo? Mbani amdzanditsogolera ku Edomu.11Mulungu, kodi mulibe kutitaya imwepo? Mumbayenda lini ku nkhondo na thimu lathu la wankhondo. 12Tipeni chithandizo chakulimbana na muwengi, thangwe chithandizo cha munthu mchapezipezi. 13Timdzagonjesa na chithandizo cha Mulungu; iye amdzapondedza pansi awengi wathu.
1091Mulungu omwe nimbamulemekeza, nampodi kunyamala. 2Thangwe wakuipa na wachinyengo akundiphata ine; iwo ambandisemerera magunkha. 3Iwo andizungulira mkumbasewera bzinthu bzakundidzononga, achimbandimenya mwakusaya thangwe.4Pakubwezera chikondi changu iwo ambandibwezera chakuipa, soma nimbawapembera. 5Ambandibwezera chakuipa ku chabwino, na udani mmalo mwa chikondi changu.6Ikhani munthu wakuipa pa muwengi wakutenepoyoyo ninga wanthuwa; ikhani wakutsimula ayime ku boko lache lamadidi. Iye angayeruziwa, mbaagumanike wakuphonya; 7pembo lache mbalitengewe kukhala chakuipa.8Nsiku zache mbazichepe; wina mbatenge nkhankha yache. 9Wana wache mbaakhale wakusaya baba, apo mkazi wache mbaakhale mmasiwa. 10Wana wache mbaadzungaire achimbakumbirakumbira, kupsaga chakudya kutali na matere yawo.11Wamangawa aphatire bzombo bzache bzensene; alendo apondedze bza basa lache. 12Nampodi awoneke wina wakumpa chifundo; nampodi wina achitire nsisi wana wache wakusaya babawo. 13Wa mbewu yache asanthiwe; dzina lawo mbalipfudziwe mu mbwado uli mkudza.14Kuphonya kwa abereki wache mbakukumbukike pamaso pa Yahova; na chakuphonya cha mayi wache nampodi chiyebweke. 15Bzakuponya bzawo bzikhale pamaso pa Yahova ku nthawe zense; mbaapfudze chikumbukiro chawo kuchoka mdziko lapansi. 16Yahova achite bzobzi, thangwe munthu umweyo alibe kukumbukira kuonesa chikhulupiriro chirichense cha mpangano, soma kuboneresa wakutsautsika kale, wakusaya, na wakupseka mtima ku imfa.17Iye adakonda kutemberera; mbakubwerere kuna iye. Iye adawengana na m'daliso; mbaukhale kutali naye. 18Adabzibvazika yekha na themberero kukhala chakubvala chache, apo themberero lache lidabwera mthupi lache ninga madzi, ninga mafuta kupita mmafupa mwache.19Matemberero yache mbayakhale pa iye ninga bzakubvala ambabvala iye kubzimpsinkha yekha, ninga bande ambabvala nthawe zense. 20Ichi mbachikhale chakupagali kuna wakundiwenga kuchoka kuna Yahova, bza wale wakundilewera bzinthu bzakuipa.21Yahova Mbuyangu, chita nandeni mwachifundo thangwera dzina lanu. Thangwe chikhulupiriro cha mpangano wanu mchabwino, ndipulumuseni. 22Thangwe ndine wakubonera na wakusaya, apo mtima wangu walasiwa mkati mwangu. 23Ndikuzilala ninga mthunzi wamaulo; ndikumbulusiwa ninga chiwala.24Mabondo yangu yagoboka na kutsotsa kudya; thupi langu lawonda apo liribe mafuta. 25Ndasanduka chinthu chakutonzera kuna wakundigaza wangu, iwo angandiona, ambakupudza misolo yawo.26Ndithandizeni, Yahova Mulungu wangu; ndipulumuseni na chikhulupiriro cha mpangano wanu. 27Alekeni adziwe kuti iri ni boko lanu, kuti imwe, Yahova, mwachita ichi.28Iwo ambatemberera, soma imwe mumbadalisa; angandiphata, mbaaphatiwe manyazi, soma kapolo wanu asekere. 29Wakundiwenga wangu abvale manyazi; iwo mbaabvale manyazi yawoyo ninga mkanjo.30Na pakamwa pangu nimpereka kutenda kukulu kuna Yahova; nimdzamulemekeza iye pampikiti pa thimu. 31Thangwe iye amdzaima ku boko lamadidi la ule omwe ngwakusaya, kumpulumusa iye ku wanthu wakumuyeruza udyo.
111Nimbathawira mwa Yahova; mumdzalewa tani kuna ine, ''Thawira ku phiri ninga mbalame''? 2Nakuti onani! Wakuipa ambakonzeka mauta yawo. Ambapiringidza misewe yawo pa bzingwe kuponya mumdima kuna wakuongoka mtima.3Nakuti yangapasuka maziko, wakulungama angachite chani? 4Yahova ali mkachisi wache wakuchena; maso yache yampaona, maso yache yambapima wana wa wanthu.5Yahova ambapima wakulungama na wakuipa kubodzi, soma ambawenga wale wakukonda kuchita phiringu. 6Iye amdzagwesa minyala yakupsa na sufule pa wakuipa; na chonzi chakupsa chimdzawagawikira mkaneka mwawo! 7Nakuti Yahova ngwakulungama, apo ambakonda chilungamo; wakulungama amdzaona nkhope yache.
1101Kulewa kwa Yahova Mbuya wangu: ''Khalani ku boko langu lamadidi kufikizana ndiyikhe awengi wanu ku chakupondera nzayo zanu.''2Yahova amdzatumiza mpsimbo ya mphamvu yanu kuchokera ku Ziyoni; kutonga pakati pa awengi wanu. 3Wanthu wanu amdzakutewerani imwe ali m'bzakubvala bzakuchena bza ufulu bwawo wene pa nsiku ya mphamvu yanu; kuchoka mmimba mwa ubwana bwanu amdzakhala namwe ninga mame.4Yahova walumbirira apo amdzachinja lini mtima wache; ''Ndimwe wansembe wamuyaya, chitamala chilongosoko cha Melizedeke.''5Mbuya ali ku boko lanu lamadidi. Iye amdzapha mafumu pa nsiku ya ukali bwache. 6Amdzayeruza madzinza; amdzadzala mbuto zakumenyanirana nkhondo na matupi yakufa; amdzapha atongi mmadziko mazinji.7Iye amdzamwa mkamkulo ka mnjira, apo kinangoko amdzadzusa msolo wache chitamala chipambano.
1111Lemekezani Yahova. Nimdzapereka kutenda kuna Yahova na mtima wangu wense pa mtsonkhano wa wakulungama mtima, pa mgwezekano wawo. 2Mabasa ya Yahova mmakulu, yakufunika kuna wense wakuyafuna. 3Mabasa yache ngaulemu na yakuchena, na chilungamo chache mchakukhalisa ku nthawe zense.4Iye ambachita bzinthu bzakudabwisa ndibzo bzimdzakumbukika; Yahova ngwachisomo na nsisi. Ambapa chakudya knau wakumtewera iye wakukhulupirika. 5Iye amdzakumbukira nthawe zense mpangano wache. 6Iye adaonesa mabasa yache ya mphamvu kuna wanthu wache pakuwapa iwo chakusiiriwa cha madzinza.7Mabasa ya manja yache ngakukhulupirika na yakulungama; malangizo yache yensene ngakudalirika. 8Iyo ngakukhazikika kwamuyaya, yakuchitika mchadidi na mchilungamo. 9Iye adatumiza chipulumuso kuna wanthu wache; adatonga chipangano chache kwamuyaya; lakuchena na lakugopeka ndilo dzina lache.10Kugopa Yahova ndicho chiyambi cha nzeru; Iwo wakuchita malangizo yache ali nako kubvesesa kwabwino. Chilemekezo chache mchamuyaya.
1121Lemekezani Yahova. Wakudalisika ni munthu wakugopa Yahova, omwe ambadekedwa kwenekwene na bzakutonga bzache. 2Wa mbewu yache amdzakhala wa mphamvu pa dziko lapansi; m'bwado wa munthu wakulungama umdzadalisika.3Bzombo na vida bziri mnyumba mwache; chilungamo chache chimkhala muyaya. 4Kutoya kum'bvunika mu m'dima pala munthu wa umulungu; iye ngwachifundo, wa nsisi, na kulungama. 5Bzinimfambira bwino munthu wakuchita chifundo na kufiyalisi kobiri, omwe ambachita mabasa yache na chilungamo.6Thangwe iye amdzagwinyika lini; munthu wachilungamo amdzakumbukika kwamuyaya. 7Iye ambagopa lini nkhani zakuyipa; ngwakukhazikika, kukhulupirira Yahova.8Mtima wache umbapfatsa, neye kugopa, kufikizana ambanyang'anisa mwamderekho pa iwo wakumuwenga. 9Ambapa fovolo kuna wakusaya; chilungamo chache chimbapirira kwamuyaya; nyanga yache imdzakwizika na ulemerero.10Munthu wakuyipa amdzaona bzobzi achidzapsoma; amdzabubuda mano yache na ukali achidzasungunuka; chakukhumba wakuyipa chimdzamala.
1131Lemekezani Yahova. Mulemekezeni iye, imwe akapolo wa Yahova; lemekezani dzina la Yahova. 2Lakudala ni dzina la Yahova, kuchoka tsapano lino kufikizana na muyaya kubodzi.3Kuyambira pa machokero ya dzuwa kufikizana kumira kwache, dzina la Yahova, lilemekezeke. 4Yahova ngakukwizika padzaulu pa madzinza yensene, apo ulemerero bwache bumbafika kupitirira mdzaulu.5Mbali angalingane na Yahova Mulungu wathu, omwe ana kadera yache padzaulu, 6omwe ambabzichepsa yekha kutsulima pansi kunyang'anisa bza mdzaulu na pa dziko lapansi?7Iye ambalamusa wakusaya kuchoka mu tsuzu achilamusa wakusaya kuchoka pa thukuta la dotha, 8kuti amkhazike pabodzi na akulu, na akulu wa wanthu wache.9Ambapa muyi kuna mkazi wakusaya mwana wa mnyumba; ambamchitisa iye kukhala mkazi wakusekera na wana. Lemekezani Yahova!
1141Pomwe a Isaraeli adabula mu Aigupto, nyumba ya Yakobo kuchopa pa wanthu wakusewera chiseweredwe cha chilendo, 2Yuda adasanduka mbuto yache yakuchena, Isaraeli ufumu bwache.3Nyanza idaona ichithawa; Yorodano adabwerera mmambuyo. 4Mapiri yadamogamoga ninga atonde wa mabira, tumapiri tudamogamoga ninga ntchere za mabira.5Thangweranyi udathawa, nyanzawe, thangweranyi udabwerera mmambuyo? 6Mapirimwe, thangweranyi mudamogamoga ninga atonde wa mabira? Imwe tumapiri tumkiti tumkiti, thangweranyi mudamogamoga ninga tuntchere twa mabira? 7Tetemera, dziko lapansi, pamaso pa Mbuya, pamaso pa Mulungu wa Yakobo.8Iye adasandusa thanthwe kukhala thawale la madzi, thanthwe lakulimba kukhala lowe wa madzi.
1151Sikuti kuna ifepano, Yahova, sikuti kuna ife neye, soma ku dzina lanu bweresani ulemu, thangwera chikhulupriro cha mpangano wanu na kukhulupirika kwanu. 2Thangweranyi madzidza yalewe kuti, ''Mulungu wawoyo ali kuponi?''3Mulungu wathu ali kudzaulu; iye ambachita chiricheche ambadekedwa nachocho. 4Bzifanizo bza madzinza ni siriva na golide, basa la manja ya wanthu.5Bzifanizo bzimwebzo bzina pakamwa, soma bzimbalewalewa lini; bzina maso, soma bzimbaona lini; 6bzina makutu, soma bzimbabva lini; bzina mphuno, soma bvimbafwenkheza lini.7Bzifanizo bzobzo bzina manja, soma bzimbampsampsadzira lini; bzina nzayo, soma bzimbakwanisa lini kufamba; ayai kusewera na pakamwa pawopo. 8Omwe ambabzikonzawo ali ninga bzimwebzo, ninga aliri aliyense wakukhulupirira ibzo.9Isaraeli, khulupirira Yahova; iye ni mthandizi wako na chikhotcherero. 10Nyumba ya Aroni, khulupirira Yahova; iye ni mthandizi wako na chikhotcherero chako. 11Imwe wakugopa Yahova, khulupirirani iye; ni mthandizi wanu na chikhotcherero chanu.12Yahova ambatidziwa ife apo amdzatidalisa; amdzadalisa banja la Isaraeli; Iye amdzadalisa banja la Aroni. 13Amdzadalisa iwo wakugopa iye, ang'ono na akulu kubodzi. 14Yahova mbaathumizire kuwanda kwanu kazinjizinji.15Mudalisiwe na Yahova, omwe adalenga kudzaulu na dziko lapansi. 16Kudzaulu mkwa Yahova; soma dziko lapansi walipereka kuna wana wa wanthu.17Wakufa ambalemekeza lini Yahova. ayai aliyense wakupolikira kuli chete; 18Soma timdzalemekeza yahova, tsapano lino na ku nthawe zense. Lemekezani Yahova!
1161Nimbakonda Yahova thangwe iye ambabva mafala yangu na makumbiro yangu ya chifundo. 2Thangwe iye adanditetekera ine, nimdzamuchemera iye pense nimkhala ine.3Bzingwe bza imfa bzidandizungulira ine, na bzakuwawa bza Kuthenje bzikundinesa ine; ndidabva ukali na nsisi. 4Ndiye ndidachemera pa dzina la Yahova: ''Ndikukukumbirani, Yahova, pulumusani moyo wangu.''5Yahova ngwa chifundo na wachilungamo; Mulungu wathu ngwansisi. 6Yahova ambakoya wakupusa; ndidalefuka, achindipulumusa ine.7Moyo wangu ungakwanise kubwerera kumbuto yache yakukapuma, thangwe Yahova wakhala wabwino kuna ine. 8Thangwe mudapulumusa moyo wangu ku imfa, maso yangu ku msozi, na nzayo zangu kwakukhukhumudwa.9Nimdzatumikira Yahova mdziko la wa moyo. 10Ndidamkhulupirira iye, neye pomwe ndidalewa, ''Ndatsautsika maninge. 11''Mu mtsautso mwangu ndidati, ''Wanthu wense mbamagunkha.''12Ningampagali tani Yahova pa kukoma mtima kwache kwense kuna ine? 13Nimdzadzusa kaneka ya chipulumuso, na kuchemera pa dzina la Yahova. 14Nimdzakwanirisa bzakupereka bwangu kuna Yahova pamaso pa wanthu wache wense. 15Ya nsengwa yapatali pamaso pa Yahova ni imfa ya wanthu wakukhulupirira.16Yahova, chadidi, ndine kapolo wanu; ndine kapolo wanu, mwana wa kapolo wanu mkazi; mwanditsudzula bzakumangira bwangu. 17Nimdzapereka kuna imwe nsembe yakutenda ndichidzachemera pa dzina la Yahova.18Nimdzakwanirisa bzakupereka bwangu kuna Yahova pamaso pa wanthu wensene, 19m'buto zakutongera milandu za nyumba ya Yahova, pakati panu, Yerusalemu. Perekani kutenda kuna Yahova!
1171Lemekezani Yahova, imwe madzinza mwense; mkwizeni, imwe wanthu mwense. 2Thangwe chikhulupiriro cha mpangano wache mchikulutsa pa ife, apo chikhulupiriro cha Yahova chimkhalisa kwa muyaya. Lemekezani Yahova!
1181Perekani kutenda kuna Yahova, thangwe ngwabwino, chikhulupiriro cha mpangano wache mchamuyaya. 2Lekani Isaraeli alewe, ''Chikhulupiriro cha mpangano wache mchamuyaya.''3Lekani banja la Aroni lilewe, Chikhulupiriro cha mpangano wache mchamuyaya.'' 4Lekani wakutewera wakukhulupirira wa Yahova alewe, ''Chikhulupiriro cha mpangano wache mchamuyaya.5Mu mtsautso wangu ndidachemera Yahova; Yahova adanditawira achindiikha m'buto yakupfalaza. 6Yahova ali nande; nimdzachita lini mantha; munthu angandichite chani? 7Yahova ali ku mabali yangu ninga wakuthandiza wangu; nimdzanyang'ana chakufuna ine pa iwo wakundida.8Zjai ndiponi kubisala mwa Yehova kisiyana na kuikha chikhulupiriro mwa munthu. 9Nkhasa kubisala mwa Yahova kusiyana na kuyikha chikhulupiriro mwa akulu.10Madzinza yensene yadandizungulira ine; mdzina la Yahova nimdzawagwatagwata. 11Iwo adandizungulira ine; inde, iwo adandizungulira ine; mdzina la Yahova nimdzawagwatagwata. 12Iwo adandizungulira ine ninga nyuchi; iwo kamkulumize alibe kuoneka pomwe ninga moto pakati pa minga; mdzina la Yahova nimdzawagwatagwata.13Mudandimenya kundigwesa pansi, soma Yahova adandithandiza. 14Yahova ndiye mphamvu zangu na chisekerero, apo iye ndiye ambandipulumusa.''15Kukuwa kwakusekera kwa chipambano kukubveka mmahema ya anyakulungama; boko la madidi la Yahova limbagonjesa. 16Boko lamadidi l;a Yahova limkwiziwa; boko la madidi la Yahova limbagonjesa.17Nimdzafa lini ine, soma kukhala na moyo ndichisewera ndibzo Yahova wachita. 18Yahova wandilanga maninge, soma alibe kundipereka ku imfa.19Ndifungulireni ine mpitiro wa chilungamo; Nimdzaupita ndichidzapereka kutenda kuna Yahova. 20Uyu ni mpitiro wa Yahova; wakulungama ndiwo ambapita nawo. 21Nimdzapereka kutenda kuna imwe, thangwe mudanditawira, apo mwasanduka mpulumusi wangu.22Mwala ndiwo amisiri wakumanga nyumba adaulamba wasanduka wakufukira maninge. 23Uku mkuchita kwa Yahova; mchakudabwisa pamaso pathu.24Nsiku iyi ndiyo Yahova adaiyikha; timdzasekera na kudekedwa mwemo. 25Tikukukumbirani, Yahova, pirizi tipeni chipambano! Tikukukumbiranimbo, Yahova, pirizi tipinduliseni!26Wakudala ndiye wakubwera mdzina la Yahova; tikukudalisani kuchokera mnyumba ya Yahova. 27Yahova ndiye Mulungu, apo watipa ife kubvunika; mangani nsembe na bzingwe ku nyanga za guwa la nsembe. 28Ndimwe Mulungu wangu, apo nimdzapereka kutenda kuna imwe; ndimwe Mulungu wangu; nimdzakukwizani.29Oho, perekani kutenda kuna Yahova, thangwe iye ngwabwino, thangwe chikhulupiriro cha mpangano wache mchamuyaya.
1191Wakudalisika ni wale omwe njira zawo ziribe mphitcha, wakufamba mchitongero cha Yahova. 2Wakudalisika ni wale wakukoya bzakutonga bzache chaibzo, wakupsaga iye na mtima wawo wense.3Iwo ambachita lini chakuphonya; ambafamba mnjira zache. 4Mwatitonga ife kukoya malangizo yanu pala kuti tiyatchenkhe mwadidi.5Ha, kuti ndikhale wakukhazikika bwino mu mkutchenkha kwa manemba yanu! 6Kuti nampodi ndinyazisike pakukumbuka bzakutonga bzanu bzense.7Nimdzakupani kutenda na mtima wangu wakuthamuka pomwe nimzindikira mayeruzo yanu yakulungama. 8Nimdzateweza manemba yanu; nampodi kundisiya ndekha.9Kodi mnyamata angachenese tani mafambidwe yache? Pakubvera mafala yanu. 10Na mtima wangu wense nimbakupsagani; Nampodi kundileka kutayika ku bzakutonga bzanu.101Ndabweza nzayo zangu mmambuyo ku njira iriyense yakuipa pala kuti ndizindikire mafala yanu. 102Ndiribe kutayika ku mayeruzo yanu yakulungama, thangwe mwandipanganiza ine.103Ngakukoma tani mafala yanu kuyalawidza, indedi, kutapira kuposa uchi mkamwa mwangu! 104Kudzera mmalangizo yanu nimbagumana kuzindikira; mthangwerache nimbawengana na njira iriyense yakunama.105Mafala yanu ni kandiyero ku nzayo zangu na kutoya ku njira yangu. 106Ndayalumbirira na kuyatsimikiza, kuti nimdzazindikira mayeruzo yanu yakulungama.107Ndabonera kwene kwene; ndikoyeni na moyo, Yahova, ninga mudalonjezera mmafala yanu. 108Yahova, pirizi bvumani chakupereka cha ufulu cha pakamwa pangu, na kundipfunzisa mayeruzo yanu yakulungama.109Moyo wangu uli mmanja mwangu nthawe zensene, soma nimbayebwa lini bzakutonga bzanu. 110Wakuipa anditeyera mulapu, soma ndiribe kutayika ku malangizo yanu.11Ndidayabisa mafala yanu mu mtima mwangu kuti nampodi ndikuphonyereni. 12Wakudalisika ndimwe, Yahova; ndipfunziseni manemba yanu.111Ndidatambira mayeruzo yanu ya mpangano ninga chakusiiriwa changu cha muyaya, thangwe ndicho chakudekedwa nacho cha moyo wangu. 112Moyo wangu wayikhiwa pa kubvera manemba yanu ku nthawe zense kufika kuphampha chaiko.113Nimbawengana na wale wakukhala na mtiwa uwiri, soma nimbakonda chakutonga chanu. 114Ndimwe mbuto yangu yakubisalira na chikhotcherero changu; nimbadikhirira mmafala yanu.115Chokani kuna ine, imwe wakuchita bzakuipa, pala kuti ndizindikire bzakutonga bza Mulungu wangu. 116Mundijirikire na mafala yanu kuti ndikhale na moyo neye kunyazisika mchidikhiiriro changu.117Ndithandizeni ine, apo nimdzakhala wakutetezeka; nimdzakhala ndikudikhirira mmanemba yanu. 118Mumbalamba wense wakutayika mmanemba yanu, thangwe chinyengo chawo mchapezi.119Mumbachosa wanthu wense pa dziko lapansi ninga nkhono; mthangwerache nimbakonda bzakutonga bzangu. 120Thupi langu limbatetemera na mantha ya imwe, apo ndina mantha na mayeruzo yanu yakulungama.121Nimbachita bzomwe mpsadidi na kulungama; nampodi kundisiya ine ku matsautso yangu. 122Mukhale chakuphatira chakudekera mtumiki wanu; nampodi kubvuma wakusamwa kundiboneresa ine.123Maso yangu yaneta pomwe ndiri mkudikhirira chipulumuso chanu na mafala yanu ya chilungamo. 124Muonesereni mtumiki wanu chikhulupiriro cha mpangano wanu, na kundipfunzisa ine manemba yanu.125Ndine mtumiki wanu; ndipeni ine kubvesesa pala kuti ndidziwe bzakutonga bzanu. 126Ni nthawe ya Yahova kuchita chinthu, thangwe wanthu apsa bzakutonga bzanu.127Chadidi nimbakonda bzakutonga bzanu kwene kwene kuposa oro, kuposa oro wakusikinya. 128Mthangwerache nimbatewera mwakusamala malangizo yanu yensene, ndichiwengana na njira iriyense yakunama.129Malamulo yanu ngakudabwisa, mthangwerache nimbayabvera. 130Kuthumbudzuka kwa mafala yanu kumbapereka kutoya; kumbapereka kubveseseka kuna wakupusa.13Na pakamwa pangu ndafokotozera mayeruzo yanu yense ndiyo mwayazimbula. 14Nimbasekera mnjira ya mayeruzo ya mpangano wanu kuposa mu vida yense.131Nimbayachamula pakamwa pangu ndichipuma pepefu pepefu, thangwe nimbapsaga bzakutonga bzanu. 132Ndichungunukireni na kundichitira chifundo, ninga mumbachitira kuna wale omwe ambakonda dzina lanu.133Ndiyendesereni nzayo zangu na mafala yanu; nampodi kubvuma bzakuipa bziribzense kunditonga ine. 134Ndilomboleni ine ku mtsautso wa munthu pala kuti ndizindikire malangizo yanu.135Lekani nkhope yanu itoye pa mtumiki wanu, na kundipfunzisa ine manemba yanu. 136Mikulo ya misozi ikuyerera kuchoka mmaso mwangu thangwe wanthu ambazindikira lini bzitongi bzanu.137Ndimwe wachilungamo, Yahova, apo manemba yanu ngabwino. 138Mwapereka bzakutonga bzanu mwachilungamo na mwachikhulupiriro.139Changu chandidzononga ine thangwe awengi wangu ambayebwa mafala yanu. 140Mafala yanu yalawidziwa kwene kwene, apo mtumiki wanune nimbayakonda.141Mng'ono ine na wakululisiwa, soma nimbayebwa lini malangizo yanu. 142Chilungamo chanu mchakukhalisa ku nthawe zense, na chilamulo chanu mchakukhulupirika.143Napo mtsautso na ukali bzandigumana ine, bzakutonga bzanu bzikali bzakundidekera basi ine. 144Mayeruzo yanu ya mpangano nga chilungamo ku nthawe za nthawe; ndipeni ine kubvesesa kuti ndikhale na moyo.145Ndidakuwa kulira na mtima wangu wensene, ''Nditawireni ine, Yahova, nimdzakoya manemba yanu. 146Nimbachemerera kuna imwe; ndipulumuseni ine, apo nimdzazindikira bzakutonga bzanu.''147Nimbalamuka manyika ya machibese yakanati kuoneka ndichilirira chithandizo. Nimbadikhirira mafala yanu. 148Maso yangu ngakupenya usiku bukanati kuti buoneke kuchinja pala kuti ndilingirire ku mafala yanu.149Bvani mafala yangu mchikhulupiriro chanu cha mpangano; ndikoyeni ine na moyo, Yahova, ninga mudalonjezera mmanemba yanu yakulungama. 150Wale wakundiboneresa ine akufendera kafupi nande, soma ali kutali na bzakutonga bzanu.15Nimdzalingirira pa malangizo yanu na kukhala tcheru ku njira zanu. 16Nimbadekedwa na manemba yanu; nimdzayebwa lini mafala yanu.151Muli pafupi, Yahova, apo bzakutonga bzanu bzensene mpsakukhulupirika. 152Kalekale ndidapfunza kuchoka mu bzakutonga bzanu kuti mukhadabziikha kale m'buto mwache ku nthawe za nthawe.153Nyang'anisani matsautso yangu na kundithandiza, thangwe nimbayebwa lini bzakutonga bzanu. 154Mundisewerere mulandu wangu na kundilombola; mundikoye na moyo malingana na mafala yanu.155Chipulumuso chiri kutali na wakuipa, thangwe ambakonda lini manemba yanu. 156Bzikulu mpsakuchita bzanu bzachifundo, Yahova; mundikoye na moyo, ninga mumbachitira nthawe zense.157Wakunditsautsa na awengi wangu mbazinji, soma ndiribe kutaya mayeruzo yanu ya mpangano. 158Nimbaona wakuchita mwakunyengeza ndichinyansidwa nawo thangwe ambakoya lini mafala yanu.159Onani ndimo nimbakondera malangizo yanu; ndikoyeni na moyo, Yahova, ninga mudalonjezera na chikhulupiriro chanu cha mpangano. 160Chilewengero cha mafala yanu mchachadidi; yaliyense ya mayeruzo yanu ya mpangano ngakukhalisa ku nthawe za nthawe.161Nduna zidanditeweratewera mwakusaya thangwe, soma mtima wangu wayima mwa mantha kugopa mafala yanu. 162Nimbadekedwa na mafala yanu ninga m'bodzi wakugumana bzakupondedzewa bzizinji.163Nimbawengana na kunyansidwa na bzakunama, soma nimbakonda bzakutonga bzanu. 164Kanomwe pa nsiku nimbanamata imwe thangwera mayeruzo yanu yachilungamo.165Mtendere ukulu iwo anawo, wale wakukonda bzakukonda bzanu; palibe ambakhukhumudwa nacho. 166Nimbadikhirira chipulumuso chanu, Yahova, ndichibvera bzakutonga bzanu.167Nimbazindikira bzzakutonga bzanu, ndichibzikonda ibzo kwenekwene. 168Nimbakoya malangizo yanu na bzakutonga bzanu, thangwe mukudziwa chirichense ndicho nimbachita.169Tetekerani kulirira chithandizo kwangu, Yahova; ndipeni kubvesesa ku mafala yanu. 170Kukumbira kwangu mbakukhale pamaso panu; ndithandizeni malingana na mafala yanu.17Chitirani chifundo kapolo wanune pala kuti ndikhale na moyo ndichikoya mafala yanu. 18Fungulani maso yangu kuti ndione bzinthu bzakudabwisa mchitongi chanu.171Milomo yangu imbatsanula kutenda, thangwe mumbandipfunzisa manemba yanu. 172Lekani lirime langu liyimbe bza mafala yanu, thangwe bzakutonga bzanu bzensene mpsachadidi.173Boko lanu lindithandize ine, nakuti ndasankhula malangizo yanu. 174Nimbapsaga kupulumusiwa namwe, Yahova, apo nimbadekedwa na bzakutonga bzanu.175Mbandikhale na moyo ndinamate imwe, apo mayeruzo yanu ya chilungamo yandithandize. 176Ndadzungaira kusochera ninga bira wakutayika; psagani mtumiki wanu, thangwe ndiribe kuyebwa bzakutonga bzanu.19Ndine mlendo pa dziko lapansi; nampodi kundibisira bzakutonga bzangu. 20Bzakukhumba bzangu bzadzonongeka na kukhumba kudziwa mayeruzo yanu yakulungama nthawe zense.21Mumbatsimula wa madumwa, wakutembereriwa, wakudzungaira mu bzakutonga bwanu. 22Ndichosereni chitonzo na chipepulo, thangwe ndabvera bzakutonga bzanu.23Napo atongi ambandipangana na kundisasatira, kapolo wanune nimbalingirira basi pa manemba yanu. 24Bzakutonga bzanu ndiye bzakudekedwa nabzo ine, apo ndibzo bzakundipa nzeru.25Moyo wangu ukungingimira ku pfumbi! Ndipeni moyo na mafala yanu. 26Ndidakuuzani ine njira zangu, apo mudanditawira; ndipfunziseni ine manemba yanu.27Ndichitiseni ine kubvesesa njira za malangizo yanu, kuti ndilingirire pa mapfunziso yanu yakudabwisa. 28Ndadzaliwa na nsisi! Ndilimbikiseni ine na mafala yanu.29Mundichosere njira za chinyengo; mwachifundo ndipfunziseni bzakutonga bzanu. 30Ndasankhula njira ya chikhulupiriro; ndakoya mayeruzo yanu yakulungama nthawe zense pamaso pangu.31Ndaphatamira ku mayeruzo yanu ya mpangano; Yahova, nampodi kundileka ndichite manyazi. 32Nimdzatembenukira mnjira ya bzakutonga bzanu, thangwe mumbakuza mtima wangu kuchita tenepoyoko.33Ndipfunziseni ine, Yahova, njira ya manemba yanu, apo nimdzayakoya kufikizana kuphampha. 34Ndipeni kubvesesa, apo nimdzakoya bzakutonga bzanu; ndichidzabziteweza ibzo na mtima wangu wense.35Nditsogolereni mnjira ya bzakutonga bzanu, thangwe nimbadekedwa kufamba mwemo. 36Gonyoleserani mtima wangu ku mayeruzo yanu ya mpangano na kutali kwa kuphindula kwakusaya nako kulungama.37Bwezani maso yangu kwa kunyang;anisa bzinthu bza pezi pezi; ndibwezereseni ku njira zanu. 38Limbisirani mtumiki wanu mafala ndiyo mudapa iwo wakubzipereka kuna imwe.39Mu ndipambusire manyazi niyagopayo, thangwe mayeruzo yanu ngabwino. 40Onani, ndapsaga malangizo yanu; ndibwezereseni ine mchilungamo chanu.41Yahova, ndipeni ine chikondi chanu chakusaya kutaziracho-- chipulumuso chanu, malingana na mafala yanu; 42ndiye nimdzakhala na chakumtawira wakunditonzayo, thangwe nimbakhulupirira mafala yanu.43Nampodi kutenga mafala ya chadidi kuchoka mkamwa mwangu, thangwe chikhulupiriro changu chiri mmayeruzo yanu. 44Nimdzateweza bzakutonga bzanu mwakupitirira, ku nthawe za nthawe.45Nimdzafamwa mwaufulu, thangwe nimbapsaga malangizo yanu. 46Nimdzasewera bza bzitongi bzanu pamaso pa mafumu apo nimdzachita lini manyazi.47Nimbadekedwa na bzakutonga bzanu, ndibzo nimbabzikonda. 48Nimdzadzusa manja yangu ku bzakutonga bzanu, ndibzo nimbabzikonda; nimdzalingirira pa manemba yanu.49Kumbukirani mafala yanu kuna mtumiki wanune thangwe mwandipa chidikhiriro. 50Uku mkundinyamaliza ku matsautso yangu: kuti mafala yanu yandikhazika ine wa moyo.51Wakusamwa andinyogodola ine, soma ndiribe kutaya bzakutonga bzanu. 52Ndakumbuka bza mayeruzo yanu yachilungamo kuchoka kalekaletsa, Yahova, apo nimbabzinyamaliza ndekha.53Ukali bzakupsa bwandiphata ine thangwera wakuipa omwe ambalamba bzakutonga bzanu. 54Manemba yanu yakhala bzimbo bzangu mnyumba mwa ulendo bwangu.55Nimbakumbuka bza dzina lanu mkati mwa usiku, Yahova, apo nimbakoya bzakutonga bzanu. 56Ichi chasanduka msambo wangu thangwe ndazindikira malangizo yanu.57Yahova ni mbali yangu; ndidati nmdzakoya mafala yanu. 58Nimbakumbira mwa nyongo udidi banu na mtima wangu wense; khalani wa chifundo kuna ine malingana na mafala yanu.59Ndidayeza njira zangu ndichichungunusira nzayo zangu kuna bzakutonga bza imwe. 60Nimbakulumiza neye kuchedwa kukoya bzakutonga bzanu.61Bzingwe bza wakuipa bzandimanga ine; ndiribe kuyebwa bzakutonga bzanu. 62Pakati pa usiku nimbalamuka kupereka kutenda kuna imwe thangwera mayeruzo yanu yakulungama.63Ndine mwayawo wa wense wakulemekeza imwe, kuna wense wakuzindikira malangizo yanu. 64Dziko lapansi, Yahova, ndakudzala na chikhulupiriro chanu cha mpangano; ndipfunziseni ine manemba yanu.65Mwachitira bzabwino mtumiki wanu, Yahova, na mafala yanu. 66Ndipfunziseni ine kuzindikira kwabwino kwa kubvesesa, thangwe ndakhulupirira bzakutonga bzanu.67Pomwe ndikhanati kuboneresiwa ndidasochera, soma tsapano lino ndazindikira mafala yanu. 68Ndimwe wabwino, apo ndimwe omwe mumbachita bzabwino; ndipfunziseni ine manemba yanu.69Wakununkhidwa andipalanga ine magunkha, soma nimbakoya malangizo yanu na mtima wangu wense. 70Mitima yawo yauma, soma nimbadekedwa mu bzitongi bzanu.71Mpsabwino kuna ine kuti ndatsautsika kuti ndipfunzire manemba yanu. 72Malangizo kuchoka pakamwa panu nga nsengwa yapatali kuna ine kuposa bzulu na bzulu bza oro na siriva.73Manja yanu yadandiumba yachindilenga; ndipeni kubvesesa pala kuti ndipfunzire bzakutonga bzanu. 74Wale wakulemekeza imwe amdzadekedwa angadzandiona ine thangwe nimbagumana chidikhiriro mmafala yanu.75Ndikudziwa, Yahova, kuti manemba yanu ngadidi, na kuti mchikhulupiriro mudanditsautsa ine. 76Lekani chikhulupiriro cha mpangano wanu chindinyamalize ine, malingana na mafala yanu kuna mtumiki wanu.77Ndionesereni nsisi pala kuti ndikhale na moyo, thangwe bzakutonga bzanu ndiye chakudekedwa nacho ine. 78Lekani wakusamwa achite manyazi, thangwe andisasatira ine; soma nimdzalingirira pa malangizo yanu.79Iwo wakulemekeza imwe achungunukire kuna ine, iwo wakudziwa bzakutonga bzanu. 80Mtima wangu mbaukhale wakusaya mathangwe na wakulemekeza manemba yanu pala kuti nampodi ndinyazisike..81Nimbakomoka na kukhumba kuti mundipulumuse! Nimbadikhirira mmafala yanu. 82Maso yangu yamala mphamvu na kukhumba mafala yanu; kodi mumdzandinyamaliza liti?83Thangwe ndakhala ninga chikasi cha vinyu mu utsi; nimbayebwa lini manemba yanu. 84Kufikizana liti mtumiki wanu apirire bzobzi; mumdzayeruza liti wale wakunditeweratewera?85Wamadumwa andicherera dindi, kunyozera bzakutonga bzanu. 86Bzakutonga bzanu bzense mpsakudalirika; wanthu amwewo ambanditeweratewera mwakuphonyeka; nditahndizeni ine.87Iwo asala pang'ono kundimaliza pa dziko lapansi, soma nimbataya lini malangizo yanu. 88Na chikondi chanu, ndikoyeni ine na moyo, pala kuti ndibvere bzakutonga bzanu bzomwe bzimbachoka pakamwa panu.89Yahova, mafala yanu yali yachikhalire; mafala yanu ngakukhazikika mdzaulu. 90Chikhulupiriro chanu mchakukhalisa mmibwado yensene; mwakhazikisa dziko lapansi, lichikhalisa.91Bzinthu bzensene bzikupitirira basi kufikizana lero lino, ninga mudalewera mmayeruzo yanu yakulungama, 92thangwe bzinthu bzensene mpsakutumikira bzanu. Chingadakhala chitongi chanu chiribe kundidekera, ningadanyembereka mmatsautso yangu.93Nimbayebwa lini malangizo yanu, thangwe kudzera mwa yamweyo mwandikoya ine na moyo. 94Ndine wanu; ndipulumuseni, thangwe nimbapsaga malangizo yanu.95Wakuipa akonzeka kundidzononga ine, soma nimdzapsaga kubvesesa bzakutonga bzanu. 96Ubwino bwense ndabuona buna malekezero; soma bzakutonga bzanu mbwakupitirira kupamphazika.97Ha nimbakondadi chitongi chanu! Mchakulingirir acha ngu cha nsiku yense yamtero. 98Bzakutonga bzanu bzimbandipa nzeru kuposana na awengi wangu, thangwe bzakutonga bzanu bziri na ine nthawe zense.99Ndina kubvesesa kukulu kuposa apfunzisi wangu wensene, thangwe nimbalingirira pa mayeruzo ya mpangano wanu. 100Nimbabvesesa kukulu kuposa akulu akulu wakuposa ine; ibzi mthangwera kuti ndakoya malangizo yanu.
121Pulumusani, Yahova, nakuti wakukhulupirika akuoneka lini; wakukhulupirika akuoneka lini mmaso mwa wana wa wanthu.2Aliyense akusewera mafala yapezipezi kuna mwayache; aliyense akusewera na milomo yakusasata na mitima miwiri. 3Yahova, gwatani milomo yense yakusasata, lirime lirilense lakuthemba bzinthu bzikulutsa. 4Awa ni wale omwe adati, ''Na malirime yathu timdzapambana. Milomo yathu ingasewera, mbani angakhale mbuyathu?''5Thangwera phirinyu kulimbana na wakusaya, thangwera kung'ung'udza kwa wakusaya, nimdzalamuka,'' watenepo Yahova. ''Nimdzapereka chikhotcherero ndicho iwo ambakhumba.''6Mafala ya Yahova ngachadidi, ninga siriva wakusungunuliwa mu ng'anjo pa dziko lapansi, wakukonziwa kanomwe. 7Ndimwe Yahova! Mumbawakoya. Mumbakhotcherera m'bwado uno nthawe zensene. 8Wakuipa ambafamba mbali iriyense pomwe chakuipa chakwiziwa pakati pa wana wa wanthu.
1201Mmatsautso yangu ndidachemera Yahova, achinditawira. 2Pulumusani moyo wangu, Yahova, kuna wale wakunama na milomo yawo achinyengeza na malirime yawo.3Iye amdzakulangani tani, apo amdzachita chiyani pomwe kuna imwe, imwe omwe muna lirime lakunamira? 4Iye amdzakulangani imwepo na mapsimo ya nyankhondo yakunozewa pa masimbe yakugaka ya muti wa mtsanya.5Tsoka ndine thangwe nimbakhala mwakutondo kudikhirira mu Meseke; Ndidakhala pakutoma pakati pa mahema ya Kedara. 6Kwa nthawe itali ndakhala na wale wakuwengana na mtendere. 7Ndine wa mtendere, soma ningasewera, iwo mba nkhondo.
1211Nimdzakwiza maso yangu ku mapiri. Chithandizo changu chimdzachokera kuponi? 2Chithandizo changu chimbachokera kuna Yahova, omwe adalenga kudzaulu na dziko lapansi.3Iye amdzabvuma lini nzayo zanu kuphuzunyuka; iye wakuteteza imwe ammdzaodzira lini. 4Onani, mulindiri wa Isaraeli ambaodzira lini ayai kugona.5Yahova ndiye mulindiri wanu; Yahova ni mthunzi ku boko lanu lamadidi. 6Dzuwa limdzakubvulani lini masikati, ayai mwezi usiku.7Yahova amdzakutchenkhani ku bzakuipa bzense, apo iye amdzateteza moyo wanu. 8Yahova amdzakutetezani mu bzense mukuchita tsapano lino na ku nthawe zense.
1221Ndikhali wakudekedwa pomwe iwo adati kuna ine, ''Mbatiye ku nyumba ya Yahova.'' 2Yerusalemu, nzayo zathu zaima mmisuwo yanu! 3Yerusalemu, adamanga mzinda wakukonzedwa bwino!4Madzinza yambayenda kukwira ku Yerusalemu--madzinza ya Yahova-- ninga mboni za Isaraeli, kukapereka kutenda ku dzina la Yahova. 5Kumweko makadera yachifumu yadatsitikiziwa, makadera yachifumu ya nyumba ya Davide.6Pembani mtendere wa Yerusalemu! ''Wakukonda imwe mbaakhale pam'derekho. 7Mbamukhale mtendere m'bzinyumba kukukhotchererani, apo mbapakhale mtendere na malitsito yanu.''8Pala ubwino bwa abale wangu na anzangu nimdzati, ''Mbapakhale mtendere namwe.'' 9Pala ubwino bwa nyumba ya Yahova Mulungu wathu, nimdzakupsagirani udidi.
1231Kuna imwe nimkwiza maso yangu, imwe wakukhala na kadera yachifumu mdzaulu. 2Onani, ninga ndimo maso ya akapolo yambanyang'anira ku boko la mbuyawo, ninga maso ya kapolo wachitsikana yambanyang'anira ku boko la mbuyache wachikazi, mtenepeyombo ndimo maso yathu yambanyang'anira Mulungu wathu kufikizana iye kuchita nafe nsisi.3Tichitireni chifundo ife, Yahova, tichitireni chifundo, thangwe tadzaziwa na chipepuko. 4Tiri wakukhuta maninge na kunyoza kwa wakusaya kusaya chinthu na mnyozo wa wakusamwa.
1241''Achikhala Yahova akhali lini ku mbali yathu,'' Isaraeli alewe tsapano, 2''achikhala ni Yahova lini akhali ku mbali yathuyo pomwe wanthu adatigandukirapo, 3ndiye iwo angadatikhudyula wamoyo pomwe ukali bwawo budatigakira.4Madzi yangadatikokonola; nkhwenkhwe ingadatimiza ife. 5Ndiye madzi yakubzikuza yangadatimiza.''6Wakudala ni Yahova, omwe alibe kutibvuma kukhadzuliwa na mano yawo. 7Tathawa ninga mbalame kuchoka mu ukhulira bwa akasadolo; ukhulira bwa bwedzeka, apo tathawa.8Chithandizo chathu chiri mdzina la Yahova, omwe adalenga kudzaulu na dziko lapansi.
1251Iwo wakukhulupirira Yahova ali ninga Phiri la Ziyoni, wakusaya kutekenyeka, wakupirira ku nthawe za nthawe. 2Ninga ndimo mapiri yadazungulirira Yerusalemu, ndimombo Yahova wazungulirira wanthu wache tsapano lino na ku nthawe zense. 3Mpsimbo yachifumu ya chakuipa nampodi itonge mgawo la wakulungama. Kusaya apo wakulungama angachite chakuipa.4Chitani bzabwino, Yahova, kuna wale wabwino na kuna iwo wakulungama mmitima yawo. 5Soma angakhala iwo wakupambuka m'bali ku njira zawo zakugonyokagonyoka, Yahova amdzawabulisa pabodzi na wale wakuchita chakuipa. Mtendere mbaukhale pa Isaraeli.
1261Pomwe Yahova adabweza ukapolo bwa Ziyoni, tikhali ninga wanthu wakulota.2Ndiye milomo yathu idadzala na msobwe na malirime yathu na kukuwa kwa kusekera. Ndiye iwo adati pakati pa madzinza, ''Yahova waachitira iwo bzinthu bzikulutsa.'' 3Yahova adatichitira bzinthu bzikulu; tikhali wakusekera tani!4Bzezani ukapolo bwathu, Yahova, ninga mikulo mu Negevi. 5Iwo wakubvikiwa misozi amdzamoga na kukuwa kwa kusekera. 6Iye wakubula panja akulira, atatakula mbewu yakukabzala, amdzabwerera pomwe na kukuwa kwa kusekera, kubweresa mphuthu zache za tirigu.
1271Angasaya kumanga nyumba Yahova, wakuimanga aniiphatisa basa pa pezi. Angasaya kukoya muyi Yahova, mulindiri aniima kulindira papezi. 2Mpsakusaya basa imwe kulamuka mwakubesera, mkubwerera pamuyi mwakuchedwa, ayai kudya mkate wakuphatira basa lakubonera nalo, thangwe Yahova ambapa kuna wakukondeka wache iwo angambagona.3Onani, wana ni chakutambira cha kwa Yahova, apo chipaso cha mmimba ni mfupo yakuchoka kuna iye. 4Ninga mapsimo mmanja mwa nyankhondo, mtenepoyombo wana wachinyamata. 5Ngwakudalisika tani munthu omwe ana chikhomfa chakudzala na iyo. Iye amdzanyazisika lini pakudzanyamaliza awengi wache mmisuwo.
1281Wakudala ni aliyense wakulemekeza Yahova, wakufamba mnjira zache. 2Basa la manja yanu mumdzadekedwa; mumdzadalisika muchipambana.3Mkazanu amdzakhala ninga mpesa wakubala chipaso mnyumba mwanu; wananu amdzakhala ninga bzakumera bza azitona angakhala kuzungulira meza yanu. 4Inde, chadidi, munthu amdzadalisika wakulemekeza Yahova. 5Yahova mbaakudaleseni kuchoka ku Ziyoni; muone vida ya Yerusalemu nsiku zensene za moyo wanu. 6Mukhale na moyo kudzaona wana wa wana wanu. Mtendere mbaukhale pa Isaraeli.
1291''Kuyambira ubwana bwangu iwo akhala akumbandimenya,'' Isaraeli mbaalewe. 2''Kuyambira pa ubwana bwangu iwo akhala akumbandimenya, soma alibe kundigonjesa. 3Wakugaula adagaula pa msana pangu; iwo adatalimphisa ngalande zawo.4Yahova ngwachilungamo; wabwedza bzingwe bza wakuipa.'' 5Wense mbaachite manyazi achibwerera, iwo wakuwengana na Ziyoni.6Iwo mbaakhale ninga uswa padzaulu pa nyumba bomwe bumbafota bukanati kukula, 7bomwe bungadzale lini mmanja mwa wakumweta ayai kadedema wa iye wakumanga mphuthu za tirigu pabodzi. 8Wakugwata na njira nampodi alewe kuti, ''Madaliso ya Yahova yakhale pa iwe; tikukudalisa mdzina la Yahova.''
131Ate liti, Yahova, mumdzakhala muchindiyebwa basi? Ate kalekale? Mumdzandimpsinkhira nkhope yanu kufikira liti? 2Kufikira liti kuti ndikale na thupo na kuwawidwa mtima wangu nsiku zense? Muwengi wangu amdzandiukira kufikira liti?3Nyang'anani ine munditawire, Yahova Mulungu wangu! Ndipeni kuwala mmaso mwangu, ayai ningagone mu imfa. 4Nampodi kubvuma muwengi wangu alewe, '' ndamgonjesa,'' pala kuti muwengi wangu nampodi ati, ''Ndapambana pa bzakuchita bzangu''; apo neye, mdani wangu amdzasekera ningadzagwesiwa pansi.5Soma ndakhulupirira mu chikhulupiriro cha mpangano wanu; mtima wangu ukusekera mu chipulumuso chanu. 6Nimdzayimbira Yahova thangwe wandichitira bzakudeka.
1301Kuchoka mmadindi nilirira imwe, Yahova. 2Mbuya, bverani kulira kwangu; lekani makutu yanu yakhale tcheru ku kulira kwangu pala chifundo.3Penu imwe, Yahova, muninemba bzakuphonya, Mbuya, mbani amdzaima? 4Soma pana chilekerero na imwe, kuti mulemekeziwe.5Nimbadikhira Yahova, moyo wangu ukudikhirira, apo mmafala yache nimbadikhirira. 6Moyo wangu umbadikhirira Yahova kuposa ndimo mulindiri ambadikhiririra kuchena.7Isaraeli, dikhirirani mwa Yahova. Yahova ngwachifundo, apo na iye mchipulumuso chikulu. 8Ndiye omwe amdzalombola Isaraeli ku bzakuipa bzache bzense.
1311Yahova, mtima wangu ukunyadira lini ayai maso yangu (kuthemera.....). Ndiribe chidikhiriro chikulu cha ine ndekha ayai kuthemesa ndekha na bzinthu bzakuposa ine.2Chadidi ndadekhesa na kunyamaliza moyo wangu; ninga mwana wakuleredwa. 3Isaraeli, khala na chidikhiriro mwa Yahova tsapano na ku nthawe zense.
1321Yahova, thangwera Davide kumbukirani matsautso yache yense. 2Kumbukirani ndimo iye adalumbirira kuna Yahova, ndimo iye adalonjezera kuna Mkulukulu wa Yakobo.3Iye adati, ''Nimdzapita mchihema cha nyumba yangu ayai pakama pangu. 4Nimdzapereka lini kugona kuna maso yangu ayai kupumisa bzikope bzangu 5kufikizana nditagumana mbuto ya Yahova, mbuto yakupambulika ya Mkulukulu wa Yakobo.8Onani, tidabva bza icho mu Efarata; tidachigumana mmunda wa Yara. 6Timdzayenda m'buto yakupambuli9ka ya Yahova; timdzanamata pakuponda nzayo zache. 7Lamukani, Yahova, kumbuto yakuponda nzayo zanu, imwe na likasa la mphamvu yanu!9Wansembe wanu abvazikiwa na ulemerero; wakukhulupirika wanu akuwekuwe na kusekerera. 10Thangwera mtumiki wanu Davide, nampodi kuchoka pana mfumu yanu yakudzozewa.11Yahova adalumbirira lumbiriro la chadidi kuna Davide, lumbiriro la chadidi ndilo limdzapseka lini: ''Nimdzaikha m'bodzi wambeu yako pa kadera yako ya ufumu. 12Penu wana wako anikoya mpangano wangu na bzakutonga ndibzo nimdzawapfunzisa, wana wawo pomwe amdzakhala pa kadera yako ya ufumu ku nthawe za nthawe.''13Mchadidi Yahova wasankhula Ziyoni, iye waukonda iwo pala kadera yache. 14''Iyi ni mbuto yangu yakupumira ku nthawe za nthawe. Nimdzakhala muno, thangwe ndimbamukonda.15Nimdzaudalisa maninge na bzakuupa. Nimdzakhutisa wakusaya wache na mkate. 16Nimdzabvazika wansembe wache na chipulumuso, wakukhulupirika wache amdzakuwakuwa na chisekerero.17Mwemo nimdzaphukisa nyanga ya Davide na kuikha kandiyero pala wakudzozewa wangu. 18Nimdzabvazika awengi wache na manyazi, soma pa iye korona wache amdzabvunika.''
1331Onani, ndimo bziriri bwino na kudeka abale kukhalira pabodzi!2Chiri ninga mafuta yabwino pa msolo kuyererera ku ndebvu-- ndebvu za Aroni, kinangoko yachiyererera pa kolala ya mikanjo yache. 3Yali ninga mame ya Heremoni yomwe yambajoja pa mapiri ya Ziyoni. Thangwe kumweko Yahova adatonga mdaliso-- moyo ku nthawe za nthawe.
1341Bwerani, dalisani Yahova, akapolo wanu wensene wa Yahova, imwe omwe mumbatumikira nthawe ya usiku mnyumba ya Yahova. 2Dzusirani manja yanu ku mbuto yakuchena mudalise Yahova.3Yahova mbaakudaliseni kuchoka ku Ziyoni, iye omwe adalenga kudzaulu na dziko lapansi.
1351Lemekezani Yahova! Lemekezani dzina la Yahova. Mulemekezeni iye, 2imwe atumiki wa Yahova, imwe wakuima mnyumba ya Yahova, m'buto ya kunyumba ya Mulungu wathu.3Lemekezani Yahova, thangwe iye ngwabwino; imbani malemekezo ku dzina lache, thangwe mpsabwino kuchita tenepo. Thangwe Yahova wasankhula Yakobo pala iye mwene, 4Isaraeli ninga chakutambira chache chache.5Ndikudziwa kuti Yahova ni mkulu, kuti Mbuyathu ali padzaulu kuposa milungu yense. 6Chirichense Yahova amfunacho, ambachita mdzaulu, pa dziko lapansi, mnyanza na pansi pa nyanza.7Iye ambabweresa mitambo kuchokera kutali, mkuchitisa kupenya kusangana na mvula achibweresa chonzi kuchokera mnyumba yache yakukoyera.8Iye adapha wakutoma kubadwa mu Aigupto, kuyambira wanthu na bzifuwo kubodzi. 9Adatumiza bzilatizo na bzakudabwisa pakati pako, Aigupto, kugazana na Falawo na wakumtumikira wache wensene.10Adamenya madzinza mazinji achipha mafumu ya mphamvu, 11Sihoni mfumu ya Amori na Ogi mfumu ya Basana na maufumu yense ya mu Kanani.12Adatipa ife dziko lache kukhala chakutambira, chakutambira kuna a Isaraeli wanthu wache. 13Dzina lanu, Yahova, ndakukhalisa ku nthawe za nthawe; chikumbukiro chanu, Yahova, chimfikira mibwado na mibwado. 14Nakuti Yahova ambateteza wanthu wache apo ana nsisi pa wakumtumikira wache.15Mafano ya madzinza ni siriva na golide, basa la manja ya wanthu. 16Mafano yamweyo yana pakamwa, soma yambasewera lini; yana maso, soma yambaona lini; 17yana makutu, soma yambabva lini, ayai muna mphuye mkamwa mwa iyo. 18Iwo wakuyakonza ayo ali ninga iyo, ninga alirimbo aliyense wakuyakhulupirira.19Wa mbewu ya Isaraeli, lemekezani Yahova; wa mbewu ya Aroni, lemekezani Yahova. 20Wa mbewu ya Levi, lemekezani Yahova; imwe wakugopa Yahova, lemekezani Yahova. 21Alemekezeke Yahova mu Ziyoni, iye wakukhala mu Yerusalemu. Lemekezani Yahova.
1361Perekani kutenda kuna Yahova, thangwe iye ngwabwino. (Mpangano wache wachikhulupiriro ngwakukhalisa kwa muyaya.) 2Perekani kutenda kuna Mulungu wa milungu. (Mpangano wa chikhulupiriro chache ngwakukhalisa kwa muyaya.) 3Perekani kutenda kuna Mbuya wa ambuya; (Mpangano wa chikhulupiriro chache mchakukhalisa kwa muyaya.)4kuna iye omwe ni yekhayo amabchita bakudabwisa bzikulu; (Mpangano wache wachilkhulupiriro ngwakukhalisa muyaya.) 5kuna iye omwe na nzeru adalenga kudzaulu; ( Mpanganao wa chikhulupiriro chache ngwakukhalisa kwa muyaya.)6kuna iye omwe adatandika dziko lapansi padzaulu pa madzi; (Mpangano wa chikhulupiriro chache ngwakukhalis kwa muyaya.) 7kuna iye omwe adakonza bzakutoya bzikulu; (Mpangano wa chikhulupiriro chache ngwakukhalisa muyaya.)8kuna iye omwe adapereka dzuwa kutonga masikati, (Chikhulupiriro cha mpangano wache mchakukhalisa kwa muyaya.) 9mwezi na nyenyezi kutonga usiku; (Chikhulupiriro cha mpangano wache mchakukhalisa kwa muyaya.)10kuna iye omwe adapha bzakutoma kubaliwa mu Aigupto (Mpangano wa chikhulupiriro chache ukhalise kwa muyaya.) 11na kubulisa kunja a Isaraeli pakati pawo (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.) 12na manja ya mphamvu na boko lakudzusa; (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.)13kuna iye omwe adagawa Nyanza Ifwira (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkalisa kwa muyaya.) 14achichita a Isaraeli kugwata na pakatipo, (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.) 15soma adakhuthula Falawo na thimu lache Mnyanza Ifwira; (Mpangano wa chikhulupiriro chache ukhalise kwa muyaya.)16kuna iye omwe adatsogolera wanthu kudzera mchipululu; (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.) 17kuna iye omwe adapha mafumu makulu; (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.)18kuna iye omwe adapha mafumu yakubvekera, (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.) 19Sihoni mfumu ya Amori (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.) 20na Ogi mfumu ya Basana; (Mpangano wa chkhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.)21kuna iye omwe adapa dziko lawo kukhala chakutambira, (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.) 22chakutambira kuna Isaraeli kapolo wache.) 23kuna iye omwe adatikumbukira achitithandiza mkupepusiwa kwathu; (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.)24kuna iye omwe watipulumusa ife kuna awengi wathu, (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.) 25omwe ambapa chakudya kuna bzinthu bzense bza moyo. (Mpangano wa chikhulupiriro chacheumkhalisa kwa muyaya.) 26Perekani kutenda kuna Mulungu wa kudzaulu. (Mpangano wa chikhulupiriro chache umkhalisa kwa muyaya.)
1371M'bali mwa mikulo ya ku Babulo tidakhala pansi tichilira pomwe tidakumbukira bza Ziyoni. 2Pamwepo pa miti ya msondozi pakati ya iwo tidamanika azeze wathu.3Pamwepo wakutiphatawo adafuna bzimbo kuchoka kuna ife, na iwo omwe adatiboneresa adafuna chisekerero kuchoka kuna ife, kulewa, ''Tiyimbireni chimbo chibodzi cha mu Ziyoni.'' 4Tingadayimba tani chimbo cha Yahova mdziko lachilendo?5Ningalamba chikumbukiro chnu, Yerusalemu, leka boko langu lamadidi liyebwe luso lache. 6Lekani lirime langu liphathirire kudzaulu kwa mkamwa mwangu penu tikumbukira lini pomwe bwa imwe, penu nimkonda lini Yerusalemu kuposa bzakudekedwa nabzo ine bzikulu.7Kumbukirani, Yahova, bzomwe a Edomu adachita pa nsiku Yerusalemu adagwa. Iwo adati, ''Ugweseni ugwe, ugweseni kufika mmaziko yache.''8Azimayi wa ku Babulo, tsampanopa kudzonongewa-- munthu adalisiwe, omwe amkubwezerani bzomwe mwatichitira ife. 9Munthu adalisike, omwe amtenga achimenyesera wana wanu ang'ono kuminyala.
1381Nimdzapereka kutenda kwangu na mtima wangu wense; pamaso pa milungu nimdzayimba malemekezo kuna imwe. 2Nimdzakotamira ku kachisi wanu wakuchena ndichipereka kutenda ku dzina lanu thangwe mpangano wa chikhulupiriro chanu na makhulupiriridwe yanu. Mwachita mafala yanu na dzina lanu kukhala lakufunikira maninge kuposa chirichense.3Pa nsiku ndiyo ndidakuchemerani, mudanditawira; mudandilimbisa na mphamvu mmoyo mwangu. 4Mfumu yensene ya dziko lapansi yambapereka kutenda kuna imwe, Yahova, thangwe yamdzabva mafala yakuchoka pakamwa panu.5Chadidi, iwo amdzayimba bzichito bza Yahova, thangwe bukulu ni ulemerero bwa Yahova. 6Nakuti napo Yahova ngwakukwizika, soma ambatchenkha wakuchepseka, soma wakusamwa ambamdziwira na patali.7Napo nimbafamba pakati pa matsautso, mumdzakoya moyo wangu; mumdzapalawiza na boko lanu lamadidi kugazana na ukali bwa awengi wangu, apo boko lanu lamadidi limdzandilombola ine. 8Yahova ali nande kufikizana kuphampha; mpangano wa chikhulupiriro chanu, Yahova, yamkhalisa kwa muyaya. Nampodi kuleka mabasa ya manja yanu.
1391Yahova, mwandipima ine, apo mumndidziwa. 2Mukundidziwa pakukhala pansi na pakulamuka; mumbabvesesa bzakukumbuka bzangu kuchoka patali.3Mumbazindikira njira yangu na pakugona pangu; mumbadziwa njira zangu zense. 4Thangwe pakanati kukhala mafala pa lirime langu, mukudziwa kale bwino bwino, Yahova. 5Kumbuyo kwangu na kutsogolo kwangu mwandizungulira na kuyikha boko lanu pa ine. 6Kudziwa kumweko mkwakunesa kuna ine, mkukulutsa, apo ningakufikire lini.7Ningayende kuponi kuchoka pa Mzimu wanu? Ningathawire kuponi kuchoka pamaso panu? 8Ndichikwira kudzaulu, muli koko; ndichiyikha kama wangu ku Thenje, onani, muli koko.9Ndichimbuluka na maphapidwe na machibesebese mkuyenda kukambutha pakati pa nyanza, 10neye koko boko lanu limdzanditsogolera basi, boko lanu lamadidi limdzandiphatirira.11Ndichiti, ''Chadidi m'dima umdzandigugudiza, apo kubvunika kumdzasanduka usiku kuna ine,'' 12neye m'dima umdzakhala lini upsipa kuna imwe. Usiku bumdzatoya ninga masikati, thangwe m'dima na kubvunika bzense mpsakulingana kuna imwe.13Mudakonza bziwalo bzangu bza mkati, mudandikonza mmimba mwa mayi wangu. 14Nimdzakulemekezani thangwe ndidakonziwa wamantha na wakudabwisika. Mabasa yanu ngakudabwisa. Moyo wangu ukudziwa bzobzi bwino bwino.15Mafupa yangu yalibe kubisika kuna imwe pomwe mudandilenga mwakubisika, pomwe ndidaumbidwa ine mnyansi mwache mwa dziko lapansi. 16Mudandiona ine mmimba; nsiku zense zakuikhiwa kuna ine yadanembiwa m'bukhu lanu ngakhale lakutoma likanati kuchitika.17Bzakukumbuka bzanu bziri bzakudeka tani kuna ine, Mulungu! malewengedwe yache ngambirimbiri mwakutani! 18Ningayezera kuyalewenga, yamdzakhala mazinji kuyalewenga kwache kuposa mchenga. Pomwe ndidalamuka, ndikali namwe.19Mungadati muphe wakuipa, Mulungu; chokani pa ine, imwe wanthu wakujojeza mulopa. 20Iwo ambapikisana namwe achichita mwachinyengo; awengi wanu ambalewa bzakunama.21Kodi nimbawakonda lini iwo, Yahova, omwe ambawenga imwe? Kodi nimbanyoza lini iwo wakukugandukirani? 22Nimbawengana nawo kwenekwene; asanduka awengi wangu.23Ndipimeni ine, Mulungu, mudziwe mtima wangu; ndiyezereni ine mudziwe bzakukumbuka bzangu. 24Onani penu pana njira iriyense yakuipa mwa ine, apo munditsogolere mnjira yakusaya kumala.
141Chitsiru chimbati mumtima mwache, ''Kulibe Mulungu'' Iwo ambachita chinyengo achimbachita bzakunyansa; palibe ndiye ali wabwino.2Yahova ambanyang'anisa pansi kuchokera kudzaulu pa wana wa wanthu kuona penu pana wina wakubvesesa, omwe ambapsaga iye. 3Iwo wensene atembenuka. Pabodzi asanduka wachinyengo. Palibe ndiye ambachita bzabwino, neye, neye m'bodzi.4Mkuti wensenewo ambadziwa lini chinthu, iwo wakumbachita bzakuipa, iwo wakumbadya wanthu wangu ninga alikudya mkate, soma mbani ambachemera lini Yahova?5Iwo ambatetemera na mantha, thangwe Mulungu ana mbwado wa wanthu wakulungama! 6Mumfuna kunyoza munthu wakusaya chensecho Yahova ali wakuthawira wache.7Oh, khali chipulumuso cha Isaraeli chitachokera ku Ziyoni! Pomwe Yahova anibweresa wanthu wache kuchokera ku ukapolo, ndiye Yakobo amdzakomedwa na Isaraeli kudzasekera!
1401Yahova, ndipulumuseni ine kuna wakuipa, nditetezeni kuna wanthu waupandu. 2Ambapangana bzakuipa mmitima mwawo; ambayambisa ndewu nsiku zense. 3Malirime yawo yambayambisa bzilonda ninga nyoka; ndulu ya mbadza iri pa malirime yawo.4Ndilindirireni mmanja mwa wakuipa, Yahova; ndikoyeni ku wanthu waupandu wakupangana kugwesa nsikada zangu. 5Wakusamwa andiikhira mulapu; iwo afuthula ukonde; iwo anditeyera ukhulira ine.6Ndidati kuna Yahova, ''Ndimwe Mulungu wangu; tcherani khutu ku mafala ya kukumbira kwangu.'' 7Yahova, Mbuyangu, muna mphamvu zakundipulumusa ine; mumbakhotcherera msolo wangu pa nsiku ya nkhondo. 8Yahova, nampodi kumpa wakuipa bzakukhumba iye; nampodi kulekerera nzeru zawo zakuipazo kupambana.9Iwo wakundizungulira ambadzusa misolo yawo; lekani chakuipa cha milomo yawo chiwampsinkhe. 10Lekani masimbe yakugaka yawagwere; athuseni pamoto, mmadindi yakusaya malekezero, neye kudzalamuka pomwe. 11Wanthu wa maliririme amdzakhazikika lini pa dziko lapansi; chakuipa chimdzamsaka munthu wachiwawa kuti chimgwere.12Ndikudziwa kuti Yahova amdzayeruza kudekera wakutsautsika, na kuti iye amdzapereka chilungamo kuna wakuchifuna. 13Chadidi wanthu wakulungama amdzapereka kutenda ku dzina lanu; wanthu wakuthamuka mtima amdzakhala pamaso panu.
1411Yahova, ndikulirira kuna imwe; bwerani kamkulumize kuna ine. Tcherani khutu kumafala yangu pomwe ndiri mkuliririra imwe. 2Pembo langu likhale ninga chakufukiza pamaso panu; manja yangu yakudzusika yakhale ninga nsembe ya maulo.3Yahova, ikhani mulindiri wa pakamwa pangu; lindirani msuwo wa milomo yangu. 4Nampodi kubvuma mtima wangu ukhumbe chinthu chirichense chakuipa ayai kuphathikana nawo mu bzinthu bziribzense bzakuipa na wanthu wa msambo wakuipa. Nampodi ndidye bza nkhuli bzawo bziribzense.5Munthu wakulungama andimenye, kumdzakhala kukoma mtima kuna ine; Iye mbaandikonzesere; kumdzakhala ninga mafuta pa msolo pangu; msolo wangu nampodi ulambe. Soma pembo langu nthawe zense limgazana na bzakuchita bzakuipa. 6Wakuyeruza wawo amdzathusiwa kumaphompho kuchoka mmakatolotolo; iwo amdzabva kuti mafala yangu ngakudeka. 7Iwo amdzati, ''Ninga ndimo wina anitimbira achiswa mabuluma ya mataka, ndimombo mafupa yathu yamdzamwazikirana pakamwa pa manda.8Chadidi maso yangu yali pa imwe, Yahova, Mbuya; mwa imwe nimthawira; nampodi kusiya moyo wangu wakusaya kukhotchererewa. 9Nditchenkheni ku maukhulira ndiyo anditcherera, ku milapu ya iwo wakuchita chakuipa. 10Lekani wakuipa agwere mmaukonde yawo ya iwo wene ningambathawa.
1421Na mafala yangu nimbaliririra chithandizo kuna Yahova; na mafala yangu nimbakumbira udidi bwa Yahova. 2Nimbatsanulira kulira kwangu pamaso pache; nimbamuuza iye mabvuto yangu.3Mzimu wangu ungalefuka mwa ine, mumbadziwa njira yangu. Mnjira ndiyo nimbafamba iwo andibisira mulapu. 4Ndikunyang'ana kumadidi kwangu ndichiona kuti palibe anande basa. Palibe kuthawa kwa ine; palibe ana basa na moyo wangu. 5Ndidalirira imwe, Yahova; ndidati, ''Ndimwe pakuthawira pangu, gawo langu mdziko la wamoyo.6Tetekerani kulira kwangu, thangwe ndasauka kwenekwene; ndipulumuseni kuna wakuboneresa, thangwe ana mphamvu kuposa ine. 7Bulisani moyo wangu kunja kwa kaidi pala kuti ndipereke kutenda ku dzina lanu. Wakulungama amdzagwezekana kundizungulira thangwe mwakhala wabwino kuna ine.''
1431Bverani pembo langu, Yahova; tcherani khutu ku bzakukumbira bzangu. Thangwera chikhulupiriro chanu na chilungamo chanu, nditawireni! 2Nampodi kupita mmayeruzo yanu na mtumiki wanu, thangwe mkuona kwanu palibe wakulungama.3Muwengi wapsaga moyo wangu; iye wandipeyera pansi; wandichitisa ine kukhala mu m'dima ninga omwe akhala wakufa kwa nthawe itali. 4Mzimu wangu walemedwa mwa ine; mtima wangu una thupo.5Ndikukumbukira nsiku zakale; ndidakhala pakati pa bzakuchita bzanu bzense; ndikukumbuka pandekha bza basa la manja yanu. 6Ndikufuthulira manja yangu kuna imwe; mtima wangu una nyota ya imwe mdziko lakulira mvula.7Nditawireni ine kamangu, Yahova, thangwe mzimu wangu wakomoka. Nampodi kundibisira nkhope yanu, ayai nimdzakhala ninga wale wakupolika ku dindi. 8Lekani ndibve chikhulupiriro cha mpangano wanu machibese, thangwe nimbakhulupirira mwa imwe. Ndioneseni njira yomwe ndifambe, thangwe ndatukulira mzimu wangu kuna imwe.9Ndipulumuseni ine ku awengi wangu, Yahova; ndathawira kuna imwe kudzabisala. 10Ndipfunziseni kuchita chifuniro chanu, thangwe ndimwe Mulungu wangu. Mzimu wanu wabwino unditsogolere mdziko la chilungamo.11Yahova, thangwera dzina lanu, ndikoyeni na moyo; mchilungamo chanu bulisani moyo wangu kunja kwa mabvuto. 12Mchipangano cha chikhulupiriro chanu agwateni awengi wangu na kuwadzononga awengi wense wa moyo wangu, thangwe ndine mtumiki wanu.
1441Wakudala ni Yahova, thanthwe langu, wakupfunzisa manja yangu nkhondo na bzala bzangu ku nkhondo. 2Ndimwe chikhulupriro cha mpangano wangu na litsito langu, nsaya yangu itali na omwe ambandipulumusa, chikhotcherero changu na omwe mwa iye nim'bisalika, omwe ambagonjesa madzinza pansi pangu.3Yahova, munthu mbani kuti munimdziwa ayai mwana wa munthu kuti mukumbuke bza iye? 4Munthu ali ninga mphuye; nsiku zache ninga mthunzi wakupita.5Mizani kudzaulu kugwe pansi, Yahova; phatani mapiri yafuke utsi. 6Tumizani kupenya kwa mpheni mubalalise awengi wangu; thusani misewe yanu na kuwathothera mmambuyo adzungaire.7Palawizani boko lanu kuchoka mdzaulu; ndipulumuseni ine ku madzi mazinji, kuchoka mmanja mwa alendo. 8Pakamwa pawo pambasewera bzakunama, na boko lawo lamadidi ndakunama.9Nimdzakuyimbirani chimbo chipsa, Mulungu; pa chisakasa cha bzingwe khumi nimdzakuyimbirani malemekezo, 10wakupa chipulumuso kuna mafumu, omwe mudapulumusa Davide mtumiki wanu ku lupanga lakuipa. 11Ndipulumuseni na kunditsudzula mmanja mwa alendo. Pakamwa pawo pambasewera bzakunama, apo boko lawo lamadidi ndachinyengo.12Wana wathu wachimuna akhale ninga mbewu zakumera ku msinkhu wache wense mu ubwana bwawo na wanathu wachikazi ninga nsandamira zakufunikira, zakukonzewa ninga za nyumba ya mfumu. 13Nyumba zathu zakukoyera zidzale na mbewu za mitundu yense, apo mabira yathu yabale bzulu na makumi ya bzulu kuthengo kwathu.14Kinangoko ng'ombe zathu zimdzakhala na wana azinji. Palibe amdzagwesa malitsito yathu; pamdzakhala lini ukapolo apo palibe kulira mmisewu yathu. 15Wakudala ni wanthu wa madaliso yakuterepayu; wakudala ni wanthu omwe Mulungu wawo ni Yahova.
1451Nimdzakukwizani, Mulungu wangu, Mfumu; nimdzalemekeza dzina lanu nu nkhawe za nthawe. 2Nsiku zense nimdzakulemekezani; nimdzanamata dzina lanu ku nthawe za nthawe. 3Mkulu ndiye Yahova na mkulu kunamatiwa; ukulu bwache m'bwakusaya kusankhulika.4M'bwado ubodzi umdzathembeza bzakuchita bzanu ku unzache uchidzalalikira bzichito bzanu bzikulu. 5Nimdzalingirira pa ukulu bwa ulemu bwanu na bzichito bzanu bzakudabwisa.6Iwo amdzasewera bza mphamvu za mabasa yanu yakugopsa, ine ndichidzafokotozera bza ukulu bwanu. 7Iwo amdzafokotoza bza chikumbukiro cha ubwino bwanu, achidzakuwa na kusekera bza chilungamo chanu.8Yahova ngwachifundo na wachisomo, wakusaya kukulumiza kukalipa apo chikulu ndicho chikondi chache. 9Yahova ngwabwino kuna wense; nsisi zache zimgwera pa mabasa yache yensene.10Mabasa yanu yensene yamdzapereka kutenda kuna imwe, Yahova; wakukhulupirika wanu amdzakulemekezani. 11Iwo amdzasewera bza ulemerero bwa ufumu bwanu, achidzalewa bza mphamvu yanu. 12Iwo amdzadziwisa kuna mtundu wa wanthu bzichito bza mphamvu bza Mulungu na ulemerero bukulu bwa ufumu bwache.13Ufumu bwanu m'bwakusaya kumala, na kuyeruza kwanu kumfikira mibwado yensene.14Yahova ambathandiza wense omwe ali mkugwa achithamula wense wakukotama. 15Maso ya wense yakudikhirira imwe; mumbawapa chakudya chawo pa nthawe yache. 16Mumbafuthula boko lanu muchikwanirisa bzakukhumba bza chirichense cha moyo.17Yahova ngwachilungamo mnjira zache zense na wakukhulupirika mu bzakuchita bzache bzense. 18Yahova ali pafupi kuna wense wakumchemera iye, kuna wense wakumchemera mchikhulupiriro. 19Iye ambakwanirisa bzakukhumba bza iwo wakumulemekeza iye; ambabva kulira kwawo achiwapulumusa.20Yahova ambaona wense wakumkonda iye, soma amdzadzononga wakuipa wense. 21Pakamwa pangu pamdzasewera malemekezo ya Yahova; lekani mtundu wense wa wanthu ulemekeze dzina lache lakuchena ku nthawe za nthawe.
1461Lemekezani Yahova. Lemekezani Yahova, mtima wangu. 2Nimdzalemekeza Yahova na mtima wangu wense; nimdzayimbira malemekezo kuna Mulungu wangu pakukhala na moyo.3Nampodi kuyikha chikhulupiriro chanu ku nduna ayai mwa munthu, omwe mwa iye mulibe chipulumuso. 4Kupuma kwa moyo wa munthu kungalekeza, ambabwerera ku mataka; pa nsiku yoyo bzakutsimikiza mtima wache bzimbamala.5Wakudala ndiye omwe ana Mulungu wa Yakobo kuchithandizo chache, omwe chidikhiriro chache chiri mwa Yahova Mulungu wache. 6Yahova adalenga kudzaulu na dziko lapansi, nyanza, na bzense briri mwemo; ambakoya chadidi ku nthawe za nthawe.7Ndiye wakuchitira chiyeruzo wakutsautsika achipa chakudya wa njala. Yahova ambatsudzula wakumangiwa; 8Yahova ambafungula maso ya azimola; Yahova ambathamula wakukotama; Yahova ambakonda wanthu wachilungamo.9Yahova ambakhotcherera alendo mdziko; ambathandiza wamasiye na azimayi wamasiye, soma ambaboneresa wakuipa. 10Yahova amdzatonga kwa muyaya, Mulungu wanu, Ziyoni, ku mibwado yensene. Lemekezani Yahova.
1471Lemekezani Yahova, thangwe mpsabwino kuyimbira malemekezo kuna Mulungu; mpsakudeka, apo kulemekezako mkwakuthemera.2Yahova ambamanga pomwe Yerusalemu; ambagwezeka pabodzi wanthu wakumwazikana wa Isaraeli. 3Iye ambalimbisa mitima yakupseka achimanga bzilonda bzache.4Ambalewenga nyenyezi; ambazipa madzina zensene. 5Mkulu ni Mbuyathu apo yakugopsa ni mphamvu yache; kubvesesa kwache kungapimike lini.6Yahova ambathandiza wakusaya; ambabweresa wakuipa pansi pa mataka. 7Imbirani Yahova na kupereka kutenda; imbirani kuna Mulungu wathu na zeze.8Iye ambampsinkha kudzaulu na mitambo achokonza mvula ya dziko lapansi, kumeresa uswa pa mapiri. 9Ambapa chakudya kuna nyama na kuna wana wa apsololo angalira.10Ambagumana lini chakudeka mu mphamvu za akavalo; ambadekedwa lini mmiyendo ya mphamvu za munthu. 11Yahova ambadekedwa na wale wakumlemekeza iye, omwe ambadikhirira mu mpangano wa chikhulupiriro chache.12Lemekezani Yahova, Yerusalemu; lemekezani Mulungu wanu, Ziyoni. 13Thangwe iye ambapa mphamvu bzakutchinga bza misuwo yanu; ambadalisa wana wanu pakati panu. 14Iye ambabweresa vida mkati mwa malire yanu; ambakukhutisani na tirigu wakukhuma bwino.15Iye ambatumiza bzakutonga bzache ku dziko lapansi; bzakutonga bzache bzimbathamanga kamangumangu. 16Ambakonza madzi yakuuma ninga ukuse; ambakhunguula zawe ninga dotha.17Ambaponya matalala ninga nyenyekwa; mbani angayime pa kujejera kwakutumiza iye? 18Ambatumiza bzakutonga bzache achibzisungunula; ambakunthisa chonzi na madzi kuyerera.19Iye adalalikira mafala yache kuna Yakobo, manemba yache na mayeruzo yache yakulungama kuna Isaraeli. 20Alibe kuchita tenepo kuna dzinza linangombo, apo na mayeruzo yache, iwo ambayadziwa lini. Lemekezani Yahova. thangwe mpsabwino kuyimbira malemekezo kuna Mulungu wathu.
1481Lemekezani Yahova. Lemekezani Yahova, imwe mdzaulu, mulemekezeni iye, imwe mdzaulu. 2Lemekezani iye, anjero wache wense; mulumekezeni iye, mwense mathimu yache.3Lemekezani iye, dzuwa na mwezi; lemekezani iye, imwe nyenyezi zense zakugaka. 4Mulemekezeni, mdzaulu kwenekwene na imwe madzi kupitirira mdzaulu.5Alekeni alemekeze dzina la Yahova, thangwe iye adapereka chilamulo, apo bzidalengiwa. 6Iye wabzikhazikisa pomwe ku nthawe za nthawe; adapereka mayeruzo ndiyo yamdzachinja lini.7Lemekezani iye kuchoka mdziko lapansi, imwe bzinsomba bza mmadzi na kuzika kwense kwa nyanza, 8moto na matalala, madzi yakuuma na mitambo, chonzi cha mvula kukwanirisa mafala yache.9Lemekezani iye, mapiri na tumapiri twense, miti ya bzipaso na mikungudza yense, 10Nyama za kuthengo na bzifuwo bzense, bzachilengedwe bzakukwawa na mbalame za maphapidwe.11Lemekezani Yahova, imwe mafumu ya dziko lapansi na madzinza yensene, imwe nduna, na imwe wense wakuyeruza wa dziko lapansi, 12anyamata na atsikana kubodzi, wachikulire na wana.13Alekeni wense alemekeze dzina la Yahova, thangwe dzina lache lokha ndakukwizika na ulemerero bwache bwatambalala pa dziko lapansi na mdzaulu. 14Iye wadzusa nyanga ya wanthu wache yakulemekezera kuchoka kuna wakukhulupirika wache wense, wana wa Isaraeli, wanthu wapafupi naye. Lemekezani Yahova.
1491Lemekezani Yahova! Imbirani Yahova chimbo chipsa; imbani malemekezo yache mmitsonkhano ya wakukhulupirika wache.2Isaraeli mbaasekere mwa iye adawalenga; lekani wanthu wa Ziyoni asekere mwa mfumu yawo. 3Alekeni iwo alemekeze dzina lache na kubzina; lekani iwo ayimbire iye malemekezo na lingaka na zeze.4Thangwe Yahova ambadekedwa na wanthu wache; ambakomesa wakupfatsa na chipulumuso. 5Alekeni wakukhulupirika asekere mu ulemubu; lekani iwo ayimbe na chisekerero pa makama yawo.6Malemekezo ya Mulungu yakhale pakamwa pawo na lupanga lakuthwa kwense kwense mmanja mwawo 7kubwezera chilango madzinza na bzakuchita bza chilango pa wanthu.8Iwo amdzamanga mafumu na njema na wakubvekera wawo na majerejede yachitsulo. 9Amdzawachitira chiyeruzo chakunembedwacho. Ubu bumdzakhala ulemu kuna wense wakukhulupirika wache. Lemekezani Yahova.
151Yahova, mbani amdzakhala mchihema chanu? Mbani amdzakhala pa phiri lanu lakuchena? 2Aliyense wakufamba mwakusaya mathangwe, ambachita bzakulungama achisewera bzachadidi kuchoka mumtima mwache.3Ambasasata lini na lirime lache, ambachitira lini winango chakuipa, apo ambanyoza lini mnansi wache.4Wakunyansa ambanyozeka mmaso mwache, soma ambalemekeza iwo wakugopa Yahova. Ambalumbirira ku tsoka lache apo ambabweza lini mmambuyo malonjezo yache. 5Iye ambafuna lini banyira angafiyalisi kobiri. Ambatambira lini bobobo mkuchitira umboni bwakunama kugaza walazawu. Iye wakuchita bzinthu ibzi amdzatekenyeka lini ku nthawe zense.
1501Lemekezani Yahova! Lemekezani Mulungu m'buto yache yakuchena; mulemekezeni iye mdzaulu mwa mphamvu. 2Mulemekezeni thangwera bzichito bzache bza mphamvu; mulemekezeni iye thangwera ukulu bwache bwakuposa.3Mulemekezeni iye na kukuwa kwa nyanga; mulemekezeni iye na chisakasa na zeze. 4Mulemekezeni na bzingwinjiri na kubzina; mulemekezeni iye na bzakuimbira bza bzingwe na mululi. 5Mulemekezeni iye na bzakuyimbira bza msanje zakubveka.6Lekani chirichense cha mphuye chilemekeze Yahova! Lemekezani Yahova!
161Ndikhotcherereni ine, Mulungu, nakuti ndathawira mwa imwe. 2Nimbati kuna Yahova, ''ndimwe mbuyangu; ndiribe chabwino china kuposa imwe. 3Angakhala wanthu wakuchena mtima omwe ali padziko lapansi, mbanthu wakubveka mbiri; chisekerero changu chense chiri mwa iwo.4Mabvuto yawo yamdzathimizirika, iwo wakupsaga milungu ina. Nimdzathira lini nsembe zawo za mulopa pa milungu yawo ayai kuguma madzina yawo pakamwa pangu.5Yahova, ndimwe gawo la chakusankhuliwa changu na kaneka yangu. Ndimwe wakundiphata wa chakutambira changu. 6Bwingwe bzakupimira bzandigwera ine mu mbuto zakundidekera; inde chakusiiriwa chakudeka mchangu ine.7Nimdzadalisa Yahova, wakundilangiza ine; neye usiku chaibo maganizo yangu yambandilanziza. 8Ndaikha Yahova pamaso pangu nthawe zense, ndiye nimdzatekenyeka lini kuchoka m'boko lache lamadidi!9Mthangwerache mtima wangu ngwakudekedwa; ulemu bwangu bukusekera. Mchadidi nimdzakhala mwakukhazikika. 10Thangwe mumdzalekerera lini moyo wangu kuyenda kuthenje. Mumdzabvuma lini wakukhulupirika wanu kuona dindi.11Mumbandipfunzisa njira ya moyo; chisekerero chakuwanda chiri mu kuoneka kwanu; bzakudeka bziri m'boko lanu lamadidi kwamuyaya!''
171Tetekerai kumbiro langu la chilungamo, Yahova; tetekerani kulira kwangu kwa chithandizo! Tcherani khutu ku pembo langu lakuchoka pamilomo yakusaya chinyengo. 2Bvumani chiyeruzo changu chichokere mkuonekera kwanu; maso yanu yaone bzomwe mpsachadidi!3Mungayezera mtima wanguyu, mungabwera kuna ine usiku, mumdzandichenesa apo mumdzagumana lini malingaliro yaliyense yakuipa; mkwamwa mwangu mumdzaphonya lini.4Bzingakhala bzichito bza munthu, bziri pa mafala ya milomo yanu ndiyo ndayikoya ndekha kuchoka mu njira za kusaya chilamulo. 5Mathanya yangu yaphathirira bwino bwino ku mabande yanu; nzayo zangu zilibe kutserereka.6Ndikukuchemerani, nakuti mumbanditawira ine, Mulungu; chungunusani khutu lanu kuna ine apo mutetekere ningasewera. 7Onesani chikhulupiriro cha mpangano wanu mu njira yakudabwisa, imwe omwe mumbapulumusa na boko lanu lamadidi iwo wakuthawira mwa imwe kuchoka kuna awengi wawo!8Nditchenkheni ine ninga kamwana ka mdiso lanu; ndibiseni mu mthunzi wa maphapidwe yanu 9kuchoka pamaso pa wakuipa omwe ambachita mwakuipa na ine, awengi wangu omwe andizungulira ine. 10Iwo alibe nsisi na aliyense; milomo yawo imbasewera mwa kusamwirira.11Iwo azungulira mathanya yangu. Adateya maso yawo kuti atimenyesere pansi. 12Iwo ali ninga mphondolo kufuna kuphata chakudya, niga mwana wa mphondolo kubwathama mu mbuto zakubisalika.13Lamukani, Yahova! Amenyeni! Athuseni pansi cha nkhope zawo! Pulumusani moyo wangu kuchoka kuna wakuipa na lupanga lanu! 14Ndipulumuseni kuna wanthu na boko lanu, Yahova, kuchoka kuna wanthu wadziko lino omwe vida zawo ziri mmoyo uno okha! Mumdzakhutisa mimba za wakukondeka wanu na vida; amdzakhala na wana azinji achidzasiyira vida yawo kuna wana wawo.15Ningakhala inepano, nimdzaona nkhope yanu mchilungamo; nimdzakwanisiwa, ningadzalamuka, pa kuona imwe.
181Nimbakukondani, Yahova, mphamvu yangu.2Yahova ni thanthwe langu, ni litsito langu, wakundibweresa kuchipulumuso; iye ni Mulungu wangu, thanthwe langu; nimbabisala mwa iye. Ni mkotchereri wangu, nyanga ya chipulumuso changu, na chakuthemba changu. 3Nimdzachemera Yahova wakuthemera kumunanamata, apo nimdzapulumusiwa kuchoka kuna awengi wangu.4Bzingwe bza imfa bzandizungulira, na mikulo ya bzapezipezi yandigopsa. 5Bzingwe bza Thenje bzandizungulira; milapu ya imfa yandimanga.6Mkutsautsika kwangu ndidachemera Yahova; ndidakuwira chithandizo kuna Mulungu. Iye adabva mafala yangu kuchoka ku kachisi wache; kulira kwangu kufuna chithandizo kudayenda pankhope pache; kudayenda mmakutu mwache.7Ndiye dziko lapansi lidagwedera lichitetemera; maziko ya mapiri yadagwedera pomwe yachitetemera thangwe Mulungu akhadakalipa. 8Utsi budakwira kuchoka mu mphuno zache, na moto wakugaka udabula mkamwa mwache. Masimbe yadaphatira nawo moto.9Adafungula kudzaulu achibwera pansi, apo mdima wakuthonera ukhali kunsi kwa nzayo zache. 10Iye adapakira pa kerubi achimbuluka; achipeperuka pa maphapidwe ya chonzi.11Adasandusa mdima chihema chakuzungulira iye, mitambo yamvula yakuthonera mdzaulu. 12Matalala na masimbe ya moto yadagwa kuchoka mkupenya pamaso pache.13Yahova adagunda mdzaulu! Mafala ya Wamdzauluyo yadakuwa. 14Iye adathusa misewe yache achibalalisa awengi wache; mpeni zizinji zidawabalalisa iwo.15Ndiye njira zakufamba madzi zidaoneka; maziko ya dziko lapansi yadaonekera padecha na kutsimula kwanu, Yahova, na kupuma kwa mphuno zanu.16Iye adafikira pansi kuchoka mdzaulu; adandiphata ine! Iye adandinula kunja kwa madzi yakuunga. 17Adandipulumusa kwa muwengi wamphamvu, kuchoka kuna iwo wakundiwenga ine, thangwe iwo akhali wamphamvu zakuwanda kuna ine.18Iwo adabwera kulimbana na ine pa nsiku yakubonera kwangu soma Yahova akhali mthandizi wangu! 19Iye adanditsudzula pa mbuto ya padecha; adandipulumusa inethangwe akhadekedwa nande.20Yahova wandipa mpfupo thangwera chilungamo changu; wandibwezeresa ine thangwera manja yangu yakhali yakuchena. 21Nakuti ndakoya njira za Yahova apo ndiribe kuchita chakuipa kumusiya Mulungu wangu.22Nakuti mayeruzo yache yense yachilungamo yakhala pamaso pangu; ninga mwa manemba yache, ndiribe kuwasiya iwo. 23Ndakhala pomwe wakusaya kuphonya pa iye, ndichibzikoya seye mkuchita chakuipa changu. 24Mthangwerachen Yahova wandibwezeresa thangwera chilungamo changu, thangwera manja yangu yakhali yakuchena pamaso pache.25Kuna wachifundo, mumbabzionesera wachifundo; kuna munthu wakusaya chirema, mumbabzionesea wakusaya chirema. 26Kuna wakuchena mtima, mumbabzionesera kuchena mtima; soma kuna wakugazagaza mumbagazana naye.27Nakuti mumbapulumusa wanthu wakusaya, soma mumbatsitsa iwo wa maso yakusamwa, yakukwira! 28Thangwe ndimwe kutoya kwa kandiyero yangu; Yahova Mulungu wangu ambabvunika mdima wangu. 29Nakuti thangwera imwe nimbamoga tchinga; na Mulungu wangu ningakwanise kumoga litsito.30Ninga mwa Mulungu--njira yache njakuchena! Mafala ya Yahova ngakuchena! Iye mchikhotcherero cha munthu aliyense wakuthawira kuna iye. 31Nakuti Mulungu mbani seye Yahova? Thanthwe mbani seye Mulungu wathu? 32Ni Mulungu ndiye ambaikha mphamvu pa ine ninga bande, omwe ambaikha munthu wakusaya chirema mu njira yache.33Iye ambalinganiza nzayo zangu ninga nswala achindiikha padzaulu! 34Iye ambapfunzisa manja yangu pala nkhondo na manja yangu kukunga uta bwa mkuwa.35Mwandipa chikhotcherero cha chipulumuso chanu. Boko lanu lamadidi landithandiza ine, na udidi bwanu bwandikuza. 36Mwakuza mbuto yakuponda nzayo zangu kunyansi kwangu mwakuti nzayo zangu ziribe kutserereka.37Ndidawatewera awengi wangu ndichiwaphata; ndiribe kubwerera mmambuyo kufikizana iwo atadzongeka. 38Ndidawabodola mwakuti alibe kukwanisa kulamuka, iwo agwa kunsi kwa nzayo zangu. 39Nakuti imwe mwanditsengedera na mphamvu mchiuno mwangu kunkhondoko; mwangigonjesera iwo wakundigandukira.40Mudandilatiza ine kumbuyo kwa makosi ya awengi wangu; ndidapasula iwo wakundiwenga. 41Adakuwira chithandizo, soma palibe adawapulumusa; adakuwira kuna Yahova, soma alibe kuwatawira. 42Ndidawapeya mmapidaso ninga pfumbi pamaso pa chonzi; ndidawathusa kunja ninga matope mmisewu.43Mudandipulumusa ine ku bzakulimbana nabzo bza wanthu; mwandiikha msolo wa madzinza; wanthu ndiwo niwadziwa lini amdzanditumikira ine. 44Atatondo kubva bza ine, adandibvera letu; alendo adangingimiziwa kundigodamira ine. 45Alendo adabula achitetemera kuchoka mmiyi mwawo.46Yahova ana moyo; thanthwe langu mbalinamatiwe. Mulungu wa chipulumuso changu akwizike. 47Iye ni Mulungu wakundibwezera chilango, omwe ambandigonjesera madzinza ya wanthu.48Ndatsudzuliwa chadidi kuna awengi wangu! Chadidi, mudandidzusa mdzaulu mwa iwo wakundigandukira ine! Mudandipulumusa ine kuchoka kuna wanthu wandewu. 49Mthangwerache nimdzapereka kutenda kuna imwe, Yahova, pakati pa madzinza; nimdzaimba bzimbo bzakutenda dzina lanu!50Mulungu ambapereka chipambano chikulu kuna mfumu yache, achionesera kubvera kwa mpangano wache kuna wakudzozewa wache, kuna Davide na kuna wambeu yache ateye kalekale.
191Bzakudzaulu bzimbalatiza bza ulemerero bwa Mulungu, na thambo limbadziwisa basa la manja yache! 2Nsiku na nsiku bumbawanzisa mafala; usiku na usiku bumbazimbulira nzeru. 3Palibe maseweredwe ayai mafala yakusewerewa; mafala yawo yambabveka lini.4Chensecho mafala yawo yambayenda kuna wensene padziko lapansi, na mafala yawo kuphampha kwa dziko lapansi. Iye adaikha hema pala dzuwa pakati pawo. 5Dzuwa liri ninga wakuloola kubula ku subi yache na ninga chiphona chibasekerera chingathamanga mnjira mwache. 6Dzuwa limbabula kuchokera kwakulekezera thambo kwina lichigwata mdzaulu kuyenda kwina; palibe chikhathawe kupsa kwache.7Lamulo la Yahova ndangwiro, l`akubwezera moyo; umboni bwa Yahova m'bwakudalirika, bwakupasa wakupusa nzeru. 8Malangizo ya Yahova ngakulungama, yakusangalasa mtima; malamulo ya Yahova ngangwiro, yakupenyesa maso.9Kugopa Yehova kuli mbee, kwakukhalabe nthawe zensene; mayeruzo yachilungamo ya Yahova ngachadidi apo yense pabodzi ngangwiro. 10Iyo nga muti wapatali kuposa oro, kuposa oro wabwino kwenekweneyo; ngakutapira kuposa uchi na kununa kuchoka mu bzipe.11Indee, na iyo kapolo wanu anichenjeziwa nayo; pa kuyabvera iyo pana mpfupo ikulutsa. 12Mbani angakwanise kudziwa bzakuphonyeka bzache bsense? Nditsudzuleni ku bzakuphonyeka bzakubisalika.13Lambizani pomwe kapolo wanu pa machimo ya kubzithusa; nampodi kubvuma iyo yalamulire pa ine. Ndiye tsono nimdzakhala wangwiro, apo nimdzakhala wakusaya kuphonya pa mphiringanizo zizinji. 14Mafala ya pakamwa pangu na bzakukumbuka bza mtima wangu mbabzikhale bzakubvumika mmaso mwanu, Yahova, thanthwe langu na mpulumusi wangu.
201Yahova akuthandize mu nsiku yamasada; dzina la Mulungu wa Yakobo likutetezere iwe 2na kutumiza chithandizo kuchoka kumbuto yakuchena kukuthandizira kuchoka ku Ziyoni.3Iye mbaakumbukire bzakupereka bzako bzense na kubvuma nsembe yako yakupserereza. 4Mbaakupe iwe bzakukhumba bza moyo wako na kukwanirisa bzikonzero bzako bzense.5Ndiye timdzasekerera mu chipulumuso chanu, na, mdzina la Mulungu wathu, timdzadzusa bzilatizo. Yahova mbaapereke bzikumbiro bzanu bzense. 6Tsapano nimdziwa Yahova amdzapulumusa wakudzozewa wache; amdzamutawira iye kuchoka kudzaulu kwache kwakuchena na mphamvu yachipulumuso cha boko lache lamadidi.7Wina ambathemba magaleta apo wina akavalo, soma ife timbakhulupirira mdzina la Yahova Mulumgu wathu. 8Iwo amdzabweresedwa pansi achigwa, soma ife timdzalamuka tichiima dzololo.9Yahova, pulumusani mfumu; tithandizeni tingachemera.
211Mfumu ikusekera mu mphamvu zanu, Yahova! Si kusekera kwache maninge mchipulumuso ndicho mumbapereka! 2Mwaipa bzakukhumba bza mtima wache apo mulibe kulamba bzakukumbira bza milomo yache.3Nakuti mumbaibweresera madaliso yakukoma; mudaikha pamsolo pache korona wa oro wakukonziwa bwino. 4Iyo idakukumbirani moyo; mudaipa iyo; mudaipa kutalika kwa nsiku zache ateye mpakana mpakana.5Ulemerero bwache m'bukulu thangwera chipulumuso chanu; muchimuchitira iye ulemu na ukulu. 6Nakuti mumbaipa iyo madaliso yakusaya kumala; mumbaisangalasa na chimwemwe cha kuoneka kwanu.7Nakuti mfumu imbakhulupirira mwa Yahova; kudzera mchikhulupiriro cha mpangano wa Wamdzaulu Mkuluyo amdzatekenyeka lini. 8Boko lanu limdzagumana awengi wanu wensene; boko lanu lamadidi limdzagumana iwo wakukuwengani.9Pa nthawe ya ukali bwanu, mumdzawaotcha ninga mu ng'anjo ya moto. Yahova amdzawamala iwo mu ukali bwache, apo moto uchidzawapserereza. 10Mumdzadzonga wana wawo kuchoka padziko lapansi na wambeu yawo kuchoka pa wana wa wanthu.11Nakuti iwo adakukhumbirani bzakuipa; adakonza chiwembu ndicho iwo amdzachichita lini! 12Nakuti imwe mumdzawabweza mmambuyo; mumdzamolola uta bwanu pa nkhope pawo.13Kwizikani, Yahova, mu mphamvu zanu; timdzaimba na kunamata mphamvu zanu.
221Mulungu wangu, Mulungu wangu, thangweranyi mwandisiya ine? Thangweranyi muli kutali na chipulumuso changu na kutali na mafala ya kubuula kwangu? 2Mulungu wangu, nimbakuwa kuchemera nthawe ya masikati, soma mumbanditawira lini, apo usiku nimbakhala lini chete!3Ndimwe wakuchena; mumbakhala ninga mfumu na malemekezo ya Isaraeli. 4Abereki wathu adakhulupira imwe; iwo adakhulupira imwe, apo mudawapulumusa. 5Adalirira imwe achipulumusiwa. Iwo adakhulupira mwa imwe apo alibe kupsoma.6Soma ine ndine nyongolotsi apo sikuti munthu neye, chakutonza cha wanthu na wakunyozeka na wanthu. 7Wense wakundiona ine ambandiseka; ambandinyoza ine; ambagwededza misolo yawo pa ine . 8Iwo ambati, ''Iye anbakhulupira Yahova; mulekeni Yahovayo amupulumuse. Mulekeni iye amupulumuse, thangwe iye ambakomedwa naye.''9Nakuti mudandibweresa kuchoka mchibaliro; mudandichitisa ine kukukhulupirani nthawe ndizo ndikhali pamasuku pa mayi wangu. 10Ndathusiwa kuna imwe kuchoka mchibaliro; ndimwe Mulungu wangu chiyambire mchibaliro cha mayi wangu!11Nampodi kukhala kutali nande, nakuti bvuto lafika; palibe aliyense wakundithandiza. 12Ng'ombe zimuna zizinji zandizungulira; ng'ombe zamphamvu za m'Basani zandizungulira ine. 13Zafungula milomo yawo kufuna ine ninga mpondolo yakukhumbza kuzomola nyama yache.14Ndikutsanuliwa ninga madzi, apo mafupa yangu yensene yabzuguduliwa. Mtima wangu uli ninga phula; ukusungunukira mkati mwa bziwalo bzangu. 15Mphamvu zangu zauma ninga pidaso ya mphendekali; lirime langu laphatamira kudzaulu kwa nsodzi ya mkamwa mwangu. Mwandigonesa ine mu pfumbi la imfa.16Nakuti mbwaya zandizungulira ine; thimu la wanthu wakuipa landizungulira; apsonda manja na nzayo zangu. 17Ndikukwanisa kulewenga mafupa yamgu yense. Iwo akundinyang'anisa na kundibzokola.18Agawana bzakubvala bzangu, achitira njuga bzakubvala bzangu. 19Nampodi kukhala kutali, Yahova; kulumizani mundithandize, mphamvu yangumwe!20Pulumusani moyo wangu ku lupanga, moyo wangu okhayo kuchoka ku ntchala za nkhandwe. 21Ndipulumuseni ku mulomo wa mphondolo; ndipulumuseni ku nyanga za njati.22Nimdzalalika dzina lanu kuna abale wangu; pampikiti pa mtsonkhano nimdzakunamatani. 23Imwe wakugopa Yahova, munamateni! Imwe wene Yakobo mwensene, mulemekezeni! Muchite naye mantha iye, imwe mwense mbumba ya Isaraeli!24Nakuti iye akanati kale kunyoza ayai kunyozera kubonera kwa wakusaya; Yahova akanati kale kumpsinkha nkhope yache kuna iye, pomwe wakusaya walirira iye, iye adabva. 25Chinamato changu chimdzakhala thangwera imwe mu mtsonkhano ukulu; nimdzakwanirisa malumbiriro yangu pamaso pa iwo wakugopa iye.26Wakubonera amdzadya achikhuta; iwo wakupsaga Yahova amdzamunamata iye. Mitima yanu mbaikhale muyaya. 27Wanthu wensene wa dziko lapansi amdzakumbukira achitembenukira kuna Yahova; mabanja yense ya madzinza yamdzagodama pamaso panu.28Nakuti ufumubu m'bwa Yahova; iye ndiye mtongi wa madzinza. 29Wanthu wensene wakubvekera wadziko lapansi amdzachita madyerero na kunamata; wense wakupolikira kupfumbi amdzagodama pamaso pache, iwo omwe angakwanise lini kukoya miyoyo yawo na moyo.30Mbwado ukubwerayo umdzamutumikira iye; iwo umdzauza mbwado winayo bza Mbuya. 31Iwo amdzabwera achidzalewa bza chilungamo; iwo amdzauza wanthu wakuti akanati kubadwa kale ndibzo iye wachita!
231Yahova ni makabusa wangu; nimsaya lini chinthu. 2Ambandigonesa pamauswa yakubiriwira; ambanditsogolera ku madzi yakudemba.3Ambabweresa pomwe moyo wangu; ambanditsogolera ine mnjira zachilungamo thangwera dzina lache.4Napo kuti nimbafamba kudzera mbzigwa bzamdima, nimdzagopa lini chakuipa, thangwe muli nande; chibonga chanu na mpsimbo yanu bzimbandidekera.5Mumbakonzeka meza pamaso pangu mkuona kwa awengi wangu; mwadzoza msolo wangu na mafuta; kaneka yangu yataikira.6Chadidi ubwino na chifundo bzimdzanditewera nsiku zensene za moyo wangu; apo nimdzakhala mnyumba ya Yahova nsiku zense za moyo wangu!
241Dziko lapansi nda Yahova, na kudzala kwache, dziko lapansi, na wense wakukhala momo. 2Thangwe iye wamanga maziko pa nyanza na kulikhazikisa pa mikulo.3Mbani amdzakwira phiri la Yahova? Mbani amdzaima mu mbuto yache yakuchena? 4Iye wamanja yakuchena na mtima wadidi; omwe alibe kutakula bzakunama, na ndiye alibe kulumbira lumbiriro kuti anyengeze.5Iye amdzambila mdaliso kuna Yahova na chilungamo kuchoka kuna Mulungu wa chipulumuso. 6Umweyo ni m`bwado omwe ambaupsaga Iye, khope Ya Mulungu wa Yakobo.7Dzusani misolo yanu, imwe mipitiro; dzusikani, misuwo yakusaya kumala, kuti mfumu ya ulemerero ipite! Mfumu ya ulemerero Mbani? 8Yahova, wakulimba na wa mphamvu; Yahova, wa mphamvu kunkhondo.9Dzusani misolo yanu, imwe mipitiro; dzusikani, misuwo yakusaya kumala, kuti Mfumu ya ulemerero ipite! 10Mfumu ya ulemerero mbani? Yahova wa mathimu, ndiye Mfumu ya ulemerero.
251Kuna imwe, Yahova, nimkwiza moyo wangu! 2Mulungu wangu, nimbakhulupirira imwe. Nampodi kubvuma ndichepseke; nampodi awengi wangu andiseke ine. 3Aliyense wakukhulupirira imwe mbaaleke kuchita manyazi; iwo wakuchita mwakunyengeza seye thangwe mbaachite manyazi!4Ndidziwiseni ine njira zanu, Yahova; ndiphunziseni mafambidwe yanu. 5Munditsogolere mchadidi chanu na kundipfunzisa ine, thangwe ndimwe Mulungu wa chipulumuso changu; nimkudikhirani imwe kuchoma nsiku yensene.6Kumbukirani, Yahova, bzichito bzanu bza nsisi na chifundo cha mpangano; nakuti ibzi mpsa kale na kale. 7Nampodi kukumbukira bzakuphonya bza ubwana bwangu ayai bzakupikisana namwe; Mundikumbukire ninga mwa chifundo chanu cha mpangano thangwera ubwino bwanu, Yahova!8Yahova ngwabwino na wa mkhomeko; mthangwerache ambapfunzisa wakuphonya njira. 9Iye ambatsogolera wakupfatsa mchinthu chachadidi achiwapfunzisa iwo njira yache.10Njira zensene za Yahova mzachikondi nthawe zense na chikhulupiriro kuna iwo wakukoya mpangano wache na bzakutonga bzadidi. 11Thangwera dzina lanu, Yahova, ndilekerereni kusakaza kwangu, nakuti mkukulu.12Mbani munthu wakugopa Yahova? Mbuya amdzamulangiza iye njira amdasankhulayo. 13Moyo wache umdzakhala mwakudeka; apo wa mbewu yache amdzatambira dziko.14Yahova ni mwayawo wa wale wakulemekeza iye, apo ambadziwisa iwo pangano lache. 15Maso yangu yali pa Yahova nthawe zensene, thangwe amdzaonjola nzayo zangu mu ukonde. 16Cheukirani ine apo ndichireni chifundo; thangwe ndiri ndekha na wakubonera.17Matsauto ya mtima wangu yakula; ndinuleni mmatsautso yangu! 18Onani matsautso yangu na bzakunditsautsa bzangu; lekererani bzakuphonya bzangu bzensene. 19Onani awengi wangu, nakuti mbazinji; ambandiwenga ine na uwengi bwa chiwawa.20Khotchererani moyo wangu na kundipulumusa ine; nampodi kubvuma ndichepsewe, thangwe ndathawira mwa imwe! 21Udidi na kuthamuka mtima bzindikoye, thangwe nimbakhulupirira imwe22Pulumusani Isaraeli, Mulungu ku matsautso yache yensene!
261Mundiyeruze, Yahova, thangwe ndafamba mu udidi; ndakhulupirira Yahova seye kuterereka. 2Ndipimeni, Yahova, na kundiyezera; yezerani kuchena kwa bza mkati mwangu na mtima wangu! 3Thangwe chikhulupiriro cha pangano lanu chiri pamaso pangu, apo nimbafamba mchikhulupiriro chanu.4Ndimbasangana lini na wanthu wachinyengo, ayai kusanganizikana na wanthu wakubzithusa. 5Nimbawengana na mtsonkhano wa wanthu wakuipa, apo nimbakhala lini na wakuipa.6Nimdzasamba mmanja mwangu mwakusaya kuphonya, apo nimbafamba kuzungulira guwa lanu la nsembe, Yahova, 7kuyimba chimbo chakuzalula cha mnamato na kulewa bza bzichito bzanu bzakudabwisa. 8Yahova, nimbakonda nyumba ndiyo mumkhalayo, mbuto ndiyo ulemerero bwanu bumbakhala!9Nampodi kundipsairira kubodzi na wakuphonya, ayai moyo wangu na wanthu wakujojesa mulopa, 10omwe mmanja mwawo muna mphumbza, na omwe m'boko lawo la madidi mwadzala na bzakukomesera mulandu.11Soma ningakhala inepano, nimdzafamba mu udidi; ndilomboleni ine na kundichitira nsisi. 12Nzayo yangu yaponda pa mthapsa; mmitsonkhano nimdzalemekeza Yahova!
271Yahova ndiye kubvunika kwangu na chipulumuso changu; kodi ndigope mbani? Yahova ndiye kum'bisala moyo wangu; nimdzachita mantha na mbani?2Pomwe wakuipa adandifenderera kudzadya mnomfu wangu, wakunditsautsa na awengi wangu adakhukhumudwa mkugwa. 3Napo thimu la anyankhondo limmanga msasa kulimbana nande, mtima wangu umdzagopa lini; napo nkhondo imndinyandukira, inde tsono nimdzakhala mwa m'derekho.4Chinthu chibodzi ndidachikumbira kuna Yahova, apo nimdzachipsaga chimwecho: kuti ndikakhale mnyumba ya Yahova nsiku zensene za moyo wangu, kukaona kudeka kwa Yahova na kubvunzisisa mkachisi mwache.5Thangwe mnsiku za matsautso iye amdzabisalika mwa ine mu mthunzi wache; mu mthunzi wa chihema chache amdzandimpsinkha ine. Amdzandidzusa padzaulu pa thanthwe! 6Kinangoko msolo wangu umdzadzusika kupitirira awengi wangu wense wakundizungulira ine, ndichidzapereka nsembe ya chisekerero mchihema chache! Nimdzaimba na kukonzera bzimbo Yahova!7Bvani, Yahova, mafala yangu ningakuwa! Ndichitireni nsisi, na kunditawira! 8Mtima wangu umbati bza imwe, ''Psaga nkhope yache!'' Ndikupsaga nkhope yanu, Yahova!9Nampodi kundibisira nkhope yanu; nampodi kuchosa kapolo wanu mu ukali! Mwakhala mthandizi wangu; nampodi kundisiya ayai kundilamba, Mulungu wa chipulumuso changu! 10Napo babangu na mayi wangu andisiye, Yahova amdzandilokota.11Ndipfunziseni ine njira yanu, Yahova! Nditsogolereni njira yamthapsa thangwera awengi wangu. 12Nampodi kugonjera bzakufuna bza awengi wangu, nakuti mboni zakunama zaphuka kugazana nande, apo ambapumira chiwawa!13Chingadandichitikira mchani ningadasaya kukhulupirira kuti ndikaone ubwino bwa Yahova mdziko la anyamoyo? 14Dikhira Yahova; khala wa mphamvu, na mtima wako ukhale wakulimbika! Dikhira Yahova!.
281Kuna imwe Yahova, nimbalirira; thanthwe langu, nampodi kunditaya ine. Mungasaya kunditawira, nimdzaphatanidzana na wale wakuyenda ku dindi. 2Bverani mafala ya kukumbira kwangu ningakuchemerani kuti mundithandize, ningadzusira manja yangu ku mbuto yanu yakupambulikisisa!3Nampodi kundikwekwetera kubodzi na wakuipa, wale wamakhalidwe yakuipa, wakusewera mtendere na anzawo soma ana chakuipa mmitima yawo. 4Apeni ndibzo bzakuchita bzawo bzikukhumba apo abwezereni iwo ndibzo kuipa kwawo kumkumbira; apagalini iwo pa basa la manja yawo na kuwabwezera bzakuthemera iwo. 5Thangwe ambabvesesa lini bzichito bza Yahova ayai basa la manja yache, amdzawaswa apo neye kuwamanga pomwe.6Wakudalisika Yahova thangwe wabva mafala ya kukumbira kwangu! 7Yahova ni mphamvu zangu na chakukhotcherera changu; mtima wangu umbakhulupirira iye, ndichithandiziwa. Mthangwerache mtima wangu umsekera kukulu, apo nimdzamthembeza iye na kuyimba. 8Yahova ni mphamvu za wanthu wache, na mphamvu ya chipulumuso cha wakudzozewa wache.9Pulumusani wanthu wanu na kudalisa chakutambira chanu. Khalani makabusa na kuwanyamula nthawe zensene.
291Perekani kuna Yahova, imwe wana wa Mulungu, perekani kuna Yahova ulemerero na mphamvu! 2Perekani kuna Yahova ulemerero bwa dzina lache. Gogamirani Yahova mwakuchena na mwakukomesesa.3Fala la Yahova labveka pa madzi; Mulungu wa ulemerero wugunda, Yahova wagunda pamadzi mazinji. 4Fala la Yahova nda mphamvu; fala la Yahova ndikulukulu. 5Fala la Yahova limtchola mikungudza; Yahova amswa m'bzidupsa mikungudza ya ku Lebano.6Amchitisa Lebano kumoga ninga mkono wa ng'ombe na Sirio ninga mkono wa njati. 7Fala la Yahova limtuma malambi ya moto. 8Fala la Yahova limtekenyesa bzipululu; Yahova amtekenyesa bzipululu bza Kadesi.9Fala la Yahova limchitisa miti mikulu kupokonyoka na kukhundula padecha nkhalango. Aliyense mkachisi wache anilewa, ''Ulemerero!'' Yahova amkhala ninga mfumu pa madzi yachigumula; 10Yahova amkhala ninga mfumu nthawe yakuyenda muyaya.11Yahova ambapereka mphamvu kuna wanthu wache; Yahova ambadalisa wanthu wache na mtendere.
301Nimdzakukwizani, Yahova, thangwe mwandinyamula apo mulibe kudekedwesa awengi wangu. 2Yahova Mulungu wangu, ndidalirira imwe chithandizo, muchindithandiza. 3Yahova, mudabweza moyo wangu ku Thenje; mwandikoya wa moyo kuti ningapolike ku dindi.4Yimbirani manamato Yahova, imwe wakukhulupirika wache! Perekani kutenda mungakumbukira ulemerero bwache. Nakuti ukali bwache m'bwa kanthawe pamkiti basi; soma udidi bwache moyo wense. 5Kulira kuniphuphudza, soma kusekera kunidza machibese.6Pomwe ndiri pfatse ndidati, ''Nimdzatekenyeka lini nthawe zense,'' 7Yahova, na udidi bwanu mudandikhazikisa ine ninga phiri la mphamvu; soma pomwe mudabisa nkhope yanu, ndidabonera. 8Ndidalirira imwe, Yahova, na kupsaga udidi kuchoka kuna Mbuyangu!9Muna phindu lanyi mmulopa wangu, ningayenda ine ku dindi? Kodi pfumbi limdzakuthembezani imwe? Kodi limdzalalika bza chadidi chanu? 10Bvani, Yahova, na kukhala na chifundo pa ine! Yahova, khalani mthandizi wangu.11Mwatembenuza kulira nkhawa kwangu kukhala kubzina; mwakhundula chiguduli changu mkundibvazika chisekero. 12Ndiye tsapano ulemerero bwangu bumdzakuyimbirani chithembezo apo sikuti kukhala chete; Yahova Mulungu wangu, nimdzapereka kutenda kuna imwe ku nthawe zense!
311Mwa imwe, Yahova, nimthawira; nampodi kundileka kuti andichepse. Ndipulumuseni ine mwa chilungamo chanu. 2Nditetekereni; ndipulumuseni kamkulumize; khalani thanthwe langu la kuthawira, nyumba ya malitsito yakundikoya.3Thangwe ndimwe thanthwe langu na litsito langu; mthangwerache thangwera dzina lanulo, nditsogolereni na kundifambisa bwino. 4Mundionjole mu ukonde ndibo andibisira, thangwe ndimwe kwakuthawira kwangu.5Mmanja mwanu niyikha mzimu wangu; mumdzandipulumusa ine, Yahova, Mulungu wachikhulupiriro. 6Nimbawengana na wale wakutumikira mafano yapezipezi, soma nimbakhulupirira mwa Yahova. 7Nimdzakhala wakudekedwa na kusekera mchikhulupiriro cha mpangano wanu, nakuti mudaona matsautso yangu; mudadziwa kubonera kwa moyo wangu.8Mulibe kundipereka ine mmanja mwa muwengi wangu. Mwapondesa nzayo zangu m'buto yapadecha. 9Ndichireni nsisi, Yahova, nakuti ndiri mmatsautso; maso yangu yaneta na kubonera na mzimu na thupi langu.10Nakuti moyo wangu waneta na nsisi apo magole yangu na kubuula. Mphamvu zangu zatazira thangwera kusakaza kwangu, na mafupa yangu yakumala. 11Thangwera awengi wangu wensene, ndakhala chakusekesa; anansi wangu akunyansidwa na ndimo ndiriri, apo iwo wakundidziwa ine akubva nande mantha. Wakundiona ine mmisewumu akundithawa.12Ndayebweka ninga munthu wakufa omwe palibe ambamkumbuka. Ndiri niga mphendekali wakupseka. 13Nakuti ndabva kung'ung'udza kwa azinji, nkhani zakugopsa zandizungulira pomwe akundipangana pabodzi kulimbana nande. Akupangana bzakutenga moyo wangu.14Soma nimbakhulupirira imwe, Yahova; ndikuti, ''Ndimwe Mulungu wangu.'' 15Nthawe zangu ziri mmanja mwanu. Ndipulumuseni mmanja mwa awengi wangu na kuchoka kuna wakunditewera. 16Nkhope yanu mbaitoye pa kapolo wanu; ndipulumuseni mchikhulupiriro cha mpangano wanu.17Nampodi kubvuma ndichite manyazi. Yahova; nakuti ndakuwira kuna imwe! Wakuipa mbaachite manyazi! Iwo mbaakhale chete Mthenje. 18Milomo yakunama inyamaliziwe ndiyo imbasewera kugazana na wakulungama mtima mwa makiriyado na kubzithusa na kunyoza.19Ubwino bwanu m'bukulu tani kuti mwakoyera wale wakulemekezani kwadidi, kuti mumbachitira wale wakuthawira mwa imwe pamaso pa wana wensene wa wanthu! 20Mu mthunzi wa kuonekera kwanu, mumbawabisa iwo kuchoka mchiwembu cha wanthu. Mumbawabisa iwo mu mthunzi kuchoka pa ndewu ya malirime.21Wakulemekezeka Yahova, thangwe adandionesa ine mpangano wakudabwisa wa chikhulupiriro pomwe ndikhali mmuyi wakuzunguliriwa. 22Napo ndidati mu thupo langu, ''Ndagwatiwa kuchoka pamaso panu,'' chensecho mudabva kumbiro langu lachithandizo pomwe ndidalirira imwe.23Kondani Yahova, imwe wense wakukhulupirika. Yahova ambateteza wakukhulupirika, soma ambabwezera mwakuwanda wakubzithusa. 24Limbikani apo bvumani mtima wanu ulimbisiwe, imwe mwensene wakukhulupirira Yahova ku chithandizo.
321Wakudala ni munthu omwe mphumbza zache zalekereriwa, omwe chakuphonya chache champsinkhiwa. 2Wakudala ni munthu omwe Yahova ambamulewengera lini mphumbza zache na omwe mu mzimu wache mulibe chinyengo.3Pomwe ine ndidakhala chete, mafupa yangu yakhamala pomwe ndidabuula nsiku yamtero. 4Thangwe masikati na usiku boko lanu likhadaneta nande. Mphamvu zangu zidafota ninga mchilala cha chirimo.5Ndiye ndidazindikira chakuphonya changu kuna imwe, apo ndiribe kubisa pomwe mphumbza yangu. Ndidati, ''Nimtawiriza mphumza zangu kuna Yahova,'' apo mudalekerera kuipa kwa chakuphonya changu. 6Na thangwe limweri aliyense wakukhulupirika wakutewera imwe apembe kuna imwe pa nthawe ya matsautso makulu. Pomwe madzi yakubvunduka yanikhaphwikira, madziyo yamdzawafika lini.7Ndimwe mbuto yangu yakubisalikira; mumdzandinyang'anira ku mabvuto. Mumdzandizungulira ine na bzimbo bza chipulumuso. 8Nimdzakulangiza na kukupfunzisa iwe mnjira yakuti udzayende. Nimdzapanganiza na diso langu pa iwe.9Nampodi kuhala ninga kavalo ayai ninga bulu, bzomwe bziribe nzeru; bzakumangira bzawo na bzakukamwa ndiye bzakubzilatizira ibzo kuti bziyende ndiko umfuna ibzo kuyenda. 10Wakuipa am'gwedwa na nsisi zizinji, soma mpangano wa chikhulupiriro cha Yahova umdzazungulira wakukhulupirira iye.11Khalani wakudekedwa mwa Yahova, na kusekera, imwe wakulungama; kuwirani chisekerero, imwe mwense wakulungama mtima.
331Sekererani mwa Yahova, imwe wakulungama; kulemekeza mkwakufunika kuna wakuthamuka. 2Perekani kutenda kuna Yahova na zeze; imbirani iye kulemekeza na chisakasa cha bzingwe khumi. 3Imbirani iye chimbo chipsa; imbani mwa madu na kubvekesa mafala.4Nakuti mafala ya Yahova yali yakulungama, na basa lache lensene limkhulupirika. 5Iye ambakonda chilungamo na chiyeruzo. Dziko lapansi ndakudzala na chikhulupiriro cha mpangano wa Yahova. 6Na fala la Yahova kudzaulu kudzakonzeka, na nyenyezi zensene zidakonzeka na kupuma kwa mulomo wache.7Iye ambagwezeka madzi ya mnyanza pabodzi ninga mudwi; ambaikha nyanza zikulu mnyumba zakukoyera. 8Lekani dziko lapansi lensene ligope Yahova; lekani wakukhala mdziko lapansi agope iye. 9Thangwe iye adasewera, apo bzidachitika; adatonga, apo bzidaima m'buto.10Yahova ambadzononga chiphatizano cha madzinza; iye ambasandusa bza pezi bzakulingirira bza wanthu. 11Chiyeruzo cha Yahova chimkhala chikhazikikire, chiyeruzo cha mtima wache pala mibwado yensene. 12Lakudala ni dzinza lomwe Mulungu wache ni Yahova, wanthu omwe iye wawasankhula kukhala chakutambira cha iye yekha.13Yahova ambanyang'nisa kuchoka kudzaulu; iye ambaona wanthu wensene. 14Kuchoka kumbuto ndiyo iye ambakhala, ambanyang'anisa pansi pa wensene wakukhala dziko lapansi. 15Iye wakukonza mitima ya iwo wensene ambanyang'ana bzichito bzawo bzensene.16Palibe mfumu imbapulumuka na kuwanda kwa anyankhondo; nyankhondo ambapulumuka lini na kuwanda kwa mphamvu zache. 17Kavalo mchidikhiriro chakunama cha chipulumuso; napo na mphamvu zache zikulu, angapulumuse lini.18Onani, diso la Yahova liri pa iwo wakumgopa iye, pa iwo wakukhulupirira mpangano wa chipulumuso chache 19kupereka miyoyo yawo kuchoka ku imfa na kuwakoya iwo wamoyo mnthawe ya njala.20Tikudikhira Yahova; iye ndiye chithandizo chathu na chikhotcherero chathu. 21Mitima yathu imsekera mwa iye, nakuti timbakhulupirira mdzina lache lakuchena.22Lekani chikhulupiriro cha mpangano wanu, Yahova, chikhale nafe pomwe tiniyikha chidikhiriro chathu mwa imwe.
341Nimdzalemekeza Yahova nthawe zensene, kulemekeza iye kumdzakhala mkamwa mwangu nthawe zensene.2Nimdzalemekeza Yahova! Wakutsautsika mbaabve na kusekera. 3Lemekezani Yahova kudzera mwa ine, mbatiye tikwize dzina lache pabodzi.4Ndidapsaga Yahova apo adanditawira ine, achindiletsetsa mmantha yangu yensene. 5Iwo wakunyang'ana iye akusekera, apo nkhope zawo ziribe manyazi. 6Munthu wakutsautsikayu adalira apo Yahova adamubva achimpulumusa iye ku matsautso yache yensene.7Mnjero wa Yahova wamanga msasa kuzungulira iwo wakugopa iye achiwapulumusa. 8Lawidzani muone kuti Yahova ngwabwino. Wakudala ni munthu wakubisala mwa iye. 9Gopani Yahova, imwe wanthu wache wakuchena. Palibe chakusaya kuna iwo wakugopa iye.10Misona ya mphondolo nthawe zina imbasaya chakudya ichibonera nayo njala, soma wale wakupsaga Yahova amdzasaya lini chinthu chirichense chabwino. 11Bwerani, wanamwe, nditetekereni. Nimdzakupfunzisani bza kugopa Yahova.12Ni munthunyi wakusekera mmoyo na kukonda nsiku zizinji, kuti angaone bzabwino? 13Ndiye letsani lirime lanu ku chakuipa na kuletsa milomo yanu kusewera bzakunama. 14Fundukirani pa chakuipa apo chitani bzabwino. Psagani mtendere na kuutewera.15Maso ya Yahova yali pa wakulungama na makutu yache yanibzatika pa kulira kwawo. 16Nkhope ya Yahova imgazana na wale wakuchita chakuipa, kudedza chikumbuko chawo ku dziko lapansi. 17Wakulungama ambachemera apo Yahova ambabva achiwapulumusa ku matsautso yawo yensene.18Yahova ali pafupi na mitima yawo yakupsekayo, apo ambapulumusa wale wakupseka mu mzimu. 19Mazinji yali matsauso ya wakulungama, soma Yahova ambaletsetsa kwa iwo wensene. 20Iye ambakoya mafupa yache yensene, neye libodzi ndilo limdzatchoka.21Chakuipa chimdzapha wakuipa. Wale wakuwengana na wakulungama amdzagaziwa. 22Yahova ambapulumusa miyoyo ya anyamata wache. Palibe neye wa iwo wakuthawira mwa iye amdzagaziwa.
351Yahova , gazanani na wale wakugazana nande; limbanani nawo iwo wakulimbana nande. 2Phatani chakukhotchrera chanu ching'ono na chakukhotcherera chikulu; lamukani mundithandize. 3Phatisani basa dipa lanu na mbadzo yankhondo kulimbana na iwo wakuthotha ine; lewani ku mzimu wangu, ''Ndine chipulumuso chanu.''4Wakupsaga moyo wangu mbaachite manayzi na kumala nzeru. Iwo wakupangana kundidzononga ine abwerere mmambuyo na kuchita manyazi. 5Mbaakhale ninga mankhunyete pamaso pa chonzi, pomwe mnjero akuwathamangisa. 6Njira yawo mbaipsipe na kuterera, pomwe mnjero wa Yahova aniwathotha iwo.7Seye thangwe akunditeyera ukonde bwawo; seye thangwe adachera dindi la moyo wangu. 8Chiwagwere mwakudzidzimusa chidzonongeko. Ukonde ndibo iwo ateya buwamange iwo. Lekani iwo agwere mwemo, adzonongeke okha.9Soma nimdzakhala wakusekera mwa Yahova na kusekera mchipulumuso chache. 10Mafupa yangu yensene yamdzati, ''Yahova, mbani ali ninga imwe, omwe ambapulumusa wakutsautsika kuchoka kuna wale wakuwaposa mphamvu na wakusaya na wakubonera kuchoka kuna wale wakuyezera kuwabera iwo?11Mboni zakusaya kulungama zalamuka; zakundibvunza bzakusaya kudziwa ine. 12Iwo akundibwezera chakuipa ku chabwino, Ndine wa nsisi.13Ningakhala inepano, pomwe iwo akhadwala, chakubvala changu chikhali chiguduli; ndidawatsotsera kudya, apo pembo langu lidabwerera ku chifuwa changu. 14Ndakhala ine ninga iye akhaliri mwayangu, m'bale wangu; ndidakotamira pansi pakulira ninga kulira mayi wangu.15Soma pomwe ine ndidakhukhumudwa, iwo adasekera achigwezekana pabodzi; adagwezekana pabodzi kulimbana nande, apo ndikhali wakudabwa nawo. Iwo adanding'amba seye kulekeza. 16Mwakusaya ulemu iwo adandinyoza ine; adandikukutira mano yawo na ukali.17Mbuya, mumdzangang'anira kufikizana liti? Pulumusani moyo wangu ku nkhondo zawo zakudzononga, moyo wangu okhayo kuchoka ku mphondolo. 18Ndiye nimdzakutendani mu mtsonkhano ukulu;19Awengi wangu wachinyengo nampodi andisekerere ine; nampodi kuwaleka achite manera yawo yakuipayo. 20Thangwe ambasewera lini mtendere, soma ambapsaga mafala yachinyengo kulimbana na wa mdziko lathu wakukhala mu mtendere.21Ambayachamula mkamwa mwawo kulimbana nande; iwo adati, ''Hede, Aha, maso yathu yachiona.'' 22Mwachiona, Yahova, nampodi kukhala chete; Mbuya, nampodi kukhala nande kutali. 23Galamukani mwekha apo mulamukire kundiyeruzira mulandu wangu; Mulungu wangu na Mbuyangu, tetezani mulandu wangu.24Nditetezeni ine, Yahova Mulungu wangu, thangwera chilungamo chanu; nampodi kuwaleka andisekerere ine. 25Nampodi kuwaleka alewe mu mtima mwawo, ''Hede, tagumana ndicho tikhafuna.'' Nampodi kuwaleka alewe, ''Tammeza iye.'' 26Mbaachitisiwe manyazi apo mbaachepseke wakundisekerera kubonera kwangu. Iwo wakubzikuza okha pa ine abvale manyazi na kunyozeka.27Akuwe mwa kusekera achidekedwa iwo wakudekedwa nacho chilungamo changu na kusekera; mbaalewe kamphindiza, ''Yahova athembezeke, iye wakudekedwa mmachitachita yabwino ya kapolo wache.'' 28Ndiye nimdzalewa bza chilungamo chanu na kunamata imwe kuchoma nsiku yensene.
361Munthu wakuipa ambasewera bza chakuipa chache kuchoka mkati mwa mtim wache, palibe kugopa Mulungu mmaso mwache. 2Thangwe iye ambabzinyamaliza yekha, kukumbuka kuti chakuipa chache chimdzadziwika lini na kuwengana nacho.3Mafala ya mkamwa mwache ngakuipa yokhayokha na yachinyengo; ambafuna lini kukhalambo wakuzindikira achichita bwino. 4Angambanama pakama wache, ambakonza njira zakuphonya; iye ambabziikha pa njira ya chakuipa; ambaipidwa lini na chakuipa.5Mpangano wa chikhulupiriro chanu, Yahova, umbafika kudzaulu; chikhulupiriro chanu chimbafika kumitambo. 6Chilungamo chanu chiri ninga mapiri ya Mulungu; mayeruzo yanu yali ninga kuzika kukulu. Yahova, mumbakoya munthu na nyama.7Mpangano wa chikhulupiriro chanu ngwakupambana, Mulungu! Wanthu amthawira mu mthunzi wa maphapidwe yanu. 8Amdzakhuta na bzakuwanda bza mnyumba mwanu; mumdzawamwesa mu mkulo wa bzakudeka bzanu. 9Pakuti mchera wa moyo uli mwa imwe; mkutoya kwanu timdzaona kutoya.10Talimphisani mpangano wa chikhulupiriro chanu kwakudzala kuna iwo wakudziwa imwe, chitetezo chanu kuna wakuthamuka mtima. 11Nampodi kubvuma nzayo ya munthu wakuipa kufendera kuna ine. Nampodi kubvuma boko la wakuipa lindichose. 12Pamwepo wakuchita bzakuipa agwa; agwesedwera pansi apo amkwanisa lini kulamuka.
371Nampodi kubonera na wakuchita bzakuipa; nampodi kukhala na nsanje na wale wakuchita mwakusaya kulungama. 2Thangwe amdzauma tsapanopa ninga uswa achifota ninga uswa buwisi.3Khulupirira mwa Yahova na kuchita bzabwino; khala mdziko na kuteweza chikhulupiriro. 4Ndiye bzidekese wekha mwa Yahova, apo amdzakupa iwe bzakukhumba bza mtima wako.5Perekani njira zako kuna Yahova; khulupirira mwa iye, apo amdzachita chinthu mmalo mwa iwe. 6Iye amdzaonesera chilungamo chako ninga kutoya kwa masikati na kuyeruza kwako ninga kutoya kwa masikati.7Khala basi pamaso pa Yahova na kudikhirira iye mwa mderekho. Nampodi kukhala na ukali wina angapambana mu bzakuchita bzache, ayai angakonza chiwembu8Nampodi kukalipa na kukhala na thupo. Nampodi kudandaula. Ichi chimbabweresa chakuipa. 9Wakuchita chakuipa amdzagwatiwa, soma wale wakudikhirira Yahova amdzatambira dziko. 10Mkanthawe kakuchepa munthu wakuipa amdzaoneka lini; umdzanyang'anisa lini mbuto yache, soma amdzayenda.11Soma wakupfatsa amdzatambira dziko lapansi achidzakomedwa nawo mtendere wakuwanda.

12Munthu wakuipa ambakonzera chiwembu wakulungama achibubuda mano yache na ukali kulimbana naye. 13Mbuya ambamuseka iye, thangwe iye ambaona kuti nsiku yache ikubwera.14Wakuipa amolola malupanga yawo apo akonyola mauta yawo kugwesa wakutsautsika na wakusaya, kupha iwo wakuthamuka mnjira. 15Amdzabzipsonda okha mitima yawo na malupanga yawoyo, na mauta yawo yamdzakhoboka.16Bzakuchepa bzache bza wakulungama bzimkoma kuposa kuwanda kwa wanthu azinji wakuipa. 17Thangwe manja ya wanthu wakuipa yamdzakhobolewa, soma Yahova ambathandiza wanthu wakulungama.18Yahova ambadziwa wakulungama nsiku na nsiku, apo chakusiyira chawo chimdzakhala chakusaya kumala. 19Amdzachita lini manyazi pomwe nthawe zaipa. Pomwe njala yagwa, amdzakhala na bzakukwana kudya.20Soma wanthu wakuipa amdzamala. Awengi wa Yahova amdzakhala ninga kutoya kwa mafololi; amdzakhudyuliwa na kubisala mu utsi. 21Munthu wakuipa ambafiyali soma ambabweza lini, soma munthu wakulungama ambachitira chifundo achipereka.22Iwo wakudalisiwa na Yahova amdzatambira dziko; iwo wakutembererewa naye amdzagwatiwa. 23Ni thangwera Yahova kuti nsikada za munthu zikhazikisiwe, munthu omwe njira yache imthembezewa mmaso mwa Mulungu. 24Napo akhukhumudwe, amdzagwa lini pansi, nakuti Yahova animuwakha iye na boko lache.25Ndikhali mwana tsapano ndakula; ndikanati kuona munthu wakulungama kutayiwa ayai wanache kukumbira mkate. 26Nsiku yensene ngwachifundo na wakukumbiza, apo wanache ambakhala mdaliso. 27Lekana nacho chakuipa apo chita chakulungama; ndiye umdzakhala pabwino nthawe zense.28Nakuti Yahova ambakonda chilungamo apo ambataya lini wakukhulupirika wache. Ambakoyewa nthawe zense, soma mbewu ya anyakuipa imdzagwatiwa. 29Wakulungama amdzatambira dziko achikhala momo kwamuyaya. 30Mulomo wa munthu wakulungama umbasewera nzeru uchithimizira chilungamo.31Chitongi cha Mulungu wache chiri mu mtima mwache; nzayo zache zimdzamoga lini. 32Munthu wakuipa ambawenderera munthu wakulungama achipsaga kumupha. 33Yahova amdzamtaya lini iye mmanja mwa munthu wakuipa ayai kumtsimula iye angayeruziwa.34Dikhirira Yahova na kukoya njira yache, apo amdzakulamusa kutambira dziko kukhala lakolako. Umdzaona wakuipa angadzagwatiwa.35Ndaona munthu wakuipa na wakugopsa kutasa ninga muti uwisi mmataka yache ya unzika. 36Soma pomwe ndidagwata pomwe pafupipo, iye akhali lini popo. Ndidamupsaga, soma alibe kugumanika.37Ona munthu wabwino bwino, apo ona wakulungama; muna tsogolo labwino mwa munthu wa mtendere. 38Wakupanduka amdzadzonongekeratu; tsogolo la wakuipa lagwatika.39Chipulumuso cha wakulungama chimbachokera kuna Yahova; iye ni mbuto yawo yamderekho mu nthawe ya matsautso. 40Yahova ambawathandiza achiwapulumusa iwo. Iye ambawapulumusa kuna wanthu wakuipa achiwapulumusa iwo thangwera athawira mwa iye.
381Yahova, nampodi kunditsimula ine mu ukali bwanu; nampodi kundilanga ine mchilango chanu. 2Thangwe mapsimo yanu yamndipsonda, apo boko lanu limndibzinyizira pansi.3Mthupi mwangu mulibe cha moyo thangwera ukali bwangu; mulibe kujejera mmafupa yangu thangwera chakuphonya changu. 4Nakuti bzakuphonya bzangu bzapitirira ine; iwo ni ngwete yakulemera kwakunyanya kuna ine.5Bzilonda bzangu bzabvunda apo bzikununkha thangwera bzakuphonya bzangu bzakupusabzo. 6Ndakotamisiwa na kuchepsewa nsiku zense; ndikufambafamba kulira nsiku yensene.7Nakuti mwa ine, ndadzana na kugaka; mulibe moyo mu mnomfu mwangu. 8Ndakhala bewewe na kudzonongewa kukulu; ndikubuula thangwera ukali bwa mtima wangu.9Mbuya, mukudziwa bzakukhumba bza pansi pa mtima wangu, na bzakubuula kwangu bziribe kubisala kwa imwe. 10Mtima wangu ukudera, mphamvu zangu zachoka, na kubvunika kwa maso yangu, napo kuti kuli lini nande.11Anzangu na wakundikonda akundithawa ine thangwera ndimo ndiriri; anansi wangu ayima patali. 12Iwo wakuona moyo wangu akunditeyera ukhulira. Iwo wakupsaga kudzononga ine akusewera mafala yakudzononga na kulewa mafala ya chinyengo nsiku zense.13Soma ine, ndiri ninga munthu gonthi wakusaya kubva chinthu; ndiri ninga munthu bewewe omwe ambasewera lini chinthu. 14Ndiri ninga munthu omwe ambabva lini na omwe alibe chakutawira..15Chadidi ndikudikhirira imwe, Yahova; mumdzatawira, Mbuya Mulungu wangu. 16Ndikulewa ichi pala kuti awengi wangu amdzasekera lini pa ine. Nzayo yangu ingamoga, iwo amdzachita bzinthu bzakuipa kuna ine17Nakuti ndasala pamkiti kugwidoma, apo ndiri mkuwawa kukulu. 18Ndatawiriza kuphonya kwangu; ndina thupo thangwera chakuphonya changu.19Soma awengi wangu awanda; wale wakundiwenga ine mwakuipa mbazinjitsa. 20Ambandibwezera chakuipa ku chabwino; ambathusa bzakugaza pa ine napo ndatewera chabwino.21Nampodi kunditaya ine, Yahova; Mulungu wangu, nampodi kuhala nande kutali. 22Bwerani kamkulumize kudzandithandiza, Mbuya, chipulumuso changu.
391Ndidaganiza, ''Nimdzakoya bzakusewera bzangu pala kuti nampodi ndiphonye na lirime langu. Nimdzampsinkha kukamwa kwangu pomwe ndiri pamaso pa munthu wakuyipayo.''2Ndidanyamala; ndidabweza mafala yangu neye pakusewera chinthu chirichense chabwino, apo kuwawa kwangu kudakula. 3Mtima wangu udatentha; pomwe ndidakumbuka bza bzinthu bzobzi, udatentha ninga moto. Ndiye pambuyo pache ndidasewera.4Yahova, ndidziwiseni liti ndilo moyo wangu umdzamala na kutalimpha kwa nsiku zangu. Ndioneseni malekezero yangu. 5Onani, mwaikha nsiku zangu zikhale ninga kuyeza boko langu, na kulalika kwa moyo wangu kuli lini ninga chinthu pamaso panu. Chadidi munthu aliyense kupuma kwache mkabodzi.6Chadidi munthu aliyense ambafamba ninga mthunzi. Chadidi aliyense ambakulumiza kugwezeka vida napo iwo amdziwa lini mbani amdzachitambira. 7Tsapano, Mbuya, ndikudikhirira chani? Ndimwe mwekha wangu.8Ndipulumuseni ine ku bzakuphonya bzangu; nampodi kundiikha kukhala chakutonza cha wakupusa. 9Ndiri chete apo ningafungule lini pakamwa pangu, thangwe ndimwe omwe mwachichita.10Mundichosere ine chakubvutisa, ndaneta na kulanga kwa boko lanu. 11Pomwe munilanga wanthu pa bzakuipa, mumbakhudyula bzinthu ambakhumbabzo ninga njetiyeti; chadidi wanthu wensene ali wa pezi ninga nthunzi.12Bvani pembo langu. Yahova, apo tcherani khutu pa kulira kwangu mundithandize; nampodi kukhala gonthi ku misozi yangu! nakuti ndiri ninga mlendo na imwe, wakufambafamba ninga abereki wangu wensene akhaliri. 13Chungunukani kunyang'ananisa kwanu kuchoka pa ine pala kuti ndisekerere pomwe ndikanati kufapa.''
401Ndidadikhilira Yahova mwakuderekha; Adatetekera kuna ine achibva kulira kwangu. 2Napo adandikwiza kuchoka mudindi la chitayiko, kuchoka mmatope, nakuikha nzayo zangu pathanthwe na kukhazikisa mafambidwe yangu.3Wayikha chimbo chipsa pakamwa pangu, chakulemekeza Mulungu wathu. Azinzi amdzachiona achidzalemekeza iye na kukhulupilira mwa Yahova. 4Wakudala ni munthu omwe amtenga Yahova kukhala chikhulupiliro chache na kulamba kulemekeza wakubzikuza ayai wakulamba iye achitewera bzakunama.5Bzizinji, Yahova Mulungu wangu, mpsakudabwisa ndibzo mwachita, na bzakukumbuka bzanu bzina ife bzingalewengeke lini; penu nibzionesera lini nakubzisewera, bzimdzakhala bzizinji kuposa bzakulewengewa. 6Mulibe kudekedwa na nsembe pinango bzakupereka, soma mwafungula makutu yangu; Mulibe kufuna bzakupereka bzakupserereza pinango bzakupereka bzakuphonya.7Apo ndidati ine, "Onani, ndabwera; bzidanembiwa bza ine mchitsamba cha bukhu. 8Nimbadekedwa kuchita bzakufuna bzanu, Mulungu wangu; bzakutonga bzanu bziri mu mtima mwangu .'' 9Ndalalikira uthenga bwabwino bwa chipulumuso chanu kuna mtsonkhano ukulu; Yahova, mumdziwa kuti milomo yangu imdzaleka lini kuchita bzimwebzi.10Ndiribe kubisa chilungamo chanu mu mtima mwangu; ndadekedwa na chikhulupiliko chanu na chipulumuso chanu; ndilibe kubisa chifundo cha phangano lanu pinango kukhulupirika kwanu kuna mtsonkhano ukulu wa wanthu. 11Nampodi muchose bzakuchita bzanu bzachifundo kuna ine, Yahova; lekani bzifundo bza malamulo Yanu na kukhulupilika kwanu nthawe zense kundikoye ine nthawe zense.12Matsautso yakusaya kulewengewa yandizungulira ine bzakuphonya bzangu bzandiphata mwakuti ndikukwanisa lini pomwer kuona chilichense; mpsizinji kuposa tsisi la mumsolo mwangu apo mtima wangu wandichokera ine. 13Komedwani, Yahova, mundipulumuse ine; fulumizani kundithandiza ine, Yahova.14Alekeni achite manyazi na kupsoma kwakulemwa wakutewera moyo wangu kuti awupsaire. Alekeni akhale wakubwerera mmambuyo na kunyozeka, wense wakudekedwa na kudzonongeka kwangu. 15Alekeni apululuke thangwera manyazi yawo, wense wakulewa kuna ine, ''Hede, hede!''16Soma asekere achidekedwa mwa imwe wense wakufuna imwe; lekani aliyense wakukonda chipulumuso chanu alewe mwakupitiriza, ''Mukwizike Yahova.'' 17Ndine nyakubonera na nyakusaya; soma Mbuya ndiganizirenimbo. Ndimwe thandizo langu apo bwerani mundipulumuse; nampodi kuchedwa, Mulungu wangu.
411Wakudala ndiye anikhudzika na wakulefuka; mu nsiku za mtsautso, Yahova amdzamupulumusa iye. 2Yahova amdzamutchenkha iye achimkoya na moyo, achidzadalisiwa pa dziko lapansi; Yahova amdzampereka lini kuna bzakufuna bza awengi wache. 3Yahova amdzamuthandiza iye pa kama wakubonera; mumdzasandusa kama wache wakudwala akhale kama wakulimbisiwa naye.4Ndidati, ''Yahova, ndichitireni chifundo! Ndilimbiseni ine, thangwe ndakuphonyerani.'' 5Awengi wangu akusewera bzakuipa kuna ine, achiti, 'Amdzafa liti na dzina lache kupfudzika?' 6Penu awengi wangu abwera kudzandiona ine, achilewa bzinthu bzakusaya basa; mtima wache umdzamgwezekera bzinthu bzakusaya basa iye mwene; pomwe amdzayenda kutali na ine, amdzauza anzache bzimwebzi.7Wensene wakuwengana nande akusewera kanonono pabodzi kugazana na ine; kuwengana nande achidikhirira chakuipa kuna ine. 8Iwo ati, ''Nthenda yakuipa yamuphata kwenekwene iye; tsapano kuti wagona pansi, amdzalamuka lini pomwe.'' 9Inde, neye mwayangu chaiye, omwe ndikhamkhulupilira, omwe adadya mkate wangu, wandidzusira katendene kulimbana nande.10Soma imwe, Yahova, chitani chifundo kuna ine na kundikwiza ine pala kuti ndiwabwezere. 11Pa ibzi nimdziwa kuti mum'dekedwa nande, thangwe awengi wangu amndiseka lini ine. 12Ninga mwa ine, mumbandithandiza ine mkuchita bzakuona achidzandikoya pamaso yanu ku nthawe zense.13Yahova, Mulungu wa israyeli athembezeke kuchoka ku nthawe zense ate nthawe zense. Ameni na Ameni.
421Ninga nswala impuma wefuwefu kumogera ku mikulo ya madzi, ndimo ndiriri na nyota kuna imwe, Mulungu. 2Ndina nyota ya imwe Mulungu, imwe Mulungu wa moyo, kodi nimdzabwera liti ndichioneka pamaso panu Mulungu?3Misozi yangu yasanduka chakudya changu masikati na usiku, pomwe awengi wangu nthawe zense akulewa kuna ine, ''Mulungu wakoyo ali kuponi?'' 4Bzwinthu ibzi nim'bzwikumbuka pomwe nimtsanulira mzimu wangu: Nimdzayenda na thimu la wanthu ndichiwatsogolera iwo ku nyumba ya Mulungu na mafala ya chisekelero na kutenda, thimu la kusekerera madyerero ya msinda.5Thangweranyi umdzabonera, mzimu wangu? Thangweranyi umkalipa mwa ine? Chidikhiriro ni Mulungu, nakuti nimdzamunamata pomwe ine omwe ni mpulumusi wangu. 6Mulungu wangu, moyo wangu wabonera mwa ine, mthangwerache ndikukukumbukirani kuchokera mdziko la Yorodano, kuchoka pa makatolotolo matatu ya Phiri la a Hermone, na kuchoka pa phiri la Mizara.7Machemerewe ya madzi yakuzika pa kubveka kwa kuunga kwa madzi ya mathithi; matsoka yanu yensene na ukali bwanu bzandipitirira ine. 8Soma Yahova amdzatonga chikhulupiliro cha mpangano wache padecha; usiku chimbo chache chimdzakhala na ine, pembo kuna Mulungu wa moyo wangu.9Nimdzati kuna Mulungu, thanthwe langu, ''Thangweranyi mwandiyebwa ine? Thangweranyi kufamba mchilira nkhawa thangwera chitsautso cha muwengi?'' 10Ninga nalupanga mmafupa yangu, awengi wangu akundinyoza ine, pomwe nthawe zense ambati kuna ine, ''Mulungu wako alikuponi?''11Thangweranyi umdzabonera, mzimu wangu? Thangweranyi mwakalipa nande? Chidikhiliro mwa Mulungu, thangwe nimdzamuthembeza pomwe omwe ni mpulumusi wangu na Mulungu wangu.
431Ndibweresereni chilungamo, Mulungu, apo mundilewere mulandu wangu kuna wanthu wakusaya chifundo. Ndipulumuseni ku wachinyengo na wakusaya kulungama. 2Thangwe ndimwe Mulungu wa mphamvu zangu. Thangweranyi mwanditaya? Nimbafambiranyi wakuliralira thangwera kundiboneresa kwa muwengi?3Oh, tumizani kutoya kwanu na chadidi chanu, bzinditsogolere ine. Bzindibwerese ku phiri lanu lakuchena na kwakukhala imweko. 4Ndiye nimdzayenda ku guwa la nsembe la Mulungu, kuna Mulungu chisekerero changu chakutalika. Nimdzakuthembezani na zeze, Mulungu, Mulungu wangu.5Thangweranyi umbakotama, moyo wanguwe? Thangweranyi umkalipa mkati mwangu? Chidikhiriro chiri mwa Mulungu, thangwe nimdzathembeza pomwe iye omwe ni chipulumuso changu na Mulungu wangu.
441Tabva na makutu yathu, Mulungu, abeleki wathu adatuza basa ndilo mudachita mu nsiku zawo, munsiku zawo zakale. 2Mudathamangisa madzinza na boko lanu, soma mudawokera wanthu wathu; mudatsautsa wanthuwo, soma mudawamwaza wanthu wathu m'dziko.3Thangwe alibe kutenga dziko kukhala lawo lawo na lupanga lawo, ayai manja yawo kuwapulumusa, soma boko lanu lamadidi, boko lanu, na kutoya kwa nkhope yanu, thangwe mudawachitira udidi. 4Mulungu, ndimwe Mfumu yangu; tongani chipulumuso cha Yakobo.5Mwa imwe timdzatinyirira pansi awengi wathu; mwa imwe dzina lanu timdzawapondedza kunsi, iwo wakutigandukira ife. 6Thangwe nimdzakhulupirira lini uta bwangu, ayai lupanga langu kundipulumusa ine.7Soma mwatipulumusa ku awengi wathu, na kuwachitisa manyazi wale wakutiwenga ife. 8Mwa Mulungu tachita kubzithemba kwathu nsiku yensene, apo timdzapereka kutenda ku dzina lanu ku nthawe zensene.9Soma tsapano mwatitaya ife na kutinyazisa, apo mumbabula lini kuyenda na wankhondo wathu. 10Mutichtise kuthawa kuchoka kuna wakutitsautsa; na iwo wakutiwenga adzonongeke okha . 11Mwatiyikha ninga mabira kukaphiwa na kutimwaza ife pakati pa madzinza.12Mumbagulisa wanthu wanu fovolo; mulibe kuthimizira vida yanu pakuchita bzimwebzo. 13Mukutisandusa chitonzo kuna anzathu, chakusekesa na chakulalatisa kuna wakutizungulira. 14Mwatiyikha tikhale wakunyozeka pakati pa wamadzinza, chakukwetedzesa misolo pakati pa wanthu.15Nsiku yensene chipepuso chili pamaso pangu, na manyazi ya nkhope yangu yandimpsinkha ine 16thangwera mafala ya iye wakunditonza na kuchita makiriyado, thangwera muwengi na wakubwezera. 17Bzensenebzi bzabwera pa ife; soma tiribe kukuyebwani ayai kuchita mwakunama na phangano lanu.18Mtima wathu ulibe kubwerera mmambuyo; mafambidwe yathu yalibe kupambuka mnjira yanu. 19Soma mwatikhobola m'buto ya bzilombo na kutimpsinkha na mthunzi wa imfa. 20Penu tayebwa dzina la Mulungu wathu ayai kufuthulira manja yathu mulungu wachilendo, 21kodi Mulungu amdzazimbula lini ichi? Nakuti iye ambadziwa bzinsinsi bza mtima. 22Mchadidi, thangwera imwe tikuphiwa nsiku yensene; tatengiwa ninga mabira yakukaphiwa.23Lamukani, thangweranyi mukugona, Mbuya? nampodi kutilamba ife kwa muyaya. 24Thangweranyi mwampsinkha nkhope yanu na kuyebwa matsauto na kubonera kwathu?25Thangwe tamira m'pfumbi; matupi yathu yangingimira ku dziko lapansi. 26Lamukani mutithandize na kutipulumusa ife thangwera chikhulupiriro cha mpangno wanu.
451Mtima wangu wakhaphwikira pa chinthu chakudeka; nimdzalewenga mwakukuwa mafala yakupeka ya mfumu; lirime langu mchakunembera chakukonzeka kunemba. 2Ndimwe wakudeka kuposa wana wa wanthu; chisomo chidatsanulidwira pa milomo yanu; ndiye timdziwa kuti Mulungu adakudalisani kwakusaya kumala.3Bzimangirireni lupanga lanu mchiuno mwanu, wamphamvumwe, mu ulemerero bwanu na ukulu bwanu. 4Mu ukulu bwanu phindulani thangwera kukhulupirika, kupfatsa, na chilungamo; boko lanu lamadidi limdzakupfunzisani bzinthu bzakugopsa.5Mapsimo yanu yadathwa; wanthu agwa pansi pa imwe; mapsimo yanu yali mumtima mwa awengi wa mfumu. 6Kadera yanu ya chifumu, Mulungu njakunthawe za nthawe; matongedwe ya chilungamo ni matongedwe ya ufumu bwanu. 7Mumbakonda chilungamo muchidana na chakuipa; m'thangwerache Mulungu, Mulungu wanu, wakudzozani imwe na mafuta ya chisekelero kuposa anzanu.8Bvakubvala bzanu bwense bzikununtchira mure, khonje, na kasya kuchoka m'bzinyumba bza mfumu bzakumanga na minyanga ya njowubzakuyimbira bza bzingwe mwakomedwa nabzo . 9Wana wachikazi wa mfumu ali pakati pa azimayi wakulemekezeka; pa boko lanu lamadidi payima mfumukazi yakubvala golide waku Ofiri10Tetekera, mwana mkaziwe, ona tchera khutu lako na kuyebwa wanthu wako na nyumba ya babako. 11Mnjira yoyi mfumu imdzakhumba kudeka kwako; iyo ni mbuyako, uyibvere iyo.12Mwana wachikazi wa ku Turo amdzakhala popo na mphaso; wa vida pakati pa wanthu amdzakumbira udidi bwako. 13Mwana wachikazi wa kubanja la chifumu ngwachifundo chense; bzakubvala bzache mpsakukonziwa na golide.14Iye amdzatsogolerewa kuna mfumu ali mu bzakubvala bza mabangamabanga; madende, anzache wakumtewera iye, amdzafika nawo kuna iwe. 15Iwo amdzatsogozewa na chimwemwe na chisekerero; iwo amdzapita mnyumba yachifumu.16Mu nkhankha ya abereki wanu mumdzakhala wananu, omwe mumdzawasandusa mafumu mdziko lensene lapansi. 17Nimdzachitisa dzina lanu kukumbukika mmibwado yensene; natenepoyo wanthu amdzakupani kutenda ku nthawe za nthawe.
461Mulungu ndiye pakuthawira pathu na mphamvu yathu, chithandizo chakugumanika letu mu mtsautso. 2Mthangwerache timdzagopa lini, napo dziko lapansi likusandulika, napo mapiri yagwinyikire pakati pa njanza, 3napo madzi yache yachite kuunga na kukalipa, na napo kuti mapiri yatekenyeke na kudzala kwache.4Pana mkulo ndiwo nthambi zache zimkomesa mzinda wa Mulugnu, mbuto yakupambulika ndiyo Wakulemekezekayo ambakhala. 5Mulungu ali pakati pache; iye amdzagwinyika lini; Mulungu amdzamuthandiza iye, apo amdzachita tenepoyo pakuoneka manyika ya machibese.6Madzinza yadakalipa apo ma ufumu yadatekenyeka; iye adakwiza mafala yache, dziko lapansi lichisungunuka. 7Yahova wa mathimu ali nafe; Mulungu wa Yakobo ndiye pakuthawira pathu.8Bwerani, onani bzakuchita bza Yahova, omwe waikha bzinthu bzakupasa mantha pa dziko lapansi. 9Iye ambaletsa nkhondo ku malekezero ya dziko lapansi; ambakhobola uta achideza madipa mmapidaso; ambaotcha pa moto bzakukhotcherera.10Khalani chene mudziwe kuti ndine Mulungu; nimdzakwizika pakati pa madzinza; nimdzakwizika pa dziko lapansi. 11Yahova wa mathimu ali nafe; Mulungu wa Yakobo ndiye pakuthawira pathu.
471Ombani mmanja mwanu, imwe wanthu mwensene; kuwirani Mulungu na mkuwe wakusekera. 2Nakuti Yahova Wamdzauluyo ngwakugopsa; ni Mfumu ikulu ya dziko lense lapansi.3Iye ambatigonjesera wanthu na madzinza kunzayo kwathu. 4Iye ambatisankhulira chakusiiriwa chathu, chakukomesesa cha Yakobo omwe iye adamkonda. 5Mulungu wakwira na mkuwe, Yahova na lipenga la nyanga ya tonde wa bira.6Imbirani Mulungu kutenda, imbirani kutenda, imbirani kutenda Mfumu yathu, imbirani kutenda. 7Nakuti Mulungu ni Mfumu ya dziko lensene lapansi, imbani kutenda na chilangizo..8Mulungu ambatonga madzinza yensene; Mulungu ambakhala pa kadera yache yakuchena ya ufumu. 9Akulu wa wanthu agwezekana pabodzi kuna wanthu wa Mulungu wa Abulahamu; nakuti bzakukhotchera bza dziko lapansi mpsa Mulungu; iye ngwakukwizika kwenekwene.
481Mkulu ni Yahova na mkulu pala kuthembezeka, mmuyi wa Mulungu wathu pa phiri lache lakuchena. 2Kudeka mkukwiziwa kwache, chisekerero cha dziko lensene lapansi, ni Phiri la Ziyoni, ku mbali ya ku mpoto, muyi wa Mfumu ikulu. 3Mulungu wabzidziwisa yekha mnyumba zache zachifumu ninga wakuthawira.4Nakuti, onani, Mafumu yadagwezekana yokhayokha; yadayenda pabodzi. 5Yadauwona iwo, kinangoka yadadabwa; yadatetemera, yachithawa. 6Kutetemera kunawaphata iwo kumweko, kuwawa ninga mkazi ali kufuna kubala.7Na chonzi cha kumachibese mudapsa bzombo bzapa ku madzi bza Tarisi. 8Ninga tidabvera, ndimo tidaonera mmuyi wa Yahova wa mathimu, mmuyi wa Mulugnu wathu; Mulungu amdzaukhazikisa kufikizana muyaya.9Tidakumbuka bza chikhulupiriro cha mpangano wanu, Mulungu, pakati nakati pa kachisi wanu. 10Ninga dzina lanu liriri, Mulungu, ndimo kukuthembani kulirimbo kufikizana kuphampha kwa dziko lapansi; boko lanu la madidi ndakudzala na chilungamo.11Lekani Phiri la Ziyoni lisekere, lekani wana wachikazi wa Yuda asekere thangwera mayeruzo yanu yakulungama.12Fambani kuzungulira Phiri la Ziyoni, ndokoni mulizungulire ilo; lewengani nsaka zache, 13nyang'anani bwino malitsito yache, na kunyang'anisa nyumba zache zachifumu kuti mudzasimbire mbwado uli mkudza.14Thangwe Mulungu umweyu ni Mulungu wathu ateye muyaya; iye amdzakhala wakutitsogolera wathu ku imfa.
491Bvani ichi, wanthu mwensene; tcherani khutu, imwe wakukhala mdziko lapansi mwense, 2ang'ono na akulu kubodzi, wakudala na wakusaya kubodzi.3Pakamwa pangu pamdzasewera bza nzeru na bzakukumbuka bza mtima wangu bzimdzakhala bzachidziwiso. 4Nimdzatchera khutu langu ku chifanizo; nimdzayamba fanizo langu na chakuyimbira. 5Nimgoperanyi nsiku zakuipa, pomwe wampumbza andizungulira ine ku katendene wangu?6Nimgoperanyi wakukhulupirira mvida zawo na kubzithembeza bza kuwanda kwa vida yawo? 7Mpakudziwika kuti palibe angalombole m'bale wache ayai kumperekera kobiri iye kuna Mulungu, 8Thangwe kulombola kwa moyo wa munthu mkwa nsengwa yapatali, apo palibe angapagali ndibzo timbafiyali.9Palibe angakhale kwa muyaya pala kuti nampodi adzaone dindi. 10Thangwe iye amdzaona chibvundi. Wanthu wa nzeru ambafa; wakupusa na wakudyerera kubodzi ambafa achisiyira vida yawo kuna anzawo.11Bzakukumbuka bzawo bza mumtima mpsakuti mabanja yawo yamdzapitirira ku nthawe za nthawe, na mbuto ndizo iwo ambakhala, ku mibwado yensene; ambachemera madziko yawo madzina yawo ya iwo.12Soma munthu, pakukhala na vida, ambasalira lini basi na moyo; ambalingana na nyama zakuthengo ndizo zombafa. 13Ino njira yawo, ndiyo kupusa kwawo; soma wakubwera pambuyo amtawiriza bzakusewera bzawo.14Ninga mabira iwo ambayikhiwa Mthenje, apo makabusa wawo ni imfa. Wakuthamuka amdzawatonga machibese, apo matupi yawo yamdzakhudyuliwa Mthenje, kusaya mbuto iwo yakukhala. 15Soma Mulungu amdzapulumusa moyo wangu ku mphamvu za Thenje; iye amdzanditambira ine.16Nampodi kuchita mantha wina angadala, na ulemerero bza nyumba yache bungathumizirika. 17Thangwe iye angafa amdzatenga lini chinthu; ulemerero bwache bumdzatsogola lini kumtewera.18Iye adadaza moyo wache pomwe akhana moyo-- apo wanthu ambakuthembeza iwe ukhakhala na moyo wekha mwene--- 19iye amdzayenda ku m'bwado wa abereki wache apo iwo amdzaona lini pomwe kubvunika. 20Omwe ana vida soma neye kudziwa ali ninga nyama ndiyo imbafa.
501Wa mphamvuyo, Mulungu, Yahova, wasewera na kuchemera dziko lapansi kuchokera pa kubula kwa dzuwa kufikizana kumira. 2Mulungu anitoyera mZiyoni, mwakudeka mwa bwino.3Mulungu wathu wafika apo amdzakahala lini chete; moto umbakhudyula pamaso pache, na pakuzungulira pache pamdzaunga kwenekwene. 4Amdzachemera kudzaulu na ku dziko lapansi pala kuti ayeruze wanthu wache: 5Ndigwezekereni ine wakukhulupirira wangu pabodzi, iwo wakuchita nande mpangano mwa nsembe.''6Bzakudzaulu bzimdzaonesera chilungamo chache, nakuti Mulungu mwene ndiye muyeruzi.7Bvani, wanthu wangu, apo nimdzalewa, Isaraeli, apo nimdachitira umboni pa kugazana nawe. Ndine Mulungu, Mulungu wako. 8Nimdzatsimula lini iwe thangwera nsembe zako; popeza nsembe zako zakupserereza ziri pamaso pangu mwachikhalire.9Nimdzatenga lini ng'ombe mnyumba mwako, ayai mbuzi zimuna kuchoka mmakhola mwako. 10Nakuti nyama iriyense ya mthengo njangu, na ng'ombe pa mapiri madzana madzana. 11Ndirikudziwa mbalame zensene za mmapiri, apo bzilombo bzakuthengo mpsangu.12Ndichikhala ndikhana njala, ningadakuuzani lini; thangwe dzikoli ndangu, na chirichense cha mwemo. 13Kodi nimdzadya mnomfu wa ng'ombe ayai kumwa mulopa wa mbuzi?14Pereka kuna Mulungu nsembe yakutenda, apo pereka chakutoma kukhuma chako kuna Wamdzauluyo. 15Chemera ine mnsiku ya mtsautso; nimdzakupulumusa iwe, uchidzandilemekeza.''16Soma kuna wakuipa Mulungu wati, ''Ulinayonyi manemba yangu kulalikira, kuti watenga phangano langu mmamwa mwako, 17nakuti umbawengana nacho chilangizo uchitaya uko mafala yangu?18Ungaona mbava, umbaphatizana nayo; umbaphathikana na wale wakuchita chgololo. 19Umbapereka pakamwa pako kuna wakuipa, apo lirime lako limbakonza chinyengo. 20Umbakhala uchilewera m'bale wako; umbasinjirira mwana wa mayi wako.21Wachita bzinthubzi, soma ine ndakhala chete, ndiye ukhakumbuka kuti niringana nawe. Soma nimdzakutsimula iwepo na kubweresa, chadidi pamaso pako, bzinthu bzensene ndibzo wachita. 22Dziwisani ichi mwabwino, imwe wakuyebwa Mulungu, seye apo nimdzakuphadzulani mmapidaso, apo pamdzakhala lini wina wakudzakupulumusani!23Iye wakupereka nsenbe yakutenda ambandilemekeza ine, apo kuna iye wakukoya mafambidwe yache nimdzamuonesa chipulumuso cha Mulungu.''
511Mundichitire ine chifundo, Mulungu, thangwera chikhulupiriro cha mpangano wanu; thangwera kuwanda kwa bzichito bzanu bzachifundo, pfudzani mphumbza zangu. 2Tsukani bwino bwino bzakuipa bzangu na kundichenesa ku chakuphonya changu.3Nakuti ndikudziwa mphumb za zangu, apo chakuphonya changu chiri pamaso pangu nthawe zense. 4Pa imwe, imwe mwekha, ndakuphonyerani na kuchita chakuipa mmaso mwanu; ndimwe wakulungama mungasewera; ndimwe wakuchena pa kuyeruza kwanu.5Onani, ndidabadwira mu mphumbza; mayi wangu atatondo kutenga pathupi pangu, ndikhali mchakuphonya. 6Onani, mumbakomedwa na chadidi m'buto ya mkatimo; apo mumdzandipfunzisa ine nzeru m'buto ya mtseri.7Ndicheneseni ine na hisope, apo nimdzakhala wakuchena; nditsukeni ine, nimdzakhala wakuchena kuposa matalala. 8Mundibvese chisekerero na kudekedwa pala kuti mafupa ndiyo mwayatchola yasekere. 9Mpsinkhani nkhope yanu ku bzakuphonya bzangu na kupfudza mphumbza zangu zensene.10Mundilengere mkati mwangu mtima uchena, Mulugnu, na kukonza mzimu wadidi wakukhazikika mwa ine. 11Nampodi kundithotha pamaso panu, apo nampodi kundichosera Mzimu wakuchena.12Mundibwezere chisekerero cha chipulumuso chanu, na kuphatisira ine mzimu wakubvuma. 13Ndiye nimdzalangiza wakuphonya njira zanu, apo wakuphonya amdzatembenukira kuna imwe.14Ndilekerereni ine thangwera kujojeza mulopa, Mulungu wa chipulumuso changu, apo nimdzakuwira chisekerero cha chilungamo chanu. 15Mbuya, fungulani milomo yangu, apo pakamwa pangu pamdzalalikira bza ulemerero bwanu. 16Thangwe mumbadekedwa lini na nsembe, ayai khali ndaipereka; mumbakonda lini nsembe zakupserereza.17Nsembe za Mulungu ndiwo mzimu wakupseka. Imwe, Mulungu, mumdzapepusa lini mtima wakupseka na wakulapa. 18Chitirani bwino kuna Ziyoni; mangani pomwe malitsito ya Yerusalemu. 19Ndiye muti mudzakomedwe na nsembe zachilungamo, mu nsembe zakupserereza na nsembe zensene zakupserereza; ndiye wanthu wathu ati adzapereke ng'ombe pa guwa lanu la nsembe.
521Thangweranyi um'bzithembeza na chakuipa, chiphona iwe? Mpangano wachikhulupiriro wa Mulungu umbabwera nsiku zense. 2Lirime lako limbakonza chidzonongeko ninga lezi yakuthwa, kuphata basa mwachinyengo.3Umbakonda chakuipa kuposa chakudeka na kunama kuposana na kusewera chilungamo.4Umbakonda mafala yensene yakudzononga wina, iwe lirime lachinyengo. 5Mulungu amdzakupasula chadidi iwe kwa muyaya; amdzakuchosa achidzakukwatula mchihema mwako na kukuzula kuchoka mdziko la wa moyo.6Wakulungama amdzachiona achidzagopa; iwo amdzamseka iye achiti, 7''Onani, uyu ni munthu omwe alibe kusandusa Mulungu kwakuthawira, soma iye adakhulupirira mkuwanda kwa vida yache, apo akhali wa mphamvu pomwe akhadzononga wina.''8Soma ningakhala ine, nilingana na muti muwisi wa azitona mnyumba ya Mulungu; nimdzakhulupirira mu mpangano wa chikhulupiriro cha Mulungu ku nthawe za nthawe. 9Nimdzakupani kutenda kwa muyaya pa ndibzo mwachita. Nimdzadikhirira dzina lanu, thangwe ndabwino, pa maso pa wakukhulupirika wanu.
531Chitsiru chimbati mu mtima mwache, ''Kulibe Mulungu.'' Iwo ambachita bzakubvunda na kuchita bzakusaya kulungama bzakunyansa; palibe nyakuchita bzabwino. 2Mulungu ambanyang'anisa pansi kuchoka kudzaulu pa wana wa wanthu kuona penu pana wina wanzeru, wakumupsaga iye. 3Wensene aphinduka. Pabodzi asanduka wakubvunda. Palibe neye m'bodzi wakuchita bzabwino, neye m'bodzi yekha.4Kodi wale wakuchita bza pezipezi ambadziwa lini--wale wakumbadya wanthu wangu ninga kuti akudya mkate apo ambachemera lini Mulungu? 5Pamwepo ali, mmantha makulu, pomwe pakhalibe chinthu chakuwachitisa kukhala na mantha; nakuti Mulungu amdzabalalisa mafupa ya wale wakuzungulira iwe; udawachitisa manyazi, nakuti Mulungu wawalambaiza.6Ha, kuti chipulumuso cha Isaraeli chimdzachokera ku Ziyoni! Pomwe Mulungu amdzabweza wanthu wache ku ukapolo, ndiye Yakobo amdzasekera na Isaraeli amdzadekedwa!
541Ndipulumuseni, Mulungu, mwa dzina lanu, na kundiyeruza ine na mphamvu yanu. 2Bvani pembo langu, Mulungu; tcherani khutu ku mafala ya pakamwa pangu. 3Nakuti alendo andigandukira ine, na wanthu wakugopsa akupsaga moyo wangu; ambabziikhira lini Mulungu pamaso pawo.4Onani, Mulungu ni mthandizi wangu; Mbuya ndiye wakunditchenkha ine. 5Iye amdzabwezera awengi wangu na chakuipa; mwa imwe mchadidi chanu, agwateni!6Nimdzakutendani imwe na nsembe ya ufulu; nimdzapereka kutenda ku dzina lanu, Yahova, thangwe ndabwino. 7Nakuti iye wandilombola ine ku mtsautso uliwense; diso langu laona kuti awengi wangu agonjesewa.
551Tcherani khutu ku pembo langu, Mulungu; apo nampodi kubzibisa mwekha pa kukumbira kwangu. 2Nditekereni apo munditawire; ndikupuma lini mmatsautso yangu thangwera mafala ya awengi wangu, 3thangwera kundiboneresa kwa wakuipawo; nakuti iwo ambandibweresera matsautso, ali waukali kuna ine na kuipa na ukali.4Mtima wangu ukutetemera mkati mwangu, na kugopsa kwa imfa kwandigwera ine. 5Mantha na kutetemera kwandibwerera, apo bzakugopsa bzandizungulira.6Ndidati, ''Ha, ningadakhala na matenga ninga nkhangaiwa! Ndiye ningadambuluka mkukapuma. 7Onani, ningadathawira kutali; ningadakakhala mchipululu.8Ningadakulumiza kuyenda kukapulumuka ku chonzi na kubvunduka kwa madzi.'' 9Adzonongeni, Mbuya, na kugawa lirime lawo; nakuti ndikuona chiwawa na ndeu mmuyimo.10Masikati na usiku ambayenda ku malitsito yache; bzakuipa na matsautso bziri pakati pache. 11Kuipa kuli pakati pache; kuboneresa na chinyengo bzimbachoka lini mmisewu yache.12Nakuti akhali lini muwengi omwe adanditonzayo, angadatenepo ningadachibvuma; ayai omwe adabzikuza pa ine ndiye lini munthu wakundida, angadatenepo ningadam'bisalira. 13Soma ukhali iwe, munthu wakulingana nande, chamwali wangu na mwayangu chaiye. 14Tidachitira pabodzi ubale; tidafamba mnyumba ya Mulungu na thimu.15Lekani imfa ibwere mwachinyengo pa iwo; lekani iwo apolike na moyo ku Thenje, thangwe chakuipa chiri komwe ambakhalako, pakati pawo.16Ningakhala ine, nimdzachemera Mulungu, apo Yahova amdzandipulumusa. 17Maulo, machibese, na masikati nimbadandaula na kulira; iye amdzabva mafala yangu. 18Iye amdzapulumusa moyo wangu ku nkhondo ndiyo ikhali pa ine, nakuti omwe akhalimbana nandewo akhali azinji.19Mulungu, omwe ambatonga kuchokera muyaya, amdzawabva achiwachepsa iwo. Iwo ambachinja lini, apo ambagopa lini Mulungu.20Mwayangu wadzusa manja yache pa wale omwe akhali naye pa mtendere; iye alibe kulemekeza mpangano omwe iye akhanawo. 21Pakamwa pache pakhali pakunyodoka ninga mafuta ya mkaka, soma mumtima mwache mukhana nkhondo; mafala yache yakhali yakufewa kuposa mafuta, soma yakhali malupanga yakumololamolola.22Msenzese Yahova thupo lako, apo iye amdzakuphatizisa; iye amdzabvuma lini munthu wakulungama atekenyeke. 23Soma imwe, Mulungu, mumdzabweresa wakuipa ku dindi la chidzonongeko; wanthu wakujojeza mulopa na wachinyengo amdzakhala lini na moyo neye meya ya winawo, soma nimdzakhulupirira mwa imwe.
561Ndichitireni chifundo, Mulungu, nakuti wanthu akhundimenya! Nsiku yensene wakundithira nkhondo akundiboneresa. 2Awengi wangu amfuna kundikhudyula nsiku yensene; nakuti pana azinji wakundimenya mwakubzikuza.3Ningakhala na mantha, nimdzaikha chikhulupiriro changu mwa imwe. 4Mwa Mulungu, omwe mafala yache nimbayalemekeza--- mwa Mulungu ndaikha chikhulupiriro changu; nimdzagopa lini; wanthu amdzandichitanyi?5Nsiku yensene ambaponyongola mafala yangu; bzakukumbuka bzawo bzensene mpsakugazana nande pa chakuipa. 6Iwo ambagwezekana okhaokha pabodzi, ambabisalika wene, achitewera nzayo zangu, ninga ndimo adikhiririra moyo wangu.7Nampodi kuwaleka athawe kuchita chakuipa. Bulusani pansi wanthu mu ukali bwanu, Mulungu. 8Mumbalewenga kuthawathawa kwangu na kuikha misozi yangu mgalafa lanu; kodi bziri lini m'bukhu lanu?9Ndiye awengi wangu amdzabwerera pa nsiku ndiyo nimdzakuchemerani; ichi ndikudziwa, kuti Mulungu akutawizana nande. 10Mwa Mulungu--omwe mafala yache niyalemekeza, mwa Yahova---omwe mafala yache niyalemekeza, 11mwa Mulungu nimbakhulupirira, nimdzagopa lini. Wina angandichitenyi?12Udindo bzakukwanirisa mpangano wangu kuna imwe buli pa ine, Mulungu; nimdzapereka nsembe yakutenda kuna imwe. 13Thangwe mwandipulumusa ku imfa; mwakoya nzayo zangu kusaya kukhukhumudwa, pala kuti ndifambe pamaso pa Mulungu mkutoya kwa wamoyo.
571Khalani wachifundo kuna ine, Mulungu, khalani wachifundo kuna ine, thangwe ndathawira mwa imwe kufikizana matsautsoya kumala. Ndakhala mmaphapidwe mwanu pala chitetezo kufikizana chidzonongekochi kumala.2Nimdzalirira Mulungu Mkuluyo, kuna Mulungu, omwe ambandichitira bzinthu bzensene. 3Amdzatumiza chithandizo kuchoka kudzaulu mkundipulumusa, iye amdzatsimula wale wakunditewera ine. Mulungu amdzanditumizira chikondi chache na chikhulupiriro chache.4Mkazangu ali pakati pa mphondolo; ndiri pakati pa iwo wakukonzeka kundikhudyula. Ndiri pakati pa wanthu omwe mano yawo ni madipa na mapsimo, na omwe malirime yawo ni malupanga yakuthwa. 5Kwizikani, Mulungu, kupitirira mdzaulu; lekani ulemerero bwanu bukhale padzaulu pa dziko lensene lapansi.6Adanditeyera ukonde pala nzayo zangu; andikotamirisa pansi. Iwo adandicherera dindi kutsogolo kwangu. Iwo wene agwera okha mkati mwache!7Moyo wakhu wakhazikika, Mulungu, moyo wangu wakhazikika; nimdzayimba, inde, nimdzayimba bzakulemekeza. 8Lamukani, ulemerero bwangu! Lamukani, chisakasa na zeze! Nimdzalamuka ndekha machibesebese!9Nimdzakupani kutenda, Mbuya, pakati pa wanthu; nimdzayimba bzakulemekeza kuna imwe pakati pa madzinza. 10Nakuti chikulu mchikondi chanu chakusaya kutazira, kufikira kudzaulu; na chikhulupiriro chanu ku mitambo. 11Kwizikani, Mulungu kupitirira kudzaulu; ulemerero bwanu bukwizike padzaulu pa dziko lensene lapansi.
581Kodi atongimwe mumbasewera chilungamo? Kodi mumbayeruza mwadidi, wanthumwe? 2Neye, mumbachita bzakuipa mu mtima mwanu; mumbagawa chiwawa mdziko lensene na manja yanu.3Wakuipa ambasochera napo akali mchibaliro chaimo; ambasochera kuyambira pakubadwa, kusewera bzakunama. 4Ululu bwawo buli ninga ndulu ya nyoka; iwo ali ninga bvumbwe gonthi omwe ambafunga makutu yache, 5omwe ambafuna lini kubva mafala ya wakuchemera, napo iwo ali wakuchenjera tani.6Gululani mano yawo mkamwa mwawo, Mulungu; gululani mano makulu ya wana wa mphondolo, Yahova. 7Alekeni asungunuke ninga madzi yakufamba; angathusa mapsimo yawo, lekani iwo akhale ninga iyo yakhalibe nsonga zakuthwa. 8Lekani akhale ninga nkhono ndiyo imbasungunuka ichimala, ninga mtayo wa mkazi omwe alibe kuona kutoya kwa dzuwa.9Miphika yanu ikanati kutambira moto wa minga, iye amdzaitakula na kabvulimvuli, minga ziwisi na zakugaka kubodzi. 10Wakulungama amdzasekera pakudzaona kubwera chilango cha Mulungu; iye amdzasamba nzayo zache mmulopa wa wakuipa, 11mwakuti wanthu amdzati, ''Chadidi, pana mpfupo ya munthu wakulungama; chadidi alipo Mulungu wakuyeruza dziko lapansi.''
591Ndipulumuseni ine ku awengi wangu, Mulungu wangu, ndikwizeni padzaulu kutali na wale wakundigangukira. 2Ndithawiseni ku wale wamakhalidwe yakuipa, na kundipulumusa ku wanthu wakujojeza mulopa.3Nakuti, onani, akundidikhirira kuti achose moyo wangu. Wanthu wa mphamvu agwezekana wene pabodzi kulimbana nande, soma sikuti thangwera mphumbza zangu ayai chakuphonya changu, Yahova. 4Thangwe neye chakuipa changu iwo akonzeka basi kundithamangira; lamukani mundithandize ine na kuona.5Imwe, Yahova Mulungu wa mathimu, Mulungu wa Isaraeli, lamukani mulange madzinza yensene; nampodi kuchitira nsisi wakuipa wense wa mphumbza.6Iwo anibwerera maulo, ambakuwa ninga mbwaya achizungulira muyiyu. 7Onani, ambabwetuka pakama pawo; malupanga yali mmilomo yawo, nakuti ambati, ''Mbani akutibvayo?''8Soma imwe, Yahova, asekeni; mumbasasatira madzinza yensene. 9Mulungu, mphamvu zangu, nimdzakubverani; ndimwe nsaka yangu itali.10Mulungu wangu amdzagumana nande na chikhulupirirro cha mpangano wache; Mulungu amdzandionesa khumbo langu pa awengi wangu. 11Nampodi kuwapha, apo neye wanthu wangu amdzayebwa. Abalaliseni na mphamvu yanu na kuwagwesa, Mbuya chikhotcherero chathu.12Nakuti bzakuponya bza pakamwa pawo na mafala ya milomo yawo, lekani akolowekedwe mkubzithembeza kwawo, na matemberero na kunama ndiko ambasewera. 13Akhudyuleni mu ukali bwanu, akhudyuleni iwo kuti amdzakhala lini pomwe; lekani adziwe kuti Mulungu ambatonga mwa Yakobo na kufika kuphampha kwa dziko lapansi.14Maulo ambabwerera, kukuwa ninga mbwaya kuzungulira muyiyu. 15Iwo ambazunga kupsaga chakudya achikhumbza ninga mbwaya angasaya kukhuta.16Soma nimdzayimba bza mphamvu yanu, apo machibese nimdzalemekeza chikondi chanu! Nakuti mwakhala nsaka yangu itali na pakuthawira nsiku ya matsautso. 17Kuna imwe, mphamvu yangu, nimdzayimba bzakulemekeza; nakuti Mulungu ni nsaka yangu itali, Mulungu wa chikhulupiriro cha mpangano.
601Mulungu, mwatitaya ife; mwaswa bzikhotcherero bzathu; mwakhala wa ukali; tibwezereseni pomwe.2Mwatekenyesa dzikoli; mwaling'amba; limbisani ming'alu yache, nakuti likutekenyeka. 3Mwaonesa wanthu wanu bzinthu bzakubvuta; mwatimwesa vinyu wakutitetemeresa.4Nakuti iwo wakukulemekezani, mwawapa bandera ya kuonesera kugazana na wakuipa. 5Pala kuti iwo wakuwakonda imwe apulumuke, tipulumuseni ife na boko lanu lamadidi na kunditawira.6Mulungu wasewera mkuchena kwache, ''Nimdzasekera; nimdzagawanisa Sekemu na mbuto ya Chigwa cha Sukoti. 7Gileadi ngwangu, na Manase ngwangu; Efraimu pomwe ni mphamvu ya msolo wangu; Yuda ndiye wakutonga wangu.8Moabu mchakusambira changu; ng'ambu ya Edomu nimdzathusa nsapato zangu; nimdzakuwa mwakusekera thangwera Filisitiya.'' 9Mbani amdzandibweresa mmuyi wa mphamvu? Mbani amdzanditsogolera ku Edomu?10Soma imwe, Mulungu, kodi mulibe kutitaya? Mumbayenda lini ku nkhondo na wankhondo wathu. 11Tithandizeni ku muwengi, thangwe chithandizo cha munthu mcha pezi. 12Timdzasekera na chitahndizo cha Mulungu; iye amdzapondedza awengi wathu.
611Bvani kulira kwangu, Mulungu; bvani pembo langu. 2Kuchoka kuphampha kwa dziko lapansi nimdzakuchemerani mtima wangu ungamizika; nditsogolereni ku thanthwe litali kuposa ine. 3Nakuti mwakhala pakuthawira pangu, nsaka ya mphamvu ku muwengi.4Lekani ndikhale mchihema mwanu kwa nsiku zense! Lekani ndibisalike mmaphapidwe yanu. 5Nakuti imwe, Mulungu, mwabva malumbiro yangu, mwandipa chakusiyiriwa cha wale wakugopa dzina lanu.6Mumdzatalimphisa moyo wa mfumu; magole yache yamdzalinganira na mibwado mizinji. 7Iyo imdzatonga pamaso pa Mulungu kwa chikhalire; ikhani chikondi chanu na chadidi kuyiteteza.8Nimdzayimba malemekezo ya dzina lanu kwa muyaya pala kuti ndichite malonjezo ya nsiku zense.
621Ndikudikhirira Mulungu yekha mwakunyamala; chipulumuso changu chimbachokera kuna iye. 2Iye yekha ndiye thanthwe langu na chipulumuso changu; iye ni nsaka yangu itali; nimdzagwinyika lini kukulu.3Kufikizana liti, mwensenemwe, muti mudzamenye munthu, omwe mungamuphe, ninga litsito lakuyadzamira ayai ninga litsito lakuweyeseka? 4Iwo animpanganirana pala amgwinyire pansi kuchoka pa mbuto yache yakulemekezeka; iwo ambakonda bzakunama; ambam'dalisa na pakamwa pawo, soma mmitima mwawo ambamtemberera.5Ndikudikhirira Mulungu yekha mwa kunyamala; thangwe chidikhiriro changu chiri mwa iye. 6Iye yekha ndiye thanthwe langu na chipulumuso changu; iye ni nsaka yangu itali; nimdzagwinyika lini.7Pa Mulungu ndiye pana chipulumuso changu na ulemerero; thanthwe la mphamvu zangu apo kwakuthawira kwangu ni Mulungu. 8Khulupirirani mwa iye nthawe zense, imwe wanthu; khuthulani mtima wanu pamaso pace; Mulungu ngwakuthawira wathu.9Chadidi wanthu wa pezipezi ni mphepo, apo wanthu akulu ndiye kunama; amdzapimiwa wakupepuka mmasikero; pimani pabodzi, mbakupepuka kuposa mphuye. 10Nampodi kukhulupirira kuboneress ayai kuba; apo nampodi kukhulupirira vida, thangwe bzimdzabala lini bzipaso; nampodi kuyikha mtima wanu pa bzobzi.11Mulungu wasewera kabodzi, kawiri ndabva bzobzi: mphamvu mza Mulungu. 12Kuna imwe pomwe, Muya, ndimwe wa chkhulupiriro cha mpangano, thangwe mumbapagali munthu aliyense pa ndibzo iye wachita.
631Mulungu, ndimwe Mulungu wangu! Nimbakupsagani mwa mkhomeko, moyo wangu unamwe nyota, na thupi langu limbadikhira imwe, mdziko lakuuma na lakunetesa lakusaya madzi. 2Ndiye ndakuonani m'buto yakuchena, kuona mphamvu yanu na ulemerero bwanu.3Thangwe chikhulupiriro cha mpangano wanu mchabwino kuposa moyo, milomo yangu imdzakulemekezani. 4Ndiye nimdzakutendani pakukhala mmoyo wangu; nimdzadzusa manja yangu mdzina lanu.5Bzimdzakhala ninga ndadya chakudya cha mafuta na bzakunona; na milomo ya chisekerero pakamwa pangu pamdzakulemekezani, 6ningakumbuka bza imwe pa kama pangu na kulingirira bza imwe mmalindiro ya usiku.7Thangwe mwakhala thandizo langu, apo mu mthunzi wa maphapidwe yanu nimsekera, 8Nim'phatisisa imwe; boko lanu lamadidi limbanditesa ine.9Soma wale wakupsaga kudzononga moyo wangu amdzapita mnyansi mwache mwa dziko lapansi; 10amdzawapereka kuna iwo omwe manja yawo yambaphatisa basa lupanga, achidzasanduka chakudya cha mbwaya za mthengo.11Soma mfumu imdzasekera mwa Mulungu; aliyense wakulumbirira iye amdzanyadira mwa iye, soma pakamwa pa wale wakusewera bzakunama pamdzafungiwa.
641Bvani mafala yanguya, Mulungu, tetekerani dandaulo langu; 2Koyani moyo wangu ku mantha ya awengi wangu. Ndibiseni pa mpangano wachinsinsi wa wakuipa, ku baludya la wakuchita bzakuipa.3Anoza maliririme yawo ninga malupanga; apangira mapsimo yawo, mafala yakuwawa, 4pala kuti athuse kuchoka ku mbuto zakubisalika pa munthu wa lazawu; mwakudzidzimusa amuthusiradi neye kugopa chinthu.5Iwo ambabzilimbikisa okha wene pa mpangano wakuipa; ambaguana pabodzi mwakabisira kuti ateye milapu; ambati, ''Mbani amdzatinayo?'' 6Ambapsaga bzakusaya kulungama; ''Tamaliza,'' ambati, ''mpangano wabwino.'' Bzakukumbuka bza mmitima mwa munthu mpsakuzika.7Soma Mulungu amdzawathusira; mwakudzidzimuka amdzadzonongeka na misewe yache. 8Amdzakhukhumudwisiwa, nakuti malirime yawo yakugazana nawo; wense wakuwaona amdzakwetedza misolo yawo. 9Wanthu wensene amdzagopa achidzafalisa bzichito bza Mulungu.10Wakulungama amdzadekedwa na Yahova achibisala mwa iye; walungalunga mu mitima amdzalemekeza iye.
651Nakuti imwe, Mulungu mu Ziyoni, kulemekeza kwathu kwadikhira; malonjezano yathu yamdzakhala pa imwe. 2Imwe wakubva pembo, kuna imwe bzamoyo bzensene bzimdzabwera. 3Bzakuipa bzimpambana pa ife; zingakhala mphumbza zathu, mumdzazilekerera.4Wakudala ni munthu wakusankhula kubwera pafufi namwe kuti akhale m'buto zanu zakutongera milandu. Timdzakhutisiwa na ubwino bwa nyumba yanu, kachisi wanu wakuchena.5Mchilungamo mumdzatitawira pakuchita bzakugopsa, Mulungu wa chipulumuso chathu; imwe omwe ni chikhulupiriro cha kuphampha kwa dziko lapansi na kuna wale wakukhala kutali ku nyanza.6Thangwe ndimwe mudakhazika mapiri, imwe wakumangika na mphamvu. 7Ndimwe mumbanyamaliza nyanza zakukalipa, na kukalipa kwa magwede ya madzi, na baludya la wanthu.8Iwo wakukhala kuphampha kwa dziko lapansi ana mantha na umboni bwa bzichito bzanu; mumbachitisa kumachibese na kumaulo kusekera. 9Mumbabwera kudzathandiza dziko lapansi; mumbalithirizira madzi; mumbalidaza kwene kwene; mkulo wa Mulungu ngwakudzala na madzi; mumbawameresera wanthu tirigu mungakonzesera dziko lapansi.10Mumbathirizira ngalande zache kwene kwene; mumbakhazika mizere ya ngalandezo; mumbazitotesa na mvula; mumbadalisa bzakuphuka pakati pa izo. 11Mumbabvazika gole na ubwino bwanu, na kalosa zanu zikutayikira na kuwanda kwache. 12Uswa bwakubiriwira mchipululu bumbatota na mame, apo mapiri yamangika na kusekera.13Mauswa yagugudiziwa na mathimu ya mabira; bzigwa pomwe bzagugudiziwa na tirigu, bzimbakuwa na kusekerera, bzichiyimba.
661Kuwirani kuna Mulungu, dziko lense lapansi; 2Imbirani ulemerero bwa dzina lache; pakumulemekeza mu mchitire ulemerero.3Lewani kuna Mulungu, ''Bzakuchita bzanu mpsakugopsa! Na ukulu bwa mphamvu yanu awengi wanu amdzagonjera imwe. 4Dziko lense lapansi limdzakunamatani lichidzayimbira imwe; amdzayimbira malemekezo dzina lanu.''5Bwerani kudzaona mabasa yanu Mulungu; iye ngwakugopsa mmachitiro kuna wana wawanthu. 6Iye adasandusa nyanza kukhala mbuto yakuuma; iwo adagwata na mu mkulo kufamba pansi; pamwepo tidasekera mwa iye. 7Iye ambatonga kwa nthawe zense na mphamvu yache; maso yache yambaona madzinza; nampodi wakupikisana naye abzikwize.8Lemekezani Mulungu, imwe wanthu, lekani mafala ya kulemekeza iye yabveke. 9Iye ambatikoya ife pakati pa wa moyo, apo ambabvuma lini nzayo zathu kutserereka.10Thangwe imwe, Mulungu, mwatiyezera; mwatiyezera ife ninga kuyeza siriva. 11Mudatibweresa mu ukonde; mudatakuza mtolo wakulemera pa msana pathu. 12Mudapitisa wanthu wakuberekeka padzaulu pa misolo yathu; tidafamba mmoto na madzi, soma mudatifikisa m'buto yakupfalaza.13Nimdzabwera mnyumba mwanu na nsembe zakupserereza; nimdzakupani malonjezo yangu 14yomwe milomo yangu idalonjeza na pakamwa pangu kusewera pomwe ndikhali mmatsautso. 15Nimdzapereka nsembe yakupserereza ya mafuta ya nyama na pfungo lakununtchira la atonde wa mabira; nimdzapereka ng'ombe na mbuzi.16Bwerani mutetekere, imwe mwense wakugopa Mulungu, apo nimdzafokotozera bsense adachitira moyo wangu. 17Ndidalirira iye na pakamwa pangu, achilemekezewa na lirime langu. 18Ningadakhala ndidaona chakuipa mu mtima mwangu, Mbuya angadanditetekera lini ine.19Soma Mulungu wabva chadidi; watetekera mafala ya pembo langu. 20Wakudala ni Mulungu, omwe alibe kulamba pembo langu ayai chikhulupiriro cha phangano lache kuchoka kuna ine.
671Mulungu atichitire chifundo na kutidalisa na kutiwalisira nkhope yache 2kuti njira zanu zidziwike ku dziko lapansi, chipulumuso chanu pakati mwa madzinza yense.3Lekani wanthu akulemekezeni, Mulungu, wanthu wense alemekeze imwe. 4Ha, madzinza mbayasekere na kuyimba na chisekerero, thangwe mumdzayeruza wanthu na chilungamo na kutonga madzinza pa dziko lapansi.5Wanthu akulemekezeni, Mulungu, wanthu akulemekezeni. 6Dziko lapansi lapereka bzipaso bzache apo Mulungu, Mulungu wathu, watidalisa.7Mulungu watidalisa, apo malekezero yense ya dziko lapansi yamdzamgopa iye.
681Mulungu alamuke; awengi wache mbaabalalike; wakumuwenga iye athawe pamaso pache. 2Ninga utsi bumbachosekera, ndendende athotheni; ninga phula limbasungunukira pamoto, ndendendembo wakuipa amale pamaso pa Mulungu. 3Soma wakulungama asekere; asekere pamaso pa Mulungu; asekerere nacho chisekerero..4Imbirani Mulungu! Imbani malemekezo ku dzina lache! Lemekezani omwe ambatchobva kudzera mbzidikha bza chigwa cha Mkulo wa Yorodano! Yahova ndiye dzina lache! Sekerani mwa iye! 5Baba wa wana wamasiye, wakuyeruza wa azimayi wamasiye, ni Mulungu mu mbuto yakuchena komwe ambakhala. 6Mulungu ambaikha wanthu wakuungulumwa mmabanja; ambachosesa wakumangiwa na kuyimba; soma wakupikisana naye amkala mdziko lakusaya madzi.7Mulungu pakubula panja kuyenda pamaso pa wanthu wanu, pakufamba mchipululu, 8dziko lapansi lidatekenyeka; kudzaulu kudagwesa pomwe mvula pamaso pa Mulungu, pamaso pa Mulungu pakufika iye ku Sinai, pamaso pa Mulungu, Mulungu wa Isaraeli.9Imwe, Mulungu, mudabvumbisa chimvula; mudatsitsimusa chakusiiriwa chanu chitaneta. 10Wanthu wanu adakhala mwemo; Imwe, Mulungu, mudalipereka kuchoka mu ukoma bwanu kuna wakusaya.11Mbuya adapa mafala, apo iwo wakuyalalikira akhali thimu lizinji. 12Mafumu ya mathimuyo ya wankhondowo yadathawa, yadathawa, apo akazi akudikhirira pa muyi adagawa bzakupondedza kunkhondo: 13maphapidwe ya njiiwa yakugugudiza na siriva, matenga yache na golide wakuyetima. Soma wina wa wanthumwe mudagona pansi pakati pa makhola ya mabira.14Wamphamvu yense atabalalisa mafumu mwemo, mudachena ninga matalala M'phiri la Zalimoni. 15Phiri litali ni dziko lamapiri la Basani; Phiri litali ni dziko la maphiri la Basani. 16Thangweranji mumbanyang'anisa mwa nsanje, iwe phiri litali la dziko, pa phiri ndilo Mulungu adakhumba kukhala mbuto yakukhala iye? Indedi, Yahova amdzakhala mwemo kwamuyaya.17Magareta ya Mulungu yali bzulu makumi mawiri, bzulu na bzulu; Mbuya ali pakati pa iyo m'buto yakuchena, pa Sinai. 18Mudakwira kudzaulu; mudatsogolera akapolo; mwatambira mphaso kuchoka pakati pa wanthu, na kuchoka kuna wakupikisana naye, pala kuti Yahova, Mulungu, akhale mwemo.19Wakulemekezeka ni Mbuya, omwe nsiku zense ambatisenzera mitolo, Mulungu wa chipulumuso chathu. 20Mulungu wathu ni Mulungu wakupulumusa; Yahova Mbuya ndiye omwe amkwanisa kutipulumusa ku imfa. 21Soma Mulungu amdzamenya kudzera m'boko la awengi wache, kudzera mwa msolo wa tsisi wa iwo wakufamba mkugazika kwache.22Mbuya adati, ''Nimdzabweza awengi wangu kuchoka ku Basani; nimdzawabweza kuchoka mkuzika kwa nyanza 23pala kuti udzononge awengi wako, kubvwika nzayo yako mmulopa, na kuti malirime ya mbwaya zako yalawidzembo awengi wako.''24Iwo adaona mafambidwe yanu, Mulungu, mafambidwe ya Mulungu wangu, Mfumu yangu, kuyenda m'buto yakuchena. 25Wakuyimba adatoma kutsogola, wakuyimba bzakuimba adatewera mmambuyo, apo pakati pakhana madende yakusaya kuloodwa kuyimba mangaka.26Lemekezani Mulungu mmitsonkhano, lemekezani Yahova, imwe wakuchoka ku gwero la Isaraeli. 27Pana Benjamini, dzinza ling'ono letu, kutonga iwo, ndiye akulu wa Yuda na wanthu wawo, akulu wa Zebuluni na akulu wa Naftali.28Mulungu wako, Isaraeli, watonga mphamvu yako; kutizimbulira ife mphamvu yanu, Mulungu, ninga mudaizimbulira mthawe ya mm'buyo. 29Tizimbulireni mphamvu yanu kuchoka ku kachisi wanu pa Yerusalemu, komwe mafumu yambabweresa chaufulu kukupani.30Tsimulani bzilombo bza mthengo mmitete, kulimbana na wanthu, thimu lire la ng'ombe na wana wa ng'ombe. Achepseni iwo akubweresereni siriva, balalisani wanthu wakukonda kuyambisa nkhondo. Akulu amdzabula mu Aigupto: 31Kusi amdzakulumiza kupalawizira manja yache kuna Mulungu.32Imbirani Mulungu, imwe maufumu ya dziko lapansi. Imbirani chilemekezo kuna Mbuya, 33kuna iye wakuberekeka pa dzauludzaulu, wakuyambira kale lense; onani, wakwiza mafala yache na mphamvu.34Tawirizani mphamvu kuna Mulungu; ukulu bwache buli pa Isaraeli, apo mpamvu zache ziri mdzaulu. 35Mulungu, ndimwe wakugopsa m'buto yanu yakuchena; Mulungu wa Isaraeli--ambapa mphamvu na chilimbikiso kuna wanthu wache. Alemekezeke Mulungu.
691Ndipulumuseni, Mulungu, thangwe madzi yaikha moyo wangu pa chigopsero. 2Ndamira mmatope yakuzika yakusaya pakupondera; ndamira mmadzi yakuzika, komwe madzi yakukhaphwikira yandimiza.3Ndaneta na kulira kwangu; ngololo yangu yauma; mmaso mwangu mwapsipa pomwe ndikudikhirira Mulungu wangu. 4Wale wakundiwenga seye thangwe mbazinji kuposa tsisi la pamsolo pangu; wakufuna kundimaliza, achikhala awengi wangu wakusaya thangwe lakuipisana nawo, ana mphamvu; chomwe ndiribe kuba, ndibweze.5Mulungu, mukudziwa kupusa kwangu, apo bzakuphonya bzangu mpsakubisika lini kuna imwe. 6Nampodi kuti wakulemekeza imwe achite manyazi thangwera ine, Mbuya Yahova wa mathimu; nampodi kuti iwo wakupsaga imwe apepusiwe thangwera ine, Mulungu wa Isaraeli.7Thangwera imwe ndabvuma kutonzewa; manyazi yampsinkha nkhope yangu. 8Ndasanduka mlendo kuna abale wangu, wakunja kuna wana wa mayi wangu. 9Thangwerra changu cha nyumba yanu chandikhudyula, na bzitonzo bza iwo wakutonza imwe bzagwera ine.10Ndikulira na kutsotsa kudya, ndipirire chitonzo. 11Ningabvala chiguduli, ndidasanduka mwambi kuna iwo. 12Iwo wakukhala m'bzipata bza muyi akusewera bza ine; ndine chimbo cha anyakuledzera.13Soma ningakhala inepano, pembo langu liri kuna imwe, Yahova, pa nthawe ndiyo muti mudzabvume; nditawireni mchikhulupiriro cha chipuumuso chanu. 14Ndinuleni mmatope, apo nampodi kubvuma ndimire; ndichoseni pa wanthu wakundiwenga na kundipulumusa ku madzi yakuzika. 15Nampodi kukhaphwikira kwa madzi kundimize ine, ayai kuzika kundikhudyule. Nampodi dindi lindifungire mulomo wache .16Nditawireni, Yahova, thangwera mpangano wa chikhulupiriro chanu ngwabwino; thangwera bzifundo bzanu kuna ine mpsizinji, chungunukirani kuna ine. 17Nampodi kubisira nkhope yanu kapolo wanu, nakuti ndiri mmatsautso; nditawireni kamkulumize.18Bwerani kuna ine mundipulumuse. Thangwera awengi wangu, akundibetchera kobiri. 19Mukudziwa chitonzo changu, manyazi yangu, na kupepusiwa kwangu; awengi wangu wense ali pamaso panu.20Chitonzo chandipsera mtima wangu, ndadzaziwa na kulemera; ndidapsaga wina wakundichira chifundo, soma pakhalibe; ndidapsaga wakundinyamaliza, soma pakhalibe. 21Iwo adandipa ndulu kukhala chakudya changu; pakubva nyota ine adandipa vinyo wakusasa kuti ndimwe.22Meza yawo pamaso pawo isanduke ukhulira; akukumbuka ali mwakutetezeka, lekani usanduke mulapu. 23Maso yawo yapsipe kuti nampodi awone; na kutetemeresa mchiuno mwawo kwakusaya kulekeza.24Tsanulirani ukali bwanu pa iwo, apo lekani ukali bwanu buwagonjese 25Lekani matsasa yawo yasanduke matere; nampodi aliyense akhale mmahema yawo.26Nakuti iwo akuteweratewera omwe mudammenya. Iwo adabwerezera kukambirana bza kuwawa kwa iwo omwe mudawadzononga. 27Kuwazenga mulandu wakuthimizira mphumbza pa mphumbza; nampodi kuwabvuma kubwera mchipambano chanu cha chilungamo.28Lekani apfudziwe M'bukhu la Moyo apo neye kunembiwa pabodzi na wakulungama. 29Soma ndine wakusaya na wakubva kuwawa; lekani chipulumuso chanu, Mulungu, ndiyikheni ine padzaulu.30Nimdzalemekeza dzina la Mulungu na chimbo apo nimdzakwiza iye na mphaso zakutenda. 31Chimwecho chimdzakomera Yahova bwino kuposa ng'ombe ayai ng'ombe imuna ya nyanga na bziboda.32Wakupfatsa achiona apo ali wakusekera; imwe wakupsaga Mulungu, mitima yanu ikale na moyo. 33Nakuti Yahova ambabvera wakusaya apo ambapepusa lini wakumangiwa wache.34Lekani kudzaulu na dziko lapansi bzilemekeze iye, nyanza na chirichense chakupamba mwemo. 35Nakuti Mulungu amdzapulumusa Ziyoni achidzamanga miyi ya Yuda; wanthu amdzakhala mwemo achidzaienga kukhala yawoyawo. 36Wa mbewu ya akapolo wache amdzaitambira; apo iwo wakukonda dzina lache amdzakhala mwemo.
701Ndipulumuseni, Mulungu! Yahova, bwerani kulumizani mundithandize. 2Wakuyezera kutenga moyo wangu achite manyazi na kudodoma; abwezedwe mmambuyo achipepesiwa, wakukonda kutengera mwayi kubva kuwawa kwangu. 3Abwerere mmambuyo thangwera manyazi yawo, wale omwe ambati, ''Hede, hede.''4Wakupsaga imwe wense asekerere na kudekedwa; wakukonda chipulumuso chanu alewe kwakusaya kulekeza, ''Alemekezeke Mulungu.'' 5Soma ndine wakusaya na wakubonera; mundikulumizire, Mulungu; ndimwe thandizo langu apo mumbandipulumusa. Yahova, chitani nampodi kuchedwa.
711Mwa imwe, Yahova, nimthawira, nampodi ine ndichitisiwe manyazi. 2Ndipulumuseni na kundikhotcherera mchilungamo chanu; tcherani khutu lanu kuna ine na kundipulumusa. 3Khalani kuna ine thanthwe lakuthawira komwe ningayende nthawe zense; mwatonga kundipulumusa ine, thangwe ndimwe thanthwe langu na litsito langu.4Ndipulumuseni, Mulungu wangu, kuchoka mmanja mwa wakuipa, kuchoka mmanja mwa munthu wakusaya kulungama na wachiwawa. 5Thangwe ndimwe chidikhiriro changu, Mbuya Yahova. Ndakhulupirira imwe kuyambira ndikali mwana.6Soma ndakhala wakuthandiziwa kuchoka mmimba; ndimwe omwe mudandichosa mmimba mwa mayi wangu; chilemekezo changu chimdzakhala pa imwe nthawe zense. 7Ndine chakudabwisa kuna wanthu azinji, ndimwe chakuthawira changu cha mphamvu.8Pakamwa pangu pamdzadzala na kulemekeza, nsiku yense na ulemu bwanu. 9Nampodi kunditaya mu nthawe ya ukalamba bwangu; nampodi kundilekerera mphamvu zangu zingamala.10Thangwe awengi wangu akusewera bza ine; iwo wakunyang'anisa moyo wangu akupangana pabodzi. 11Iwo ambati, ''Mulungu wamutaya; mtewereni mumtenge, thangwe palibe munthu wakumpulumusa.''12Mulungu, nampodi kukhala kutali nande; Mulungu wangu, kulumizani kundithandiza. 13Alekeni akhale na manjazi na kudzonongeka, iwo wakundifunira chakuipa; alekeni abvazikiwe na chitonzo na kupepuka, iwo wakundifunira chakuipa.14Soma nimdzadikhirira mwa imwe nthawe zense ndichidzakulemekezani kwene kwene. 15Pakamwa pangu pamdzalewa bza chilungamo na chipulumuso chanu nsiku yense, napo ndikuchidziwa lini. 16Nimdzabwera mu bzichito bzikulu bza Mbuya Yahova; nimdzaguma chilungamo chanu, chanu mwekha.17Mulungu, mwandipfunzisa ine kuchoka ubwana bwangu; neye tsapano ndikulalika bzichito bzakudabwisa. 18Indedi, napo ndiri wakukalamba na msolo wa imvi, Mulungu, nampodi kundilekerera, ninga ndakhala ndikulewa bza mphamvu ku m'bwado uli mkudza, mphamvu zanu kuna munthu aliyense omwe ali mkubwera.19Chilungamo chanu pomwe, Mulungu, mchikulu zedi; imwe omwe mwachita bzinthu bzikulu, Mulungu, mbani ali ninga imwe? 20Imwe omwe mudandionesa mtsautso mazinji mumdzatitsitsimusa pomwe ife na kutibweresa pomwe ife kuchoka mkuzika kwa dziko lapansi.21Thimizirani ukulu bwangu; tembenukani pomwe mundinyamalize. 22Nimdzapereka pomwe kutenda kuna imwe na zeze pa kukhulupirika kwanu, Mulungu wangu; nimdzakuimbirani bzakulemekeza na zeze, Wakuchena wa Isaraeli.23Milomo yangu imdzalewa bza chisekerero ningadzakuyimbirani malemekezo--neye moyo wangu, omwe mwaulombola. 24Lirime langu limdzasewera pomwe bza chilungamo chanu nsiku yense; thangwe iwo achitisiwa manyazi na kudodoma, iwo wakufuna kundichita chakuipa.
7213Ipeni mfumu mayeruzo yanu yachilungamo, Mulungu, chilungamo chanu kuna mwana wachimuna wa mfumu. 2Iye mbaayeruze wanthu wanu mchilungamo na wakusaya wanu mchilungamo. Mapiri yamdzatengera mtendere wa wanthu; tumapiri mbatutengere chilungamo.4Iye ayeruze wakusaya wa mwa wanthu; apulumuse wana wa wakusaya na kupsa mmapidaso wakuboneresa. 5Iwo akugopeni imwe ndimo dzuwa limbakhalira, na pomwe mwezi ummalira mmibwado yense.6Iye abvumbe pansi ninga mvula pa uswa bwakumwetiwa, ninga mvula yakuthirizira dziko lapansi. 7Wakulungama amdzakhazikika mu nsiku zache, apo mbapakhale mtenere wakuwanda kufikizana mwezi umdzakhala lini pomwe.8Amdzachita ufumu kuchoka ku nyanza kufikizana ku nyanza, na kuchoka ku Mkulo kufikizana kuphampha kwa dziko lapansi. 9Iwo wakukhala mchipululu amdzagodama pamaso pache; awengi wache amdzanyanguta pfumbi. 10Mafumu ya ku Tarisi na mnsuwa yabwere nacho chakupereka; mafumu ya ku Sheba na Seba yamdzapereka mphaso.11Chadidi, mafumu yensene yamdzagodamira iye; madzinza yensene yamdzamtumikira iye. 12Nakuti iye ambathandiza munthu wakusaya omwe ambalira na munthu wakusaya omwe alibe mthandizi.13Iye ana nsisi na wakusaya na wakubonera, apo ambapulumusa miyoyo ya wanthu wakusaya. 14Iye amdzalombola miyoyo yawo ku chitsautso na chiwawa, apo mulopa wawo ngwa nsengwa yapatali pamaso pache.15Iye akhale na moyo! Oro wa ku Sheba aperekiwe kuna iye. Wanthu mbaamupembere kwakusaya kulekeza; Mulungu amudalise iye nsiku yensene. 16Mdzikomo mudzakhale tirigu wakuwanda; pakatolotolo pa mapiri bzipaso bzawo bzidzakhala kotsa kotsa. Bzipaso bzache bzikhale ninga Lebano; wanthu amdzaphuka mmiyi ninga uswa bwa mthengo.17Dzina lache mbalikhale ku nthawe zensene; dzina lache lipitirize kukhala ninga dzuwa; wanthu adalisike mwa iye; madzinza yensene yamchemere wakudala.18Yahova Mulungu, Mulungu wa isaraeli, alemekezeke, omwe yekhayo ambachita bzinthu bzakudabwisa. 19Dzina lache la ulemerero lilemekezeke nthawe zense, apo dziko lapansi mbalidzale na ulemerero bwache. Amen na Amen. 20Mapembo ya Davide mwana wachimuna wa Jese yamala.
731Chadidi Mulungu ngwabwino kuna Isaraeli, kuna wale wa mtima wakuchena. 2Soma ningakhala ine, nzayo zangu zingadatserereka, nzayo zangu zingadatserereka kunyansi kwangu 3thangwe ndidachitira nsanje wamadumwa pomwe ndidaona mtendere wa wakuipa.4Thangwe alibe chakuwawa kufikizana imfa yawo, soma ali wa mphamvu na wakudya bwino. 5Iwo akubonera lini ninga wanthu winango; akutsautsika lini ninga wanthu winango.6Kubzithusa kumkhala ninga njema pakhosi pawo; chiwawa chawabvazika ninga mkanjo. 7Mu uzimola bwawo mumbabula chakuipa; bzakukumbuka bzakuipa bzimbagwata na mmitima mwawo.8Ambachita msobwe na kusewera mwakuipa; mkutsautsa kwawo ambagopsera chitsautso. 9Ambaikha pakamwa pawo mkugazana na kudzaulu, apo malirime yawo yamfambafamba mdziko lapansi.10Mthangwrache wanthu wache ambabwera kuna iwo apo madzi yakuwanda yamtayiwa kunja. 11Iwo ambati, ''Mulunguyo ambadziwa tani? Kodi Mkulu wa kudzauluyo ambadziwa?'' 12Onani: wanthuwa mbakuipa; nthawe zense ali wakukhazikika, kufamba achidala na basi.13Chadidi mpsapezipezi kuti ndanyang'anira moyo wangu na kusamba mmanja mwangu kuonesa kusaya kuphonya. 14Thangwe nsiku yense ndaboneresewa na kundilanga machibese yaliyense. 15Ningadati, ''Nimdzalewa bzinthu bzobzi,'' ndiye ningadaupereka mbwado wa wana wanuyu.16Napo ndidayezera kubvesesa bzinthu bzobzi, bzikhali bzakundinesa maninge. 17Kinangoko ndidayenda m'buto yakupambulika ya Mulungu ndichibwera kudzabvesesa chimaliziro chawo.18Chadidi mukuwaikha m'buto zakuterera; mukuwayesa matere. 19Asayirenyi kusanduka chipululu mkanthawe kakuchepa! Abwera kuphampha apo amaliziwa na kugopsa kukulu. 20Ali ninga atulo wina angaphephuka; Mbuya, mungalamuka, mumdzapepusa chibvulibvuli chawo.21Nakuti mtima wangu udawawa, ndichikhala wakudzonongeka zedi. 22Ndikhali wakusaya kudziwa na kutaza kuona; ndikhali ninga nyama yakusaya nzeru pamaso panu.23Chensecho ndiri namwe nthawe zense; mwaphata boko langu lamadidi. 24Mumdzanditsogolera ine mmalangizo yanu apo kinangoko mkunditambira ine ku ulemerero bwanu.25Mbani ndinaye mdzaulu soma ndimwe? Palibe wina padziko lapansi wakumkonda soma ndimwe. 26Thupi langu na mtima wangu bzingamala, soma Mulungu ndiye mphamvu za mtima wangu na chakutambira changu chakusaya kumala.27Omwe anamwe kutali amdzamala; mumdzadzononga wensene wakusaya kukhulupirika kuna imwe. 28Soma ningakhala ine, bzense ndibzo nimfuna mkufendeza kuna Mulungu. Ndasandusa Mbuya Yahova kwakuthawira kwangu. Nimdzafokotozera bzichito bzanu bzense.
741Mulungu, thangweranyi mwatitaya ife kwamuyaya? Thangweranyi ukali bwanu bwagakira mabira ya uswa bwanu? 2Kumbukirani wanthu wanu, omwe mudawagula kale kale, dzinza ndilo mudalilombola kukhala chakutambira chanu, na Phiri la Ziyoni, lomwe mumbakhala.3Bwerani muone matere yakusaya kumala, kudzononga kwense ndiko muwengi wachitira m'buto yakuchena. 4Wakugazana namwe alira mwakukuwa pakati pa mbuto ya wakusankhuka wanu; iwo azika bandera zawo za nkhondo. 5Adatamuka na mbadzo zawo ninga adachitira na mkhalango yakuthonera. 6Adabodola na kuswa bzakusemeka bzense; adabziswa na mbadzo na masando.7Adagasa moto mbuto yanu yakupambulika, kuyigwesa pansi; adapepusa mbuto yakukhala dzina lanu. 8Iwo adati mmitima mwawo, ''Tiwadzononge wense.'' Adatentha moto mbuto zense zakugumanirana za Mulungu mdzikomo.9Tikuona lini pomwe bzailatizo; palibe pomwe mneneri, apo palibe wina pakati pathu akudziwa kuti bzimdzamala liti. 10Kufikizana liti, Mulungu, muwengi adzakhale achikutonzani basi? Kodi muwengiyu amdzakhala achichitira makiriyado dzina lanu mpakana kalekale? 11Thangweranyi mukufunya boko lanu, boko lanu lamadidi? Chosani boko lanu lamadidi mchakubvala chanu muwadzononge.12Soma Mulungu wakhala mfumu yangu kuchokera kalekale, kubweresa chipulumuso pa dziko,lapansi. 13Mudagawa nyanza na mphamvu zanu; mudaswa misolo ya bzilombo bza mnyanza.14Mudatswanya misolo ya livyatanu; mudamdyesa kuna wakukhala mchipululu. 15Mudabuvula mphuno za lowe na tumikulo; mudaumisa mikulo yakuyerera.16Masikati nganu, na usiku m'bwanu pomwe; mudaikha kutoya na dzuwa m'buto mwache. 17Mudaikha malire yensene ya dziko lapansi; mudalenga mainza na chirimo.18Kumbukirani ndimo muwengi adathusira makiriyado kuna imwe, Yahova, na kuti wanthu wakupusa achitira makiriyado dzina lanu. 19Nampodi kupereka moyo wa njiwa yanu kuna chirombo chamthengo. Nampodi kuyebweratu kwa muyaya moyo wa wanthu wanu wakubonera.20Kumbukirani mpangano wanu, thangwe mphimpha za m'dima za dzikoli zadzala na mbuto zachiwawa. 21Nampodi kulekerera wakubonera kubwezewa mmambuyo ku manyazi; lekani wakusaya na wakutsautsika alemekeze dzina lanu.22Lamukani, Mulungu; mubzisewerere mulandu mwekha; kumbukirani ndimo bzitsiru bzimbakunyozerani nsiku yense. 23Nampodi kuyebwa mafala ya wakugazana namwe ayai baludya la wale omwe nthawe zense ambakugandukirani imwe.
751Tikupereka kutenda kuna imwe, Mulungu, tukupereka kutenda, thangwe dzina lanu liri pafupi; wanthu ambasimba bza mabasa yanu yakudabwisa. 2Pa nthawe ya kuikhika nimdzayeruza mwadidi. 3Napo dziko lapansi na wanthu wense akutetemera na mantha, ndidajirikira nsandamira za dziko lapansi.4Ndidati kuna wakubzithusayo, Nampodi kubzithusa.'' na kuna wakuipayo, ''Nampodi kukwiza nyanga. 5Nampodi kukwiza nyanga yanu mdzaulu; nampodi kumbasewera na khosi lanu lakuuma.'' 6Mkwakuchokera lini kumabvadzuwa ayai kumadokero, apo mkwakuchokera lini mchipululu kwakuchokera kudzusako.7Soma Mulungu ndiye wakuyeruza; ambabulusa pansi achikwiza mdzaulu. 8Nakuti Yahova waphata mmanja mwache kaneka ya vinyu wa phobvu, wakusanganiza na bzakununtchira, uchifunthukira. Chadidi wakuipa wense wa dziko lapansi amdzaumwa kufikizana jojo lakumaliza.9Soma nimdzapitiriza kulewa ndibzo mwachita; nimdzayimba malemekezo kuna Mulungu wa Yakobo. 10Iye wati, ''Nimdzagwata nyanga zense za wakuyipa, soma nyanga za wakulungama zimdzakwiziwa.''
761Mulungu wadziwika ku Yuda; dzina lache ndikulu mu Isaraeli. 2Msasa wache uli mu Salemu; mbuto yache yakukhala iri mu Ziyoni. 3Kumweko iye adakhobola mapsimo ya uta, chakukhotcherera, lupanga, na bzipfudzo bzinango bza nkhondo.4Mumbabvunika mwakutoya apo ndimwe wakubveka pomwe munibuluka ku mapiri, komwe mudapha awengi wanu. 5Wakulimba mtima adapondedzewa; adagona tulo. Wa mphamvu wense alibe kuthandiza.6Pa kutsimula kwanu, Mulungu wa Yakobo, wagareta na wa kavalo kubodzi adagona tulo. 7Imwe, inde imwe, ndimwe wakugopeka; mbani angaimisane namwe mungakalipa?8Kuchoka kudzaulu mudabvekesa chiyeruzo chanu; dziko lapansi likhana mantha lichinyamala 9pomwe imwe, Mulungu, mudalamuka kuyeruza na kupulumusa wakubonera wense wa dziko lapansi.10Chadidi chiyeruzo chanu cha ukali pa munthu chimdzakulemekezesani; mum'bzimangirira mwekha na chakusalira cha ukali bwanu.11Chitani malumbiro kuna Yahova Mulungu wanu na kuyakoya. Wense wakumzungulira iye am'bweresera iye chakupereka omwe ali wakugopeka. 12Iye ambagwata mzimu wa akulu; ambagopeka na mafumu ya dziko lapansi.
771Nimdzachemera na mafala yangu kuna Mulungu; nimdzakuwa na mafala yanguya kuna Mulungu, apo Mulungu wangu amdzanditchera khutu.2Mu nsiku ya matsautso yangu ndidapsaga Mbuya; usiku ndidafuthula manja yangu, apo alibe kuneta. Mtiwa wangu udalamba kunyamaliziwa. 3Ndidakumbuka bza Mulungu pomwe ndidang'ung'udza; ndidakumbuka bza iye pomwe ndidakomoka.4Mudakhazika maso yangu yakupenya; ndidabonerera zedi kutazira kusewera. 5Ndidakumbuka bza nsiku za kale, bza magole yadapita kalekale.6Usiku ndidakumbuka mtima wangu chimbo ndocho kale ndikhayimba. Ndidakumbuka bwino bwino ndichiyezera kuzindikira ndicho chikhachitika. 7Kodi Mbuya amdzandilamba kwa nthawe zense? Kodi iye amdzandionesera lini pomwe udidi?8Kodi mpangano wachikhulupiriro chache walekekeratu? Kodi chipangano chache chatazira ku nthawe zense? 9Kodi Mulungu wayebwa kuchita chifundo? Kodi ukali bwache mudagodesa nsisi zache?10Ndidati, ''Izi ni nsisi zangu; kumodali kwa boko lamadidi la Mkuluyo pa ife.''11Soma nimdzakumbuka bzichito bza Yahova; nimdzakumbuka bzakudabwisa bzanu bzakalekale. 12Nimdzakumbuka bzichito bzanu bzense ndichidzabzilingirira ibzo.13Njira yanu, Mulungu, njakuchena; ni mulungunyi wakuyezezera na Mulungu wathu mkulu? 14Ndimwe Mulungu wakuchita bzakudabwisa; mwazimbula mphamvu yanu pakati pa wanthu. 15Mudapa wanthu wanu chipambano na mphamvu yanu ikulu---wa mbewu wa Yakobo na Yosefe.16Madzi yadakuonani, Mulungu, madzi yadakuonani, apo iwo achichita mantha; kuzika kudatetemera. 17Mitambo idatsanula madzi; kudzaulu kwa mitambo kudabveka mafala; mapsimo yanu yadambuluka.18Fala la kugunda kwanu lidabveka mchonzi; kupenya kudatoya dziko lapansi; dziko lapansi lidatetemera na kutekenyeka. 19Njira yanu idayenda kudzera mnyanza na njira yanu kudzera mmadzi yakukalipa, soma midindo ya nzayo zanu iribe kuoneka. 20Mudatsogolera wanthu wanu ninga thimu la mabira kuphatisa basa boko la Mose na Aroni.
781Bverani chipfunziso changu, wanthu wangu, tetekerani mafala ya pakamwa pangu. 2Nimfungula pakamwa pangu m'bzifaniziro; nimdzayimba bza bzinthu bzakubisika bza kale.3Bzinthu ibzi ndibzo mwakahala mukubzibva na kubzidziwa, bzinthu ndibzo abereki wathu akhatiuza. 4Timdzabzibisira lini wa mbewu yathu. Timdzauza m'bwado winayo bza bzichito bza kalemekezedwe ka Yahova, mphamvu yache, na bzakudabwisa ndibzo iye wachita.5Thangwe adakhazikisa mayeruzo ya mpangano mwa Yakobo na kuikha chitongi mu Isaraeli. Adatonga abereki wathu ndibzo iwo akhafuna kuwapfunzisira wana wao. 6Iye adatonga bzobzi pala kuti m'bwado uli mkudzayo udzadziwe mayeruzo yache, wana wakuti akanati kubadwa, omwe amdzafokotozerambo wana wawo7Ndiye iwo amdzayikha chidikhiriro chawo mwa Mulungu apo neye kuyebwa bzichito bzache soma kukoya bzakutonga bzache. 8Ndiye angadakhala lini ninga abereki wawo, omwe akhali m'bwado wakuukira na wakupikisana naye, m'bwado ndiwo mitima yawo ikhali lini mwakulungama, na omwe mizimu wawo ikhali lini yakubzipereka na yakukhulupirika kuna Mulungu.9Wanthu wa ku Efraimu akhana mauta, soma nsiku ya nkhondo adabwerera mmambuyo. 10Alibe kukoya mpangano na Mulungu, achilamba kubvera chitongi chache. 11Iwo adayebwa bzichito bzache, bzinthu bzakudabwisa ndibzo iye adawaonesera iwo.12Adayebwa bzinthu bzakudabwisa iye adawachitira pamaso pa abereki wawo mdziko la Aigupto, mdziko la Zoani. 13Iye adagawa nyanza achiwatsogolera kuiyambuka; adaimisa madzi ninga nyumba. 14Nthawe ya masikati adawatsogolera na mtambo apo usiku bwense na kubvunika kwa moto.15Adang'alula mathanthwe mchipululu, achiwapa iwo madzi yakuwanda, yakukwana kudzala kuzika kwa nyanza. 16Iye adayereresa tumikulo kuchoka ku mathanthwe na kuchitisa madzi kuyerera ninga mikulo.17Soma iwo adapitirira basi kumuphonyera iye, kupikisana na Mkulu wa Mdzauluyo mchipululu. 18Adayezera Mulungu mmitima mwawo pa kumbakumbira chakudya kukhutisa mudyo wawo.19Adasewera mwakugazana na Mulungu; iwo adati, ''Kodi Mulungu angatikonzeredi pakudyera mchipululu? 20Onani, pomwe iye adamenya thanthwe, madzi yadafunthuka apo mikulo idakhaphwikira. Soma kodi angatipe pomwe mkate? Kodi amdzapereka nyama kuna wanthu wache?''21Pomwe Yahova adabva ibzi, adakalipa; ndiye moto wache udagakira Yakobo, na ukali bwache budamenya Isaraeli, 22thangwe alibe kukhulupirira mwa Mulungu apo alibe kukhulupirira mchipulumuso chache.23Soma adatonga kudzaulu na kufungula misuwo ya kudzaulu. 24Adawabvumbisira mana kuti adye, achiwapa tirigu kuchoka kudzaulu. 25Wanthu adadya mkate wa anjero. Iye adawatumizira chakudya chakuwanda.26Adakunthisa chonzi mdzaulu, apo na mphamvu yache adatsogolera chonzi cha kumwera. 27Iye adawabvumbisira nyama ninga pfumbi, mbalame zizinji ninga mchenga wa mnyanza. 28Zidagwa pakati pa msasa wawo, kuzungulira mahema yawo yensene.29Ndiye adadya achikhuta. Iye adawapa chakukhumba iwo. 30Soma akhanati basi kukhuta; chakudya chawo chikhali chikali mkamwa mwawo.31Ukali bwa Mulungu budawaphata buchipha wamphamvu kwenekwenewo. Adagwesa anyamata wa Isaraeli. 32Napo bzikhali tenepoyo, iwo adapitiriza kuphonya apo alibe basi kukhulupirira bzichito bzache bzakudabwisa.33Mthangwerache Mulungu adafupikisa nsiku zawo; magole yawo yadadzala na mantha. 34Pomwe Mulungu adawapha, adayamba kumupsaga, achibwerera kumunyang'ana iye mwa nyongo.35Iwo adakumbukira kuti Mulungu akhali thanthwe lawo na kuti Mulungu Mkulu wa mdzauluyo akhali mpulumusi wawo. 36Soma adamsasata iye na pakamwa pawo achimnamiza na mafala yawo. 37Nakuti mitima yawo ikhali lini yakukhazikika pa iye, apo akhali lini wakukhulupirika mu mpangano wawo.38Soma iye, pakukhala wachifundo, adawalekerera chakuipa chawo apo alibe kuwadzononga. Inde, kazinjitsa adabweza ukali bwache apo alibe kuchosa ukali bwache bwensene.39Iye adakumbukira kuti adakonzewa ku thupi, chonzi chakugwata apo chimbabwerera lini. 40Kawiri kawiri iwo adapikisana naye mchipululu achimubvesa nsisi m'buto za mtetete! 41Kawiri kawiri iwo adapikisana na Mulungu achikalipisa Wakuchenayo wa Isaraeli.42Iwo alibe kukumbuka bza mphamvu yoyi, ndimo iye adawalombolera ku muwengi 43pomwe iye adachita bzilatizo bzakugopsa mu Aigupto na bzakudabwisa bzache mu mphimpha ya Zoani.44Iye adasandusa mulopa mikulo ya mu Aigupto mwakuti iwo adatazira kumwera mmikulo yawoyo. 45Iye adawatumizira mitambo ya ntchentche zakuwamala na achule wa kuwadzononga. 46Adapa mbeu zawo ku bziwala na basa lawo ku bziwala.47Adadzononga mpesa wawo na matalala na mikuyu yawo na zawe. 48Adabvumbisa matalala pa ng'ombe zawo na kuthusa mpheni pa bzifuwo bzawo. 49Kugopsa kwa ukali bwache kudawafikira. Adatumiza chilango, ukali, na mtsautso ninga anjero wakubweresa chakuipa.50Adanyalizira njira ukali bwache; alibe kuwaleka na moyo soma kuwapereka ku muliri. 51Adapha wana wense wakutoma kubadwa mu Aigupto, wakutoma kubadwa wa mphamvu yawo mmahema ya Hamu.52Adatsogolera wanthu wache kubula ninga mabira achiwatsogolera kudzera mchipululu ninga thimu la bzifuwo. 53Adatsool;era mwakukhulupirika na mwakuti iwo alibe kugopa, soma nyanza idamiza awengi wawo.54Kinangoko adawafikiza kumalire ya mbuto yache yakuchena, ku phiri lache lomwe boko lache lamadidi lidaligula. 55Adathotha madzinza pamaso pawo achiwagawira chakusiiriwa chawo. Adakhalisa madzinza ya Isaraeli mmahema mwawo.56Soma adapikisana achigandukita Mulungu Mkulu wa mdzauluyo apo alibe kukoya bzakutonga bzache. 57Akhali wakusaya kukhulupirika achibwerera mmambuyo ninga abereki wawo; iwo akhali wakusaya kudalirika ninga uta bzakudamba.58Thangwe adamkalipisa na mbuto zawo zakupambulika achimnyosa iye ku ukali bwa nsanje na mafano yawo yakutsema. 59Pomwe Mulungu adabva ibzi, adakalipa achiswaya Isaraeli kwakunyanya.60Iye adalamwa mbuto yakupambulika ya ku Silo, chihema ndicho iye akhakhala pakati pa wanthu. 61Adapereka mphavu yache achipereka ulemerero bwache mmanja mwa mtsautsi.62Adapereka wanthu wache ku lupanga, achikalipa na wanthu ndiwo akhadati mbache mpakana mpakana. 63Moto udakhudyula anyamata wawo, apo madende yawo yadalekeza kukhala na bzimbo bza maloozi.64Ansembe wawo adagwa na lupanga, apo azimayi wawo wamasiye adalekeza kumbalira nkhawa. 65Ndiye Mbuya adalamuka ninga wakuchoka pa tulo, ninga nyankhondo wakukuwa thangwera vinyu. 66Adathotha wakugazana naye kuwabweza mmambuyo; achiwaikha pa manyazi yakusaya kumala.67Iye adalamwa chihema cha Yosefe, apo alibe kusankhula dzinza la Efraimu. 68Adasankhula dzinza la Yuda na Phiri la Ziyon lomwe akhalikonda. 69Adamanga mbuto yache yakupambulika ninga kudzaulu, ninga dziko lapansi lomwe adalikhazikisa kwa muyaya.70Adasanlhuila Davide, mtumiki wache, achimtenga kuchoka ku makola ya mabira. 71Adamtenga kuchoka kwakutewera mabira makazi ya ntchere zawo. achimubweresa kukhala makabusa wa Yakobo, wanthu wache, na waIsaraeli, wakusankhuliwa wache wamuyaya. 72Davide adawausa na mtima wache wachadidi, achiwatsogolera iwo na luso la manja yache.
791Mulungu, madzinza yakunja yabwera mchakutambira chanu; yaipisa kachisi wanu wakuchena; yatembenuza Yerusalemu kukhala mudwi wa matere. 2Apereka matupi yakufa ya akapolo wanu kukhala chakudya cha mbalame za mdzaulu, matupi ya wakukhulupirika wanu ku bzilombo bza dziko lapansi. 3Ajojeza mulopa wawo ninga madzi kuzungulira Yerusalemu, apo pakhalibe wina wakuwafuchira.4Takhala chakutonza cha anansi wathu, chakusekesa na chakulalatisa kuna iwo wakutizungulira. 5Ateye liti, Yahova? Mumdzakhala mudakalipa mpakana muyaya? Ateye liti nsanje yanu yaukali imdzakhala ichigaka ninga moto?6Tsanulirani chilango chanu pa madzinza ndiyo yamkudziwani lini na pa maufumu ndiyo yambachemera lini pa dzina lanu. 7Thangwe adammalira Yakobo achipasula miyi yache.8Nampodi kutikoyera bzakuipa bza abereki wathu; bzichito bzanu bzachifundo bzitifikire ife, thangwe talefuka kwene kwene. 9Tithandizeni, Mulungu wa chipulumuso chathu, thangwera ulemerero bwa dzina lanu; tipulumuseni na kutilekerera bzakuipa bzathu thangwera dzina lanu.10Thangweranyi madzinza yalewe, ''Mulungu wawoyo ali kuponi?'' Mulopa wa akapolo wanu omwe udajojezewa ubwezeriwe pa madzinza pamaso pathu. 11Mang'ung'udzo ya wakumangiwa yabwere pamaso panu; na ukulu bwa mphamvu yanu koyani na moyo wana wa imfa.12Muwabwezere kanomwe chakutonza chawo anansi wathu na kutonza ndiko iwo achita pa imwe, Mbuya. 13Ndiye ife wanthu wanu na mabira ya uswa bwanu timdzakutendani kwa muyaya. Timdzafokotoza malemekezo yanu ku mibwado yensene.
801Tcherani khutu; Makabusa wa Isaraeli, imwe omwe mudatsogolera Yosefe ninga mabira; imwe wakukhala padzaulu pa akerubi, mkutoya pa ife! 2Pamaso pa Efraimu na Benjamini na Manase, lamusirani mphamvu yanu; bwerani mutipulumuse. 3Mulungu, mutibwezerese; toyesani nkhope yanu pa ife, apo timdzapulumuka.4Yahova Mulungu wa mathimu, kufikizana liti mumdzakhala muchikalipa na wanthu wanu angambapemba? 5Mwawadyesa na mkate wa misozi muchiwamwesa misozi mizinji. 6Mwatiikha kuti anzathu atimenyanirane, apo anzathuwo akutiseka mwakutinyoza mwa iwo okha.7Mulungu wa mathimu, mutibwezerese; toyesani nkhope yanu pa ife apo timdzapulumuka. 8Mudabulisa mpesa mu Aigupto; mudathotha madzinza muchiuokera.9Mudaufenjerera mataka; Udaphuka mizi uchidzala dziko. 10Mapiri yadampsinkhika na mthunzi wache, mikungudza ya Mulungu na mitawi yache. 11Udafuthula mitawi yache kufika ku nyanza na mizi yache ku Mkulo wa Firate.12Thangweranyi mwagumula malitsito yache mwakuti wanthu wensene wakugwata mu njira akumbatcha chipaso chache? 13Njiri za mkhalango zikuudzononga, na bzilombo bza mthengo bzikuudya.14Bwererani, Mulungu wa mathimu; nyang'aniani kuchoka kudzauluko na kutchenkha mpesayu. 15Uyu ni muzi ndiwo boko lanu lamadidi lidabzala, mwana wachimuna omwe mwampa mwekha mphamvu. 16Udaotchiwa moto mkuugwesa; iwo amala thangwera kutsimula kwanu.17Boko lanu mbalikhale pa munthu wa kuboko lanu lamadidi, pa mwana wa munthu omwe mudampa mwekha mphamvu. 18Ndiye timdzakuthawani lini; titsisimuseni, apo timdzachemera dzina lanu.19Yahova Mulungu wa mathimu, tibwezereseni; toyesani nkhope yanu pa ife, apo timdzapulumuka.
811Kuwirani mwakusekera kuna Mulungu mphamvu yathu; kuwirani mwakusekera kuna Mulungu wa Yakobo. 2Imbani chimbo na kuyimba na lingaka, zeze wakudeka na chisakasa. 3Fulizani nyanga ya bira pa nsiku ya kukhwedzuka mwezi, pa nsiku ya chibvulibvuli cha mwezi upulumira, pomwe madyerero yathu yali kuyambika.4Thangwe mchakunemba cha kwa Isaraeli, mayeruzo yakuperekiwa na Mulungu wa Yakobo. 5Adalipereka kukhala lamulo mwa Yosefe pomwe iye adayenda kukalimbana na dziko la Aigupto, komwe ndidabva mafala ndiyo ndiribe kuyazindikira:6Ndidachosa mtolo pa phewa pache; manja yache yadatsudzuliwa kulekeza kuphata basa lakusaya malipiro. 7Pa kutsautsika kwako udakuwa, apo ndidakuthandiza iwepo; ndidakutawira iwe kuchoka mu mtambo upsipa wa kugunda. Ndidakuyezera pa madzi ya Meriba.8Tetekerani, wanthu wangu, thangwe nimdzakuchenjezani, a Isaraeli mungandibvera! 9Nampodi pakhale mulungu wachilendo pakati panu; nampodi kunamata mulungu aliyense wachilendo. 10Ndine Yahova Mulungu wako, omwe ndidakubulisa mu Aigupto. Yachamula pakamwa pako kwene kwene, apo nimdzaudzaza.11Soma wanthu wangu alibe kubvera mafala yangu; a Isaraeli alibe kundibvera. 12Ndiye ndiwaperekera kuuma mtima kwawo pala kuti atewere utsaphungu bwawo bwawo.13Ha, kuti wanthu wangu andibverembo ine; kuti wanthu wangu afambe mnjira zangu. 14Ndiye ndidajonjesa kamkulumize awengi wawo na kubwezera boko langu pa wakuwatsautsa.15Iwo wakuwenga Yahova agwe na mantha pamaso pache! Mbaachepsiwe kwamuyaya. 16Nimdzadyesa Isaraeli na tirigu wabwino; nimdzakukhutisa na uchi bwa mthanthwe.''
821Mulungu waima mu mtsonkhano wakupambulika; pakati pa milungu iye akupereka chiyeruzo. 2Kufikizana liti mumdzakhala mukuyeruza mwakusaya kulungama na kuonesa udidi kuna wakuipa?3Perekani chilungamo kuna wakusaya na wamasiye; tchenkhani ufulu bwa wakutsautsika na wakusaya. 4Pulumusani wakusaya na wakutsautsika; apulumuseni mmanja mwa wakuipa.5Amdziwa lini ayai kubvesesa; ambadzungaira mum'dima; maziko yensene ya dziko lapansi yatekenyeka.6Ndidati, ndimwe milungu, apo imwe mwensene wana wa Mkulukulu Wamdzauluyo. 7Soma mumdzafa ninga wanthu na kugwa ninga wina wa akuluakulu.''8Lamukani, Mulungu, ambayeruza dziko lapansi, nakuti muna chakutambira mmadzinza yensene.
831Mulungu nampodi kukhala chete! Nampodi kutilekerera apo khalani wakukhazikika, Mulungu. 2Nyang'anani, awengi wanu akuchita baludya, na iwo wakukuwengani adzusa misolo yawo.3Akukonzera nzeru zakuchenjera kuna wanthu wanu achipangana pabodzi kulimbamna na wakubisika wanu. 4Alewa kuti, ''Bwerani, apo tilekeni tiwadzononge ninga dzinza. Ndiye kuti dzina la Isaraeli limdzakumbukika lini pomwe.'' 5Iwo adapangana pabodzi na mtima ubodzi; adachita chiphatano kulimbana namwe--6Mahema ya ku Edomu na ya a Isimayeli, ya a Moabu na a Hagara, Byblosi, 7Amoni, Amaleki; na Filisitiya pomwe na wakukhala mu Turo.8Asuri pomwe aphatanidzana nawo, asanduka boko la wambewu ya Loti.9Achitireni ninga mudachitira a Midyani, ninga mudachitira na a Sisera na kuna Jabini pa Mkulo wa Kisoni. 10Adamala pa Endoro achisanduka ninga ndovolo ya dziko lapansi.11Muwaikhe akulu wawo ninga a Orebu na Zeebu, na mafumu yawo nunga Zeba na Zalimuna. 12Iwo adati, ''Mbatiye tibzitengere tekha mbuto yakukhala Mulungu.''13Mulungu, mbaawachite ninga pfumbi la kabvulimvuli, ninga mankhunyete pakati pa chonzi, 14ninga moto wakutentha nkhalango, na ninga malambi yakugasa moto mapiri. 15Athotheni na chonzi chanu cha mphamvu, na kuwachitisa mantha na kabvulumbuli wanu.16Dzazani nkhope zawo na manyazi pala kuti apsage dzina lanu, Yahova. 17Mbaachitisiwe manyazi na kugopsewa ku nthawe zense; mbaamale psiti na manyazi yawo.18Ndiye ati adzadziwe kuti imwe mwekha, omwe dzina lanu ni Yahova, ndimwe Mkulu Wamdzaulu wa padziko lense lapansi.
841Ikome tani mbuto mumkhala imwe, Yahova wa mathimu! 2Ndikufunisisa mbuto zakutongera milandu za Yahova; chakukhumba changu chandikomola. Mtima wangu na thupi langu bzimkuwira kuna Mulungu wa moyo.3Neyembo nserenga yabzigumana yokha nyumba na nyamzeze chitsa chache cha iye yekha momwe aniswa wana wache pafupi na maguwa yanu ya nsembe, Yahova wa mathimu, Mfumu yangu, na Mulungu wangu. 4Wakudala ndiwo wakukhala mnyumba mwanu; ambakulemekezani mwakupitirira.5Wakudala ni munthu omwe mphamvu zache ziri mwa imwe, omwe mu mtima mwache muna njira zakukwirira ku Ziyoni. 6Angambagwata na Mchigwa cha Teara amchitisa kukhala mbuto ya mphuno za lowe. Mvula yakutoma imbachidzala na madalitso.7Ambayenda kuchoka mphamvu na mphamvu; aliyense wa iwo akuonekera pamaso pa Mulungu mu Ziyoni. 8Yahova Mulungu wa mathimu, bvani pembo langu; tcherani khutu, Mulungu wa Yakobo! 9Mulungu, onani ndimwe chakukhotchera chathu; onesani kukhudzika na wakudzozewa wanu. 10Thangwe nsiku ibodzi m'buto zanu zakutongera milandu njabwino kuposa dzana kwina kulikwense. Zjai kukhala ine wa pa msuwo mnyumba ya Mulungu wangu, ni bwino kuposana na kugona mmahema ya wakuipa.11Nakuti Yahova Mulungu ni dzuwa lathu na chakukhotcherera; Yahova amdzapereka chifundo na ulemerero; ambalambiza lini chabwino chirichense kuna iwo wakufamba mu ungwiro. 12Yahova wa mathimu, wakudala ndiye amkukhulupirira imwe.
851Yahova, mwaonesa udidi ku dziko lanu; mwabwezeresa ukapolo bwa Yakobo. 2Mwalekerera chakuipa cha wanthu wanu; mwampsinkha bzakuphonya bzawo bzensene.3Mudabweza kukalipa kwanu kwense; mwabwerera ku uali bwanu bwakupsa. 4Tibwezereseni ife, Mulungu wa chipulumuso chathu, apo muletse kutiwenga kwanu pa ife. 5Kodi mumkalipa nafe basi kufikizana kalekale? Kodi mumdzakhala wakukalipa basi kupita mmibwado ya mtsogolo?6Kodi mumdzatipa lini pomwe moyo? Ndiye wanthu wanu adzasekere namwe. 7Tioneseni ife chikhulupiriro cha mpangano wanu, Yahova; tipeni chipulumuso chanu.8Nimdzatetekera ndibzo Yahova Mulungu anilewa, thangwe amdzachita mtendere na wanthu wache, wakukhulupirika wache. Soma nampodi abwerere pomwe ku njira zawo zakupusazo. 9Chadidi chipulumuso chache chiri pafupi kuna wale wakugopa iye; ndiye ulemerero bumdzakhala mdziko lathu.10Chifundo na chadidi bzagumanizana pabodzi; chilungamo na mtendere bzampsompsonana. 11Chadidi chaphukira kuchoka pansi, apo chilungamo chasuzumira kuchoka kudzaulu.12Inde, Yahova amdzapereka madaliso yache yabwino, apo dziko lathu limdzapereka bzipaso bzache. 13Chilungamo chimdzayenda pamaso pache chichikonzera njira nzayo zache.
861Tetekerani, Yahova, na kunditawira, thangwe ndine wakusaya na wakubonera. 2Nditchenkheni ine, thangwe ndine wakukhulupirika; Mulungu wangu, pulumusani kapolo wanu wakukhulupirira imwe.3Mndichitire chifundo, Mbuya, thangwe ndikulirira imwe nsiku yensene. 4Dekedwesani kapolo wanu, thangwe kuna imwe, Mbuya, nimkwizira moyo wangu.5Imwe, Mbuya, ndimwe wabwino, na wakukonzeka kulekerera, wakumangika mchifundo kuna wensene wakulirira imwe, 6Tcherani khutu, Yahova, ku pembo langu; bvani mafala ya makumbiro yangu. 7Mu nsiku ya mtsautso wangu nimbalirira imwe, thangwe mumdzanditawira.8Palibe wina wakuyezezera na imwe pakati pa milungu, Mbuya. Palibe bzichito ninga bzichito bzanu. 9Madzinza yensene ndiyo mudayalenga yamdzabwera yachidzagodama pamaso panu, Mbuya. Yamdzalemekeza dzina lanu.10Thangwe ndimwe mkulu na wakuchita bzinthu bzakudabwisa; ndimwe Mulungu mwekhamwe. 11Ndipfunziseni njira zanu, Yahova. Ndiye nimdzafamba mchadidi chanu. Umbani mtima wangu ukhale ubodzi kuti ugope dzina lanu. 12Mbuya Mulungu wangu, nimdzakulemekezani na mtima wangu wense; nimdzalemekeza dzina lanu kwachikhalire.13Thangwe chikulu mchikhulupiriro cha mpangano wanu pa ine; mwapulumusa moyo wangu mkuzika kwa Thenje. Mulungu, wakubzikuza andigandukira ine. 14Thimu la wanthu likupsaga moyo wangu. Alibe namwe basa.15Soma imwe, ndimwe Mulungu wa chifundo na nsisi, wakuchedwa kukalipa, na wakumangika mchikondi na chikhulupiriro. 16Ndicheukireni na kundichitira chifundo; perekani mphamvu kuna kapolo wanu; pulumusani mwana wa kapolo wanu wachikazi. 17Ndioneseni chilatizo cha udidi bwanu. Ndiye wale wakundiwenga amdzachiona achichita manyazi thangwera imwe, Yahova, wandithandiza na kundinyamaliza.
871Pa phiri lakuchena paima muyi adaukhazikisa; 2Yahova ambakonda mipitiro ya mu Ziyoni kwene kwene kusiyana na mahema yensene ya Yakobo. 3Bzinthu bzaulerero bzimbalewedwa bza imwe, muyi wa Mulungu.4Nimbaguma Rahabu na Babulo kuna wakunditewera wangu. Onani, pana Filistiya na Turo, pabodzi na Kusi--apo ndikuti, 'Uyu adabadwira mwemo.''5Bza Ziyoni bzimdzalewedwa, 'Aliyense wa iwowa adabadwira mwa iye; apo Mkulu wa Mdzaulu chaiyeyo amdzamukhazikisa.'' 6Yahova akunemba m'bukhu la chilewengero cha madzinza, ''Uyu adabadwira mwemo.''7Ndiye wakuyimba pomwe na wakubzina ambati pabodzi, ''Alowe wangu wensene ali mwa imwe.''
881Yahova, Mulungu wa chipulumuso changu, ndikukuwa masikati na usiku pamaso panu. 2Tetekerani pembo langu; tcherani khutu kulira kwangu.3Thangwe ndadzaziwa na matsautso, apo moyo wangu wafika ku Thenje. 4Wanthu akundichitira ninga wale wakuyenga ku dindi; ndiri munthu wakusaya mphamvu.5Wakutayika pakati pa wakufa; ndiri ninga wakufa wakugona mthenje, omwe imwe mumbawakumbukira lini pomwe thangwe agwatika ku mphamvu zanu. 6Mwandiyikha ine ku mbuto yapansi kwene kwene ya dindi, m'buto za mdima na zakuzika.7Ukali bwanu bwayadzamira pa ine, apo magwede yanu yense yagwera ine.8Thangwera imwe, wakudziwana nande akundiswaya. Mwandisandusa wakunyansa kuna iwo. Ndatsekereziwa kutazira kubula ine.9Diso langu lapunduka na kutsautsika; Nsiku yense ndikukuwira imwe, Yahova; ndikufuthulira imwe manja yangu. 10Kodi mumdzachitira wakufa bzakudabwisa? Kodi wakufa amdzalamuka achikulemekezani?11Kodi chikhulupiriro cha mpangano wanu chimdzalalikiwa mthenjemo, chikhulupiriro chanu m'buto ya wakufa? 12Kodi bzichito bzanu bzakudabwisa bzimdzadziwika mu m'dima, ayai chilungamo chanu m'buto za chiyebweko?13Soma ndikulirira imwe, Yahova; machibese pembo langu limbabwera pamaso panu. 14Yahova, thanweranyi mukundilamba? Thangweranyi mukundibisira nkhope yanu?15Ndakhala wakubonera nthawe zense na wakufuna kufa kuyambira ubwana bwangu. Ndatsautsika na bzakugopsa bzanu; ndamala nzeru. 16Ukali bwanu bwakugaka bwapita na pa ine, na bzichito bzanu bzakugopsa bzandidzononga.17Bzandizungulira ninga madzi nsiku yense; bzandizungulira bzense. 18Mwandichosera mwayangu aliyense na wakudziwana nande. Wakudziwana nande wasala ni m'dima okha.
891Nimdzayimba bza bzichito bza chikhulupiriro cha mpangano wa Yahova ku nthawe zense. Nimdzalalika chikhulupiriro chanu ku mibwado ya mtsogolo. 2Nakuti ndati, ''Chikhulupiriro cha mpanagano chakhazikisiwa ku nthawe zense; uchadidi bwanu ndibo mwakakhazikisa mdzaulu.''3Mudati, ''Ndachita mpangano na wakusankhukayo, ndachita lumbiro kuna Davide kapolo wangu: 4'Nimdzakhazikisa wa mbewu yako kwamuyaya, apo nimdzakhazikisa kadera yako yachifumu kudzera mmibwado yensene.'''5Kudzaulu kukulemekeza bzakudabwisa bzanu, Yahova; uchadidi bwanu bukulemekeziwa mu mtsonkhano wa wakuchena mtima. 6Thangwe mbani kudzaulu angalinganiziwe na Yahova? Mbani pakati pa wana wachimuna wa wamphamvu ali ninga Yahova?7Iye ni Mulungu wakulemekezeka maninge mu mtsonkhano wa wakuchena mtima apo ngwakuchitisa mantha kuposa wensene wakumzungulira iye. 8Yahova Mulungu wa mathimu, mbani ana mphamvu ninga Yahova? Uchadidi bwanu bwakuzungulirani.9Mumbatonga nyanza yaukali; magwede yanganyanduka, muchiyaderekhesa. 10Mudatchola Rahabu ninga wakuphedwa. Mudabalalisa wakukuwengani na boko lanu la mphamvu.11Kudzaulu mkwanu, na dziko lapansi pomwe. Mudakhazikisa dziko lapansi na bzense liri nabzo. 12Mudalenga kumpoto na kumwera.Tabori na Herimoni ambasekera mdzina lanu.13Muna boko la mphamvu na manja ya mphamvu, apo boko lanu lamadidi ndakukwizika. 14Chilungamo na chiyeruzo ni maziko ya kadera yanu yachifumu. Chikondi chanu na chikhulupiriro chimbatsogolera pamaso panu.15Wakudala ni wanthu omwe mbadziwa mafala ya lipenga! Yahova, iwo ambafamba mkubvunika kwa nkhope yanu. 16Ambasekera mdzina lanu nsiku yense, apo mchilungamo chanu ambakukwizani.17Ndimwe mphamvu yawo yakulemekezeka, apo na udidi bwanu nyanga yathu imkwizika. 18Thangwe chikhotcherero chathu chiri mwa Yahova; mfumu yathu kwa Wakuchena wa Isaraeli.19Kalekale mudasewera mmasomphenya kuna wakukhulupirika wanu; mudati, ''Ndabvazika korona pa wamphamvuyo.'' 20Ndalamusa wina wakusankhuliwa pakati pa wanthu. 21Ndasankhula Davide kapolo wangu; na mafuta yangu yakuchena ndamupsingisira. 22Boko langu limdzamuthandiza; boko langu limdzamulimbikisa. Palibre muwengi wakudzanyengeza iye; palibe mwana wachakuipa amdzam'boneresa iye. 23Nimdzapeya awengi wache pamaso pache; nimdzapha wale wakuwenga iye.24Chadidi changu na chikhulupiriro cha mpangano wangu bzimdzakhala naye; na dzina langu nyanga yache imdzakwizika. 25Nimdzabzatika boko lache pa nyanza apo boko lamadidi pa mikulo. 26Iye amdzakuwira kuna ine, ''Ndimwe babangu, Mulungu wangu, na thanthwe la chipulumuso changu.27Nimdzamuikha pomwe ninga mwana wachimuna wakutoma, wakukwizika kwenekwene pa mafumu yensene ya dziko lapansi. 28Nimdzapitiriza mpangano wangu wachikhulupiriro kuna iye kwamuyaya; apo mpangano wangu na iye umdzakhala wakutetezeka. 29Nimdzaikha wa mbewu yache kupirira kwa muyaya na kadera yache kukhala yakupirira ninga kupitirira kudzaulu.30Penu wana wache anilamba lamulo langu achisaya kufamba mmayeruzo yangu, 31angaswa malamulo yangu neye kukoya bzakutonga bzangu, 32ndiye nimdzalanga kuphonya kwawo na mpsimbo na kuphonya kwawo na mikwingwirima.33Soma nimdzachosa lini chikondi changu kuna iye ayai kusaya kukhulupirika ku mpangano wangu. 34Nimdzaswa lini mpangano wangu ayai kuchinja mafala ya milomo yangu.35Kabodzi ndalumbira mchicheneso changu-- nimdzanama lini kuna Davide: 36wa mbeu yache amdzapitirira kwa muyaya na kadera yache ya ufumu ninga dzuwa pamaso pangu. 37Chimdzakhazikisiwa kwa muyaya ninga mwezi, mboni yakukhulupirika mdzaulu.''38Soma mwalamba na kumtaya; mwachitira ukali mfumu yanu yakudzozewa. 39Mudalambiza chipangano cha mtumiki wanu. Mudanyoza korona wache muchimthusa pansi. 40Mudagumula malitsito yache yensene. Mwasukwisa mbuto zakukhala iye.41Wense wakugwata pafupi amubera iye. Wasanduka chakutonza cha anansi wache. 42Mwadzusa boko lamadidi la awengi wache; mwachitisa awengi wache wensene kusekera. 43Mudabunthisa nsonga ya lupanga lache na kusaya kumuimisa ku nkhondo.44Mudalekesa kutoya kwache; mwabulusa kadera yache yachifumu pansi, 45Mwachepsa nsiku za ubwana bwache. Mwamugugudiza iye na manyazi.46Kufikizana liti, Yahova? Kodi mum'bzibisa kufikizana muyaya? Ukali bwanu kodi bumdzagaka ninga moto kufikizana liti? 47Ha, kumbukani ndimo kufupika kwa nthawe yangu kuliri, na kuti mkufupika kwanyi kwa moyo mwalengera wana wense wa wanthu! 48Mbani angakhale apo neye kufa, ayai kupulumusa moyo wache yekha mmanja mwa Thenje?49Mbuya, bzichito bzanu bzakale bza chikhulupiriro cha mpangano bziri kuponi ndibzo mudalumbirira kuna Davide mchadidi chanu. 50Kumbukirani, Mbuya, chakutonza kuna atumiki wanu na ndimo nimchisenzera mu mtima mwangu makiriyado mazinji kuchokera ku madzinza. 51Awengi wanu ambathusa makiriyado, Yahova; ambanyoza mathanya ya wakudzozewa wanu.52Wakudalisika ni Yahova ku nthawe zense. Amen na Amen.
901Mbuya, mwakhakala kwakuthawira kwathu mmibwado yenseneyi. 2Mapiri yakanati kulengiwa, ayai imwe kukonza dziko lapansi na dziko lakukhala wanthu, kuyambira nthawe yakusaya kuyamba kufikizana nthawe yakusaya kumala, ndimwe Mulungu.3Mumbabwezeresa munthu ku pfumbi, muchiti, ''Bwerera, iwe wambewu ya wanthu.'' 4Thangwe magole chulu mmaso mwanu yali ninga dzulo litapita, na ninga ulindiri bwa usiku.5Mumbawapsaira ninga na madzi yakukhaphwikira apo ambagona; machibese ali ninga uswa ndibo bumbaphuka. 6Machibese bumbaphuka buchikula; maulo bumbafota mkuuma.7Chadidi, tadzonongeka mu ukali bwanu, apo mu chilango chanu tinigopsewa. 8Mwaikha bzakuipa bzathu pamaso panu, bzakuphonya bzathu bzakubisika mkubvunika kwa nkhope yanu.9Moyo wathu wapitirira mu ukali bwanu; magole yathu kamkulumize yapita ninga lingiliro. 10Magole yathu ni makumi manomwe, ayai neye makumi masere tingakhala nayo mphamvu; soma magole yathu yabwinoyo yalatiziwa na matsautso na nsisi. Soma, yambamala kamangu, apo timbambuluka.11Mbani amdziwa mphamvu ya ukali bwanu, na chilango chanu ndicho chinilingana na kukugopani? 12Ndiye tipfunziseni kulingirira moyo wathu pala kuti tikhale nawo mtima wa nzeru. 13Bwererani, Yahova! Umdzakhala utali tani? Chitirani nsisi akapolo wanu.14Mutikhutise ife machibese na chikhulupiriro cha mpangano wanu pala kuti tisekerere na kukhala wakudekedwa nsiku zanu zensene. 15Tidekedweseni ninga mwa nsiku mudatiboneresazi na magole tidaona chakuipa. 16Atumiki wanu awone basa lanu, na wana awone ulemerero bwanu.Udidi bwa Mbuya Mulungu wathu bukhale bwathu; mutikhazikisire ife basa la manja yathu; chadidi, khazikisani
911Iye wakupsinga mu mthunzi wa Mkulukulu wa Mdzauluyo amdzakhala mu mthunzi wa Wamphamvu zense. Nimdzati kuna Yahova, 2''Iye ndiye pakuthawira pangu na litsito langu, Mulungu wangu, omwe mwa iye nimkhulupirira.''3Thangwe iye amdzakulombola iwe ku ukhulira bwa kasadolo na ku muliri wakudzononga. 4Amdzakumpsinkha na maphapidwe yache, apo mmaphapidwe mwachemo umdzagumana kwakuthawira. Chikhulupiriro chache mchakukhotchera na chitetezo.5Umdzabva lini mantha na chakugopsa cha usiku, ayai na msewe wakumbuluka masikati, 6ayai na muliri wakubisalika mu m'dima, pinango na chidzonongeko chakukhala masikatikati. 7Chulu angagwe ku mbali yako apo bzulu khumi ku boko la madidi, soma yamdzakufika lini.8Umdzaona na maso yako uchidzaona kubwezera chilango wakuipa. 9Popeza udati imwe Yahova ndimwe pakuthawira pangu! Sandusambo Wamdzauluyo chakukhala mwemo chako,10Palibe chakuipa chiti chidzakugwere iwe; palibe chakulanga chiti chidzafendere ku chihema chako. 11Nakuti iye amdzaikha anjero kutonga pa iwe, akakoye iwe mnjira zako zensene.12Amdzakudzusa iwe mdzaulu na manja yawo kuti umdzagunsa lini nzayo yako pa mwala. 13Umdzapondedza mphondolo ku nzayo zako; umdzapondedza wana wa mphondolo na nyoka.14Thangwe ambadekedwa nande, nimdzampulumusa. Nimdzamutchenkha thangwe amdziwa dzina langu. 15Angandikuwira ine, nimdzamtawira. Nimdzakhala naye mmatsautso; nimdzampa chipambano na kumchitira ulemu. 16Nimdzamukhutisa na kutalika kwa nsiku, na kumuonesa chipulumuso changu.
921Mchinthu chabwino kupereka kutenda kuna Yahova na kuyimba malemekezo ku dzina lanu, Wamdzaulu Mkhuluyo, 2kulalikira chikhulupiriro cha mpangano wanu machibese na chadidi chanu usiku bulibwense, 3pa chisakasa na pa bzingwe khumi na kulira nyimbo kwa zeze.4Thangwe imwe, Yahova, mwandidekedwesa kudzera na bzakuchita bzanu. Nimdzayimba na chisekerero thangwera bzakuchita bza manja yanu. 5Bzakuchita bzanu bzikulirenyi, Yahova! Bzakukumbuka bzanu mpsakuzika maninge.6Munthu bulutu ambadziwa lini, ayai munthu wakupusa kuchizindikira ichi: 7Wakuipa angaphuka ninga uswa, na wense wakuchita msambo wakuipa angapitirira kukhala basi, amzadzonongeka kwakusaya kumala.8Soma imwe,Yahova, mumdzatonga kwamuyaya. 9Mchadidi, onani awengi wanu, Yahova! Indedi, nyang'anisani awengi wanu. Amdzatayika! Wensene wakuchita msambo wakuipa amdzabalalikana.10Mwadzusa nyanga yanu ninga nyanga ya njati; ndadzozewqa na mafuta mapsa. 11Maso yangu yaona kugwa kwa awengi wangu; makutu yangu yabva chakukhumba cha awengi wangu wakuipawo.12Wakulungama amdzaphuka ninga muti wa mgwalangwa; amdzakula ninga mkungudza wa ku Lebano. 13Iwo awokedwa mnyumba ya Yahova; amdzaphuka m'buto zakutongera milangu za Mulungu.14Iwo ambabala bzipaso napo akalamba; amkhala basi awisi na wakubiriwira, 15kulalikira kuti Yahova ngwadidi. Iye ni thanthwe langu, apo mulibe chakusaya kulungama mwa iye.
931Yahova akutonga; wakubzibvazika na ukulu; Yahova wabzibvazika na kubzimangirira mphamvu mchiuno. Dzoko lakukhala wanthu lakhazikika bwino; lingagwinyike lini. 2Kadera yanu ya ufumu yakhazikika kuchokera nthawe za kalekaletsa; ndimwe wakuchokera ku nthawe za nthawe.3Mikulo imkwiza, Yahova; yakwiza mafala yawo; mathithi ya mikulo yambakuwa na kugunda. 4Kuposa kukuwa kwa madzii mazinji, na magwede yakulimba ya nyanza, Yahova wa mdzauluyo ngwa mphamvu.5Bzakutonga bzanu mpsakukhulupirika maninge; chicheneso chimthemera nyumba yanu, Yahova, thangwera kutalimpha kwa nsiku zanu.
941Yahova, Mulungu wakubwezera, Mulungu wakubwezera, toyani pa ife. 2Lamukani, muyeruzi wa dziko lapansi, perekani malipiro kuna wakubzikuza.3Kufikizana liti wakuipa, Yahova, kufikizana liti wakuipa akhale achisekera basi? 4Ambatsanula mafala yawo yakuwawa; wale wense wakuchita bzakuipa ambabzithembeza.5Iwo ambatswanya wanthu wanu, Yahova; ambatsautsa chakutambira chanu. 6Ambapha akazi wamasiye na mlendo wakukhala mdziko lawo, achipha wana wamasiye. 7Ambati, ''Yahova ambaona lini; Mulungu wa Yakobo alibe nabzo basa.''8Tcherani khutu, imwe wanthu wakupusa! Imwe bzitsiru, kodi mumdzabvesesa liti? 9Iye adalenga khutu, kodi ambabva lini? Iye adalenga diso, kodi ambaona lini?10Iye wakulangiza madzinza, kodi ambatsimula lini? Iye ndiye wakupa munthu nzeru. 11Yahova ambadziwa bzakulingirira bwa wanthu, kuti mpsapezi.12Wakudala ndiye omwe Yahova munimulangiza, omwe munimupfunzisa kuchoka ku lamulo lanu. 13Mumbampa kupuma mu nthawe ya matsautso kufikizana dindi la wakuipa titacheriwa.14Thangwe Yahova amdzataya lini wanthu wache ayai kutaya chakutambira chache. 15Thangwe chiyeruzo chimdzakhala pomwe chakulungama; apo wense wakuthamuka mtima amdzachitewera. 16Mbani amdzalamuka kundikhotcha ine ku wakuchita bzakuipa? Mbani amdzandilimbikira kulimbana nawo wakuchita bzakuipa?17Angadakhala Yahova mchithandizo changu lini, tsampanopa ningadagona ku mbuto ya chete. 18Pomwe ndidati, ''Nzayo yangu ikuterereka,'' Chikhulupiriro cha mpangano wanu, Yahova, chidandijirikira. 19Pakundiwandira bzakukhumba mkati mwangu, bzakunyamaliza bzanu bzim'dekera moyo wangu.20Kodi kadera yachifumu yakusakaza imthemera kuphatizana namwe, wakuchitisa chakubvuta chikhale chitongi? 21Ambapangana pabodzi kutenga moyo wa wakulungama achimgaza wa mulopa walazawu.22Soma Yahova wakhala nsaka yangu itali, apo Mulungu wangu wasanduka thanthwe langu lakuthawira. 23Iye amdzawabweresera chakuipa chawo achidzawadzononga mchakuipa chawo. Yahova Mulungu wathu amdzawadzononga amwewo.
951Oo bwerani, mbatiye tiyimbire Yahova; mbatiye tikuwe mwakusekera ku thanthwe la chipulumuso chathu. 2Mbatiye tibwere nacho chakutenda pamaso pache; timkuwire iye mwakusekera na masalimo yakulemekeza. 3Thangwe Yahova ndiye Mulungu mkulu na Mfumu ikulu kuposa milungu yensene.4Mmanja mwache muna mbuto zakuzika za dziko lapansi; mbuto za mmapiri mzache. 5Nyanza njache, thangwe adailenga, apo boko lache lidaumba dziko lakuuma.6Oo bwerani, mbatiye tinamate na kukotama; mbatiye tigodame pamaso pa Yahova, Wakutilenga. 7Thangwe iye ni Mulungu wathu, apo ife ndife wanthu wa uswa bwache na mabira ya boko lache. Lero lino--oo, mungabva mafala yache!8Nampodi kulimbisa mtima wanu, ninga pa Meriba, ayai pa nsiku ya Masa mchipululu, 9komwe abereki wanu adandiyezera ine; adandiyikha pa mayezero, napo akhadaona bzichito bzangu.10Kwa magole makumi manayi ndidakalipa nawo m'bwado umweyo ndichiti, 'Awa ndiwo wanthu wakusochera mtima; alibe kudziwa njira zangu.' 11Mthangwerache ndidalumbirira mu ukali bwangubo kuti amdzapita lini m'buto yangu yakukapuma.''
961Oo, imbirani Yahova chimbo chipsa; imbirani Yahova, dziko lense lapansi. 2Imbirani Yahova, lemekezani dzina lache; lalikirani chipulumuso chache nsiku na nsiku.3Fokotozani ulemerero bwache kuna madzinza, bzichito bzache bzakudabwisa pakati pa wanthu wa madzinza yensene. 4Thangwe Yahova ni mkulu apo akuthemera kulemekezewa kukulu. Amfunika kugopewa kuposa milungu ina yense.5Thangwe milungu yensene ya madzinza ni mafano, soma ni Yahova omwe adalenga kudzaulu. 6Ulemu na ukulu buli pamaso pache. Mphamvu na bzakudeka bziri m'buto yache yakupambulika.7Mupeni Yahova, imwe madzinza ya wanthu, mupeni ulemerero Yahova thangwera ulemerero na mphamvu zache. 8Mupeni Yahova ulemerero bomwe dzina lache limbathemera. Bweresani chakupereka na kubwera ku mbuto zache zakutongera.9Mgodamireni Yahova mwakukomesesa na mwakuchena; tetemerani pamaso pache, dziko lensene lapansi. 10Lewani pakati pa madzinza, ''Yahova ambatonga.'' Dziko lakukhala wanthu lakhazikika pomwe; lingatekenyeke lini. Iye ambayeruza wanthu mwabwino.11Kudzaulu kusekere, na dziko lapansi lisekere; nyanza ilire na ndicho chimbaidzaza na chisekerero. 12Minda isekere na bzense bziri mwemo. Miti yensene mkhalango ikuwe na kusekera 13pamaso pa Yahova, thangwe iye akubwera. Akubwera kudzayeruza dziko lapansi. Amdzayeruza dziko lakukhala wanthu mwa chilungamo apo wanthu na chilungamo.
971Yahova wachita ufumu; dziko lapansi lisekerere; nsuwa zensene zisekerere. 2Mitambo na m'dima bzamuzungulira. Chilungamo na chiyeruzo ni maziko ya kadera yache ya ufumu.3Moto umbamtsogolera uchikhudyula wakugazana naye ku mbali zensene. 4Mpheni yache imtoya dziko lakukhala wanthu; dziko lapansi liniona na kutetemera. 5Mapiri yasungunuka ninga phula pamaso pa Yahova, Mbuya wa dziko lense lapansi.6Kudzaulu kunilalikira chilungamo chache, na madzinza yense yakuona ulemerero bwache. 7Wense wakunamata bzilinganiro bzakutsema amdzachita manyazi, wale wakuthembeza mafano ya pezipezi-- adamgodamira iye, imwe milungu yensene! 8Ziyoni adabva achidekedwa, na mizinda ya Yuda yasekera thangwera mayeruzo yanu yakulungama, Yahova.9Thangwe imwe, Yahova, muli padzaulu pa dziko lensene lapansi. Mwakwiziwa kutali na milungu yensene. 10Imwe wakukonda Yahova, muniwengana na chakuipa! Iye ambakhotcherera miyoyo ya wakukhulupirika wache, achiwachosa mmanja mwa wakuipa. 11Kubvunika kwafesewa kuna wakulungama na kusekerera kuna wale wa mitima yakuthamuka.12Sekerani mwa Yahova, imwe wakulungama; na kupereka kutenda mungakumbuka kuchena kwache.
981Oo, imbirani Yahova chimbo chipsa, thangwe wachita bzinthu bzakudabwisa; boko lache lamadidi na boko lache lakuchena lamupa iye chipambano. 2Yahova wadziwisa chipulumuso chache; waonesa padecha chilungamo chache kuna madzinza yensene.3Iye ambakumbukira chikondi chache na chikhulupiriro ku nyumba ya Isaraeli; kuphampha kwense kwa dziko lapansi kumdzaona chipambano cha Mulungu wathu. 4Kuwani mwa kusekera kuna Yahova, dziko lense lapansi; imbani chimbo, imbirani chisekerero, na kuyimba malemekezo.5Imbani malemekezo kuna Yahova na zeze, na zeze na chimbo cha masalimo. 6Na fuluti na mafala ya nyanga, kuwani mwakusekerera pamaso pa Mfumu, Yahova.78Nyanza ikuwe na chirichense chiri mwemo, dziko lakukhala wanthu na bzakukhala mwemo! Mikulo iwombe mmanja mwayo, na mapiri yakuwire chisekerero. 9Yahova akubwera kudzayeruza dziko lapansi; amdzayeruza dziko lakukhala wanthu na chilungamo na madzinza mwabwino.
991Yahova wachita ufumu; madzinza yatetemere. Iye wakhala pa kadera yache yachifumu padzaulu pa akerubi; dziko lapansi litetemere. 2Yahova ni mkulu mu Ziyoni; wakwizika padzaulu pa madzinza yensene. 3Alekeni iwo alemekeze dzina lanu likulu na lakugopsa; iye ngwakuchena.4Mfumu nja mphamvu, apo iyo imabakonda chilungamo. Mwakhazikisa ubwino; mwachita chilungamo na chiyeruzo mwa Yakobo. 5Lemekezani Yahova Mulungu wathu na kunamata pakupondera nzayo zache. Iye ngwakuchena.6Mose na Aroni akhali wina wa ansembe wache, apo Samueli akhali wina wa iwo wakuchemera pa dzina lache. Iwo adachemera kuna Yahova, achiwatawira. 7Adasewera nawo kuchokera mu mtambo wakuti njoo. Iwo adakoya bzakutonga bzache na manemba ndiyo iye adawapa.8Mudawatawira iwo, Yahova Mulungu wathu. Mudawakhalira Mulungu wakuwalekerera, soma pomwe wakuwabwezera bzakuchita bzawo bzakuphonya. 9Lemekezani Yahova Mulungu wathu, na kunamata pa phiri lache lakuchena, thangwe Yahova Mulungu wathu ngwakuchena.

Miyambo

11Miyambo ya Solomoni mwana wachimuna wa Davide, mfumu ya Isaraeli. 2Miyamboyi njakupfunzisa nzeru na mwambo, kupfunzisa mafala yakuzindikirisa, 3kuti mutambire mwambo mchikhalidwe chabwino, chilungamo, chiyeruzo, na chitewezi.4Miyamboyi njakupa pomwe nzeru kuna wachibwana, na kupa chidziwiso na kuzindikira kuna maswaka. 5Lekani wanthu wa nzeru atetekere na kuthimizira kupfunza, apo lekani wanthu wakuzindikira atenge utsaphungu, 6kubvesesa miyambo, bziyezezero, na mafala ya wanthu wa nzeru na nthanthi zakupa msobwe.7Kugopa Yahova ndicho chiyambi cha kudziwa

--wakupusa ambanyoza nzeru na mwambo.

8Mwanangu, bvaya mwambo wa babako apo nampodi kuleka chilangizo cha mayi wako; 9bzimdzakhala nkhata ikulu ya msolo wako na usanga kuderuka mkhosi mwako.10Mwanangu, wakuphonya angayezera kukupumpsa ku bzakuphonya bzawo, nampodi kuyenda nawo. 11Iwo angati, ''Ngabwera nafe, mbatiye tibisalire kudikhirira mulopa, mbatiye tibisalike timenye wanthu wakusaya kuphonya neye thangwe;12Mbatiye tiwakhudyule namoyo, ninga Thenje limbatengera wale wakulimba, na kuwachita ninga wale wakuguduka ku dindi; 13timdzagumana bzinthu bzabwino bza moda wense; timdzadzala nyumba zathu na bzakupondedza; 14thusa nafe njuga, apo timdzakhala na thungwa la kobiri lathu pabodzi''--15Mwanangu, nampodi kufamba kupolika nawo njira imweyo; nampodi kuti nzayo zako zikhuye pamfamba iwo; 16nzayo zawo zimbathamangira chakuipa apo ambakulumizira kukajojeza mulopa. 17Thangwe mpsakusaya basa kuteya ukhulira uko mbalame iriyense iri mkuona.18Wanthu amwewa ambabisalikira mulopa wawo wene-- ambachitira chiwembu miyoyo yawo wene. 19Mtenepombo ziliri njira za aliyense omwe ambagumana phindu na chiwawa; vida yakuigumana mwapezipezi imbatenga miyoyo ya iwo wakuiphatirira.20Nzeru zimbalira mwakukuwa mmisewu, zimbakwiza mafala yache padecha; pa msolo 21pa misewu ya baludya zimbakuwa, pakupitira pa muyi zimbasewera bzakulewa bzache, ''Kufikizana liti, imwe wanthu wabzibwana, mumdzakhala wakukonda bzibwana basi? 22Kufikizana liti, wakunyozamwe, mumdzadekedwa basi na kunyoza, apo kufikizana liti, imwe wakupusa, mumdzawengana na nzeru?23Chungunukirani kutsimula kwangu; nimdzatsanulira mzimu wangu pa imwe; nimdzakudziwisani mafala yangu. 24Ndachemera, apo mwalamba kutetekera; ndidapalawiza na boko langu, soma palibe adakhala nabzo basa. 25Soma mwalamba utsaphungu bwangu bwense apo neye kukhala na basa na kutsimula kwangu.26Nimdzachitira msobwe tsoka lanu, nimdzanyoza pakubwera mantha yanu-- 27pakubwera mantha yanu ninga chonzi na tsoka kukupsairani ninga kabvulimvuli, pomwe mtsautso na ukali bzinibwera pa imwe.28Ndiye iwo amdzandichemera ine, apo nimdzatawira lini; amdzandipsaga mwa nyongo, soma amdzandigumana lini. 29Thangwe nzeru ambaziwenga apo alibe kusankhula kugopa Yahova, 30iwo alibe kutewera utsaphungu bwangu, achinyoza kutsimula kwangu kwense.31Iwo amdzadya chipaso cha njira zawo, apo na chipaso cha bzakukumbuka 32bzawo iwo amdzakhuta. 33Nakuti wachibwana ambaphiwa na kubwerera mmambuyo kwawo, apo mphwayi za wakupusa zimdzawadzononga. Soma aliyense wakutetekera ine amdzakhala mwakutetezeka achikhala mwakusaya kutekenyeka neye kugopa bzakuipa,''
21Mwanangu, ungatambira mafala yangu na kukoya bzakutonga bzangu, 2tchera makutu yako ku nzeru na kuikha mtima wako pa kuzindikira.3Ungalirira kuti uzindikire mkukwiza mafala yako pala nzeru, 4ungaipsaga ninga umbapsagira siriva na kupsagapsaga kubvesesa ninga umbapsagira vida yakubisika, 5ndiye umdzabvesesa kugopa Yahova apo umdzakugumana kudziwa Mulungu.6Nakuti Yahova ambapa nzeru; mkamwa mwache mumbabula chidziwiso na nzeru. 7Iye ambakoya nzeru zabwino kuna wanthu wakuzindikira; iye mchikhotcherero cha wale wakufamba mwakundendemera; 8ambakhotcherera njira zachilungamo achidzakoya njira za wakukhulupirika wache.9Ndiye mumdzazindikira chilungamo, na chiyeruzo, na kulingana, na njira iriyense yabwino. 10Thangwe nzeru zimdzabwera mumtima mwanu, na kudziwa kumdzakhala kwakudeka mmoyo mwanu.11Kulingirira kumdzakudikhirani, kulingirira kumdzakukhotchererani. 12Iwo amdzakupulumusani ku njira ya chakuipa, kuna wale wakusewera bzinthu bzakugonyoka, 13wale wakulamba njira zakulungama na kufamba mnjira zam'dima.14Iwo ambasekera angachita chakuipa na kudekedwa mu bzakugonyoka bzakuipa. 15Iwo ambatewera njira zakupotoka, na kuti pakuphatisa basa chinyengo ambabisa njira zawo.16Nzeru na kuzindikira kumdzakupulumusa kuna chigololo, kuna mkazi wachilendo na mafala yache yakunyodoka. 17Iye ambasiya kusangana na ubwana bwache achiyebwa chipangano cha Mulungu wache.18Nakuti nyumba yache inimira pansi ku imfa, na mafambidwe yache kuna wakufa. 19Wense wakuyenda kuna iye amdzabwerera lini pomwe apo amdzafika lini ku njira za moyo.20Ndiye mumdzafamba mnjira za wanthu wabwino muchitewera njira za wanthu wakulungama. 21Thangwe wakulungama amdzakhala mdziko, apo wale wadidi amdzasalira mwemo. 22Soma wakuipa amdzasanthiwa kuchoka mwemo.
31Mwanangu, nampodi kuyebwa chipfunziso changu, na kukoya bzakutonga bzangu mu mtima mwako, 2thangwe kutalimpha kwa nsiku zako na magole ya moyo wako, bzimdzakuthimizira mtendere.3Nampodi kuti chikondi na chikhulupiriro bzikuthawe; bzimangirire pabodzi mkhosi mwako; ubzinembe pa mtima wako. 4Ndiye umdzagumana udidi na mbiri yabwino pamaso pa Mulungu na wanthu.5Khulupirira Yahova na mtima wako wense apo nampodi kuyadzamira pa bzawekhawekha; 6mnjira zako zense mzindikire iye apo amdzathamula njira zako.7Nampodi kukhala wa nzeru mmaso mwako wekha mwene; 8Chimdzakhala chilimbiso ku uzingo bwako na uwisi ku mafupa yako.9Lemekeza Yahova na vida yako na bzipaso bzakutoma kukhuma bza mbewu zako, 10na magwangwa yako yamdzadzala na mitsuko yako kupseka, kudzala na vinyu mupsa.11Mwanangu, nampodi kunyoza mwambo wa Yahova apo nampodi kuwenga chitsimulo chache, 12thangwe Yahova ambatsimula iwo wakuwakonda, ninga babamunthu ambachitira na mwanache wakudekedwa naye.13Wakugumana nzeru ngwakudala; ambagumana pomwe luntha. 14Bzomwe umbagumana mu nzeru ndiponi kuposa ndibzo siriva angakupe apo phindu lache limposa golide.15Nzeru mza nsengwa yapatali kuposa ngalengale apo palibe ndicho umfuna chingandendemeziwe nazo. 16Zina nsiku zitali m'boko lache lamadidi; m'boko lache lamadzere muna vida na ulemu.17Njira zache mzakudekedwesa apo njira zache zensene ni mtendere. 18Izo ni muti wa moyo kuna iwo wakuziphata; iwo wakuziphatisa ali wakudekedwa.19Na nzeru Yahova adalenga dziko lapansi; na luntha iye adakhazikisa kudzaulu. 20Na kudziwa kwache bzakuzika bzidang'ambika mitambo ichijojeza mame yache.21Mwanangu, nampodi kubvuma ibzi bzichoke pamaso pako: koya nzeru chaiyo na kukumbuka bwino. 22Zimdzakhala moyo kuna mtima wako na madekesero ya udidi yakubvala mkhosi mwako.23Ndiye umdzafamba mnjira yako mwaufulu apo nzayo zako zimdzakhukhumudwa lini; 24ungadzagona pansi, umdzakhala lini na mantha, kugona kwako kumdzakhala kwakukoma.25Nampodi kugopa bzakugopsa bzakudzidzimusa ayai bzakupasula bzakudza na wakuipa, bzingafika, 26nakuti Yahova amdzakhala kumbali yako achidzakhotcha nzayo yako nampodi imangiwe na mulapu.27Nampodi kuwamana bwabwino wakuthemera kubzitambira, bzingakhala mu mphamvu zako kuchita nabzo. 28Nampodi kulewa kunammwayako, ''Ndoko, ukabwere pomwe, apo mangwana nimdzakupa, uko kobirizo uli nazo.29Nampodi kuchita nzeru yakudzononga mwayako-- omwe ambakhala nawe mwa ufulu. 30Nampodi kukangana na munthu neye thangwe, uko iye alibe kukuchitira chinthu chakuipa.31Nampodi kuchitira nsanje munthu wachiwawa ayai kusankhula iriyense ya njira zache. 32Thangwe munthu wausatana ngwakunyansa kuna Yahova, soma iye ambabweresa munthu wakulungama mchikhulupiriro chache.33Themberero la Yahova liri pa nyumba ya munthu wakuipa, soma iye ambadalisa nyumba ya munthu wakulungama. 34Iye ambanyoza wakunyoza, soma ambapa udidi bwache kuna wanthu wakupfasa.35Wanthu wa nzeru amdzatambira ulemu, soma wakupusa amdzakwiziwa mmanyazi yawo.
41Tetekerani, wanangu, mwambo wa baba, na kukhala tcheru kuti mudziwe luntha mchiyani. 2Ndikukupani mwambo wabwino, nampodi kulamba chipfunziso changu.3Pomwe ndikhali mwana wa babangu, wakukondewa na mwana yekhayo wa mayi wangu, 4babangu adandipfunzisa achiti kuna ine, ''Leka mtima wako uphatisise mafala yanguya; koya bzakutonga bzangu ukhale na moyo.5Tenga nzeru na luntha; nampodi kuyebwa apo nampodi kulamba mafala ya pakamwa pangu; 6nampodi kupambuka ku nzeru apo iyo imdzakunyang'anira iwe; uyikonde apo iyo imdzakukoya wa ufulu.7Nzeru mchinthu chakufunikisisa maninge, ndiye tenga nzeru na kumwaza bzense unabzo kuti utenge luntha. 8Lemekeza nzeru apo imdzakukwiza iwe; imdzakulemekeza iwe nthawe ndizo uniyikwapatira. 9Iyo imdzayikha nkhata ya ulemu pa msolo pako; imdzakupa korona wakudeka.''10Tetekera, mwanangu, na kutambira mafala yanguya, apo umdzakhla na magole mazinji mmoyo mwako. 11Ndikukupfunzisa iwe mnjira ya nzeru; ndikukutsogolera iwe mnjira zakuthamuka. 12Ungafamba, palibe amdzayima mnjira yako apo ungadzathamanga, umdzakhukhumudwa lini.13Phatisa mwamboyu, nampodi kuuleka uyende; uunyang'anire, thangwe ndiwo moyo wako. 14Nampodi kutewera njira ya wakuipa apo nampodi kufamba mnjira ya wale wakuchita bzakuipa. 15Bzilambe nampodi kubzitewera, pambuka ku ibzo uyende njira ina.16Thangwe iwo angakwanise lini kugona pokhapokha achite chakuipa apo tulo twawo tumbawachokera angakhukhumudwisa wina. 17Thangwe iwo ambadya chakudya cha kuphonya na kumwa vinyu wa chiwawa.18Soma njira ya wanthu wakulungama ili ninga kutoya kwa machibese ndiko kumbafamba kuchikulakula; kumbafamba kuchitoya basi kufikizana masikati yakuti mbe. 19Njira ya wakuipa ili ninga m'dima-- iwo ambadziwa lini ndicho chimbawakhukhumudwisa.20Mwanangu, tchera khutu ku mafala yangu; tchera khutu ku bzakulewa bzangu. 21Nampodi kuyaleka yachoke ku maso yako; yakoye mu mtima mwako.22Thangwe mafala yangu ni moyo kuna iwo wakuyagumana na umoyo ku thupi lawo lense. 23Koya mtima wako waufulu na kuutchenkha na mkhomeko wense, thangwe mwa iwo mumbayerera lowe wa moyo.24Khala kutali na kaseweredwe ka umaluku na kutaya mseweredwe wachinyengo kutali nawe. 25Leka maso yako yanyang'anise kubzatika kutsogolo na kubzokola ndendende kutsogolo kwako.26Nyalaza njira ya nzayo zako; ndiye njira zako zensene zimdzakonewa. 27Nampodi kupambuka kumadidi ayai kumadzere; bweza nzayo zako ku chakuipa.
51Mwanangu, tchera khutu ku nzeru zangu; tchera makutu yako ku mwambo wangu, 2kuti upfunze kuzindikira apo milomo yako ilabadire bzomwe ukudziwa.3Thangwe milomo ya mkazi wachigololo imbajoja uchi apo pakamwa pache mpakunyodoka kuposa mafuta, 4soma kuphampha kwache njakuwawa ninga chibvumulo, kucheka ninga lupanga lakuthwa.5Nzayo zache zimbaguduka kuyenda ku imfa; mathanya yache yambayenda njira yense ku Thenje. 6Iye ambakumbuka lini njira ya moyo. Mathanya yache yambadzungaira; ambadziwa lini ndiko ali kuyenda.7Tsapano, mwananguwe, nditetekere ine; nampodi kupapambuka kuleka kutetekera mafala ya pakamwa pangu. 8Khala naye kutali apo nampodi kufendera pafupi na msuwo wa nyumba yache.9Mnjira yoyo umdzataya lini ulemu bwako kuna wanthu wina ayai magole ya moyo wako kuna wanthu wakuipa mtima; 10alendo amdzakhuta lini mphamvu zako; basa lako limdzayenda lini mnyumba ya alendo.11Kuphampha kwa moyo wako umdzabuula nyama na thupi lako bzingadzamala. 12Umdzati, ''Ndikhawengana na mwambo ine mtima wangu uchinyoza chitsimulo!13Ndikhatetekera lini mafala ya apfunzisi ayai kutchera khutu langu kuna wakundilanga mwambo. 14Ndikhali pafupifupi wakusukwa mkati mwa mtsonkhano, pakati pa mgwezekano wa wanthu.''15Mwaya madzi yakuchoka mu nsonyo yako mwene na kumwa madzi yakufamba ya mumchera wako mwene. 16Kodi mayambiro yako yamwazike pensepense apo mikulo yako yamadzi iyerere padechadecha? 17Ileke ikhale yakoyako wekha apo sikuti na alendo pabodzi nawe.18Maziko yako yadalisike apo usekere mu ukazi bwa ubwana bwako, 19thangwe iyo ni mbawala yakukonda na mbawala ikazi yachifundo. Leka ukwanisiwe na masuku yache nthawe zense; ukodwe na chikondi chache mwakuyenderera.20Nakuti thangweranyi, mwanangu, usanduke kapolo na mkazi wachigololo? Thangweranyi ukumbatire kadedema wa mkazi wachilendo? 21Yahova ambaona chirichense munthu ambachita na kuona njira zense zimbatenga iye.22Munthu wakuipa amdzaphatiwa na kuipa kwacheko; bzingwe bza kuphonya kwache mwene bzimdzammanga mwakuthimba. 23Amdzafa thangwera kusaya mwambo; ambasocheresewa na kupusa kwache kukuluko.
61Mwanangu, penu waikha kobiri zako pambali kukhala chiphatiro kuna mangawa ya mwayako, penu udalonjeza bza mangawa ya wina wakuti ukumdziwa lini, 2ndiye wabziteyera wekha mulapu na lonjezo lakolo apo waphatiwa na mafala ya mkamwa mwako.3Ungaphatiwa na mafala yako, mwanangu, chita ichi ubzipulumuse wekha, thangwe wagwa mmnanja mwa mwayako; ndoko ukabzichepse wekha na kukonza mulandu wakoyo pamaso pa mwayako.4Nampodi kupa maso yako tulo apo bzikope bzako nampodi kuodzira. 5Bzipulumuse wekha ninga mphoyo mmanja mwa kasadolo, ninga mbalame mmanja mwa nyakusaka.6Nyang'ana nyerere, iwe munthu mtofu lingirira njira zache na kukhala wa nzeru. 7Ziribe mfumu, ayai kapitawo, ayai mkulu, 8soma zimbakonza chakudya chache chirimo apo nthawe yakukolola zimbakoya bzomwe zimdzadya.9Umdzagona kufikizana liti, iwe munthu mtofu? Umdzalamuka liti patulo twako? 10''Kugona pamkiti, kuodzira pamkiti, kufunya manja pamkiti kupuma''-- 11apo kusaya kwako kumdzabwera ninga mbava na kusaya kwako ninga nyankhondo wabzipfudzo.12Munthu wapezipezi--mwamuna wakuipa--ambakhala thangwera umaluku bwa kaseweredwe kache, 13kuphophomera maso yache, kuchita bzilatizo na nzayo zache na kutosatosa na bzala bzache.14Ambakonza bzakuipa na bzakupotoka bziri mu mtima mwache; iye ambakhalira kunyosa ndewu. 15Mthangwerache tsoka lache limdzabwera mwakumdzidzimusa; mkanthawe kakuchepa iye amdzapseka kutazika kulimba.16Pana bzinthu bzitanthatu ndibzo Yahova ambawengana nabzo, bzinomwe ndibzo bziri bzakumnyansa.17maso ya munthu wakusamwa, lirime lakunama, manja yakujojeza mulopa wa wanthu wakusaya kuphonya, 18mtima wakukumbuka bziwembu bzakuipa, nzayo zakuthamangira kamangumangu kuchita chakuipa, 19mboni yakunama yakusewera kawerewere magunkha na wakupikisanisa abale.20Mwanangu, koya malangizo ya babako apo nampodi kutaya chipfunziso cha mayi wako. 21Nthawe zense yamange pa mtima pako; yamangire pakhosi pako.22Ungambafamba, yamdzakutsogolera, ungagona tulo, yamdzakudikhirira; apo ungalamuka, yamdzakupfunzisa. 23Thangwe malangizo ni kandiyero, apo chipfunziso mkubvunika; bzitsimulo bzakudza na mwambo ndibzo njira ya moyo.24Yambakukhotcherera kuna mkazi wakuipa, ku lirime lakunyodoka la mkazi wachigololo. 25Nampodi kuchita kaso mu mtima mwako na kudeka kwacheko apo nampodi kuti iye akupumpse na nsiye zache.26Mpfupo ya puta ni nyenyekwa za pawu, soma mkazi wa mwenekachiro ambapsagapsaga moyo wa muti wapatali. 27Kodi mwamuna angatakule moto pa kadedema pache neye kuotentha bzakubvala bzache?28Kodi mwamuna angafambe pa masimbe yakupsa neye kupsa nzayo zache? 29Ndendende na mwamuna omwe ambayenda kuna mkazi wa mwayache; omwe aniphata iye amdzapulumuka lini ku chilango.30Wanthu ambanyoza lini mbavaingaba kukhutisa mtima wache ingabva njala. 31Soma ingaphatiwa, imdzapagali kanomwe bzomwe idababzo; ipagali vida yensene ya mnyumba mwache.32Omwe ambachita chigololo alibe nzeru; wakuchita ibzi am'bzidzononga yekha. 33Amdzalasiwa apo iye akuthemera manyazi apo manyazi yache yamdzapfudzika lini.34Thangwe nsanje zimbakalipisa munthu; amdzaonesa lini nsisi pa nsiku yakubwezera. 35Iye amdzabvuma lini kobiri apo angaguliwe lini, napo muchimpagali bzizinji.
71Mwanangu, koya mafala yangu na kugwezeka bzakutonga bzangu mwa iwe. 2Koya bzakutonga bzangu ukhale na moyo, apo koya mwambo wangu ninga mwana wa diso lako. 3Uyamangire pa bzala bzako; uyanembe pa bade la pamtima pako.4Lewa kuna nzeru, ''Ndiwe mfumakazi yangu,'' apo kuchemera luntha m'bale wako, 5kuti ubzikhotcherere kuna mkazi wa chigololo, ku mkazi wachigololo omwe ambanyodola mafala yache.6Pa zenera ya nyumba yangu ndikhanyang'anisa kudzera pa kabuli. 7Ndidanyang'ana pa wanthu wachibwana, apo ndidaona pakati pa ang'ono mnyamata wakusaya nzeru.8Mwamuna mng'onoyo akhagwata kupolika mu msewu pafupi na mphambano ya mkaziyo, api iye adayendera ku nyumba yacheko. 9Yakhali maulo kuli sinsiru, maulo ya nsikuyo, pa nthawe ya usiku na m'dima.10Pamwepo mkaziyo adagumana naye, wakubvala ninga puta, na mtima wakunama. 11Iye ali wakusewerasewera na kusaya kuyeruzika; nzayo zache ziribe kukhala pamuyi. 12Tsapano lino mmiseumo, kinangoko mu msika, na mphambano iripense akhabisalika mwakudikhirira.13Ndiye mkaziyo adaphata mwamunayo achimumpsompsona, na nkhope ya ukali adati kuna mwamunayo, 14''Ndachita nsembe ya mtendere lero, ndakwanirisa malonjezo yangu, 15ndiye ndabula kudzagumana nawe, na nyongo kudzapsaga nkhope yako, apo ndakugumana.16Ndatandika bzakufunika pa kama pangu, nguwo za mabangamabanga za ku Aigupto. 17Ndapsingisira kama wangu na mure, mvunja, na chisiyo. 18Bwera, mbatiye tisekere na chikondi chathu kufikizana machibese; mbatiye tibzikomedwese na machitachita ya chikondi.19Thangwe bayangu ali lini pamuyi pache; wayenda ku ulendo butali. 20Adatakula chola cha kobiri; amdzabwerera pa nsiku ya mwezi upulumira. 21''Na manyengerero makulu mkaziyo adamtembenuza; na milolo yache yakunyalala adamngingimiza.22Mwachidzidzi iye adamuyendera ninga n'gombe kuyenda kukaphiwa, na ninga wakupusa ambalangidwira na matandadza, 23mpakana psimo litapsonda masapi yache. Iye akhali ninga mbalame kuthamangira mu ukhulira. Alibe kudziwa kuti chimdzamtengera moyo ache.24Tsapano, wanangu, nditetekereni; tcherani khutu ku mafala ya pakamwa pangu. 25Mtima wanu mbauleke kupambuka ku njira za mkaziyo, nampodi kusocheresiwa ku njira zache.26Wachitisa wanthu azinji kugwa wakupsondewa; omwe iye wapha mbazinji. 27Nyumba yache iri pa njira za ku Thenje; zimbayendera ku masubi yakugona ya m'dima wa imfa.
81Kodi Nzeru zimbachemera lini? Kodi Luntha limbakuwa lini? 2Padzaulu pa mapiri m'bali mwa msewu, pa mphambano pa misewu, Nzeru zaima popo. 3Pambali pa misuwo yakupitira mmuyi, pakupitira mmuyi, zikulira.4''Kuna imwe, wanthu, ndiko nimchemera; mafala yangu nga wana wa wanthu. 5Imwe wachibwana, pfunzirani nzeru; na imwe wakupusa, mutenge mtima wa luntha.6Tetekerani, thangwe nimsewera bzinthu bzakudeka, apo milomo yangu ingafunguka nimsewera bzinthu bzakulungama. 7Thangwe pakamwa pangu pambasewera bzakudalirika, apo bzakuipa mpsakunyansa pa milomo yangu.8Mafala yense ya pakamwa pangu ngakulungama; mwa iyo mulibe chakugonyoka ayai chakupotoka. 9Bzense mpsakulungama kuna munthu waluntha; mafala yangu ngakulungama kuna wale wakugumana nzeru.10Tambirani mwambo wangu kusiyana na siriva; tambirani nzeru kusiyana na golide wakusankhuka. 11Thangwe nzeru ziri bwino kuposana na ngalale; palibe chakusiririka chimposa izo.12Ine, Nzeru, nimbakhala na kuchenjera, apo ndiri nako kudziwa na kuzindikira. 13Kugopa Yahova mkuwengana na chakuipa. Nimbawengana na kusamwa na madumwa, njira yakuipa, na kusewera mwakugonyokagonyoka, nimbawengana nabzo.14Ndina malangizo yabwino na nzeru zabwino; ndine kuzindikira; mphamvu zagona mwa ine. 15Na ine mafumu yambatonga, na atongi ambakonza malamulo yakulungama. 16Na ine akuluakulu ambatonga, wakubvekera, na wense wakuyeruza mwa chilungamo.17Ndimbakonda wakundikonda ine, apo wale wakundipsaga ine mwa nyongo, ambandigumana. 18Bzina ine ni vida na ulemu, vida yakusaya kumala na chilungamo.19Chipaso changu mcha golide, golide wabwino, bzakukolola bzangu mpsabwino kuposa siriva wabwinoyo. 20Nimbafamba mnjira ya chilungamo, pakatikati pa njira zachilungamo. 21Mthangwerache, nimbachitisa wakundikonda ine kutambira vida; nimbadzala mathungwa yawo.22Yahova adandilenga pakutoma, chakutoma kuchita iye kalekalelo. 23Mmagole ya kalekalelo ndidakhazikisiwa-- kuchoka pakutoma, kuchoka pachiyambi dziko lapansi likanati kulengiwa..24Pakati kukhala nyanza, ndidabadwa ine--pakanati kukahala lowe wakudzala madzi. 25Pakanati kukhazikisiwa mapiri na tumapiri, ndidabadwa.26Ndidabadwa Yahova akanati kulenga dziko lapansi ayai mathengo, ayai neye pfumbi lakutoma mdziko lapansi. 27Ndikhali popo pomwe iye adakhazikisa kudzaulu, pomwe iye adanemba mkulekule kuzungulira padzauliu pa kuzika.28Ndikhali popo pomwe iye adakhazikisa mitambo mdzaulu na pomwe alowe pansi pakuzikapo adakhazikisiwa. 29Ndikhali popo pomwe iye adaikha malire yache ya nyanza, kuti madzi nampodi yakhaphwikire kupitirira lamulo lache, na pomwe padakhazikisiwa malire ya maziko ya dziko lakuuma.30Ndikhali pambali pache, ninga nyakusema wamadu; ndikhali chakudeka chache nsiku na nsiku, nthawe zense kusekera pamaso pache. 31Ndikhali wakusekera mdziko lache lensene, apo kusekera kwanguko kukhali mwa wana wa wanthu.32Tsapano, mwanangu, nditetekere, thangwe wakukoya njira zangu amdzadalisika. 33Tetekera malangizo yangu ukhale wa nzeru; nampodi kuyanyalanyaza. Wakutetekera ine amdzadalisika. 34Iye amdzakhala akudikhirira pa bzitseko bzangu nsiku na nsiku, kudikhirira pambali pa nsandamira za misuwo yangu.35Thangwe wakugumana ine, wagumana moyo, apo amdzagumana udidi bwa Yahova. 36Soma iye wakutazira, wadzononga moyo wache; wense wakuwenga ine akonda imfa.''
91Nzeru yamanga nyumba yache yache; yatsema nsandamira zinomwe za mwala. 2Yapha nyama zache, yasanganiza vinyu wache, na kukhazikisa meza yache.3Yatuma madende yache; yakuchemera kuchoka pa makatolotolo ya miyi, 4''Mbani ana chibwana? Mulekeni apambukire kunono!'' Kuna wakusaya nzeru zabwino ikuti.5Bwerani, mudye chakudya changu, na kumwa vinyu ndasanganizayu. 6Lekani bzakuchita bzanu bzachibwana mukhale na moyo; fambani mnjira ya nzeru.7Wakuyeruza munthu wakunyoza am'bzichitisa yekha manyazi, na aliyense wakutsimula munthu wakuipa ambatambira makiriyado. 8Nampodi kutsimula wakunyoza, kuti angakuwenge; tsimula munthu wa nzeru, apo amdzakukonda. 9Pereka kuna munthu wa nzeru, apo iye amdzalemweratu kukhala wa nzeru; pfunzisa munthu wakulungama. apo iye amdzathimizira kupfunza kwache.10Kugopa Yahova mchiyambi cha nzeru, apo kudziwa Wakuchenayo ni luntha. 11Nakuti mwa ine nsiku zako zimdzawanda, apo magole ya moyo yamdzathimizirika kuna iwe. 12Penu una nzeru, una nzeru zawekha wekha, apo penu umbanyoza, umdzasauka nabzo wekha.''13Mkazi wauchitsiru amdziwa lini chinthu; ampfunzisika lini apo amdziwa lini chinthu. 14Ambakhala pamsuwo pa nyumba yache, pa kadera ya mbuto zakupambulika za mmuyi. 15Iye akuchemera wakugwata na njira, kuna wanthu wakufamba njira zawo.16Lekani aliyense wachibwana apambuke kuno,'' mkaziyo ambati kuna wakusaya nzeru. 17''Madzi yakuba yambatapira, apo chakudya cha kubisika chimbakoma.'' 18Soma iye amdziwa lini kuti wakufa ali koko, kuti wanthu wache wakuchemeriwa ali mkuzika kwa Thenje.
101Miyambo ya Solomo. Mwana wa nzeru amkomedwesa babache soma mwana wakupusa ambabvesa mamache nsisi. 2Vida yakudza na kuchita chakuipa iribe phindu, soma kuchita chakulungama kumbapulumusa ku imfa. 3Yahova ambabvuma lini mtima wa munthu wakulungama kubva njala, soma ambakhotcha bzakukumbuka bza wakuipa.4Boko litofu limbasaukisa munthu, soma boko la munthu wa nyongo limbagumana vida. 5Mwana wa nzeru ambakolola chirimo, soma mpsamanyazi kuna iye kugona pakukolola.6Madaliso ya Mulungu yali pa msolo pa munthu wakulungama, soma mkamwa mwa nyakuipa mumbabisa chiwawa. 7Munthu wakulungama ambachitisa wakumkumbuka kukomedwa, soma dzina la nyakuipa limdzabvunda.8Mtima wa nzeru umbatambira malamulo, soma chitsiru chakusokosa chimdzasukwa. 9Iye wakufamba mwakuthamuka ambafamba mwaufulu, soma iye wakugonyosa njira zache, amdzadziwika.10Iye wakutinya maso yache ambachitisa ukali, soma chitsiru chakusokosa chimdzasukwa. 11Pakamwa pa munthu wakulungama ni lowe wa madzi ya moyo, soma pakamwa pa wakuipa pambabisa chiwawa.12Udani bumbanyosa mipokano, soma chikondi chimbampsinkha bzakuphonyeka bzense. 13Nzeru imbagumanika mmilomo ya munthu wakuzindikira, soma mpsimbo nja pamsana pa nyakusaya nzeru.14Wanthu wa nzeru ambagwezeka bzomwe adziwa, soma pakamwa pa munthu wakupusa pambafendeza chidzonongeko. 15Vida ya munthu wakudala ni muyi wache wa litsito; umphawi bwa nyakusaya mchidzonongeko chawo.16Basa la munthu wakulungama limbatsogolera ku moyo; phindu la wakuipa limbaipisa. 17Pana njira ya kumoyo kuna iye wakutewera mwambo, soma iye wakulamba kuyeruziwa ambasocheresewa.18Wakubisa udani ana milomo yakunyansa, apo aliyense wakufalisa kusasata mchitsiru. 19Pangawanda mafala, bzakuphonyeka bzimbasayika lini, soma iye wakusamala bzakusewera bzache ngwa nzeru.20Lirime la munthu wakulungama ni siriva wabwino, muna phindu lakuchepa mu mtima mwa nyakuipa. 21Milomo ya munthu wakuipa imbadyesa azinji, soma bzitsiru bzimbafa thangwera kusaya nzeru.22Madaliso ya yahova yambabweresa vida apo iye ambathimizira lini nzeru pa icho. 23Kuipa ndiyo masenzeka yakusenzeka nayo chitsiru, soma nzeru ni masenzeka ya wakuzindikira.24Chakugopa munthu wakuipa chimdzamfikira, soma chakukhumba munthu wakulungama chimdzaperekiwa. 25Wakuipa ali ninga kabvulumvuli wakugwata na njira, achimala, soma munthu wakulungama ni maziko yakusaya kumala.26Ninga vinyu wakuwawa mmano na utsi mmaso, ndimo aliri munthu mtofu kuna iwo wakumtuma. 27Kugopa Yahova kumbatalimphisa moyo, soma magole ya wakuipa yamdzafupika.28Chidikhiriro cha wanthu wakulungama mchisekerero chawo, soma chidikhiriro cha wanthu wakuipa chimdzanyembereka. 29Njira ya Yahova ni litsito kuna wakudeka mtima, soma mchidzonongeko kuna wale wakuchita bzakuipa. 30Munthu wakulungama amdzachosewa lini, soma wakuipa amdzasalira lini mdziko.31Mkamwa mwa munthu wakulungama mumbabula chipaso cha nzeru, soma lirime lakugonyoka limdzagwatiwa. 32Milomo ya munthu wakuipa imbadziwa ndibzo bzimbagumana udidi, soma pakamwa pa wakuipa, pambadziwa bzakugonyoka.
111Mphimo zakunama zimbamnyansira Yahova, soma ambadekedwa na mphimo zamtero. 2Kusamwa kungabwera, kinako yambabwera mmanyazi, soma kubzichepsa kumbadza na nzeru.3Kuthamuka mtima kwa wakulungama kumbawatsogolera, soma njira zakugonyoka za wachiwembu zimbawadzononga. 4Vida iribe basa pa nsiku ya chilango, soma kuchita chakulungama kumdzakupulumusani ku imfa.5Chilungamo cha munthu wabwino chimbathamula njira yache, soma wakuipa amdzagwa thangwera kuipa kwawo wene. 6Kuchita ubwino kwa wakulungama kumzawapulumusa, soma wachiwembu amdzaphatiwa na mphumbza zawo.7Munthu wakuipa angafa, chidikhiriro chache chimbamala na chidikhiriro ndicho chikhali mu mphamvu zache chimbadzonongeka. 8Munthu wakulungama ambapulumuka ku bvuto apo yachipita kuna wakuipa nkhankha yache.9Na pakamwa pache munthu wakusaya umulungu ambadzononga mwayache, soma kudzera mkudziwa wanthu wakulungama ambapulumuka. 10Wanthu wakulungama angadala, muyi umbasekera. wakuipa angamala, pambakhala kukuwa kwa kusekera. 11Kudzera mmadaliso ya wakulungama muyi umbakwiziwa; na pakamwa pa wakuipa muyi umbapasuka.12Munthu wakupepusa mwayache alibe nzeru, soma munthu wakuzindikira ambanyamala. 13Wakufamba achizungulira kumbabwekabweka ambazimbula chinsinsi, soma wakukhulupirika mu mzimu ambabisa mafala.14Pomwe palibe utsaphungu, wanthu ambagwa, soma paniwanda utsaphungu pana chipulumuso.15Wakuimikira mlendo chiphatiro cha mangawa amdzabonera chadidi, soma wakuwengana na kupereka chiphatiro cha tenepo ana mtendere. 16Mkazi wachifundo ambatambira ulemu, soma wanthu waukali ambaphatamira vida.17Munthu wachifundo ambaphindula yekha, soma wakuipa mtima ambabzidzononga yekha mwene. 18Munthu wakuipa ambanama kuti agumane malipiro yache, soma wakufesa chilungamo ambakolola malipiro yachadidi.19Munthu wabwino wakuchita chilungamo amdzakhala na moyo, soma wakupsaga chakuipa amdzafa. 20Wakugonyoka mtima amnyansira Yahova, soma ambakomedwa na omwe njira zawo mzakusaya mathangwe.21Mchadidi, munthu wakuipa amdzakhala lini neye kulangiwa, soma mbewu ya wanthu wakulungama imdzaletsetsewa. 22Ninga chibangiri cha golide pa mphuno pa nkhumba ndendende na mkazi wakudeka wakusaya kuzindikira.23Chifuniro cha wanthu wakulunga chimbabweresa bzabwino, soma wanthu wakuipa ambadikhirira chilango basi. 24Pana wina wakugawira-- iye amdzagwezeka bzizinji; wina wakumana bzakuti angadapereka--ambakhaliratu wakusaya.25Wanthu wabwino mtima amdzadala apo wakupa madzi kuna wina amdzakhala na madzi ya iye mwene. 26Wanthu ambatemberera nyakulamba kugulisa tirigu, soma mphaso zabwino zimdzadzoza pa msolo pa iye nyakugulisa.27Wakulimbika kupsaga chabwino akupsaga pomwe udidi, soma wakupsaga chakuipa amdzachigumana. 28Wakukhulupirira vida zawo amdzagwa, soma wakulungama amdzaphuka ninga tsamba.29Wakubvutisa nyumba yache amdzatambira mtsautso apo wakupusa amdzatumikira nya nzeru.30Chipaso cha wakulungama ni muti wa moyo, soma chiwawa chimbatenga miyoyo. 31Onani! munthu wakulungama ambatambira mpfupo pa dziko lapansi; kuna tani tsono wakuipa na wakuphonya!
121Wakukonda mwambo wakonda kudziwa, soma wakuwengana na chitsimulo ngwakupusa. 2Yahova ambapa udidi kuna munthu wabwino, soma ambatsimula munthu wakuchita nzeru zakuipa.3Munthu angakhazikike lini na kuipa, soma wanthu wakulungama angakwanisike lini kuzuliwa. 4Mkazi wakuderekha ni korona wa bayache, soma iye wakubweresa manyazi ali ninga nthenda yakubvundisa mafupa yache.5Bzakukumbuka bza wakulungama mpsabwino, soma uphungu bwa wakuipa ndicho chinyengo. 6Mafala ya wanthu wakuipa mchiwembu kudikhirira kujojeza mulopa, soma mafala ya wakulungama yambawaletsetsa.7Wanthu wakuipa ambagwa achimala, soma banja la nyakulungama limdzayima basi. 8Munthu ambathembeziwa na milomo ya nzeru soma mtima wakugonyoka imdzanyozedwa.9Nkhasa munthu wakunyozeka omwe ana kapolo kusiyana na wakubzilemekeza yekha uko alibe chakudya. 10Munthu wakulungama ambasamala bzakufuna bza nyama yache, soma nsisi za wakuipa ni nkhanza.11Wakuphatisa basa manja yache amdzakhala na chakudya chizinji, soma wakuterezera mabasa yakuipa alibe nzeru. 12Munthu wakuipa ambakhumba kupondedza bza wakuipa, soma mizi wakulungama umbapirira.13Wakuipa ambaphatiwa na milomo yache yakuipa, soma munthu wakulungama ambathawa ku mabvuto. 14Mchipaso cha mafala yache munthu amdzakhuta na bzinthu bzabwino, ninga basa la manja yache limbam'bwezerera iye.15Njira ya wakupusa njabwino mmaso mwache mwa iye, soma munthu wa nzeru ambatetekera malangizo. 16Chitsiru chimbaonesa ukali bwache kabodzi na kabodzi, soma wakulamba kunyozewa ngwanzeru.17Wakusewera chadidi ambalewa chilungamo, soma mboni yakunama, imbangengeza. 18Mafala ya nyakusewera mwakuthamanga yali ninga kuthamanga kwa lupanga, soma lirime la nya nzeru limbabweresa kupola.19Milomo ya kukhulupirika imbamala lini, soma lirime lakunama nda kanthawe pamkiti. 20Muna chinyengo mu mtima mwa iwo wakukonza kuchita chakuipa, soma chisekerero chimbabwera kuna wakuyeruza wa mtendere.21Palibe bvuto limdzagwera wakulungama, soma wakuipa adzaliwa na bzakuipa. 22Milomo yakunama njakunyansira Yahova, soma iwo wakukhala mwakukhulupirika ambasekera nawo.23Munthu wanzeru ambabisa bzomwe amdziwa, soma mtima wa bzitsiru umbakuwakuwa mwauchitsiru. 24Boko la wanyongo limdzatonga, soma wanthu atofu amdzasandusiwa akapolo.25Thupo mu mtima mwa munthu limbamkotamisa, soma fala labwino limbamkomedwesa. 26Munthu wakulungama ambatsogolera mwayache, soma njira ya wakuipa imbawasocheresa.27Wanthu atofu ambaotcha lini nyama yawo ndiyo adayiphata, soma munthu wa nzeru amdzakhala na vida ya muti wapatali. 28Wakufamba mnjira yakulungama ambagumana moyo apo mnjira yache mulibe imfa.
131Mwana wa nzeru ambabvera malangizo ya babache, soma wakunyoza amdzabvera lini chitsimulo. 2Kuchoka mchipaso cha pakamwa pache munthu amdzasekera na bzinthu bzabwino, soma moyo wa wachiwembu ngwachiwawa.3Wakuphata pakamwa pache ambateteza moyo wache, soma wakufungula milomo yache amdzabzisukwisa yekha. 4Chakukhumba munthu mtofu chimbaneta soma neye kugumana chinthu, soma chakukhumba munthu wa nzeru chimdzamkhutisa.5Munthu wakulungama ambawengana na mafala yachinyengo, soma munthu wakuipa ambabzichitisa yekha mdyokoli, achichita chakunyazisa. 6Chilungamo chimbateteza iwo wakusaya mathangwe mnjira yawo, soma kuipa kumbalulisa iwo wakuphonya.7Alipo wakubziyesa wakudala, soma alibe chinthu, apo pana wina wakubziyesa wakusaya, soma ana vida izinji. 8Chakuombola moyo wa munthu wakudala ni vida yache, soma munthu nyakusaya ambabva lini chakugopsewa nacho.9Kubvunika kwa wanthu wakulungama kumbasekeresa, soma kandiyero ya wakuipa imdzathimisiwa. 10Kubzikuza kumbabala mpokano, soma mwa iwo wakutetekera malangizo yabwino muna nzeru.11Vida imbamala pangakhala kubzibva kwenekwene, soma wakukonza kobiri na kuphata basa na manja yache amdzawanza kobiri zache. 12Chidikhiriro chingamogesewa, chimbaswa mtima, soma chikhumbo chakukwanirisiwa ni muti wa moyo.13Wakunyoza malangizo ambabzibweresera chidzonongeko, soma iye wakulemekeza bzakutongewa amdzatambira mpfupo. 14Chipfunziso cha munthu wa nzeru ni lowe wa moyo, kukubwezani ku milapu ya imfa.15Nzeru yabwino impa udidi, soma njira ya wachiwembu ni tsoka. 16Wanthu wanzeru ambachita bza kudziwa mkukumbuka kwense, soma chitsiru chimbaonesa utsiru bwache.17Mtumiki wakuipa ambagwa mmabvuto, soma wakukhulupirika ambapolesa. 18Wakulamba malangizo amdzakhala na usiwa na manyazi, soma ulemu bumdzabwera kuna iye wakupfunza kuchoka mchitsimulo.19Chifuniro chimkomedwesa moyo chitachitidwa, soma kulekeza chakuipa mkwakunyansira bzitsiru. 20Famba na wanthu wanzeru apo umdzakhala wanzeru, soma chiphatizano cha bzitsiru chimdzapwetekesa.21Bzakuipa bzimbalonda wakuphonya, soma wanthu wakulungama ambatambira bzabwino. 22Munthu wabwino ambasiyira chakutambira kuna azukulu wache, soma vida ya nyakuphonya abagwezekera munthu wakulungama.23Munda wakusaya kutimbiwa wa nyakusaya ungachose chakudya chizinji, soma chimbamala na kusaya chiyeruzo. 24Wakusaya kuphatisa basa mpsimbo yache ambawenga mwanache, soma wakukonda mwanache ambasamala kumulangiza.25Munthu wakulungama ambadya kufikizana kukhutisa mudyo wache, soma mimba ya wakuipa nthawe zense njanjala.
141Mkazi wanzeru ambamanga banja lache, soma mkazi wakupusa ambalipasula na manja yache. 2Wakufamba mwakuthamuka ambagopa Yahova, soma wakugonyoka mnjira zache ambamnyoza.3Mkamwa mwa chitsiru muna mpsimbo ya pa msana pache, soma milomo ya nyanzeru imdzawakoya. 4Pomwe palibe ng'ombe,mwakudyera mwache muli mbee, soma mbeu zizinji zimbachoka mu mphamvu za ng'ombe.5Mboni yakukhulupirika imbanama lini, soma mboni yakunama imbapuma magunkha. 6Wakunyoza ambapsaga nzeru neye kuziona, soma kudziwa kumbadza kuna munthu wakuzindikira.7Choka pana munthu wakupusa, thangwe umdzagumana lini kudziwa pa milimo yache. 8Nzeru ya munthu wakuchenjera mkuzindikira njira yache, soma utsiru bwa wakupusa ndicho chinyengo.9Bzitsiru bzimbanyoza nsembe yakuphonya ingaperekiwa, soma mwa wakulungama udidi buna chiphatano. 10Mtima umbadziwa kuwawa kwache kwache apo palibe mlendo wakukhala nawo mchisekerero chache.11Nyumba ya wanthu wakuipa imdzapasuka, soma hema ya wakulungama imdzakhalisa. 12Pana njira yakuoneka yakulungama kuna munthu, soma kuphampha kwache kumbapherezera ku imfa.13Mtima ungaseke soma uko ukali mwakuwawa basi apo chisekerero chingamalizire nsisi. 14Mtima wakusaya chikhulupiriro umdzagumana bzomwe njira zache zimfuna, soma munthu wabwino amdzakhuta bwa mwa iye yekha.15Wachibwana ambakhulupirira chirichense, soma munthu wakuchenjera ambakumbuka bza njira zache. 16Munthu wanzeru ambagopa achileka chakuipa, soma wakupusa ambalamba chenjezo.17Wakukulumiza kukalipa ambachita bzinthu bza uchitsiru, apo munthu wakuchita bziwembu ambawengiwa. 18Wachibwana ambatambira uchitsiru, soma wanthu wakuchenjera ambabvala korona wa nzeru.19Wanthu wakuipa amdzakotama pamaso pa wabwino apo wakuphonya pa misuwo ya wanthu wakulungama. 20Munthu wakusaya ambawengiwa na anzache chaiwoiwo, soma wanthu wakudala ambakhala na achamwali azinji.21Wakuonesa kunyoza mwayache waphonya, soma wakuonesa udidi kuna wakusaya ngwakudalisika. 22Kodi wakupangana bzakuipa ambasochera lini? Soma wakupangana kuchita bzabwino amdzatambira chikondi na chikhulupiriro.23M'basa lensene la mphamvu muna phindu, soma pomwe pamkhala kutondo kusewerasewera kokha, pambabweresa umphawi. 24Korona wa wanthu wa nzeru ni vida yawo, soma uchitsiru bwa wakupusa bumbawabweresera uchitsiru bwakuwanda.25Mboni yachadidi imbapulumusa miyoyo, soma iye wakupuma magunkha ambabweresa kuperekana.26Wakugopa Yahova ambakhulupirira mwa mphamvu; kumdzakhala kwakuthawira wana wache. 27Kugopa Yahova ni maziko ya moyo, mwakuti munthu angapambuke ku maukhulira ya imfa.28Ulemerero bwa mfumu bumbaonekera na kuwanda kwa wanthu wache, soma seye wanthu mfumu imbadzonongeka. 29Munthu wakusaya kukalipa kamangu ana kubvesesa kukulu, soma munthu wakukulumiza kukalipa ambakuza utsiru.30Mtima wabwino ni moyo wa thupi, soma nsanje imbabvundisa mafupa. 31Wakuboneresa wakusaya watonza Mlengi wache, soma wakuonesa udidi kuna wakusaya walemekeza iye.32Munthu wakuipa ambatsitsiwa na bzakuchita bzakuipa, soma munthu wakulungama ana kwakuthawira napo ku imfa chaiko. 33Nzeru imbakhala mu mtima mwa nyanzeru, soma neye pakati pa wanthu imbabzidziwisa yokha.34Kuchita chilungamo kumbakwiza dzinza la wanthu, soma chakuipa mchakupasa manyazi kuna wanthu wense. 35Udidi bwa mfumu bumbakomera kapolo wakuphata basa mwa nzeru, soma ukali bwache bumbayenda kuna wanthu wakuchita bzamanyazi.
151Katawiridwe kabwino kambamalisa ukali, soma mafala yaukali yambaputa msunamo. 2Lirime la wanthu wa nzeru limbasewera bzakudziwa bzabwino, soma pakamwa pa bzitsiru pambatsanulira utsiru.3Maso ya Yahova yali palipense, kunyang'anisisa chakuipa na chabwino. 4Lirime lakupolesa ni muti wa moyo, soma lirime lachinyengo limbagonyosa moyo.5Chitsiru chimbapepusa mwambo wa babache, soma iye wakupfunza kuchoka ku bzitsimulo ngwakuchenjera. 6Mnyumba mwa wanthu wakulungama muna vida izinji, soma m'phindu la wakuipa muna bvuto.7Milomo ya wanthu wa nzeru imbamwaza nzeru, soma sikuti tenepombo mitima ya wakupusa. 8Nsembe ya wakuipa imbanyansa Yahova, soma pembo la wakulungama mchisekerero chache.9Njira ya wanthu wakuipa imbanyansira Yahova, soma iye ambakonda iye wakupsagapsaga chilungamo. 10Wakusiya njira amdzalangiwa mwakuwawa apo wakuwenga chitsimulo amdzafa.11Kuthenje na kuchidzonongeko mkwakufunguka pamaso pa Yahova; kuna tani mitima ya wana wa wanthu? 12Wakunyoza ambakonda lini wakumuyeruza; amdzayenda lin kuna wanzeru.13Mtima wakusekerera umbasekeresa nkhope, soma na mtima wakupseka moyo umbapseka. 14Mtima wa munthu wakuzindikira umbapsaga kudziwa, soma pakamwa pa bzitsiru pambadya utsiru.15Nsiku zensene za nyakusaya mzakuipa, soma mtima wakusekera una madyerero yakusaya kumala. 16Bza pang'ono uli mkugopa Yahova bzimposana na vida izinji pakukhala baludya.17Nkhasa kudya masamba uko pana chikondano kusiyana na ng'ombe yakunenepa pana chiwengano. 18Munthu waukali ambanyosa makani, soma munthu wakusaya kukalipa kamangu ambanyamaliza mpokano.19Njira ya munthu mtofu iri ninga mbuto ya litsito la minga, soma njira ya wakulungama ni msewu wakumangika bwino. 20Mwana wa nzeru ambabweresa chisekerero kuna babache, soma munthu wakupusa ambanyoza mayi wache.21Utsiru bumbakomera munthu wakusaya nzeru, soma omwe ana kubvesesa ambafamba njira yakuthamuka. 22Bzakulingirira bzimbafamba kuipa pomwe palibe utsaphungu, soma na atsaphungu azinji bzimbakhazikika..23Munthu ambasekera angapereka chitawiro chakuderekha; ni bwino tani ku mafala ya pa nthawe yache! 24Njira ya moyo njakukwirakwira kuna wanthu wa nzeru, kugopa kuyenda pansi pa Thenje.25Yahova ambapasula nyumba ya wakusamwa, soma ambateteza bzombo bza mkazi wa masiye. 26Bzakukumbuka bza wakuipa mpsakunyansira Yahova, soma mafala yakudeka ngabwino.27Wakupindula mwachinyengo ambabvutisa nyumba yache, soma wakuwengana na bobobo amdzakhala na moyo. 28Mtiwa wa nyakulungama umbakumbuka ukanati kutawira, soma pakamwa pa wanthu wakuipa pambatsanula bzakuipa bwense.292.3

Yahova ali kutali na wanthu wakuipa, soma ambabva pembo la wakulungama.

30Kubvunika kwa maso kumbadekedwesa mtima apo nkhani yabwino imbapa kulimba ku thupi.31Khutu lakutetekera ku chitsimulo chakupasa moyo limdzakhala basi mwa wanthu wa nzeru. 32Wakulamba mwambo am'bzinyoza yekha, soma iye wakutetekera ku chitsimulo ambatenga nzeru.33Kugopa Yahova ndiko mwambo wa nzeru, apo chipfatso chimbatsogolera ulemu.
161Bzakukonza bza mtima bziri mwa munthu, soma kutawira kwa lirime lache kumbachoka kuna Yahova. 2Njira zense za munthu mzakuthemere pamaso pa iye mwene, soma Yahova ambapima mizimu.3Pereka bzakuchita bzako kuna Yahova apo nzeru zako zimdzapambana. 4Yahova wachita chirichense na thangwe lache, neye wakuipa pa nsiku ya bvuto.5Mtima uliwense wakubzikuza ngwakunyansira Yahova, soma khalani muchidziwa ichi, iwo amdzapulumuka lini chilango. 6Na chikondi na chikhulupiriro chakuipa chimbabwezeriwa apo na kugopa Yahova wanthu ambathawa chakuipa.7Njira za munthu zingakhala zakukomera Yahova, iye ambachitisa neye awengi wache chaiwo kukhala naye pa mtendere. 8Bzapang'ono kukhala chilungamo, kusiyana na phindu lizinji lakusaya chilungamo.9Mu mtima mwache munthu ambalingalira njira yache, soma Yahova ambafambisa mathanya yache. 10Bzakukumbuka bzakuzindikira bziri mmilomo ya mfumu; pakamwa pache nampodi papondereze chilungamo.11Mphimo zakulungama zimbachokera kuna Yahova; mphimo zense mmasakha ndilo basa lache. 12Kuchita chakuipa mkwakunyansira mafumu, thangwe kadera ya ufumu imbakhazikika na kuchita chilungamo.13Milomo yakulungama imdekera mfumu, apo imbakonda munthu wakusewera mafala yachilungamo. 14Chilango cha mfumu ni mtumi wa imfa soma munthu wa nzeru amdzayezera kunyamaliza ukali bwache.15Mkubvunika kwa nkhope ya mfumu muna moyo apo udidi bwache buli ninga mtambo wakubweresa mvula ya lowe. 16Nkhasa tani tsono kugumana nzeru kuposa golide. Kugumana kubvesesa kusankhuliwe zedi kuposa siriva.17Msewu wa chilungamo umbasiyisa chakuipa; wakunyang'anira njira yache ambakoya moyo wache. 18Kusamwa kumbatsogolera chidzonongeko na mtima wakubzikuza kutsogolera kukhukhumudwa.19Nkasa kukhala wakupfatsa mtima pakati pa wakusaya kuposa kugawana bzakupondedza na wanthu wakusamwa. 20Wakuteweza mafala ndiyo ambapfunzisiwa amdzagumana bzabwino, apo iwo wakukhulupirira mwa Yahova amdzadalisika.21Wanzeru mumtima ambachemeriwa wakuzindikira apo kukoma kwa kusewera kumbathimizira kupfunzisa. 22Nzeru ni lowe wa moyo kuna iye omwe anako, soma mwambo wa bzitsiru ni utsiru bwawo.23Mtima wa munthu wa nzeru umbachenjeza pakamwa pache uchithimizira kuphunzisa milomo yache. 24Mafala yakudeka ni chipe cha uchi-- kutapirisa moyo na kupolesa mafupa.25Pana njira yakuoneka yabwino kuna munthu, soma kumalizira kwache ni njira ya ku imfa. 26Nyakuphata basa ambabziphatira yekha basa; njala yache inimfulumizisa.27Munthu wapezipezi ambafukula bzakuipa apo bzakuwera bzache bzimkhala ninga moto wakupserereza. 28Munthu wakugonyoka ambanyosa makani apo gunkha limbatayanisa wanthu wakubverana.29Munthu wachiwawa ambanamiza mwayache achimtsogolera kugwa njira ndiyo njabwino lini. 30Nyakukwiza nsiye akukonza bzinthu bzakupotoka; wakuchita msunamo amdzapambanisa chakuipa.31Imvi ni korona wa ulemerero; zimbagumanika thangwera kukhala njira yakulungama. 32Nkhasa kukhala wakuchedwa kukalipa kusiyana na kukhala wa mphamvu apo wakutonga mzimu wache ngwa mphamvu kuposa wakutenga muyi.33Njuga imbathusiwa pa khanza, soma chakukumbuka chimchokera kwa Yahova.
171Kukhala na msuwa wakuuma pachikhala mtendere zjai ndiponi kusiyana na nyumba yakudzala na nsembe uko pana mpokano. 2Kapolo wanzeru amdzatonga mwana wakuchita bzinthu bzakupasa manyazi achidzagawana nawo chakusiyiriwa abale.3Chakusungunulira mcha siriva apo ng'anjo nja golide, soma Yahova ambayezera mitima. 4Wakuchita chakuipa ambatetekera kuna wa milomo yakuipa; wakunama ambatchera khutu kuna lirime lakudzononga.5Wakunyoza wakusauka watonza Mlengi apo wakusekera pa tsoka amdzapulumuka lini chilango. 6Azukulu ni korona wa nkhalamba apo abereki ambabweresa ulemerero kuna wana wawo.7Kusewera kwa bwino kumthemera lini wakupusa; neye milomo yakunama imthemera lini mtongi neye pamkiti pokha. 8Bobobo ali ninga mwala wa matsenga kuna wakuperekayo; palipense pakupita iye, amchenjera.9Aliyense wakubisa chakuphonya akufuna chikondano, soma wakubwerezabwereza mafala ambaphesa uchamwali. 10Chitsimulo chimbapita mkati mwa wakuzindikira kusiyana na mitchamu dzana libodzi kuna wakupusa.11Munthu wakuipa ambapsaga kupanduka kokha, ndendende mtumi wankhanza amdzatumiziwa kuna iye. 12Nkhasa kugumana na chilombo chakuti wanache abedwa kusiyana na kugumana na chitsiru chikuchita uchitsiru bwache.13Wina angabwezera chakuipa ku chabwino, kuipa kumdzamchokera lini pa nyumba pache. 14Chiyambi cha mpokano kuli ninga wakufungula madzi palipense, ndiye choka pa makani yomwe yanyanduka.15Munthu wakukomesa mlandu wa munthu wa mphumbza na wakugaza munthu wakulungama-- wense aninyansira Yahova. 16Thangweranyi wakupusa ampereka kobiri kupfunza nzeru pomwe iye alibe mtima?17Chamwali ngwakukonda nthawe zense apo m'bale adabadwira kukuthandiza nthawe ya tsoka. 18Munthu wakusaya nzeru ambachita malonjezo yakupagaliri wina achiyimirira ndiye mangawa ya mwayache.19Aliyense wakukonda mpokano wakonda kuphonya; wakutalimphisa msuwo wache wapsaga chidzonongeko. 20Munthu wa mtima wakuipa ambagumana lini chabwino; iye wa lirime lakugonyoka amdzagwa mmabvuto.21Omwe adabereka chitsiru wabzibweresera nsisi yekha; apo baba wa chitsiru alibe chisekerero. 22Mtima wakusekera ni mankhwala yabwino, soma mzimu wakupseka umbaumisa mafupa.23Munthu wakuipa ambabvuma bobobo wakabisira kupondereza njira ya chilungamo. 24Wakuzindikira ambaikha nkhope yache pana nzeru, soma maso ya chitsiru yali mmalekezero ya dziko lapansi.25Mwana wakupusa amchitisa babache nsisi na kuwawa kuna mayi wache wakum'bala. 26Pomwe, mpsabwino lini kulanga wakulungama; neye mpsabwino lini basi kumenya akulu thangwera mtima wawo wabwino.27Wakukhala na nzeru ambasewera mafala pamkiti apo iye wakupfatsa mtima ana nzeru. 28Neye chitsiru chimbatengewa kuti mchanzeru chinganyamala; chingafunga pakamwa pache, chimbatengewa ninga mchakuchenjera.
181Wakubzipambula yekha akupsaga chifuniro chache apo ambakangana na nzeru yense chaiyoiyo. 2Wakupusa ambadekedwa lini na kizindikira, soma kutondo kuzimbula bza mumtima mwache.3Munthu wakuipa angabwera, kunyoza kumbasangana naye-- pabodzi na manyazi na chitonzo. 4Mafala ya mkamwa mwa munthu ni madzi yakuzika; maziko ya nzeru ni mkulo wakuyerera.5Mpsabwino lini kukomesa mlandu wa munthu wa mphumbza, ayai kulamba chilungamo cha munthu wakulungama. 6Milomo ya wakupusa imbamubweresera makangano apo pakamwa pache pambachemera kutchangiwa.7Pakamwa pa wakupusa mkusukwa kwache kwa iye na milomo yache. 8Mafala ya kazitape yali ninga chakudya chakulongosoka apo iyo imbayenda mkati mwa thupi.9Pomwe, wakuphata basa mwautofu ni m'bale wache wa nyakusakaza. 10Dzina la Yahova ni nsaka ya mphamvu; munthu wakulungama ambathamangira mwemo achipulumuka.11Vida ya nyakudala ni muyi wache wa litsito apo mmalingaliro mwache iri ninga litsito litali. 12Ukanati kudzonongeka mtima wa munthu umbasamwa, soma chipfatso chimbatsogolera ulemu.13Wakubwezera mafala akanati kubvesera-- ni uchitsiru na achibzichitisa manyazi. 14Mtima wa munthu umbapirira ku matenda, soma mbani angapirire ku mtima wakupseka?15Mtima wa nyakuzindikira umbapfunza apo kubva kwa nya nzeru kumbafunisisa kudziwa. 16Mpfupo ya munthu ingafungule njira ichim'bweresa pamaso pa amuna akulu.17Wakutoma kubzisewerera mulandu ambaoneka wakulungama kufikizana wakugazana naye kubwera achidzampima. 18Ula bumbaletsa makangano buchilekanisa wakupokana wa mphamvu.19M'bale mkobvuta kumpembedza ungamuphonyera kuposana na kutenga muyi wa mphamvu, apo mipokano iri ninga mipiringidzo yaminga. 20Kuchoka mchipaso cha pakamwa pache mimba ya munthu imdzakhuta; achidzakhuta phindu la milomo yache.21Imfa na moyo bzimbakhotchererewa na lirime, apo iwo wakukonda lirime amdzadya chipaso chache. 22Wagumana mkazi wagumana chinthu chabwino apo amdzatambira udidi bwa Yahova.23Munthu wakusaya ambadandaulira chifundo, soma munthu wakudala ambatawira mwaukali. 24Wakuphatizana na achamwali azinji amsauka nawo, soma pana chamwali wakufendera pafupi kuposa m'bale
191Nkhasa munthu wakusaya omwe ambafamba mwabwino kusiyana na wakusakala mkamwa achikhala chitsiru. 2Pomwe, mpsabwino lini kukhumba neye kudziwa apo wakuthamanga kamfulumize ambaphonya njira.3Uchitsiru bwa munthu bumbasukwisa moyo wache apo mtima wache umbakalipira Yahova. 4Vida imbathimuzira achamwali azinji, soma munthu wakusaya ambaphadzana na achamwali wache.5Mboni yakunama imdzalangiwa apo iye wakupuma magunkha amdzathawa lini. 6Azinji amdzakumbira udidi kuna munthu waufulu apo aliyense ni mwayache wa nyakupereka mpfupo.7Abale wense wa munthu wakusaya ambamuwenga; mtani tsono kuna anzache omwe ambamthawa! Ambawatewera na mafala soma kuli zii. 8Iye wakukonda nzeru wakonda moyo wache; iye wakukoya kubvesesa amdzagumana bzabwino.9Mboni yakunama imdzalangiwa, soma wakupuma magunkha amdzamala psiti. 10Mpsakuthemera lini chitsiru kukhala na bzinthu bzakulongosoka- mtani tsono kapolo angambatonga akuluakulu.11Kuzindikira kumbachedwesa ukali apo ulemerero bwache m'bwakuti achepese milandu. 12Chilango cha mfumu chili ninga kulira kwa mwana wa mphondolo, soma udidi bwache buli ninga mame pa uswa.13Munthu wakupusa ni tsoka kuna babache apo mkazi wakupoka mkujojajoja kwa madzi. 14Nyumba na vida bzimbasiyiriwa na abereki, soma mkazi wa nzeru ambachokera kuna Yahova.15Utofu bumbagonesa munthu tulo twakufa nato, soma wakusaya kufuna kuphata basa amdzabonera na njala. 16Wakukoya malamulo wakoya moyo wache, soma wakunyoza njira zache amdzafa.17Wakuchitira wakusaya chifundo wakumbiza Yavova apo amdzamubwezera ndibzo wachita. 18Tsimula mwanako chidikhiriro pomwe chikadalipo apo nampodi kukhumba bzakumupha.19Munthu waukali kwenekwene atambire chilango; mungampulumusa, mumdzachita pomwe kachiwiri. 20Bvera uphungu na kutambira mwambo, kuti ukhale na nzeru kumamaliziro kwa moyo wako.21Bzakulingalira mpsizinji mu mtima mwa munthu, soma chakulinga cha Yahova ndicho chimdzakhalisa. 22Kukhulupirika ndiko munthu ambakhumba apo munthu wakusaya ngwabwino kuposa nyakunama.23Kugopa Yahova kumbapa moyo; wakukhala nako amdzakhala wakukhuta apo neye bzakuipa bzimdzamgwera lini. 24Munthu mtofu ambafuchira boko lache mpalato; amdzalibweresa lini pa mulomo pache.25Menya wakunyoza, apo wachibwana amdzachenjera; tsimula nyakuzindikira, apo amdzazindikira.26Wakubera babache na kuthotha mayi wache ni mwana wakuchitisa manyazi na wakugwesesa nkhope. 27Ungalekeza kubvera malangizo, mwanangu, umdzasochera ku mafala ya kudziwisa.28Mboni yachinyengo imbanyoza chilungamo apo pakamwa pa wakuipa pambakhudyula bzakuipa. 29Bziyeruzo bzakonzeka kuna wakunyoza na kubuta misana ya bzitsiru.
201Vinyu ambachita msobwe apo chakumwa chaukali chimbasokosa; wakusochera na chakumwa alibe nzeru. 2Kugopa mfumu kuli ninga kugopa mwana wa mphondolo angambalira; wakuiputa waphonyera moyo wache.3Kuna ulemu kuna mwamuna kulamba ndewu, soma bzitsiru bzensene bzimbatondo kupokana. 4Munthu mtofu ambalima nthawe yakujejera; iye ambakapsaga bzakukolola nthawe yakukolola soma amdzabzigumana lini.5Chakulinga cha mtima wa munthu chiri ninga madzi yakuzika, soma wina wakuzindikira amdzayatunga. 6Wanthu azinji ambabziti mbakukoma mtima, soma mbani angagumane wina wakukhulupirika?7Munthu wakulungama ambafamba mu ulemu bwache, apo wanache wakuterezera iye amdzadalisika. 8Mfumu yakukhala pakadera yakuyeruzira imbapepeta na maso yache bzakuipa bzense bzomwe bziri pamaso pache.9Mbani angati, ''Ndasambisa moyo wangu; ndachena ku chakuphonya changu''? 10Mphimo zakusiyana na bzisero bzakusiyana bzense bziwiri mpsakunyansira Yahova.11Neye mwana ambadziwika na basa lache, pina na basa lakuchena na lakulungama. 12Makutu yakubva na maso yakuona-- Yahova adayalenga mawiri yenseyo.13Nampodi kukonda tulo ungasauke; fungula maso yako apo umdzakhala na chakudya chizinji. 14''Bzapezi! bzapezi!'' wakugula ambatenepoyo, soma angachoka popo ambabzithembeza.15Alipo golide na minyala mizinji yakuumira, soma milomo ya kudziwa ndicho chakudekesera cha nsengwa yapatali. 16Tenga malaya ya nyakuimikira mangawa mlendo, apo uyaphatire angaphatira pala mkazi wachilendo.17Bzakudya bzachinyengo bzimbakoma, soma kumalizira kwache mkamwa mwache mumdzadzala na tuminyala. 18Uphungu bumbakhazikika na malangizo apo na nzeru yokha yakupanganiziwa menya nkhondo.19Nyakusasata ambazimbula bzinsinsi, apo tsono nampodi kuphathikana na wanthu wakusewera kwenekwene. 20Munthu angatemberera babache ayai mayi wache, kandiyero yache imdzathimisiwa mkati mwa m'dima.21Chakusiiriwa chakuchipata kamkulumize pakutomatoma chimdzadalisiwa lini kuphampha. 22Nampodi kulewa, ''Nimdzakubwezera chakuipachi!'' Dikhirira Yahova apo iye amdzakupulumusa.23Mphimo zakusiyana mzakunyansira Yahova, apo mphimo zachinyengo mzabwino lini. 24Mafambidwe ya munthu yambatsogolerewa na Yahova; angakwanise tani iye kuzindikira njira yache?25Ni mlapu kuna munthu kulewa mwakukhadzula, ''Chinthu ichi mchakupambulika.'' apo yambani kukumbuka ndibzo bzimbalewa mungatondo kumala kuchita lonjezo lache. 26Mfumu ya nzeru imbapepeta wakuipa ichifambisa chigaleta chakupunthira pa iwo.27Mzimu wa munthu ni kandiyero ya Yahova, kupsaga bzense bza mkati mwache. 28Chikondi na chikhulupiriro chimbakoya mfumu; imbalimbisa kadera yache na chikondi.29Ulemerero bwa maswaka ni mphamvu yawo apo kudeka kwa nkhalamba ni imvi. 30Mitchamu yakuchosa bzilonda imbachosa chakuipa apo kumenya kumbatsuka bziwalo bza mkati chaimo.
211Mtima wa mfumu ni mkulo wa madzi mmanja mwa Yahova; ambautosesa komwe amfuna. 2Njira ya munthu aliyense njakulungama pamaso pa mwenekachiro, soma ni Yahova omwe ambapima mitima.3Kuchita chakulungama na chachadidi mkwakubvumiziwa kwenekwene kuna Yahova kuposa nsembe. 4Maso yakusamwa na mtima wakubzikuza-- kandiyero ya wakuipa-- mpsakuphonya.5Bzakukumbuka bza munthu wa nyongo bzimbatsogolera kwakudala, soma aliyense wakuchta kamkulumize ambatondo kusauka. 6Kupata vida na lirime lakunama ni nkhungu yakufambafamba na mlapu wa imfa.7Chiwawa cha wanthu wauipa chimdzawakokonola, thangwe ambalamba kuchita chakulungama. 8Njira ya munthu wakuphonya njakugonyoka, soma wakuchena ambachita basa lakulungama.9Kukhala pa ponta ya nsodzi nkhasa kuposana na kukhala na mkazi wakukonda kupoka. 10Chakukhumba wakuipa chimbabala chakuipa; mwayache ambagumana lini udidi mmaso mwache.11Wakunyoza angalangiwa, wachibwana ambasanduka wa nzeru, apo munthu wanzeru angalangiziwa, ambaphatisisa kudziwa. 12Munthu wakulungama ambaganizira bza nyumba ya munthu wa mphumbza; ambagwesesa wakuipayo mmatsautso.13Wakufunga makutu yache kuna kulira kwa wakusaya, iye amdzalirambo, soma amdzatawiriwa lini. 14Mphaso ya mtseri imbanyamaliza ukali apo mpaso ya mkabisira imbajejeresa chilango chikulu.15Chilungamo chingachitika, chimbabweresa chisekerero kuna munthu wakulungama, soma chimbabweresa mantha kuna wakuphata basa lakuipa. 16Omwe ambapanduka mnjira ya nzeru, amdzagona mu mtsonkhano wa anyakufa.17Wakukonda masenzeka amdzasauka; wakukonda vinyu na mafuta amdzadala lini. 18Munthu wakuipa ni chakulombolera cha wakulungama, apo munthu wachiwembu amdzapita nkhankha ya wakuchena mtima.19Nkhasa kukhala mchipululu kuposana na kukhala na mkazi wakupoka na kung'ung'udza. 20Vida na mafuta yakufunikira bzimbakoyewa mwakukhala anyanzeru, soma munthu wakupusa ambatondo kubzikhudyula.21Wakuteweza chilungamo na kukoma mtima-- munthu umweyu ambagumana moyo, chilungamo, na ulemu. 22Munthu wa nzeru ambakwira pa muyi wa anyamphamvu, achigwesa mphamvu ndiyo iwo akhathemba.23Wakukoya pakamwa pache na lirime lache wakoya moyo wache ku mabvuto. 24Wakusamwa wakubzithusa-- ''Wakunyoza'' ndilo dzina lache-- ambachita mwa ukali mwakubzithusa.25Bzakukhumba munthu mtofu bzimbamuphesa, thangwe manja yache yambalamba kuphata basa. 26Nsiku yense yamtero ambakhalira kusirira sirira mwa kaduka, soma munthu wakulungama ambapereka apo ambamana lini.27Nsembe ya wakuipa njakunyansa; njakunyansiratu iye angaibweresa na msambo wakuipa. 28Mboni yakunama imdzamala, soma iye wakutetekera amdzasewera mwakusaya kukaikira.29Munthu wakuopa ambaumisa nkhope yache, soma wakulungama ambakonza njira zache.30Palibe nzeru, palibe luntha, apo palibe uphungu bungaimisane na Yahova. 31Kavalo ambakonzekereseweratu pala nsiku ya nkhondo, soma wakupulumusa ni Yahova.
221Dzina labwino limbasankhuliwa pakati pa vida apo udidi m'bwabwino kuposa siriva na golide. 2Wakudala na wakusaya wense anacho ichi-- Yahova ndiye wakuwalenga wensewa.3Wakuchenjera ambaona mabvuto achibisala yekha, soma wachibwana ambapitirira kubonera nabzo. 4Mpfupo ya chipfatso na kugopa Yahova ni vida, ulemu, na moyo.5Minga na maukhulira bziri mnjira ya wakugonyoka; wakukoya moyo wache amdzakhala nabzo kutali. 6Pfunzisani mwana njira yakuti ayende apo napo achikalamba amdzachoka lini mu bzimwebzo.7Wanthu wakudala ambatonga wanthu wakusaya apo nyakufiyali ni kapolo kuna nyakufiyalisi. 8Wakufesa bzakusaya kulungamo amdzakolola tsoka apo mpsimbo ya ukali bwache imdzatazira.9Wadiso la matayataya amdzadalisika, thangwe ambagawana chakudya chache na wakusaya. 10Thothani wakunyoza, makangano yamdzalekeza; makani na manyazi bzimdzambombowa.11Wakukonda mtima wa kudeka na omwe bzakusewera bzache mpsachifundo, mfumu imdzakhala mwayache. 12Maso ya Yahova yambakhotcherera wakudziwa, soma iye ambagwesa mafala ya wachiwembu.13Mtufu ambati, ''Pana mphondolo panjapo! Ningaphiwe padechadecha.'' 14Pakamwa pa mkazi wachigololo ni dindi lakuzika; Ukali bwa Yahova bumbanyandukira aliyense wakugwera mwemo.15Uchitsiru mwamangika mu mtima mwa mwana, soma mpsimbo ya kumulangira imbabuthothera kutali. 16Wakoboneresa wakusaya kuti athimizire vida yache, ayai kuwapasa chinthu wanthu wakudala, amdzasauka nabzo.17Tchera khutu lako utetekere mafala ya wanzeru na kuikha mtima wako ku nzeru zakukadziwa bzangu, 18thangwe bzimdzakhala bzakukudekera ungabzikoya bzimwebzi, penu wensenewo akonzeka pa milomo yako. 19Ndiye chikhulupiriro chako chikhale mwa Yahova, ndikuwapfunzisabzo-- na kuna iwepo pomwe.20Kodi ndiribe kukunembera bzkusewera makumi matatu bza malangizo na nzeru, 21kukupfunzisa chikhulupiriro mmafala yadidiya, kuti upereke matawiro yadidi kuna iwo wakukutuma iwe?22Nampodi kubera nyakusaya thangwera kuti iye ngwakusaya, ayai kupondedza wakusaya pamsuwo, 23thangwe Yahova amdzasewerera milandu yawo, achidzakwatula moyo wa iwo wakuwabera.24Nampodi kuchita chichamwali na munthu wakutongewa na ukali apo nampodi kupita na mwamuna wakukalipakalipa, 25ungadzapfunze njira zache uchibzikoloweka mgango.26Nampodi kukhala wakumbaomba mmanja pakupangana kuphatira chinthu cha mangawa, ayai wakumperekera chakuphatira mangawa. 27Ungadzasaya njira yakuperekera, mchani chingadzamuletse kuchosa kama wako pansi pako?28Nampodi kuchosa malire yakalekale ndiyo abereki wako adaikha. 29Kodi ukuona munthu wakufulumiza pa basa lache? Amdzaima pamaso pa mafumu; amdzaima lini pamaso pa wanthu wapezi.
231Ungakhala mkumbadya na mkulu, nyang'anisisa bwino chiri pa maso pako, 2apo ubzatike chisu pakhosi pako penu ndiwe wadyera. 3Nampodi kukhumba bzakulongosoka bzache, thangwe mchakudya chakunama.4Nampodi kuphata basa maninge kuti udale; khala na nzeru yakukwana kudziwa nthawe yakukotoka. 5Kodi uninyang'anisisa chomwe palibe? Chimdzamala, thangwe chimdzambuluka ninga chiomba nkhanga chichimbulukira kudzaulu.6Nampodi kudya chakudya cha munthu wa diso lakuipidwa-- apo nampodi kukhumba bzakulongosoka bzache, 7thangwe iye ni munthu wakulewengera nsengwa ya chakudya. ''Dyaya na kumwa!'' iye ambatenepoyo kuna iwe, soma mtima wache uli lini pa iwe. 8Umdzasanza bzakuchepa wadyabzo uchidzataya mafala yako yakudekedwayo.9Nampodi kusewera chitsiru chikubva, thangwe chimdzanyoza nzeru za mafala yako. 10Nampodi kugwinya mwala wa malire yakalekale ayai kupita mminda ya wana wamasiye, 11thangwe Mpulumusi wawo ngwa mphamvu apo amdzawasewerera mlandu wawo pa iwe.12Ikha mtima wako ku mwambo na makutu yako ku mafala ya nzeru.13Nampodi kumana mwana malango, thangwe ungammenya na mpsimbo, amdzafa lini. 14Ndiwe wakummenya na mpsimbo na kupulumusa moyo wache ku Thenje.15Mwanangu, penu mtima wako una nzeru, ndiye kuti mtima wangumbo umdzasekera; 16impso zangu zimdzasekera milomo yako ingasewera chilungamo.17Nampodi kuleka kuti mtima wako uchitire nsanje wakuphonya, soma pitiriza kugopa Yahova nsiku yense. 18Chadidi pana tsogolo apo chidikhiriro chako chimdzatazika lini.19Bvaya---iwe!--mwanangu, na kukhala wanzeru na kuyendesa mtima wako mnjira. 20Nampodi kusangana na wakumwamwa vinyu, ayai wadzoka la nyama, 21thangwe nyakumwa na nyadzoka ambasauka apo kuodzira kumdzawabvazika nsanza.22Tetekera babako adabala iwe apo nampodi kunyoza mayi wako angakalamba. 23Gula chadidi, soma nampodi kuchigulisa; gula nzeru, mwambo, na luntha.24Babache wa munthu wakulungama amdzasekera kwenekwene, na wakubala mwana wa nzeru amdzasekera naye. 25Leka babako na mayi wako asekere apo leka mkazi wakubala iwe asekere.26Mwanangu, ndipe mtima wako apo njira zako zidziwe njira zangu. 27Thangwe mkazi puta ni dindi lakuzika, apo mkazi wachigololo ni mbuna yakupapatiza. 28Iye ambabisalira ninga mbava na kuwanza wanthu wachiwembu pakati pa wanthu.29Mbani ana nsisi? Mbani ana kusauka? Mbani ana makangano? Mbani ana kudandaula? Mbani ana bzilonda neye thangwe? Mbani wafwiira maso? 30Ndiwo amkhala pana vinyu, iwo wakupsagapsaga vinyu wakusanganiza.31Nampodi kunyang'anisa vinyu angafwiira, angayetima mkaneka achiphwera mwakunyalala. 32Pachimaliziro ambaluma ninga nyoka achijonkhona ninga bvumbwe. 33Maso yako yamdzaona bzinthu bzachilendo na mtima wako kubweka bzinthu bzachilendo.34Umdzakhala ninga wina wakugona pakati pa nyanza ayai kugona padzaulu pa nsonga ya mwadiya. 35''Iwo adandimenya,'' umdzatenepoyo, ''soma ndiribe kudzonongeka. Iwo adandimenya, soma ndiribe kubva. Kodi nimdzalamuka liti? Nimdzapsaga pomwe vinyu winango.''
241Nampodi kuchitira nsanje wanthu wakuipa, ayai kufuna kukhala nawo, 2thangwe mitima yawo imbakhumba chidzonongeko na milomo yawo kumbasewera bza mphumbza.3Kudzera mu nzeru nyumba imbamangiwa apo na luntha imbakhazikika. 4Na kudziwa masubi yambadzala na vida yense ya nsengwa yapatali na yakudeka.5Mwamuna wa nzeru ngwa mphamvu, apo munthu wakudziwa ambathimizira mphamvu zache; 6thangwe na kupanganiziwa ungakwanise kumenya nkhondo yako apo na atsaphungu azinji pana kupulumuka.7Nzeru iri mdzaulu kwenekwene mwa chitsiru; mkati mwa msuwo chimbafungula lini pakamwa pache.8Pana munthu wina wakukonza bzakuchita chakuipa-- wanthu ambamchemera mkulu wa akapondolo. 9Nzeru yakupusa imweyo mchakuphonya apo wakunyoza ngwakunyansa kuna wanthu.10Ungalefuka na mantha nsiku ya kubonera basi mphamvu zako zimbachepa.11Pulumusa wakuphatiwa kukaphiwa na kuletsetsa wakudzedzereka kukaphiwa. 12Mungati, ''Onani, tikudziwa lini bzobzi,'' kodi wakupima mtima akubva lini mukulewabzi? Wakukoya moyo wako, kodi akudziwa lini bzobzi? Kodi Mulungu amdzapereka lini kuna aliyense bzakuthemera iye?13Mwanangu, dyaya uchi thangwe m'bwabwino, thangwe chipe chache chimbatapira ungalawidza. 14Mtenepoyo iliri nzeru ya moyo wako-- ungadzaigumana, pamdakhala tsogolo apo chidikhiriro chako chimdzatazika lini.15Nampodi kubisalika kudikhirira ninga wakuipa omwe ambatchola nyumba ya munthu wakulungama. Nampodi kupasula muyi wache! 16Thangwe munthu wakulungama ambagwa pansi kanomwe achilamuka pomwe, soma wanthu wakuipa ambakhumudwa pakugwa tsoka.17Nampodi kusekera muwengi wako angagwa apo nampodi mtima wako usekere angakhukhumudwa, 18Yahova angaone kukomedwa kwako achitembenuzira iwe chilango chache mkumuleka iye.19Nampodi kukalipa thangwera wanthu wakuchita bzakuipa, apo nampodi kuchitira nsanje wanthu wakuipa, 20nakuti munthu wakuipa alibe tsogolo apo kandiyero ya wakuipa imdzathima.21Gopa Yahova, na kugopa mfumu, mwanangu; nampodi kuphathikana na wakugandukira iwo, 22nakuti mwachidzidzi tsoka lawo limdzabwera, apo mbani amdziwa kuwanda kwa chidzonongeko ndicho chimdzawafikira awiriwo?23Uku mkulewa pomwe kwa wa nzeru. Kupondera pakuyeruza mlandu wa chilamulo mkwabwino lini.24Wakulewa kuna munthu wakuipa, ''Ndiwe munthu wakulungama,'' amdzatembereriwa na wanthu achikalipiriwa na madzinza. 25Soma wakutsimula wakuipa amdzakhala na chisekerero apo mpfupo za ubwino zimdzawabwerera.26Wakupereka mtawiro wakundendemera ambampsompsona milomo. 27Longosola basa lako panjapo, na kukonzekeresa chirichense cha iwe wekha kumunda; kumala popo, manga nyumba yako.28Nampodi kuchitira mwayako umboni bwakunama neye thangwe apo nampodi kunyengeza na milomo yako. 29Nampodi kulewa, ''Nimdzamchitira ndibzo iye wandichitira; nimdzabwezera ndibzo wachitabzi.''30Ndidagwata pafupi na munda wa mtofu, kupitirira munda wa mpesa wa munthu wakusaya nzeru. 31Minga zikhadamera palipense, pansi pakhadagugudiziwa na ntcheso, apo litsito lache la minyala likhadagwa.32Kinangoko ndidaona na kukumbukira; ndidanyang'anisisa mkutambira mwambo. 33Kugona pamkiti, kuodzira pamkiti, kufunya manja pamkiti kupuma-- 34apo kusaya kwako kumdzafika pa iwe, apo bzakuchita bzako ninga nyankhondo wakutakula bzipfudzo.
251Iyi pomwe ni miyambo ya Solomoni, ndiyo wanthu wa Hezekiya, mfumu ya Yuda adainemba. 2Ni ulemerero bwa Mulungu kubisa chinthu, soma ulemerero bwa mafumu mkufununkhula. 3Ninga kudzaulu kuli kutali apo pansi mpakuzika, ndiye mtima wa mafumu ungafununkhulike lini.4Taya chakusaya kufunika mu siriva apo nyakusula akwanise kuphatisa basa siriva mchipala mwache. 5Mtenepombo, chosa wakuipa pamaso pa mfumu apo kadera yache imdzakhazikika pakuchita bzakulungama.6Nampodi kubzilemekeza wekha pamaso pa mfumu apo nampodi kuima pambuto pakukonzerewa wanthu akuluakulu.7Mpsabwino kuna iye kuchita kukuuza, ''Bwera kwira pano,'' kusiyana na iye kukutsitsa iwepo pamaso pa munthu wakulemekezeka. Bzomwe wachitira umboni, 8nampodi kubzibweresa kamangu pabwalo. Nakuti umdzachita tani kumamaliziro mwayako angadzakuchitisa manyazi?9Lewa mlandu wako pakati pa iwe na mwayako apo nampodi kuzimbula chinsinsi cha mwayako, 10wakukubva angadzakuchitise manyazi na mafala yakukuipira ndiyo yangapfudzike lini.11Bzipaso bza golide mnsengwa ya siriva ni mafala yakusewerewa pa nthawe yache. 12Mphete ya golide ayai chipini cha golide wabwino ni chitsimulo cha nzeru ku khutu lakutetekera.13Ninga zawe pa nthawe yakukolola ndiwo mtumi wa chikhulupiriro kuna iwo wakumtuma iye; ambatsitsimusa moyo wa mbuyache. 14Mitambo na chonzi yakusaya mvula ndiye wakuthembeza mphaso ndiyo ambaipereka lini.15Na chipiriro mkulu anganyengerereke apo lirime lakunyodoka lingaswe pfupa.16Ungagumana uchi, udye bwakukwana--- apo neye, ungabudyesa umdzabusanza. 17Nampodi kuponda nzayo yako mnyumba ya mwayako pafupi pafupi; anganete nawe achikuwenga.18Munthu wakuchitira mwayache umboni bwakunama ali ninga bonga la kunkhondo, ayai lupanga, pinango msewe wakuthwa. 19Munthu wakusaya kukhulupirika omwe ukhamkhulupirira mthawe ya tsoka ali ninga dzino lakuipa ayai nzayo yakugululuka.20Ninga munthu wakukhundula malaya nthawe yakujejera, ayai ninga vinyu wakusasa wakuthiriwa msoda, mtenepombo wakuimbira bzimbo munthu wansisi.21Penu muwengi wako ana njala, mupe chakudya adye, apo penu ana nyota, mupe madzi amwe, 22thangwe umdzamkalasulira masimbe ya moto pamsolo pache apo Yahova amdzakupa mpfupo.23Ninga chonzi cha kumpoto chimbabweresa mvula, ndimomombo lirime lakusinjirira limkalipisa nkhope. 24Nkhasa kukhala pa ponta pa nsodzi ya nyumba kuposa kukhala mnyumba na mkazi wakukonda bzakuponakapokana.25Ninga madzi yakujejera kuna munthu wa nyota, ndimombo nkhani yabwino yakuchokera dziko lakutali. 26Ninga lowe wakupondewa ayai mchera wakubvodolewa mtenepombo munthu wakulungama wakugonjera wanthu wakuipa.27Mpsabwino lini kudyesa uchi kwenekwene; kumweko kuli ninga kupsaga ulemu bwako bwako. 28Munthu wakusaya kubzikhotcha yekha ali ninga muyi wakupasuka wakusaya litsito.
261Ninga matalala chirimo ayai mvula pakukolola, mtenepoyo ulemu bumfunika lini chitsiru. 2Ndimo nserenga iri mkuzungulira na nyamzeze kupeyukapeyuka pakumbuluka, ndimombo themberero lakusaya kuthemera limbatazirira kufika.3Mchamu pala kavalo, chamkamwa chimthemera bulu na mpsimbo pamsana pa bzitsiru. 4Nampodi kutawira chitsiru ninga mwa uchitsiru bwachebo, ungadzakhale ninga icho.5Tawira chitsiru na uchitsiru bwache, kuti nampodi chikhale na nzeru mmaso mwache. 6Wakutuma mtumi na manja ya chitsiru wagwata nzayo zache mkumwa bzakumudzononga.7Ninga miyendo ya nyakupunduka yakugoboka ni mwambi mkamwa mwa bzitsiru. 8Ninga kuyezera mwala mu vichika mkupereka ulemu kuna chitsiru.9Ninga minga yakulasa mmanja mwa nyakuledzera ni mwambi mkamwa mwa bzitsiru. 10Ninga nyakuthusa uta mkulasa wense wakumzungulira ni omwe wanemba ganya chitsiru ayai wakugwata na njira.11Ninga mbwaya kudya masanzi yache, ndimo chitsiru chimbabwerezera uchitsiru bwache. 12Kodi mumbaona munthu wakubziyesa wanzeru pamaso pache? Muna chidikhiriro chikulu mwa chitsiru kuposa iye.13Munthu mtofu ambati, ''Pana mphondolo panjirapa!'' pana mphondolo panjapa!'' 14Ninga msuwo umbaderukira ku bzakuphatisa bzache, ndimo munthu mtofu aliri pa kama wache.15Munthu mtofuambabvika manja yache mpalato soma alibe mphamvu zakulidzusa kulifikiza pakamwa pache. 16Munthu mtofu ambabziona wa nzeru kuposa wanthu anomwe wakutawira mwakuzindikira.17Ninga wakuphata makutu ya mbwaya ndimo aliri munthu wakugwata na njira kukalipa na ndewu yakuti njache lini.18Ninga munthu nyamsala wakuthusa nkhuni za moto, misewe, na imfa 19ni omwe ambanyengeza mwayache achiti, ''Kodi ndikhalewa lini bzakuseka?''20Thangwera kusaya nkhuni, moto umbathima; apo pomwe palibe nyagunkha, kupokana kumbachepa. 21Ninga masimbe yakujejera pa masimbe ya moto na nkhuni pamoto, mtenepo munthu wakupokapoka kunyosa ndewu.22Mafala ya gunkha yambakoma ninga chakudyaa chakulongosoka; yambapita mmimba. 23Ninga kuyetima kwa palato ya dongo, ndimo iliri milomo yakufunisisa na mtima wakuipa.24Wakuwenga anzache ambanamiza na milomo yache achigwezeka chinyengo mkati mwache. 25Amdzasewera mwachifundo, soma nampodi kumkhulupirira, thangwe muna bzakunyansa bzinomwe mu mtima mwache. 26Napo kununkhidwa kwache kumbampsinkhika na chinyengo, kuipa kwacheko kumdzazimbulika pagulu.27Wakuchera dindi amdzagwera mwemo apo mwala umdzagunkhulikira iye wakuugwinya. 28Lirime lakunama limbawenga wanthu omwe lidawatsautsa apo mkamwa mwakusasata mumbasukwisa.
271Nampodi kuthemba bza mangwana, thangwe umdziwa lini ndibzo mangwana yamdzabweresa. 2Leka wina ndiye akuthembeze sikuti wekha pakamwa pako; mlendo sikuti milomo yako wekha.3Kumbukira kulemera kwa mwala na kulemera kwa mchenga-- kuputiwa kwa chitsiru kumposa kulemera kwa bziwiri bzensebzi. 4Kuwawa mtima kwa nkhanza mtima umbakhaphwikira, soma mbani agakwanise kuima pamaso pa nsanje?5Chitsimulo chakuoneka chimposa chikondi chakubisalika. 6Bzakukhulupirika mpsilonda bzakukudzononga mwayako, soma muwengi ambakumpsompsona kazinji.7Munthu wakudya achikhuta ambalamba neye chipe cha uchi chokha, soma kuna munthu wa njala, chakuwawa chirichense chimbatapira. 8Ninga mbalame yakudzungaira ku chitsa chache ni munthu wakusochera pomwe ambakhala.9Mafuta yakununtchira na bzakununtchira bzimbadekesa mtima, soma ubwino bwa mwayako kumbatenepo pakuchitira uphungu bwabwino. 10Nampodi kutaya mwayako na babache wa mwayako, apo nampodi kuyenda ku muyi kwa m'bale wako pa nsiku ya tsoka lako. Mnansi wa pafupi amposa m'bale wa kutali.11Khala wa nzeru, mwanangu, na kuchitisa mtima wangu kusekera; ndiye nimdzatawira wakundinyoza ine. 12Wakuchenjera ambaona bvuto achibzibisa yekha, soma wachibwana ambapitiriza kubonera nalo.1314Tenga malaya ya wakuimikira mlendo mangawa, apo uyaphatire angayaimikira mangawa kuna mkazi wachigololo. 14Wakupa mwayache m'daliso mwakukuwa machibesebese, m'daliso umweyo umdzasanduka themberero!15Mkazi wakusokosasokosa ali ninga kujojajoja nsiku ya mvula; 16kumuletsa kuli ninga kuletsa chonzi, ayai kuyezera kuphata mafuta m'boko lako lamadidi.17Chitsulo chimbanoza chitsulo; mtenepombo, munthu kunoza mwayache. 18Wakutchenkha muti wa mkuyu amdzadya chipaso chache, apo wakuteteza mbuyache amdzatambira ulemu.19Ninga madzi yambaonesa nkhope ya munthu, mtenepombo mtima kuonesa munthu. 20Ninga Thenje na Kuchidzonongeko kumbakuta lini, ndimo yaliri maso ya munthu yambakhuta lini.21Mtsuko ngwa siriva apo ng'anjo nja golide; apo munthu ambayezeriwa angathembeziwa. 22Neye kuchita kudera chitsiru na munsi-- kubodzi na njera-- soma uchitsiru bwache bumdzamchokera lini.23Tsimikiza kuti ukudziwa bzifuwo bzako apo ukhudzike na bzifuwo bzako, 24thangwe vida njamuyaya lini. Kodi korona ambapirira mmibwado yense? 25Udziwe uswa bwakuuma bunimala liti na uswa buwisi buniphuka liti, na nthawe ndiyo uswa bwa mmapiri bumbagudira.26Ntchere za mabira zimdzakubvazika apo mbuzi zimdzkugulira munda. 27Pamdzakhala mkaka wa mbuzi kuti udye-- chakudya cha nyumba yako---
281Wanthu wakuipa ambathawa uko palibe ali kuwathotha, soma wanthu wakulungama ali wakulimba ninga mwana wa mphondolo. 2Thangwera kuphonya kwa dziko, akuluakulu wache ambawanda, soma na munthu wakuzindikira na kudziwa, limdzatenga nthawe kumala.3Munthu wakusaya wakuboneresa wanthu wakusaya ali ninga mvula yakukokonola bzinthu. 4Iwo wakusiya chilamulo ambathemba wanthu wakuipa, soma iwo wakukoya chilamulo ambalimbana nawo.5Wanthu wakuipa ambabvesesa lini chilungamo, soma wakupsaga Yahova ambabvesesa chirichense. 6Nkhasa munthu wakusaya omwe ambafamba mwadidi kuposana na munthu wakudala wakugonyoka mnjira zache.7Iye wakukoya lamulo ni mwana wakuzindikira, soma iye wakusangana na wadyera ambanyazisa babache. 8Iye Wakuwanzisa vida yache thangwera kufiyalisi kudzabweza na banyira akugwezekera wakuchitira chifundo wakusaya.9Wina angachungunusa khutu lache kulamba kubva chilamulo, neye pembo lache ndakunyansa. 10Wakusocheresa wakulungama kuchita njira yakuipa amdzagwa m'dindi lache yekha, soma wakusaya thangwe amdzatambira chakusiiriwa chabwino.11Munthu wakudala akhoza kukhala wa nzeru pamaso pache yekha, soma munthu wakusaya wakuzindikira ambazimbulisa iye. 12Wakulungama angasekera, pana ulemerero buzinji; soma wakuipa angalamuka wanthu ambabisalika.13Wakubisa bzakuphonya bzache amdzaona lini mwayi, soma wakubzitawiriza achibzileka amdzachitiriwa nsisi. 14Wakukhala mwakugopa kwakusaya kulekeza ngwakudala, soma wakuumisa mtima wache amdzagwa mmatsautso.15Ninga kulira kwa mphondolo ayai chilombo chakufambafamba ni mtongi wakuipa pa wanthu wakusaya. 16Mtongi wakusaya nzeru ambalemwa kutsautsa, soma wakuwengana na kalisirira amdzatalimphisa nsiku zache.17Penu munthu waputa ngwete ya mulopa wa munthu, amdzakhala wakuthawathawa kufikizana imfa apo palibe amdzamthandiza. 18Wakufamba mwadidi amdzapulumuka, soma omwe njira yache njakugonyoka amdzagwa kamangu.19Wakulima munda wache amdzakhala na chakudya chizinji, soma wakutewera wanthu wapezipezi amdzakhala na usiwa bukulu. 20Munthu wakukhulupirika amdzakhala na madaliso makulu, soma wakudala kamangu amdzalangiwa.21Mpsabwino lini kuonesa kupondera, mkuphonya basi neye kudya mbali yakuchepa ya chakudya. 22Munthu wa diso la kununkhidwa ambabzidaza yekha kamangu, soma ambadziwa lini kuti kusaya kumdzamfikira.23Wakutsimula wina, khalise amdzagumana udidi kuchoka kuna iye kuposana na wakumsasatira iye na lirime lache. 24Wakubera babache na mayi wache ambati, ''Mkuphonya lini kumweko,'' iye myayache ngwakudzononga.25Munthu wa mingululi ambanyosa makangano, soma wakukhulupirira Yahova amdzapulumuka. 26Wakubzikhulupirira yekha mu mtima mwache mchitsiru, soma wakufamba mu nzeru amdzapulumuka.27Wakupasa wakusaya amdzasaya lini chinthu, soma wakuphophomera iwo maso yache amdzatambira matemberero mazinji. 28Wakuipa angalamuka, wanthu ambabisalika okha; soma iwo angamala, wakulungama ambawanda.
291Munthu wakutsimuliwa kazinjitsa soma mkuumisa khosi lache amdzapseka neye kukwanisika kulimbisiwa. 2Wanthu wakulungama angathimizirika, wanthu ambasekera, soma wanthu wakuipa angakhala akutonga, wanthu ambadzuma.3Wakukonda nzeru ambachitisa babache kusekera, soma wakusangana na maputa ambadzononga vida yache. 4Mfumu imbakhazikisa dziko pakuchita chilungamo, soma wakutsonkhesa bobobo ambaligwesa.5Wakusasatira mwayache akufuthulira ukonde nzayo zache. 6Mkuphonya kwa munthu wakuipa muna mulapu, soma munthu wakulungama ambayimba na kusekera.7Munthu wakulungama ambadziwa ufulu bwa wakusaya; munthu wakuipa ambabvesesa lini nzeru imweyo. 8Wakunyoza waikha muyi pamoto, soma iwo wa nzeru ambaletsa ukali.9Munthu wa nzeru angagazana na munthu wakuipa, ambakalipa na kuseka, apo pamdzakhala palibe kupuma. 10Wanthu wakujojeza mulopa ambawengana na munthu wakusaya thangwe achipsagapsaga moyo wa nyakulungama.11Chitsiru chimbazimbula ukali bwache bwense, soma munthu wa nzeru ambauletsa. 12Nyakutonga angabvera magunkha, atumiki wache wense amdzakhala wakuipa.13Munthu wakusaya na nyakutsautsa wanthu mbakulinganira, nakuti Yahova ampenyesa maso ya wense awiriwo. 14Mfumu ingayeruza wakusaya na chadidi, kadera yache imdzakhazikika ku nthawe zamuyaya.15Mpsimbo na chitsimulo bzimpasa nzeru, soma mwana wakumulekerera amchitisa mayi wache manyazi. 16Wanthu wakuipa angambatonga, bzakuphonyeka bzimbawanda, soma wanthu wakulungama amdzaona kugwa kwa wanthu wakuipawo.17Langiza mwana wako apo amdzakupumisa; amdzabweresa bzakudeka mmoyo mwako. 18Pomwe palibe chibvimiro cha aneneri wanthu amdzasauka, soma wakukoya chilamulo amdzadalisika.19Kapolo amdzalangiziwa lini na mafala, thangwe napo azindikire, amdzatawira lini. 20Kodi ukuona munthu wakukulumiza kusewera? Muna chidikhiriro chikulu mwa chitsiru kuposa mwa iye.21Wakulera kapolo wache mwa ufulu kuyambira ubwana bwache, pa mamaliziro kwache pamdzakhala mabvuto. 22Munthu waukali ambanyosa mpokano apo wakukonda ukali ambawanza bzakuphonya.23Kubzithusa kwa munthu kumbamtsitsa, soma wakukhala na mtima wakugwa amdzatambita ulemu. 24Wakufamba na mbava wawengana na moyo wache; ambabva themerero neye kulewa chinthu.25Kugopa wanthu kumbateyesa gango, soma wakukhulupirira mwa Yahova amdzapulumuka. 26Azinji ndiwo wakupsaga chibverano na mtongi, soma chiyeruzo cha munthu chimchokera kuna Yahova.27Munthu wakusaya chilungamo ngwakunyansira wanthu wakulungama, soma iye wa njira zache zakulungama ngwakunyansira wanthu wakuipa.
301Mafala ya Aguri mwana wachimuna wa Yake--nya ngweteyo. Munthuyu wati kuna Itieli, kuna Itieli na Uka: 2Chadidi kukulu ndiri ninga nyama kusiyana na munthu apo ndiribe kubvesesa kwa umunthu. 3Ndiribe kupfunza nzeru, ayai kudziwa bza Wakuchenayo.4Mbani wayenda kudzaulu achibuluka pansi? Mbani wagwezeka mphepo achiifumbata mmanja mwache? Mbani waputira madzi mmalaya? Mbani wakhazikisa kuphampha kwa dziko lapansi? Dzina lache mbani, apo dzina la mwanache mbani? Chadidi ukudziwa!5Fala lirilense la Mulungu layezeriwa; iye mchikhotcherero cha iwo wakuthawira mwa iye. 6Nampodi kuthimizira mafala yache, angadzakutsimule, uchidzaphatika kuti ndiwe nyakunama.7Bzinthu bziwiri ndikukukumbirani; nampodi kundimana ndikanati kufapa; 8Mundichosere kutali bzapezipezi na magunkha. Nampodi kundipa usiwa ayai vida, mutondo kundibvuma kudya chakudya cha gawo langu. 9Thangwe ndinacho chizinjitsa, ningakulambeni ndichiti, ''Yahova mbanimbo?'' Ayai ningakhala wakusaya, ningadzabe ndichidzapsipiza dzina la Mulungu wangu.10Nampodi kusasatira kapolo pamaso pa mbuyache, iye angadakutemberere uchidzasanduka wakuphonya.11Pana m'bwado wakutemberera babawo na wakusaya kudalisa mayi wawo. 12Pana m'bwado wakubziyesa wadidi mmaso mwawo, uko iwo ulibe kusamba tsuzu lache.13Pana m'bwado omwe maso yache yambakwiziwa, apo nzikope bwawo bziri mkutuzuka! 14Pana m'bwado omwe mano yawo ni malupanga na omwe bzitsakano bzawo ni bzisu, ndiye ambakhudyula wakusaya kuchosa mziko lapansi na wakusaya pakati pa wanthu.15Nyamingululi ana wana awiri wachikazi: ''Pereka pereka'' ambalira. Pana bzinthu bzitatu ndibzo bzimbakhutisiwa lini, bzinayi bzombwe bzimbalewa lini, ''Ndimo'': 16Thenje; mimba yakusaya kubala; dziko lakusaya kukhutisiwa kukoya madzi; na moto ndiwo umbati lini, ''Ndimo!'' 17Diso lakunyoza baba na kunyozera kubvera mayi limdzajonkhoniwa na makhungubwe ya mchigwa lichidzadyiwa na nkhonye.18Pana bzinthu bzitatu bzakundidabwisa, bzinayi ndibzo nimbabzibvesesa lini: 19njira ya mphungu mdzaulu, njira ya nyoka pa thanthwe; njira ya chombo pakati pa nyanza; na njira ya mwamuna na dende.20Iyi ni njra ya mkazi wachigololo: ambadya achipukusa pakamwa pache mkuti, ''Ndiribe kuchita bzakuipa.''21Thangwera bzinthu bzitatu dziko lapansi limbatetemera, apo na bzinthu bzinayi lingapirire lini nabzo: 22kapolo angakhala mfumu; chitsiru chingakhuta chakudya; 23mkazi wakuwengiwa angaloodwa; na kapolo wachikazi angapita nkhankha ya mbuyache wachikazi24Bzinthu bzinayi pa dziko lapansi bzing'ono bzing'ono soma bza nzeru maninge: 25nyerere mpsachilengedwe bzakusaya mphamvu, soma bzimbakontcheza bzakudya bzawo chirimo; 26mbira mpsachilengedwe lini bzikulu, soma soma bzimbakonza miyi yawo mmathanthwe.27Bziwala bziribe mfumu, soma bzense bzimbabula magwere magwere. 28Angakhala bunyu, ungamufumbate na manja yako mawiri, soma ambagumanika mnyumba za mafumu.29Pana bzinthu bzitatu bzimbafamba pinyapinya na bzinayi bzakufamba mwa ufulu: 30mphondolo, ya mphamvu kuposa nyama zense zamthengo-- imbapambukira lini chinthu chirichense; 31kavalo wakulimba mchiuno; tonde wa mbuzi; na mfumu yomwe anyankhondo wache ali pambali pache.32Ungakhala wapusa, kubzikwiza wekha, ayai kukumbuka bzakuipa-- phata pakamwa. 33Nakuti kubvundula mkaka kumbasikinyisa mafuta apo mphuno ya wina imdzajoja mulopa ingapongonyolewa, ndimombo bzakuchita na ukali bzimbanyosera ndewu.
311Mafala ya Mfumu Lemueli--ngwete ndiyo mayi wache adampfunzisa. 2Chani, mwanangu? Chani, mwana wa mimba yangu? Ukufunanyi, mwana wa bzakulonjeza bzangu? 3Nampodi kupa mphamvu zako kuna akazi, ayai njira zako kuna wakudzononga mafumu.4Bzimfunika lini mafumu, Lemueli, bzimfunika lini mafumu kumwa Vinyu, ayai atongi kumwa chakumwa chaukali, 5thangwe angamwa ambayebwa malamulo, achiyeruza mwakupondera ufulu bwa wensene wakutsautsika.6Pereka chakumwa chaukali kuna munthu wakumalamala na vinyu kuna wakutsautsika maninge. 7Amdzamwa achidzayebwa kusaya kwache apo amdzakumbukira lini mabvuto yache.8Sewerera wanthu wakutaza kukwanisa kusewera, pala mulandu wa wense omwe akutsautsika. 9Tsegula pakamwa pako uyeruze na mphimo ya chadidi na kusewerera wakusaya na wakubonera..10Mbani angagumane mkazi wabwinobwino? Nsengwa yache imposa ngalengale. 11Mtima wa bayache umbamkhulupirira iye, apo mwamunayo amdzasaya lini phindu. 12Ambachitira bzinthu bzabwino kuna bayache apo sikuti bzakuipa nsiku zense za moyo wache mkaziyo.13Ambapsaga ukuse na thonje achiphata basa na kudekedwa kwa manja yache. 14Iye ali ninga chombo chamalonda cha pamadzi; ambabweresa chakudya chache kuchoka kutalitsa. 15Ambalamuka kungachena achipa chakudya banja lache, achigawira payekha payekha basa kuna anyabasa wache wachikazi.16Ambalingirira bza munda achiugula; na chipaso cha manja yache ambaokera munda wa mpesa. 17Ambabzimangira mchiuno yekha na mphamvu achilimbisa maboko yache.18Ambadziwa mchani chimdzampindulira labwino; usiku bwense kandiyero yache imbathimisiwa lini. 19Ambabzatika manja yache pa njinga ya thonje, na manja yache mkufumbata usalu bwakuphonyongoka.20Ambapalawiza boko lache kuna wanthu wakusaya; ambapalawiza manja yache kuna wanthu wakutsautsika. 21Alibe mantha na zawe pala banja lache, thangwe banja lache lense labvala mlangali.22Ambafunikiza kama wache, achibvala iye bzakubvala bza bafuta na guta wa biriwiri. 23Bayache ambadziwika pamisuwo, angakhala pakatii pa akuluakulu wa dziko.24Ambasona malaya ya bafuta achiyagulisa, achiperekera mipango kuna wakugulisa malonda. 25Ambabvala mphamvu na ulemu, achiyiseka nthawe ya mtsogolo.26Ambayachamula pakamwa pache na nzeru apo chilangizo cha chifundo chiri pa lirime lache. 27Ambanyang'anira njira za banja lache apo ambadya lini bzakudya bza utofu.28Wanache ambalamuka achimchemera wakudalisika, apo bayache ambamthembeza, kuti, 29''Akazi azinji achita bwino, soma waaposa wensenewo.''30Kudeka kumbatondo kunyengeza, maonekedwe yabwino ngapezipezi, soma mkazi wakugopa Yahova, amdzathembezewa. 31Mupeni bzipaso bza manja yache apo lekani mabasa yache yamuthembeze kunjako.

Daniele

11Mgole lachitatu la ufumu bwa Yehoiakimu mfumu ya Yuda, Nebukadinezara mfumu ya Babulo idabwera ku Yerusalemu ichizungulira muyiyo mkugwata njira zense zakupitira mwemo. 2Mbuya adapa Nebukadinezara chipambano pa Yehoiakimu mfumu ya Yuda, achimpa iye bzinthu bzinango bzakupambulika bza mnyumba ya Mulungu. Iye adabzibweresa mdziko la Babulo, ku nyumba ya mulungu wache, achiikha bzinthu bzakupambulikabzo mthungwa la mulungu wache.3Mfumu idasewera na Asipenazi, mkulu wa anyabasa wache, kubweresa mwemo wanthu wina wa Isaraeli, banja lachifumu na la akulu akulu-- 4anyamata wakusaya mathangwe, wakudeka mmaonekedwe, wakuchenjera mu nzeru zense, wakudzala na kudziwa na kubvesesa, wakuthemera kutumikira ku nyumba ya mfumu. Kuti awapfunzise mabukhu na chiseweredwe cha Akasidi. 5Mfumu idawalewengera kubodzi gawo la chakudya chache cha nsiku na nsiku na wina wa vinyu ndiyo ikhamwa. Anyamatawo kuti apfunzisiwe kwa magole matatu, apo kumala popo, adzatumikire bwino mfumu.6Pabodzi nawo pakhana Daniele, Hananiya, Misaeli, na Azariya, wina wa wanthu waku Yuda. 7Mkulu wa anyabasayo adawasandula madzina: Daniele adamsandula Belitsazara, Hananiya adamsandula Shadreki, Misaeli adamsandula Misheki, na Azariya adamsandula Abidinego.8Soma Daniele adakhumba mu mtima mwache kuti nampodi abziipise yekha na bzakudya bza mfumuyo ayai na vinyu ndiyo ikhamwa. Ndiye adakumbira chibvumizo kuchoka kuna mkulu wa anyabasayo kuti iye nampodi abziipise yekha. 9Tsapano Mulungi adapa Daniele udidi na nsisi kudzera mu ulemu ndibo mkulu wa anyabasa akhanabo kuna iye. 10Mkulu wa anyabasa adati kuna Daniele, ''Ndina mantha na mbuyangu mfumu. Iye watonga chakudya na bzakumwa kuti mumbadye. Thangweranyi kuti iye akuoneni imwe kuoneka wakuipa kuposa anyamata wakulingana namwe? Mfumu ingandigwate msolo thangwera imwe.11Ndiye Daniele adasewera na kapitawo omwe mkulu wa anyabasayo adamuikha kunyang'anira Daniele, Hananiya, Misaeli, na Azariya. 12Iye adati, ''Pirizi tiyezereni, anyabasa wanufe, kwa nsiku khumi. Tipeni bzakumera mmataka bzokhabzokha kuti tidye na madzi yakumwa. 13Ndiye mundendemeze maonekedwe yathu na maonekedwe ya anyamata wakudya chakudya cha mfumu, apo mutichitire, akapolo wanufe, kutengera ndimo mwaonera.''14Ndiye kapitawoyo adaphatizana naye kuchita ichi, achiwayezera iwo kwa nsiku khumi. 15Pa kumala kwa nsiku khumi maonekedwe yawo yakhali yakunenepa kwene kwene, achikhala wa thanzi, kuposa anyamata omwe akhadya chakudya cha mfumu. 16Ndiye kapitawo ule adachosa bzakudya bza mfumu bzire na vinyu wawo ule mkumbawapa bzakumera mmataka bzokhabzokha.17Angakhala anyamata anayiwa, Mulungu adawapa kudziwa na luntha la mmabukhu yaliyense na nzeru, apo Daniele akhakwanisa kubvesesa masomphenya yensene na atulo. 18Pa mamaliziro kwa nthawe yakuikhiwa na mfumu yakuwapinza mkati, mkulu wa anyabasa ule adawapinza mwemo pamaso pa Nebukadinezara.19Mfumu idasewera nawo, apo pakati pa thimu lenselo pakhalibe wakuyezezera na Daniele. Hananiya, Misaeli, na Azariya. Iwo adayima pamaso pa mfumu, kukonzeka kuitumikira. 20Mu bvunzo lirilense la nzeru na kubvesesa ndilo mfumu idabvunza iwo, adagumana iye kupita kakhumi kuposa wamatsenga wense na wale omwe akhati ambasewera na wakufa, omwe akhali mu ufumu mwache mwensemo. 21Daniele akhali mwemo kufikizana gole lakutoma la Mfumu Koresi.
21Mgole lachiwiri la kutonga kwa Nebukadinezara, iye akhana atulo. Mtimwa wache udabonera, apo akhagona lini. 2Ndiye mfumuyo idachemeresa wamatsenga na wale akhambabziti akhasewera na wakufa. Iye adachemeresa pomwe wa nyanga na wanthu wakupfunza. Iye akhafuna kuwauza atulo wachewo. Ndiye iwo adapita mwemo achiima pamaso pa mfumu.3Mfumuyo idati kuna iwo, ''Ndalota atulo, apo mtima wanguyu ukufunisisa kudziwa ndibzo atulowa akulewa.'' 4Kinangoko wanthu wakupfunza adasewera kuna mfumuyo mchi Aramu, ''Mfumu, mukhale na moyo chikhalire! Tiuzeni atulo wanuwo, akapolo wanufe, apo timdzazimbula kuthumbudzula kwache.''5Mfumu idawatawira wanthu wakupfunzawo, ''Nkhani imweyi yamala. Mungasaya kundizimbulira atulowa na kuthumbudzula kwache, matupi yanu yanikhadzuliwa pakati na nyumba zanu zimsandusiwa midwi ya ku mtaya. 6Soma mungandiuza atulowa na kuthumbudzula kwache, mumtambira mpfupo kuchoka kuna ine, mpfupo, na ulemu bukulu. Ndiye mundiuze atulowa na kuthumbudzula kwache.7Iwo adatawira pomwe achiti, ''Mfumu tiuzeni, akapolo wanufe, atulowo apo timdzakuuzani kuthumbudzula kwache.'' 8Mfumu idatawira, ''Ndikudziwa chadidi kuti imwepo mukufuna nthawe ikulu thangwe mukudziwa kuima njii kwangu pa chochi. 9Soma mungasaya kundiuza atulowa, pana chilango chibodzi basi kuna imwepo. Mwakumbuka kundiuza bzakunama na mafala yachinyengo ndiyo mwapangana pabodzi kundiuza kufikizana ndichinje kukumbuka kwangu. Ndiye tsono, ndiuzeni atulowo, apo ndiye nimdziwa kuti mumkwanisa kundiuza kuthumbudzula kwache.''10Wanthu wakupfunza wale adatawira mfumuyo, ''Palibe munthu pa dziko lapansi wakufikira chakufuna mfumu. Palibe mfumu ikulu ayai mtongi ndiye adafuna kale chinthu chocho kuna wamatsenga, ayai kuchoka kuna wina aliyense omwe ambabziti ambasewera na anyamuya, ayai kuna munthu wakupfunza. 11Ndibzo mfumu yafuna mpsakunesa, apo palibe aliyense omwe angalewe kuna mfumu kupambula milungu, apo iyo imbakhala lini pakati pa wanthu.''12Ibzi bzidakalipisa mfumu ichipsoma maninge, apo idapa lamulo kudzononga wanthu wense wa nzeru mu Banulo. 13Ndiye gunyenye lidayenda kunja kukapha wanthu wa nzeru, iwo achituma kukapsaga Daniele na anzache kukawapha.14Ndiye Daniele adatawira na uphungu bwa nzeru kuna Arioki mkulu wa alindiri wa mfumu, omwe akhadabwera kudzapha wanthu wense wa nzeru mu Babulo. 15Daniele adabvunza mkulu wa nkhondo wa mfumu, ''Thangweranyi chitongi cha mfumu chikukulumiza? Ndiye Arioki adauza Daniele ndicho chikhadachitika. 16Ndiye Daniele adapita mkati achikumbira kugumana na mfumu kuti akapereke chithumbudzulo kuna mfumu.17Ndiye Daniele adayenda ku nyumba yache achikafokotoza kuna anzache Hananiya, Misaeli, na Azariya chomwe chidachitikacho. 18Iye adawakumbira iwo kuchitiwa chifundo kuchoka kuna Mulungu wakudzaulu bza chinsinsichi pala kuti Daniele na anzache nampodi adzonongewe kubodzi na wina wa nzeru wa m'Babulo.19Usikubo chinsinsi chidazimbulika kuna Daniele mmasomphenya. Ndiye Daniele adalemekeza Mulungu wakudzaulu 20apo Daniele adati, ''Lemekezani dzina la Mulungu ku nthawe za nthawe, thangwe nzeru na mphamvu mzache.21Ambachinja nthawe na nyengo; ambabulisa mafumu achiikha mafumu pa makadera yawo. Ambapa nzeru kuna wanthu wa nzeru na kudziwa kuna iwo omwe ana kubvesesa. 22Ambazimbula bzinthu bzakuzika na kubisika thangwe iye ambadziwa ndicho chiri mu m'dima, apo kutoya kuli mwa iye.23Mulungu wa abereki wangu, ndikukutendani na kukulemekezani thangwera nzeru na mphamvu mudandipa. Tsapano mwandidziwisa ndibzo tidakumbira kuna imwe; mwatidziwisa ife mlandu wa mfumu.''24Ndiye Daniele adayenda kukaona Arioki (omwe mfumu adamsankhula kupha aliyense wa nzeru m'Babulo). Iye adayenda achikati kuna iye, ''Nampodi kudzononga wanthu wa nzeru m'Babulo. Nditendereni kuna mfumu apo nimkaonesa mfumu kuthumbudzula kwa atulo wache.25Ndiye Arioki kamkulumize adabweresa Daniele pamaso pa mfumu achiti. ''Ndagumana pakati pa akaidi wa Yuda munthu omwe amdzazimbula kuthumbudzulira atulo wa mfumu.'' 26Mfumu idati kuna Daniele (omwe dzina lache likhali Belitsazara), ''Ungakwanise kundiuza atulo ndiwo ndidaona na kuthumbudzula kwache?''27Daniele adatawira mfumuyo achiti, ''Chinsinsi ndicho mfumu yakumbira chingazimbuliwe lini na wanthu wa nzeru, ayai na omwe ambati ambasewera na anyamuya, pinango na wamatsenga, neye na alauli. 28Soma, pana Mulungu wakukhala kudzaulu, omwe ambazimbula bzinsinsi, apo iye wakudziwisani imwe, Mfumu Nebukadinezara, ndibzo bzimdzachitika nsiku ziri mkudza. Awa ndiwo akhali atolo wanu na masomphenya ya mu mtima mwanu pa kama panu.29Mungakhala imwe, mfumu, bzakukumbuka bzanu pakama panu bzikhali bza bzinthu bzakubwera mtsogolo, apo wakuzimbula bzinsinsi wakudziwisani imwepo ndibzo bzimfuna kuchtika. 30Ningakhala ine, chinsinsi chochi chiribe kuzimbulika kuna ine thangwera nzeru ndizo ndinazo kuposa munthu wina aliyense wa moyo. Chinsinsichi chidazimbulika kuna ine pala kuti imwe, mfumu, mubvesese kuthumbudzula, na kuti mudziwe bzakukumbuka bza mumtima mwanu.31Mfumu, mudanyang'ana mdzaulu muchiona fano likulu, ndilo likhali likulu na kuyetima kukulu, litayima kunyang'anizana namwe. Kuyetima kwache kukhali kwakupasa mantha. 32Msolo wa fanolo ukhali wakukonzewa na oro wabwino. Pakadedema na manja yache ya siriva. Mimba yache na ntchafu zikhali za mkuwa, 33apo miyendo yache ikhali ya chitsulo. Nzayo zache zikhali za mwinango chitsulo mwinango dongo.34Mudajiguma, apo mwala udabeduka, napo sikuti na manja ya munthu, uchigunsa fanolo ku nzayo zache za chitsulo na dongo, uchibzipeya. 35Ndiye chitsulo, dongo, mkuwa, siriva, na oroyo kabodzi na kabodzi bzidapseka mmapidaso bzichikhala ninga mankhunyete pa mbuto yakupunthira chirimo. Chonzi chidabzimbulusa apo pakhalibe chilatizo chakusala. Soma mwala ndiwo udamenya chifanoyo udasanduka phiri likulu lichidzala dziko lense lapansi.36Awa akhali atulo. Tsapano timdzayiuza mfumu kuthumbudzula. 37Imwe, mfumu, ndimwe mfumu ya mafumu omwe Mulungu wakudzaulu wakupani ufumu, mphamvu, na ulemu. Wapereka mmanja mwanu mbuto yakukhala wanthu. 38Wapereka nyama zakuthengo na mbalame za mdzaulu mmanja mwanu, mkukupani utongi bzakubzinyang'anira. Ndimwe msolo wa fano la oro.39Kuchoka imwe, mfumu ina imdzaphuka yakuchepa kuna imwe, apo ufumu bzachitatu bwa mkuwa bumdzatonga dziko lense lapansi.40Pamdzakhala ufumu bzachinayi, bwa mphamvu ninga chitsulo, thangwe chitsulo chimbapsa bzinthu bzinzache mmapidaso mkupeya chirichense. Bumdzapeya bzinthu bzensebzi buchibzipwetedza.41Ninga ndimo mudaoneramo, nzayo na bzala bzikhali bzakukonzewa na dongo lakutenthiwa na kwina chitsulo, mtenepombo budzagawikire ufumu; bwina bwa mphamvu ya chitsulo bumdzakhala mwemo, ninga mudaonera chitsulo kusanganizika na dongo lakunyodoka. 42Ninga bzala bza nzayo bzikhaliri bza chitsulo na kwina dongo, ndimo ufumu bumdzakhalira kwina kwa mphamvu 43kwina kwakugamphuka. Ninga mudaonera chitsulo chakusanganiza na dongo lakunyodoka, ndimombo wanthu amdzasanganizikira; amdzakhala lini pabodzi, ninga ndimo chitsulo chimbasanganizikirambo lini na dongo.44Mu nsiku za mafumu yamweyo, Mulungu wakudzaulu amdzakhazikisa ufumu bomwe bumdzadzonongeka lini, ayai kugonjesewa na wanthu wina. Bumdzaswa maufumu inayo mmapidaso buchiyamalisa yenseyo, buchidzakhala ku nthawe za nthawe. 45Ninga mudaonera, mwala wakugemphuka kuchoka m'phiri, soma sikuti na manja ya munthu. Budaswa chitsulocho, mkuwa, dongo, siriva, na oro mmapidaso. Mulungu mkuluyo wakudziwisani imwepo, mfumu, ndicho chimdzachitika bzitamala bzobzi. Atulowa ngwa chadidi apo kuthumbudzula kwache mkwakukhazikika.''46Mfumu Nebukadinezara idagwesa nkhope yache pansi pamaso pa Daniele ichimpasa ulemu; iye adatonga kuti amthirire nsembe ya ufa na nsembe yakununtchira. 47Mfumu idati kuna Daniele, ''Chadidi Mulungu wako ni Mulungu wa milungu, Mbuya wa mafumu, na omwe ambazimbuladi bzinsinsi, thangwe wakwanisa kuzimbula chinsinsichi.''48Ndiye mfumu idasandusa Daniele mkulu kwene kwene achimpa iye mpfupo zikulu zizinji. Adamuyikha iye mkulu wa mphimpha yense ya Babulo. Daniele adasanduka mkulu wa akazembe wa wanthu wense wa nzeru m'Babulo. 49Daniele adakumbira mfumu, apo mfumu idayikha Shadreki, Misheki, na Abedenego kukhala wakunyang'anira mabasa ya mphimpha ya Babulo. Soma Daniele adasalira pa mbuto yakutongera milandu ya mfumu.
31Mfumu Nebukadinezara idakonza chilinganilo cha golide chomwe tsonga lache likhali maboko makumi matanthatu na kupingasa kwache maboko khumi. Iyo idachiyimisa Mchigwa cha Dula mphimpha ya Babulo. 2Ndiye Nebukadinezara adatuma mitumi kunja kukakontcheza pabodzi akazeme wa mphimpha zikulu, mphimpha zing'ono, na mphimpha zing'ono letu, pabodzi na atsaphungu, akulu wakukoya mathungwa ya kobiri, ayeruzi wa milandu, na akulu wa bwalo, na wense wakuphata basa likulu likulu la mphimphazo kubwera kudzanamata chilinganilo ndicho mfumu Nebukadinezara idachiyikhazikisa.3Ndiye akazembe wa mphimpha zikuluzo, wa mphimpha zin'gono na mphimpha zing'ono letu, pabodzi na atsaphungu, akulu wakukoya mathungwa ya kobiri, ayeruzi, akulu wa bwalo, na wense wakuphata basa lukulu likulu adagwezekana pabodzi kukanamata chilinganilochi ndicho Mfumu Nebukadinezara adachikhazikisa. Iwo adaima pamaso pa chimwecho. 4Ndiye wakukuwirira adakuwa, ''Mukutongewa, wanthumwe, madzinza, na bziseweredwe, 5kuti nthawe zense mungabva kulira kwa nyanga, bzitoliro, ma fuluti, nkhotcho, a sansi, azeze, na miluli, na bzimbo bza moda wense, mumbagwe pansi mkunamata chilinganilo cha oro ndicho mfumu Nebukadinezara wakhazikisa.6Aliyense omwe am'bagwa lini pansi mkunamata, nthawe imweyo letu, amdzathusiwa pakati pa ng'anjo ya moto wakugaka.'' 7Ndiye pomwe wanthu wense adabva kulira kwa nyanga, mafuluti, a sansi, nkhotcho, azeze, na miluli, na bzimbo bza moda wense, wanthu wense, madzinza, na bziseweredwe adagwa pansi achinamata chilinganilo cha oro ndicho Nebukadinezara mfumu adachikhazikisa.8Tsapano pa nthawr yoyi Akasidi winango adabwera achibweresa chitsimulo kuna Ayuda. 9Iwo adati kuna Nebukadinezara mfumu, ''Mfumu, khalani na moyo wa muyaya! 10Imwe mfumu, mwatonga kuti munthu aliyense angabva kulira kwa nyanga, mafuluti, nkhotcho, asansi, azeze na miluli, na bzimbo bza moda wense, agwe pansi kunamata chilinganilo cha oro.11Omwe anigwa lini pansi kunamata athusiwe pakati pa ng'anjo ya moto wakugaka. 12Tsapano pana Ayuda winango omwe mwawaikha kunyang'anira mphimpha zina za Babulo; madzina yawo ni Shadreki, Misheki, na Abidinego. Wanthu amwewa, mfumu, ambakubverani lini. Iwowa amdzatumikira lini milungu yanu ayai kunamata chilinganilo cha oro mwakhazikisa chire.''13Ndiye Nebukadinezara, pakudzaziwa na ukali na chiya, adatonga kuti Shadreki, Misheki, na Abidinego awabwerese kuna iye. Ndiye iwo adabweresa wanthu amwewa pamaso pa mfumu. 14Nebukadinezara adati kuna iwo, ''Kodi mukuchita utowa terepa, Shadreki, Misheki na Abidinego, kuti mumdzatumikira lini milungu yangu ayai kunamata chilinganiro cha oro ndicho ine ndachikhazikisachi?15Tsapano penu mwakonzekera--mungabva kulira kwa nyanga, mafuluti, nkhotcho, asansi, azeze, na miluli, na bzimbo bza moda wense--kugwa pansi mkunamata chilinganiro ndicho ndaikha, bzense bzimdzakhala bwino. Soma penu muninamata lini, kamkulumize mumdzathusiwa pakati pa ng'anjo ya moto wakugaka. Mbani mulungu angakwanise kukupulumusani imwepo mmanja mwangu.16Shadreki, Misheki, na Abidinego adatawira mfumuyo, ''Nebukadinezara, timfunika lini kuti tikutawireni pa nkhani yoyi. 17Punu pana mtawiro, ni Mulungu omwe ife timbamtumikira omwe angakwanise kutikhotcherera ku ng'anjo ya moto wakugaka, achidzatipulumusa ifepano mmanja mwanu, mfumu. 18Soma angasaya kutenepo, lekani mudziwe, mfumu, kuti ife timdzatumikira lini milungu yanu, apo timdzatumikira lini chilinganiro cha oro mwakhazikisacho.'19Ndiye Nebukadinezara adadzaziwa na ukali; maonekedwe ya pa nkhope pache yadachinja pa Shadreki, Misheki, na Abidinego. Adatonga kuti ng'anjo iyeseriwe kupsa kanomwe kuposa ndimo ikhapsera nsiku zense. 20Kinangoko iye adatonga wanthu wina wa mphamvu maninge mu thimu lache kumanga Shadreki, Misheki, na Abidinego mkuwathusa mng'anjo ya moto wakugaka.21Iwo adamangiwa ali chibvalire mikanjo yawo, nsapato, nguwo zakumpsinkha kumsolo, na bzakubvala bzinango, achitusiwa pakati nakati pa ng'anjo ya moto wakugaka. 22Thangwe chitongi cha mfumu chidateweziwa kwene kwene apo ng'anjo idalemwerera kupsa kwakunyanya, malambi ya moto yadapha wanthu ndiwo adaphata Shadreki, Misheki, na Abidinego. 23Amuna atatuwa, Shadreki, Misheki, na Abidenego, adagwera pakati nakati pa ng'anjo ya moto wakugaka ali wakumangiwa.24Ndiye Nebukadinezara mfumyo akhali wakudabwisika achiima kamkulumize. Iye adabvunza wakumuyeruza wache, ''Kodi tiribe kuwathusa wakumangiwa wanthuwa?'' Iwo adatawira mfumuyo, ''Chadidi, mfumu.'' 25Iyo idati, ''Soma ndikuona wanthu anayi omwe alibe kumangiwa akufambafamba kuzungulira zungulira mkati mwa moto, apo alibe kudzonongeka. Kayetimidwe ka wachinayiyo kukulingana na mwana wa milungu.''26Ndiye Nebukadinezara adafendera pafupi na msuwo wa ng'anjo ya moto wakugakayo achikuwa, ''Shadreki, Misheki, na Abidinego, atumiki wa Mulungu Mkulu wa Mdzauluyo, bulani panja! Bwerani kuno!'' Ndiye Shadreki, Misheki, na Abidinego adabula panja kuchoka pakati nakati ya moto. 27Wakunyan'ganira mphimpha zikulu, mphimpha zing'ono, na wakunyang'anira winango, na wakuyeruza mfumu omwe akhadagwezekana pabodzi adaona amunawa. Moto ulibe kudzononga matupi yawo; tsisi la mu msolo mwawo liribe kubvuka; mikanjo yawo iribe kudzonongeka; apo pakhalibe neye nkhwema la moto pa iwo.28Nebukadinezara adati, ''Mbatiye tilemekeze Mulungu wa Shadreki, Misheki na Abidinego, omwe watumiza mtumi wache kudzapulumusa atumiki wache wakumkhulupirira iye, achilamba chakutonga mfumu, mkupereka matupi yawo kusiyana na kutumikira ayai kunamata mulungu wina kupambula Mulungu wawo.29Mthangwerache ndikuikha lamulo kuti munthu aliyense, dzinza, ayai chiseweredwe wakusewera chakuipa kuna Mulungu wa Shadreki, Misheki, na Abidinego agwatiwe nthindi nthindi, na kuti nyumba zawo zisandusiwe mathukuta yakutayira licho thangwe palibe mulungu wina omwe angapulumuse ninga tenepayu.'' 30Ndiye mfumuyo idachitisa Shadreki, Misheki, na Abidinego kukula mphimpha ya Babulo.
41Mfumu Nebukadinezara adatumiza mtumi umweyu kuna wanthu wensene, madzinza, bziseweredwe bzakukhala pa dziko lapansi: Mtendere wanu mbauthimizirike. 2Bzandikomera kukuuzani bza bzilatizo na bzakudabwisa ndibzo Mkulukulu wa Mdzauluyo Mulungu wandichitira. 3Bzilatizo bzache bzikulirenyi, na bzakudabwisa bzache mpsa mphamvu! Ufumu bwache m'bwakusaya kumala, na kutonga kwache ku mibwado na mibwado.''4Nebuakdinezara, akhakhala mwakudekedwa mnyumba mwache, apo inembo ndikhajombwera na vida myumba yangu yachifumu. 5Soma atulo ndiwo ndikhanawo adandichitisa mantha. Pomwe ndidagona mwemo, bzibvulibvuli ndibzo ndidaona na masomphenya mu mtima mwangu bzidandiboneresa. 6Ndiye ndidatuma mtumi kundibweresera wanthu wense wa nzeru wa mu Babulo pala kuti akwanise kundithumbudzulira atulo pamaso pangu.7Ndiye adabwera wamatsenga, wale akhambati ambasewera na wanthu wakufa, wanthu wakupfunza, na wakubvimira nyengo. Ndidawauza atulowo, soma alibe kukwanisa kundidziwisa kuthumbudzula kwache. 8Soma pakumaliza pache Daniele adabwera---omwe ambamchemera Belitsazara kuteweza dzina la mulungu wangu, na omwe mwa iye muna mzimu wa milungu yakuchena--apo ndidamuuza atulowo. 9Belitsazara, mfumu ya wamatsenga, ndikudziwa kuti mzimu wa milungu yakuchena uli mwa iwe na kuti palibe chinsinsi chimkunesa iwepo. Ndiuze maonekedwe ya atulo wangu na kuthumbudzula kwache.10Ibzi ndibzo ndidaona mu mtima mwangu pomwe ndikhagona pakama wangu: ndidanyang'anisa, apo pakhana muti pakati pa dziko lapansi, apo kutalika kwache kukhali kukulutsa. 11Mutiyo udakula uchikhala wa mphamvu. Nsonga yache idakhuya kudzaulu, apo ukhaonekera kumalekezero ya dziko lense lapansi. 12Masamba yache yakhali yakudeka, bzipaso bzache bzikhali bzakuwanda, apo mwemo mukhana chakudya cha wense. Nyama zakuthengo zikhapsinga mthunzi pansi pache, na mbalame zakudzaulu zikhakhala mmitawi yache. Bzinthu bzense bza moyo bzikhadya mwemo.13Ndidaona mu mmaso mphenya mwangu pomwe ndidagona pakama wanguyo, apo mtumi, wakuchena udabuluka kuchoka kudzaulu. 14Iye adakuwa achiti, 'Gwesa mutiyo usadze mitawi yache, upulule masamba yache, na kumwaza bzipaso bzache. Leka nyama zithawe patsinde pachepo na mabalame zimbuluke mmitawi yache.15Siya chitchichi cha mizi yache mmataka, manga na mkombero wachitsulo na mkuwa, pakati nakati ya uswa butete bwa mthengo. Buleke butote na mame yakuchoka kudzaulu. Uleke ukhale na nyama pakati pa bzakumera bza mmataka. 16Leka mtima wa iye uchinje nampodi ukhale mtima wa munthu, apo leka iye apasiwe mtima wa nyama kufikizana magole manomwe yapite.17Chigazanochi adachitonga wamitumi, chiganizo chakukonzewa na wakuchena, pala kuti wale wa moyo adziwe kuti Mkulu wa Mdzauluyo atonge maufumu ya wanthu achiyapa aliyense amfunayo kuyaikha pa iwo, neye kuna wanthu wakubzichepsa chaiwowo.' 18Ine, Mfumu Nebukadinezara, ndikhala atulo amwewa. Tsapano iwe, Belitsazara, ndiuze kuthumbudzula kwache, thangwe palibe wanthu wanzeruwa mu ufumu bwangubu angakwanise kundithumbudzulira. Soma iwe umkwanisa kuchita tenepo, thangwe mzimu wa milungu yakuchena uli mwa iwe.''19Ndiye Daniele, omwe akhachemerewa pomwe Belitsazara, adadabwa kwenekwene pa nthawe yakumuuzayi, apo kukumbuka kwache kudamtsautsa. Mfumuyo idati, ''Belitsazara, nampodi kubvuma atulo ayai kuthumbudzulakwache kukukalipse.'' Belitsazara adatawira, ''Mbuyangu, atulowa angadakhala wa wanthu wakukuwengani; kuthumbudzula kwache kukhale kuna iwo wakukuwengani.20Muti mudaonayo--omwe udakula uchikhala wa mphamvu, apo nsonga yache mkukhuya kudzaulu, yomwe ikhaonekera dziko lense lapansi-- 21omwe masamba yache yakhali yakudeka, na bzipaso bzache bzakuwanda, mwakuti bzikhali chakudya cha wense, apo patsinde pache nyama zamthengo mkuona mthunzi wakupsinga, na omwe mbalame za mdzaulu zikhakhala--- 22mutiyu ndimwepo, mfumu, imwe omwe mwakula mphamvu. Kukula kwanu kwakuladi mkufika kudzaulu, na kutonga kwanu kwafika kumalekezero kwa dziko lense lapansi.23Imwe, mfumu, mudaona mtumi, wakuchena kubuluka pansi kuchoka kudzaulu mkulewa, 'Gwesani mutiyo muudzononge, soma siyani chitchichi na mizi yache mmataka, mangani na mkombero wachitsulo na mkuwa, pakati nakati ya uswa butete bwakuthengo. Ulekeni utote na mame yakudzaulu. Ulekeni ukhale na nyama zakuthengo kufikizana magole manomwe yapite.24Uku mkuthumbudzula kwache, mfumu. Mchilamulo cha Mkulu wa Mdzauluyo ndicho chakufikirani imwe, mbuyangu mfumu. 25Mumdzathothewa pakati pa wanthu, muchidzakhala na nyama mthengo. Mumdzadya uswa ninga ng'ombe, muchidzatota na mame yakuchoka kudzaulu, apo magole manomwe yamdzapita kufikizana mutazindikira kuti Mkulu wa Mdzauluyo akutongadi maufumu ya wanthu nakuti ambayapa kuna aliyense amfunayo.26Ninga kudatongewa kusiya chitchichi cha mizi ya mutiyo, mu njira yoyi ufumu bwanu bumdzabwezeresiwa kuna imwe kuchoka pa nthawe ndiyo muti mudzazindikire kuti kudzaulu kukutonga. 27Mthangwerache, mfumu, lekani langizo languli likudekereni. Lekani kuphonya mkuchita bzakulungama. Bwererani ku bzakuipa bzanu pakuonesa chifundo kuna wakutsautsika, apo nthawe ya mtendere wanu imdzatalimpha.''28Bzinthu bzensebzi bzidachitika kuna Mfumu Nebukadinezara. 29Miyezi khumi na miwiri itapita iyo ikhafamba pansodzi pa nyumba ya banja lachifumu m'Babulo, 30apo idati, ''Kodi uyu ni Babulo lini mkulu, ndiye ndammanga pala kukhala banja lachifumu, na mphamvu yangu na ulemerero bwa ufumu bwangu?''31Mafala yakali pa milomo ya mfumuyo, mafala yadabwera kuchoka kudzaulu: ''Mfumu Nebukadinezara, bzalengeziwa kuna imwe kuti ufumubu bzachosewa kuna imwe. 32Mumdzathothewa pakati pa wanthu, apo muyi wanu umdzakhala na nyama mthengo. Mumdzadya uswa ninga ng'ombe. Magole manomwe yamdzapita kufikizana mudzazindikire kuti Mkulu wa Mdzauluyo akutongadi maufumu yense ya wanthu apo ambayapa kuna aliyense amfunayo.''33Lamuloli lakugazana na Nebukadinezara lidachitika kamkulumize. Iye adathothewa pakati pa wanthu. Adadya uswa ninga ng'ombe, apo thupi lache lidatota na mame yakudzaulu. Tsisi lache lidatalika ninga matenga ya chiomba nkhanga, na ntchala zache zidakhala inga ntchala za mbalame.34Mkumala kwa masiku Ine, Nebukadinezara, ndidakwiza maso yangu kudzaulu, apo nzeru zangu zidandibwerera. ''Ndidalemekeza Mkulu wa Mdzauluyo, apo ndidalemekeza na kumchitira ulemu iye wakukhala kwa muyaya. Thangwe kutonga kwache mkutonga kwakusaya kumala, apo ufumu bwache m'bwakukhalisa ku mibwado na mibwado yense.35Wanthu wense wakukhala pa dziko lapansi ambatengewa kuti mchinthu lini kuna iye; iye ambachita pakati pa mathimu yakudzaulu na yakukhala wa dziko lapansi mwakuthemera chifuniro chache. Palibe angalewe kuna iye, 'Thangweranyi mwachita ichi?'''36Pa nthawe ibodzibodziyo nzeru zangu zidabwerera kuna ine, ufumu bwangu na kuyetima kwangu kudandibwerera thangwera ulemerero bwa ufumu bwangu. Wakundiyeruza wangu na akuluakulu adapsaga udidi bwangu. Ndidabweresewa ku kadera yangu yachifumu, apo neyembo ukulu bwakuwanda chaibo budaperekewa kuna ine. 37Tsapano lino ine, Nebukadinezara, nimbalemekeza, kukwiza, na kulemekeza Mfumu yakudzaulu, thangwera bzakufuna bzache bzense mpsachadidi, na njira zache mzakulungama. Iye angachepse iwo wakufamba mkunyadira kwawo.
51Belitsazara mfumu adachita madyerero makulu ya chulu cha akuluakuliu wache, apo iye adamwa vinyu pamaso pa wanthu wense chuluwo. 2Pomwe Belisazarayo adalawidza vinyuyo, adalamula kuti abwerese bzakuikhira bzakukonzewa na oro ayai siriva ndibzo Nebukadinezara babache akhadabzichosa mkachisi wa ku Yerusalemu, kuti mfumu, akulu akulu wache, na akazache na akazache ang'ono amwere.3Akapolo adabweresa bzakuikhira bza oro ndibzo bzikhadachosewa kuchoka mkachisi, nyumba ya Mulungu, mu Yerusalemu. Mfumu, akuluakulu wache, na akazache na akazache ang'ono adamwera bzimwebzo. 4Iwo adamwa vinyu achilemekeza mafano yawo yakukonnzewa na oro na siriva, mkuwa, chitsulo, miti, na minyala.5Pa nthawe imweyo bzala bza boko la munthu bzidaonekera kutsogolo kwa bzakumanikira kandiyero bzichinemba pa nyumba ya mtoto mnyumba ya mfumu. Mfumu idakwanisa kuona mbali ya bokolo pomwe likhanemba. 6Ndiye nkhope ya mfumu idachinja apo bzakukumbuka bzache bzidampasa mantha; nkhongono zache zidagoboka, na mabondo yache yakhamenyana pabodzi.7Mfumu idakuwa kupereka chitongi kuna wale omwe akhabziti ambasewera na wanthu wakufa, wanthu wakupfunza, na wakubvimira nyengo. Mfumu idati kuna wanthu wa nzeru wa m'Babulo, ''Omwe angalewenge bzakunembabzi achikwanisa kundithumbudzulira amdzabvazikiwa nguwo ya chibakuwa na chibangiri cha oro mkhosi mwache. Iye amdzakhala na mphamvu za mkulu wachitatu mu ufumu.''8Ndiye wanthu wa nzeru wensene wa mfumu adapita mwemo, soma alibe kukwanisa kulewenga bzakunembabzo ayai kudziwisa mfumu kuthumbudzulira kwache. 9Ndiye Mfumu Belisazara idakalipa kwenekwene apo maonekedwe ya nkhope yache yadachinja. Akuluakulu wache adamala nzeru.10Tsapano mfumukazi idabwera mnyumba ya madyereromo thangwera ndibzo mfumu na akuluakulu wache adalewa. Mfumukaziyo idati, ''Mfumu, khalani moyo wamuyaya! Nampodi kubvuma kukumbuka kwanu kukubvuteni. Nampodi kuti nkhope yanu ichinje.11Muna munthu mu ufumu bwanu omwe ana mzimu wa milungu yakuchena. Mnsiku za babanu, kutoya na kubvesesa na nzeru ninga nzeru za milungu bzikhagumanika mwa iye. Mfumu Nebukadinezara, babanu mfumu, adamuikah iye mkulu wa wamatsenga , kukhala pomwe mkulu wa wale ambabziti ambasewera na wanthu wakufa, wa wanthu wakupfunza, na wakubvimira nyengo. 12Mzimu wabwino, nzeru, kubvesesa, kuthumbudzula kwa atulo, kufokotoza nthanthi na kumalisa mabvuto-- bzakuthemera bzobzi bzikhagumanika mwa munthu umweyu Daniele, omwe mfumu Nebukadinezara adamchemera Belitsazara. Tsapano chemerani Daniele apo amdzakuuzani kuthumbudzulira.''13Ndiye Daniele adam'bweresa pamaso pa mfumu. Mfumu idati, ''Daniele ndiwepo, m'bodzi wakuphatiwa ukapolo wa Yuda, omwe babangu mfumu adamubulisa mu Yuda. 14Ndabva bza iwepo, kuti mzimu wa milungu uli mwa iwe, na kutoya na kubvesesa na nzeru zabwino ziri mwa iwepo.15Tsapano wanthu wa nzeru na wale akhambati ambasewera na wanthu wakufa akhadabweresewa mkatimo pamaso pangu kuti alewenge bzakunembewabzi na kundidziwisa kuthumbudzula kwache, soma alibe kukwanisa kundidziwisa kuthumbudzula kwa uthengabo. 16Ndabva kuti iwepo ungakwanise kuthumbudzula na kumalisa milandu. Tsapano penu ungakwanise kulewenga mkundidziwisa kuthumbudzula kwache, umdzabvazikiwa nguwo ya chibakuwa na kukhala na chibangiri cha oro mkosi mwako, uchidzakhala na mphamvu ya wachitatu wakutonga mu ufumu.''17Ndiye Daniele adatawira pamaso pa mfumu, ''Lekani mpfupo zanuzo zikhale zanu mwekha, na kupa mpfupo zanuzo kuna munthu wina. Soma, nimdzakulewengerani bzakunembabzi, mfumu, ndichikuuzani kuthumbudzula kwache. 18Mungakhala imwepo, mfumu, Mkulukulu wa Mdzauluyo adapa Nebukadinezara babanu ufumu, ukulu, ulemerero, na chifumu. 19Thangwera ukulu ndibo Mulungu adampasabo, wanthu wensene, madzinza, na bziseweredwe bzidatetemera bzichimgopa. Iye adapha omwe akhafuna kufa, achikoya na moyo omwe akhafuna kukhala na moyo. Iye adalamusa omwe iye akhawafuna, achichepsa wale omwe iye adafuna.20Soma pomwe moyo wache udasanduka wakubzithusa na mzimu wache udauma mwakuti iye mkumbachita madumwa, adam'bulusa pa kadera yache yachifumu, iwo achimchosera ulemerero bwache. 21Iye adachosewa pa umunthu, akhana moyo wa nyama, achikhala na mbidzi. Iye akhadya uswa ninga ng'ombe. Thupi lache lidatota na mame yakudzaulu kufikizana iye adazindikira kuti Mkulukulu wa Mdzauluyo ambatonga maufumu ya wanthu na kuwayikhira aliyense iye amfunayo.22Imwepo mwanachemwe, Belisazara, mulibe kuchepsa mtima wanu, napo kuti mudadziwa bzensebzi. 23Mudabzikuza mwekha kugazana na Mbuya wakudzaulu. Kuchoka mnyumba yache iwo adakubwereserani bzakutengera ndibzo imwe, akuluakulu wanu, akazanu na akazanu ang'ono adamwera mwemo vinyu, apo imwe mudalemekeza mafano yakukonzewa na siriva na oro, mkuwa, bzitsulo, miti, na minyala--mafano ndiyo yambaona lini, kubva, ayai kudziwa chinthu chirichense. Mulibe kulemekeza Mulungu omwe ambaphata mphuye yanu mmanja mwache na omwe ambadziwa njira zanu zensene. 24Ndiye Mulungu adatuma nsonga ya boko lache kuchoka pamaso pache apo kunemba uku kudanembiwa.25Uku mkunemba ndiko kudachitika; 'MENE, MENE, TEKEL, UFARSIN.' 26Uku ndiko kuthumbudzula kwa uthengabo: 'MENE,' 'Mulungu walewenga ufumu bwanu mkubumalisa.' 27'TEKEL,' 'mwapimiwa pa mphimo yakulemera muchigumanika wakuperewera.' 28PERES,' ufumu bwanu bwagawanika buchiperekiwa kuna Amedi na Aperisi.'''29Ndiye Bilisazara adapereka lamulo, apo iwo adabvazika Daniele nguwo yachibakuwa. Chibangiri cha oro chidaikhiwa mkhosi mwache, apo mfumu idalalikira bza iye kuti iye amdzakhala na mphamvu za mtongi wachitatu mu ufumubo. 30Usiku bumwebo Belisazara, mfumu ya ku Babulo, idaphiwa, 31apo Dariyo Mmedi adatambira ufumu pomwe akhana magole pafupifupi makumi matanthatu na mawiri yakubadwa.
61Bzidamkomera Dariyo kuikha mu ufumubo dzana na makumi mawiri akazembe wa mphimpha kuti atonge ufumu bwensebo. 2Kukulambo kuposa iwo akhali akuluakulu atatu wakunyang'anira mabasa, apo Daniele akhali m'bodzi wa iwo. Akuluakulu wakunyang'anirawa adaikhiwa kuti ambazondere mabasa ya akazembe wa mphimphazo, kuti bza mfumu nampodi bzisayike. 3Daniele akhali wakupambuka kuposa wakunyang'anira anzachewo na akazembe wa mphimphazo thangwera iye akhana mzimu wakupambana.4Ndiye akulu wakunyang'anira mabasawo na akazembe wa mphimphazo akhanyang'anisisa bzakuphonyesa m'basa ndilo Daniele akhachita ku ufumubo, soma alibe kuona chinyengo ayai bzakutazira m'basa lache thangwera iye akhali wakukhulupirika. Palibe bzakuphonyesa ayai kutazira basa kudagumanika mwa iye. 5Ndiye amuna amwewa adati, ''Tikugumana lini thangwe lirilense lakudandaulisa kugazana na Daniele pokhapokha tichite kugumana chinthu chakugazana naye kukhudzana na chilamulo cha Mulungu wache.''6Wakunyang'anira mabasa na akazembewa adabweresa nzeru pamaso pa mfumu. Iwo adati kuna iyo, ''Mfumu Dariyo, mukhale na moyo chikhalire! 7Wakunyang'anira mabasa wense wa mu ufumubo, akazembe wa mphimpha, na akazembe wa mphimpha zikulu, alangizi, na akazembe adagumana pabodzi apo akumbuka kuti, mfumu, mupereke lamulo la chilambizo chakukhuma, kuti aliyense omwe amkumbira kuna mulungu wina aliyense ayai kuna munthu kwa nsiku makumi matatu, kupambula imwepo, mfumu, munthu umweyo athusiwe m'dindi la mphondolo.8Tsapano, mfumu, ikhani chilambizo na kunemba lamulo lakuti nampodi lichinje, kuteweza malamulo ya Amedi na Aperesi, yomwe yambachinja lini.'' 9Ndiye mfumu idakhazikisadi lamulo, chilambizo.10Pomwe Daniele adabva kuti chitsamba chasinariwi kukhala lamulo, adayenda mnyuba mwache (tsapano mazenera yache yakhadafungula msubi yache ya mdzaulu kunyang'anisa ku Yerusalemu), achigodama na mabondo yache, ninga akhachitira katatu pa nsiku, achipemba na kupereka kutenda pamaso pa Mulungu, ninga akhadachitira pakutoma. 11Ndiye amuna atatuwa omwe akhadakhazikisa nzeru pabodzi adamuona Daniele akukumbira na kupsaga udidi kuchoka kuna Mulungu.12Ndiye iwo adafenderera mfumu achisewera nayo bza chilambizocho: ''Kodi mulibe kukhazikisa chilambizo kuna aliyense kuti wakukumbira kuna mulungu wina zliyense ayai munthu mu nsiku makumi matatu, kupambula imwepo, mfumu, athusiwe m'dindi la mphondolo?'' Mfumu idatawira, ''Nkhaniyi yakhazikisiwa, kuteweza lamulo la Amedi na Aperesi; ingachinje lini.''13Ndiye iwo adaitawira mfumuyo, ''Munthu ule Daniele, omwe ni m'bodzi wa akaidi wa kuchoka ku Yuda, akubvera lini imwepo, mfumu, ayai ku chilambizo ndicho imwe mwaikha. Akupemba kuna Mulungu wache katatu pa nsiku.'' 14Pomwe mfumu idabva ibzi, idaipidwa maninge, ichikumbuka mu mtima mwache kuletsetsa Daniele ku chilamulochi. Iyo idaphata basa kufikizana kumira dzuwa kuyezerayezera kupulumusa Daniele.15Ndiye wanthu omwe adakonza chiwembuwa adagwezekana pabodzi na mfumu achiti kuna iyo, ''Dziwani, mfumu, kuti ni lamulo la Amedi na Aperesi, kuti palibe chilambizo ayai nemba ndilo mfumu yakhazikisa ndilo lingachinje.''16Ndiye mfumu idapereka lamulo, achibweresa iwo Daniele mwemo, achimuthusa m'dindi la mphondolo. Mfumu idati kuna Daniele, ''Mulungu wakoyo, omwe umbamtumikira kwakusaya kulekeza, mbaakupulumuse.''17Mwala udabweresewa pa msuwo pa dindi la mphondololo, apo mfumuyo idauyikha chilatizo cha iyo yokha na chilatizo cha akuluakulu wache kuti nampodi chinthu chichinje chakukhudza Daniele. 18Kinangoko mfumu idayenda ku nyumba yache yachifumu ichiyenda kukatsotsa kudya usiku. Palibe chitsangalazo ndicho chidabweresewa pamaso pa iyo, apo tulo tudaichokera.19Ndiye kutachena mfumu idalamuka apo kamkulumize idayenda ku dindi la mphondolo lire. 20Pomwe idafendera ku dindilo, mfumu idachemera Daniere na mafala yaukali, kulewa kuna Daniele, ''Daniele, mtumiki wa Mulungu wa moyo, kodi Mulungu wako omwe umbamtumikira mwakusaya kulekezayo, wakwanisa kukupulumusa ku mphondolozo?''21Ndiye adati Daniele kuna mfumu, ''Mfumu, khalani na moyo chikhalire! 22Mulungu wangu watumiza mtumi wache apo zjai wafunga milomo ya mphondolozi, apo ziribe neye kundidzononga. Thangwe ndagumanika wakusaya thangwe pamaso pache na pamaso panu kubodzi, mfumu, apo ndiribe kukuchitirani chakuipa ine.''23Ndiye mfumu ikali yakusekera maninge. Idapereka lamulo kuti iwo amtenge Daniele kumchosa kunja kwa dindilo. Ndiye Daniele adadzusiwa mdzaulu kumchosa m'dindi. Palibe kudzonongeka kudagumanika pa iye, thangwe akhadakhulupirira Mulungu wache.24Mfumu idapereka lamulo, apo iwo adabweresa wanthu omwe akhadazenga mulandu Daniele achiwathusa m'dindi la mphondololo--iwo, wana wawo, na akazawo. Iwo akanati kufika pansi pa dindilo, mphondolozo zidawaposa mphamvu zichibodola mafupa yawo mmapidaso. 25Ndiye Mfumu Dariyo idanembera wanthu wense, madzinza, na bziseweredwe bzakukhala mdziko lense lapansi: ''Mtendere uthimizirike pa imwe.26Ndikutonga kuti madziko yensene ya mu ufumu bwangu wanthu atetemere na kugopa pamaso pa Mulungu wa Daniele, thangwe iye ni Mulungu wa moyo na wakukhalisa chikhalire, apo ufumu bwache mumdzadzonongeka lini, utongi bwache bumdzafika kuphampha. 27Iye ambatitchenkha na kutipulumusa, apo ambachita bzilatizo na bzakudabwisa kudzaulu na mdziko lapansi; wapulumusa Daniele ku mphamvu za mphondolo.''28Ndiye Daniele adapambana mnthawe yakutonga kwa Dariyo na nthawe yakutonga kwa Koresi wa ku Perisiya.
71Mgole lakutoma la mfumu Nebukadinezara mfumu ya ku Babulo, Daniele akhana atulo na masomphenya mu mtima mwache atagona pa kama wache. Ndiye adanemba ndibzo adaona kutulobzo. Iye adanemba bzakufunikira kwenekwene bzokhabzokha: 2Daniele adafokotoza, ''Mmaso mphenya yangu ndidaona kuti mphepo zinayi zakudzaulu zikhabvundula nyanza ikulu. 3Bzilombo bzinayi bzikulu bzikulu, chirichense chakusiyana na chinzache, bzidabula kuchoka mnyanzamo.4Chakutoma chikhali ninga mphondolo soma chikhana maphapidwe ya chiomba nkhanga. Pomwe ndikhanyang'anisa, maphapidwe yache yadang'ambika chichidzusika kuchoka pamataka mkuima na nzayo ziwiri. ninga munthu. Mtima wa munthu udapasiwa kuna icho. 5Kinangoko pakhana chilombo chachiwiri, ninga chimbalangondo, chitakotama; chikhana mbabvu zitatu pakati pa mano yache kukamwa. Chidauziwa, 'Lamuka upwetedze wanthu azinji.'6Bzitamanla ibzi ndidanyang'ana pomwe. Pakhana chilombo chinango, chomwe chikhaoneka ninga kambuku. Pamsana pache pakhana maphapidwe manayi ninga maphapidwe ya mbalame, apo chikhala misolo minayi. Chidapasiwa mphamvu yakutonga. 7Bzitamala ibzi ndidaona masomphenya ya usiku chilombo chachinayi, chakupasa mantha, chakugopsa, na cha mphamvu maninge. Chikhana mano makulu yachitsulo; chidapwetedza, kuswa mmapidaso, chichipondedza kunzayo chakusaliracho. Chikhali chakusiyana na bzilombo bzinzachebzo, apo chikhana nyanga khumi.8Pomwe ndikhalingirira nyangazo,ndidanyang'anisa ndichiona nyanga ina ikuphuka pakati pa izo, nyanga ing'ono. Zitatu mwa nyanga zakutoma zire zidazuliwa na mizi kubodzi. Ndidaona pa nyangayi maso ninga maso ya munthu na pakamwa pomwe pakhalewa mwakuthembeza bzinthu bzikulu.9Pomwe ndidanyang'anisa, makadera yachifumu yadaikhiwa m'buto, apo Nkhalamba ya Nsiku zakale idakhala pakaderapo. Bzakubvala bzache bzikhali bzichena ninga matalala, apo tsisi pa msolo pache likhali ninga ukuse buchena. Kadera yachifumu yacheyo ikhagaka malambi ya moto, apo magudumu yache moto wakugaka.10Mkulo wa moto udayerera kubula pamaso pache; wanthu wakusaya kulewengeka adamtumikira oye, apo chulu cha wanthu wakusaya kulewengeka chikhadaima pamaso pache. Wakutonga milandu akhali pakatipo, apo mabukhu yadafunguliwa.11Ndidapitiriza kunyang'anisa thangwera kubveka kwa mafala yakubzithembeza yakusewerewa na nyanga. Ndidaonerera pomwe chilombo chidaphiwa, apo thupi lache lidadzonongeka, chichiperekiwa kukatenthiwa. 12Zingakhala nyama zina zinayi zakusalazo, mphamvu yakutonga idapsokonyoliwa, soma miyoyo yawo idatalikisiwa kwa kanthawe.13Mmasomphenya yanguyo usikubo, ndidaona wina ali ,mkubwera mmitambo yakudzaulu ninga mwana wa munthu; iye adabwera pana Nkhalamba ya Nsiku zakale pale ichionekera pamaso pa iyo. 14Mphamvu yakutonga na ulemerero na mphamvu za ufumu zidaperekiwa kuna iye kuti wanthu wensene, madzinza, na bziseweredwe bzimtumikire iye. Mphamvu yache yakutonga ni mphamvu yakusaya kumala yomwe imdzamala lini, apo ufumu bwache m'bomwe bumdzadzonongeka lini.15Ningakhala ine, Daniele, mzimu wangu udalasiwa mkati mwangu, apo masomphemya ndidaonayo mu mtima mwangu yadandiboneresa. 16Ndidafenderera m'bodzi wa iwo wakuima popo mkumubvunza kundionesere kuthumbudzulira kwa bzinthu bzobzi.17Bzilombo bzikulu bzikulubzi, bzinayi, ni mafumu manayi ndiyo yamdzayambika pa dziko lapansi. 18Soma wanthu wakuchena wa Mkulukulu wa Mdzauluyo amdzatambira ufumu, achidzakhala nabo ku nthawe za nthawe.''19Ndiye ndidafuna kudziwa bzizinji bza chilombo chachinayicho--chikhali chakusiyana na bzinangobzo na chakupasa mantha maninge na mano yache yachitsulo na ntchala za mkuwa; chidapwetedza, kuswa mmapidaso, chichipondedza chakusala na nzayo zache. 20Ndidafuna kudziwa bza nyanga khumi pa msolo pache, na kanyanga kina ndiko kadaphuka, komwe nyanga zitatu zidagwa pansi patsogolo pache. Ndidafuna kudziwa bza nyanga ndiyo ikhana maso na bza pakamwa ndipo pakhasewera bzakuthembeza bzinthu bzikulu na ndicho chikhaoneka chikulu kuposa bzinzachebzo.21Pomwe ndidanyang'anisa, nyangayi idayambisa nkhondo kulimbana na wanthu wakuchena apo ikhawagonjesa iwo 22kufikizana Nkhalamba ya Nsiku zakale ire idabwera, apo chilungamo chidaperekiwa kuna wanthu wakuchenawo wa Mkulukulu wa Mdzaulu. Kinangoko nthawe idakwana pomwe wanthu wakuchena adatenga ufumu kukhala bwawo bwawo.23Ibzi ndibzo munthuyo adalewa, 'Chingakhala chilombo chachinayi, bumdzakhala ufumu bwachinayi pa dziko lapansi ndibo bumdzakhala bwakusiyana na maufumu yense. Bumdzapasula dziko lense lapansi, buchidzalipondedza buchidzalipsa mmapidaso. 24Zingakhala nyanga khumi, mu ufumu bumwebu mafumu khumi yamdzaphuka, apo bwina bumdzagandukira iyo. Bumdzakhala bwakusiyana na maufumu ya mmambuyomo, buchidzaposa mphamvu mafumu matatuyo.25Iye amdzasewera mafala yakugazana na Mkulukulu wa Mdzauluyo achidzaboneresa wanthu wakuchena mtima wa Mulungu Mkulukulu wa Mdzauluyo. Amdzayezera kuchinja misinda ya madyerero na bzakutonga. Bzinthu bzimwebzi bzimdzaperekiwa mmanja mwache kwa gole libodzi, magole mawiri, na meya ya gole. 26Soma wakuzenga milandu amdzakhala ali mkati na basa lawo, achidzatenga mphamvu zache zaufumu mkuzimalisa na kuzikhudyula achizidzononga kuphampha kwache.27Ufumu na utongi, na ukulu bwa maufumu ya pansi pa thambo lense, bzimdzaperekiwa kuna wanthu wakuchena mtima wa Mkulukulu wa Mdzauluyo. Ufumu bwache ni ufumu bwakusaya kumala, apo maufumu yina yensene yamdzatumikira na kumubvera iye.' 28Apa ndiye pakumalira nkhani. Ningakhala ine, Daniele, kukumbuka kwangu kudandikalipisa apo nkhope yangu idachinja maonekedwe. Soma ndidakoya bzinthu bzobzi mwa ine ndekha mwene.''
81Mgole lachitatu la kutonga kwa Mfumu Bilisazara, ine, Daniele, masomphenya yadandionekera (yatamala ndiyo yadandionekera pakutoma). 2Ndidaona mmasomphenya, pomwe ndikhanyang'anisa, kuti ndikhali mu litsito la Susa mphimpha ya Elamu. Ndidaona mmasomphenya kuti ndikhali m'bali mwa Mkulo wakuchita kuchera wa Ulayi.3Ndidajiguma ndichiona pamaso pangu tonde wa bira wa nyanga ziwiri, ataima pambali pa mkuloyo. Nyanga ibodzi ikhali itali kuposa inzache, soma italiyo ikhafula mwakuchedwa kusiyana na ifupiyo ichiposiwa kutalimpha na inayo. 4Ndidaona tonde wa bira akusunthira kumaulo, kinangoko kumpoto, na kumwera; palibe nyama ina idakwanisa kuima pamaso pache. Palibe ina ya izo idakwanisa kupulumusa aliyense mmanja mwache. Idachita ndicho ikhafuna, ichisanduka ikulu.5Pomwe ndikhakumbuka bzobzi, ndidaona tonde wa mbuzi ali mkubwera kuchoka kumaulo, omwe adagwata na pamataka pa dziko lense lapansi, kuthamanga kamkulumize, neye kuoneka kukhuya pamataka. Mbuziyo ikhana nyanga ikulu pakati pa maso yache. 6Iyo idabwera pana tonde wa bira pale omwe akhana nyanga ziwiri--- ndidaona birayo ataima m'bali mwa mkulo ule--apo mbuziyo idathamangira birayo na ukali bwa mphamvu.7Ndidaona mbuziyo ikufendera pafupi na birayo. Ikhali yaukali kwenekwene na birayo, ichisuntha birayo ichikhobola nyanga zache ziwirizo. Bira akhalibe mphamvu kuimisana nayo. Mbuzi idamgwesera pansi ichimpondedza. Pakhalibe wina wakupulumsa birayo ku mphamvu zache. 8Kinangoka mbuziyo idakula maninge. Soma pomwe idakhala na mphamvu, nyanga ikuluyo idakhoboka, nkhankha ya iyo nyanga zina zinayi zikulu zikulu zidaphuka zomwe zidatosa ku mphepo zinayi zakudzaulu.9Kuchoka mwa izo mudaphuka nyanga ina, ing'ono pakutomapa, soma idakula mwakulemwa msinkhu kunyang'anisa kumwera, kunyang'anisa kumachibese, na kunyang'anisa Mdziko Lakudeka. 10Idasanduka ikulu ninga kufuna kuchita nkhondo na wankhondo wakudzaulu. Wina wa anyankhondowo na nyenyezi zinango zidathuziwa pa dziko lapansi, ichizipondedza.11Idabzikuza yokha kukhala ikulu ninga mkulu wa anyankhondo. Idapsokonyola kuchoka kuna iye nsembe yakupserereza ya nsiku zense, apo mbuto yache yakupambulika idadzonongeka. 12Thangwera kupikisana, wankhondo amdzaperekiwa ku nyanga ya mbuzi, apo nsembe yakupsererezayo amdzailekeza. Nyanga imdzagwesa chikhulupiriro pansi, ichidzapambana mu bzakuchita bzache.13Ndiye ndidabva wakuchena mtima akusewera apo wakuchena mtima mwayacheyo akumtawira, ''Bzinthu bzobzi bzimdzamala nthawe itali tani, masomphenya ya nsembe yakupsererezayo, chakuphonya chakubweresa chidzonongeko, kuperekiwa kwa mbuto yakupambulika, na thimu la anyankhondo wakudzaulu kupondedzewa?'' 14Iye adati kuna ine, ''Bzimdzamala maulo na machibese bzulu bziwiri na madzana matatu. Salipo mbuto yakupambulika imdzabwezeresiwa.''15Pomwe ine, Daniele, ndidaona masomphenyayo, ndidayezera kuyabvesesa. Ndiye kudaima kutsogolo kwangu wina wakuoneka ninga munthu. 16Ndidabva mafala ya munthu kuchemera pakati pa m'bali mwa Mkulo wa Ulai. Iye adati, ''Gabirieli, mthandize munthuyu kubvesesa masomphenyaya.'' 17Ndiye iye adafendera pafupi ndikhadaimapo. Pomwe iye adabwera, ndidabva mantha ndichigwesa nkhope yangu. Soma iye adati kuna ine, ''Bvesesa, mwana wa munthuwe, kuti masomphenyaya nga kunthawe yakumaliza.''18Pomwe iye adasewera nande, ndidagona tulo twakufa nato chafufumimba. kinangoko adandiphata achindiimisa. 19Iye adati, ''Ona, nimkudziwisa ndibzo bzimdzachitika pachimaliziro mthawe ya chilango, thangwe masomphenyaya yakukhudza nthawe yakuikhika yakuphampha.20Angakhala tonde wa bira udaonayo, omwe akhana nyanga ziwiri--- ni mafumu ya Amedi na Aperesi. 21Mbuzi imuna ni mfumu ya Helene. Nyanga ikulu pakati pa maso yache ni mfumu yakutoma.22Ingakhala nyanga ndiyo idakhoboka, ndiyo nkhankha yache zinayi zidaphuka---maufumu manayi yamdzaphuka kuchoka mdzinza lache, soma sikuti na mphamvu yache ikulu. 23Ndiye pakumaliza pache pa maufumu yamweyo, pomwe wakutsautsa afika pa chimache, mfumu ya nkhope yaukali, ya nzeru maninge, imdzaphuka.24Mphamvu zache zimdzakhala zikulu---soma sikuti mphamvu zache zache. Imdzakhala yakudabwisa madzonongedwe yache; imdzachita ichidzakuzika. Imdzadzononga mphamvu za inangoyo na wanthu wakuchena mtima. 25Mwa kuchenjera kwache imdzachitita chinjengo chakupindulisa mmanja mwache. Imdzakhala ikulu mu mtima mwache mwa iyo yokha. Imdzadzononga wanthu azinji mwakusaya kudikhirira. Imdzagandukira pomwe Mfumu ya mafumu, ichidzakhobolewa , soma sikuti na manja ya munthu.26Masomphenya ya maulo na machibese ndiyo yalewedwayo mchadidi. Soma ubise masomphenyayo, thangwe yamdzachitika patapita nsiku zizinji mtsogolo.''27Ndiye ine, Daniele, ndidakomoka ndichilefuka kwa nsiku zizinji. Kinangoko ndidalamuka, ndichichita basa la mfumu. Soma ndidadabwa nayo masomphenyayo, apo pakhalibe wina wakuyazindikirisa.
91Mgole lakutoma la Dariyo mwana wachimuna wa Ahaswero ---wa mbewu ya Amedi, omwe adamulonga ufumu bwa Akasidi-- 2mgole lekutoma la kutonga kwa Dariyo, ine, Daniele, ndikhalewenga mabukhu ya mafala ya Mulungu, mafala ndiyo yakhadabwera kuna Yeremiya mneneri. Ndidaona kuti pamdzakhala magole makumi manomwe kuti mapasuko ya Yerusalemu yadzamale.3Ndidacheuka nkhope yangu kuna Mbuya Mulungu, kumupsaga na pembo na makumbiro ya kubzichepsa, na kutsotsa kudya, kubvala chiguduli, na kukhala padotha. 4Ndidapemba kuna Yahova Mulungu wangu, ndichitawiriza bzakuphonya bzathu. ndidati, ''Ndikukumbira imwe, Mbuya--ndimwe Mulungu mkulu na wakugopsa--ndimwe omwe mumbakoya mapangano apo ndimwe wakukhulupirika kukonda omwe ambakukondani na wakukoya bzakutonga bzanu.5Taphonya na kuchita bzakuipa. Tachita mwakuipa na kupikisana, kuphinduka ku bzakutonga bzanu na mayeruzo. 6Tiribe kutetekera kuna atumiki wanu aneneri omwe adasewera mdzina lanu kuna mafumu yathu, akuluakulu wathu, abereki wathu, na kuna wanthu wensene wa mdziko.7Kuna imwe, Mbuya, kwagona chilungamo. kuna ife lero, soma, ni manyazi pa nkhope zathu-- kuna wanthu wa Yuda na wakukhala mu Yerusalemu, na kuna Aisaraeli wense. Uku mkuphatanidza iwo wapafupi na wakutali mmadziko yensene komwe mudawabalalisira. Ili ni thangwera bzakuchita bzakusaya kulungama ndibzo ife tidakuchitirani. 8Kuna ife, Yahova, mmanyazi tinayo pa nkhope zathu--kuna mafumu yathu, akuluakulu wathu, na abereki wathu--thangwe takuphonyerani.9Kuna Mbuya Mulungu wathu kwagona nsisi na kulekerera, thangwe ife tapikisana naye. 10Tiribe kubvera mafala ya Yahova Mulungu wathu pa kufamba mu bzakutonga bzache ndibzo iye adatipa kudzera mwa atumiki wache aneneri. 11Aisaraeli wense aphonyera chilamulo chanu achipambuka kumbali, kulamba kubvera mafala yanu. Themberero na chilumbiriro bzakunembiwa mchitongi cha Mose, mtumiki wa Mulungu, bzatsanuliwa pa ife, thangwe tamuphonyera.12Yahova watsimikiza mafala ndiyo adasewera kugazana nafe na atongi wathu, pakutibweresera muliri ukulu. Thangwe pansi pa thambo lensene pakhanati kuchitika kale chinthu chirichense chakuyezezera na nzibzo bzidachitika mu Yerusalemu. 13Ninga bzidanembiwa mchitongi cha Mose, muliri wenseneyu wabwera pa ife, chensecho tiribe kukumbira nsisi kuchoka kuna Yahova Mulungu wathu pa kulekeza bzakuipa bzathu tichitetekera ku chadidi chanu. 14Mthangwerache Yahova wakoya muliri wakukonzekera kuubweresa pa ife, thangwe Yahova Mulungu wathu ngwachilungamo mu bzakuchita bzensene iye ambabzichita, soma tiribe kubvera mafala yache.15Tsapano, Mbuya Mulungu wathu, mudabulisa wanthu wanu mu Aigupto na boko lamphamvu, muchibvekesa dzina lanu mwekha, ninga kwa lero lino. Soma tidaphonya basi; tachita bzinthu bzakuipa. 16Mbuya, thangwera bzichito bzanu bzakulungama, lekani ukali bwanu na chilango bzichungunukire kumbali kwa mzinda wanu Yerusalemu, phiri lanu lakuchena. Thangwera bzakuphonya bzathu, na thangwera bzakuipa bza abereki wathu, Yerusalemu na wanthu wanu asanduka chinthu chakutonzera kuna wense omwe atizungulira.17Tsapano, Mulungu wathu, tetekerani pembo la kapolo wanu na bzakukumbira bzache bzakubzichepsa; thangwera imwe, Mbuya, walisani nkhope yanu pa mbuto yanu yakupambulika yomwe yapasuka. 18Mulungu wangu, tcherani makutu yanu mutetekere; fungulani maso yanu muone. Tapasuka; nyang'anisani mzinda wathu omwe udasanduliwa dzina lanu. Tikubweresa lini makumbiro yathu yakubzichepsa kuna imwe thangwera chilungamo chathu neye, soma thangwera chifundo chanu chikulu. 19Mbuya, tetekerani! Mbuya, lekererani! Mbuya, tetekerani na kuchita chinthu chinango! Thangwera imwe, nampodi kuchedwa, Mulungu wangu, thangwe mzinda wanu na wanthu ambachemeriwa dzina lanu.''20Pomwe ine ndikhasewera---kupemba na kutawiriza chakuphonya changu na chakuphonya cha wanthu wangu Aisaraeli, na kupereka chikumbiro changu chakubzichepsa pamaso pa Yahova Mulungu wangu mmalo mwa phiri lakuchena la Mulungu-- 21pomwe ndikhali mkati mwakupemba, mwamuna Gabrieli, omwe ndikhadamuona mmasomphenya pakutoma, adambutha pa ine mkumbutha kwa kamangumangu, pa nthawe ya nsembe ya maulo.22Iye adandipa ine kubvesesa achiti kuna ine, ''Daniele, ndabwera tsapano kudzakupa kuzindikira na kubvesesa. 23Pomwe udayamba kupereka makumbiro yako yakubzichepesayo, lamulo lidaperekiwa apo ndabwera kudzakuuza kutawira kwache, thangwe ndiwe wa muti wapatali. Mthangwerache tenga mafalaya na kubvesesa kuzimbulira.24Sumana makumi manomwe zaikhiwira wanthu wako na mzinda wako wakuchena kumalisa bzakuphonya, kubwezera kuipa, kubweresa chilungamo chakusaya kumala, kuchita masomphenya na uneneri, na kudzoza mbuto yakupambulikisisa. 25Dziwa na kubvesesa kuti kuchoka pakupereka lamulo pale kubwezeresa na kumanga pomwe Yerusalemu kufika pakubwera kwa wakudzozewayo (omwe amdzakhala mtsogoleri), pamdzakhala sumana zinomwe na sumana makumi matanthatu na ziwiri. Yerusalemu amdzamangiwa pomwe na misewu na chemba, napo mpa nthawe yamatsautso.26Sumana makumi matanthatu na ziwiri, wakudzozewayo amdzadzonongewa apo amdzakhala lini chinthu. Wankhondo wa mtsogoleri wakubwerayo amdzadzononga mzindayo na mbuto yakuchena. Kumala kwache kumdzabwera na kukhaphwikira kwa madzi, pachidzakhala nkhondo ichifika kuphampha chaiko. Chipasuko chanembedweratu..27Iye amdzatsimikizira mpangano na azinji kwa sumana ibodzi. Pakatikati pa sumana iye amdzamalisa chakupereka chakuphera na nsembe yaufa. Pa nthawe ya bzakuipayo pamdzabwera wina wakudzachita chipasuko kufikizana chidzonongeko
101Gole lachitau la Koresi mfumu ya Perisiya, uthenga budazimbulikira Daniele, omwe dzina lache akhachemerewa Belitsazara. Uthengabu bukhali bwachadidi. Bukhali bwa mpokano ukulu. Daniele adabvesesa uthengabo pomwe iye adaona achizindikira masomphenyayo.2Mu nsiku zimwezo ine, Daniele, ndikhali mkulira kwa sumana zitatu. 3Ndilibe kudya chakudya chakufunikira, ndiribe kudya nyama, neye kumwa vinyu, apo ndiribe kubzipsingisira ndekha na mafuta kufikizana kumaliza sumana zitatu zamterozo.4Pa nsiku yachimakumi mawiri na chinayi ya mwezi wakutoma, pomwe ndikhali m'bali mwa mkulo ukulu (ndiwo, Hidikeli), 5ndidajiguma ndichiona mwamuna wakubvala nguwo za bafuta, na bande kuzungulira mchiuno mwache wakukonzewa na golide chaiye waku Ufazi. 6Thupi lache likhali ninga berulo, apo nkhope yache ikhali ninga mpheni. Maso yache yakhali ninga kandiyero zakugaka, apo manja yache na nzayo zache zikhali ninga mkuwa wakuyetima. Kubveka kwa mafala yache kukhali ninga mafala ya thimu lizinji.7Ine, Daniele, ndekhane ndiye ndidaona masomphenyayo, thangwe wanthu ndiwo ndikhanawo alibe kuona nawo masomphenyayo. Soma, mantha makulu yadawaphata, apo adathawa kukabisalika okha. 8Ndiye ndidasala ndekhandekha ndichiona masomphenya makuluyo. Palibe mphamvu zidasala mwa ine; maonekedwe yangu yakuyetima yadasanduka maonekedwe yakusukwa, apo palibe mphamvu zidasala mwa ine. 9Ndiye ndidabva mafala yache-- apo pomwe ndikhayabva, ndidagwa chafufumimba mtulo twakufa nato na nkhope yangu kukhuya pansi.10Boko lidandiphata, lichinditetemeresa mmabondo mwangu na bzithatha bza manja yangu. 11Mnjeroyo adati kuna ine, ''Daniele, munthu wa muti wapati, bvesesa mafala ndiyo ndikusewera kuna iwe. Ima dzololo, thangwe ndatumiwa kuna iwepo.'' Iye atasewera uthengabu kuna ine, ndidayima mwakutetemera.12Ndiye iye adti kuna ine, ''Leka mantha, Daniele. Kuchoka pa nsiku yakutoma udayikha mtima wako pakubvesesa na kubzichepsa wekha pamaso pa wanthu, mafala yako yadabveka, ndiye ndabwera thangwera mafala yako. 13Mkulu wa ufumu bwa Perisiya adanditsekerezera njira, apo ndidakoyewa popo na mfumu ya ku Perisiya kwa nsiku makumi mawiri na ibodzi. Soma Mikaeli m'bodzi wa akulu wakubvekera, adabwera kudzandithandiza.14Tsapano ndabwera kudzakuthandiza iwepo kubvesesa ndibzo bzimdzachitika kuna wanthu wako mu nsiku zakumaliza. Thangwe masomphenyaya nga nsiku ziri mkudza.'' 15Pomwe iye akhasewera kuna ine kuphatisa basa mafalaya, ndidacheuka nkhope yangu kumbali apo ndikhakwanisa lini kusewera.16M'bodzi omwe akhali ninga wana wachimuna wa munthu adandiphata milomo yangu, apo ndidayachamula pakamwa pangu mkusewera naye omwe akhadaima pamaso panguyo: ''Mbuyangu, ndiri mu ululu thangwera masomphenyaya; ndiribe kusala na mphamvu. 17Ndine kapolo wanu. Ningasewere tani na mbuyangu? Nakuti pano zjai ndiribe mphamvu, apo palibe mphuye yasalira mwa ine.''18Bwereze iye wamaonekedwe ya munthuyo adandiphata achindilimbikisa ine. 19Adati, ''Leka mantha, munthu wa muti wapatali. Mtendere mbaukhale pa iwe! Khala wa mphamvu tsapano, khala na mphamvu!'' Pomwe iye akhasewerapo kuna ine, ndidalimbikisika. Ndidati, ''Lekani, mbuyangu musewere, thangwe zjai mwandilimbikisa.20Iye adati, ''Kodi ukudziwa thangweranyi ndabwera kuna iwe? Tsampanopa nim'bwerera kukamenyana na mfumu ya ku Perisiya. Ningayenda, mfumu ya ku Helene inibwera. 21Soma nimdakuuza ndibzo bzidanembiwa M'bukhu la Chadidi. Palibe wina wakubzionesera yekha kukhala wamphamvu pa ine kulimbana nawo, kupambula Mikaeli mfumu yanu.
111Mgole lakutoma la Dariyo wa ku Medi, ine ndidabwera ndekha kudzathandiza na kudzateteza Mikaeli. 2Tsapano nimkuuzani chadidi. Mafumu matatu yamdzaphuka mu Perisiya, apo yachinayiyo imdzakhala yakudala kwenekwene kuposa ina yensenewo. Ingadzabzilimbisa yokha na vida yacheyo, imdzanyosa aliyense kugazana na ufumu bwa ku Helene.3Mfumu ya mphamvu imdzaphuka yomwe imdzatonga ufumu bukulu kwenekwene, ichidzachita malingana na bzakukhumba bzache. 4Ingadzaphuka, ufumu bwachebo bumdzapseka buchigawanika ku mphepo zinayi zakudzaulu., soma sikuti kupasa wa mbeu wache chaiwo, apo sikuti na utongi bwache akhanabo pomwe ikhatonga neye. Thangwe ufumu bwachebo bumdzazuliwa buchidzayenda kuna wanthu wa pezi sikuti wa mbeu yache.5Mfumu ya Kumwera imdzakhala ya mphamvu, soma m'bodzi wa akuluakulu wa nkhondo wache amdzakhala na mphamvu kuposa iyo achidzakhala na ulamuliro. Ulamuliro bwache bumdzakhala ulamuliro bukulu. 6Patamala magole yakuchepa, nthawe ingadzakwana, iwo amdzachita chiphatano. Mwana wachikazi wa mfumu ya Kumwera amdzabwera kuna mfumu ya Kumpoto kutsimikizira chibverano. Soma mkaziyo amdzaikoya lini mphamvu ya boko lache, ayai mwamunayo kudzaima, pinango boko lache. Mkaziyo amdzaperekiwa--iye na wale adamubweresawo, na babache wa mkaziyo, na omwe adamuthandiza iye nthawe imweyo.7Soma mtawi wakuchoka ku mizi ya mkaziyo umdzphuka nkhankha yache. Iye amdzamenya wankhondo achipita mu litsito la mfumu ya Kumpoto. Iye amdzawamenya iwo, achidzawagonjesa. 8Amdzapsokonyola milungu yawo, pabodzi na bzilinganiro bzachitsulu na matenthe yawo ya nsengwa yapatali ya siriva na golide, mkuyenda nayo ku Aigupto. Kwa magole iye amdzakhala kutali na mfumu ya Kumpoto. 9Ndiye mfumu ya Kumpoto imdzamenya ufumu bwa mfumu ya Kumwera, soma iyo imdzachoka mkuyenda ku dziko lache chailo.10Wanache wachimuna wa imunayo amdzakonzeka achikontcheza thimu likulu la nkhondo. Limdzapitiriza kubwera basi lichidzakhaphwikira pa chirichense; limdzagwata kudzera njira yense kufika ku litsito lache.11Ndiye mfumu ya Kumwera imdzakalipa maninge; imdzayenda ichikamenyana nayo, mfumu ya Kumpoto. Mfumu ya Kumpoto imdzakhala na thimu lizinji la nkhondo, soma wankhondowo amdzaperekiwa mmanja mwache. 12Wankhondowo amdzakusiwa, apo mtima wa mfumu ya Kumwera umdzadzusika, uchidzachitisa makumi ya bzulu kugwa, soma imdzapambana lini.13Mfumu ya Kumpoto imdzayambisa thimu lina la anyankhondo, likulu kuposa lakutoma lire. Patapita magole, mfumu ya Kumpoto imdzabwera chadidi na anyankhondo azinji wakukhala na bzipfudzo bzizinji.14Nthawe zozo azinji amdzagandukira mfumu ya Kumwera. Wana wachimuna wa wanthu wachiwawa pakati pa wanthu wanu amdzabziikha okha kuti akwanirise masomphenya, soma amdzagwa.15Mfumu ya Kumpoto imdzabwera, ichidzagwezeka mataka pala nthumbira za kubisalikira, mkutenga muyi wa malitsito. Wankhondo wa Kumwera amdzakwanisa lini kuima, neye anyankhondo wawo wabwino chaiwowo. Pamdzakhala lini mphamvu zakuima. 16Wakubwera kudzamenyana nayeyo amdzachita ndimo iye amfunira, apo palibe wakudzaima njira yache. Iye amdzaima Mdziko Lakudeka, apo chidzonongeko chimdzakhala mmanja mwache.17Mfumu ya Kumpoto imdzalimbisa nkhope yache kubwera na mphamvu za ufumu bwache bwense, apo na iye pamdzakhala chiphatizano ndicho iye amdzachita na mfumu ya Kumwera. Iye amdzampa mwana wachikazi wa akazi mmaloozi kupasula ufumu bwa Kumwera. Soma nzeruyo imdzatheka lini ayai kumuthandiza iye. 18Bzitamala ibzi, mfumu ya Kumpoto imdzatembenuzira nkhope yache ku magombe ichidzatenga mazinji mwa iyo. Soma mkulu wa nkhondo amdzalekeza kunyoza kwache achidzachitisa kunyoza kwacheko kubwerera kuna iye mwene. 19Kinangoko iye amdzatembenukira ku malitsito ya mdziko lache, soma amdzakhukhumudwa achigwa; iye amdzaoneka lini pomwe.20Ndiye wina amdzaphuka nkhankha ya iye omwe amdzapitisa wa mtsonkho pa ulemerero bwa ufumubo thangwera kupata kwa ufumubo. Soma nsiku zakudzazo iye amdzonongeka, soma sikuti mu ukali ayai mu nkhondo, 21Nkhankha ya iye amdzaphuka munthu wakunyozereka omwe wanthu angadampa lini ulemu bwa mphamvu ya banja lachifumu; iye amdzabwera mwakusaya kudikhirira achidzatenga ufumubo mwa ukhulukhu. 22Thimu la nkhondo limzapsayiriwa ninga kukhaphwikira kwa madzi kuchoka pa iye. Thimu limwero na mtsogoleri wa mpangano amdzadzonongewa.23Kuchoka pa nthawe ndiyo chiphatizano chakonzewa na iye, amdzachita mwachinyengo; na wanthu wakuchepa okha iye amdzakula mphamvu. 24Mwa kanonono iye amdzafika ku mbuto yakudala kwenekwene ya mphimphayo, achidzachita ndibzo neye babache ayai babawo wa babache alibe kuchita.Iye amdzamwaza pakati pa wakumtewera wache bzakukolola, bzakupondedza, na vida. Amdzachita nzeru yakupsokonyola malitsito, soma kwa kanthawe pamkiti.25Iye amdzalamusa mphamvu zache na mtima wache kugazana na mfumu ya Kumwera na thimu lizinji la nkhondo. Mfumu ya Kumwera imdzachita nkhondo na thimu lizinjitsa la mphamvu, soma iye amdzaima lini thangwera winango amdzakonza manera yakugazana naye. 26Neye iwo wakudya chakudya chache chabwinowo amdzayezera kumudzononga. Thimu lache limdzakokonolewa ninga madzi yakukhaphwikira, apo azinji wa iwo amdzagwa kuphiwa. 27Mafumu mawiri yenseya, na mitima yawo yakugandukirana, yamdzakhala pa meza ibodzibodziyo achidzanamizana, soma bzimdzakhala bzakusaya basa. Thangwe chimaliziro chimdzafika pa nthawe ndiyo chaikhiwa.28Kinangoko mfumu ya Kumpoto imdzabwerera mmanja mwache na vida izinji, na mtima wache wakugazana na mpangano wakuchena. Iyo imdzachita chinthu china apo kinangoko imdzabwerera ku dziko lache la iye.29Pa nthawe yakuikhika iyo imdzabwerera mkubwera kulimbana pomwe na Kumwera. Soma nthawe iyi imdzakhala lini ninga pakutoma. 30Thangwe bzombo bza pamadzi bza ku Kitimu bzimdzabwera kulimbana nayo, apo iyo imdzabva mantha. Iyo imdzabwerera ichikalipa kugazana na mpangano wakuchena, apo iyo imdzachita chinthu. Iyo imdzabwerera mkuonesa udidi kuna wale wakulamba mpangano wakuchena.31Wankhondo wache amdzanyanduka achidzapsipiza mbuto yakupambulika na malitsito yache. Amdzamalisa nsembe yakupserereza yakusaya kulekezayo achidzayambisa chakunyansa chakuyambisa mpasuko. 32Angakhala iwo wakuchita bzakuipawo kugazana na mpangano, iye amdzawanyengeza achiwachita chinyengo. Soma wanthu wakudziwa Mulungu wawo amdzakhala wa mphamvu achidzachita chinthu.33Wale pakati pa wanthu omwe ana kuzindikira amdzachitisa azinji kubvesesa. Soma amdzagwa na lupanga na malambi ya moto; amdzagwera mu ukapolo na mkuberedwa kwa nsiku zizinji. 34Mkugwa kwawoko, amdzathandiziwa na thandizo ling'ono. Mkubzikuza kwawoko azinji amdzaphathikana nawo mwa iwo okha. 35Wina wakuzindikirawo amdzagwa mwakuti mchokocho umdzachitika pa iwo, na chicheneso, na kusambisiwa, kufikizana nthawe ya chimaliziro. Thangwe nthawe yakuikhika ikalipo iri mkubwera.36Mfumu imdzachita malingana na bzakukhumba bzache. Imdzabzikwiza yokha ichidzabzikulisa yokha padzaulu kuposa mulungu aliyense. Kugazana na Mulungu wa milungu imdzasewera bzinthu bzakudabwisa, thangwe iyo imdzapindula kufikizana chilango chitamala. Thangwe ndibzo bzakhazikisiwa bzimdzachitika. 37Iye amdzaonesa lini kukhala nayo basa milungu ya makolo, neye mulungu wakukondewa na azimayiyo, pinango kukhala na basa na mulungu wina aliyense, soma amdzabzikwiza yekha padzaulu pa iyo yense.38Iyo imdzachitira ulemu mulungu wa malitsito mmalo mwa imweyi. Ni mulungu omwe abereki wache alibe kudziwa kuti iye amdzamuchitira ulemu na oro na siriva, na minyala ya nsengwa yapatali na bzinthu bzinango bza kuumira. 39Iyo imdzamenya nkhondo malitsito yakulimba kwene kwene kuthandiziwa na mulungu wachilendo. Kuna aliyense wakuyizindikira iyo, imdzamchitira ulemu bukulu. Imdzawasandusa mafumu ya wanthu azinji, ichidzagawa mbuto zakukhala ninga mpfupo yawo.40Pa nthawe yachimaliziro, mfumu ya Kumwera imdzachita nkhondo. Mfumu ya Kumpoto imdzam'bwerera ninga kabvulimvuli na magareta na wapakavalo na bzombo bzapamadzi bzizinji. Iyo imdzagandukira madziko, kudzabalalisa wanthu, mkugwata na mwemo. 41Iyo imdzapita Mdziko Lakudeka, apo madzana makumi ya Aisaraeli yamdzafa. Soma amwewa amdzathawa mdziko lache: Edomu, Moabu, na wanthu wakusala mu Amoni.42Iyo imdzapalawiza boko lache mmadziko; dziko la Aigupto limdzapulumusiwa lini. 43Imdzatenga mathungwa ya oro na ya siriva, na bzinthu bzense bzakuumira bza mu Aigupto; wanthu wa ku Libya na Kusi amdzatewera nzayo zache.44Soma mbiri yakuchoka ku machibese na kumpoto imdzayigopsa, ichidzabula na ukali bukulu kukadzonongeratu na kukabalalisa azinji mkukawapha. 45Iyo imdzakhazikisa chihema cha nyumba yache yachifumu pakati pa nyanza na phiri lakupambulika. Chimaliziro cha iyo chimdzafika, pachidzasayika wakudzayithandiza.
121Pa nthawe yoyo Mikaeli, mfumu ikulu yakutumikira wanthu wanu, amdzalamuka. Pamdzakhala nthawe ya matsatso yakuti ikhanati kukhala kale chiyambire kutoma kwa dzinza lirilense nthawe yoyo. Pa nthawe yoyo wanthu wanu amdzapulumusiwa, aliyense omwe dzina lache linigumanika litanembiwa m'bukhu. 2Azinji wa iwo wakugona mu pfumbi la dziko lapansi amdzalamuka, wina ku moyo wakusaya kumala apo wina ku manyazi na mnyozo wakusaya kumala.3Wale omwe ali wakuzindikira amdzatoya ninga kuyetima kwa thambo, na wale wakutembenuza azinji kutewera chilungamo ali ninga nyenyezi ku nthawe za nthawe. 4Soma iwe, Daniele, tsekera mafalaya; khomera chilatizo bukhu lako kufikizana kuphampha. Azinji amdzathamanga uku na uku, apo chidziwiso chimdzawanda.''5Ndiye, daniele, adanyang'anisa, apo pakhana wina awiri ataima. M'bodzi akhadaima m'bali mwa mbali iyi ya mkulo, apo wina kuima m'bali ina ya mkulo. 6Mb'dzi wa iwo adati kuna mwamuna wakubvala nguwo ya bafuta, omwe akhali pamadzi kuphiri kwa mkuloyo, ''Chimaliziro cha bzakudabwisabzi chimdzafika liti?''7Ndidabva mwamuna wakubvala bafutayo, omwe akhali kuphiri kwa mkuloyo---adadzusa boko lache lamadidi na boko lache lamadzere kudzaulu achilumbirira wakukhala ku nthawe zamuyaya kuti bzimdzakhala kwa kanthawe, nthawe, na meya ya nthawe. Iwo angadzamaliza kumwaza mphamvu za wanthu wakuchena, bzinthu bzensebzi bzimdzamaliziwa.8Ndidabva, soma ndiribe kubvesesa. Ndiye ndidabvunza, ''Mbuyangu, bzakudza na bzinthu bzensebzi bzimdzakhala chiyani?'' 9Iye adati, ''Ndoko njira yako, Daniele, thangwe mafala yafungika na kuikhiwa chialtizo kufikizana nthawe yakuphampha.10Azinji amdzabzitsuka, kubzichenesa, na kubzitsuka, soma wakuipa amdzachita mwakuipa basi. Neye wakuipa m'bodzi ndiye amdzabvesesa, soma wale wakuzindikira ndiwo amdzabvesesa. 11Kuchoka pa nthawe ndiyo nsembe yachikhalire imdzachosewa chichidzasukwisa chakunyansa, pamdzakhala nsiku chulu chibodzi, na madzana mawiri na makumi mapfemba.12Wakudala ni omwe akudikhirira kufikizana kumala kwa nsiku chulu chibodzi madzana matatu na makumi matatu na zitatu. 13Uyende njira yako kufikizana chimaliziro, apo umdzapuma. Iwe umdzalamuka m'buto mwako yakuikhiwa, pakumala pa nsiku.''

Hoseya

11Aya ni mafala ndiyo yadafikira Heseya mwana wachimuna wa Beeri mnsiku za Uziya, Yotamu, Ahazi na Hezekiya, mafumu ya Yuda, na mnsiku za Yerobiamu mwana wachimuna wa Yoasi, mfumu ya Isaraeli. 2Pomwe Yahova adasewera pakutoma kuna Hoseya, adati kuna iye, ''Ndoko, bzitengere wekha mkazi puta. Iye amdzabala wana na uputa bwachebo. Thangwe dziko likuchita uputa bokha bokha kwenekwene pa kulamba kutewera Yahova.3Ndiye Hoseya adayenda kukaloola Gomeri mwana wachikazi wa Diblaimu, achitenga pathupi mkum'balira mwana wachimuna. 4Yahova adati kuna Hoseya, ''Mupe dzina lakuti Yezreeli. Thangwe tsampanopali nimdzalanga nyumba ya Yehu thangwera kujojeza mulopa pa Yazreeli, ndichidzamalisa ufumu bwa nyumba ya Isaraeli. 5Bzimdzachitika pa nsiku ndiyo nimdzakhobola uta bwa Isaraeli Mchigwa cha Yezreeli.''6Gomeri adatenga pomwe pathupi achibala mwana wachikazi. Ndiye Yahova adati kuna Hoseya, ''Mchemere dzina lache Lo-Ruhama, thangwe nimdzachitira lini pomwe chifundo nyumba Isaraeli, kuti ndiwalekerere wensenewo. 7Soma nimdzachitira chifundo nyumba ya Yuda, ndichidzawapulumusa mwa ine ndekha, Yahova Mulungu wawo. Nimdzawapulumusa lini na uta, lupanga, nkhondo, akavalo, ayai wapakavalo.''8Tsapano Goneri atamala kumamisa Lo-Ruhama, adatenga pathupi achibala mwana wina wachimuna. 9Ndiye Yahova adati, ''Mchemere dzina lache Lo-Ammi, thangwe ndimwe lini wanthu wangu, apo inembo ndine lini Mulungu wanu.10Soma kuwanda kwa wana wa Isaraeli kumdzakhala ninga mchenga wa m'bali mwa nyanza, omwe ungapimike lini ayai kulewengeka. Bzimdzachitika kuti mbuto ndiyo iwo adauzidwirayo, 'Ndimwe lini wanthu wangu, chimdzalewedwa kuna iwo, 'Ndimwe wanthu wangu wa Mulungu wa moyo.' 11Wanthu wa Yuda na wanthu wa Isaraeli amdzagwezekana pabodzi. Amdzabzisankhulira mtongi m'bodzi, achidzakwira kuchoka mdzikomo, thangwe nsiku ya Yezreeli imdzakhala ikulu.
21Lewa kuna mano wako, 'Wanthu wangu!' na kuna nana wako, 'Mwaoneseriwa nsisi.'''2Gagazana nayeni mayi wanu, gazana nayeni, thangwe iye ni mkazangu lini, neye inembo iye kukhala bayache. Mulekeni alekeze uputa bwache pamaso pache, na bzichito bzache bzachigololo pakati pa masuku yache. 3Penu neye, nimdzamkhundula pezipezi mkuonesa upezi bwache ninga pa nsiku ndiyo adabadwa. Nimdzamsandusa ninga chipululu, ninga dziko lakuuma, ndichidzamchitisa kufa na nyota.4Nimdzakhala lini na chifundo chirichense pa wanache, thangwe ni wana wa uputa. 5Thangwe mayi wawo wakhala puta, apo iye wakuwatengera pathupiyo adachita chamanyazi. Iye adati, ''Nimdzatewera wakukondeka wangu, thangwe ambandipa chakudya changu na madzi, ukuse bwangu na thonje, mafuta yangu na chakumwa.6Mthangwerache nimdzamanga litsito la maforoli kutchinga njira yache na minga. Nimdzamanga litsito kugazana naye kuti asakwanise kugumana njira yache. 7Iye amdzathotha wakukondeka wache, soma amdzawapinzula lini. Amdzawapsaga, soma amdzawagumana lini. Ndiye iye amdzati, ''Nimdzabwerera kuna mkazangu wakutoma, bzikhali bwino kuna ine nthawe zozire kuposana na ndimo bziliri tsapano lino.''8Thangwe iye alibe kudziwa kuti ndikhali ine omwe ndidampa tirigu, vinyu mupsa na mafuta, na omwe ndidamuwanzisira siriva na golide, omwe akhaphatisira basa kuna Baala. 9Ndiye nimdzatenga tirigu wache pa nthawe yakukolola, na vinyu wangu mupsa mnyengo yache. Nimdzachosa ukuse bwangu na thonje bzomwe

iye akhaphatisira basa kumpsinkhira upezi bwache.

10Kinangoko nimdzamkhundula pezipezi pamaso pa wakukondeka wachewo, apo palibe wakudzampulumusa mmanja mwangu. 11Nimdzaimisa kusekera kwache kwensene-- madyerero yache, masekerero yache ya makhwedzuko ya mwezi, ma Sabata yache, na misinda yache yense yakuikhika.12Nimdzapasula mipesa yache na mikuyu, yomwe iye akhambati, 'Aya ni malipiro ndiyo wakukondeka wanguwo adandipa.' nimdzayasandusa nkhalango, apo nyama zakuthengo zimdzayadya. 13Nimdzamulanga thangwera nsiku za madyerero ya a Baala, nthawe ndizo iye adawafukizira, nthawe ndizo iye adabziyikha mantikade ya mphete za pamphuno, achitewera wakukondeka wachewo mkundiyebwa ine-- uku mkusewera kwa Yahova.''14Ndiye nimdzampumpsa. Nimdzamtengera mchipululu mkukamusewera mwakunyodoka. 15Nimdzam'bwezera minda yache ya mpesa, na Chzigwa cha Akori kukhala msuwo wa chidikhiriro. Iye amdzanditawira koko ninga adachitira mnsiku za utsikana bwache, ninga mnsiku ndizo adabula mdziko la Aigupto.16Imdzakhala nsiku yoyo---uku mkusewera kwa Yahova--kuti mumdzandichemera ine, 'Bayangu,' apo mumdzandichemera lini pomwe, 'Baala wangu.' 17Thangwe nimdzachosa madzina ya a Baala pakamwa pache; madzina yawo yamdzakumbukika lini pomwe.18Pa nsiku yoyo nimdzawachitira mpangano na bzilombo bza kuthengo, na mbalame za mdzaulu, na bzinthu bzakukwawa bza pansi. Nimdzachosa uta, lupanga, na nkhondo padziko, ndichidzakugonesani pansi mwakusaya kugopa.19Nimdzalonjeza kukhala bayanu wa muyaya. Nimdzalonjeza kukhala bayanu mchilungamo na chadidi, chikhulupiriro cha mpangano, na chifundo. 20Nimdzakutomerani ndekha mchikhulupiriro, muchidzadziwa Yahova.2122Pa nsiku yoyo, nimdzatawiriza--uku mkusewera kwa Yahova--- nimdzatawiriza kudzaulu, apo kumdzatawiriza dziko lapansi. Dziko lapansi limdzatawiriza tirigu, vinyu mupsa na mafuta, bzichidzatawiriza Yezreeli.23Nimdzamubzala iye kwa ine ndekha mdziko, apo nimdzakhala na chifundo pa Lo-Ruhama. Nimdzati naye Lo-Ami, 'Ndimwe wanthu wangu, '' apo iwo achidzati kuna ine, 'Ndimwe Mulungu wathu.'''
31Yahova adanditi, ''Ndoko pomwe, konda mkazi, wakukondewa na bayache, soma wakuti ngwachigololo lini. Mkonde ninga umchitira na ine, Yahova, konda wana wa Isaraeli, napo ambaphinduka ku milungu ina achikonda ntchichi za mpesa zakuuma.'' 2Ndiye ndidamgula ndekha na siriva khumi na mchanu na homere na nusu wa barele. 3Ndidati kuna iye, ''Ukhale nande nsiku zizinji. Umdzakhala lini puta ayai kukhala wa mwamuna wina. Mnjira ibodzibodziyi, nimdzakhala nawe.''4Thangwe wana wa Isaraeli amdzakhala nsiku zizinji neye mfumu, neye mtsogoleri, nsembe, mwala wakulaiza malire, efodi ayai mafano ya pamuyi. 5Kumala popo wana wa Isaraeli amdzabwerera achidzapsaga Yahova Mulungu wawo na Davide mfumu yawo, apo nsiku zakumaliza, iwo amdzabwera ali mkutetemera pamaso pa Yahova na ubwino bwache.
41Bvani mafala ya Yahova, imwe wana wa Isaraeli. Yahova ana mlandu na wakukhala mdziko, thangwe mulibe chadidi ayai chikhulupiriro cha mpangano, mulibe kudziwa Mulungu mdziko. 2Muna themberero, chinyengo, kupha, kuba na chigololo. Wanthu aswa mapangano yensene, na kujojeza mulopa na kujojeza mulopa.3Ndiye dziko likulira, na aliyense wakukhala mwemo watayika: bzilombo bzakuthengo na mbalame mdzaulu, neye nsomba chaizo za mnyanza, zimchosewa.4Soma nampodi kubvuma aliyense kubweresa mlandu; nampodi kubvuma wina kutsimula mwayache. Thangwe ndimwepo, ansembe, omwe ndikukutsimulani. 5Imwepo ansembe mumdzakhukhumudwa masikatisikati; aneneri amdzakhukhumudwa pomwe na imwepo usiku, ndichidzadzononga mayi wanuyo.6Wanthu wangu akudzonongeka thangwera kusaya kudziwa. Thangwe ansembemwe mwalamba kudziwa. nimdzakulambanimbo ninga ansembe. Thangwera mwayebwa chilamulo changu, napo ndiri Mulungu wanu, wana wanu nimdzawayebwambo. 7Kuwanda ndiko ansembe akuchita, mkulemwa pomwe ndiko iwo akundiphonyera. Adatsinthanisa ulemu bwawo na manyazi.8Akudyerera kuphonya kwa wanthu wangu; achikhumbira aliyense pa chakuipa chache. Bzimdzakhalambo ndendende kuna wanthuwo na ansembe: 9Nimdzalanga wensene thangwera bzakuchita bzawo; nimdzawabwezera bzakuchita bzawo.10Amdzadya soma neye kukhuta; amdzachita chigololo soma neye kuthimizirika, thangwe adalekeza kutetekera Yahova.11Chigololo, vinyu, na vinyu mupsa bzimbatayisa kubvesesa. 12Wanthu wangu ambayendera mafano ya miti, apo mpsimbo zawo zakufamba zimbawapa uneneri. Mzimu wa chigololo wawasocheresa, apo achita ninga wachigololo mwakuti angadakhulupirika kuna Mulungu wawo.13Ambaphera nsembe padzaulu pa mapiri achiotcha bzakufukiza pa tumapiri, patsinde pa thundu, minjali, na, mkundi, thangwe mthunziyo ngwabwino. Ndiye wananu wachikazi akuchita chigololo, na aziloola wanu akuchita chigololo. 14Nimdzalanga lini wananu wachikaziwa angasankhula kuchita chigololo, ayai aziloola wanuwo angasankhula kuchita chigololo.Thangwe amuna akumbafamba pomwe na maputa, apo ambapereka nsembe kuti achite chigololo na akazi wakupsipiziwa. Ndiye wanthu wakusaya kubvawa amdzathusiwa pansi.15Napo iwe, Isaraeli, wachita chigololo, Yuda mbaaleke kukhala wakuphonya. Nampodi kuyenda ku Giligala imwe wanthu; nampodi kukwira kuyenda ku Beti Aveni, apo nampodi kulumbirira, kulewa, ''Pana Yahova.'' 16Thangwe Isaraeli wachita kuuma khosi ninga ng'ombe ikazi yakuuma khosi. Yahova angawabwerese tani ku uswa bwakubiriwira ninga wana wa mabira ku thengo likulu?17Efraimu wabziphathika yekha kuna mafano; mulekeni. 18Napo chakumwa chawo chaukali chingabanganuka, ambapitiriza basi kuchita chigololo; atongi wache ambakonda zedi manyazi yawo. 19Chonzi chamkulunga mmaphapidwe mwache; apo iwo amdzabva manyazi thangwera nsembe zawo.
51Bvani ichi, ansembe! Tcherani khutu, nyumba ya Isaraeli! Tetekerani, nyumba ya mfumu! Thangwe chilango chikubwerera mwensemwe. Mudakhala mulapu pa Mizipa na ukonde bwakufuthuli pa Tabori. 2Wakupandukawo adapita m'bzakupha, soma nimdzawalanga wensenewo.3Ndikudziwa Efraimu, apo Isaraeli alibe kubisiwa kuna ine. Efraimu, tsapano wasanduka ninga mkazi wachigololo; Isaraeli waipisiwa. 4Bzakuchita bzawo bzimdzawabvumiza lini kutembenukira kuna Mulungu, thangwe mtima wa chigololo uli mwa iwo, apo ambamdziwa lini Yahova.5Kusamwa kwa Isaraeli kukuchitira umboni pamaso pache; apo Yuda amdzakhukhumudwa nawo pomwe. 6Amdzayenda na bzifuwo bzawo bzing'ono na bzikulu kukapsaga Yahova, soma amdzamgumana lini, thangwe iye adabzibulisa yekha mwa iwo. 7Iwo akhali wakusaya kukhulupirika kuna Yahova, thangwe iwo abala wana wachilendo. Tsapano madyerero ya mwezi upsa yamdzawamala iwo pabodzi na madziko yawo.8Lizani nyanga ya bira m'Gibeya, na lipenga ku Rama. Lizani beru la nkhondo pa Beti Aveni: Timdzakutewera, Benjamini!' 9Efraimu amdzapasuka pa nsiku yachitsimulo. Pakati pa madzinza ya Isaraeli ndadziwisa chakudzachitika.10Atsogoleri wa Yuda ali ninga wakugwinya mwala wa malire. Nimdzatsanulira chilango pa iwo ninga madzi. 11Efraimu wabonera; wapseka mchiyeruzo, thangwe iye mwakufuna watewera mafano.12Ndiye nimdzakhala ninga njetiyeti kuna Efraimu, na ninga chibvundi kuna nyumba ya Yuda. 13Pomwe Efraimu adaona nthenda yache, na Yuda kuona chilonda chache, Efraimu adayenda ku Suri, apo Yuda adatuma mitumi yache kuna mfumu ikulu. Soma alibe kukwanisa kulimbisa wanthu wanu, ayai kupolesa chilonda chanu14Ndiye nimdzakhala ninga mphondolo kuna Efraimu, na ninga mwana wa mphondolo kuna nyumba ya Yuda. Ine, napo ine, nimdzawamweta pakati ndichidzayenda uko; nimdzawatakula, apo pamdzakhala palibe wina wakudzawapulumusa. 15Nimdzayenda mkudzabwerera ku mbuto yangu, kufikizana adzatawirize kupalamula kwawo achidzapsaga nkhope yangu, kufikizana adzandipsage mwa kawisuwisu mkati mwa kubonera kwaoko.
61''Bwerani, mbatiye tibwerere kuna Yahova. Thangwe iye watiphadzula pakati, soma amdzatilimbisa; watipa bzilonda, soma amdzamanga bzilonda bzathu. 2Pangadzapita nsiku ziwiri amdzatitsitsimusa; iye amdzatilamusa pa nsiku yachitatu, tichidzakhala na moyo pamaso pache. 3Mbatiye tidziwe Yahova; mbatiye titewere kudziwa Yahova. Kubula panja kwache kuli kwadidi ninga manyika; amdzabwera kuna ife ninga mvula, ninga mvula ya mainza yakuthirizira dziko.''4Efraimu, kodi nimdzachitanawenyi? Yuda, kodi nimdzachitanawenyi? Chikondi chako chiri ninga mtambo wa machibese, ninga mame yakukulumiza kuchoka. 5Ndiye ndawagwata mmapidaso kuphatisa basa aneneri; ndawapha na mafala ya pakamwa pangu. Mayeruzo yangu yali niga kubvunika kwakutoya kunja.6Thangwe nimdekedwa mchikhulupiriro cha mpangano apo sikuti nsembe, na kudziwa kwa Mulungu kuposa nsembe zakupserereza. 7Ninga Adamu iwo aswa mpangano; iwo akhali wakusaya kukhulupirika kuna ine.8Gileadi ni muyi wa anyakuchita bzakuipa, na nzayo za mulopa. 9Ninga thimu la mbava limbadikhiririra munthu, ndendende na ansembe ambagwezekana pabodzi kupha pa njira ya ku Sekemu; iwo achita milandu yakunyazisa.10Mnyumba ya Isaraeli ndaona chinthu chakugopsa; chigololo cha Efraimu chiri mwemo, apo Isaraeli wapsipiziwa. 11Thangwe iwe pomwe, Yuda, chakukolola chaikhidwa, pomwe ine nimdzabweza ukapolo bwa wanthu wangu.
71Ningafuna kuchiza Isaraeli, kuphonya kwa Efraimu kukuonekera padecha, na bzakuchita pomwe bzakuipa bza Samariya, thangwe iwo ambachta chinyengo; mbava imbapita mwemo, apo thimu la mbava likupsokonyola kunjako. 2Iwo akuzindikira lini mmitima mwawo kuti ndikukumbukira bzichito bzawo bzensene bzakuphonyabzo. Tsapano bzichito bzaobzo bzawazungulira iwo; bziri pamaso pangu.3Na kuipa kwaoko akudekedwesa mfumu, apo na magunkha yawoyo akuluakulu, 4Wensene mbachigololo, ninga ng'anjo adaivukuta wakuotcha mkate, omwe ambalekeza kuyesera moto pakuyamba kumunya ufa kufikizana butafufuma. 5Pa nsiku ya mfumu yathu akuluakulu wathu adabziledzeresa okha na kupsa kwa vinyu. Iye adapalawiza boko lache kuna omwe akhanyoza.6Thangwe na mitima ya ninga ng'anjo, iwo ambafendeza bzakukumbuka bzawo bzachinyengobzo. Ukali bwawo bukufukutira usiku bwense; machibese bumbagaka maninge ninga moto wa malambi. 7Wensene ali wakupsa ninga ng'anjo, apo ambapondedza iwo wakuwatonga. Mafumu yawo yensene yagwa; palibe wa iwo wakundichemera.8Efraimu wabzisanganiza yekha pampikiti pa wanthu. Efraimu ni mtanda wa mkate wampabwa wakusaya kutembenuziwa. 9Alendo amala mphamvu zache, soma iye akudziwa lini. Wapalangika imvi, soma akudziwa lini.10Kusamwa kwa Isaraeli, kwamuchitira umboni; soma, alibe kubwerera kuna Yahova Mulungu wawo, ayai kumupsaga iye, mwa ichi chense. 11Efraimu ali ninga nkhangaiwa, yakupusa na yakusaya nzeru, kuchemera kuna Aigupto, kinangoko mkumbulukira ku Asuri.12Anganyamuka, nimdzawafuthulira ukonde bwangu; nimdzawabulusa pansi ninga mbalame za mdzaulu. Nimdzawalanga pa kugwezekana kwawo pabodzi. 13Tsoka kuna iwo! Thangwe andimbzengera. Chidzonongeko chikubwera pa iwo! Iwo andipandukira inepano! Ningadawapulumusa, soma adandilewera magunkha.14Iwo alibe kulirira pa ine na mtima wawo wensene, soma ambabuulira pa makama yawo. Ambagwezekana pabodzi pala tirigu na vinyu, achipikisana nande. 15Napo ndidawalangiza na kuwalimbisa manja yawo, iwo tsapano zjai akundikonzera bzakuipa.16Abwerera, soma alibe kubwerera kuna inepano, Wamdzauluyo. Ali ninga uta bzakudamba. Akuluakulu wawo amdzagwera pa lupanga thangwera makiriyado ya malirime yawo. Ichi chimdzasanduka chakuwasekera nacho mdziko la Aigupto.
81''Bzatikani nyanga ya bira pa milomo yanu! Chiombankhanga chikubwera pa nyumba ya Yahova thangwe wanthu aswa mpangano wangu achiphindukira chilamulo changu. 2Iwo akulirira ine, 'Mulungu wangu, ife mu Isaraeli timbakudziwani.' 3Soma Isaraeli walamba bzabwino, apo muwengi amdzamuthotha iye.4Iwo aikha mafumu, soma sikuti kuchokera kuna ine. Ayikha akuluakulu, soma ine neye mkudziwa. Na siriva wawo na golide akonza mafano bzaokhaokha, soma bzikhali tenepoyo kuti asanthiwe.'' 5''Mwana wako wa ng'ombe walambiwa, Samariya. Ukali bwangu bukugakira wanthu awa. Thangwe kufikizana liti amdzalekeza makiriyado?6Thangwe fano ili lidabwera kuchoka ku Isaraeli; manja ya munthu yadalikonza; ni Mulungu lini! Mwana wa ng'ombe wa Samariya amdzapsedwa mmapidaso. 7Thangwe wanthu adafesa chonzi achikolola kabvulimvuli. Tirigu wakuima alibe misolo; akubala lini ufa. Angakhuma, alendo amdzampondedza.8Isaraeli wakhudyuliwa; tsapano wagona pampikiti pa madzinza ninga mphendekali yakusaya basa. 9Nakuti iwo adakwira kuyenda ku Asuri ninga bulu wa mthengo wense okha. Efraimu wabzinembera yekha wakumkonda. 10Napo iwo anemba wakuwakonda pakati pa madzinza, tsapano nimdzagwezeka iwo pabodzi. Amdzayamba kuchepa thangwera mitolo ya mfumu ya akuluakulu.11Nakuti Efraimu wawanzisa maguwa ya nsembe zakupserereza, soma iyo yasanduka maguwa yakuchitira bzakuphonya. 12Ningadawanembera chilamulo changu kubwereza kakukwana bzulu khumi, soma iwo angadaona ninga chinthu chachilendo kuna iwo.13Bzingakhala bzakupereka bza nsembe zangu, iwo ambapereka nsembe nyama mkuidya, soma ine, Yahova, nimbazibvuma lini. Tsapano nimdzakumbuka bza kuphonya kwawo na kulanga bzakophonya bzawo. Iwo amdzabwerera ku Aigupto. 14Isaraeli wandiyebwa ine, Wakumlenga. apo wamanga nyumba zachifumu. Yuda wamanga malitsito miyi mizinji, soma nimdzatumiza moto pa miyi yache; umdzadzononga malitsito yacheyo.
91Nampodi kusekera, Isaraeli, na chisekerero ninga cha wanthu winangowa. Thangwe wakhala wakusaya kukhulupirika, kuphindukira Mulungu wako. Umbakonda kupa malipiro wachigololo yomwe ambafuna pa mbuto iriyense yakupunthira tirigu. 2Soma mbuto yakupunthirayo na yakupsinyira mpesa zimdzawadyesa lini iwo; vinyu mupsa amdzamsaya.3Iwo amdzapitiriza lini kukhala mdziko la Yahova; soma, Efraimu amdzabwerera ku Aigupto, apo nsiku ina iwo amdzadya chakudya chakupsipiziwa mu Asuri. 4Amdzatsanulira lini Yahova nsembe ya vinyu, ayai iwo kudzakhala wakumdekera iye. Nsembe zawo zimdzakhala ninga chakudya cha wanthu wa nkhawa: wense wakudya amdzapsipiziwa. Thangwe chakudya chawocho chimdzakhala cha njala yawo yokhayo basi; chimdzabwera lini mnyumba ya Yahova.5Kodi mumdzachita chani pa nsiku ya matsonkhano yakuikhika, pa nsiku ya madyerero ya Yahova? 6Nakuti, onani, angathawa chidzonongeko, Aigupto amdzawagwezeka, apo Mofi amdzawafuchira mthenje. Bzingakhala bzinthu bza nsengwa yapatali bza siriva-- bzakuyangayanga bzakuthwa zimdzakhala pa iwo, apo minga zimdzadzala mmahema yawo7Nsiku zakulanga zikubwera; nsiku za kubwezera zikubwera. Lekani Isaraeli wensene adziwe bzinthu bzobzi. Mneneri ngwakupusa, na wa mzimu ngwa msala, thangwera kuwanda kwa mphumbza zako na kukula kwa kuwengana.8Mneneri ni mulindiri wa Mulungu wangu pa Efraimu. Soma ukhulira bwa mbalame buli pa wense wa mnjira zache, na chidani mnyumba ya Mulungu wache. 9Iwo abzibvundisa kwenekwene ninga mnsiku za Gibeya. Mulungu amzakumbukira mphumbza zawo, achidzalanga bzakuphonya bzawo.10Yahova wati, ''Pomwe ndidamgumana Isaraeli, chikhali ninga kugumana mpesa mchipululu. Ninga chipaso chakutoma cha nyengo ya muti wa mkuyu, ndidagumana abereki wako. Soma iwo adayenda kuna Baala Peori, achibzipambulira chakunyansacho ku fano lakupasa manyazi. Iwo adasanduka wakunyansambo ninga fano adalikondalo.11Angakhala Efraimu, ulemerero bwawo bumdzambuluka ninga mbalame. Pamdzakhala lini kubala, neye pathupi, apo neye kuima. 12Napo alera wana, nimdzawasokoneza wensenewo. Tsoka kuna iwo ningadzawachokera!13Ndaona Efraimu, ninga Tiro, wakubzaliwa pakudeka, soma Efraimu amdzabweresa kunja wanache kuna wina omwe amdzawapha.'' 14Apeni, Yahova--- kodi mumdzawapa chani? Apeni mimba yakutayataya na masuku yakusaya kuchoka mkaka.15Thangwera bzakuipa bzawo bzense mu Giligala, komwe ine ndidayamba kuwawenga. Thangwera bzakuchita bzawo bzakuphonyabzo, nimdzawathotha mnyumba yangu. Nimdzawakonda lini pomwe; akuluakulu wawo wense mbakupanduka.16Efraimu wapita nthenda, apo muzi wawo wauma; iwo akubala lini chipaso. Napo achikhala na wana, nimdzapha bzipaso bzakufunika bza mimba yawo.'' 17Mulungu wangu amdzawalamba iwo thangwera alibe kubvera iye. Iwo amdzakhala mwakuthawathawa pakati pa madzinza.
101Isaraeli ni mpesa wakutambalala omwe umbabala chipaso chache. Pomwe chipaso chache chidawanda, kuwandambo kwa maguwa ya nsembe ndiyo adamanga. Pomwe dziko lache lidakolola bzakuwanda, iye adawanzambo bzakuimisa bzakudeka. 2Mtima wao ngwachinyengo; tsapano amdzakhala wakupalamula. Yahova amdzagwesa maguwa yawo ya nsembe; iye amdzagumula bzakuimisa bzawobzo.3Thangwe kinangoko iwo amdzati, ''Tiribe mfumu ife, thangwe tiribe kugopa Yahova, na mfumu-- kodi iye angadatichitiranyi?'' 4Iwo ambasewera mafala yakusaya basa na kuchita mipangano na kulumbirira bzakunamanama. Ndiye chiyeruzo chiniphuka ninga bzitsamba bzakuwawa mmichera ya mmunda.5Wakukhala m'Samariya amdzakhala na mantha thangwera wana wa ng'ombe wa mu Beti Aveni. Wanthu wache adawalirira nkhawa, ninga adachitira ansembe wa mafano omwe akhadasekera pa iwo na ulemerero bwache, soma iwo adawachokera. 6Amdzatakuliwa kuyenda ku Asuri kukakhala mphaso ya mfumu ikulu. Efraimu amdzanyazisika, apo Isaraeli amdzakhala na manyazi na mafano yache.7Mfumu ya Samariya imdzadzonongewa, ninga chiphatso cha nkhuni padzaulu pa madzi. 8Mbuto zakupambulika za chakuipa zimdzadzonongewa. Ichi mchakuphonya cha Isaraeli! Minga na bzingoloweko bzimdzamera pa maguwa yawo ya nsembe. Wanthu amdzati kuna mapiri yawo, ''Timpsinkheni ife!'' na kuna tumapiri, ''Tigwereni ife!''9Isaraeli, waphonya kuyambira nsiku za Gibeya; popo wasalira. Kodi nkhondo imdzawafikira lini wana wa chakuipa mu Gibeya?10Ningafuna, nimdzawalanga. Wanthu amdzagwezekana pabodzi kugazana nawo achidzawamanga pa bzakuphonya bzawo bziwiri. 11Efraimu ni ng'ombe ing'ono ikazi yakuzerewesewa yakukonda kupuntha tirigu, ndiye nimdzabvazika chigologolo pa khosi lache labwinolo. Nimdzabvazika chogologolo pa Efraimu; Yuda amdzalima; Yakobo amdzabzikwekwetera yekha gejo.12Bzifesereni chilungamo mwekha, na kukolola chipaso cha mpangano wa chikhulupiriro. Limani matsala yanu, thangwe ni nthawe yakupsaga Yahova, kufikizana iye kubwera kudzabvumbisa mvula pa imwe. 13Mwalima chakuipa; mwakolola kusaya chilungamo. Mwadya chipaso chachinyengo thangwe mudakhulupirira mnzeru zanu na mwa anyankhondo wanu azinji.14Ndiye baludya la nkhondo limdzanyanduka pakati pa wanthu wanu, apo miyi yanu yensene ya malitsito imdzagumuliwa.Bzimdzakhala ninga ndimo Salimani adadzonongera Beti Aribeli pa nsiku ya nkhondo, pomwe azimayi adaphotholewa pabodzi na wana wawo. 15Ndiye bzimdzakuchitikira, Beteli, thangwera kuipa kwako kukulu. Machibesebese mfumu ya Isaraeli imdzagwatiwa
111Pomwe Isaraeli akhali mwana ndidamkonda, ndichichemera mwanangu kubula mu Aigupto. 2Kulemwa kwa kuwachemerako, kulemwambo kwao kwa kundichokera. Iwo adapereka nsembe kuna a Baala achifukiza bzakununtchira kuna mafano.3Soma ndikhali ine omwe ndidapfunzisa Efraimu kufamba. Ndikhali ine omwe ndiwadadzusa mdzaulu na manja yawo, soma iwo alibe kudziwa kuti ndidawachiza. 4Ndidawatsogolera na bzingwe bza munthu, na bzakumangira bza chikondi. Kuna iwo ndikhali ninga nyakuthethesa chigologolo cha nsagwada zawo, ndichiwakotamira mkuwadyesa.5Kodi iwo amdzabwerera lini ku dziko la Aigupto? Kodi Asuri amdzawatonga lini iwo thangwe akulamba kubwerera kuna ine? 6Lupanga limdzagwera miyi yawo lichidzononga mipiringidzo ya misuwo yawo; limdzawadzononga thangwera uphungu bwawo. 7Wanthu wangu alimbika kubwerera mmambuyo kundileka ine. Napo ambakuwa kuna Wamdzauluyo, palibe amdzawathandiza.8Nimdzakuleka tani Efraimu? Nimdzakupereka tani Isaraeli? Nimdzakuyesa tani ninga Adima? Nimdzakuyesa tani ninga Zeboyimu? Mtima wangu wachinja mwa ine; nsisi zangu zensene zabvunduka. 9Nimdzachita lini ukali bwangu bwakugopsa; nimdzadzononga lini pomwe Efraimu. Nakuti ndine Yahova sikuti munthu; ndine Wakuchena pakati pako, apo nimdzabwera lini muukali.10Iwo amdzatewera Yahova; achidzalira ninga mphondolo. Iyo ingadzalira, wanache amdzasokoloka akutetemera kuchokera ku madokero. 11Iwo amdzasokoloka akutetemera ninga mbalame kuchokera ku Aigupto, ninga nkhangaiwa kuchokera mdziko la Asuri. Nimdzawachitisa kukhala mmiyi mwawo-- uku mkusewera kwa Yahova.12Efraimu wandizungulira ine na kunama, na nyumba ya Isaraeli na chinyengo. Soma Yuda akupikisana basi na Mulungu wakukhulupirika na Wakuchenayo.''
121Efraimu akudya mphepo achitewera mphepo yakumachibese. Iye akuwanza bzakunama na chipasuko. Iwo achita mpangano na Asuri na kutakula mafuta ya azitona kuyenda nayo ku Aigupto. 2Yahova pomwe ana mlandu na Yuda apo amdzalanga Yakobo pa bzomwe wachita; iye amdzam'bwezera pa bzomwe wachita.3Mmimba Yakobo adaphatirira katendene wa m'bale wache, apo mu umunthu bwache adalimbana na Mulungu. 4Iye adalimbana na mnjero achiganyali. Iye adalira achikumbira udidi bwache. Adagumana na Mulungu pa Beteli; popo Mulungu adasewera naye.5Uyu ni Yahova, Mulungu wa mathimu; ''Yahova'' ndiye dzina lache lakumchemera nalo. 6Ndiye tembenukira kuna Mulungu wako. Koya chikhulupiriro cha mpangano na chiyeruzo, apo dikhirira Mulungu wako kwakusaya kulekeza.7Wamalonda ana mphimo zachinyengo mmanja mwawo; ambakonda kutsautsa. 8Efraimu adati, ''Ndasanduka wakudala maninge; ndabzigumanira ndekha vida. Mmabasa yangu yensene iwo amdzagumana lini chakuipa mwa ine, chirichense chakuti chingadzakhale chakuphonya.''9Ndine Yahova Mulungu wako chichokere mdziko la Aigupto. Nimdzakusandusa pomwe wakumbadzakhala mmahema, ninga mnsiku za madyerero yakuikhika. 10Ndidasewera na aneneri, ndichiwapa masomphenya mazinjitsa ya iwe. Na boko la aneneri ndidasewera na mafaniziro.''11Penu pana kulefuka m'Gileadi, chadidi wanthuwo mbapezipezi. Mu Giligala iwo adaphera nsembe za ng'ombe zimuna; maguwa yawo ya nsembe yamdzakhala ninga midwi ya minyala mmichera ya mminda. 12Yakobo adathawira kudziko la Aramu; Isaraeli adaphata basa kuti atenge mkazi; achiusa mathimu ya mabira kuti atenge mkazi.13Yahova adabweresa Isaraeli kubula mu Aigupto na mneneri, apo na mneneriyo iye adawasamala iwo. 14Efraimu wakalipisa Yahova mwakuwawa. Ndiye Mbuyache amdzamsiyira mulopa wache achidzam'bwezera chakumtonza chache.
131Pomwe Efraimu adasewera, pakhana kutetemera. Iye adabzikwiza yekha mu Isaraeli, soma adakhala wakuphonya thangwera kunamata Baala, apo zjai adafa. 2Tsapano akulemweratu kuphonya basi. Akukonza mafano yakusula ya bzitsulo ya siriva wawo, mafano yakukonzewa na kukwanisa kwa nzeru za umisiri bwawo, yensene yakukonza pamanja. Wanthu ambati bza iwo, 'Wanthu amwewa mbakuphera nsembe ampsompsone wana wa ng'ombe.''3Ndiye iwo amdzakhala ninga mitambo ya machibese, ninga mame yakuuma kamangu, ninga mungu wa kuuludzika na chonzi kuchoka pa mbuto yakupunthira, na ninga utsi kuchoka pa mululi wa pansodzi.4Soma ndine yahova Mulungu wako chichokere mdziko la Aigupto. Umfunika lini kudziwa Mulungu winango sama ine; udziwe bzimwebzo pambali pa ine, palibe Mpulumusi winango. 5Ndidakudziwa iwe mchipululu, mdziko la kupsa kwakulemwa. 6Pomwe ukhana uswa, ndiye udakhuta; apo utakhuta, mtima wako udadzusika. Na thangwe limweri udandiyebweratu.7Nimdzakhala ninga mphondolo kuna iwo; ninga kambuku nimdzadikhirira panjira. 8Nimdzawaphata ninga chimbalangondo chakuberiwa wana. Nimdzaphadzula ma kadedema yawo, apo pamwepo nimdzawanyandukira ninga mphondolo, ninga chilombo cha mthengo chingadawanyedzera.9Nimdzakudzononga, Isaraeli; mbani amdzakwanisa kukupulumusa? 10Mfumu yako tsapano ili kuponi, kuti ikupulumuse mmiyi yako yensene? Atongi wako ali kuponi, omwe udawati kuna ine, 'Ndipeni mfumu na akulu akulu'? 11Ndidakupa mfumu mu ukali bwangu, apo ndidayitenga mu ukali bwangu.12Mphumbza za Efraimu zamangika; chakuphonya chache chakoyewa. 13Kuwawa kwa kubala kumdzamfikira iye, sona ni mwana wakusaya nzeru, thangwe ingakwana nthawe yakubaliwa, ambabula lini mmimba.14Kodi nimdzawapulumusa mmanja mwa Thenje? Kodi nimdzawapulumusa ku imfa? Imfa, miliri yako iri kuponi? Thenje, kudzononga kwako kuli kuponi? Nsisi zimdzabisika pamaso pangu.''15Napo Efraimu ngwaphindu pakati pa abale wache, chonzi cha kumachibese chimdzabwera; chonzi cha Yahova chimdzakuntha muno kuchokera ku chipululu. Gwero la Efraimu limdzauma, apo mchera wache umdzakhala lini na madzi. Muwengi wache amdzapondedza nyumba yache yakukoyera ya chinthu chirichense cha nsengwa yapatali.16Samariya amdzakhala wakuphonya, thangwe iye wapandukana na Mulungu wache. Iwo amdzagwa na lupanga; wana wawo amdzanyedzewa mmapidaso, apo azimayi wawo wa pathupi amdzatumbuliwa.
141Isaraeli, bwerera kuna Yahova Mulungu wako, thangwe wakhukhumudwa thangwera bzakuipa bzako. 2Takula mafala ubwerere kuna Yahova. Lewa kuna iye, ''Chosani mphumbza zathu zensene apo perekani bzabwino, pala kuti tikupeni chipaso cha milomo yathu.3Asuri amdzatipulumusa lini; timdzatchobva lini akavalo kuyenda kunkhondo. Ayai kudzalewa pomwe ku mabasa ya manja yathu, 'Ndimwe milungu yathu,' thangwe mwa imwe wana wamasiye ambagumana chifundo.''4Nimdzachiza kubwerera kwawo; nimdzawakonda fovolo, nakuti ukali bwangu bwabwerera kuchoka kuna iye. 5Nimdzakhala ninga mame kuna Isaraeli; iye amdzaphoka mafolori ninga kakombo achidzachita mizi ninga mkungudza mu Lebano. 6Mitawi yache imdzatambalala; kudeka kwache kumdzakhala ninga miti ya azitona, na kununtchira kwache ninga mikungudza ya mu Lebano.7Wanthu wakukhala mu mthunzi wache amdzabwerera; amdzatsitsimuka ninga tirigu na kuphuka ninga mpesa. Kubvekera kwache kumdzakhala ninga vinyu wa ku Lebano. 8Efraimu, ndina chani pomwe na mafano? Nimdzamtawira na kumutchenkha iye. Ndiri ninga mulombwa omwe masamba yache yali yakubiriwira nthawe zensene; chipaso chako chimchokera kuna ine.''9Mbani ana nzeru kuti angazindikire bzobzi? Mbani ana luntha lakudziwa bzinthu bzobzi? Thangwe njira za Yahova mzakulungama, apo wakulungama amdzafamba mwemo, soma wakuphonya amdzagwera mwemo.

Yoweli

11Aya ni mafala ya Yahova ndiyo yadabwera kuna Yoweli mwana wachimuna wa Petueli. 2Bvani ibzi, akulumwe, na kutetekera, mwense wakukhala padziko. Kodi ninga ibzi bzidachitika kale mnsiku zanu ayai mnsiku za abereki wanu? 3Uzani wana wanu, apo alekeni wananu adzauzembo wana wawo, na wana wawo ku m'bwado winayo.4Ndicho thimu lantchobwa lasiya, makhumbidzi yadya, ndicho bziwala bzikulu bzasiya, bziwala bzadya, apo ndicho bziwala bzadya, ntchembere zandonda zadya.5Lamukani, imwe wakuledzera, mulire! Buulani, imwe mwense wakuledzera vinyu, thangwe vinyu wakutapira wagwatika pa imwe. 6Thangwe dzinza labwera mdziko langu, lamphamvu na lakusaya kulewengeka. Mano yache ni mano ya mphondolo, apo lina mano ya mphondolo ikazi. 7Ladzononga mpesa wangu na kukhundula pezi muti wangu wa mkuyu. Lakwaula bade lache mkulitaya; mitawi yasanduka mbee padecha.8Lirani ninga dende lakubzimangira mchiuno chiguduli thangwera imfa ya bayache wa udende bwache. 9Nsembe ya ufa na nsembe ya chakumwa bwagwatika ku nyumba ya Yahova. Ansembe, atumiki wa Yahova, akulira. 10Minda yagona matsala; mataka yakulira thangwera tirigu wadzonongeka. Vinyu mupsa wauma; mafuta yaduma..11Chitani manyazi, imwe alimi, apo buulani, imwe wakulima mpesa, thangwera tirigu na barele. Nakuti bzakukolola bwa mminda bzamala. 12Mpesa wafota apo mkuyu wauma; miti ya mkangaza, na miti pomwe ya kanjedza, na miti ya muula---miti yensene yakuthengo yafota. Nakuti chisekerero chaunyala pakati pa mbewu ya wanthu.13Bzimangireni mwekha chiguduli mchiuno mulire, imwe ansembe! Buulani, imwe atumiki wa guwa la nsembe. Bwerani, gonani usiku bwense muli mchiguduli, imwe atumiki wa Mulungu wangu. Thangwe nsembe ya tirigu yaletsewa mnyumba ya Mulungu wanu. 14Kuwirirani nsiku yakutsotsa kudya, na kuchemeresa mtsonkhano wakuchena. Gwezekani akuluakulu na wense wakukhala mdziko ku nyumba ya Yahova Mulungu wanu, mulirire Yahova.15Mayo ine nsikuyo! Nakuti nsiku ya Yahova yafendera. Imdzafika na chidzonongeko cha Wamphamvu zenseyo. 16Kodi chakudya chiribe kufungiwa pamaso panu, na chisekerero na nsangala mnyumba ya Mulungu wathu? 17Mbewu zabvunda pansi pa madongo yache, nyumbazakukoyera zasukwa, na magwangwa kupasuka, thangwe tirigu wafota.18Ng'ombe zibuule tani! Mathimu yache yasochera kudzungaira thangwera yalibe uswa. Neye mathimu ya mabira yakubonera. 19Yahova, ndikulirira imwe. Thangwe moto wadzononga uswa bwa mchipululu, malambi ya moto yabvula miti yensene ya mthengo. 20Neye nyama za mthengo ziri pefupefu kuna imwe, thangwe mikulo yamadzi yaphwera, apo moto wadzononga uswa bwa mchipululu.
21Lizani nyanga ya bira m'Ziyoni, lizani beru pa phiri langu lakupambulika! Lekani wakukhala mdziko wensene atetemere na mantha, thangwe nsiku ya Yahova ikubwera; chadidi, yafendera. 2Ni nsiku ya m'dima na m'dima wakuthonera, nsiku ya mitambo na m'dima wakuthonera. Ninga manyika ndiyo yambayenderera ku mapiri, thimu likulu na la mphamvu likufendera. Pakanati kale kukhala thimu ninga limwelo, apo limdzakhala lini pomwe, neye pangapita mibwado mizinji.3Moto ukukhudyula chirichense kutsogolo kwache, apo mmambuyo mwache malambi yali kugaka. Dziko lasanduka ninga munda wa Edeni kutsogolo kwache, soma mmambuyo mwache ni matere yakusaya chinthu. Chadidi, palibe chimdzathawa mwemo.4Maonekedwe ya mathimuyo yali ninga akavalo, yachithamanga ninga wapakavalo. 5Yakumogamoga kuchita baludya ninga wa magareta pakatolotolo pa mapiri, ninga kuunga kwa malambi yakugopsa ndiyo yambapserereza bziputu, ninga mathimu yaphamvu kukonzekera nkhondo.6Pamaso pawo wanthu akalipa apo nkhope zawo zensene zapsuka. 7Akuthamanga ninga wamphamvu; akukwira nyumba ninga anyankhondo; ambalonzana, aliyense na mathanya, apo ambapitana pitana lini mmizere yawo.8Ayai kupondana wina m'bali; ambalonzana, aliyense mkanjira kache; ambaphotchola mmizere yakundanda ya nkhondo apo ambathawana lini mu mzere mwawo. 9Ambathamangira mmuyi, ambathamangira ku nyumba, ambakwira nyumba, achikwira mmazenera ninga mbava.10Dziko lapansi likutetemera pamaso pawo, kudzaulu kukutekenyeka, dzuwa na mwezi bzapsipa, na nyenyezi zalekeza kutoya. 11Yahova wakuwa mafala yache kutsogolo kwa thimu lache, thangwe wakugopsa wache mbazinji; nakuti ana mphamvu, wakubvera malamulo yache. Thangwe nsiku ya Yahova njikulu na yakugopsa. Mbani angakwanise kuipirira?12''Soma napo tsapano lino''-- uku mkulewa kwa Yahova-- ''Bwererani kuna ine na mtima wanu wense. Tsotsani kudya, lirani, na kulira nkhawa.'' 13Phadzulani mtima wanu apo sikuti bzakubvala bzokha, na kubwerera kuna Mbuya Mulungu wanu. Thangwe iye ngwachifundo na wansisi, wakuchedwa kukalipa na wakumangika mchikondi na wakulekerera chakuipacho.14Mbani amdziwa? Kodi iye pinangopense amdzabwerera achilekerera, na kusiya m'daliso mmambuyo mwache, nsembe ya ufa na nsembe yakuthira ya Yahova Mulungu wanu?15Fulizani nyanga ya bira m'Ziyoni, chemeresani nsiku ya kutsotsa kudya, na kuchemeresa mtsonkhano ukulu. Kontchezani wanthu; chemeresani mtsonkhano wakuchena. 16Gwezekani akuluakulu; gwezekani wana na wana wakumama. Lekani alooli asokoloke panja kuchoka mmasubi yawo, na aloodwi kusokoloka mmasubi yawo ya uloodwi.17Lekani ansembe, atumiki wa Yahova, alire pakatinakati uku khonde uku guwa la nsembe. Alekeni alewe, ''Koyani wanthu wanu, Yahova, apo nampodi kuchita chakusiyiriwa chanu kukhala chinthu chakutonzera, kuti madzinza yawanyoze. Thangweranyi kuti alewe pakati pa madzinza, 'Mulungu wawoyo ali kuponi?'''18Ndiye Yahova akhali wakukulumiza ku dziko lache apo akhana nsisi na wanthu wache. 19Yahova adawatawira wanthu wache, ''Onani, nimdzakutumizirani tirigu, vinyu mupsa, na mafuta. Mumdzakhutisiwa nabzo, apo nimdzakuchitisani lini pomwe kunyazisika pakati pa madzinza.20Nimdzachosa wakumenya nkhondo wa kumpoto kutali namwe, ndichidzawathothera mdziko lakuuma na lakupasuka. Kutsogolo kwa thimu lawo limdzayendera kunyanza ya kumachibese, apo kumambuyo kwache kuyendera ku nyanza yakumaulo. Kutoya kwache kumdzakwira, na khwema lache lakununkha limdzakwira.'' Chadidi, iye wachita bzinthu bzikulu.21Nampodi kugopa, dzikowe; sekera na kudekedwa, thangwe Yahova amdzachita bzinthu bzikulu. 22Nampodi kugopa, imwe nyama za mthengo! Thangwe uswa bwa mchipululu bumdzaphuka, miti imdzabala bzipaso bzawo, apo mikuyu na mpesa imdzabala bzakubala bzawo bzizinji kotsakotsa. 23Sekerani, wanthu wa m"Ziyoni, apo sekerani mwa Yahova Mulungu wanu. Thangwe iye amdzakubvumbisirani mvula ya mainza kukhala chakunyamalizira na kukubwereserani m'bvumbi, mvula ya mainza na yapakatinakati pa mainza ninga pakutoma.24Pansi pakupunthira pamdzadzala na tirigu, na mimonzo kutayikira na vinyu mupsa na mafuta. 25Nimdzakubwezereserani magole ya mpfumba ndiyo ntchobwa zizinji zidakudyerani-- ntchobwa zizinji, ntchobwa zakupasula, na ntchobwa zakudzononga-- thimu langu lamphamvu ndilo ndidalitumiza pakati panu.26Mumdzadya mwakuwanda muchikhuta, na kulemekeza dzina la Yahova Mulungu wanu, omwe ndachita bzinthu bzakudabwisa pakati panu, apo nimdzabweresa lini pomwe manyazi pakati pa wanthu wangu. 27Mumdzadziwa kuti ndiri pakati pa Aisaraeli, na kuti ndine Yahova Mulungu wanu, apo palibe pomwe wina, apo nimdzabweresa lini pomwe manyazi pakati pa wanthu wangu.28Khalise bzimdzachika kuti nimdzatsanulira Mzimu wangu pa matupi yensene, apo wananu wachimuna na wananu wachikazi amdzabvimira. Imwe wanthu wakukalamba mumdzalota atulo; anyamata wanu amdzaona masomphenya. 29Thimize pa akapolo wachimuna na wachikazi, mnsiku zozo nimdzawatsanulira Mzimu wangu.30Nimdzaonesa bzakudabwisa mdzaulu na padziko lapansi, mulopa, moto, na nsandamira za utsi. 31Dzuwa limdzasanduka lipsipa na mwezi mulopa, nsiku ikulu na yakugopsa ya Yahova ikanati kuti ifike.32Bzimdzakhala kuti aliyense wakuchemera dzina la Yahova amdzapulumuka. Thangwe Phiri la Ziyoni na mu Yerusalemu mumdzakhala mwakuthawira wakusalira, ninga Yahova walewera, na pakati pa wakupulumuka, wale omwe Yahova waachemera.
31Onani, nsiku zozo na pa nhawe yoyo, pomwe nimdzabweza ukapolo bwa Yuda na Yerusalemu, nimdzagwezeka madzinza yensene, mkuyabweresa kunyansi ku Chigwa cha Yosafati. 2Nimdzawayeruzira koko thangwera wanthu wanguwo na chakutambira changu Isaraeli, omwe adabalalikana pakati pa madzinza, na thangwera kuti adagawana dziko langu. 3Adadyesa wanthu wangu ku njuga, kuchita matsintha kupereka mwana wachimuna mkutenga mkazi wachigololo, achigulisa mtsikana na vinyu kuti amwe.4Tsapano, thangweranyi mukukalipira ine, Tiro, na Sido na mphimpha zensene za Filisitiya? Kodi mumdzandipagali imwe? Napo penu mumdzandipagali, ine kamangumangu nimdzakubwezerani chakubwezeracho pa msolo panu. 5Thangwe mudatenga siriva wangu na golide wangu, muchibweresa vida yangu yakupambulika kuikha mmakachisi mwanu. 6Mudagulisira A Helene wanthu wangu wa ku Yuda na ku Yerusalemu, kuti muwatumize kutali na mphimpha yawo.7Onani, ndasala kuti ndiwagalamuse, kuchoka ku mbuto ndiyo mudawagulisako, apo nimdzakubwezerani chakubwezeracho pamsolo panu. 8Nimdzatumiza wana wanu wachimuna na wachikazi, kudzera mmanja mwa wana wa Yuda. Iwo amdzawagulisa kuna a Saba, ku dzinza lakutalitsa, thangwe Yahova wasewera.''9Lalikirani pakati pa madzinza: ''Bzikonzekereseni mwekha ku nkhondo; sokolosani amuna wa mphamvu; alekeni abwere pafupi; alekeni wanthu wense wa nkhondo akwire. 10Bvanyani mapaza yanu yasanduke malupanga na bzikwakwa bwanu kukhala mapsimo. Lekani wakulefuka ambalewe, 'Ndine wamphamvu.'11Kulumizani mubwere, imwe madzinza yapafupi; gwezekanani mwekha popo. Yahova, polokisirani koko wamphamvuwo.12Lekani madzinza yabzilamuse yokha yabwere ku chigwa cha Yosafati. Thangwe ine nimkakhala koko kukayeruza madzinza yensene yakuzungulira. 13Bzatikani chikwakwa thangwe bzakukolola bzakhuma. Bwerani, psinyani mpesa, thangwe chapupsinyira mpesa chadzala. Bzakukoyera bzikutayikira, thangwe kaipidwe kawo kalemwesa.''14Pana matimu, na mathimu Mchigwa cha Kuyeruzira. Thangwe nsiku ya Yahova yafendera Mchigwa cha Chiyeruzo. 15Dzuwa na mwezi bzapsipa, nyenyezi zalekeza kutoya kwawo.16Yahova amdzadzuma kuchokera ku Ziyoni, achikuwa mafala yache kuchokera ku Yerusalemu. Kudzaulu na dziko lapansi bzimdzatekenyeka, soma Yahova amdzakhala mthunzi wa wanthu wache, na litsito la wana wa Isaraeli. 17Ndiye mumdzadziwa kuti ndine Yahova Mulungu wanu wakukhala m'Ziyoni, phiri langu lakuchena. Ndiye Yerusalemu amdzakhala wakuchena, apo alendo amdzagwata lini pomwe kudzera mwa iye.18Bzimdzachitika nsiku imweyo kuti mapiri yamdzamema vinyu wakutapira, tumapiti tumdzayerera mkaka, tumikulo twense twa Yuda tumdzayerera madzi, apo lowe amdzayerera kuchoka mnyumba ya Yahova achithirizira Chigwa cha Sitimu. 19Aigupto amdzasanduka matere, na Edomu kudzasanduka matere ya chipululu, thangwera chiwawa chakuchitira wana wa Yuda, thangwe iwo adajojeza mulopa wakusaya kuphonya mmadziko yawo.20Soma Yuda amdzakhala wanthu kwa muyaya, na Yerusalemu amdzakhala wanthu kuchoka m'bwado kufikizana m'bwado. 21Nimdzabwezera mulopa wawo omwe ndikanati kubwezera, thangwe Yahova ambakhala m'Ziyoni.''

Amosi

11Aya ni mafala ya Amosi, omwe akhali m'bodzi wa amakabusa wa ku Tekoa, omwe adaona bzaku Isaraeli mnsiku za Uziya mfumu ya Yuda, na mnsiku pomwe za Yerobiamu mwana wachimuna wa Yoasi mfumu ya Isaraeli, magole mawiri chikanati kuti chifike chiteketeke. 2Iye adati, ''Yahova amdzagunda kuchoka ku Ziyoni; iye amdzakuwa mafala yache kuchokera ku Yerusalemu. Uswa bwakubiriwira bwa amakabusa bumdzalirisa; pamsolo pa Karimeli pamdzauma.''3Ibzi ndibzo Yahova walewa: ''Thangwera bzakuphonya bzitatu bza Damasiko, ayai bzinayi, nimdzabweza lini chilango, thangwe iwo adapuntha Gileadi na bzakupunthira bzakuthwa bzachitsulo. 4Nimdzatumiza moto mnyumba ya Hazaeli, uchidzanyungudula nyumba zachifumu za Beni-Hadadi.5Nimdzakhobola mipiringidzo ya misuwo ya Danmasiko ndichitsenga munthu wakutonga Chigwa cha Aveni, na munthu pomwe wakuphata mpsimbo yachifumu ya Beti Edeni. Wanthu wa Aramu amdzayenda kuukapolo ku Kiri,'' watenepo Yahova.6Ibzi ndibzo Yahova wasewera: ''Thangwera bzakuphonya bzitatu bza Gaza, ayai bzinayi, nimdzabweza lini chilango, thangwe iwo adaphata ukapolo wanthu wensene, kukawapereka ku Edomu. 7Nimdzatumiza moto pa nyumba za Gaza, uchidzanyungudula nyumba zache zachifumu.8Nimdzasantha munthu wakukhala mu Asidodi na munthu wakuphata mpsimbo yachifumu ya Asikeloni. Nimdzabwezera boko langu kulanga Ekironi, apo Afirisiti wensene amdzatayika,'' watenepo Yahova.9Ibzi ndibzo Yahova walewa: ''Thangwera bzakuphonya bzitatu bza Tiro, ayai bzinayi, nimdzabweza lini chilango changu, thangwera iwo adapereka wanthu wensene ku Edomu, mkuswa mpangano wao wa ubale. 10Nimdzatumiza moto pa nyumba za Tiro, uchidzanyundudula nyumba zache zachifumu.''12Ibzi ndibzo Yahova walewa, ''Thangwera bzakuphonya bzitatu bza Edomu, ayai bzinayi, nimdzabweza lini chilango changu, thangwera iye adatewera mano wache na lupanga achichosa nsisi zensene. Ukali bwache budawang'amba ching'ambikire, apo chilango chache chidakhala kwakusaya kumala. 11Nimdzatumiza moto pa Temani, uchidzanyungudula nyumba zachifumu za Bozira.''13Ibzi ndibzo Yahova walewa, ''Thangwera bzakuphonya bzitatu bwa wanthu wa Amoni, ayai bzinayi, nimdzabweza lini chilango, thangwera adatumbula akazi wa pathupi wa mu Gileadi, kuti akuze malire yawo.14Nimdzagasa moto mnyumba za Raba, uchidzanyungudula nyumba zachifumu, na kukuwa mnsiku ya nkhondo, na chonzi mnsiku ya kabvulimvuli. 15Mfumu yawo imdzayenda kuukapolo, iyo na akuluakulu wache kubodzi,'' watenepo Yahova.
21Ibzi ndibzo Yahova wasewera: ''Na bzakuphonya bzitatu bza Moabu, ayai bzinayi, nim'bweza lini chilango, thangwera iye adaotcha mafupa ya mfumu ya Edomu kusandusa mtoto.2Nimdzamtumizira moto Moabu, uchidzanyungudula nyumba zaufumu za Kerioti. Moabu amdzafa na baludya, na kukuwa na mafala ya nyanga ya bira. 3Nimdzagwesa wakuyeruza mwa iye, ndichidzapha akuluakulu wensene pabodzi naye,'' watenepo Yahova.4Ibzi ndibzo Yahova walewa: ''Thangwera bzakuphonya bzitatu bza Yuda, ayai bzinayi, nimdzabweza lini chilango, thangwe iwo adalamba chilamulo cha Yahova apo alibe kukoya manemba yache. Bzakunama bzawo bzidawasocheresa, bzomwe abereki wawo adafamba nabzo pomwe. 5Nimdzamtumizira moto Yuda, uchidzanyungudula nyumba za ufumu za Yerusalemu.''6Ibzi ndibzo Yahova wasewera: ''Thangwera bzakuphonya bzitatu bza Isaraeli, ayai bzinayi, nimdzabweza lini chilango, thangwe iwo adagulisa wakusaya kuphonya na kobiri na wakusaya matsintha na chango.7Ambapondedza pa misolo pa wanthu wakusaya ninga wanthu ambachitira pakuponda pfumbi pansi; iwo ambagwinyira uko wakusaya. Munthu na babache kumbayendera mtsikana m'bodziyo kuli kuipisa dzina langu lakuchena. 8Iwo ambagona pansi pambali pa guwa la nsembe lirilense pa bzakubvala bzakuphatira mangawa, apo mnyumba mwa Mulungu wawo ndimo ambamwera vinyu wa wale wakupagalisiwi wakungingimiziwa.9Soma ndidadzononga wa Amori pamaso pawo, omwe tsonga lawo likhali ninga tsonga la miti ya mikungudza; iye akhana mphamvu ninga thundu. Soma ndidadzononga chipaso chache mdzaulu na mizi yache pansi. 10Thimize, ndidakukwizani kubula mdziko la Aigupto ndichikutsogolerani magole makumi manayi mchipululu kukakupani dziko la Amori kukhala lanu lanu.11Ndidalamusa aneneri kuchokera pakati pa wananu wachimuna na a Naziri kuchokera pakati pa anyamata wanu. Mtenepoyo lini, wanamwe wa Isaraeli?-- uku mkusewera kwa yahova. 12Soma mudanyengerera a Naziri kumwa vinyu na kutonga aneneri nampodi anenere.13Nyang'anani; nimdzakutsotolani ninga kalosa yakudzala na tirigu ingatsotolere munthu. 14Pakuthawira pamdzamalira wakachangu; wa mphamvu amdzathimizira lini mphamvu zache; ayai wamphamvu kubzipulumusa yekha.15Wakupfuwa uta amdzalimbika lini; nyakuthamanga kamkulumize amdzathawa lini; wa pakavalo adzabzipulumusa lini yekha. 16Neye nyankhondo wakulemwa kulimba mtimayo amdzathawa ali pezi mnsiku yoyo-- uku mkusewera kwa Yahova.''
31Bvani mafalaya ndiyo Yahova wasewera kugazana nawe, wana wa Isaraeli, kugazana na banja lensene ndilo ndidalibulisa kukwira kuchoka mdziko la Aigupto: 2''Ndasankhula imwe mwekha kuchoka pa mabanja yensene ya dziko lapansi. Mthangwerache nimdzakulangani pa bzakuipa bzanu bzensene.''3Kodi awiri amdzafamba pabodzi uko akanati kupangana? 4Kodi mphondolo imdzalira mnkhalango ikanati kuphata nyama? Kodi mwana wa mphondolo amdzalira mgwinza mwache akanati kuphata chinthu?5Kodi mbalame imdzamangiwa pa mlapu pomwe palibe gango lakuiteyera? Kodi mlapu unganzandamuke pomwe ulibe kumanga chinthu? 6Nyanga ya bira ingalira mmuyi, kodi wanthu ambatetemera lini? Kodi chakuipa chimdzagwera mmuyi neye kuchituma Yahova?7Chadidi Mbuya Yahova amdzachita lini chinthu pokhapokha atazimbula kuna atumiki wache aneneri. 8Mphondolo yalira; mbani angagope lini? Mbya Yahova wasewera; mbani amdzanenera lini?9Lalikirani ibzi mnyumba za ufumu za Asidodi, na mnyumba za ufumu mu Aigupto; lewani, ''Gwezekanani mwekha mmapiri ya Samariya muone masokosero makulu yali mwemo. 10Thangwe iwo amdziwa lini kuchita bzakulungama-- uku mkusewera kwa Yahova-- Iwo agwezeka chiwawa na umbava mnyumba zawo zachifumu.''11Mthangwerache, ibzi ndibzo Mbuya Yahova wasewera: ''Muwengi amdzazungulira dzikolo, achipfuwira pansi mphamvu zako na kupondedza nyumba zako zachifumu.'' 12Ibzi ndibzo Yahova wasewera: ''Ninga makabusa ambaletsetsera kukamwa kwa mphondolo miyendo miwiri yokha, ayai pidaso ya khutu; ndimombo wana wa Isaraeli wa m'Samariya adzaletsetsedwere; amdzasiyiwa na kaponta ka guwa kakugona ayai kapidaso ka kama.''13Bvani na kuchitira umboni wakugazana na nyumba ya Yakobo-- uku mkusewera kwa Mbuya Yahova, Mulungu wa mathimu: 14''Thangwe mnsiku ndiyo nimdzalanga bzakuphonya bza Isaraeli, nimdzalanga pomwe maguwa ya nsembe ya Beteli. Nyanga za guwa la nsembe zimdzagwatiwa zichidzagwesewa pansi.15Nimdzadzononga nyumba ya nyengo yakujejera na nyumba ya nyengo ya chirimo. Nyumba za nyanga za nzowu zimdzamala, apo nyumba zikulu zimdzamala-- uku mkusewera kwa Yahova.''
41Tetekerani mafala yache, imwe ng'ombe zikazi za m'Basana, zakukhala mmapiri ya Samariya, imwe wakuboneresa wakusaya, imwe wakutsautsa wakusaya, imwe wakulewa kuna abayanu, ''Tibweresereni bzakumwa.'' 2Mbuya Yahova walumbirira na kuchena kwacheko, ''Onani, nsiku zimdzabwererani zomwe amdzakunulani na bzakukowera, wakumaliza wanu na medzo za nsomba.3Mumdzabula kunja kudzera mming'alu ya litsito la muyi, aliyense wa imwe kuyenda kudzera mwemo, apo mumdzaponyewa kunja kuyendera ku Hamoni-- uku mkusewera kwa Yahova.4''Ndokoni ku Beteli mukaphonye, ku Giligala na kuwanza bzakuphonya, bweresani nsembe zanu machibese yaliyense, chachikhumi chanu nsiku zitatu zirizense. 5Perekani nsembe yakutenda na mkate; lalikirani nsembe ya ufulu; lalikirani ibzo, thangwe ibzi ndibzo mumbakonda kuchita, imwe wanthu wa Isaraeli-- uku mkusewera kwa Mbuya Yahova.6Ndidakupani mano yakuchena mmiyi yanu yensene na kusaya mkate m'buto zanu zensene. Soma mulibe kubwerera kuna ine-- uku mkusewera kwa Yahova. 7Ndidakumanani pomwe mvula patasala miyezi mitatu kuti ifike nyengo yakukolola. Ndidaibvumbisa mmuyi ubodzi, na kuchitisa neye kubvumba mmuyi winango. Mbuto ibodzi ya dzikolo idabvumba, soma mbuto ya dziko yomwe iribe kubvumbayo idauma.8Miyi miwiri ayai mitatu idayenda peyu peyu ku muyi winangoyo kukamwa madzi, soma iribe kukhondwa. Soma mulibe kubwerera basi kuna ine--- uku mkusewera kwa Yahova. 9Ndidakuboneresani na kupsipa na chinuni cha mbewu zanu. Mizinji ya minda yanu, minda ya mpesa, mikuyu, na miti ya azitona--- ntchobwa zidamala kuidya yenseneyo. Soma mulibe kubwerera basi kuna ine--- uku mkusewera kwa Yahova.10Ndidakutumizirani muliri ninga ku Aiguptto. Ndidapha anyamata wanu na lupanga, pabodzi na kuphatiwa ukapolo bwa akavalo wanu, ndichinunkhisa mahema yanu kubveka ku mphuno zanu. Soma mulibe kubwerera kuna ine--- uku mkusewera kwa Yahova. 11Ndidagunkhuliza miyi pakati panu, ninga ndimo Mulungu adagunkhulizira Sodomu na Gomora. Mukhali ninga nkhuni yakugaka kufumuliwa pa moto. Soma mulibe kubwerera kuna ine-- uku mkusewera kwa Yahova.12Mthangwerache nimdzachita chinthu chakugopsa kuna iwe, Isaraeli; apo thangwera kudzachita chakugopsako kuna iwe, konzekera kudzagumana na Mulungu, Isaraeli! 13Nakuti, ona, iye wakuumba mapiri ambalenga pomwe chonzi, wazimbula kukumbuka kwache kuna wanthu, ambachitisa manyika kusanduka m'dima, achiponda mbuto zakupambulika za dziko lapansi. Yahova, Mulungu wa mathimu, ndiye dzina lache.''
51Bvani mafalaya yomwe ndikuyatenga kukhala chimbo cha nkhawa kuna imwe, nyumba ya Isaraeli. 2Dende Isaraeli lagwa; limdzalamuka lini pomwe; lagwesewa pa mataka yache; palibe nyakulilamusa.3Nakuti ibzi ndibzo Yahova wati; ''Muyi wakubula kunja na chulu chibodzi umdzasala na dzana libodzi, apo wakubula kunja na dzana umdzasala na khumi pala nyumba ya Isaraeli.''4Nakuti ibzi ndibzo Yahova wati ku nyumba ya Isaraeli: ''Ndipsageni mukhale na moyo! 5Nampodi kupsaga Beteli; ayai kupita m'Giligala; nampodi kukonza ulendo kuyenda ku Beereseba. Nakuti Giligala amdzayenda kuukapolo meju, apo Beteli amdzakhala wa pezi.6Psagani Yahova mukhale na moyo, ayai amdzanyanduka ninga moto mnyumba ya Yosefe. Umdzanyungudula, apo palibe nyakudzauthima m'Beteli. 7Wanthu amwewo ambatembenuza chadidi kukhala chinthu chakuwawa achithusa chilungamo kugwa pansi!''8Mulungu adalenga magulu ya nyenyezi ya Nsangwe na Akuwasa; ambatembenuza m'dima wakulemwa kukhala machibese; ambasandusa masikatikati kukhala m'dima achichemera madzi ya mnyanza; ambayatsanulira pa dziko lapansi. Yahova ndiye dzina lache! 9Ambabweresa chidzonongeko chachidzidzi pa wa mphamvuwo pala kuti chidzonongeko chifike pa nyumba zachifumu.10Iwo ambawengana na aliyense wakuwatsimula mmisuwo ya muyi, achinyansidwa naye wakusewera mwakundendemeza. 11Thangwe mumbapondereza wakusaya muchipsokonyola chakutsonkhesa cha iye cha tirigu-- napo mwamanga nyumba zaminyala, mumdzazikhala lini. Mwaokera minda yakudeka ya mpesa, soma mumdzamwa lini vinyu wache.12Nakuti ndikudziwa kuwanda kwa milandu yanu na kulimba kwa bzakuphonya bzanu. Imwe wakuboneresa wakulungama, kutambira bobobo, na kuboneresa wakusaya pa msuwo wa muyi. 13Mthangwerache munthu aliyense wakuzindikira ambanyamala pa nthawe imweyo, thangwe ni nthawe yakuipa.14Psagani chabwino sikuti chakuipa, kuti mukhale na moyo. Ndiye Yahova, Mulungu wa mathimu, amdzakhala namwe chadidi, ninga mumbati iye ali. 15Wenganani na chakuipa, kondani chabwino, khazikisani chilungamo pa msuwo wa muyi. Pinangopense Yahova, Mulungu wa mathimu, amdzakhala wachifundo kuna wakusalira wa Yosefe.16Mthangwerache, ibzi ndibzo Yahova walewa, Mulungu wa mathimu, Mbuya, ''Kulira kumdzakhala mmiyi mwensene, apo iwo amdzati mmisewu yense, 'Mayo! Mayo! Iwo amdzachemeresa alimi kukalira nkhawa na iwo wakudziwa kulira mwakutetemeresa kudzalira. 17Mminda yensene ya mpesa mumdzakhala kulira, thangwe nimdzagwata na pakati panu,'' watenepo Yahova.18Tsoka kuna imwe wakutsungira nsiku ya Yahova! Thangweranyi mukudikhirira nsiku ya Yahova? Limdzakhala la m'dima sikuti kubvunika, 19ninga munthu pomwe akuthawa mphondolo mkugumana na chimbalangondo, ayai anipita mnyumba mkubzatika boko lache ku nyumba nyoka mkumuluma. 20Kodi nsiku ya Yahova imdzakhala lini ya m'dima sikuti kubvunikatu? Kupsipa bii sikuti kubvunika?21''Nimbawengana, nimbanyoza madyerero yanu, nimbadekedwa lini na matsonkhano yanu. 22Napo mumbandipa nsembe zakupserereza na nsembe za ufa, nimdzazibvuma lini, pinango kunyang'anisa nsembe zakutenda za nyama zanu zakunenepazo.23Chosani pakati pangu baludya la bzimbo bzanu; nimdzatetekera lini kulira kwa bzisakasa bzanu. 24Soma, lekani chiyeruzo chiyerere ninga madzi, na chilungamo ninga mkulo wakusaya kuphwera.25Ninga mudandibweresera ine bzakupereka na nsembe mchipululu kwa magole makumi manayi, imwe nyumba ya Isaraeli? 26Mwadzusa mdzaulu mafano ya Sikuti, mfumu yanu, na Kaiwani, mulungu wanu wa nyenyezi, omwe mudabzikonzera mwekha.27Mthangwerache nimdzakuphatani ukapolo kuyambuka namwe Damasiko,'' watenepo Yahova, omwe dzina lache ni Mulungu wa mathimu.
62Tsoka kuna iwo ali pfatse m'Ziyoni, na kuna iwo wakukhazikika mdziko lamapiri la Samariya, wanthu wakubvekera wa dzinza lakufunikira la wanthu, kuna iwo omwe nyumba ya Isaraeli imbabwera kudzawathandiza! 1Atongi wanu ambati, ''Ndokoni ku Kaline mukaone; kuchoka koko kayendeni ku Hamati, muyi ukulu; kinangoko kapolikeni ku Gati wa kuna Afilisiti. Iwo ali nkhasa kuposa maufumu mawiri? Kodi malire yawo mmakulu kuposa malire yanu?''3Tsoka kuna iwo wakutalimphisa nsiku yakuipa na kubweresa pafupi kadera yachifumu ya chiwawa. 4Iwo ambagona pansi pa makama ya minyanga ya nzowu achibzithanula pa maguwa yawo. Ambadya wana wa mabira kuchoka pa thimu na wana wa ng'ombe kuchoka mmathanga.5Ambayimba bzimbo bzakupusa mnyimbo za m'bzisakasa; ambalingiririra bzakuyimbira bzawo ninga Davide akhachitira. 6Vinyu ambamwera mmapalato yakuzika achibzipsingisira okha na mafuta yabwino, soma ambabvera lini nsisi kusukwa kwa Yosefe.7Ndiye tsapano amdzayenda kuukapolo pabodzi na wakuukapolo wakutoma, apo madyerero ya iwo wakubzithanula yamdzamala. 8Ine, Mbuya Mulungu, ndalumbirira ndekha-- uku mkusewera kwa Yahova, Mulungu wa mathimu, ndikunyansidwa na kusamwa kwa Yakobo; ndikuwengana na nyumba zache zachifumu. Mthangwerache nimdzapereka muyi na bzense bziri mwemo.''9Bzimdzachitika kuti penu wanthu khumi asalira mnyumba, wense amdzafa. 10Penu m'bale wache ayai omwe adamutentha watakula mafupayo kuchoka mnyumbamo-- iye angalewa kuna munthu wa msubi ya mkati mwa nyumbayo, ''Una munthu?'' munthu umweyo amdzati, ''Neye.'' Ndiye iye amdzati, ''Nyamala, thangwe nampodi tigume dzina la Yahova.''11Nakuti, nyang'anani, Yahova amdzapereka chitongi, apo nyumba ikulu imdzapsewa, na nyumba ing'ono kukhala mbetete.12Kodi akavalo ambathamanga mmaphompho ya mathanthwe? Kodi wina amdzalima na ng'ombe? Soma mwasanduliza chilungamo kukhala bzakupha na chipaso cha chiyeruzo kukhala ndulu--- 13imwe wakusekera pa Lo Debara, omwe mumti, ''Tiribe kutenga Karinaimu na mphamvu zathu zathu?''14Soma ona, nimdzakugandukira iwe dzinza, nyumba ya Isaraeli--uku mkusewera kwa Yahova, Mulungu wa mathimu. Iwo amdzakuboneresa kuchokera ku Lebo Hamati kufikizana ku mkulo wa Araba.''
71Ichi ndibzo Mbuya Yahova adandionesa. Ona, adaumba thimu la ntchobwa mbewu za chirimo zitayamba kuphuka, apo, ona, ikhali mbewu yakubwereza mfumu zjai itakolola. 2Zitamala kudya bzakumera bza mdzikomo, ndiye ndidati, ''Mbuya Yahova, pirizi lekererani; kodi Yakobo amdzaima tani? Nakuti iye ni mng'ono.'' 3Yahova adalekerera chochi. ''Chimdzachitika lini,'' iye adatenepo.4Ichi ndibzo Mbuya Yahova adandionesa: Ona, Mbuya Yahova adachemera moto kudzayeruza.Udaumisa madzi mazinji pansi pa dziko apo ungadanyungudula pomwe dziko. 5Soma ndidati, ''Mbuya Yahova, pirizi lekani; kodi Yakobo amdzaima tani? Nakuti ni mng'ono.'' 6Yahova adachileka ichi, ''Ichi pomwe chimdzachitika lini,'' adatenepo Mbuya Yahova.7Ichi ndicho iye adandionesa: Ona, Mbuya adayima pambali pa chinyumba yakumangiwa, na chingwe chakulungamisira pulu mmanja mwache. 8Yahova adati kuna ine, ''Amosi, ukuona chani?'' ndidati, ''Chingwe chakulungamisira pulu.'' Ndiye Mbuya adati, ''Ona, nimdzayikha chingwe chakulungamisira pulu pakati pa wana wa Isaraeli. Nimdzawasiya lini pomwe.9Mbuto zakupambulika za Isaki zimdzapasuliwa, mbuto zakupambulika za Isaraeli zimdzasanduka matere, apo nimdzagandukira nyumba ya Yerobiamu na lupanga.''10Ndiye Amaziya, wansembe wa ku Beteli, adatuma mtumi kuna Yarobiamu, mfumu ya Isaraeli: ''Amosi wakuchitirani chiwembu pakati pa nyumba ya Isaraeli. Dziko lingapirire lini mafala yache yenseneyo. 11Nakuti ibzi ndibzo Amosi adalewa, 'Yerobiamu amdzafa na lupanga, apo Isaraeli amdzayenda chadidi ku ukapolo kutali na dziko lache.''12Amaziya adati kuna Amosi, ''Wakuonawe, ndoko, thawira ku dziko la Yuda, apo koko kadye mkate na kukanenera. 13Soma nampodi kunenera pomwe pano pa Beteli, thangwe ni mbuto yakupambulika ya mfumu na nyumba yachifumu.''14Ndiye Amosi adati kuna Amaziya, ''Ndine lini mneneri ayai mwana wa mneneri. Ndine makabusa wa ng'ombe ine, apo nimbasamalira pomwe miti ya mikuyu. 15Soma Yahova adanditenga ine kuchoka kwakusamalira mabira achiti kuna ine, 'Ndoko, nenera kuna wanthu wangu Isaraeli.''16Tsapano bvaya mafala ya Yahova. Wati, 'Nampodi kunenera kugazana na Isaraeli, apo nampodi kusewera kugazana na nyumba ya Isaki.' 17Mthangwerache ibzi ndibzo Yahova wati, 'Mkazako amdzakhala puta mmuyi; wanako wachimuna na wachikazi amdzagwa na lupanga; dziko lako limdzapimiwa lichigawiwa; iwepo umdzafera mdziko lakupsipiziwa, apo Isaraeli amdzayenda chadidi kuukapolo kuchokera mdziko lache.''
81Ichi ndicho Mbuya Yahova wandionesa ine. Ona, chitundu cha bzipaso bza chirimo! 2Iye adati, ''Ukuona chani, Amosi?'' Ndidati, ''Chitundu cha bzipaso bza chirimo.'' Ndiye Yahova adanditi, ''Chimaliziro chafikira wanthu wangu Isaraeli: Nimdzawasiya lini pomwe. 3Bzimbo bza mkachisi bzimdzasanduka kulira nsiku yoyo--- uku mkusewera kwa Mbuya Yahova-- matupi mazinji yakufa, yathusiwa palipense! Chete!''4Tetekerani ichi, imwe wakupondereza wakusaya na kuchosa wakusaya mdiko. 5Iwo ambati, ''Kodi chibvulibvuli cha mwezi chimmala liti kuti tigulise pomwe tirigu? Kodi nsiku ya Sabudu immala liti, kuti tigulise tirigu? Timdzakonza mphimo zing'ono mkukwisa nsengwa yache, pakunama na mphimo zachinyengo. 6Ibzi bziri tenepoyo kuti tigulise tirigu wakubvunda, na kugula wanthu wakusaya na kobiri, na wakubonera na chango.''7Yahova walumbirira na kusamwa kwa Yakobo, ''Chadidi nimdzayebwa lini bzakuchita bzawo.'' 8Kodi dziko limdzatekenyeka lini na bzobzi, na aliyense wakukhala mwemo kulira nkhawa? Wensene amdzalamuka ninga Mkulo wa Nilo, uchidzangweresewa mkuphwera pomwe mchimache, ninga mkulo wa Aigupto.9''Bzimdzachitika nsiku yoyo--- uku mkusewera kwa Mbuya Yahova-- kuti nimdzamiza dzuwa midiyadiya, ndichidzadokesa dziko lapansi masikatikati. 10Nimdzatembenuza madyerero yanu kukhala kulira nkhawa na bzimbo bzanu bzense kukhala madandaulo. Ndikufikisa bziguduli mchiuno mwense na kusenga mipala pa msolo uliwense. Nimdzasandusa ninga kulira nkhawa ya mwana m'bodzi yekha, na chimaliziro chache ninga nsiku yakuwawa.11Onani, nsiku zimkubwera-- uku mkusewera kwa Mbuya Yahova-- pomwe nimdzatumiza njala mdziko, sikuti njala ya mkate, ayai ya nyota ya madzi, soma ya kubva mafala ya Yahova. 12Iwo amdzathamanga peyu peyu kuchoka ku nyanza na nyanza; amdzathamanga kuchoka kumpoto kuyenda kumachibese kukapsaga mafala ya Yahova, soma amdzayagumana lini.13Mnsiku yoyo madende yakudeka na anyamata amdzakomoka na nyota. 14Iwo wakulumbirira achiguma chakuphonya cha Samariya achiti, 'Pana mulungu wako, Dani,' na, pana moyo wa njira ya ku Beereseba,' iwo amdzagwa apo neye kulamuka pomwe.''
91Ndidaona Mbuya atayima pa mbali pa guwa la nsembe, apo adati, ''Gogoda padzaulu pa nsandamira kuti miundo itekenyeke. Ubodole misolo yawo yenseneyo, apo nimdzapha wakumalizirayo na lupanga. Palibe wina mwa iwo amdzachoka; palibe wina wa iwo amdzathawa. 2Napo achera kufikizana kunsi kwa dindi la thenje, mwemo boko langu limdzawasokolosa. Napo akwira kudzaulu, koko nimdzawabulusa.3Napo abisalika padzaulu pa Karimeli, popo nimdzawapsaga ndichiwatenga. Napo iwo abisalika pamaso pangu pansi pa nyanza, koko nimdzatonga nyoka, ichidzawaluma. 4Napo ayenda kuukapolo, kuphatiwa na awengi wawo mkuwatsogoza, koko nimdzatonga lupanga, lichidzawapha. Nimdzanyang'anisa maso yangu kuwachitira chakuipa sikuti chabwino neye.''5Mbuya Yahova wa mathimu waphata dziko apo lasungunuka; wense wakukhala mwemo akulira nkhawa; lensenero limdzalamuka ninga Mkulo, na kumira pomwe ninga mkulo wa Aigupto. 6Ndiye wakumanga masubi yache yakumanikidzana mdzaulu, apo wakhazikisa nsodzi yache pa dziko lapansi. Iye wachemera madzi ya nyanza, achiyatsanulira padecha pa dziko lapansi, Yahova ndiye dzina lache.7Kodi muli lini ninga wanthu wa ku Kusi kuna ine, wana wa Isaraeli-- uku mkusewera kwa Yahova-- kodi ndiribe kubulisa kunja kukwira kuchoka mdziko la Aigupto, Afilisiti kuchoka ku Kerete, na Aaramu ku Kiri? 8Onani, maso ya Mbuya Yahova yali pa ufumu bwakuphonya, apo nimdzabudzononga kubuchosa pamaso pa dziko lapansi, kupambula kuti nimdzamaliza lini kudzononga nyumba ya Yakobo-- uku mkusewera kwa Yahova.9Onani, nimdzapereka lamulo, nimdzatekenyesa nyumba ya Isaraeli pakati pa madzinza, ninga wina ambatekenyera tirigu msefa, kuti palibe neye mwala wakuchepa tani ndiwo umdzagwa pansi. 10Wakuphonya wensene wa wanthu wangu amdzafa na lupanga, iwo omwe ambati, 'Tsoka limdzatifikira lini ayai kugumana nalo.''11Mnsiku yoyo nimdzalamusa chihema cha Davide ndicho chagwa, na kufunga mitawi yache. Nimdzalamusa matere yache, mkuumanga ninga nsiku zakalekale. 12Kuti iwo akhale na wakusalira wa Edomu, na madzinza yensene ndiyo yambachemeriwa na dzina langu-- uku mkusewera kwa Yahova--- iye ambachita bzobzi.13Onani, nsiku zikubwera-- uku mkusewera kwa Yahova pomwe munthu wakutipula na ng'ombe amdzapinzula wakukolola, apo wakupsinya mpesa amdzapitirira wakubzala njere. Mapiri yamdzamema vinyu wakutapira, apo mapiri yensene yamdzayerera na vinyu.14Nimdzabweza kuukapolo wanthu wangu Isaraeli. Iwo amdzamanga pomwe miyi yakupasuka achidzakhala mwemo, amdzaoka minda ya mpesa achidzamwa vinyu wache, apo amdzalima minda achidzadya bzipaso bzawo. 15Nimdzawaoka mdziko lawo, apo amdzazuliwa lini pomwe mdziko ndilo ndawapasa iwolo,'' watenepo Yahova Mulungu wako.

Obadiya

11Masomphenya ya Obadiya. Mbuya Yahova walewa ibzi bzakukhudzana na Edomu: Ife tabva mbiri yakuchokera kuna Yahova na anyamithenga wakutumiwa pakati pa mtundu wense, achirewa, ''Mukani! Bwerani timuke kuchita nkhondo!'' 2Nyang'anani, ndakuikhani wachepa pakati pa wamitundu; unzanyozewa kukulu kwense.3Kubzikuza kwa mtima mtima wako wabzinyanga wekha, iwe omwe umbakhala m'maphanga ya minyala, m'nyumba mwako; omwe umbalewa mumtima mwako, ''Mbani anzandibulusira pansi?'' 4Neye punu umbakwira padzaulu chayipo ninga chiombankhanga napo penu chitsa chako chidayikhiwa pakati pa nyenyezi, ninzakubulusa iwe kuchokera pamwepo_bzobzi ndibzo Yahova walewa.5Penu nimbava yabwera kuna imwe, penu nimbava zabwera nausiku_iwe unzabzipulumusa tani!_iwo anzaba lini ateye achikwanisiwa ninga iwo amfunira? Penu amkubwerera iwe watyola bzipatso, anzakusiyira lini khunkha kodi? 6Bza Esau bzasankhuliwa tani, bzinthu bzakubisiwa bzache bzazuliwa!7Wanthu wense wakupangana nawo anzakuperekeza pa ulendo bwako ateye pamalire. Wanthu wense omwe ukhakhala nawo pamtendere anzakunyengeza achikuposa mphamvu. Wale omwe ambadya bzakudya bzako anzakuteyera mulapu pansi pako. Mulibe nzeru mwaumweyu. 8''Ine Yahova ninzalewalini terepo nsiku imweyo''_yomweya nimafala ya Yahova_''anzadzonga wanthu wanzeru kuchokera kuEdomu na kudziwisa luntha kuphiri la Esau? 9Azimuna wanu wamphamvu adzatakula bzakutazira, Temani, tenepo munthu aliyense anzagwatiwa kuchoka kuphiri la Esau achikaphewa.10Thangwe labzakupoka bzomwe udamuchitira m'bale wako Yakobo, iwepo unzagwanankhiriwa namanyazi, apo unzadzogeka nthawe zense. 11Pansiku ndiyo udayima padecha, pansiku ndiyo alendo adaphata ukadeya bwawo, apo alendo adapita pamisuwo yuwo, napo adawombezera Yerusalemu, iwepo ukhali ninga m'bodzi wawomwewo.12Soma nampodi kumunyang'anisisa nsikuya m'bale wako, nsiku yakuyesewa mulendo iye, apo nampodi kusekerera wanthu wa Ayuda nsiku yakudzongeka kwawo; nampodi kubzikuza pansiku lakubonera kwawo. 13Nampodi kupita pamsuwo pa wanthu wangu nsiku yatsoka lawo; nampodi kunyang'anisisa bzakuipa bzansiku ya tsoka lawo, nampodi kuchosa bzinthu bzawo pa nsiku ya tsoka lawo. 14Nampodi kuyima pamphambano kuti mudzonge anyakupulumuka wache, apo nampodi kuchosa anayakupulumuka wache pansiku yakubonera kwawo,15Thangwe nsiku ya Yahova yafenderera mitundu yensene. ninga imwe mudachitira, bzinzachitikakambo terepoyo kuna imwe; bzakuchita bzanu bzinzabwerera pamsolo panu. 16Thangwe ninga imwepo mudamwa bzawakupambuluwa wangu paphiri, tenepo wamitundu yensene inzamwa makusaya kulekeza. Iwo anzamwa apo achikhudyula apo ninga iwo pakhalibe nakale.17Soma paphiri la Ziyoni panzakhala wakupulumuka, apo panzakhala wakupambuluwa, na wanyumba ya Yakobo anzakhalabzo bzanthu bzawo. 18Nyumba ya Yakobo inzakhala moto, napo nyumba ya Yosefe inzakhala lawi, na nyumba ya Esau inzakhala chiputu, apo anzatenthewa iwo, achipserera. Panzakhala palibe wakupulumuka m'nyumba ya Esau, thangwe Yahova wasewera bzobzi.''19Wanthu wakuchokera ku Negevi anzakhala nalo phiri la Esau nawanthu wakunyansi anzakhala nalo dziko la Afilisti. Iwo anzakhala nadziko la Eferemu na dziko la Samariya, napo Benjemanianzakhala nalo la Gileadi.20Apo anyakadeya wathimu la wanthu wa Aisraeri anzakhala nalo dziko la Kanani achikhalapomwe na Zarefati. Anyakadeya waku Yerusalemu, amwe alikukhala ku Sefaradi, anzakhala nayo miyi yakumwera. 21Anyakulumuka anzakwira pahiri la Ziyoni achitonga phiri la dziko la Esau, apo ufumu bunzakhala bwache bwa Yahova.

Yona

11Tsapano mafala ya Yahova yadabwera kuna Yona mwana wachimuna wa Amitayi, achilewa, 2''Lamuka ndoko ku Ninevi, muyi ukulu ule, apo ukalalikire bzakugazana nawo, thangwe bzakuipi bzawo bzakwira pamaso pangu.'' 3Soma Yona adalamuka achithawa pamaso pa Yahova achithawira ku Tarisi. Iye adayenda adabulukira ku Yopa achikagumana mwadiya wakuyenda ku Tarisi. Tenepo iye adapagari kobiri achipakira mwadiyayo kuti ayende ku Tarisi, kuthawa pamaso pa Yahova.4Soma Yahova adatumiza chonzi chikulu pa nyanza apo padachita namondwe panyanza. Kanthawe kang'onong'ono bzidawoneka kuti njayi mwadidiya ukuyenda kwakupsweka. 5Kinangoka anyakufambisa mwadiya adayamba kubva mantha apo munthu aliyense adayamba kulira kuna mulungu wache. Iwo adathusa bzinthu bzomwe bzikhali m'mwadiyamo mnyanza kuti mwadiyayo apepukidwe. Soma Yona adabulukira kunyansi kwamwadiya, apo iye achigona pomwepo tulo twakufanato.6Tenepo mkulu wakunyang'anira mwadiya adayenda kuna iye achilewa naye, ''Ulikuchitanyi kuti umbagone? Lamuka! Chemera mulingu wako! Pinango mulungu wako anzatikumbuka ife pinango tingadzongeke lini.'' 7Munthu aliyense adalewa kuna mwanzache, ''Bwerani, tiyendeni tiwombeze, tenepo kuti tidziwe mbani alikuyambisa chakuipa chimwechi kuti chichitike kuna ife.'' Tenepo iwo adawombeza, bzakuwombeza bzidaphata Yona.8Apo iwo adalewa kuna Yona, ''Iwepo utiuza ifepano mbani alikuchitisa bzakuipabzi kuti bzichitike kuna ife. Umbaphata basa lanyi, apo ulikuchokera kuponi? Dziko lako ndiponi, napo ndiwe mtundu wanyi wamunthu?'' 9Yona adalewa kuna iwo, ''Ine ndine Mhebri; nimbagopa Yahova, Mulungu wakudzaulu, omwe adalenga kudzaulu na dziko lapansi.'' 10Pamwepo wanthu adachita mantha kwene_kwene achilewa kuna Yona, ''Nchiyanyi chomwe iwe wachita?'' Nakuti wanthu wense adadziwa kuti iye alikuthawa kubula pamaso pa Yahova, thangwe iye adawauza iwo.11Apo iwo adalewa kuna Yona, ''Tichinawe tani iwepo kuti nyanzayi yiderekhe kuna ife?''Thangwe mkuntho ukhayenda uchinyanyiratu panyanzapo. 12Yona adalewa kuna iwo, ''Munditakule mundithuse mnyanzamu. Tenepo nyanza inzaderekha kuna imwe, thangwe ine ndikudziwa kuti chonzichi chilikuchitika kuna imwe thangwera ine.'' 13Chensenecho, azimunawo adayezeza kufambisa mwadiya kuti akafike kumtunda, soma iwo adatazira thangwe chonzicho chikhayenda chichinyanyiratu mwakugumana nawo.14Tenepo iwo adalirira kuna Yahova achilewa, Ife tikukumbirani imwe, Yahova, tikukumbirani imwe, nampodi kutidzanga thangwera moyo wamunthuyu,apo nampodi kutiyikha mulopa wakusaya kuphonya ife, thangwe imwe Yahova, mwachita ninga imwe bzidakukomerani.'' 15Tenepo iwo adaadamutakula Yona achimuthusa mnyanza, apo nyanza idaleka kukakalipa. 16Pamwepo wanthu adagopa Yahova kwene_kwene.Iwo adapereka nsembe kuna Yahova achikonza bzakupereka bzakuwinda.17Tsapano Yahova adasakhula chinsomba chikulu chichimukhudyula Yona, apo Yona adakhala mwansomba nsiku zitatu usiku na masikati.
21Pamwepo Yona dapemphera kuna Yahova Mulungu wache kuchokera m'mimba mwa nsomba. 2Iye adalewa, ''Ndidachemera Yahova pakunzunzika kwangu apo iye adanditawira; kuchera m'mimba ya manda ndidakulirira chithandizo! Imwe mudabva mafala yangu3Imwe mudandithusa ine pakuzika, mkati mwa nyanza, apo madzi yadandimiza ine; mafunde na matope yadandipsinkha. 4Ine ndidalewa. 'Ine ndachoka pamaso panu; tenepo ninzanyang'ana pomwe kachisi wanu wakupambulika.'5Madzi yadandizungulira ateye kufika mkosi; kuzika kudandizungurira; bonga mwa nyanza budandi funikiza msolo wangu. 6Ndidayenda kumatsinde ya phiri; mipiringidzo ya dziko idandifungira nthawe zensene. Tenepo imwe mudabulisa moyo wangu kuchokera mdindi, Yahova, Mulungu wangu!7Panthawe yakukomoka moyo wangu, ndidachemera dzina la Yahova mumtima mwangu; kinangoka pemphero langu lidafika kuna imwe kumbuto yanu yakupambulika. 8Iwo anyakupereka kuna milungu yakunama nipomwe iwo ataya chifundo chayicho.9Soma ninga ine, ninzapereka nsembe kuna imwe namafala yangu yakukuthokozani; ine ninzakwanisa chakuwinda changu. Chipulumuso chimbachokera kuna Yahova!'' 10Tenepo Yahova adasewera na nsomba, apo yidamu bzukulira kumtunda kwakuuma.
31Ndipo mafala ya Yehova yadabwela kuna Yona kachiwiri, achiti, 2''Lamuka, uyende ku Ninevi, múyi ukulu, apo ukalalike mafala yomwe ndakupasa.'' 3Tenepo Yona adayenda ku Ninevi, adabvela mafala ya Yahova. Tsapano Ninevi ukhali muyi ukulu kwenekwene, wa kufamba nsiku zitatu.4Yona adayamba kupita m'muyimmo ulendo bwa nsiku ibodzi adalalika achiti, ''Zasala nsiku makumi manayi kuti Ninevi adzongewe.'' 5Wanthu wa ku Ninevi adakhulupira Mulungu apo iwo adalalikiwa bzakusala bzakudya, Wanthu wense adabvala bziiguduli kuyambira akulu na wana kubodzi.6Mwakamkulumize mfumu ya ku Ninive yidabva nkhani imweyi. Yidalamuka pakadela wache wachifumu, yidakhundula mkanjo wache wachifumu, ndipo yidabvala chiguduli, apo yidakhala pansi padotha. 7Iye adalengeza kuti, ''Mu Ninevi, mwa utongili bwakuchoka kuna mfumu na akalonga wache; 'Nampodi kubvuma munthu pinango nyama, mabira, ng'ombe zikadye chilichense. Nampodi kubvuma kuti zidye pinango kumwa madzi.8Soma lekani bzense munthu na nyama zifunikiziwe bziguduli apo mubzileke bzimbalire mwakukuwa kuna Mulungu. Munthu abwerere aleke makhalibwe yache yakuipa na machitibwe ya chiwawa yomwe yali m'manja mwache. 9Mbani angadziwe? Mwinango Mulungu angatilekerere apo nkutichitira chifundo chache nkubweza kukalipa kwache tenepo kuti ife tisaye kutidzonga.''10Mulungu adawona bzakuchita bzawo, na momwe adalekera makhalibwe yawo yakuipa. Tenepo Mulungu adabweza chakuipa icho akhafuna kuwachitira chomwe iye akhadalewa kuti aniwachitira, apo alibe iye kuchichita.
41Soma bzobzi bzilibe kumukomera Yona apo iye adakalipa kwene_kwene. 2Tenepo adapemphera kuna Yahova achilewa, ''Ha, Yahova, nimafala lini yangu yomwe ndikhali nayo kudziko? Nithangwerache ndidatoma nakuthawira ku Tarisi__thangwe ndikhadziwa kuti ndimwe Mulungu wachisomo, wakudzaza nachifundo, 2wakusaya kukalipa kamangu nawakukoma mtima kwene_kwene, nawakulekerera chakuipacho. 3Tenepo tsapano, Yahova, ndikuku kumbirani, ttengani moyo wangu, thangwe bziribwino kuna ine kufa kulekana na kukhala namoyo.''4Yahova adalewa, ''Kodi bziribwino kuti iwepo wakalipa?'' 5Pamwepo Yona adabula m'muyi achikakhala pansi kumachibese kwa muyi. Kumweko iye amanga khumbi achikhala pansi pamthunzi wache tenepo iye adanyang'anisisa kuti awone ntchiyanyi chomwe chini chitika m'muyi.6Yahova Mulungu adasankhula chitsamba achichi meresera Yona kuti uchite mthunzi pa msolo pache kuti achepese kubonera kwache. Yona adakomedwa kwene__kwene thangwera chitsambacho. 7Soma Mulungu adamuyikira nkhonye pomwe dzuwa lidachoka machibese yache. Nkhonyeyo yidadya chitsambacho apo chitsambacho chidafota.8Bzidachitika kukhali panthwe yomwe dzuwa lidabula machibese yache, Mulungu adayikha mphepo yakupsa yakumachibese. Pomwe, dzuwa lidapsa pamsolo wache wa Yona apo iye adakomoka. Tenepo Yona adakumbira kuti iye afe. Iye adalewa yekha, ''Bzikhali bwino kuna ine kufa kulekana nakukhala na moyo.'' 9Tenepo Mulungu adalewa kuna Yona, ''Kodi nibwino kuti iwe ukalipe thangwera chitsamba? Tenepo Yona adalewa, Inde bziribwino kuti ine ndikalipe, ateye ndife.''10Yahova adalewa, ''Iwe udachitira chifundo chitsamba, chomwe iwe ulibe kuchiphatira basa, pinango udachimeresa ndiwe. icho chidamera usiku apo chidafa usiku. 11Tenepo ninga ine, ndiribembo chifundo thanwera Ninevi, muyi ukulu ule, momule mukhana wanthu azinji wakupitirira bzulu dzana libodzi kudza bzulu makumi mawiri omwe akhadziwa lini kusiyanisa pakati pa boko lawo lamadidi na bokolawo madzere, nabzifuwo bzizinji pomwe?''

Mika

11Aya ni mafala ya Yahova ndiyo yadabwera kuna Mika wa ku Morese mu nsiku za Yotamu, Ahazi, na Hezekiya, mafumu ya Yuda, ndiyo iye adayaona kukhudzana na Samariya na Yerusalemu.2Tetekerani, wanthu mwense.Tetekera, dziko lapansi, na wense ali mwa iwe. Leka Mbuya Yahova akhale mboni kugazana nawe, Mbuya kuchoka ku kachisi wache wakuchena. 3Onani, Yahova wasokoloka m'buto yache; amdzabuluka pansi kudzaponda pa mbuto zakupambulika za dziko lapansi. 4Mapiri yamdzasungunuka pansi pa iye; bzigwa bzimdzasweka pakati, ninga phula kumoto, ninga madzi yakutsanuliwa pa mbuto yakupolika.5Bzensebzi mthangwera kuphonya kwa Yakobo, na thangwera bzakuphonya bza nyumba ya Isaraeli. Kodi kuphonya kwa Yakobo mkuponi? Kodi ni Samariya lini? Kodi mbuto yakupambulika ya Yuda njiponi? Kodi ni Yerusalemu lini?6Nimdzasandusa Samariya kukhala mudwi wa minyala mmunda, mbuto yakubzala mpesa, ndichidzakhuthulira minyala yache mchigwa na kudzafukula maziko yache. 7Mafano yache yensene yakutsema yamdzapseka, na mpfupo zache zense zidatambira iye zimdzatenthewa pa moto, ndichidzapasula mafano yenseneyo. Thangwera kuti iye adakontcheza mpaso zache kuchoka kuna malipiro ya wachigololo, iyo yamdzakhala malipiro pomwe ya wachigololo.''8Na thangwe limweri nimdzalira na kubuula; nimdzayenda chinzayonzayo neye nsapato uko ndiri pezipezi; nimdzabuula ninga mphumphi na kulira ninga nthiwatiwa. 9Thangwe chilonda chache mchakutazika kupola, thangwe chabwera ku Yuda. Chafika pamsuwo wa wanthu wangu, ku Yerusalemu. 10Nampodi kuguma bzobzi mu Gati; nampodi pomwe kulira. Pa Beti Leafara ndidabzibulumunza ndekha ndekha pa mataka.11Pitiratu, wakukhala m'Safiri, na upezi na manyazi. Wakukhala m'Zanana nampodi kubula kunja. Beti Ezele akulira nkhawa, thangwe chikhotcherero chawo chachosiwa. 12Thangwe wakukhala mu Maroti akudikhirira mwachidwi nkhani yabwino, thangwe tsoka labuluka pansi kuchoka kuna Yahova kuyenda ku misuwo ya Yerusalemu.13Manga gareta ku thimu la akavalo waliwiro, wakukhala mu Lakisi. Iwe, Lakisi, ukhali chiyambi cha tchimo kuna wana wa Ziyoni, thangwe bzakuphonya bza Isaraeli bzidaoneka mwa iwe. 14Ndiye umdzapereka mphaso magonekano kuna Moreseti gati; nyumba za Akazibi zimdzakhala chinthu chakukhumudwisa kuna mafumu ya Isaraeli.15Nimdzabweresera pomwe wakugonjesa, wakukhala m'Maresa; ulemerero bwa Isaraeli bumdzabwera kuna Adulamu. 16Senga msolo wako na kugwata nsisi la wanako omwe umbadekedwa nawo. Ubzisenge dazi ninga la mbalame ya muimba, thangwe wana wako amdzayenda ku ukapolo kuchoka kuna iwe.
21Tsoka kuna iwo wakukonza bzakuipa, kuna iwo wakukonza bzakuipa ali pa makama yawo. Machibese ambachita bzimwebzo thangwe ana mphamvu. 2Iwo ambakhumba minda achiyipsokonyola; ambakhumba nyumba achizipsokonyola. Ambaboneresa munthu na nyumba yache, munthu na chakusiyiriwa chache.3Mthangwerache Yahova akulewa terepayu, ''Nyang'anani, ndikukonza bzakubweresa muliri pa banja ili, chomwe mumdzakwanisa lini kuchosa makosi yanu. Mumdzafamba lini mwakubzithusa imwe, thangwe imdzakhala nthawe yakuipa. 4Mu nsiku yoyo wanthu amdzayimba nyimbo yakutonza bza imwe, na kulira na kususuma kwa kubuula. Iwo amdzayimba, 'Ife a Isaraeli tasukwa kwenekwene; Yahova wachinja gawo la wanthu wangu. Kodi angalichose tani pa ine? Iye akugawanisa minda yathu kuna akazitape!''' 5Mthangwerache, imwe wanthu wakudala mumdzakhala lini na wambewu kudzagawa mbuto pakuchita njuga mu mtsonkhano wa Yahova.6''Nampodi kuchita uneneri,'' aneneri wawo ambatenepo. ''Nampodi anenere bzinthu bzobzi; manyazi yamdzatichoka lini.'' 7Kodi bziseweredwedi, nyumba ya Yakobo, ''Kodi Mzimu wa Yakobo waperewera? Kodi aya ni mabasa yachedi?'' Kodi mafala yangu yambachita lini bzabwino kuna aliyense wakufamba mwadidi? 8Tsapano lino wanthu wangu andiphindukira ninga muwengi. Mumbavumbula chakufunika, kukhundula malaya, kuchoka kuna wanthu wakugwata na njira wakusaya kukumbuka chinthu, ninga anyankhondo kubwerera ku nkhondo ndiko akukumbuka kuti zjai ali pa ufulu.9Mumbathotha akazi wa wanthu wangu kubula mnyumba zawo zakudeka; mumbachosa ulemerero kwa wana wawo kwamuyaya. 10Lamukani munyamuke, thangwe ino ni mbuto lini yakuti mungapume, thangwera kusaya mkhomeko kwache; yadzonongeka na chidzonongeko chakumaliza. 11Wina angabwera kuna imwe mu mzimu wachinyengo na wakunama kuti, ''Nimnenera kuna imwe bza vinyu na chakumwa chaukali,'' iye amdzatengewa ninga mneneri wa wanthu wachewo.12Nimdzagwezeka chadidi mwense, Yakobo. Nimdzagwezeka chadidi wakusalira wa Isaraeli. Nimdzawabweresa pabodzi ninga mabira ya kubusa, ninga mabira pakati pa uswa bwawo. Pamdzakhala baludya likulu thanwera thimu la wanthu. 13Wakupsera iwo ngwerewere njira yawo amdzatsogolera iwo. Iwo ambapsa msuwo achibula; mfumu yawo imdzagwata pamaso pawo. Yahova amdzakhala pamsolo pawo
31Ndidati, ''Tsapano tetekerani, imwe atsogoleri wa Yakobo na atsogoleri wa nyumba ya Isaraeli: Kodi mpsabwino lini kuna imwe kudziwa chiyeruzo? 2Imwe omwe mumbawengana na chabwino mkumbakonda chakuipa, imwe wakung'amba thupi lawo, mnomfu wawo ku mafupa yawo-- 3imwe omwe mumbadya pomwe minomfu ya wanthu wangu, muching'amba thupi lawo, kubodola mafupa yawo, na kuyanyedza mmapidaso, kuchita kukhala ninga nyama kuti aphike mpoto, kuchita kukhala ninga nyama mchikalango,4Ndiye imwe atsogoleri mumdzalirira Yahova, soma amdzakutawirani lini. Amdzakubisirani nkhope yache pa nthawe yoyo, thangwe mwachita bzichito bzakuipa.5Yahova wati tere, ''Mungakhala aneneri wakusocheresa wanthu wangu, wina angawapa chinthu kuti adye, ambakuwa, 'Mtendere.' Soma wina angasaya kuikha chinthu pakamwa pawo, iwo ambamkonzera nkhondo. 6Mthangwerache, kumdzakudokerani imwe neye kuyaona masomphenya; kumdzakhala m'dima kuti mumdzachita lini kubvimira kwanuko. Dzuwa limdzamirira aneneri, na masikati kuwadokera iwo. 7Wakuona bzibvimiro amdzachita manyazi, na wamatsenga amdzadabwisika. wensene amdzampsinkha milomo yawo, thangwe palibe chitawiro kuchoka kuna Mulungu.8Soma ningakhala ine, ndadzaliwa na mphamvu na Mzimu wa Yahova, apo ndadzala na chiyeruzo na chamuna, kufokotozera Yakobo kuphonya kwache, na kuna Isaraeli chakuphonya chache.9Tsapano tetekerani ichi, imwe atsogoleri wa nyumba ya Yakobo, na atongi wa nyumba ya Isaraeli, imwe wakuipidwa na chiyeruzo, na kupotoza chirichense chakulungama. 10Mudamanga Ziyoni na mulopa na Yerusalemu kumanga na bzakuipa. 11Atsogoleri wanu ambatonga na bobobo, ansembe wanu ambapfunzisa na malipiro, apo aneneri wanu ambachita m'bvimiro thangwera kobiri. Soma mumbakhulupirira Yahova mkumbati, ''Kodi Yahova ali lini nafe? Palibe chakuipa chimdzatibwerera.''12Mthangwerache, thangwera imwepo, Ziyoni amdzasanduka munda wakulimiwa, Yerusalemu amdzasanduka mulundo, apo phiri la kachisi limdzakhala mbuto zakupambulika za mtsongoza.
41Soma mnsiku zakumaliza bzimdzachitika kuti phiri la nyumba ya Yahova limdzakhazikisiwa ninga mfumu pa mapiri manzache. Limdzakwiziwa padzaulu pa mapiri, apo wanthu amdzatsomokera kumweko.2Madzinza mazinji yamdzayenda yachidzati, ''Bwerani, mbatiye tikwire padzaulu pa phiri la Yahova, ku nyumba ya Mulungu wa Yakobo. Iye amdzatipfunzisa njira zache, apo timdzafamba mnjira zache.'' Thangwe ku Ziyoni ndiko chilamulo chimdzachokera, na mafala ya Yahova kuchoka ku Yerusalemu. 3Iye amdzayeruza pakati pa wanthu azinji achidzakumbuka bzakukhudzana na madzinza mazinji yamtalimtali. Amdzabvanya malupanga yawo kusanduka mapaza ya kutipulira na madipa yawo kusandusa bzikwakwa. Dzinza limdzatamulira lini lupanga dzinza linzache, ayai kupfunza pomwe nkhondo.4Soma, iwo aliyense amdzakhala patsinde pa mpesa wache na mkuyu wache. Palibe amdzawagopsa, thangwe pakamwa pa Yahova wa mathimu pasewera. 5Thangwe wanthu wensene ambafamba aliyense, mdzina la mulungu wawo. Soma ife timdzafamba mdzina la Yahova Mulungu wathu ku nthawe za nthawe.6''Pa nsiku yoyo'' --uku mkusewera kwa Yahova--- ''nimdzakontchaniza wakupunduka ndichidzagwezeka wakuthothewayo, iwo omwe ndawaboneresa. 7Nimdzasanduliza wakupunduka kukhala wakusalira, na wakuthothewera mdzinza la mphamvu, apo ine, Yahova, nimdzawatonga pa Phiri la Ziyoni, tsapano lino na ku nthawe za nthawe. 8Ungakhala iwepo, nsaka yakulindira mabira, phiri la mwana wachikazi wa Ziyoni-- kuna iwe bumdzabwera, utongi bwako bwa pakutoma bumdzabwezeresiwa, ufumu bwa mwana wachikazi wa Yerusalemu.9Tsapano, thangweranyi ukukuwa maninge? Kani palibe mfumu pakati pako? Tsaphungu wako kani wafa? Apa mthangwerache kuwawa ninga kwa mkazi pakubala kwakuphatapa? 10Bvaya kuwawa kwakubala, mwana wachikazi wa Ziyoni, ninga mkazi wakubva kuwawa kwakubala. Thangwe tsapano umdzabula kunja kwa muyi, mkukakhala mthengo, mkudzayenda ku Babulo.11Tsapano madzinza mazinji yagwezekana kuyambana nawe; yakumbati, 'Mulekeni apsipiziwe; diso lathu litong'okele ku Ziyoni.' 12Iwo amdziwa lini bzakukumbuka bza Yahova, ayai iwo kuzindikira uphungu bwache, thangwe iye wawagwezeka ninga mphuthu za tirigu kukonzekera kupunthiwa pansi.13Lamuka upunthe, mwana wachikazi wa Ziyoni, thangwe nimdzasandusa nyanga yako kukhala chitsulo, ndichidzasandusa bzizondo bzako kukhala mkuwa. Umdzabodola wanthu azinji uchidzapereka chiperekere phindu lawo kuna Yahova, vida yawo kuna Mbuya wa dziko lense lapansi.''
51Tsapano gwezekana pabodzi ku magwere magwere ya nkhondo, wana wachikazi wa anyankhondo! Atizungulira ife! Amenya muyeruzi wa Isaraeli pa phutu na mpsimbo.2Soma tsapano lino, Betelehemu Efrata, napo ndiwe mng'ono pakati pa madzinza ya Yuda, mwa iwe wina amdzasokoloka kubwera kuna ine kudzatonga Isaraeli, omwe chiyambi chache mchakalekaletsa, kuyambira nthawe yakusaya kuyamba. 3Mthangwerache Mulungu amdzawapereka kufikizana kuti wakubalayo wabala mwana, apo abale wache wakusalawo abwerera kuna wana wa Isaraeli.4Iye amdzaima achidzausa mabira yache mu mphamvu ya Yahova, mu ukulu bwa dzina la Yahova Mulungu wache. Iwo amdzasalira, thangwe nthawe yoyo iye amdakhala mkulu kufikizana kuphampha kwa dziko lapansi. 5Iye amdzatipa mtendere. Asuri angabwera mdziko lathu, mkudzaponda m'bzinyumba bzathu, ndiye titi tidzawalamusire amakabusa anomwe na akuluakulu asere wakugazana nawo.6Iwo amdzausa dziko la Asuri na lupanga, na dziko la Nimrodi mmapitiro mwache mwa Asuri. Iye amdzatipulumusa ifepano kuna Asuri, angadzabwera mdziko lathu, angadzafamba kuphotchola mkati mwa malire yathu. 7Wakusalira wa Yakobo amdzakhala pakati pa wanthu azinji, ninga mame yakuchoka kuna Yahova, ninga mvula pa uswa, yomwe imbadikhira lini munthu, na yakusaya kudikhirira wana wa wanthu.8Wakusalira wa Yakobo amdzakhala pakati pa madzinza, pakati pa wanthu azinji, ninga mphondolo pakati pa nyama za mnkhalango, ninga mwana wa mphondolo pampikiti pa thimu la mabira. Iye angafamba pakati pa izo, amdzazipondedza achidzazikhadzula mmapidaso, apo pamdzakhala lini wina wakuzipulumusa. 9Boko lako limdzadzusikira awengi wako, lichidzawadzononga.10Bzimdzachitika pa nsiku yoyo'' uku mkusewera kwa Yahova-- ''kuti nimdzadzononga akavalo wako kuchoka pakati pako ndichidzapasula magareta yako. 11Nimdzadzononga miyi mdziko lako ndichidzapasula malitsito yako yensene.12Nimdzadzononga bza nyanga bza mmanja mwako, apo umdzakhala lini pomwe na wakubvimira. 13Nimdzadzononga bzilinganiro bzako bzakutsema na bzakuimisa bza minyala pakati pako. Umdzanamata lini pomwe basa la manja yako. 14Nimdzazula bzakuzika bza miti bza Asera pakati pako, ndichidzadzononga miyi yako. 15Nimdzabwezera wa madzinza yakusaya kubvera mwa ukali na chilango pa madzinza yakusaya kubvera.
61Tsapano tetekera ndibzo Yahova akulewa, ''Lamuka lewa mlandu wako pamaso pa mapiri; leka mapiri yabve mafala yako. 2Bvani, imwe mapiri, mlandu wa Yahova, imwe maziko yakulimba ya dziko lapansi. thangwe Yahova ana chigazano na wanthu wache, achidzagazana na Isaraeli.3Wanthu wangu, ndakuchitirani chani? Ndakunetesani chani? Nditawireni! 4Nakuti ndidakubulisani kukwira kuchoka mdziko la Aigupto ndichikupulumusani kubula mnyumba ya ukapolo. Ndidakutumizirani Mose, Aroni, na Miriamu. 5Wanthu wangu, kumbukirani ndibzo Balaki mfumu ya Moabu idakonza, na ndimo Balamu mwana wachiuna wa Beori adamtawira pomwe mudafamba kuchoka ku Sitimu kuyenda ku Giligala, kuti mumdziwe bzichito bzakulungama bza Yahova.''6Ndibwerese chani kuna Yahova, ningagodamira Mulungu padzaulu? Kodi ndibwere kuna iye na nsembe zakupserereza, na wana wa ng'ombe wa gole libodzi? 7Kodi Yahova amdzadekedwa na atonde wa mabira bzulu na bzulu, ayai na mikulo bzulu khumi ya mafuta? Kodi ndiperekere bzakuphonya bzangu mwanangu wakutoma, chipaso cha thupi langu pala chakuphonya cha thupi langu? 8Iye wakuuza iwe, munthu, chabwino, na ndicho Yahova amfuna kuna iwe: Chita chakulungama, konda chifundo, apo famba mwakubzichepsa na Mulungu wako.9Mafala ya Yahova yakuchita ulaliki ku muyi-- neye tsapano lino nzeru zimbagopa dzina lako: ''Tetekera ku mpsimbo na kuna omwe wayiikha m'buto mwache. 10Muna vida mnyumba mwa wakuipa yakusaya kulungama, na mphimo zakunama zomwe mzakunyansa.11Kodi munthu ndimtenge kuti ngwakuchena angambaphatisa basa mphimo zakunama, na sakha wa minyala ya mphimo zachinyengo? 12Wanthu wakudala adzala na chiwawa, wathu wakukhalawo akusewera bzakunama, na lirime lawo mkamwa mwawo ndachinyengo.13Mthangwerache nimdzakudwalisa, mkukumenyesera pansi, kukusukwisa thangwera bzakuphonya bzako. 14Umdzadya soma neye kukhuta; njala yako imdzakhala basi mwa iwe. Umdzakoya bzinthu soma neye kubzipulumusa, apo bzomwe umdzapulumusabzo nimdzabzipereka ku lupanga. 15Umdzafesa soma neye kukolola; umdzapondedza azitona soma neye kubzidzoza wekha na mafuta; umdzapsinya mpesa soma neye kumwa vinyu.16Wakoya manemba ya Omri, na mabasa yensene ya nyumba ya Ahabu. Wafamba mmayeruzo yawo, Mthangwerache nimdzakupereka kwakudzonongeka na wanthu wako ku mnyozo, uchidzakhala chakupsonyera cha wanthu wangu.''
71Nyatsoka ndine! Ndasanduka ninga angakolola bzipaso bza mainza, na ninga mpesa wakukunkhiwa; palibe mphesa zakudya, palibe nkhuyu yakutoma kufwira ire ndiyo mtima wangu umbakhuimba. 2Wakukhulupirika amala mdziko; palibe munthu wadidi mwa wanthu wense. Wensene akukhalira kudikhirira kujojeza mulopa; aliyense akupsaga m'bale wache na ukonde.3Manja yawo ngabwino kwenekwene pakuchita chakuipa: mtongiyo ambakumbira kobiri, wakuyeruza ngwakukonzeka kutambira bobobo, apo munthu wa mphamvu akuuza anzache bzakukhumba moyo wache. Achibziluka pabodzi. 4Wabwino letu wao kwakumaliza ali ninga mtungwi wa minga, wakulungama wawo ngwakuipa kuposa litsito la mafololi ya minga. Ni nsiku ndiyo alindiri wako adayilewa kale, nsiku ya chilango chako yafika. Tsapano ni nthawe ya kumalidwa nzeru kwawo.5Nampodi kukhulupirira mnansi aliyense; nampodi kuikha chikhulupiriro mwa mwayako. Napo achikhala mkazi wakugona mmatangero mwako ambanyang'anisa bwino chakupita mkamwa mwako. 6Thangwe mwana wachimuna ambapepusa babache, mwana wachikazi kugandukira mamache, na muloola kugandukira mabzala wache wachikazi. Awengi wa munthu ni wanthu wa nyumba yache chaiwo.7Soma ningakhala ine, nimdzanyang'ana kuna Yahova. Nimdzadikhirira Mulungu wa chipulumuso changu; Mulungu wangu amdzandibva. 8Nampodi kundiseka, muwengi wanguwe. Ningagwa, nimdzalamuka. Ningakhala mu m'dima, Yahova amdzasanduka kubvunika kwangu.9Thangwe ndidaphonyera Yahova, nimdzapirira ukali bwachebo kufikizana andisewerere mlandu wangu na kundiyeruzira. Iye amdzandisokolosa padecha, ndichidzaona chilungamo chache.10Ndiye muwengi wanguyo amdzauona, apo manyazi yamdzam'phata omwe adati kuna ine, ''Yahova Mulungu wakoyo ali kuponi?'' Maso yangu yamdzamunyang'anisa mkaziyo; iye amdzapondedzewa ninga matope mmisewu.11Nsiku yakumanga malitsito yako imdzafika; nsiku yoyo malire yamdzafundusiwa kutalitsa. 12Pa nsiku yoyo wanthu wako amdzabwera kuna iwe, kuchoka ku Asuri na miyi ya mu Aigupto, kuchoka ku Aigupto kuyenda ku Mkulo, kuchoka ku nyanza kuyenda ku nyanza, na kuchoka m'phiri kuyenda m'phiri. 13Soma dzko limdzasukwa thangwera wanthu wakukhala mwemo, thangwera bzipaso bza bzichito bzawo.14Usa wanthu wako na mpsimbo yako, mabira ya chakusiyiriwa chako. Iyo yamdzakhala yokha yokha mtsongoza, pakati pa mbuto ya uswa. Yalekeni yadyeseriwe m'Basana na Gileadi ninga mnsiku zakale. 15Ninga mnsiku ndizo udabula kuchoka mdziko la Aigupto, nimdzawaonesa bzakudabwisa.16Madzinza yamdzaona yachichita manyazi na mphamvu yawo yensene. Yamdzaphata pakamwa pawo; makutu yawo yamdzagontha. 17Yamdzanyanguta pfumbi ninga nyoka, ninga bzakulengiwa bzakukwawa pa dziko. Yamdzabula kunja kuchoka mmalitsito mwawo na mantha; yamdzabwera na mantha kuna iwepo, Yahova Mulungu wathu, apo yamdzachita nawe mantha iwepo.18Mbani Mulungu pomwe ninga imwe--- wakuchosa chakuipa, wakupitiririsa mphumbza za wanthu wakusalira wa chakusiyiriwa chache? Iye ambakoya lini ukali bwache kwamuyaya thangwe ambakomedwa mchikhulupiriro cha mpangano wache.19Mumdzakhala nafe pomwe nsisi; mumdzapondedza bzakuipa bzathu kunzayo zanu. Mumdzathusa bzakuphonya bzathu bzensene pansi pa nyanza. 20Mumdzapa chilungamo kuna Yakobo na chikhulupiriro cha mpangano kuna Aburahamu, ninga mudalumbiririra kuna abereki wathu mnsiku zakale.

Nahumu

11Kulewa bza Nineve. Bukhu la msomphenya ya Nahumu, wa ku Elikosi.2Yahova ni Mulungu wa nsanje na wakubwezera, Yahova ambabwezera apo ngwakudzala na bzilango; Yahova ambabwezera kuna wakumgaza iye, apo ambapitiriza basi ukali bwache kuna awengi wache. 3Yahova ngwakuchedwa kukalipa na wa mphamvu zikulu; apo amdzatsudzula lini wakupalamula. Yahova ambakonza njira yache mkabvulimvuli na mchonzi, apo mitambo ndiyo pfumbi la nzayo zache.4Iye ambatsimula njanza achiiumisa; ambaumisa mikulo yensene. Basana ngwakulefuka, na Kalimeli pomwe; mafololi ya Lebano yafota. 5Mapiri yambatekenyeka na iye, na tumapiri tumbasungunuka; dziko lapansi limbagwa na iye, inde, dziko lapansi na wanthu wensene wakukhala mwemo.6Mbani angaime pamaso pa ukali bwache? Mbani angapirire pa ukali bwache bwakugopsa? Chilango chache chatsanuliwa ninga moto, apo mathanthwe yapseka pakati na iye.7Yahova ngwabwino, pakulimbikira nsiku ya mtsautso; apo iye ambadziwa wakukhulupirira iye. 8Soma amdzafikisa kuphampha kwa awengi wache na chigumula chakukhaphwikira; iye amdzathothera awengi wache mum'dima.9Wanthumwe mukulingalira chani bza Yahova? Iye amdzaumalisa; mtsautso umdzalamuka lini kachiwiri. 10Ninga minga zakuyangayanga na ninga chakumwa cha wakuledzera, iwo umdzamala ninga chiputu chakuuma. 11Kuchoka kuna iwe, Nineve, wabula mwa wina omwe adakonza chakuipa kugazana na Yahova, tsaphungu wapezipezi.12Ibzi ndibzo Yahova walewa, ''Napo achikhala iwo ana mphamvu zawo zakumaliza na kuwanda kwakumaliza, amdzasalikiwa; wanthu wawo amdzamala. Soma iwe Yuda: Napo ndakuboneresa kale, nimdzakuboneresa lini pomwe. 13Tsapano nimdzatchola chigologolo cha wanthu amwewo kuchoka pa iwe; nimdzakhala bzakumangira bzako.''14Yahova wapereka chitongi cha iwepo, Nineve: ''Pamdzakhala lini pomwe wa mbewu wakubvekera na dzina lako. Nimdzagwesa fano lakutsema na mafano yachitsulo kuchoka mnyumba ya milungu yako. Nimdzakonza dindi la thenje lako, thangwe ndiwe wakulula.''15Nyag'anani, pa mapiri pana nzayo za wina omwe akubweresa nkhani yabwino, omwe akulengeza mtendere! Sekerera madyerero yako, Yuda, na kukwanirisa malumbiriro yako, thangwe wakuipa amdzakumenya lini pomwe; wadzonongekeratu.
21Wakuphwanyayo akubwera pamaso pako. Lindira litsito la muyi, nyang'anisa msewu, limbisa mchiuno mwako, pfuwa pabodzi mphamvu zako. 2Thangwe Yahova akubwezeresa ukulu bwa Yakobo ninga ukulu bwa Isaraeli, napo wakupondedza adawakhuthula achiwadzononga achidzononga mitawi ya mpesa.3Bzakukhotcherera bza wanthu wache wa mphamvu bzasanduka bzifwira, na anyankhondo abvala bzifwira, magareta yayetima na bzitsulo bzawo pa nsiku ndiyo yadakonzewa, apo mapsimo ya mulombwa yakuvuzuliwa mdzaulu. 4Magareta yakuthamanga mmisewu; yakuthamangira kutsogolo na mmambuyo mmisewu yakhwankhwa. Yakuoneka ninga bzakubvunikira, yachithamanga ninga kupenya.5Iye ambakumbuka wakubvekera wache; ambagwerana pakufamba pawo; ambakulumiza kukamenya litsito la muyi. Chakukhotcherera chikulu chakonzekera kukhotcherera wakumenyawa.6Misuwo pa mikulo yafunguliwa, apo nyumba yachifumu yagwa. 7Huzabu wakhunduliwa apo watakuliwa; atumiki wache wachikazi alira ninga nkhangaiwa, kuguguda pabzifuwa pawo.8Nineve ali ninga thawale lakuchucha la madzi, na wanthu wache kuthawa ninga madzi yakuthamanga. Wina akukuwa, ''Ima, ima,'' soma palibe akubwerera mmambuyo. 9Takulani bzakupondedza bza siriva, takulani bzakupondedza bza golide, thangwe palibe kumala kwache kwa thungwa lakukoyera, kwa vida ya bzinthu bzense bzakufunikira mu Nineve. 10Nineve alibe chinthu; alibe chinthu apo wapasuka. Mtima wa aliyense wasungunuka, mabondo ya aliyense yakugunsana pabodzi, na kuwawa mchiuno mwense; nkhope zawo zense zafwira.11Phanga la mphondolo tsapano liri kuponi, mbuto ndiyo wana wamphondolo akhadyera, mbuto ndiyo mphondolo zimuna na zikazi zikhafamba, na tuwana, pomwe zikhachita lini mantha na chinthu. 12Mphondolo zidakhadzula nyama zawo mmapidaso kupasa wana wawo; mphondolo imuna idachipa nyama yache kukapasa ikazi, ichidzala phanga lache na nyama, nyumba zache na nyama zakuphiwa.13''Onani, ndikugazana nawe--uku mkusewerakwa Yahova wa mathimu. Nimdzagasa magareta yako muutsi, apo lupanga limdzadya wana wako wa mphondolo. Nimdzachosa bzakudya bzako pa dziko, apo mafala ya mitumi yako yamdzabveka lini pomwe.''
31Pikado kuna muyi wakudzala na mulopa! Ngwakudzala na magunkha na bzombo bzakuba, wachifwamba ali mwemo nthawe zense. 2Soma tsapano muna kubveka kwa mitchamu na kuunga kwa magudumu yakuthamanga, akavalo gobodogobodo wa akavalo, na gwegwegwe wa magareta.3Wa pakavalo akuoneka, malupanga yakutoya na mapsimo yakuyetima! Midwi ya wakufa, matupi yakusaya kulewengeka--- wakuwaphawo akupingika na matupiyo. 4Ibzi bzikuchitika thangwera bzakuchita bza nkhwido bza mkazi wakudeka wachigololo, mwenekachiro ufiti, omwe ambagulisa madzinza kudzera mchigololo chache, na wanthu kudzera mu mchitidwe wache wa ufiti.5Ona, ndikugazana nawe-- uku mkulewa kwa Yahova wa mathimu---- nimdzakunzula saya yako ku nkhope kwako ndichionesa wa madzinza upezi bwako, manyazi yako kuna maufumu. 6Nimdzakuthusira bzakunyansa na kukuchitisa manyazi; nimdzakuikha ninga magalasi ya mmaso. 7Bzimdzachitika kuti aliyense wakukunyang'anisa amdzakuthawa achiti, 'Nineve wadzonongeka; mbani amdzamulirira? Niyenda kuponi kukagumana wina wakukunyamaliza?8Nineve, kodi uli nkhasa kuposana na Tebesi, wa pa Mkulo wa Nailo, omwe ana madzi kuuzungulira, omwe chemba lache ni nyanza, apo nyanzayo ndiyo ikhali mphepete yache? 9Kusi na Aigupto zikhali mphamvu zache, apo pakhalibe mamaliziro yache; Puti na Libiya akhali wakumthandiza.10Soma Tebesi adatengewa; adayenda kuukapolo; wanache ang'ono adatsotolewa nthindi nthindi pakulekezera pamisewu iriyense; awengi wache adachita m'bvimiro wa amuna wache wakubvekera, apo wanthu wache wense akuluakulu adamangiwa

njema.

11Iwepo pomwe umdzaledzera; umdzayezera kubisalika apo iwe pomwe umdzapsaga kwakuthawira kuthawa muwengi wako.12Malitsito yako yensene yamdzakhala ninga miti ya mikuyu na nkhuyu zakutoma kufwira: zingatekenyesiwa, zimbagwera mkamwa mwa wakudyayo. 13Ona, wanthu pakati pako mbaakazi; mipitiro ya mdziko mwako yafungukira awengi wako gepekepe; moto wadzononga mipiringidzo yawo.14Ndoko katunge madzi ya misasa; limbisa malitsito yako; ndoko pa dongo ukaponde banda la matope; takula mbamu za njedwa. 15Moto umdzakudzononga iwepo koko, na lupanga limdzakudzononga iwe. Limdzakudzononga iwepo ninga wana wa bziwala ambadyera chirichense. bzichite wekha ninga bziwala bzizinji, kuwanda ninga bziwala bzikulu bzikulu.16Wawandisa wamalonda wako kuposa nyenyezi za mdzaulu, soma ali ninga wana wa bziwala: bzimbapondedza dziko bzichimbuluka. 17Akuluakulu wako ali ninga mathimu ya bziwala, apo akuluakulu wa nkhondo wako ali ninga bziwala ndibzo bzimbachita bzidembedza mmanyumba pa madongo yakujejera. Soma dzuwa lingabula bzimbathawa, apo mbuto ndiyo bzimbayenda imbadziwika lini.18Mfumu ya Asuri; amakabusa wako agona; wakubvekera wako agona kupuma. Wanthu wako abalalikana pa mapiri, apo palibe aliyense kuwakontcheza. 19Palibe kulimba kungatheke na bzilonda bzako. Bzilonda bzako mpsikulu. Aliyense wakubva nkhani yako amdzaomba mmanja kusekera pa iwe. Kodi mbani omwe kuipa kwako kukanati kumpitapita?

Habakuku

11Uneneri ndibo Habakuku mneneri adabuona. 2Yahova, kufikizana liti nimdzakuwa pala kuthandiziwa, apo imwe neye kubva? Nimbalirira imwe, 'Phiringu!' soma mumdzapulumusa lini.3Thangweranyi mukundionesa bza pezipezi na kundionesera bzakunesa? Chidzonongeko na phiringu bziri pamaso pangu; pana ndewu, apo makani yanyanduka. 4Mthangwerache lamulo lalekeka, na chilungamo chikutulukira lini pomwe. Nakuti wakuipa azungulira wachilungamo; mthangwerache chilungamo chikubula chakufunyika.''5Nyang'anisani madzinza na kuyanyang'anisisa; dabwani na kudzimbuka! Thangwe chadidi ndasala pang'ono kuchita chinthu mu nsiku zanuzi kuti mumdzakhulupirira lini angadzakuuzani. 6Nakuti nyang'anani! Ndiri pafupi kulamusa Akasidi--dzinza lire lakugopsa na lakuwawa-- iwo akupita na kati na kati ya dziko kupsokonyola miyi ndiyo ikhali lini yawo yawo. 7Iwo mbakugopsa na kuchitisa mantha; chiyeruzo chawo na ukulu bwawo bzikupitirira kuchoka kuna iwo wene.8Akavalo wawo mbaliwiro kuposa akambuku, mbakukulumiza kuposa mphumphi zamaulo. Ndiye akavalo wawo ambadya kamkulumize, apo wapa akavalo wawo mbakuchokera mtantho wakutali zedi--- ambambuluka ninga chiombankhanga kukulumizira kudya. 9Iwo wense ambabwerera phiringu; mathimu yawo yambayenda ninga chonzi cha mchipululu achigwezeka wakumangiwa ninga mchenga.10Ndiye iwo ambanyoza mafumu, apo atongi mchakunyozeka chawo. Iwo ambaseka litsito lirilense, nakuti ambagwezeka mataka achiyapsokonyola. 11Ndiye chonzi chimdzathamanga; chimdzafamba kupitirira--wanthu wakuphonya, iwo omwe mphamvu zawo ni mulungu wawo.''12Kodi ndimwe lini wachikhalire, Yahova Mulungu wangu, Wakupambulika wangu? Timdzafa lini. Yahova waaikha pala chiyeruzo, apo imwe, Thanthwe, mwawakhazika kuti iwo alangike..13Maso yanu ngakuthwa kuona chakuipa, apo mumbakwanisa lini kunyang'anira chakuipa mwa kupondera. Thangweranyi tsono mwayang'ana mwakupondera iwo wakupereka anzawo? Thangweranyi muli chete wakuipa akupondereza iwo wachilungamo kuposa ndimo iwo aliri? 14Mumbawachita ninga nsomba mnyanza, ninga bzinthu bzakukwawa kusaya wakubzitonga pakati pawo.15Iye wanula wense kunja na medzo ya nsomba; iye ambakokonola amuna wense mu khoka lache la nsomba; ambagwezeka iwo pabodzi mu khoka lache lakukokonolera; ndiye iye ambasekera apo ali wakudekedwa. 16Mthangwerache iye akuphera nsembe khoka lache pakuti mwa ibzi gawo lache linilemera na chakudya chache chiniwanda. 17Kodi iye tsono amdzakhuthula basi mu khoka lache, achidzapitiriza kupha madzinza mwakusaya nsisi?''
21Nimdzaima pa nsandamira yangu yakulindira na kukhazikika ndekha pa nsanza yakulindira, ndichidzanyang'anisa bwino kuona ndibzo iye amdzalewa kuna ine na ndimo ine ningadzatawirire pa dandaulo langu.2Yahova adanditawira achiti, ''Nembera masomphenyayo na kuyanemba padecha pa meza kuti kuti wakuyalewenga athamange. 3Thangwe masomphenyayo yakudikhira nyengo yakuikhidwiratu apo yamdzachitira umboni apo yamdzagwa lini. Kudzera mkuchedwa kwache, yadikhire. Nakuti yamdzabwera basi chadidi apo yamdzazengereza lini.4Ona! Iye omwe bzakukhumba mmoyo wache bziri lini bzakuthamuka iye ambabzikuza. Soma wakulungama amdzakhala na chikhulupiriro chache. 5Mchadidi, ninga vinyo ali wakunyengeza, ndendendembo na munthu wamadumwa ambakhala lini pamuyi. Amkuza ngololo yache ninga Thenje; na ninga imfa, iye ambakhutisiwa lini. Wagwezeka pabodzi madzinza yensene, achibzichemerera wanthu wense.6Kodi wensenewa amdzabzitengera lini mwambi na manyozo, mibvunzo yautowa kuguma bza iye, kumbati, ''Tsoka kuna iye wakuwanzisa ndibzo mpsache lini! Nakuti kufikizana liti ndilo mumdzakhala mchithimizira basi kulemera kwa bzakuphata ndibzo mwatenga?' 7Kodi wakukulumani imwe amdzagalamuka lini kamkulumize, na iwo wakukugopsani achilamuka? Umdzakhala bzakukolola bzawo. 8Thangwe wapondedza wanthu azinji, wense wanthu wakusalira amdzakupondedza iwepo. Nakuti wajojeza mulopa wa wanthu na kuchita phiringu kugazana na dziko, miyi, na wensene wakukhala mwemo.9Tsoka iye wakupindulisira nyumba yache phindu lakuipa, kuti ayikhe chitsa chache padzaulu kuti abziletsetse yekha mmanja mwa chakuipa.' 10Wachitira nyumba yako cha manyazi pa kudzononga madzinza mazinji ya wanthu, na kuphonyera moyo wako. 11Nakuti minyala imdzakuwa kuchoka pa nyumba, apo mitanda ya matabwa imdzayatawira,12Tsoka kuna iye wakumanga muyi na mulopa, na kukhazikisa muyi na chisalungamo.' 13Mchakuchoka lini kuna Yahova wa wanthu azinji kuti wanthu aphatire basa moto, na madzinza kuneta okha pa bzakusaya basa? 14Pakuti dziko lapansi limdzadzala na chidziwiso cha ulemerero bwa Yahova ninga madzi yambampsinkhira pansi pa nyanza.15Tsoka kuna iye wakungingimiza anzache kumwa--umbaonesera ukali bwako apo umbawaledzeresa kufuna kuwaonera kukhal;a pezi kwawo.' 16Umdzadzaliwa na manyazi nkhankha ya ulemerero. Tsapano ni pfoti lako! Mwaya, apo umdzabzioneresa kumaso kwako kwakusaya kugwatiwako! Kaneka m'boko lamadidi la Yahova imdzakutembenukira iwe, apo manyazi yamdzampsinkha ulemerero bwako.17Phiringu lakuchitika mu Lebano limdzakugugudiza iwe na kudzonongeka kwa nyama kumdzakugopsa. Nakuti wajojeza mulopa wa wanthu na kuchita phiringu kugazana na dziko lapansi, miyi, na wense wakukhala mwemo.18Phindu liri kuponi mchilinganiro chakutsema? Nakuti wakuchikonzayo wachitsema! Ayai chilinganiro chakusula cha chitsulo, mpfunzisi wa bzakunama? Nakuti wakulikonzayo ambakhulupirira ndicho iye wachikonza angakonza mafano yakusaya basaya. 19Tsoka kuna iye wakulewa kuna mutiyo, 'Lamuka! ayai kuna mwala wakusaya kulewalewa, 'Lamuka!' Kodi bzinthu ibzi bzikupfunzisa? Ona, chagugudiziwa na golide na siriva, soma chiribe mphuye yakupuma mwa icho. 20Soma Yahova ali mkachisi wache wakupambulika! Khalani chete pamaso pache, dziko lense lapansi.''
31Pembo la Habakuku mneneri: 2Yahova, ndabva mbiri yanu, apo ndina mantha. Yahova, tsitsimusani basa lanu pakati pa nthawe zino; pakati pa magole yano lidziwiseni; kumbukirani kukhala na nsisi paukali bwanu.3Mulungu adachokera ku Temani, apo Wakuchenayo kuchokera ku Phiri la Parana. Sela ulemerero Bwache budampsinkha mdzaulu, na dziko lapansi lidadzala na kumulemekeza kwache.4Na kuyetima kwache ninga kubvunika, mizere yakutoya idapenya kuchoka mmanja mwache; apo popo ichimpsinkha mphamvu yache. 5Nthenda yakupha idayenda pamaso pache, apo miliri idabula kunja pa nzayo zache.6Iye adaima achipima dziko lapansi; iye adanyang'ana achinjenjemeresa madzinza. Neye mapiri yachikhalire yadapfudzika, na tumapiri twachikhalire tudamukotamira pansi. Mafambidwe yache ndiyo yachikalekale7Ndidaona mahema ya Kusani yali mmatsautso, na nguwo za mahema mdziko la Midyani zikutetemera. 8Kodi Yahova akhadakalipa, nayo mikulo? Kodi ukali bwanu bukhali pa mikulo, ayai ukali bwanu pa nyanza, pomwe imwe mudatchobva pa akavalo wanu na magaleta yanu ya chipulumuso?9Mudachosa uta bwanu bwakusaya chakumpsinkhira; mwapangira misewe ku uta bwanu! Mudagawa dziko lapansi na mikulo. 10Mapiri yadakuonani yachibva bzakuwawa. Chigumula cha madzi chidapita; nyanza yakuzika idabvekesa mafala yache. Idadzusa manja yache mdzaulu.11Dzuwa na mwezi bzidaima pulu mdzaulu pa kupenya kwa misewe yanu pomwe ikhambuluka, pa kupenya kwa misewe yakuyetima. 12Mwapondedza padziko lapansi na ukali. Na ukali imwe mwapuntha madzinza.13Mudatulukira pala chipulumuso cha wanthu wanu, pala chipulumuso kuna wakudzozewa wanu. Mudamenya msolo wa nyumba ya wakuipa kuonesa padecha kuchoka mtsinde kufikizana mkhosi.14Mwapsonda msolo wa wankhondo wache na mapsimo yache ya iye thangwe iwo akhabwera ninga kabvulimvuli kudzatimwaza ife; kusekerera kwawo kukhali ninga kudzapondedza wakusaya m'buto mwakabisira. 15Mudapondedza pa nyanza na akavalo wanu, na kugwezeka madzi mazinji.16Ndidabva, apo mmimba mwangu mudatetemera! Milomo yangu idatetemera na mafalayo. Chibvundi chidapita mmafupa mwangu, apo pakhadaponda inepo ndidatetemera pomwe ndikhadikhira mwakuderekha pala nsiku ya matsautso kufika pa wanthu wangu omwe ambatithira nkhondo ife.17Napo muti wa mkuyu umbaphuka lini na kuti palibe chipaso ku mpesa; na napo chipaso cha muti wa azitona chakhumudwisa na minda ikubala lini bzakudya; na napo bzifuwo bzachosewa kuchoka mmakola apo palibe ng'ombe mmakola, ichi ndicho nimdzachita.18Soma, nimdzasekera mwa Yahova. Nimdzakhala wakusekera thangwera Mulungu wa chipulumuso changu. 19Mbuya Yahova ndiye mphamvu yangu apo iye ambachitisa nzayo zangu kukhala ninga za mbawala. Iye ambandichitisa kuyenda mtsogolo ya mbuto zangu zakupambulika. --Kuna wakufambisa nyimbo, pa bzakuimbira bzakukhala na mawaya.

Zefaniya

11Aya ndiyo mafala ya Yahova ndiyo yadabwere kuna Zefaniya mwana wachimuna wa Kusi mwana wachimuna wa Gedaliya mwana wachimuna wa Amariya mwana wachimuna wa Hezekiya, mu nsiku za Yosiya mwana wachimuna wa Amoni, mfumu ya Yuda. 2''Nimdzamala bzense kubzichosa pamataka-- uku mkusewera kwa Yahova. 3Nimdzadzononga wanthu na nyama; nimdzadzononga mbalame za mdzaulu na nsomab za mnyanza, bzakukhumudwisa pabodzi na wakuipa. Thangwe nimdzachosaa wanthu kuchoka pa mataka---uku mkusewera kwa Yahova.4Nimdzapalawiza boko langu pa Yuda na wanthu wense wakukhala mu Yerusalemu. Nimdzasantha aliyense wakusalira wa Baala kuchoka pa mbuto ino na madzina ya wanthu wakuchita mafano pakati pa wansembe, 5wanthu omwe padzaulu pa nyumba ambanamata thimu lamdzaulu, na wanthu wakunamata na kulumbirira Yahova soma achilumbirira pomwe mfumu yawo. 6Nimdzasantha pomwe omwe aphinduka kulamba kutewera Yahova, wale omwe ambapsaga lini Yahova ayai kukumbira kuna iye.7Khalani chete pamaso pa Mbuya Yahova! Thangwe nsiku ya Yahova yafendera; Yahova wakonzera nsembe ya wakuchemeriwa wache. 8''Kumdzachitika nsiku ya nsembe ya Yahova, kuti nimdzalanga mafumu na wana wa mafumu, na aliyense wakubvala bzakubvala bzachilendo. 9Pa nsiku yoyo nimdzalanga wense wakumogamoga pa milundo, wale wakudzala nyumba ya mbuyawo na chiwawa na chinyengo.10Ndiye imdzakhala nsiku yoyo---uku mkusewera kwa Yahova--kuti kulira kwa mtsautso kumdzabwera kuchoka pa Msuwo wa Nsomba, kulira kuchoka ku mphimpha yachiwiri, na muungiro wa kugwa kukulu kuchokera ku mapiri. 11Lirani, wanthu wa Mphimpha ya Malonda, thangwe wanthu wense wa Kenani atayika; wale wense wakusenza siriva amdzadzonongewa.12Bzimdzachitika pa nthawe yoyo kuti nimdzapsagapsaga mu Yerusalemu na kandiyero ndichilanga wanthu omwe akhazikika pa vinyu wawo mkumbati mumtima mwawo, 'Yahova amdzachita lini chinthu, chabwino ayai chakuipa.' 13Vida zawo zimdzapondedzewa, apo nyumba zawo zimdzakhala matere! Iwo amdzamanga nyumba soma neye kuzikhala, achibzala mpesa soma neye kumwa vinyu wache.14Nsiku ikulu ya Yahova yafendera, yafendera na kukulumiza kamangu! Muungiro wa nsiku ya Yahova umdzakhala ule wa nyankhondo wa mphamvu kulira maninge! 15Nsiku yoyo imdzkhala nsiku ya ukali, nsiku ya mtsautso na kukalipa, nsiku ya chonzi cha mvula na mtsautso, nsiku ya m'dima na chisisira, nsiku ya mitambo na m'dima wakuthonera. 16Imdzakhala nsiku ya nyanga za atonde wa mabira na yakulirira miyi ya malitsito na nsaka zitali za nkhondo.17Thangwe nimdzabweresa mtsautso pa wanthu, kuti adzafambe ninga azimola thangwera aphonyera Yahova. Mulopa wawo umdzatsanuliwa ninga pfumbi, na bziwalo bzawo bza mkati ninga ndowe. 18Neye siriva wawo ayai golide bzimdzakwanisa kuwapulumusa pa nsiku ya ukali bwa Yahova. Mmoto wa wakumchitira iye njiru dziko lensene lapansi limdzakhudyuliwa, nakuti iye amdzabweresa kumala, kwakugopsa kwa wanthu wense wa dziko lapansi.''
21Gwezekanani pabodzi na kugwezeka dzinza lakusaya kukhumba chinthu-- 2lamulo likanati kuyamba kubala apo nsiku yoyo imdzapita ninga mankhunyete, ukali bwakugopsa bwa chilango cha Yahova bukanati kukugwerani. 3Psagani Yahova, imwe wanthu mwense wakupfatsa wa dziko lapansi wakubvera chiyeruzo chache! Psagani chilungamo. Psagani kupfatsa, apo pinango pense mungadzateteziwe nsiku ya chilango cha Yahova.4Thangwe Gaza amdzafulukiwa, apo Asikeloni amdzasanduka matere. Iwo amdzathotha Asidodi masikatikati, achidzazula Ekironi! 5Pikado kuna wanthu wa m'bali mwa nyanza, dzinza la Akereti! Yahova wasewera kugazana nawe Kanani, dziko la Afilisiti. Nimdzadzononga iwe kufikizana palibe wakukhala mwemo kusalira.6Ndiye m'bali mwa nyanza mumdzakhala uswa bwakubiriwira bwa amakabusa na bwa makola ya mabira. 7Mphimpha ya m'bali imdzakhala ya wakusalira wa nyumba ya Yuda, omwe amdzausa mabira mwemo. Wanthu wawo amdzagona usiku mnyumba za Asikeloni, thangwe Yahova Mulungu wawo amdzawasamala achidzabweza ukapolo bwawo.8Ndabva kutonza kwa Moabu na matukwano ya wanthu wa Amoni pomwe iwo adatonza wanthu wangu achiphotchola malire yawo. 9Mthangwerache, pana moyo wanguyu-- amti Yahova wa mathimu, Mulungu wa Isaraeli-- Moabu amdzasanduka ninga Sodomu, apo wanthu wa Amoni ninga Gomora; mbuto ya chiriri na dindi la munyu, lakufulukiwa kwa muyaya. Soma wakusalira wa wanthu wangu amdzawapondedza, apo wakusala wa dzinza langu amdzawatenga iwo.''10Ichi chimdzachitikira Moabu na Amoni thangwera kusamwa kwawo, nakuti iwo adatonza achibzikuza pa wanthu wa Yahova wa mathimu. 11Ndiye Yahova amdzakhala wakugopsa kuna iwo, thangwe iye amdzadzononga milungu yense ya dziko lapansi. Aliyense amdzakotamira iye, aliyense kuchoka pa mbuto yache yache, kuchoka mmadziko ya m'bali mwa nyanza ya wanthu wense.12Imwe Akusi mumdzapsondewa pomwe na lupanga langu, 13apo boko la Mulungu limdzamenya kumpoto mkudzononga Asuri, mwakuti Nineve amdzasanduka matere yakufulukiwa, wakuuma ninga chipululu. 14Ndiye bzifuwo bzimdzagona pansi mwemo, nyama zense za moda na moda; kadzidzi wa mchipululu na kaukutu bzimdzapumira pamsolo pa nsandamira zache. Mchemero umdzabveka kuchoka mmazenera; madongo yamdzakhala pamsuwo; nsandamira zache za kuumba mwa mantikade zimdzaonekera.15Uyu ni muyi wachisekerero omwe udakhala mwakusaya mantha, omwe udati mumtima mwache, ''Ine ndine, apo palibe chakulingana nande.'' Wasanduka wakuyebwerera, mbuto yakugona bzilombo mwemo. Aliyense wakugwata pafupi na iwo amdzapsonya mpsonyo na kupukusa msolo wache.
31Tsoka kuna muyi wakupanduka! Muyi wa chiwawa waipisiwa. 2Ulibe kubvera mafala ya Mulungu, ayai kubvuma kulungamiziwa kuchoka kuna Yahova. Umbakhulupirira lini Yahova apo umdzafenderera lini Mulungu wache,3Mafumu yache ni mphondolo zakulira pakati pawo. Wakuyeruza wache ni mphumphi za usiku zomwe zimbasiya lini chakudzatamfuna machibese. 4Aneneri wache mbamatukutuku na wanthu wakunyengeza. Ansembe wache adaipisa mbuto yakuchena achipotoza chilamulo.5Yahova ngwachilungamo pakati pache. Iye angachite lini chakuipa. Machibese yaliyense ambaonesera chilungamo chache! Chimdzabisika lini mkutoya kwache, soma wakusaya kulungama ambadziwa lini manyazi.6Ndadzononga madzinza; malitsito yawo yapasuka. Ndasandusa misewu yawo matere, pala kuti palibe ati agwate mwemo. Miyi yawo yadzonongewa kuti mulibe munthu wakukhala mwemo. 7Ndidati, 'Chadidi mumdzandigopa ine. Bvumani kukonzeseriwa apo nampodi kubwedzeka ku miyi yanu thangwera bzense ndibzo ndakonza kukuchitirani imwe.' Soma iwo akhali wakukhumba kuyamba machibese yaliyense pakuchita chinyengo mu bzakuchita bzawo bzense.8Mthangwerache ndidikhireni-- Yahova watenepo---kufikizana nsiku ndiyo ndidzalamuke mkupsokonyola nyamayo. Thangwe ndakumbuka kugwezeka madzinzaya, kugwezeka maufumu, kuyatsanulira ukali bwangu-- ukali bwangu bwense bwakugaka; thangwe mmoto wa nsanje yangu dziko lense lapansi limdzakhudyuliwa.9Soma kinangoko nimdzachenesa milomo ya wanthu, kuti wense adzachemere dzina la Yahova kumtumikira iye phewa na phewa. 10Kuchoka ng'ambu ya mkulo wa Kusi wakunamata wangu--wanthu wangu wakumwazikana-- amdzabwera nacho chakupereka changu. 11Nsiku yoyo umdzanyazisika lini na bzakuchita bzako ndibzo udandigandukira nabzo, kuchoka pa nthawe yoyo nimdzachosa pakati pako iwo wakusekera na kubzithembeza kwawo, na thangwera kuti umdzabzikuza lini pomwe pa phiri langu lakupambulika.12Soma nimdzasiya pakati pako wanthu wakubonera na wanthu wakusaya, apo amdzaona pakuthawira mdzina la Yahova. 13Wakusalira wa Isaraeli amdzachita lini pomwe bzakusaya kulungama ayai kusewera bzakunama, apo palibe lirime la chinyengo kudzagumanika mkamwa mwawo; ndiye amdzadya achigona pansi, apo palibe wakudzawagopsa.''14Imba, mwana wachikazi wa m'Ziyoni! kuwa, Isaraeli. Khala wakusekera na kudekedwa na mtima wako wense, mwana mkazi wa Yerusalemu. 15Yahova watenga chilango chako; wadzeresa kwina awengi wako! Yahova ni mfumu ya Isaraeli pakati pako. Umdzagopa lini pomwe chakuipa! 16Mu nsiku yoyo iwo amdzati kuna Yerusalemu, ''Nampodi kugopa, Ziyoni. Nampodi manja yanu yalefuke.17Yahova Mulungu wako ali pakati pako, wa mphamvu kukupulumusa iwe. Iye amdzasekera pa iwe na chisekerero; iye amdzakhala chete pa iwe mchikondi chache; iye amdzadekedwa nawe na kukuwa kwa chilungamo. 18Nimdzagwezeka iwo wakulirira, wale omwe angakhale lini pa madyerero yakuikhika, ndiye umdzachita lini nabzo manyazi yaliyense.19Onani, ndiri pafupi kuchita nawo wense wakukuboneresani. Pa nthawe yoyo, nimdzapulumusa wakugwidoma ndichigwezeka wakuthothewayo. Nimdzawaikha kukhala chilemekezo, ndichidzachinja manyazi yawo kukhala kudziwika mdziko lense lapansi. 20Pa nthawe yoyo nimdzakutsogolerani; pa nthawe yoyo nimdzakugwezekani pabodzi. Nimdzakupani dzina na chilemekezo pakati pa wanthu wense wa dziko lapansi ningadzabweza ukapolo bwanu pamaso panu,'' wati Yahova.

Hagayi

11Mgole lachiwiri la Dariyo mfumu, mwezi wa chitanthatu, pa nsiku yakutoma ya mwezi, mafala ya Yahova yadabwera kuna Hagai mneneri kuna kazembe wa Yuda, Zerubabele mwana wachimuna wa Sealitiyeli, na kuna mkulu wa ansembe Yoswa mwana wachimuna wa Yehozadaki, kulewa, 2''Yahova wa mathimu wati tere: Wanthuwa ati, 'Nthawe ikanati kukwana kuti ife tibwere ayai kumanga nyumba ya Yahova.''3Mafala ya Yahova yadabwera mmanja mwa Hagayi mneneri, kulewa, 4''Kodi ni nthawe yakuti imwe mukhale mnyumba ndizo mwamaliza kumanga, uko nyumba iyi iri yakupasuka? 5Ndiye tsapano Yahova wa mathimu wati tere: Mtima wanu usamalire njira zanu! 6Mwabzala bzizinji soma mumtuta pamkiti; munidya soma neye kukhuta: munimwa soma neye kuledzera. Munibvala bzakubvala soma mungathume lini, apo na iye wakuphata basa lakupagaliwi aniphata kobiri zakutondo kuikha m'bolosa lakubokaboka!7Yahova wa mathimu wati tere: ''Samalirani njira zanu! 8Ndokoni mukakwire m'phiri, mukabwerese matabwa, mumange nyumba yangu; ndiye nimdzadekedwa nabzo, ndichidzalemekeziwa.'' 9''Mudapsaga bzizinji, soma onani! mwabweresa bzakuchepa pamuyi, thangwe ndidabzimbulusa! Thangweranyi?'' walewa Yahova wa mathimu. ''Thangwe nyumba yangu yapasuka, uko aliyense wa imwe ambathamangira kumuyi kwache.10Thangwera bzobzi kudzaulu kwalambiza mame, na mataka yalambiza bzakumera bzache. 11Ndachemera chilala pa dziko na pamapiri, pa tirigu na pa vinyu mupsa, pa mafuta, na ndibzo mataka ymbabala, pa wanthu na pa bzifuwo, na pa basa la manja yanu!''12Kinangoko mwana wa Sealitieli, na mkulu wa ansembe Yoswa mwana wa Yohozadaki, pabodzi na wensene wakusalira wa wanthu, adabvera mafala ya Yahova Mulungu wawo na mafala ya Hagayi mneneri, thangwera Yahova Mulungu wawo wamutumiza iye apo wanthu adagopa pamaso pa Yahova. 13Ndiye Hagayi, mtumi wa Yahova, adasewera na mtumi wa Yahova kuna wanthu achiti, ''Ndiri namwe!---uku mkulewa kwa Yahova!''14Ndiye Yahova adanyosa mzimu wa kazembe wa Yuda, Zerubabele mwana wachimuna wa Sealitieli, na mzimu wa mkulu wache wa nsembe Yoswa mwana wachimuna wa Yehozadaki, na mzimu wa wanthu wensene wakusalira, mwakuti iwo adayenda achikaphata basa pa nyumba ya Yahova wa mathimu, Mulungu wawo 15mu nsiku ya makumi mawiri na chinayi ya mwezi wachitanthatu, mgole lachiwiri la mfumu Dariyo.
21Mu mwezi wachinomwe pa nsiku yakutoma ya mweziyo, mafala ya Yahova yadabwera kuna Hagayi mneneri, kuti, 2''Uza kazembe wa Yuda, Zerubabele mwana wachimuna wa Sealitieli, na mkulu wa ansembe Yoswa mwana wachimuna wa Yehozadaki, na kuna wanthu wensene wakusalira. Lewa,3'Mbani wasala pakati panu omwe adayiona nyumbayi mu ulemerero bwache bzakutoma? Mukuyiona tani tsapano lino? Iri lini yapezipezi mmaso mwanu? 4Tsapano, limbika, Zerubabele!--uku mkulewa kwa Yahova--- ndiye limbika, mkulu wa ansembe Yoswa mwana wa Yehozadaki; apo limbikani, wanthu wa mdziko! ---uku mkulewa kwa Yahova--apo phatani basa, thangwe ndiri namwe!--- uku mkulewa kwa Yahova wa mathimu. 5Uyu ni mpangano ndiwo ndidakhazikisa namwe pomwe mudabula mu Aigupto, apo Mzimu wangu waima pakati panu. Nampodi kugopa!6Thangwe Yahova wa mathimu wati tere: Tsampanopali nimdzatekenya pomwe kudzaulu na dziko lapansi, nyanza na dziko lakuuma! 7Nimdzatekenya dzinza lirilense, apo dzinza lirilense limdzabweresa bzinthu bzawo bza nsengwa yapatali kuna ine, ndichidzadzala nyumbayi na ulemerero, watenepo Yahova wa mathimu.8Siriva na golide mpsangu!--uku mkusewera kwa Yahova wa mathimu. 9Ulemerero bwa nyumba ino bumdzakhala bukulu mtsogolo muno kuposa bwakutoma, watenepoyo Yahova wa mathimu, apo nimdzakupa mtendere, apo m'buto ino nimdzapereka mtendere!-- uku mkusewera kwa Yahova wa mathimu.''10Pa nsiku ya makumi mawiri na chinayi ya mwezi wachipfemba, mgole lachiwiri la Dariyo, mafala ya Yahova yadabwera kuna Hagayi mneneri, kulewa. 11''Yahova wa mathimu wati tere: Bvunzani wansembe bza chilamulo, mulewe, 12'Munthu angatakula nyama yakupambuliwa pambali pala Yahova mkuputira pa khanza la malaya yache, apo khanzalo mkukhuya chakudya ayai muliwo, vinyu ayai mafuta, pinango chakudya cha moda uliwense, kodi imbakhala pomwe yakuchena?''' Wansembeyo adatawira achiti, ''Neye.''13Ndiye Hagayi adati, ''Munthu wakupsipiziwa thanwera imfa angaphata chirichense cha bzinthubzi, kodi ambakhala wakupsipa?'' Ansembe adatawira achiti, ''Inde, ambakhala wakupsipa.'' 14Ndiye Hagayi adatawira achiti, ''Ndendende na wanthuwa na madzinzaya pamaso pangu!--- uku mkusewera kwa Yahova--ndendende na basa la manja yawo. Bzomwe ambandipa ine mpsakupsipa!15Ndiye tsapano, kumbukani mmitima mwanu bza kale kufikizana lero lino. Mwala ukanati kuyikhiwa mkachisi wa Yahova, 16akhali tani tsono? Pomwe mudabwera pa mudwi wa tirigu wa mphimo makumi mawiri, pakhana khumi zokha; apo pomwe mudafika pa chakupondera mpesa kudzatunga mphimo makumi machanu, pakhana makumi mawiri zokha. 17Ndidakumenyani apo basa lensene la manja yako na chinsikwi na chinoni, soma mulibe kutembenukira kuna ine--uku mkusewera kwa Yahova.18Kumbukani kuchoka lero lino kuyenda mtsogolo, kuchoka pa nsiku ya makumi mawiri na ziinayi za mwezi wachipfemba, kuchoka pa nsiku ndiyo maziko ya kachisi wa Yahova yadakhazikisiwa. Lingirirani! 19Kodi mgwangwa mbewu ikalipo? Mpesa, mkuyu, khangaza, azitona bzikanati kubala! Soma kuchoka lero lino nimdzakudalisani!''20Mafala ya Yahova yadam'bwerera kachiwiri Hagayi pa nsiku ya makumi mawiri na chinayi ya mwezi yachiti, 21''Uza kazembe wa Yuda, Zerubabele, ulewe, 'Nimdzatekenya kudzaulu na dziko lapansi. 22Thangwe nimdzagunkhuliza makadera ya ufumu ndichidzononga mphamvu za maufumu ya madzinza! Nimdzagunkhuliza magareta na wakufambisa wawo; akavalo na wakutchobva wawo amdzagwa pansi, aliyense thangwera lupanga la m'bale wache.23Pa nsiku yoyo---uku mkusewera kwa Yahova wa mathimu-- nimdzakutenga, Zerubabele mwana wachimuna wa Sealitieli, kukhala mtumiki wangu---uku mkusewera kwa Yahova. Nimdzakuikha ninga mphete yakudindira, thangwe ndakusankhula!--uku mkusewera kwa Yahova wa mathimu!''

Malaki

11Mitolo ya mafala ya Yahova ya kuna Iaraeli na boko la Malaki. 2''Ndakukondani,'' wati Yahova. Soma imwe mukuti, ''Mwatikonda tani?'' ''Kodi Esau akhali lini babache wa Yakobo?'' watenepo Yahova. ''Npo ndidakonda Yakobo, 3soma Esau ndamuwenga. Ndidasandusa mapiri yache matere, apo ndachita chakusiiriwa chache mbuto ya mbwaya za mchipululu.''4Penu Edomu wati, ''Tagumuliwa, soma timdzabwerera kudzamanga matere,'' Yahova wamathimu watenepo, ''Iwo angamange pomwe soma ine nimdzatsudzula pomwe. Winango amdzawachemera iwo 'Dziko la chakuipa' na 'Wanthu omwe Yahova wakalipa nawo chikalipire.' 5Maso yanu chaiyo yamdzaona ichi, apo mumdzati, 'Yahova ni mkulu kuposa malire ya Isaraeli.'6Mwana ambalemekeza babache, apo wakutumikira ambalemekeza mbuyache. Penu ine, tsono, ndine Baba, ulemu bwangu buli kuponi? Penu ndine mbuya, kundigopa kuli kuponi?'' watenepo Yahova wa mathimu kuna imwe aneneri, omwe mumbanyoza dzina langu. ''Soma mumbati, 'Tanyoza tani dzina lanulo?' 7Thangwera kupereka mkate wakupsiziwa pa guwa langu la nsembe. Soma mumbati, 'Takupsipizani tani?' Thangwera kulewa kuti meza ya Yahova njakunyozeka.8Pomwe mumpereka nyama zakusaya maso kukhala nsembe, mkuipa lini kumweko? Mungambapereka zakupunduka na zakudwala, mkuipa lini kumweko? Kaiperekeni kuna kazembe wanu! Amdzakubvumani ayai kukutawirizani?'' watenepo Yahova wamathimu. 9Tsapano mukupitiriza kukumbira nkhope ya Mulungu, kuti atichitire chifundo. Soma Yahova wa mathimu wati na chakupereka mmanja mwanu, kodi iye amdzakutawirizani?10Oh, pachikhala pakhala m'bodzi wa imwe kufunga mipitiro ya mkachisi, kuti muleke kugasa moto wakubvunikira pa maguwa yangu ya nsembe papezi! Nimbakomedwa lini namwe,'' watenepo Yahova wamathimu, ''apo nimdzabvuma lini chirichense chakupereka kuchoka mmanja mwanu. 11Thangwe kuchoka pamabuliro ya dzuwa kukafika kukamira dzina langu limdzakhala likulu pakati pa madzinza na m'buto iriyense chakupereka cha bzakufukiza na ufa chimdzaperekiwa mdzina langu. Thangwe dzina langu limdzakhala likulu pakati pa madzinza,'' watenepo Yahova wamathimu. 12''Soma mukuliyipisa mungambati meza ya Mbuya yaipisiwa, na chipaso chache, chakudya chache, mchakunyozeka.13Mumbati pomwe, 'Si kunetesa kwache chochi,' apo mwafwenkha kuchipepusa ,'' watenepo Yahova wa mathimu. ''Mumbabweresa chakung'ambika ayai yakupunduka ayai yakudwala; apo ichi mumbabweresa kukhala chakupereka chanu. Kodi ndichibvume ine kuchoka mmanja mwanu?'' watenepo Yahova. 14''Wakunyengezayo mbaatembereriwe omwe ana nyama imuna mthimu lache apo mkulumbirira kundipa ine, apo chensecho mkukhala nsembe kuna ine, Mbuya, yakupunduka! Thangwe ndine mfumu ikulu,'' watenepo Yahova wa mathimu, ''apo dzina langu limdzalemekeziwa pakati pa madzinza.''
21Tsapano imwe ansembe, chitongi ichi mchanu. 2Penu munibvera lini, apo penu mumchiikha lini mu mtima mwanu kupereka ulemu ku dzina langu,'' watenepo Yahova wa mathimu, ''ndiye nimdzatumiza themberero kuna imwe, apo nimdzatemberera madaliso yanu. Mchadidi, ndawatemberera iwo, thangwe mukuikha lini chitongi changu mu mtima mwanu.3Onani, ndiri pafupi kutsimula wa mbewu yanu, apo nimdzapalanga ndowe pa nkhope zanu, ndowe za nsembe zanu wene, apo iye amdzakuchosani pabodzi nacho. 4Mumdzadziwa kuti ndatumizira chitongichi imwe, na kuti mpangano wangu umdzapitirira kukhala na Levi,'' watenepo Yahova wa mathimu.5Mpangano wangu na iye ukhali moyo na mtendere, apo ndidapereka ibzo kuna iye; ndidampa mantha, apo adadigopa, achigopeka mdzina langu. 6Chilamulo cha chadidi chikhali mkamwa mwache, apo palibe chakunama chidagumanika pa milomo yache. Iye adafamba nande mu mtendere na mwakuthamuka achibweza azinji kuleka mphumbza. 7Thangwe milomo ya wansembe imbakoye chidziwiso apo wanthu ambapsage chilamulo kuchoka mkamwa mwache, nakuti iye ni mtumi wa Yahova wa mathimu.8Soma mwapambuka mnjira ya chadidi. mwachitisa azinji kukhukhumudwa ku ulemu bwa chilamulo. Mwaipisa chipangano cha Levi,'' watenepo Yahova wa mathimu. 9Ndiye, ndakuikhani wakunyozeka na wakuchepseka pamaso pa wanthu wensene,m thangwe mulibe kukoya njira zangu, soma mudatong mwakunyang'ana nkhope pa nkhani za chilamulo.''10Kodi palibe Baba m'bodzi wa ife tense? Kodi Mulungu m'bodzi alibe kutilenga ife? Thangweranyi tilibe chikhulupiriro munthu aliyense kulimbana na m'bale wache, kuipisa chipangano cha abereki wathu? 11Yuda wakhala wakusaya kukhulupirika. Chinthu chakunyansa chachitika mu Isaraeli na mu Yerusalemu. Thangwe Yuda waipisa mbuto yakuchena ya Yahova yomwe iye ambaikonda, achiloola akazi wa milungu yakunja. 12Yahova agwese kuchoka ku mahema ya Yakobo munthu wakuchita ichi, omwe adapenya na omwe amtawirayo, neye achikhala akubweresa chakupereka kuna Yahova wa mathimu.13Imwe mumbachitambo bzobzi: Mumbagugudiza guwa la nsembe la Yahova na misozi, na kulira na kuyimba, thangwera kuti iye alibe kutembenukira ku chakupereka ayai kuchibvuma na udidi kuchoka mmanja mwanu.14Soma imwe mumbati, ''Thangweranyi iye akuleka? Thangwe Yahova akhali mboni pakati pa iwe na mkazi wa ubwana bwako, omwe udamchitira chakusaya kukhulupirika, napo kuti iye ni mwayako mkazako wa pangano. 15Kodi iye alibe kuwaikha m'bodzi, na benthu la mzimu wache? Ndiye thangweranyi iye adakuikhani kukhala m'bodzi? Thangwe iye akhapsaga mbewu kuchoka kuna Mulungu. Ndiye bzinyang'anire wekha mu mzimu wako, apo nampodi kukhala wakusaya kukhulupirika kuna mkazi wa ubwana bwako. 16''Thangwe ine nimbawengana na kuzimbula,'' watenepo Yahova, Mulungu wa Isaraeli, ''na omwe ambampsinkha chakubvala chache na chiwawa,'' watenepo Yahova wa mathimu. ''Ndiye bzinyang'anireni mwekha mu mzimu wanu apo nampodi kukhala wakusaya kukhulupirika.''17Mwanetesa Yahova na mafala yanu. Soma mwati, ''Iye tamunetesa tani?'' Thangwera kulewa, ''Aliyense wakuchita chakuipa ngwabwino pamaso pa Yahova, apo iye ambakomedwa nawo.'' ayai ''Mulungu wachiyeruzoyo ali kuponi?''
31Onani, ndiri pafupi kutumiza mtumi wangu, apo amdzakonzesa njira patsogolo pangu. Ndiye tsono Mbuya, omwe mukumupsagapsaga, amdzabwera mwachidzidzi ku kachisi wache. Mtimu wa mpangano omwe mwa iye mumkomedwa naye, onani, amdzabwera,'' watenepo Yahova wa mathimu. 2Soma mbani amdzakwanisa kupirira nsiku yakubwera kwache? Mbani amdzaima iye angadzaonekera? Pakuti iye amdzakhala ninga moto wa nyakusula na ninga sabawu ya nyakutsuka. 3Iye amdzakhala pansi ninga nyakusula na ninga wakuchenesa siriva, apo amdzachenesa wana wa Levi. Iye amdzawachenesa iwo ninga oro na siriva, apo iwo amdzabweresa bzakupereka bza chilungamo kuna Yahova.4Ndiye chakupereka cha Yuda na Yerusalemu chimdzakhala chakudekera Yahova, ninga mu nsiku zakale zire, na ninga magole yakale. 5''Kinangoko nimdzafendera kuna imwe pala chiyeruzo. Kamkulumize nimdzakhala mboni kugazana na wakubwebweta, wachigololo, wakulumbirira mwachinyengo, na kugazana na wakuboneresa wakunembewa basa mmalipiro yache, wale wakuboneresa akazi amasiwa na wana wamasiye, kugazana na wale wakuipisa mlandu wa mlendo, na kugazana na wale wakusaya kundilemekeza ine,'' watenepo Yahova wa mathimu.6''Thangwe ine, Yahova, ndiribe kuchinja; mthangwerache imwe wa mbewu ya Yakobo mulibe kumala. 7Kuchoka nsiku za abereki wanu mwatembenuka kulamba manemba yangu apo mulibe kuyakoya iyo. Bwererani kuna ine, apo nimdzabwerera kuna imwe.'' watenepo Yahova wa mathimu. ''Soma mumbati, 'Tibwerere tani?'8Kodi munthu amdzabera Mulungu? Soma muli kundibera. Soma mumbati, 'Takuberani tani?'' Mu libodzi libodzi la magawo khumi na bzakupereka. 9Ndimwe wakutemberweriwa na themberero, thangwe muli kundibera, dzinza lensene.10Bweresani libodzi libodzi la magawo khumi lakukwana mnyumba yangu yakukoyera, kuti mukhale chakudya mnyumba mwangu, apo ndiyezereni ine tsapano lino pa chimwechi,'' watenepo Yahova wa mathimu, ''penu ningakufungulireni lini imwe majanera ya kudzaulu mkukutsanulira madaliso pa imwe, kufikizana kusayika mbuto yakuyaikhira. 11Nimdzatsimula bzire bzakudzononga mbewu zanu, kuti nampodi bzidzononge bzakukololaa bza mdziko lanu. Mpesa wanu mmunda umdzayoyola lini bzipaso bzache bzakusaya kukhuma,'' watenepo Yahova wa mathimu. 12''Madzinza yensene yamdzakucherani wakudala, thangwe mumdzakhala mdziko lakudeka,'' watenepo Yahova wa mathimu.13Mafala yanu yakugazana nande yakhala ya mphamvu,'' watenepo Yahova. ''Soma mumbati, 'Talewanyi pakati pathu kugazana namwe?' 14Mwati, 'Mpsakusaya basa kutumikira Mulungu. Timpindulanyi kukoya udikhiro bwache ayai kufamba wakubvala bza nkhawa pamaso pa Yahova wa mathimu? 15Ndiye tsapano chemerani wale wakuchita bzakuipa wakudala. Wakuchita bzakuipa ampambana lini kokha, soma ambamuyezera pomwe Mulungu achipulumuka.''16Ndiye wale omwe adagopa Yahova adasewerana wina na mwayache. Yahova adatchera khutu achiwatetekera, apo bukhu la chikumbuso lidanembiwa pamaso pache bza iwo omwe adagopa Yahova na kulemekeza dzina lache.17Iwo amdzakhala wangu wangu,'' watenepo Yahova wa mathimu, ''amdzakhaliratu wangu wangu, pa nsiku ndiyo nimdzachita chinthu. Nimdzawachitira nsisi, ninga munthu ambachitira nsisi mwanache wa iye wakumtumikira. 18Ndiye mumdzasiyanisa pomwe pakati pa wakulungama na wakuipa, pakati pa iwo wakunamata Mulungu na iye wakusaya kunamata iye.
41Thangwe onani, nsiku ikubwera, yakugaka ninga ng'anjo, ndiyo wense wakubzithusa na wense wakuchita chakuipa amdzakhala ninga chiputu. Nsiku ikubwerayo imdzawatentha,'' watenepo Yahova wa mathimu, ''mwakuti imdzawasiya lini neye muzu ayai mtawi. 2Soma kuna imwe wakugopa dzina langu, dzuwa la chilungamo limdzakubulirani na chilimbiso mmaphapidwe mwache. Mumdzabula kunja, muchidzamogamoga ninga mwana wa ng'ombe wakunenepa kuchoka mkhola. 3Pa nsiku yoyo mumdzapondedza wakuipa, thangwe iwo amdzakhala dotha ku nzayo zanu pa nsiku yoyo ndiyo nimdzaikhayo,'' watenepo Yahova wa mathimu.4Kumbukirani chilamulo cha mtumiki wangu Mose kuti ndidamutonga pa Horebu pala Isaraeli wensene, manemba na bzakutonga. 5Onani, nimdzakutumizirani Eliya mneneri ikanati kufika nsiku ikulu na yakugopsa ya Yahova. 6Iye amdzabweza mtima wa abereki kuna wana wawo, na mtima wa wana kuna abereki wawo, kuti nampodi ndibwere kudzamenya dziko na chidzonongeko chikulu.''

Mateu

11Bukhu lakufotokoza za m'bado wa Yesu Khilisitu, mwana wa Davite, mwana wa Abulahamu. 2Abulahamu adabala Isaki, na Isaki adabala Yakobo, Yakobo adabala Yuda na bale wache. 3Yuda adabala Perezi na Zera omwe mayi wao akhali tamala, Perezi adabala Hezironi, Hezironi adabala Ramu.4Rama adabala Aminadabu, Aminadabu adabala Nason, Nasoni adabala Salimoni. 5Salimoni adabala Bowazi ndipo mayi wache akhali Rahabu, Bowazi adabala Obedi omwe mayi wache akhali Rute, Obedi adabala Yese. 6Yese adabala Davite pfumu. Davite adabala Solomoni omwe mayi wache akhali mkazi wa Uriya.7Solomoni adabala Rehobuwamu, Rehobuwamu adabala Abiya, Abiya adabala Asa . 8Asa adabala Yehosafati, Yehosafati adabala Yolamu, Yolamu adabala Uziya.9Uziya adabala Yotamu, Yotmu adabala Ahazi, Ahazi adabala Hezekiya. 10Hezekiya adabala Manase, Manase adabala Amoni, Amoni adabala Yosiya. 11Yosiya akhali atabala Yekoniya na abale wache pomwe Yuda adatengi ukapolo ku Babulo.12Pomwe akhali kuukapolo ku Babeloni, Yekoniya adabala Selatiyeli, Selatiyeli akhali babache wa Zeubabele. 13Zelubabele adabala Abiudi, Abiudi adabala Eliyakimu, Eliyakimu adala Azolo. 14Azolo adabala Zadoki, Zadoki adabala Akimu, Akimu adabala Eliudi.15Eliudi adabala Eliezala, Eliezala adabala Matani, na Matani adabala Yakobo. 16Yakobo adabala Yosefe bayache wa Mariya, omwe iye adabala Yesu, wakuchemeliwa Khilisitu. 17Mibadwo yensene kuyambila pa Abulahamu kufikila Davite pana mibadwo khumi na manayi, napo kuchoka pa Davite kufika kutengiwa ukapolo ku Babulo panami badwo khumi na manayi, nakuti kuchoka kuukapolo kufikilana kubadwa kwa Yesu pana mibadwo khumi na manayi18Kubadwa kwache kwaYesu bzida chitika terepayi. Mayi wache, Mariya, akhada bvunziliwa na Yosefe, koma akhanati gona pabodzi, iye adagumanika anamimba yamphamvu za Mzimu Oyera. 19Tsono Yosefe, bayache akhali munthu wachilungamo alibe kufuna kumchitisa manyazi kumulamba padecha, adakumbuka kumuleka mwamderekho.20pomwe iye adakumbuka bzinthu bzomwebzi, mngelo wamulungu adamuonekera iye mkulota, nkumuuza, ''Yosefe mwana Davite, nampodi kugopa kumutenga maliya ninga mkazako , thangwe mwana omwe akudikilayo ngwamphamvu yaMzimu Wakuchenna. 21Ndpo amzabala mwana wa mwamuna ,udzamutchula dzina lache Yesu , iye adzapulumusa wanthu ku bzakuyipa bzawo."22Bzensenebzi bzdachitika pakukwanilisa bzomwe mulungu adalewa kudzela mwa mneneri, kuti, 23''Onani , namwali adzakhala na mimba ndipo adzabala mwana wamwamuna adzamupasa dzina lache Manuwere'' ndibzo kuthumbudzula kuliti, ''Mulungu alinafe.''24Yosefe adalamuka kutulo kwache achichita bzomwe angelo wa Mulungu adamutongela iye, tsono iye adamutenga mkazache. 25Tsono iye alibe kugona naye mkazacheyo ateye adabala mwana mwana. Iye adamuchemera dzina la che Yesu.
21Atabadwa Yesu ku Betelehemu waku Yudeya mu nthawi ya mfumu Herodi, adafika ku Yelusalemu amuna wa nzeru kuchokera ku machibese mkulewa, 2''Iri kuponi Mfumu ya Ayuda yomwe ya badwayo? Tawona nthanda yache yakumachibese yabwera kudzamunamatira iye.'' 3Pomwe mfumu Helodi adabva bzimwebzi, adabonela mumtima, pabodzi na wanthu wense mu Yerusalemu.4Herodi adachemelesa wanthu wense akulu wa nsembe na apfunzisi wa malamulo, apo adawabvunza iwo, ''Kodi Mkhirisitu anzabadwila kuponi?'' 5Iwo adamutawira iye, ''Betelehemu wa Yudeya, thangwe ibzi mbzomwe adanemba aneneri, 6'Tsono iwe, Betelehemu, mbali ya Yuda, ndiwe lini wakumalizira pa atongi wachi Yuda, pakuti anyakutsogolera amdzachoka mwa iwe, omwe anzatsogolera wanthu wangu Aizalaeri.'''7Tsapano Herodi adachemera amuna wanzeluwo zawo mkuwabvunza nthawi chayiyo ndiyo adawona nthandayo. 8Iye adawatumiza ku Betelehemu, achiti, ''Ndokoni mukapsage mwanayo palipense. Mungakamugumana, mudzandiuzembo pala kuti inembo ndikamunamatire iye.''9Atamala kubvera mafala ya mfumu, adanyamuka ulendo bwawo, ndipo nyenyezi yomwe adayiwona kumachibese ile idawatsogolera ate ichikayima pulu mdzaulu pomwe mwana ule akhali. 10Pomwe adawona nyenyeziyo, adasekera kwenekwene.11Adapita mnyumbamo mkuwona mwanayo pabodzi na mayi wache Mariya. Adagodama mkumpembedza iye. Adatsudzula pamwepo mitolo yawo mkupeleka mpfupo zawo za kobiri za golide, lubani, na mure. 12Mulungu ku atulo adawapasa basopo kuti nampodi kudzela kuna Herodi, mwakuti pakubwereradi kudziko lakwawo adadzela njira inango.13Pambuyo atachoka, mnjelo wa mbuya adawonekera kuna Yosefe kutulo achiti, ''Muka, thawa naye mwanayu na mayi wache, thawira ku ku Aiguputo. Kakhaleni koko ate ndidzakuuzeni, thangwe Herodi amdzamupsaga mwanako pala adzakuphele.'' 14Usiku bumwebo Yosefe adamuka mkunyamula mwanayo pabodzi na mayi wache ulendo bwa ku Aiguputo. 15Adakhaladi kuoko ate Herodi kusaika. Ibzi bzidakwanirisa mafala ndiyo Mbuya adasewera kudzela kwa mneneli kuti, ''Kubula mu Aiguputo ndadachemela mwanangu.''16Tsapano Herodi, pomwe adabulukila kuti wanzeruwo adampusisa adabva chiya kwenekwene. Iye adatonga kuti wana wense wachimuna mu Betelehemu na miyi yense yakuzungulira wakuyambila magole mawiri kubwerera m'buyo aphiwe, malingana na nthawi yomwe iye adaganizira ndendende kuchoka kuna wanzeru wacheo.17Apo bzidakwanirisiwa bzomwe bzidalewedwa na mneneli Yelemiya, kuti, 18''Kulila kukubveka ku Rama, kubula na kulira, Rakelo kulilira wana wache, apo iye akulamba kunyamaliziwa, thangwe wana wache palibe.''19Pomwe Herodi adasaika, onani, mnjelo wa Mbuya adamuwonekela Yosefe kutulo ku Aiguputo kulewa kuti, 20''Muka tenga mwanayo na mayi wache ndoko kudziko la Izalayeli, pakuti omwe akhafuna kuchosa moyo wa mwanayo adasaika.'' 21Yosefe adalamuka, achitenga mwanayo na mayi wache, kuyenda kudziko la Izalayeli.22Soma atabva kuti Alekiyesi akutonga mu Yudeya kupita nthaka ya babache Herodi, adagopa kuyenda kumweko. Atachenjeziwa na Mulungu kutulo, adayenda ku Galileya 23adayenda mkukakhazikika ku Nazaleti. Ibzi bzidakwanirisa bzomwe adalewa aneneri, kuti anzachemeliwa Mnazareni.
31Msiku zimwezo Yohani m'batizi adabwera mkumbalalikira mchipululu mwa Yudeya kuti, 2''Lapani, thangwe ufumu bwa kudzaulu bwafendera.'' 3Ibzi bzomwe mneneli Yesaya akhafotokoza, kulewa kuti, ''Mafala yawinango kukuwa m'chipululu, 'Konzani njira ya Mbuya, thamulani njira zache.'''4Tsono Yohani akhabvala bzakubvala bzakukonziwa na ukuse bwa ngamira na mcheka wakhanda m'chuno mwache. Bzakudya bzache bzikhali uchi na bziwala. 5Tsapano Yerusalemu, Yudeya wense , na mbali yensene ya mkulo wa Yolodani akhayenda kuna iye. 6Iwo akhabatiziwa na iye mu mkulo wa Yolodani, akatawiriza nakulapa bzakuphonya bzao.7Soma pomwe adawona Afarisi na Asaduki azinji kubwera kuna iye kudzabatiziwa, adalewa kuna iwo, wana wa nyoka imwe, mbani wakuchenjezani kuthawa ukali bomwe bukubwela? 8Balani chipatso chakutembenuka mtima. 9Nampodi kumwa nakulewa mwekha, 'Tinaye Abrahamu pala babathu.' Thangwe nilewa na imwe kuti Mulungu angakwanise kulamusa wana pala Abrahamu ayayi kuwasandusa kuchoka ku minyalayi.10Mbadzo njakukonzakonza kugwatira mizi ya miti. Tsono muti uliwense omwe um'bala lini bzipatso bzabwino umdzagwatiwa uchithusiwa pa moto. 11Ine ndikukubatizani na madzi pala mutembenuke mtima. Soma iye akubwera pambuyo pangu ngwakuposa ine, apo ndikuthemera lini kunyamula shango zache. soma iye amdzakubatizani imwe na Mzimu Wakuchena na moto. 12M'manja mwamwe muna chiselo amdzapepeta bwinobwino achidzakonza pambuto nakudzagwezeka tirigu mu nyumba ya kukoyera. Apo amdzatentha gaga wensene na moto wakusaya kuthima.''13Tsono Yesu adabwera kumkulo wa Yolodani kuchokera ku Galileya kuti adzabatiziwe na Yohani. 14Soma Yohani adayezeza kumulamba, kuti, ''Ndikuthemera ndine kubatiziwa na imwe, apo zjai mukubwera kuna ine?'' 15Yesu adamutawira kuti, ''Bvuma tsapano, nakuti m'bzakuthemera kuti tikwanilise chilungamo chense.'' Apo Yohani adamubvuma.16Atabatiziwa, Yesu adabula kamkulumize m'madzi mule , apo onani, kudzaulu kudafungukira iye. Adawona Mzimu wa Mulungu ukubuluka ninga nkhangayiwa mkudzambutha pa iye. 17Onani, kudabveka mafala kuchoka kudzaulu kulewa kuti, ''Uyu ni Mwanangu wakukondeka. Nimbadekedwa naye maninge.''
41Pambuyo pache Yesu adatsogoziwa na Mzimu kuyenda kuchipululu kukayeziwa na satana. 2Adasala kudya masiku makumi manayi usiku na masikati, iye akhabva njala. 3Nyakumuyezerayo adabwera mkumuuza iye kuti, ''Penu ndiwedi mwana wa Mulungu uza minyalayi kuti isanduke mkate.'' 4Soma Yesu adatawira achiti kuna iye, ''Kudanembidwa, 'Munthu ambakhala lini na moyo thangwe la mkate okha, soma thangwera fala lirilense lakuchokera pakamwa pa Mulungu.'''5Pambuyo pache Satana adamutengera munzinda wakuchena mkukamuyimisa pakatolotolo pa tchalitchi, 6apo adati kuna iye , ''Penu ndiwe mwana wa mulungu bzithuse wekha pansi, nakuti, kudanembiwa, 'amdzauza anjelo wache kuti akukonkhobze, apo anzakunyamula mdzaulu m'manja mwawo, pala kuti nzayo zako nampodi zidzadzongeke na minyala.'''7Yesu adalewa kuna iye, ''Kudanembiwa pomwe, 'Nampodi kumuyezera bza utowa Mbuya Mulungu wako.''' 8Thimize, satana adamutengera pomwe pa phiri litali mkumuwonesa mafumu yense yadziko lapansi na ulemelero bwawo. 9Adalewa kuna iye, ''Nimkupa bzensenebzi, ungandigodamira na kundi pemba.''10Kinangoka Yesu adalewa kuna iye, ''Bula pano, Satana! Nakuti kudanembiwa, 'Umdzapemba Mbuya Mulumgu wako, nakumupemba iye yekha.''' 11Pambuyo pache satana adachoka, achiyenda, apo anjelo adabwera kudzamutumikira iye.12Tsapano pomwe Yesu adabva kuti Yohani alikukayidi, iye adabwerera ku Galileya. 13Iye adachoka ku Nazaleti mkuyenda kukakhala ku Caperenawo, mphepete mwa Nyanza ya Galileya ku mbuto za Zebuloni na Nafutali.14Ibzi bzidachitika kuti akwanirise bzomwe bzidalewiwa na Yesaya mneneri, 15''Dziko la Zebuloni na dziko la Nafutali, njira yakunyanza, ng'ambu ya Yolodani, Galileya wa wanthu wachikunja! 16Wanthu wakukhala mu mdima awona kutoya kukulu, na iwo omwe ambakhala mumthunzi wa nkhwawa, kubvunika kwafikira pa iwo.''17Kuchokera nthawi yoyo Yesu adayamba kupfunzisa achiti, ''Lapani, pakuti ufumu bwa kudzaulu bwafendela.''18Pomwe akhafamba mphepete mwa Nyanza ya Galileya, adawona wanthu awiri ubale bwao, Simoni wakuchemeriwa Petulo, na m'bale wache Andireya, akhathusa bwazi munyanza, thangwe akhali akhombwe wa nsomba. 19Yesu adalewa kuna iwo, ''Bwerani, munditewele ine, ninzakusandusani kukhala asodzi wa wanthu.'' 20Kamfulumize adasiya bwazi bwawo mkumtewera iye.21Pomwe Yesu akhayenda patsogolo kuchoka popo adawona pomwe amuna awiri ubale bwao, Yakobo mwana wa Zebedayo na m'bale wache Yohani. Iwo akhali m'wadiya pabodzi na babawo Zebedayo kuteya ma bwazi yawo. Iye adawachemera iwo, 22Kamfulumize adasiya ngalawayo na babawoyo mkumutewera iye.23Yesu adafamba kuzungulira mu Galileya mwense, kumbapfunzisa m'ma sunagogue, kulalikira mafala yabwino ya ufumu na kumbalimbisa matenda yaliyense na ma dwale yense pakati pa wanthu. 24Mbiri ya iye idabvekera ku Siriya kwense, apo wanthu adamubwelesera iye wense omwe akhadwala matenda na bzakuwawa, iwo omwe akhadaphatiwa na bziwanda, wa mpfayi na anyakupunduka. Yesu adawalimbisa iwo. 25Chithimu chawanthu chidamutewera kuchokera ku Galileya, Dekapoli, Yerusalemu, na Yudeya, na ng'ambu ya Yolodani.
51Pomwe yesu adawona thimu lawanthu, adayenda padzaulu pa phiri. Adakhala pansi, wakupfunza wache adabwera kwa iye. 2Iye adafungula pakamwa pache ndipo adawapfunzisa iwo, achiti, 3''Wakudala ni wale wakusauka muuzimu, pakuti ufumu bwa kudzaulu m'bawo. 4Wakudala ni wale omwe ambalira, thangwe amdzanyamaliziwa.5Wakudala ni ale waku pfatsa, thangwe adzatambira dziko lapansi. 6Wakudala ni wale akubva njala na nyota ya chilungamo, thangwe amdzakhuta. 7Wakudala ni wale wakuchita chifundo, thangwea amdzachitiriwambo chifundo. 8Wakudala ni wale wakuchena mtima, thangwe amdzaona Mulungu.9Wakudala ni wale wakubweresa mtendere, thangwe amdzachemeriwa wana wa Mulungu. 10Wakudala ni wale omwe amdzabonera' thangwera chilungamo, thangwe ufumu bwa kudzaulu m'bwao.11''Wakudala ndimwe wanthu omwe winango amdzadana namwe achikuboneresani achikusemerani milandu mizinji yakunama thangwera dzina langu. 12Sekerani nakusangalala thangwe mpfupo yanu ikulu iri kudzaulu. Thangwe munjira ninga imweyi wanthu adaboneresa aneneri omwe akhalipo imwe mukanati kubadwa.13''Ndimwe munyu wa dziko. Soma munyu ukamala kunyung'unya kwache, bzingachitike tani pomwe kuti ukhale munyu? Umdzaphatisiwa lini pomwe basa pa chilichense soma kutaya basi pala kuti wanthu akauponde na nzayo zawo. 14Ndimwe kubvunika kwa dziko lapansi. Mzinda wakumangiwa pa dzaulu pa phiri umbabisiwa lini.15Palibe wanthu omwe ambagasa nyale achiyigwanankhira pa dengu, soma ambayiikha pakumanikira nyale, apo imbabvunike kuna aliyense mnyumba. 16Bvumani kuwala kwanu kuunike kuna wanthu kuti ambaone bzichito bzanu kuti bzilemekeze Baba wanu wakukhala kudzaulu.17''Nampodi kuganiza kuti ndabwera kudzaononga lamulo ayayi aneneri. Ndilibe kubwera kudzayaononga, soma kudzayakwanirisa. 18Thangwe chadidi ndikukuuzani kuti pokha pokha kudzaulu na pansi kudzamale, palibe ne nemba libodzi ne kankitikiti komwe kamdzamala mbzitongi bzache munjira iriyense, mpakana bzense bzitakwanirisiwa.19Thangwe lache omwe anipsa libodzi la bzitonji bzache mkupfunzisa winango kuchitambo terepoyo amdzachemeriwa wakumalizira letu mu ufumu bwa kudzaulu. Soma iye wakuyakoya achiwapfunzisa iwo amdachemeriwa mkulu mu ufumu bwa ku dzaulu 20Terepoyo ndikukuzani kuti pokha pokha chilungamo chanu chipose chilungamo cha alembi na afalisi, mumdzapita mu ufumu bwa kudzaulu.21''Mwabva kuti kudalewedwa kwa iwo kalekalelo, 'Nampodi kupha.' ndipo, 'Aliyense wa kupha anzakhala pa mpholemphole ya chiweruzo.' 22Soma ndikulewa kuna imwe kuti aliyense wakukalipira m'bale wache ali pa mpholemphole yakutambira chilango; ndipo omwe anilimula m'bale wache kuti, 'Ndiwe wa pezipezi!' amdzalakhala pa chigopsero cha kutongiwa; ndipo ule wakulewa kuti, 'Iwe chilema!' anzakhala pa chigopsero cha kudzayenda ku ng'anjo ya moto.23Thangwe lache mukambapereka chakupereka cha mphatso pa guwa pamwepo mukumbukire kuti m'bale wanu wakusungirani mathangwe. 24Tulani mphatso yanu kutsogolo kwa guwa, muchiyenda njira yanu. Chakuyambilira utome kuyanjanisana na m'bale wako, kinangoko bwera udzapereke mphatso yako.25Bveranani na ule omwe mwaputana naye kamfulumize pomwe mulinaye pabodzi mukadali mjira kuyena ku nyumba ya utongi, mukasaya kuterepoyo mwamuputayo anzakakuperekani kuna mtongi, apo mtongiyo angakakuperekeni kuna mphabvu za umangi, apo mungadzathusiwe mkaoko. 26Chadidi ndikukuzani, mumdzabula lini mwemo pokha pokha mutapagali ate kumaliza kobiri zense zomwe munazo.27''Mwabva kuti kudanembiwa, 'Nampodi kuyenda kumalume yaku mphasa.' 28Soma ndikulewa kuna imwe kuti aliyense wakuyang'ana mkazi achimu khumba kugons naye wachita naye kale chigololo mumtima mwache.29Penu diso lako lakumadidi likukuphonyesa, lichose ulitaye kutali na iwe. Thangwe nkhasa kuti mwayanu m'bodzi akapse na moto kulekana na kuti thupi lako lense likathusiwe kumoto. 30Penu boko lako lakumadidi likukuphonyesa, ligwate ulitaye kutali na iwe. Thangwe nkhasa kuti mwayanu m'bodzi akapse, kusiyana nakuti thupi lako lense likayende ku moto.31Bzidalewiwa pomwe kuti, 'Omwe anileka mkazache, amupase tsamba la chizimbu.' 32Soma ndikulewa kuna imwe kuti aliyense wakuzimbula mkazache, kupambula mathangwe ya chigololo, akumuchitisa uputa. Omwe anilowolambo omwe wazimbuliwayo neye chitsamba wachitambo chigololo.33''Pomwe, mudabva kuti bzidalewiwa kale kuna iwo kalekalero, 'Nampodi kulumbira malonjezano yakunama, soma tengani malonjezano yanu kwa Mbuya.' 34Soma nilewa kuna imwe, nampodi pomwe kumbalumbirira, ne kuguma kudzaulu, thangwe nku mpando wa Mulungu; 35Ne kulumbira dziko kuguma dziko lapansi, thangwe ndiye pakuponda nzayo zache; pinango kulumbira kuguma Yerusalemu, thangwe ni mzinda wa Mpfumu ikulutsa.36Nampodi pomwe kulumbirira msolo wanu, thangwe mungathelini kusandusa tsisi lanu kukhala lichena pinango lipsipa. 37So kusewera kwanu mumbaondo kuti 'Inde, inde,' pinango 'Ne, ne.' Chilichense chakuthimizira apa nchakuchokera kwa wakuipayo.38''Mwabva kuti bzidalewiwa, 'Diso pa diso, na dzino kuli pa dzino.' 39Soma ndikuti kuna imwe, nampodi kupirira kwa wakuipayo. Mmalo mwache, ule omwe amkumenya phutu lako lamadidi, Zungunuka amenye pomwe linangolo.40Penu winango amkakusumira mlandu achitenga mabota yako, mpase pomwe bulande lako. 41Omwe amkungingimiza kuyenda naye mayadi dzana libodzi, ndoko naye madzana mawiri. 42Aliyense ndiye ankukumbirayo mpase, apo nampodi kulambiza omwe amfuna kukumbira chinthu chako.43''Mwabva kuti bzidalembiwa kale, 'Konda mnansi wako ndipo dana na mdani wako. 44Koma ndikuti kwa imwe, kondani adani wanu apo pemphererani wale omwe ambakuboneresani imwe, Bzakunemba bza kalekale bzikhalibe mafalaya yakuti Dalisani wale ndiwo ambakutembererani, chitani bzabwino kwa omwe ambakuwengani. 45Apo kuti mukhale wana wa Baba wakudzaulu. Thangwe ambawalisa dzuwa pa wanthu wakuipa nawabwino kubodzi, apo ambagwesa bvula pa wabwino na pa wakuipa.46Thangwe ukakonda wale omwe ambakukonda, ni mphfupo yanyi yomwe mumdzatambira? Wakukhomesa mitsonkho ambachitambolini pomwe bzokha bzokhabzi? 47Mukapa moni abale wanu okha, mumtchita pomwe chani chakuposa winango? Ne wachikunja mbachita lini pomwe bzomwebzi? 48Thangwe lache bzimfunikana mukhale wakuchena bzachaibzo, ninga ndimo Baba wakudzaulu alirimbo wakuchena.
61Chenjerani kuti nampodi kumbachita chilungamo pala kuti mubzionesere kuna wanthu, penu mtenepo mumdzatambira lini mpfupo kucoka kuna Baba wa kudzaulu. 2Tsapano mungapa wina chinthu, nampodi kumbachita kuimba lipenga ninga ndibzo wachinyengo ambachita mma sunagogue na mmizinda, pala kuti wanthu awatende. Chadidi ndikulewa kuna imwe, amwewo atambiriratu, mpfupo yao yensene.3Soma mungapereka chinthu, nampodi kubvuma kuti boko lanu lamadzere lidziwe bzomwe boko la madidi likuchita 4pala kuti chakupereka chanucho chikhale mwa kavindivindi. Kuti Babanu omwe ambaona mwa mchibisira akupeni mpfupo.5Pakupemphera, nampodi kukhala ninga wachinyengo,thangwe ambakonda kuima nkumba pemphera mma sunagogue na mmaponta mwa mizinda pala kuti abzionesere kuna wanthu. Chadidi ndikulewa kuna imwe, atambira kale mpfupo yao. 6Soma imwe, pakupemphera, pitani mka subi ka mkati. Fungani msuwo apo pempherani kuna Baba wanu, omwe ali mwa kubisa. Tsapano Babanu ndiye ali mwa kubisayo amdzakupani mpfupo. 7Pakupemphera, nampodi kumbabwerezera bwerezera bza pezi ninga ndibzo wakusaya kudziwa Mulungu ambachita, thangwe ambakumbuka kuti amdzawabvera thangera kuwanza mafalako.8Mthangwe lache, nampodi kukhala ninga iwo, nakuti Babanu ambadziwa kale bzomwe munkufuna mukanati kumukumbira. 9Natenepo pempherani tenepayu: Mulungu wathu wakudzaulu, dzina lanu lichenesiwe. 10Ufumu bwanu mbabubwere. Kufuna kwanu kuchitiwe pa dziko lapansi bzibodzibodzi pomwe na kudzaulu.11Tipeni ife lero chakudya chathu ca lero. 12Tilekerereni mathangwe yathu, ninga ndimo ifembo timbalekererera ndiwo tinaombo mathangwe. 13Nampodi kutitengera ife kwa kukatiyezera, soma tiletsetseni kuna wakuipayo.'14Thangwe mungawalekerera wanthu mphumbza zao, Babanu wa kudzaulu amdzakulekereranimbo. 15Soma penu munilekerera lini mphumbza zao, neye Babanumbo amdzakulekererani lini mphumbza zanu.16Mungambasala kudya, nampodi kumbagwesa nkhope ninga ndimo wa chinyengo ambacitira, nakuti ambachinja nkhope zao pala kuti ambabzionesere kuna wanthu kuti akusaladi kudya. Chadidi ndikulewa kuna imwe, atambira kale mfupo yao yensene. 17Soma imwe, pakusala kudya, dzolani mumsolo mwanu na kusamba nkhope yanu 18pala kuti nampodi kuoneka kuna wanthu kuti mukusala kudya, soma Babanu yekha omwe ali mwa kubisala ndiye adziwe; apo Babanu wakuona mwakabisira ndiye ati adzakupeni mpfupo.19Nampodi kubzigwezekera vida ya pa dziko lapansi, pomwe ingakhoze kudzongeka na mabethe na furuju, na pomwe mbava zingatchole zichiiiba. 20Soma, bzisungireni vida yanu kudzaulu, ndiko neye mabethe ayayi furuju ingadzonge lini, na ndiko neye mbava ingatchole lini achaiiba. 21Nakuti ndipo pana vida yanu, mtima wanumbo umbakhala popo.22Diso ni nyale ya thupi. Mthangwe lache, penu diso lanu ndabwino, thupi lensene limbadzala na kutoya. 24Soma penu diso lanu ndakuipa,thupi lanu lensene limbadzala na kupsipa. Mthangwe lache, penu kutoya ndiko kuli mthupi lanulo ni mdima,ndiye kuti mdima umweyo ngukulu tani! 23Palibe ndiye angatumikire ambuya awiri, thangwe ayayi amdzawenga m'bodzi achikonda winangoyo, apo ayayi amdzakhazikika kuna m'bodziyo achinyoza winangoyo. Ungatumikire lini Mulungu na vida.2526Tsono ndikulewa kuna imwe, nampodi kuchita thupo na moyo wanu, kuti mumdzadya cani ayayi mumdzamwa cani; ayayi bza thupi lanu, kuti mumdzabvala cani. Nakuti mesa moyo umbaposa chakudya apo thupi lichiposa bzakubvala? Nyang'anani mbalame za mdzaulu. Zimbabzala lini ayayi kukolola ayayi kugwezeka mgwangwa, soma Babanu wa kudzaulu ambazidyesa. Ndimwe lini wakufunika maninge kuposa mbalame?27Mbani m'bodzi wa imwepa na kuchita thupo angakwanise kuthimizira kutalika kwa moyo wache ninga boko libodzi lokha? 28Thangweranyi mumchita thupo na kubvala? Ganizirani bza mafolori ya mthengo, ndimo yambakulira. Yambaphata lini basa, apo neye yambasona lini bzakubvala. 29Ndiye ndikulewa kuna imwe, neye mfumu Solomoni chaiyoyo mu ulemerero bwace ilibe kubvala neye chakubvala chibodzi chakudeka ninga libodzi mwa mafololiya.30Ninga Mulungu ambabvazika upsa bwa mthengo, bomwe bumbakhala lero mangwana buchithusiwa pamoto, ndiye kuna tani imwepo kukubvazikani kwache, imwe wa chikhulupiriro chakuchepa? 31Mthangwerace nampodi thupo kulewa kuti, 'Timdzadya cani?' ayayi 'Timdzamwa chani?' ayayi 'Timdzabvala bzakubvala bzanyi?'32Thangwe wachikunja ambapsaga bzinthu bzobzi, apo Babanu wa kudzaulu ambadziwa kuti mumbawafuna. 33Soma chakutoma psagani ufumu bwache na chilungamo chache, apo mumdzapasiwa bzensebzi. 34Mthangwe lache, nampodi kuchita thupo na mangwana, thangwe mangwanayo yamdzakhalambo na thupo lache. Nsiku iriyense ina bzakuipa bwache bzakukwana.
71''Nampodi kutonga, thangwe mudzatongiwambo lini. 2Nakuti nautongi bomwe imwe muntonga, imwembo mudzatongewa, nakuti muyezo omwe muniyeza nawo, omweyo mumdzayeziwa nawo.3Thangwe lanyi iwe ulikuona kachitsotso kali m'diso la m'bale wako, pomwe iwe ulikuona lini mtanda omwe uli m'diso lako? 4Iwe ungalewe tani kwa m'bale wako, 'Bwera ndikuchose kachitsotso komwe kali m'diso lako,' pomwe mtanda uli m'diso lako? 5Iwe nyakunama! Chakutoma chosa mtanda m'diso lako, kinangoko umkwanisa kuona bwinobwino chitsotso chili mudiso la m'bale wako.6Nampodi kupereka chuku pambuliwa chako kuna mbwaya, pomwe nampodi kuthusa ngalengale zako kutsogolo kwa nkhumba. Nakuti izo zidzadzonga zichipondedza, kinangoko zidza zungunuka zichikukhadzula iwe.7''Bvunzani, ndipo chidzaperekiwa kuna imwe, Nyang'anani, ndipo mudzabziona. Gogodzani, ndipo chidzafunguliwa kuna imwe. 8Nakuti aliyense omwe am'bvunza, anitambila; aliyense omwe anyang'ana, adza bziwona; na munthu omwe agogodza, adzafunguliiwa. 9Pinango mbani wa imwepo, penu mwanache angakumbile mkate, iye achimpasa mwala? 10Pinango iye mkukumbira nsomba, achimpasa iye nyoka?11Pamwepa, ninga imwepo anyakuphonya mubadziwa kupasa wana wanu mphatso zakudeka, kuna bzakuwanda tani kuna Baba wakudzaulu angapase bzinthu bzabwino kwa omwe animkumbila iye? 12Pamwepa, chinthu chili chense chomwe mufuna wanthu akuchitileni, muchitembo bzomwebzo kuna iwo, nakuti ili nilamulo na aneneli.13''Pitani pa msuwo wakupsindiza. Nakuti msuwo ngukulu njira njikulu pomwe yakuyenda nayo kudzonongeko, ndipo alipo wanthu azinjialikupita njira imweyi, 14Tsono msuwo waku psindiza nikanjira kamng'ono nkhakunesa kakuyenda nako kumoyo, ndipo mbang'ong ng'ono amwe aniyiwona.15Khalani wakungwala naaneneri wakunama, iwo ambabwera kuna imwe ninga mabila komabzachadidi bzache nimphumphi. 16Nabzakubala bzawo mudzawa dziwa iwo. Nandi wanthu ambatcha mphesa pa minnga pinango nkhuyu kuchoka pa nthula? 17Tenepoyo, muti uliwense wabwino umbala bzibalo bza bwino, na muti wakuipa umbabala bzibalo bzakuipa.18Muti wabwino umbabala lini bzibalo bzakuipa, neye penu muti wakuipa kubala bzibalo bzabwino. 19Muti uliwense wakusaya kubala bzibalo bza bwino adzaugwata achiuthusa pamoto. 20Tsono pamwepo, mudzaudziwa iwo na bzibalo bzache.21Neye wensene omwe anilewa kuna ine, 'Mbuya, Mbuya,' adzayenda kuufumu bwakudaulu, koma iwo wense omwe achita bzakufuna bza Baba omwe ali kudzaulu. 22Wanthu azinji adzalewa kuna ine nsiku zozo, 'Mbuya, Mbuya, ife tilibe kunenera mudzina lanu, tichibulisa bziwanda mudzina lanu, ndipo mudzina lanu tida chita bzinthu bzakudabwisa?' 23Pomwepo nidzalewa kwa iwo, ndikukudziwani lini imwe! chokani kuna ine, ndimwe anyakuchita bza kusaya kutongeka!'24Pomwe pale, aliyense omwe adzabva mafala yangu achiyabvera adzakhala ninga munthu nya nzeru omwe am'manga nyumba yache pa pfefe. 25Pomwe mvula idabvumba, madzi yadabwera, nachonzi chidabwera ndipo chidamenya nyumba ile, koma ilibe kugwa, nakuti iyo idamangiwa pa pfefe.26Koma munthu aliyense amwe nibva mafala yangu achisaya kubvera iye adzakha ninga munthu chilema nyakumanga nyumba yache pa m'chenga. 27Mvula idabvumba, madzi yadawera, napo chonzi chidamenya chichigumula nyumba, iyo ichigwa, ateye ichidzongekelatu yensene.''28Ndipo bzitamala ibzi Yesu adamaliza kulewalewa mafala yomweya, thimu lidadabwisika na mapfunzisidwe yache, 29nakuti iye adapfunzisa iwo ninga m'bodzi wamphamvu zautongi, neye ninga anyakunemba wawo.
81Pomwe Yesu adabwera kuchokera kuphiri, thimu la wanthu lidamutewera iye. 2Nyang'anani ,Nyamapere adabwera kunaiye achimu godamira iye, achilewa, ''Mbuya, penu muliku funa, munga kwanise kundilimbisa.'' 3Yesu adafuthula boko lache achimuphata iye , mkulewa, ''Ine ndikufuna. limba.'' Pomwepo mapere yache yadamala pa iye.4Yesu adalewa kuna iye, ''Nyang'ana iwepo nampodi kulewa kuna munthu aliyense. Ndoko njira yako, ukabzionesere wekha kuna wa nsembe, ukapereke chakupereka ninga Mose adatongera, ninga umboni kuna iwo.''5Pomwe iye akhapita m'Kapelenawo, kentuliyo adabwera kuna iye, mkumukumbila iye 6achilewa, ''Mbuya, nyabasa wangu aligone kumuyi akudwala manthenthe wabonera kwenekwene.'' 7Tsono Yesu adalewa kuna iye, ''Nibwera nidzamulimbisa iye.''8Kentuliyo adatawira achilewa, ''Mbuya, Ndikuthemera lini kuti mupite pa nsodzi ya nyumba yangu. Mukando kulewa mafala nyabasa wangu anilimba. 9Poti inembo ndine munthu wakutetekera ulamuliro, ndili nawo achikunda ambandibvera. Ndikalewa kuna m'bodzi, 'Ndoko,' iye ambayenda, kuna winango, 'Bwera,' iye ambabwera, kuna nyabasa wangu, 'Chita ibzi,' iye achichita.'' 10Pomwe Yesu adabva ibzi, adadabwa achilewa kuna wale omwe akhamutewera iye, ''Chadidi ndikulewa kuna imwe, ndilibe kuona m'bodzi wachikhulupiliro ninga ichi mu Isarayeli.11Ine ndikukuuzani imwe, azinji adzabwera kuchokera kumachibese na kumaulo, iwo adzabwera adzakhala pa meza pabodzi na Abulahamu, Isaki, na Yakobo, muufumu bwa kudzaulu.komweko kuddzakhala 12Tsono wana waufumu adzataiwa kunja kwa m'dima,komweko kudzakhala kulila na kukuta mano.'' 13Yesu adalewa na kentuliyo, ''Ndoko! Nam'mene iwe wakhulupira, ibzo bzinkachitika kuna iwe.'' Na nyabasa ule adalimbisiwa nthawe yibodzi bodziyo.14Pomwe Yesu adafika kumuyi kwa Petulo, adaona amabzala wache wa Petulo aligone kudwala manungo. 15Yesu adaphata boko lache, napo manungo yachimalilatu pa iye. Pamwepo iye adalamuka achiyamba kumuphatira basa.16Pomwe maulo yadakwana, Adabwera nawo kuna Yesu wanthu azainji wakuphatiwa na bwiwanda.Iye adabulisa bziwanda bzakuipa na mafala anyakudwala wense adalimbisiwa. 17Na telepoyo bzidakwanisiwa bzomwe bzidalewidwa na Yesaya m'neneri, kuti, ''Iye adatakulabzakutazila bzathu nthenda zathu.''18Tsono pomwe Yesu adaona thimu lamuzulira iye, iye dawatonga kuti alamuke ayende ng'ambu inango ya nyanza ya Galileya. 19Tsono mlembi adabwera kuna iye achilewa, ''Mpfunzisi, Ine ni,baku tewerani imwe kulikwense komwe imwe muniyenda.'' 20Yesu adalewa na iye, ''Mphumphi zina mphako zawo, na mbalame za m'dzaulu zina bzitsa bzawo, soma Mwana wa Munthu alibe pakutsimira msolo wache.''21Wakupfunzira winango adalewa kuna iye, ''Mbuya, ndibvumeni ndiyambe kayikha babangu.'' 22Tsono Yesu adalewa kuna iye, ''Nditewere ine, aleke wakufa ayikhane wakufa okhaokha.''23Pomwe Yesu adapita m'mwadiya, anyakupfunzira wache adamutewera iye momo. 24Nyang'anani, chonzi chikulu chida nyanduka pa nyanza, tsono mwadiya udatchingiwa na mabimbi. Tsono Yesu akhagona. 25Wakupfunza adayenda kuna iye achikam'musa, achilewa, ''Ttipulumuseni ife, Mbuya; tili kutayika!''26Yesu adalewa na iwo, ''Thangwe lanyi mukuchita mantha, ndimwe wa chikhulupiliro chakuchepa?'' Tsono iye adamuka achitsimula chonzi na nyanza. 27Tsono kunja kudakhala zii. Wanthu wale adadabwitsika achilewa, ''Ni munthu wa mtundu wanyi umweyu, mphepo na nyanza kubodzi kumubvera iye?''28Pomwe Yesu adabwera ng'ambu inango ya dziko la Gadala, wanthu awiri omwe adaphatiwa na bziwanda adagumana naye iye. Iwo akhabula m'thenje ali kukalipa kwenekwene, nakuti pakhalibe munthu akhadzera njira yomweyo. 29Nyang'anani, adakuwa achilewa, ''Tinamwe chiyani naimwe, Mwana wa Mulungu? Mwabwera kuno kudzati ife nthawe ikanati kukwana?''30Patsoglo pawo pakhana gunyenye la nkhumba zizinji zomwe zikhadya, neye patali letu na iwo. 31Bziwanda bzile bzidakumbira Yesu mkulewa, '' Penu mumtibulisa ife, mutiyendese kuna gunyenye la nkhumba kule. 32Yesu adalewa kwa iwo, ''Ndokoni!'' Bwiwanda bzile bzidabula bzichiyenda mwa nkhumba; nyang'anani, gunyenye lense la nkhumba zile zidabuluka m'phili zichikamila m'nyanza izo zichifera m'madzi.33Iwo omwe akhadyesera nkhumba zire ada thamanga achiyenda mum'mzinda kukalewa bzense, bzokha bzokhabzo bzomwe bzidachitika na wanthu wa wakuphatiwa na bziwanda wale. 34Nyang'anani, wense wamu mzinda adabwera kudzagumana na Yesu. Pomwe adamuona iye, iwo adamukumbila iye kuti achoke mbali yawoyo.
91Yesu adapita mmwadiya, nkuyambuka, achipita mu mzinda wache. 2Onani, adabweresa kuna iye mwamuna wakupunduka atamugonesa pa makha ya mphasa. Nakuona chikhulupiriro chawo, Yesu adati kuna nyakupundukayo, '' Mwana iwe, limba mtima. Bzakuipa bzako bzalekereriwa.''3Onani, anembi winango adasewera okha okha, ''Munthu umweyu akuchita makiriyado.'' 4Yesu adabvima bzakukumbuka bzao achiti, ''Sabwanyi munkukumbuka bzakuipa mmitima mwanu? 5Nakuti kodi chapafupi mchiyani, kulewa, 'Bzakuipa bzako bzalekereriwa,' ayayi kulewa, 'Muka ufambe'? 6Soma ndicho mudziwe mchakuti Mwana wa Munthu ana mphamvu padziko lapansi pano yakulekerera bzakuipa,... '' adati kuna nyakupunduka ule , ''Muka, takula mphasa yako, uyende kumui kwako.''7Apo munthu ule adanyamuka achiyenda kumui kwache. 8Pomwe thimu la wanthu lidaona bzobzi, lidachita mantha lichitenda Mulungu, omwe adapereka mphamvu imwei kuna wanthu. 9Pomwe Yesu adapitirira kucoka pamwepo, adaona munthu dzina lache Mateu atakhala pa kanyumba ka munthu nyakukhomesa mitsonkho. Adati kuna iye, ''Nditewere ine.'' Adamuka achimutewera iye.10Pomwe yesu adakhala pansi kudya mnyumba, onani, wakukhomesa mitsonkho na anyakuphonya azinji adabwerambo nkumbadzadya na Yesu na anyakupfunzira wache. 11Pomwe Afarisi adaona bzobzi, adati kuna wakupfunzira wache, ''Sabwanyi mpfunzisi wanuyu ankudya na anyakukhomesa mitsonkho na anyakuphonya?''12Pomwe Yesu adabva bzobzi, adati, ''Wanthu wakulimba ambafuna lini nyabezi, soma okhawo ndiwo ankutsautsika. 13Ndokoni mukapfunzire bzobzi kuti bzinkulewanyi: 'Nimbafuna chifundo sikuti nsembe.' Thangwe ndiribe kubwera kudzachemera wakulungama kuti alape, soma wakuphonya.''14Tsapano wakupfunzira wa Yohani adabwera kuna iye achiti, ''Thangwelanyi ife na Afarisi timbasala kudya nthawe zizinji, soma wakupfunzira wanu ambasala lini?'' 15Yesu adati kuna iwo, '' Wanthu wa pa ma loozo angalire pomwe mulooli akadali popo na iwo? Soma nsiku zinkubwera ndizo mulooliyo amdzatengiwa kuna iwo, apo tsapano amdzasala kudya.16Palibe ambasonerera chigamba chipsa pa chakubvala chakusakala,thangwe chigambacho chimdzalekera ku cakubvala chakalecho ,apo kung'ambika kukulu kumdzachitika.17Neye wanthu ambatsanulira lini vinyo wakusasa mu mitsuko ipsa. Achitenepo, mitsukoyo imdzaphoka, vinyo wense achitaika, apo mitsukoyo ichipseka. Soma, ambaikha vinyo mupsa mmitsuko ipsa, apo bwensene bzimdzakoyeka.''18Pomwe Yesu ali mkati kusewera bzobzi kuna iwo, onani, mkulu winango waboma adabwera achidzagodama kuna iye, Achiti, ''Mwanangu mkazi wasaika tsampanopali, soma bwerani mudzamubzatikembo manja, apo anilimba.'' 19Apo Yesu adalamukadi achimutewera, na wakupfunzira wache pabodzi.20Onani, mkazi winango ndiye akhatsautsika na matenda ya kuchoka mulopa ate magole khumi na mawiri adabwera nkuwenda mmuyo mwa Yesu achikhuya pa ponta pa chakubvala chace. 21Thangwe adati mumtima mwace, ''Ndichitondo kukwanisa kukhuya bzakubvala bzache bzire, nilimbiratu.'' 22Soma Yesu adachungunuka achimuona iye, achiti, Mkaziwe, limba mtima; chikhulupiriro chako chakulimbisa.'' Apo mkaziyo adalimbadi nthawe imweyo letu.23Pomwe Yesu adabwera mnyumba mwa munthu ule, adaona wakuimba bzitolilo na thimu lawanthu wakulila, 24Adati, ''Ndoko uko, thangwe mwanayo alibe kusaika, soma watondo kugona.'' Soma wanthu adamuseka mwakumunyongodola.25Pomwe thimu lire lidabulisiwa panja, adapita momo achimuphata boko lache, apo mtsikanayo adalamuka. 26Nkhani imwei idabveka kudziko kwenseneko.28Pomwe Yesu adapitirira kuchoka popo, azimola awiri adamutewera. Akhakuwa kumbati, ''Tichitirenimbo chifundo, Mwana wa Davide!'' 27Pomwe Yesu adapita mnyumbamo, azimola wale adabwera kuna iye. Yesu adati kuna iwo, ''Mukukhulupirira kuti ningachite bzobzi?'' Adati kuna iye, ''Inde, Mbuya.''29Kinangoka Yesu adaphata maso yawo achiti, ''Lekani bzichitike kuna imwe malingana na chikhulupiriro chanu,'' 30apo maso yawo yadapenya. Tsapano yesu adawatsinda bzachadidi bzire achiti, ''Chitani bzakuti munthu wina nampodi adziwe bzobzi,'' 31Soma amuna awiriwo adayenda achimbasimba bzobzi kuna aliyense kwenseneko.32Pomwe amuna awiriwo akhayenda, onani, bewewe wakuphatiwa pomwe na chiwanda adamubweresa kuna Yesu. 33Pomwe chiwandacho chidabulisiwa, beweweyo adasewera. Wanthu azinji popo adadabwa achiti, ''Ibzi bzikanati kuoneka kale muno mu Isaraeli!'' 34Soma Afarisi popo akhalewa kuti, ''Akuchosa bziwandabzi, na mphamvu ya mkulu wa bziwanda.''35Yesu adamala kuzunga mmizinda na mmiyi yensene. Adapitiriza kupfunzisa mma sunagoge yao,kulalika mafala ya ufumu na kulimbisa matenda ya mitundu yense na madwale mazinji. 36Pomwe adaona thimu lawanthu, adachita nawo nsisi, thangwe akhadabonera achifika pa kuphwiriziwa . Akhali ninga mabira ya kusaya nyakabusa.37Adati kuna wakupfunzira wache, ''Bzakukolola bzawandisa, soma anyabasa achepa. 38Mthangwe lache kamkulumize pempherani kuna Mbuya wa bzakukololayo, pala kuti atumize anyabasa muna bzakukololamo.''
101Yesu adachemera wakupfunzira wache wensene khumi na awiri wale achiwapa mphamvu pa bziwanda, kubzibulisa, na kulimbisa matenda ya mtundu uliwense na kudwala kwamoda wense.2Tsapano madzina ya wakupfunzira wale yakhali aya. Wakutoma, Simoni (ndiye akhamuti pomwe Petulo), na Andreya mano wache, Yakobo mwana wa Zabedayo, Na Yohani mano wache,' 3Filipi, na Batumeyo; Yakobo mwana wa Afiyasi, na Tadeyo; 4Simoni Mkanani , na Yudasi Isikariyoti, wakudzampereka Yesu.5Awa ndiwo khumi na awiri ndiwo Yesu adawatumiza. Adawapanganiza kuti, ''Nampodi kuyenda kulikwense ndiko kumbakhala wa chikunja, apo nampodi pomwe kukapita mu mzinda wa a Samariya. 6So ndokoni kuna mabira yakutayika ya ku Isarayeri ; 7apo pakuyenda, kalalikeni kuti, 'Ufumu bwa kudzaulu buli pafupi.'8Kalimbiseni atenda, kalamuseni wakusaika, kalimbiseni wa mapere, apo pomwe kabuliseni bziwanda. Mwatambira fovolo, kapeni fovolo. 9Nampodi kutakula oro, siliva, ayayi kopa mu mchuno mwanu. 10Nampodi kutakula chola cha pa ulendo pa ulendo bwanu, ayayi nsapato inango, ayayi shango, ayayi mpsimbo, thangwe nyabasa ambathemera na chakudya chace.11Mzinda ayayi muyi uliwense munkapitayo, kaoneni wakuthemera mbani mwemo, apo kakhaleni momo ate kudzabula. 12Pakupita mnyumbamo, ipaseni moni. 13Penu nyumbayo njakuthemera, mtendere wanu ukakhale pa iyo. Soma penu njakuthemera lini, mtendere wanu ukabwerere kuna imwe.14Kuna iwo ndiwo ankakutambirani lini ayayi kukubverani mafala yanu, pakubula mnyumba yoyo ayayi mzinda umweyo, kakunkhumuleni pfumbi lanu ku nzayo zanu. 15Chadidi ndikulewa kuna imwe, zjai bzimdzapusa kudzalekerera chakuipa kuna Sodomu na Gomorra pa nsiku ya kumaliza kusiyana na mzinda umweyo.16''Nyang'anani, ndikukutumani ninga mabira pakati pa mphumphi, na tenepo khalani wa kuchenjera ninga nyoka na wakusaya kuphonya ninga nkhangaiwa. 17Khalani tcheru na wanthu! Amdzakutengerani ku mbuto za kutongera milandu, apo achidzakutchangani mma sunagogue mwao. 18Kinangoka amdzakupfuwirani kuna atongi na mafumu thangwera ine, pakukhala umboni kuna iwo na wakunja.19Angadzakuperekani, lekani kudzakhala na thupo kuti mumdzasewera tani,thangwe bzomwe mudzalewelewe mumdzapasiwa letu nthawe imweyo. 20Thangwe ndimwepo lini omwe mumdzakalewalewa, soma ni Mzimu wa Babanu ndiwo umdzasewera mwa imwepo.21Mano na mano kumdzakhala kuperekana kukaphiwa, na baba kuna mwanace. Wana amdzapandukira abereki wao achiwaphesa. 22Mumdzazondiwa na aliyense thangwera dzina langu. Soma ndiye amdzapirira ate kumamaliziro, umweyo amdzapulumuka. 23Angadzakuboneresani mu mzinda, dzathawireni ku mzinda winango, nakuti chadidi ndikulewa kuna imwe, mungadamaliza lini kufamba mu mzinda wa Isaraeri Mwana wa Munthu akanati kubwera.24Wakupfunzira amposa lini mpfunzisi wace, ayayi nyabasa kuposa mbuyace. 25So bzingakwanisike kuti nyakupfunzira akhale ninga mpfunzisi wace, na nyabasa ninga mbuyace. Ningati mbuya wa pa muyi pawo akumuchemera kuti Berezebule, kuna tani kuipa kwa madzina ndiyo amdzachemera wanthu wa pa muyi pace!26Mthangwe lace nampodi kuwagopa, nakuti palibe chinthu cakubisala ndico cimdzazimbulika lini, na cinthu ca kumpsinkhika ndico cimdzadziwika lini. 27Ndico ninkuuzani mu mdima, mukacilewe pa decha, na comwe mumchibva nung'u nung'u mmakutu mwanu, mukachikuwe pa nsodzi pa nyumba.28Nampodi kugopa wale ndiwo ankwanisa kupha thupi lokha soma nkutazira kupha kubodzi na mzimu, so gopani ule ndiye amkwanisa kudzonga thupi na mzimu kubodzi ku jahena. 29Nserenga ziwiri zimbagulisiwa lini kakobiri ka mkitikiti? Pamene palibe neye nserenga ibodzi ndiyo ingambuthe pansi Babanu seye nkuidziwa. 30Soma neye tsisi la munsolo mwanu lokha ambalidziwa basi kuwanda kwace. 31Nampodi kugopa. Ndimwe wakufunikira maninge kusiyana na nserenga zizinjizo.32Mthangweracembo aliyense ndiye amdzanditambira padeca pana wanthu, nimdzamutambirambo pa maso pa Babangu ndiye ali kudzaulu. 33Soma ndiye am'dilamba pana wanthu, nimdzamulambambo pamaso pa Babangu ndiye ali ku dzaulu.34Nampodi kukumbuka kuti ndidabwera kudzathusa mtendere pa dziko la pansi, soma lupanga. 35Thangwe ndidabwera kudzasiyanisa mwana mamuna na babace, na mwana mkazi na mamace, na muloola na mabzala wace wa chikazi. 36Anyakumuwenga munthu amdzakhala wa pa muyi pache chaiwo.37Iye wakukonda babace ayayi mamace kuposa ine umweyo akuthemera lini ine; iye wakukonda mwanace wachimuna ayayi wachikazi kuposa ine ankuthemera lini ine. 38Iye omwe amtakula lini mtanda wace nkunditewera akuthemera lini ine umweyo. 39Iye wakupsaga moyo wache amdzautaya. Soma iye wakutaya moyo wache thangwera dzina langu amdzaugumana.40Iye wakutambira iwe watambira ine, apo iye wakutambira ine watambira iye ndiye adandituma. 41Iye wakutambira mneneri mudzina la mneneri amdzatambira mpfupo ya mneneri, apo iye wakutambira munthu wakulungama mu dzina la munthu wakulungama amdzatambirambo mpfupo ya munthu wa kulungama.42Aliyense wakupereka kuna ang'ono ang'ono awa neye mkombo wa madzi yakujejera okha mu dzina la mneneri, chadidi ndikulewa kuna imwe, bzingadzakwanisike lini kuluza mpfupo yace.''
111Bzidachtika kuti pomwe Yesu adamaliza kulangiza wakupfunza wache khimi na awili wale, adalamuka pomwepo kukapfunzisa na kulalika m'mizinda yawo. 2Tsopano Yohani adabva mkawoko bzichito mkhilisitu, iye adatumiza mtumi kwa wakupfunza wache 3ndipo adalewa kuna iwo, ''Kodi ndimwe mbodzi waomwe mukubwera, pinango tidikilire winango?''4Yesu adawatawira achilewa kuna iwo, ''Ndokoni mukafotokoze kwa Yohani bzomwe mwaona na kubva. 5Azimola ali kutambila kuona, anyakupunduka miyendo ali kufamba, wamapele ali kukonzewa, agonthi akuyamba pomwe kubva, wakufa ali kumusiwa achikhala pomwe na moyo, ndipo mafala ya Mulungu yakulikiwa kuna anyakusauka. 6Wakudala ngule alibe kupitiwa thangwe la ine.''7Amuna wense wale adapita njira zawo, Yesu adayamba kulewa na thimu lile bza Yohani, ''Kuchipululu mudayenda kaona chiyani_ mitete kutetemera na chonzi? 8Tsono mudayenda kunja mudakaona chiyani_ munthu wakubvala chakubvala chakufewa? Chadidi, iwo omwe ambabvala bzaku bvala bzakufewa ambakhala m'nyumba za mafumu.9Tsono mudaona chiyani_ mneneri? Inde, ndikulewa na imwepo, ndipo kuposa mneneri. 10Uyu ndiye omwe kudanembiwa, 'Nyang'anani, ndikutumiza mthenga wangu maso panu, omwe amdzakonza njira yanu.'11Chadidi ndikulewa kwa imwe kukanati kuoneka kale m'mbodzi wakubaliwa na azimayi, mkulu kuposa Yohani M'batizi. Chensecho munthu nyafuniwa mu ufumu bwa kudzaulu nimkulumbo kuposa iye. 12Kuchokela nsiku za Yohani M'batizi ateye pano, ufumu bwa kudzaulu buku bonera na chiwawa, ndipo wanthu wa chiwawa ambabzitengera nsimba.13Mwa aneneri wensene na wachilamulo wense adalewera kufikila Yohan; 14neye penu mukufuna kubvuma, iye ni Eliya omwe akubwera. 15Iye omwe anamakutu yakufuna kubva, mulekeni iye abve.16Ni chiyani chomwe ninga ndendemezere na m'badwo uno? Uli ngati wana wakusenzeka msika achimba chemerezana, 17achilewa, 'Tidasenzeka na fuluti pala imwe, tsono imwe mulibe kubzina. Tidalira, tsono imwe mulibe kubveka mkuwe.'18Nakuti Yohani adabwera se kudya mkate neye kunwa badwa, ndipo iwo adalewa, 'Iye ana chiwanda; 19Mwana wa Munthu wabwera akudya nakumwa tsono iwo akulewa, 'Nyang'anani, iye ngwadyera ndipo mchiledzelere, mwanzawo ni anyakukhomesa msonkho na anyakuphonya!' Tsono nzeru imba dziwika na bzakuchitika bzache.''20Kinangoko Yesu adayamba kutsimula mizinda yomwe adaichitira bzakudabwisa bzache thangwe wanthu akhalibe kulapa. 21''Tsoka kuna iwe, Cholazini! tsoka kuna iwe, Betania! bzikadakhala kuti bzakudabwisa bzidachitikila ku Tiro na Sido bzomwe bzida chitikila imwebzi, akada lapa kalekle akadabvala bzi guduli na kudzola dotha. 22Tsono, ndikukuzani imwe kudzakhala bzizinji bza kunesa ku Tiro na Sido pa nsiku ya chiweruzo kusiyana na imwepo23Iwe, Kaperenawo, ukukumbuka kuti ndiwe wakusankhika kudzaulu? ukukumbuka kuti udzakwiziwa ateye kudzaulu? Neye, udzabuluka kufika ateye kwa kufa. Thangwe bza mphamvu bzomwe bzida chitika na iwe bzingadakhala bzidachitila Sodomu, angadakhala wa kusungiwa ateye lero. 24Tsono ndikulewa kuna imwe nsiku yatonga mulandu wa Sodomu udzachepa na iwe.''25Panthawe yomweyo Yesu adalewa, ''Ndikukutendani imwe, Baba, Mbuya wakudzaulu na dziko la pansi, thangwe imwe mudabisa bzinthubzi kuna wanthu wa nzeru na wakudziwa bwino, achi bziuzambo wana wao. 26Inde, Baba, ichi chikhali chakudeka pamaso panu. 27Bzinthu bzense bzaperekiwa kuna ine kuchokera kwa Baba, palibe m'bodzi akudziwa Mwana kupambula Baba, napo palibe m'bodzi akudziwa Baba kupambula Mwana na aliyense omwe Mwana wasankhula kuti adziwe chinsinsi chache.28Bwerani kuna ine, mwense waku bonera na kuneta, nakuti nidzaku pumisani. 29Bzitengereni goli lanu pa ine napo mupfunze kuchoka kuna ine, nakuti ndine waku bzichepsa naku pfatsa mtima, pomwe mudzaugumana mpumulo wa mzimu wanu. 30Poti goli langu ndakusaya kunesa napo chilango changu nchakupepuka.''
121Pa nthawi imweyo Yesu adayenda nsiku ya Sabata pakati paminda ya tiligu. wakupfunzira wache akhana njala apo adayamba kutsudubula ngalale achidya. 2Soma pomwe Afarisi adawona bzobzire, adamuuza Yesu, ''Onani, wakupfunzira wanu akuchita bzomwe mpsakutayana na mtemo kuchita nsiku ya Sabata.''3Soma Yesu adalewa kuna iwo ,'' Kodi mulibe kulewenga bzomwe Davide adachita pomwe akhana njala, na amuna omwe akhanao? 4Adayenda mu nyumba ya Mulungu apo adadya mikate ya chioneso, yomwe ikhali yakuletsiwa kuna iye kudya ayayi pomwe omwe akhanawo, soma pa mtemo wace akhabvumiziwa kudya akhali wansembe okha basi.5Kodi imwe mulibe kulewenga mtemo wa utongi omwe unkuti pa Sabata wansembe mtchalitchi ambaipisa nsiku ya Sabata soma ambakhala se pikado? 6Soma nilewa kuna imwe kuti m'bodzi nyakuposa kachisiyo ali pampano.8Mucikhala mukhadziwa kuti bzobzi bzikulewa chani, 'Ine nimfuna chifundo se kuti nsembe neye ,' imwepo mungadatsimula lini anyakusaya kuphonya. 7Nakuti Mwana wa Munthu ni Mbuya wa Sabata,''9Apo yesu adachoka pamwepo , achikapita mu sunagogue mwao. 10Onani, pakhana munthu omwe akhana boko la ku mpsimpsinika. Afarisi adabvunza yesu, achiti , ''Mpalamulo lace kulimbisa nsiku ya Sabata?'' pala kuti amulewe iye kuti ngwakuphonya.11Yesu adalewa kuna iwo , ''Munthu mbani kuna imwe ,omwe , achikhala naye bira m'bodzi , apo achigwera mdindi nsiku ya Sabata, angaleke kumuphata achimucosa kunja? 12Tsono kupita kwanyi kwa nsimba, komwe , kuna bila! Natenepoyo mpalamulo lace kucita bwabwino pa Sabata.''13Apo Yesu adalewa kuna munthuyo, '' Futhula boko lako '' Iye adalifuthula, napo lidabwerera mwache, ninga linango lire. 14Soma Afarisi adabula achikhala gwere kumpangana iye. Iwo akhanyang'ana mule mwakuti am'phere iye.15Yesu, pakubvimira bzobzi, adachoka pompale. Wanthu azinji adamutewera iye, achiwalimbisa wensene. 16Iye adawatsinda iwo kuti nampodi winango adziwe bza iye, 17kuti bzikwanirisiwe, ndibzo bziidalewiwa na Yesaya mneneri, kuti,18''Nyang'anani, kapolo wangu omwe ndidamusankhula; nyakukondewayo, mwa iye mzimu wangu unidekedwa naye. Nimdzaikha Mzimu wangu pana iye, apo iye amdzalalikira chilungamo kuna Wachikunja.19Amdzalimbana lini ayayi neye kukuwa; pinango m'bodzi yekhambo kumubva mafala yace mmakwalala. 20Iye neye mtete wakupseka amdzaukhobola lini neye kuthimisa chikoloboyi cha ku fukutira mpakana atatsogolera chilungamo ku chipambano, 21apo mudzina lache Wachikunja amdzakhala na chikhulupiriro.''22Pamwepo adabwera naye kuna yesu munthu zimola akhali pomwe bewewe akhana pomwe bziwanda. Iye adamulimbisa, ate achiyamba kusewera achiona pomwe. 23Apo thimu lense la wanthu lidadabwa lichilewa, '' Kodi munthu umweyu angakhale mwana wa Davide ule na?''24Soma Afarisi pakubva bzakudabwisa ibzi adati. ''Munthu umweyu ambachosa lini bziwanda soma ni mphamvu ya Belezebule, mkulu wa bziwanda.'' 25Soma Yesu adabvimira bzakukumbuka bzawo, achiti kuna iwo, ''Ufumu bulibwense bwakugawanika bumdzachedwa lini kupasuka, namzinda ayai muyi wakugawanika umdzafudzika.26Penu Satana ambachosa Satana, iye ndiye kuti wagawanika kale yekha. Ndiye kuti ufumu bobo bumdzakhala tani? 27Apo penu ine nimbachosa bziwanda na mphamvu ya Berezebule, tsono wana wanu ambachosa na mphamvu yayani? Na thangwe ili amdzakhala wakutonga imwe.28Soma penu nimbachosa bziwanda na Mzimu wa Mulungu, ndiye kuti ufumu bwa Mulungu bwafika kuna imwe. 29Bzingakwanisike tani munthu kukapita mnyumba mwa munthu wa mphamvu kukamubera bzinthu bzensene se kutoma kukamupima? Salipo iye nkudzabwera bwino kudzaba bzinthubzo mnyumba mule. 30Iye omwe analini ine ni muwengi wangu apo pomwe ndiye ambatsonkhana lini pabodzi na ine ambabalalikana.31Mthangwe lace ndikulewa kuna imwe, bzakuphonya na makiriyado yensene bzimdzalekeleriwa kuna imwe soma wakuchitira makiriyado Mzimu wakuchena amdzalekereriwa lini. 32Iye wakusewera makiriyado yaliyense kuna Mwana wa Munthu amdzalekeleriwa chakuipa cace. Soma iye wakuchitira makiriyado Mzimu Wakuchena amdzalekereriwa lini chakuipa chache, neye mudziko lapansi lero lino neye mtsogolo.33Chitani bzakuti muti udeke bzibalo bzache pomwe bzideke , chitani kuti muti uyipe bzibalo bzache bwiyipe pomwe, thangwe muti umbadziwika na bzakubala bzache. 34Imwe wana wa nyoka , nakuti ndimwe wakuphonya, mungalewe tani bzinthu bzabwino? Thangwe mulomo umbasewera bzomwe bzadzala mumtima. 35Munthu wabwino wakuchokera mu vida ya mtima wache wabwino ambachosambo bzabwino, napo munthu wakuipa wa kuchokera mu vida yakuipa ya mtima wache ambachosambo bzakuipa.36Ndikukuuzani kuti pa nsiku ya ku dzatongewa wanthu amdzatawira mulandu wa fala lirilense ndilo adalewalewa. 37Thangwe mumzayezeriwa wakulungama na mafala napo mumdzagaziwa na mafala yanu pomwe.''38Tsapano anembi na Afarisi winango adamutawira Yesu achiti, '' Mpfunzisi , tikufuna bzizindikiro kuchokera kuna imwe.'' 39Soma Yesu adawatawira achiti, ''M'bwado wa wanthu wakuipa na wa chigololo umbafuna bzizindikiro. Soma palibe chizindikiro ndicho chimdzaperekiwa kupambula cha mneneri Yona. 40Pakuti Yona adakhala mmimba mwa chinsomba chikulu nsiku zitatu na usiku pomwe butatu, ndendende pomwe na Mwana wa Munthu amdzamala nsiku zitatu na usiku butatu pomwe pa mtima wa dziko lapansi.41Tsapano amuna wa ku Nineveh amdzaima pa chitongero pabodzi na wanthu wa mbadwo uno apo amdzautsimula. Thangwe adalapa na ulaliki bwa Yona, napo onani, winango mkulu kuposa Yona ali pano.42Mfumukazi ya ku m'wera imdzalamuka pa nsiku ya chitongero na wanthu wa mbwado uno napo imdzagaza bzobzi. Imdzabwera kuchokera kumalekezero ya dziko lapansi kudzabva nzeru za Sololmoni, apo onani winango mkulu wakuposa Solomoni ali pampano.43Pomwe mzimu wakuipa wachoka mwa munthu umbapitirira mbuto zakusaya madzi kukanyang'ana mbuto kuti ukapume soma umbaisaya. 44Apo umbati, 'Zjai nim'bwerera ku nyumba yangu ndiko ndidachokera,' Ungabwerera, umbakagumana nyumbayo idapsaira bwino apo iri mu mchikonzero chabwino. 45Ndiye umbabwerera kukatengana na inzache minomwe yakuipa kuposa iwo, apo imbakabwera kudzakhala pomwe mwa munthu ule. Tsapano khalidwe lakumaliza la munthu ule limbadzalemweratu kunyanya kuposa pakutoma pale. Bzimdzaterepoyombo na mbadwo wakuipa uno.''46Pomwe Yesu akhali mkati kulewalewa kuna mathimu ya wanthu yale, onani, mayi wache na abale wache adaima panja, kufuna kuti alewelewe naye. 47Winango adati kuna iye, '' Nyang'anani , mai wanu na abale wanu aima panjapa, akufuna kusewera namwe.''48Soma Yesu adamutawira achiti kuna adamuuzayo, ''Mayi wangu mbani na abale wangu mbani?'' 49Kinangoka adafuthula boko lache kuna anyakupfunzira wache achiti, ''Onani, mayi wangu na abale wangu mbawa! 50Thangwe munthu aliyense omwe ambachita bzakufuna bza Baba wangu ndiye ali kudzaulu, umweyo ndiye mano wangu, mfumakazi, na mayi wangu.''
131Pa nsiku imweyo Yesu adayenda kunja kwa nyumba achikakhala m'gombe mwa nyanza. 2Thimu lizinji kwene kwene la wanthu lidagwezekana kumuzungulila iye, apo adapita m'wadiya achikhala mwemo apo thimu lensene lire lidakhala pansi m'gombe mule.3Ndiye Yesu adawauza bzinthu bzizinji mbwifanizo. Adati, ''Onani, mulimi adayenda kukafesa mbeu, 4Pomwe akhafesa, mbewu zinango zidagwera m'bali mwa njira, apo mbalame zidabwerra kudzazijonkhona. 5Zinango zidagwera pa minyala, pomwe pakhalibe mataka mazinji. Kamfulumize zidamera thangwe pakhalibe mataka mazinji . 6Soma ndipo dzuwa lidachoka, zidabvuka thangwe zikhalibe mizi, apo zidafota.7Njere zinango zidagwera pa uzuzu bwa minga. Mingazo zidakula zichikoloweka mbeu zire. 8Njere zinango zidagwera pa mataka ya ndovolo zichibala bzipatso, zinango njere dzana libodzi kupitirira , zinango makumi matanthatu, zinango makumi matatu. 9Iye ndiye ana makutu abve.''10Wakupfunzira adabwera kuna Yesu achiti, ''Sabwanyi mumbasewera kuna thimu lawanthu mbzifanizo?'' 11Yesu adawatawira kuti, ''Mwapasiwa mwai wa kubvesesa bzakubisika bza bzakudabwisa bza ufumu bwa kudzaulu, soma kuna iwo alibe kupasiwa. 12Nakuti ule ndiye anabzo amdzapasiwa bzizinji, achidzakhala nabzo mtaye mtaye, Somandiye alibe, neye ndibzo anabzobzo bzimdzatengiwa kuna iye.13Nithangwe lace nimbasewerra mwakuphiphirisa kuna iwo : Pala kuti neye akuona, nampodi aone; napo neye akubva, nampodi abve, ayayi kubvesesa. 14Kuna iwo kubvimira kwa Yesaya kwakwanisiwa, kule ndiko kumbati, 'Pakutetekera , mumdzabva,soma mumdzabvesesa lini; kuona, mumdzaona, soma mumdzadziwa lini.15Thangwe mtima wa wanthu awa wasanduka wakufa, na makutu yambabva mwakubonerera, aphophoma maso yao, Pala kuti angaone na maso yao, achibva na makutu yao,napo achibvesesa na mitima yao nkutembenuka pomwe, nakuti ningawalimbise.'''16Soma yakudala maso yanu,thangwe yambaona; na makutu yanu thangwe, yambabva. 17Inde chadidi nilewa kuna imwe kuti aneneri azinji na wanthu wakulungama adakhumba kuona bzinthu bzomwe mukuonabzi, apo alibe kubziona. Adakhumba kubva bzinthu ndibzo mukubvabzi apo alibe kubzibva.18Tetekerani tsono chifanizo cha mulimi ndiye adakafesa njere zace. 19Pomwe wina anibva mafala ya ufumu soma neye kuyabvesesa, wakuipayo ambabwera kudzapsokonyola chomwe cha fesewa mumtima mwace. Iyi ni njere ndiyo idagwera m'phepete mwa mseu.20Yomwe idafesiwa pathantwe ire ni munthu ndiye ambabva mafala apo nthawe ya kuchepa ambayatambira mwa kudekedwa , 21chensecho yalibe mizi muna iye apo ambapirira mka nthawe kakuchepa. Masada ayayi mzunzo ungabwera thangwera mafalayo, kamkulumize ambagwa.22Ndiyo idafesiwa pa ,minga ,uyu ni munthu ndiye ambabva mafala, soma bzakuchitika bza m'dziko lapansi na chinyengo cha vida chidathawisa mafala yache, opo ambabala lini bzipatso. 23Njere ndiyo idagwera pa mataka ya ndovolo, uyu ni munthu ndiye ambabva mafala achiyaphatisa basa. Ambabala bzipatso bzichikololewa, apo chigoba chibodzi chichichosa njere makumi khumi, chigoba chinango makumi matanthatu,apo chigoba chinango kukwana makumi matatu kuposa zomwe adabzala zire.''24Yesu adawauza pomwe chakuyezezera chinango. Adati, ''Ufumu bwa kudzaulu buli ninga munthu ndiye wabzala mbeu mmunda ,mwache. 25Soma pomwe wanthu adagona, nyakumuwenga adabwera achiwazambo upsa bwa nyamsongole mmapando mwa tirigumo achiyenda. 26Pomwe misonjo idamera nkukula nkubala bzipatso, upsa bule budaonekerambo.27Anyabasa wa mwenekachiro munda adabwera achiti kuna iye, 'Mbuya, mulibe kubzala mbeu zabwino mmunda mwanu mule? Bzachita tani tsapano kuoneka nyamsongole?' 28Adati kuna iwo, ''Mnyakundiwenga wachita bzimwebzoyo.' ''Anyabasa wale adati kuna iye, 'Tsono mumfuna tiyende tikabuzule?'29''Mwenekachiro munda adati, 'Nada. Thangwe pakukazula nyamsongoleyo, mungakazule kubodzi na tiriguyo. 30Bwilekeni bzikulire pabodzi mpakana pa kudzakolola.Pa kudzakololapo nimdzauza anyakukulolawo, ''Chakutoma zulani upsa bwensene mubumange mphuthu mukatenthe, soma tiriguyo konkhobzani muikhe mgwangwa mwangu.'''''32Kinangoka Yesu adawauza pomwe chifaniziro chinango. Adati, ''Ufumu bwa kudzaulu buli ninga kanjere ka muti wa mpiru komwe munthu adakatenga nkukafesa, mmunda mwace. 31Njere imweyi njing'ono maninge kuposa njere zensene. Soma ingakula, imbaposa mbeu za mmunda. Imbasanduka muti, kuti ate mbalame za mdzaulu zimbabwera kudzamanga bzitsa mmitawi yache.''33Yesu adawauza pomwe chifaniziro chinango. ''Ufumu bwa kudzaulu buli ninga chakufufumisa mkate chomwe mkazi adatenga achisanganiza na magaba matatu ya ufa bwa tirigu ate bzakumunyabzo bzidafufuma,''34Bwensebzi yesu akhabziphiphirisa mu bza kuyezezera; apo akhalewalewa lini kuna iwo se bza kuyezezera. 35Uku kukhali pala kuti bzire bzomwe adalewa aneneri bzikwanirisiwe, pomwe adati, ''Nimdzafungula pakamwa pangu mu bzakuyezezera. Nimdzalewa bzinthu ndibzo bzikhadafuchirika pansi pa dziko.''38Kinangoka Yesu adachoka pa thimu la wanthu pale achikapita mnyumba.Wakupfunzira wache adabwera kuna iye achiti, ''Tifokotozereni bwino chifanizo cha uswa bwa nyamsongole mmunda.'' 37Yesu adatawira achiti, ''Iye omwe akhabzala njere zabwino ule ni Mwana wa Munthu. 36Mundayo ni dziko lapansi; apo njere zabwinozo,awa ni wana wa mu ufumu. Uswabo ni wana wa satana. 39Apo nyakundiwenga adakawazayo ni satana.Kukololako ni chimaliziro cha dzik,apo anyakututawo ni anjero.40Mthangwe lache, uswa bule budagwezekiwa achibugasa moto, mtenepoyo letu ndimo bzimdzachitikira pa nsiku ya chimaliziro. 41Mwana wa munthu amdzatuma anjero wache, apo iwo amdzagwezeka pabodzi bzinthu bzense mu ufumu bwace bzense bzakuipa bzakuyambisa machimo na wense wakusaya kuweruzika. 42Amdzawathusa mu ng'anjo ya moto, ndiko amdzalira achikukuta mano. 43Kinangoka wanthu wakulungama amdzatoya ninga dzuwa mu ufumu bwa Babawo. Iye omwe ana makutu, abve.44Ufumu bwa kudzaulu buli ninga vida yakubisika mmunda. Munthu adaigumana achiibisa. Mwakudekedwa achiyenda kukagulisa bzensene ndibzo akhanabzo, nkukagula mundayo. 45Pomwe, ufumu bwa kudzaulu buli ninga munthu wa malonda wakunyang'ana ngalale yakuumira. 46Pomwe adaigumana ngalale ibodzi ya kuumira maningeyo, adaenda kukagulisa bzensene ndibzo akhanabzo nkukaigula.47Pomwe ufumu bwa kudzaulu buli ninga khoka ndilo lidathusiwa mnyanza, lichikusa mtundu wensene wa nsomba. 48Pomwe litadzala, akhombwe wale adalinula khoka lawo kunja kwa gombe. Apo adakhala pansi achigwezeka zabwino kuziikha mu bzombo, soma zakuipa achizitaya.49Bzimdzatenepoyombo pa nsiku ya kumaliza. Anjero amdzabwera kudzakhetha wakuipa pakati pa wakulungama. 50Amdzawathusa mu ng'anjo ya moto ndiko amdzalira achibubuda mano.51Kodi mwabvesesa bzinthu bzensebzi?'' Wakupfunzira wace adati kuna iye, ''Inde.'' 52Apo Yesu adati kuna iwo, '' Mthangwe lache mnembi aliyense ndiye wasanduka mneneri ku ufumu bwa kudzaulu ali ninga munthu mwenekachiro nyumba,omwe ankucosa bzakale achiikha bzipsa mu thungwa lace. 53Ndiye idafika nthawe yakuti Yesu atamaliza bzifanizo bzire, adacoka pa mbutopo.54Kinangoka Yesu adapita mdziko la kwao achipfunzisa wanthu mu sunagoge mwao. Mapeto yache wanthu wensene adadabwa achiti, ''Munthu umweyu nzeru zozi ambazitenga kuponi na msumba za kuchitira bza kudabwisabzi? 55Ngumweyu lini mwana wa mpala matabwa ule? Mayi wache uyu si Mariya? Ngumweyu lini m'bale wao wa wene Yakobo,Yosefe,Simoni na Yudasi? 56Mfumakazi zache zense si zozi tinazo pabodzizi? Bzinthu bzensebzi adabzitenga kuponi?57Iwo adaipidwa naye. SomaYesu adawauza kuti, ''Mneneri ambalemekeziwa lini kwao ayayi ku banja lace chailo.'' 58Iye alibe kuchita bzakudabwisa bzizinji thangwera kusaya kukhulupirira kwao.
141Pa nthawe yomweyo, Herodi Mfumu adabva bza mbiri ya Yesu. 2Iye adalewa kuna anyabasa wache. ''umweyu ni Yohani m'batizi; iye wamuka kuna wakufa. Nithangwe lache mphamvu zikuphata basa mwa imweyu.''3Nakuti Herodi akhada m'manga Yohani, adamuphata iye, achumukoya iye mu kadeya thangwe la Herodiya, mkazi wa m'dzinza wache Filipi. 4Tsono Yohani adalewa kuna iye, ''Bzakuthemera lini kuna iwe kuti engamutenge iye ninga mkazako.'' 5Herodi akadamupha iye, soma iye adagopa wanthu, thangwe iwo akhamuyesa ninga m'neneri.6Soma pakufika nsiku yakubaliwa kwa Herodi, mwana wachikazi wa Herodiya adabvina pa mpikiti pawo achikomedwa naye Herodi. 7Mwakulumbira, iye adamulonjeza achilumbilra kuti animpasa iye cilichense chomwe iye angakumbire.8Pomwe iye adapanganiziwa na mayi wache, iye adalewa, ''Mundipase ine popano, mpalato, msolo wa Yohani m'batizi. 9''Mfumuyo idaphatiwa nsisi na kukumbira kwacheko, soma thangwe la kulumbira kwache na thangwe la wanthu wense omwe akhanawo pa bzakudyapo, iye adalamula kui bzichitike tenepoyo.10Iye adawatuma achikagwata msolo wa Yohani mkadeya. 11Kinangoko adaunyamula msolo wache m'palato achimupasa tsikanayo iye adautenga achiupereka kuna mayi wache. 12Kinangoko wakupfunza wache adabwera, achidzatenga mtembo wache achikaufuchila m'thenje. Bzitamala bzobzi, iwo adayenda achikamuuza yesu.13Tsapano pomwe Yesu adabva bzobzi, iye adachoka kumweko mumwadiya achiyenda kumbuto yachipululu. Pomwe thimu lidabva bza ibzi, iwo adamutewera iye pakatali kuchokera mumzinda. 14Pomwe Yesu adabwera kuna iwo adaona thimu likulu. Iye adadzaliwa chifundo na iwo adawachiza nthenda zawo.15Pomwe kunja kudadoka, anyakupfunza adabwera kuna iye achirewa, ''Kuno mkumbuto yachipululu, nthawe yayenda kale. Limwazeni thimuli, kuti ayende m'mamiyi kuti akague bzakudya bzawo.''16Soma Yesu adalewa kuna iwo, '' Bzimfunikana lini kuti iwo ayende. Imwepo muni wapasa bzinthu kuti adye.'' 17Iwo adalewa kuna iye, ''Ife tinanayo pano ni mikate michanu na nsomba ziwiri basi.'' 18Yesu adalewa, ''Ibwereseni kuna ine.''19Kinangoka Yesu adalilamula thimulo kuti likakhale pansi pamauswa. Iye adatenga mikate michanu na nsomba ziwiri. Adanyang'ana kudzaulu, iye adanamata achibedula mikate achiyi pereka iyo kuna wapfunza, anyakupfunza achiipereka kuthimu. 20Iwo wense adadya achikwana nayo. Kinangoko iwo adalokota bzakudya__bzomwe bzidasala madengu khumi na mawiri yakudzaza. 21Wense omwe adadya akhali ninga amuna bzulu bzichanu, kupambula akazi na wana.22Kankulumize iye adawauza wapfunza kuti akapite m'mwadiya atsogole ng'ambu inango, pomwe iye akhauza thimu lire kuti liyende. 23Pomwe iye adamaliza kulimwaza thimu lire, iye adayenda kukakwira m'phiri yekha kukapemphera. Pomwe kunja kudadoka, iye akhali yekha. 24Soma mwadiya akhali patali pakati pa nyanza, akhazunzika na mafunde, thangwe mphepo ikhavunga mwakugumana nayo.25Chaku machibese munthawe ya chinayi usiku Yesu adayenda kuna iwo,akufamba pa nyanza. 26Pomwe anyakupfunza adamuwona iye akufamba pa nyanza, iwo ada njenjemera achilewa, ''Umweule ni mzukwa,'' iwo adakuwa namantha. 27Soma yesu adalewa na iwo alikutali achilewa, ''Limbani mtima! Ndine! nampodi kuchita mantha.''28Petulo adamutawira iye achilewa, ''Mbuya, penu ndimwepo, ndiuzeni ine ndibwerembo kuna imwepo pamadzipa.'' 29Yesu adalewa, ''Bwera.'' Tsono Petulo adabula kuchoka m'mwadiya mule achifamba pamadzi kuyenda kuna Yesu. 30Soma powe petulo adaona mphepo ikunyanya kuwanda, iye adayamba kuchita mantha. Iye adayamba kumira, iye adakuwa achilewa, ''Mbuya, ndipulumuseni ine!''31Yesu kamkulumize adafuthula boko lache, achimuphata Petulo, achilewa kuna iye, ''Ndiwe wachikhulupilo chakuchepa, thangwe lanyi wakaiyikira?'' 32Kinangoka Yesu na Petulo adakapita mwadiya, mphepo idaleka kuvunga. 33Kinangoka anyakupfunza omwe akhali mumwadiya wale adamugodamira achimulemekeza Yesu eachilewa, ''Chadidi ndimwedi Mwana wa Mulungu.''34Pomwe iwo adayambuka, adayenda kumtunda ku Genesareti. 35Pomwe wanthu waku mbuto imweyo adazindikira Yesu, iwo adamwaza mithenga palipense kuzungulira mbuto imweyo, iwo adabwera nawo kuna iye aliyense omwe akhaduwala. 36Iwo adamukumbila iye kuti iwo atondo kuphata chakubvala chache, ndipo wense omwe adakwanisa kuphata adachiziwa.
151Pomwepo Afalisi winango pabodzi na apfunzisi wa malamulo adabwela kunayesu kuchokela ku yelusalemu. Adalewa, 2''Thangwe lanyi anyakupfunzila wanu adaphonya mtemo wakulu wakulu? Iwo ambasamba lini m'manja pakudya m'kate. 3''Iye adawatawila kulewa kuna iwo,''Thangwe lanyi mumbaphonya malamulo ya Mulungu pakufuna kuteweza mtemo wa makolo yanu?4Nakuti mulungu adalewa, 'Lemekeza baba na mayi wako; na Iye omwe anyoza babache na mayi wache afe basi.' 5Tsono imwe mukulewa, 'Omwe anilewa kuna babache na mamache, ''Thandizo lense lomwe muntambila kuna ine nithandizo lakuchokela kuna Mulungu,'' 6munthu omweyo afuna lini kulemekeza babache.'' Khalidwe lomweli limbapepusa mafala ya Mulungu. Mubzakunembiwa bzinango bzina mafala yamulungu pomwe bzinanango bzina malamulo. Psakunesa kufuna kusankhula bzakuwelenga. Bzabwino pakufuna kuteweza chikhalidwe chanu.7Imwe anyakunama! m'neneri Yesaya adalewa kale bwino bzayimwe kuti. 8'Wanthu aw ambandilekeza ine na milomo yawo ,tsono na mitima yawo ali kutali na ine. 9Iwo ambandi pembedza ine papezi thangwe ambaphunzisa malangizo yawo na na malamulo ya wanthu.''10Kinangoko iye adachemera thimu lire kuna iye achilewa kuna iwo, ''Tetekerani ndipo mundibvesese_ 11Palibe bzomwe bzimbapita na pa mulomo pamunthu bzichimu ipisa. soma, bzomwe bzinichoka pa mulomo, ibzi ndibzo bzini muipisa.''12Kinangoka wakupfunza adabwera achilewa kuna Yesu. ''Mukudziwa kuti Afalisi wale bzawayipila pomwe abva bzomwebzi?'' 13Yesu adawatawira iwo, ''M'mela uliwense omwe Baba wakudzaulu alibe kuubzala udzazuliwa. 14Alekene iwo okha, iwo mbakusaya kuona. Penu munthu zimola ambatsogolera mwanzache nyakusaya kuona, wense amkagwera m'chidindi.''15Petulo adatawira achilewa kuna Yesu, ''Tithumbudzulileni fanizoli ife.'' 16Yesu adalewa, ''Kani na imwepo kubodzi mukubvesesa lini? 17Imwepo mukubvesesa lini kuti bzense bzakupita na pamulomo bzichipita m'mimba kinangoko bzimba tayiwa kuthengo?18Tsono bzinthu bzomwe bzimba choka pa mulomo bzimba chokera mumtima. Ibzi ndibzo bzimbamuyipisa munthu. 19Nakuti mumtima ndimo mumba chokera malingalilo yakuipa, kupha, bzauputa, bzachigololo bzaumbava kulewera umboni bwakunama, na makiliyado. 20Ibzi ni bzinthu bzomwe bzimba muipisa munthu.''21Kinangoka Yesu adachoka pomwepo nkuyenda kumbali inango ya mzinda wa Tiro na Sidoni. 22Nyang'anani, mkazi wa Kukanani adabwera mumzindamo. Iye adakuwa achilewa, ''Ndichitilenimbo chifundo ine, Mbuya, Mwana wa Davide! Mwanangu mkazi waphatiwa na chiwanda.'' 23Tsono Yesu alibe kumutawila chinthu. Anyakuphunzila wache adabwera achimukumbila iye, achilewa, ''Muthamangiseni ayende, thangwe umweyu akukuwa kwenekwene.''24Tsono Yesu adatawira achilewa, ''Ine ndilibe kutumiwa kuna aliyense kupambula mabila yokhayo yakutayika ya nyumba ya Isarayeli. 25''Tsono mayiyo adabwera achigodama kuna iye, achilewa, Mbuya, ndithanizenimbo ine.'' 26Iye adatawila achilewa, ''Psabwino lini kutenga bzakudya bzawana nkhuthusira tunsinza twa bwaya.''27Mayiyo adalewa, ''Inde, Mbuya, neye tumbwaya tumbadyambo nyenyeswa zakugwa pameza ya mbuya wao.'' 28Kinangoko Yesu adatawira achilewa kuna m'mayiyo, ''Mkaziwe, chikhulupiliro chako nchikulu kwenekwene; leka bzense bvichitike ninga momwe iwe ufunila.'' Mwana wache wamkazi adachilisiwa nthawe yomweyo.29Yesu adachoka mbuto yomweyo adayenda kufupi na nyanza ya Galileya.Tsono iye adayenda kukakwira pa phiri mkukhala pansi. 30Chithimu cha wanthu chidabwera kuna iye. Adabwera nawo kuna iye wanthu wakupunduka, azimola, abewewe. wakupunduka miyendo, na winango azinji wakudwala Iwo adawakhazika pansi pa nzayo za Yesu, napo iye adawachiza iwo. 31Tsono thimu la wanthu lire lida dabwisika pomwe adaona abewewe akusewera, awakupunduka akulimba, wakupunduka miyendo akufamba, na azimola ali kuona. Iwo alikutenda Mulungu wa isarayeli.32Yesu adachemera wakupfunza wache kuna iye achilewa, ''Ndikubva nsisi na thimuli thangwe akhala kale na ine nsiku zitatu alibe kudya chinthu. Ndikufuna lini kuti iwo ayende neye kudya, thangwe angakomoke munjira.'' 33Wakupfunzira adalewa kuna iye, ''Tingaone kuponi mchipululu muno mikate yakukwanisa kudyesa thimu lenseli?'' 34Yesu adalewa kuna iwo, ''Muna mikate mingasi?'' Iwo adalewa, ''Minomwe, na nsomba zing'ono ng'ono.'' 35Tsono Yesu adalamula thimu lire kuti likhale pansi.36Iye adatenga mikate minomwe na nsomba, tsono adatenda Mulungu, iye adabudula mikate achiyi pereka kuna wakupfunzira wache. Wakupfunzira achiyipereka kuna thimu lire. 37Wanhu wense adadya achikuta. Kinangoka iwo adalokota nyenyeswa zakusala madengu manomwe yakudzaza. 38Wense omwe adadya akhali bzulu bzinayi azimuna, kupambula azikazi na wana. 39Kinangoka Yesu adaliuza thimu lire kuti liyende tsono iye adapita mwadiya achiyenda mbali ya Magadani.
161Pomwe Afarisi na a Saduki adabwera kudzamuyezera iye adamubvunza iyekuti awaonese chilatizo chakudzaulu. 2Tsono iye adawatawira iwo, ''Maulo yakafika, munilewa, 'kudzakhala kwaku chena, pomwe thambo lidzakhala likugaka.'3Pomwe ni kumachibese, mukulewa, lero kukujejera, pomwe kudzaulu kuna cheza chakudoka.' Mumbadziwa bzizindikiro na mawonekedwe ya kudzaulu, koma bzizindikiro bza nthawe yino mukubzitaza. 4M'badwo wakuipa na wauputa mumfuna chizindikiro, tsono palibe chizindikilo icho mudzapasiwa kupambula chizindikiro cha Yona.'' Pomwepo Yesu adawaleka iwo iye achichoka.5Pomwe anyakupfunzira adafika ng'ambu inangoyo iwo adayebwa kutakula mikate. 6Yesu adalewakuna iwo, ''Nyang'anani mugope bzakufufumisa mikate bza Afarisi na Asaduki.'' 7Anyakupfunza ada bvunzana wokhaokha ndipo achilewa , ''Thangwe tilibe kunyamula mikate.'' 8Yesu adadziwa bzobzi adalewa, Ndimwe anya chikhulupiliro chakuchepa, thangweranyi mukubvunzana mwekhamwekha, mukulewa kuti thangwe mulibe kutenga mikate?9Kodi imwe mukudziwa lini? kodi imwe mukukumbuka lini mikate michanu na wanthu dzulu bzichanu, nimadengu mangasi mudalokotesa yensene? 10Pinango mikate minomwe pa bzulu bzinayi, nimadengu mangasi ndiyo mudatenga?11Mukubvesesa lini tani mukati ndiribe kukuuzani imwepo bza mikate? Nyang'anani gopani bzakufufumisa bza Afarisi na Asaduki.'' 12Apo iwo adadziwa kuti akulewa lini kuti agope bzakufufumisa mikate, koma kutiagope bzakupfunzisa Afarisi na Asaduki.13Tsono pomwe Yesu adawera ku mzinda wa Kaisaleya Filipi, iye adawabvunza anyakupfunzira wache, achilewa, ''Wanthu winango akumbati Mwana wa Munthu mbani?'' 14Iwo adalewa, ''Winango akulewa Yohani Mbatizi; winango, Eliya; na winango, Yeremiya, pinango m'bodzi wa aneneri.'' 15Iye adalewa kuna iwo, Tsono imwepo mumbati ndine yani?'' 16Adatawira, Sinoni Petulo mkulewa, ''Ndimwe Khilisitu, Mwana wa Mulungu.''17Yesu adatawira achilewa kuna iye. ''Ndiwe nyakudala, Simoni mwana wa Yona, poti thipi na mulopa bziribe kukuzimbulira iwe koma Baba wangu wakudzaulu. 18Ine ndikulewa kuna iwe kuti ndiwe Petulo, tsono pa thathwe limweri nidzamanga tchalitchi yangu. Misuwo ya wanthu wa kufa idzawutaza.19Nidzakupasa bzavi bza ufumu bwa kudzaulu. Chilichense chomwe udzamanga pansi pano chidza mangiwa kudzaulu, na chilichense chomwe udzatsudzula pansi pano chidzakhala chakutsudzuliwa kudzaulu.'' 20Kinangoko yesu adawatonga akupfunzira wache nampodi kuti awuze munthu aliyense kuti iye akhali khilisitu.21Kuchokera pa nthawe yomweyo Yesu adatoma kuwauza anyakupfunza kuti iye aniyenda ku Yelusalemu, kuka bobeneresewa na bzinthu bzizinji m'manja mwa akulu wa nsembe na alembi, naku phewa koma nsiku ya chitatu adzamuka. 22Tsono Petulo adamutenga iye pambali achimugaza iye, ''Ibzi bzikhale kutali na imwe, Mbuya! Ibzi bzidza chitika lini kwa imwe!'' 23Tsono Yesu adazungunuka achilewa kuna Petulo, ''Ndoko kumbuyo kwangu, Satana! Ndiwe wakuika chakuipa kuna ine, poti iwe umbakumbuka lini bzinthu bza Mulungu, koma bza wanthu.''24Kinangoka Yesu adalewa na anyakupfunzira wache, Penu munthu akufuna kutewera ine, iye abzilambize yekha, atakule mtanda wache, mkunditewera ine. 25Soma aliyense amfuna kupulumusa moyo wache adza utaya, na aliyense adzaluza moyo thangwe la ine adzaugumana. 26Tsono munthu adzapindulanyi kutambira dziko lense la pansi achiluza moyo wache? Munthu adzapereka chiyani cha kuchinjana na moyo?27Tsono Mwana wa Munthu adzabwera na ulemelero bwa Babache pabodzina angelo. Iye adzapereka kwa munthu aliyense malingana nabzichito bzache. 28Chadidi ndikulewa kuna imwe, alipo winango wa imwe adzalawidza lini imfa kufikana adzaona Mwana wa Munthu akubwera na ufumu bwache.''
171Tsono zitagwata nsiku zitanthatu Yesu adatenga Petulo, yakobo, na Yohani m'bale wache achiwatenga adawatenga kuyenda nawo paphiri litali wense. 2Iye adasandukapamaso pawo. Nkhope yache adagaka ninga dzuwa na bzakubva bzache bzidakhala ninga kuchena.3Nyang'anani, Mose na Eliya adawoneka akulewalewa na iye. 4Petulo Petulo adatawira Yesu achilewa kuna Yesu, Mbuya, nkhwabwino kuti ife tikhale pano. Penu mukufuna, nidzamanga matsasa matatu ubodzi wa imwe naubodzi wa Mose, na ubodzi wa Eliya.''5Pomwe iye akhalewalewa, nyang'anani, mtambo waku ngwerewera udawapsinkha iwo. Nyang'anani, mafala yadabveka mumtambomo, yakulewa, ''Uyu ndiye Mwanangu wakumukoewa, mwaumweyu nimbakomedwa. Mubvereni umweyu.'' 6Pomwe anyakupfunzira adabva ibzi, iwo adatsulia nkhope za pansi iwo adagopa kwenekwene.'' 7Tsono Yesu adabwera nkuwaphata iwo nkuwauza , ''Mukani nampodi kugopa.'' 8Pomwe iwoadayang'ana maso yawo alibe kuona winango koaYesu yekha basi.9Pomwe iwo akhapolika kuchoka m'phiri, Yesu adawatonga iwo, achilewa, ''Nampodi kulewalewa masomphenya kuna winango kufira mwana wa munthu kulamuka kwa kufa.'' 10Anyakupfunza adamubvunza iye, kuti,'' Thangweranyi anembi ambalewakuti Eliya adzatoma kubwera?''11Yesu adatawira achilewa, ''Nchadidi Eliuya adzabwera kudzabweza bzinthu bzense. 12Tsono ndikukuuzani kuti, Eliya adabwera kale, soma iwo alibe kumudziwa iye. M'malo mwache adamuchita bzomwe iwo akhafuna kuna iye. Mchibodzi bodzi na Mwana waMunthu adzaboneresiwa m'manja mwawo.'' 13Apo anyakupfunza adadziwa kuti akulewa bza Yohani M'batizi.14Pomwe iwo adabwera kuna thimulire, munthu adabwera kuna iye, kudza mugodamira iye, achilewa, 15''Mbuya, muchitileni chifundo mwanangu, poti iyeakudwala pfayi ,Nthawe zizinji ambagwera pamoto pinango m'madzi. 16Ndikhadabwera naye kwa anyakuphunmza wanuwa atazila kumuchiza.''17Yesu adatawira achilewa, ''Wakubaliwa seye chikhulupiriro na dzunguzo, nidzakhala namwe mpakana liti? Nidza kulekani mwekha liti? Bweranayeni kuna ine.'' 18Yesu adachilamula chiwandacho, icho chidachoka kuna iye, pomwepo mulumbwanayo adachira pomwepo.19Kkinangoko anyakupfunzira adabwera kuna Yesu payekha achilewa, ''Thangweranyi ifepano tatazira?'' 20Yesu adawatawira iwo,''Thangwe chikhulupiriro chanu ntching'ono. Mchadidi ndikukuuzani, penu mukhala nacho chikhulupilo ninga cha kambewu kalobo , mudzalewa kuna phiri, 'Muka choka bwerakuno,' ilo lidzabwera, palibe chinthu chidzalambika naimwe.'' 21Mabukhu inango mulibe vesi imweyi, Bziwanda bzobzi bzimba choka pokhapkha mukanamata na kusala kudya.22Pomwe iwo adakhala kuGalileya, Yesu adalewa na anyukuphunzisa, ''Mwana wa Munthu adzaperekiwa m'manja mwa wanthu, 23ndipo adza mupha iye, koma nsiku yachitatu iye adzalamuka,'' Anyakuphunzira adadabwa nabzo kwenekwene.24Pomwe iwoadabwera ku Kaperenawo, wanthu anyakukhomesa mtsonkho adayenda kuna Petulo achilewa, ''Mpfunzisi wanu ambakhoma lini mtsonkho?'' 25Iye adalewa, ''Inde'' Pomwe Petulo adabwera mnyumba, Yesu adasewera kuna iwo chakutoma achilewa, ukukumbuka tani Simoni. Mawufumu ya dziko lapansi yadzatambira kwambani mtsonkho? Kwawana wawo pinango kwa anzawo?26Petulo adatawira, ''Kuna nzawo.'' Kinangoka, Yesu adalewa, 27''Thagwe lache wana aona ufulu.'' Nampodi kuti ife tiwakalipise na bzilatizo bza kukhomesa tsonkho, ndoko kunyanza ukathuse mbedza, nkhukayilokota nsomba yakuyambirira kumedza. Pomwe umkayigabadula pakamwa pache umkawona lupiya. Katenge limweri ukawapase la tsonkho wako na wangu.''
181Pa nthawe imweyo anyakupfunzira wache adabwela kuna Yesu achiti, ''Mbani mkulu mu ufumu bwa kudzaulu ?'' 2Yesu adachemela kamwana kang'ono kunayiye, achikaimisa pakati pawo, 3achilewa kuti, ''Chadidi ndikukuzani imwe, penu mum'chinjalini kumkhala ninga tuwana tung'ono, mumdzapita lini mu ufumu bwa kudzaulu.4Telepoyo, aliyense ndiye ambzichepese ninga kamwana kamweka ndiye mkulu maninge mu ufumu bwa kudzaulu. 5Aliyense omwe amtambila kamwana kang'ono ninga aka mudzina langu watambila ine pomwe. 6Tsono ninga winango aliyense amchitisa m'bodzi mwa wanawa omwe amkhulupilira ine kuti aphonye, bzingadakhala bwino achimangiliriwa chimwala m'khosi mwache, apo achikamuthusa pansi pa nyanza.7''Tsoka ku dziko lapansi thangwe la bzakundundumisa ! Thangwe mbzakuthema kuti bwakundundumisabzo bwibwere , Soma pikado kuna munthu omwe ambzibweresa bzimwebzi! 8Penu ni boko lako pinango mwendo wako umkuphonyesa, ungwate utaye. Bzili bwino kupita mmoyo ule wakupunduka ayayi wakusaya mwendo kusiyana nakudzapita ku moto wakusaya kumala na manja mawiri ayayi nzayo ziwiri.9Penu diso lako limkuphonyesa, ulichose mkulitaya kutali na iwe . Bzili bwino kuna iwe kudzapita ku moyo wakusaya kumala na diso libodzi kusiyana nakudzathusiwa kumoto wa jahena na maso yensene mawiri.1011Onesesani kuti nampodi kupepusa m'bodzi wa ang'ono ang'ono awa. Nakuti nilewa kuna imwe kuti kudzaulu anjero wawo nthawi zense ambanyang'ana pankhope pa Babangu ndiye ali ku dzaulu.12Mukukumbuka tani? Penu munthu ana mabila dzana libodzi, apo m'bodzi mkutayika, ambasiyalini makumi mapfemba na mapfemba yale kuphiri nkuyenda kukapsaga m'bodzi wakutayikayo? 13Angamuona, m'chadidi ndikukuzani, ambasekera kwene kwene kuposa mabila makumi mapfemba na mapfemba yomwe yalibe kutayikayo. 14M'chibodzi bodzi pomwe na Baba wangu wakudzaulu ambafuna lini kuti m'bodzi mwa wana wache akapse.15''Penu m'bale wako wakuphonyela iwe, ndoko kamutsimule bzakuphonya bzache, mwekha pa awiri. Penu akubvela, ungadamubweza m'bale wakoyo. 16Soma penu alibe kukubvela, tenga m'bodzi pinango awiri na iwepo pala kuti milomo ya awiri ayayi atatu imdzakhala mboni ya fala lililense ndilo linzatsikimizila.17Apo akalamba basi kuwabvera, tengerani nkhaniyo ku mpingo. Akalamba pomwe kubvera wa mpingo,mleke akhale kuna iwe ninga wachikunja na ninga wakukhomesa mitsonkho.18Ndikukuuzani chadidi kuti,chirichense ndicho chamangiwa padziko lapansi pano chamangiwa pomwe kudzaulu, apo ndicho chatsudzuliwa pansi pano chimdzatsudzuliwambo kudzaulu. 19Ninkuuzani pomwe chadidi, penu awiri apangana pa dziko lapansi pachirichense amkumbiracho, chimdzachitiwa pala iwo na Baba wangu ndiwo ali kudzaulu. 20Nakuti pomwe awiri ayayi atatu agwezekana mu dzina langu, popo ndiri pakati pawo.''21Tsapano Petulo adabwera kuna Yesu achibvunza kuti, ''Mbuya,penu m'bale wangu wandiphonyera ningamulekerere kangasi? Mpakana kanomwe?'' 22Yesu adati kuna iye, Ndikukuuza lini kuti kanomwe, soma makumi manomwe kukhala pomwe manomwe.23Apo ufumu bwa kudzaulu buli ninga mfumu inango ndiyo ikhafuna kuwerengera kobiri na anyabasa wache. 24Ndipo adatoma kukontali, adachemera nyabasa m'bodzi ndiye akhana ma talente madzana khumi. 25Soma nakuti akhalibe manera yakubwezera kobirizo, mbuyacheyo adatonga kuti iye agulisiwe, pabodzi na mkazi na wana wache na chirichense ndicho akhanacho, na kobirizo achipagali pomwe basi.26Apo nyabasayo adagwa pansi, achigodama kuna iye, achiti, ''Mbuya, ndicitireni nsisi, apo ninkubwezerani bzensene.' 27Apo mbuya wa nyabasayo, nakuti zjai adabva nsisi, adamutsudzula achimulekerera mangawayo.28Soma nyabasa ule adayenda achikagumana m'bodzi wa anyabasa anzache, omwe akhadafiyali dzana libodzi la denari. Adamuphata, achiyamba kumushipa, achiti, 'Ndipase bzomwe udandifiyali.' 29Soma nyabasayo adagodama achimukumbira, kuti, ''Ndichitireni nsisi, apo nimkupani.'30Soma nyabasa wakutoma ule adalamba. Mmalo mwache, adayenda kukamuthusa mkaliboso ate adzabweze ndibzo adafiyalibzo. 31Pomwe anyabasa anzache adaona ndibzo bzidachitikabzi, adabva nsisi maninge. Adabwera kudzauza mbuya wao bzense ndibzo bzidachitika.32Apo mbuya wa nyabasa ule adamuchemera achiti kuna iye, Iwe nyabasa wakuipa, ndidakulekerera mangawa yako yensene thangwe udandikumbira. 33Ungachitembo lini nsisi kuna nyabasa mwayakoyu, ninga ndimo ndidakuchitirambo mule?'34Mbuya wache adakalipa achimupereka kuna anyakutchanga ate adzabweze bzense ndibzo akhadafiyali. 35Mtenepoyo pomwe ninga Baba wangu wa kudzaulu ndibzo amdzakuchitani penu munilekerera lini chakuipa kuna m'bale wanu kucoka pansi pa mtima.''
191Bzidachitika kuti pomwe Yesu adamaliza mafala yomweya, iye adachokela ku Galileya ndipo adabwera kumbuto ya Yudeya yomwe ni ng'ambu ya mkulo wa Yolodani. 2Thimu la wanthu azinji lidamutewera iye, ndipo iye adawachiza iwo kumweko.3Afalisi adabwera kuna iye, kumuyezera iye, adalewa kuna iye, ''Loli ni lamulo kuti mamuna aleke mkazache na thangwe lililense? 4Yesu adawatawira achilewa, ''Imwepo mulibe mulibe kulewennga kuti omwe adalenga kuchokera pa kutoma adalenga iwo mamuna na mkazi?5Iye omwe adalenga iwo adalewa pomwe, 'Nathangwe limweli mamuna adzaleka babache na mayi wache achidza phatana na mkazache, ndipo adzakhala thupi libodzi.' 6Tsono iwo adzakhala lini pomwe awiri,soma thupi libodzi. Pomwepo chomwe Mulungu wachi phatanidza pabodzi munthu nampodi kuti agwatanise.''7Iwo adalewa kuna iye, ''Thangwe lanyi tsono Mose adatilamulira ife kupeleka mzimbu napo pomwe mukumuyendesa kwawo iye?'' 8Iye adalewa kuna iwo, 'Thangwe la kuwuma moyo kwanu Mose adakubvumani imwepo kuleka akazanu, soma kuchokela pakutoma bzikhali lini ninga tenepoyo. 9Nini lewa kuna imwe, aliyense anileka mkazache , napo achikalowola winango, wachita uputa,' napo mamuna ndiye animulowola umweule walekewaule, wachita uputa.''10Anyakupfunza adalewa kuna Yesu, ''Ningati mpsimwebzo kuna mamuna pala nimulandu kuna mkazache, mpsabwinolini kulowola,'' 11Soma Yesu adalewa kuna iwo, ''Naye winango aliyense angati bvume kulewa kumweku, soma kuna wokha wokha ndiye chidapasiwa kuna iwo. 12Nakuti pana ngomwa zomwe zidatondo kubaliwambo tenepoyo kuchokela m'mimba mwa mayi wawo, napo pana ngomwa zakuti zidachita kusunuliwa, napo pinango mwa zinango zomwe zidabzichitisa zokha ungomwa thangwe la ufumu bwa kudzaulu. Iye ule amkwanisa kubvuma chipfunziso chimwechi mulekeni iye achibvume''.13Tsono wana winango ang'ono ang'ono adabwera nawo kuna iye pala iye awayike maboko na kuwa pempherera, soma anyakupfunza adawaletsa iwo. 14Tsono Yesu adalewa, ''Bvumana wana ang'ono, nampodi kuwaletsa iwo kubwera kuna ine, nakuti ufumu bwa kudzaulu buli mwakuterepayu.'' 15Iye adyika maboko yache pa wana wale,tsono kinangoka iye adachoka pomwe16Nyan'ganani, munthu adabwela kuna yesu ndipo achiti , ''Mpfunzisi, ningachite ine pinango ningakhale na moyo wakusaya kumala?'' 17Yesu adalewa kuna iwo, ''Thangwe lanyi mukundibvunza ine bzachinthu chabwino? M'bodzi yekha ndiye wabwino, soma penu unfuna kupita mu moyo, koya malamulo.''18Munthu ule adalewa kuna iye, ''Malamulo yache yapano?'' Yesu adalewa, ''Nampodi kupha, nampodi kuchita uputa, nampodi kuba, leka kuchita umboni bwakunama, 19lemekeza babako na mayi wako, ndipo konda mwanzako ninga ndimo umbabzikondela mwenekachilowe.''20Mulumbwana adalewa kuna iye, ''Bzinthu bzensebzi nimbabzibvera. Nchiyani pomwe chasala ninfuna? 21Yesu adalewa kuna iye, ''Penu unfuna kukhala nyakulungama, ndoko, kagulise bzinthu bzomwe unabzo, ndipo ukawapase anyakusaya, ndipo udzakhala navida kudzaulu; ndipo ubwere, unditewere.'' 22Soma pomwe mulumbwana ule adabva bzomwe bzidalewa Yesu bzire, iye adachoka achiyenda wansisi, nakuti iye akhana vida izinji.23Yesu adalewa kuna anyakupfunza wache, ''Chadidi ninilewa kuna imwe, mpsakunesa nyakudala apite mu ufumu bwa kudzaulu. 24Ninilewa pomwe kuna imwe, kuti mpsakupusa kuti ngamila ipite pakadiso nsingano na munthu nyakudala kuti akapite ufumu bwa Mulungu.''252627Pomwe anyakupfunzira adabva ibzi, adakalipa kwenekwene ndipo adalewa, ''Mbani tsono angapulumuke? Yesu adawanyang'ana iwo ndipo achiti, ''Nawanthu ibzi bzingakwanisikelini,'' soma na Mulungu bzense bzakukwanisika.'' Ndipo Petulo adatawira kuna iye, ''Nyang'anani, ife tidachoka tichisiya bzinthu bzense ndipo tidakutewelani imwepo. Nchiyani tsono ndicho ife tidzakhala nacho?''28Yesu adalewa kuna iwo, ''chadidi ninilewa kuna imwe, imwe omwe mudanditewera ku bwado pomwe mwana wa munthu adzakhala pa ulemelero bwache, terepoyo kuna imwe omwe mudanditewera ine, mudzakhala pa mipando khumi na mawiri, kutonga mitundu khumi na iwiri ya izalayeri.29Aliwense omwe adasiya nyumba zawo, mano, nana, mayi, wana,pinango mbuto thangwe la dzina langu, adzatambira bzakubwezeriwa madzana mazinji ndipo adzapita m'moyo wakusaya kumala. 30Soma azinji anyatoma adzakhala kwakumalizira, na wa kwakumalizira wadzakhala wakutoma.
201Pakuti ufumu bwakudzaulu buli ngati mwenekachilo munda omwe adayenda kumachibese kukanemba wakuphata basa kumunda wa mpesa. 2Pomwe adapangana malipilo ya dinali libodzi nsiku ibodzi, adawatumiza kumunda kwache.3Iye adayenda pomwe nthawi ya 9 machibese adawona wanthu winango atayima pansika. 4Adawawuza iwo, 'imwe pomwe, ndokoni kumunda wangu wa mpesa, mukaphate basa ndipo ninzakupasani mwabwino.' Ndipo iwo adayenda kaphata basa.5Adayenda pomwe nthawi ya 12 masikati na 3 mawulo pomwe achikachita chibodzi bodzi. 6Pa nthawi ya 5 maulo adayenda pomwe achikawona winango adawondo yima. Adati kwa iwo, 'Thangwe lanyi mwaondo yima tsiku lense?' ''Iwo adati kwa iye, 'Thangwe palibe watinemba basa.' 7''Iye adati kwa iwo, '

Imwepo ndokoni mukaphate basa kumunda wangu wa mpesa.'

8Ndipo pakufika maulo, mwenekachilo munda adauza kapitawo wache, Chemela anyabasa nakuwapasa malipilo yao, kuyambila anyakumalizila kudzamaliza wakuyamba.' 9''Pomwe anyabasa omwe adamalizila atafika, adapasiwa kobili ibodzi(dinaliyasi). 10Pomwe wakuyambilira adabwela, akhakumbukila kuti amtambila zizinji. iwo pomwe adatambila kobili ibodzi(dinaliyasi) aliyense.11Pomwe adatambila malipilo yao, adadandaulila mwenikachilo munda. 12Iwo adalewa, Anyabasa wakumalizilawa aphata basa ola libodzi, mwatindendemeza na ife, pomwe ife taphata basa tsiku lense ndipo dzuwa latimalira pansana.13''Ndipo mwanikachilo adatawila mkulewa kwa m'bodzi wa anyabasawo, 'Mwadzangu, Ndilibe kukuphonyera. Tilibe kugwirizana kupeleka kobili ibodzi? 14Tenga malipilo yako umbayende. Mkufuna kwangu kupeleka ndendende kwa wakumalizila pabodzi na imwepo wakuyamba.15Kodi ndilibe ufulu bwakuchita bzomwe nimfuna na bzomwe ndinabzo? Kapena ukuipidwa thangwe ndine wabwino?' 16Telepoyo wakumalizila anzakhala wakuyamba, ndipo wakuyamba anzakhala wakumalizila.''17Ndipo pomwe Yesu akhayenda ku Yelusalemu, adatenga anyakupfunzila wache khumi na awiri pamphepete, ndipo munjira adalewa na iwo, 18''Onani, tikuyenda ku Yelusalemu, ndipo mwana wa munthu anzapelekiwa kwa akulu wa nsembe na apfunzisi wamitemo. anzamutonga kuti aphedwe 19ndipo anzamupeleka kwa wanthu wamitundu inango kuti amunyoze, kumutchanga, na kumkhomela pa mtanda. Ndipo pa nsiku yachitatu anzamuka.''20Pambuyo pache mayi wache wa Zabedayo adabwera pabodzi na wana wao kwa Yesu.Iye adamugodamira mkukumbira chinthu kwa iye. 21Yesu adabvunza iye, ''Ukufuna chiyani?'' mayiyo adalewa kuna iye, ''Bvumani kuti wana wangu awiriwa akhale, mmbodzi kuboko la didi winango kuboko la dzere, mu ufumu bwanu.''22Ndipo yesu adatawira achilewa, ''mukudziwa lini chomwe mukukumbira. Imwepo mungakwanise kumwera mkombo omwe nimdzamwera?'' Iwo adamutawira, Tingakwanise.''

23Iye adalewa kwa iwo, ''Mchadidi mumdzamwera mkombo wangu. Tsono kukhala kumbali yangu yadidi kapena boko ladzere neye ine kupereka, koma bziri kwa iwo omwe adakonzekeriwa kale na Baba.'' 24Pomwe wakupfunzira khumi adabva ibzi, adakalipira abale awiriwo.25Tsono yesu adawachemera kuna iye achiti, ''Mukudziwa kuti anyakutonga wamitundu inango ana mphamvu pa iwo, ndipo wanthu wakufunikira ambawatonga. 26Tsono nampodi bzikhale tenepoyo kuna imwe. Mmalo mwache, ule omwe amfuna kukhala mkulu pakati panu akhale kapolo wanu, 27ndipo aliyense omwe amfuna kukhala wakuyamba akhale kapolo wanu, 28Natenepo mwana wamunthu alibe kubwera kudzatumikiriwa koma kudzatumikira, na kupereka moyo wache dipo la wazinji.''29Pomwe iwo akhachoka ku Yeriko, chithimu cha wanthu chidamutewera iye. 30Pakhana azimuna awiri azimola akhakhala pansewu. Pomwe iwo adabva kuti Yesu akupita, adakuwa, ''Mbuya, mwana wa Davite, tichitileni chifundo ife.'' 31Chithimu chidawaletsa iwo, kuwauza iwo kuti akhale zii, tsono iwo adalira kwakukwiza mafala, ''Mbuya, mwana wa Davite, tichitileni chifundo ife.''32Ndipo Yesu adayima chilili ndipo adachemera iwo mkulewa, ''Mukufuna ndikuchitileni chani?'' 33Iwo adalewa kwa iye, ;;Mbuya, tikufuna kuwona.'' 34Ndipo Yesu, adabva nawo nsisi, mkuphata maso yawo. Nthawe yomweyo adawona mkuyamba kumutewera iye.
211Pomwe Yesu na wakupfunzira wache adafendera mu Yerusalemu achifika ku Betefage, ku phiri la Azitona, apo Yesu adatuma wakupfunzira wace awiri, 2achiwauza kuti, ''Ndokoni mmuyi winangoyo, apo kamfulumize munkagumana bulu mkazi adamangirira ana mwanache pamwepo. Kamutsudzuleni mukamubwerese na mwanacheyo kuno. 3Penu winango ankasewera chirichense kuna imwe bza mabuluyo, mukalewe kuti, 'Mbuya akuyafuna,' apo munthu umweyo ankakutsudzulirani nkukupani.''4Tsapano bzensebzi bzidachitikadi pala kukwanirisa ndibzo bzidaseweriwa na mneneri, kulewa kuti, 5''Uzani mkazi wa ku ziyoni, 'Onani, mfumu yanu ikubwera kuna imwe, yakubzichepesa itapakira bulu_pa mwana wa bulu,mwana wa bulu -wakutakula mitolo.'''6Apo wakupfunzira wale adayendadi achikachita ndimo Yesu adawapanganizira. 7Adabweresa bulu na mwanache achitandika bzakubvala bzawo pamsana pa mabuluyo. 8Wanthu pomwe azinzi adatandika bzakubvala bzawo mu msewu, apo winango achigwata bzitsamba achitandika pomwe mu msewu.9Tsapano wanthu ndiwo akhafamba patsogolo na mmambuyo mwa Yesu akhakuwa, ''Hosanna kuna mwana wa Davide! Wakudalisika ndiye ule ankubwera mu dzina la Mbuya! Hosanna kuna wa mdzauluyo!'' 10Pomwe Yesu adafika mu Yerusalemu, mzinda wense udasokonezeka achimbati, ''Mbani umweyu?'' 11Thimu lire lidatawira, ''Uyu ni Yesu mneneri wa ku Nazarene ku Galileya.''12Kinangoka Yesu adapita mtchalitchi. Adabulisa wensene omwe akhambagula na kugulisira mtchalithimo, achimala kugwinya meza za akasinthesinthe na makadera ya anyakugulisa nkhangaiwa. 13Iye adalewa kuna iwo, ''Kudanembiwa, 'Nyumba yangu imdzachemeriwa nyumba ya kunamatira,' soma mwaisandusa nyumba ya mbava.'' 14Tsapano azimola na anyakupunduka adabwera kuna iye mtchalitchimo, apo adawalimbisa.15Soma pomwre akulu wa ansembe na anembi adaona bzakudabwisa bzomwe adachitabzo, napo kubva pomwe wana akukuwa mtchalitchimo kuti, ''Hosanna mwana wa Davide,'' adapsoma kwene kwene. 16Adati kuna iye, ''Mukubza ndibzo akulewabzi?'' Yesu adati kuna iwo, ''Inde! Soma mukanati kulewenga, kuti mkamwa mwa matcheche na anyakumama mudafokotoza bza kulemekeza'?'' 17Kinangoka Yesu adachoka nkuyenda ku mzinda wa Betaniya achikagoneratu koko.18Tsapano machibese pakubwerera pomwe mu mzinda ule, akhabva njala. 19Pakuona muti wa mkuyu m'bali mwa msewu, adayenda popo nkukagumana mulibe chinthu kupambula masamba yokha. Adati kuna mutiyo, ''Zjai umdzabala lini pomwe bzipatso iwepo,'' apo kamkulumize muti wamkuyuyo udatutumuka.20Pomwe wakupfunzira wache adaona bzobzi, adasusumwa achiti, ''Kodi muti wa mkuyuyu watutumuka tani kamangu tenepayu?'' 21Yesu adatawira achiti kuna iwo, ''Chadidi ndikulewa kuna imwe, penu muna chikhulupiriro se kupenekera, mumdzachita lini ninga bzomwe bzachitika na mkuyuyu, soma mumdzalewa kuna phiri, 'Bzichose popa ukabzithuse mu nyanza,' apo bzimdzachitika. 22Chirichense ndicho munkumbira na pemphero, khulupirirani, mumdzatambira.''23Pomwe Yesu adabwera mtchalitchi, akulu wa ansembe na akulu wa wanthu adabwera kuna iye pomwe akhapfunzisa achiti, ''Bzinthu bzobzi umbachita na mphamvu yayani, apo mbani adakupa mphamvu zozi?'' 24Yesu adawatawira achiti, ''Ninkubvunzanimbo bvunzo libodzi. Mungandiuza, ninkuuzanimbo kuti nimbachita na mphamvu yayani bzobzi.25Ubatizo bwa Yohani_ budachokera kuponi? Kuchokera kudzaulu ayayi kuna wanthu?'' Adasewera okha okha, kulewa kuti, Tingatawira kuti, 'Kuchokera kudzaulu,' anilewa kuna ife, "Sabwanyi tsono mumbamukhulupirira lini?' 26Soma tingatawira pomwe kuti, kuna wanthu,' tikugopa thimu lawanthuli, thangwe wensenewa ambakhulupirira kuti Yohani akhali mneneri.'' 27Kinangoka adamutawira Yesuyo kuti, ''Timdziwa lini.'' Iye adati pomwe kuna iwo, ''Basimbo nimkuuzani lini tsono ndiko nimbatenga mphamvu zanguzi.28Soma mukukumbuka tani? Munthu winango akhana wana awiri wachimuna. Adayenda kuna mwana wakutoma achiti, 'Mwanawe, ndoko lero ukalime kumunda wa mpesa.' 29Mwana ule adatawira kuti, 'Ndanyonyo,' soma kinangoka adachinja maganizo achiyenda. 30Apo babamunthuyo adayenda pomwe kuna mwana wachiwiriyo nkukamuuza bzibodzibodzi. Adatawira kuti, 'Niyenda,baba,' soma alibe kuyenda.31Mbani mwa wana awiriwa ndiye adachita bzakufuna babache?'' Adati, ''Wakutomayo.'' Yesu adati kuna iwo, ''Chadidi ndikulewa kuna imwe, ate anyakukhomesa mitsonkho na maputa amdzakapita ufumu bwa Mulungu imwepo mukanati basi. 32Thangwe Yohani adabwera kuna imwe munjira pomwe ya chilungamo ninga yoyi soma mulibe kumubvera. Soma anyakukhomesa mitsonkho na maputa adamubvera. Soma imwe, pomwe mudaona bzobzi, mulibe kulapa pambuyo pache muchimukhulupirira.33''Bveserani chifanizo chinango. Pakhana mamuna winango, na mwenekachiro mbuto. Adabzala mpesa, achimanga litsito la maluwa kuzungulira, achikonza chakupsinyira mpesa momo, nkumanga nsaka ya mdzaulu, nkuulogalisi kuna wakulima mpesa, Kinangoka adayenda ku dziko lina. 34Pomwe nthawe yakukolola mpesa itafendera, adatuma anyabasa winango kuyenda kuna wakulogali munda wale kuti akatambire kobiri.35Soma wakulima mpesa wale adawaphata anyabasa wale, m'bodzi mkummenya, winango mkumupheratu, winango nkumuboma na minyala. 36Bwereze, mwenekachiro munda ule adatuma pomwe anyabasa winango, azinji kuposa wakutoma wale,soma wakulima wale adachita bzibodzibodzi. 37Atamala popo, mwenekachiro ule adatuma mwanache chaiye mamuna kuna iwo, nkuti, 'Amkamulemekeza mwananguyu.'38Soma pomwe wakulima mpesa wale adaona mwana ule, adati okhaokha, ' Uyu ni mwanache letu chaiye. Bwerani, mbatiye timuphe zjai vidayi ikhaliretu yathu.' 39Apo adamuphata, nkumuthusira kunja kwa munda ule achimupha.40Tsapano pomwe mwenekachiro munda wa mpesa ule atabwera, amdzachita tani kuna wakulima mpesa wale?'' 41Adati kuna iye, ''Amdzadzonga anyabasa wakuipawa, nkudzalogalisi kuna winango, wanthu omwe angadzamupasembo bzakukololabzo pa nthawe ya kukolola.''42Yesu adati kuna iwo, ''Mulibe kulewenga mafala ya Mulungu, 'Mwala ndiwo amisiri wakumanga nyumba adaulamba udasandulika nkukhana wakufunika maninge. Uyu adachokera kwa Mbuya, apo ngwakudabwisa zedi mmaso mwathu'?43Mthangwe lache ndikulewa kuna imwe, ufumu bwa Mulungu bumdzatengiwa kuna imwe buchidzaperekiwa kudziko ndilo limdzabala bzipatso. 44Ndiye amdzagwera pa mwala umweyu umdzamtsotola. Na ndiye pomwe umdzamugwera umdzamupeya.''45Pomwe akulu wa ansembe na Afarisi adabva bzobzi, adabvesesa kuti akhalewa iwo. 46Kupsaga manera kuti amumange, akhana mantha na thimu la wanthu, thangwe wanthu akhamutenga kuti ni mneneri.
221Yesu adasewera pomwe kuna iwo mu bzifanizo, kuti, 2''Ufumu bwa kudzaulu buli ninga mfumu inango ndiyo idakonza phwando la maloolo kuna mwanache wachimuna. 3Adatuma anyabasa wache kukauza wanthu ndiwo adawachemera kuti abwere ku phwando limweri, soma ndiwo alibe kubwera.4Mfumu ire idatuma pomwe anyabasa winango, ichiti, Kauzeni ndiwo tawachemerawo, Onani, ndakonza phwando languli. Ndapha ng'ombe yangu yapa kalosa na inango yakunenepa, apo bzinthu bzense bzakonzeka. Bwerani kuphwando la maloololi.5Soma alibe kubziphatisa basa achiyenda ku bwakufuna bzawo, winango kumunda kwache, winango ku malonda. 6Winango adaphata anyabasa wa mfumu wale achiwaboneresa mwa kubvesa manyazi, nkuwapha. 7Mfumu ire idakalipa, ichituma anyankhondo wache achikadzonga anyakuphawo achitentha mzinda wawo.8Apo adalewa kuna anyabasa wache, 'Maloozo yakonzeka, soma ndiwo achemeriwawo akhali lini wakuthemera. 9Tsono ndokoni mu mphambano ya mmisewu mukachemere wanthu azinji ku phwando la maloololi ndiwo mungakawagumane.' 10Anyabasawo adayendadi mmisewuyo achikagumana wanthu azinji nkuwagwezeka pabodzi. wabwino na wakuipa kubodzi. Mwakuti nyumba ya mwambo wa maloolo ire idadzala na anyakuchemeriwa.11Soma pomwe mfumu ire idabwera kudzaona wakuchemeriwao, idaona mamuna winango akhalibe kubvala bzakubvala bza maloozi. 12Mfumu ire idati kuna iye, 'Mwayangu wapita tani muno se nkubvala bza ma loozi?' Soma mamuna ule alibe kuuona mulomo.13Kinangoka mfumu ire idalewa kuna anyabasa wache, 'Mmangeni uyu miyendo na manja, mukamuthuse panja pamdima, komwe ankalira na kukukuta mano.' 14Thangwe wanthu azinji achemeriwa inde , soma wakusankhuliwa mbang'ono ng'ono.''15Tsapano Afarisi adayenda achikapsaga manera kuti angakamutape tani mkamwa na mafala yache. 16Apo adamutumizira wakupfunzira wache pabodzi na a Herodiya. Adati kuna yesu, ''Mpfunzisi, tikudziwa kuti ndimwe wa chadidi, nakuti mumbapfunzisadi njira ya Mulungu bzachadidi bzire meju. Mumbasamala lini bzakufuna bza munthu, apo pomwe mumbapondera lini munthu. 17Tsono tiuzeni, mukukumbuka tani? Mbzakuthemera kupereka mtsonkho kuna Caesara ayayi neye?''18Soma Yesu adadziwa kuipa kwao achiti, Mukundiyezera sabwanyi, imwe wachinyengo? 19Ndioneseni kobiri mukumbapereka mtsonkhoyo.'' Kinangoka adabweresa ka dinari kuna iye.20Yesu adati kuna iwo, ''Chibvulibvuli na dzina bziri popabzi mbzayani?'' 21Adati kuna iye, ''Mbza Caesara.'' Tsapano adati kunaiwo, ''Tsapano perekani kuna Caesara bzache bza Caesara, napo kuna Mulungu bzachembo bza Mulungu,'' 22Pomwe atabva tenepo, adadabwa achichoka popo nkumusiya.23Pa nsiku imweyo Asaduki winango, ndiwo akhambati kulibe mmukiro wa anyamuya, adabwera kuna iye. Adamubvunza, 24kulewa kuti, ''Mpfunzisi, Mose adati, 'Munthu angafa, se nkusiya wana,mano wache wa nyamuyayo apite manyumba mkazacheyo kuti akuze wana wa mano wachewo.'25Pakhana wanthu anomwe pa ubale pawo. Wakutomayo adaloola achisaika. Nakuti alibe nkusiya wana, adasiya mkazache kuna mano wache. 26Tsapano wachiwiri pomwe adachita bzibodzibodzi, wachitatu, tenepoyo basi ate mano wao wachinomwe ule. 27Atamala wensene, mkaziyo adasaika pomwe. 28Tsapano pa nsiku ya mmukiro, mkaziyo amdzakhala wambani pa anomwe wensene wale? Nakuti wensene wale adamuloolambo.''29Soma Yesu adawatawira achiti kuna iwo, ''Mukuphonyesa thangwe mukudziwa lini manemba ya Mulungu na mphamvu yache. 30Thangwe mu mmukiro ambaloola lini ayayi pomwe kuloodwa. Soma, ali ninga anjero wakudzaulu.31Soma kulewa bza mmukiro wa anyamuya, mulibe kulewenga ndibzo bzidalewiwa na Mulungu kuna imwe, kulewa kuti, 32Ndine Mulungu wa Abrahamu, Mulungu wa Isaki, na Mulungu wa Yakobo'? Mulungu ni Mulungu lini wa anyamuya, soma wa anyamoyo.'' 33Pomwe wanthu adabva bzobzi, adadabwa na mapfunzisidwe yache.34Soma pomwe Afarisi adabva kuti Yesu wachitisa Asaduki kukhala chete, adagwezekana pabodzi. 35Mbodzi wa iwo, mdziwi mkulu wa mitemo ya utongi, adamubvunza bvunzo, kumuyezera bzautowa_ 36''Mmpfunzisi, mtongero ukulu kuposa yensene nguponi pa mitemo yensene ya utongi?''37Yesu adati kuna iye, '''Konda Mbuya Mulungu wako na mtima wako wensene, na mzimu wako wensene, na maganizo yako yensene.' 38Ichi ni chitongi chikulu na chakutoma.39Apo chitongi cha chiwiri nchichi_'Konda mwayako ninga iwe mwenekachiro.' 40Pa bzitongi bziwiribzi ndipo pamangirira bzitongi bzense na aneneri kubodzi.''41Tsapano ndipo Afarisi wale akadagwezekana basi pompale, Yesu adawabvunza bvunzo. 42Adati, ''Mukukumbuka tani bza Mkhirisitu? Mwanache mbani?'' Adati kuna iye, ''Mwana wa Davide.''43Yesu adati kuna iwo, ''Tani tsono Davide mu Mzimu ambachemera iye Mbuya, kulewa kuti, 44'Mbuya adati kuna Mbuya wangu, ''Khala ku boko langu la madidi, ate ndichitise anyakukuwenga wako kukhala pakuponda nzayo zako'''?45Penu tsono Davide ambachemera Mkhirisitu 'Mbuya,' ni mwanache tani pomwe wa Davide?'' 46Palibe adakwanisa kumutawira neye fala libodzi, apo palibe adayezera kumubvunza pomwe bvunzo kuchokera nsiku yoyo ate mpakana.
231Tsono Yesu adasewera kuna thimu la wanthu na wakupfunza wache. 2Iye adalewa, ''Anembi na Afalisi ambakhala pa mpando wa Mose. 3Ndipopa chili chense iwo akuuzani imwe muchite, chitani bzinthu bzense muchiwa dziwa iwo. Soma nampodi kuwatewezera bza kuchita bzawo, anyaya iwo ambalewa bzinthu bzomwe iwo ambachita lini.4Inde, iwo ambasenzesa mitolo yakunesa kutakula, iwo ambayika bzithu pamapewa ya wanthu. Tsono iwo okha ambakwanisa lini kudzusa na chala chawo. 5Iwo ambachita bzinthu bzawo bzense bzakuti awoniwe na wanthu. Nakuti iwo ambabziyika mipukutu yamafala mikulu, achikuza pomwe bzakubvala bzawo.6Iwo ambakonda mbuto za ulemelero m'maphwando mwa mafumu nakukhala m'matchalitchi, 7nakumba musiwa bza ulemu m'misika, achimbacemeriwa 'Rabbi' na wanthu.8Soma nampodi kumba chemeredwa 'Rabi' thangwe muna mpfunzisi m'bodzi basi, ndipo mwense ndimwe paudzinza panu. 9Ndipo nampodi kuchemera munthu wa dziko la pansi kuti Baba, thangwe muna Baba m'bodzi basi, ndipo ali kudzulu. 10Nampodi kumba chemelewa kuti 'mpfunzisi,' thangwe muna mpfunzisi m'bodzi, khilisitu.11Soma omwe ali mkulu wa imwe adzakhala nyabasa wanu. 12Iye ndiye amba bzikuza adzamuchepsa, na iye waku bzichepsa adzamukuza.13Koma tsoka kwa imwe anembi na Afalisi, waku bzikuza! Mukutsekereza wanthu ufumu bwa kudzulu. Tangwe munkabupitalini mwekha, ndipo na iwo adzapiwo mukuwalambiza pomwe. Mabukhu ya kalekale mukhalibe mafala ya ndime 14(Mabukhu inango yamba phatikidza ndime na ndime.) Tsoka kwa imwe, anembi na afalisi, wakubzikuza! Thangwe mumba dzonga nyumba, za azimayi wafedwa. pomwe mukumbabzionesela na mapemphero yanu matali matali. Thangwe lache mu'mdzatambira chitsimulo chikulu. 15Tsoka kuna imwe Anembi na Afalisi, wa kubzithusa! Mumba yenda kunyanza na kunja kukayezera munthu m'bodzi kuti akhale wakusandulika, ndipo akasandulika terepoyo, mumbamusandusa mwana wa gehena kawiri kuposa imwepo.16''Tsoka kuna imwe, imwe anyakulondolela azimora, ''omwe mumbalewa kuti, iye ndiye anilumbila achithula tchalitchi, palibe bvuto. so iye ndiye anilumbila mkumbatchula golide wa m'tchalitchi, wabzimanga goli na kulumbira kwache.' 17Imwe bzilema bzi azimora! Chikulu m'chiponi, golide ayayi tchalitchi yomwe imbachitisa golide kuchena?18Ndipo, 'Omwe anilumbira kuguma guwa la nsembe, palibe bvuto. Koma iye ndiye anilumbila kuguma golide wa m'tchalitchi, ali pa goli na lumbiliro lache.' 19Imwe azimora! Chikulu m'chiponi, mpfupo pinango guwa la nsembe lomwe limbachenesa mpfupo?20Mthangwe lache, iye wakulimbila kuguma gula la nsembe na chilichense cha pamwepo. 21Wakulumbira kuguma tchalitchi walumira kubodzi na bzense bza momo. 22Na iye wakulumbira kuguma kudzulu akulumbira ku mpando wa cifumu pabodzi na iye ndye ambakhala pa mpando umweyo.23''Tsoka kuna imwe, anembi na Afalisi, wakubzikuza! Thangwe mumbapereka tumphilipiri, tumbewu twa kununtchira na chitowe, koma mumbaleka bza kulemelera kwa chilamulo kuchita chifundo na kukhulupirika. Koma mukachita bzobzi nampodi kuleka bzinangobzi. 24Imwe wakutsogolera azimora wakukuntha mbulu soma ngamira mkumbaikhudyula!25''Tsoka kuna imwe, anembi na Afalisi, wakubzithusa! Thangwe mumbatsuka kwa mkombo na ma palato, soma mu mtima mwanu mudadzara na dyera na kusaya kubzilambiza. 26Imwe Afalisi azimora! Chatoma tsukani mkati mwa mkombo na palato, kuti kunjaku kukhale kwa kuchena pomwe.2728''Tsoka kuna imwe anembina Afalisi, wakubzithusa! Thangwe muli ninga ntumbira wakupalangiwa ntoto ,omwe kunja umbaoneka wakudeka kwene kwene, soma mkati mwache mudadzala mafupa nachilichense chakunyansa cha munthu wakufa. Mchibodzibodzi,kunja kwanu mumbaoneka ninga wanthu wakulungama ,soma mkati mwanu mudadzala na chinyengo nakusaya kuweruzika.29''Tsoka kuna imwe, anembi na Afalisi, wachinyengo! Thangwe mumbamanga mitumbira ya aneneri na kuikha bzidekesero mitumbira ya wakulungama. 30Imwe mumbati , 'Tikadakhala tikhalipo nsiku za makolo yathu, tikadachosalini mulopa wa aneneri,' 31Thangwe lache mwekhambo mukuchitira umboni kuti ndimwe wana wa wale omwe adapha aneneri.32Mumbadzazikira mphimo za azibaba wanu. 33Bzinyoka imwe, wana wa abvumbwe, mudzathawa tani chilango cha ku moto?34Thangwe lache, nyang'nani, ndikakutumizirani aneneri, anyanzeru na anembi. Winangowo mumbawapha nkumbawakhomera pa thanda, winango mumbawatchanga ma tchalitchi nkumbafamba pembera m'mizinda kukawa nyang'ana. 35Mamaliziro yache ngakuti mulopa wense wa wanthu mwapha wale pa dziko la pansi, udzakhala pa imwe. Kuyambira mulopa wakulungama ule wa Abele ate wa mulopa wa Zakariya mwana wa Belekiya, omwe mumdaphera pakati kuti uku guwa la nsembe uku tchalitchi. 36Chadidi ndikukuuzani kuti, pikado yense idzagwera wanthu wa m'bwado uno.37''Yerusalemu, Yerusalemu, omwe mumbapha aneneri na kumba boma minyala wale omwe akutumizirani! Koma kuti ndiwa kontcheze pabodzi wana wanu, bzidatengera nthawe ikulu, ninga ndimo nkhuku imbachitira kwa mwanapiye m'maphapidwe mwache, soma mukhafuna lini! 38Nyang'anani, nyumba yanu yapfudzika. 39Thangwe ndikulewa kuna imwe, mum'dzandiona lini ate mudzalewe kuti, ''Nyakudala iye wakubwera mu dzina la Mbuya.'''
241Yesu adabula ku chokera m'tchalitchi achifamba njira yache. Anyakupfunzira wache adabwera kuna iye nkumba muonesa mamangidwe ya tchalitchi. 2Tsono iye adawatawira achilewa kuna iwo, ''Mudza bziona lini bzinthu bzensenebzi? Mchadidi ndikulewa kuna imwe, palibe mwala ubodzi udzasala padzaulu pa unzache omwe udzagwesiwa lini.''3Pomwe iye adakhala pansi pa phiri ra Azitona, wakupfunzira wache adabwera kuna iye payekha achilewa, ''Tiuzeni ife, niliti bzinthu bzimwebzi bzinzachitika? Tsono bzizindikilo bzaku bwera kwanu na chimalizilo kumala kwa nthawe mtchiyani?'' 4Yesu adatawira achilewa kuna iwo, Chenjerani nampodi kuti winango akunamizeni. 5Nakuti azinji anzabwera mudzina langu. Iwo adzalewa, 'Ndine khilisitu,' adzanyengeza azinji.6Imwe munzabva bza nkhondo na mbiri za nkhondo. Onesesani kuti nampodi kudzidzimuka, poti bzinthu bzobzi bzakuthema kuchitika; soma chimalizilo chinati kufika. 7Nakuti mtundu ubodzi udzapokana na mtundu unzache, na ufumu kupokana na ufumu bunzache. Napo kudza khala njala na bziteketeke mbuto zinango. 8Tsono bzinhtu bzensenebzi m'kuyamba kwache kwa mazunzo.9Pomwepo adzakuperekani imwe kumazunzo achikuphani. Imwe mudzawengiwa na wannthu wense thangwe la dzina langu. 10Pomwepo azinji adzakuwengana, adzataya chikhulupiliro chawo mkuyamba kuperekana winango na mwanzache. 11Aneneri azinji wa kunama anzaoneka nakupupsa wanthu azinji.12Thangwe la kuwanda kwa bzakuipa, lifoyi lawanthu azinji lidzamala. 13Tsono ule omwe adzapilira ateye chimalizilo adzapulumuka. 14Aya mafala ya uthenga bwabwino bwa ufumu yadza falisiwa dziko lense ninga umboni kuna wanthu wamitundu yense. pamwepo chimalizilo chidzafika.15Naterepoyo, pomwe mudzaona chinthu chakuipa chakudzonga, chomwe chidalewiwa na m'neneri Danieri, chitayima pa mbuto ya kuchena'' (Iye nya kuwerenga adziwe), 16''iye omwe ali kuYudeya athawire kumaphiri, 17iye omwe ali pa nsodzi nampodi kubuluka kukachosa chilichense cha nyumba mwache, 18apo uyo alikumunda nampodi kubwelera kukatenga bzakubvala bzavhe .19Tsono kunzakhala kwakugoswa kuna mayi wamimba na iwo ndiwo akumamisa pa nsiku zimwezi! 20Pembani pala chimaliziro chanu nampodi chidzachitike pa nthawe yakujejela pinango pa nsiku ya sabudu (sabata). 21Pakuti bzimwebzi bzinzakhala bzakuwawisa bzikulu bzomwe bzikanati kuwoneka kale chiyambile kufikila lero, ndipo bzinzaoneka lini pomwe. 22Zingadakhala nsiku zimwezo zilibe kuchepesiwa pakhalibe na mbodzi angadadza pulumuka. Soma thangwera wakusankhulidwawo nsikuzo zimdzafupikisiwa.23Tsono penu winango anzalewa kuna imwe, 'Nyang'anani, khristu ali kuno!' ayayi, 'Khilisitu ali uko!' nampodi kudzakhulupilira bzomwebzo. 24Thangwe akhirisitu anyakunama na aneneli adzawoneka na kuchita bzizindikiro bzikulu na bzakudabwisa kuti akapusise anyakusankhuliwawo. 25Nyang'anani, ndakuuzani letu nthawe ikanati kufika.26Ndipo, penu winango anilewa kuna imwe, 'Nnyang'anani, uyo ali kuchipululu, imwe nampodi kudzayenda; Pinango, 'Nyang'anani, iye ali musubi yamkati,' nampodi kudzakhulupilira ibzo. 27Ninga pomwe kupenya kwa chiphaliwari chimbapenya kuchokera kumachibese ate kumaulo, tenepo kudzakhala kubwera kwa Mwana wa Munthu. 28Kulikwense komwe kuna chinthu chakufa, makhwangwala yadza gwezekana kumweko.29''Tsono yakadzandomala masautso ya nsiku zomwezo dzuwa lidzapsipa, na mwezi udzaleka kubvunika, nyenyezi zidzagwa kuchoka kudzulu, ndipo mphamvu za kudzulu zidzatekenyeka.30Ndipo chizindikiro cha Mwana wa Munthu chidzawoneka kudzauluku, ndipo mitundu yense dzko la pansi idzalira. Adzaona Mwana wa Munthu akubwera m'mitambo na mphamvu ulemelero bukulu. 31Iye adzatumiza angero wache na kulira kukulu kwa lipenga, ndipo adzawagwezeka pabodzi anyakusankhuliwa wache kuchokera ku mphepo zense zinayi, kuchoka kumphepete inango yathambo kufikira mbali inango.32Pfunzirani pfunziro kuna muti wa mkuyu. Pomwe mtawi wayamba kumbweza zitete zichiyamba kuphuka masamba, dziwani kuti mayinza yafendera. 33Naterepoyo, pomwemuniona bzinthu bzensenebzi, imwepo mudziwe kuti iye ali pafupi, pamsuwo chayipo.34Chadidi ndikukuuzami imwe, m'badwo uno udzamala lini wense bzimwebzi bzinati kuchitika. 35Kudzaulu na dziko bzimdzamala, soma mafala yangu yamdzamala lini.36Soma kulewa bza nsiku na nthawe palibe ndiye adziwa, neye penu angero waku dzauulu, neye Mwana, soma Baba yekha.37Ninga nthawe ya Nowa ikhalili, kudza terepoyo kubwera kwache kwa Mwana wa Munthu. 38Ninga terepoyo nsiku zomwezo chigumula chikhanati kubwera iwo akhadya achimbamwa, achilowola na kulowodwa ateye nsiku yomwe Nowa adapita m'chombo, 39iwo adakhala neye kudziwa chinthu kufikana chigumula chidabwera chichi wamiza wense_terepoyo ndibzo bzidzakhalira pakubwera kwache kwa Mwana wa Munthu.40Kudzaterepo amuna awiri adzakhala ali m'munda_m'bodzi adzatengiwa winango adzasala. 41Azikazi awiri adzakhala akupeya pa mpheyo_m'bodzi adzatengiwa, winango adzasala. 42Terepoyo imwepo nyang'anani, poti imwepo mukudziwa lini nsiku yakubwera Mbuya wanu.43Tsono dziwani ibzi, kuti mwene kechilo nyumba angadadziwa nthawe yakubwera mbava penu ni siku; iye angada dikila angada bvuma lini nyumba yache ichitcholewa. 44Terepo imwembo khalani wakukonzeka, thangwe Mwana wa Munthu adzabwera nthawe yomwe imwe mukudikila lini.45Ni nyabasa uponi wa nzeru wakukhulupilika omwe mbuya wache adamuika m'nyumba kuti apereke bzakudya kuna wanthu wache panthawe yache? 46Ngwaku dalisika nyabasa umweyo omwe mbuya wache adzamuguna ali kuchita pamene iye am'bwera. 47Chadidi ndikulewa kuna imwe kuti mbuya adzamuyika kukhala wakunyang'anila bzinthu bzache bzense.48Tsono penu nyabasa wakuipa adzalewa mumtima mwache, 'Mbuya wangu akuchedwa kubwera,' 49napo mkuyamba kumenya anyabasa anzache, kumbadya kumbamwa na bziledzelere, 50kinangoko mbuya wa anyabasa ule mkudzabwera nsiku yomwe anyabasa akhadikila lini na nthawe yomwe akuidziwa lini. 51Mbuya wache adzamugwata iye nthindinthindi adzamuika iye mbuto na wanthu wa chipha maso ,komwe kudzakhala kulira na kuku kuta mano.
251Apo ufumu bwa kudzaulu bumdzakhala ninga anamwali khumi omwe adatenga nyale zawo kukagumana na nyakuloola. 2Ashanu wa iwo akhali wakupusa apo ashanu akhali wakuchenjera. 3Nakuti pomwe anamwali wakupusa wale adatenga nyale zawo, alibe kutakula pomwe mafuta ya pambali. 4Soma anamwali wakuchenjera wale adatakula pomwe mafuta inanango mbzakutakulira bwawo pabodzi na nyale zawo.5Tsapano ndipo nyakuloola ule adachedwa, wensene adaodzira achigona. 6Soma pakati pa tsiku padabveka kukuwa, 'Nyang'anani nyakuloola! Ndokoni panja mukagumane naye.7Apo anamwali wensene wale adamuka achikonza nyale zawo. 8Wakupusa wale adati kuna wakuchenjera wale,' Tipasenimbo pang'ono mafuta yanu inangoyo thangwe nyale zathuzi zikuthima zjai.' 9Soma wakuchenjera wale adatawira achiti, ' Pinango pense yamkwanambo lini kuna ife na imwe, so ndokoni basi kuna ndio ambagulisa mukagule.'10Pomwe iwo adayenda kukagula, nyakuloola ulembo zjai adafika, apo ndiwo akhadakonzeka wale adayenda naye ku madyerero ya malowoloyo, apo msuo zjai udafungiwa. 11Pambuyo pache anamwali winango walembo adabwera achiti, Mbuya, Mbuya, tifungulireni.' 12Soma adawatawira achiti, Chadidi ninilewa kuna imwe, nimkudziwani lini imwepo.' 13Khalani tcheru tsono thangwera kuti mumdziwa lini nsiku na nthawe.14Nakuti bziri ninga munthu adafuna kucoka kuenda dziko linango. Adacemera anyabasa wace apo adawapasa mbali ya cuma cace. 15Kuna m'bodzi wa iwo adampasa kobiri za ma talente mashanu, apo winango ziwiri na winango ibodzi. Aliyense adatambira kuwanda kwa kobiri na kukwanisa kwace, apo munthu ule adanyamuka ulendo bwace. 16Mbodzi omwe adatambira kobiri za ma talente mashanu ule adenda kukaziphatisa basa achikaphindula zinango zishanu pomwe.17Ndendende pomwe na ule adatambira talente ziwiri ule adaphindula zinzace ziwiri pomwe. 18Soma nyabasa omwer adatambira talente ibodzi ule adayenda, kukachera dindi achikaifuchira pansi.19Tsapano patapita nthawe itali mbuya wao ule adabwera achidzakontcheza nawo pabodzi kobiri zense zire. 20Nyabasa ndiye adatambira talente zishanu ule atabwera adabweresa zinango pomwe zishanu. 21Mbuya onani ine ndaphindula pomwe ma talente mashanu. Mbuya wace adati kuna iye, ' Wacita bwino ndiwe nyabasa wabwino wakukhulupirika! Wakhulupirika pa bzinthu bzing'ono. Ninkuikha umbanyang'anire bzinthu bzizinji. Pita mchisekerero cha mbuya wako.22Nyabasa adatambira talente ziwiri ule adabwera achiti, 'Mbuya mudandipasa talente ziwiri. Onani ndaphindula pomwe talente ziwiri.' 23Mbuya wace adalewa kuna iye, 'Wacita bwino, ndiwe nyabasa wabwino wakukhulupirika! wakhulupirika pa bzinthu bzing'ono. Ninkuikha umbanyang'anire bzinthu bzizinji. Pita mchisekerero ca mbuya wako.24Apo nyabasa ndiye adatambira talente ibodzi ule adabwera achilewa, 'Mbuya, ndikudziwa kuti ndimwe munthu wa kuuma moyo. Mumbakolola ndipo mulibe kubzala, opo muchikolola ndipo mulibe kufesa. 25Ine ndidagopa, opo ndidayenda kukaifuchira talente yanu irepansi. Onani, yanu yensene ire iyi.'26Soma mbuya wace adamutawira achiti, 'Iwe nyabasa wakuipa ntofu udadziwa kuti nimbakolola ndipo ndiribe kubzala nakukolola ndipo ndiribe kufesa. 27Penu ntenepo ungadakakoyesasa kobiri yanguyo kuna anyakukoya ku bank, apo pakubwerapa ningadadza gumana zawanda na yakubzatikira yache.28Tsapano tengani talentezo kuna iye apo mumpase nyabasa ule ana ma talente khumi ule. 29Apo aliyense omwe anabzo amdzapasiwa, bzizinji apo amdzakhala nabzo bzakuwanda. Soma aliyense omwe alibe chinthu, neye bzakuchepa bzomwe anabzo bzimdzatengiwa kuna iye. 30Apo thusani nyabasa wakusaya phinduyo kunja kwa mdima,komwe kumdzakhala kulira nakukukuta mano. '31Pomwe Mwana wa Munthu akubwera mu ulemerwro bwache apo na anjero wense pabodzi na iye, amdzakhala pa mpando wache wa ulemerero. 32Pomwe pana iye pamdzakontcheziwa madziko yensene.apo iye amdzamwazisa mb'odzi na mwayache, ninga ndimo nyakabusa ambapambulira mabira na mbuzi. 33Iye amdzaikha mabira kuboko lache la madidi, apo mbuzi kuboko lache la madzere.34Apo mfumu imdzalewa lewa nawo iwo wensene waku boko lace la madidi, ' Bwerani imwe omwe mwadalisiwa na Baba wangu, pitani mu ufumu bwa kukonzerewa kuna imwepo kuchokera pakutoma pa dzikoli. 35Thangwe ndikhana njala mudandipa chakudya;Ine ndikhana nyota apo imwe mudandipa cakumwa; Ine ndikhali mulendo apo imwe mudanditambira; 36Ine ndikhali pezi apo imwe mudandibvazika ine; Ine ndikhadwala imwe mudandikhongobza ine;Ndikhali mkaoko apo mudabwera kudzandimusa.37Tsapano wakulungama amdzatawira kuti, Mbuya, ni lini tidakuonani nanjala tichikudyesani? Ayayi na nyota tichikupani madzi? 38Ni lini tidakuonani mulendo tichikutengerani mnyumba? Ayayi pezi tichikubvazikani? 39Ni lini tidakuonani mukudwala ayayi muli mkaoko tichibwera kuna imwe? 40Apo mfumu imdzatawira ichiti kuna iwo, ' Chadidi ndikulewa kuna imwe, bzomwe mudachita kuna m'bodzi wa abale wangu wale, mudachitira pomwe ine;41Apo iye amdzauza wa ku boko la dzere wale, ' Chokani kuna ine, imwe anyakutembereriwa, nkumoto wa muyaya ndiwo wakonzerewa pala satana na anjero wace, 42thangwe ndikhana njala soma mulibe kundipa chakudya; ndikhana nyota, soma mulibe kundipa chakumwa; 43Ndikhali mulendo, soma mulibe kunditengera mnyumba; pezi, soma mulibe kundibvazika; kudwala na mkaoko, soma mulibe kundikhongobza.'44Apo amdzatawirambo achiti,Mbuya, lini tidakuonani imwe muna njala, pinango nyota, pinango mulendo, pinango pezi, pinango kudwala, pinango mkaoko, pomwe tiribe kukutumikirani?' 45Apo amzawatawira iwo achiti, Chadidi ndikulewa kuna imwe, bzomwe mulibe kuchitira kuna m'bodzi wa omwewa, mulibe kuchitirambo ine,' 46Awa amdzaenda ku chilango cha muyaya, soma wakulungama ku moyo wamuyaya.'
261Bwidachitika kuti pomwe Yesu adamaliza mafala yenseneya, adati kuna wakupfunzira wache, 2''Mukudziwa kuti pakapita nsiku ziwiri pasika zjai ikubwera, apo Mwana wa Munthu anzaperekiwa kukakhomeriwa pa mtanda,''3Ndiye akulu wa ansembe na akulu akulu adagwezekana pabodzi kunyumba kwa mkulu wa ansembe, wakuchemeriwa Kayafa . 4Adapangana pabodzi kumanga Yesu mkavindivindi pala amuphe . 5Thangwe akhalewa kuti, ''Nampodi idzakhale nthawi ya chisangalalo cha mapemphero, kugopesa kuti wanthu angadzachite phiringu.''6Tsapano ndipo Yesu akhali mu Betaniya mnyumba mwa Simoni wamapere, 7pomwe akhadatsalira pa meza, mkazi adabwera kuna iye na chikasi cha alabastero cha mafuta ya kuumira kwene kwene ,achiya tsanulira pamsolo pa Yesu. 8Soma pomwe wa kupfunzira wache adaona ibzi, adakalipa achiti, ''Mthangwe lanyi akudzonga tenepayu? 9Akadayagulisa mwa kuumira maninge achipasa kobilizo anyakusaya.''10Soma Yesu pakudziwa ibzi , adati kuna iwo, '' Thangwe lanyi mukumuboneresa mkaziyu? Pomwe wachita chinthu chabwino kuna ine. 11Wakusaya mumbakhala nawo nsiku zensene, soma ine mumdzakhala nande lini nthawi zense.13Pakuti pomwe adakhuthulira mafuta ya ku nuntchira yale mthupi mwangu, wachita ibzi pakukonzekera kuikiwa kwa ine ku thenje. 12Chadidi ndikulewa kuna imwe, kwensene ndiko mafala yabwinoya, yakulalikiwa mdziko lensene la pansi, bzomwe mkazi umweyu wachitabzi bzimdzakhala bzi kusimbiwa kumkumbukira umweyu,''14Apo m'bodzi wa wakupfunza khumi na awiri wale, wakuchemeriwa Yudasi Isikariyoti, adayenda kuna wkulu wa ansembe 15achikalewa kuti, ''Mukufuna mundipase chiyani pala kuti ndikupasireni iye? Apo iye adamupa kobiri za ngwi ngwi ngwi makumi matatu. 16kuchokera kanthawi kamweko iye adapsaga manera yaku mperekera Yesu kuna iwo.17Tsapano pa nsiku ya kutoma ya mkate wakusaya bza kufufumisa wakupfunzira adabwera kuna Yesu achiti, ''Mumfuna phwando la pasaka tikachitire mbuto iponi? 18Iye adati, Ndokoni mu mzinda ule kuna munthu winango mukamuuze kuti mpfunzisi wati, '' Nthawi yangu yafendera. Nimdzakoya chakudya changu cha pasaka pamuyi panu na wakupfunzira wangu.''''' 19Wakupfunzira adachita ninga ndimo Yesu adawauzira, apo adakonza chakudya cha pasaka.20Maulo yatakwana, iye adakhala pansi kudya na wakupfunzira wache. 21Pomwe akhadya, adati, '' Chadidi ndikulewa kuna imwe kuti m'bodzi wa imwepa amdzandipereka.'' 22Adaphatiwa na nsisi, apo aliyense adatoma kubvunza, '' Bzacadidiletu ndine lini, Mbuya?''24Iye adawatawira,'' Omwe anibvwika boko lache pabodzi na ine mpalato mwangumu umweyo ndiye amdzandipereka. 23Mwana wa Munthu amdzaenda, ninga ndimo bzidanembewera pala iye. Soma pikado kuna iye wakudzapereka Mwana wa Munthuyo! Bzikadakhala nkhasa munthu umweyo zjai angadasaya kubadwa.'' 25Yudasi, omwe akhafuna kumpereka Yesu adati, '' Kodi ndine Rabbi?'' Adati kuna iye, ''Wanenepoyo ndiwe.''26Pomwe akhadya, Yesu adatenga mkate, achiudalisa, adaubedula. Achipereka kuna wakupfunzira wache achiti, '' Tengani, dyani. Ili ni thupi langu.27Adatenga mkombo achitenga achiwapasa iwo achilewa kuti, '' Mwani ichi mwensene . 28Nakuti uyu ni mulopa wangu wa mpangano omwe wathiriwa thangwera wanthu azinji pala kukuchosani mu bzakuphonya bwanu. 29Soma ndikulewa kuna imwe, nimdzamwa lini pomwe chipatso ichi cha mpesa ate nsiku ndiyo ndidzamwe chatsampanopa pabodzi na imwe mu ufumu bwa Baba wangu.30Pomwe adaimba nyimbo adachoka kuenda kuphiri la Azitona. 31Pamwepo Yesu afalewa kuna iwo, '' Mwensene mumdzapsoma usiku buno thanwera ine, nakuti kwanembiwa, 'Nimdzamenya nyakabusa napo thimu la mabira yache limdza mwazikana.' 32Soma nimdzalamuka, ndichidzakutsogolerani imwe ku Galileya.''33Soma petulo adalewa kuna iye, '' Neye wensene achidzakulambani imwe, ine nimdzakulambani lini nthawe zense.'' 34Yesu adati kuna iye, ' Chadidi ndikulewa kuna iwe, usiku bombuno, chongwe akanati kulira, umdandilamba ine katatu. 35Petulo adalewa kuna iye, Neye ine nimfa pabodzi na imwe nimdakulambani lini,'' Wakupfunza wensene adaterepoyo pomwe kusewera bza kufanana.36Pamwepo Yesu adayenda nawo kumbuto yakuchemeriwa Getsemane achilewa kuna wakupfunzira wache. '' Bakakhalani pano pomwe ndikuenda uko kukapemphera.'' 37Apo adatenga Petulo na wana awiri wa Zabedayo pabodzi na iye achitoma kuphatiwa na nsisi zakubonera nazo. 38Apo adalewa kuna iwo, '' mzimu wangu waphatiwa na nsisi zakunyanya zakufika nazo ku imfa. Khalani pano tione pabodzi.''39Adayenda pakatsogolo pang'ono, achigwesa nkhope yache pansi achipemphera. Kuti, ''Penu mpsakukwanisika, mkombo uyu undipitirire. Sikuti ndimo nimfunira soma ndimo imwe mumfunira .'' 40Adabwera kuna wakupfunzira wache achiwagumana akugona, apo adalewa kuna Petulo, ''Mchiyani, mungatazembo kundidikhira nthawi ibodziyi? 41Khalani tcheru na kupemphera thangwe mungapite mmayezero ya sathani. Mzimu chadidi ukufuna, soma thupi ndakugoboka.''42Adayenda pomwe kachiwiri kukapemphera. Adati, ''Baba wangu, penu ichi chimdipitirira lini pokha _pokha nditamwa basi, kufuna kwanu kuchitiwe.'' 43Adabwerera nkudzawagumana atagona pomwe. Nakuti maso yawo yakhadalemera. 44Tsono adawasiya pomwe, achiyenda pakatali kukapemphera kachitatu, acikalewa pomwe mafala mabodzi bodziyo.45Kinangoka Yesu adabwera kuna wakupfunzira wace achiti kuna iwo, "Mukugona basi meju nkumbapuma? Onani nthawi yatsala pankiti, apo Mwana wa Munthu ankuperekiwa mmanja mwa anyakuphonya. 46Mukani, timbayende, Onani nyakundipereka ine wafendera.''47Pomwe akhali mkati kulewalewa, Yudasi, m'bodzi wa khumi na awiri wale, adabwera. Thimu lizinji lidabwera naye kuchokera kuna mkulu wa ansembe na akulu wawanthu. Adabwera na madipa na bzibonga. 48Tsapano munthu wakufuna kupereka Yesu ule adawapasa chizindikiro, kulewa kuti, 'Ndiye ninkamu mpsompsonayo ngumweyo letu. Kam'pateni.''49Kamfulumize adafika pafupi na Yesupo achiti, ''Moni Rabbi! apo adamumpsompsona iye. 50Yesu adalewa kuna iye, ''Mwayangu cita bzomwe wabwerera kudzacita.Kinangoka. Kinangoka iwo adabwera, nkuikha manja pa Yesu achimuphata mkumumanga.51Apo onani, munthu m'bodzi omwe akhana Yesu adafuthula boko lace, achisolola lupanga, achimenya nalo kapolo wa mkulu wa ansembe, achigwatiratu khutu lace. 52Apo Yesu adati kuna iye,Bwezeresa lupanga lako m'buto mwace, thangwe wense wakufamba na lupanga amdzafa na lupanga. 53Ayayi ukukumbuka kuti ningataze kupemphera kukumbira Baba wangu,apo angakwanise kunditumizira mathimu ya anjelo yakuposa khumi na mawiri. 54Soma tsono manemba yamdzakwanisiwa tani bzomwe yadalewa kuti bzimdzacitika?''55Panthawi imweyo Yesu adalewa kuna thimu lire ''Mwacita kubwera na malupanga na bzibonga kudzandiphata ninga ndine mbava? Nsiku zensene ndikhakhala mtchalitchi, apo neye kundimanga. 56Soma bzensenebzi bzacitika kuti bzakunemba bza aneneri bzipherezere .'' Kinangoka wakupfunzira wace wensene adabalalika kumuthawa.57Wale omwe adaphata Yesu adayenda naye kuna Kayafa mkulu wa ansembe, kumene anembi na akulu akhadagwezekana pabodzi. 58Soma Petulo adamutewera pambuyo pakatali na kumuyi kwa mkulu wa ansembe ule. Iye adapitambo mkatimo acikhala pansi na ndiwo akhalondera Yesu pala kuti awonembo ndibzo bzimchitika.59Tsapano mkulu wa ansembe na akulu wa kutonga milandu adanya

ng'ana umboni bwa kunama kuti anamizire Yesu pala kuti amuphe.

60Adabusaya umboni, ngakhale kuti mboni zizinji zakunama zikhadabwera pompale. Soma kinangoka mboni ziwiri zidabwera, 61''Zichiti ''Munthu umweyu adati, ''Ningakwanise kugwesa tchalitchi ya Mulunguyi ndichiimanga pomwe nsiku zitatu basi,'''62Mkulu wa ansembe adamuka achiti kuna iye,''Ulibe cakutawira? Nimulandu wanyi ndiwo akukuzenga iwepo?'' 63Soma Yesu adakhala chete. Mkulu wa ansembe adati kuna iye, ''Ndikukutonga iwe kuna Mulungu wa moyo, tiuze penu ndiwedi mkirisitu, Mwana wa Mulungu.'' 64Yesu adati kuna iye, ''Mwatenepoyo ndimwe. Soma ndikukuuzani kuti,kucoka lero ate mtsogolo mumdzaona mwana wa Mulungu kukhala ku boko lamadidi la mphamvu, na kubwera mmitambo ya ku dzaulu.''65Kinangoka mkulu wa ansembe adang'amba bzakubvala bzace achilewa kuti, ''Wasewera makiriyado! Nimfuniranyi pomwe mboni zinango? Onani, mwabvambo mwekha makiriyadoya. 66Mukukumbukambo tani?'' Iwo adatawira achiti, ''Akuthemera kuphiwa.''67Kinangoka iwo adampsipira mata ku nkhope kwace achimmenya mabakera, pomwe winango ma bofutada 68achilewa kuti,Bvima kuna ife Mkhirisituwe.Mbani wakumenya iwepo?''69Tsapano Petulo akhadakhala panja pa mbuto ile, apo nyabasa wachikazi adabwera kuna iye achiti, Ukhana Yesu wa ku Galileya iwepo.'' 70Soma adagaza pamaso pa wense kulewa kuti, ''Ndikudziwa lini bzomwe mukulewabzi.''71Atabula pa msuwo wa litsito, nyabasa winango pomwe wa chikazi adamuona iye achiuza wanthu popo, ''Munthu uyu pomwe akhali pabodzi na Yesu wa ku 72Nazareti.''Adagaza pomwe achilumbira, '' Nimbamdziwa lini ine umweyu!''73Patapita kanthawi pang'ono ndiwo akhadaima pakambali adati kuna Petulo, ''Mchadidi ndiwe pomwe m'bodzi wa wanthu amwewo, thangwe maseweredwe yakoya ukubvekeratu. 74Kinangoka adayamba kutemberera na kulumbirira,'' Ndikumdziwa lini Munthuyu,'' apo kamkulumize chongwe adalira. 75Petulo adakumbukira mafala ndiyo Yesu adalewa yale, ''Chongwe akanati kulira umdzandilamba ine katatu.'' Apo adayenda panja achikalira maninge.
271Tsapano pomwe kudachena machibese, akulu wensene wa ansembe na akulu wawanthu adapangana bzakuti Yesu amuphe. 2Adamumanga, nkumutsogoza nkukamupereka kuna mtongi Pilato.3Tsapano pomwe Yudasi, omwe adamupereka iye, adaona kuti Yesu watongiwa kuti akaphiwe, adalapa achikabweza kobiri makumi matatu zire kuna akulu wa ansembe na akulu wawanthu, 4achiti, '' Ndaphonya kupereka munthu wakusaya kuphonya.'' Soma adati.''Mchiani chochi kuna ife? Umbzionambo wekha.'' 5Apo adathusa tukobiri twa siriva tule pansi mtchalitchi, achinyamuka, nkuyenda panja nkukabzimangirira yekha.6Akulu wa ansembe wale adalokota tukobiri tule achiti, ''Mpsakubvumiziwa lini kukoya tukobiritu mthungwa mwakukoyera kobirimu thangwe mza mulopa.'' 7Atakambirana adaphata mfundo yakuti akagulire munda kuna nyakuumba mitsuko kuti likhale thenje la anyakubwera. 8Mthangwe lace mundayo umbachemeriwa , ''Munda wa mulopa'' ate lero.9Tenepo ndibzo bzidasewera mneneri Yeremiya

bzidakwanisiwa, kuti, ''Adatenga tukobiri makumi matatu twa ngwi ngwi ngwi, nsengwa ndiyo wana wa Isaraeri adatchaja pala iye,

10apo achikapagali munda kuna nyakuumba mitsuko. ninga ndimo Mbuya adandipanganizira.''11Tsapano Yesu adaima pa maso pa mtongi, apo mtongiyo adati kuna iye, ''Ndiwe Mfumu ya Ayuda?'' Yesu adamutawira, ''Mwalewa tenepo ndimwe.'' 12Soma pomwe adazengiwa na akulu wa ansembe na akulu wawanthu, alibe kutawira chinthu. 13Apo Pilato adati kuna iye, ''Unkubva lini ni milandu mingasi akukuzenga kodi?'' 14Soma alibe kutawira neye fala libodzi, mwakuti mtongiyo adadabwa maninge.15Tsapano pa phwando la pasaka ukhali mtemo wa mtongi kutsudzula nyakumangiwa m'bodzi ndiye wanthu angamusankhule. 16Pa nthawe imweyo pakhana mkaidi kapondo mkulu wakuchemeriwa Barabba.17Apo pomwe adagwezekana pabodzi, Pilato adalewa kuna iwo, ''Mumfuna ndiku tsudzulireni yani? Barabba, ayayi Yesu omwe ankuchemeriwa Mkhirisitu?'' 18Adadziwa kuti Yesu adamupereka utowa kuna iye thangwera nsanje. 19Pomwe akhada khala pa mpando wa kuzengera milandu, mkazache adatumiza mafala kuna bayacheyo achiti, ''Nampodi kumuchita chinthu munthu nyakusaya kuphonyayo.Thangwe lero ndabonera maninge na atulo kulota bza munthu umweyo.''20Tsapano akulu wa ansembe na akulu wawanthu adanyengerera thimu lire kuti litawire kuti atsudzule Barabba nkupha Yesu. 21Mtongi ule adawabvunza, ''Mbani mwa awiriwa ndiye mumfuna kuti ndikutsudzulireni? Adati, ''Barabba.'' 22Pilato adati kuna iwo, ''Ndichite chani na Yesuyu ndiye ankuchemeriwa Mkhirisitu?'' Wensene adatawira, ''Mmanikeni.''23Apo iye adati, ''Thangweranyi, wachita chakuipa chanyi?'' Soma adanyanyiratu kukuwa zjai, ''Mmanikeni.'' 24Tsapano pomwe Pilato adaona kuti akhamubvera lini, soma zjai pakhayambika phiringu, adatenga madzi achisamba mmanja pamaso pa wanthu, achiti, ''Ndikukhudziwa lini na mulopa wa munthuyu, Mukuonambo mwekha.''25Wanthu wensene adati, ''Mulopa wacheyo mbaukhale pa ife na wanathu kubodzi.'' 26Tsapano adawatsudzulira Barabba ule, soma adamtchanga Yesu achimpereka kuti akammanike.27Kinangoka anyankhondo wa mtongi adamtenga Yesu achiyenda naye kuna likulu la boma komwe adakagwezekana thimu lensene pabodzi. 28Adamutchanga achimubvazika chimkanjo chifwira. 29Adakonza kankhata kaminga achimubvazika kumsolo, achimuphatisa mtete m'boko lache lamadidi. Adagodama pafupi na iye achimuchita makiriyado, kuti, ''Tikuoneni mfumu ya Ayuda!''30Adamupsipira mata, achitenga mpsimbo nkumutchanga kazinji. 31Atamala kumuchita makiriyadoya, adamukhundula mkanjo ule nkumubvazika bzakubvala bzache chaibzo, nkumutsogoza kukamumanika pa mtanda.32Atabula mommule, adagumana na munthu winango wakuchokera ku Kerene wakuchemeriwa Simoni, omwe adamungingimiza kuti awatewere pala kuti atakule mtandayo. 33Adafika naye pambuto yakuchemeriwa Gologota, ndiye kulewa kuti ''Mbuto ya Bade.'' 34Adamumwesa vinyo wakusanganiza na ndulu. Soma pomwe adalawidza, alibe kumwa.35Atamukhomera pa mtanda , adamenya njuga achigawana bzakubvala bzache, 36adakhala pansi achimukhalirira pamwepo. 37Padzaulu pache adanemba mulandu wache, kuti, ''Uyu ni Yesu, mfumu ya Ayuda.''38Adamukhomera pabodzi na mbava ziwiri, kumadidi ibodzi na kumadzere kwache pomwe ibodzi . 39Omwe akhapita na njira akhamunyoza, kumbagwedeza misolo yao 40achimbati, ''Iwe ndiwe ukhayenda kukadzonga tchalitchi uchimanga pomwe nsiku zitatu, bzipulumuse wekha! Penu ndiwedi mwana wa Mulungu, buluka pa mtandapo tione!''41Ndendende pomwe akulu wa ansembe akhamuchita makiriyado, pabodzi na anembi na akulu wa wanthu, kumbati, 42Akhambapulumusa winango umweyu, soma apa angabzipulumuse lini yekha. Ni mfumu ya a Isaraeri. Mulekeni abzibuluse pa mtandapo, apo ndiye tingamukhulupirire tsapano.43Ambakhulupirira Mulungu umweyu, mulekeni Mulunguyo amupulumuse tsapano. Nakuti akhalewa pomwe kuti, 'Ndine mwana wa Mulungu.''' 44Ndendende na mbava ziwiri zire zidamusewera pomwe makiriyado.45Tsapano kutomera pa nthawe zitanthatu mdima udagwa pa dziko lensene la pansi ate nthawe zipfemba. 46Itatsala pankiti nthawe ya chipfemba, Yesu adalira mwa kukuwa, achiti, ''Eli,Eli, lamasabachthani?'' ndiye kulewa kuti, '' Mulungu wangu, Mulungu wangu, sabwanyi mwandilekerera?'' 47Pomwe winango wakuima popo adabva bzobzi, adati, '' Akuchemera Eliya.''48Kamkulumize m'bodzi wa iwo adatenga chibvenje, achichibvwika mu vinyo wakusasa, nkuchiikha ku mtete, mkumupasa iye kuti amwe. 49Winango wensewo adati, ''Muleke. Mbatiye tione penu Eliya anibwera kudzapulumusa.'' 50Kinangoka Yesu adalira pomwe mwakukuwa achipereka mzimu wache.51Onani, chinguwo cha mtchalitchi chidang'ambika pawiri kuchokera padzaulu ate panyansi, apo dziko lapansi lidatekenyeka, apo mathanthwe yaching'ambika pakati. 52Nthutu zidafukuka padecha, apo mathupi ya anyamuya wakulemekezeka yadalamusiwa. 53Adabula kuchoka mu nthutu zire iye atalamusiwa, nkupita mu mzinda wakulemekezeka, achionekera kuna azinji.54Tsapano pomwe kenturiyo na ndiwo akhali popo akhanyan'ganira Yesu ataona chiteketeke na bzinthu ndibzo bzidachitikabzo adacita mantha achiti, ''Mchadidi uyudi akhali mwana wa Mulungu.'' 55Akazi azinji ndiwo akhadatewera Yesu kuchokera ku Galileya kudzakhala nawo pa bzakuchitika bzache akhali pakatali kumbanyang'anisa. 56Wina mwa iwo akhali Mariya Magadalena, Mariya mayi wao wa Yakobo na Yosefe, na mayi wao wa wana wa Zebedayo.57Pomwe yadakwana maulo, kudabwera munthu wa vida zache kuchoka ku Arimateya, wakuchemeriwa Yosefe, omwe akhali pomwe wakupfunzira wa Yesu. 58Adafenderera kuna Pilato achikumbira thupi la Yesu. Kinangoka Pilato adatonga kuti amupase thupilo.59Yosefe adatenga thupilo achilitsedengera mu nguwo yabwino, 60achikaliikha mu gwinza lache lache ndilo akhadaligoba ku thanthwe. 61Kinangoka adagudubuza chimwala achifunga mkuyenda. Mariya Magadalene na Mariya winango ule adatsalira popo basi ali khale pa mphepete nkumbanyang'anisa thenjero.62Mangwana yache, yomwe ikhali nsiku ya kukonzekera, akulu wa ansembe na Afarisi adakagwezekana kwa Pilato. 63Adati, ''Mfumu, takumbukira kuti ndipo wakunyengeza ule akhana moyo, adati, Pangadzapita nsiku zitatu nimdzalamuka pomwe.' 64Tsono tongani kuti pa nthutu pache pale pakakhaliririwe ate nsiku ya chitatu, pinango pense wakupfunzira wache angabwere kudzamuba nkudzalewa kuna wanthu, 'Walamuka kuna anyamuya,' apo chinyengo chakumalizachi chingadzapose chakutoma chire.''65Pilato adati kuna iwo, ''Tengani mulonda. Ndokoni mukakhalirire ninga ndimo mumbadziwira.'' 66Apo adayendadi kukakhalirira nthutuyo mwakuteteza, achiikha chizindikiro pa mwalapo achiikha mulonda.
281Tsono nsiku ya sabata, machibese kukuyamba manyika kuti kuchene nsiku yakutoma ya sumana, Mariya Magadala na Mariya winango adabwera kudzawona kuthenje. 2Tsono nyang'anani, pakhana chiteketeke chikulu, thangwe mngelo wa Mulungu ada mbuluka kuchoka kudzaulu, achibwera kudzagwiinya chimwala,chomwe chikhali popo.3Maonekedwe yache yakhali ninga chiphaliwali na bzakubvala bzache bzichena ninga matalala. 4Wakulondera popo adatemera namantha ndipo adakhala ninga wanthu wakufa.5M'ngeloyo adatawira azimayi wale kuti, ''Nampodi kugopa, thangwe ndikudziwa kuti mukupsaga Yesu, omwe wa khomeriwa pa mtanda. 6Iye mulibe muno, soma wamuka, ninga bzomwe adalewa. Bwerani mudzaone mbuto yomwe Iye akhada gona. 7Ndokoni kamangu mukawauze wapfunza wache kuti, 'Iye wamuka kwa wakufa. Nyang'anani, iye amkutsogolerani ku Galileya. Kumweko mumkamuona iye; Nyang'anani, ndakuuzani imwe.''8Azimayi wale adachoka kamfulumize mthenje mule na mantha na kudekedwa kwenekwene, achithamanga kukauza wapfunza wache. 9Nyanganani, Yesu adagumana nawo achilewa, ''Moni!'' Azimyi wale adabwera, achimphata nzayo zache achimugodamira iye. 10Tsono Yesu adalewa kuna iwo, ''Nampodi kugopa. Ndokoni mukawauze abale wangu ayende ku Galileya. Ine amkandiona kumweko.''11Tsono pomwe azimayi wale akhayenda, Nyang'anani,alonda winango adafika mumzinda mule achikawauza wa nsembe bzense bzomwe bzidachitika bzire. 12Pomwe wa nsembe adagumana na akuluakulu adawauza nkhani imweyi, adawapasa achikunda kobiri zizinji 13achiwauza iwo, ''Muwauze, 'Wakupfunza waYesu adabwera usiku kudzaba thupi la Yesu ife tikhali mtulo.'14Nkhani imweyi ikabveka kwa anyakutonga, tidzamunyengerera kuti imwepo muchoke thupo.'' 15Naterepoyo achikunda wale adatmbira kobiri zire achichita bzense bzomwe iwo adauziwa. Nkhani imweyi idabveka basi kwense ku khana Yuda ndipo ikupitilira kubveka ateye na relo.16Tsono wakupfunza khumi na m'bodzi wale adayenda ku Galileya, kuphiri lomwe yesu adawalangiza iwo. 17Pomwe adamuona iye , adamupembedza koma wina adakayikira.18Yesu adabwera kuna iwo achilewa nawo iwo achiti, ''Mphamvu zense zapasiwa kuna ine kudzauulu na dziko pansi. 19Thangwe lache ndokoni mukapfunzise wanthu wa mitundu yense. Abatizeni mu dzina la Baba, na Mwana, na Mzimu wakuchena.20Apfunziseni kubvera bzinthu bzense bzomwe ndidalewa namwe. Onani, ine ndiri namwe nthawe zense, kufikira kumapeto ya nthawe.''

Maliko

11Ichi chikhali chakutoma chamafala yadidi ya yesu nkhilisitu, mwana wa Mulungu. 2Ninga kudanembiwa na Yesaya mneneli, ''Nyang'anani, Ine ndikutumiza mtumiki wangu patsogolo pa nkhope zanu, Iye ndiye ankonza njira yanu. 3Fala la m'bodzi ndiye ankuwa ntchipululu , 'Konzani njira yache ya Mbuya; konzani njira yache yakulungamira.''4Yohani adabwera, achibatiziwa ntchengo, na achilalikira ubatizo bwa kutembenuka mtima na bwa kulata ku chikhululukiro cha machimo. 5Dziko lense la Yudeya na wanthu wense waku Yerusalemu kwa iye. Adabatizidwa na iye mu Mkulo wa Jorodani, pakuwulula machimo yawo. 6Yohani adamvala chakumvala cha ukuse bwa Ngamira na mtcheka wa khanda mtchiuno mwache, ndipo akhadya bziwala na uchi bwa mthengo.7Iye achilalika, achiti, ''m'bodzi alikubwera wa mphamvu kuposa ine; nsapato zache ningakwanise lini kutsudzula ne kumanga. 8Ine ninkubatizani na madzi, tsono iye adzakubatizani na Nzimu wakuchena.''9Bzidachitika nsiku zomwezo Yesu adabwera kuchokera ku Nazaleti waku Galileya, ndipo iye adabatiziwa na Yohani mu mkulo wa Yorodani. 10Pomwe Yesu adanuka m'madzi, adaona kudzaulu kudafunguka na nzimu wakuchena ndipo ukubwera kuna iye ninga Nkhangayiwa. 11Mafala yadamveka kuchokera ku dzaulu, ''Uyu ni mwanangu womwe nimbamkonda.Ndakomedwa nawe kwenekwene,''12Tsono nzimu wakuchena udamungingimiza kuyenda kuthengo. Iye adakhala mtchipululu nsiku makumi manayi, akuyesedwa na satana. 13Iye akhakhala na bzilombo bza mthengo, tsono angelo akha mtchinjilidza.14Tsono atamangiwa Yohani, Yesu adabwera ku Galileya achilalika mafala ya Mulungu. 15Iye achiti, ''Nthawe ya mala, ndipo ufumu bwa Mulungu bwafika. Chinjani mukhulupire mafala ya bwino.''16Pomwe akhafamba mphepete mwa nyanza ya Galileya, adawona Simoni na Andileya M'bale wache wa Simoni akhathusa bwazi nyanza, thangwe iwo akhali asodzi. 17Yesu adalewa nawo , ''Bwerani, nditewereni ine, ninzakusandusani asodzi wa wanthu,'' 18Pamwepo adatula bwazi achimutewera iye.19Tsono Yesu adafamba pang'ono, adawona Yakobe mwana wa Zebedayo na Yohani abale wache; akhali mwadiya kokonza bwazi. 20Iye adawachemera popo adaleka babawo Zebedayo ali mwadiya na anyabasa, achimutewera iye.21Tsono iwo adabwera ku Kaperenawo, nsiku ya sabudu , Yesu adapita ntchalitchi achi pfunzisa. 22Tsono iwo adadabwisiwa nachi pfunziso chache, iye adapfunzisa ninga mwenekachiro mphamvu neninga alembi.23Tsono pomwepo pakhana munthu ntchalitchimo wa nzimu wakuyipa adakuwa, 24achiti, ''Tilinamwe chani ife, Yesu wa kunazaleti? Wabwera kudzati dzonga ife? Ine ndikukudziwani. Ndimwe m'bodzi wakuchena wa Mulungu!'' 25Yesu adatsimula chiwanda achiti, ''Nyamala ndipo uchoke mwa uyu!'' 26Tsono nzimu wakuyipa udachoka mwa iye uchiyenda kutali pomwe adakuwa namafala makulu.27Wanthu wense adadabwa , iwo adamvunzana wina na mwanzache, ''Nchiyani chochi? Bzakutoma kupfunzisa na ulamuliro! Iye akukwanisa kutonga mizimu yakuyipa iyo ichimumvera iye!'' 28Nkhani iyi ya iye idabveka palipense mu nzinda wa Garileya .29Pomwe adachoka mtchalitchi, iye adayenda mnyumba mwa Simoni na Andireya, pabodzi Yakobo na Yohani. 30Tsono amabzala wache wa simoni akhali gone kudwala manungo, iwo adamuza Yesu ibzi. 31Tsono iye adabwera, adam'phata boko, achimmusa, manungo yadamala, achiyamba kuphata basa pabodzi.32Maulo ya nsiku imweyo, adabwera nawo atenda wensene na anyakuphatiwa na bziwanda. 33Tsono muyi wense adagwezekana pabodzi pa msuwo. 34Iye adachirisa azinji omwe akhadwala nthenda achifulusa bziwanda bzizinji, koma alibe kubvuma bziwanda kusewera thangwe bzidamdziwa iye.35Iye adabesera kumuka, kukana mdima, adawaleka achiyenda kumbuto ya chete kukapemba. 36Simoni na anzache adamuyang'ana yang'ana iye. 37Adakamugumana achimuuza iye, ''Wanthu wense akukuyang'anani.''38Iye adalewa, ''Tiyendeni kulikwense , kumizinda yakuzungulira, kuti ndikalalikire pomwe kumweko. Nithangwe lache ndabwera kuno. 39''Iye adazunga mu Galileya mwense, achilalika mmatchalitchi achifulusa bziwanda.40Wamapere adabwera kuna iye. .Adamukumbira iye; adagodama achilewa kuna iye, ''Penu mukufuna, mungakhoze kundichenesa.'' 41Adaphatiwa na nsisi, Yesu adatamula boko lache achim'pata iye,adalewa naye, ''Ine nimfuna. Chena.'' 42Pamwepo mapere yadachoka, ndipo adachenesiwa.43Yesu popo adamutsinda achimuchosa popo. 44Iye adalewa naye, ''Bvesesa nampodi kulewa kwa munthu aliyense , tsono ndoko, ukabwionesere wekha kuna wa nsembe, ukapereke chakupereke chako chomwe Mose adakulamulirani, ngati umboni kwa iwo.''45Tsono iye adayenda achiyamba kufalisa achizimbula mafala , naterepo Yesu alibe kukwanisa kupita mu mzindamo padecha tsono adakhala mbuto za mderekho. Chensenecho wanthu akhabwera kwa iye kuchokera kuli kwense.
21Pomwe iye adabwerera ku kaperenao patapita nsiku zing`onong`ono, bzidabveka kuti akhali pamuyi. 2Azinji adagwezekana pamwepo ndipo pakhalibe mbuto, ndipo Yesu adalalikira mafala kwa iwo.3Kinangoka amuna winango adabwera kwa iye atatakula payi wakupunduka; adanyamuliwa na azipayi anayi. 4Pomwe adatazira kufika naye pafupi na iye thangwe la chithimu, adapasula nsodzi yomwe mukhana Yesu, adabola una kupisa na pompale makha adagonesela payi ule.5Pakuona chikhulupiriro chao, Yesu adalewa kwa nyakupunduka ule, ''payi iwe, bzakuphonya bzako bzakhululukiwa. 6Kenangoka alembi akhabzimvunza m`mitima mwawo, 7''Payiwa akuseweleranyi mafala yamweya? anamakiriyado! mbani angakhululukire bzakuphonya ni mulungu yekha?''8Kakulumize Yesu adadziwa na mphamvu ya nzimu wache bzomwe wanthu wale akhakumbuka. Iye adalewa kwa iwo, ''Thangwe lanyi mukukumbuka bzobzi m`mitima mwanu? 9Chapafupi nchani, kuwuza payi wakupunduka, 'bzakuphonya bzako bzakhululukiwa; kulewa kuti, 'Muka, nyamula mphasa yako ufambe`?10Tsono kuti mudziwe kuti mwana wamunthu ana mphamvu padziko lapansi yakukhululukira bzakuphonya,'' adalewa kwa nyakupundukayo, 11''Ndikulewa kwa iwe, muka, takula mphasa yako, umbayende kumuyi kwako.'' 12Adamuka kankulumize nkunyamula mphasa, nkubula panja aliyense akuona, ndipo wense adadabwa nkuyamba kuthemba mulungu, achilewa kuti, ''Tikanati kuona kale bzobzi.''13Iye adayenda pomwe mphepete mwa nyanza, ndipo thimu lense lidabwera kwa iye, achiwa pfunzisa. 14Pakuyenda, adawona Levi mwana wa Alufeyo atakhala pakakhumbu ka anyakukhomesa misonkho iye achiti kwa iye, ''Tewera ine. ''Adamuka nkumutewera.15Yesu akhadya mnyumba mwa Levi ndipo azinji wakukhomesa misonkho na nyaphonya akhadya naye pabodzi na wakupfunza wache, thangwe popo pakhana azinji ndipo adamutewera. 16Pomwe alembi wale akhali wa kwa afalisi, adaona Yesu akudya pabodzi na anyakuphonya na wakukhomesa misonkho, adati wa wakupfunza wache, ''Thangwe lanyi akudya pabodzi na anyakuphonya?''17pomwe Yesu adamva ibzi adati kwa iwo, ''Wanthu wakulimba ambafunalini nyabezi; okhawo omwe akudwala ndiwo ambafuna. Ndilibe kubwerera wanthu wakulungama, so wakuphonya.''18Tsapano wakupfunza wa Yohani na afalisi akhasala kudya. Wanthu winango adabwera achiti kwa iye, ''Thangwe lanyi wakupfunza wa Yohani na wa afalisi ambasala kudya, koma wanu ambasala lini?'' 19Yesu adati kwa iwo, ''bzingakwanisike wanthu wapa chikwati kusala kudya nkwati akali naye popo? Nkwati angakhala alipopo angasele lini kudya.20Tsono nsiku zilikubwera nkwati anzatengiwa pakati pawo, ndipo nsiku zimwezo, adzasala kudya tsapano. Palibe munthu ambasonera chigamba chipsa pa chakumvala chakusakala. 21Thangwe chigambacho chinganyothoke, chipsa kuchoka pa chakale, ndipo pambakhala kung`ambika kwakulemwa.22palibe amene angatsanulire bwadwa bwa tsapanopa mmitsuko ya bwadwa bwa kalekale. Achiterepoyo bwadwabo bungapse mitsukoyo.Mmalo mwache bwabwa bupsa bumbayikiwa mmitsuko yipsa.23Nsiku yasabudu Yesu akhafamba mminda ya tiligu, tsono wakupfunza wache adayamba kupulula njere zache. Afalisi achiti kwa iye, 24''Nyang`anani, thangwe lanyi akuchita chinthu chakulambiziwa nsiku ya sabata?''25Iye achiti kwa iwo, ''Mukanati kuwerenga bzomwe Davite adachita pomwe akhana njala-iye na wanthu wache omwe akhanawo- 26Momwe adayendera mnyumba ya Mulung pomwe Abiatala akhali mkulu wa ansembe, achidya mikate yomwe ikhadaperekedwa kuguwa, bzomwe mbzakuletsiwa kwa aliyense kudya kupambula wansembe okha, ndipo iye adapasa pomwe wanthu omwe akhanawo?''27Yesu achiti, ''Sabudu adayikira wanthu, neye munthu pala sabudu. 28Kinangoko, mwana wa munthu ni mbuya, pomwe wa sabudu.''
31Nthawe inango Yesu adapita mtchalitchi, mukhana munthu wakupunduka boko. 2Wanthu akhadayima pafupi kuti awone penu angamuchize nsiku ya sabudu kuti atonge mlandu.3Yesu adalewa namunthu wakupunduka bokoyo, "muka udzaime pakati pa wanthuwa. 4''Tsono adalewa kuna wanthu, "chabwino mchiyani kuchita bzinthu bwino kapena bzakuipa nsiku yasabudu; kupulumusa moyo kapena kupha?'' Tsono iwo adakhala zii.5Yesu adawa nyang'ana na ukali, tsono adawawidwa namitima yawo yakuma,tsono adamuuza munthu ule, "Futhula boko lako." Iye adafuthula, pomwepo boko lache lidachila. 6Pomwepo Afarisi adabula mkuyamba kukonza chwembu na Herodi kuti anga muphe tani iye.7Tsono Yesu, na anyakupfunsira wache, adayenda ku nyanza ,chithimu cha wanthu ku Ggalileya na ku Yudeya 8na waku Yerusalemu na Idumeya na wense waku Yorodano na anyaku zungulira Turo na Sidoni. Pomwe iwo adabva bzinthu bzizinji bzomwe iye adachita, thimu la wanthu lidabwera kuna iye9Iye adawauza anyaku pfunzira wache kuti akonzekere ka ngalawa ka iye thangwe la thimu, kuti na mpodi ku manikiza. 10Tsono iye adachiza azinji, aliyense yemwe akhali ku mpaknikiza kuti amu khuyemmalo mwa ku mphatai ye.11Pommwe bzimizimu bzakuyipa bzidaona iye, bzidagwa pafupi na iye ichikuwa, ''Ndimwe Mwana wa Mulungu.'' 12Iye adabzitonga ibzo kuti bzisamu dziwe iye.13Iye adayenda paphiri, mkuchera omwe akhawafuna, tsono iwo adabwera kuna iye. 14Iye adasankhula khumi na (ad

awachemera apositoli) kuti akhale na iye na kumbawatuma kukafalisa mafala,

15nakukhala mphamvu zakuchosera mizimu yakuipa. 16Iye adasankhula khumi na awiri Simoni omwe adapasiwa dzina lakuti petulo;17Yakobo mwana wa zebededeyo,na Yohan mbale wa Yakobe, ndiko kuti ,mwana wa mphezi, 18na Andireya,Filipi,Batumeyo, na mateyu, na Tomasi,Yakobe mwana wa Alufeyo, Tadeyo, na Simoni wa Ziloti, 19na Yudasi Sikaliyoti, omwe adadza mpereka iye.20Tsono iye adayenda kumuyi, tsonothimu lidagwezekana pomwe,tsono akhabe nthawe yakuti angadye chakudya. 21Pomwe azibale wache adabva bzimwebzi, adayenda kuti akamutenge iye, iwo akhalewa, ''Iye ali kukumbuka lini bwino.'' 22Tsono anembi omwe adachokera ku Yerusalemu adlewa, ''Iye waphatiwa na Berezebule" na "Mphamvu ya bziwanda iye ali kufulusa bziwanda."23Yesu adwachemera yekha na kulewa nawo bzifanizo , "bzinga kwanisike Satana mkuthamangisa Satana? 24Penu ufumu bukugawikana bokha, ufumu bomwebo bunilimba lini. 25Penu ninyumba ikugawikana yokha, nyumba imweyo imkwanisa lini kulimba.26Penu Satana amuka achibzi gaza yekha tsono wagawanika iye aniyima lini, apa wabwera kudzamala. 27Tsono palibe munthu angapite nyumba wa mphamvu achimbera bzinthu bzache akanati kummanga munthu wa mphamvuyo chatoma, kinangoko mnkhubera bwino nyumbamo.28Mchadidi ndikulewa kuna imwe , bzakuphonya bzense bza munthu bzidzalekeleriwa, neye penu khuphonya kuli kwense, 29soma iye aphonyenyera Mzimu wa Chena adzalekeeleriwa lini lini, ni tchimo ate muyaya .'' 30Yesu adalewa bzimwebzi thangwe iwo akhalewa, "Iye ana bzimizimu bzakuipa.''31Tsonomayi wache na azibale wache ada bwera mkuyima kunja. Iwo adatuma winango kuna iye kukamuchemera 32. Thimu likhada khala kumuzulira iye, "mayi wanu na bale wanu ali panjapa akukunyang'ananani.''33Iye adawatawira iwo, ''Nimbani mayi na abale wangu?'' 34Adanyang'ana wanthu omwe akhala mkuzungulira iye achilewa, 35"Nyang'anani, pano mayi wangu na abale wangu! Mwachifuniro chache Mulungu ambapereka mchimene, nana, namayi''
41Pomwe adayamba kupfunzisa m'phepete mwa nyanza, thimu lizinji la wanthu lidagwezekana kuzungulira iye. Iye adapita m'mwadiya, achikhala pansi m'mwadiyamo. Thimu lense la wanthu lidakhala mphepete mwa nyanza. 2Iye adapfunzisa bzizinji m'dzifanizilo, ndipo mubzakupfunzisa bzache, ichi ndicho adalewa.3''Bverani! Mulimi adayenda kukafesa mbewu zache. 4Pomwe iye adafesa, mbewu zinango zidagwera munjira, ndipo mbalame zidabwera zichijonkhona. 5Mbewu zinango zidagwera pathanthwe, pomwe pakhalibe mataka mazinji. Zidakulumiza kuwuma thangwe mbewuzo zikhalibe kuzika mizu.6Pomwe dzuwa lidagaka, mbewuzo zidafota thangwe zikhalibe mizu. Mbewu zinango zidagwera paminga. 7Pomwe mingazo zidakula zidatazisa kukula, ndipo zilibe kubala bzipatso8Mbewu zinango zidagwera pa nthaka yabwino zidamera, zidakula zichibeleka bzipatso, zinango bzakuwanda makhumi matatu, zinango makhumi matanthatu ndipo dzana libodzi.'' 9Iye adalewa, ''Omwe anamakutu yakubva, abve.''10Pomwe Yesu akhali yekha, iwo omwe akhali pafupi na iye pabodzi na anyakupfunzira wache khumi na awiri adabvunza iye bza chifaniziro chile. 11Iye adalewa kuna iwo, ''Kuti, chinsinsi chamulungu chaperekedwa kunayimwe. Koma kwa omwe alikunja bzinthu bzense bzidalewiwa m'bzifanizilo, 12Natelepoyo pomwe kuwomwe anzawona koma neye kuwona chinthu ndipo kubva anzabva koma neye kubvesesa kuti pinango angachungunike mulungu achiwakhululukira iwo.''13Pamwepo Yesu adawauza kuti, ''Kodi mukubvesabe lini fanizoli? Tsono munzazindikira tani fanizo linango lililense?'' 14Nyakufesa ambafesa mafala. 15Wanthu winango alingati mbewu zakugwera munjira, ndipo mafala yakafesedwa. Akatondo kuyabva satana ambabwera mkuchosa mafala yomwe yafesedwayo mwa iwo.16Ndipo mbeu zakufesiwa paminyala ndio omwe ambabva mafala ndipo panthawi yomweyo ambayatambira nakukondwa. 17Ndipo yambamera lini mizu pa iwo, naterepoyo yambakhala lini kanthawi. Mabvuto kapena masautso yakafika thangwe la mafala yamulungu, ambagwa kamkulumize.18Ndipo winango alininga mbewu zakufesedwa pakati pa minga. 19Koma bzakusamalira bza dziko lino chinyengo chachuma na bzakubinga bza bzinthu bzinango bzimbabwera m'kukhotcha mafala, ndipo bzimbachitisa kuti asaye kubala bzipatso. 20Ndipo iwo wakufesiwa pa ndovolo ndiwo wale omwe ambabva mafala ya mulungu, achiyatambira ndipo ambabala bzipatso makumi matatu winango makumi matanthatu winango dzana libodzi kuthumizira popo.21Yesu adati kwa iwo, ''Kodi mumbatenga nyale kuyenda nayo mnyumba mkuyika m'dengu kapena pansi pa kama? Mumbabwera nayo muchitula pa chakuyikira chache. 22Pakuti chilichense chakubisika chinzachosiwa padecha, ndipo chilichense chachinsinsi chinzachosiwa padecha. 23Penu winango anamakutu yakubva wabva!''24Iye adalewa kwa iwo, '' kumbukirani bzomwe mudabvunza, pakuti muyezo omwe mumphatisa basa ngomweyo unzaphatisiliwa basa kuyezela imwe ndipo anzathumiziliwa kwa imwe. 25Thangwe omwe iye alinabzo anzapasiwa bzinango, ndipo uyo alibe ne chomwe aniyesa kuti alinacho chinzatengiwa.''26Iye adalewa pomwe , ''Ufumu bwa mulungu buli ngati munthu womwe adafesa mbewu zache pansi. 27Iye akhagona na kumuka usiku na masikati, ndipo mbewu zingamera zikhakula, iye anidziwa lini momwe zinichitira. 28Mataka yanibala bzibalo bzache bzokha: Chakutoma ni mmera, chachiwiri ni ngalengale, pamwepo maso yakukhuma mungalengale. 29Pomwe mbewu zile zakhuma, iye mwakamangu anitumiza chikwakwa thangwe kukolola kwafika.''30Pomwe adalewa, ''Tinidza ndendemeza na chani ufumu bwa Mulungu, pinango tinzandendemeza na chani pabzifanizo bzache? 31Ili ningati mbewu ya lobo, yomwe, pomwe yafesiwa, njing'ono kwa mbewu zense padziko la pansi lino. 32Koma, pomwe inibzaliwa, imbakula ndipo ichibala kuposa mbewu zense za m'minda, ndipo imbakonza mitawi ikulu ikulu yakuti mbalame za m'dzawulu zimbakonza bzitsa bzawo m'mithunzi mwache.''33Na mandendemezo ningati limweli iye adalewa mafala kuna iwo, ningati momwe iwo adakwanisa kubvesesa, 34ndipo iye alibe kusewera nawo pakusaya m'dendemezo. Soma pomwe iye akhali yekha, iye adafotokoza chilichense kuna anyakupfunzira wache.35Pansiku imweyo, maulo yatakwana, adati kwa iwo, ''Mbatiye ng'ambu inango ire.'' 36Naterepoyo adasiya thimu lire, achitenga Yesu momwe akhaliri mu mwadiya. Pakhana pomwe mi mwadiya inango ikhaendambo ng'ambu imweyo. 37Pomwe akhali pakati pa nyanzapo padayambika chonzi chakunyanya, ndipo madzi yakhakhaphwikira kupita mu mwadiyamo mwakuti kusala pankiti kudzala.38Koma Yesu akhali mtulo, atatsamira nsago wache. Adamumusa, achiti, ''m'phunzisi, mulibe nabzo basa kuti timfuna kufa ife? 39Iye adalamuka, achitsimula chonzicho achiti kwa nyanzayo, ''Mtendere! Khala chete!'' Ndipo chonzicho chidalekeza, zyai pakhana bata la mphabvu40Ndipo adati kwa iwo, ''Thangweranyi muna mantha? mukalibe chikhulupiliro basi?'' 41Adadzalidwa na mantha makulu achilewa kwa wina na mwayache, ''Uyu tsono m'bani, thangwe onani neye chonzi pomwe chikumbamubvera?''
51Iwo adabwera mbali inango ya nyanza, mphimpha za Geresa. 2Pomwepo Yesu adabuluka mu mwadiya, payi wa mzimu wakunyansa adabwera kuchokera kuthenje.3Munthuyo akhakhala kuthenge. Ndipo pakhalibe ne m'bodzi akadakwanisa kumumanga, ne na njema. 4Pakuti akhambamangiwa kawiri kawiri na matandadza na njema. Ndipo adaphwedza njema na kugwatagwata matandadza.Ndipo pakhalibe munthu womwe akadakwanisa kumufuwa.5Nsiku zense akhakhala kuthenje nakumapiri, iye akhambalira nakumbabzichekacheka naminyala. 6Pomwe iye adawona Yesu napatali, adamuthangira na kumugodamira iye.7Iye adalira mwakukuwa, ''Tsono ndinachiyani ine kwayimwepo, Yesu, mwana wa Mulungu.mkuluwense? Ndikukukumbilani kuna Mulungu wanu, nampodi kundibonelesa ine. 8''Pomwe iye adalewanaye, ''Bulakunja chimzimu chakuyipa kwa payiwa.'' Iwe chi mzimu chakuyipa.''9Adamubvunza iye, ''Dzina lako ndiwe mbani?'' Iye adamutawira, ''Dzina langu ndine Legio, thangwe tilipo azinji.'' 10Adamukumbila pomwe iye kuti nampodi kuwabulisa kunja kwa Legio.11Ndipo pakhana thimu la nkhumba zikhadya ku phiri, 12ndipo adakumbira iye, achiti, "Titumizeni ife munkhumba; kuti tipite momule.'' 13Ndipo iye adawabvuma; mizimu yakuyipa idabula nkukapita mwa nkhumbazire, ndipo zidathamanga nkhupolika nkhukapita mnyanja, ndipo pafupifupi nkhumba bzikwi bziwiri zidapita mnyanja.14Ndipo omwe akha dyesa nkhumbazire adathamanga kukalewa bzomwe bzidachitika mumphimpha na chipande cha dzikolire, ndipo wanthu adayenda kuti akawone bzomwe bzidachitika bzire. 15Ndipo adabwera kwa Yesu adawona payi ule akhadaphatiwa nabziwanda bza Legio, akukhalapansi, akhadabvala mwakulongosoka mwa nzeruzache ndipo iwo adagopa.16Iwo omwe adaona bzobzile adafotokozera anzawo bzomwe bzikhachitika bzile,ate adafotokozera pomwe bzankhumba bzile. 17Ndipo adamukumbila iye kuti achoke kumbuto kwawo kule.18Pomwe iye adapakila mu mwadiya, payi wa bziwanda adakumbiriwa kuti akhale naye. 19Koma Yesu alibe kumubvuma iye, Tsono adalewa na iye, ''Ndoko kumuyi kwanu na kwawanthu wako ukawauze iwo bzomwe mbuya wakuchitira iwepo, na momwe iye wakuchitira chifundo.'' 20Ndipo adamuka nkhuyamba kulalikira ku Dekapoli bzinthu bzikulubzikulu bzomwe Yesu adamuchitira iye, ndipo wanthu wense adadabwa.21Pomwe yesu adayambukapomwe ng'ambu inango pa mwadiya,Thimu la wanthu lida gwezekana kumuzungulila iye, pomwe iye akhali mphepete mwa nyanza. 22Pamwepo mkulu mbodzi wa sunagoge dzina lace Jairo adabwera, ndipo pomwe adamuona iye.adagwa pansi panzayo zace. 23Adakumbira kwenekwene ,achiti, ''Mwanangu mkazi wasalapankiti kufa. ''Ndikukumbirani, bwerani mudzabzatike maboko pana iye kuti angakhalebwino komanso namoyo.'' 24Tsono iye adamutewera, ndipo thimu la wanthu lidamutewera nakupsindiza iye.25Tsapano pakhana mayi omwe akhana nthenda yakutaya mulopa kwa magole khumi na mawiri. 26Adabonera kwenekwene kufamba mwa anyabezi ate adamala kudzonga bzithu bzizinji bzomwe iye akhanabzo, koma mmalo mwakuti alimbe bzikhayipiratu khenekwene. 27Pomwe adabva mbiri ya Yesu, adabwera kumambuyo kwa thimu la wanthu ate adakhuya nkanjo wa Yesu.28Ndipo iye adalewa kuti, ''Ndikatondo kuphata chakubvala chache iye, ine ninzachira. 29''Pomwe atandomuphata iye, mulopa adaleka kuchoka, ndipo adabva mthupi mwache kuti walimba kumatenda yache ya nsundi.30Yesu mwakamangu mangu adadziwa kuti mphabvu mthupi mwache zabula. Iye adatembenuka nkhubvunza thimu la wanthu achiti, ''Nimbani waphata bzakubvala bzangu?'' 31Ndipo wakupfunzira wache adalewa naye, mukuwona thimu likukunyederaniri, koma mukulewa kuti, Mbani wandiphata?'' 32Koma Yesu adanyang'ana nyang'ana kuti awone iye wachita bzobzi.33Mayiyo, pakudziwa chomwe chidamuchitikira, adagopa nakunjenjemera. Adabwera nkugwa pafupi na iye achimuwuza bzachadidi bzense. 34Iye adalewa naye, ''Dende iwe, chikhulupiliro chako chakupsuzunyusa. Ndoko mwamtendere ukhale mwakuchira kuchibonereko chako.''35Uko iye akusewera, wathu winango adabwera kuchokera kwa anyakutsogolera wa sunagoge, achiti, ''Dende lako lafa. Ukumubonereseranyi pomwe mpfunzisiyi?''36Ndipo Yesu alibe kubziphatizira basa bzomwe bzikhaseweriwa bzire, tsono adawuza nyakutsogolera sunagoge, ''Nampodi kugopa. Undokhulupilira.'' 37Alibe kubvuma kuperekeziwa na wina aliyense kupambula Petulo, Yakobo, na Yohani nchimwene wache wa Yakobo. 38Iwo adabwera kumuyi kwa nyakutsogolera sunagoge ndipo adawona wanthu akuchita baludya; iwo akhakuwa nakulira kwenekwene.39Pomwe iye adapita mnyumba, iye adalewa nawo, ''Thangwe lanyi mukukuwa nakumbalira? Mwana alibe kufa koma wandogona.'' 40Ndipo adamuseka iye. Koma iye adawabulisa panja wanthuwense adatenga babache na mayi wache na omwe akhanaye pabodzi. Adayenda nawo pomwe pakhana mwana ule.41Iye adatenga boko la mwana nkhulewa naye kuti, ''Talitha, Koum!'' Komwe kuthumbudzulira kwache ni, ''Kadende iwe, Ndikulewalewa na iwe, muka,'' 42Mwaka nkulumize dendelire lidamuka nkhufamba (iye akhana magole khumi na mawiri yakubadwa). Iwo mwakamangu mangu adadabwa kwenekwene . 43Iye adawatsindika nakuwauza kuti wina aliyense nampodi adziwe bzobzi. Kinangoka adawauza kuti amupase chinthu kuti adye.
61Pomwe iye adabulukira kudziko kwawo, waku pfunzira wache adamutewera iye. 2Tsiku la sabudu litafika, iye adapfunzisa mma sunagoge. Wanthu azinji adamubva iye ndipo adazimbwa. Adalewa, ''Umweyi wabzitenga kuponi bzobzi?'' Nzeru yakupasiwa na munthuyu njakutani?'' ''Na bzamphabvu bzomwe iye alikuchita na manja yache?'' 3''M'neye misiri wamiti uyu, mwana wa Maliya na adzinza wache wa Yakobo na Yose na Yuda na Simoni? azinana wache tilinawo lini pabodzi pomwepano?'' Kinangoka adanyansidwa naye.4Yesu adalewa na iwo, ''Mlaliki ambakhala alibe ulemu, kupambula kumuyi kwao na pakati pa adzinza wache na mnyumba mwache.'' 5m'mpomwe komkule alibe kuchita bza mpfabvu, bzense soma adaika manja yache pa wanthu atenda ang'onong'ono adalimba. 6Iye kinangoka adazimbwa nakusaya chikhulupiliro chawo. Kinangoka adafambafamba miyi yense achipfunzisa.7Iye adawachemera khumi na awiriwo achiyamba kuwatumiza awiri awiri, adawapasira nyonga ya bzimizimu bzakuyipa, 8adawauza nampodi kutenga kachinthu kalikense kapaulendo, soma m'psimbo yokha- ne mkate, ne sakha, pinango kobiri bolosa mwawo- 9soma mubvale nsapato nampodi kubvala makamiza mawiri.10Iye adalewa na iwo, ''Kulikwense komwe mumpita mnyumba, mukakhale kumweko kufikira na kubwerera. 11Kulikwense kumbuto yomwe amkutambilani lini, amkumvelani lini imwepo, pakuchoka kumweko, bzikhupheni pfumbi lili kunzayo zanu bukhale bumboni kuna iwo.''12Pomwe adabula kukalalikira wanthu adatembenuka mitima. 13Adachosa bziwanda, nakupaka chomada wanthu azinji atenda adalimba.14Mfumu Helodi idabva ibzi, telepa dzina lache la Yesu likubvekera. Pomwe adalewa terepayi, ''Yohani wamuka kwa wakufa, thangwe lache alikuchita bza mphanvu iye'' 15Ndipo winango adalewa, ''Telepa ni Yeriya. ''Iye ni mlaliki, Winango adalewa, pinango m'bodzi mwa alaliki wale.''16Pomwe Helodi adabva ibzi adalewa achiti, ''Yohani, Womwe ndam'ngata msolo, wamuka iyeyo.'' 17Kinangoka Helodi mwanikachiro adatuma wanthu kukaphata Yohani nkhum'manga mnyumba ya akaidi thangwe la Helodiya (mkazi wa filipo), thangwe adalola iye.18Pomwe Yohani adalewa kwa Helodi, ''mpsakusaya kubvumiwa iwepo kukhala naye mkazi wa dzinza wanu,'' 19Pompale Helodiya adadana naye kufuna kumupha, soma iye alibe kukwanisa, Pompale 20Helodi adagopa Yohani; pakudziwa ni munthu wakulungamira na wakuchena moyo, mpomwe adamukoya iye pabwino. pomwe adabva iye adamala nzeru, nakusekerera na kubvera iye.21Pompale padafika nsiku chaiyo nsiku ya kubaliwa kwache kwa Helodi iye adawakonzera madyerero ya malinge yache na akazembe wache na wanthu wakubveka mu Galileya. 22Pompale mwanache wa Helodiya mkazi adapita yekha kudzabvina, adamukomedwesa Helodi mkukhala naye pa bzakudya. Pfumu ile idalewa kuna mkazi ule, ''Kumbira chirichense ukufuna kwa ine ninzakuchitira iwepo.''23Pompale adamulumbirira telepayi, ''Chilichense chomwe undikumbira ninzakupas aneye upfumu bwangu. 24Iye adabula kuna mayi wache, ''Ninzakumbira chani?'' Iye achiti, ''Msolo wache wa Yohani m'batizi.'' 25Iye mwakamkulumize adayenda kwa pfumu, kukakumbira terepayi, achiti, ''Ine ndikufuna mundipase, tsampanopali, Msolo wache wa Yohani M'batizi mumbidzi.26Kinangoka pfumu idabva nsisi maningi, soma thangwe la malumbiro yache na womwewale akhakhala pa chakudya alibe kufuna kumulambiza. 27Pompale pfumu idatuma msilikali mkumutonga akatenge msolo wache iye adayenda kukagwata msolo mnyumba ya pelezo. 28Adatenga msolo wache mumbidzi nkhumupeleka kwa mkazi ule pompale mkazi ule, adaupereka kwa mayi wache. 29Pomwe anyakupfinzira adabva ibzi, adabwera kudzatakula chitanda chache mkuchika muthenje.30pamwepo anyakupfunzira adagumana kuna yesu mkumuuza cilichense adacita na bzense bzomwe 31adapfunzisa.Iye adalewa nawo; ''Bwerani imwepo mwekha kumbuto ya chipululu mupume kanthawi pang'ono.'' Kinangokoka wakubwera na wakuchoka akhali nyalunyalu, akhalibe nthawichaiyo yakudya . 32Pamwepo adachokera mwadiya kuyenda kumbuto inango okha.33Pamwepo adawaona akumuka pompale azinji adawabulukira, adawathamangira pabodzi kumwekule kuchokera mmiyi mwense, nakuwapinzula. 34Iye adabula mkuona, thimu lizinji la wanthu, adaphatiwa na nsisi nayiwo, thangwe akhali ngati mabila yakusaya nyakabusa. Popale adayamba kuwapfunzisa bzinthu bzizinji.35Popale dzuwa lidapendeka, anyakupfunzira wache adabwera kuna iye achilewa, ''Mbuto ya wanangu ni chipulu, dzuwa lapendeka chadidi. 36Mumuze alamuke kumilaga na kumiyi yakufupikirana akabzigulire okha chinthu chakudya.''37Soma iye adatawira kuna iwo, ''Apaseni chakudya ndimwepo.'' Adalewa kuna iwo, ''Ndokoni mukagule buledi madzana mawiri iwo adye?'' 38Iye adalewa kuna iwo, ''Munamikate mingasi? Ndokoni mukawone.'' Pomwe adakaona , achiti, ''Mikate michanu na nsomba ziwi.''39Adawatonga wense kuti akhale pansi magwere magwere pamawupswa yakubiliwira. 40Iwo adakhala magwere magwere bzulu khumi na bzichanu. 41Iye adatenga mikate michanu na nsomba ziwiri, nakunyang'ana ku dzaulu, nakudalisa, nakugawa mikate nakugawira nakupeleka kwa anyakupfunzira wache kulonza wanthu. Iye adawapasa nsomba ziwiri wensenewo.424344Wense adadya adakhuta. Popale adalokota makombo bzutundu khumi na bziwiri na msomba. Popale omwe adadya mikate akhali amuna bzulu bzichanu.45Mwakamangumangu iye adakakamiza wakupfunzira apita mwadiya mphepete, ku Betasaida, pomwe iye yekha akhauza thimu lire kuti lilamuke. 46Pomwe adalamuka iye kuyenda, kuphiri kukapemba. 47Pakukwana mawulo mwadiya akhali pa kati pa nyanza. Na iye akhali yekha pa dzaulu.48Pakuwona akubonelesiwa, nakutchobva, mphepo idabwera mkugumana nawo. Mkati mwa usiku bwa chinayi adabwera kuna iwo. 49Pomwe adamuona akufamba pa dzaulu pa nyanza, kiti awapinzule iwo. akhayesa ninga chipoko ndipo adalira, 50pomwe adamuwona iye wense adatetemera. Popale adalewa nawo, Limbani moyo! Ndine pano! nampodi kugopa!''51Pamwepo iye adapakira pabodzi mwadiya, napo mphepo idaleka. Adadabwa kwelekwene mwa iwo okha. 52Pomwe akhalibe kubulukila mikateyo. Miyoyo yao ikhadauwa.53Pomwe adayambuka, adafika pa dzaulu pa Genesarete nakuwa kotcheza padoko. 54Pomwe adabuluka mwadiya wanthu adamuzindikira pamwepo, 55adathamangira miyi yense mkuyamba kutakula wanthu anyakudwala pa mphasa zao kukafika komwe adabva akhali iye.56Kuli kwense iye adapita mmiyi, pinango mmilaga, pinango dziko, kinangoka wanthu adagonesa anyakudwala kusika. Mkukumbira iye aphate mphonje yachakubvala yokha, wense womwe adaphata adalimbisiwa.
71Tsono Farisi na anyakunemba winango adabwera kuchokera ku Yerusalemu mkugwezekana mwaku mzungulira iye.2Tsono adawona akupfunzira wache winango akhadya na kusaya kusamba mmanja, mukhali mwakupswipa. 3(Nakuti Afarisi na yuda wense ambadya lini neye kusamba mmanja, mwa mwambo wamakolo yawo. 4Tsono Afarisi pakucholera kumsika, ambadya lini neye kusamba mmanja, nakuti akaphata nkutamira bzinthu, ninga mikombo, bzikakalango,bzisero, na bzinango bzakunyamulira bza kudya.)5Tsono Afarisi na anyakunemba amdabvunza Yesu, "Thangweranyi anyakunzira wanu akueweza lini mitemo yamakolo, iwo aili kudya neye kusamba mmanja?6Tsono adalewa kuna iwo, ''Yesaya adaleweratu bwino bza mtsogolo kwa imwe. Ninga kudambiwa, 'Wanthu awa ambanditenda ine namilomo yawo, soma namitima yawo aliktali na ine. 7Mmwa iwo ambanditumikira ine ,nakupfunzisa malangizo kwa wanthu.'8Imwe mwaleka malamulo ya mulungu mukoya miyambo ya makolo wanu.'' 9Iye adalewa nawo iwo, ''Mukulamba kukoya ya Mulungu soma mukukoya miyambo ya chikiunja! 10Tsono Mose adalewa, 'Lemekeza babako na mamako ;nakuti, 'Iye wakuwa chakuipa babache neye mamache afe basi.'11Tsono imwe mukulewa, 'Penu munthu anilewa babache pinango mamache, ''Chilichonse chomwe chimbaku thandizani Corban''' (iyi timbalewa kuti 'Chakupasa cha Mulungu',), 12tsono anibvumiziwa lini pomwe kuchita kuchita chili chense kuna babache neye mamache. 13Imwe mukuipisa mafala ya Mulungu na miyambo yomwe mwaphata. Na bzinthu bzinango bzizinji ibzo mwachita,''14Iye adachemera pomwe thimulire achiliuza kuti, ''Nditetekerani ine, mwensene, ndipo mubvesese. 15Palibe chinthu chakuchoka kunja chomwe chingamuipise chikapita mthupi mwache, soma chomwe chimba choka mthupi ndicho chinga muipise.'' 16Mubzakunembera bzakale mulibe ndime imweyi. Penu munthu anamakutu, abve.17Tsono pamene Yesu pa thimupo adapita nyumba, ankupfunziraadabvunza mwakumuyesa. 18Yesu adalewa, ''Imwepo mukubvesesa lini basi? Mukuona lini kuti chilichense chakupiita mwa munthu kuchokera kunja chingamuipise lini, 19thangwe chimbapita lini mumtima, soma chimbapita m'mimba nkhukachoka kuthengo?'' Nakulewa terepoyo Yesu adachenesa bzakudya bvensene.20Iye adalewa. ''Chomwe chimba choka mthupi mwa munthu ndicho chimbamuipisa. 21Nakuti mkati mwa mtima munthu, ndimo mumba chokera nzeru zakuipa,chilakolako cha chigololo,umbava na kupha, 22chigololo, kuphakuba masiliro, bvakuipa,chinyengo, chinyanso, makiliyado, kubzikuza, kupusa. 23Bzakuipa bzensebzi bzimbachokera nkati mwache,ndibzo bzimba muipisa munthu.''24Iye adamuka achichoka komweko achiyenda kumzinda Turo naku Sidoni. Kumweko adatita nyumba, kuti wanthu nampodi adziwe komwe iye ali, koma alibe kukwanisa kubisala. 25Pomwepo mkazi winango akhana mwana wa mkazi ankhagwa bziwanda adabva bza iye adabwera kudza godamapa nzayo zache. 26Tsono mkaziyo akhali Muherene ntundu wache Msurofonika. Tsono adamukumbira iye kuti afuluse bziwanda mwa mwanayo.27Iye adalewa naye, ''Mudikireni mwana ayambe kudya. Poti m'bzabwino lini kutenga mkate wa mwana kupasa mbwaya.'' 28Tsono iye adatawira achilewa kuna iye, ''Inde, Mbuya, neye mbwaya zimbadya bzakusala pa meza ya kudyera wana.''29Iye adalewa kuna iye, ''Thangwe la bzomwe walewa, podi kuyenda. Chiwanda mwa mwanako chachoka.'' 30Iye adabwerera kuyenda kumuyi kwache achikagumana mwanayo atagona pa talima, na chiwandacho chita choka.31Kinangoka adayendapomwe ku mzinda wa Turo, achidzera ku Sido mpakana ku nyanza ya Galileya mpakana kumbuto Dekapoli. 32Adabwera naye kwa iye munthu winango akhali nkhuthwi na chikukumira, iwo adamukumbira kuti amubzatike manja.33Kinangoka achiyenda naye patali na thimu payekha, iye adapisa bzala mkhutu mwache ,ndipo ampsipira achiphata lilime lache. 34Kinagoka adajiguma kudzaulu, achipuma mwakuwusa moyo achilewa kuna iye, ''Ephphatha,'' ndiko kulewa kuti, ''Fungula!'' 35kabodzi nakabodzi makutu yache yada funguka, chaku manga lilime lache chidatsudzuka,pomwepo adayamba kulewalewa bzakubzeka bwino.36Yesu adawatsinda kuti nampodi awuze munthu aliyense, kuwatsinda adachita kule ndiye lemwe kufamba achilewa bzobzi. 37Iwo adabwa kwenekwene, achilewa, ''Wachita bzinthu bzensene bzabwino. Iye akuchitisa akhuthwi kuyamba kubva na abewewe kulewalewa.''
81Nsiku zomwezo, kukhana pomwe thimu, tsono pakhalibe bzakudya. Yesu adachemera anyaku pfunzira

wache adalewa nawo,

2''Ndikubva nsisi na wanthuwa thangwe ndakhala nawo nsiku zitatu tsono alibe bzakudya. 3Ndikawauza kuti neye kudya, angayambe kukomokera panjira . Winangowa achokera kutali.'' 4Anyaku pfunzra wache adamutawira iye, ''Nkhuponi tingamane na bzakudya mchipululu muno kuti wanthu akwane?''5Tsono adawabzunza, ''Muna mikate mingasi? iwo adalewa, ''Minomwe.'' 6Iye adalilamula thimulo kuti likhale pansi. Iye adatenga mikate minomweyo,achiyi pempherera,achii bedula iyo. Iye adayipereka kwa anyakupfunzira wache akanati kuwapasa, pambuyo pache adalipasa thimulo.7Tsono akhana pomwe tunsomba tung'onong'ono, tsono atamaliza kupemphera, iye adalamula anpfunza kuti awapase. 8Iwo adadya achikhuta, adalokotesa bzakusala bzisero bzinomwe bzakudzaza. 9Pakhana wanthu pafupifupi bzulu bzinai. Kinangoka adawauza kuti ayende. 10Pomwepo iye adakapita mwadiya na anyakupfunira wache, tsono iwo adyenda ku mzinda wa Dalmanuta.11Tsono Afarisi adachoka nkhuyamba kubvana na iye. Iwo adafuna iye awaonese chidziwiso cha kudzaulu, kukhali mmuyezera utowa. 12Iye adabulusa moyo na mzimu wache achilewa, ''Thangwe m'badwo uwu ukufuna chidziwiso? Mchadidi ndikulewa kuna imwe, kulibe chidza perekiwa na m'badwo uno.'' 13Tsono iye adawasiya iwo, achipita pomwe m'mwadiya, achiyenda ng'ambu inango.14Tsono anyakupfunza akhada yebwa kutenga mikate , Iwo akhalibe kutakula mizinjikoma koma m'bodzi m'mwadiyamo. 15Iye achiwalangiza iwo, achilewa, '' Nyang'anani ndipo nyang'anisisani bzakudya bza Afarisi na bza bzakudya bza Herodi.''16Anyapfunzira adang'aniza winango na mwanzache pankhani mkate. 17Pamene iye dadziwa ibzi, iye adawabvunza iwo, ''Thangwe lanyi muku yang'anizana kuti mulibe mkate? mpakana lero munat kuona neye kuddziwa? kani muna mitima yakuuma?18Maso munayo, soma imwe mukuona lini? Makutu munayo soma imwe mukubva lini? 19Imwe mukukumbukani? Pamene ndidabedula mikate michanu pampikiti wa wanthu bzulu bzichanu ,nimadengu mangasi yadasala yakudzaza yamikate yomwe muda lokota?'' Iwo adatawira, ''Khumi na miwiri.''20''Pamene ndidabedula mikate minomwe pampikiti pa wanthu bzulu bzinai, nimadengu mangasi yadasala ya mikate kakudzaza?''Iwo adamutawira, ''Minomwe.'' 21Iye adalewa, ''Imwepo mukudziwa lini?''22Iwo adayenda ku Betisaida.Wanthu adabwera naye munthu zimola kuna iye achikumbira Yesu kuti am'phate iye. 23Yesu adam'phata boko munthu zimolayo achi choka naye kunja kwa muyi. Pamene adapsipirara mata m'maso mwaso mwache achi sanjika manja pa iye , iyeadabvunza iye, ''Ukuona chinthu chili chense?''24Iye adajiguma, achilewa ,''Ndikuona wanthu ngati miti iku fambafamba.'' 25Kinangoko adaika manja pa im'maso mwache ,tsono maso yache yada funguka, iye maso yache yadabwerera, iye achiona bzinthu bzense bzakuchena. 26Yesu adamuuza iye ayende kumuyi kwache a chimuuza, ''Nampodi kuyenda pomwe m'muyi.''27Yesu adabula na anyakupfunzira achiyenda ku miyi ya Kaisala wa Filipi. Ali m'njira iye adawabvunza anyakupfunzira, ''Wanthu akambandiona ambati ndine mbani?'' 28Iwo adamutawira iye achilewa, ''Yohani M'batizi. Winango ambalewa, Eliya; na winango, 'M'bodzi wa aneneri,''29Iye adawabvunza, ''Apa imwepo mumbati ndine yani?'' Petulo adamutawira iye, ''Ndimwe khilisitu.''

30Yesu adawacheuza nampodi kuti alewe kwa munthu aliyense.31Iye adayamba kuwapfunzisa kuti Mwana wa Munthu adzabva kuwawa bzinthu bzizinji, adza lambiwa na akulu na akulu wa nsembe na anyakunemba, achidzaphewa, pakumala kwa nsiku zitatu adzamuka. 32Iye adasewera mafalaya padecha.Tsono Petulo adamutenga pambali achiyambna kumgaza iye.33Tsono Yesu adacheuka achinyang'ana anyakupfunzira wache adamugaza Petulo achilewa, ''Choka ndoko kumbuyo kwangu, Satana! '''Iwepo ukuyang'ana lini bzinthu bzinthu bza Mulungu, koma bza wanthu.'' 34Tsono iye adacchemera thimu pabodzi na anyakupfunzira wache, iye adalewa na iwo, ''Penu munthu akufuna kundtewera ine, iye ayambe kubzilambiza yekha, anyamule mtanda wache, achindi tewera ine.35Tsono wense afuna kusunga moyo iwo adzauluza, na iye aniluza moyo na chifunilo cha ine na mafala adzaugumana. 36Munthu adzapindula chiyani kutambila dziko lense lapansi achitaya moyo 37wache?Munthu ankapereka chiyani chaku chinjana na moyo wache?38Tsono wense wakuchita manyazii thangwe la ine na mafala yangu mu m'badwo uno wauputa na wakuphonya, Mwana waMunthu adza nchitirambo manyazi pamene iye adzabwera muulemero wa Babache na agelo wakuchena.''
91Ndipo adalewa nawo, ''Chadidi ndikulewa na imwe, alipo winango pano adayimirira pano omwe anzalawidza lini imfa ate anzawona ufumu bwa Mulungu butabwera na ng'onga.'' 2Nsiku zi tanthatu zitamala, yesu adatenga Petulo na Yohani adakwira nawo pa phiri litali pambali pawokha, ndipo adasandulika pamaso pawo. 3Bzakubvala bzache bzidaoneka bzakuyetimira, bzakuchena mbu ninga muwomba wakutsukira nguwo padziko lapansi angabzichenese lini okha.4Kinangoka Yeriya na Mose adawonekera kwa iwo, ndipo akhasewera na Yesu. 5Petulo adatawira achilewalewa na Yesu, ''Rabbi, bzatidekera ife kukhala pano, tsono bwerani timange tumakhumbi tutatu, kabodzi kanu, kabodzi ka Mose, na kabodzi ka Yeriya.'' 6(Pakuti iye akhadziwa lini chomwe amnzalewa.)7Mtambo udabwera ndipo udampsinkha iwo. Mumtambomo mudachoka mafala, ''Uyu ndiye mwana wangu nimbamfuna. Mtetekereni iye.'' 8Mwadzidzidzi, pomwe adatembenuka, alibe kuwona munthu aliyense na iwo, adaona Yesu yekha.9Pomwe iwo akhabuluka m'phiri, iye adawalamula iwo kuti nampodi kawuza wanthu pabzomwe adabziwona kufikira pomwe mwana wa Payi akadzamuka kwa kufa. 10Ndipo adakoya mafala mwa okha, ndipo adabvunzana bvunzana iwo okha, kuti, ''Kuti kumuka kwa kufa'' kukuthanthawuza chani.11Iwo adamubvunza, ''Anyakunemba adalewa kuti chani anzayamba kubwera ni Yeriya?'' 12Ndipo iye adalewa nawo, ''Yeriya wayamba kubwera kudzakonza bzithu bzense. Tsono kwanembiwa chiyani kuti mwana wa payi akuthemera kubva bzakuwawa bzizinji na kuyeziwa bzautowa? 13Koma ndakuwuzani kuti Yeriya wa bwera, ndipo adawachitira chilichense chomwe iye akhafuna, pakuti bzidanembewa bza iye.''14Pomwe adabwera anyakupfunza, adawona chithimu chawanthu wakuzungulira iwo, ndipo anyakunemba akhabvunzana nawo. 15Pomwe iwo adamuwona Yesu, thimu lense lidadabwa na kumuthamangira iye ndipo adamseweza. 16Iye adawabvunza anyakupfunza, ''Mukubvunzana chiyani?''17Ndipo winango wapa thimulo adamutawira, ''m'pfunzisi, ndabwera naye kwa imwe mwanangu,. Anamzimu wakusaya kusewera. 18Ndipo pensene pomwe um'phata umugwesa, ndipo adachita thobvu pakamwa, achikukuta mano, na ofoka. Ndidawawuza anyakupfunzira wanu kuti amuchose iye, ndipo alibe.'' 19Iye adawatawira iwo achilewa, mtundu wakusaya kukhulupilira, ninzakhala namwe kufikira ate liti? ninzakulekelerani nthawi yanyi? mubwere naye kwa ine. ''20Ndipo adabwera nalo tswaka kwa iye. Ndipo pomwe chimzimu chire chidamuwona Yesu, popo udangwamba kwenekwene. Ndipo iye adagwa pansi achibvubvunyika nakuchita phobvu kukamwa. 21Yesu adabvunza babache, kuti bzimwebzi bzidayamba liti kumuphata?'' Babache adalewa kuti, ''Bzidamuyamba alimwana. 22Ndipo kawiri kawiri akhamtaya kumoto na mmadzi na kumudzomga. Penu munkwanisa chitani chilichense, tichitireni chifundo na kutithandiza.''23Yesu adalewa naye, ''Penu mungakwanise'? Bzinthu bzensene bzinkwanisika kwa iye amkhulupilira.'' 24Popale babache wa mwana ule adalira achiti, ''Ndakhulupilira! Thandiza kusaya kukhulupilira kwangu!'' 25Pomwe Yesu adawona thimu lawanthu likuthamangira iwo, adamugaza mzimu wa kuyipayo achiti, ''mzimu wakutazisa kulewalewa na kutazira kubva, Ine ndikutonga iwe, choka mwa umweyu, ndipo nampodi kupita pomwe mwa umweyi.26Ndipo pomwe adakuwa adachita ngati wakomoka ndipo udachoka. Tswakayo adakhala ngati wakufa, terepo wanthu azinji adalewa kuti, ''Iye wafa.'' 27Ndipo Yesu adamuphata boko lache achimudzusa, tsono tswakalo lidamuka.28Pomwe Yesu adapita mnyumba, wakupfunzira wache adamubvunza mbvunzo, ''Thangwe ranyi tatazira kuchosa mzimuyo?'' 29Iye adalewa nawo, ''Mtundu umweyu unkwanisika lini kuchoka na chinthu chilichense koma nakupemphwera.''30Ndipo adachoka kumweko, adayenda ku Galileya. Ndipo iye alibe kufuna kuti aliyense adziwe komwe iwo akhali. 31Pomwe iye akhapfunzisa wakupfunzira wache. Iye achiti kunaiwo, ''Mwana wa munthu anzaperekiwa kwa wanthu, ndipo anzamupha. Ndipo angadzamupha pakumala nsiku zitatu anzamuka pomwe kukhala na moyo,'' 32Ndipo iwo alibe kumubvesesa mafala yamweyo, ndipo adachita mantha kumubvunza.33Kenangoko adayenda ku kaperenao. Pomwe adapita mnyumba mule adawabvunza, "Mukhauzana chani munjira mule?'' 34Koma iwo alibe kumutawira. Iwo akhagazana munjira kuti mkulu mbani. 35Khalani pansi, iye adachemera wakupfunzira wache khumi na awiri achiwauza, ''Omwe iye akufuna kukhala wakuyamba akhale wakumalizira na wakutumikira wense.''36Adatenga kamwana kang'ono achikayikha pakati pawo. Adamutakula mmanja mwache adalewa nawo, 37''Ule omwe amtambira mwanangu mudzina langu watambira ine; iye wakutambira ine sikuti akutambira ine koma akutambira omwe adandituma.''38Yohani adalewa kuna iye, ''mpfunzisi, tidawona winango akhachosa bziwanda mudzina lanu tsono tidamuletsa, thange akhalilini mwanzathu. 39Koma Yesu adalewa tere, ''Nampodi kuletsa, thangwe palibe omwe anzaphata basa langu mudzina langu omwe tsampanopa lache achindisewera kuna wanthu bzakuyipa kuna ine.40Omwe akuipidwalini nafe ngwathu umweyo. 41omwe ankupasani kaneka ya madzi yakumwa mudzina langu ndimwe wangu wa khilisitu, chadidi ndikukuzani imwe, anzaluzalini mpfupo.42Omwe amchitisa m'bodzi wa maswakaya omwe ambandi khulupilira mkuwakhumudwisa, nibwino munthu wakuterepo kumumangirira chimwala chikulu mkosi mwache achithusiwa mu nyanza. 43Penu boko lako limkuchoseresa, ligwate. Nibwino iwe kudzatambira moyo wa muyaya utapunduka thangwera ine kusiyana nakukhala na manja yense mawiri koma mkudzayenda kumoto, kumoto wakusaya kumala. 44Bzakunemba bzakalekale bzilibe kunemba bzobzi, komwe nyongolotsi zao zinzafa lini, ndipo moto wache unzathima lini. Mafala aya yambawoneka mu ndime 48.45Penu nzayo yako ikambakuphonyesa, igwate. Ndiponi kudzatambira moyo wakusaya kumala utapunduka kusiyana nakukhala na nzayo zako ziwiri koma mkukathusiwa ku ng'anjo ya moto. 46Bzakunemba bza kalekale bzilibe mafala aya. Komwe nyongolotsi zao zinzafa lini, na moto wao unzathima lini .47Penu diso lako likukusocheresa, lichosa. Ndiponi kukapita mu ufumu bwa Mulungu na diso libodzi kusiyana nakukhala na maso yense uchikathusiwa ku ng'anjo ya moto, 48Komwe nyongolosi zawo zinzafa lini na moto wao unzathima lini.49Pakuti aliyense anzayenda kumoto. 50Munyu ngwabwino, koma mphabvu yache ikamala, mungayibwezerese pomwe tani? Mukhale na munyu pa mwekha, nakuti pomwe mukhale na mtendere na anzanu wense
101Yesu adanyamuka kuyenda kudziko la Yudeya ndipo adayenda ng'ambu ya nkulo wa Yolodano, tsono chithimu cha wanthu chidamutewera pomwe. Iye akhawapfunzisa pomwe, pakuti iwo akhadazerewera kale. 2Ndipo Afalisi adabwera kwa iye kudzamuyeza na kumubvunza, ''Kodi bzakubvumika kuti mamuna aleke mkazi wache?'' 3Iye adawatawira, ''Mose adakulamulani chani?'' 4Iwo achiyi, ''Mose adabvuma payi kunemba tsamba lakulekana na kulekana naye.''5''Thangwe kuyipa mitima yanu adakunemberani mtemo ,'' Yesu achiti kwa iwo, 6Koma kuyambira pa kutoma, 'Mulungu adalenga mamuna na mkazi.'7Na thangwe limweli payi anzalekana na babache na mamache ndipo anzaphatinidzana na mkazi wache. 8Ndipo awiriwa anzakhala thupi libodzi.' 9Thangwe lache chomwe mulungu adamanga, palibe munthu omwe anzachigawanisa.''10Pomwe iwo akhali mnyumba, anyakupfunza wache adamubvunza pomwe chinthu ichi, 11Iye adati kwa iwo, ''Aliyense wakulekana na mkazache achikalora mkazi winango wachita upombo. 12Ndipo mkazi angalekana na bayache achikalodwa na mamuna winango, iye wachita uputa,''13Ndipo adachemeresa wana kwa iye kuti awaphate, koma wakupfunzira wache adawaletsa. 14Koma pomwe Yesu adadziwa, iye adakalipa achiwauza, ''Lekani tuwana tubwere kwa ine, thangwe ufumu bwaku dzaulu buli kwa wana ang'ono.15Inde ndikulewa namwe, ngati munthu amtambira lini ufumu bwaku dzaulu ngati kamwana kang'ono anzapita lini,'' 16Adatenga tuwana adatudalitsa pakutusanjizira maboko pa ito.17Pomwe adayamba ulendo bwache, mamuna m'bodzi adamuthamangila nakumugodamila ndipo adamubvunza iye, ''apfunsisi wabwino, ndichite chani kuti ndidzatambile moyo wakusaya kumala? 18Yesu adalewa,thangwe lanyi ukundichemela ine wabwino? Palibe wabwino kupambula mbuya basi. 19Umbadziwa M'temo; Nampodi kupha,nampodi kuchita uputa,nampodi kuba,nampodi kuchita umboni bwakunama,nampodi kunama,lemekeza Babako na mamako.''20Payi achiti, ''Bzensene nimbabzidziwa kuyambila ndili mwana.'' 21Tsono Yesu adamunyang'ana ndipo adamufuna. Iye achiti kwa naye, ''Chinthu chibodzi chikusayika. Ugulise bzako bzense upase anyakusauka, ndipo kudala unzakhala nako kudzaulu. Ndipo bwera undilonde ine,'' 22Namafala yamweya nkhope yache idatsulima pansi ndipo adachoka wakupasa nsisi, thangwe akhali wakudala kwenekwene.23Yesu adayang'ana ndipo adawuza anyakupfunzira wache, ''Kodi nkwakunesa iwo anyakudala kudzapita ufumu bwa Mulungu!'' 24Anyakupfunzira adadabwa na mafala yache. Ndipo Yesu adawauza pomwe iwo, ''Wanamwe, Psakunesa kwenekwene kwa iwo omwe adadala kukapita mu ufumu bwa Mulungu! 25Psapafupi kuti ngamira iwone una bwansingano kuti nyakudala akapite mu ufumu bwa Mulungu.''26Ndipo iwo adadabwa kwenekwene adabvunzana; Tsono mbani omwe anzapulumuka?'' 27Yesu adawayang'ana achiti, ''Tsono psakukwanisika lini na wanthu koma psakukwanisika na Mulungu,'' 28Petulo adayamba kusewera naye, ''Onani, tidasiya bzense ndipo tidakulondani imwe.''29Yesu adati, ''Chadidi ndikulewa na imwe, palibe munthu adasiya nyumba, ne m'bale wache ne mlongo wache ne mayi ne baba ne mwana ne munda thangwe la ine koma ni mafala yabwino. 30Ndipo iwo omwe amtambira lini bzikwi bzitanthatu padziko; manyumba na azibale na alongo na mayi na baba na wana na minda, pabodzi na masautso, ndipo m'dziko ukubwera moyo wakusaya kumala. 31Ndipo iwo wakuyamba anzamalizira, wakumalizira anzayambilira.32Iwo pomwe akhali munjira kuyenda ku Yerusalemu, koma Yesu akhayenda patsogolo pawo. Wakupfunzira wache adadabwisika, ndipo wense omwe akhamutewera pambuyo adachita mantha. Ndipo Yesu adatenga wakupfunzira wache khumi na awiri adayamba kuwauza ndicho chiniwachitikira pa nthaweyo. 33''Onani, tikuyenda ku Yerusalemu, ndipo mwana wa payi ankaperekiwa kwa akulu wa nsembe na anyakunemba. Iwo anzalewa kuti iye akufuna aphewe ndipo adamupereka kwa wamitundu winango. 34Ndipo adamunyoza iye, achimupsipira mata, adamutchanga, ndipo adakamupha koma nsiku yachitatu adamuka. ''35Yakobo na Yohani, wana wa Zabedeyo, adafika pa iye achiti, ''Pfunzisi tikufuna mutichitilile chilichense chomwe tinkubvunzani.'' 36Iye adawauza iwo, ''mukufuna ine ndikuchitileni chani?'' 37Adat, ''Tibvumeni ife kuti tikhale namwe mu ulemelero wanu, m'bodzi ku boko lanu la madidi ndipo winango ku manzere kwanu.''38Ndipo Yesu adawatawira, ''Mukudziwa lini chanu mukukumbira. Kodi imwepo mungakwanise kumwera mkombo ubodzi na ine kapena kubatiziwa na ubatizo omwe nim'batiziwa ine?'' 39Ndipo iwo adamutawira iye kuti, ''Inde tinkwanisa.'' Yesu adawauza kuti, ''Mkombo womwe ninzamwera ine munzaumwerambo, na ubatizo bomwe ine ndidabatiziwa nabo imwepombo munzabatiziwambo nabo. 40Koma iwo ndiwo an'khala kuboko langu la madidi na ine an'khala ku la manzere ne wangu wa kupa, koma iwo ndiwo adawakonzera.''41Ndipo pomwe anyakupfunzira wache khumi adabva bzobzi, adayamba kukalipa kwa Yakobo na Yohani. 42Yesu adawachemera kwa iye achiti, ''Kodi mukudziwa kuti iwo aniyesedwa na mbuya anzachita na iwo, ndipo ukulu wawo ambachita pa iwo.43Koma kwa imwepo bzinzatelepoyo lini. Omwe amfuna kukhala nkulu pa gulu panupa akhale kapolo wanu, 44omwe amfuna kukhala wakutoma pa mwensemwe akhale kapolo wa mwense. 45Pakuti mwana wa payi alibe kubwera kudzatumikiriwa, koma kudzatumikira, nakupasa moyo wache ngati chuma kwa azinji.''46Adafika ku Yeriko. Pakuchoka ku Yeriko na wakupfunzira wache na chithimu cha wanthu, mwana wa Tomeyo, Batumeyo, zimola wakukumbira, adakhala pa nsewu. 47Pomwe adabva kuti akhali Yesu waku Nazareno, adayamba kukuwa achiti, ''Yesu, mwana wa Davite, ndichitirenimbo nsisi!'' 48Azinji ada mtsimula zimola ule, kumuwuza kuti anyamale. Ndopo adalemwa kukuwa basi, ''Mwana wa Davite, ndimverenimbo nsisi!''49Yesu adayima achitonga kuti amuchemere iye. Adamuchemera zimolayo, achiti, ''Limba mtima! Muka! Akukuchemera.'' 50Adathusa uko chakubvala chache, achidzudzundika, achiyenda kwa Yesu.51Yesu adamutawira achiti, ''Umfuna ndikuchitire chani iwepo?'' zimola ule adalewa, ''Rabbi, ndikufuna nditambire kuwona kwangu.'' 52Naterepo Yesu adalewa kwa iye, ''Ndoko. Chikhulupiriro chako chakuchiza.'' Kankulumize adayamba kuwona pomwe, ndipo adamutowera mu njira iye.
111Tsapano atafika ku Yerusalemu, kufupi na Betifaje na Betania pa phili la Azitona, tsono Yesu adatuma wakupfunza wache awiri 2achiwauza kuti, ''Ndokoni mmuyi ng'ambu ile. Mukakatondo kapita mwemo,munkaona kamphulu ka bulu komwe kakanati kupakiriwa. Kadamanga kakatsudzuleni mubwere nako kwa ine. 3Winango akakati, Thangwe lanyi mukuchita bzobzi?' Mukamuze kuti Mbuya Yesu akukafuna ndipo tsampanopa ankabweresa kuno.''4Adayendadi achikakagumana katamangirira panja pa mu mzinda, tsono adakatsudzula. 5Wanthu winango womwe akhadayima pomwepo adawamvunza, ''Mukuchita chiyani, kutsudzula ka mphulu tere?'' 6Adawatawira bzomwe Yesu adawawuza, ndipo wanthuwo adawaleka achiyenda.7Adayenda nako ka mphulu kale kwa Yesu ndipo adamanika bzakumvala bzawo pakansana pache,ndipo iye adakakhalira. 8Wanthu azinji adatandika bzakumvala bzawo munsewumo, ndipo winango adatandika bwitsamba bzomwe adakhwaula mminda. 9Iwo omwe akhafamba patsogolo na iwo omwe adatewera baludya, ''Ulemerero! Wakudalisika ndiye wakubwera mudzina la Mbuya. 10Kudalitsike kubwera kwa ufumu wa Baba Davite! Ulemerero ku dzawulu!''11Kinangoko Yesu adayenda ku Yelusalemu achikapita mtchalitchi achicheuka chilichense. Tsapano kwadoka, adayenda ku Betaniya na wale khumi na awiri. 12Mangwana yache pakubula mu Betaniya, akhabva njala.13Pakuwona napatali muti Wankuyu omwe akhana masamba, adafendera kukaona penu akhadabala bzipatso, ndipo pomwe adafika , Iye alibe kuona chinthu koma masamba yokhayokha, poti ikhalilini nthawe yakubala Nkhuyu. 14Iye adawuza mutiyo, ''Palibe anzadyapomwe bzakubala bzako. ''Ndipo wakupfunza wache adamva bzobzo.15Adafika ku Yerusalemu, ndipo adapita Mtchalitchi achiyamba kuthamangisa wakugulisa na wakugula malonda Mtchalitchimo. Iye adazungunuka achigwinya Meza za kobili na anyachinga na makadera ya wale wakugulisa Nkhangaiwa. 16Akhamvumizalini aliyense kutakula chirichense chakugulisiwa kuyenda nacho Mtchalitchi.17Iye adawapfunzisa achiti, ''Bzilibe kunembiwa, ' Nyumba yangu idzachemeriwe nyumba yakupemba wanthu wensene'? 18Akulu wa nsembe na anyakunemba adamva bzomwe iye adalewa, Ndipo adanyang'ana manera kuti amuphe. Thangwe akhagopa kuti chigulu chensene chikhachita mantha na bzomwe akhapfunzisa. 19Maulo yatakwana, adabula mzindamo.20Atayenda kukazunga machibese, adagumana muti wa nkuyu ule utauma namizi kubodzi. 21Petulo adakumbukira achiti, ''apfunzisi, onani! mkuyu mudautemberera ule wauma.''22Yesu adawatawira iwo, ''Khalani na chikhulupiliro kwa Mulungu. 23Bzachadidi ndikukuzani kuti penu winango anzalewa kwa phiri iri, 'Choka ukabzithuse mnyanza; ndipo iye achileka kukayikira mumtima mwache bzomwe walewabzo nkukhulupiriradi ndipo bzinzachitika, ndibzo mulungu anzachita.24Thangwe lache ine ndikulewa kwa imwe: Chirichense mumkhumbira na kupemba,khulupirirani kuti munzapasiwa, ndipo chinzakhala chanu. 25Mukayima mkumpemba, mukhululuke mathangwe yense yomwe munayo kwa wanthu wense,ndipo Mbuya wathu wakudzaulu adzakhululukirambo bzakuphonya bzanu. 26Mabukhu ya Maliko yakalekale yakhalibe mafala yamweya: Koma penu munkhululuka lini, Baba wathumbo wakudzulu anzati khululukirambo lini bzakuphoka bzathu.27Adabwelera pomwe ku Yelusamu. Pomwe Yesu akhafamba mtchalitchi, akulu wa nsembe, anyakunemba, na akulu akulu adabwera kwa iye. Adalewa kwa iye, 28''Nimphamvu zayani ukuchitira bzinthu bzimwebwi, ndipo mbani wakupasani mphamvu zakuchita?''29Yesu adalewa kwa iwo, ''Ndikumvunzeni mvunzo ubodzi. Mundiwuze inembo ninzakuzani komwe ndidatenga mphamvu zangu zakuchitira bzimwebzi. 30Ubatizo bwa Yohani budachoka ku dzaulu kapena kwa wanthu? Nditawireni.''31Adakambirana okhaokha achigazana achilewa kuti, ''Tikalewa kuti, 'Budachokera ku dzaulu; iye anilewa kuti, 'Thangwe lanyi tsono mukasaya kukhulupirira?' 32Tsono tikati, 'Budachoka kwa wanthu; ....''Akhana mantha na wanthu, thangwe aliyense akhadziwa kuti Yohani akhali mneneri. 33Kinangoka adamutawira Yesu achiti, ''Tinziwa lini. ''Kinangoka Yesu adawauza kuti, ''Tsono ninkuzani lini komwe ndimbatenga mphamvu zakuchitira bzinthu bzimwebzi.''
121Tsono Yesu adatoma kupfunzisa iwo bzifanizo. Iye adalewa, ''Munthu adalima munda wa bzipaso,achizunguliza tchinga, achichera pakukonzera bwabwa. Iye adamanga matambiko adaudekesa achiupereka mundayo kwa anyakulima .Tsono iye adayenda ulendo bwache. 2Munthawe yache iye adatuma nyabasa kuti akatambire bzipaso kwa nyakulima. 3Tsono adamutenga iye, achimmenya, achimochosa neye chilichense.4Adabwereza pomwe kutuma nyabasa winango, iwo adamudzonga msolo achimuchitisa manyazi. 5Iye adtumiza pomwe winango, tsono uyu adamupha. Adachita bzibodzi bodziwi na winangowo, achiwamenya, winango achiwapha.6Iye adsala munthu m'bodzi wakumtuma, mwanache wa kubverana naye. Akhali wa kumaliza kumtua kwa iwo. Iye adalewa, 'Iwo adzamu nthenthemerera mwana wangu.' 7''Tsono anyakulima wale adalewa , 'Uyu ndiye adzakhala mwenekechilo muyi. Bwerani , tiendeni timuphe uyu, mundayu udzakhala wathu;8Adamutenga iye, achimupha, achimutaya kunjakwa munda. 9Pomwepa mwenekechilo munda achite tani? Iye adzabwera achidza dzonga anyakulima wense tsono adzapereka mundayo kwa winango.10Imwepo mulibe kuwerenga malemba? Kuti mwala omwe amisiri anyakumanga nyuma ad adulammba udadzakhala pakhona. 11Ibzi bzakuchukera kwa Mulungu, ateye bzakusaya kuoneka m'maso mwathu.'' 12Bzitamala ibzyi akuluakulu wa Yuda adayezera kufuna ku m'manga Yesu thangwe akhasewera bzifanizo bza kuwagaza iwo. Tsono adagopa thangwe la thimu la wanthu. Tsono adamuleka iye mkuyenda.13Tsono adtuma Afarisi na a Herodi kuti kuna iye kuti akaphate na mafala. 14Pomwe iwo adafika, adalewa ibzi kwa iye, ''Pfunzisi, tikudziwa kale kuti ndimwe wa kulungama mumba werenga lini bza munthu , thangwe mumba gopa lini aiyense. Imwe mumba pfunzisa bza chadidi bza Mululngu. Bzaku themera kugwata mtsonkho kwa Kayisala owo neye?Timba gwate owo neye?'' 15Tsono Yesu akhada dziwa kale kunama kwawo, ''Thangweranyi mukundiyesa? Ndipaseni kobilyo ndiyi yang'ane iyo.''16Iwo adatenga achimpasa Yesu. Adalewa kwa iwo, ''mchibvulibvuli chayani chili apachi ?''Iwo adalewa, ''Kaisala,'' 17Yesu adalewa, '' Pelekani bzinthu bza Kaisala bzache bza Kaisala, na bzinthu bza Mulungu kwa mulungu.'' Iwo adabwa naye iye.18Tsono Asaduki, omwe akhalewa kuti kulibe kumuka, adafika kuna iye. Iwo adambvunza iye, achilewa kuti, 19''Pfunzisi, Mose adatilera, ' Penu munthu m'bale wache wafa tsono wasiya mkazi ,alibe naye mwana, munthu atenge mkaziyo, kuti abale naye iye m'malo ,mwa m'bale wache.'20Iwo akhalipo anomwe pachibale; wakuyamba adatenga iye mkufa, alibe naye mwana. 21Tsono wachiwiri mkutenga iyekufa, neye mwana, wachitatu mkuchita pomwe bzokhabzokhabzo. 22Anomwe wense neye kusiya mwana. Kumaliza kwache, mkaziyo mkufambo. 23Tsono pachiukiso mkazi adzakhala wayani? Poti abale wense anomwe adakhala naye mkaziyo.''24Yesu adlewa, ''Nithangwe lini lomwelo mukuphonyesa , thangwe neye mafala ya Mulungu neye mphamvu ya Mulungu? 25Pakuti kumuka kwa wafa,ambalowola lini neye kupasiwa banja, koma alingati angelo wa kudzaulu.26Koma bza kukhudzana na wakufa omwe adzamusiwa, mulibe kulewenga mabukhu ya Mose, kulewa bza thengo lire, momwe Mulungu adamuuzira achiti; 'Ndine Mulungu wa Abulahamu na Mulungu wa Isaki na Mulungu wa Yakobo'? 27Iye ni Mulungu lini wa wanthu wa kufa, koma wa wanthu wa moyo. muli kuphenyesa kwene kwene.''28M'bodzi wa anembi adbvanawo mkambilanoyo; adaona kuti Yesu adawatawila bwino. Adamubvunza iye , ''Ni chitongi chiponi chafunika kuposa chense?'' 29Yesu adtawira , ' Lakufunika kwenekwene ndiri, 'Bvaya, Isaraeri,Mbuya wa Mulungu, Mbuya ni m'bodzi. 30Umukonde Mulungu na mtima wako wense, na mzimu wako wense, na nzeru zako zense na mphamvu zako zanse; 31Chitongi chachiwiri nchichi, 'Umukonde mwanzako ninga umbabzikonda wekha.' Palibe chitongi chikulu chiniposa ibzi.''32Mnembi ule adalewa, ''Pfunzisi Wabwino! Mwalewadi bzachadidi kuti Mulungu ni m'bodzi nakuti palibe winango. 33Kumukonda iye na mtima wense na kumubvesa bzense na mphamvu zense, na kukonda mwanzako ninga kubzikonda wekha kukuposa nsembe za kuika pa pamoto.'' 34Pomwe Yesu adawona kuti watawira mwanzeru , adamuuza kuti , ''Uli lini kutali na ufumu bwa Mulungu.'' Bzitamala ibzi, palibe adakhumba kum'bvunza pomwe Yesu mibvunzo inango.35Pomwe yesu akha pfunzisa mbuto za tchalitchi,iye adalewa , ''Thangweranyi Afarisi ambalewa kut Khilisitu ni mwana wa Davite? 36Davite yekha, na mphamvu za Mzimu Wachena, adalewa, Mbuya adalewa kwa Mbya wangu, ''Khalani kuboko langu lamadidi ateye ndidzayike adani wanu pansi pa nzayo zanu.'' 37Davite makayo adamuchemera iye 'Mbuya.' tsono khilisitu angakhale tani pomwe mwana wa Davite?'' Chithimu cha wanthu chida mutetekera iye.38Mwa bzaku pfunzisa bzache Yesu adalewa , ''Chenjeran na anembi, amba konda kufamba adabvala mikanjo mitali nakumusiwa bzaulemu mumsika, 39ambafuna kukhala m'makadera yaulemu mtchalitchi na mbuto zaulemu m'madyerero. 40Iwo amba pondereza nyuba za akazi wamasiye, ambapemphera mapephero matali kuti wanthu awatende. Wanthu omwewa adzatambira chilango chikulu.''41Kinangoko Yesuadakhala pambali pa bokosi la chakupereka mtchalitchi; iye akhyang'ana wanthu omwe akhathusa kobiri zawo mbokosi. Wanthu azinji anyaku dala akhathusa kobiri ziinji. 42Tsono kudadwera nkusauka mkazi wamasiye adathusa kobiri ziwiri zangwinjiri, adasala alibe chinthu.43Iye adachemera anyakupfunzira wache achilewa kuna iwo, ''Chadidi ndikukuuzani imwe, uyu nyakusauka wamasiyeyu wathusa zizinji kuposa wense omwe athusa chakupereka m'bokosimu. 44Kwa wense apereka malingana na bzomwe anabzo. Tsono mkazi wasiyeyu, mwakusauka kwache, waperka kobiri zense zomwe akhanazo.''
131Pomwe Yesu adabula kuchokera mtchalitchi, m'bodzi wa anyakupfunzira wache adalewa kuna iye, ''Apfunzinzisi, onani minyala ya kudeka na nyumba zakudeka!,' 2Yesu adalewa kuna iye, ''Ukuona nyumba zamangiwa zikuluzikuluzi?Palibe mwala ubodzi omwe udzakhala paunzache neye kugwesewa.''3Pomwe iye adakhala pa phiri la Azitona kunyang'anizana tchalitchi, Petulo, Yakobe, Yohani, na Andileya adbvunza iye payekha, 4''Tiuuzeni ife, bzimwebzi bzidzachitika liti? Tidzaonela bzizindikilo bziponi kuti nthawie yafendera?''5Yesu adayamba kuwauza iwokuti, ''Chenjelani nampodi winango kuti akusocheresen. 6Azinji adzabwera mudzina langu achilewa kuti, 'ndine ule; adzasocheresa azinji.7Pomwe mudzabva nkhondo na mphekesera za nkhondo, nampodi kudza dzidzimukana chimwechi ,chimalizilo chinati kufika. 8Pakuti dziko na dziko lidza nyandukirana ufumu na ufumu nyandukirana. Kudzakhalabzibvomelezi na njala mbuto zinji. Ichi mchiyambi cha bwakuwa.9''Mukhale cheru. Iwoadza kuperekani ku mphala, ndipo mudza menyiwa tchalichi, Mudzaima pamaso pa anyaku tonga namafumu thangwe la dzina langu. 10Koma mafala ya yabwino yayambe kulalikiwa kwa mitundu yense.11Pamene iwo adzakumanga achikuperekani, nampodi kudza dandaula kuti munkalewa chiyani. Panthawe yomweyo, chakuti musewere chidzapasiwa kwa imwe; mudza khala lini imwe wa sewera, koma Mzimu waWakuchena. 12Mbale adzapereka m'mbale wache kuti aphedwe , na baba mwana wache. Wana adza pereka abereki wao kukapereka kuti akaphedwe. 13Mudza wengiwa thangwe la dzina langu,Koma ndiye adza pilira ateye chimalizilo ndiye adzapulumuka .14Pomwe mudzaona chinthu chakuipa chakudzonga chitaima pa mbuto ndipo mphache lini ;(anyakuwerenga adzadziwe) ''pomwepo amene ali ku Yudeya athawire kumapiri, 15Iye ali pa nsodzi ya nyumba nampodi kuti abuluke kuti apite nyumba kukatenga chinthu kubula nacho panja, 16munthu ali yense ndiye ali kumunda nampodi kubwera kudzatenga chakubvala.17Koma tsoka kwa azikazi omwe adzakhala na mimba na azikazi wakumamisa nsiku zimwezo! 18Pembani kutibzimwebzi nampdi kuti bzibza chitike nthawe ya jejera. thangwe nsiku zimwezi zidzakhala za kuwawa, zakusaya kundendemera na zakupita kuyambira pachiyambi,pomwe. 19Mulungu adalenga dzikoli kufikila lero, ndipo bzidza ndendemera lini na yinango. 20Mbuya angadasaya kuchepesa nsikuzo palibe nam'bodzi angada pulumuka. Tsono thangwe la anyakusankhulika,na omwe iye adawasankhula adazifupikisa nsikuzo.21Tsono penu winango anilewa kwa imwe , 'Nyang'anani, 'Khilisitu ali kuno!' pinango 'Nyang'anani, iye ali kuno nampodi kukhulupira. 22Thangwe a Khilisitu wakunama na aneneri wakunama adzaoneka achidzachita bzizindikilo na bzaku dabwisa kufuna kusocheresa, penu nkhuknisika, nawakusankhulika kubodzi. 23Khalni tcheru! Ndakuuzani bzensebzi nthawe ikanati kufika.24''Tsono pambuyo pakumala pa masautso nsiku zomwezo, 'dzuwa lidzaleka kugaka, mwezi udzaleka udzaleka kugaka, 25nyenyezi zidzagwa kuchokera kudzaulu na mphamvu zomwe ziri kudzaulu zidza gwededzeka; 26Pomwe adzaona Mwana waMuthu alikubwera m'mitambo na mphamvu zakuwanda na ulemerelo. 27Tsono iye adzatutumiza achidza gwezeka pabodzi wakusankhuliwa kuchokera ku mphepo zinayi, kuchokera kumalezero ya dziko kukafika mapeto inango.28Pfunzilani pfunzilo la muti wa mkuyu.Pomwe songa za nthambi zikhala ziikupuka masamba, mumbadziwa kuti mayinza yayambika. 29Pomwepo, pomwe mudzaona bzizindikiro ibzi bzikuchitika, dziwani kuti ine ndiripa pafupi, ndafendera pamsuwo.30Mchadidi ndikuuzani, m'badwo uyu udzamala lini mpakana bzinthu bzensebzi bzibzaoneke. 31Kudzaulu na dziko lapansili bzidzamala koma mafala yanguya yadzamala lini. 32Tsono bza kulewa bza nsiku kapena nthawe, palibe ndiye adziwa neye penu mba angero wa kudzaulu, neye penu Mwana, koma Baba yekha.33Khalani tchearu nyang'anani, thangwe mukudziwa lini nthawe. 34Mabukhu yinanango yakale ya chi Herene yadambiiwa kuti; Dikhirani! Nyang'anani pemperani.Bzili ngati munthu wakufamba paulendo -adasiya nyumba yache naksiya anyabasa pamuyipo aliyennse nabasa lache ,achilamula alonda akhale natceru nakupenya.35Terepoyo khalani na kupenya mukudziwa lini nsiku yaku bwera mwenekechilo wanyumba adzafika pamuyi; pinango yadzakhala maulo, pakati pa usiku, penu achonwe alikulira, o pinango machibese. 36Pinango iye adzafika mwakudzidzimusa, nampodi adzaku gumaneni mukugona. 37Bzomwe ndikukuuzanibzi ndikuuza aliyense; Dikhilani.''
141Tsopano pakanati kupita nsiku ziwiri pannzakhala Pwando la Pasaka na mikate yakusaya bzakufufukisa. Ndipo akulu wa nsembena anyakunemba adamunyang'ana nyang'ana mwakumcchitira ukambowa bwa kummanga nakumupha. 2Ndipo adalewa kuti, ''Mmapwando neye, kuti panga khale kusokosa kwa wanthu.''3Pomwe yesu akhali kubetaniya mnyumba mwa simoni nyamapere ,pomwe adakhala nkumbadya pa meza ,mkazi adabwera kuna iye na nsupa ya alabasitelo ya mafuta yakunutchira, ya nalido wacadidi ya nsengwa ikulu. Adatsotola nsupa nkhuya khuthulira pamnsolo pache. 4Ateye pakhana winango omwe akhadakalipa .Iwo adalewalewa kuti,''Thangwelanyi ukudzonga bzobzi? 5Pakuti mafutaya yakadagulisiwa ma denarii ,yakupitilira madzana matatu, nakupasa pomwe anyakusauka.''Tsono adamudandaulira mkaziyo.6Tsono yesu adalewa , "Mulekeni yekha.Thangwelanyi mukuboneresa? Wandichitira chinthu chabwino kwenekwene. 7Pakuti munawo anyakusauka nsiku zense, ndipo palipense pomwe mungafune kuwachira bza bwino mungachite, koma ine mulilini nande nsiku zense. 8Iye wachita bzomwe angakwanise. Walikathupi langu mthenje. 9Bzachadidi ninilewa na imwepo, palipense pomwe uthenga bwangu buli kulalikiwa padziko lense, bzomwe mayiyu wachitabzi m'bzalewedwa ningabzakumba kumbukira iye.''10Tsono Yudasi Isikaliyoti, m;bodzi mwa khumi na awiri, adachoka nkhuyenda kwa akuluakulu wa nsembe kuti akamupereke iye kuna iwo. 11Pomwe mkulu wa nsembe atabva ichi , adakhala wakusangalala ndipo abvana naye kuzampasa iye kobiri. tsono iye adapsagapsaga kuti animuperekatani kuna iwo.12Pansiku yakuyamba ya mkate wakusaya chakuwandisa ,pomwe akhakonza pasaka apfunzi wache adalewa kuna iye . ''Kodi mufuna kuti tiyende kuponi kukakonza pasaka, kuti mukadyere pasakayo?'' 13Iye adtuma apfunzi awiri ndipo achiwauza kuti, Ndokoni mumzinda, mukagumana na munthu wakusenza tsuko wa madzi . Kamutewereni iye. 14Pomwe iye amkapita nyumba kamutewereni nkukamuuza mwenekechilo nyumbayo, 'Mpfunzisi alewa, ''Ili kuponi subi yangu ya alendo yakuti ndikadyere Pasaka na apfunzi wangu?''15Iye adzakuonesani subi ikulu yomwe njakukonza kale. ''Momo mutikonzere ife.'' 16Tsono apfunzi adachoka nkuyenda kumzinda kule. Adaona bzense ninga aduzidwira mule kokule, ndipo adakonza bzakudya bza pwando la Pasaka.17Ndipo budafika usiku , adabwera iye pabodzi na khumi na awiriwo. 18Pomwe adakhala pameza kumbadya, Yesu adalewa, ''Mchadidi ndi ndikukuuzani, m'bodzi omwe tili kudya naye pabodzi adzandipereka ine.'' 19Iwo wense adaphatiwa na nsisi, ndipo m'bodzi na m'bodzi adatoma kulewa naye, ''Bzachadidi ndine lini?''20Yesu adawatawira kulewa kua iwo, ''Ni m'bodzi wa khumi nawiiri, m'bodzi omwe ndi kunchocha naye mpalato ibodzi. 21Poti Mwana wa Munthu ampita mowe bzida nembiwa kale bza iye. Koma ni tsoka kwa munthu omwe wa pereka Mwana wa Muthu! Kungada khala bwino kwa munthuyo angadaleka kubadwa.''22Pomwe iwo akhali kudya, Yesu adatenga mkate, mkhuudalisa, nkhuu bedula. Adamutenga nkhuwapasa iwo nkulewa, ''Tengani. Ili ni thupi langu.'' 23Iye adtenga chikho ,adatenda, achiwapasira iwo, ndipo wense adamwa. 24Iye adawauza, ''Uyu ni mulopa wangu wa pangano, mulopa omwe utsanuliwa pa azinji. 25Bzachadidi ndikukuuzani, nidzamwa lini pomwe chakubala cha mpesayu ateye nmsiku yomwe nidzamwa chamwa ufumu bwa mulungu.''26Pomwe iwo adayimba nyimbo, adyenda kuphiri la Azitona. 27Jesu adawauza iwo, ''Mwense mudzawawidwa nakuti bzakunembiwa, 'nidza kuntha nyakabusa ndipo mabira ya dza mwazika.''2829Koma ndikadzamuka, nidzaku tsogolerani imwe ku Galileya.'' Petulo adalewa naiye, ''Neye penu wense adzathawa, koma ine neye.''30Yesu adalewa kuna iwo, ''Nchadidi ndikulewa kuna imwe, lero inde usiku buno chongwe akanati kulira kawiri udzandi lamba katatu.'' 31Koma Petulo adalewesesa, penu ine nidzafa namwe, nidzakulambani lini.'' Wensene adauzana tenepoyo.32Iwo adabwera kumbuto yaku chemeriwa Getsemani, ndipo Yesu na anyakupfunzira wache. ''Khalani pano ndikapemphere.'' 33Iye adatenga Petulo, Yakobe, na Yohani adayenda nawo pabodzi koma adatoma kubonera nakubva nsisi. 34Iye adalewakuna iwo, ''Mzimu wangu unansisi kwenekwene ateye kusala pang'ono kufa . Dikirani pano nakungwala,''35Adayenda patsogolo pang'ono , Yesu adagwa pansi nkupemphera kuti penu bzingada kwanisika nthawe yimweyi imupte. 36Iye adalewa , ''Aba, baba.bzinthu bzense mpsakukwanika naimwe. Mundi chosere chikho chimwechi.''37Iye atabwerera adawona iwo akugona, ndipo adalewa na Petulo, ''Simoni, kani muku gona? Mwatazira kupenya kwa nthawe ibodzi? 38penyani mupemphere thangwe mungapite mkuyezeriwa Mzimu wangu ulikufuna, koma thupi likulamba.'' 39Kinangokaiye adayenda pomwe nkukapemphera, adaphatisa mafala mabodzibodzi.40Pomwe iye adabwera, adawa gugumana atagona, thagwe maso yawo yakhada lemera. Adatazira kudziwa chaku wauza iwo. 41Iye adabwerera pomwe kachitatu adailewa na iwo, ''Mukugona basi kupuma? Bzakwana! Tnthawe yafika. Nyang'anani! Mwana wa Munthu akuperekiwa m'manja mwa anyaphonya. 42Mukani; tiyendeni. Nyang'anani, m'bodzi wakundipereka ine wafendera.''43Alimkati mwa kusewera ,Yudasi, m'bodzi wa khumi na awiri wale, adafika, na kwimbi la wanthu litanyamula mapsimo na mabonga, kuchokera kwa akulu akulu wa ansembe, na anembi, na wachikulire. 44Tsopano nyakumuperka ule adwapasa chizindikilo, kuti, ''Iye nimkamu psopsonayo ngumweyo letu. Kududuluza nkumtengedzana na akulu waboma mphepete mwache.'' 45Pomwe Yudasi adafika, kamkulumize iye adafika kuna yesu achilwa, ''Rabbi,'' achimu psopsona iye. 46Tsono adamubzatiika manja achimutenga.47Koma m'bodzi wa iwo omwe akhadaima pamphepete adasolola chipsimo achimenya nacho nyabasa m'bodzi wa mkulu wa ansembe achigwata khutu lache. 48Yesu adalewa kwa iwo, ''Mukuchita kubwera terepayu ninga mukudzaphata mbava, namadipa, namabonga, kudzamanga ine? 49Pomwe ndikhanamwe ndichimba pfunzisa tchalitchi, mukhandimanga lini.'' 50Wense omwe akhana Yesu adamwazikana kumuthawa.51Wachinyamata winango, omwe akhadabvala chiguwo chokha mkukhuphira mthupi mwache, adamutewera yesu. Pomwe amuna adam'phata, 52iye adakhundula bzakubvala nkuthamanga pezipezi.53Adayenda naye Yesu kwa akulu wa nsembe. Kumweko akhada gwezekana akulu wa nsembe, akuluakulu, na anembi. 54Tsono petulo akhatewera patali, pakhali ngati kumuyi kwa wa mkulu wa nsembe. Iye adakhala pagulu pa wakulondera iye omwe akhaotha moto.55Tsono akulu wa nsembe na thimu lense la Yuda adayang'ana umboni bwa mulandu wa Yesu kuti amuphe. Koma alibe kuuona mulandu chaiwo. 56Pakuti azinji adbweresa umboni bwakunama kwa iye, tsono umboni bomwebo bulibe kuphata basa.57Winango adayima achipereka umboni bwa kunama kwa iye; achilewa, 58''Tidamubva iye akulewa, 'Ninga gumule tchalitchi yakumangiwa na manja, pansiku zitatu ndimanga pomwe inango se kumanga namanja.'' 59Tsono umboni bumwebu bulibe kuphata .60Mkuluwa nsemba adayima pagulu pale achimbvunza Yesu, ''Unitawila lini? Wanthuwa akuchita umboni pa mulandu wanyi paiwe?'' 61Tsono iye adakhala zii neye kutawila. Mkulu wa nsembe adambza pomwe yesu kuti, ''Ndiwe Mkhilisitu, Mwana Wakudalisika Ule?'' 62Yesu adalewa ,''Ine ndine; ndipo mudzaona Mwana wa Munthu adakhala boko maladidi la mphamvu ndi[po akubwera na mitambo ya kudzaulu.''63Tsono mkulu wa nsembe adang'amba chaku bvala chache mkulewa, ''Tikufunilanyi umboni bwinango? 64Mwabva mwano wache. mukukumbuka tani?''Ndipo wense adamugaza iye kuti akuthemera kufa. 65Tsono winango adayamba kumupsipira mata akumbamupsinka m'maso nkhumba muuza, ''Vimira!''Ndipo alumbwana adamutenga achi m'menyaiye.66Tsono Petulo akhali panyansi pa bwalo, m'bodzi wa anyabasa wa mfumu dende adabwera pana iye. 67Adamuona Petulo akubziwamiza tsono iye adumu yang'anisisa achilewa, ''Uyu akhanaye Yesu ku Nazaleti. 68''Soma iye adalamba ibzi, achilewa,Ndimudziwa lini neye ndikukubvesesa lini bzomwe ukusewera .''Kinangoko adabula nkhuyenda pamsuwo. Pomwepo chonwe adalira.69Koma nyabasa nkazi ul;e adamuona pomwe apo adalewa kwamunthu akhadaima naye, ''Uyu ni m'bodzi wa iwowa!'' 70Koma iye adalamba pomwe. Patayenda nthawe pang'ono wanthu wale adalewa kwa Petulo, ''Mchadidi m'bodzi wa iwo, poti ndiwembo waku Galileya.''71Koma adagundika kubzitemberera yekha nakulumbila , ''Nini mudziwa lini munthuyu mukulewayo.'' 72Pomwepo chongwe adalira kachiwi .Pomwepo Petulo adakumbuka mafala yomwe Yesu adamuuza; ''Chongwe akanati kulira kawiri udzanilamba ine katatu,'' ndipo adtsulima nkhuyamba kulira.
151Nthawe yaku machibese, akulu wa nsembe , pabodzi na akuluakulu na anyakunemba na anyakulamula milandu wense apangana pfundo. Adam'phata Yesu achiyenda naye. Kampeleka kwa Pirato. 2Pirato adabvunza iye, ''Iwepo ndiwe pfumu ya yuda?'' Iye adamtawira, ''Mwaterepoyo ndimwepo.'' 3Akulu wa nsembe adamulewera iye bzinthu bzizinji.4Pirato adamubvunza pomwe, ''Umnditawira lini? Ona bzizinji bzomwe akukulewela iwebzi!'' 5Tsono Yesu alibe kumutawira Pirato, pamwepo adadabwisika na iye.6Tsono nthawe yachikondwerero, Pirato adawatsudzulira wakayidi, wakayidi omwe iwo akhamfuna. 7Pakhana baba winango dzina lache Balaba mu kayidi pabodzi na wakupanduka omwe adapha wanthu panthawe ya chipolowe. 8Ndipo chithimu chawanthu chidabwera kwa Pirato kuti awachitire bzomwe ambawachitira nthawe zense.9Pirato adawatawira achiti, ''Mukufuna ndikutsudzulireni mpfumu ya Yuda?'' 10Pakuti iye adadziwa kuti akulu wa nsembe adamupereka Yesu mwadima kwa iye. 11Tsono akulu wa nsembe adatsudzulira kwa wanthu kuti atsudzule Balala mmalo mwa Yesu.12Pirato adawatawira pomwe achiti, ''ndichite naye chiyani mpfumu ya Yudayi?'' 13Adakuwa pomwe, ''Mmanikeni iye.14Pirato adawabvunza iwo, ''Waphonya chani iye?'' Tsono adakuwa kwenekwene, ''Mmanikeni,'' 15Pirato adafuna kukomedwesa thimulo, tsono adatsudzulira Balaba iwo. Iye adatenga Yesu achimpereka kwa iwo kuti aka mmanike.16Tsono asilikali adamutengera ku mbuto ya chiyeruzo(komwe kuli ku likulu la boma), adachemerezana wense pabodzi asilikali wa boma. 17Adabzazika chaku bzala chifwira Yesu, achisona chipewu chaminga achibzazika iye. 18Achiyamba kusenzeka naye achiti, ''Tikuoneni, mpfumu ya Yuda!''19Adammenya mu msolo na mphsimbo achipsipira mata iye. Adayenda kamugodamira iye. 20Pomwe adamala kumuchita makiriyado iye, adamukhundula iye chakubvala chifwira achimubvazika chakubvala chache iye, achiyenda naye kammanika iye. 21Baba winango, Simoni waku keleni, akhabwela kuchokera kudziko la kwawo(akhali babache wa Alekizanda na Lufasi), adangingimiziwa kunyamula mtanda.22Asilikali adayenda naye Yesu kumbuto ya kuchemeriwa Gologota(kumasulira kwache ''Ndiye kuti mbuto yachibade''). 23Adampasa vinyu wakusakaniza na ndilu, koma iye alibe kumwa. 24Adammanika iye ndipo achigawana bzakubzala bzache adagawana bzakubzala bzache pakuchita njunga kuti awone asilikali amtenga chani.25Ikhali nthawi yachitatu pomwe iwo adamumanika iye. 26Pachithabwa adayika chidziwiso chakunembedwa bza mulandu wache , ''Mpfumu ya Yuda.'' 27Pambali pache adamanika mbava ziwiri, ibodzi kuboko la didi inangoyi boko la dzele. 28Tsono bzakunemba bzinango bzimbafotokoza kuti, ''Iye adayikidwa mgulu la wanthu wakuyipa.29Iwo omwe akhapita pafupi na iye, adagunduza misolo yawo achiti, ''Aaa! Iwe omwe ukhalewa kuti unzagwesa tchalitchi m'kudzayimanga nsiku zitatu, 30bzipulumuse wekha buluka kuchoka pamtandapo!''31Chibodzi bodzi pomwe akulu wa nsembe adamunyoza iye, pabodzi na afalisi wa nsembe, ndipo achiti, ''Iye adapulumusa anzache, koma angabzi pulumuse lini yekha. 32Mulekeni kristu , mpfumu ya Isalayeli, abuluke pansi pano kuchoka pa mtanda, kuti tiwone na kukhulukilira.'' Iwo omwe adamanikiwa pabodzi na iye adamu sasatira.33Panthawi ya chitanthatu, mndima udagwa pa dziko lense lapansi kufikira lachipfemba. 34Panthawi yachi pfemba Yesu adalira namafala makulu, ''Eloi,Eloi, lamasabakata?'' Bzomwe bzikhalewa kuti, ''Mulungu wangu, mulungu wangu, thangwe lanyi mwandisiya ndekha?'' 35Iwo omwe akhali pafipi adabza kukuwa kwache achiti, ''Onani, iye akuchemera Yeliya.''36Winango adathamanga, ikani chibvenje adachiyika icho ku psimbo, adampasa iye kuti amwe. Payi achiti, ''Dikirani tiwone ngati Yeliyayo abwera kudzam'bulusa pansi.'' 37Ndipo Yesu adalira namafala makulu mkufa. 38Chiguwo chatchalitchi chidang'ambika kuchokera pa dzawulu kukafika pansi.39Pomwe Kenturio adabva achiwona Yesu adawona wafa terepoyo, iye achiti, ''Mchadidi munthuyi ni mwana wa mulungu.'' 40Pakhana azimayi omwe akhanyang'ana ali patali. mwa omwewo pakhana Maliya wa Magadalena, Maliya(mamache wa Yakobo omwe ni ng'ono wa Yose), payi akuchemeriwa Yose pano ndiye akuchemeriwa Yosefe pa Maliko 6:3.Tsono dzina la Yosefe likuyimira ninga momwe akhali chemerera mchi Hebiri, tsono dzina la Yose limbayimira ninga momwe akhali chemerera muchi Giriki na Salome. 41Pomwe iye akhali ku Galileya adamutewera iye. Azimayi azinji naye iye ku Yerusalemu42Pomwe usiku mudafika, thangwe ikhali nsiku yakukonzekera, iyi ikhali, nsiku ya chichanu, 43Yosefe waku Arumatiya adafika pamwepo. Iye akhali munthu nkulu wakugopiwa omwe akhadikira ufumu bwa Mulungu. Iye mwa unthu bwache adayenda kuna Pirato achikabvunza thupi la Yesu. 44Pirato adadabwisiwa kuti Yesu akhadafa kale; iye adachemera Kenturiyo kuti akabvunze iye penu Yesu adafa.45Pomwe pirato adadziwa kuchokera kwa Kenturiyo kuti Yesu adafa, adamupasa thupi yosefe. 46Yosefe adagula nguwo yakununtchira. Iye adamubulusa kumuchosa pa mtanda , achimukulungiza iye na nguwo yakununtchira, tsono adamugonesa iye mthenje la mphako yakusemiwa . Iye adagwinyira mwala kufunga pansuwo. 47Maliya Magadalena na Maliya mayi wache wa Yose adawona mbuto iyo Yesu adayikiwa.
161Pomwe idapita nsiku ya sabudu, Maliya Magadala, Mariya mayi wache wa Yakobe na Salome adagula bzakununkhira nkyenda nabzo kukamu dzoza thupi la Yesu. 2Machibese nsiku yakuyamba ya sumana, adayenda kuthenje dzuwa likuchoka kumene.3Iwo akhasewezana wingo namwanzache, ''Mbani amkati gwinyira mwala ule pa msuwo wa thenje?'' 4Pomwe adadza kwiza maso, adawona kuti mwala ule ngwakugwinya kale, poti ukhali ukulu kwenekwene.5Pomwe adapita mthenje mwana mng'ono adabvala mkanjo uchena , adakhala pambali kuboko ladidi, ndipo iwo adadabwa naye. 6Iye adalewa kunaiwo, '' Nampodi kudabwa. Mukufuna Yesu, waku Nazaleti, amene adapanikiwa. Iye wamuka! Iye kulibe kokuno .Nyang'anani mbuto yomwe mukhadamuika iye. 7Tsono ndokoni, kawauzeni anyakupfunzira wache na Petulo, ''Iye amkutsogolerani imwe ku Galilereya. Kumweko mumkamuona iye, ninga momwe adakuuzini imwe.''8Iwo adachoka akuthanga mthenjemo ; iwo akhatemera nakudabwa. Iwo alibe kulewa chinthu chili chense thangwe iwo akhana mantha.9Machibese ya nsiku yakuyamba yasumana, iye atamuka kale, adawoneka kakuyamba kwa Mariya magadala, omwe iye adamu chosera bziwanda bzinomwe. 10Iye adayenda kukauuza wale omwe akhanawo , wale omwe akhalira mwansisi. 11Pomwe iwo adabva kuti iye anamoyo nakuti iye amuona, alibe kumukhulupira.12Bzitamala bzobzi adawoneka pomwe moda winango kwa awiri wa iwo omwe akhafamba mdzikomo. 13Iwo adabwerera achikawauza anzache, tsono iwo alibe kuwa khulupirira.14Pambuyo pache Yesu adaonekera pomwe khumi na m'bodzi pomwe iwo akhadya pa meza, iye adawatsimula thangwe lakusaya chikhulupiriro, nakulambisisa kwao kukhulupirira iwo pomwe adamuona pakumuka iye. 15Iye adawauza, ''Ndokoni kudziko mukalalikire mafala ya Mulungu kwa wense. 16Iye omwe adzakhulupirira nakubatiziwa omwewo adzapulumuka, na wale omwe amkakhulupirira lini adzabonera.17Bzizindikilo ibzi bzidza watewera iwo wakukhulupirira; Mudzina langu adzachosa bziwanda. Iwo adzasewera malilime. 18Iwo adzaphata nyoka na manja, adzamwa bzinhtu bzakupha, koma adzafa lini nabzo. Adzasanjika boko nyakudwala, ndipo adzachila''19Pomwe Mbuya Yesu adamaliza kusewera nawo, adatengiwa kuyenda kudzaulu achikakhala ku boko lamadidi la Mulungu. 20Anyakupfunzira wache adayenda achilalikila palipense, pomwe Mbuya akhaphata nawo pabodzi basa akhatsimikizira mafala na bzizindikiro bzomwe iwo akhachita.

Luka

11Azinji akuphata basa la kugwezeka bzinthu bzomwe bzakwanisiwa na manemba pakati pathu, 2ninga ndimo bzidafikirambo kuna ife kuchoka kuna omwe kuyambira pakutoma akhali mboni za chadidi zakuona na maso yawo na akapolo wa mafala. 3Naterepoyo bzidaoneka bzabwino kuna ine pomwe, thangwe ndapsaga bwino bwino letu kucoka pa kutoma, kunemba mwa kandondondo bza imwe, Theofilo wa bwino kwerne kweneyo, 4pala kuti mudziwe bzinthu bzomwe mukhapfunzisiwa m'buyomu.5Mu nsiku za Mfumu ikulu Herodi ya ku Yudeya pakhana wansembe winango wakuchemeriwa Zakaliya wakuchoka mu mgawaniko wa Abija; mkazi wace Elizabeti akhali pomwe wa dzina la Aaron. 6Wense awiriwa akhali wakulungama pamaso pa Mulungu, wakumbafamba seye thangwe m'bzitongi bzense na bzicito pamaso pa Mbuya. 7Soma akhalibe mwana thangwe Elizabeti akhali ngomwa, apo wensewa akhadakalamba.8Tsapano bzidachitika kuti Zakaliya akhali pamaso pa Mulungu nsiku inango, ali mkati mwa kuphata basa lace la unsembe pa kuteweza mitemo ya mabasa yace. 9Malingana na chitewrezo cha mtemo wace wakasankhulidwe ka kuti ni wa nsembenyi wakuti apite m'basa, iye adasankhuliwa na Loti kupita mkachisi wa Mulungu kukathira nsembe. 10Thimu lense la wanthu likhanamata panja pa nthaqwe yomwe nsembe ire ikhathiriwa.11Tsapano mjero wa Mulungu adaonekewra kuna iye achiima ku boko la madidi la guwa la nsembe lire. 12Pomwe Zakaliya adaona iye, adabonera mumtima , apo adagwedwa na mantha. 13Soma mjero ule adati kuna iye, ''Nampodi kubva msantha, Zakaliya, thangwe pemphero lako labveka. Mkazi wako Elizabeti amdzakubalira mwana. Umdzamuchemera dzina lache Yohani.14Umdzakhala uchisekera na kudekedwa, apo azinji pomwe amdzasekera na kubadwa kwache. 15Thangwe amdzakhala mkulu pa maso pa Mulungu. Nampodi adzamwe vinyo ayai bzakuledzeresa, apo amdzadzaliwa na Mzimu Wakuchena kuchokera mu chiberekero cha mai wace.16Azinji wa dzina la Isaraeri amdzatembenuziwa kukhala kwa Mbuya Mulungu wao. 17Amdzafamba pa maso pa Mbuya mu mzimu na mphamvu ya Eriya, kukatembenuza mitima ya abereki wa wana wa kusaya kubvera nzeru za wakulungama___kukonzekera pala kuti Mbuya wa wanthu akonzesere bza iye.''18Zakaliya adati kuna mjero, ''Bzimebzi nimdzabzidziwa tani? Thangwe ndine nkhalamba na mkazangu pomwre nsiku zace zayenda.'' 19Mjero ule adamutawira kuti, ''Ndine Gabirieri omwer ndaima kutumiwa na Mulungu. Ndidatumiwa kuti ndilewelewe nawe, kukubweresera nkhani ya bwinoyi. 20Ona! umdzakhala chete kutazira kusewera ate bzobzi bzidzachitike. Thangwera kuti ulibe kukhulupirira mafala yanguya, yomwe yamdzakwanisiwa pa nthawe yache.''21Tsapano wanthu panja pale akhadikira basi Zakaliya ule. Adadabwa kuona kuti Zakaliya adakhala nthawe maninge seye nkubula. 22Soma pomwe iye adabula panja akhakwanisa lini kusewera kuna iwo. Wanthu wale adadziwa kuti iye adaona masomphenya panthawe yomwe akhali zii zii mkati mule. Adapitiriza kumbalewalewa na manja seye nkubveka mafala na pakamwa. 23Idafika nsiku yakuti wamaliza nsiku za pfoti lache, apo adayenda kumuyi kwache.24Patapita nsiku zozi, mkazi wace Elizabeti adatenga pathupi apo kwa miyezi mishanu adakhala mwa kubisala. Iye adati, '' 25Ibzi ndibzo Mulungu wachita kuna ine pomwe adandinyang'ana na nsisi kuchosa manyazi yangu kuna wanthu.''27Mu mwezi wa chitanthatu, mjero Gabirieri adatumiziwa na Mulungu kuyenda mu mzinda wa dziko la Galileya wakuchemeriwa Nazareti, 26kuna dende ndili likhadatomeriwa na mamuna dzina lace Yosefe, omwe akhali wa dzinza la Davide, apo dzina la dendero likhali Mariya. 28Adabwera kuna iye achiti, ''Mamukom iwe omwe wakonderiwa kwene nkwene! Mbuya ali nawe.'' 29Soma akhali wa kuzunguzika kwene kwene na mafala yache apo adadabwisika na mamuko yale na moda wace omwe yakhaliri.30Mnjero adalewa kuna iye, ''Nampodi kubva mantha, Mariya, thangwe wagumana na nsisi za Mulungu. 31Ona, umdzatenga pathupi mu chiberekero chako uchidzabala mwana wachimuna. Umdzamuchemera dzina lache 'Yesu.' 32Iye amdzakhala mkulu maninge apo amdzachemeriwa mwana wa wakudzaulu mkulu maningeyo. Mbuya Mulungu amdzamupa Ulemerero bwa m'bereki wa ku dzinza lache la Davide. 33Amdzatonga wa kunyumba ya Yakobo kwa muyaya, apo ufumu bwace bumdzakhala seye malekezero.''34Mariya adati kuna mnjero, ''Bzobzi bzimdzachitika tani, pakuti ndikanati kudziwa mamuna aliyense?'' 35Mnjero adatawira achiti kuna iye, ''Mzimu Wakuchena umdzabwera pa iwepo, apo mphamvu ya mkulu maninge ule imdzagwera pa iwe. Mwakuti wakulemekezekayo amdzacemeriwa Mwana wa Mulungu.36Ona, m'bale wako Elizabeti watenga pomwe pathupi pa mwana wa mamuna pa msinkhu wakukalamba anawo ule. Uno ni mwerzi wachitanthatu ana pathupipo, iye omwe akhacemeriwa ngomwa. 37Pakuti palibe chomwe chimdzasaya kukwanisika na Mulungu.'' 38Mariya adati, ''Onani, ndine kapolo wa chikazi wa Mbuya. Bzimwebzi bzichitike kuna ine ninga momwe mafala yanu yakulewera.'' Kinangoka mnjero ule adamuchokera.39Ndipo Mariya adanyamuka nsiku zimwezo achiyenda kamfulumize ku dziko la, mapiri mu mzinda wa Yudeya. 40Iye adayenda mu nyumba ya Zakariya achikapasa mamuko Elizabeti. 41Tsapano bzidachitika kuti pomwe Elizabeti adabva kupasiwa mamuko na Mariya, mwana wa mmimba mwa Elizabeti adabveka kumoga mchibaliro mwace, apo Elizabeti adadzaziwa na Mzimu Wakuchena.42Adakwiza mafala yace achisewera mwakukuwa,'' Wakudalisiwa ndiwe pakati pa azimayi apo chakudalisiwa ni chipatso ca mchibaliro chako. 43Bzachitikiranyi kuna ine kuti mai wache wa mbuya kubwera terepayu kuna ine? 44Thangwe ona, pomwe muungiro wa makuwo yako wapita mmakutu mwangu, mwana wa mchibaliro changu wamoga na kusekera. 45Wakudalisiwa ndiye omwe wakhulupirira kuti pamdzakhala chikwaniriso ca bzinthu bzomwe iye adauziwa na Mbuya.''46Mariya adati, ''Mzimu wangu ukutenda Mbuya.'' 47apo mzimu wangu wadekedwa mwa Mulungu mpulumusi wangu.48Pakuti waona kubonera kwa kapolo wace wa chikazi. Thangwe nyang'anani, kuchokera tsapano ate ku mibwado yensene imdzandichemera wakudalisiwa. 49Pakuti iye omwe ngwa kudala wachita bzinthu bzikulu kuna ine apo dzina lace ndakuthembiwa.50Nsisi zace mzakusaya kumala kuna mibwado na mibwado kuna iwo omwe ambamugopa. 51Waonesa padecha mphamvu na boko lache; wabalalisa wense omwe akhasamwa na maganizo ya mitima yao.52Wagwesa pansi wana wa mafumu mmipando yao apo wakwiza mipando omwe akhali wakunyozereka. 53Wakhutisa wanjala na bzinthu bzabwino, soma wakudala achiwaleka nkuyenda chimanja manja.54Wapereka chithandizo kuna Isaraeri kapolo wace,pala kuti akumbuke kuonesa chifundo 55(ninga ndimo adalewera kuna abereki wathu) kuna Abrahamu nawadzinza wache kwa muyaya.''56Mariya adakhala na Elizabeti pafupifupi miyezi mitatu kinangoka adabwerera kumuyi kwace. 57Tsapano nthawe idakwana kuti Elizabeti abale mwana apo adabala mwana mamuna. 58Wapafupi na nyumba yace na adzinza wace adabva kuti Mbuya waonesa chifundo chikulu kuna iye, apo adasekera naye pabodzi.59Tsapano bzidachitika kuti nsiku yachisere adabwera kudzamugwata ku maso mwanayo. Akadakhoza kumusandula kuti ''Zakariya,'' dzina la babache. 60Soma mai wache adatawira achiti, ''Nada amchemeriwa Yohani.'' 61Iwo adati kuna iye, ''Kulibe aliyense kudzinza kwathu wakuchemeriwa dzina ninga loli.''62Iwo adachita bzizindikiro bzakusewera na manja kuna babache bzakubvunza dzina la mwanayo kuti limkhala mbani. 63Babache adakumbira kuti awape chakunembera apo adanemba, "Dzina lache ni Yohani.'' Wensene adadabwisika na bzimwebzi.64Kamfulumize mulomo wa Zakariya udafunguka apo lirime lache pomwe lidatsudzuka. Adasewera achitenda Mulungu. 65Mantha yadaphata wensene wale akhakhala pafupi na iye. Bzakuchitika bzensenebzi bzidabvekera pense pense mdziko la mapiri lire la Yudeya. 66Wense omwe adabva adabzikoya mmitima yao, nkumbasimba kuti ''Ndiye kuti mwana umweyo tsono amdzakhala wa moda wanyi?'' Thangwe boko la Mbuya likhali pa iye.67Babache Zakaliya akhadadzaliwa na Mzimu Wakuchena achisewera mwa kubvimira, achiti, 68''Wakuthembewa ni Mbuya, Mulungu wa Isaraeri, thangwe wabwera kudzathandiza na kukwanirisa chipulumuso kuna wanthu wache.69Walamusa nyanga ya chipulumuso kuna ife mu nyumba ya kapolo wache Davide. 70(ninga ndimo adasewerera na pakamwa pa aneneri wace wa kulemekezeka kuchokera kalekalelo), 71chipulumuso kuchoka kuna awengi wathu na mmanja mwa wensene omwe ambatiwenga.72Amdzachita bzobzi kuonesa nsisi kuna azibabathu na kukumbukira mpangano wakunyanya, 73lumbiriro lomwe adalewa kuna Abrahamu babathu. 74Adalumbirira kudzatipa kuti ife, pakukhala wakulombolewa kuchoka mmanja mwa wakutiwenga, timdzamutumikira mwa kusaya mantha 75mwakulemekeza na kulungama pa maso pache mu nsiku zathu zensene.76Inde, apo imwe, mwana, amdzachemeriwa msewe wa wakulemekezekayo, pakuti mumdzayenda pamaso pa Mbuya kukakonzesera njira zace, kukakonzekeresa wanthu bza kubwera kwache, 77kudzapereka nzeru za chipulumuso kuna wanthu wace na chilekerero ca bzakuipa bzao.78Ibzi bzimdzachitika thangwera nsisi zipsa za Mulungu wathu, thangwe kuti kubula kwa dzuwa pa dzaulu kumdzabwera kudzatithandiza ife, 79kutoyera wale wakukhala mu m'dima na mu m'thunzi wa imfa. Amdzachita ibzi kudzatsogolera nzayo zathu munjira ya mtendere.''80Tsapano mwana adakula achikhala wa mphamvu mu mzimu, apo adakhala mu chipululu ate nsiku yomwe adaonekera padecha ku Izaraeri.
21Tsapano nsiku zire bzidachitika kuti Caesara Augusto adatonga kuti wanthu wense wakukhala mdziko lapansi awerengiwe. 2Ichi cikhali chiwerengero ca kutoma kuchitika pomwe Quiriniasi akhali mtongi wa Siriya. 3Apo aliyense adayenda kumzinda wa kwao kuti akawerengiwe.4Yosefe adayendambo kuchoka ku Galileya, mu mzinda wa Nazareti, kuyenda ku Yudea, mzinda wa Davide, wakucemeriwa Beterehemu, thangwe akhali wa dzinza la banja la Davide. 5Adaenda kumweko kukanembesa na Mariya omwe akhadamutomera apo akhana pathupi.6Tsapano bzidachitika kuti pomwe akhali kumweko, nthawi idakwana kuti abale mwana. 7Adabala mwana mamuna, mwana wakutoma, apo adamukulungira mu nguo zitali zakulenza lenza achimuikha mu kangalawa kakudyera ng'ombe, thangwe mu nyumba zakugona alendo mmasubi yache yensene mukhalibe mbuto.8Mmathengo ya mbali imweyo mukhakhala amakabusa kumbadyesera mabira kumbagoneratu koko. 9Mjero wa Mbuya adaonekera kuna iwo, apo ulemerero bwa Mbuya budatoya kuwazungulira, apo adaphatiwa na mantha makulu.10Apo mjero adalewa kuna iwo, ''Nampodi kubva mantha, thangwe ndakubwereserani nkhani yabwino yomwe imdzabweresa kudekedwa kuna wanthu wense. 11Lero mpulumusi wabadwa pala imwe mu mzinda wa Davide! Iye ni Mkhirisitu Mbuya. 12Ichi ni chizindikiro chomwe cimdzaperekiwa kuna imwe: Mumkaona kamwana kakulungiwa na nguwo za kulenza lenza kagonesiwa mu kangalawa kakudyera ng'ombe.''13Mwachidzidzi padafika thimu lizinji la anjero kuchoka kudzaulu kudzayangazana na mwayaoyu achiimbira Mulungu achiti, 14''Ulemerero kuna Mulungu wa kudzaulu, apo pa dziko lapansi pakhale mtendere pakati pa wanthu omwe akudekedwa naye.''15Bzidachitika kuti pomwe anjero wale adawachokera kubwerera kudzaulu,, amakabusa wale adasewera kuna wina na mwayache, ''Mbatiye tsapano ku Beterehemu tikaone bzomwe bwachitikabzo, ndibzo m,buya watidziwisa,'' 16Adanyamuka kamfulumize achikaonadi Mariya, Yosefe na mwanayo adagonesadi mu chakudyera ng'ombe.17Atamuona, adafokotoza bzomwe adabva bza mwanayu. 18Wense omwe adabva akhali wakudabwisika na bzomwe amakabusa wale adalewa. 19Soma Mariya adapitirirabe kumbalingirira bzense bzomwe akhabva, achimbakumbukira mumtima mwache. 20Amakabusa wale adabwerera ali kumbatenda na kumbaimbira Mulungu thangwera bzense bzomwe adabva na kuona, ndendendedi ninga ndimo akhauziwira.21Pomwe kukhali kumaliza kwa nsiku ya chisere, pomwe adagwatiwa ku maso, adasanduliwa dzina kuti Yesu, dzina ndilo adapasiwiratu na mjero iye akanati kubzaliwa mchiberekero cha mai wache.22Pomwe nsiku za kuchenesiwa zitamala, malingana na chitongero cha Mose, adamubweresa kutchalitchi ku Yerusalemu kudzamuonesa kuna Mbuya. 23Ninga ndimo bzidanembedwera mchitongi ca Mbuya, ''Mwana aliyense wakutoma wachimuna kufungulira chibaliro amdzapambuliwa pala Mbuya.'' 24Natenepo adathira nsembe ninga ndimo bzidalewedwera mchitongi ca Mbuya, ''nkhangaiwa ziwiri ayai tuwana tuwiri twa njiwa.''25Onani pakhana munthu winango mu Yerusalemu dzina lace Simiyoni, apo munthu uyu akhali wakubvera na wakuchena kwa kunyanya. Iye akhadikira cakunyamalizira Izaraeri, apo Mzimu Wakuchena ukhali pa iye. 26Bzidazimbuliwa kuna iye na Mzimiu Wakuchena kuti amdzafa lini akanati kuona Mkhirisitu wa Mbuya.27Mwakutsogoziwa na Mzimu, Simiyoni adabwera kutchalitchi. Pomwe abereki wale adabweresa ka tcheche kale kakuchemeriwa Yesu, kuti adzakachitire bzomwe mtemo wa citongi ukhalewa, 28adakadzusambo mmanja mwace achitenda Mulungu, achiti, 29''Tsapano lekani kapolo wanu anyamuke mu mtendere, Mbuya kuteweza ndimo mudalewera mafala yanu.30Pakuti maso yangu yaona chipulumuso, 31chomwe mudakonza pa maso pa wanthu wense. 32Kutoya kwa cipulumuso kuna wacikunja na ulemerero kuna wanthu wanu wa ku Izaraeri.''33Babache na mai wace adadabwisiwa na bzomwe bzidaseweriwa bza kuguma iye. 34Simiyoni adawadalisa achiti kuna mai wace, ''Onani, mwana uyu waperekiwa pala kuti wanthu azinji agwe na kumuka mu Izaraeri na chizindikiro ca kulambiwa__apo dipa limdzapsonda mzimu wanu__ 35mwakuti maganizo ya mmitima mizinji yamdzazimbulika.''36Mneneri wachikazi dzina lace Anna akhali popo. Akhali mwana wa Fanuwero wakuchoka ku dzinza la Asha. 37Iye akhali wakukalamba. Iye akhadakhala magole manomwe na bayache atakula kale chinamwali. Apo adakhala mmasiwa kwa magole makumi masere na manai. Akhalova lini kutchalitchi soma kumbakhalira kusala kudya na kunamata, usikun na masikati. 38Pa nthawe imweyo adabwera pafupi na iwo achiyamba kutenda Mulungu kuna aliyense ndiye akhadikhirira cipulumuso ca Yerusalemu.39Pomwe adamaliza bzense ndibzo akhafunika kucita malingana na chitingi ca Mbuya, adabwerera ku Galileya, kumzinda wao wa Nazareti. 40Mwana adakula achikhala na mphamvu, kuthimizirika mu nzeru na cifuniro ca Mulungu chikhali pa iye.41Abereki wace gole lirirense akhayenda ku Yerusalemu pala mwambo wa pasaka. 42Pomwe akhana magole khumi na mawiri, adayenda naye pomwe ku mwambo ule. 43Atakhala ate nsiku zensene za kumaliza mwamboyo, adayamba kubwerera kumuyi: Soma mwana ule Yesu adatsalira mmambuyo mu Yerusalemu abereki wache wale seye nkudziwa bzobzo. 44Akhatondo kuganiza kuti akhali mchithimu comwe chikhjafamba nawo, mwakuti adafamba ulendo bwa nsiku yamtero. Kinangoka adayamba kumupsagapsaga mwa abale na ashamwali wao.45Pomwe adamusaya, adabwerera pomwe ku Yerusalemu achikayamba kumupsaga ppomwe kumweko. 46Bzidachitika kuti patapita nsiku zitatu adamugumana mu tchalitchi, atambinga pampirikiti pa apfunzisi, kumbawatetekera na kumbawabvunza mabvunzo. 47Wense omwe akhamubva adadabwisika thangwera kubvesesa kwace na matawiridwe yace.48Pomwe adamuona iye, adadabwa. Mai wace adati kuna iye, '' Mwanawe, msabwanyi kucita tenepayu? Ona, babakowa na ine takupsaga kwene kwene.'' 49Iye adati kuna iwo, '' Msabwanyi mukhandipsaga? Mulibe kudziwa kuti ndikufunusisa kuphata basa la Baba wakudzaulu? 50Soma alibe kubvesesa ndibzo mafala yace yakhalewa.51Kinangoka adabwerera nawo ku Nazareti apo akhawabvera bwino. Mai wace adakumbukira bzinthu bzense mumtima mwao. 52Soma Yesu adapitirira kukula mu nzeru na msinkhu, apo adapitirira pomwe kutumikira Mulungu na wanthu.
31Mugole la khumi na chishanu la utongi bwa mfumu Tiberiyo Caesara ___ pomwe Pontiyo Pilato akhali kazembe wa Yudea, Herodi akhali wachinai mu Galileya, m'bale wace Firipi akhali chiwanga cha mbali ya Itureya apo Traconitisi na Lysania akhalimbo chiwanga ca Abirene, 2pomwe ukulu bwa unsembe bukhali mwa Annasi na Caiaphasi___mafala ya Mulungu yadafikira Yohani mwana wa Zakariya mchipululu.3Adazunga mu mbuto zense za kuzungulira mu Yorodano kukalalikira ubatizo bwa kutoma kulapa kuti bzakuipa bzilekereriwe.4Ninga ndimo bzidanembidwira m'bukhu la mafala ya Yesaya mneneri, '' Mkuwe wa m'bodzi kuchemera mchipululu, ' Konzesrrani njira ya Mbuya, thamulani njira zace.5Khwawa lirirense limdzanyalaziwa, apo phiri lirirense limdzanyalaziwa, apo miseu yakugonyoka ichidzathamuliwa, 6apo minomfu yensene imdzaona chipulumuso cha Mulungu.''7Tsapano Yohani adasewera kuna thimu lawanthu lomwe likhadabwera pompale kuti iye alibatize, ''Imwe wana wa nyoka! Mbani adakuchenjezani kuthawa chilango chikulu chomwe chinkubwera?8Mthangwe lace, balani bzipatso bzomwe bzingakwanise kudzalapa, apo nampodi kutomeratu kubzithemba mwekha, 'Tina Abrahamu penu babathu, 'thangwe ninkuuzani kuti Mulungu angakwanise kusandusa minyalai ichikhala wana wa Abrahamu.9Neye tsapsano mbadzo ayibzatika pa muzu wa miti. Ndiye muti uliwense ndiwo umbabala lini chakubala chabwino unilibuliwa achiuthusa pamoto.''10Kinangoka mathimu ya wanthu yadapitiriza na kumbamubvunza basi, kuti, ''Tsapano tichite tani?'' 11Adawatawira aciti kuna iwo, '' Omwe ana mikanjo miwiri, ubodziyo ape omwe alibiretu, apo ndiye ana chakudya achitembo tenepo.''12Wakukhomesa mitsonkho adabwerambo kudzabatiziwa, apo adati kuna iye, ''Mpfunzisi, ifembo tichite chani?'' 13Iye adati kuna iwo, ''Nampodi kumbakhomesa kobiri ndizo zimposa zomwe mwauziwa na boma.14Achikunda wankhondo adamubzunzambo, kuti, '' Tsapanombo ife? Tichite chani?'' Iye adati kuna iwo, ''Nampodi kumbapsokonyola wanthu bzinthu thangwera mphamvu, apo pomwe nambodi kumbanamizira bzautowa wanthu milandu. Mumbakwanisiwe na kupagaliwi kwanu.''15Tsapano nakuti wanthu akhali dyoko dyoko kudikhira kubwera kwa Mkhirisitu, wensene akhadabwa zjai mmitima mwao bza Yohani, kuti pinango pense Mkhirisituyo akhali iye letu. 16Yohani adawatawira wensenewo, ''Ninga mwa ine, nimkubatizani na madzi, soma winango alinkubwera ndiye ana mphamvu za kuposa ine, kuti neye ine ndikuthemera lini neye kutsudzula milau ya shango zace zokha. Iye amdzakubatizani na Mzimu Wakuchena na moto.17Galufu lache lakukokonolera, liri mmanja mwache kukokonola bzitsotso bzensene bza pansi na kugwezekera tirigu mnyumba mwakukoyera. Soma amdzatentha bzingalale bzakusaya njere pa moto omwe ungadzathimisiwe lini.18Na malangizo mazinji ya mphamvu, Yohani akhazimbula uthenga bwa bwino kuna wanthu. 19Pomwe Mfumu Herodi adatsimuliwa thangera kuloola mkazi wa m'bale wace Herodia, na bzakuipa bzense ndibzo Herodi akhadabzichita, 20adathimizira mathangweya kubwezera kuna iwo wense, mwakuti adatsekera Yohani mkaoko.21Tsapano bzidachitika kuti pomwe wanthu wensene adamala kiubatiziwa, Yesu adabatiziwambo, apo ndipo akhapemphera, kudzaulu kudafunguka 22apo mzimu wakuchena udabuluka ninga nkhangaiwa kudzamumbutha, apo mafala yadabvera kucoka kudzaulu, ''Ndiwe mwanangu wapamtima. Nimbadekedwa nawe.''23Pomwe Yesu adayamba utumiki bwace akhana magole kuthamangira makumi matatu. Akhali mwana mamuna (ninga ndimo bzidalewedwera) wa Yosefe, mwana wa Heli, 24mwana wa Matati, mwana wa Levi, mwana wa Meliki, mwana wa Yanai, mwana wa Yosefe.25Yosefe akhali mwana wa Matatio, mwana wa Amosi, mwana wa Nahumu, mwana wa Esli, mwana wa Naggai, 26mwana wa Maati, mwana wa Matatio, mwana wa Semeini, mwana wa Yosechi, mwana wa Yoda.27Yoda akhali mwana wa Yoanani, mwana wa Resa, mwana wa Zerubaberi, mwana wa Salatieti, mwana wa Neri, 28mwana wa Melki, mwana wa Adi, mwana wa Kosamu, mwana wa Elmadama, mwana wa Ere, 29mwana wa Yoswa, mwana wa Eliezere, mwana wa Yorimu, mwana wa Matati, mwana wa Levi.30Levi akhali mwana wa Simioni, mwama wa Yuda, mwana wa Yosefe, mwana wa Yonama, mwana wa Eliakimu, 31mwana wa Meleya, mwana wa Mena, mwana wa Matata, mwana wa Netanu, mwana wa Davide, 32mwana wa Jese, mwana wa Obode, mwana wa Boazi, mwana wa Salimoni, mwana wa Naasoni.33Naasoni akhali mwana wa Abinadabu, mwana wa Adimini, mwana wa Arni, mwana wa Hezironi, mwana wa Perezi, mwana wa Yuda, 34mwana wa Yakobo, mwana wa Isaki, mwana wa Abrahamu, mwana wa Tera, mwana wa Nahor, 35mwana wa Serugi, mwana wa Reu, mwana wa Perege, mwana wa Ebere, mwana wa Shera.36Shela akhali mwana wa Kainane, mwana wa Arfaksadi, mwana wa Semu, mwana wa Nowa, 37mwana wa Metusela, mwana wa Enoki, mwana wa Yaredi, mwana wa Malaleeli, mwana wa Kainane, 38mwana wa Enosi, mwana wa Seti, mwana wa Adamu, mwana wa Mulungu.
41Kinangaoka Yesu, pakukhala wakudzaziwa na Mzimu Wakuchena, adabwera kuchoka ku Mkulo wa Yorodano atasogoziwa na mzimu wakucena kuyenda mchipululu, 2kumene kwa masiku makumi manai akhaezeriwa na satana. Alibe kudya chinthu nsiku zensenezo, apo pakumala nthaweyo akhabva njala.3Satana adati kuna iye, ''Penu ndiwedi mwana wa Mulungu, tonga kuti mwalayu usanduke mkate.'' 4Yesu adamutawira, '' Kudanembiwa, munthu amdzakhalira lini kumbadya mikate yokha.''5Kinangoka satana adam,utenga Yesu nkuyenda naye pa katolotolo pa phiri kukamuonesa maufumu yensene ya dziko lapansi mu kanthawe kakucepa. 6Satana adati kuna iye, ''Nimdzakupa mphamvu na ulemerero bwense, thangwe bzidapasiwa kuna ine, apo ndikhozambo kupasa aliyense nimfunayo. 7Apo tsapano, ukandigodamira na kundinamatira, bzimdzakhala bzako.8Soma Yesu adatawira achiti k,una iye, ''Kudanembiwa, 'Udzanamatire Mbuya Mulungu wako, na kudzatumikira yekhayo basi.'''9Kinangoka satana adatsogolera Yesu ku Yerusalemu achikamukwiza pa katolotol;o pa nyumba ya Mapemphero, achiti kuna iye, ''Penu ndiwedi ,mwana wa Mulungu, bzithuse pansi kuchokera pano. 10Thangwe kudanembiwa, 'amdzatumiza anjero wace kuna iwe kudzakukhotcherera,' apo, ' 11'ati amdzakudzusa mmanja mwao, pala kuti nzayo zako nampodi zidzakakwecheke pa minyala.'''12Pakumutawira iye, Yesu adati, ''Kudanembiwa, 'Nampodi kuikha mbuya Mulungu wako pa mayezero.''' 13Pomwe satana dadamaliza kumuyezera Yesu, adachoka popo nkuyenda ate nthawe zinango.14Kinangoka Yesu adabwerera ku Galileya mu mphamvu ya Mzimu, apo nkhani yace idabvekera mbali yenseneyo kuzungulira koko. 15Kinangoka adayamba kupfunzisa mmatchalitci achinamatiwa na wensene.16Adabwera ku Nazareti, komwe adakulira, apo, ninga bzikhaliri pa mtemo wace, adapita msunagoge nsiku ya sabudu achiima, nkulewalewa mwa kukuwa. 17Chitsamba chikulu ca mneneri Yesaya chidaperekiwa kuna iye. Adachifuthula achigumana pomwe pakhadanemba,18''Mzimu wa Mbuya uli pa ine, thangwe adandidzoza pala kuti ndilewelewe mafala yabwino kuna anyakusaya. Wandituma kudzalengeza mtendere kuna akaidi na kubwezeresa kuona kuna azimola, na kudzatsudzula wale ndiwo ali nkutsautsika, 19kudzalengeza bza gole la chifundo cha Mbuya.''20Kinangoka adafunya chitsamba chire, achichipereka kuna omwe adamupa wale, achikhala pansi. Maso ya wensene mu sunagoge mule yadamunyang'anisisa. 21Iye adayamba kulewalewa kuna iwo, ''Lero mafala ya Mulunguya yakwanisiwa na kubva kwanu ndiko mwachitaku.'' 22Aliyense popo adasewera bzabwino bza iye apo adadabwa na mafala ya chifundo yomwe yakhachoka pakamwa pache, apo adabvunza, ''kodi umweyu ni mwana lini wa Yosefe uyu?''23Adati kuna iwo, ''Mchadidi mumdzalewa mwambiyu kuna ine, 'Nyabeziwe, bzilimbise wekha. Bzense ndibzo tidabva mudachita mu Caperenao, bzichitenimbo mu mzinda uno wa kwanu.''' 24Soma iye

adati, '' Mchaidi ndikulewa kuna imwe, palibe mneneri amdzatambiriwa mu mzinda wa kwao.

25Soma mu chadidi ndikukuuzani kuti mukhana anyamfedwa azinji wa chikazi mu mzinda wa Izaraeri mu nthawe ya Eliya, pomwe kudzaulu kukhadatsekiwa ate magole matatu na miyezi mitanthatu seye nkugwa mvula kuchigwa kambzombzo mkulu kunyanya ku dziko lensene lire. 26Soma Eliya alibe kutumiwa kuna winango soma ku Zarefati ku Sidoni kokha basi, kuna nyamfedwa wachikazi wakukhala kumweko. 27Mukhana anyamapere azinji mu Izaraeri mu nthawe ya Elisa mneneri, soma palibe omwe adachirisiwa soma Naamani yekha wa ku Siriya.''28Wanthu wense mu sunagoge mule adaphatiwa na ukali pomwe adabva bzinthu bzobzi. 29Iwo adalamuka, achimuthotha mu mzinda mule, achimtengera pa katolotolo pa phiri pomwe pakhana mzinda wao, pala kuti akamponyere kuchiphompho kucokera pa katolotolo pale. 30Soma adawapita pachithimupo achiyenda ku mbuto inango.31Kinangoka adabuluka achiyenda ku Caperenao, mzinda wa mu Galileya, achikayamba kuwapfunzisa wanthu nsiku ya Sabubu. 32Adadabwisika na kapfunzisidwe kache, thangwe akhambasewera na mphamvu.33Tsapano mu sunagoge mule mukhana munthu omwe akhana mzimu wakuipa wa chiwanda, apo adalira mwa kukuwa achiti, 34''Ah! timchita nawe chiani iwe, Yesu wa ku Nazareti! Kodi wabwera kudzatidzonga? Ndikudziwa kuti ndiwe mbani___Wakulemekezeka wa Mulungu!''36Yesu adatsimula chiwandaco, achiti, Nampodi kusewera! Bula mwa umweyu!'' mmene chiwandaco cidamumenyesera pansi pakati pa iwo, chidabula muna iye, apo seye kumudzonga munjira iriyense. 35Wanthu wensene akhali wakudabwisika zedi apo achiyamba kusewera wina na mwayache kumbaguma bzobzi. Adati, ''Ni mafala moda wanyi yoya? Akutonga mizimu yakunyansa na mphamvu ichibuladi.'' 37Apo nkhani yoyi idayamba kumbabvekera pense pense kuzungulira mphimpha zimwezo.38Kinangoks Yesu adabula msunagoge mule achikapita mnyumba mwa Simoni. Tsapano amabzala wace wa chikazi wa Simoni akhadwala manungo makulu, apo adamukumbira kukadziwisa Yesu mmalo mwa iwo. 39Tsapano adabwera achiima pambali nkutsimula manungo yale, apo yadabula. Kamfulumize adalamuka achiyamba kuwatumikira iwo.40Pomwe dzuwa likhamira, wanthu adabweresa kuna Yesu aliyense ndiye akhatsautsika na matenda yaku siyanasiyana. Iye adabzatika boko pa aliyense achiwalimbisa. 41Bziwanda bzidachoka pomwe mwa wanthu azinjisa popp, kumbalira kuti, '' Ndiwe Mwana wa Mulungu!'' Yesu adabzitsimula bziwandabzo apo alibe kubzibvuma kusewera thangwe bzikhadziwa kale kuti iye akhali mkhirisitu.42Mangwana yace kutachena, iye adayenda pa mbuto ya mderekho. Mathimu ya wanthu yakhamupsaga pa mbuto pomwe iye akhali. Akhadayezeza kuti iye nampodi achoke pakhana iwopo. 43Soma iye adati kuna iwo, ''Nimfuna ndikalalikire pomwe mafala ya Mulungu ku mizinda inango, thangwe nibzomwe ndidatumiziriwa kuno. 44Kinangoka adapitiriza kukalalikira mma sunagoge kuzungulira Yudea.
51Tsapano bzidachitika pomwe thimu la wanthu likhadamuzungulira Yesu kumbatetekera mafala ya Mulungu, pomwe iye akhadaima mu gombe la nyanza ya Genezareti. 2Adaona mi mwadiya miwiri ikhanuka kunja kuchoka m'bali mwa ,nyanza ire. Akhombwe akhadabula mwemo apo akhatsuka ma khoka yao. 3Yesu adapakira mu mwadiya m'bodzi, wa Simoni, achimukumbira kuti amugwinyire pakatali pang'ono kuchoka mu gombemo.Kinangoka adakhala pansi mu mwadiyamo achipfunzisa wanthu wa kunja kwa mwadiyayo.4Pomwe adamaliza kusewera, adati kuna Simoni, ''Tenga mwadiya wako uyende nawo kwakuzika kule ukathuse khoka lako uphe nsomba..'' 5Simoni adatawira achiti, ''Mbuya, taphuphudza kuphata basa seye kupha chinthu, soma na mafala yanu, ninkathusa khokali.'' 6Atachita bzobzi, adakokonola nsomba zizinji maninge, kuti ate makoka yao kufuna kung'ambika. 7Apo adavuzula manja kuna anzao mu mwadia winango kuti adzawathandize. Adabwera achidzadzaza pomwe mwadiya winangoyo, kuti zjai mimwadia ire ikhayamba kumira na kulemera.8Soma Simoni Petulo. ataona bzobzi, adagodama pa nzayo za Yesu, nkulewa kuti, ''Nyamukani pana ine pano, thangwe ndine munthu wakuphonya, Mbuya.'' 9Thangwe iye na wense ndiwo akhali popo adadabwa nabzo maninge bza kaphedwe kansomba kadachita iwo. 10Ntenepo pomwe na Yakobo na Yohani, wana wa Zabedayo, omwe akhali pabodzi na Simoni mmadiya winango ule. Yesu adati kuna Simoni, ''Nampodi kugopa, thanwe kuchoka lero ate mtsogolo umdzamba kokonola wanthu.'' 11Atanuna mimwadiya ire kunja, adatula bzense achimtewera iye.12Bzidachitika kuti pomwe akhali mu mzinda winango, munthu wina wamapere thupi lense akhali mwemo. Pomwe adaona Yesu, adagodama pa Yesu nkumukumbira, kulewa kuti. ''Mbuya penu mumfuna, mundilimbisembo.'' 13Kinangoka Yesu adafuthula boko nkumuphata, nkulewa, '' ndikufuna. Limba.'' Kamfulumize mapere yale yadachokeratu.14Adamupanganiza kuti nampobi auze munthu soma adamuuza, ''Ndoko uko, ukabzionesere kuna wansembe na kukapereka nsembe ya kulimba kwako, kuteweza ndimo Mose adatongera, pala umboni kuna iwo.''15Soma bzobzi bzidabvekera basi kutalitsa, apo anthu azinji akhambabwera kuna iye kudzabvesera kupfunzisa kwace na kudzalimbisiwa matsautso yao. 16Soma akhambachoka kuyenda pa mderekho kukapemphera nkumbabwera pomwe.17Bzidachitika nsiku ibodzi kuti akhapfunzisa, pomwe Afarisi na apfunzisi wa mitemo ya utongi azinji akhadakhala popo kuchoka mmiyi ya mphimpha za Galileya, Yudea na ku Yerisalemu. Mphamvu ya Mbuya ya kulimbisa ikhali mwa iye.18Tsapano amuna winango adabwera atatakula mamuna wakufa bziwalo pa makha ya mphasa, apo adayang'ana manera yakumupisira mkati kuti amufikize pakhana Yesupo momo. 19Adatazira kuona mpata thangwera kuwanda wanthu, tsono adakwira nkupasula pa nsodzi ya kupsumphira na ma tailosi, nkumutsitsira mkatimo pa mpikiti pa wanthu, kutsogolo caiko kwa Yesu.20Pakuona chikhulupiro chao, Yesu adati, ''mamunawre, bzakuphonya bzako bza lekereriwa.'' 21Anembi na Afarisi wale adaysamba kubvunmza bzobzi, kuti, ''Mbani umweyu ankusewera makiriyadoyu? Mbani winango angalekerere bzakuipa si Mulungu yekha basi?''22Soma yesu, pakubvimira bzakukumbuka bzao adati kuna iwo, Msabwanji munkubvunza bzobzi mmitima mwanu? 23Chapafupi mchani kutondo kulewa, 'Bzakuipa bzako bzalekereriwa' ayai kulewa 'Muka ufambe'? 24Soma chakuti mudziwe mchici Mwana wa Munthu wapasiwa mphamvu yakulekerera bzakuipa pa dziko la pansi pano,''__adati kuna nyakufa bziwalo ule__''Ndikukuuza kuti, lamuka, nyamula mphasa yako ndoko kumui keako.''25Kamkulumize iye adalamuka wanthu akuona nkutakula mphasa akhadagonerayo. Kinangoka adayenda achitenda Mulungu kumui kwao. 26Aliyense adadabwa achitenda Mulungu. Iwo adaphatiwa na mantha, kumbati, ''Taona bzakudabwisa lero.''27Bzitachitika ibzi, Yesu adachoka popo achiona nyakukhomesa mitsonkho dzina lace Levi atakhala pa kanyumba kakukhomesera mitsonkho. Adati kuna iye, ''Nditewere ine.'' 28Apo Levi adalamuka nkumutewera, nkusiya bzensene akhababzo.29Kinangoka Levi adakonza phwando likulu kumui kwache pala Yesu. Padabwera wakukhomesa mitsonkho na wanthu pomwe azinji pampale nkutsamira meza ire iye nkumbadya nao pabodzi. 30Soma Afarisi na anembi adadandaulira wakupfunzira wace, kuti, ''Thangweranyi mukudya pabodzi na anyakukhomesa mitsonkho na anyakuphonya?'' 31Yesu adawatawira kuti, Wanthu omwe adalimba ambafuna lini nyabezi; soma okhao omwe akudwala. 32Ndiribe kubwera kudzachemera wakulungama kale, soma wakuphonya pala kuti akalape bzakuphonya bzao.''33Iwo adati kuna iye, ''Wakupfunzira wa Yohani ambasala kudya na kupemphera pafupi pafupi, wakupfunzira wa Afarisi ntenepo pomwe. Soma wakupfunzira wanuwa ambatondo kudya na kumbamwerera.'' 34Yesu adati kuna iwo, '' Kodi wina achiloola wanthu ana iye popowo angasale kudya nyakuloolayo akadali naye popo? 35Soma nsiku zinkubwera pomwe nyakuloolayo amdzatengiwa kuchoka pa iwo, nsiku zozo iwo ndipo ati adzasale kudya tsapano.''36Kinangoka Yesu adalewa chifanizo kuna iwo. ''Palibe ambang'amba chakubvala chipsa achiphathika kanguwo koko kukhala chigamba pa chakubvala ca kusakala. Achicita tenepoyo, zjai wang'amba nguo ipsayo, apo chigamba cha nguwo ipsa ire chimdzathemera lini pa chakubzala ca kusakala chire.37Palibe ambatsanulira vinyo mupsa mmitsuko ya kale. Achicita terepoyo, vinyo mupsayo amzaphokesa mitsuko ire, vinyoyo ate angafunthukire, mitsukoyo ichipsekeratu. 38Soma vinyo mupsa kutsanulirambo mmitsuko ipsa. 39Palibe ndiye achimwa vinyo wakale angafune pomwe mupsa, nakuti ambati, 'Zjai wakaleyu nkhasa.''
61Tsapano bzidachitika kuti ikhali nsiku ya Sabudu pomwe Yesu akhafamba mminda ya tirigu, apo wakupfunzira wace akhatsudubula ngalale za tirigu, nkumbapsikisa mmanja mao mkumbabwira. 2Soma Afarisi winango adati, ''Thangwe lanyi munkuchita bzinthu bzakulambiziwa kuchita nsiku ya Sabudu?''3Kuwatawira kwace, Yesu adati, ''Mukanatimbo kulewenga bzomwe Davide adachita pomwe iye na wanthu omwe akhanawo akhabva njala? 4Iye adayenda mnyumba ya Mulungu achikatenga mikate ya chakupereka achidya inango achipambo wale ndiwo akhanawo kuti adyembo, yomwe pa pamtemo wache akhabvumiziwa kudya akhali wansembe okha basi.'' 5Kinangoka adati kuna iwo, ''Mwana wa Munthu ni Mbuya wa Sabata.''6Bzidachitika pomwe nsiku ina ya Sabata kuti adayenda mu sunagoge kukapfunzisa wanthu mwemo. Mwamuna winango akhali momo omwe boko lache la madidi likhali la kumpsimpsinika. 7Anembi na Afarisi akhamunyang'anisa kuti aone bwino penu angalimbise munthu nsiku ya Sabatayo, pala kuti aone thangwe la kumuzengera mulandu. 8Soma adabvimira bzakukumbuka bzao achiti kuna nyakupunduka bokoyo, ''Lamuka uyime pampikiti pa wanthupa.'' Apo munthu ule adalamukadi achiima popo.9Yesu adati kuna iwo, ''Nkikubvunzeni, nsiku ya Sabudu mpsakubvumuziwa kuchita bzabwino ayai kudzonga, kupulumusa moyo ayai kuudzonga?'' 10Kinangoka adachungunuka kuna iwo achiti kuna munthuyo, ''Futhula boko lako.'' Adafuthuladi. apo boko lire lidalimba lichilinganira ninga pa kutoma. 11Soma iwo adadzaliwa na ukali bwakusaya nabo lazau, achisewezana wina na mwayace kupangana bzomwe angachite kuna Yesu.12Bzidachitika kuti adayenda kuphiri kukapemphera. Adaphuphudza usiku bwense koko kupemphera kuna Mulungu. 13Kutachena, adachemera wakupfunzira wache, achisankhula khumi na awiri, omwe akhambawati atumwi.14Madzina ya atumwiwo yakhali Simoni (omwe akhamuti pomwer Petulo) na m'bale wace Andreya, Yakobo, Yohani, Filipi, Batumeyo, 15Mateu, Tomasi, Yakobo mwana wa Alufasi, Simoni omwe akhamuti pomwe zeloti, 16Yudasi mwana wa Yakobo, na Yudasi Isikariyoti, omwe adasanduka kapirikoni.17Kinangoka Yesu adabuluka nao pabodzi ku phiri lire achiima pa chithiphwa na thimu lense la wakupfunzira wace na thimu la wanthu azinji wakuchoka mphimpha za ku Yudea, Yerusalemu na ku magombe ya nyanza ya ku Tiro na Sido. 18Akhadabwera ,kudzabvesera na kudzalimbisiwa matenda. Wanthu wakutsautsika na mizimu ya kuipa adalimbisiwa pomwe. 19Aliyense popo adayezerayezera kuti atondombo kumukhuya thangwe mphamvu ya kulimbisa zjai ikhammalira, apo adalimbisa wenseo.20Kinangoka adacheukira wakupfunzira wace achiti, ''Wakudalisika ndimwe wakusaya, thangwe ufumu bwa kudzaulu m'bwanu. 21Wakudala ndimwe wakubva njala panopa, thangwe mumdzakhuta. Wakudala ndimwe wakulira pano, thangwe mumdzaseka.22Wakudala ndimwe omwe wina ankuwengani, na kukusankhulani achikulimulani nkulilamba dzina lanu kuti ndakuipa, thangwera Mwana wa Munthu. 23Sekerani nsiku nyoyo aop mogani na kusekera, thangwe mumdzakhala na mpfupo ikulitsa kudzaulu, thangwe abereki wao adachitambo tenepo kuna ananeri kalekalero.24Soma tsoka kuna imwe wa vida, thangwe mwatambira kale chinyamalizo chanu. 25Tsoka kuna imwe omwe mudakhuta lero, thangwe mumdzabva njala mtsogolo. Tsoka kuna imwe omwe mukuseka lero, thangwe mtsogolo mumdzalira maliro na kubonera.26Tsoka kuna imwe omwe wanthu ambasewera bzabwino bza imwe, thangwe ntenepoyombo ndimo abereki wao wakalekale akhachita kuna aneneri wakunama.27''Soma ndikulewa kuna imwe omwe mukundibva, kondani anyakukuzondani. 28Dalisani iwo wakukutembererani apo pemphererani wakukuboneresani.29Kuna iye wakukumenya phutu libodzi, perekera pomwe amenye linangolo. Penu winango amtenga chakubzala chako, nampodi kusunda kuti akubwezere. 30Pasani aliyense ankukumbiraniyo. Penu winango amtenga chinthu chanu, nampodi kusunda kuti akubwezereni.31Ndimo mumfunira kuti wina akuchitireni, chitanimbo tenepoyo kuna iwo. 32Penu mumbakonda okha omwe ambakukondani , kuna mpfupo yanyi kwa imwe? Thangwe neye anyakuphonya ambakonda omwe ambawakonda. 33Mukambachita bzabwino kuna okhawo wakukuchitiranimbo bzabwino, kuna mpfupo yanyi kwa imwe? 34Neye wakuphonya ambakumbizambo wakuphonya, kuti atambire pomwe ninga bzomwe adakumbizabzo.35Soma kondani anyakukuwengani apo achitireni bzabwino. Kumbizani, ndipo nampodi kudikhira kuti adzakupenimbo, apo mpfupo yanu imdzakhala ikulu, ndipo mumzakhala Wana wa Mulungu, thangwe iye ngwa chifundo kuna wanthu wakusaya kutenda na wakuipa. 36Khalani wa chifundo, ninga ndimo Baba wanu aliri.37Nampodi kuzenga, apo mumdzazengiwambo lini. Nampodi kutsimula, apo mumdzatsimuliwambo lini. Lekererani chakuipa cha winango, apo mumdzalekereriwambo.38Pasani, ndipo chimdzapasiwa kuna imwe. Mphimo yabwino-yakupondereza, wakugwedezeka pabodzi na wakukhaphwikira-umdzapunguzidwira mmanja mwanu. Thangwe mphimo yomwe mukuyezera, imdzapimidwambo tenepoyo pala imwe.39Kinangoka iye adawauza pomwe chifaniziro. ''Kodi zimola anga tsogolere zimola mwayache? Penu achichita tenepo, adzagwera wense m'dindi, iwo amdzatelepoyo lini ? 40Wakupfunzira angakule lini kuposa mpfunzisi, soma aliyense akapfunza kwenekwene ndipo iye ambakhala ninga mpfunzisi wace.41Thangwe lanyi mukuona kachitsotso kamkiti mdiso la mwayanu, soma neye kuona chitsotso chikulu chili mdiso mwanu? 42Ungauze tani mwayako, 'Mwayangu, bwera ndikuchose chitsotso mdiso mwako; pomwe iwe ukuona lini chitsotso chikulu ndicho chili mdiso lako? Wakubzithusa iwe! Chakutoma yamba kuchosa chitsotso mdiso mwako, kinangoko umdzaona bwino kuti uchose ching'ono chili mdiso la mwayako.43Thangwe palibe muti wabwino ndiwo umbabala bzibalo bzakubvunda, ayai muti wakubvunda kubala bzabwino. 44Thangwe muti uliwense umbadziwika na bzibalo bzache. Thangwe wanthu ambatchola lini nkhuyu mmuti wa minja, ayai kutchola mpesa pa mtungwi.45Munthu wabwino wakuchokera muchuma chabwino cha mumtima wache ambachosa bzabwino, apo munthu wakuyipa wakuchokera pa chuma chakuyipa cha mtima wache ambachosa bzakuyipa. Thangwe bzomwe bzadzala mumtima mwache ndibzo mulomo wache umbasewera.46''Thangweranyi mumbandichemera, 'Mbuya, Mbuya,' pomwe mumbabvera lini bzinthu bzomwe nimbalewa? 47Aliyense wakubwera kwa ine achibva mafala yangu achiyaphatisa basa, ninkuuzani ali ninga chiyani. 48Ali ninga munthu wakumanga nyumba, omwe adachera kwene kwene pansi achiimanga pa thanthwe lakulimba.Pomwe madzi yakudzala munkulo yadakhaphwikira, yakukhaphwikirayo yadakamenya nyumbayo soma neye kugwedeza, thangwe ikhadamangiwa bwakulimba bwino.49Soma munthu wakubva mafala yangu soma neye kuyaphatisa basa, ali ninga munthu wakumanga nyumba padzaulu pamataka seye kuchera. Pomwe madzi yakukhaphwikira kumenya nyumbayo, kankulumize idangwa, ndipo mulundo wache udamaliratu.''
71Pomwe Yesu atamala kusewera bzense wanthu akubva adapita mu Caperenawo.2Tsapano kenturiyo akhana kapolo wace wakumukonda zedi ndiye akhadwala mwa penupenu. 3Pomwe kenturiyo adabva bza Yesu, adatuma akulu wa Ayuda, kukamukumbira kuti adzalimbise kapoloyo. 4Pomwe adakafika kwa Yesu, adakamukumbira mwakungingimira, kuti, ''Akuthemera kuti imwepo mumuchitire bzobzi, 5thangwe ambakonda dziko lathu, apo pomwe ndiye omwe adatimangira sunagoge yathu.''6Yesu adapitiriza ulendo kuyenda nao. Soma pomwe adafendera pafupi na nyumba ire, kenturiyo adaatuma anzace kukamuuza kuti, ''Mbuya, nampodi kubziboneresa, thangwe ndikuthemera lini kuti imwe mungabwere mnyumba mwangu. 7Na thangwe limweri ndikuthemera lini kubwera kuna imwe, soma tondosewerani na mafala yokha apo nyabasa wanguyo anilimba basi. 8Nakuti ine ndina mpandombo wakutonga, ndina achikunda wa nkhondo wakuwanyang'anira. Ningati kwa wina, 'Ndoko,' apo ambayenda, na kuna winango, 'Bwera,' achibwera, na kuna kapolo wangu, Chita ichi,' ambachita.''9Pomwe Yesu adabva bzobzi, adadabwa naye, achichungunuka kuna thimu likhana iye lire achiti, ''Ndikulewa kuna imwe, kuti ndazunga mu Isarayeri neye kugumana chikhulupiriro ninga chochi,'' 10Pomwe akhadatumiwa wale adabwerera kunyumba kukhana mtenda kule, adakagumana zjai mtenda ule walimba.11Kutondo kuchoka popo, Yesu adayenda ku Naini, ndipo wakupfunzira wace na thimu lizinji lidayenda naye. 12Atafendera pafupi na msuwo wa mzinda ule, onani wanthu akhadatakula mwamuna wakufa kumbabula naye, mwana yekhayo kwa mai wace (omwe akhali a masiwa), napo thimu lizinji la wanthu wamumzindamo akhamuperekeza maiyo kuthenje. 13Pomwe Mbuya adamuona maiyo, adabva naye nsisi maninge achiti kuna iye, ''Nampodi kulira.'' 14Kinangoka adafendera achiphata baulu la matabwa ndilo akhadaikha thupiro, apo omwe akhadatakula wale adaima pulu. Adati, ''Mwanawe, ndikulewa kuna iwe, lamuka.'' 15Wakufa ule adalamuka nkukhala thonga nkuyamba kulewalewa, apo Yesu adampereka kwa mai wace.16Mantha yadawaphata wense, achipitiriza kutenda Mulungu, kuti, ''Mneneri mkulu walamusiwa pakati pathu'' na Mulungu pomwe waona wanthu wace.'' 17Nkhani ya Yesuyi idabvekera mu Yudeya mwensene na mphimpha za kuzungulira koko.18Wakupfunzira wa Yohani adamusimbira bzensebzi. Kinangoka Yohani adachemera wakupfunzira wace awiri 19nkuwatuma kwa Mbuya kukati, ''Kodi ndimwe omwe muli ,mkubwera, ayai tinyang'anire winango?'' 20Pomwer adakafendera pakhana Yesu, amuna wale adati, ''Yohani M'batizi watituma kudzabvunza kuti, ''Kodi ndimwe omwe muli mkubwera, ayai tinyang'anire winango?''21Nkanthawe kamwekoletu adalimbisa wanthu azinjitsa ku matenda yao yakusiyana siyana na wa mizimu ya bziwanda, ndipo na kwa azimola azinji pomwe achiwapa kupenya. 22Yesu adatawira achiti kuna iwo, ''Mungabwerera njira yanu, kuna Yohaniyo mukamuuze bzomwe mwaona na kubva. Azimola akutambira kuona, wakupunduka miyendo akufamba, wamapere akulimba, agonthi akubva, wanthu wakufa akulamuka pomwe achikhala na moyo, wakusaya achiuziwa mafala yabwino. 23Munthu ndiye anilekeza lini kukhulupirira ine thangwera bzomwe ndinkuchitabzi umweyo ngwakudalisika.''24Atumiki wa Yohani wale atayenda, Yesu adayamba kuuza thimu la wanthu bza Yohani, ''Mudaenda mchipululu mudakaona cani? Mtete kugwedezeka na mphepo? 25Soma mutaenda mudakaona cani? Munthu atabvala chakubvala chakungwerewera? Onani omwe ambabvala bzakuumira achikhala moyo wakusangalala ni omwe ali mu nyumba ya mpfumu. 26Soma mudaenda kukaona cani? Mneneri? Inde,ndikulewa kuna imwe, ndipo kuposa mneneri.27Uyu ni ule omwe kwaiye kudanembiwa, 'Onani, ndikukutumizirani mtumi wangu pa maso panu omwe amdzakonza njira yanu kutsogolo kwanu. 28Ndikulewa kuna imwe, mwa omwe abadwa mwa mkazi palibe ankula kuposa Yohani. Chensecho omwe ali pambuyo mu ufumu bwa Mulungu ni mkulu kuposa iye momwe aliri.''29(Pomwe wanthu wense adabva bzobzi, kuphatikidza na anyakukhomesa mitsonkho, adazindikira kuti Mulungu ngwa kulungama, thangwe adabatiziwa na ubatizo bwa Yohani. 30Soma Afarisi na adziwi wa bza mitemo ya utongi adagaza bzakulinga bza Mulungu pa iwo okha, thangwe akhalibe kubatiziwa na Yohani.)32''Na cani, tsono, ningandendemezere na wanthu wa mbwado uno? Ali ninga cani? 31Ali ninga wana wakusenzeka mu msika, omwe ambatambalala achimbachemerezana kumbati, 'Tidayimba bzitoliro pala imwe soma mulibe kubzina. Tidaimba nyimbo za pa nkhawa soma mulibe kulira.'33Nakuti Yohani m'batizi pakubwerabwera pache akhadya lini mkate neye kumwa vinyo, apo mukuti, 'Ana chiwanda.' 34Mwana wa munthu adabweta kudzadya achimwa, ndipo mukuti, Onani, ngwadyera ndipo mchiledzerere, mwayao wa anyakukhomesa mitsonkho na anyakuphonya!' 35Soma nzeru zimbaonekera na wana wace wensene.''36Tsapano m'bodzi wa Afarisi adachemera Yesu kukadya naye. Pomwe Yesu adapita mnyumba mwa Mfarisiyo, adatsamira pa meza mkumbadya. 37Onani, mukhana mkazi wa kuphonya mu mzindamo. Atazindikira kuti Yesu ali mnyumba mwa Mfarisiyo tsamire pa tebulo, adabweresa kamtsuko ka mafuta ya alabastero yakununtchira. 38Pomwe adaima kumbuyo pafupi na nzayo zace, nkumbalira, ada jojezera pa nzayo zace na misozi, nkumbapukusa na tsisi lache litali nkumbampsompsona nzayozo nkumbazipalanga mafuta ya kununtchirayo.39Pomwe Mfarisi adachemera Yesu ule adaona bzobzi, adaganiza mwa iye yekha, kulewa kuti, "Penu mamuna umweyu ni mneneri, ndiye kuti amdziwa yekha kuti mkaziyu nimbani na kubvimira pomwe kuti akumuphatayu mbani, kuti pomwe ana bzakuphonya.'' 40Yesu adamutawira achiti, ''Simoni, ndina chakuti ndikuuze.'' Adati, Chileweni, Mpfunzisi!''41Yesu adati, ''Nyakufiyalisi kobiri nwinango akhana wa mangawa awiri. M'bodziyu akhadafiyali ma denani madzana mashanu, winango makumi mashanu. 42Pomwe akhatazira kumubwezera, adawalekerera wensenewo. Tsapano mbani mwa awiriwa omwe amdzamukonda kwene kwene?'' 43Simoni adamutawira achiti, ''Ndikuona kuti ndiye adamulekerera zizinjiyo.'' Yesu afati kuna iye, ''Walewa bwino.''44Yesu adacheuka kuna mkaziyo achiti kwa Simoni, ''Ukuona mkaziyu. Ndapita mnyumba mwako. Ulibe kundipa madzi ya kutotesera nzayo zangu, soma iye watotesa nzayo zangu na misozi yace nkupukusa na tsisi lace. 45Ulibe kundimpsompsona, soma chipitire muno akanati kulekeza kumpsompsona nzayo zanguzi.46Ulibe kudzoza mumsolo mwangu na mafuta, soma iye wadzoza nzayo zangu na mafuta ya ,kununtchira. 47Na thangwe lori ndikulewa kuna iwe, bzakuphonya bzace, bzomwe bzikhali bzizinjitsa, bzalekereriwa----thangwe wandikonda maninge. Soma omwe walekereriwa pamkiti ambakondambo pamkiti.''48Kinangoka adati kuna mkaziyo, ''Bzakuphonya bzako bzalekereriwa.'' 49Omwe akhadatsamira naye pabodzi pa meza pale adayamba kusewezana wina na mwayace, ''Mbani umweyu ate mpakana kambalekerera bzakuipa?'' 50Kinangoka Yesu adati kuna mkaziyo, ''Chikhulupiriro chako chakupulumusa. Ndoko njira zako na mtenderer.''
81Bzidachitika kuti patapita kanthawe pankiti Yesu adayamba kuzunga mmizinda na mmiyi mizinji, kupfunzisa na kulalikira mafala yabwino ya ufumu bwa Mulungu. Khumi na awiri wale akhali naye, 2na azimai pomwe winango omwe akhadalimbisiwa matenda na mizimu yakuipa: Mariya omwe akhamuti pomwe Magadalene, omwe mwa iye mudabulisiwa bwiwanda bzinomwe; 3Joanna, mkazi wa Chuza, kapitao wa Herodi; Susanna; na azinjisa pomwe winango, omwe, ndibzo bzikhali mwa iwo, bzikhawagumanisa bzakusaya bza moyo wao wa nsikku na nsiku.4Pomwe thimu lizinji lidagwezekana, na wanthu winango kumbabwera kuchokera mmizinda ya uku na uku, adawauza chifanizo: 5''Mulimi winango adayenda kukafesa mbeu zace. Pomwe akhafesa, zinango zidagwera mmphepetere mwa mseu wina pakupita mkumbaziponda na nzayo, na mbalame pomwe za mdzaulu mkumbazijonkhona. 6Zina zidagwera pa thanthwe, apo pomwe zidatondo kukula pankiti, basi zjai zidaunyala thangwe pakhalibe mnyontho.7Zinango zidadodera pa uzuzu bwa minga, pomwe minga zire zidakurira pabodzi zidakoloweka mbeu zire. 8Soma zinango zidagwera pa mataka ya ndovolo bwino zichibala bzipatso dzana libodzi kuposa zidabzaliwa zire.'' Yesu atamala kusewera bzobzi, adlewa kuti. ''Omwe ana makutu yakubva, abve.''9Wakupfunzira wace adabvunza kuthumbudzula kwa chifanizochi. 10Iye adati, ''Chinsinsi cha kudziwa bza ufumu bwa Mulungu chaperekiwa kuna imwe, soma kuna winango nimbasewera m'bzifanizo basi, pala kuti podi 'kupenya soma nampodi aone, napo podi kubva soma nampodi abvesese.'11Tsapano uku ndiko kuthumbudzula kwache: Njerezo ni mafala ya Mulungu. 12Zomwe zidagwera mumseuzo ni wale omwe abva mafala, soma satana ambabwera kudzatenga mafalayo kuchoka mmitima mwao pala kuti nampodi akakhulupirire na kukapulumuka. 13Zomwe zidagwera pa thanthwe ni wale omwe, pomwe abva mafala, ambayatambira na nsangala. Mazi yalibe mizi, ambakhulupirira mkamphindi basi, soma munthawe ya mayezero ya satana ambafulumiza kugwa.14Njere zomwe zidagwera pa minga ni wale omwe ambabva mafala, mazi akatondo kuchoka popo kuyenda, ambakatanganika na bzakusamalira moyo, vida na bzakusangalasa moyo uno, ndipo bzakubala bza mafalayo bzimbakhwima lini. 15Soma mbeu ndizo zidagwera pa mataka ya ndovolo, awa ni wale, pakubva mafala bza chadidi bzire na mtima wabwino, ambayakoya pa bwino ndipo yambabala bzibalo na kupirira mwa kuderekha.16Palibe ndiye ambagasa nyale achiigwanankhira pa mtsuko ayai kuiikha kunyansi kwa kama.So, ambaiikha padecha pala kuti aliyense wakupita ambaone kutoya kwache. 17Nakuti palibe chakumpsinkhika chirichense ndicho chimdzakhala chakubisika basi neye kuonekera padecha. 18Ndiye tetekerani bwino bwino, thangwe kuna iye ndiye anabzo, amdzapasiwa bzakuthimizira popo, soma iye omwe alibe kale, neye bzomwe akuthemba kuti anabzobzo amdzatengeriwa.''19Kinangoka mai wache na abale wache adabwera kuna iye, soma adatazira kumufenderera pafupi thangwera thimu la wanthu. 20Iye adauziwa, '' Mai wanu na abale wanu abwera panjapa akudikhira kuti akuoneni.'' 21Soma yesu adawatawira, ''Mai wangu na abale wangu ni wale ndiwo akubva mafala ya Mulungu achiyachita.22Tsapano nsiku ina adapakira mwadiya na wakupfunzira wache, apo adawauza kuti, ''Tiyendeni ng'ambu ire ya nyanza.'' Adanyamuka. 23Soma pomwe iwo akhachapa mwadiya ule iye adagona tulo. Chonzi cha mphamvu maninge chidapuntha pa nyanza pale, apo mwadiya waoyo zjai udayamba kudzala madzi yakukhaphwikira, mwakuti aklhali pa mphole mphole.24Ndiye wakupfunzira wa Yesu wale adayenda pa iye achimutekenya nkummusa, kulewa kuti, ''Mbuya! Mbuya! Tiri mphole mphole kufa!'' Iye adalamuka achitsimula chonzicho na madzi yakukhaphwikirayo, zjai bzibvekeni nkunyamaliratu nkukhala zii. 25Apo adati kuna iwo, ''Chikhulupiriro chanu chiri paponi?'' Soma akhana mantha na kudabwa, ndipo adabvunzana, ''Munthu umweyu ngwa moda wanyi, wakuti kutondo kutsimula chonzi na madziya bzensene nkumubvera?''26Adayambuka na mwadiya ate ku mphimpha za wanthu wa ku Gerasa, komwe ni ng'ambu ya nyanza kuchoka ku Galileya. 27Pomwe Yesu adaponda ng'ambu ya gombe, adagumana mwamuna winango wakuchoka mu mzindamo omwe akhana bziwanda. Kwa nthawe itali akhambakhala pezi pezi seye kubvala chinthu, apo akhakhala lini mnyumba soma mu nthutu za mnthenje.28Pomwre adaona Yesu, adalira achigwa pafupi na iye achilewa mwakukuwa, ''Mumfuna kundichita chani, Yesu, Mwana wa Mulungu Wakulemekezekayo? Ndikukumbira kuti nampodi kundidzonga. 29Thangwe Yesu akhadatonga kuti chiwandaco chibule mwa munthuyo. Kazinji chikhambati chingagwa mmaso, neye kuchita kumumanga na waya na bzitsulo mmiyendo mwace nkumudikhirira popo, akhabwedza bzensebzo achithamangira mthengo.30Kinangoka Yesu adamubvunza iye, Dzina lako ndiwe yani?'' Iye adati, ''Legiyo,''thangwe bziwanda bzizinji bzikhadapita mwa iye. 31Bzidapitiriza kumukumbira kuti nampodi atonge kuti abziyendese kuchiphompho kwakuzika.32Tsapano thimu la nkhumba zizinji likhadyeseriwa m'phepete mwa phiri. Apo bziwandabzo bzidakumbira kuti abziyendese mwemo apo adabzibvuma. 33Natenepoyo bziwandabzo bzidabula mwa iye bzichikapita mwa nkhumbazo, apo nkhumba zensenezo zidathamangira kuchiphompho zichikamira mnyanza.34Pomwe amakabusa wa nkhumbazo adaona bzomwe bzachitikabzo, adathamanga kukasimba mmizinda na mmiyi. 35Kinangoko wanhtu adayenda kukatsimikiza bzidachitikabzo achikafika pomwe pakhana Yesupo achikaonadi mwamuna adabulisiwa bziwandayo. Akhali khale pa nzayo za Yesu, atabvala bzakubvala bzali phee; ndipo wanthuwo adachita mantha.36Tsapano omwe akhali popo kumbaona adawasimbira ndimo munthu wabziwandayo adalinmbisidwira. 37Kinangoka wanthu wensene wa mphimpha za ku Gerasako adauza Yesu kuti achoke kumweko, thangwe akhadaphatiwa na mantha makulu. Apodi iye adapakira mwadiya ule achibwerera mmambuyo.38Kinangoka mwamuna omwe adamuchosa bziwandayo adakumbira Yesu kuti ayende naye, soma Yesu adamubweza, nkumuuza kuti, 39''Bwerera kwanu ukalewe bwino ndibzo Mulungu wakuchitira.'' Munthu ule adabwereradi achimbasimba mu mzinda mwense ndibzo Yesu adamuchitira.40Tsapano pomwe Yesu adabwerera, thimu la wanthu lidamutambira iye, thangwe likhamudikhirira. 41Onani, mwamuna winango dzina lache Jairo, omwe akhali m'bodzi wakutsogolera sunagoge, adabwera kudzagodama pa nzayo za Yesu, nkumukumbira kuti afike kumui kwace 42thangwe mwanace mkazi wa magole khumi na mawiri omwe akhali yekhayo basi akhadwala mwa penu penu. Pomwe Yesu akhayenda kumui koko thimu lensero la wanthu lidatsomoka nyomi kumutewera.43Tsapano ,mkazi pomwe winango akhali popo omwe adamala magole khumi na mawi akudwala matenda ya kuchoka mulopa mwakuti aliyense adatazira kumulimbisa . 44Adaphathika mmambuyo mwa Yesu achiwenda nkukwanisa kukhuya pa ponta pa chakubvala chache, apo kamkulumize mulopayo udadumiratu kubulako.45Yesu adati, ''Mbani wandiphatayu?'' Pomwe wensene adagaza, Petulo adati, ''Mbuya, thimu la wanthu lakuzungulirani kuchita kutinyana terepayu pafupiletu na imwepo.'' 46Soma Yesu adati, ''Winango wandiphata utowa, ndadziwa thangwe ndabva mphamvu zangu zabula mwa ine.''47Pomwe mkaziyo adadziwa kuti bzafika pakuti angabisike lini seye kumuzindikira, adabwera ali kunjenjemera achigwa pansi patsogolo pa Yesu. Pamaso pa wanthu wense mkaziyo adazimbula zjai thangwe ndiro adaphatira iye na ndimo adalimbira kamkulumize. 48Kinangoka adati kuna iye, Mkaziwe, chikhulupiriro chako chakulimbisa. Ndoko mu mtendere.49Pomwe akali mkati kulewalewa, winango adafika kuchoka mnyumba ya mkulu wa sunagoge, achiti, ''Mwananu mkazi ule wamalizika. Nampodi kuboneresa pomwe mpfunzisiyu,'' 50Soma pomwe Yesu adabva bzobzi, adamutawira Jairo, Nampodi kubva mantha; khulupirirani basi, anilimbisiwa.''51Pomwe adafika panyumbayo, adalambiza aliyense kupitambo mkatimo, so kupambula Petulo, Yohani, Yakobo na mai wache na babache wa mwanayo basi. 52Tsapano wanthu wensene popo akhalira na kumbadandaula bza mwanayo, soma iye adati, ''Nampodi kulira; alibe kusaika uyu soma watondo kugona.'' 53Soma adayamba kumunyongodola, pakudziwa kuti akhadasaika meju.54Kinangoka adamuphata boko lache achimuchemera mwakukuwa, kuti, ''Mwanawe, lamuka!'' 55Mzimu wache adabwerera, achilamuka kamkulumize. Adawauza kuti mwanayo amupe chinthu kuti adye. 56Abereki wache akhali wakudabwa, soma iye adawatsinda kuti nampodi auze munthu bzomwe bzachitikabzi.
91Iye adachemera khumi na awiri wale pabodzi achiwapa mphamvu na ulamuliro kubulisa bziwanda bzense na kulimbisa matenda. 2Adawatuma kukalalikira bza ufumu bwa Mulungu na kulimbisa atenda.3Iye adati kuna iwo, ''Nampodi kutakula chirichense pa ulendo bwanubu----neye mpswimbo, neye chakuikhira kobiri, neye mkate, neye kobiri, neye pomwe nsapato zakumbakachinja. 4Nyumba iriyense ndiyo munkapitayo, kakhaleni momo mpakana kudzanyamuka.5Mbuto ndiyo ankakutambirani lini, pakukachoka mumzinda umweyo, kakunkhumuleni pfumbi kunzayo zanu ninga umboni kuna iwo pa mangwana. 6Kinangoka adanyamukadi kuyenda nkumbapita na mmiyi, kufamba achimbalalika bza mafala ya Mulungu na kumbalimbisa atenda palipense.7Tsapano Herodi wachiwanga adabva bzense bzomwe bzikhachitika, ndipo adawawidwa mtima thangwe bzikhabveka kuti nyamuya Yohani walamuka, 8apo winango nkumbati Eliya waonekera, apo winango pomwe akhambati nyamuya mneneri winango wa kale maninge walamuka. 9Herodi adati, ''Yohani ndidamugwata msolo. Mazi mbani pomwe umweyo ndiri mkubva kuchita bzobzi?'' Apo adayezera yezera kuti mpaka amuone.10Pomwe atumi wale adabwerera adamusimbira bzensene ndibzo adachita. Kinangoka iye adawatenga iwo nkuyenda nawo mwa kachete chete ku mzinda wa Bitisaida. 11Soma pomwe thimu la wanthu liadabva bzobzi, lidamutewera basi. Iye adawatambira achiwauza mafala ya ufumu bwa Mulungu, achilimbisa wale ndiwo akhafunika kulimbisiwa.12Tsapano kukhafamba kuchidoka, apo khumi na awiri wale adabwera kuna iye achidzati, "Balalisani wanthuwa pala kuti ayende mmiyi ya pafupi pano na mdzikomu kukanyang'ana mbuto za kugona na bzakudya, thangwe tiri pano mpa mtetete patekha.'' 13Soma adati kuna iwo, ''Apeni ndimwe bzakuti adye.'' Iwo adati, ''Tina mikate minayi yokha na nsomba ziwiri basi---pokha pokha tichite kuyenda kukawagulira bzakudya wensenewa.'' 14(Pakhana amuna pafupifupi madzana mashanu.) Iye adati kuna wakupfunzira wace, ''Akhazikeni mmagulu ya wanthu makumi mashanu mashanu.''15Adachitadi bzobzo achiwauza kuti akhale pansi. 16Nkutenga mikate mishanuyo na nsomba ziwiri zire, achijiguma kudzaulu, achibzidalisa nkubzinyema nyema bzidupsa, achibzipasa kuna wakupfunzira wale mkubzigawa kuna wanthu mmathimu mule. 17Wensene adadya achikhuta, bzakusala bzichikhongobzewa---ate kudzala bzitundu khumi na bziwiri bza mvululu.18Bzidachitika pomwe ndipo Yesu akhapemphera payekha, wakuphunzira wache akhali nawo pabodzi. Adawabvunza, kuti, ''Wanthuwa akumbati ndine yani inepano?'' 19Iwo adatawira achiti, ''Yohani M'batizi. Soma winango akumbati ndimwe Eliya, apo winango pomwe akumbati ndimwe nyamuya mneneri winango wakalekale mwalamuka.''20Kinangoka iye adati kuna iwo, ''Tsono imwepombo mukumbati ndine yani?'' Petulo adatawira, ''Mkhirisitu wa Mulungu.'' 21Soma adawachenjeza na kuwapanganiza kuti nampodi ambazimbuliretu kuna wanthu bzimwebzo, 22kulewa kuti, ''Mwana wa Munthu akufunika kumbabonera kumene na bzinthu bzizinji apo pomwe kuti amdzalambiwa na akulu wa wanthu na akulu wa ansembe na anembi, apo achidzaphiwa ndipo nsiku yachitatu achidzalamusiwa.''23Kinangoka adati kuna iwo wense, ''Penu winango amfuna kutewera inepano, abzilambe yekha achitakula mtanda wache nsiku zense anditewere bwino. 24Aliyense wakupulumusa moyo wache amdzautaya, soma wakubvuma kutaya moyo wache thangwera ine amdzaupulumusa. 25Kodi phindulo liri paponi munthu kubzitengera bza mdziko mwense, chensecho mkudzataya ayai kupagali moyo wache.26Wakuchita manyazi na inepano na mafala yangu kubodziya, kuna iye Mwana wa Munthu amdzachita nayembo manyazi pakudzabwera mu ulemerero bwa Baba na anjero. 27Soma ndikulewa chadidi kuna imwe, kuti pana winango ndiye aima pano omwe amdzalawidza lini imfa akanati kuona ufumu bwa Mulungu.28Tsapano patapita nsiku zisere Yesu atasewera mafala yoya, adatenga Petulo, Yohani na Yakobo kuyenda nawo kuphiri kukapemphera. 29Pomwe akhapemphera, nkhope yache idachinja maonekedwe, apo bzakubvala bzace pomwe bzidachinja kukhala bzichena mwakutoya.30Onani, amuna awiri akhalewalewa naye,Mose na Eliya 31omwe adaonekera mu ulemerero, kumbasewera naye bzakunyamuka kwace, komwe ati adzakamalizire mu Yerusalemu.32Tsapano Petulo na wale akhanawo akhali mtulo, soma pomwe akhanati kugona adaonadi ulemerero bwache na wanthu awiri omwe akhadaima naye. 33Pomwe akhayenda kuchoka pakhana Yesupo, Petulo adati kuna iye, ''Mbuya, mbzabwino ife kuoneka mbuto ino. Mbatiye tiomange bzikhuthi bzitatu, chibodzi chanu, chinango cha Mose na chinango cha Eliya.'' ( Akhadziwa lini bzomwe akhalewalewa.)34Pomwe akhalewalewa bzobzi, mtambo udabwera kudzawampsinkha, apo akhabva mantha kupita mumtambomo. 35Mafala yadabveka kuchoka mumtambomo, kulewa kuti , ''Uyu ni, mwanangu omwe adasankhukambo; mutetekereni.'' 36Mafalaya yataseweriwa, Yesu zjai adaoneka ali yekha. Iwo adakhala chete nsiku zimwezo neye kuuza munthu ndibzo adaonabzo.37Tsapano mangwana yache pakubuluka m'phiri mule, thimu la wanthu lidakagumana naye. 38Onani, mamuna wina pa chithimu pale, adakuwa kulewa kuti, ''Mpfunzisi, ndikukumbirambo mukaone mwanangu wachimuna, thangwe ndina mwana m'bodziyo basi. 39Mukuona, ana chiwanda ndipo ambadzidzimuka dzidzimuka nacho; chimbamuchitisa kugwa pansi nkumbachoka thobvu kukamwa. Chimbanesa kunyaula apo chimbamusiya na mpsukuda zakugopsa. 40Ndidakumbira wakupsunzira wanu kuti achibulise nsiku zinango atabwera soma adachitazira.41Yesu adatawira achiti, ''Imwe mbwado wakusaya chikhulupiriro na wa mphumbza, nimdzakhala namwe mpakana lini kumbakulekererani basi? Bweresani mwananuyo kuno.'' 42Pomwe mnyamatayo akhabwera naye, chidamumenyesera pansi na kumng'ambisa. Soma Yesu adatsimula chiwandacho achilimbisa mwanayo, nkumubwezera kuna babache.43Apo wensene adadabwa na ukulu bwa Mulungu. Pomwe wense akhali mkati kudabwa bzomwe bzidachitikabzo, iye adati kuna wakupfunzira wace, 44''Bvumani mafalaya yakhazikike mmakutu mwanu: Mwana wa Munthu amdzaperekiwa mmanja mwa wanthu.'' 45Soma alibe kubvesesa mafala yoya. Yadabisiwa kuna iwo, pala kuti nampodi adziwe kuthumbudzula kwache, chensecho pomwe adachita mantha kubvunza kuthumbudzula kwacheko.46Kinangoka okha okha tsapano adayamba kumbabvunzana kuti mkulu pa wensewo mnbani. 47Soma Yesu, pakubvimira bzomwe akhakumbuka mmitima mwaobzo, adatenga kamwana kang'ono achikapfuwira pakhadaima iyepo 48achiti kuna iwo, ''Omwe amtambira mwanayu mu dzina langu, watambira ine; apo wakutambira ine, watambirambo iye ndiye adandituma. Thangwe omwe ali mng'ono maninge pa mwensemwe ndiye mkulu umweyo.''49Yohani adatawira, ''Mbuya, ife pomwe tidaona winango akhabulisa bziwanda mu dzina lanu tidamuletsa, thangwe tikhalibe kutsagana naye pabodzi pa ulendo bwathubo.'' Yesu adati, 50''Nampodi kumbamuletsa,'' ''Thangwe aliyense ndiye akukuwengani lini ngwanu umweyo.''51Pomwe nsiku zidafendera kuti iye atakuliwe, adafuna kuti nkhope yace ikaonekere ku Yerusalemu. 52Iye adatuma mitumi kutsogoloko, apo idayenda ichikapita mmuyi wa ku Samariya kukakonzesera bzense pala iye. 53Soma wanthu koko alibe kukamutambira thangwe akhadakonza kale bzakukaonekera nkhope yache ku Yerusalemu.54Pomwe wakupfunzira wache Yakobo na Yohani adaona tenepoyo, adati, ''Mbuya, mukufuna tichemerese moto kudzaulu udzawadzonge awa?'' 55Soma adazungunuka achiwatsimula, 56apo basi zjai adaenda muyi winango.5758Pomwe akhafamba mu mseu, winango adati kuna iye, ''Nimkutewerani kulikwense muniyendako.'' Yesu adati kuna iye, ''Nkhandwe zina mauna yakukhala, apo mbalame za mdzaulu pomwe zina bzitsa, soma Mwana wa Munthu alibe neye pakutsamira msolo wache pokha.59Apo adati kuna winango, ''Nditewere,'' Soma adati, ''Mbuya, nditome kuyenda ndikafuchire babangu.'' 60Soma adati kuna iye, ''Leka wakusaika afuchirane wakusaika okha okha. Soma pala iwe, ndoko ukalalikire kutali bza ufumu bwa Mulungu.''61Ndiye winango pomwe adati, ''Nimdzakutewerani, Mbuya, soma nditome kukagoneka wa kumuyi kwangu.'' 62Yesu adamutawira, ''Palibe munthu ambaphata gejo achinyang'ana mmambuyo omwe angathemere mu ufumu bwa Mulungu.''
101Tsapano bzitamala ibzi, Mbuya adasankhula winango makumi manomwe (bzakunemba bwinango bzakale bzimbati pomwe makumi manomwe soma bzinango bzimbati makumi manomwe na mawiri) achiwatuma kunja awiri awiri kutsogola mmizinda na mmiyi yentsene komwe iye akhadasala pang'ono kuyenda. 2Iye adati kuna iwo, "Bzakukolola bzawandisa,soma anyabasa achepa. Tsono kumbilani Mbuya wa bzakukololabzo atume anyabasa akakolole.3Ndokoni njira zanu. Onani, ndikukutumani ninga ntchere za mabira pampikiti pa mphumphi. 4Nampodi kutakula chola chakuikhira kobiri, ayai chola chapaulendo, ayai shango, apo nampodi kupasa moni munthu munjiramu.5Nyumba iriyense munkapitayo, katomeni kulewa kuti, 'Myendere ukhale pa nyuma iyi!' 6Penu mwana wa mtendere ali popo, mtendere wanu umdzakhala pa iye, soma penu neye, umdzabwerera kuna imwe. 7Kakhaleni mu nyumba yoyo kudya na kumwa bzomwe amkakupanibzo, thangwe nyabasa ambathemera na malipiro yache. Nampodi kumbakachita kubula nyumba iyi mkumbakapita inango.8Mzinda uliwense mumkapitayo angakakutambirani, kadyeni ndicho ankakupanicho 9apo kalimbiseni atenda omwe mumkawagumana momo. Kaleweni kuna iwo. 'Ufumu bwa Mulungu bwafendera kuna imwe.'10Mungakapita mumzinda wanthu seye kukutambirani, kayendeni mmiseu yache mukakuwe kuti, 11Neye pfumbi lokha ndiro laphatirira kunzayo kwathuku tikulikunkhumula kuna imwe! Soma dziwani ichi: Ufumu bwa Mulungu bwafendera.' 12Ndikulewa kuna imwe kuti pa nsiku imweyo zjai mzinda wa Sodomu ungadzabveriwe nsisi kusiya na mzinda umweyo.13Tsoka kuna iwe,Chorazini! Tsoka kuna iwe, Betisaida! Lichikhala basa likulu ndilo lidaphatika kuna imwe lidaphatika ku Tiro na ku Sido, khali zjai wanthu koko atalapa kale, khali akhala kubvala bziguduli na kudzola dotha. 14Soma Tiro na Sido bzingadzapuse kuwalekerera bzakuipa bzao pa nsiku ya kutonga kusiyana na imwe. 15Iwe, Caperenao, ukukumbuka umdzakwiziwa kudzaulu? Nada, umdzagwesiwa mu Hade.16Omwe ambabvera imwe wabvera ine apo omwe ankulambani walamba pomwe ine, apo ndiye anilamba inepano walamba pomwe ndiye adanditumayo.''17Makumi manomwe wale adabwerera achisekera, kulewa kuti, ''Neye bwiwanda bzikhabula basi mu dzina lanu.'' 18Yesu adati kuna iwo, '' Ndikhaona Satana akugwa kuchoka kudzaulu ninga mpheni. 19Onani, ndakupani mphamvu zakufamba pomwe pana nyoka na mphiriri, na pense pomwe pana nyakukuwengani, apo palibe chinthu ndicho chimdzakudzongani munjira iriyense. 20Soma nampodi kusekera na bzokhabzi basi nada, kuti mizimu ikhakubverani, soma sekerani kuti madzina yanu yanembiwa kudzaulu.''21Panthawe yokha yokhayo adasekera mu mzimu wakuchena achiti, ''Ndikukuthembani, Baba, Mbuya wakudzaulu na pansi, thangwe mudampsinkha bzinthubzi kuna adziwi na anyakubvesesa muchib zizimbula kuna wale omwe ambapfunzisika lini, ninga wana ang'ono. Inde, Baba, nakuti tenepoyo bzidakudekerani pakubziona.22Bzinthu bzense bzaperekiwa kuna ine kuchoka kuna Babangu, apo palibe ndiye amdziwa kuti Mwanayu mbani kupambula Baba, apo pomwe palibe ndiye amdziwa kuti Babayu mbani kupambula Mwana na wale omwe Mwanayu wawasankhula pala kuti azimbule bza iye.''23Apo iye adachungunuka kuna wakupfunzira wache achiwauza mwa kanonono. ''Wakudalisika ndiwo omwe akuona bzomwe mukuonabzi. 24Ndikulewa kuna imwe kuti aneneri azinnjitsa na mafumu makulu yadakhumba kuonambo bzinthu mukuonabzi soma alibe kubziona, na kukhumba kubva bzomwe mukubvabzi, soma alibe kubzibva.''25Onani, mdziwi mkulu wa mitemo ya utongi adaima kuti amuyezere iye, nkulewa kuti, ''Mpfunzisi, ndichite tani kuti ndikapite mmoyo wa muyaya?'' 26Yesu adati kuna iye, ''Mumtemo wautongi mudanemba tani? Mumbalilewenga tani?'' 27Iye adatawira achiti, ''Ukonde Mbuya Mulungu wako na mtima wako wensene, na mzimu wako wensene, na mphamvu zako zensene, na bzakukumbuka bzako bzensene, na mnansi wako na iwepo pomwe mwenekachiro.'' 28Yesu adati kuna iye, ''Watawira bwino.Chita bzobzi tsono, apo umdzakhala na moyo.''.''29Suma iye, pakufuna kubzikomesera yekha adati kuna Yesu, ''Kodi mnansi wangu mbani?'' 30Yesu adamutawira achiti, ''Munthu winango akhafamba kuchokera ku Yerusalemu kuyenda ku Yeriko. Panjira adaphatiwa na akapondolo, omwe adamupsokonyola bzinthu bzache achimmenya, mkumusiya atatsala pang'ono kufa.31Mwamwayi wansembe akhafambambo njira imweyo, apo pomwe adamuona, adapandulira kumphepete achipitirira. 32Ndendende pomwe adafikambo mu Levi, atafika pambutopo mkumuona, adapandulira kumphepete achipitirira pomwe basi.33Soma Msamariya winango, pakupitambo na njira zache pomwe ninga wale, adafika pomwe ule akhali. Atamuona, adabva naye nsisi. 34Adamufenderera achimumanga ma galagadula bzilonda bzachebzo, atabzithira mafuta na vinyo. Adamupakiza pa nyama yomwe akhadapakira iye yekha achikamutula mmanja mwa wakutchenkha alendo, achimusamala. 35Mangwana yache kutachena adachosa kobiri ziwiri za denarii, nkupagali kuna wenekachiro wa pambutopo, achiti, ' Mutchenkheni uyu, apo chirichense munimudzongeracho, pakubwerera nimdzapagali ine.'36Nguponi pa atatuwa omwe ukukumbuka kuti akhali mnansi wache wa omwe adamenyiwa na akapondolo ule? 37Iye adati, ''Omwe adaonesa nsisi kuna iyeyo.''Yesu adati kuna iye, '' Tsono ndoko umbakachitembo tenepoyo.''38Tsapano pomwe akhafamba, adapita mmuyi winango, apo mkazi winango dzina lache Malita adamutambira mnyumba mwache. 39Akhana nana wache dzina lache Mariya, omwe akhakhala pa nzayo za Mbuya nkumbabva mafala yache.40Soma Malita akhadatanganika maninge kukonzesera chakudya. Adabwera kuna Yesu achiti, ''Mbuya, mulibe nabzo basa kani kuti nana wangu ule wandisiyira ndekha basa lense lakuphikali? Muuzeni tsono andithandizembo.'' 41Soma Yesu adamutawira achiti, ''Malita, ukubziboneresa na bzinthu bzizinji, 42soma chakufunika mchinthu chibodzi. Mariya ule wasankhula chomwe mchabwino maninge, chomwe chimdzatengiwa lini kuna iye.''
111Bzidachitika nsiku inango kuti Yesu akhanamata mbuto inango. Atamaliza, m'bodzi wa wakupfunzira wache adati kuna iye, ''Mbuya, tipfunzisenimbo kapempheredwe ninga ndimo Yohani akhapfunzisira wakupfunzira wache.2Yesu adati kuna iwo, ''Pakupemphera lewani kuti, 'Baba, mbalithembeke dzina lanu thangwedi ndakulemekezeka. Ufumu bwanu mbabubwere.3Tipeni ife lero chakudya chathu cha lero. 4Tilekerereni bzakuipa bzathu, ningambo ndimo timbalakererera ndiwo tinawo mathangwe. Nampodi kutitengera kwa kukatiyezera.'''5Yesu adati kuna iwo, ''Mbani waimwe achikhala na mwayache, nkumuyendera pakati pa tsiku, kukamuuza kuti, 'Mwayangu, ndikumbizembo pau zitatu zamtero, 6thangwe mwayangu wabwera kuchoka kumseu, apo ndiribiretu neye kalikense kakumupa'? 7Kinangoka ali myumba ule mkumutawira kuti, 'Nampodi kundinesa. Ndafunga kale msuwo, ndipo wana wangu, na ine, tensene zjai tagona kale. Ningakwanise lini kumuka pomwe nkukupa pauzo. 8Ndikulewa kuna imwe, neye achikhala kuti iye walamba basi kumuka soma nakuti iye ni mwayanu, muchisaya manyazi nkukumbira pomwe basi, anilamuka achikupani pau zizinji ate zjai kuposa zomwe mukhadafunazo.9Ndikulewa pomwe kuna imwe, kumbirani, ndipo mumdzapasiwa; psagani, ndipo mumdzabzigumana; gogodani, ndipo chimdzafunguliwa kuna imwe. 10Thangwe aliyense wakukumbira amdzapasiwa, ndipo wakupsaga psaga amdzabzigumana; ndipo kuna iye wakugogoda, chimdzafunguliwa.11Mbani baba pa imwepa, mwananu achikukumbirani nsomba, mungamupase nyoka mmalo mwa nsombayo? 12Ayai achikumbira dzayi, angampase mphiriri? 13Mthangwe lache, penu mudaipa dziwani kupasa mphatso zabwino kuna wana wanu, mtenepo pomwe Baba wanu wakudzaulu amdzapasa Mzimu Wakuchena kuna iwo wakumukumbira?''14Tsapano Yesu adabulisa chiwanda chakusaya kulewalewa. Pomwe chiwandacho chidabula, mwamuna omwe akhali bewewe ule adayamba kulewalewa, apo thimu lawantu lidadabwa. 15Soma wanthu winango adati, ''Mthangwera mphamvu ya Berezebule, mtongi wa bziwanda, ndipopa akukwanisa kubulisa bziwanzabzi.''16Winango adamuyezera achifuna kutoma kuona chizindikiro chakuchokera kudzaulu. 17Soma Yesu adabvimira bzakukumbuka bzao achiti kuna iwo, ''Ufumu bulibwense bwakugawanika bumdzapasuka, apo muyi wakugawanika okha umdzamala.18Penu Satana ngwakugawanika yekha, ufumu bwache tsono bumdzalimba tani? Pakuti mwati nimbabulisa bziwanda thangwera mphamvu ya Berezebule. 19Penu nimbabulisa bziwanda thangweradi Berezebule, tsono wanuwambo ambabulisa na mphamvu yayani? Thangwera ibzi, iwo amdzakhala atongi wanu. 20Soma penu nimbabulisa bziwanda na chala cha Mulungu, ndiye kuti zjai ufumu bwa Mulungu bwafika kuna imwe.21Pomwe munthu wamphamvu omwe ana bzida bzakukwana anilindira nyumba yache, bzombo bzache bzimdzakhotchererewa, 22soma penu panionekambo nyamphamvu kuposa iye achimugonjesa, wamphamvuyo amdzapsokonyola bzensene bzomwe akhathemba achituta bzombo bzace bzensenebzo. 23Omwe ana lini ine akundiwenga umweyo, apo ndiye ambagwezekana lini na ine amdzamwazikana.24Pomwe mzimu wakuipa wabula mwa munthu, umbakafamba kupita mbuto zakusaya madzi kupsaga kuti ukapume. Ungakasaya mbuto, umbati, 'Zjai ndibwerere kumuyi kwangu ndiko ndikhakhala pakutoma.' 25Ungabwerera, umbakagumana mnyumba mule zjai mudapsairiwa ndipo mudalongosoka. 26Kinangoka umbabwerera kukatengana na inzache minomwe yakuipa maninge kuposa iwo ndipo yensene imbabwera kudzakhala momo. Tsapano mumdzaona kuti khalidwe la munthu ule limbakhala lakuipa kunyanya zjai kuposeratu ndimo akhaliri pakutoma pale.27Bzidachitika kuti pomwe akhasewera bzobzi, mkazi winango adakuwa pa thimu lire achiti kuna iye, ''Chakudalisika chiberekero chidabala imwe na tsuku ndiro mudamama imwe. 28''Soma iye adati, Pomwembo, mbakudalisika ndiwo ambabva mafala ya Mulungu achiyakoya.''29Pomwe thimu likhafamba lichiwanda, Yesu adayamba kulewalewa kuti, ''Mbwado uno ni mbwado wakuipa. Umbapsaga bzizindikiro, seye kudziwa kuti palibe chizindikiro ndicho chimdzaperekiwa kupambula chizindikiro cha Yona. 30Pakuti ninga ndimo Yona adakhalira chizindikiro kuna wanthu wa ku Nineve, mtenepoyombo ndimo Mwana wa Munthu amdzakhalira chizindikiro kuna mbwado uno.31Mfumukazi ya ku m'wera imdzalamuka pa nsiku ya kudzatongiwa na wanthu wa mbwado uno ichidzawatsimula, thangwe imdzabwera kuchokera ku malekezero ya dziko lapansi kudzabva nzeru za Solomoni, ndipo onani, winango mkulu kuposa Solomoniyo ali pompano.32Amuna wa ku Nineve amdzaima pa chitongero na wanthu wa mbwado uno achidzatsimula, thangwe adalapa na kulalika kwa Yona, ndipo onani, winango mkulu kuposa Yona ali pompano.33Palibe, ndiye angagase nyale, achiyiikha pakumpsinkha ayai pa dengu, soma padecha, pala kuti aliyense wakupita mwemo ambaone kutoya kwache. 34Diso lanu ni nyale ya thupi. Pomwe diso lanu liri bwino, thupimbo lensene limbadzala na kutoya. Soma pomwe diso lanu laipa, thupi lanu lensene limbadzala kupsipa na mdima. 35Tsono, chenjerani kuti kuwala kuli mwa imwe nampodi kusanduke mdima. 36Tsapano thupi lanu lensene lingadzala na kutoya seye nkukhala na mbalawande ya mdima, ndiye kuti thupi lanu lensene limdzakhala ninga ndimo nyale imbangwerewerera kutoya pa imwe.''37Pomwe adamaliza kulewalewa, Mfarisi adamukumbira kuti akadye naye kumuyi kwace, natenepo Yesu adayendadi achikakhala nkutsamira pa meza. 38Mfarisi ule adadabwa kuona kuti Yesu alibe kutoma kusamba mmanja pakulalira pale.39Soma Mbuya adati kuna iye, ''Tsapano, imwe a Farisi mumbatsuka kunja kwa kaneka na palato pamene mkati mwanu mudadzala na umbava na upandu. 40Imwe wanthu wakunyansa! Nim'bodzibodziyo lini omwe adalenga kunja ndiye adalenga pomwe mkati? 41Perekani bzomwe bziri mkati ninga chithandizo, apo bzinthu bzense bzimdzakhala bwino kuna imwe.42''Soma pikado kuna imwe Afarisi, thangwe mumbapereka tumbeu twakununtchira, chitowe na bzense bzakumela bza mmunda, soma mumbadana na chilungamo na chikondi cha Mulungu. Mbzakufunika kuchita bzachilungamo na kukonda Mulungu, seye kutazila kuchita pomwe bzinthu bzinango.43Pikado kuna imwe Afarisi, thangwe mumbakonda bzakukhalira bza kutsogolo mma sunagoge na kumbamusiwa mwa ulemu mmisika. 44Tsoka kuna imwe thangwe muli ninga nthutu zakusaya bzizindikiro zomwe wanthu ambaponda nkumbafamba popo seye nkudziwa.''45M'bodzi mdziwi mkulu wa mitemo ya utongi adati kuna iye, ''Mpfunzisi, bzomwe mukusewerabzi mukulimula pomwe na ife kubodzi.'' 46Yesu adati, ''Pikado kuna imwe, apfunzisi wa bzamitemo ya utongi! Thangwe mumbasenzesa wanthu kachitigu zakunesa kutakula, soma imwe neye kudzusambo chala chibodzi chokhambo kuwathukula kuti apepukidwe kachitiguzo.47Pikado kuna imwe thangwe mumbawaka nthutu za anenerri, pomwe mba abereki wanu omwe adawapha. 48Tsono ndimwe mboni apo mukutawiriza ku mabasa ya abereki wanuwo, thangwe mchadidi kuti adawapha ndiwo apo mukuwakadi nthutu zaozo.49Na thangwe iri pomwe nzeru ya Mulungu idati, ''Nimdzawatumizira ananeri na atumwi, apo amdzawaboneresa ate na kumbadzapha winango.' 50Mbwado uno tsono, ndiwo umdzatawira mulandu wa mulopa wensene wa ananeri omwe udajoja kuyambira pa kutoma pa kulenga dzikoli, 51kuchokera pa mulopa wa Aberi mpakana mulopa wa Zakaliya, ndiye adaphiwa pakati pa guwa la nsembe na nyumba ya kachisi. Inde, ndikuti kuna imwe, mbwado uno umdzatawira milandu imweyi.52Pikado kuna imwe adziwi wa mitemo ya utongi, thangwe mwathawisa chavi cha nzeru; mumbapitambo lini mwemo mwekha, apo mkumbakhotcha pomwe wale wakufuna kupita mwemo.''53Pomwe Yesu adachoka popale, anembi na Afarisi adamugaza achigegedzana naye pa bzinthu bzizinji. 54Kukhala kudikhila iye kuti amubve mafala ya pakamwa pache yomwe angasewere.
121Panthawe yoyo , pomwe wanthu bzulu bzizinji adagwezekana pabodzi mwakuti kumbachita kupondana, iye afayamba kusewera kuna wakupfunzira wache chakutoma, ''Chenjeani na Afarisi wamtima wa kufufuma kuli kubzithusa.2Soma palibe ndicho chimdzabisika seye nkuzimbulika padecha, apo palibe ndicho chimdzabisala seye kudzadziwika. 3Tsono chirichense chomwe mukusewera mu m'dima chimdzabvekera padecha, napo bzomwe mumsewera pakhutu mmasubi yakumata bzimdzabvekera pansodzi pa nyumba.4Ndikulewa kuna imwe, abale wangu, lekani kugopa wale ndiwo amdzapha thupi lanu, apo akamala alibe chakuchita nalo. 5Soma ndikukuchenjezani bza ndiye mumbamugope. Gopani ule ndiye, angapha, ana mphamvu yakukuthusani mu ng'anjo ya moto. Inde, ndikulewa kuna imwe, gopani umweyo letu.6Nserenga ziwiri kodi zimbagulisiwa lini tungwingwingwi tuwiri tumkiti tumkiti? Chensecho neye ibodzi yokha imdzayebwiwa .lini pa maso pa Mulungu. 7Soma neye tsisi lokha la mumsolo mwanu limbadziwika basi kuwanda kwache. Nampodi kugopa. Ndimwe wakufunikira kuposa nserenga zizinjizo.8Ndikulewa kuna imwe, aliyense ndiye ambandibvuma pamaso pa wanthu, Mwana wa Munthu amzamubvumambo pamaso pa anjero wa Mulungu, 9soma ndiye amndilamba pamaso pa wanthu amndzalambiwambo pamaso, pa anjero wa Mulungu. 10Aliyense wakusewera makiriyado kuna mwana wa Munthu, amdzalekereriwa, soma iye wakuchitira makiriyado Mzimu Wakuchena amdzalekereriwa lini.11Angadzakupfuwirani mma sunagoge, kuna atongi, na kuboma, nampodi kuchita thupo kuti mumdzakasewera tani pa kubzikhotcherera kwache, ayai kuti mumdzakasewera chiyani, 12thangwe Mzimu Wakuchena umdzakupfunzisani pa nthawe yoyo bzakuti mulewelewe.''13Apo winango pa thimu pale adati kuna iye, ''Apfunzisi, muuzeni mano wanguyu tigawane vida ya masiyei. 14Yesu adati kuna iye, ''Munthu iwe, mbani adandiikha mtongi ayai mkhala pakati wanu?'' 15Iye adati kuna iwo, ''Bzitchenkhe wekha pala kuti ukhale kutali na chilakolako cha dyera, thangwe moyo wa munthu sikuti umbatengera kawandidwe ka vida ndiyo anayo.''16Tsapano Yesu adawauza chifaniziro, kuti, ''Munda wa munthu winango udabala bzinthu kwenekwene, 17ndiye adakumbuka mwaiye yekha kulewa kuti, 'Ndichite tani, thangwe ndiribe mbuto ya kukwana kukoyera bzakukololabzi?' 18Iye adati, 'Nimchita tene, nimpasula magwangwaya ndipakase makulu yache, apo mwemo tsapano ndimo nimdzakoyera mbeu na bzinthu bzinango. 19Nilewa kuna mzimu wangu, 'Mzimu, unikoya bzombo bzizinji ate magole mazinji. Puma bwino, dyaya, mwaya, khala wa kusekera.'''20Soma Mulungu adati kuna iye, 'Munthu wakupusa iwe, maulo yano mzimu wako wakukwanira, apo tsono bzinthu wakonzekerabzi, bzimdzakhala bza yani?' 21Umo ndimo munthu ambakhalira mkumbakhala na vida mwa iye yekha soma mkukhala seye wakusauka pa maso pa Mulungu.'22Yesu adati kuna wakupfunzira wache, ''Natenepo ndikukuuzani, nampodi kukhala na thupo na moyo wanu, kuti mumdzadya chani, ayai bza thupi lanu, kuti mumdzabvala chani. 23Thangwe moyo umbaposa chakudya apo thupimbo limbaposa bzakubvala.24Ganizirani mbalame za apsololo, zimbabzala lini ayai kukulola. Ziribe ma gwangwa ayai nkhuti, soma Mulungu ambazidyesa. Ndimwe wakufunikira maninge kuposa mbalame! 25Mbani wa imwe na kudandaula angakwanise kuthimizira kutalika pankiti pokha kwa moyo wache? 26Penu tsono mukukwanisa lini kuchita kachinthu kamkiti kokha, msabwanji tsono mumkukhala na thupo na ndiko kwatsalaku?27Ganizirani maluwa---ndimo yambakulira. Yambaphata lini basa, yambangwereka lini. Tsono nimkuuzani kuti, neye mfumu Solomoni chaiyo muulemerero bwache bwensene iribe kubvala neye ninga dzuluwa libodzi la yamweya. 28Ningati Mulungu ambabvazika upsa bwa mthengo, ndibo bulipo lero lokha, apo mangwana zjai bukutenthiwa, ndiye tani kuna imwe amdzakubvazikani moda wanyi, O wanthu wakuchepa chikhulupiriro imwe!29Nampodi kubonera kupsaga bzakuti mudzadye na bzakuti mudzamwe, apo lekani thupo. 30Pakuti wanthu wensene padziko pano ambapsaga bzinthu bzobzi, neye apo Babanu ambadziwa pomwe kuti imwe mumbabzifunambo.31Soma psagani ufumu bwache, apo bxinthu bzobzi bzimdzathimiziriwa kuna imwe. 32Nampodi kugopa, tumabira imwe, thangwe Babanu akufuna maninge kukupani ufumu.33Gulisani bzomwe munabzo mupase wakusaya. Bzikonzereni phukusi la kusaya kumala--- vida ya kudzaulu yomwe imdzamala lini. Yomwe neye mbava ingafikire lini, ayai pomwe mchenje kuidzonga. 34Pakuti pomwe pana vida yanu mtima wanumbo umdzakhakla popo.35Khalani wakubzimangira mchiuno apo nyale zanu zikhale zakugaka, 36apo khalani ninga wanthu wakudikhira mbuya wao pomwe akubwera kuchoka ku phwando la maloozi, kuti pomwe wafika achigogoda kamkulumize adzamufungulire.37Wakudala mba anyabasa omwe mbuya wao amdzawagumana adapenya pa kubwera kwa iye. Indetu ndikulewa kuna imwe, iye amdzabzimangira mchiuno achidzawakhazika pansi pa meza bwino, apo amdzabwera kudzawatumikira. 38Apo mbuyayo achibwera pomwe kudzazonda kachiwiri ayai kachitatu, mkudzawagumana adapenya pomwe basi, zjai mbakudalisika anyabasa amweo.39Soma dziwani ichi, achikhala mwenekachiro nyumba akhadziwa nthawe ya kubwera mbava, angadabvumalini nyumba yache kutcholiwa. 40Khalanimbo wakukonzeka, thangwe Mwana wa Munthu ankubwera pa nthawe ndiyo mukuidikhira lini.''41Petulo adati, ''Mbuya, chifanizochi mukuchilewa pala ife tekha ayai kuna aliyense?'' 42Mbuya adati, ''Mbani tsono bwana wakukhulupirika na wanzeru ndiye mbuyache amdzampasa anyabasa wace kuti awapase mbali yao ya chakudya pa nthawe yache. 43Wakudala ni kapolo ndiye mbuya wache amdzamugumana akuchita bzobzi pakudzabwera iye. 44Indetu ndikulewa kuna imwe iye amdzamusiira kuti anyang'anire bzinthu bzache bzense.45Soma penu kapoloyo anilewa mumtima mwace, 'Mbuyayu akuchedwa kubwera,' achiyamba kumbamenya anyabasa wachimuna na wachikazi nkumbadyerera na kumwa na kumbaledzera, 46mbuya wa kapolo umweyo amdzafika nsiku ndiyo iye akhakhulupirira lini na pa nthawe yakuti iye akudziwa lini apo amdzamugwata ma pidaso achidzaikha winango wakusaya kulungama mmalo mwa iye.47Kapolo umweyo, pakuchita kudziwa bzikufuna mbuyache soma neye kukonzekera kuchita bzimfuna mbuyachebzo, amdzamenyiwa na mabakera mazinji. 48Soma ndiye alibe kudziwa achichita bzakuthemera kumenyiwa nabzo, amdzamenyiwa na mabakera yakuchepa. Soma wense ndiwo apasiwa bzizinji, kuchokerambo kwa iwo bzizinjibzo bzimdzafunika, napo ule ndiye walongesiwa bzizinji, bzizinjimbo amdzakumbiriwa kuchoka kuna iye..49''Ndidabwera kudzagasa moto dziko lapansi, apo zjai nimbafuna terepayu litagasiwa kale. 50Soma ndina ubatizo bwa kubatiziwa nabo, napo ndimo ndachitisiwira manyazi mpakana bzitamala!51Mukukumbuka ninga ndidabwerera kudzapereka mtendere pa dziko lapansi? Nada, ndikukuuzani soma kugawanisa pang'ono. 52Pakuti kuchokera tsapano mpakana mtsogolo muno amdzakhala ashanu mnyumba ali wakugawikana---atatu kugandukira awiri, apo awiri kugandukira atatu. 53Amdzagawikana, babamunthu kugandukira mwana napo mwana kugandukira babache, mamunthu kugandukira mwanache wachikazi napo pomwe mwana kugandukira mamache, mabzala wachikazi kugandukira muloola wache napo muloola kugandukira mabzala wache wachikazi.''54Yesu adalewa pomwe kuna thimu la wanthu, ''Mungaona mtambo ukuchokera kumadokero, kamfulumize mumbati, mvula ikubwera,' apo bzimbachitikadi. 55Chonzi chingambachokera kum'wera, mwati, kunipsa maninge,' apo bzimbachitikadi. 56Wachinyengo imwe, mumbadziwa kuzindikira bza nyengo ya dziko lapansi na kudzaulu, soma mumbataza tani kubvimira bza nthawe za tsapanopa lino?57Thangweranyi mumbataza kudziwa bzabwino bza imwe wenekachiro. 58Pakuti mungatsagana na nyakuphonyerana naye pakuyenda kuna nyakutonga mirandu, panjira chitani bzakuti mukhale naye pansi mwayanuyo pala kuti nampodi akakufikizeni kuna nyakutongayo, na tenepo nyakutonga ule amdzakuperekani lini kuna apolisi, ndipo mpolisiyo amdzakuthusani lini mkaoko. 59Ndikulewa kuna imwe, mungadzabule lini pomwe panja mpakana mutapagali kobiri zensene ndizo mumdzatchajiwa.
131Panthawe imweyo, wanthu winango popo adamuuza iye bza wanthu waku Galileya winango omwe Pilato adatenga mulopa wao mkusanganiza na nsembe zao. 2Yesu adawatawira kuti, ''Mukukumbuka kuti a Galileya amwewo akhali wakuphonya maninge kuposa a Galileya winango wense thangwera kuti adabonera terepoyo? 3Nada, ndikukuuzani. Soma penu munilapa lini, mwensenemwe mumdzamalambo psiti moda umweyo.4Ayai wanthu khumi na asere waku Siloamu wale omwe nsanza idawagwera achiferatu, mukukumbuka kuti akhali wakuphonya maninge kuposa wanthu wense wa mu Yerusalemu? 5Nada, ndikukuuzani pano. Soma penu munilapa lini, mwense mumdzamala psiti.''6Yesu adalewa fanizo iri, ''Munthu winango akhana muti wa mkuyu ataubwala mmunda mwache mwa mpesa ndiye adayenda pamutiyo kukanyang'ana nkhuyu mwemo soma alibe kukagumana neye ibodzi. 7Munthu ule adati kuna nyabasa wache, 'Ona, ate magole matatu tsapano ndikumbabwera kuyezera kuti ndidzatchembo nkhuyu mmutimu soma nimbagumana mulibe basi. Ugwate zjai. Mazi phindu lache ndiponi pala kutondo kusukwisa mataka?'8Nyabasa wa mmunda ule adatawira achiti, 'Mbuya , ulekeni gole libodzi lino lokha ndiukonzere mkulekule kuzungulira komanso ndiuthire ndovolo. 9Gole la mangwana ungabala nkhuyu, ni bwino; soma ungatazira pomwe, mudzaugwate tsapano!'''10Tsapano Yesu akhapfunzisa mu sunagoge inango nsiku ya sabudu. 11Onani, mkazi winango akhali popo omwe adamala magole khumi na masere akutsautsika na chiwanda cha kulefula thupi. Akhadagongonyekeratu msana apo zjai akhatha lini pomwe kumbaima bwino bwino dzololo.12Pomwe Yesu adamuona, adamchemera achiti, ''Mkaziwe kulefuka kwako kwatsudzuliwa. 13''Adamubzatika manja yache, apo zjai kamkulumize udathamuka achitenda Mulungu. 14Soma mkulu wa sunagoge ire bziribe kumukomera pakuona kuti Yesu adalimbisa munthu nsiku ya sabudu. Apo mkulu ule adatawira achiti kuna thimu lire, ''Pana nsiku zitanthatu zakuthemera kuphata basa. Penu mumfuna kulimbisa wanthu mumbabwere nsiku zozo, neye kuti nsiku ya sabudu nada.15Mbuya Yesu adamutawira achiti, ''Wanthu wachinyengo imwe! Kodi imwepo mumbatsudzulira lini ng'ombe za pa kalosa ayai mabulu yanu pachingwe muchikazimwesera kumadzi nsiku ya Sabata? 16Mbzibodzibodzimbo na uyu mwana wa Abrahamu, omwe Satana akhadamumanga ate magole khumi na mawiri yamtero, tsapano mumfuna kuti mfundo zachezo nampodi zitsudzuliwe nsiku ya Sabata''17Pomwe adasewera bzobzi, wensene omwe akhamugaza wale zjai adachita manyazi, soma thimu lizinji likhasekera na chifundo ndicho adamuchitiracho.18Ndiye yesu adati, ''Ufumu bwa Mulungu buli ninga chani, apo ningabundendemezere na chani? 19Buli ninga kanjere ka muti wa mastade ndiko munthu adakatenga achikathusa mmunda mwace, apo kadakula mkusanduka chimuti chikulu, mwakuti mbalame za mdzaulu zidamanga bzitsa mmitawi yace.''20Iye adalewa pomwe, Ningabundendemezere na chani ufumu bwa Mulungu? 21Buli ninga bzakufufumisa mkate bzomwe mkazi adatenga achisanganiza na magaba matatu ya ufa bwa tirigu mpakana bwense budafufuma.''22Kinangoka Yesu adafamba kumbapita mmizinda na mmiyi, kupfunzisa kumbayendera ku Yerusalemu. 23Munthu winango adati kuna iye, ''Ati amdzapulumuka ni wanthu wakuchepa basi?'' Iye adati kuna iwo, 24''Bonerani pala mudzapite pa kamsuwo kakupsindiza, thangwe, ndikulewa kuna imwe, azinji amdzayezera kuti apitembo, soma amdzatazira kupita.25Mwenekachiro nyumba akadzatondo kumuka mkufunga msuwo, basi mumdzaima panja mkumbadzamenya msuwoyo mkumbadzati, Mbuya, Mbuya, tifungulirenimbo kani.' Iye amdzakutawirani kuti, ' Nimkudziwani lini imwepo neye kuti mwachoka kuponi.' 26Ndiye mumdzati, 'Tikhambadya nkumbamwa namwe ife pale ate muchimbapfunzisa mmiseu yathu mwayebwa zjai.' 27''Soma amdzatawira, 'Ndati, nimkudziwani lini ndiko mwachokera. Bulani popa, imwe mwense wakusaya kulungama!'28Ndiye kumdzakhala kulira na kububuda mano mungadzaona Abrahamu, Isaki, na Yakobo, na aneneri wensene mu ufumu bwa Mulungu, imwe mkudzaponyiwa kunja. 29Amdzabwera kuchoka ku machibese, kumadokero, kumpoto na ku mmwera, achikhala pa meza mu ufumu bwa Mulungu. 30Dziwani ichi, wakunyozekeratu amdzakhala wakutoma, apo ndiye mumbamtenga kuti ngwakufunikira maninge amdzakhala wakumaliziraletu umweyo.''31Pa nthawe ibodzibodziyo, Afarisi winango adabwera achiti kuna iye, ''Ndokoni chokani pano thangwe Herodi amfuna kukuphani.'' 32Yesu adati, ''Ndokoni mukaiuze nkhandweyo, 'Onani, ndikubulisa bziwanda na kulimbisa matenda lero na mangwana, apo nsiku ya chitatu nimdzakwanisa bzomwe nimfuna.' 33Natenepo, mbzabwino kupitiriza lero, mangwana na mkucha, thangwe mbzakubvumiziwa lini pala mneneri kuphedwera kunja kwa Yerusalemu.34Yerusalemu, Yerusalemu omwe umbapha aneneri na kumbaboma ndiwo atumiziwa kuna iwe. Kazinji nimbafuna kukhongobza wana wako ninga ndimo nkhuku imbakulubzira mtumba wace mmaphapidwe mwace, soma ulibe kufuna bzobzi. 35Ona, nyumba yako yalamwiwa. Ndikulewa kuna iwe, umdzandiona lini pomwe mpakana udzalewe kuti, 'Wakudala ndiye omwe wabwela mdzina la Mulungu.''
141Bzidachitika pa nsiku inango ya Sabudu, pomwe adakapita mnyumba mwa mkulu m'bodzi wa Afarisi kukadya mkate, kuti akhamunyang'anisisa maninge. 2Onani, pamwepo pakhana mwamuna wina wakudwala matenda ya edema. 3Yesu adabvunza adziwi wa mitemo ya Ayuda na Afarisi, ''Mbzakubvumiziwa kulimbisa nsiku ya Sabudu, ayai neye?''4Soma iwo adakhala chete. Tsono Yesu adamuphata iye boko, achimuuza kuti ambayende. 5Iye adati kuna iwo, ''Mbani wa imwe ndiye achikhala na mwana mamuna ayai ng'ombe ya pakalosa yomwe ichikhala yagwera mumchera nsiku ya sabudu angakaichose lini kunja?'' 6Iwo adatazira kutawira bzinthu bzobzi.7Pomwe yesu adaona omwe akhadachemeriwa atasankhula bzakukhalira bzabwino, adaasewera chifanizo kuna iwo achiti, 8''Mungachemeriwa kumadyerero ya maloozi, nampodi kumbafikira kukhalira pakulemekezeka neye, thangwe pinango pense winango amdzakhala wachemeriwambo wakulemekezeka kuposa imwepo. 9Munthu ndiye wachemera awiri mwensenemwe ule angadzafika, amdzati kuna imwe, pasani awa mbuto yanu mwakhalayi,' apo zjai na manyazi mumdzapitirira muchikakhala pa pezipezi chaipo.10Soma mungachemeriwa, ndokoni mukakhale pa pezi pezi, pala kuti ndiye wakuchemeraniyo angabwera, adzachite kukuuzani kuti, 'Mwayangu, ndoko kakhale pabwino pale.' apo tsapano mumdzapasiwa ulemu na wense omwe akhalambo pa mezapo na imwe. 11Thangwe nyakubzikuza yekha napamdzachepesiwa apo wakubzichepesa amdzakwiziwa.''12Yesu adati pomwe kuna ule nyakuchemera wanthuyo, ''Mungambapereka chakudya chakulalira ayai phwando, nampodi kumbatondo kuchemera anzanu, azimano wanu, ayai adzinza okhaokha ayai anansi wanu wa vida, thangwe amweo angadzakuchemereranimbo bzao, zjai mumdzakhala ninga mukupagaliwi.13Soma mungakonza phwando, chemerani wale wakusaya, wakupunduka, wakudzedzemwa, na azimola, 14apo mumdzadalisiwa , thangwe amwewo angathe lini kukubwezerani. Na tenepo mumdzapagaliwi pa nsiku ya mmukiro wa anyakulungama.''15Pomwe mwam'bodzi omwe akhadakhala pa meza pale na Yesu adabva bzobzi, adati kuna iye, ''Wakudalisika omwe amdzadya mkate mu ufumu bwa Muliungu!'' 16Soma Yesu adati kuna iye, ''Munthu winango adakonza phwando achichemera wanthu azinjitsa. 17Pa nthawe ya phwandolo adatuma nyabasa wache kukauza omwe akhadawauza kale wale kuti, 'Bwerani, thangwe bzense tsapano bzamala kukonziwa.'18Wensene adayamba kupereka mathangwe yakutazira kubwera komkule. Wakutoma adati kuna iye, Ndagula kumene munda, ndiye ndikufuna kuyenda kukauona. Pirizi ndikupepesa.' 19Winango pomwe adati, 'Ndagula kumene ng'ombe khumi za pa kalosa, apo zjai ndikuyenda kukaziyezera. pirizi ndikupepesa.' 20Apo winango adati, 'Ndaloola kumene mkazi, natenepo ningakwaniselini kubwera.'21''Nyabasa ule adabwera kudzauza mbuya wache bzobzi. Apo mwenekachiro wa nyumbayo adakalipa achiti kuna nyabasa wache. ''Zjai ndoko kamfulumize mmiseu na mmizinda ukachemere anyakusaya, wakupunduka, azimola na anyakudzedzemwa. 22''Nyabasa ule adati, 'Bzanu mwatonga bzachitika apo pomwe mbuto ikalipodi.'23Mwenekachiro ule adati kuna nyabasa wache, 'Ndoko zjai mmiseu na mmaluwa apo ukakuse wanthu abwere muno, pala kuti nyumba yangui idzale. 24Nakuti ndikulewa kuna imwe, wale wense omwe ndikhadawachemera, amdzalawidza lini phwando languli.'''25Apo thimu lizinji likhamutewera, ndiye adazungunuka achiti, 26''Penu alipo wakubwera kuna ine ndiye ambawenga lini, babace, mamace, mkazache, wana wache, azimano wache chaiwo, angathe lini kukhala wakupfunzira wangu umweyo. 27Omwe angakwanise lini kutakula mtanda wache mkunditewera angakwanise lini kukhala wakupfunzira wangu umweyo.28Pakuti mbani wa imwe ndiye angakhumbe kumanga nsaka seye kutoma kukhala pansi kuwerengera kuti wakontcheza bzipangizo bzakukwana kumalizira basa lache lense? 29Seye apo, angachera kuti aimange mkutazira kuimaliza, wensene wakumuona amdzayamba kumunyogodola, 30kuti, 'Munthu uyu akhadayamba kumanga soma adatazira kumalia.'31Apo ayi nimfumunyi ingayende kukachita nkhondo na inzache, seye nkutoma kukhala pansi kubvunza nzeru kuti penu ingakwanise na wanthu wache bzulu khumi kukamenyana na mfumu inango ndiyo inambo wache bzulu makumi mawiri? 32Penu neye yaona kuti ingakwanisanenao lini, nthawe ndiyo thimu lankhondolo likadali kutali, imdzatumiratu mtumi wakukumbira chibverano cha mtendere. 33Apo tsono, omwe akhathe lini kutula bzense bzomwe anabzo angakwanise lini kukhala wakupfunzira wangu umweyo.34Munyu ngwabwino, Soma penu wamala mphamvu ya kukoma kwace, ungasanduke tani pomwe munyu? 35Bziribe phindu kuti mataka ayai mudwi wa ndovolo. Umbataiwa,. Ndiye ana makutu yakubvera abve bzobzi.''
151Tsapano wense wakukhomesa mitsonkho na anyakuphonya adabwera kuna Yesu kudzabvesera. 2Afarisi na anembi adang'ung'dza kuna wina na mwayache, kumbalewa kuti, ''Munthu uyu ambatambira anyakuphonya, ate kufikzana kumbadya nawo pabodzi.''3Yesu adasewera nawo mchifanizo, achiti, 4''Mbani wa imwe, achikhala nayo mabira yache dzana libodzi ndiye bira m'bodzi achitayika , angasiye lini makumi mapfemba na mapfemba yale mthengo, mkuyenda kukapsaga m'bodziyo ate mpakana kumugumana? 5Ndiye angakamugumana ambamukupika pa phewa achisekera.6Akafika pamuyi, ambachemera anzache na anansi, achiwauza, 'Sekera nandeni pabodzi thangwe ndagumana bira wangu ndiye akhadatayika.' 7Ndikulewa kuna imwe kuti mdendendembo, kumdzakhala kusekera kudzaulu thangwera nyakuphonya m'bodzi ndiye walapa, kusiyana na makumi mapfemba na apfemba omwe amfuna lini kulapa.8Ayai mbani mkazi achikhal na tukobiri khumi twa ngwingwingwi, omwe achitaya kabodzi, angagase lini nyale, achipsaira mnyumbamo, mkupsaga palipense ate kukabulukira. 9Angakagumana ambachemera anzache na anansi, kuti, 'Sekera nandenimbo pabodzi, thangwe ndagumana kobiri ndiyo ikhadataika.' 10Mdendendembo, ndikulewa kuna imwe, kumdzakhala kusekera pamaso pa anjero wa Mulungu pala m'bodzi ndiye watembenuka.'11Apo Yesu adati mwamuna winango akhana wana wachimuna awiri. 12Apo mg'onoyo adati kuna babache, 'Baba, ndipasenimbo mbali ya vida yanui ine.' Apo adamugawira vidayo.13Tsapano patapita nsiku zakuchepa mg'ono ule adalongedza bzache bzensene achichoka mkuyenda dziko la kutali, apo kumweko adakadzonga vida yache yensenene ire mwa kalabvadza. 14Tsapano atamala kusakaza bzensene bzire mdiko mule mudagwa kambzombzo mkulu maninge, apo zjai adayamba kubonera.15Adayenda kukaphata basa kuna munthu winango mdzikomo, omwe adamutumiza kumunda wache kumbakadyesera nkhumba. 16Akhambaumirizika kudya bzakudya bza nkhumbabzo thangwe pakhaliube munthu wakumupasa chakudya chirichense.17Soma pomwe adakhala pansi kukumbuka, adati, 'Anyabasa wa baba mbangasi ndiwo ana chakudya chakukwana, soma ndiri kuno kufanayo njala terepayu? 18Nimnyamuka zjai ndimbabwerere kuna babangu, apo nimkalewa kuti, ''Baba, ndaphonyera kudzaulu na imwe kubodzi. 19Ndikuthemera lini pomwe kuchemeriwa mwana wanu; mundisanduse ningati m'bodzi wa anyabasa wanu.'''20Apo mnyamata ule adanyamuka kubwerera kumui kuna babache. Pomwe akadali patali, babache wale adamouna achibva naye nsisi, achithamanga kukamukumbatira achimumpsompsona. 21Mwana ule adati kuna iwo, 'Baba, ndaphonyera kudzaulu na imwepo kubodzi. Ndikuthemera lini kuchemriwa mwana wanu.'22''Babache wale adati kuna anyabasa wache, 'Bweresani kamfulumize chakubvala chabwino maninge chire, mumubvazike, mumubvazike pomwe chibangiri ku boko lache na shango kunzayo zache. 23Kinangoka bweresani kamkono ka ng'ombe kakunenepa kale muphe tichite phwando na kusekera! 24Thangwe mwanayu akhadafa, apo tsapano zjai ana moyo. Akhadatayika, apo tsapano waoneka.' Kinangoka adayamba kusekera.25Tsapano mkulu wace akhali kumunda. Pomwe akhabwera achifendera pa muyi pale, adabva nyimbo na kubzina. 26Adachemera nyabasa m'bodzi achimubvunza chomwe chikhachitika. 27Nyabasa ule adati kuna iye, 'Mano wako wabwera apo babanu apha kamkono kakunenepa kale thangwe wabwera ali bwino bwino.'28''Mkulu wacheyo adakalipa apo alibe kupita momo, apo babache adabula achimuuza kuti apite. 29Soma mkuluyo adatawira babachewo achiti, 'Onani, magole yenseya ndakuphatirani basa pano, apo ndiribe kulamba bzomwe mukhanditonga kuti ndichite, soma mulibe kundipa neyembo kantchere kambuzi kamkiti pala kuti ndisekererembo na anzangu. 30Soma pomwe mwananuyu wabwera, omwe adadzonga vida yanu kukamalira maputa uko, mubveke zjai mkumuphera letu kamkono kakunnepa bwino.'31Baba ule adati kuna iye, 'Mwanawe, ukhana ine pano nthawe zensenezi, apo bzangu bzensene mbzako pomwe. 32Soma mbzabwino kuti ife tisekere thangwe mano wakoyu akhafa, tsono zjai tsapano ana moyo,' akhadatayika, apo tsapano waoneka.'''
161Yesu adauza wakupfunzira wache, ''Pakhana munthu winango wakudala omwe akhana nyabasa mkulu wakumbanyang'anirambo anyabasa anzache, apo mwenekachiro ule adauziwa kuti nyabasa mkuluyo akhadzonga vidayo. 2Apo mwenekachiro vida ule adachemera nyabasa mkuluyo achimuuza kuti, 'Mchiyani ndicho ndikubva kuna iwe? Ndipase bzakunemba bzense bza mawerengero ya vida yangu, thangwe zjai ukuthemera lini pomwe kukhala nyabasa wangu iwepo.'3''Nyabasa ule adakumbuka, 'Ndichite tani popa, nakuti zjai mbuya wangu akundichosa basa? Ndiribe mphamvu zakulima, apo pomwe ndina manyazi na kukumbira. 4Ndadziwa zjai ndibzo nimchita, pala kuti angandichosa basali, wanthu adzanditambire basi mmiyi mwao.'5Kinangoka nyabasa ule adachemera wensene omwe akhana mangawa yache, apo adabvunza wakutoma ule, 'Paja una mangawa zingasi kuna mbuya wangu?' 6Adati, 'Dzana libodzi la magaloni ya mafuta ya kudya.' ''Adati kuna iye, 'Tenga nsengwa imweyi, khala pansi kamfulumize, nemba kuti makumi mashanu.' 7Kinangoka nyabasa mkulu ule adati pomwe kuna winango, 'Paja iwe unande mangawa zingasi?' ''Adati, 'Malata dzana libodzi ya tirigu.' Adati kuna iye, 'Tenga nsengwa yakoi nemba kuti makumi masere.'8Mbuya ule zjai adamutenda nyabasa wakusaya chilungamo ule thangwe adachita bzakudeka. Thangwe wanthu wanthawe zino ambachita bzabwino pa wanthu wawo wakuwadziwa basi kusiyana na wana wachilungamo. 9Ndikulewa kuna imwe kuti bzikonzereni mwekha ashamwali thangwera kuchita chilungamo pakobiri, pala kuti zikadzamala adzakutambireni mmiyi mwao.10Omwe ambakhulupirika pa bzing'ono, ambakhulupirika pomwe pa bzikulu. 11Penu mulibe kukhulupirika pa kobiri zakusaya chilungamo, mbani amdzakukhulupirirani pa kobiri chaizo? 12Penu mulibe kukhulupirika pa kuphatisa basa bzinthu bza mwenekachiro, mbani amdzakupani kobiri zanu chaizoizo?13Nyabasa angakhale lini na ambuya awiri, thangwe pinango pense amdzakonda m'bodzi pa awiriwo achiwenga winangoyo, ayai amdzatumikira m'bodzi achinyozera bza winangoyo. Mungatumikire lini Mulungu na vida.''14Tsapano Afarisi omwe akhakonda kobiri, adabva bzensebzi, apo adamulimula iye. 15Iye adati kuna iwo, ''Mumbabzisandusa wachilungamo pa maso pa wanthu, soma Mulungu ambadziwa mitima yanu. Iybze wakubzithusa pa maso pa wanthu , amdzachepesiwa pa maso pa Mulungu.16Mitemo ya utongi na aneneri bzikhaphata basa nthawe ndiyo Yohani adabwera. Kuchokera nthawe imweyo ate pano mafala ya ufumu bwa Mulungu yakulalikiwa basi, apo aliyense akuyezera kuterezera. 17Soma mbzakupusa kuti kudzaulu na dziko lapansi bzimale kusiyana na fala neye libodzi lokha la mtemo kumala basa.18Aliyense wakuzimbula mkazache mkukaloola winango, wachita chigololo, apo pomwe mamuna nyakukaloola mkazi wakuimbuliwayo wachita pomwe chigololo.19''Tsapano pakhana mkulu wina wakudala omwe akhambabvala bzakuumira achimbasangalala na vida zace. 20Wakusauka winango wakumbakhalira kukumbira dzina lace Lazaro akhambadzatuliwa pa mpita wa litsito lace, uku thupi lense liri nsungu zokha zokha 21achimbadya mvululu zomwe zikhambagwa pa meza ya nyakudala ule. Mbwayambo zikhambabwera kudzanyanguta bzionda bzachebzo.22Bzidachitika kuti nyakusauka ule adasaika achitakuliwa na anjero mkuyenda naye kuna Abrahamu. Nyakudala ule adasaikambo achikafuchiriwa, 23apo mu Hade, pakubva kupsa, adajiguma maso yache achiona Abrahamu patali na Lazaro pamphepete pache.24Apo adakuwa kulira kuti, 'Baba Abrahamu, ndichitirenimbo nsisi ine mtumeni Lazaroyo, pala kuti adzabvwike nsonga ya chala chache mmadzi adzajejeresembo lirime languli, thangwe ndikubva kupsa maninge mu moto muno.'25''Soma Abrahamu adati, 'Mwanawe kumbukira mmoyo wako udatambira bzabwino bzensene, apo Lazaro umo akhali ninga wakuchita bzakuipa. Soma tsapano akunyamaliziwa muno, apo iwe uli mu bzakuwawa. 26Pambali pa bzensebzi, chiphompho chakuzika chiri pakatipa, pala kuti wakufuna kuchoka kuno kufika koko atazire, ayai pomwe kuchoka koko pala kufika kuna ife kuno.'27''Nyakudala ule adati, 'Ndikukukumbirani Baba Abrahamu, kuti mumutume kumuyi kwa babangu------- 28thangwe ndinambo abale wangu ashanu-------pala kuti akawachenjeze, kuti nampodi ayezere kudzafikambo mbuto ya matsautso ninga ino.'29''Soma Abrahamu adati, 'Iwo ana maso na aneneri; alekeni abvere amweo.' 30''Nyakudala ule adati, Neye, Baba Abrahamu, soma kuchiyenda nyakuchoka kuna anyamuya kukuwauza, amkalapa.' 31Tsapano Abrahanu adati kuna iye, "Penu anibvera lini Mose na aneneriwo, amdzatheka lini kuwanyengerera neye achichita kuyenda ni wakumuka kuna anyamuuayo.'''
171Yesu adati kuna wakupfunzira wace, 'Mbzakukwanisika kuti kumdzakhala matsautso soma pikado kuna iye wakudzayabweresa! 2Zjai nkhasa kuna iye kumukolombecha mwala wa mpheyo mkhosi mwache achikathusiwa mu nyanza kusiyana kuti akhumudwise m'bodzi wa ang'ono ang'ono awa.3Chenjerani mwekha. M'bale wanu angaphonya mutsimuleni, apo iye angapepesa mulekerereni. 4Penu ankuphonyerani kanomwe pansiku, achimbabwera kanomwe kenseneko kuna imwe, kudzati, 'Ndalapa,' mulekerereni basi!''5Wakupfunzira wache adati kuna Mbuya, ''Thimizirani chikhulupiriro chathu.'' 6Mbuya adati, ''Mungadakhala na chikhulupiriro ninga kanjere ka muti wa mpiru, mungadalewa kuna muti uyu wa ,mkuyu, 'Uzuleni mukaubzale mnyanza,' ndiye ungadakubverani.7Soma mbani wa imwe, ndiye ana nyabasa wakulima ayai wakudyesera mabira, angalewe kuna iye achikhala wabwera kumunda , 'Bwera kamkulumize ukhale pansi udye'? 8Amdzachita lini kulewa kuna iye kuti ndikonzerenimbo chakudya ndidye., apo manga bande mchiuno mwako unditumukire mpakana ndimalize kudya na kumwaku. Pakumaliza adzadye bwino na kumwa?9Akuthokoza lini nyabasayu thangwera kuti adachita bzomwe adamuuza neye, mtenpoyo? 10Neye na imwe pomwe mungamaliza kucita bzomwe mukhadatongewa mulewe kuti, 'Ndife akapolo wa pezi pezi. Takwanisa kucita ndibzo tikhathemera kuchita.'''11Bzidacitika kuti pomwe akhayenda ku Yerusalemu, akhafamba mmalire ya Samariya na Galileya. 12Atapita mmuyi winango adagumana na amuna khumi wakudwala mapere. Iwo adaima pakatali 13na iye achikuwa, kuti, ''Yesu, mbuya, tichitirenimbo ife chifundo.14Iye ataona iwo adati, ''Ndokoni mukabzionesere kuna wansembe.'' Atazungunuka zjai adaona alimba. 15Pomwe m'bodzi wa iwo ataona kuti walimbisiwa, adabwerera, achikuwa kutenda Mulungu. 16Adagwesa nkhope yache achigogama pa nzayo za Yesu kumutenda. Tsapano uyu akhali Msamariya.17Kinangoka Yesu adati, ''Mwalimbisiwa lini khumi kodi? Apfemba wale ali kuponi? 18Winangowale neye kubwererambo kudzatenda Mulungu neye. Kupambula mulendo nyakutaliyu basi?'' 19Iye adati kuna iye, ''Muka ndoko. Chikhulupiriro chako chakulimbisa.''20Pakubvunziwa na Afarisi kuti ufumu bwa Mulungu bumdzabwera liti, Yesu adatawira achiti, ''Ufumu bwa Mulungu bumdzabwera lini kuchita kuonekeratu bwino bwino. 21Ayai kuti mwina amdzachita kulewa kuti, 'Onani, ubu!' ayai, Ubo uko!' Nakuti onani, ufumu bwa Mulungu buli mwa imwepo.''22Iye adati kuna wakuppfunzira, ''Nsiku zikubwera zomwe mumdzakhumba pomwe kuona masiku ya Mwana wa Munthu soma gidu mumdzayaona lini. 23Apo amdzalewa kuna imwe, 'Onani, apo! Onani, pano!' Soma nampodi kudzabula panja ayai kudzawathamangira, 24thangwe momwe mpheni imbapenyera mwakutoya kuchokera mbali iyi kuyenda mbali inango, mtenepoyombo na Mwana wa Munthu pansikuyo.25Soma pakutoma amfunika abonere na bzinthu bzizinji achilambiwa na mbwado uno. 26Ninga ndimo bzidachitikira nsiku za Nowa, mtenepoyo pomwe nsiku za Mwana wa Munthu. 27Iwo adadya, achimwa, achiloola na kuloodwa., apo adapasiwa mmabanja ate nsiku ndiyo Nowa adapita mu chombo apo chigumula chidafika chichiwadzonga wensenewo.28Ndendembo ninga bzikhachitikira nthawe ya Loti---akhadya na kumwa, kugula na kugulisa, kubzala na kumanga nyumba. 29Soma nsiku ndiyo Loti adayenda kubula mu Sodomu, kudagwa moto na sufuli kuchokera kudzaulu bzichiwadzonga wensenewo.30Bzitamala ninga bzobzi, ndiyo nsiku tsapano Mwana wa Munthu amdzazimbulika. 31Nsiku yoyo ule ali padzaulu pa nyumba nampodi adzabuluke pansi kuti akatenge bzombo mnyumba mwace, apo ule amdzakhala ali kumunda nampodi adzabwerere.32Kumbukirani mkazi wa Loti. 33Wakupsaga moyo wache amdzautaya, soma ule wakutaya moyo wache amdzaupulumusa.34Ndukulewa kuti, usiku bobo pamdzakhala wanthyu awiri pa kama ibodzi. M'bodzi amdzatakuliwa, apo winango amdzasiiwa.'' 35Pamdzakhala akazi awiri akukonola njera pabodzi. Wina amdzatakuliwa, wina amdzasiiwa.'' 36Pamdzakhala wanthu awiri mmunda; m'bodzi amdzatengiwa apo winangoyo mkusiiwa.37Iwo adamubvunza iye, '' Kuponi Mbuya?'' Iye adati kuna iwo, ''Pomwe pana thupi, pamdzakhala pomwe nkhonye zitagwezekana pabodzi.
181Tsapano adawauza chifanizo ca ndimo angambapempherere pala kuti nampodi ambagwesiwe mphwayi, 2kulewa kuti, ''Mumzinda winango mukhana nyakutonga milandu winango omwe akhagopa lini Mulungu ayi kulemekeza wanthu.3Tsapano mukhana mmasiwa mkazi momo, omwe akhambabwera kuna iye, kumbadzati, 'Ndithandizeni kuti ndione chillungamo na ndiye ndaputana naye.' 4Kwa nthawe itali akhafuna lini kumuthandiza, soma patapita kanthawe adati, 'Neye apo nimbagopa lini Mulungupo ayai kulemekeza wanthu, 5soma thangwera kuti mmasiwayu akundinesa, nimdzamuthandiza kuona chilungamocho, pala kuti nampodi andiondese na kumbabwera bwera kwacheku.'''6Kinangoka Mbuya adati, ''Bveserani bzomwe nyakutonga wakusaya chilungamo ule adalewa. 7Tsapano kodi Mulunguyo amdzabweresambo lini chilungamo kuna wakusankhuka wace ndiwo ambamulirira masikati na usiku? 8Ndikulewa kuna imwe kuti amdzawabweresera chilungamo kamfulumize. Neye kuti apo, pomwe Mwana wa Munthu angadzabwera, amdzaonadi chikhulupiriro pa dziko la pansi?''9Kinangoka adasewera pomwe chifanizo kuna winango ndiwo akhambabzithembeza okha kuti akhali wakulungama kale achimbanyoza anzawo, 10''Amuna awiri adayenda kutchalitchi kukapemphera----wina akhali Mfarisi apo winangoyo akhali nyakukhomesa mitsonkho.11Mfarisi ule adaima achibzipempherera yekha tene, 'Mulungu, ndikukutendani kuti ndiri lini ningati wanthu winangowa ine---wakuba, wanthu wakusaya chilungamo, wakukonda kuchita chigololo----ayai pomwe ninga nyakukhomesa mitsonkhoyu. 12Nimbatsotsa kudya kawiri pa sumana. Nimbapereka ca khumi cha bzense ndibzo nimbaphata.'13Soma nyakukhomesa mitsonkho ule, adaima patali, alibe neye kujiguma kudzaulu, soma kuguguda pamtima pace, kulewa, 'Mulungu, ndibverenimbo nsisi ine, nyakuphonya.' 14Ndikulewa kuna imwe, munthu uyu adayenda kumuyi kwace atalekereriwa bzakuphonya bzace kusiyana na winangoyo, thangwe aliyense wakubzikuza yekha amdzachepesiwa, soma ule wakubzichepes amdzakuziwa.''15Wanthu akhambabweresa wana wamatcheche kuna iye pala kuti awaphate, soma pomwe wakupfunzira adaona adawatsimula. 16Soma Yesu adawachemera kuna iye, achilewa, ''Abvumizeni wana abwere kuna ine, nampodi kuwaletsa. Thangwe ufumu bwa Mulungu m'bwao. 17Chadidi ndikulewa kuna imwe, aliyense ndiye amdzatambira lini ufumu bwa Mulungu ninga mwana gidu amdzakabupita lini.''18Mtongi winango adamubvunza, kuti, ''Mpfunzisi wabwino, ndichite tani pala kuti ndikapitembo moyo wamuyaya?'' 19Yesu adati kuna iye, ''Msabwanyi ukunditi wabwino? Palibe wabwino, kupambula Mulungu Yekha. 20Umbadziwa bzitongero bwa Mulungu iwepo-----nampodi kuchita chigololo, nampodi kupha, nampodi kuba, nampodi kupereka umboni bwa kunama, lemekeza babako na mai wako.'' 21Mtongi ule adati, ''Bzensenebzi nimbabziteweza kale kutoma ndikali mwana mng'ono.22Pomwe Yesu adabva terepoyo, adati kuna iye, ''Chibodzi ndicho cha sala. Ukagulise bzense ndibzo unabzo ukapase anyakusaya, apo umdzaona umdzakhala na vida kudzaulu---apo bwera, nditewere. 23Soma pomwe mtongi ule adabva ibzi, adakalipa maninge, thangwe akhali wakudala kwene kwene.24Pomwe Yesu adaona kuti iye wakalipa adati, ''Mbzakunesa kuna nyavida kukapita ufumu bwa Mulungu! 25Thangwe zjai bzidapusa pala ngamira kupi p kadiso ka nsingano, kusiyana na nya vida kukapita mu ufumu bwa Mulungu.''26Omwe akhabva ibzi adati, ''Tsono mbani ndiye amdzakapulumuka?'' 27Yesu adatawira, ''Bzinthu bzakutazika na wanthu mbzakukwanisika na Mulungu.''28Petulo adati, ''Chabwino, tatula bzathu tikhanabzo mkukutewerani.'' 29Yesu kunangoka adati kuna iwo, ''Chadidi, ndikulewa kuna imwe kuti palibe apa ndiye wasiya nyumba, mkazi, ayai abale, ayai abereki, ayai wana, pala ufumu bwa Mulungu, 30wakuti amdzatambira lini bzinthu bzizinji munthawe ino na magole ya mtsogolo, moyo wakusayakumala.''31Atagwezeka khumi na awiri wale pakhana iyepo, adati kuna iwo, ''Onani tikuyenda ku Yerusalemu, apo bzense ndibzo aneneri adanemba bza Mwana wa Munthu bzimdzakwanirisiwa. 32Thangwe amdzaperekiwa kuna wachikunja, apo achidzaboneresiwa, achidzachitisiwa manyazi, achidzapsipiriwa mata. 33Atamala kumutchanga, amdzamupha, apo pa nsiku yachitatu amdzalamusiwa pomwe.''34Alibe kubvesesa ibzi neye chibodzi, apo fala iri lidabisiwa kuna iwo, apo alibe kubvesesa ndibzo bzikhalewiwa.35Idafika nthawe yakuti, pomwe Yesu adafendera ku Yeriko, zimola winango akhadakhala mkumbakumbira mmphepete mwa mseu, 36apo pakubva chiwowo cha thimu a wanthlu chikugwata, adabvunza chomwe chikhachitika. 37Adamuuza kuti ni Yesu wa ku Nazareni akhagwata.38Apo zimola ule adalira kukuwa, kulewa, ''Yesu, Mwana wa Davide, ndichitirenimbo ine nsisi.'' 39Omwe akhafamba patsogolo adamutsimula zimolayo, kumuuza kuti anyamale. Soma iye adalemweratu kukuwa maninge, ''Mwana wa Davide, ndichitirenimbo chifundo ine.''40Yesu adaima pulu achiwauza kuti munthuyo amubwerese kuna iye. Apo zimolayo atafendera, Yesu adamubvunza, 41Ukufuna ndikuchitire chiyani?'' Iye adati, ''Mbuya, ndikufuna nditambire kupenya kwangu.''42Yesu adati kuna iye, ''Tambira kupenya kwako. Chikhulupiriro chako chakulimbisa.'' 43Kamfulumize adatambira kupenya kwace achimutewera, kumbatenda Mulungu. Wanthu wensene, pomwe adaona bzobzi, adatenda Mulungu.
191Yesu adapita apo pomwe akhafamba mu Y,erico. 2Onani, mukhana munthu winango dzina lache Zakeyo. Iye akhali mkulu wa anyakukhomesa misonkho ndipo akhali wakudala.3Iye akhayezera kuti aone kuti Yesu akhali mbani, soma akhatazira thangwera thimu la wanthu, thangwe iye akhali mfupi. 4Tsono adathamangira kutsogolo achikakwira mmuti wa mkuyu pala kuti amuone basi, thangwe Yesu akhadasala pang'ono kugwata na njira imweyo.5Pomwe yesu adafika pamwepo, adajiguma achiti kuna iye, Zakeyo, buluka kamfulumize, thangwe lero nimkakhala mulendo kumui kwako.'' 6Apo adabuluka kamfulumize achimutambira mwakusekera. 7Pomwe aliyense adaona ibzi, adadandaula, kulewa kuti, 'Wayenda kukacheza na munthu wakuphonya.''8Zakeyo adaima achiti kuna Mbuya, ''Nyang'anani, Mbuya, meya ya bzinthu bzangu ninipasa anyakusaya, napo pomwe penu winango ndidamunyengeza, pa chirichensene, nimdzapagali kanai bzimwebzo.'' 9Yesu adati kuna iye, ''Chipulumuso chafika lero mu nyumba ino., thangwe iye pomwe nimwana wa Abrahamu. 10Thangwe Mwana wa Munthu asabwerera kudzapsaga na kudzapulumusa wanthu wakutayika.''11Pomwe adabva bzobzi, iye adapitiriza kusewera achilewa chifanizo, nakuti akhadafendera zjai ku Yerusalemu, apo wanhu wale akhakumbuka kuti ufumu bwa Mulungu bwafendera. 12Mthangwerache adati, ''Munthu wa mtundu wakubvekera adayenda kudziko la kutali kukatambira ufumu pala kuti akamala adzabwerere pomwe.13Iye adachemera anyabasa wache winango khumi achiwapa kobiri zakuchemeriwa mina mkuwauza kuti, 'Chitirazi bizi kobirizi ateye ndidzabwerere. 14Soma wanthu wa mwemo akhamuzonda ndiye adatuma mtumi kuna iye, kukalewa kuti, ' Timfuna lini umweyu kuti adzatitonge ife muno. 15Bzidachitika kuti pomwe adabwerera Atakatambira ufumu bule, adachemeresa anyabasa adawapa kobiri wale kuna iye, kuti amfuna adziwe phindu ndilo achita nazo pa bizi akhachitalo.16''Wakutoma adabwera kuna iye, achilewa kuti, 'Mbuya, mina yanu ibodzi ire ndaphindula nayo izi khumi.' 17Mwenekachiro ule adati kuna iye, 'Wachita bwino nyabasa wabwino. Thangwe wakhulupirika pa bzing'ono, zjaimbo um'batonga mizinda khumi.'18''Wachiwiri adabwera, mkudzati, 'Mina yanu ibodzi ire, mbuya, yabala zinzache zishanu.' 19Mwenekachio ule adati kuna iye, 'Um'banyang'anira mizindambo mishanu.'20Winango adabwera, mkudzati, 'Mbuya, mina yanu ire iyi, ndikhadaikoya bwino pa pfundo la nguwo, 21thangwe ndikhagopa imwepo, thangwe paja mumbanesa. Mumbatenga ndibzo mulibe kuikha, apo muchikolola ndibzo mulibe kufesa.'22Ule adati, 'Na mafala yakoya nimkuuuza tere, nyabasa wakuipa moyo iwe. Udadziwa kuti ndidaipa kuti nimbatenga ndibzo ndiribe kuikha, nakukolola ndibzo ndiribe kufesa. 23Tsono thangweranyi ulibe kukakoyesa kobiri yangui kuna thenthe lakukoyesa kobiri, pala kuti ndingabwera terepayu ndidzazitenge na banyira?'24Mwenekachiro ule adati kuna iwo omwe akhadaima ninga apo, 'Mtengereni mina yanguyo, mupase ule anazo khumi ule.' 25Iwo adati kuna iye, 'Mbuya, ana kale mina khumi umweyu.'26Ndikulewa kuna imwe, ule anabzo amzapasiwa bzizinji, soma kuna iye alibe, neye bzakuchepa anabzobzo bzimdzatengiwa kuna iye. 27Soma anyakundiwengawa omwe adalamba kuti nimbawatonge, abwereseni muwaphe ndikuona.'''28Pomwe adasewera bzobzi, adapitiriza ulendo, kuyenda mpakana ku Yerusalemu.29Bzidachitika kuti pomwe adafendera ku Betipaje na Betaniya, kuphiri la Azitona, adatuma wakupfunzira awiri, 30kuwauza kuti, Ndokoni mmuyi mule. Mungakapita momo, mumkagumana kamphulu ka bulu ndiko kakanati kupakiriwa kale na munthu. Kakatsudzuleni mukabwere nako kuna ine. 31Penu winango amkakubvunzani, 'Msabwanji mukutsudzula kamphuluka?' kamutawireni kuti, 'Mbuya akukafuna.''32Omwe adatumiwao adakagumanadi kamphuluko ndendende ninga momwe Yesu adawapanganizira. 33Pomwe akhakatsudzula, wenekachiro adati kuna iwo, ''Thangweranyi mukutsudzula kamphuluka?'' 34Iwo adati, ''Mbuya akukafuna.'' 35Adakabweresa kuna Yesu, iwo achitandika bzakubvala bzao pakamsana pachepo achimupakiza Yesu popo. 36Pomwe akhayenda, iwo adatandika bzakubvala bzao mumseumo.37Pomwe adafendera kumbuto kule komwe phiri la Azitona lidapolikira, thimu lensene la wakupfunzira wale lidayamba kumbasekera na kuyimba kutenda Mulungu pa mabasa yensene ndiyo iye adaphata na ndibzo akhabziona, 38kulewa kuti, Yakudalisika ni mfumu ndiyo ikubwera mudzina la Mbuya! Mtendere kudzaulu na ulemerero kuna wakudzauluyo!''39Afarisi winango mchithimu mule adati kuna iye, ''Mpfunzisi, tsimulani wakupfunzira wanuwa kani.'' 40Yesu adawatawira achiti, ''Ndikukuuzani kuti, amwewa achitondo kukhala chete, zjai ingasewere ni minyalayi.41Pomwe Yesu adafendera mu mzinda, adaulirira, 42kuti, ''Mungadatondo kudziwa lero lino, neyembo imwe, bzinthu ndibzo bzimbabweresa mtendere! Soma tsapano bzabisiwa pamaso panu.43Thangwe nsiku zikubwera kuna imwe zomwe wakukuzondani amdzamanga bzakutchinga kukuzungulirani achikukupsindizani kuchokera mbali zensene. 44Amdzakumangani mkukugwesani pansi, na wana wanu ndiwo munawo. Amdzasiya lini mwala neye ubodzi okha pa unzache thangwe mulibe kuzindikira nthawe ya kufika kwanu.''45Yesu adapita mu tchalitchi achiyamba kufulusa omwe akhagulisa malonda, 46kuwauza kuti, ''Kudanembiwa, 'Nyumba yangu imdzakhala nyumba ya kunamatira,' soma mwaisandusa numba ya mbava.''47Tsono Yesu akhapfunzisa nsiku zensene mu tchalitchi. Mkulu wa ansembe na anembi akhapsaga kuti amudzonge, ningati pomwe atsogoleri wa wanthu, 48soma adasaya njira yakuchitira ibzi thangwe wanthu wensene akhamubvesera mwa chidwi.
201Bzidachitika nsiku inango pomwe Yesu akhaphunzisa mu tchalitchi na kupfunzisa mafala ya Mulungu pomwe akulu wa ansembe na anembi adabwera kuna iye na akulu wa wanthu. 2Adalewalewa, kumuuza kuti, "Tiuze bzobzi umbachita na mphamvu yambani, ayai mbani adakupa mphamvu yoyi.''3Adatawira achiti kuna iwo, ''Nimkubvunzanimbo bvunzo, apo mundiuze. 4Ubatizo bwa Yohani: Budachokera kudzaulu ayai kuna wanthu?''5Iwo adalingirira, kuti, ''Tingati, 'Budachokera kudzaulu,' iye amdzati, 'Tsapano thangweranyi mulibe kumukhulupirira?' 6Soma tingati, 'Kuchokera kuna wanthu,' wanthu wensenewa amdzatiboma, thangwe ambadziwa kuti Yohani akhali mneneri.''7Tsono adatawira kuti akhadziwa lini komwe budachokera. 8Yesu adati kuna iwo, ''Nimkuuzanimbo lini kuti nimbachita na mphamvu yayani bzobzi.''9Iye adauza wanthu chifanizo ichi, ''Munthu adabzala munda wa mpesa, achiulogalisi kuna wanthu wakulogali wakufuna kubzala mpesa, achichoka mkuyenda mdziko linango kukakhala nthawe itali. 10Panthawe yomwe adabverana iye adatuma nyabasa kuna wakulima mpesa wale, kuti akamupase bzipatso bza mpesa wa mmundamo. Soma wakulima mpesa wale adamumenya, achimuthamangisa chimanjamanja.11Kinangoka adatuma pomwe nyabasa winango apo adamumenya pomwe, achimuchitisa manyazi, acimuthotha pomwe seye kumupa chinthu. 12Adatuma pomwe wachitatu apo adamupweteka pomwe, achimuthusa kunja.13Ndiye mwenekachiro munda ule adati, Ndichite tani? Nimtuma mwanangu wakukondeka. Pinangopense amkamulemekeza.' 14''Soma pomwe wakulima mpesa wale adamuona, adakambirana, kuti, 'Uyu ni mwanache chaiye. Mbatiye timuphe, pala kuti vidayi ikhale yathu.'15Adamuthusa kunja kwa munda achimupha. Mwenekachiro munda ule amdzachita tani kuna iwo? 16Amdzabwera kudzadzonga wakulima mundawa, achidzapereka mundayo kuna winango.'' Pomwe adabva ibzi, adati, ''Nampodi bzidzachitike tsono!''17Soma yesu adawacheukira, achiti, ''Thumbudzulo la bzomwe bzidanembiwabzi mchiyani: ''mwala omwe wakumanga nyumba adaulamba udasanduka wakufunika maninge'? 18Aliyense wakudzagwera pa mwala umweyo amdzanyedzeka apo pomwe iye omwe umdzamugwera amdzapeyeka.''19Tsapano anembi na akulu wa ansembe adapsaga kuti amumange iye pa nthawe yoyo, thangwe adadziwa kuti adasewera chifanizochi kulewa iwo. Soma akhagopa wanthu. 20Kumunyang'anisisa, mwakusamala, adatuma akapirikoni omwe adakanamizira ninga wanthu wachilungamo, kuti anyang'ane mathangwe mubzakusewera bzache, pala kuti amupfuwire kuna wamphamvu za atongi akamutonge.21Adamubvunza, kulewa kuti, ''Mpfunsisi tikudziwa kuti mumbasewera na kupfunzisa bzakulungama, apo mumbakondera lini aliyense, soma mumbapfunzisa bzachadidi bza njira ya Mulungu. 22Mbzakuthemera ifepano kumbapereka mtsonkho kuna Caesara, ayai neye?''23soma Yesu adabvesesa kunamizira kwaoko, achiti kuna iwo, 24''Ndioneseni kobiri ya dinariyo. Pana dzina na nkhope yayani pamwepo?'' Iwo adati, 'Ya Caesara.''25Iye adati kuna iwo, ''Tsono perekani kuna Caesara bzache bza Caesara, na kuna Mulungu bzache bza Mulungu.'' 26Alibe kugumana bvuto pa bzomwe adalewabzi pa maso pawanthupo, soma pakudabwa na kutawira kwacheko, adakhala chete.27Pomwe asaduki winango adabwera kuna iye, omwe akhambati kulibe mmukiro wa anyamuya, 28adamubvunza, kulewa kuti, ''Mpfunzisi, Mose adatinembera kuti mwamuna angasaika, omwe akhana mkazi, apo seye kusiya mwana, mwamuna podi kuloola mkazi wa mano wacheyo, pala kuti akuze wana wa mano wachewo.29Pakhana wanthu anomwe paubale pawo apo wakutomayo adaloola mkusaika seye mkusiya mwana 30wachiwiri pomwe. 31Wachitatu adamutengambo, apo ndendende pomwe wensenewo kusaika seye mkusiya wana. 32Kinangoka mkaziyo adasaikambo. 33Pa nsiku ya mmukiro tsono, amdzakhala mkazi wambani? Nakuti anomwe wensene wale adamuloola kukhala mkazao.''34Yesu adati kuna iwo, ''Wanthu wa nsiku zino amaloola apo ambapasiwa mabanja. 35Soma omwe ambayesiwa wakudala mmasiku yoya ambatambira mmukiro kucoka kuna anyamuya amdzaloola ini ayai kutuliwa mmaukwati. 36Ndipo amdzasaika lini pomwe thangwe ali ninga anjero ndipo ni wana wa Mulugu, pakukhala wana wa mmukiro.37Soma kuti wakusaika amdzalamusiwa, neye Mose chaiyeyo adaonesa, kumbuto kwa kuguma bza thengo, komwe adachemera Mbuya Mulungu wa Abrahamu na Mulungu wa Isaki na Mulungu wa Yakobo. 38Tsapano ni Mulungu lini wa anyamuya, soma wa wale wamoyo, thangwe wense ambakhala kuna iye.''39Anembi winango adatawira, 'Mpfunzisi mwatawira bwino.'' 40Thangwe alibe kuezera kumubvunza mabvunzo pomwe inango.41Yesu adati kuna iwo, ''Ambalewa tani kuti Mkhirisitu ni Mwana wa Davide? 42Nakuti Davide mmbukhu la Masalimo adalewa akuti, Mbuya adati kuna Mbuya wangu, 'Khalani kuboko langu lamadidi, 43mpakana ndisanduse wakukuwengani kukhala pakuponda nzayo zanu.' 44Davide mthangwerache akhachemera Mkhirisitu 'Mbuya.' tsapano nimwana tani pomwe wa Davide?''45Mwakubvekera kuna wanthu wensene adati kuna wakupfunzira wache, 46"Chenjerani na anembi, omwe ambakonda kufamba atabvala mikanjo mitali, na kumbakonda kupasiwa moni mmisika na mipando yabwino mma sunagoge na mbuto za kulemekezeka mmaphwando. 47Ambatukulira pomwe nyumba za amasiwa, ndipo mwakubzionesera ambapemphera mapemphero matali matali. Wanthu ninga owa amdzatambira chitsimulo chikulu.''
211Yesu adakwiza maso achiona wantyu wa vida omwe akhathusa mphatso zao mthungwa. 2Adaona mkazi mmasiwa winango wakusaya akhathusambo tukobiri twace tuwiri twa mite. 3Ndiye adati, ''Indetu ndikulewa kuna imwe, mkazi wakusayayu sapereka zizinji ate kuposa wensene. 4Wensenewa apereka mphatso zao mkusala nazo zizinji. Soma mmasiwa uyu, neye apo ali wa kusaya, wathusa zensene ndizo akhadalira.''5Pomwe winango akhasewera bza tchalitchi, momwe idadekeseriiwa na minyala ya kudeka na bzakupereka bzire, adati, '' 6Bzikakhala ibzi mukuonabzi, nsiku zikubwera ndizo neye mwala ubodzi umdzasiiwa lini padzaulu pa unzache seye mkuchosiwa.''7Ndiye adamubvunza, kulewa kuti, ''Mpfunzisi, bzinthu bzobzi bzimdzachitika liti?'' 8Yesu adatawira, ''Khalani wa kuchenjera pala kuti nampodi kunamiziwa. Nakuti azinji amdzabwera mdzina langu, kumbadzati, 'Ndine iye,' apo, 'Nthawe yafendera.' Nampodi kudzawatewera. 9Mungambadzabva bza nkhondo na maphiringu, nampodi kudzanjenjemera, thangwe ibzi m'bzakuthemera kudzachitika kwa kutoma, soma chimaliziro chimdzachitika lini kamfulumize.''10Kinangoka adati kuna iwo, ""Dziko na dziko limdzagandukirana, na ufumu na ufumu kugandukirana. 11Kumdzakhala bziteketeke bzikulu, na mbuto zakusiysnasiyana njala na miriri. Kumdzakhala bzakuchitika bzakupasa mantha na bzizindikizo bzakugopsa kuchokera kudzaulu.12Soma bzikanati bzensebzi, amdzakumangani achiuboneresani, kukupfuwirani kuma sunagoge yao na kumakaoko, mkukupfuwirani kuna mafumu na atongi thangwera dzina langu. 13Bzimdzakulatizani kuchitira umboni kuna imwe.14Na tenepo tsapano dziwani letu mmitima mwanu kuti nampodi kubonera kudzakonzekera kukabzikhotcherera, 15thangwe nimdzakupani mafala na nzeru kuti wensene wakudzakuzengani milanduwo amdzakwanisa lini kubzikhotcherera ayai kuchita namwe makani.16Soma mumdzaperekiwa pomwe na abereki, azimano, abale, na ashamwali, apo winangomwe amdzakuphani. 17Mumdzawengiwa na aliyense thangwera dzina langu. 18Soma neye tsisi la mumsolo mwanu limdzamala lini. 19Mukupirira kwanu mumdzapulumusa miyoyo yanu.20Mungadzaona Yerusalemu kuzunguliriwa na asirikari, ndiye dzadziweni kuti chionongeko chache chafendera. 21Ndiye omwe amdzakhala ali mu Yudeya adzathawire kumapiri, omwe ali mmizinda adzabule mwemo, omwe ali kunja kwa mizindayo nampodi adzapite mmizindamo. 22Thangwe aya ni masiku ya matsautso, pala kuti bzire bzensene bzidanembiwa bzikwanirisiwe.23Tsoka kuna iwo wamimba, nawale wakumamisa mmasiku yoyo! Thangwe pamdzakhala mazunzo makulutsa padziko, na chilango kuna wanthu awa. 24Amdzagwera kunsonga kwa mapsimo, achiphatiwa ukapolo kuyenda mmadziko yensene, na Yerusalemu amdzapondewa na wachikunja kufikirana nthawe za Wachikunjawa zitakwanirisiwa.25Kumdzakhala bzizindikiro kudzuwa, kumwezi, na kunyenezi, na padziko lapansi. Madziko yamdzakhala pa matsautso, kumala nzeru thangwera kugunda kwa njanja na mafunde. 26Kumdzakhala amuna kukomoka na mantha na bzakudikira bzomwe bzimdzafuna kubwera kutsogolo padziko lapansi. Nakuti mphamvu za kudzaulu zimdzatekenyeka.27Kinangoka amdzaona Mwana wa Munthu akubwera mmitambo na mphamvu na ulemerero bukulu. 28Soma bzinthu ibzi bzingadzayamba kuchitika, dzaimeni na kudzalamusa misolo yanu, thangwe chipulumuso chanu chafendera.''29Yesu adawauza chifanizo, ''Nyang'anani muti wa mkuyu, na miti yensene. 30Ingayamba kuphukira, mumbaona mwekha na kudziwiratu kuti mainza yafendera. 31Mtenepoyombo, pomwe mumdzaona bzinthu ibzi kuchitika, zindikirani kuti ufumu bwa Mulungu bwafendera.32Indetu ndikulewa kuna imwe, mbwado uno umdzamala lini mpakana ibzi bzitachitika. 33Kudzaulu na pansi bzimdzamala, soma mafala yanguya yamdzamala lini.34Soma khalani tcheru pa imwe mwekha, pala kuti mitima yanu nampodi ilemesewe na kumwa mwakunyanya na kuledzera na ngwete za moyo, apo nsiku iyo nampodi idzakufikireni mwa kudzidzimusa 35ninga mulapu. nakuti imdzafikira kuna aliyense wakukhala pano padziko lensene lapansi.36Soma khalani wakusamala nthawe zensene, pempherani kuti mudzakhale na mphamvu zakukwana kudzathawa bzinthu bzensene bzakudzachitikabzi, na kudzaima pa maso pa Mwana wa Munthu.''37Soma mmasiku ndiyo akhapfunzisa mmatchalitchi, apo usiku adayenda achikakhala pa phiri lakuchemeriwa Azitona. 38Wanthu wensene adabwera machibesebese kudzamubvesera mtchalitchimo.
221Tsapano phwando lamkate wakusaya ca kufufumisa likhafendera ndilo likhachemeriwa pasaka. 2Akulu wa ansembe na anembi adapsaga manera ya kuphera yesu, nakuti akhana mantha na wanthu.3Kinangoka Satana adpita mwa Yudasi, wakucheriwa Isikariyoti, omwe akhali m'bodzi wa khumi na awiri wale. 4Yudasi adayenda kuna akulu wa ansembe na akapitawo kukapangana nawo ndimo angamperekere yesu kuna iwo.5Iwo adadekedwa achipangana bza kumupa kobiri. 6Iye adabzuma achipsaga manera yakumperekera kuna iwo kuchokera pa thimu lire.7Tsapano nsiku ya mkate wakusaya bzakufufumisa ire idakwana, pomwe ntchere ya bira idaperekiwa nsembe pala pasaka. 8Tsapano Yesu adatuma Petulo na Yohani, achiti, ''Ndokoni mukatikonzere chakudya cha pasaka, pala kuti tidye. 9Iwo adalewa kuna iye, ''Mumfuna tikakonzere kuponi?''10Iye adawatawira, ''Nyang'anani, mukapita mumzinda mule, mwamuna wina wakutamula mtsuko wamadzi mumkagumana naye. Kamutewereni mpakana mnyumba ndimo amkapitamo. 11Tsapano kauzeni mwenekachiro nyumbayo, 'Mpfunzisi akubvunza kuna imwe, ''Subi ya alendo njiponi, ndiyo nimdzadyera pasaka na wakupfunzira wangu?''12Amkakulaani subi ya mdzaulu yakupfalaza bwino yamadekesero. Mukakonzekere mwemo. 13Apo adayendadi achikagumana bzensene ninga ndimo adapanganiziwira. Apo adakakonzeseradi chakudya cha pasaka mwemo.14Nthawe idakwana, adakhala pansi na wakupfunzira mwemo. 15Kinangoka adalewa kuna iwo, ''Ndafunisisa kudya pasakai na imwe ndikanati kubonera. 16Nakuti nilewa kuna imwe, nimdzaidya lini pomwe mpakana itakwanisiwa mu ufumu bwa Mulungu.''17Kinangoka yesu adatenga kaneka, apo atapereka kutenda, adati, ''Itengeni, muigawane mwensene. 18Nakuti ndikulewa kuna imwe, nimdzamwa lini pomwe chipatso ichi champesa mpakana ufumu bwa Mulungu kubwera.19Kinangoka adatenga mkate, apo atapereka kutenda adaubedula, achiwapasa, nakulewa, ''Ili ni thupi langu, ndilo ndikupereka kuna imwe.Chitani tenepa na kudzandikumbukira.'' 20Atamala kudya adatenga kaneka terepoyo pomwe mkulewa, ''Kaneka iyi ni mulopa upsa mu mpangano wangu, ndiwo ukutsanuliwa pa imwe.21Soma chenjerani. Boko la omwe amdipereka ine ali naine pa meza pompano. 22Nakuti Mwana wa Munthu aniyenda ninga ndimo bwidanembiwira. Soma pikado kuna iye omwe pakundipereka anidzera mwa iye!'' 23Iwo adayamba kusewera wina na mwayache bzakuti nimbani waiwo ndiye amdzachita bzobzi.24Kinangoka padayambika pomwe mkangsno okhaokha kuti mbani wa iwo ndiye nimkulu kuposa wensene. 25Iye adalewa kuna iwo, ''Wachikunja akaona mafumu yao mba azimbuya wao, na wale ndiwo ana mphamvu zakuwatonga ambawachemera wakuchita bzinthu bzabwino.26Soma nampodi bzikhalembo tenepo kuna imwe. Mmalo mwache, ule omwe nimkulu kwene kwene kuna imwe, akhale mng'ono zedi, apo ule wakufunikira zedi akhale ninga wakukutumikirani. 27Kodi mkulu mbani, ule ambakhala pa meza ayai wakutumikira? Tsono ndiri pakati panu ninga wakutumikira.28Soma ndimwe mwapitirira kukhala nande mu mayezero yangu. 29Ndikukuikhani pa ufumu ninga ndimo Baba wangu adandiikhira pa ufumu, 30kuti mudye na kumwa pa meza pangu mu ufumu bwangu, apo mumdzaima pa kadera ya ulemereroa bwangu kutonga mitundu khumi na miwiri ya mu Isaraeri.31Simoni,Simoni, chenjera, Satana wakumbira kukhala nawe, pala akutsetsete ninga tirigu. 32Soma ndakupempherera, kuti chikhulupiriro chako nampodi chitazire. Ukabwerera pomwe, ukalimbikise abale wako.''33Petulo adalewa kuna iye, ''Mbuya, ndakonzeka kuyenda namwe kwense mkaoko na kuimfa kubodzi.'' 34Yesu adamutawira, ''Ndikukuuza, Petulo, chongwe anilira lini lero, ukanati kundilamba katatu kuti umbandidziwa lini.''35Kinangoka Yesu adalewa kuna iwo, ''Pomwe ndidakutumani kunja seye chakuikhira kobiri, chola cha bzakuikha bzinango, ayai shango, mudakasaya chirichense?'' Adatawira, ''Palibe.'' 36Apo adalewa kuna iwo, ''Soma tsapano ndiye ana chola chakuikha kobiri, atakule, na chola pomwe chakuikha bzinango. Ule ndiye alibe dipa agulise chakubvala chache agule.37Nakuti ndikulewa kuna imwe, bzomwre bzidanembiwa bza ine bzimfunika bzikwanirisiwe, ' Adawerengiwa kubodzi na wakusaya mitemo wale.' Nakuti ndibzo bzidabvimiriwa pala ine bzikukwanirisiwa.'' 38Kinangoka iwo adati, ''Mbuya, onani! Pano pana madipa mawiri.'' Iye adati kuna iwo, ''Bzakwana.''39Yesu adayenda, ninga ndimo akhachitira, kuphiri la Azitona, apo wakupfunzira wache adamutewera. 40Pomwe aadakafika, adati kuna iwo, ''Pempherani pala kuti mungapite mmayezero.''41Iye adayenda pakatali na iwo kuti kuthusa mwala ungafike, achikagodama mkupemphera, 42kuti, ''Mbuya, penu mukufuna, chosani mkombo uyu kuna ine. Sikuti kufuna kwangu, soma kufuna kwanu kuchitike.''43Kinangoka mjero wakudzaulu adamuonekera, kumulimbikisa. 44Nakukhala mmatsautso, adapemphera mwakhama, apo misozi yache idakhala ninga mjojo makulu ya mulopa kujojera pansi.45Pomwe adalamuka pakupemphera pace pale, adabwera kuna wakupfunzira wace achiwagumana akhagona thanwera nsisi zao 46apo adawabvunza, ''Thangweranyi mukugonapa? Mukani mupemphere, kuti mungapite mkuyezeriwa.''47Pomwe akhali mkati kulewalewa, onani, thimu lidatulukira, lina Yudasi, m'bodzi wa khumi na awiri wale, kuwatsogolera. Adafendera pafupi na Yesu kudzamumpsompsona, 48soma Yesu adati kuna iye, ''Yudasi, ukupereka Mwana wa Munthu na kuchita kumpsompsona?''49Pomwe omwe akhali pafupi na Yesu adaona bzomwe bzikhachitikabzi, adati, ''Mbuya, tiwamenye na psimoli? 50Kinamgoka M'bodzi adamenya kapolo wa mkulu wa ansembe, mkugwata khutu lache lakumadidi. 51Yesu adati, ''Bzakwana!'' Adaphata khutulachero, achilibwezeresa.52Yesu adati kuna mkulu wa ansembe, kuna akapitawo watchalitchi, na akulu wa wanthu omwe adabwera kudzathana naye, ''Mukuchita kubwera ninga mukdzalimbana na mbava, na madipa na bzibonga? 53Pomwe ndikhali namwe pabodzi nsiku zensene mtchalitvhi, mulibe kundithira manja. Soma ino ni nthawe yanu, na ulamuliro bwa mdima.''54Kumuphata, adamutsogoza achimuyendesa kunyumba ya mkulu wa ansembe. Sonma Petulo adatewera pakatali. 55Atamala kuphatiza choto pakati nakati ya kumbutoko apo adakhala pansi pabodzi, Petulo adakhalambo pampikitipo.56Nyabasa winango wachikazi adamuona atakhala pakutoyewa na motoyo achimunyang'anisisa mkuti, '' Mwamuna uyu pomwe akhana iye.'' 57Soma Petulo adagaza, kuti, ''Mkaziwe, ndikumudziwa lini.'' 58Patapita kanthawe pang'ono winango pomwe adamuona, achiti, '' Ndiwe poomwe m'bodzi wa iwo, ''Soma Petulo adati, ''Mamunawe, ndinelini..''59Patapita pafupifupi nthawe ibodzi, mwamuna wina adangingimira achiti, ''Chadidiretu mwamuna uyu akhana iye, thangwe ngwaku Galileya umweyu.'' 60Soma Petulo adati, ''Mwamunawe, ndikudziwalini bzomwe ukusewera.'' Kamfulumize, ali mkati mwakusewera bzobzi, dzongwe adalira.61Kuchungunuka, Mbuya, adanyang'anisa Petulo, apo Petulo adakumbukira mafala ya Mbuya, pomwe adati kuna iye, ''Dzongwe akanati kulira lero umdzandilamba katatu.'' 62Petulo adabula panja achikalira kwene kwene.63Kinangoka wanthu omwe akhakoya Yesu mkaoko adamunyongodola achimumenya. 64Adamumpsinkha kumsolo achimubvunza, kuti, ''Bvimira! Mbani wakumenya? 65Adasewera bzizinjitsa bzakumuipira yesu, bzamakiriyado.66Kutatondo kuchena, akulu wa wanthu adagwezekana pabodzi, akulu wansembe na anembi. Adamutsogoza kuyenda naye kwakutongera Milandu 67achikati, ''Penu ndiwe Mkhirisitu, tiuze.'' Soma adati kuna iwo,''Ndichikuuzani, mungakhulupirire lini, 68apo ndichikubvunzani, munganditawire lini.69Soma kuchokera tsapano mpakana mtsogolo, Mwana wa Munthu amdzakhala kuboko la madidi la mphamvu ya Mulungu.'' 70Wensene adati, ''Ndiye kuti ndiwedi Mwana wa Mulungu?'' Yesu adati kuna iwo, ''Mwaterepoyo ndimwe.'' 71Iwo adati, ''Thangweranyi tikufuna pomwe mboni? Pamene tabva kale tekha kuchokera pakamwa pache.''
231Thimu lensene la wanthuwo lidalamuka lichibweresa Yesu kuna Pilato. 2Adayamba kumuzenga milandu, kuti, ''Tidamuona akhasocheresa dziko lathu umweyu, kuletsa kukhoma mtsonkho kuna Caesara, na kumbalewa kuti iye ni Mkhirisitu, mfumu.3Pilato adamubzunza, ''Ndiwe Mfumu ya Ayuda?'' Yesu adamutawira kuti, ''Mwatenepo ndimwe.'' 4Pilato adati kuna wansembe na wanthuo, ''Ndikuona lini kuphonya kwa munthuyu.'' 5Soma akhangingimira, kuti, ''Akhaputa wanthu umweyu, kumbapfunzisa kuzunga mu Yudeya mwensene, kuyambira ku Galileya mpakana kumbuto ino.''6Tsapano pomwe Pilto adabva bzobzi, adabzunza penu munthuyo akhali wa mu Galileyadi. 7Pomwe adabva kuti akhali wa mbali yakutongewa na Herodi, adamtumiza Yesu kuna Herodi, omwe akhali ku Yerusalemu nsiku zozo.8Pomwe Herodi adaona Yesu, adasekera zedi, thangwe akhakhumba kumuona kwa nthawe itali. Akhadabva bza iye apo adadikhira kuona bzizindikiro bzinango bzakuchitika na iye. 9Herodi adamubvunza Yesu mmafala mazizinji, soma Yesu alibe kutawira chinthu. 10Akulu wa ansembe na anembi adaima, mwakunyansidwa kumuzenga mulandu.11Herodi na asirikali wace adaonesa kuipidwa achimunyoza. Kinangoka adamubvazika bzakubvala bzabwino achimutumiza kuna Pilato. 12Nakuti Herodi na Pilato adakhala chishamwali pa nsiku imweyo, nakuti nsikui ikanati kufika akhawengana.13Pilato kinangoka adachemera akulu wa ansembe na akulu wa wanthu na thimu la wanthu lire 14achiti kuna iwo, ''Mwabweresa munthuyu kuna ine ningati munthu wakusocheresa wanthu, apo onani, ine, nditamubvunza pamaso panu, ndikuona lini mulandu kuna munthuyu wakukhudza bzomwe mukumuzengabzi.1517Neye, Herodi pomwe, nakuti adamutumiza kuna ife, apo onani, palibe chakuthemera kufa chomwe wachita. 16Tsono nimtondo kumutchanga basi ndimutsudzule.''18Soma adakuwa pabodzi wensene, kuti, ''Aphiwe munthu umweyu, apo mutitsudzulire Barabba!'' 19Barabba akhali munthu omwe akhadathusiwa mkaoko thangwera phiringu linango mumzindamo na kupha.20Pilato adawauza pomwe, kukhumba kumutsudzula basi Yesu. 21Soma adakuwa, kuti, ''Mmanikeni, mmanikeni.'' 22Iye adati kuna iwo kachitatu, ''Thangwe, nimulandu wanyi ndio munthuyu wachita? Ndiribe kuona mulandu wakuthemera imfa kuna iye. Tsono ningamala kumulanga, nimmutsudzula.''23Soma adangingimira mwa kukuwa, kuti amukhomere pa mtanda. Mafala yao yadamulimbikisa Pilto. 24Apo Pilato adabvuma bzakungingimira bzaobzo. 25Adatsudzuladi omwe adakumbira ule omwe akhathemera kukhala mkaoko thangwera phiringu na kupha. Soma adawapasira Yesu kuti achite bzomwe akhafunabzo.26Pomwe adamutsogoza, adaphata Simoni waku Kerene,akhachokera mdziko, apo adamubzatika mtanda kuti atakule, kumbatewera mpambuyo mwa Yesu.27Thimu lizinji la wanthu, na la azimai omwe akhambamulirira, akhamutewera. 28Soma pakuwacheukira, Yesu adati, ''Azimai wa mu Yerusalemu, nampodi kulirira ine, soma bzilireni mwekha na ana wanu.29Nakuti onani, nsiku zikubwera zomwe amdzalewa kuti, 'Wakudalisika ni ngomwa na bzibaliro bzomwe bziribe kubala, na masuku ndiyo yalibe kumamisa.' 30Kinangoka amdzayamba kulewa kuna mapiri, Tigwereni.'' na kuna tumpiri tung'ono, 'Timpsinkheni.' 31Ningati ambachita ibzi pomwe muti uli uwisi, chimdzachitika mchiyani ungadzauma?''32Amuna winango, bzipandu bziwiri, bidatsogoziwa pabodzi na iye kukaphiwambo.33Pomwe adafika pa mbuto yakuchemeriwa ''Bade,'' pamwepo adamumanika pabodzi na bzipandu bzire---mmbodzi kuumadidi kwace na winango kumadzere. 34Yesu adati, ''Baba, alekerereni, nakuti akudziwalini bzomwe akuchita.'' Kinangoka adatchobva njuga kugawana bzakubvala bzace.35Wanthu adatondo kuima kumbanyang'anisa pomwe atongi akhamunyongodola, kumbati, ''Akhapulumusa winango. Mulekeni abzipulumuse yekha, penudi ni Mkirisitu wa Mulungu, wakusankhuliwayo.''36Achikunda wa nkhondo adamunyoza iye, kumufenderera, mkumumwesa vinyo wakusasa, 37na kumbati, ''Penudi ndiwe Mfumu ya Ayuda, bzipulumuse.'' 38Pakhana pomwe chizindikiro padzaulu pa msolo wace, ''Uyu ni Mfumu ya Ayuda.''39M'bodzi wa bzipandu bzire atakhomewa popo adamunyoza pa kulewa kuti, ''Ndiwe lini Mkhirisitu iwe? Bzipulumuse kani na ife kubodzi. 40Soma winangoyo adamutsimula , kuti, ''Umbagopa lini Mulungu iwe eti, pala kuti uli pa chilango chakufana? 41Ifedi tikuthemera kukhala pano, thangwe ikutambira bzakuthemera mabasa ndiyo tikhachita. Soma munthu uyu alibe kuchita chakuphonya.''42Kinangoka adati, ''Yesu, dzandikumbukireni ine pakudzabwera mu ufumu bwanu.'' 43Yesu adati kuna iye, ''Indetu ndikulewa kuna iwe, lero umdzakhala na ine mu paradaizo.''44Ikhali nthawe pafupifupi ya chitanthatu, apo m'dima udagwa pa dziko lense mpakana nthawe yachipfemba 45pomwe dzuwa lidapsipa. Kinangoka chinguwo cha mu tchalitchi chidang'ambika pakati nakati.46Kukuwa na mafala makulu, Yesu adati, Baba, mmanja mwanu ndikupereka mzimu wangu.'' Atalewa ibzi, adasaika. 47Pomwe kenturiyo adaona bzachitikabzi, adatenda Mulungu, kulewa kuti, ''Chadidi meju uyu akhali munthu wakulungama.''48Pomwe thimu la wanthu lomwe lidabwera kudzachitira umboni bzakuchita kuonabzi adaonadi bzachitika, adabwerera ali kuguguda bzifuwa bwao. 49Soma wensene omwe akhamdziwa iye, na azimai omwe akhamutewera kuchokera ku Galileya, adaima pakatali, kumbang'anisa bzobzi.50Onani, pakhana munthu dzina lache Yosefe, omwe akhali m'bodzi wagulu lire. Akhali munthu wabwino wakulungama. 51Munthu umweyu alibe kugwirizana na mpangano wao na ndibzo adachitabzo. Akhali waku Arimateya, mzinda wa Ayuda, apo akhanyang'anira kubwera kwa ufumu bwa Mulungu.52Munthu uyu, adafenderera Pilato, adakakumbira thupi la Yesu. 53Adalibulusa, mkulikulunga mu nguwo zakuchena, mkuliikha muthenje lagwinza lachimwala, lomwe munthu winango akhanati kuikhiwa kale.54Ikhali nsiku yakukonzekera, apo Sabudu likhadasala pang'ono kuyamba. 55Azimai omwe adabwera na Yesu kuchokera ku Galileya adatewera achikaona gwinzalo na momwe thupilo adaligonesera. 56Iwo adabwerera kukakonzeka bzakununtchira na mafuta yabwino. Kinangoka nsiku ya Sabudu adapuma malingana na chitongero.
241Machibesebese ya nsiku ya kutoma ya sumana, adabwera pa thenje pale, kubweresa bzakununtchira bzire bzomwe akhadakonza. 2Adagumana mwala wagudubuziwa kucoka pa gwinzapo. 3Adapita momo, soma alibe kukagumana thupi la Mbuya Yesu.4Bzidachitika kuti, pomwe alimkati mwa kudzungaira na bzobzi, mwachidzidzi, amuna awiri adaima pambati pao ali mu bzakubvala bzakuchena makutoya. 5Pomwe akazi wale akhachita mantha na kutsulima nkhope zao pansi, adati kuna akaziwo, ''Thangweranyi mukupsaga wamoyo pakati pa anyakusaika?6Palibe pano, Soma walamusiwa! Kumbukirani ndimo adalewera pomwe akhali mu Galileya 7kulewa kuti Mwana wa Munthu amdzaperekiwa mmnja mwa anyakuphonya achidzakhomeriwa pa mtanda, apo pa nsiku ya chitatu achidzalamuka pomwe.''8Akaziwo adakumbuka mafala yace 9apo adabwerera kuchoka pa nthutu ire achikasimba bzensebzi kuna khumi na m'bodzi wale na kuna winango wensene. 10Tsapano Mariya wa Magadalene , Joana, Maria mai ace wa Yakobo, na akazi winango omwe akhanao adakasimba bzobzi kuna atumwi.11Soma mafalaya yakhabveka ninga bzakunama kuna atumwi, mwakuti alibe kukhulupirira akhasewera akazibzo. 12Kinangoka Petulo adadzambatuka achithamangira kuthenjeko, apo, kukotama mkusuzumira , adaona nguwo zokha. Petulo kinangoka adanyamuka kubwerera kumui, alikudabwa bzomwe bzidachitikabzo.13Onani, awiri waiwo nsiku yoyo akhayenda kumuyi winango wakuchemeriwa Emau, omwe ukhali ma sitadiya matanthatu kuchokera ku Yerusalemu. 14Akhasimbirana ndibzo bzidachitikabzo.15Bzidachitika kuti ali mkati mwa kusimbirana na kumbabvunzana pabodzi, Yesu adafendera mkumbayenda nawo. 16Soma maso yao yadakhotchiwa pala kuti nampodi amuzindikire.17Yesu adati kuna iwo, ''Mukusimbirana chiyani mukufambapa?'' Iwo adaima popo alikuoneka waukali. 18M'bodzi waiwo, dzina lache Cleopa, adamutawira, ''Kodi ndiwe wekha mu Yerusalemu omwe ukudziwalini bzomwe bzachitika momo nsiku izi?''19Yesu adati kuna iwo, ''Bzinthu bzanyi?'' Adamutawira, ''Bza Yesu waku Nazarene, omwe akhali mneneri, wa mphamvu meju mmafala yace kuna Mulungu na kuna wanthu wensene, 20na ndimo akulu wa ansembe na atongi wathu adamperekera kukazengiwa milandu mpaka kufa na kukhomeriwa pamtanda.21Soma ndiye tikhakhulupirira kuti angadadzalombola Izaraeri, Inde, apo lero ni nsiku ya chita chichitikireni bzobzi.22Soma pomwe, akazi winango ndiwo tikhambakhala nawo pabodzi atidabwisa, 24atayenda pa thenjepo machibese. Pomwe akasaya tupi lache, abwera, kudzasimba kuti akona pomwe masomphenya ya anjero omwe awauza kuti iye ana moyo. 23Amuna winango omwe tikhali nao akhadayendambo pa thanjepo, akaonadi ninga ndimo akaziwo akhadasimbira. Soma alibedi kukamuona.''25Yesu adati kuna iwo, ''O amuna wakupusa imwe na wamtima wakuchedwa kukhulupirira mu bzensene ndibzo aneneri akhasewera! 26Bzikhali lini bzakufunika kuti mkhirisitu abonere na bzobzi, apo mkukapita mu ulemerero bwache. 27Kinangoka kuyambira nthawe ya Mose mpakana ya aneneri wensene, Yesu adazimbula kuna iwo bzinthu bzensene bza iye mmafala yensene ya Mulungu.28Atafendera mmuyi ndiwo akhayendawo, Yesu adachita ninga akhayenda kutali. 29Soma adamukumbira kuti, ''Khalani na ife, thangwe maulo zjai yatsala pang'ono apo pomwe nsiku yatsalla pang'ono kumala.'' Apo Yesu adapita momo achikhala nawo.30Bzidachitika kuti, pomwe adakhala nao pansi kudya, adatenga mkate, achiudalisa, achiubedula, adawapa iwo. 31Tsapano maso yadafunguka, adamuzindikira, apo iye adachoka pamaso pawo. 32Iwo adati kuna wina na mwayache, ''Mtima wathu ukhatitentha lini, apo adatiuza panjira pale, pomwe adatifungulira mafala ya Mulungu?''33Iwo adalamuka nthawe imweyo letu achiyenda ku Yerusalemu. Adakagumana khumi na awiri wale atagwezekana pabodzi na omwe akhanaombo, 34mkumbati, ''Mbuya walamukadi meju, mwakuti waonekera kuna Simoni.'' 35Tsapano adasimba ndibzo adaona panjira pale, na ndimo Yesu adamuzindikirira pakugebula mkate pale.36Pomwe akhasewera ibzi, Yesu mwenekachiro akhadaima pakati pawo, achiti kuna iwo, ''Mtendere ukhale kuna imwe,'' 37Soma akhanjenjemera achidzaliwa na mantha apo akhakumbuka kuti akhaona mzimu.38Yesu adati kuna iwo, ''Thangweranyi mukubziboneresa? Mabvunzo mumtima mwanu yakubwereranyi? 39Dingani mmanja mwangumu na nzayozi kuti ndinedi. Ndiphateni muone. Thangwe mzimu umbakhala lini na minomfu na mafupa, ninga mukuonera inemu.'' 40Atalewa ibzi, adawalatiza mmanja mwache na nzayo zache.41Alibe kukhulupirira basi thangwera kudekedwa, apo pomwe akhadabwa. Yesu adati kuna iwo, ''Muna chakudya chirichense?'' 42Adamupa chidupsa cha nsomba ya kukazinga 43apo adatenga achidyeratu popo iwo akuona.44Iye adati kuna iwo, ''Aya ni mafala yangu ndiyo ndidasewera pomwe ndikhanamwe, kuti bzense ndibzo bzidanembiwa mchitongero cha Mose na aneneri na masalimo bzimfunika bzidzakwanirisiwe.''45Kinangoka iye adafungula mitima yao, pala kuti abvesese mafala ya Mulungu. 46IYe Adati kuna iwo, ''Paja kudanembiwa kuti Mkhirisitu bzimfunika adzabonere achidzalamuka pomwe kwa anyamuya nsiku ya chitatu. 47Kalapidwe na kulekerera kwa bzakuipa kumfunika kulalikiwe mudzina lace kuna madziko yensene, kuyambira mu Yerusalemu.48Ndimwe mboni za bzensenebzi. 49Onani, ndikukutumizirani ndibzo Babangu adalonjeza. Soma khalani mu mzinda mpakana mutabvazikiwa na mphamvu zakuchokera kuna iye mdzaulu.''50Tsapano Yesu adawatsogolera ate kufupi na Betaniya.Adadzusa manja yache achiwadalisa. 51Bzidachitika kuti, ali mkati kuwadalisa, iye adawachokera achitengiwa kuyenda kudzaulu.52Tsono adamunamata achibwerera ku Yerusalemu na chisekerero chikulu. 53Iwo adapitiriza kukhala mtchalitchi, kudalisa Mulungu.

Yohani

11Pakutoma pakhana Mafala, apo Mafalayo yakhana Mulungu, apo Mafalayo yakhali Mulungu. 2Uyu akhali pakutoma na Mulungu. 3Bzinthu bzensene bzidakonziwa kudzera mwa iye, apo pangadasaya iye pakhalibe neye chibodzi chakulengiwa ndicho chingadalengiwa.4Mwa iye mukhana moyo, apo moyoyo ukhali kubvunika kwa wanthu. 5Kubvunikako kukhatoya mumdima, apo mdimayo ulibe kuugonjesa.6Pakhana munthu ndiye adatumiwa kuchoka kuna Mulungu, omwe dzina lache akhali Yohani. 7Iye adabwera ninga mboni kudzachitira umboni bza kubvunika, kuti wensene akakhulupirire kudzera mwa iye. 8Yohani akhali lini kubvunikako, soma adabwera kuti adzachitire umboni bza kubvunika.9Kubvunika kwachadidi, ndiko kumpereka kutoya kuna wanthu wensene, kukhabwera mdziko lapansi.10Iye akhali padziko lapansi, apo dziko lapansi lidalengiwa na iye, apo dziko liribe kumudziwa iye. 11Iye adabwera kwa iye yekha, apo wache wa chaiwowo alibe kumutambira iye.12Soma kuna wensene wakumutambira iye, omwe adakhulupira dzina lache, iye adawapa ufulu bwakukhala wana wa Mulungu. 13Awa alibe kubadwa na mulopa, ayai kufuna kwa thupi, ayai na kufuna kwa munthu, soma kwa Mulungu.14Mafala yadasanduka thupi yachikhazikika pakati pathu. Taona ulemerero bwache, ulemerero ningadi bwa wakubadwa yekha mwa Baba, bwakudzala na chisomo na chadidi. 15Yohani adachitira umboni bza iye achikuwa, kulewa kuti, "Uyu ngule ndiye ndikhati, 'Iye wakudzabwera pambuyo panguyo nimkulu kuposa ndimo ndiriri, thangwe akhali patsogolo pangu."'16Nakuti nakudzala kwache tatambira chifundo kuchoka chifundo. 17Nakuti chitongi chidaperekiwa na Mose. Chifundo na chadidi bzidabwera na Yesu Mkhirisitu. 18Palibe adaona kale Mulungu; Mulungu yekhayo, omwe ali kumbali ya Baba, iye wachitisa Mulungu pala adziwike.19Ubu ni umboni bwa Yohani pomwe Ayuda adatumiza ansembe na Alevi kuna iye kuchoka ku Yerusalemu kukamubvunza, "Ndiwe mbani kodi?" 20Iye adatawira---alibe kugaza, soma kutawira---"Ndine lini Mkhirisitu." 21Apo iwo adamubvunza, "Ndiwe mbani tsono? Ndiwe Eliya kodi?" Iye adati, "Ndine lini." Iwo adati, "Kodi ndiwe mneneri?" Iye adatawira, "Neye."22Kinangoka adati kuna iye, "Ndiwe mbani, pala kuti tikwanise kuwatawira ndiwo atituma? Iwepo pawekha umbabziti ndiwe mbani?" 23Iye adati, "Ndine mafala yakukuwa mchipululu: "Thamulani njira ya Mbuya,' ninga ndimo Yesaya mneneri adalewera."24Tsapano winango wakuchokera kuna Afarisi adatumiwa, 25apo adamubvunza achiti kuna iye, "Thangweranyi tsono ukubatiza penu ndiwe lini Mkhirisitu ayai Eliya ayai mneneri?"26Yohani adawatawira, kulewa kuti, "Nimbabatiza na madzi. Soma pakati panu pana wina mukumudziwa lini. 27Ni omwe akubwera mmambuyo mwangu, neye milawu ya shango zache ndikuthemera lini kuitsudzula." 28Ibzi bzidachitika ku Betaniya ng'ambu ya Yolodano ndiko Yohani akhabatizira.29Mangwana yache Yohani adaona Yesu akubwera kuna iye achiti, "Nyang'anani, pana Mwana wabira wa Mulungu ndiye ambabulisa bzakuipa bza padziko! 30Uyu ngule ndidati, 'Omwe akubwera pambuyo panguyo ngwakuposa ine.' 31Ndiribe kumudziwa iye, soma bzikhali kuti adziwike ku Isaraeri kuti ine ndidabwera kudzabatiza na madzi."32Yohani adaikhira umboni kulewa kuti, "Ndidaona Mzimu ukubuluka ninga nkhangaiwa kuchoka kudzaulu, apo udambutha pa iye. 33Ndiribe kumuzindikira iye, soma ule adandituma kudzabatiza na madzi adati kuna ine, 'Omwe ndiye mudamuona Mzimu ukubuluka kudzamumbutha ule, ndiye amdzabatiza na Mzimu Wakuchena.' 34Ndaona na kuikhira umboni kubodzi kulewa kuti uyu ni Mwana wa Mulungu."35Mangwana yache, pomwe, pomwe Yohani akhadaima na wakupfunza wache awiri, 36adaona Yesu akhafamba pafupi na iwo, apo Yohani adati, "Nyang'anani, Mwana wabira wa Mulungu!"37Wakupfunza wache awiri adabva iye akulewa terepoyo apo adatewera Yesu. 38Kinangoka Yesu adacheuka achiona iwo akumutewera achiti kuna iwo, "Mukupsaga chani?" Iwo adatawira, *Rabbi" (ndiye kuti "M'pfunzisi"), "Mukumbakhala kuponi?" 39Iye adati kuna iwo, "Bwerani mudzaone." Kinangoka iwo adabwera achiona pomwe iwo akhakhala; iwo adakhala na iye nsiku yoyo, nakuti ikhathamangira nthawe yachikhumi.40M'bodzi was awiri ndiwo adabva Yohani akusewera kinangoka mkutewera Yesu akhali Andreya, m'bale wache wa Simoni Petulo. 41Iye adatoma kugumana na m'bale wache chaiye Simoni achiti kuna iye, "Tagumana Mesiya" (ndiye kuti Mkhirisitu"). 42Adamubweresa kuna Yesu, apo Yesu adamunyang'anisa achiti, "Ndiwe Simoni mwana wa Yohani. Umdzachemeriwa Kefasi" (ndiye kuti "Petulo").43Mangwana yache pomwe Yesu akhafuna kuchoka kuyenda ku Galileya, adagumana Filipi achiti kuna iye, "Nditewere ine." 44Tsapano Filipi akhali wa ku Betisaida, muyi wa Andireya na Petulo. 45Filipi adagumana Natanieli achiti kuna iye, "Iye omwe Mose adanemba mu mtemo wa utongi, na aneneri, tamugumana iye: Yesu mwana wa Yosefe wa ku Nazareti."46Natanieli adati kuna iye,"Chinthu chabwino chingachokerembo mu Nazareti?" Filipi adati kuna iye, "Bwera udzaone." 47Yesu adaona Natanieli akubwera kuna iye achiti kuguma iye, "Ona, waku Isaraeri chaiyeiye uyu, omwe mwa iye mulibe chinyengo!" 48Natanieli adati kuna iye,"Ukundidziwa tani?" Yesu adatawira achiti kuna iye, "Pomwe Filipi akanati kukuchemera, nthawe ndiyo ukhali patsinde pamuti wamkuyu, ndidakuona."49Natanieli adatawira, "Rabbi, ndimwe Mwana wa Mulungu! Ndimwe Mfumu ya Isaraeli!" 50Yesu adatawira achiti kuna iye, "Thangwera ndakuuza, 'Ndidakuona patsinde pamuti wamkuyu,' wakhulupiriratu? Uniona bzikulu kuposa ichi." 51Kinangoka iye adati, "Indetu, indetu, ndikulewa kuna iwe, umdzaona kudzaulu kutafunguka, apo anjero wa Mulungu akubuluka pa Mwana wa Munthu."
21Patapita nsiku zitatu, kukhana msinda wa maloozi ku Cana na ku Galileya, apo mai wache wa Yesu akhali nawo popo. 2Yesu na wakupfunza wache adachemeriwa nawo ku malooziko.3Pomwe vinyu akhagawidwa, mayi wa Yesu adati kuna iye, "Alibe vinyu awa." 4Yesu adati kuna iye, "Mkaziwe, msabwanyi ukubwera kuna ine? Nthawe yangu ikanati kukhana." 5Mayi wache adati kuna wakutumikira, "Chirichense amkuuzanicho, mbachitani."6Tsapano pakhana mathenthe matanthatu yakuikhira madzi yakukonzewa na minyala yakuphatizira Ayuda pamisinda ya kufula, lirirense lakutalika maboko mawiri ayai matatu. 7Yesu adati kuna iwo, "Dzazani mathentheya na madzi." Apo adayadzaza ate pamulomo. 8Tsapano iye adauza wakutumikira, "Bulisani inangoya panja mukapase mkulu wakugawa bzinthu." Apo adachitadi tenepoyo.9Mkulu wakugawa ule adalawidza madziyo yomwe yakhadasanduka vinyu, soma alibe kudziwa komwe adachokera (soma wakutumikira omwe adakatunga madzi wale adadziwa). Kinangoka adachemera nyakuloolayo 10achiti kuna iye, "Munthu aliyense ambatoma kupereka vinyu wakukoma kinangoka wakusaya kukoma wanthu angamala kuledzera. Soma iwe wakoya vinyu wakutapira ate nthawe zino."11Chizindikiro chakutoma Yesu adachitira ku Cana waku Galileya, apo adazimbula ulemerero bwache, apo wakupfunza wache adamukhulupirira iye.12Bzitamala ibzi, mayi wache, abale wache na wakupfunza wache adayenda kunyansi ku Caperenawo achikakhala koko nsiku zakuchepa.13Tsapano pasaka ya Ayuda idafendera, apo Yesu adayenda ate ku Yerusalemu. 14Adakagumana wakugulisa ng'ombe zapakalosa na mabira na nkhangaiwa mkachisi, na akasinthesinthe atakhala momo.15Apo adawatchanga na mnchamu wabzingwe achiwafulusira panja wense kubula mkachisimo, kuphatanidza na mabira na ng'ombe kubodzi. Adambweza kobiri zangwingwingwi za akasinthesinthe achigunkhuliza meza zawo. 16Kuna wakugulisa nkhangaiwa iye adati, " Chosani ibzi muno. Lekani kusandusa nyumba ya Baba wangu kukhala mbuto ya msika."17Wakupfunza wache adakumbukira bzomwe bzidanembiwa, "Kamfulumize kanu kamdzandidya ine." 18Kinangoka Ayuda adatawira achiti kuna iye, "Mumtionesa chizindikiro chanyi, nakuti mukuchita ibzi?" 19Yesu adatawira, Gwesani kachisiyu, apo nsiku zitatu ndiuyimise."20Kinangoka Ayuda adati, "Kachisi umweyu adamangiwa magole makumi manayi na matanthatu, apo mungauyimise nsiku zitatu?" 21Soma, akhalewa bza kachisi wathupi lache. 22Atalamusiwa kuna wakusaika, wakupfunza wache adakumbukira kuti iye adasewera bzobzi, apo adakhulupirira manemba na mafalaya ndiyo Yesu akhadasewera.23Tsapano pomwe iye akhali mu Yerusalemu pamsinda wa pasaka, azinji adakhulupirira mdzina lache pomwe adaona chizindikiro ndicho iye adachita. 24Soma Yesu alibe kuwakhulupirira iwo thangwe akhawadziwa wensene, 25thangwe alibe kufuna wina kuti achitire umboni kuna iye bza munthu, thangwe akhadziwa ndibzo bzikhali mwa munthu.
31Tsapano pakhana Mfarisi dzina lache Nicodemo, mkulu wa Ayuda. 2Munthu uyu adabwera kuna Yesu usiku achidzati kuna iye, "Rabbi, tikudziwa kuti ndimwe m'pfunzisi wakuchoka kuna Mulungu, thangwe palibe angachite bzizindikiro ndibzo mumbachitabzi pokha pokha Mulungu achikhala ali naye."3Yesu adamutawira, "lndetu, indetu, pokha pokha wina achibadwa pomwe ndiye angaone ufumu bwa Mulungu." 4Nicodemo adati kuna iye, "Munthu angabadwe tani pomwe uko iye wakula kale? Angakapite lini pomwe kachiwiri mchiberekero cha mayi wache mkubadwa, angathe?"5Yesu adamutawira, "Indetu, Indetu, pokha pokha wina achibadwa pomwe na madzi na Mzimu, ndiye angakapite mu ufumu bwa Mulungu, 6Iye wakubadwa kuthupi ni thupi, apo iye wakubadwa mwa Mzimu ni mzimu.7Nampodi kudabwa kuti ndakuuza kuti, 'Ukabadwe pomwe.' 8Chonzi chimbayenda ndiko chimfuna, mumbachibva kuunga kwache, soma mumbadziwa lini ndiko chikuchokera ayai ndiko chikuyenda. Mtenepoyombo na munthu wakubadwa mwa Mzimu."9Nicodemo adatawira achiti kuna iye, "Bzobzi bzingakhale tani?" 10Yesu adatawira achiti kuna iye, "Mesa ndiwe m'pfunzisi wa Isaraeri iwepo, tsono ukubvesesa lini tani bzobzi? 11Indetu, indetu, ndikulewa kuna iwe, timbasewera ndibzo tim'bzidziwa, tichimbachitira umboni ndibzo tabziona. Soma umbalamba kubvuma umboni bwathu.12Ningati ndikukuuza bzinthu bza padziko lapansi pano ukukhulupirira lini, unikhulupirira tani ndichikuuza bzinthu bza kudzaulu? 13Palibe ndiye adakwira kale kudzaulu kupambula iye omwe adabuluka kuchoka kudzauluko---Mwana wa Munthu.14Ninga ndimo Mose adadzusira mdzaulu nyoka mchipululu mule, mchibodzibodzi ndimo Mwana wa Munthu amdzadzusiwira mdzaulu, 15pala kuti wensene wakukhulupirira iye akhale nawo Moyo wakusaya kumala.16Nakuti Mulungu adakonda dziko lapansi, natenepo adapereka Mwanache wakubadwa yekha, kuti aliyense wakukhulupirira iye nampodi atayike soma akhale nawo moyo wakusaya kumala. 17Nakuti Mulungu alibe kutuma Mwanache kuti adzayeruze dziko lapansi, soma kudzapulumusa dziko lapansi kudzera mwa iye. 18Wakukhulupirira mwa iye amdzayeruziwa lini, soma iye wakusaya kukhulupirira wayeruziwa kale thangwe alibe kukhulupirira mdzina la Mwana yekhayo wa Mulungu.19Iri ni thangwe la kudzayeruzira: kubvunika kwafika padziko lapansi, apo wanthu adakonda mdima kusiyana na kubvunika thangwe bzakuchita bzawo bzikhali bzakuipa. 20Thangwe aliyense wakuchita chakuipa ambawengana na kubvunika, apo ambabwera lini padecha, palakuti bzakuchita bzache nampodi bzionekere. 21Soma, iye wakuchita bzachadidi ambabwera padecha pala kuti bzionekere kuna wense kuti bzakuchita bzache bzachitika mwa Mulungu."22Bzitapita ibzi, Yesu na wakupfunzira wache adayenda kudziko la Yudeya. Kumweko adakhala kwa kanthawe achibatiza. 23Tsapano Yohani akhabatizambo ku Anoni kufupi na Salimu thangwe kukhana madzi mazinji kumweko. Wanthu akhabwera kuna iye apo akhadzabatiziwa, 24nakuti Yohani akhanati kuthusiwa kale mkaoko.25Tsapano padayambika mkangano pakati pa wakupfunzira wa Yohani na m'Yuda thangwera msinda wakufula. 26Iwo adayenda kuna Yohani achikati kuna iye, "Rabbi, omwe akhana imwe ng'ambu ya Mkulo wa Yolodano, omwe mudamuchitira umboni ule zjai, nyang'anani, akumbabatiza, apo wensene zjai akumbayenda kuna iye."27Yohani adatawira, "Munthu angatambire lini chirichense pokha pokha chitapasiwa kuna iye kuchoka kudzaulu. 28Imwe mwekha mungachitire umboni kuti ndidalewa kuti, 'Ndine lini Mkhirisitu,' soma mmalo mwache, 'Ndatondo kutumiziwa mwakutsogola.'29Muloodwi ambakhala wache was mulooli. Tsapano mwayache wa mulooli, omwe ambayima achimubva iye, ambasekera kwene kwene thangwera mafala ya mulooli. Ichi, tsono, mchisekerero changu chakukwana. 30Iye akakule, soma ine ndikachepe.31Iye wakuchoka kudzaulu ngwakuposa wense. Iye wakuchoka padziko lapansi ngwa dziko lapansi basi apo ambasewerambo bza padziko lapansi. Iye wakuchokera kudzaulu ngwakuposa wense. 32Ambachitira umboni ndibzo waona na kubva, soma palibe ambabvuma umboni bwache. 33Iye omwe watambira umboni bwache adaikha chizindikiro chache kuti Mulungu ngwa chadidi.34Nakuti wakutumiwa na Mulungu ambasewera mafala ya Mulungu. Nakuti ambapasa lini Mzimu na mphimo. 35Baba ambakonda Mwana apo wapereka bzinthu bzense mmanja mwache. 36Iye wakukhulupirira Mwana ana moyo wakusaya kumala, soma wakusaya kubvera Mwanayo amdzaona lini moyo, soma ukali bwa Mulungu bumkhala pa iye."
41Tsapano pomwe Yesu adadziwa kuti Afarisi akhadabva kuti iye akhatenga na kubatiza wakupfunza azinji kuposa Yohani 2(napo kuti iye Yesu akhabatiza lini, soma wakupfunza wache ndiwo), 3adachoka mu Yudeya mkubwerera pomwe mmambuyo ku Galileya.4Soma bzikhali bzakufunika kuna iye kudzera ku Samariya. 5Ndiye adabwera mu mzinda wa Samariya, wakuchemeriwa Sika, pafupi na mbuto ndiyo Yakobo akhadapasa mwanache Yosefe.6Mchera wa Yakobo ukhali kumweko. Yesu akhadaneta na ulendo bwache ndiye adakhala pafupi na mcherayo. Zikhathamangira nyhawe zitanthatu. 7Mkazi wa ku Samariya adabwera kudzatunga madzi, apo Yesu adati kuna iye, "Ndipasembo madzi ndimwe." 8Nakuti wakupfunza wache akhadayenda mumzinda kukagula chakudya.9Ndiye mkazi wa ku Samariya ule adati kuna iye, "Bzakhala tani kuti imwe, pakukhala mu Yuda, mkukumbira ine, mkazi waku Samariya, chinthu kuti mumwe?" Nakuti Ayuda alibe basa na Asamariya. 10Yesu adatawira achiti kuna iye, "Ungadadziwa mphatso ya Mulungu, nakuti mbani akusewera, nawe, 'Ndipase chakumwa,' ungadamubvunza, apo angadakupasa madzi ya Moyo."11Mkaziyo adati kuna iye,"Mbuya, mulibe m'golo apo mcherayu pomwe ngwakuzika. Madzi ya moyoyo tsono yali ku? 12Ndimwe lini mkulu, neye tenepo,kuposa baba wathu Yakobo, omwe adatipa mcherayu iye achimwambo mwemu, ninga akhachitira wanache na bzifuwo bzache?"13Yesu adatawira achiti kuna iye, "Aliyense wakumwa mumchera uyu amdzabva pomwe nyota, 14soma ndiye animwa madzi ndiyo nimmupa ine amdzabva lini pomwe nyota. Mmalo mwache, madzi ndiyo nimdzamupa yamdzakhala lowe wa madzi kuna iye, kufumphukira ku moyo wakusaya kumala."15Mkaziyo adati kuna iye, "Mbuya, ndipeni madzi yamweyo kuti nampodi ndidzakhale na nyota na kuti nampodi nimbadzabwere pomwe pano kudzatunga madzi." 16Yesu adati kuna iye, "Ndoko, ukachemere bayako, apo mukabwere pomwe kuno."17Mkaziyo adatawira achiti kuna iye, "Ndiribe mwamuna." Yesu adatawira, "Walewa bwino,' 18thangwe wakhala nawo kale amuna ashanu, apo ndiye uli naye panoyo ni bayako lini. Bzomwe walewabzi mchadidi."19Mkaziyo adati kuna iye, "Mbuya, ndikuona kuti ndimwe mneneri. 20Azibabathu akhanamatira pa phiri iri, soma mumbati Yerusalemu ndiyo mbuto yakukanamatira."21Yesu adati kuna iye,"Khulupirira ine, mkaziwe, kuti nthawe ikubwera ndiyo mumdzanamata Baba sikuti paphiripa ayai mu Yerusalemu. 22Mumbanamata ndibzo mum'bzidziwa lini. Timbanamata ndiye tikumudziwa, nakuti chipulumuso chimchokera kuna Ayuda.23Soma, nthawe ikubwera, mwakuti tsapano yafika, pomwe wakunamata bzachadidi amdzanamata Baba mu mzimu na mchadidi, nakuti Baba akupsaga wanthu ninga amwewo kukhala wakunamata wache. 24Mulungu ni Mzimu, apo wanthu wakunamata iye amunamate mu mzimu na mchadidi."25Mkaziyo adati kuna iye, "Ndikudziwa kuti Mesiya akubwera (ule wakuchemeriwa Mkhirisitu) Angabwera, amdzatifokotozera bzensene." 26Yesu adati kuna iye, Ndine letu umweyo, ndikusewera nawe panone."27Pakamphindi kamweko wakupfunza wache adabwerera. Tsapano akhadabwa thangweranyi iye akhalewalewa na mkazi, soma palibe adati, "Mukuchita chani?" ayai "Thangweranyi mukulewalewa naye?"28Tsapano mkaziyo adamusiira mtsuko wamadzi, achibwerera mumzinda, Achikati kuna wanthu, 29"Bwerani, mudzaone mwamuna omwe wandifokotozera bzense bzomwe ndakhala ndikuchita. Umweyu angakhale lini Mkhirisitu ule, si tenepo?" 30Iwo adachoka mumzindamo achibweradi kuna iye.31Panthawe yoyo, wakupfunza wache akhamukumbira iye, kulewa kuti, "Rabbi, dyani." 32Soma iye adati kuna iwo, "Ndina chakudya kuti ndidye chakuti mumchidziwa lini." 33Ndiye wakupfunza wale adati kuna wina na mwayache, "Palibe ndiye wawabweresera chakudya kuti adye, alipo?"34Yesu adati kuna iwo, "Chakudya changu mkuchita chifuniro cha iye ndiye adandituma na kumaliza basa lache. 35Kodi mumbati lini, 'Pakana miyezi minayi kinangoka bzakukolola bzifike'? Ndikulewa kuna imwe, nyang'anani muone mminda, thangwe bzakhuma kale pala kukolola! 36Iye omwe akukolola ambatambira malipiro achigwezeka bzipatso pala moyo wakusaya kumala, kuti iye. wakufesa na iye wakukolola asekerere pabobdzi.Nakuti adati, 'Wina ngwakufesa, wina ngwakukolola,' mchadidi. Ndakutumani kukamweta chomwe mulibe kuphatira basa. Wina waphata basa, apo mwapita m'basa lawo."39Asamariya azinji mumzindamo adamukhulupirira thangwera kulewa kwa mkaziyo omwe adachitira umboni, "Adandiuza chirichense chomwe ndachita." 40Tsapano pomwe Asamariya adabwera kuna iye, adamukumbira kuti akhale nawo, apo adakhala popo nsiku ziwiri.41Azinji adakhulupirira thangwera mafala ya iye. 42Iwo adati kuna mkaziyo, "Tikukhululupirira lini pomwe thangwera kuti udalewa bzire, soma thangwera kuti ife tabva tekha, apo tikudziwa kuti uyudi ni Mpulumusi wadziko lapansi."43Patapita nsiku ziwirizo, adanyamuka kuchoka pamwepo kuyenda ku Galileya. 44Nakuti Yesu mwenekachiro adalewa kuti mneneri ambalemekeziwa lini mphimpha zakwawo. 45Pomwe adabwera mu Galileya, wanthu waku Galileya adamutambira. Akhadaona kale bzomwe iye adachita mu Yerusalemu pa madyerero, nakuti iwo akhadayendambo ku madyereroyo.46Tsapano adabwera pomwe ku Kana mu Galileya, kule ndiko adasandusa madzi vinyu. Pakhana mkulu waboma omwe mwanache mamuna akhadwala ku Kaperenawo. 47Pomwe adabva kuti Yesu wachoka ku Yudeya wabwera ku Galileya, adayenda kuna Yesuko kukamukumbira kuti apolike kunyansi akalimbise mwanache, omwe akhadasala pang'ono kusaika.48Kinangoka Yesu adati kuna iye, "Pokha pokha utome waona bzizindikiro na bzakudabwisa, ndiye kuti ungakhulupirire. 49"Mkulu ule adati kuna iye, "Mbuya, polikani letu mwanangu akanati kusaikapa." 50Yesu adati kuna iye, "Ndoko. Mwanako zjai walimba." Munthuyo adakhulupirira mafala ndiyo Yesu adamuuza, apo adayenda.51mwe akhayenda kupolika, akapolo wache adagumana naye, mkumuuza kuti mwanacheyo walimba. 52Tsono iye adabvunza nthawe ndiyo adayamba kulimba. Iwo adamutawira kuti, "Dzulo pa nthawe zinomwe manungo yadamuchoka."53Kinangoka babachewa adazindikira kuti ikhalidi nthawe yoyo ndiyo Yesu adati kuna iye, "Mwanako walimba." Tsapano iye na banja lache lensene adakhulupirira. 54Ichi chikhali chizindikiro chachiwiri ndicho Yesu adachita atabula mu Yudeya kuyenda ku Galileya.
51Bzitamala ibzi pakhana madyerero ya Ayuda, apo Yesu adayenda ku Yerusalemu. 2Tsapano mu Yerusalemu pafupi na mpita wa litsito la mabira pana mchera, ndiwo mu chiseweredwe chachi mchi Heberi ambati Betesda, apo una nsodzi zishanu zakupsumphira bwino. 3Wanthu azinji wakudwala, azimola, wakupunduka, ayai wakujejera bziwalo akhadagonesewa popo. Bzakunemba bzakale bziribe ndime 4 iyi yakumbati, 4Nakuti mnjero wa Mbuya adayenda kukabvundula madzi nthawe zina apo aliyense wakupita momo madziyo yakanati kudemba adalimba nthenda iriyense ndiyo akhadwala.5Munthu wina akhali popo omwe akhadadwala kwa magole makumi matatu na masere. 6Pomwe Yesu adamuona atagonesewa popo, nakuzindikira kuti akhadakhalisa popo, adati kuna iye, "Kodi ukufuna kulimba?"7Wakudwalayo adatawira, "Mbuya, ndiribe aliyense wakundipisa mnthawalemu madzi yangabvunduliwa. Ningabwera, wina atsogole kutchithima na nsikadazi." 8Yesu adati kuna iye, "Lamuka, takula mphasa yako, ufambe."9Kamfulumize munthuyo adalimbisiwa, achitakula mphasa yache mkufamba. Tsapano nsiku yoyo ikhali ya Sabudu.10Tsapano Ayuda adati kuna ndiye adalimbisiwayo, "Ni Sabudu apo ukubvumiziwa lini kutakula mphasa yakoyi." 11Iye adatawira, "Omwe wandilimbisayo wanditi, 'Takula mphasa yako ufambe.'"12Iwo adamubvunza iye, "Ni munthunyi umweyo adakuuza kuti, 'Itakule ufambe'?" 13Tsono, munthu adalimbisiwayo alibe kudziwa kuti akhali mbani thangwe Yesu zjai akhadayenda kale kachete chete, thangwe pakhana thimu pambutopo.14Kinangoka, Yesu adagumana naye iye mkachisi achiti kuna iye,"Ona, zjai walimba! Nampodi kuphonya pomwe, pala kuti chinango chakuposa popa chingadzakuchitikire." 15Munthuyo adayenda kukawauza Ayuda wale kuti akhali Yesu adamulimbisa ule.16Tsapano thangwera bzinthu bzobzi Ayuda adaboneresa Yesu, thangwe adachita bzobzi pa Sabudu. 17Yesu adawatawira, "Baba wangu akuphata basa pakali pano, na ine, pomwe, ndikuphata basa." 18Thangwera bzobzi, Ayuda zjai adakumbuka bzakumupha iye thangwe alibe kupsa Sabata yokha, soma pomwe adaguma Mulungu kuti ni Babache, zjai kubzindendemeza yekha na Mulungu.19Yesu adawatawira, "Indetu, indetu, Mwana angachite lini chinthu chayekha, kupambula bzokhabzo achiona Baba akuchita, nakuti chirichense akuchita Baba, Mwanambo ambachita ndendende. 20Nakuti Baba ambakonda Mwana apo ambamuonesa chirichense ndicho iwo ambachita, apo amdzamuonesa mabasa makulu kuposa yoya kuti ate mumdzadabwa.21Thangwe ninga ndimo Baba ambalamusira anyamuya achiwapa moyo, m'bzibodzi bodzimbo Mwana ambapa moyo kuna aliyense animfunayo. 22Nakuti Baba ambayeruza lini aliyense soma adapa chiyeruzo chense kuna Mwana 23pala kuti aliyense akamulemekeze Mwanayo ninga ndimo ambalemekezera Baba. Omwe ambalemekeza lini Mwanayo ambalemekeza linimbo Baba omwe adamutuma.24Indetu, indetu, iye wakubva mafala yangu na kukhulupirira iye omwe adandituma ana moyo wakusaya kumala apo amdzatongewa lini mulandu, soma wapambana kuchoka kuimfa kuyenda ku moyo.25Idetu, indetu, ndikulewa kuna imwe nthawe ikubwera, apo iripo ndiyo wakufa amdzabva mafala ya Mwana wa Mulungu, apo omwe amdzabvayo amdzakhala na moyo.26Nakuti ninga ba ana moyo mwa iye kha, ndendendembo adapa kuna Mwana moyo kukhala mwa iye yekha, 27apo Baba amupa mphamvu zakutonga thangwe ni Mwana wa Munthu.28Nampodi kudabwa na bzobzi, nakuti iripo nthawe ikubwera yakuti aliyense ndiye ali mu nthutu amdzabva mafala yache 29achidzabula: omwe wachita bwino ku mmukiro wakumoyo, apo wakuchita bzakuipa ku mmukiro wa kukatongiwa.30Ningachite lini chinthu pa ine ndekha. Pomwe ninibva, nimtonga, apo matongedwe yangu ngakulungama thangwe ndikupsaga lini bzakufuna bzangu bzandekha soma bzakufuna bza iye omwe adandituma. 31Penu nimchita umboni bwa ine ndekha, umboni bwangubo bumdzakhala lini bwa chadidi. 32Pana winango omwe ambachitira ine umboni, apo nimdziwa kuti umboni ambachitira inebo m'bwa chadidi.33Mudatumiza kuna Yohani, apo wachitira umboni chadidi. 34Soma umboni ndibo ndatambira m'bwakuchoka lini kuna munthu. Ndikusewera ibzi kuti mukapulumusiwe. 35Yohani akhali kandiyero yakugaka na kubvunika, apo mukufuna kusekera na kubvunika kwache mkanthawe kakuchepa.36Chensenecho umboni ndibo ndinabo m'bukulu kuposa bwa Yohani, nakuti mabasa ndiyo Baba andipa kuyakwanirisa, ni mabasa yokha yokhayo ndiyo nimbachita, uchitire umboni bza ine kuti 37Baba ndiye andituma. Baba omwe adanditumayo wachitira pomwe yekha umboni bza ine. Mukanati kubva kale mafala yache ayai kumuona maonekedwe yache neye nthawe inangombo. 38Imwe mulibe mafala yache yakutsalira mwa imwe, nakuti mukukhulupirira lini mwa iye omwe adatumiwa.Mumbapsaga mafala ya Mulungu thangwe mumbakumbuka kuti mwemo imwe mumkagumana moyo wakusaya kumala, 39apo mafala mabodzi bodziyo yambachitira umboni bza ine, apo mukufuna lini kubwera kuna ine kuti mukhale na moyo.41Nimbatambira lini ulemerero kuchoka kuna wanthu, 42soma ndikudziwa kuti mulibe chikondi cha kwa Mulungu mwa imwe mwekha.43Ndabwera mu dzina la Baba, apo mukunditambira lini. Winango angadati abwere mudzina lache chailo, apa mungadamutambira. 44Mungakhulupirire tani, imwe omwe mumbabvuma ulemerero bwakuchoka kuna wina na mwayache soma mukupsaga lini ulemerero bwakuchoka kuna Mulungu yekhayo?45Nampodi kukumbuka kuti nimdzakulewerani kuna Baba. Wakudzakulewerani ni Mose, omwe mwaiye mwamuthemba. 46Penudi mudamkhulupirira Mose, mungadakhulupirira pomwe ine, thangwe iye adanemba bza ine. 47Penu mungakhulupirire lini bzakunemba bzache, mungakhulupirire tani mafala yangu?"
61Bzitamala ibzi Yesu adayambuka ng'ambu ina ya Nyanza ya Galileya, yakuchemeriwa pomwe kuti Nyanza ya Tiberiyo. 2Thimu lizinji likhamutewera thangwe adaona bzakudabwisa ndibzo iye akhachita kuna atenda. 3Yesu adakwira paphiri achikakhala pansi na wakupfunza wache popo.4(Tsapano Pasaka, madyerero ya Ayuda, yakhali pafupi.) 5Pomwe Yesu adajiguma achiona thimu lizinji likubwera kuna iye, adati kuna Filipi, "Umkagula kuponi mikate kuti amwewa adye?" 6(Soma Yesu adasewera bzobzi kufuna kumuyezera Filipi, thangwe akhadziwa kuti iye ndiye amchita.)7Filipi adamutawira iye, "Dinari madzana mawiri kugula mikate ingakwane lini kuti aliyense atambire neye pankiti pankiti pokha." 8M'bodzi wa wakupfunza, Andireya, m'bale wache wa Simoni Petulo, adati kuna Yesu, 9"Pana mnyamata m'bodzi pano omwe ana mikate zishanu ya tirigu wa barere na nsomba ziwiri, soma zozi mchiyani kuna azinjiwa tere?"10Yesu adati, "Akhazikeni pansi wanthuwa." Tsapano pakhana upsa buzinji pambutopo. Apo amunawo adakhala pansi, pafupi fupi bzulu bzishanu kuwanda kwao. 11Kinangoka Yesu adatenga pawu zire apo atapereka kutenda, adazigawanisa kuna akhadakhala pansi wale. Adachita bzibodzi bodzi na nsomba zire, mwakuwanda ndimo adafunira. 12Pomwe wanthu adakhuta, iye adati kuna wakupfunzira wache, "Khongobzani mvululu zakusalazi, kuti nampodi patayike chinthu."13Ndiye adazikhongobza zichidzala bzitundu khumi na bziwri bza mvululu zakuchoka mu mikate mishanu ya barere zakusiiwa na omwe akhadadya. 14Kinangoka, pomwe wanthu adaona chakudabwisa ichi ndicho iye adachita, adati, "Mchadidi uyu ni mneneri omwe amkubwera mdziko lapansi. 15Pomwe Yesu adazindikira kuti iwo akhadasala pang'ono kudzamuphata mwa kungingimiza kuti amuikhe ufumu, adathawira pomwe kuphiri yekha.16Pomwe maulo yadakwana, wakupfunza wache adapolika kuyenda ku nyanza. 17Adapakira mwadiya, achiyenda napanyanza ku Kaperenawo. Kukhadadoka nthawe yoyi, apo Yesu akhanati kubwerera kuna iwo. 18Chonzi cha mphamvu chikhakuntha apo nyanzayo ikhagwedezeka.19Atachapa ma sitadiya makumi mawiri na mashanu ayai makumi matatu, adaona Yesu akufamba pa nyanzapo kumbabwera kufupi na mwadiyayo, apo iwo adabva mantha. 20Soma iye adati kuna iwo, "Ndine! Nampodi kubva mantha." 21Kinangoka adabvuma kumutambira mmwadiyamo, apo kamkulumize mwadiyayo udafika ng'ambu ndiyo iwo akhayenda.22Mangwana yache, thimu ndilo likhadaima ng'ambu ire lidaona kuti pakhalibe mwadiya wina kupambula umweyo, nakudziwa pomwe kuti Yesu akhalibe kupakiriratu na wakupfunza wachewo soma kuti wakupfunzira wachewo akhadatoma kupakira okha. 23Tsapano, pakhana mimwadiya inango yakuchoka ku Tiberiyo kufupi na kumbuto ndiko akhadadya mikate ire Mbuya atapereka kutenda.24Pomwe thimu lidazindikira kuti neye Yesu ayai wakupfunza wache wense pakhalibe, lidapakira mwadiya lokha mkuyenda ku Kaperenawo kukapsaga Yesu. 25Atakamugumana ng'ambu inango ya nyanzayo, adati kuna iye, "Rabbi, mudabwera liti kuno?"26Yesu adawatawira, kulewa kuti, "Indetu, indetu mukundipsagapa ine, sikuti thangwera mudaona bzakudabwisa, soma mudadya nawo mikate ire muchikhuta. 27Nampodi kubonera na chakudya chakumala, soma bonerani na chakudya chakukhalisa kukufikizani ku moyo wakusaya kumala omwe Mwana wa Munthu amdzakupani, nakuti Mulungu Baba waikha chizindikiro pa iye."28Kinangoka iwo adati kuna iye, "Tichite chani, pala kuti tiphate basa la Mulungu?" 29Yesu adatawira achiti kuna iwo, "Iri ni basa la Mulungu: Kuti mukhulupirire iye omwe wamutuma."30Ndiye adati kuna iye, "Mchizindikiro chanyi tsono ndicho munichita, pala kuti tione na kukukhulupirirani? Munichita chani? 31Makolo yathu yadadya mana mchipululu, ninga ndimo bzidanembewera, 'Iye akhawapa mikate kuchoka kudzaulu kuti adye.'"32Kinangoka Yesu adawatawira, "Indetu, indetu, ni Mose lini ndiye akhakupani mikate kuchokera kudzaulu, soma ni Babangu ndiye akukupani mikate chaiyo kuchoka kudzaulu. 33Thangwe mkate wa Mulungu ngule umbagwa kuchoka kudzaulu uchipereka moyo kudziko lapansi." 34Ndiye adati kuna iye, "Mbuya, mbatipani mkate umweyu nthawe zense."35Yesu adati kuna iwo, "Ndine mkate wamoyo; iye wakubwera kuna ine amdzabva lini njala, na wakukhulupirira ine amdzabva lini nyota. 36Soma ndidakuuzani kuti chadidi mwandiona ine, apo mukukhulupirira lini. 37Aliyense ndiye Baba amndipasira kubwera kuna ine nimdzamutaya lini kunja.38Nakuti ndabuluka kuchoka kudzaulu, sikuti kudzachita bzakufuna bzandekha, soma bzakufuna bza iye omwe adandituma. 39Uku mkufuna kwa iye omwe adandituma, kuti nampodi nditaye neye m'bodzi omwe wandipasira, soma amdzawalamusa pansiku ya chimaliziro. 40Nakuti uku mukufuna kwa Babangu, kuti aliyense wakuona Mwana mkumukhulupirira adzakhale na moyo wakusaya kumala apo nimdzamulamusa pansiku yachimaliziro."41Kinangoka Ayuda adang'ung'udza bza iye thangwera adati, "Ndine mkate omwe wabuluka kudzaulu." 42Iwo adati, "Ngumweyu lini Yesu Mwana wa Yosefe, omwe Babache na mayi wache tikuwadziwawa? Bzikukhala tani tsono kulewa, 'Ndabuluka kudzaulu'?"43Yesu adatawira achiti kuna iwo "Lekani kung'ung'udza mwekha. 44Palibe angabwere kuna ine pokha pokha Baba omwe adandituma kumufendeza, apo nimdzamumukisa pansiku ya chimaliziro. 45Bzidanembiwa mwa aneneri, 'Aliyense amdzapfunzisiwa na Mulungu.' Aliyense ndiye wabva na kupfunza kuchoka kuna Baba ambabwera kuna ine.46Sikuti kuti aliyense waona Baba, kupambula iye omwe ngwakuchokera kuna Mulungu---ndiye waona Baba. 47Indetu, indetu, iye omwe ambakhulupirira ana moyo wakusaya kumala.48Ndine mkate wamoyo. 49Abereki wanu adadya mana mchipululu, apo adafa.50Uyu ni mkate wakubuluka kuchokera kudzaulu, pala kuti munthu adye wina wa iwo kuti nampodi afe. 51Ndine mkate wamoyo omwe udabuluka kuchoka kudzaulu. Penu wina anidya wina wa mkateyu, amdzakhala kunthawe za nthawe. Mkate ndiwo nimdzaperekayo ni thupi langu kuti ukhale moyo wapadziko lapansi."52Pamwepo Ayuda zjai adakalipa achiyambiratu kung'ung'udza, kulewa kuti, "Munthu umweyu angatipe tani thupi lache kuti tidye?" 53Ndiye Yesu adati kuna iwo, "Indetu, indetu, penu munidya lini thupi la Mwana wa Munthu na kumwa mulopa wache, mumdzakhala lini na moyo mwaimwe mwekha.54Omwe anidya thupi langu na kumwa mulopa wangu ana moyo wakusaya kumala, apo nimdzamulamusa pansiku yakumalizira. 55Thangwe thupi langu mchakudya chachadidi, apo mulopa wangu ni chakumwa chachadidi. 56Iye wakudya thupi langu na kumwa mulopa wangu am'khaliratu mwaine, na ine mwa iye.57Ninga Baba wamoyo adandituma ine, apo inembo ndina moyo thangwera Baba, ndendende wakundidya ine, amdzakhalambo thangwera ine. 58Uyu ni mkate ndiwo wabuluka kuchoka kudzaulu, sikuti ninga udadya makolo achifawo neye. Iye wakudya mkate uyu amdzakhala ku nthawe za nthawe." 59Soma Yesu bzobzi adasewerera mu sunagoge pomwe akhapfunzisa mu Caperenawo.60Kinangoka wakupfunza wache azinji omwe adabva ibzi adati, "Mafalaya ngakunesa; Mbani angayabvese?" 61Yesu, thangwe adadziwa mwa iye yekha kuti wakupfunza wache akhang'ung'udza nayo, adati kuna iwo, "Yakuipirani kani?62Tsono tani muchiona Mwana wa Munthu akuyenda pomwe kudzaulu ndiko akhali pakutoma? 63Ni Mzimu ndiwo umbapasa moyo; thupi limbathandiza lini chinthu. Mafala ndiyo ndasewera kuna imwe ndiyo Mzimu, apo ndiyo moyo.64Ndiye pana wina wa imwe omwe mumbakhulupirira lini." Thangwe Yesu adazindikira kuyambira pakutoma kuti akhali aponi omwe amdzakhulupirira lini na ndiye amdzamupereka iye. Iye adati, 65"Nithangwera chochi ndidakuuzani kuti palibe angathe kubwera kuna ine pokha pokha chitapasiwa kuna iye na Babangu."66Thangwera ichi, wakupfunza wache azinji adabwerera mmambuyo apo alibe kufamba naye pomwe. 67Ndiye Yesu adati kuna khumi na awiri wale, "Imwe mukufunambo lini kuchoka, mumfuna?" 68Simoni Petulo adamutawira iye, "Mbuya, mkwambani ndiko tingayende? Muna mafala ya kumoyo wakusaya kumala, apo takhulupirira mpaka kufika pakudziwa kuti ndimwe Wakuchena wa 69Mulungu."70Yesu adati kuna iwo, "Ndiribe kuchita kukusankhulani, khumi na awirimwe, apo zjai m'bodzi wa imwe ni mdyerekezi?" 71Tsapano iye adasewera bza Yudasi mwana wa Simoni Isikariyoti, thangwe akhali iye, m'bodzi wa khumi na awiri wale, wakumpereka Yesu.
71Bzitamala inzi, Yesu adazunga mu Galileya, thangwe akhafuna lini kuyenda ku Yudeya nakuti Ayuda akhamupsaga kuti amuphe. 2Tsapano madyerero ya misasa ya Ayuda yakhali pafupi.3Abale wache tsono adati kuna iye, "Chokani pano ndokoni ku Yudeya, pala kuti wakupfunza wanu akaonembo mabasa mumbachitaya. 4Palibe ambachita chinthu mwakubisa angakhala akupsaga kuti adziwike padecha. Penu mumbachita bzobzi, bzionesereni kudziko lapansi."5Nakuti neye abale wache alibe kumukhulupirira iye. 6Yesu mnthangwerache adati kuna iwo, "Nthawe yangu ikanati kufika, soma nthawe yanu njakufikafika kale nthawe zense. 7Dziko lapansi lingakuwengeni lini, soma limbawenga ine thangwe nimbalichitira umboni kuti mabasa yache ngakuipa.8Mumbakwira kuyenda ku madyerero; Ine ndikumbayenda lini kumadyerero thangwe nthawe yangu ikanati kukwanirisiwa." 9Atamala kulewa bzobzi kuna iwo, iye adakhala mu Galileya.10Soma pomwe abale wache akhadakwira kuyenda ku madyerero, kinangoka iye adakwirambo, sikuti mwakuonekera soma mwakubisala. 11Ayuda akhamupsaga pa madyereropo achiti, "Iye ali kuponi?"12Pakhana bzakuuzana bzizinji pathimupo kumbaguna bza iye. Winango adati, "Ni munthu wabwino." Winango adati, "Neye, ambasocheresa wanthu azinji." 13Chensenecho palibe adasewera padecha kuguma iye thangwera kugopa Ayuda.14Pomwe madyerero yadafika pakati, Yesu adakwira kuyenda mkachisi mkukayamba kupfunzisa. 15Kinangoka Ayuda adadabwa, mkulewa kuti. "Munthu umweyu ambadziwa tani bzizinji tenepayu? Kupfunza akanati," 16Yesu adawatawira achiti, "Bzakupfunzisa bzangubzi m'bzaine lini, soma m'bza iye omwe adandituma.17Penu wina anikhumba kuchita bzakufuna bzache, amdzazindikira bza chipfunzisochi, kuti mchakuchokera kuna Mulungu, ayai nimbatondo kusewera bzangu bzandekha. 18Omwe ambasewwera bzache bzayekha ambapsaga ulemerero bwache bzayekha, soma ndiye akupsaga ulemerero bwa omwe adamutuma, munthu umweyo ngwachadidi, apo mwaiye mulibe chakusaya kulungama.19Kodi Mose alibe kukupani chitongi? Soma palibe neye. m'bodzi waimwe ndiye ambachikoya. Mthangweranyi mukupsaga kufuna kundipha?" 20Thimu lire lidatawira, "Muna chiwanda imwe. Mbani akupsaga a kukuphaniyo?"21Yesu adatawira achiti kuna iwo, "Ndidachita basa libodzi, apo mwensene mudadabwa nalo. 22Mose adakupani mgwatidwe (sikuti udachoka kuna Mose, soma kuna makolo), nsiku ya Sabudu mumbagwata munthu.23Penu munthu anitambira mngwatidwe pa Sabudu mkuti chitongi cha Mose chiribe kupsewa, thangweranyi mukukalipa na ine thangwe ndidalimbisiratu bwino bwino munthuyo pa Sabudu? 24Nampodi kutonga kutengera maonekedwe, soma tongani mwachilungamo."25Wanthu winango wa iwo wakuchokera ku Yerusalemu adati, "Ngumweyu lini akumupsaga kuti amuphe ule? 26Onani, akusewera padecha, apo akumuuza lini chinthu. Bzingakhale lini kuti akulu akuluwa akudziwadi kuti umweyu ni Mkhirisitu, mtenepo lini? 27Soma tikudziwa ndiko iyeyu akuchokera. Soma Mkhirisitu pakudzabwera, palibe ndiye amdzadziwa ndiko amdzachokera."28Kinangoka Yesu adakuwa mkachisi, "Ine mumbandidziwa na ndiko nimbachokera kubodzi. Ndiribe kubwera bzandekha, soma iye omwe adandituma ngwachadidi, apo mumbandidziwa lini. 29Ine nimbamudziwa thangwe nimbachokera mwa iye apo adachita kundituma."30Iwo akhayezera yezera kuti amumange, soma palibe adaikha manja pa iye thangwe nthawe yache ikhanati kufika. 31Soma azinji pathimu lire akhamukhulupirira, apo adati, "Mkhirisituyo angabwera, amdzachita bzizindikiro bzizinji kuposa ndibzo wachita uyubzi?" 32Afarisi adabva thimu lire likusewera kawerewere bzakuguma Yesu, ndiye akulu wa ansembe na Afarisi adatuma anyamata kukamumanga iye.33Tsapano Yesu adati, "Ndikali namwe kwa kanthawe kakuchepa, kinangoka ndiyende kuna iye omwe adandituma. 34Mum'dzandipsaga soma mum'dzandigumana lini; komwe niyendako, mum'dzakwanisa lini kubwera."35Ayuda tsono adati okha okha, "Munthu umweyu am'dzayenda kuponi ndiko tingadzakwanise lini kumugumana? Kodi am'dzayenda kuna Ahelene wakubalalika wale kukapfunzisa Ahelene? 36Mafala waseweraya nga chani, 'Mum'dzandipsaga soma mum'dzandigumana lini ine; Ndiko nim'dzayendako, mum'dzakwanisa lini kubwera'?"37Tsapano pakumaliza, nsiku ikulu ya madyerero, Yesu adaima achikuwa, kulewa kuti, "Penu wina akubva nyota, abwere kuna ine adzamwe. 38Iye wakukhulupirira ine, ninga ndimo mafala ya Mulungu yambalewera, mikulo ya madzi ya moyo im'dzayerera kubula mmimba mwache."39Soma adalewa ibzi bza Mzimu, wa iwo ndiwo akhakhulupirira iye kuti ati adzatambire; Mzimu ukhanati kuperekiwa thangwe Yesu akhanati kulemekeziwa panthawe yoyo.40Wanthu winango wa thimulo, pakubva mafalaya, adati, "Uyu ni mneneri." 41Winango adati, "Umweyu ni mkhirisitu." Soma winango adati, "Kodi Mkhirisitu ambachokera ku Galileya? 42Manemba yalibe kulewa kuti Mkhirisitu amdzachokera ku dzinza la Davide na ku Beterehemu, muyi ndiwo Davide akhali?"43Ndiye padayambika m'gawaniko pa thimulo thangwera iye. 44Winango wa iwo ate angadamumanga iye, soma palibe adaikha manja pa iye.45Kinangoka anyamata wale adabwerera kuna akulu wa ansembe na Afarisi, omwe adati kuna iwo, "Thangweranyi mulibe kumubweresa?" 46Anyamatawo adatawira, "Palibe adasewera kale tenepayu."47Ndiye Afarisi adawatawira iwo, "Kani mwanyengezewambo? 48Alipo m'bodzimbo wa akulu ayai Afarisi ndiye adamukhulupirira kale iye? 49Soma thimu ili lomwe likudziwa lini chitongi, ndakutembereriwa."50Nicodemo (m'bodzi wa Afarisi, omwe adabwera kuna iye mwakuyambirira) adati kuna iwo, 51"Kodi chitongi chathu chimbatonga munthu tikanati kubva kuchoka kuna iye na kudziwa bzomwe ambachita?" 52Iwo adatawira achiti kuna iye, "Kani ndiwe m'Galileya pomwe iwepo? Saka sakani muone kuti palibe mneneri ambachoka ku Galileya."53[ Kinangoka aliyense adayenda kumuyi kwache.
81Yesu adayenda ku phiri la Azitona. 2Machibesebese adabwera pomwe ku kachisi, apo wanthu wensene adabwerambo; iye adakhala pansi achiwapfunzisa. 3Anembi na Afarisi adabweresa mkazi wakuphatiwa akuchita chigololo. Iwo adamuikha pakati.4Kinangoka iwo adati kuna iye, "Mpfunzisi, mkazi uyu waphatiwa akuchita chigololo. 5Tsapano pachitongi, Mose adatitonga kumbaboma minyala wanthu wakutenepayu; munilewa tani bza iye?" 6Adasewera bzobzi pala kunyang'ana thangwe lakumuzengera mulandu, soma Yesu adakotama mkunemba pansi na chala chache.7Pomwe iwo adapitiriza kumbamubvunza mabvunzo, iye adaima achiti kuna iwo, "Omwe mwa imwepa alibe chakuphonya, akhale wakutoma kumuboma na mwala." 8Adakotama pomwe, mkunemba pansi na chala chache.9Pomwe adabva bzobzi, adachoka m'bodzi m'bodzi, wakutoma akhali akulu letu. Pakumaliza Yesu adasala yekha, na mkazi omwe akhali pakati ule. 10Yesu adaima achiti kuna iye, "Mkaziwe, wakukutonga milandu wako wale ali kuponi?" 11Iye adati, "Palibe, Mbuya." Yesu adati, "Ine ndikukuzengambo lini mulandu. Ndoko nampodi kukaphonya pomwe."]12Yesu adasewera pomwe kuna iwo, kulewa kuti, "Ndine kubvunika kwa dziko lapansi; iye wakutewera ine amdzafamba lini mum'dima soma amdzakhala na kibvunika kwa moyo." 13Afarisi adati kuna iye, "Mumbabzichitira umboni mwekha; umboni bwanubu m'bwachadidi lini."14Yesu adatawira achiti kuna iwo, "Napo ndichibzichitira ndekha umboni, umboni bwangubo m'bwachadidi. Ndikudziwa ndiko. ndidachokera na ndiko ndikuyenda, soma imwepo mukudziwa lini ndiko ndidachokera ayai ndiko ndikuyenda. 15Mumbatonga kutengera kuthupi; ine nimbatonga lini munthu. 16Chensecho ndichiti nditonge, kutonga kwangu mkwachadidi thangwe ndiri lini ndekha, soma ndina Baba omwe adandituma.17Inde, apo muchitongi chanu. mudanemba kuti umboni bwa wanthu awiri m'bwachadidi. 18Ndine iye omwe nimbabzichitira ndekha umboni, app Baba omwe adandituma ambachitirambo umboni bza ine."19Iwo adati kuna iye, "Babanuwo ali kuponi?" Yesu adatawira, "Mukundidziwa lini ine ayai Babangu; mungadandidziwa ine, mungadadziwa pomwe Babanguwo," 20Adasewera mafala yoya mnyumba ya thenthe la kobiri pomwe akhapfunzisa mkachisi, apo palibe adamumanga thangwe nthawe yache ikhanati kukwana.21Tsono iye adalewa pomwe kuna iwo, "Ndikuyenda; Mumdzandipsaga ine apo nimdzafera mu bzakuphonya bzanu. Ndiko ndikuyenda ineko mungakubwere lini." 22Ayuda adati, "Kodi amdzabzipha yekha kani? Nithangwerache ambati, 'Ndiko ndikuyenda ine mungakubwere lini'?"23Yesu adati kuna iwo, Ndine wakuchokera kudzaulu. Imwe ndimwe wadziko lapansi lino; ine ndine lini wadziko lapansi lino. 24Nithangwerache, ndikulewa kuna imwe kuti mumdzafera mubzakuphonya bwanu. Nakuti penu munikhulupirira lini kuti NDINEDI, mumdzafa mu bzakuphonya bzanu."25Iwo tsono adati kuna iye. "Imwepo ndimwe mbani?" Yesu adati kuna iwo, "Ndibzo ndakhala ndikulewa kuna imwe kuyambira pakutoma. 26Ndina bzizinji bzakusewera na kutonga bza imwe. Tsono, omwe adandituma ineyo ngwachadidi; apo bzinthu ndibzo ndidabva kuchoka kuna iye, bzinthu bzobzo nimbabzilewa kudziko lapansi. 27Iwo alibe kubvesesa kuti iye akhalewa bza Baba kuna iwo.28Yesu adati, "Mungadzakwiza Mwana wa Munthu, ndiye mumdzadziwa kuti INE NDINE, nakuti nimbachita lini bzandekha. Ninga ndimo Baba adandipfunzisira, nimbasewerabzi. 29Iye omwe adandituma ine alinande, apo alibe kundisiya ndekha, thangwe nthawe zense nimbachita bzakumudekera iye." 30Pomwe Yesu akhalewalewa bzobzi, azinji adamukhulupirira iye.31Yesu adati kuna Ayuda omwe adakhulupirira iye, "Mungakhazikika mu mafala yanguya, kinangoka munikhala wakupfunza wangu wachadidi wale; 32apo chadidi chimdzakutsudzulani." 33Iwo adamutawira iye, "Ndife dzinza la Abulahamu apo tikanati kale kukhala akapolo wa wina aliyense; mungalewe tani kuti, 'Mumdzatsudzuliwa'?"34Yesu adawatawira iwo, "Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, aliyense wakuchita. chakuphonya ni kapolo wa chakuphonyacho. 35Kapolo ambakhala lini mnyumba ate muyaya; mwana ambakhala ate muyaya. 36Nithangwerache, penu Mwana amkutsudzulani, mum'dzakhala wakutsudzuliwa bzachadidi bzire.37Ndikudziwa kuti ndimwe wadzinza la Abulahamu; mukupsaga kundiphapa thangwe mafala yangu yalibe mbuto mwa imwe. 38Ndikulewa ndibzo ndaona na Babangu, apo mumbachitambo ndibzo mudabva kuna babanu."39Iwo adatawira achiti kuna iye, "Babathu ni Abulahamu." Yesu adati kuna iwo, "Mungadakhala ndimwe wanache wa Abulahamu, mungadambachita mabasa ya Abulahamu. 40Chensenecho, mukupsaga kupha ine, munthu wakuti ndidakuuzani chadidi ndicho ndidabva kuchokera kuna Mulungu. Abulahamu alibe kuchita bzobzi. 41Mumbachita mabasa ya babanu." Iwo adati kuna iye, "Tiribe kubadwira mchigololo; Tina Babathu m'bodzi: Mulungu."42Yesu adati kuna iwo, "Angadakhala Mulungu ni Babanudi, mungadandikonda ine, thangwe ndidachokera kuna Mulungu apo ndiri pano; nakuti ndiribe kubwera bzandekha, soma adachita kundituma. 43Thangweranyi mumbabvesesa lini mafala yangu? Thangwera kuti mumbayabva lini mafala yanguya. 44Ndimwe wa Babanu, mdyerekezi, apo mumbafuna kumbachita bza babanuyo. Akhali wakupha kuyambira pakutoma apo ambaima lini pa chadidi thangwe mwaiye mulibe chadidi. Angasewera chakunama, ambasewwera chakuchoka mchilengedwe chache thangwe ngwakunama na babawo wa bzakunama.45Chensecho, thangwera kuti nimbasewera bzachadidi, mumbandikhulupirira lini. 46Mbani waimwe ambandigaza pa bzakuphonya? Nimbasewera bzachadidi, thangweranyi tsono mumbandikhulupirira lini? 47Iye omwe ngwa Mulungu ambabva mafala ya Mulungu; kusaya kumbayabvaku thangwe ndimwe lini wa Mulungu."48Ayuda adatawira achiti kuna iye, "Timbalewa lini chadidi ife kuti ndimwe waku Samariya apo muna chiwanda?" 49Yesu adatawira, "Ndiribe chiwanda, soma nimbalemekeza Babangu, apo imwe mkumbandipepusa.50Mumbapsaga lini ulemerero; alipo m'bodzi nyakubutewera na kubutonga. 51Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, penu wina anikoya mafala yangu, amdzaona lini imfa."52Ayuda adati kuna iye, "Tsapano tikudziwa kuti muna chiwanda. Abulahamu na aneneri adasaika, soma mumbati, 'Penu wina anikoya mafala yangu, amdzalawidza lini imfa.' 53Kodi ndimwe lini mkulu kuposa Abulahamu adasaika ule? Aneneri adasaika pomwe. Imwepo mumbabzitenga kuti ndimwe mbani?"54Yesu adatawira, "Penu ine nim'bzilemekeza ndekha ulemerero bwangu m'bwapezi; ni Babangu ndiye ambandilemekeza---omwe mumbalewa bza iye kuti ni Mulungu wanu. 55Imwe mumbamudziwa lini iye, soma ine nimbamudziwa. Ningadati, 'Nimbamudziwa lini,' ningadandendemera namwe, nyakunama. Tsono, nimbamudziwa nakukoya mafala yache. 56Babanu Abulahamu adadekedwa kuona ntsiku yangu; iye adayiona apo akhali wakudekedwa."57Ayuda adati kuna iye, "Mukanati kufikiza magole makumi machanu, ndiye mudamuona Abulahamu imwepo?" 58Yesu adati kuna iwo, " Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, akanati kukhala Abulahamu mkuti, INE NDIRIPO." 59Kinangoka iwo adalokota minyala kuti amubome iye, soma Yesu adabzibisa yekha achibula mkachisimo.
91Tsapano pomwe Yesu akhapita, adaona munthu zimola kuchokera pachibadwire chache. 2Wakupfunza wache adamubvunza iye, "Rabbi, mbani adaphonya, ngumweyu ayai abereki wache, pala kuti abadwe zimola?"3Yesu adatawira, "Alibe kuphonya ngumweyu, ayai abereki wache, soma pala kuti mabasa ya Mulungu yazimbulike mwa iye. 4Bzimfunika tiphatiretu mabasa ya iye omwe adandituma kukadachenapa. Usiku bukubwera bomwe palibe angakwanise kuphata basa. 5Pomwe ndiri padziko lapansi pano, ndine kubvunika kwa dziko lapansiri."6Yesu atasewera bzobzi, adapswipira pansi, mkumunya tumatope na matayo, achipalanga matopeyo pamaso yache. 7Iye adati kuna iye, "Ndoko ukasambe muthawale la Siloamu" (lomwe ndiye kuti "Kutumiwa"). Ndiye munthuyo adayendadi kukasamba, achibwerera zjai akuona.8Kinangoka anansi wache wa munthuyo na omwe akhambamuona kale ninga nyakukumbira akhambati, "Ngumweyu lini munthu akhambakhala pansi mkumbakumbira ule?" 9Winango adati, "Ndiye inde." Winango adati, "Neye, soma ali ninga iye." Soma iye adati, "Ndine."10Iwo adati kuna iye, "Tsono maso yakoya yadapenya tani?" 11Iye adatawira, "Munthu wakuchemeriwa Yesu adamumya tumatope achipalanga pa maso yanguya achiti kuna ine, 'Ndoko ku Siloamu ukasambe.' Ndiye ndidayendadi kukasamba, apo ndidatambira kupenya kwangu." 12Iwo adati kuna iye, "Iye ali kuponi?" Adatawira, "Ndikudziwa lini."13Iwo adabweresa munthu akhali zimolayo kuna Afarisi. 14Tsapano ikhali nsiku ya Sabudu pomwe Yesu adamumya tumatope achifungula maso yacheyo. 15Tsono Afarisi adamubvunza pomwe ndimo adatambirira kuona kwacheko. Iye adati kuna iwo, "Adaikha tumatope pamaso yanguya, ndidakasamba, apo zjai tsapano ndikuona."16Afarisi winango adati, "Munthu umweyu alibe kuchoka kuna Mulungu thangwe ambakoya lini Sabata." Winango adati, "Bzikutheka tani munthu wakuti ngwakuphonya kuchita bzizindikiro bzobzi?" Ndiye pakhana mgawikano paiwo okha okha. 17Tsono adamubvunza pomwe zimolayo, "Ulikuti tani bza iye, nakuti adafungula maso yako?" Zimolayo adati, "Ni mneneri." 18Tsapano Ayuda alibe kukhulupirira basi bzaiye kuti akhali zimola apo watambira kuona kwache ate kuchita kuchemeresa abereki waiye adatambira kuona kwacheyo.19Iwo adabvunza aberekiwo, "Nimwananu uyu omwe mulikuti akhadabadwa zimolayu? Bzakhala tani tsono kuti tsapano zjai akuona?" 20Ndiye abereki wache wale adawatawira, "Tikudziwa kuti uyu ni mwanathu apo akhadabadwadi zimola. 21Pala kuti bzakhala tani kuti tsapano awone, tikudziwa lini, na ndiye adamufungula maso yacheyo, tikumudziwa lini pomwe. Mubvunzeni, nimkuluwense umweyu. Angalewelewe yekha."22Abereki wachewo adasewera bzobzi, thangwe akhana mantha na Ayuda. Nakuti Ayuda akhadapangana kale kuti penu winango anitawiriza kuti umweyu ni Mkhirisitu, animuthusa kunja kwa sunagoge. 23Thangwera bzobzi, abereki wache adati, "Nimkuluwense umweyu, mubvunzeni."24Tsapano kachiwiri adamuchemera pomwe munthu akhali zimola ule achiti kuna iye, "Pereka ulemerero kuna Mulungu. Tikudziwa kuti munthu umweyu ana bzakuphonya." 25Ndiye munthu ule adatawira, "Ndikudziwa lini kuti ana bzakuphonya. Chinthu chibodzi ndicho ndikudziwa: Ndikhali zimola, apo tsapano zjai ndikuona."26Ndiye iwo adati kuna iye, "Adachita chani kuna iwe? Maso yakoya adayafungula tani?" 27Iye adatawira, "Ndakuuzani kale, apo mulibe kutetekera! Thangweranyi mukufuna kubva pomwe? Mukufunambo lini kukhala wakupfunzira wache, mumfuna?"28Iwo adamulalatira achiti, "Ndiwe wakupfunza wache, soma ife ndife wakupfunza wa Mose. 29Tikudziwa kuti Mulungu walewalewa kuna Mose, soma tikudziwa lini kuti munthu uyu wachokera kuponi."30Munthuyo adatawira achiti kuna iwo, "Ichi mchakudabwisa, kuti mulikudziwa lini kuti ngwakuponi, chensecho adafungula maso yangu. 31Tikudziwa kuti Mulungu ambatetekera lini wanthu wakuphonya, soma penu wina aninamata Mulungu mkuchita bzakufuna bzache, ambamutetekera umweyo.32Chiyambireni cha dziko lapansi bzikanatimbo kubveka kuti wina adafungula kale maso ya munthu wakubadwa zimola. 33Angadakhala munthu umweyu ngwakuchokera lini kuna Mulungu, angadachita lini chinthu." 34Iwo adatawira achiti kuna iye, "Udabadwira mu bzakuphonya chaimo, ndiye ukutipfunzisa?" Kinangoka adamuthusa panja.35Yesu adabva kuti iwo adamuthusa iye panja pa sunagoge. Adakamugumana iye achiti, "Umbakhulupirira Mwana wa Munthu?" 36Adatawira a chiti, "Iye mbani, Mbuya, kuti ndimukhulupirire?" 37Yesu adati kuna iye, "Si wamuona, apo ndiye letu akusewera kuna iweyu." 38Munthuyo adati, "Mbuya, nimbakhulupirira," apo adamunamata iye.39Yesu adati, "Padziko lapansi ndidabwerera kudzayeruza kuti wakutaza kuona awone nakuti wakuona akhale azimola." 40Afarisi winango omwe akhana iye adabva bzobzi achimubvunza iye, "Apa ife ndifembo azimola?" 41Yesu adati kuna iwo, "Mungadakhala azimola, mungadakhala mulibe chakuphonya, soma tsapano mumbati, 'Timbaona,' soma bzakuphonya bzanu bzikalipo."
101Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, iye omwe anipita lini na pamsuwo kuyenda mkhola la mabira, soma anichita kukwira na kwinango, munthu umweyo ni mbava,na gandanga. 2Omwe anipita na pamsuwo ni makabusa wa mabira.3Wakukhala pamsuwoyo animufungulira. Bira anibva mafala yache, achichemera mabira yacheyo na madzina achiyatsogolera kunja. 4Angayabulisa kunja yacheyo, aniyatsogolera, apo mabirayo. yanimutewera, nakuti yambazindikira mafala yache.5Yamdzatewera lini mulendo soma mmalo mwache yamdzamuthawa, thangwe yamdziwa lini mafala ya alendo. 6Yesu adasewera fanizoli kuna iwo, soma alibe kuzindikira kuti bzikhali chani bzomwe akhasewerabzi kuna iwo.7Ndiye Yesu adati pomwe kuna iwo, "Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, ndine msuwo wa mabira. 8Wense wakubwera patsogolo panguwo ni mbava na magandanga, soma mabira yalibe kuwatetekera.9Ndine msuwo. Penu aliyense anipita na inepano, amdzapulumusiwa; amdzayenda kunja na mkati kukagumana upsa bwakupsipirira. 10Mbava imbabwerera lini bzinango kupambula kuba na kupha na kudzonga. Ine ndabwera kuti adzakhale na moyo na kukhala nawo wakuwanda.11Ndine makabusa wabwino. Makabusa wabwino ambataya moyo wache thangwera mabira. 12Nyabasa wakupagaliwi ni makabusa lini apo mabirayo ngache lini. Waona mphumphi zikubwera ambasiya mabira mkuthawa, apo mphumphizo zimbazipsokonyola mkuzibalalisa. 13Iye ambathawa thangwe ngwakupagaliwi apo ambatchenkha lini mabira.14Ndine makabusa wabwino, apo nimbazindikira zangu chaizo, apo zangu zimbandizindikira ine. 15Baba ambandidziwa, apo inembo nimbawadziwa Babawo, apo nimbapereka moyo wangu thangwera mabira. 16Ndina mabira inango ndiyo ngakuchokera lini mkholamu. Nimfunika ndiyabwerese pomwe, ndiye yamdzabva mafala yangu apo pamdzakhala thimu libodzi na makabusa m'bodzi.17Ili ni thangwerache Baba ambandikonda: Nimbapereka moyo wangu pambuto pakuti ningakautenge pomwe. 18Palibe ndiye amnditengera, soma nimbapereka ndekha. Ndina mphamvu yakuutaya, na mphamvu yakuutenga pomwe. Ndatambira chitongi ichi kuchoka kuna Babangu."19M'gawaniko udaoneka pomwe pakati pa Ayuda thangwera mafala yoya. 20Azinji waiwo adati, "Ana chiwanda uyu apo pomwe ni nyamsala. Thangweranyi mumbamutetekera?" 21Winango adati, "Aya ni mafala lini ya munthu wakuphatiwa na chiwanda. Chiwanda chingakwanise kufungula maso ya zimola?"22Ndiye ikhali nthawe ya Madyerero ya Kukonza pomwe mu Yerusalemu. Yakhali mainza, 23apo Yesu akhafamba famba mkachisi mkhumbi la Solomoni. 24Ndiye Ayuda adamuzungulira achiti kuna iye, "Ate lini mumdzatiikha ife mwakupenekera basi? Penu ndimwe Mkhirisitudi, tiuzeni padecha."25Yesu adatawira kuna iwo, "Ndidakuuzani, soma mukukhulupirira lini. Mabasa ndiyo nimbachita mudzina la Babangu, aya yambachitira umboni bza ine. 26Chensenecho mumbakhulupirira lini basi thangwe ndimwe lini mabira yangu.Mabira yangu yambabva mafala yangu; ine nimbayadziwa, apo yambanditewera ine. Nimbayapa moyo wamuyaya; yamdzafa lini, apo palibe ndiye amdzayapsokonyola kuyapsomphola mmanja mwangu.29Baba wangu, omwe wandipasa iyo kuna ine, nimkulu kuposa winango wensene, apo palibe ndiye angakwanise kuyapsokonyola mmanja mwa Baba. 30Ine na Baba ndife abodzi." 31Kinangoka Ayuda adalokota pomwe minyala kuti amubome.32Yesu adawatawira iwo, "Ndakulatizani mabasa mazinji yabwino kuchoka kuna Baba. Ndiponi mwa mabasa yoya mukufuna kundibomera nalo?" 33Ayuda adamutawira iye, "Tikukubomerani lini thangwera basa labwino, soma thangwera makiriyado, thangwe imwe, munthu, zjai mukubziyeseratu Mulungu."34Yesu adawatawira, "Bziribe kunembiwa mchitongi chanu, 'Ndidati, "Ndimwe milungu"'? 35Ningati adawachemera milungu, kuna ndiwo mafala ya Mulungu yadawafikira (apo mafalaya yangapseke lini), 36mukulewa kuna iye omwe Baba adamupambula achimtumiza mdziko lapansi, 'ukuchita makiriyado zjai,' thangwera ndidasewera kuti, 'ndine Mwana wa Mulungu'?37Penu ndikuchita lini mabasa ya Babangu, nampodi kundikhulupirira. 38Soma penu ndikuyachita, neye muchisaya kundikhulupirira, khulupirirani mabasaya kuti muzindikire na kubvesesa kuti Baba ali mwa ine nakutimbo ine ndiri mwa Baba." 39Iwo adayezera kumuphata pomwe, soma adaphuzunyuka mmanja mwao.40Adayenderatu pomwe kuyambuka Yolodano kumbuto ndiko Yohani akhabatizira pakutoma, apo adakhala kumweko. 41Wanthu azinji adabwera kuna iye apo iwo adati, "Yohani indedi alibe kuchita bzizindikiro, soma bzensene ndibzo Yohani akhadalewa bza munthu umweyu m'bzachadidi." 42Wanthu azinji zjai adamukhulupirira iye popo.
111Tsapano munthu winango dzina lache Lazalo akhadwala. Akhali wa ku Betania, muyi wa Mariya na nana wache Malita. 2Akhali Mariya omwe adadzoza Mbuya na mafuta yakununchira bwino achipukusa nzayo zache na tsisi lache, omwe mano wache Lazaro akhadwala.3Azinanawa kinangoka adatumiwa kuna Yesu, kukalewa, "Mbuya, onani, mumbamkonda ule akudwala." 4Pomwe Yesu adabva bzobzi, adati, "Matendayo ngakuimfa lini soma nga ulemerero bwa Mulungu kuti Mwana wa Mulungu akatambire nayo ulemerero."5Tsapano Yesu akhakonda Malita na nana wacheyo na Lazaro. 6Tsapano pomwe iye adabva kuti Lazaro akudwala, Yesu adayamba kubakakhala nsiku pomwe ziwiri pambuto akhalipo. 7Kinangoka bzitamala ibzi, adati kuna wakupfunzira, "Mbatiye pomwe ku Yudeya."8Wakupfunza wale adati kuna iye, "Rabbi, pakalipano Ayuda akuyezera yezera kufuna kukubomani na minyala, ndiye mukubwerera pomwe mmambuyo kumweko?" 9Yesu adatawira, "Kodi si pana nthawe khumi na ziwiri zakutoya kwa masikati? Penu wina anifamba masikati, amdzakhukhumudwa lini, thangwe ambaona na kutoya kwa dziko lino lapansi.10Tsono, penu anifamba usiku, amdzakhukhumudwa thangwe kutoya kuli lini mwaiye." 11Iye adasewera bzobzi, apo atamala bzimwebzi, adati kuna iwo, "Mwayathu Lazaro wagona, soma ndikuyenda pala kuti ndikamulamuse pa kugona pachepo."12Wakupfunzawo tsono adati kuna iye, "Mbuya, penu wagona, amkalimba." 13Tsapano Yesu akhadasewera bza imfa yache, soma iwo akhakumbuka kuti akhalewa bza kugona kwa kupuma. 14Kinangoka Yesu adalewa kuna iwo padecha, "Lazaro wasaika.15Ndine wakudekedwa thangwera imwe, nakuti ndikhali lini koko pala mukhulupirire. Mbatiye kuna iye." 16Tomaji, wakuchemeriwa Didimo, adati kuna wakupfunzira anzache, Mbatiyembo pala kuti tikafe naye pabodzi Yesu."17Pomwe Yesu adabwera, adagumana kuti Lazaro zjai akhadafuchiriwa kale mnthenje patapita kale nsiku zinayi. 18Tsapano Betania akhali kufupi na kufupi na Yerusalemu, pafupifupi mastadiya khumi na machanu. 19Ayuda azinji akhadabwera kuna Malita na Mariya, kudzaponda masamba bza mano wawoyo. 20Kinangoka Malita pomwe adabva kuti Yesu akhabwera, adayenda kukamuchingamira, soma Mariya akhadakhala mnyumba.21Malita kinangoka adati kuna Yesu, "Mbuya, Mungadakhala mukhali pano, mano wangu angadasaika lini. 22Napo tsapano lino, ndikudziwa kuti chirichense muchikumbira kuna Mulungu, amdzakupani." 23Yesu adati kuna iye, "Mano wako anilamuka pomwe."24Malita adati kuna iye, "Ndikudziwa kuti amdzalamuka pomwe mu mmukiro pansiku yakumaliza." 25Yesu adati kuna iye, "Ndine mmukiro na moyo; iye wakukhulupirira ine, napo achisaika, amdzakhala pomwe na moyo; 26apo aliyense wakukhala na moyo achikhulupirira mwa ine amdzasaika lini. Kodi ukukhulupirira ichi?"27Iye adati kuna iye, "Inde, Mbuya, ndikukhulupirira kuti ndimwe Mkhirisitu, Mwana wa Mulungu, omwe akubwera kudziko lapansi." 28Pomwe adalewa ibzi, iye adayenda achikachemerera nana wacheyo Mariya pamphepete. Iye adati, "Mpfunzisi ali muno apo akukuchemera." 29Pomwe iye adabva bzobzi, adalamuka kamkulumize achiyenda kuna iye.30Tsapano Yesuyo akhanati kufikiratu mmuyimo soma akhali pambuto pomwe adagumana na Malita pale. 31Tsono pomwe Ayuda, omwe akhana iye mnyumbamo kumuponda masamba, adaona Mariya kulamuka kamkulumize kubula panja, adamutewera, kukumbuka kuti akhayenda kuthenje kukalira koko. 32Pomwe Mariya adabwera pambuto ndipo pakhana Yesupo mkumuona, adagwa pansi panzayo zache achiti kuna iye, "Mbuya, Mungadakhala mukhali pano, mano wangu angadasaika lini."33Pomwe Yesu adamuona iye kulira, na Ayuda adabwera nayewo kumbalira pomwe, adakhudzika maninge mumtima mwache achibonera; 34iye adati, "Mwamuikha kuponi?" Iwo adati kuna iye, "Mbuya, bwerani mudzaone." 35Yesu adalira.36Kinangoka Ayuda adati, "Onani ndimo akhamukondera Lazaro!" 37Soma wina waiwo adati, "Bzingatheke lini kuti munthu umweyu, omwe adafungula maso ya zimola ule, kuchitisa pomwe kuti munthuyu nampodi asaike?"38Kinangoka pomwe Yesu, pa kukhudzika mwayekha, adayenda kuthenjeko. Tsapano likhali phanga, apo akhadayedzeka chimwala popo. 39Yesu adati, "Gwinyani mwalayu." Malita, nana wache wa Lazaro, omwe adasaikayo, adati kuna Yesu, "Mbuya, nthawe zino thupiro zjai likubvunda penu, thangwe wakhala nsiku zinayi atasaika kale." 40Yesu adati kuna iye, "Kodi ndiribe kukuuza kuti, ungakhulupirira, umdzaona ulemerero bwa Mulungu?"41Ndiye adagwinya mwalayo. Yesu adajiguma maso yache achiti, "Baba, ndikukutendani kuti mudandibvera. 42Ndidadziwa kuti mukhandibvera nthawe zense, soma nithangwera thimu lawanthu lomwe laima kundizungulirali ndipopa ndalewa bzobzipa, pala kuti akhulupirire kuti mudachita kundituma."43Atamala kusewera bzobzi, adalira na mafala makulu, "Lazaro, bula panja!" 44Munthu wakusaikayo adabula panja; nzayo na maboko yache yakhadamangiwa na nguwo, apo nkhope yache ikhadampsinkhiwa na nguwo. Yesu adati kuna iwo, "Mutsudzuleni ambayende."45Kinangoka azinji mwa Ayuda omwe adabwera kuna Mariya mkuona bzomwe Yesu adachitabzo, adakhulupirira mwa iye. 46Soma wina wa iwo adayenda kuna Afarisi kukawauza bzinthu ndibzo Yesu adachitabzo.47Kinangoka akulu wa ansembe na Afarisi adakontcheza wakutonga milandu pabodzi achiti, "Timchita chani popa? Munthu umweyu ambachita bzizindikiro bzizinjitsa. 48Tingamulekerera yekha tenepayu, wensene amdzakhulupirira mwa iye; Aroma amdzabwera kudzatenga mbuto yathuyi na dziko lathuli kubodzi."49Tsono, munthu wina waiwo, Kayafa, omwe akhali mkulu wa ansembe gole limwero, adati kuna iwo, 50"Mukudziwa lini chinthu imwepo. Mukulewengera lini kuti zjai nkhasa munthu m'bodzi kufera wanthu kusiyana nakuti mtundu wensene udzadzongeke."51Tsapano ibzi sikuti adalewa mwayekha. Soma, pakukhala iye mkulu wansembe gole limero, adabvimira kuti Yesu amfunika kudzafera mtundu wa wanthu; 52apo sikuti pala mtundu okha, soma pala kuti wana wa Mulungu ndiwo amwazikana agwezekiwe pabodzi kukhala m'bodzi. 53Ndiye kuchokera nsiku yoyo kuyenda mtsogolo adapangana ndimo angaphere Yesu.54Yesu alibe kufamba pomwe padecha pakati pa Ayuda, soma adanyamuka kuchoka popo kuyenda mdziko lakufupi na chipululu mumzinda wakuchemeriwa Eferemu. Kumweko iye adakakhala na wakupfunzira. 55Tsapano Pasaka ya Ayuda ikhali pafupi, apo azinji adakwira kuyenda ku Yerusalemu kuchoka mdzikomo Pasaka ikanati kuyamba kuti akabzichenese.56Iwo akhapsaga Yesu, achimbasewera wina na mwayache ataima mkachisi, "Mukukumbukambo tani? Mkuti iye amdzanwera lini ku madyerero?" 57Tsapano mkulu wa ansembe na Afarisi akhadapereka chitongi chakuti penu wina anidziwa ndiko Yesu ali, alewe pala kuti iwo akamuphate.
121Kutasala nsiku zitanthatu kufika Pasaka, Yesu adabwera ku Betania, ndiko Lazaro akhali, omwe Yesu adamulamusa kuna anyamuya. 2Ndiye iwo adamukonzera chakudya pala kulalira koko, apo Malita ndiye akhachikonza, soma Lazaro akhali m'bodzi wawanthu wakuyadzamira pamezapo na Yesu. 3Kinangoka Mariya adatenga javero ya mafuta yakuumira na kununchira kwene kwene, mkuyapalanga nzayo za Yesu, mkupukusa nzayo zachezo na tsisi lache. Nyumbayo idadzala na kununchira kwa mafutayo.4Yudasi Isikariyoti, m'bodzi wa wakupfunzira wache, wakudzampereka iye, adati, 5Thangweranyi mafutaya yalibe kugulisiwa dinari madzana matatu mkugawira wakusaya?" 6Tsapano iye adasewera tenepopo, sikuti akhabvera nsisi wakusayawo, soma thangwera akhali mbava. Akhana chola chakuikhira kobiri ndiye angadaba chakuikhiwa momocho.7Yesu adati, "Mulekeni akoye ndibzo anabzobzo pala nsiku yangu yakudzafuchiriwa. 8Mumdzakhala nawo basi wakusayawo. Soma ine mumdzakhala lini nande pomwe."9Tsapano thimu lizinji la Ayuda lidadziwa kuti Yesu akhali koko, ndiye iwo adabwera, sikuti pala Yesu yekha, soma kudzaona pomwe Lazaro, omwe Yesu adamulamusa kuna anyamuya. 10Akulu wa ansembe adapangana kuti zjai aphere kubodzi na Lazaro; 11nakuti ni thangwera iye kuti Ayuda azinji atembenuke mkukhulupirira Yesu.12Mangwana yacheyo wanthu azinji adabwera ku madyereroyo. Pomwe iwo adabva kuti Yesu akhabwera ku Yerusalemu, 13adakhwaula mitawi ya kanjedza achiyenda kakamuchingamira alikukuwa "Hosanna! Wakudalisika ndiye wakubwera mdzina la Mbuya, Mfumu ya Isaraeri."14Yesu adagumana kamphulu kabulu achikapakira popo; ninga kudanembewira, 15"Nampodi kugopa, mkazi waku Ziyoni; ona, Mfumu yako ikubwera, itakhala pa kamphulu ka bulu."16Wakupfunza wache alibe kubvesesa ibzi pakutoma; soma pomwe Yesu adatambira ulemerero, adakumbukira kuti ibzi bzikhadanembiwa bza iye pomwe nakuti iwo akhadachita ibzi kuna iye.17Tsapano thimulo lidachitira umboni kuti likhadakhala naye nthawe ndizo iye adachemera Lazaro kubula kunja kwa nthutu achimulamusa kuna anyamuya. 18Ndipopa pomwe kuti thimu liyende kukamuchingamira, thangwe adabva kuti iye akhadachita chizindikirochi. 19Afarisi tsono adati okhaokha, "Nyang'anani, mungachite lini chinthu chabwino; onani, dziko lapansi lamutewera zjai."20Tsapano Aherene winango akhali wina mwaiwo kukwira kuyenda kukanamata pa madyereroyo. 21Awa adayenda kuna Filipi, omwe akhali waku Betisaida mu Galileya, achimukumbira iye, kulewa kuti, "Mbuya, tikufuna kuonambo Yesu." 22Filipi adayenda kukauza Andireya; Andireya adayenda na Filipi, achikamuuza Yesu.23Yesu adawatawira iwo achiti, "Nthawe yakwana kuti Mwana wa Munthu atambire ulemerero. 24Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, penu mbeu ya tirigu inigwa padziko lapansi neye kufa, imbakhala basi yokha; soma penu inifa, imdzabala chipatso chambiri.25Wakukonda moyo wache amdzautaya; soma iye wakuwenga moyo wache mdziko lino lapansi amdzaukoyera kumoyo wakusaya kumala. 26Penu wina anitumikira ine, mulekeni anditewere; apo ndiko ndiri ine, kumwekombo kapolo wanguyo amdzakukhala. Penu wina amnditumikira ine, Baba amdzamuchitira ulemu.27Tsapano moyo wangu wabonera apo ndilewe chani? 'Baba, ndipulumuseni ine nthawe iyi'? Soma na thangwe loli ndafika kunthawe ino. 28Baba, lemekezani dzina lanu." Kinangoka mafala yadabwera kuchoka kudzaulu yachiti, "Ndalilemekeza apo nimdzalilemekeza pomwe." 29Kinangoka thimu ndilo likhadaima pafupi lidabva achiti kudagunda mpheni. Winango adati, "Mnjero adalewalewa naye."30Yesu adatawira achiti, "Mafalaya yalibe kubwerera ine, soma pala imwe. 31Tsapano ni chitongero cha dziko lino lapansi: Tsapano mtongi wadziko lino lapansi amdzathusiwa kunja.32Ningadzatakuliwa kuchoka padziko lapansi, nimdzapfuwa aliyense kuna ine ndekha. 33Iye adalewalewa ichi kulatiza ni imfa moda wanyi ndiyo iye amdzafa nayo.34Thimulo lidamutawira iye, "Tabva kuchokera mchitongi kuti Mkhirisitu amdzakhala muyaya. Munilewa tani, 'Mwana wa Munthu akufunika kudzusiwa'? Mwana wa Munthu umweyu mbani?" 35Yesu kinangoka adati kuna iwo, "Kubvunika kumdzakhala namwe kwa kanthawe pamkiti. Fambani letu pomwe mukana kubvunikaku, pala kuti m'dima nampodi ukupinzuleni. Iye wakufamba mum'dima ambadziwa lini ndiko akuyenda. 36Pomwe muna kubvunika, khulupirirani kubvunikako pala kuti mukhale wana wa kubvunika." Yesu adalewa ibzi apo kinangoka zjai mkunyamuka apo mkubzibisa kuna iwo.37Napo kuti Yesu akhadachita bzizindikiro bzizinji pamaso pawo, soma alibe kumukhulupirira basi 38pala kuti mafala ya Yesaya mneneri yakwanirisiwe, yomwe adati: "Mbuya, mbani wakhulupirira kulalikira kwathu, apo mkwambani ndiko boko la Mulungu lazimbuliwa?"39Nathangwe iri angadakhulupirira lini, thangwe Yesaya akhadalewa pomwe, 40"Iye wapsipiza maso yao, na kulimbisa mitima yao, pala kuti na maso yao awone achibvesa na mitima yao, na kutembenuka, apo ine ningadawalimbisa iwo."41Yesaya adalewa ibzi thangwe adaona ulemerero bwa Yesu achilewalewa naye. 42Soma kupambula bzobzo, azinji mwa atongi adakhulupirira basi Yesu; soma thangwera Afarisi, iwo alibe kutawira kugopa kuwalambiza msunagoge. 43Iwo kazinji akhakonda ulemerero bwakuchoka kuna wanthu kusiyana na bwa kwa Mulungu.44Yesu adakuwa achiti, "Iye wakukhulupirira ine, sikuti wakhulupirira ine ndekha soma wakhulupirira pomwe ndiye adandituma, 45apo iye wakuona ine waona iye omwe adandituma.46Ndabwera ninga kubvunika pa dziko lapansi, pala kuti omwe anikhulupirira ine nampodi atsalire mum'dima. 47Penu wina anibva mafala yangu soma neye kuyakoya, nimmutonga lini; nakuti ndiribe kubwera kudzatonga dziko lapansi, soma kudzalipulumusa.48Iye wakulamba ine na omwe anisaya kutambira mafala yangu, ana m'bodzi wakumutonga. Dziko lapansi ndalewali limdzamutonga pansiku yakumaliza. 49Nakuti ndiribe kusewera bzandekha, soma ni Baba ndiwo adandituma, omwe adandipa chitongi chakuti ndisewere chani. 50Ndikudziwa kuti chitongi chache ni moyo wamuyaya, pala kuti bzomwe nilewa---ningambo ndibzo Baba asewera kuna ine, nimsewera ndendende tenepoyo letu."
131Tsapano yakhanati kuyamba Madyerero ya Pasaka. Yesu adadziwa kuti nthawe yache yafika yakuchoka padziko lino lapansi kuyenfa kuna Baba. Atakonda wache omwe akhali padziko lapansi, adawakonda kufikiza kumapeto. 2Tsapano Mdyerekezi akhadachikhazikisa kale mumtima mwa Yudasi Isikariyoti mwana wa Simoni, kupereka Yesu. Ndiye pakulalira,Yesu--- omwe adadziwa kuti Baba 3akhadamutulira chirichense mmanja mwache nakuti adachoka kuna Mulungu apo akhabwerera pomwe kuna Mulungu---- 4adalamuka pakularirapo achikhundula chakubvala chache chakunja. Kinangoka adatenga mpango achiutsimpha. 5Kinangoka adathira madzi m'basiya achiyamba kutsuka nzayo za wakupfunza wache achimbaumisa na mpango ndiwo akhadautsimpha ule.6Iye adabwera kuna Simoni Petulo, apo Petulo adati kuna iye, "Mbuya, munisambisa nzayo zanguzi?" 7Yesu adatawira achiti kuna iye, "Bzomwe ndikuchita mukuzindikira lini pakali pano, soma mumdzazindikira bwino patsogolo." 8Petulo adati kuna iye, "Nzayo zanguzi munisambisa lini ndipo." Yesu adamutawira iye, "Penu nimkusambisa lini zjai ulibe pomwe mbali na ine." 9Simoni Petulo adati kuna iye, "Mbuya, nampodi kundisambisa nzayo zokha, soma manja yanguya na msolo wanguyu kubodzi."10Yesu adati kuna iye, "Iye omwe wasamba kale amfunika lini kusamba pomwe, kupambula kutondo kusamba nzayo zache, soma ngwakuchena kwene kwene; mudachena soma sikuti aliyense." 11(Nakuti Yesu adadziwa mbani ndiye amdzampereka; Iri ni thangwe lache iye adati, " Sikuti mwensene mudachena neye.")12Tsapano pomwe Yesu adasambisa nzayo zawo achitenga bzakubvala bzache mkubvala pomwe, adati kuna iwo, "Kodi mukuzindikira bzomwe ndachitabzi kuna imwe? 13Mukumbandichemera 'mpfunzisi' apo mukumbalewa bwino, thangwe ndinedi. 14Penu tsono, Mbuya na M'pfunzisi wasambisa nzayo zanu, musambisanembo nzayo za wina na mwayache. 15Nakuti ndakupasani chitewezo pala kuti muchitembo ninga ndimo ndachitiramu kuna imwe.16Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, kapolo ambakula lini kuposa mbuyache, ayai nyakutumiwa kukula kuposa ndiye adamutumayo. 17Penu mukudziwa bzobzi, ndimwe wakudala penu mumbabzichita. 18Ndikulewa lini bza mwensemwe; ndikudziwa iwo omwe ndawasankhula---soma ibzi bziri tenepa pala kuti manemba yakwanirisiwe: 'Iye omwe anidya mkate wangu adadzusa katendene wache kutsamiza ine.'19Tsapano ndikukuuzaniletu ichi chikanati kuchitika pala kuti chingachitika, mukhulupirire kuti NDINEDI. 20Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, iye ndiye anitambira omwe nimmutuma watambira ine, na iye wakutambira ine watambira ndiye adandituma."21Pomwe Yesu adasewera ibzi, akhadabonera mumzimu. Iye adachitira umboni achiti, "Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe kuti m'bodzi wa imwe amdzandipereka ine. 22"Wakupfunzawo adacheukirana, kudabwa bza ndiye akhamulewayo.23M'bodzi wa wakupfunza wachewo omwe Yesu akhamukonda, akhadayadzamira pamezapo kumbali ndiko Yesu akhali. 24Simoni Petulo adakodola wakupfunza m'bodzi achiti kuna iye, "Abvunzeni mbani akumulewayo." 25Ndiye iye adayadzamira kumbali kukhana Yesuko achiti kuna iye, "Mbuya, mbani umweyo?"26Ndiye Yesu adatawira, "Ni omwe ine nimdzamusaizira msuwa wa mkate ndichimupasa." Ndiye atasaiza msuwa wa mkateyo, adaupereka kuna Yudasi mwana wa Simoni Isikariyoti. 27Kinangoka pambuyo pache pa msuwayo, Satana adapita mwa iye, ndiye Yesu adati kuna iye, "Bzomwe ukuchitabzi, chita kamkulumize."28Tsapano palibe ndiye akhadayadzamira pamezapo omwe adazindikira thangwe ndilo adalewera ibzi kuna iye. 29Winango adakumbuka kuti, nakuti Yudasi akhana chola cha kobiri, Yesu adati kuna iye, "Gula bwomwe tikufuna pala madyereroya," ayai kuti akapase chinthu kuna wakusaya. 30Yudasi atatambira mkateyo, adabula panja kamkulumize. Bukhali usiku.31Yudasi atabula, Yesu adati, "Tsapano Mwana wa Munthu walemekezeka, na Mulungumbo walemekezeka mwa iye. 32Penu Mulungu walemekezeka mwa iye, Mulungu amdzalemekezambo Mwanayo mwa iye yekha, apo amdzamulemekeza iye tsampanopa. 33Wana ang'ono, ndikanamwe kwa kanthawe kakuchepa basi. Mumdzandipsaga, apo ninga ndidalewera kuna Ayuda, 'Ndiko ndikuyendako, mungakubwere lini.' Tsapano ndikulewa pomwe ichi kuna imwe.34Ndikukupani chitongi chipsa, kuti mukondane wina na mwayache; ninga ndakukonderani inemu, ndendendembo mukondane wina na mwayache. 35Thangwera ichi aliyense amdzazindikira kuti ndimwe wakupfunzira wangu, penu munacho chikondano wina na mwayache."36Simoni Petulo adati kuna iye, "Mbuya, mukuyenda kuponi?" Yesu adatawira, "Ndiko ndikuyendako, unganditewere lini tsampanopa, soma umdzanditewera bwino. 37Petulo adati kuna iye, "Mbuya, thangweranyi ningakwanise lini kukutewerani tsampanopa? Nimdzataya moyo wangu thangwera imwepo." 38Yesu adatawira, "Umdzataya moyo wako thangwera ine? Indetu, indetu, ndikulewa kuna iwe, jongwe anilira lini ukanati kundilamba katatu."
141"Mtima wanu nampodi ubonere. Mumbakhulupirira Mulungu; khulupirirani pomwe ine. 2Mnyumba ya Babangu muna masubi mazinji. Bzingadakhala mtenepoyo lini, ningadakuuzani, nakuti ndikuyenda kukakukonzerani imwe mbuto. 3Ningayenda kukakukonzerani mbuto, nimdzabwera pomwe apo nimdzakutambirani imwe kwa ine ndekha, pala kuti ndiko ndiri ineko mukakhalembo.4Mukudziwa njira ya ndiko ndikuyenda." 5Tomaji adati kuna Yesu, "Mbuya, tikudziwa lini ndiko mukuyenda; tingaidziwe tani njira?" 6Yesu adati kuna iye, "Ndine njira, chadidi, na moyo; palibe ambabwera kuna Baba seye kudzera mwa ine. 7Mungadandidziwa ine, mungadadziwa pomwe Babangu. Kuyambira lero ate mtsogolo mwamuzindikira iye apo mwamuona iye."8Filipi adati kuna Yesu, "Mbuya, tioneseni Babayo, apo bzimtikwana ife." 9Yesu adati kuna iye, "Ndakhala nawe kwanthawe itali tenepayu apo ukundidziwa lini basi, Filipi? Omwe waona ine waona Baba. Ungalewe tani kuti, 'Tioneseni Baba'?10Umbakhulupirira lini kuti ndiri mwa Baba apo Baba ali mwa ine? Mafala ndiyo nimbalewa kuna imwe nimbalewa lini kuchoka mu mphamvu yangu yokha, soma Baba wakukhala mwa ine akuphata basa lache. 11Ndikhulupirireni kuti ndiri mwa Baba, na Baba ali mwa ine, ayai neye khulupirirani thangwera mabasa yokhaya.12Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, iye wakukhulupirira mwa ine amdzachita mabasa ndiyo nimbachita, apo amdzachita mabasa makulu kuposa yoya thangwe ine zjai ndikuyenda kuna Baba. 13Chirichense ndicho mumkumbira mdzina langu, nimdzachichita pala kuti Baba atambire ulemerero mwa Mwana. 14Penu mumndikumbira chirichense mdzina langu, nimdzachichita.15Penu mumbandikonda koyani bzitongi bzangu, 16apo nimdzapemphera kuna Baba, apo amdzakupani Wakukunyamalizani winango wakuti mumdzakhala naye kunthawe zense--- 17Mzimu wa chadidi. Dziko lapansi lingamutambire lini thangwe limbamuona lini ayai kumudziwa, nakuti ambakhala namwe apo amdzakhala namwe.18Nimdzakusiyani lini ninga wamasiye; nimdzabwerera pomwe kuna imwe. 19Katsala kanthawe pang'ono apo dziko lapansi limdzandiona lini pomwe. Thangwe ndina moyo, mumdzakhalambo na moyo. 20Pansiku yoyo mumdzadziwa kuti ndiri mwa Baba, nakuti muli mwa ine, nakuti ine ndiri mwa imwe.21Iye omwe ana bzitongi bzangu achibzikoya ndiye omwe ambandikonda, apo iye omwe ambandikonda amdzakondewa na Babangu, apo nimdzamukonda ndichidzabzionesera ndekha kuna iye." 22Yudasi (sikuti Isikariyoti) adati kuna Yesu, "Mbuya, thangweranyi bziri tenepo kuti mumdzabzionesera mwekha kuna ife sikuti kudziko?"23Yesu adatawira achiti kuna iye, "Penu wina amndikonda ine, amdzakoya mafala yangu. Babangu amdzamukonda, apo timdzabwera kuna iye tichidzamanga muyi wanthu na iye. 24Iye omwe ambandikonda lini ambakoya lini mafala yangu. Mafala ndiyo mumbabvaya yambachokera lini kuna ine soma kuna Baba omwe adandituma ine.25Ndalewa ibzi kuna imwe, pomwe ndikukhala namwe. 26Tsono, Wakunyamalizayo---Mzimu Wakuchena omwe Baba amdzautuma mdzina langu---umdzakupfunzisani chirichense uchidzakukumbusani chirichense ndicho ndidalewa kuna imwe. 27Ndikukusiirani mtendere; ndikukupani mtendere wangu. Ndikukupani lini ninga ndimo dziko lapansi limbaperekera. Mtima wanu nampodi ubonere, apo nampodi kugopa.28Mudabva kuti ndidakuuzani, 'ndikuyenda, apo nimdzabwera pomwe kuna imwe.' Penu mukhandikonda, mungadasekera thangwe ndikuyenda kuna Baba, nakuti Baba mbaakulumbo kuposa ndimo ndiriri ine. 29Tsapano ndakuuzani letu bzikanati kuchitika pala kuti, bzingachitika, mudzakhulupirire.30Nimdzasewera lini namwe pomwe bzizinji, nakuti mtongi wadziko lapansi lino akubwera. Iye alibe mphamvu pa ine, 31soma kuti dziko lapansi lidziwe kuti nimbakonda Baba, nimbachita ninga ndimo Baba adanditongera ine. Mbatiye lilamuke tiyende kuchoka pano."
151"Ndine mpesa wachadidi, apo Babangu ni mwenekachiro munda. 2Ambakhwaula mtawi uliwense mwa ine ndiwo umbabala lini bzipatso, apo ambatengula mtawi uliwense omwe umbabala bzipatso bzizinji.3Ndimwe wakuchena kale thangwera mafala ndiyo ndasewera kuna imwe. 4Khalani mwa ine, na ine mwa imwe. Ninga mtawi ungabale lini chipatso paokha pokha pokha utakhala mumpesa, ndiye mungathe lini, pokha pokha mungakhala mwa ine.5Ndine mpesa, imwe ndimwe mitawi. Iye wakukhala mwa ine na inembo mwa iye, ambabala bzipatso bzizinji, nakuti seye ine mungachite lini chinthu. 6Penu wina anikhala lini mwa ine, ambatayiwa ninga mitawi achiuma, apo iwo ambakusa mitawiyo mkuyithusa pamoto, apo imbatenthiwa. 7Penu munikhala mwa ine, apo mafala yangu mkukhala mwa imwe, kumbirani ndicho mumfunacho, apo chimdzachitiwa pala imwe.8Babangu ambatambira ulemu tenepayu, kuti mumbabala bzipatso bzizinji na kuzindikirika kuti ndimwe wakupfunzira wangudi. 9Nakuti Baba andikonda, ine ndakukondanimbo. Khalani mchikondi changu.10Mungakoya bzitongi bzangu, mumdzakhala mchikondi changu, ninga ndimo ndakoyera bzitongi bza Babangu ndichikhaliratu mchikondi chache. 11Ndalewalewa ibzi kuna imwe kuti kusekera kwangu kukhale mwa imwe nakuti kusekerera kwanu pomwe kukhale kwakudzala.12Ichi mchitongi changu, kuti mukondane wina na mwayache ninga ndimo ndakukonderani. 13Palibe ana chikondi chikulu kuposa ichi---kuti wina kutaya moyo wache pala anzache.14Ndimwe anzangu penu munichita bzinthu ibzi ndibzo nimkutongani. 15Nimbakuchemerani lini pomwe akapolo wangu, thangwe kapolo ambadziwa lini ndibzo mbuyache akuchita. Ndakuchemerani kuti anzangu, thangwe chirichense ndicho ndidabva kuna Babangu ndakuzindikirisani.16Mulibe kundisankhula ine, soma ndidakusankhulani na kukuikhani pala kuti muyende mukabale chipatso, nakuti chipatso chanucho chisalire. lbzi bziri tenepo pala kuti chirichense munikumbira Babacho mdzina langu, adzakupeni. 17Bzinthu ibzi ndikukutongani, pala kuti mukondane wina na mwayache.18Penu dziko lapansi limbakuwengani, dziwani kuti lidatoma kuwenga ine likanati kuwenga imwepo. 19Muchikhala mukhali wadziko lapansi, dziko lapansi lingadakuwengani lini imwe pakukhala wache wailo. Soma thangwe ndimwe lini wadziko lapansi pomwe nakuti ndidakusankhulani kubula mdziko lapansi, nithangwerache dziko lapansi limbakuwenganipa.20Kumbukirani mafala ndiyo ndidakuuzani, 'Kapolo ambakula lini kuposa mbuyache.' Penu adaboneresa ine, imwe amdzakuboneresanimbo; penu adakoya mafala yangu, yanu amdzayakoyambo. 21Iwo amdzachita bzensenebzi kuna imwe thangwera dzina langu, nakuti ambamudziwa lini iye ndiye adandituma. 22Ningadakhala ndiribe kubwera kudzalewalewa nawo, angadakhala alibe chakuphonya, soma tsapano alibe chakuwiningula na chakuphonya chawo.23Iye wakundiwenga wawenga pomwe Baba. 24Ningadakhala ndiribe kuchita basa lakuti palibe adalichita pakati pawo, akhadakhala alibe chakuphonya, soma tsapano awona ine na kundiwengeratu na Babangu kubodzi. 25Soma uku mkukwanirisa mafala ndiyo yadanembiwa mchitongi, 'Adandiwenga ine seye thangwe.'26Nyakunyamaliza angabwera---omwe nimdzamutumiza kuchoka kuna Baba, ndiwo, Mzimu wachadidi, omwe umbabula kuchoka mwa Baba---Iye amdzachitita umboni bza ine. 27Imwe pomwe bzimfunika muchitire umboni, thangwe mwakhala nande kuyambira pakutoma.
161Ndasewera bzinthu ibzi kuna imwe pala kuti nampodi mubwerere mmambuyo. 2Amdzakuthusani kunja kwa ma sunagoge. Soma nthawe ikubwera yakuti aliyense wakudzakuphaniyo amdzaona ninga akuphatira Mulungu basa.3Amdzachita bzinthu bzobzi thangwe akanati kudziwa Baba ayai ine. 4Ndaseweratu ibzi pala kuti nthawe yawo ingafika, mudzakumbukire kuti ndidakuuzani bza bzimwebzi. Ndiribe kukuuzani bzobzi pakutoma, thangwe ndikhalinamwe.5Soma tsapano ndikuyenda kuna iye omwe adandituma, 6soma palibe waimwe wandibvunza, 'Mukuyenda kuponi?' Soma thangwe ndalewa ibzi kuna imwe, nsisi zadzala mumtima mwanu. 7Soma chadidi ndikukuuzani, zjai bziri nkhasa kuna imwe kuti ndiyende. Thangwe ningasaya kuyenda, Wakukunyamalizani amdzabwera lini kuna imwe, soma ningayenda, nimdzamutumiza kuna imwe.8Angabwera, Wakunyamaliza amdzabulukira kuti dziko lapansi laipa na bzakuphonya, bza chilungamo, na bza chitongero--- 9bza kuphonya, thangwe iwo ambandikhulupirira lini; 10bza chilungamo, thangwe ndikuyenda kuna Baba, apo mumdzandiona lini pomwe; 11na bza chitongero, thangwe mtongi wadziko lapansi zjai watongewa.12Ndina bzizinji bzakulewa kuna imwe, soma mungabziphatise lini basa pakali pano. 13Soma pomwe Mzimu wa Chadidi, wabwera, umdzakutsogolerani ku bzachadidi bzense, nakuti umdzalewalewa lini bzaokha. Soma umdzasewera chirichense ndicho umdzabva, apo umdzakuuzani bzinthu ndibzo bziri mkubwera. 14Umdzandilemekeza ine, thangwe umdzatenga bzangu mkudzakuuzani.15Chirichense ndicho Baba alinacho mcha ine. Nithangwerache, ndidalewa kuti Mzimu umdzatenga bzangu mkudzakuuzani. 16Mkanthawe kakuchepa mumdzandiona lini pomwe, apo pangadzapita kanthawe pomwe kakuchepa mumdzandiona."17Kinangoka wakupfunzira wache winango adati kuna wina na mwayache, "Mchiyani akumbalewabzi kuna ife, 'Mkanthawe kakuchepa mumdzandiona lini mkanthawe kakuchepa mumdzandiona,' na, 'Thangwe niyenda kuna Baba'?" 18Ndiye iwo adati, "Mchani akumbalewabzi, 'Mkanthawe kakuchepa'? Ife tikudziwa lini bzomwe akulewalewa."19Yesu adaona kuti akhafuna kumubvunza, apo iye adati kuna iwo, "M'bzimwebzi mukubzunzanabzo, chomwe ndikhalewa pakulewa kuti, 'Mkanthawe kakuchepa' apo mumdzandiona lini pomwe, na mkanthawe kakuchepa pomwe apo mumdzandiona'? 20Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, mumdzalira na kudandaula, soma dziko lapansi limdzadekedwa. Mumdzabva nsisi, soma nsisi zanuzo zimdzasandulika kusekera. 21Pomwe mkazi akubala ambabva nsisi thangwe nthawe yache yafika, soma angabala mwana, ambakumbukira lini pomwe kubonera kwache kule thangwera kusekera kuti munthu wabadwa mdziko lapansi.22Ndiye muna nsisi tsapano, soma nimdzakuonani pomwe, apo mtima wanu umdzasekera, apo palibe amdzatenga chisekerero chanu kuna imwe. 23Pansiku yoyo mumdzandibvunza lini chirichense. Indetu, indetu, ndikulewa kuna imwe, 24ate pano mukanati kukumbira kale chinthu mdzina langu. Kumbirani apo mumdzatambira, pala kuti chisekerero chanu chikwanirisiwe.25"Ndalewa bzinthu ibzi kuna imwe mmaphiphiriso, soma nthawe ikubwera kuti nimdzasewera lini pomwe kuna imwe mmaphiphiriso, soma nimdzakuuzani bzakubveka bza Baba.26Pansiku yoyo mumdzakumbira mdzina langu apo ndikulewa lini kuna imwe kuti nimdzakupemphererani kuna Baba, 27nakuti Baba paokha ambakukondani thangwe mwandikonda na thangwe mwakhulupirira kuti ndidachokeradi kuna Mulungu. 28Ndidachokera kuna Baba, apo ndabwera kudziko lapansi. Ndikuchoka pomwe padziko lapansi apo ndikuyenda kuna Baba."29Wakupfunza wache adati, "Onani, tsapano mukusewera letu bzakubveka apo mukuphatisa lini basa kaseweredwe ka maphiphiriso. 30Tsapano tikudziwa kuti mukudziwa bzinthu bzensene, apo mumfuna lini wina akubvunzeni pomwe mabvunzo. Thangwera bzobzi, tikukhulupiriradi kuti mwachokera kuna Mulungu," 31Yesu adawatawira, "Mukukhulupirira tsapano na?32Onani, nthawe ikubwera, inde, apo chadidi yafika, yomwe mumdzabalalikana, aliyense kumuyi kwache, muchidzandisiya ndekha. Soma ndiri lini ndekha thangwe Baba ali nande. 33Ndasewera bzinthu ibzi kuna imwe pala kuti mudzakhale na mtendere mwaine. Mdziko lapansi muna masada, soma limbikani mtima, ndagonjesa dziko lapansi."
171Yesu atalewa bzobzi, adajiguma maso yache kudzaulu mkulewa kuti, "Baba, nthawe yakwana, lemekezani Mwana wanu kuti Mwanayo adzakulemekezeni--- 2ninga ndimo mudamupasira utongi bwathupi pala kuti apereke moyo wakusaya kumala kuna aliyense omwe mwamupa iye.3Uyu ni moyo wakusaya kumala: Mulungu yekhayo wachadidi, na iye ndiye mudamutuma Yesu Mkhirisitu. 4Ine ndidalemekeza imwe padziko lapansi. Ndamaliza basa ndilo mwandipa kuti ndiphate. 5Tsapano, Baba, lemekezani ine na imwe mwekha na ulemerero ndibo ndikhali nabo na imwe likanati kukhala dziko lapansi.6Ndidalionesera dzina lanu kuna wanthu omwe mudandipa kudziko lapansi. Iwo akhali wanu, apo mudawapa kuna ine, apo akoya mafala yanu. 7Tsapano akudziwa kuti chirich ense mudandipa ine mchakuchokera kuna imwe, 8thangwe ndawapa mafala yensene ndiyo mudandipa ine. Ayatambira achizindikira chadidi kuti ndidachokera kuna imwe, apo akhulupirira kuti imwe mudanditumadi ine.9Nimbawapempherera iwo. Nimbapempherera lini dziko lapansi soma iwo omwe mwandipa, nakuti mbanu. 10Bzaine bziribzense m'bzanu, apo bzanu m'bzangu, apo ndadalisika mwa iwo. 11Ndiri lini pomwe mdziko lapansi, soma wanthuwa ali mdziko lapansi, apo ndikubwera kuna imwe. Baba Wakuchena, akoyeni mdzina lanu lomwe mwandipa kuti akakhale abodzi, ninga tiririmbo abodzi.12Pomwe ndikhali nawo, ndidawatchenkha mdzina lanu, ndicho mwandipa. Ndidawalindira, apo palibe neye m'bodzi ndiye adadzongeka, kupambula mwana wa chionongeko, kuti manemba yakwanirisiwe. 13Tsapano ndikubwera kuna imwe, soma ndikulewa bzinthu ibzi kudziko lapansi kuti akhale na chisekerero changu chakukwanirisiwa mwa iwo. 14Ndawapa iwo mafala yanu, apo dziko lawawenga thangwe iwo mbadziko lini lapansi, ninga ine ndiririmbo lini wadziko lapansi.15Ndikukukumbirani lini kuti muwachose padziko lapansi, soma kuti imwe muwatchenkhe iwo kuna wakuipayo. 16Iwo ali lini wadziko lapansi, ninga inembo ndiriri lini wadziko lapansi. 17Pambulani iwo muchadidi. Mafala yanuya ndiyo chadidi.18Ninga ndimo mudanditumira kudziko lapansi, ndendendembo ndawatuma kudziko lapansi. 19Thangwera iwo ine ndabzipambula ndekha, kuti iwombo abzipambule okha mchadidi.20Ndikupempherera lini pala okhawa neye, soma pomwe na ndiwo amdzandikhulupirira ine kudzera mmafala 21kuti wensene akhale abodzi, ninga ndimo imwe, Baba, muliri mwa ine, apo ine ndiriri mwa imwe. Mbaakhalembo mwa ife iwo kuti dziko lapansi likhulupirire kuti mwachita kundituma.22Ulemerero ndibo mudandipa, ndawapa iwo, pala kuti akhale abodzi, ninga ndimo tiririmbo abodzi: 23Ine mwa iwo, na imwe mwa ine---kuti akabweresewe ku ubodzi bwachaiboibo, pala kuti dziko lapansi lidziwe kuti mudachita kundituma, na kuti mwawakonda ninga ndimo mudakondera ine.24Baba, ndikufuna omwe imwe mwandipa ambakhale na inepano pomwe ine ndiri, na kuona ulemerero bwangu, ulemerero mudandipabu thangwe mudandikonda yakanati kukhazikiwa maziko yadziko lapansi.25Baba wachilungamo, dziko lapansi liribe kukudziwani, so ine ndikukudziwani; soma amwewa akudziwa kuti mudachita kundituma. 26Ndidachitisa dzina lanu kudziwika kuna amwewa, apo nimdzachitisa kuti alidziwe basi pala kuti chikondi mudakonda nacho ine chikhale mwa iwo, apo ine nimdzakhala mwa iwo."
181Yesu atamala kusewera mafalaya, adayenda na wakupfunza wache ku ng'ambu ya Kamkulo ka Kedroni, komwe kukhana munda ndiwo iye na wakupfunza wache adakapita. 2Tsapano Yudasi, omwe akhayenda kukampereka iye, adadziwambo mbutoyo, thangwe Yesu akhamanzamanza kumbakagumana popo na wakupfunza wache. 3Kinangoka Yudasi atatsogolera thimu la achikunda na anyamata winango wakuchokera kuna akulu wa ansembe na Afarisi, mkuyenda kumweko na makandiyero, bzakubvunikira, na bzida.4Kinangoka Yesu, omwe adadziwa bzinthu bzense ndibzo bzikhachitika kuna iye, adafendera kutsogolo mkuwabvunza, "Kodi mukupsaga mbani imwepo?" 5Iwo adamutawira, "Yesu waku Nazareti." Yesu adati kuna iwo, "Ndinepano." Yudasi, omwe adampereka iye, akhadaimambo na achikundawo.6Tsono pomwe adalewa kuna iwo, "Ndinepano," Iwo adafundukira mmambuyo achigwa pansi. 7Kinangoka iye adawabvunza pomwe, "Kodi Mukupsaga mbani imwepo?" Iwo adalewa pomwe, "Yesu waku Nazareti."8Yesu adatawira, "Ndakuuzani kuti ndine. Ndiye penu mukupsagadi ine, awa ambayende." 9Uku kukhali kukwanirisa bzomwe adalewa: "Pala iwo omwe mwandipasira, ndiribe kutaya neye m'bodzi yekha."10Kinangoka Simoni Petulo ndiye akhana dipa, adalimolola achimenya nalo kapolo wa mkulu wansembe achitsengeratu khutu lache lakumadidi. 11Tsapano dzina la kapoloyo likhali Malko. Yesu adati kuna Petulo, "Bwezeresa dipa mchakuikhira mwache. Kodi ine nim'wera lini mkombo ndiwo Baba wandipa?"12Ndiye thimu la achikunda na msupayi, na anyamata wa Ayuda, adaphata Yesu achimumanga. Pakutoma 13Adamutsogolera kuna Anasi thangwe akhali mabzala wache wa Kayafa, omwe akhali mkulu wansembe gole limwero. 14Tsapano Kayafa ndiye akhadalewa kulangiza Ayuda kuti zjai nkhasa munthu m'bodzi afere wanthu wensene.15Simoni Petulo adatewera Yesu, na wakupfunza pomwe m'bodzi. Tsapano poti wakupfunzayu akhadziwika kuna mkulu wansembeyo, adapita mkati mu mbuto ya mkulu wansembeyo; 16soma Petulo akhadaima panja pamsuwo. Ndiye wakupfunza winangoyo omwe akhadziwika kuna mkulu wansembeyo, adabula panja mkukasewera na wakufungula pamsuwo, apo iye adabweresa Petulo momo.17Kinangoka nyabasa wachikazi, wakumbafungula pamsuwo, adati kuna Petulo, "Ndiwe lini m'bodzi pomwe wa wakupfunza wa munthuyu?" Iye adati, "Ndinepano lini." 18Tsapano anyabasa na anyamata akhadaima popo, apo akhadakombeza choto cha masimbe, nakuti kukhajejera, apo zjai mkumbaotha. Petulo akhali nawombo popo, ataima popo mkumbaothambo.19Mkulu wa ansembe kinangoka adabvunza Yesu bza wakupfunza wache na chipfunziso chache. 20Yesu adamutawira, "Ndasewera bzakubveka kudziko lapansi. Ndikhapfunzisa nthawe zensene mmasunagoge nammakachisi ndimo Ayuda akhambabwera pabodzi. Ndiribe kusewera chinthu mwakubisa. 21Mwandibvunziranyi? Bzunzani omwe abva ndibzo ndidalewa. Nyang'anani, wanthuwa akudziwa ndibzo ndidalewa."22Pomwe Yesu adalewa ibzi, m'bodzi wa anyamata wakuima popo adamenya Yesu achiti, "Mkulu wansembe ungamutawire terepoyo?" 23Yesu adamutawira, 'Penu ndamutawira kuipa, chitira umboni bzakuipako, soma penu mmwabwino, thangweranyi ukundimenya?" 24Kinangoka Anasi adamutumiza iye ali wakumanga kuna Kayafa mkulu wa ansembe.25Tsapano Simoni Petulo akhadaima kumbaotha moto. Wanthu kinangoka adati kuna iye, 26"Kodi ndiwe lini pomwe m'bodzi wa wakupfunza wache iwepo?" Adagaza achiti, "Ndinepano lini." M'bodzi wa anyabasa wa mkulu wansembe omwe akhali m'bale wache wa ndiye adagwatiwa khutu na Petulo ule, adati, "Ndiribe kukuona mmunda mule naiye iwepo?" 27Kinangoka Petulo adagaza pomwe; apo kamkulumize chongwe adalira.28Kinangoka iwo adatsogolera Yesu kuchoka kuna Kayafa kuyenda kulikulu la boma. Yakhali machibesebese, apo alibe kupita mulikulu la bomalo kuti nampodi apsipiziwe soma kuti akwanise kudya Pasaka. 29Ndiye Pilato adabula kunja kuna iwo achikati, "Ni thangwe liponi ndilo mukumuzengera mulandu munthuyu?" 30Iwo adatawira achiti kuna iye, "Angadakhala munthuyu ngwakuphonya lini, tingadamupereka lini kuna imwe."31Pilato tsono adati kuna iwo, "Mutengeni mwekha, mukamutonge malingana na chitongi chanu." Ayuda adati kuna iye, "Mbzakubvumiziwa lini kupha munthu aliyense ife." 32Iwo adasewera ibzi pala kuti mafala ya Yesu yakwanirisiwe ndiyo akhadasewera kulatiza ni imfa yanyi ndiyo iye amdzafa nayo.33Kinangoka Pilato adapita pomwe mu likulu labomamo achichemera Yesu apo iye adati kuna iye,"Kodi ndiwe Mfumu ya Ayuda?" 34Yesu adatawira, "Kodi mukusewereratu mwekha, ayai winango achita kukuuzani bza ine?" 35Pilato adatawira, "Ndine lini m'Yuda, ndine? Wanthu wanu chaiwo na akulu wa ansembe ndiwo adakuperekani kuna ine. Mudachita chani?"36Yesu adatawira, "Ufumu bwangu sikuti m'bwadziko lapansi lino. Bungadakhala ufumu bwangu m'bwadziko lapansi lino, anyamata wangu angadalimbika nkhondo mwakuti ningadaperekiwa lini mmanja mwa Ayuda. Soma ufumu bwangu m'bwapano lini." 37Pilato kinangoka adati kuna iye, "Ndimwe mfumu tsono?" Yesu adatawira, "Mwalewa ndimwe kuti ndine mfumu. Nithangwe loli ndilo ndikhadabadwira, ni thangwe loli ndilo ndidabwerera padziko lapansi, kudzachitira umboni chadidi. Aliyense wakukhala mwachadidi ambabvesera mafala yangu."38Pilato adati kuna iye, "Chadidi ndiye kuti chani?" Pomwe atalewa ibzi, adabula pomwe kunja kuna Ayuda achikati kuna iwo, "Ndikuona lini chakuphonya mwa munthuyu. 39Soma muna mtemo kuti ndikutsudzulireni munthu m'bodzi pa pasaka. Ndiye mukufuna ndikutsudzulireni Mfumu ya Ayuda?" 40Kinangoka adakuwa pomwe achiti, "Munthu umweyu neye, soma Barabba." Tsapano Barabba akhali gandanga.
191Kinangoka Pilato adatenga Yesu achimutchanga. 2Achikunda adapakasa kankhata kaminga. Adakabvazika pamsolo pa Yesu achimubvazika chakubvala chifwira. 3Iwo adabwera kuna iye achiti, "Tikuoneni, Mfumu ya Ayuda!" apo adamumenya.4Kinangoka Pilato adayenda pomwe panja achikati kuna iwo, "Onani, ndikumubweresa panja pano kuna imwe pala mudziwe kuti ndiribe kugumana thangwe mwa iye. 5Ndiye Yesu adabula panja, atabvala nkhata yaminga na chakubvala chifwira. Pilato adati kuna iwo, "Nyang'anani, munthuyu!" 6Nthawe ndizo akulu wa ansembe na anyamata wao adaona Yesu, adakuwa achiti, "Mmanikeni, mmanikeni!" Pilato adati kuna iwo, "Mtengeni mwekha mukammanike, thangwe ine ndikugumana lini thangwe mwa iye."7Ayuda adamutawira iye, "Tina chitongi, ndiye malingana na chitongicho afe thangwe akhabziyezezera kuti ni Mwana wa Mulungu." 8Pomwe Pilato adabva mafalaya, adaphatiwa na mantha, 9achipita pomwe mu likulu la bomalo achiti kuna Yesu, "Mumbachokera kuponi?" Soma Yesu alibe kumutawira?"10Kinangoka Pilato adati kuna iye, "Munilewalewa lini na ine kodi? Mukudziwa lini kuti ndina mphamvu yakukutsudzulani, na mphamvu ya kukumanikani?" 11Yesu adamutawira, "Mungadakhala mulibe mphamvu pa ine imwe mungadakhala mulibe kuchita kupasiwa kuchoka kudzaulu. Nithangwerache, iye omwe adandipereka kuna imwe ana pikado ikulu,"12Nakutawira koku, Pilato adayezera kumutsudzula, soma Ayuda adakuwa kulewa kuti, "Penu munimutsudzula umweyu, ndimwe lini mwayache wa Kaesara. Aliyense wakubziikha yekha mfumu ambasewera bzakugazana na Kaesara." 13Pomwe Pilato adabva mafalaya, adabulisa Yesu panja achikhala pakadera yakutongera milandu pambuto pakuchemeriwa "Mbuto yaminyala," soma mchiseweredwe chachi Heberi "Gabata."14Tsapano ikhali nsiku yakukonzekera Pasaka, pafupifupi nthawe zitanthatu. Pilato adati kuna Ayuda, "Onani, Mfumu yanu!" 15Iwo adakuwa, "Mbaachoke, Mbaachoke; mmanikeni!" Pilato adati kuna iwo, "Ndimanike Mfumu yanuyi?" Akulu wa ansembe adatawira, "Tiribe mfumu ife soma Kaesara." 16Kinangoka Pilato adapereka Yesu kuna iwo kuti amumanike.17Kinangoka iwo adamtenga Yesu, achibula naye panja, atabzitakulira yekha mtanda kuyenda kumbuto yakuchemeriwa, "Mbuto yabade," yomwe mchi Heberi imbachemeriwa" Gologota." 18Adamumanika Yesu popo, apo pabodzi na iye wanthu pomwe awiri, wina uku wina uku, Yesu pakati.19Pilato adanemba pomwe chizindikiro mkuchiikha pamtandapo. Pamwepo chikhadanembiwa: YESU WA KU NAZARETI, MFUMU YA AYUDA. 20Azinji mwa Ayuda adalewenga chizindikirochi thangwe mbuto ndiyo Yesu adamanikiwayi ikhali pafupi na muyi. Chizindikirochi chidanembiwa mchi Heberi, mchi Roma na mchi Herene.21Kinangoka akulu wa ansembe wa Ayuda adati kuna Pilato, "Nampodi kunemba, 'Mfumu ya Ayuda,' soma, 'Umweyu adati, "Ndine Mfumu ya Ayuda,"'" 22Pilato adatawira, "Bzomwe ndanembabzi ndanemba basi."23Pomwe achikunda adamumanika Yesu, adatenga bzakubvala bzache achibzidedza mbuto zinayi, chibodzi aliyense; na malaya pomwe. Tsapano malayayo yakhalibe msono, mabodzi na mabodzi kuchokera padzaulu. 24Ndiye adati okha okha, "Nampodi tiyang'ambe, soma mbatiye timenye njuga tione yamkhala yambani," Ibzi bzidachitika kuti manemba yakwanirisiwe ndiyo yadati, "Amdzagawana bzakubvala bzangu okha okha achidzamenya njuga pala chakubvala changu."Ibzi ndibzodi achikunda adachita.25Tsapano wakuima pambali pa mtanda wa Yesu akhali mayi wache, nana wao wa mayi wache, Mariya mai wache wa Kleopa, na Mariya Magadalene. 26Pomwe Yesu adaona mayi wache na wakupfunza ndiye akhamukonda ataima pafupi, adati kuna mayi wache, "Mkaziwe, ona, mwanako!" 27Kinangoka adati kuna wakupfunzayo, "Ona, mayi wako!" Kuchokera nthawe yoyo wakupfunzayo adatakula mayiyo kuyenda naye letu kumuyi kwache.28Bzitamala ibzi, pakudziwa kuti chirichense chamala nakuti manemba yakwanirisiwa, Yesu adati, "Ndikubva nyota." 29Chakutengera chakudzala na vinyu wakusasa chidaikhiwa popo, ndiye adabvwika chibvenje chakudzala na vinyu wakusasa pa phesi la hisope achidzusa mkumubzatika pakamwa pache. 30Pomwe Yesu adamwa vinyu wakusasayo, iye adati, "Bzamala." Iye adatsulimisa msolo wache achipereka mzimu wache.31Kinangoka Ayuda, thangwe ikhali nsiku yakukonzekera, kuti matupiyo yangadakhala lini popo nsiku ya Sabata (thangwe Sabata ikhali makamaka yakufunikira), adakumbira Pilato kutchola miyendo yawo mkuyabulusa. 32Kinangoka achikunda adabwera kudzatchola miyendo ya munthu wakutoma na ya wachiwiri omwe akhadamanikwa pabodzi na Yesu. 33Pomwe adafika pa Yesu, adaona kuti iye khadafa kale, ndiye alibe kutchola miyendo yache.34Tsono, m'bodzi wa achikunda adapsonda mbali yache na psimo, apo kamkulumize mulopa na madzi bzidabula. 35Omwe adaona ibzi wachitira umboni, apo umboni bwachebo m'bwachadidi. Akudziwa kuti bzidalewa iye m'bwachadidi Pala kuti imwe mukhulupirirembo.36Thangwera bzinthu ibzi bzidachitika kufuna kukwanirisa manemba, "Neye libodzi la mafupa yache limdzatcholewa lini," 37Pomwe, mafala inango yambati, "Iwo amdzamubzokola iye omwe wapsondewayo."38Bzitamala bzinthu ibzi, Yosefe wa ku Arimateya, nakuti akhali wakupfunza wa Yesu (soma mwakanonono kugopa Ayuda)' adakumbira Pilato penu angatengembo thupi la Yesu. Pilato adamubvumiza. Ndiye Yosefe adabwera achitakula thupi la Yesu. 39Nicodemo adabwerambo, ule ndiye pakutoma adabwera kuna Yesu usiku. Adabweresa chisanganizo cha mure na aloe, pafupi fupi miyezo dzana libodzi.40Ndiye iwo adatenga thupi la Yesu achilitsedengera na nguwo zabafuta na bzakununtchira, kuteweza ukhaliri mtemo wa Ayuda pakufuchira matupi. 41Tsapano pambuto ndipo adakhomewera pale pakhana munda; apo mmundamo mukhana gwinza la tsampanopa lakuti palibe munthu akhadaikhiwa kale. 42Thangwe ikhali nsiku yakukonzekera ya Ayuda apo nakuti gwinzalo likhali pafupi, iwo adamugonesa Yesu momo.
201Tsapano machibese ya nsiku yakutoma ya Sumana, kukana mdima, Mariya Magadalene adabwera pagwinzapo mkuona chimwala chitagwinyiwa kuchoka pagzinzapo. 2Ndiye adathamanga kubwera kuna Simoni Petulo na kuna wakupfunza winango ndiwo Yesu akhawakonda, apo adati kuna iwo, "Adamuchosa Mbuya pagwinza pale, apo tikudziwa lini ndiko akamuikha."3Kinangoka Petulo na wakupfunza winango adabula, apo akhayenda pa gwinzapo. 4Wense awiri adathamangira pabodzi, apo wakupfunza winangoyo adathamanga kamkulumize patsogolo pa Petulo mkutoma kukafika ndiye pagwinzapo. 5Kinangoka kukotama adaona nguwo zabafuta, zitatandika momo, soma iye alibe kupita mkatimo.6Simoni Petulo adakafika pambuyo pa iye achipita mkati mwa gwinzalo. Adaona nguwo zabafuta zitatandika momo 7na nguwo ndiyo ikhali kumsolo kwache. Ikhalibe kutandika pabodzi na nguwo za bafutazo soma ikhadafunya pambuto payokhambo.8Kinangoka wakupfunza winangoyo, omwe adatoma kukafika pagwinza ule, adapitambo mkatimo, apo adaona achikhulupirira. 9Thangwe ate kufika nthawe zozo akhanati basi kudziwa manemba kuti iye amdzalamuka kuna anyamuya. 10Ndiye wakupfunza wale adabwerera pomwe kumuyi.11Soma Mariya akhadaima panja pa gwinzalo kumbalira. Pomwe akhalira, akhadakotamira mgwinzamo. 12Iye adaona anjero awiri atabvala bzichena atakhala pansi, winango kumisolo, na winango kunzayo kwa pale ndipo akhadagonesa thupi la Yesu. 13Iwo adati kuna iye, "Mkaziwe, msabwanyi ukulira?" Iye adati kuna iwo, "Thangwe adachosa Mbuyangu, apo ndikudziwa lini ndiko akamuikha."14Pomwe iye adalewa ibzi, adazungunuka achiona Yesu ataima popo, soma alibe kudziwa kuti akhali Yesu. 15Yesu adati kuna iye, "Mkaziwe, msabwanyi ukulira? Ukupsaga mbani?" Iye akhakumbuka kuti akhali wammunda, apo adati kuna iye, "Mbuya, penu mwamutenga ndimwe, ndiuzeni ndiko mwamuikha, apo ndikamutenge."16Yesu adati kuna iye, "Mariya." Mariya adazungunuka achiti kuna iye mchi Heberi, "Rabboni" (ndiye kulewa kuti "M'pfunzisi"). 17Yesu adati kuna iye, "Nampodi kundiphata, thangwe ndikanati kuyenda kudzaulu kuna Baba, soma ndoko kuna abale wangu ukawauze kuti niyenda kudzaulu kuna Babangu na Babanu, na Mulungu wangu na Mulungu wanu." 18Mariya Magadalene adabwera kudzauza wakupfunzira, "Ndamuona Mbuya," nakuti iye akhadalewa ibzi kuna mkaziyo.19Maulo ya nsiku yoyo, nsiku yakutoma ya Sumana, misuwo ikhali chitsekere ndiko kukhakhala wakupfunzirako thangwera kugopa Ayuda, Yesu adabwera achidzaima pakati pawo achiti kuna iwo, "Mtendere kuna mwe." 20Atamala kulewa ibzi, adawaonesa manja yache na mbabvu zache. Wakupfunza adasekera pomwe adaona Mbuya.21Yesu adalewa pomwe kuna iwo, "Mtendere kuna imwe. Ninga ndimo Baba wanditumira, ndendende ndikukutumanimbo." 22Pomwe Yesu akhadalewa ichi, adawapumira achiti kuna iwo, "Tambirani Mzimu Wakuchena. 23Bzakuphonya bza aliyense mum'bzilekererabzo, bzinilekereriwa; bzakuipa bza aliyense mum'bzikoyabzo, bzinikoyeka."24Tomaji, m'bodzi wa khumi na awiri wale, wakuchemeriwa Didimo, akhali lini nawo ndipo Yesu adabwera. 25Wakupfunza winango pambuyo pache adati kuna iye, "Ife tamuona Mbuya." Iye adati kuna iwo, "Pokha pokha nditaona mmanja mwache mbonje za perego, nakubzatika boko langu mu mbabvu zache, ndiye nimkhulupirira bwino."26Patapita nsiku zisere wakupfunza wache akhali mkati pomwe, apo Tomaji akhali nawo. Yesu adabwera nthawe ndizo misuwo ikhadafunga, achiima pampikiti pawo, achiti, "Mtendere kuna imwe." 27Kinangoka iye adati kuna Tomaji, "Fika pano na boko lakolo ubzatike mumbabvu zanguzi. Nampodi kumbakhala wakusaya kukhulupirira,soma mbakhulupirira."28Tomaji adatawira achiti kuna iye, "Mbuyangu na Mulungu wangu." 29Yesu adati kuna iye, "Zjai thangwera kuti wandiona ine, ndiye wakhulupirira. Wakudalisika ni wale akhanati kuona, na kukhulupirira."30Tsapano Yesu adachita bzizindikiro bzina bzizinji pamaso pa wakupfunza, bzizindikiro bzakuti bzikhanati kunembiwa kale m'bukhuli, 31soma ibzi bzanembiwa pala mukhulupirire kuti Yesudi ni Mkhirisitu, Mwana wa Mulungu, apo kuti kukhulupirira, mungadakhala na moyo mudzina lache.
211Bzitamala bzinthu ibzi Yesu adabzidziwisa pomwe yekha kuna wakupfunza wache panyanza ya Tiberiyo. Umu ndimo iye adabzidziwisira yekha: 2Simoni Petulo akhali pabodzi na Tomaji wakuchemeriwa Didimo, Natanieri waku Kana mu Galileya, wana wa Zebedayo, na wakupfunzira winango wa Yesu. 3Simoni Petulo adati kuna iwo, "Ndikuyenda kukapha nsomba." Iwo adati kuna iye, "Ife, tinibwera namwembo." Adayenda achikapita mumwadiya, soma alibe kupha chinthu usiku bwense.4Tsapano, pomwe machibesebese yakhadakwana kale, Yesu adaima pagombe, soma wakupfunza alibe kudziwa kuti akhali Yesu. 5Ndiye Yesu adati kuna iwo, "Wanamwe, kodi muna chinthu kuti mkudya?" Iwo adamutawira iye, "Neye." 6Iye adati kuna iwo, "Thusani makoka yanu mbali yakumadidi kwa mwadiya wanu, apo mumdzazigumana." Ndiye adathusadi makoka yawo apo alibe kukwanisa kuyapfuwa thangwera kuwanda kwa nsomba.7Tsapano wakupfunza ndiwo akhamkonda Yesu adati kuna Petulo, "Ni Mbuya." Pomwe Simoni Petulo adabva kuti akhali Yesu, adabzibvazika malaya mnthupi thangwe (nakuti akhali wakusaya kubvala), achibzithusa mnyanza. 8Wakupfunza winangowo adabwera mumwadiya (thangwe akhali lini kutali na gombe, pafupi fupi ma cubiti madzana mawiri kunja), apo akhapfuwa makoka yakudzala na nsomba. 9Pomwe adabula kunja kumataka. adaona moto wa masimbe popo na kansomba katabzatikiwa popo na mkate.10Yesu adati kuna iwo, "Bweresani zina mwansomba mwapha tsampanopazo." 11Simoni Petulo kinangoka adayenda kukanula khokalo kunja, lakudzala na nsomba zikulu zikulu, 153 za izo, soma na zizinji pomwe, khokalo liribe kuphadzuka.12Yesu adati kuna iwo. "Bwerani mudzadye matabitchu." Palibe neye wakupfunza m'bodzi adayezera kubvunza, "Ndimwe mbani?" Adadziwa akhali Mbuya. 13Yesu adabwera, kutenga mkate, achiwapa iwo, na nsomba pomwe. 14Aka kakhali kachitatu Yesu kubzidziwisa yekha kuna wakupfunza atalamuka kuna anyamuya.15Iwo atamala kudya matabitchu, Yesu adati kuna Simoni Petulo, "Simoni mwana wa Yohani, umbandikonda kuposa awa?" Petulo adati kuna iye, "Inde Mbuya, mukudziwa nimbakukondani ine." Yesu adati kuna iye, "Dyesa wana wangu wamabirawa." 16Adati pomwe kuna iye kachiwiri, "Simoni mwana wa Yohani, umbandikonda?" Petulo adati kuna iye, "Inde Mbuya, mukudziwa kuti nimbakukondani." Yesu adati kuna iye, "Usa mabira yanguya."17Adati kuna iye kachitatu, "Simoni mwana wa Yohani ine umbandikonda ?" Simoni adaphatiwa na nsisi thangwe Yesu adalewa kachitatu, "Umbandikonda kodi?" Adati kuna iye, "Mbuya, mukudziwa bzense, 18mukudziwa nimbakukondani." Yesu adati kuna iye, "Dyesa mabira yangu. Indetu, indetu, ndikulewa kuna iwe, pomwe ukhali mnyamata, ukhabzimangira wekha mchiuno mkumbafamba kulikwense ukhafunako, soma pomwe wakulapa, umdzafuthula manja yako, apo munthu winango amdzakumangira mchiuno achimbadzayenda nawe ndiko umfuna lini kuyenda."19Tsapano Yesu adasewera ibzi kufuna kulatiza ni moda wanyi wakafedwe ndiwo Petulo angadzalemekeze nawo Mulungu. Atamala kulewa ibzi, adati kuna Petulo, "Nditewere ine."20Petulo adazungunuka achiona wakupfunza ndiye Yesu akhamukonda akuwatewera,ule ndiye akhadayadzamira kumbali kukhadakhala Yesu pakulalira ndiye akhadalewa kuti, "Mbuya, mbani amdzakuperekaniyo?" 21Petulo adamuona iye kinangoka achiti kuna Yesu, "Mbuya, munthu umweyu amdzachita chani?"22Yesu adati kuna iye, "Penu nimfuna kuti iye akhale ate ine kubwera, iwepo unabzo basa lanyi?" Nditewere ine." 23Ndiye mafalaya yadabveka pakati pa abalewo, kuti wakupfunza umweyo amdzafa lini. Chensecho Yesu alibe kulewa kuna Petulo kuti wakupfunza winango amdzafa lini, soma, "Penu nimfuna kuti iye akhale ate ine kubwera, iwepo unabzo basa lanyi?"24Uyu ngwakupfunza ndiye ambachitira umboni bwa bzinthu ibzi, na ndiye adanemba bzobzi, apo tikudziwa kuti umboni bwachebu m'bachadidi. 25Pana bzinthu pomwe bzinango bzizinjitsa ndibzo Yesu adachita. Chingadakhala chirichense chidanembiwa, nimganiza kuti neye dziko lapansi palokha lingadakwanisa lini kukhala na mbuto ya mabukhu ndiyo yangadanembiwayo.

Mabasa ya atumwi

11Mafala ya kutoma ndidanemba, Teofilo, adalewa bzense ndibzo Yesu adatoma kuchita na kupfunzisa, 2ate nsiku ndiyo iye adatakuliwa kuyenda kudzaulu, atapereka bzitongi kudzera mwa Mzimu Wakuchena kuna wakupfunzira ndiwo akhadawasankhula. 3Kutamala kubonera kwache, adabzionesera yekha wamoyo kuna iwo na bzitsimikizo bzizinji bzakuphata moyo. Kwa nsiku makumi manayi iye adaonekera kuna iwo, achisewera bza ufumu bwa Mulungu.4Pomwe iye adagwezekana nawo pabodzi, adawatonga iwo kuti nampodi abule mu Yerusalemu, soma kudikhira lonjezo la Baba, bza ndiye adamuti, ''Mudabva kuna ine 5kuti Yohani akhabatizadi na madzi, soma imwe mumdzabatiziwa na Mzimu Wakuchena nsiku zakuchepa zikudzazi.''6Pomwe iwo adagumana pabodzi adamubvudza iye, "Mbuya, kodi nthawe ino mumdzabwezeresa ufumu ku Isaraeri?'' 7Iye adati kuna iwo, ''Mbzakuti lini pala imwe mudziwe nthawe na nyengo ndizo Baba adaziikha mu utongi bwa iye yekha. 8Soma mumdzatambira mphamvu nthawe ndizo Mzimu Wakuchena umdzagwera pa imwe, apo mumdzakhala mboni zangu mu Yerusalemu na mu Yudeya mwense kubodzi na mu Samariya, na kumalekezero ya dziko lapansi.''9Pomwe Mbuya Yesu adalewa bzimwebzi, pomwe iwo akhanyang'anisa kudzaulu, iye adatakuliwa, apo mtambo udamumpsinkha iye mmaso mwawo. 10Pomwe iwo akhanyang'anisisa kudzaulu pomwe iye akhayendapo, mwachidzidzi, amuna awiri adaima pambali pawo atabvala bzichena. 11Iwo adalewa, ''Imwe amuna wa mu Galileya, thangweranyi mukuima apa kunyang'anisa kudzaulu? Yesu uyu ndiye watakuliwa kuyenda kudzaulu, amdzabwerera pomwe kulingana ninga tenepayu mwamuona akuyendera kudzaulupa.''12Kinangoka iwo adabwerera ku Yerusalemu kuchoka kuphiri lakuchemeriwa Azitona, ndilo liri kufupi na Yerusalemu, ulendo bwa nsiku ya Sabudu. 13Pomwe iwo adafika, adakwira msubi ya mdzaulu, komwe akhakhala. Akhali Petulo, Yohani, Yakobo, Andireya, Filipi, Tomaji, Batumeyo, Mateu, Yakobo mwana wa Alifeyu, Simoni wa Zelote, na Yuda mwana wa Yakobo. 14Iwo wensene akhakangalika na chakulinga chibodzi cha pemphero, pabodzi na akazi, na Mariya mai wache wa Yesu, na abale wache.15Nsiku zimwezo Petulo adaima pampikiti pa abale, pafupifupi madzina dzana na makumi mawiri 120, achilewa, 16''Abale, bzikhalibwino kuti manemba yakwanisiwe, kuti Mzimu Wakuchena udaseweratu pakutoma na pakamwa pa Davide bzakuguma Yudasi, omwe adsatsogolera omwe adakamanga Yesu.17Pakuti iye akhali m'bodzi wa ife, achitambira nawo mbali ya utumiki ubu.'' 18(Tsapano munthu uyu adagula munda na bzomwe adatambira pa kuipa kwache, apo popo adagwa chamsolo, thupi lache lichitumbuka, apo matumbo yache yensene yadafwantchuka panja. 19Wense wakukhala mu Yerusalemu adabva bzimwebzi, ndiye mundayo mchiseweredwe chawo adauchemera ''Akeldama,'' ndiko kuti, ''Munda wa Mulopa.'')20"Nakuti bzidanembiwa mu Bukhu la Masalimo, 'Munda wache mbaukhale matere, apo nampodi kubvuma neye munthu m'bodzi yekha kukhala momo'; 'Winango mba apite nkhankha yache ya unyang'aniro.'21Mpsakufunika, tsono, kuti m'bodzi wa amuna ndiwo adaperekeza nafe panthawe yense ndiyo Mbuya Yesu akhapita achibula pakati pathu ife, 22kutoma pa ubatizo bwa Yohani kufikizana nsiku ndiyo iye adatakuliwa kuyenda kudzaulu kuchoka pakati pathu, akhale mboni na ife ya mmukiro wache.'' 23Iwo adaikha patsogolo amuna awiri, Yosefe wakuchemeriwa Barsaba, omwe akhachemeriwa pomwe Yusto, na Matiya.24Iwo adapemba achiti, ''Imwe, Mbuya, mumbazindikira mitima ya wanthu wensene, ndiye zimbulani nguponi mwa awiriwa ndiye imwe mwamusankhula 25kupita nkhankha ya utumiki na utumwi ndipo Yudasi adapanduka achiyenda kumbuto yakudziwa yekha.'' 26Iwo adatchita m'bvimo, apo udalatiza Matiya, achimulewengera na wakupfunza khumi na m'bodzi wale.
21Pomwe nsiku ya Pentekositi idakwana, wense akhali pabodzi pambuto ibodzi. 2Mwachidzidzi, mafala ninga kuvunga kwa chonzi champhamvu yadabveka kuchoka kudzaulu, yachidzala mnyumba yense ndiyo iwo akhadakhala. 3Yadaoneka kuna iwo ninga malirime ya moto ndiyo yadagawikana, yachikhala pa munthu aliyense payekha payekha. 4Wensene adadzaziwa na Mzimu Wakuchena apo adayamba kulewalewa malirime inango, nakuti Mzimu udawapa kukwanisa.5Tsapano mukhana Ayuda wakukhala mu Yerusalemu, amuna wakunamata, kuchokera dziko lirilense lapansi. 6Pomwe mafalaya yadabveka, thimu lawanthu lidabwera pabodzi lichidzungaira thangwe aliyense adabva iwo zjai akusewera chiseweredwe chache chache. 7Iwo adadabwa achisewera; achiti, ''Chadidi, wensene akusewerawa mba a Galileya lini amwewa?8Thangweranyi tikuwabva iwo, aliyense ali mchisewerredwe chathu ndicho tidabaliwa nacho? 9Aparti na Amedi na Aelami, na wale wakukhala mu Mesopotamia, m'Yudeya, na m'Kapadokiya, mu Ponto na mu Asiya, 10Frugiya na Pamfuliya, mu Aigupto na mphimpha ya Libya kufupi na Kurene, na alendo wakuchokera ku Roma, 11Ayuda na wakupanduka, Akrete, na Aarabu, tikuwabva akusewera bziseweredwe bzathu kuguma mabasa makulu ya Mulungu.''12Wense adadabwisika achimalidwa nzeru; achiti kuna wina na mwayache, "Kodi bzimwebzi bzikuthanthauza chani?'' 13Soma winango akhawaseka, achilewa, "Akhuta vinyu walero."14Soma Petulo adaima pabodzi na khumi na m'bodzi wale, iye adalewa mwa kukwiza mafala, achilewa kunaiwo, "Amuna wa m'Yudeya na imwe mwense wakukhala ku Yerusalemu, ibzi mbabzidziwike kuna imwe; bveserani mafala yanguya. 15Thangwe wanthuwa alibe kuledzera ninga ndimo imwepo mukuganizira, pakuti ikadali nthawe yachitatu yansiku.16Soma ibzi ndibzo bzidaseweriwa kudzera mwa mneneri Yoeli: 17'Zimdzakhala nsiku zakumaliza,' Mulungu wati, 'Nimdzatsanulira Mzimu wangu pa thupi lirilense. Wana wanu wachimuna na wachikazi amdzabvimira, anyamata wanu amdzaona masomphenya, na akulu amdzalota matulo.18Chadidi pa akapolo wangu na akapolo wachikazi mu nsiku zozo nimdzatsanulira Mzimu wangu, apo amdzabvimira. 19Nimdzaonesa bzakudabwisa mu thambo la kudzaulu na bzizindikiro padziko lapansi, mulopa, moto, na mphepo ya utsi.20Dzuwa limdzasandulika mdima na mwezi kukhala mulopa ikanati kufika nsiku ikulu na yakuonekera ya Mbuya. 21Bzimdzakhala kuti aliyense wakudzachemera padzina la Mbuya amdzapulumusiwa.'22Amuna wa mu Isaraeri, bveserani mafalaya: Yesu waku Nazareti akhali munthu wakuchokera kwa Mulungu na bzakuchita bzamphamvu na bzakudabwisa na bzizindikiro bzomwe Mulungu adabzichita kudzera mwa iye pakati panu, ninga ndimo imwe mwekha mukudziwira. 23Munthu umweyu adaperekiwa na uphungu bwakuikhiwa na kudziwikiratu na Mulungu; apo imwe, na boko la wanthu wakusaya kuyeruzika, mudamupha pakumukhomera pa mtanda. 24Soma Mulungu adamulamusa, kumutsudzula ku bzakuwawa bza imfa, thangwe bzikhali bzakusaya kukwanisika kuna iye kuphatiwa nayo.25Nakuti Davide akulewa bza iye, 'Ndidaona Mbuya nthawe zense pamaso pangu, thangwe ali ku boko langu la madidi kuti ningasinthike. 26Mwa ichi mtima wangu udadekedwa na lirime langu kusekera. Thupi langu pomwe limdzakhala mchidikiriro.27Thangwe mumdzasiya lini moyo wangu ku Hade, ayai kubvuma Wakuchena Wanu kukaona kubvunda. 28Mwandidziwisa ine njira za moyo; mumdzandidzala na chisekerero pa maso panu.'29Abale, mpsabwino kuna ine kusewera kuna imwe padecha bza m'bereki ule Davide, kuti iye adafa na kufuchiriwa kubodzi, apo nthutu yache ikana ife mpakana nsiku ya lero lino. 30Ndiye iye akhali mneneri apo adadziwa kuti Mulungu akhadalumbirira na lumbiro kuti amdzaikha m'bodzi wachipaso cha mchiuno mwache pa kadera yache ya ufumu. 31Iye adaoneratu bzakudzachitika kutsogolo na kulewalewa bza mmukiro wa Mkhrisitu, kuti alibe kumulekerera ku Hade, ayai thupi lache kuona kubvunda.32Yesu umweyu---Mulungu adamulamusa, omwe ife tensene ni mboni. 33Ndiye, pakukwiziwa kuboko lamadidi la Mulungu na pakutambira lonjezo la Mzimu Wakuchena kuchoka kuna Baba, watsanulira bzomwe mukuona na kubva.34Nakuti Davide alibe kukwira kudzaulu, soma adati yekha, 'Mbuya adati kuna Mbuyangu, ''Khalani kuboko langu la madidi 35ate ndiikhe awengi wako kukhala kadera yakupondera nzayo zako.'' 36Tsono, alekeni wa nyumba ya Isaraeri akadziwe kuti Mulungu wamuikha iye kukhala Mbuya na Mkhirisitu kubodzi, yesu uyu ndiye imwe mudamukhomera pomtanda.''37Tsapano pomwe iwo adabva bzobzi, adalasiwa mmitima yawo, achiti kuna Petulo na atumwi wensene, ''Abale, tichite chani?'' 38Ndiye Petulo adati kuna iwo, ''Lapani mubatiziwe, aliyense wa imwe, mudzina la Yesu Mkhirisitu pala chikhululukiro cha bzakuphonya bzanu, apo mumdzatambira mphaso ya Mzimu Wakuchena. 39Nakuti lonjezo liri kwa imwe na wana wanu na kwa wense ndiwo ali kutali, wense ndiwo Mbuya Mulungu wathu amdzawachemera.''40Na mafala mazinji adawachitira umboni achiwadandaulira iwo, kuti, ''Mubzipulumuse kuna mbwado uyu wakugonyoka gonyoka.'' 41Ndiye iwo adatambira mafalayo achibatiziwa, apo kuwaphatanidza nsiku yoyo pafupifupi wanthu madzana matatu. 42Iwo adabzipereka kuna atumwi mchipfunziso na mchiyanjano, mu kunyema kwa mkate na mmapembo.43Mantha yadagwera munthu aliyense apo bzakudabwisa na bzizindikiro bzizinjitsa bzidachitika kudzera mwa atumwi. 44Wense omwe adakhulupirira akhali pabodzi achimbakhala nabzo bzense bzakudyerana, 45achimbagulisa bzombo na bzinthu bzao mkumbabzigawa kuna wense, malingana na kusaya ndiko aliyense akhanako.46Tenepo nsiku na nsiku akhali chikhalire na chakulinga chibodzi mkachisi. Iwo adabedula pomwe mkate mnyumba zawo, achigawana chakudya pabodzi mwa nsangala na mitima yakukomedwa, 47kutenda Mulungu na kuchitira bzabwino wanthu wense, apo nsiku zense Mbuya akhawathimizira kuwanda kwawo wale wakuti apulumusiwe.
31Tsapano Petulo na Yohani akhakwira kuyenda kukachisi pa nthawe yampembo, nthawe zipfemba. 2Tsapano munthu wakupunduka kuchokera mchiberekero cha mayi wache akhadamutakula kuyenda pa msuwo wa kachisi wakuchemeriwa Wakudeka. Akhamutula popo nsiku zense kuti ambakumbire wale wakugwata kuyenda mkachisimo. 3Pomwe iye adaona Petulo na Yohani atasala pang'ono kupita mkachisimo, adatchatcha kuwakumbira.4Petulo, pakumunyang'anisisa maso yache, na Yohani, adati, ''Tinyang'anise ife.'' 5Wakupundukayo adawanyang'anisa, kudikhirira kutambira chinthu kuchoka kuna iwo. 6Soma Petulo adati, ''Ndiribe siriva na golide, soma chomwe ndinacho, nimkupa. Mudzina la Yesu Mkhirisitu waku Nazareti, famba.''7Kumuphata boko lamadidi, Petulo adamulamusa, apo kamkulumize nzayo na mpfundo zamunthuyo zidalimba. 8Kunzandamuka, munthu wakupundukayo adalamuka achiyamba kufamba; achipita pabodzi na Petulo na Yohani mkachisimo, kufamba, kumogamoga, na kumbatenda Mulungu.9Wanthu wense adamuona akufamba zjai na kutenda Mulungu, 10Iwo adamuzindikira kuti ngumweule akhakumbira wanthu pa Msuo Wakudeka wakachisiyo; apo adadzaziwa na kudabwa na kudabwisika thangwera ndibzo bzidachitika kuna iye.11Pomwe akhadaphatamira kwa Petulo na Yohani, wanthu wense adathamanga pabodzi kuna iwo mkhumbi lakuchemeiwa la Solomoni, uku akudabwa maninge. 12Pomwe Petulo adaona ibzi, adawatawira wanthuwo, ''Imwe amuna waku Isaraeri, thangweranyi mukudabwa? Thangweranyi mukunyang'anisa maso yanu paife, ninga kuti tamuchitisa kufamba na mphamvu yathu yatekha ayai chinamato chathu?13Mulungu wa Abraham, na Isaki, na Yakobo, Mulungu wa makolo yathu, walemekezeka mtumiki wache Yesu. Ngule omwe mudampereka na kumulamba pamaso pa Pilato, pomwe iye akhadakumbuka bza kumtsudzula. 14Mudalamba Wakuchena na Wakulungama, muchikumbila kuti akupasireni munthu wakupha.15Imwe mudapha Mwenekachiro moyo, omwe Mulungu adamulamusa kuna wakufa apo ife ndife mboni ya bzimwebzi. 16Mukhulupiriro la mudzina lache, dzina lache lidakonza munthuyu, omwe mumbamuona na kumudziwa, wamphamvu zache. Chikhulupiriro ndicho mkudzera mwa Yesu chamupasa chikhulupiro ichi chabwino pamaso pa imwe mwense.17Tsapano, abale, ine ndikudziwa kuti imwe mudachita mwakusaya kudziwa, ninga ndimo adachitira atongi wanu. 18Soma bzinthu ndibzo Mulungu adasewereratu na milomo ya aneneri wense, kuti Mkhirisitu wache anzabonera, tsapano wakwanirisa.19Lapani, tsono, bwererani, kuti bzakuipa bzanu bzipfudziwe, 20nakuti nthawe yakutsitsimuka ibwere kuchoka kuna mbuya; nakuti angatumize Mkhirisitu omwe adasankhuliwa pala imwe.21Iye ni M'bodzi ndiye kudzaulu kumutambire ate nthawe ya kubwezeresa bzinthu bzense, ndibzo Mulungu adasewera kuchoka kunthawe zakale na pakamwa pa aneneri wache wakuchena. 22Mose chadidi adati, 'Mbuya Mulungu anzalamusa mneneri ninga mine pakati pa abale wanu. Mudzamutetekere bzense ndibzo amdzakuuzani. 23Bzinzachitika kuti munthu aliyense ndiye amdzabvera lini mneneri umweyo amdzadzongeka kwenekwene kuchoka pampikiti pa wanthu.'24Inde, aneneri wense kuyambira Samueri na omwe adabwera pambuyo pa iye, adasewera na kulengeza bza nsiku zimwezi. 25Imwe ndimwe wana wa aneneri na wampangano ndiwo Mulungu adachita na abereki wanu, Ninga ndimo adati kuna Abulahamu, 'Mumbeu yako mabanja yense ya padziko lapansi yamdzadalisiwa.' 26Mulungu atalamusa wakutumikira wache, adamutumiza iye kwakutoma kuna imwe, kuti akudaliseni pakubweza aliyense wa imwe ku bzakuphonya bzanu."
41Pomwe Petulo na Yohani akhalewalewa kuna wanthu, wansembe na mdindo wa mkachisi na Asaduki adabwera pa iwo. 2Iwo adaipidwa kwenekwene thangwe Petulo na Yohani akhalalikira wanthu na kupfunzisa mwa Yesu bza kulamuka kwa anyamuya. 3Iwo adawaikha manja achiwathusa mkaoko ateye machibese yache, nakuti zjai yakhali maulo. 4Soma wanthu azinji omwe akhadabva mafalayo adakhulupirira; apo kuwanda kwa amuna omwe adakhulupirirawo akhali pafupifupi madzana machanu.5Bzidachitika kuti machibeseyo atongi wao, akulu, na anembi adagwezekana pabodzi mu Yerusalemu. 6Anasi mkulu wa ansembe akhali popo, na Kayafa, na Yohani, na Alesandro, na wensene omwe akhali abale wa mkulu wansembe. 7Pomwe adakhazika Petulo na Yohani pakati pawo, adawabvunza, ''Na mphamvu zayani, ayai mmudzina la mbani, mwachitira ibzi?''8Kinangoka Petulo, pakudzaliwa na Mzimu Wakuchena, adati kuna iwo, ''Imwe atongi wawanthu, na akulu, 9penu tirikutongewa lero thangwera mabasa yabwino ndiyo tidachita kuna wakudwala ule, na manera yanyi ndiyo yadalimbisa munthuyu, 10chidziwike kuna imwe na kuna wanthu wense wa mu Israeri kuti munthuyu waima apayu walimba mudzina la Yesu Mkhirisitu waku Nazareti, omwe mudamumanika ule, soma omwe Mulungu adamulamusa kwa anyamuya.11Yesu Mkhirisitu ni mwala ndiwo amisiri adaulamba soma udasanduka wakufunikira. 12Mulibe chipulumuso mwa winango aliyense, nakuti palibe dzina linango pansi pa thambo lakudzaulu lakupasiwa pa wanthu ndilo tikuthemera kupulumuka nalo.''13Tsapano ataona kulimbika mtima kwa Petulo na Yohani nakuzindikira kuti akhali wakusaya kupfunza na wakupulukira, adadabwa, pakuzindikira kuti Petulo na Yohani adakhala na Yesu. 14Thangwe adaona munthu omwe adalimbisiwayo ataima na iwo, iwo alibe kuuona mulomo wakugaza.15Soma atawatonga kuti abule pa mbuto ya kutongerayo, adasewera okhaokha. 16Adati, "Tichite nawo tani wamthu amwewa? Thangwe chizindikiro chakuzindikirika chachitiwa na iwo, apo ni umboni kuna wanthu wensene wakukhala mu Yerusalemu, mwakuti tingagazembo lini. 17Soma pakufuna kuti nampodi yafike kutali kuna wanthu, mbatiye tiwachenjeze kuti nsampodi asewere pomwe kuna munthu aliyense mdzina loli.'' 18Kinangoka adawachemera achiwatonga kuti nampodi kulewalewa ayai kupfunzisa pomwe mdzina la Yesu.19Soma Petulo na Yohani adatawira achiti kuna iwo, ''Tongani, penu pamaso pa Mulungu mbzakuthemera kubvera imwepo ayai iyeyo. 20Tingakwanise lini kulekeza kusewera bzomwe taona na kubzibva.''21Atapitiriza kuchenjeza Petulo na Yohani, adawaleka ayende. Iwo alibe kukwanisa kugumana thangwe lirilense la kuwalangira, thangwe wanthju wensene akhalemekeza Mulungu pa bzense bzidachitika. 22Munthu ndiye adatambira chizindikiro cha kulimbisiwayu akhali wakuposa magole makumi manayi.23Atsatsudzuliwa, Petulo na Yohani adabwera kuna wanthu wawo achidzasimba ndibzo akulu wa ansembe wensene na akulu adalewa kuna iwo. 24Pomwe adabva, adakwiza mafala yawo na mtima ubodzi kuna Mulungu achiti, ''Mbuya, mudalenga kudzaulu na dziko lapansi na nyanza, na bzense bziri momo. 25Mudasewera na Mzimu Wakuchena na pakamwa pa mtumiki wanu, babathu Davide, 'Thangweranyi madziko ya Wamitundu yadakalipa, na wanthu kulingirira bzakusaya basa?'26Mudati, 'Mafumu yadziko lapansi yadakontchezana pabodzi, na atongi kugwezekana pabodzi kulimbana na Mbuya, na kulimbana na Mkhirisitu wache.'27Mchadidi, Herodi na Pontiyo Pilato, pabodzi na Wachikunmja na wanthu wa Isaraeri, adagwezekana pabodzi mumzinda uyu kulimbana na mtumiki wanu Yesu, omwe mudamudzoza. 28Iwo adagwezekana pabodzi kuchita bzense ndibzo manja yamu na nzeru zanu zidakumbukiratu bzimdzachitika.29Tsapano, Mbuya, adaona machenjezo yawo achiyapereka kuna atumiki wanu kuyasewera mafala yanu na mtima. 30Futhula boko lako kuti ulimbise na kupereka bzizindikiro na bzakudabwisa kudzera mwa mtumiki wanu wakuchena mtima Yesu.'' 31Atamala kupemphera, pambuto ndipo akhadagwezekanapo padatekenyeka, apo adadzaziwa na Mzimu Wakuchena achisewera mafala ya Mulungu mwakulimbika mtima32Azinji wa wanthu wakukhulupirirawo akhali wa mtima ubodzi na moyo ubodzi. Palibe ndiye adalewa kuti chomwe akhanacho mchache cha iye yekha, soma akhanabzo bzense bzachidyerano. 33Na mphamvu zizinji atumwi akhalalika bza umboni bwawo bwa mmukiro wa Mbuya Yesu, apo chisomo chikulu chikhali pa iwo wense.34Pakhalibe munthu pakati pawo wakusaya chinthu, nakuti wense akhana minda neye ming'ono tani ayai nyumba akhagulisa achibweresa kobiri zache zomwe adagulisazo 35achidzazitula panzayo pa atumwi, apo zikhagawidwa kuna aliyense malingana na kusaya kwawo.36Yosefe, omwe atumwi akhamuchemera Banaba (omwe kuthumbusula kwache ni Mwana wa chilimbikiso), mu Levi, mwamuna waku Kupro, 37adagulisa munda wache achibweresa kobiri mkudzazitula panzayo za atumwi.
51Tsapano munthu winango dzina lache Hananiya, na Safira mkazi wache, adagulisa mbali ya bziinthu bzawo, 2achipambula zinango mwa kobiri zomwe adagulisazo (mkazi wache adadziwambo bzimwebzi), achibweresa zinango zakusalazo achidzazitula panzayo za atumwi.3Soma Petulo adati, Hananiya, thangweranyi Satana wadzala mumtima mwako mkunyengeza Mzimu Wakuchena kubisa nsengwa yamunda? 4Pomwe ukhanati kuugulisa, ukhali lini wako kodi, apo utagulisa ukhali lini mmanja mwako? Thangweranyi chidapita ichi mumtima mwako kuchita terepayu? Ulibe kunyengeza wanthu, soma Mulungu.'' 5Pakubva mafalaya, Hananiya adagwa pansi achipuma kakumaliza, apo mantha makulu yadagwera wensene ndiwo adabva ibzi. 6Alumbwana adalamuka achimutsedengera tsedengera, ndipo iwo adamutakulira panja achikamufuchira iye.7Patamala pafupifupi nthawe zitatu, mkazache adabwera momo, neye kudziwa ndicho chidachitika. 8Petulo adati kuna iye, ''Ndiuze ndimo mudagulisira munda kuti njakuti.'' Iye adati, "Inde, njakuti.''9Ndiye Petulo adati kuna iye, ''Thangweranyi kuti mudaphatizana pabodzi kuyezera Mzimu na Mbuya? Nyang'ana, nzayo za amuna ndiwo afuchira bayako ziri pamsuwo, apo amdzakutakulira panja iwepo. 10''Iye kamkulumize adagwa pansi panzayo zache achipuma kakumaliza. Pomwe alumbwana adabwera momo, adagumana iye zjai wasaika, achimutakulira panja mkumufuchira pamphepete pa bayache. 11Mantha makulu yadaphata mpingo wense na kuna wensene wakubva bzinthu bzobzo.12Bzilatizo bzizinjitsa na bzakudabwisa bzidachitika pakati pa wanthu kudzera mmanja mwa atumwi. Iwo akhali wensene na mtima ubodzi Mkhumbi la Solomoni. 13Soma palibe wakusalawo adalimba mtima kuphatizana nawo; soma, wanthu adawakuza.14Wakukhulupirira azinji adathimizirika basi kuna Mbuya, mathimu ya amuna na akazi, 15mwakuti akhambanyamula wanthu kuyenda nawo mmisewu mkuwagonesa pa makama na mphasa, pala kuti Petulo angambagwata, chibvulubvuli chache chikhuye pa wina waiwo. 16Padagwezekana pomwe wanthu azinji kuchoka mmizinda yakuzungulira Yerusalemu, kubweresa atenda na wakutsautsika na mizimu yakunyansa, apo wensene adalimbisiwa.17Soma mkulu wansembe adaima pabodzi na wensene ndiwo akhali nawo (omwe akhali wachipambuko cha Asaduki); 18achidzaziwa na kuipidwa mkuikha manja pa atumwi, achiwathusa mkadeya ya wanthu wapezi.19Ndiye nthawe ya usiku mngero wa Mbuya adafungula misuwo ya kadeyayo achiwabulisa panja, achiti, 20''Ndokoni, mukaime mkachisi mukalewelewe kuna wanthu mafala yensene ya moyo uno.'' 21Pomwe iwo adabva bzobzi, adakapitadi mkachisi machibese kukapfunzisa. Soma mkulu wa ansembe adabwera, na iwo akhanawo omwe na wakutonga milandu pabodzi, akulu wensene wa wanthu wa Isaraeri, achiwatuma kukadeya kukabweresa atumwi.22Soma anyamata omwe adayendawo alibe kukawagumana iwo mkaokomo, apo adabwerera kudzalewa, 23''Takagumana kaoko iri chifungire na alindiri ataima pamsuwo, soma pomwe taifungula, tiribe kugumana munthu mkatimo.''24Tsapano pomwe kapitawo wa kachisi na mkulu wa ansembe adabva mafala yoya, nzeru zidawamalira kuti bzachitika tani. 25Kinangoka winango adabwera kudzawauza, ''Wanthu mudawafungira mkaoko wale adaima mkachisi akupfunzisa wanthu.''26Tenepo kapitawo adayenda na alumbwana kukawabweresa, soma mwakusaya chiwawa, thangwe akhagopa wanthu, kuti angawabome na minyala. 27Pomwe adawabweresa iwo, adawakhazika pambuto yakutongera milandu. Mkulu wa ansembe adawabvunza iwo, 28kulewa kuti, ''Tidakutongani na chitongi nampodi kupfunzisa mdzina iri, soma nyang'anani mwadzala Yerusalemu na chipfunziso chanu na kufuna kutibweresera mulopa wa munthu ule kuna ife.''29Soma Petulo na atumwi adatawira, ''Timfunika kubvera Mulungu kuposa wanthu. 30Mulungu wa abereki wathu adalamusa Yesu, omwe mudamupha pakumumanika pamuti. 31Mulungu adamukwiza kuboko lache la madidi kukhala mtsogoleri na mpulumusi, kuti apereke kulapa ku Isaraeri, na kulekerera bzakuipa. 32Ndife mboni ya bzinthu bzobzi, mtenepo pomwe na Mzimu Wakuchena, omwe mulungu wapa omwe ambamubvera iye.''33Pomwe atongi wakutonga milandu adabva bzobzi, adakalipa mwakuti akhafuna kuwapheratu atumwiwo. 34Soma Mfarisi wakuchemeriwa Gamarieri, mpfunzisi wa mitemo ya utongi omwe akhalemekeziwa na wanthu wensene, adaima pamaso pa wakutonga milanduwo achitonga kutenga wanthuwo kuwabulisa panja kwa kanthawe kakuchepa.35Kinangoka adalewa kuna iwo, ''Amuna waku Isaraeri, chanjerani bwino na ndibzo mumkufuna kuchita na wanthu amwewa. 36Nakuti zikanati kufika nsiku zino adabvekera Teuda adaima achilewa kuti iye akhale winango, ndiye wanthu wina adaphathikana naye, pafupi fupi madzana manayi, yadaphathikana naye. Iye adaphiwa, apo wense ndiwo akhamubvera adamwazikana achimala. 37Atamala munthu iweyu, Yuda waku Galileya adabvekera munsiku za kanembera achikusa wanthu kumutewera iye. Iye adadzongewa, na wensene akhamubverawo adabalalikana.38Tsapano ndikulewa kuna imwe, khalani kutali na wanthu awa alekeni, thangwe penu uphungu ayai basali ndakuchoka kuna wanthu, muniligonjesa. 39Soma penu nda Mulungu, munikwanisa lini kuwagonjesa; zjai munioneka kuti mukulimbana na Mulungu.'' Ndye iwo adanyengerereka.40Kinangoka adachemera atumwi wale mkutondo kuwatchanga mkuwatonga kuti nampodi alewelewe pomwe mdzina la Yesu, achiwaleka kuyenda. Iwo 41adabula pamaso pa wakutonga milanduwo alikusekera kuti adayesiwa wakuthemera kubonera thangwera Dzina lache. 42Atamala popo adapitiriza basi mkachisi na nyumba na nyumba kupfunzisa na kulalikira mafala yabwino kuti Mkhirisitu ni Yesu.
61Tsapano nsiku zozo pomwe wakupfunza akhafamba achiwanda, dandaulo la Ayuda wa chi Heleniste lidayambika pa Aheberi, thangwe wamasiye wawo adayebweka pa chithandizo cha bzakugawa gawa bza nsiku na nsiku.2Khumi na awiriwo adachemera thimu la wakupfunzira kuna iwo achiti, ''Mpsabwino lini kuti ife titule pansi mafala ya Mulungu kutumikira pakudyera. 3Ndiye musankhule, abale, amuna khumi kuchoka mwa imwepo, amuna wa mbiri yabwino, wakudzala na Mzimu na nzeru, omwe tiwaikhe kukoya basa iri. 4Tingakhala ife, timdzalimbika mmapembo na kutumikira mabasa ya Mbuya.''5Kusewera uku kudakomera thimu lensene. Ndiye padasankhula Sitifano, munthu wakudzala na chikhulupiriro na Mzimu Wakuchena, na Filipi, Prokoro, Nikanora, Timo, Parmena na Nikolao ndiye wakupanduka waku Antiokea. 6Wakukhulupirirawa adawabweresa wanthu amwewa pamaso pa atumwi, omwe adapemba achiwabzatika manja.7Ndiye mafala ya Mulungu yadalemwa kumwazika, apo mbogo ya wakupfunza mu Yerusalemu idanyanyiratu kuwanda chaibzo, apo mbogo izinji ya wansembe adasanduka wakubvera ku chikhulupiriro.8Tsapano Sitifano, wakudzala na chisomo na mphamvu, akhachita bzakudabwisa na bzizindikiro bzizinji pakati pa wanthu. 9Soma padayambika wanthu winango wakusunagoge yakuchemeriwa sunagoge ya Wanthu wakutsudzuliwa, wa Akurenayo na Aalesandreyo, na wina wakuchoka ku Kilikiya na Asiya. Wanthu amwewa akhambagazana na Sitifano.10Soma alibe kukwanisa kulimbana na nzeru na Mzimu omwe Sitifano akhasewerera. 11Kinangoka adadicha amuna winango kuti alewe, ''Tabva Sitifano akusewera makiriyado kuguma Mose na Mulungu.''12Iwo adanyosa wanthu, akulu, na anembi, apo adafenderera Sitifano achimuphata mkumubweresa pakati wa mbuto ya wakutonga milandu, 13Iwo adabweresa mboni zakunama, zomwe zidati, ''Munthu umweyu akulekeza lini kusewera mafala yakunyoza mbuto yakupambulika na chitongi. 14Thangwe tamubva akusewera kuti Yesu waku Nazareti amdzadzonga mbuto ino na kuchinja mitemo ndiyo Mose adatisiira ife.'' 15Aliyense ndiye akhadakhala pa mbuto yakutongera milandupo adanyang'anisisa maso yawo pa iye achiona nkhope yache zjai ninga ya mnjero.
71Mkulu wansembe adati, ''Kodi bzimwebzi mpsachadidi?'' 2Sitifano adati, ''Abale na azibaba bveserani: Mulungu wa ulemerero adaonekera kuna m'bereki wathu Abulahamu pomwe akhali ku Mesopotamiya, akanati kukhala mu Harani; 3adati kuna iye, 'Siya dziko lako na abale wako, uyende kudziko ndilo nimkulatiza ine.'4Kinangoka adachoka mu dziko la Akaldayo achikakhala ku Harani; kuchoka koko, babache atasaika, Mulungu adamubweresa mdziko iri, ndilo mukukhala pakali pano. 5Alibe kumupa cholowa chache momo, neye, neye pakukwana kuponda nzayo zache zokha. Soma adalonjeza---napo kuti Abulahamu akhanati kukhala na mwana---kuti angadamupa dziko ngati chache cha iye na kuna mbeu yache atapita iye.6Mulungu akhasewera kuna iye ninga tenepayuletu, kuti mbeu yache imdzakhala kwa kanthawe mdziko lachilendo, nakuti wakukhala momo amdzawatenga ukapolo na kumbawaboneresa kwa magole madzana manayi. 7Soma nimdzayeruza dziko ndilo akutumikiralo,' adatenepo Mulungu, 'apo pambuyo pache amdzabula mkubwera kuna ine kudzandinamata mbuto ino.' 8Kinangoka Mulungu adapa Abulahamu mpangano wa mgwatidwe, ndiye Abulahamu adakhala babache wa Isaki achimugwata pansiku ya chisere; Isaki adakhala babache wa Yakobo, na Yakobo baba wa abereki khumi na awiri wale.9Thangwera kuti abereki khumi na awiriwa akhaipidwa naye Yosefe, adamugulisa ku Aigupto; soma Mulungu akhali naye basi 10achimupulumusa ku matsautso yache yensene. Iye adapa Yosefe chisomo na nzeru pamaso pa Falao, mfumu yaku Aigupto, omwe adamuikha iye kazembe wa Aigupto na wa nyumba yache yense.11"Tsapano kambzombzo na matsautso makulu yadagwa mu Aigupto mwense na ku Kenani, mwakuti abereki wathu alibe kuona chakudya. 12Soma pomwe Yakobo adabva kuti kukhana tirigu ku Aigupto, adatuma abereki wathu pa ulendo bwao bwakutoma. 13Pa ulendo bwao bwachiwiri Yosefe adabzizindikirisa yekha kuna abale wache, apo banja la Yosefe lidadziwika kuna Falao.14Yosefe adatuma abale wache kukachemera Yakobo babache kubwera ku Aigupto, pabodzi na abale wache wensene, wanthu makumi manomwe na achanu wense pabodzi. 15Ndiye Yakobo adapolika kuyenda ku Aigupto, achikafa, iye na abereki wathu. 16Adatakuliwa kiuyenda ku Sukemu achiwaikha muthenje ndilo Abulahamu akhadagula na kakobiri kuchoka kuna wana wa Emori mu Sekemu.17Pomwe nthawe yalonjezo idafendera, lonjezo ndilo Mulungu adalichita kuna Abulahamu, wanthu adakula achiwanda mu Aigupto, 18mpakana padayambika mfumu inango mu Aigupto, mfumu ndiyo iribe kudziwa bza Yosefe. 19Iyo idanyengeza wanthu wathu na kuboneresa abereki wathu, kuwangingimiza kuonesa padecha wana wao wamatcheche kuti nampodi akoyewe na moyo.20Panthawe yoyo Mose adabadwa; akhali wakudeka kwenekwene pamaso pa Mulungu apo adalerewa miyezi mitatu mnyumba mwa babache. 21Pomwe adakaikhiwa kunja, ntchembere ya Falao idamutenga kukamukuza ninga mwanache chaiye.22Mose adapfunzira munzeru zense za Aigupto, apo akhali wakupambana mu mafala yache na mabasa. 23Soma pomwe akhali pafupi kukwana magole makumi manayi yakubadwa, chidabwera mumtima mwache kukazonda abale wache, mbeu ya Aisaraeri. 24Pakuona munthu waku Isaraeri akuboneresewa, Mose adamuteteza achibwezera pakumenya waku Aigupto akhaboneresa mwayacheyo: 25iye akhakumbuka kuti abale wache anibvesesa kuti Mulungu, na boko lache, akhawapa chipulumuso, soma iwo alibe kumubvesesa.26Mangwana yache iye adaonekera kuna iwo nthawe ndizo iwo akhamenyana achiyezera kuwaletsetsa, kulewa kuti, 'Amunamwe, ndimwe ubale bwanu; thangweranyi mukuchitirana bzakuipa ?' 27''Soma omwe adaputa mwacheyo adamugwinyira uko, achiti, 28'Mbani adakuikha kukhala mtongi na mkulu waife? Kodi ukufuna kundipha ine , ninga ndimo udaphera waku Aigupto ule dzulo?'29Mose adathawiratu atabva mafala yoya, adakakhala mulendo mdziko la Midyani, komwe adakakhala baba wa wana awiri wachimuna. 30Magole makumi manayi yatapita, mnjero adaonekera kuna iye mchipululu pa Phiri la Sina, mchilambi cha moto mchitsamba.31Pomwe Mose adaona motoyo, adadabwa nawo pakuuona; apo pomwe iye adafendera kukaona, mafala ya Mbuya yadabwera, kulewa kuti, 32'Ndine Mulungu wa abereki wako, Mulungu wa Abulahamu, na wa Isaki na wa Yakobo.' Mose adanjenjemera apo alibe kulimba mtima kunyang'anisisa.33Mbuya adati kuna iye, 'khundula chango kunzayo kwako, nakuti mbuto waimayo ni mbuto yakulemekezeka. 34Ndaona kubonera kwa wanthu wangu wamu Aigupto; ndabva kung'ung'udza kwawo, ndabuluka kudzawapulumusa; tsapano bwera, nimdzakutumiza ku Aigupto.'35''Mose omwe adamulambayu, pomwe adati, 'Mbani adakuikha mtongi na mkulu waife?'---iye akhali omwe adamutuma kudzakhala mtongi na wakudzaombola. Mulungu adamutumiza na boko la mnjero omwe adaonekera kuna Mose mchitsamba. 36Mose adawatsogolera kubula mu Aigupto, atamala kuchita masalamusi na bzizindikiro mu Aigupto na pa Nyanza ya Mitete, na mchipululu mkati mwa magole makumi manayi. 37''Mpsibodzibodzi Mose adalewa kuna wanthu wamu Isaraeri, 'Mulungu amdzalamusa mneneri pala imwe kuchoka pakati pa abale wanu, mneneri ninga ine.'38Uyu ni ,munthu ndiye akhali mumpingo mchipululu na mnjero omwe akhadalewalewa kuna iye pa phiri la Sina, omwe akhana abereki wathu, na omwe adatambira mafala ya moyo yakudzatipa ife. 39Soma abereki wathu adalamba kumubvera iye; adamugwinyira uko kuchoka pakhana iwo, apo mmitima mwao mudabwerera pomwe mmambuyo ku Aigupto. 40Panthawe yoyo iwo adati kuna Aroni, 'Tikonzereni milungu yakuti ititsogolere. Nakuti bzingakhala bza Moseyu, omwe adatitsogolera kubula mdziko la Aigupto, zjai tikudziwa lini ndicho chamchtikira iye.'`41Ndiye adakonza mwana wa ng'ombe nsiku zozo achibweresa nsembe kuna fanolo, achisekrera thangwera basa la manja yawo. 42Soma Mulungu adatembenuka achiwapereka kunamata nyenyezi za kudzaulu, ninga bzidanembedwera m'bukhu la aneneri, 'Kodi mudandibweresera imwe nyama zakuphewa na nsembe mkati mwa magole makumi manayi mchipululu, nyumba ya Isaraeri?43Mudabvuma chihema cha Moleki na nyenyezi ya mulungu Refani, na bzibvuluibvuli bzomwe mudabzibvuma kubzinamata: apo nimdzakutengani kukupitiirizani kutsogolo kwa Babulo.'44Abereki wathu akhana chihema cha umboni mchipululu, ninga ndimo Mulungu adatongera atasewera na Mose, kuti achikonze icho mwakulingana na chibvulibvuli ndicho akhadachiona. 45Pambuyo pache, abereki wathu, na Yoswa, adatambira chihema achichibweresa pabodzi na iwo pomwe adatenga mbuto yakukhala. Mulungu adatenga mbuto kuchoka kuna wamitundu achiwafulusa iwo pamaso pa abereki wathu. Chihema chidakhala basi pambutopo mpakana nthawe ya Davide, 46omwe adagumana chisomo pamaso pa Mulungu, achikumbira penu angagumanembo mbuto yakukhala nyumba ya Yakobo.47Soma akhali Solomoni ndiye adamanga nyumba ya Mulungu. 48''Soma, Wamdzauluyo ambakhala lini nyumba zakumangiwa na manja, ninga ndimo mneneri adalewera, ' 49Kudzaulu mkwa kadera yangu ya chifumu, apo padziko lapansi mpakuponda nzayo zangu. Ninyumba moda wanyi mungandimangire inepano? watenepo Mbuya, ayai nimbuto yanyi yakupumira ine? 50Kodi niboko lini langu lidakonza bzinthu bzensebzi?'51''Wanthu wakuuma khosi, wakusaya kugwatiwa mumtima na makutu imwe, mumbalamba Mzimu Wakuchena nthawe zense; mumbachita ndimo adachitira abereki wanu. 52Mba aneneri aponi ndiwo abereki wanu alibe kuwaboneresa? Adapha aneneri ndiwo adaoneseratu bza kubwera kwa Wakulungamayo; apo tsapano mwakhala wakumpereka na kumupha pomwe iye, 53imwe wanthu omwe mudatambira chitongi ndicho chidaikhiwa na angero, soma mulibe kuchikoya.''54Tsapano pomwe wakutonga milandu wale adabva bzinthu bzobzi, adakalipa mmtitima mwao achimkukutira mano Stefano. 55Soma iye, pakukhala wakudzaziwa na Mzimu Wakuchena, adajiguma mwakunyang'anisisa kudzaulu achiona ulemerero bwa Mulungu; apo adaona Yesu ataima kuboko la madidi la Mulungu. 56Stefano adati, ''Nyang'anani, ndikuona kudzaulu kwafunguka, apo Mwana wa Munthu waima kuboko lamadidi la Mulungu.''57Paichi wakutonga milandu wale adaziwa makutu yawo, achikuwa na mafala makulu, achitsomokera kuna iye na mtima ubodzi. 58Adamuthusa kunja kwa muyi achimuboma na minyala. Mboni zidatula bzakubvala bwawo bzakubvala kunja panzayo pa mnyamata winango wakuchemeriwa Saulo.59Pomwe akhamuboma Stefano, iye akhakuwa kuchemera Mbuya kumbati, ''Mbuya Yesu, tambirani mzimu wangu.'' 60Iye adagodama achikuwa na mafala makulu, ''Mbuya, nampodi kuwaikhira chakuipa ichi kuna iwo.'' Pomwe adalewa ichi, adagona tulo.
81Saulo adatawizana nawo pa imfa yacheyo. Ndiye nsiku yoyo padayambika matsautso makulu kuna wampingo wa mu Yerusalemu; apo wense wakukhulupirira adamwazikana mphimpha zense za Yudeya na Samariya, kupambula atumwi basi. 2Wanthu wakunamata adamufuchira Stefano achimulira nkhawa kwenekwene. 3Soma Saulo adayezera kupasula mpingo. Akhapita nyumba na nyumba, kududuluza amuna na akazi, kumbawathusa mkaoko.4Chensecho wakukhulupirira omwe adamwazikanawo akhafamba achilalikira basi mafala. 5Filipi adapolika kuyenda kumuyi wa Samariya achiwalalikira iwo Mkhirisitu.6Mathimu mazinji ya wanthu yakhatetekera bwino bzomwe Filipi akhasewera; iwo adamubva iye na mtima ubodzi, achiona bzizindikiro ndibzo adachita. 7Mizimu yakunyansa idabula mwa azinji ndiwo adanayo, kumbakuwa na mafala makulu, apo azinjitsa wakupuwala na kupunduka adalimbisiwa. 8Ndiye mukhana chisekerero chikulutsa mmuyimo.9Soma mukhana munthu winango mmuyimo wakuchemeriwa Simoni, omwe kale kale akhambachita bzamasalamusi; akhambadabwisa wanthu wamu Samariya pomwe akhambabziti ni munthu wakufunikira. 10Msamariya aliyense , kuyambira mwanaletu na mkululetu, akhambamutetekera iye; kumbati, ''Munthu uyu ni mphamvu za Mulungu zakuchemeriwa Zikulu,'' 11Iwo akhamutetekeradi iye thangwe adakhala nthawe itali ali mkumbawadabwisa na masalamusi yache.12Soma pomwe adamukhulupirira Filipi nthawe ndizo adalalikira bza ufumu bwa Mulungu na dzina la Yesu Mkhirisitu, adabatiziwa, amuna na akazi kubodzi. 13Neye Simoni chaiyeyo adakhulupirira, apo atabatiziwa adakhala na Filipi mwakuphathikana naye. Pomwe adaona bzizindikiro na mabasa makulu yalimkuchitika, adadabwa.14Tsapano pomwe atumwi mu Yerusalemu adabva kuti Samariya adatambira mafala ya Mulungu, adawatumizira Petulo na Yohani. 15Pomwe iwo adapolika, adakawapempherera, kuti atambire Mzimu Wakuchena. 16Thangwe ate nthawe yoyo, Mzimu Wakuchena ukhanati kugwa pa wina waiwo; akhadatondo kubatiziwa mdzina la Mbuya Yesu. 17Kinangoka Petulo na Yohani adabzatika manja pa iwo, achitambira Mzimu Wakuchena.18Tsapano pomwe Simoni adaona kuti Mzimu Wakuchena Udaperekiwa na kubzatika manja kwa atumwi, adapereka kobiri. 19Iye adati, ''Mundipasembo mphamvu yoyi, pala kuti omwe nimmubzatika manjayo ambatambirembo Mzimu Wakuchena.''20Soma Petulo adati kuna iye, ''Kobiri yakoyo mbaidzongeke kubodzi na iwepo, thangwe udakumbuka kukhalambo na mphaso ya Mulungu kuperekera kobiri. 21Ulibe phathi ayai mbali na nkhani yoyi, thangwe mtima wako uli lini wakulungama kuna Mulungu. 22Mthangwerache lapa chakuipa chako ichi, na kupemba kuna Mbuya, pala kuti pinango pense angakulekerere iwe pa malingiriro ya mumtima mwako. 23Thangwe ndaona kuti waphatiwa na chakuwawa na nsinga za wakusaya kulungamayo.''24Simoni adatawira achiti, ''Ndipemberenimbo kuna Mbuyayo, kuti ndibzo mwasewerabzi nampodi bzindichitikire ine.''25Pomwe iwo atachitira umboni achisewera mafala ya Mbuya, Petulo na Yohani adabwerera ku Yerusalemu, kulalikira mafala ya Mulungu mmiyi mizinji ya aSamariya.26Tsapano mnjero wa Mbuya adasewera na Filipi achiti, ''Lamuka uyendere mphimha zaku mwera kumseu wakuyendera kunyansi kuchoka ku Yerusalemu kuyenda ku Gaza.'' (mseu umweyu uli mchipululu) 27Iye adalamuka achiyenda. Onani, mukhana mamuna waku Etiopia, mdindo wamphamvu wa Kandake, mfumukazi ya ma Etiopia. Iye akhali wakukoya mathungwa yache yense. Akhadabwera ku Yerusalemu kudzanamata. 28Iye akhabwerera atakhala pa galeta yache, achimbalewenga mneneri Yesaya.29Mzimu udati kuna Filipi, ''Ndoko ukakhale pafupi na galetali,'' 30Ndiye Filipi adathamanga kuna iye, achimubva akulewenga Yesaya mneneri, achiti, ''Kodi ukubvesesa ndibzo ukulewengabzi?'' 31Ndiye iye adati, ''Ningakwanise tani, pokhapokha winango anditsogolere?'' Iye adachemera Filipi kubwera kudzapakira mgaletamo mkukhala naye.32Tsapano ndime ya mafafa ya Mulungu ndiyo waku Etiopiyayu akhalewenga ikhali iyi, ''Iye adatsogoleriwa ninga bira kwakukaphiwa, apo ninga mwana wabira ali du pamaso pa nyakumusenga, mwakuti alibe kufungula pakamwa pache. 33Mwakubzichepesa kwache chiyeruziro chache chidachosiwa. Mbani angapereke ndondomeko yensene ya mbwado wache. Nakuti moyo wache udachosiwa padziko lapansi.''34Ndiye waku waudindoyo adabvunza Filipi, ''Ndikukukumbirani, mbani mneneri amkulewedwayo, ndiyeletu, ayai winangombo?'' 35Filipi adayamba kusewera, nakuyamba na mafala ya Mulungu adalalikira mafala ya Yesu kuna iye.36Pomwe akhayenda mumseu, adafika pa madzi inango apo waudindoyo adati, ''Nyang'anani pana madzi pano. Chingatazise mchani kuti ine ndibatiziwe?'' 37Bzakunemba bzakale bziribe ndime imweyi, Filipi adalewa, ''Penu unikhulupirira na mtima wako wense, ungabatiziwe.'' Waku Etiopiayo adatawira, ''Ndikukhulupirira kuti Yesu Mkhirisitu ni Mwana wa Mulungu.'' 38Ndiye waku Etiopiayo adatonga kuti galeta liime. Iwo adayenda mmadzimo, Filipi na mdindoyo kubodzi, apo Filipi adamubatiza iye.39Pomwe adabula kunja mmadzimo, Mzimu wa Mbuya udamtakula Filipi kuyenda naye, apo waudindoyo alibe kumuona pomwe iye, soma adayenda njira zache alikusekera. 40Soma Filipi zjai adakaoneka ku Azotu achizunga mphimpha yoyo, kulalikira mafala ya Mulungu kumiyi yensene mpakana adabwera ku Kaisareya.
91Soma Saulo, alikusewera basi bzakugopsa ate kupha wakupfunza wa Mbuya, adayenda kuna mkulu wansembe 2achikakumbira chitsamba pala ma sunagoge mu Damasiko, pala kuti angakagumana aliyense wakutewera Njira, mwamuna ayai mkazi, akamubwerese wakumanga ku Yerusalemu.3Pomwe akhafamba, bzidachitika kuti atafendera ku Damasiko, mwachidzidzi padatoya kumuzungulira iye kubvunika kwakuchoka kudzaulu; 4apo iye adagwa pansi achibva mafala kulewa kuna iye, ''Saulo, Saulo, thangweranyi ukunditeweratewera ine?''5Saulo adatawira, ''Ndimwe mbani, Mbuya?'' Mbuya adati, ''Ndine Yesu, omwe ukunditeweratewera; 6soma lamuka, pita mumzindamo, apo chimdzauziwa chakuchita kuna iwe.'' 7Amuna omwe akhafamba naye Saulo adaima du kuusaya mulomo, kubva mafala, soma neye kuona aliyense.8Saulo adalamuka pansi pale, apo pomwe adafungula maso yache, alibe kuona chinthu; apo adamuphata

boko mkumutsogolera kumubweresa mu Damasiko.

9Kwansiku zitatu akhali wakusaya kuona, apo alibe kudya ayai kumwa.10Tsapano mukhana wakupfunza mu Damasiko wakuchemeriwa Hananiya. Mbuya adati kuna iye mmasomphenya, ''Hananiya!'' Iye adati, ''Ona, ndiri pano, Mbuya.'' 11Mbuya adati kuna iye, ''Lamuka, apo ndoko kumseu omwe umbachemeriwa Kubzatika, apo pamuyi pa Yuda ukabvunze munthu waku Tariso wakuchemeriwa Saulo, thangwe akupemba. 12Iye waona masomphenya munthu wakuchemeriwa Hananiya alikubwera momo achidzamubzatika manja pala kuti akwanise kuona pomwe.''13Soma Hananiya adatawira, ''Mbuya, ndabva kuna wanthu azinji bza munthu umweyu, ndimo wachitira bzakuipa kuna wanthu wanu wakuchena mtima mu Yerusalemu. 14Ana utongi bwakuchoka kuna akulu wansembe kumanga aliyense pano omwe anichemerera padzina lanu.'' 15Soma Mbuya adati kuna iye, ''Ndoko, thangwe zjai ni chipangizo changu chakusankhuliwa, kutengera dzina langu pamaso pa Wachikunja na mafumu na wana wa Isaraeri; 16nakuti nimdzamuonesa ndimo ati abonerere thangwera dzina langu.''17Hananiya adanyamuka, achikapita mnyumba. Mkubzatika manja yache pa iye, iye adati, ''M'bale Saulo, Mbuya Yesu, omwe adakuonekera panjira pomwe ukhabwera, wandituma kuti utambire kuona kwako nakuti udzaziwe na Mzimu Wakuchena.'' 18Kamfulumize bzinango bzakukhala ninga makakanamba bzidadoda kuchoka mmaso mwa Saulo, apo adatambira kuona kwache; adalamuka achibatiziwa; 19achidya achikhala na mphamvu. Iye adakhala na wakupfunza mu Damasiko kwa nsiku zizinji.20Kuchoka popo adalalikira bza Yesu mmasunagoge, kulewa kuti ni Mwana wa Mulungu. 21Wensene omwe adamubva iye adadabwa achimbati, ''Ngumweyu lini munthu ule ndiye akhadzonga wale mu Yerusalemu omwe akhachemera dzina iri? Wabwera kuno kudzatenga wakumanga iwo kuyenda nawo kuna akulu wansembe.'' 22Soma Saulo adafamba achikula kula mu mphamvu, apo akhambakalipisa Ayuda wakukhala mu Damasiko pakuwatchimikizira kuti Yesu ni Mkhirisitu.23Patapita nsiku zizinji, Ayuda adapangana pabodzi kumupha iye. 24Soma chiwembu chawo chidadziwika kuna Saulo. Adadikhirira mmisuwo ya litsito masikati na usiku kuti amuphe basi. 25Soma wakupfunza wache adamutenga usiku achimutsitsira na kulitsito, mkumutsetseresera na mchitundu.26Pomwe adabwera ku Yerusalemu, Saulo adayezera kuphathikana na wakupfunza, soma wensene akhachita naye mantha, neye kukhulupirira kuti akhalidi wakupfunza. 27Soma Banaba adamutenga iye kuyenda naye kuna atumwi, achiwauza ndimo Saulo adaonera Mbuya panjira pale nakuti Mbuya akhadasewera naye, na ndimo ku Damasiko Saulo adasewerera mwakulimbika mtima mdzina la Yesu.28Iye akhali nawo, kumbayenda kunja na mkati mwa Yerusalemu. Adasewera mwakulimbika mtima mdzina la Mbuya Yesu 29achigazana na Ayuda waku Heleniste; soma adayezera basi kumupha iye. 30Pomwe abale adadziwa bzobzi, adamubweresa kunyansi ku Kaisareya achimutumiza kutali ku Tariso.31Ndiye tsono, mpingo mu Yudeya mwense, Galileya, na Samariya ukhana mtendere uchikhazikika; na, kufamba mwakugopa Mulungu na mchinyamalizo cha Mzimu Wakuchena, uchikula mwakuwanda. 32Tsapano bzidachitika kuti, pomwe Petulo akhafamba kuzunga mphimpha yenseneyo, adafika pomwe kunyansi kukhana wanthu wakuchena mtima wa Mulungu wakukhala ku Luda.33Kumweko adagumana munthu wina wakuchemeriwa Eneya, omwe akhali pakama pache kudwala kwa magole masere, nakuti akhali wamanjenje. 34Petulo adati kuna iye, ''Eneya, Yesu Mkhirisitu wakulimbisa iwe. Lamuka tandukula mphasa yako.'' apo pamwepo letu iye adalamuka. 35Ndiye aliyense wakukhala mu Luda na mu Sarona adaona munthuyo iwo achitemnbenukira kuna Mbuya.36Ndiye kukhana ku Yopa wakupfunza wina wakuchemeriwa Tabita (ndiye kuti ''Dolika''). Mkazi umweyu akhali wakudzaziwa na mabasa yabwino na bzichito bzachifundo ndibzo akhachitira wakusaya. 37Bzidachitika nsiku zozo kuti adadwala achisaika; pomwe atamusambika, adakamugonesa msubi ya mdzaulu.38Nakuti Luda akhali kufupi na Yopa, apo wakupfunza akhadabva kuti Petulo akhali koko, adamutumizira wanthu awiri, kukamukumbira iye, ''Bwerani kuna ifeku mwakusaya kuchedwa.'' 39Petulo adalamuka achiyenda nawo. Pomwe adafika, adamubweresa msubi ya mdzaulu, apo wamasiye wensene akhadaima pamphepete kumbalira, kumbamuonesa malaya na bzakubvala ndibzo Dolika akhasona nthawe ndizo iwo akhali naye.40Petulo adawabulisa wensene panja pasubiyo, mkugodama pansi, mkupemba; kinangoka, kuchungunukira kuna thupiro, adati, ''Tabita, lamuka.'' Kinangoka adafungula maso yache, apo pakuona 41Petulo iye adakhala tsonga. Petulo kinangoka adamupa boko lache achimulamusa; apo pomwe adachemera wanthu wakuchena mtima wa Mulungu na wamasiye, adamupereka iye wamoyo kuna iwo. 42Nkhani imweyi idadziwika mu Yopa mwensene, apo wanthu azinji adakhulupirira pa Mbuya. 43Bzidachitika kuti Petulo adakhala kwa nsiku zizinji mu Yopa na munthu wakuchemeriwa Simoni, wakufukuta makhanda.
101Tsapano mukhana munthu wina mumzinda wa Kaisareya, Korneliyo dzina lache, kenturiyo wakuchemeriwa wa Thimu la Achikunda wa Italia. 2Iye akhali munthu wakunamata, omwe akhagopa Mulungu na banja lache lensene, adapereka kuna wanthu bzachifundo bzizinji achimbapemba kuna Mulungu mwakusaya kulekeza.3Iri pafupi kukwana nthawe yachipfemba yamasikati, iye adaona padecha mmasomphenya mnjero wa Mulungu alikubwera kuna iye. Mnjeroyo adati kunma iye, ''Korneliyo!'' 4Korneliyo adanyang'anisa mnjeroyo apo akhana mantha maninge achiti, ''Mchiyani, mbuya?'' Mnjero adati kuna iye, ''Mapembo yako na bzachifundo bzako bzakwira kudzaulu ninga chakupereka chachikumbuso pamaso pa Mulungu. 5Tsapano tuma amuna ku mzinda wa Yopa kukabweresa munthu wakuchemeriwa Simoni omwe ambamuti pomwe Petulo. 6Akukhala na wakufukuta makhanda wakuchemeriwa Simoni, omwe nyumba yache iri m'bali mwa nyanza.''7Pomwe mnjero adalewalewa na iye ule adachoka, Korneliyo adachemera awiri mwa anyabasa wache, na mchikunda wakunamata bzachadidi kuchokera mwa omwe akhamutumikira iye. 8Korneliyo adawauza bzense ndibzo bzidachitika achiwatuma ku Yopa.9Tsapano mangwana yache papufifupi nthawe zitanthatu, pomwe akhali paulendo bwawo achifendera kumzindayo, Petulo adayenda padzaulu panyumba kukapemba. 10Ndiye kinangoka iye adabva njala achifuna chinthu kuti adye, soma pomwe wanthu akhaphika chakudya, iye adagwa chikomo, 11apo adaona kudzaulu kutafunguka apo chakutakulira chinango chikubuluka, chinthu china ninga chinguwo chikulu chikubuluka kugwa pamataka, chikubulusiwa na maponta yache manai. 12Mwemo mukhana nyama zaminyendo minayi zamitundu yense na bzense bzakukwawa bzapadziko lapansi, na mbalame za mdzaulu.13Kinangoka mafala yadasewera kuna iye: ''Lamuka, Petulo, phaya udye.'' 14Soma Petulo adati, ''Neye mtenepo lini, Mbuya; nakuti ndikanati nakale lense kudya chirichense chapezi na chakusaya kuchena.'' 15Soma mafala yadabwera pomwe kuna iye kachiwiri: ''Ndicho Mulungu wachichenesa, nampodi kuchichemera chapezi.'' 16Ibzi bzidachitika katatu; kinangoka chakutakulira chire chidatakuliwa kamkulumize kubwerera kudzaulu.17Tsapano petulo akadali mkati mwa kudzungaira na ndibzo masomphenya adaonayo yakhalewa, onani, amuna ndiwo adatumiwa na Korneliyo adaima pamsuwo wa litsito, atabvunza njira yakuyenda kunyumbako. 18Adachemera kuti pinango Simoni, omwe akhamti pomwe Petulo, akhali momo.19Pomwe Petulo akali mkati mwa kukumbuka basi bza masomphenyayo, Mzimu udati kuna iye, ''Ona, amuna atatu akukupsaga iwepo. 20Lamuka upolike uyende nawo. Nampodi kiuchedwa kuyenda nawoko, thangwe ndachita kuwatuma.'' Ndiye Petulo adapolikadi kuna amunawo achiti, 21''Ndine iye omwe mukumupsagayo. Thangweranyi mwabwerapa?''22Iwo adati, ''Kenturiyo wakuchemeriwa Korneriyo, munthu wakulungama na wakugopa Mulungu, apo ambasimbiwa bzabwino na wadzinza lensene la Ayuda, adachenjeziwa na mnjero wakuchena kutuma iwepo kubwera kumuyi kwache, pala kuti iye abve uthenga bwakuchoka kuna iwepo.'' 23Ndiye Petulo adawachemera kubwera mwemo kudzakhala nawo, apo abale winango wakuchoka ku Yopa adamuperekeza iye.24Mangwana yache iwo adapita mu Kaisareya. Korneliyo akhawadikhira iwo; akhadachemera pabodzi abale wache na anzache chaiwoiwo.25Bzidachitika kuti pomwe Petulo adapita, Korneliyo adagumana naye achigwa panzayo zache kumunamata iye. 26Soma Petulo adamulamusa, kulewa kuti, ''Lamuka! Inembo ndine munthu pomwe.''27Nthawe ndizo Petulo akhalewalewa naye, adapita momo achikagumana wanthu azinji atagwezekana. 28Iye adalewa kuna iwo, ''Imwe mwekha mumdziwa kale kuti mpsakulambiziwa kuti m'Yuda ambaphathikane ayai kuzungirana na wadzinza lina. Soma Mulungu wandionesera kuti nampodi ndichemere munthu aliyense wapezi ayai wakunyansa. 29Nithangwerache ndabwera seye kulamba, pomwe ndidatumiziwa, kuna imwe. Tenepo ndikukubvunzani kuti mwandi chemereranyi.''30Korneliyo adati, ''Nsiku zinayi zapitazi nthawe pomwe ninga ino, ndikhapemba mnyumba mwangu pa nthawe zipfemba, ndiye onani, munthu adaima pamaso pangu ali mubzakubvala bzakuyetima. 31Iye adati, 'Korneliyo, pembo lako labveka na Mulungu, na bvachifundo bzako bzamkumbusa Mulungu bza iwepo. 32Ndiye tuma winango ku Yopa, akachemere munthu wakuchemeriwa Simoni omwe ambamti pomwe Petulo. Iye akukhala mnyumba mwa wakufukuta makhanda wakuchemeriwa Simoni, m'bali mwa nyanza.' 33Ndiye kamkulumize ndikukutumizirani. Mwachita bwino kubweraku. Tsapano ndiye, tiri tense pano kuonekera pamaso pa Mulungu kubva chirichense ndicho Mbuya adakutongani kusewera.''34Kinangoka Petulo adafungula mulomo wache achiti, ''Chadidi ndikuzindikira kuti Mulungu alibe tsankhulo. 35Soma, mmadzidza mwensene aliyense ndiye ambamugopa achichita bzakulungama ngwakutambiriwa naye.36Mukudziwa mafala ndiyo adatumiza kuna wana wa Isaraeri, pomwe atalalikira uthenga bwabwino bwa mtendere kudzera mwa Yesu Mkhirisitu, omwe ni Mbuya wa wensene--- 37imwe mwekhambo ate mukudziwa bzinthu ndibzo bzidachitika, bzomwe bzidachitika mu Yudeya mwensene, pakutoma ku Galileya, utamala ubatizo ndibo Yohani adalalikira; 38bzakuchitika bza Yesu waku Nazareti, ndimo Mulungu adamudzozera na Mzimu Wakuchena na mphamvu. Iye adafamba achizunga kumbachita bzabwino na kumbalimbisa wensene ndiwo akhatsautsika na mdyerekezi, nakuti Mulungu akhali naye.39Ndimwe mboni za bzense ndibzo Yesu adachita, mzdiko la Ayuda na mu Yerusalemu kubodzi. Iwo adamupha iye pakumumanika pa muti, 40soma mulungu adamulamusa pansiku yachitatu achichita bzakuti aonekere, 41sikuti na wanthu wensene, soma kwa mboni ndizo zidasankhuliwiratu na Mulungu---na ife omwe tidadya na kumwa naye pomwe adalamuka kuna anyamuya.42Iye adatitonga kulalikira kuna wanthu na kuchitira umboni kuti uyu ndiye wasankhuliwa na Mulungu kukhala wakuyeruza wamoyo na wakusaika. 43Bza iye aneneri wense achitira umboni, kuti aliyense wakukhulupirira mwa iye ambatambira chilekerero cha bzakuipa kudzera mdzina lache.''44Nthawe ndiyo Petulo ali chisewerere bzobzi, Mzimu Wakuchena udagwa pa wensene ndiwo akhabvesera mafala yacheyo. 45Wanthu ndiwo akhali wa gulu lakugwatiwa la wakukhulupirira---wensene waiwo omwe adabwera na Petulo---adadabwisika, thangwe mphaso ya Mzimu Wakuchena idatsanuliwa pa Wachikunja.46Thangwe adabva zjai Wachikunjawa akusewera malirime kukwiza Mulungu. Kinangoka Petulo adatawira, 47''Pana wina ndiye angakwanise kulambiza madzi kuti wanthu awa nampodi abatiziwe, wanthu awa wakuti atambirambo Mzimu Wakuchena ninga ife?'' 48Ndiye iye adatonga iwo kuti abatiziwe mdzina la Yesu Mkhirisitu. Kinangoka iwo adamukumbira iye kuti akhale nawo kwa nsiku zizinji.
111Tsapano atumwi na abale omwe akhali mu Yudeya adabva kuti Wachikunja adatambirambo mafala ya Mulungu. 2Pomwe Petulo adakwira kuyenda ku Yerusalemu, wale omwe akhali wakagulu kakugwatiwa adagazana naye; 3iwo adati, ''Mudapita kwa wanthu wakusaya kugwatiwa ate kudya nawo!''4Soma Petulo adayamba kuwafokotozera nkhaniyo mwakubveka bwino, kulewa kuti, 5''Ndikhapemba mmuyi wa Yopa, apo ndidagwa chikomo ndichiona masomphenya ya chakutengera chiri kubuluka, ninga chinguwo chikulu chikubulusiwa kuchoka kudzaulu na maponta yache manayi. Chidabuluka pana ine. 6Ndidachinyang'anisisa ndichikumbuka bzaicho. Ndidaona nyama zamiyendo minayi zapadziko lapansi, bzilombo bzakuthengo, bzinthu bzakukwawa, na mbalame za mdzaulu.7Kinangoka ndidabva mafala kulewa kuna ine, 'Lamuka, Petulo; phaya udye!' 8ndidati, 'Neye mtenepo lini, Mbuya; thangwe palibe chakusaya kuchena ayai chakunyansa chidapita kale pakamwa pangu.' 9Soma mafala yadatawira pomwe kuchoka kudzaulu, 'Ndicho Mulungu wachichenesa, nampodi kuchichemera chakupsipiziwa.' 10Ibzi bzidachitika katatu kense, ndiye kinangoka bzensene bzidatakuliwa kubwerera pomwe kudzaulu.11Onani, pamwepo letu pakhana wanthu atatu ataima kutsogolo kwa nyumba ndiyo tikhaliyo; akhadatumiziwa kuchoka ku Kaisarea kubwera kuna ine. 12Mzimu udanditonga kuyenda nawo wanthuwo, nakuti iwo nampodi ndiwasiyanise. Abale atanthatuwa adayenda nande, apo tidayenda mnyumba ya munthuyo. 13Iye adatifokotozera ndimo mnjero adaimira mnyumba mwache achilewa, ' Tuma wanthu ku Yopa akachemere Simoni omwe ambamti pomwe Petulo. 14Iye amdzasewera mafala yakuti umdzapulumuka nayo---iwe na wabanja lako wensene.'15Pomwe ndiyayamba kusewera kuna iwo, Mzimu Wakuchena udawagwera, ninga ndimo udachitira kuna ife pakutoma. 16Ndidakumbukira mafala ya Mbuya, ndimo adalewera, 'Yohani mchadidi adabatiza na madzi; soma imwepo mumdzabatiziwa na Mzimu Wakuchena.'17Ndiye penu Mulungu adawapambo mphaso ninga adatipa ire nthawe ndizo tidakhulupirira Mbuya Yesu Mkhirisitu pale, ndikhali mbani ine kuti ningagaze Mulungu?'' 18Pomwe iwo adabva bzinthu bzobzi, alibe kuuona mulomo wakutawira, soma adalemekeza Mulungu achiti, ''Ndiye Mulungu waperekambo kutembvenuka mtima ku moyo kuna wachikunja.''19Tsapano omwe adabalalikana na matsautso ndiyo yadabwera pa Stefano adamwazikana ate ku Foinika, Kupro, na ku Antiokeya, kumbasewera mafala kuna Ayuda okha. 20Soma wina waiwo, amuna waku Kupro na ku Kerene, adabwera ku Antiokeya achidzasewera pomwe kuna a Helene, kuwalalikira mafala yabwino ya Mbuya Yesu. 21Boko la Mbuya likhanawo; azinjitsa adakhulupirira achitembenukira kuna Mbuya.22Mbiri yao idabveka mmakutu ya wampingo wa mu Yerusalemu, apo adatuma Barnaba kukafika ku Antiokeya. 23Pomwe iye adabwera achiona chisomo cha Mulungu, adadekedwa apo adawadandaulira wensene kukhalabe na Mbuya na chakulinga cha mtima ubodzi. 24Nakuti akhali munthu wabwino na wakudzaziwa na Mzimu Wakuchena na chikhulupiriro, apo wanthu azinji adathimizirika kwa Mbuya.25Barnaba kinangoka adayenda ku Tariso kukapsaga Saulo mwamderekho. 26Pomwe adamugumana, adabwera naye ku Antiokeya. Bzikhali kuti kwa gole lamtero adagwezekana pabodzi na mpingo achipfunzisa wanthu azinji. Wakupfunza adayambira ku Antiokeya kuchemeriwa kuti Akhirisitu.27Tsapano nsiku zozo aneneri winango adapolika kuchoka ku Yerusalemu kuyenda ku Antiokeya. 28M'bodzi waiwo , Agabo dzina lache, adaima achibvimira mwa Mzimu kuti njala ikulu imdzaoneka padziko lensene lapansi. Ibzi bzidachitika munsiku za Klaudiyo.29Ndiye wakupfunza, ninga aliyense adakwanisira, adatsimikiza mtima kutumiza bzakuthandizira abale wakukhala mu Yudeya. 30Iwo adachita bzobzi; adatumiza kobiri kwa akulu pamanja ya Barnaba na Saulo.
121Tsapano panthawe yoyo Herodi mfumu adaikha manja pa winango omwe akhali wa mpingo kuti awabonerese. 2Iye adapha Yakobo m'bale wa Yohani na lupanga.3Pakuona kuti bzobzi Ayuda akomedwa nabzo, adapitiriza mkumanga pomwe Petulo. Zozo zikhali nsiku za mkate wakusaya chakufufumisa. 4Atamumanga, adamuikha mkadeya, adamuikhira mathimu manai ya anyankhondo kumbamudikhirira iye; akhafuna bzakuti amubwerese kuna wanthu Pasaka ingamala.5Apo Petulo adakoyewa mkaoko, soma pembo lache lidachitiwa mwanyongo kwa Mulungu na wale wamu mpingo. 6Usiku Herodi akanati kumubulisa kunja kukamutonga, Petulo akhadagona pakati pa anyankhondo awiri, atamangiwa na njema ziwiri, pomwe alindiri pamsuwo akhanyang'anira mkadeya.7Onani, mngero wa Mbuya mwachidzidzi adaonekera pambali pache, apo kutoya kudaoneka msubi ya mkadeya. Iye adamenya Petulo mumbabvu achimulamusa achiti, ''Lamuka kamangumangu,'' apo njema zache zidadoda kumanja kwache. 8Mngero adati kuna iye, ''Bzimangire mchuno ubvale chango zako.'' Petulo adachita tenepo. Mngero adalewa kuna iye, ''Bvala chakubvala chako chakunja unditewere ine.''9Apo Petulo adatewera mngeroyo achibula panja. Iye alibe kukhulupirira kuti ndibzo wachita mngeroyo mpsachadidi. Akhakumbuka akuona masomphenya. 10Atagwata pa mulindiri wakutoma na pa wachiwiri, adafika pa msuwo wafero omwe ukhanyang'ana mumzinda; udafunguka okha. Iwo adabula achipolika kumsewu, apo mngeroyo adamuchokera.11Pomwe Petulo adatsitsimuka, adati, ''Tsapano ndakhulupiriradi kuti Mbuya watuma mngero wache kudzandiletsetsa mmanja mwa Herodi, na kuna chirichense ndicho Ayuda akhadikhira.'' 12Pomwe iye adazindikira ibzi, adayenda kwa Mariya mayi wache Yohani, omwe akhamti pomwe Marko, pomwe wanthu azinji akhadagwezekana apo akhapemba.13Pomwe iye adagogodza pamsuwo walitsito, nyabasa dende wakuchemeriwa Roda adabwera kudzatawira. 14Pomwe iye adazindikira mafala ya

Petulo, nakudekedwa adatazira kufungula msuwoyo; soma, adabwerera ali kuthamanga msubimo; adalewa kuti Petulo waima pamsuwo.

15apo iwo adalewa kuna iye, ''Una msala.'' Soma iye adangingimira kuti mchadidi. Iwo adalewa, ''Ni mngero wache umweyo.''16Soma Petulo adapitiriza kugogodza basi, apo pomwe iwo adafungula msuwoyo, adamuonadi iye apo iwo achidabwisika nabzo . 17Petulo adavuzula boko lache kuna iwo kuti anyamale, apo adawafokotozera ndimo Mbuya adamubulisira kunja kwa kadeya. Iye adalewa, ''Mukalewe bzobzi kuna Yakobo na abale wache.'' Kinangoka iye adachoka achiyenda kumbuto inango.18Tsapano pomwe kudachena, pakhana lini baludya pang'ono pakati pa achikunda pa bzomwe bzidachitika kuna Petulo. 19Herodi atamala kumupsaga seye kumugumana iye, adabvunzisisa alindiri achitonga kuti iwo aphiwe. Kinangoka Herodi adapolika kuyenda ku Kaisareya achikakhala koko.20Tsapano Herodi adaipidwa kwene_kwene na wanthu waku Tiro na Sido. Iwo adayenda kuna iye na mtima ubodzi, achinyengerera Blasto, m'dindo wa mfumu, kuwathandiza iwo, adakumbira mtendere thangwe dziko lawo likhatambira chakudya kuchoka mdziko la mfumuyo. 21Pansiku yakuikhika Herodi adabvala chakubvala chachifumu achikhala pakadera yachifumu; achiwauza mafala.22Wanthuwo adakuwa, ''Aya ni mafala ya mulungu, sikuti ya munthu neye!'' 23Kamkulumize mngero wa Mbuya adammenya iye, thangwe alibe kupereka ulemerero kuna Mulungu; iye adadyewa na nkhonye achifa.24Soma mafala ya Mulungu yadawanda basi yachithimizirika. 25Ndiye pomwe Barnaba na Saulo akhadamaliza utumiki bwawo, adabwerera kuchoka ku Yerusalemu, kubweresa Yohani, omwe amkhamti pomwe Marko.
131Tsapano mumpingo waku Antiokeya, kukhana aneneri na apfunzisi. Iwo akhali Barnaba, Simeoni (omwe akhamti pomwe Nigeri), Lukiya waku Kurene, Manayeni (wakulerewa pabodzi na Herodi wachinayi) na Saulo. 2Ali mkati mwa kutumikira Mbuya na kusala kudya, Mzimu Wakuchena udalewa, ''Mundipambulire ine Barnaba na Saulo, kuti achite basa ndilo ndawachemerera.'' 3Atamala kusala kudya, na kupemba, achibzatika manja pa wanthu amwewa, iwo adawatumiza.4Ndiye Barnaba na Saulo, pakutumiziwa na Mzimu Wakuchena, adayenda ku Selukeya; atachoka koko adayambuka na mwadiya kuyenda ku Kupro,. 5Pomwe akhali mumzinda wa Salamisi, adalalikira mafala ya Mulungu mma sunagoge ya Ayuda. Iwo akhana pomwe Yohani wakuwathandizira.6Atamala kuzunga pansuwa yensene ku Pafo, adagumana na nyamatsenga winango, mneneri wakunama wachi Yuda, omwe dzina lache akhali Bar-Yesu. 7Nyamatsengayu akhambabverana na kazembe, Sergio Paulo, omwe akhali munthu wanzeru. Munthu umweyu adanembera tsamba Barnaba na Saulo, thangwe akhapsaga kubva mafala ya Mulungu. 8Soma Elima ''nyamatsengayo'' (umu ndimo dzina lache limbathumbudzulidwira) adawalambiza; iye adayezeza kumusocheresa kazembeyo ku kuchikhulupiriro.9Soma Saulo, omwe ambamti pomwe Paulo, pakudzaziwa na Mzimu Wakuchena, adamunyang'anisisa 10achiti, ''Iwe mwana wa mdyerekezi, ndiwe wakudzala na chinyengo na bzakunyansa bza moda wensene. Umbawengana na chilungamp chirichense. Umdzalekeza lini kugonyolesa njira za Mbuya , umdzaleka iwepo ?11Tsapano nyang'ana, boko la Mbuya liri pa iwepo, apo unzakhala zimola. Unzaona lini dzuwa kwa kanthawe.'' Mwachidzidzi Elima idamugwera nkhungu na m'dima; adayamba kufamba famba kupsaga wanthu kuti amuphate boko. 12Kazembe ule ataona ndibzo bzidachitikabzo, adakhulupirira, thangwe akhali wakudabwisika pa chipfunziso cha Mbuya.13Tsapano Paulo na anzache adayambuka na mwadiya kuchoka ku Pafo ,kuyenda ku Perge waku Pamfuliya. Soma Yohani adawasiya achibwerera ku Yerusalemu. 14Paulo na anzache wale adafamba kuchoka ku Perge achibwera ku Antiokeya waku Pisidiya. Kumweko adayenda mu sunagoge nsiku ya sabudu achikhala pansi. 15Atamala kulewenga chitongi cha aneneri, atsogoleri wa sunagoge adawatumira mtumi, kulewa kuti, ''Abale, penu muna mafala pano yakudandaulira wanthu yaleweni.''16Ndiye Paulo adaima achivuzula boko lache; achiti, ''Amuna wamu Isaraeri na imwe wakugopa Mulungu, bveserani. 17Mulungu wa wanthu awa wamu Isaraeri adasankhula abereki wathu achikwiza wanthuwo nthawe ndizo akhadagonekera mdziko la Aigupto, apo na boko lakudzusira adawatsogolera kubula mwemo. 18Nakuti kwa pafupifupi magole makumi manayi adawalekerera mchipululu.19Atadzonga madzinza manomwe mu Kanani, adapasa wanthu wathu dziko lawo ninga chakusiyiriwa. 20Bzensenebzi bzidachitika pa magole madzana manayi na makumi machanu. Bzitamala bzinthu bzensebzi, Mulungu adawapa wakuyeruza ate mneneri Samueri.21Kinangoka wanthu adakumbira mfumu, apo Mulungu adawapa Sauli mwana wa Kisi, munthu wa dzinza la Benjamini, kukhala mfumu kwa magole makumi manayi. 22Mulungu atamuchosa iye pa ufumu, adamukwiza Davide kukhala mfumu yawo. Bzikhali bza kuguma Davide ndipo Mulungu adachitira umboni, kulewa kuti, ''Ndagumana Davide mwana wa Jese kukhala munthu wapamtima pangu, omwe ambachita bzensene ndibzo nimbafuna iye kuti achite.'23Kuchoka mu mbeu yache Mulungu wabweresa mpulumusi ku Isaraeri, Yesu, ninga ndimo adalonjezera kuchita. 24Yesu akanati kufika, Yohani adalalikira ubatizo bza kulapa kuna wanthu wensene wa mu Isaraeri. 25Pomwe Yohani akhamaliza basa lache, adati, 'Imwepo mumbakumbuka kuti ndine mbani? Ndine lini iye. Soma bveserani, winango akubwera pambuyo pangu, chango zache zokha neye ine milawu yache ningaikwanise lini kuitsudzula.'26Abale, wana wa mbadwa ya Abulahamu, na wale waimwe wakugopa Mulungu, mkwaife ndiko mafala ya chipulumusoya yatumiziwa. 27Thangwe iwo wakukhala mu Yerusalemu na atongi wawo alibe kumutawiriza iye, apo iwo adakwanirisa mafala ya aneneri ndiyo yambalewengiwa la Sabata lirilense la kutsimula iye.28Napo kuti iwo adagumana thangwe lakumuphera, adakumbira Pilato kupha iye. 29Pomwe iwo adamaliza bzinthu bzense ndibzo bzidanembiwa bza iye, adamubulusa kuchoka pamutipo achimugonesa mphanga.30Soma Mulungu adamulamusa kwa anyamuya. 31Adaonedwa kwa nsiku zizinji na wale ndiwo akhadabwera naye pabodzi kuchoka ku Galileya kufika ku Yerusalemu. Wanthu amwewa lero lino ni mboni zache kuna wanthu.32Apo tikukuuzani mafala yabwino: Lonjezo ndilo lidabwera kuna abereki wathu 33Mulungu wakwanirisa kuna ife, wana wawo, pa kulamusa Yesu. Ninga ndimo bzidanembewera mu Masalimo wachiwiri: 'Ndiwe mwanangu, lero ndasanduka Babako.' 34Bzingakhala bzakumulamusa kuna anyamuya, neye kubwerera pomwe kukabvunda, wasewera tenepayu: 'Nimdzakupani madaliso yakuchena na yakukhulupirika yakulonjezewa kwa Davide.'35Nithangwerache iye akusewera pomwe mu masalimo winango, ' Mumdzalekerera lini Wakuchena wanu kuona chibvunde.' 36Nakuti pomwe Davide adatumikira chifuniro cha Mulungu mu m'bwado wache chaiwo, adagona; adaikhiwa na abereki wache achiona chibvunde. 37Soma iye omwe Mulungu adamulamusa alibe kuona chibvunde.38Apo mbabzidziwike kuna imwe, abale, kuti mwa munthu uyu chilekerero cha bzakuipa chalalikiwa kuna imwe. Chitongi cha Mose chingadakusandusani lini wakulungama. 39Soma na munthu uyu Mulungu anisandusa wakulungama aliyense omwe anikhulipirira.40Apo khalani wakuchenjera kuti bzinthu ndibzo aneneri adasewera nampodi bzichitike kuna imwe: 41'Nyang'anani, wakupepusa imwe, apo dabwisikani mumale psiti; Thangqwe ndikuchita basa munsiku zanu, basa ndilo mungadakhulupirira lini, neye angadakhala winango kukuuzani.''42Pomwe Paulo na Barnaba adachoka, wanthu adawakumbira kuti adzasewere pomwe mafala mabodzibodziyo Sabudu linzachero. 43Pomwe wakugumana wa sunagoge adabalalikana, azinji wa Ayuda na wakuphinduka mkunamata adatewera paulo na Barnaba, omwe akhasewera kuna iwo achimbawa nyengerera kupitiriza mchisomo cha Mulungu.44Pansiku ya Sabata, pafupifupi muyi wensene udagwezekana kudzabva mafala ya Mbuya. 45Pomwe ayuda adaona thimu la wanthulo, adaphatiwa na nsanje achisewera mwakugazana na ndibzo Paulo akhasewera achimuchita makiriyado.46Soma Paulo na Barnaba adasewera mwakulimbika mtima achiti, ''Bzikhali bzakufunika kuti mafala ya Mulungu yatome kusewerewa kuna imwe. Pakuona kuti mudayagwinyira uko mwekha muchibzisandusa wakusaya kuthemera kutambira moyo wakusaya kumala, onani, timdzatembenukira kuna Wachikunja. Nakuti tenepo Mbuya watitonga ife, kulewa kuti, 47'Ndakuikha iwe ninga mbvuniki wa Wachikunja, kuti ubwerese chipulumuso kufikira ku malekezero yadziko lapansi.'''48Pomwe wachikunja adabva bzobzi, adadekedwa achitenda mafala ya Mbuya. Azinjitsa omwe adaikhiwa kumoyo wakusaya kumala adakhulupirira. 49Mafala ya Mbuya yadayenderera mu mphimpha zensenezo.50Soma Ayuda adangingimiza akazi wakunamata wakubvekera na akulu wamuyiyo. Iwo adanyosera chitsautso Paulo na Barnaba achiwatenda kunja kwa mphimpha yawoyo. 51Soma Paulo na Barnaba adawakunkhumulira pfumbi la kunzayo zawo. Kinangoka iwo adayenda kumuyi wa Ikoniyo. 52Apo wakupfunza adadzaziwa na kudekedwa na Mzimu Wakuchena.
141Bzidachitika mu Ikoniyo kuti Paulo na Barnaba adapita pabodzi mu sunagoge ya Ayuda achisewera mwakuti thimu lizinji lawanthu Ayuda na a Helene kubodzi adakhulupirira. 2Soma Ayuda wakusaya kukhulupirira adanyosa mitima ya Wachikunja achiwakalipisa kuukira abalewo.3Apo adakhala popo nthawe ikulu, kusewera mwakulimbika mtima na mphamvu ya Yesu, pomwe akhapereka umboni bwa mafala ya chisomo chache. Iwo adachita ibzi pakupereka bziratizo na bzakudabwisa kuti bzichitike na manja ya Paulo na Barnaba. 4Soma wanthu wammuyimo akhadagawikana; winango akhali kumbali ya Ayuda, winango kwa atumwi.5Wachikunja na Ayuda kubodzi (pabodzi na atsogoleri wawo) adachita manera kuti awabonerese awabome na minyala, 6soma atatondo kudziwa bzobzi, adathawira ku mizinda ya ku Lukaoniya waku Lustro na Derbe na mphimpha yakuzungulira, 7komwe adakapitiriza kulalika mafala ya Mulungu.8Pa Lustro munthu winango akhadakhala pansi, nzayo zache zikhalibe mphamvu, wakupunduka kuchoka mchiberekero cha mayi wache, omwe akhanati kufamba kale. 9Munthu umweyu adabva Paulo akulewalewa. Paulo adamunyang'anisisa achiona kuti iye akhana chikhulupiriro chakulimbisiwa. 10Apo iye adalewa kuna iye mwakukuwa, ''Ima na nzayo zakozi.'' Kinangoka munthuyo adamoga achifambafamba kumbazungulira.11.Pomwe thimulo lidaona ibzo Paulo adachitabzo, adakuwa mafala yawo, kulewa mchiseweredwe chachi Lukaoniya, ''Milungu yabwera ninga wanthu apo yabuluka kuna ife.'' 12Adachemera Barnaba ''Zeu na Paulo ''Herme,'' thangwe akhali wakutsogola kusewera. 13Wansembe wa Zeu, omwe kachisi wache akhali kunja kwa mzinda, adabweresa ng'ombe yapangolo na nkhata yapa misuwo; iye na thimulo akhafuna kupereka nsembe.14Soma pomwe atumwi, Barnaba na Paulo, adabva bzobzi, adang'amba bzakubvala bzawo kamkulumize achithamangira pathimu lawanthulo, kumbakuwa, 15''Wanthumwe, thangweranyi mukuchita bzinthu bzimwebzi? Ifepanombo ndife wanthu pomwe, wakulengiwambo ninga imwepo. Tikukuuzani nkhani yabwino kuti mutembenuke kubzinthu bzapezipezi kuna Mulungu wamoyo, omwe adalenga kudzaulu, na dziko lapansi, na nyanza, na bzense ndibzo bziri mmwemo. 16Kalekale, adabvuma wamadzinza yensene kumbafamba munjira zakufuna kwawo.17Soma tenepo, alibe kubzisiira yekha seye mboni, mukutenepo iye adachita bzabwino achipa mvula kuchokera kudzaulu na nyengo zakubala bzipaso, achidzaza mitima yanu na chakudya na chisekerero.'' 18Neye namafala yoya, Paulo na Barnaba padecha adakhotcha thimulo kuwaperekera nsembe.19Soma Ayuda winango wakuchoka ku Antiokeya na Ikoniyo adabwera kudzanyengerera thimulo. Iwo adaboma Paulo na minyala achimuthusira kunja kwa muyiyo, kukumbuka kuti iye wafa. 20Soma pomwe atumwi adaima kumuzungulira iye, adalamuka achipita mumzindamo. Mangwana yache, adayenda ku Derbe na Banabasi.21Atamala kulalika mafala ya Mulungu mumzinda umweyo achisandusa azinji wakupfunza, iwo adabwerera ku Lustro, ku Ikoniyo, na ku Antiokeya. 22Iwo adapitiriza kulimbikisa mitima ya wakupfunza na kuwadandaulira kuti apitirize mchikhulupiriro, kulewa kuti, ''Timfunika kupita mu ufumu bwa Mulungu kudzera mu bzitsautso bzizinji.''23Pomwe iwo adawasankhira akulu wampingo uliwense, achipemphera na kusala kudya, adawapereka kwa Mbuya, mwa omwe adamukhulupirira. 24Kinangoka adapita kudzera mu Pisidiya achibwera ku Pamfuliya. 25Pomwe iwo adasewera mafala mu Perga, adapolika kuyenda ku Ataliya. 26Kuchoka popo adapakira mwadiya kuyenda ku Antiokeya, komwe adaikiziwa ku chisomo cha Mulungu pa basa lomwe iwo akhadalimaliza27Pomwe iwo adafika ku Antiokeya achigwezeka wampingo pabodzi, achiwauza bzinthu bzense ndibzo Mulungu adawachitira, na ndimo adafungulira msuwo wachikhulupiriro kuna Wachikunja. 28Iwo adakhala nthawe itali na wakupfunzawo.
151Amuna winango adapolika kuchoka ku Yudeya kuyenda ku Antiokeya apo akhapfunzisa adzinza, achilewa kuti, ''Penu mumgwatiwa malingana na chitongi cha Mose, imwe mungapulumusiwe lini.'' 2Ibzi bzidanyosa Paulo na Barnaba kusaya kubvana nawo na kuchita nawo makani. Paulo na Barnaba pabodzi na winango omwe akhanawo, adasankhuliwa kukwira ku Yerusalemu kukagumana na atumwi na akulu bza abvunzo limweri.3Tenepo iwo, pakukhala wakutumiwa na mpingo, adapita na mu Foinike na mu Samariya kubodzi achilengeza bza kutembenuka kwa Wachikunja. Adabweresa kudekedwa kukulu pakati pa abale wensene. 4Pomwe iwo adabwera ku Yerusalemu, adatambiriwa na wampingo na atumwi na akulu, achilengeza bzinthu bzensene ndibzo Mulungu adawachitira iwo.5Soma wanthu winango omwe adakhulupirira, omwe akhali thimu la Afarisi, adaima achiti, ''Mpsabwino kuwagwata amwewa na kuwatonga kuti akoye chitongi cha Mose.'' 6Apo atumwi na akulu wa mpingo adagwezekana pabodzi kuti awuwone mulanduyo.7Tsapano pomwe pakhana mabvunzano makulu, Petulo adaima achiti kuna iwo, ''Adzinza, mukudziwa kuti pambuyopa Mulungu adasankhula mkati mwa imwepo, kuti na pamulomo pangu Wachikunja abve mafala ya Mulungu na kukhulupirira. 8Mulungu, omwe akudziwa mtima, wawachitira umboni pakuwapa Mzimu Wakuchena, ninga ndimo iye adachitira kuna ife. 9Alibe kulekanisa ife na iwo atachenesa mitima yathu na chikhulupiriro.10Tenepo tsapano thangweranyi mukumuyezera Mulungu, kuti muikhe goli mkhosi mwa atumwi lakuti neye abereki wathu ayai ife tingakwanise lini kulitakula. 11Soma tikukhulupirira kuti timdzapulumuka mwa chisomo cha Mbuya Yesu, ninga iwo akhaliri.'12Thimu lensene lidanyamala pomwe akhabvesera Barnaba na Paulo kufokotoza bzizindikiro na bzakudabwisa bzomwe Mulungu adachita kuna Wachikunja kudzera mwaiwo.13Iwo atalekeza kulewalewa, Yakobo adatawira, kulewa kuti, ''Wadzinza, nditetekereni ine. 14Simoni walewa ndimo Mulungu adathandizira mwachisomo Wachikunja mwakuyambirira kuti atenge mwaiwowo wanthu wa dzina lache.15Mafala ya aneneri yakugwirizana na bzobzi, ninga ndimo bzidanedwera, 16'Bzikadzamala bzobzi nimnzabwerera, apo nimnzamanga pomwe chihema cha Davide, chomwe chagwa pansi; nimdzamanga pomwe bzakupasuka bzache ndichidzachiimisa pomwe, 17pala kuti wanthu wakusalira adzakwanise kupsaga Mbuya, kuphatanidza na Wachikunja wensene ndiwo achemeriwa na dzina langu.' 18Ibzi ndibzo mbuya walewa, omwe wachita bzensenebzi bzomwe bzakhala bzikudziwika kuchoka kalekaletsa.19Ndiye tsono, ndaganiza kuti nampodi tibonerese wachikunja ndiwo atembenuka kwa Mulungu. 20Soma tiwanembere kuti akhale kutali na mafano , kutali na chigololo, na kudya nyama za kufa, na mulopa. 21Thangwe Mose walalikiwa mmizinda yensene kuyambira mmibwado yakalekale apo ambalalalikiwa mma sunagoge nsiku ya Sabata iriyense.''22Tsapano bzidaoneka bzabwino kuna atumwi na kuna akulu, na kumpingo kwensene, kusankhula Yudasi omwe ambamti pomwe Barsaba, na Sila, omwe akhali atsogoleri wa abale, mkuwatuma ku Antiokeya pabodzi na Paulo na Barsaba. 23Adanemba ibzi na manja yawo, ''Kuchoka kuna atumwi na akulu, abale wanu ife, kuyenda kuna abale Wachikunja ku Antiokeya, Suriya, na Kilikia: Kulimba!24Nithangwe tabva kuti wanthu winango atichokera, seye kuchita kuuziwa na ife, achikusocheresani na mafala na kuboneresa mitima yanu, 25bzidaoneka bzabwino kuna ife omwe takhala na mtima ubodzi, kusankhula wanthu nkuwatumiza kuna imwe na wakukondeka wathu Barsaba na Paulo, 26wanthu omwe apereka miyoyo yawo thangwera dzina la Mbuya Yesu Mkhirisitu.27Ndiye tatuma Yudasi na Sila, omwe anzakuuzani bzokhabzokhabzi na mafala yawo chaiyo. 28Thangwe bzidaoneka bzabwino kuna Mzimu Wakuchena na kuna ife, neye kukusenzesani chipsinjo chakuposa bzinthu ndibzo bzimfunika: 29kuti mukhale kutali na bzinthu ndibzo bzaperekiwa ku mafano yakutsema, mulopa, bzinthu bzakuchita kuchipiwa, na bzachigololo. Mungalamba bzinthu bzobzi, mumdzachita bwino. Ndokoni bwino.''30Ndiye iwo, pomwe adanyamuka, adapolika ku Antiokeya; atakagwezeka thimu pabodzi, adapereka tsamba. 31Atailewenga, adasekera thangwera chilimbikiso. 32Yudasi na SIla, na aneneri pomwe, adalimbikisa abalewo na mafala mazinji na kuwapasa mphamvu iwo.33Atakhala kwa kanthawe popo, adatumiziwa mwa mtendere kuchoka pa abalewa kuyenda kuna ndiwo akhadawatuma. 34Soma Sila adasakhula kuti akhale kumweko 35Soma Paulo na Barsaba adakhala basi mu Antiokeya, kupfunzisa na kulalika (pabodzi na winango azinji) mafala ya Mbuya.36Patamala nsiku zinango Paulo adalewa kuna Barsaba, ''Mbatiye tibwerere tikazondere adzindza mmiyi yensene ndiyo tidalalika mafala ya Mbuya, na kukawaona ndimo aliri.'' 37Barsaba akhafuna kuti ayende pabodzi na Yohani, omwe akhamti Marko. 38Soma Paulo adakumbuka kuti mpsabwino lini kutenga Marko, omwe akhadawasiya ku Pamfuliya apo alibe kuphata nawo basa kuyenda patali.39Kinangoka padakhala kusaya kubvana, mwakuti adamwazana wina na mwayache, apo Barnaba adatenga Marko achiyambuka naye kuyenda ku Kupro. 40Soma Paulo adasankhula Sila achinyamukambo, wakuikhiziwa na abale ku chisomo cha Mbuya. 41Kinangoka iye adayenda kudzera mu Suriya na Kilikiya, kulimbikisa mipingo.
161Paulo adabwera pomwe ku Derbe na ku Lustro, apo onani, wakupfunza winango wakuchemeriwa Timoteo akhali kumweko, mwana wa mkazi winango m'Yuda omwe akhali wakukhulupirira, soma babache akhali Mhelene. 2Iye akhali wakusimbiwa bzabwino na abale wa mu Lustro na Ikoniyo. 3Paulo akhafuna iye afambe naye, apo adamutakula achimugwata thangwera Ayuda omwe akhali kumbuto zimwezo, nakuti wensene akhadziwa kuti babache akhali Mhelene.4Pomwe iwo akhafamba mmiyi, akhapereka bzitongi bzakuti abziteweze bzomwe bzidaganiziwa n a atumwi na akulu omwe akhali mu Yerusalemu. 5Apo mipingo idalimbikisiwa mchikhulupiriro na kuthimizirika kuwanda kwawo nsiku na nsiku.6Paulo na anzache adayenda kudzera mphimpha za Frugiya na Galatiya, thangwe akhadalambiziwa na Mzimu Wakuchena kulalikira mafala mchigawo cha Asiya. 7Pomwe adafendera ku Musiya, adayezera kuyenda ku Bituniya, soma Mzimu wa Yesu udawalambiza. 8Apo pakudzera iwo na mu Musiya, adapolika kumzinda wa Trowa.9Masomphenya yadamuonekera Paulo usiku: Munthu waku Makedoniya akhadaima popo, kumukumbira kumbati, ''Bwerani ku Makedoniya mudzatithandizembo ife.'' 10Pomwe Paulo ataona masomphenyayo, kamkulumize tidakumbuka bzakuyenda ku Makedoniya, kukumbukiratu kuti Muliungu adatichemerera kukawalalikira mafala ya kuna iwo.11Tidachoka na mwadiya ku Trowa, tidafamba kulatiza ku Samotrake, apo mangwana yache tidabwera ku Neapoli. 12Kuchoka popo tidayenda ku Filipi, omwe ni mzinda wa ku Makedoniya, mzinda wakufunika maninge m'boma limwero na dzikondilo kale lidatongewa na Aroma, apo tidakhala mumzinda umweyo kwa nsiku zizinji. 13Pansiku ya Sabudu tidayenda kunja kwa gedi m'bali mwa mkulo, ndiko tikhakumbuka kuti kukhana mbuto ya mapembo. Tidakhala pansi tichisewera na azimayi omwe akhadagwezekana pabodzi.14Mkazi winango wakuchemeriwa Lidiya, wakugulisa chibakuwa wakumuyi wa Tiyatira, omwe akhanamata Mulungu, adatibva. Mbuya adafungula mtima wache kutetekera ndibzo bzikhalewiwa na Paulo. 15Pomwe iye na wanyumba yache adabatiziwa, adatikumbira ife, kulewa kuti, ''Penu mutandiyezera mwaona kuti ndine wakukhulupirika mwa Mbuya, bwerani mudzakhale mnyumba mwangu.'' Apo iye adatingingimiza ife.16Bzidachitika kuti, pomwe tikhayenda kumbuto kwa mapembo, tidagumana na nyabasa winango dende omwe akhana mzimu wambwebwe. Akhabweresa phindu likulutsa kuna omwe akhawaphatira basawo lakumbabwebweta bzakubvimira. 17Mkazi umweyu adatewera Paulo na ife achikuwa, kulewa kuti, ''Wanthu awa mba atumiki wa Mulungu Mkulu. Akulalikira kuna imwe njira yakuchipulumuso.'' 18Iye adachita bzobzi nsiku zizinji. Soma Paulo, pakukalipa naye, adachungunuka achiti kuna mzimuyo, ''Ndikukutonga mdzina la Yesu Mkhirisitu kubula mwa iye.'' Apo udabuliratu nthawe yoyo.19Pomwe akhawaphatira basawo adaona kuti mwayi wawo wakuchita phindu wapfudzika, adaphata Paulo na Sila achiwaduduluzira mumsika pamaso pa waboma. 20Pomwe adawabweresa kuna wakutonga milandu, iwo adati, ''Wanthu awa akunyosa mabvuto mmuyi mwathumu. 21Mba Ayuda amwewa. Akulalikira mitemo yakulambiziwa kuitambira ayai kuichita ife Aroma.''22Kinangoka thimu lensene lidaukira Paulo na Sila; wakutonga milanduwo adawang'ambira bzakubvala bzawo achitonga kuti awabute na miti. 23Pomwe atawamenya bzibakera bzizinji, adawathusa mkaoko achitonga mdindo wakaokoyo kuwakoya bwino. 24Atamala iye adatambira chitongichi, adawathusa msubi ya mkati achimanga nzayo zawo mchigologolo.25Kati na kati ya usiku Paulo na Sila akhapemba na kuyimba mingoli ya Mulungu, apo akaidi winango akhawabvesera iwo. 26Mwachidzidzi pakhana chiteketeke chikulu, mwakuti maziko ya kaokoyo yadagwedezeka; apo mwachidzidzi misuwo yensene idafunguka, apo aliyense njema zache zidatsudzuka.27Mdindo wakaoko ule adalamuka patulo achiona misuwo yakaoko yakufunguka; adathusa pansi dipa lache apo akhali pafupi kubzipha yekha, thangwe akhakumbuka kuti akaidi athawa. 28Soma Paulo adakuwa na mafala makulu, kulewa kuti, ''Nampodi kubzidzonga wekha, thangwe tensene tikali muno.''29Mdindoyo adachemeresa bzakubvunikira achithamangira momo apo, nakunjenjemera na mantha, adagwa panzayo za Paulo na Sila, 30achiwabulisa panja achiti, ''Mbuya, ndichite chani kuti ndikapulumuke?'' 31Iwo adati, ''Khulupirira mwa Mbuya Yesu Mkhirisitu, apo umdzapulumuka, iwe na banja lako lensene.''32Iwo adasewera mafala ya Mbuya kuna iye, pabodzi na wensene wa banja lache. 33Kinangoka mdindoyo adawatenga panthawe yoyo letu yausikubo, achikawatsuka bzilonda bzawo, apo iye na wensene wamnyumba mwache adabatiziwa kamkulumize. 34Apo pomwe adatengera paulo na Sila mnyumba mwache adawaikhira chakudya, iye na wanyumba yache adasekera kwene kwene, kuti iye wakhulupirira Mulungu.35Tsapano pomwe kudachena, wakutonga milandu adatumiza mafala kuna alindiri, kulewa kuti, ''Alekeni wanthu wale ambayende.'' 36Mdindoyo adakalewa kuna Paulo, kulewa kuti, ''Wakutonga milandu anditumiza mafala ati mumbayende. Tenepo tsapano bulani panja, apo muyende mu mtendere,''37Soma Paulo adalewa kuna iwo, ''Atimenya menya padecha seye mkutitonga mulandu, napo kuti ndife waku Roma---apo adatithusa mkaoko basi. Ndiye amfuna kuti timbayende kachetechete? Neye! mbaabwere okha adzatibulise panja.'' 38Alindiri wale adakalewa mafalaya kuna wakutonga milanduwo, apo atabva kuti Paulo na Sila akhali waku Roma, adaphatiwa na mantha. 39Wakutonga milanduwo adabwera kudzapepesa kuna iwo achiwabulisa panja, achiwakumbira kuti ayende kunja kwa muyiyo.40Apo Paulo na Sila adabula panja pa kaokoyo achibwera panyumba ya Lidiya. Pomwe Paulo na Sila adaona abalewo, achiwalimbikisa iwo achinyamuka bwino kubula mmuyimo.
171Tsapano atapita kudzera mu mzinda wa Amfipoli na Apoloniya, adabwera ku mzinda wa Tesalonika, komwe kukhana sunagoge ya Ayuda. 2Paulo, ninga mwa mtemo wache ukhaliri, adayenda kuna iwo, apo kwa nsiku zitatu za Sabata adasewera nawo bza mmanemba achiyathumbudzulira.3Iye adafungula manemba achifokotoza kuti bzikhali bza kufunika kuti Mkhirisitu abonere apo achilamuka pomwe kuchoka kwa wakufa. Iye adalewa, ''Uyu ni Yesu omwe ndikukulalikiraniyu ni Mkhirisitu.'' 4Ayuda winango adatengeka achibziphathika kwa Paulo na Sila, kuphatikidza na a Helene azinji wakunamata, apo na akazi akulu sikuti wakulewengeka.5Soma Ayuda wakusaya kukhulupirira, pakukhala na njiru, adatenga wanthu winango wakuipa kuchoka mumsika, achigwezeka thimu lawanthu pabodzi, achiyambisa phiringu mmuyimo. Achigumukira kunyumba ya Yasoni, akhapsaga kuti abwerese Paulo na Sila padecha pa wanthu. 6Soma pomwe alibe kuwagumana, adaduduluzira Yasoni na abale winango pamaso pa akulu akulu wa mmuyimo, uku akumbakuwa, ''Wanthu awa ndiwo asanduliza dzikoli tsono abwera pomwe kuno. 7Wanthu amwewa ndiwo Yasoni wawatambira akuchita bzakulamba chitongi cha Kaisara; akuti pana mfumu pomwe inango---Yesu.''8Adabvutisa thimu lawanthulo na akulu wamuyi omwe adabva bzobzi. 9Soma pomwe iwo adatambira chitetezo kuchoka kuna Yasoni na winangowo, adawatsudzula kumbayenda.10Usiku bumwebo abalewo adatumiza Paulo na Sila ku Bereya. Pomwe adafika koko, adakapita msunagoge ya Ayuda. 11Tsapano wanthu awa akhali waufulu kuposa wa mu Tesalonika, thangwe adatambira mafala na kukonzekera kwensene kwa mtima, achisankhula manemba nsiku zense kuona penudi bzinthu bzikhali tenepo. 12Nithangwerache azinji waiwo adakhulupirira, kuphatanidza na azimayi azinji wachi Helene wakubvekera na amuna pomwe azinji.13Soma pomwe Ayuda waku Tesalonmika adabva kuti Paulo akhalalikira pomwe mafala ya Mulungu ku Bereya, adayenda kumweko achikanyosa na kubvutisa thimu lawanthulo. 14Apo mwachidzidzi, abalewo adachosa Paulo mkuyenda ku nyanza, soma Sila na Timoteo adakhala basi koko. 15Iwo omwe akhatsogolera Paulo adamutenga mpakana kutali ku Atene. Pomwe adakamusiya Paulo koko, adatambira kuchoka kuna iye malangizo yakukauza Sila na Timoteyo kuti abwere kuna iyeko kamangumangu.16Tsapano pomwe Paulo akhawadikhira ku Atene. mtima wache udabonera pakuona muyi wensene kudzala na mafano. 17Apo adagazana na Ayuda nsiku zensene mma sunagoge na wina omwe akhanamata Mulungu, na wina pomwe mmisika omwe akhali momo.18Soma wanzeru wina waku Epikureya na Stoiki adamupingiza. Wina akhati, ''Kodi mchiyani ndicho wakubwebweta uyu akulewa?'' Wina mkumbati, ''Akuoneka ninga ule wakumbakopa wanthu kutewera milungu yachilendo,'' thangwe iye akhalalikira mafala yakumbaguma Yesu na mmukiro.19Adamuphata Paulo mkumubweresa ku Areopagi, kulewa kuti, ''Timfuna tidziwe chipfunziso ichi ndicho ukulewalewachi? 20Thangwe ukubweresa bzinthu bzachilendo mmakutu mwathumu. Tenepo, timfuna tidziwe kuti bzinthu bzobzi bzikuthandauza chiyani.'' 21(Tsapano wamu Atene wense na alendo kubodzi adakakhala nthawe yawo mwemo neye kulewalewa ayai kutetekera pomwe bzinthu bzinango soma bzinthu bzipsa.)22Apo Paulo adaima pakati pa wanthu waku Areopagi achiti, ''Imwe wanthu waku Atene, ndikuona kuti ndimwe wanthu wakunamata mchirichensene. 23Thangwe pomwe ndikhambapita ndaona bzinthu ndibzo mumbanamata, Ndaona guwa lansembe lakunemba tenepa, ''Kwa Mulungu Wakusaya kudziwika.'' Bwomwe bzikulatiza kuti mumbanamata seye mkudziwa, chomwe nimkulalikirani imwe.24Mulungu ndiye adalenga dziko lapansi na bzensene ndibzo bziri momo, nakuti iye ni Mbuya wa kudzaulu na dziko lapansi, ambakhala lini mmakachisi yakumangiwa na manja. 25Pinango pomwe kutumikiriwa na manja ya wanthu, ninga nyakusaya chinthu, thangwe iye ndiye ambapa wanthu moyo na mphuye yakupuma na chirichensene.26Kuchoka mwa munthu m'bodzi adachitisa dzinza lirilensene la wanthu kukhala padziko lapansi, atakonzeratu nthawe zawo na malekezero ya pakukhala pawo, 27pala kuti apsage Mulungu nakuti pinangopense angabzibve iwo kukhala pafupi na iye na kumugumana. Napo kuti iye ali lini kutali na ife.28Pakuti mwa iye timkhala na moyo na kufambafamba na kugumana mkhalidwe wathu, ninga wabzinzano wanu wina adalewa, 'Nakuti ife pomwe ndife mbadwa zache.' 29Ndiye, nakuti ndife mbadwa za Mulungu, timfunika lini kukumbuka kuti umulungu buli bwakulingana na golide, ayai siliva, ayai mwala---bzifani bzakukonziwa na madu yekutsema na nkhumbukira za wanthu.30Ndiye munthawe yakusaya kudziwa Mulungu adalekerera, soma tsapano akutonga wanthu wense kulikwense kulapa. 31Iri n'thangwera kuti waikha nsiku ndiyo anzatonga dziko lapansi mchilungamo na munthu wache ndiye wamuikhiratu. Mulungu wapasa chitsimikizo cha munthuyu kuna aliyense pakumulamusa iye kuna wakufa.''32Tsapano pomwe wanthu wa ku Atene adabva bza mmukiro wa wakufa, wina adamunyongodola Paulo; soma winango adati, ''Timkutetekerani pomwe imwe bza nkhani imweyi.'' 33Atamala popo, Paulo adawachokera iwo. 34Soma wanthu winango adamuphathika achikhulupirira, kuphatanidza Dionisiyo wa ku Aeropagi, na mkazi dzina lache Damarisi, na winango pomwe pabodzi.
181Bzitamala bzinthu bzobzi Paulo adachoka achiyenda ku Kolinto. 2Kumweko iye adagumana na Myuda dzina lache Akula, wakubaliwa ku Ponto, iye akhali atando kufika kumene kuchokera ku Italiya na mkazache Pulisikira, thangwe Klaudiyo akhadatonga kuti Ayuda wense achoke ku Roma. Paulo akhadayenda kwa iwo, 3thangwe iwo akhali amisili wakuphata basa libodzi bodzi, iye adakhala nawo achiphata nawo basa, thangwe wense basa lawo likhali lakusona mahema.4Ndiye Paulo akhambayenda msunagoge Sabudu lirilense, kuyezera kukawanyengerera wense Ayuda na Ahelene. 5Tsapano pomwe Sila na Timoteyo adapolika kuchokera ku Makedoniya, Paulo akhabzipereka yekha pa mafala, kuchitira umboni kuna Ayuda kuti Yesu akhali Mkhirisitudi. 6Soma pomwe Ayuda adamugaza achichita makani na iye, Paulo adakutumula bzakubvala bzache kwa iwo achilewa kwa iwo, ''Mulopa wanu umkhala pa msolo panu; ine ndilibe thangwe. Kuchokera tsapano ateye mtsogolo ine ndikuyenda kuna wanthu Wachikunja.''7Kinangoka iye adachoka pamwepo achiyenda kumuyi wa munthu winango dzina lache Tito Yusita, munthu omwe akhambapemba Mulungu. Nyumba yache ikhali pafupi na sunagoge. 8Khirisipo, mkulu wa sunagoge, akhakhulupira Mbuya, pabodzi na wanthu wense mnyumba mwache; na Akorinto azinji omwe adabva bza ibzi adakhulupira achibatiziwa.9Usiku Mbuya adati kuna Paulo m'masomphenya, ''Nampodi kuchita mantha, soma usewere nampodi kukhala chete. 10Thangwe ndiri nawe, apo palibe munthu amdzayezera kukudzonga iwe, thangwe ine ndinawo wanthu azinji mumzinda muno.'' 11Paulo adakhala kumweko gole libodzi na miyezi mitanthatu, kupfunzisa mafala ya Mulungu pakati pawo.12Soma pomwe Galiyo adakhala mkulu wa ku Akaya, Ayuda adalamuka pomwe na malingaliro yawo mabodzi kugaza Paulo achimupfuwira iye ku mbuto ya milandu; 13iwo adalewa, ''Munthuyu akunyengerera wanthu kunamata Mulungu mwakugazana na chitongi.''14Tsono pomwe Paulo akhati kuti asewere, Galiyo adalewa kuna Ayuda, ''Imwe Ayuda, penu chadidi ikhani nkhani yakuphonyeka ayai yakugopsa, ingadakhala nkhani yalazau kukulekererani imwe. 15Soma poti aya ni mabvunzo yakukhudzana na mafala na madzina na chitongi chanu, mubverane mwekha. Ine ndikufuna lini kuti ndiyeruze nkhani zimwezi.''17Galiyo adawachitisa kuchoka pambuto yakuyeruzirayo. 16Ndiye iwo adaphata Sositeni, mkulu wa sunagoge, adamumenya pamaso pa mbuto yakuyeruzirayo. Soma Galiyo akhalibe nabzo basa bzomwe iwo adachitabzo.18Paulo, atamala kukhala kumweko kwa nsiku zizinji, adagoneka abalewo achikapakila mwadiya kuyenda ku Siriya pabodzi na Purisikira na Akula. Iye akanati kuchoka pagombe la nyanzayo, Kenkereya, adasenga tsisi mumsolo thangwera mpangano ndiwo iye akhadachita. 19Pa nthawe ndiyo iwo adafika ku Aefeso, Paulo adamwazana na Purisikira na Akula pamwepo, soma iye yekha adapita msunagoge achibverana na Ayuda.20Pomwe iwo adamukumbira kuti akhale nthawe itali, iye adalamba. 21Soma iye adawachokera iwo, achiti, ''Ine ndikubwera pomwe kuna imwe penu mchifuniro cha Mulungu.'' Iye kinangoka adapakila mwadiya kuchoka ku Aefeso.22Pomwe paulo adafika ku Kaisareya, iye adakwira kukamusana na mpingo wa Yerusalemu kinangoko adapolika kuyenda ku Antiokeya. 23Atamala kukhala kumweko kanthawe, Paulo adachoka achiyenda kudzera ku mzinda wa Galatiya na Frugiya, kulimbikisa wakupfunza wense.24Tsapano M'yuda winango dzina lache Apolo, mbadwa yaku Alekizandiriya, adabwera ku Aefeso. Iye akhali wakudziwa kwenekwene kusewera na wakudziwa mafala ya Mulungu. 25Apolo adauziwa na kupfunzisiwa bza Mbuya. Adakulumiza kudziwa bza mzimu, iye adasewera na kupfunzisa mwakubveka bwino bzinthu bza kuguma Yesu, soma iye akhatondo kudziwa bza ubatizo bwa Yohani. 26Apolo adatoma kusewera bzakulimbisa mtima msunagoge soma pomwe Purisikira na Akula adamubva iye, adamutengera pambali achimufokotozera iye bzizinji bza njira ya Mulungu mwakubveka bwino.27Pomwe iye adakhumba kuyambuka kuyenda ku Akaya, abale adamulimbikisa iye kuti anembe tsamba kuna wakupfunza waku Akaya kuti akamutambire bwino iye. Pomwe iye adafika, adawathandiza kwene kwene iwo omwe adakhulupira mwa chisomo. 28Apolo adawagaza bzamphamvu Ayuda pa mgazano wa pamaso pa wanthu, achiwatsimikizira na manemba kuti Yesu ndiye Mkhirisitu.
191Panthawe ndiyo Apolo akhali ku Korinto, Paulo adafamba kudzera mdziko lakudzaulu adafika ku mzinda wa Aefeso, wakupfunza winango adagumana nawo komweko. 2Paulo adalewa kwa iwo, ''Kodi mudatambira Mzimu Wakuchena panthwe ndiyo imwe mudakhulupirira?'' Iwo adalewa kuna iye, ''Neye, ife tikanati kale kubva bza Mzimu Wakuchena.''3Paulo adati, ''Tsono imwepo mudabatiziwa na ubatizo bwakutani?'' Iwo adati, mu ubatizo bwa Yohani.'' 4Tsono Paulo adawatawira, ''Yohani adabatiza na ubatizo bwakulapa. Iye adawauza wanthu kuti iwo akhulupirire mwa m'bodzi omwe akhabwera pambuyo pawo, umweyo, ni Yesu.''5Pomwe wanthu adabva bzobzi, iwo adabatiziwa mdzina la Mbuya Yesu. 6Kinangoka Paulo adabzatika manja yache pa iwo, Mzimu Wakuchena udafika pa iwo apo iwo adasewera malirime na kubvimira. 7Pa wense akhalipo ninga amuna khumi na awiri.8Paulo adapita msunagoge achisewera mwakulimbika mtima miyezi mitatu, kusewera na kuwanyengerera bza ufumu bwa Mulungu. 9Soma pomwe Ayuda winango adaumisa mitima yawo apo neye kufuna kukhulupilila, achimbanyoza Njira pamaso pa thimu la wanthu, pamwepo Paulo adawasiya achichoka nawo wakupfunza wale, apo nsiku na nsiku akhakambilana m'sukulu ya Tirano. 10Ibzi bzidapitirira kwa magole mawiri, telepoyo kuti wense wakukhala ku Asiya adabva mafala ya Mbuya, Ayuda na Aherene kubodzi.11Mulungu akhachita bzakudabwisa bzizinji kudzera mmanja mwa Paulo, 12mwakuti neye tumipango na bzakubvala ndibzo iye Paulo adabzikhuya bzidatengeriwa kuna atenda apo utenda bwawo budabula mwa iwo na mizimu yakuyipa idabula mwa iwo.13Soma pakhana Ayuda wakubulisa utenda wakufambafamba mphimpha imweyo. Iwo akhachemera dzina la Mbuya Yesu mwakuti iwo akhana mphamvu yakubulisa mizimu yakuipa pomwe iwo adati, ''Mudzina la Yesu omwe Paulo ambamlalikira, ndikukutonga iwe kuti ubule.'' 14Mkulu wa nsembe wachi Yuda, omwe dzina lache likhali Sikeva, akhana wana anomwe wachimuna omwe akhachita bzobzi.15Mzimu wakuipa udawatawila iwo, ''Yesu ine nimbamudziwa, na Paulo ine nimbamudziwa; soma imwepo ndimwe mbani?'' 16Munthu wakuphatiwa na mzimu wakuipa ule adawamogera achiwaphata mkuwamenya wense. Kinangoka iwo adabula mnyumbamo ali pezi pezi atadzongeka. 17Bzobzi bzidadziwika na wanthu wense, Ayuda na Aherene kubodzi, omwe akhambakhala ku Aefeso. Iwo adachita mantha kwenekwene, apo dzina la Mbuya Yesu lidalemekeziwa.18Ndiye, wakukhulupirira azinji adabwera mkuyamba kumbazimbula bwino bwino bzakuipa bzawo bzomwe iwo akhadachita. 19Azinji wakuchita matsenga adabweresa mabukhu yawo pabodzi achiyatentha pamaso pa wanthu wense. Pomwe iwo adalewengesa kobiri zache zense, zikhali bzulu makumi machanu za siriva. 20Tenepo mafala ya Mbuya yadabvekera palipense yachiphata basa mwa mphamvu.21Tsapano bzitamala bzimwebzi, Paulo adakumbuka mwa Mzimu kuti ayende kudzera ku Makedoniya na Akaya paulendo bwache bwakuyenda ku Yerusalemu; iye adati, ''Ine ndikakachoka koko , ndikufuna ndikaone pomwe ku Roma.'' 22Paulo adatumiza ku Makedoniya wanthu awiri omwe akhamutumikira iye, Timoteyo na Erisita. Soma iye yekha adasala ku Asiya kwa kanthawe.23Pa nthwe yomweyo pakhalibe chakunesa chirichense ku Aefeso chakukhudzana na Njira. 24Misiri winango wakusula bzitsulo dzina lache Demetiriyo, omwe adakonza tuakachisi twa Aritemi, adabweresa phindu lizinji kuna wakusula wale. 25Tsono iye adagwezeka pabodzi wanthu wakudziwa kuphata basa limweri achiwauza, ''Amunamwe, mikudziwa kuti m'basa limweri ifepano tikuphata kobili zizinji.26Imwe mukuona na kubva kuti, neye kuti ku Aefeso kokha, soma kuzungulira mu Asiya mwense, Paulo umweyu adanyengerera na kutembenuza wanthu azinji. Iye akhalewa kuti milungu yakukonziwa na manja ni milungu lini. 27Pana chigopsero lini chokha kuti malonda yathu yanipepusiwa, soma pomwe kuti kachisi wa mulungu wathu mkulu Aritemi amdzaoneka wakusaya phindu, na ukulu bwache bumdzabweresa lini chinthu, iye omwe Asiya wense na mdziko lapansi ambamunamata.''28Pomwe iwo adabva bzimwebzi , adadzaziwa na ukali achikuwa, mkulewa, ''Mkulu ni Aritemi waku Aefeso,'' 29Mzinda wense udadzala na phiringu, na wanthu wense adathamangira ku mbuto ya masenzeka na kukumbuka kubodzi. Iwo adaphata anzache wakufamba na Paulo, Gayo na Aristiriko, omwe adabwera kuchoka ku Makedoniya.30Paulo akhafuna kupita pampikiti pathimu la wanthu, soma wakupfunza wache adamulambiza iye. 31Soma pomwe, akuluakulu winango wa boma la Asiya omwe akhali anzache adamutumira mafala kumudandaulira kuti iye nampodi apite kumbuto ya masenzeko. 32Wanthu winango akhakuwa bzinango, winango pomwe bzinango, thangwe pa thimu pale pakhana chiphiringu. Azinji wa omwewa akhadziwa lini kuti thangwelanyi akhaadgwezekana pabodzi.33Winango pa thimupo adalangiza Alekizanda, omwe Ayuda akhamugwinyira kutsogolo. Tsono Alekizanda adavuzula boko lache, kufuna kupereka chikhotcherero. 34Soma pomwe iwo adazindikira kuti iye akhali M'yuda, iwo wense adakuwa pomwe pafupifupi kwa nthawe ziwiri na mafala mabodzibodzi, kulewa, '' Mkulu ni Aritemi wa Aefeso.''35Pomwe nyakunembera wa mzinda adanyamaliza thimu lire, iye adati, ''Imwe wanthu waku Aefeso, ni munthu uponi omwe ambadziwa lini kuti mzinda wa Aefeso ni tchalichi yakukoyera Aritemi mkulu na chilinganiro ndicho chidagwa kuchokera kudzaulu? 36Pakuona kuti bzinthu bzimwebzi mpsakugazika lini, bzikufunika kuti munyamale apo nampodi kuchita chinthu na befu. 37Nakuti imwepo mwabweresa wanthuwa kumbuto ino yakutongera milandu pomwe iwo alibe neye kuba bzinthu bza mtchalitchi ayai kuchitira makiriyado kuna mulungu wathu wachikazi.38Tsono pamwepa, penu Demetriyo na amisiri wache omwe iye anawo ana mulandu wakugazana na aliyense, bwalo lino ndakufungula wakutonga alipo. Alekeni iwo adzakachali kuna wina na mwayache. 39Soma penu imwepo mukupsaga bzinango bzakuthimizira, bzimdzakonziwa pa mgumano wa wanthu azinji wakutonga. 40Nakuti tiri pa chigopsero chakutilewera bza phiringu lero, nakuti palibe thangwe lakuti tingakupeni la lazawu ya philingu limweri.'' Pomwe iye adasewera bzimwebzi, iye adatsudzula mtsonkhanoyo kuti wanthu ayende.
201Litamala phiringu lire, Paulo adatumiza wakupfunza wache apo atamala kuwalimbikisa mtima iwo, adagoneka achiyenda achinyamuka kuyenda ku Makedoniya. 2Atafamba kupita mphimpha zimwezo apo mkusewera mafala mazinji yakuwalimbikisa iwo, adafika ku Krete. 3Atakhala miyezi mitatu kumweko, Ayuda adamukonzera chiwembu pomwe akhadasala pang'ono kunyamuka pa mwadiya kuyenda ku Siriya, ndiye adakumbuka bzakubwerera kudzera ku Makedoniya.4Wakumuperekeza iye ate ku Asiya akhali Sopatere, mwana wachimuna wa Puro, waku Bereya; Aristariko na Sekundo, wense wakukhulupirira wakuchokera ku Tesalonika; Gayo wa ku Deribe; Timoteyo; na Tikiko na Trofimo wa ku Asiya. 5Amwewa adatsogola achikatidikhira pa Troasi. 6Soma ife tidayenda mu chombo kuchokera ku Filipi, zitamala nsiku za mikate yakusaya chakufufumisa, apo mu nsiku zichanu tidabwera kuna iwo ku Troasi. Komweko tidakhala nsiku zinomwe.7Pa nsiku yakutoma ya sumana, pomwe ife tidagwezekana kubedulirana mkate, Paulo adasewera kuna wakukhulupirira. Iye akhakonzeka kunyamuka mangwana yache, ndiye adapitiriza kusewera kwache ate kati ya usiku. 8Msubi ya mdzaulu momwe tidagwezekanamo mukhana kandiyero zizinji.9Pa zjanera pakhadakhala mnyamata wakuchemeriwa Yutiko, adagona tulo twakufa nato. Tsono pomwe Paulo adatenga nthawe akusewera, mnyamata umweyu, akhagona basi, adagwa kuchokera mnyumba yachitatu ya mdzaulu apo adakamulokota wakufa. 10Soma Paulo adabuluka pansi, mkugona mwakubzithamula padzaulu pa iye, mkumukumbatira. Ndiye iye adati, ''Nampodi kupitiriza kukalipa, nakuti iye ana moyo.''11Kinangoka iye adayenda kukakwira pomwe achikabedula mkate achidya. Atamala kusewera nawo nthawe itali ate manyika kuonekera, iye adachoka. 12Iwo adamubweresa mnyamata ule wamoyo apo wense adanyamalizika kwene kwene.13Ife tekha tidatsogola patsoglo pa Paulo na chombo chapamadzi tichiyenda ku Asosi, komwe tidakumbuka bzakumutenga Paulo kupakira naye. Ibzi ndibzo iye yekha akhakhumba kuchita, thangwe akhadakumbuka bzakufamba na miyendo. 14Pomwe iye adadzatigumana ife ku Asosi, ife tidamutengera mu mwadiya tichiyenda ku Mitileni.15Kinangoka ife tidachoka kumweko tichikafika mangwana yache kunyang'anisana na nsuwa ya Kiyo. Mangwana yache ife tidaphata nsuwa ya Samo, itamala nsiku yomwe ife tidafika kumzinda wa Mileto. 16Thangwe Paulo akhafunisisa kuti adzere ku Aefeso, kuti iye nampodi atenge nthawe ku Asiya; poti iye akhathamangira ku Yerusalemu pala nsiku ya Pentekositi, penu bzikhali bzakukwanisika pala iye kuchita tenepo.18Kuchokera ku Mileto iye adatuma amuna kuyenda ku Aefeso achibzichemerera yekha akulu wa mpingo. 17Pomwe iwo adabwera kuna iye, adalewa kuna iwo, ''Imwepo mwekha mukudziwa, kuchokera nsiku yakutoma ndiyo ine ndidaponda nzayo ku Asiya, ndimo ndidakhalira namwe. 19Ndidatumikira Mbuya na kubzichepesa kwense kwa mtima na misozi, na mayezero ndiyo yambandichitikira ine thangwera chiwembu cha Ayuda. 20Imwe mukudziwa kuti ine ndilibe kukubisirani chinthu cha phindu, na ndimo ndidakupfunzisirani padecha pa kuchokera nyumba na nyumba, 21kuchitira umboni wense Ayuda na Ahelene bzakukhudzana na kutembenuka mtima kuna Mulungu na chikhulupiriro mwa Mbuya wathu Yesu.22Tsapano nyang'anani, ndikuyenda ku Yerusalemu, wakumangiwa na Mzimu, seye kudziwa ndibzo bzimdzandigwera ine koko, 23soma kupambula kuti Mzimu Wakuchena ukundichitila ine umboni mmiyi yense na kulewalewa kuti nsinga na bzibonereso bzikundidikhira ine. 24Soma ndikuyesa lini moyo wangu kuti udaumira tani pa ine ndekha, telepo penu ndikumaliza njira yangu na utumiki bomwe ndidabutambira kuna Mbuya Yesu, kuchitira umboni mafala yadidi ya chisomo cha Mulungu.25Tsapano nyang'anani, ine ndikudziwa kuti imwe mwense, pakati panu omwe ndidayenda kukalalikira ufumu, mumdzaona lini pomwe nkhope yangu. 26Mthangwerache ine ndikuchita umboni kuna imwe lero, kuti ine ndiribe thangwe na mulopa wa munthu aliyense. 27Nakuti ine ndikubisa lini chinthu pakulalikira kwa imwe bzakufuna bzense bza Mulungu.28Ni thangwerache muchenjere mwekha, na bza thimu lense ndilo Mzimu Wakuchena wakusankhulirani kukhala wakunyang'anira. Muchenjere mufuwe mpingo wa Mulungu, omwe iye adaugula na mulopa wache. 29Ine ndikudziwa kuti pambuyo pa kuchoka kwangu, kumdzabwera mphumphi zakulungwa pakati panu apo zimdzasiya lini wina pa thimupo. 30Neye kuchokera kuna imwe mwekha mwekha wanthu amdzalamuka achisocheresa chilungamo mkupambula wakupfunza kutewera iwo.31Soma mubzinyang'anire mwekha. Mukumbuke kuti pa magole matatu ine ndiribe kuleka kukucheuzani usiku na masikati na misozi. 32Tsapano ine ndikuku ikhizani imwe kwa Mulungu na ku mafala ya chisomo chache, chomwe chinikwanisa kumangilira imwe nakukupani imwe chakusiiriwa pakati pa imwe mwense omwe muli wakuchenesiwa.33Ine ndiribe kusirira siliva wa munthu, golide, ayai chakubvala. 34Imwepo mwekha mukudziwa kuti manja yangu yadatumikira bzakufuna bzangu na bzakufuna bza iwo omwe akhana ine. 35Pa bzinthu bzense ndakupani chidikhiriro cha ndimo imwe mungathandizire wakulefuka pa kuphata basa, na ndimo mungakumbukirire mafala ya Mbuya Yesu, mafala ndiyo iye yekha adalewa; 'Kupereka kumbadalisa kuposa kutambira.'''36Pambuyo iye atamala kusewera terepayu , iye adagodama achipemba nawo wense. 37Pakhana kulira kukulu apo iwo adamukumbatira Paulo achimumpsompsona iye. 38Azinji mwa iwo adalira thangwera ndibzo iye adalewa, kuti iwo amdzamuona lini pomwe nkhope yache. Kinangoka iwo adamuperekeza iye komwe kukhana mwadiya.
211Pa nthawe ndiyo ife tidachoka pa iwo tichikapakira mwadiya, tidaphata njira ya ku muyi wa Ko, apo mangwana yache ku muyi wa Rode, apo kuchoka popo ku muyi wa Patara. 2Pomwe tidagumana na chombo chikugwata kuyenda ku Foinike, ife tidakapakira nawo mwadiyayo.3Titamaliza kuona Kupuro, kumusiya kumadzere kwa chombo, tidayambuka kuyenda ku Siriya na kufika ku Turo, ndiko chombo chikhakabulusa mitolo. 4Titawagumana wakupfunza, tidakhala popo nsiku zinomwe. Kudzera mwa Mzimu adapitiriza kumukumbira Paulo kuti nampodi ayende ku Yerusalemu.5Pomwe nsiku zathu popo zitamala, ife tidachoka kuyenda ulendo bwathu, na iwo wense, na akazi na wana wawo, adatiperekeza ife kunja kwa muyi. Kinangoka tidagodama pa gombe, tichinamata, 6tichilewa magonekano winango na mwanzache. Kinangoka ife tidayenda kukapakira mwadiya, apo iwo adabwerera kumuyi kwao.7Pomwe ife tidamala ulendo bwathu bwakuchokera kuTuro, tidafika ku Pitolemayi. Pamwepo ife tidamusana na abale tichikhala nawo kwa nsiku ibodzi. 8Mangwana yanzache ife tidachoka kuyenda ku Kaisareya. Ife tidapita mnyumba ya Filipi, mvangeri, omwe akhali m'bodzi wa anomwe, apo ife tidakhala naye iye. 9Tsapano munthu umweyo akhana wana anayi wachikazi madende yomwe yakhabvimira.10Pomwe tidakhala popo kwa nsiku, mneneri winango dzina lache Agaba adapolika kuchoka ku Yudeya. 11Adabwera kuna ife achitenga bande wa Paulo. Adaumangira nzayo zache na manja achiti, ''Ndibzo mzimu walewa, Umu ndimo wanthu waku Yerusalemu amdzamangira munthu mwenekachiro bandeyu, apo amdzampereka mmanja mwa Wachikunja.'''12Pomwe ife tidabva bzinthu bzobzi, ife pabodzi na wanthu omwe tikhadakhala pa mbutopo tidamudandaulira Paulo nampodi kukwira kuyenda ku Yerusalemu. 13Kinangoko Paulo adatawira, ''Mukuchita chani, kulira na kundiwawisa mtima wangu? Nakuti ndakonzeka, sikuti kundimanga kokha, soma kufa mu Yerusalemu thangwera dzina la Mbuya Yesu.'' 14Nakuti Paulo adalamba kunyengereriwa, ife tidakhala chete apo kinangoko tidati, ''Kufuna kwa Mbuya kuchitike.''15Zitamala nsiku zozo, tidatakula bzola bzathu tichikwira kuyenda ku Yerusalemu 16Komweko adayenda pomwe nafe wakupfunza winango wakuchokera ku Kaisaleya. Iwo adabwera naye pabodzi munthu dzina lache Manasoni, munthu wakuchokera ku Kupro, wakupfunza wa kale, omwe tidakhala naye.17Pomwe tidafika ku Yerusalemu, abale adatitambira ife na nsangala. 18Mangwana yache Paulo adayenda nafe kuna Yakobo, apo akulu akulu wense akhalipo. 19Pomwe iye adawamusa iwo, iye adawauza chinthu chibodzi chibodzi ndicho Mulungu adachita pakati pa wanthu Wachikunja kudzera mwa utumiki bwache.20Pomwe iwo adabva ibzi, iwo adatenda Mulungu, apo iwo adalewa kuna iye, ''Mukuona kani, abale, ni bzulu bzingasi bzomwe bzakhulupilira pakati pa Ayuda. Iwo wense ana kachangu kakukoya chitongi. 21Iwo adauziwa bza imwe, kuti imwe mukupfunzisa Ayuda wense wakukhala pakati pa wanthu Wachikunja inango kumulamba Mose, nakuti imwe mukuwauza iwo kuti nampodi agwatise wana wao, na kuti asaye kufamba kuteweza mtemo wao.22Tichite tani popa? Iwo amdzabva meju kuti imwepo mwabwera. 23Tsono muchite bzomwe ife tinilewa kuna imwe. Ife tilinawo amuna anayi omwe adalumbira mpangano. 24Mutengane na wanthuwa apo mukabzichenese mwekha na iwo, uwapagali amwewa, kuti iwo asenge tsisi mumsolo mwawo. Ndiye aliyense amdzadziwa kuti bzinthu bzomwe iwo adauziwa bza imwe bzakunama. Iwo amdzadziwa kuti imwe munikhala mwakulungama, na kukoya chitongi.25Soma kulewa bza wanthu wachikunja omwe adakhulupirirawo, ife tidanemba bza kukumbuka kwathu kuti iwo abzipambule okha ku bzinthu bzakuperekiwa kuna bzilinganilo, bzakuchokera ku mulopa, bzakuchita kufa na kuchipiwa, bzakuchita bza chigololo.'' 26Kinangoka Paulo adatenga amuna, apo mangwana yache iye adabzichenesa yekha pakati pawo. Kinangoko iwo adapita mkachisi, achiwauza bza nsiku yakuchenesa na kukwanisa na kupereka nsembe zomwe bzimdzayimira aliyense wa iwo.27Pomwe nsiku zichanu zikanati kukwana, Ayuda winango wakuchokera ku Asiya, pakumuona Paulo mtchalitchi, adanyandula thimu lense achimuphata iye. 28Iwo akhakuwa, ''Amuna wa ku Isaraeri, tithandizeni ifepano. Uyu ni munthu omwe ambapfunzisa wanthu wense palipense bzinthu bzakugazana na wanthu, chitongi, na mbuto ino. Pambali pache, iye adatenga pomwe Ahelene mtchalitchi apo apsipiza mbuto ino yakuchena.'' 29Nakuti iwo kalekale adaona Trofimo waku Aefeso alinaye pabodzi mmuyimo, apo iwo akhakumbuka kuti Paulo adamubweresa iye mtchalitchi.31Mzinda wense udadabwa, apo wanthu adathamanga pabodzi kukamanga Paulo. Adamududuluza kuchoka mkachisi, misuwo ichifungiwa kamkulumize. 30Pomwe iwo akhayezera kumupha, nkhaniyo idafika kuna mkulu wa akapitawo wa thimu la achikunda, kuti Yerusalemu wense akhali mchiphiringu.32Pamwepo letu iye adatenga achikunda na akenturiyo achithamanga kupolika kuna thimulo. Pomwe wanthu adaona mkulu wa akapitawoyo, adalekeza kumumenya Paulo. 33Kinangoka mkulu wa akapitawoyo adafendera achimuphata Paulo, apo adatonga kuti amumange na njema ziwiri. Ndiye iye adabvunza kuti iye akhali mbani na ndibzo adachita.34Winango pa thimulo akhakuwa bzinango winangombo bzinango. Nakuti kapitawoyo alibe kudziwa chadidi chache thangwera baludya lensero, iye adatonga kuti Paulo amubwerese kwakuderekha. 35Pomwe iye adabwera pa nsikada, adatakuliwa na achikunda thangwera phiringu la thimulo. 36Thangwe thimu lawanthu likhatewera pambuyo achimbapitiriza kukuwa, ''Aphiwe!''37Pomwe Paulo akhadasala pang'ono kuti apite mu litsito, iye adalewa kuna mkulu wa akapitawo, ''Mungandibvumize kuti ndisewerembo chinthu chinango kuna imwe?'' Kapitawo adalewa, ''Umbadziwa chi Helene? 38Ndiwe lini mu Aiguputo omwe udanyosesa kupambukana kalekale lire uchitsogolera amuna bzulu bzinayi 'Waupandu' kuyenda ku chipululu?''39Paulo adati, ''Ine ndine M'yuda, wakuchokera mu mzinda wa Tariso ku Kilikiya. Ine ndine mbadwa ya mu mzinda wakubveka. Ndikukukumbirani, mundibvume kuti ndisewere kuna wanthu.'' 40Pomwe kapitawo adamubvumiza, Paulo adaima pa nsikada achivuzula manja kuna wanthu. Pomwe wanthu adanyamala, Iye adasewera na iwo mchiseweredwe cha chi Heberi. Iye adati,
221Abale na azibaba, tetekerani kubzikhotcherera kwangu ndiko nimchita tsapano kuna imwe.'' 2Pomwe thimulo lidabva Paulo akusewera kuna iwo mchiseweredwe cha chi Heberi, lidanyamala. Iye adati,3Ine ndine M'yuda, wakubaliwa ku Tariso mu Kilikiya, soma ndapfunza mumzinda mommuno panzayo za Gamaliyeli. Ine ndidalangiziwa kutewera njira chayiyo ya malamulo ya abereki wathu. Ine ndine wakuchangu kuna Mulungu, ninga ndimo mulili lero mwense. 4Ndidateweratewera Njira iyi ku imfa, kumanga na kududuluzira mkaoko amuna na akazi kubodzi, 5ninga mkulu wa ansembe mwakuti akulu akulu wense akhoza kuchitira umboni. Ndidatambira matsamba kuchoka kuna iwo pala abale ku Damasiko, apo ndidayenda koko kukawabweresa wakumanga ku Yerusalemu kudzalangiwa.6Bzidachitika kuti pomwe ndikhafamba kufendera ku Damasiko, masikati yatafendera mwachidzidzi kutoya kukulu kwakuchoka kudzaulu kudayamba kundibvunika kuzungulira ine. 7Ndidagwa pansi ndichibva mafala kulewa kuna ine, 'Saulo, Saulo, thangweranyi ukunditeweratewera ine?' 8Ndidatawira, 'Ndimwe mbani, Mbuya?' Iye adati kuna ine, 'Ndine Yesu waku Nazareti, omwe iwe ukunditeweratewera.'9Iwo omwe ndikhanawo ine adaona kubvunikako, soma iwo alibe kubva fala la iye omwe akhasewera nande. 10Ine ndidalewa, 'Ndichite chani, Mbuya?' Mbuya adati kuna ine. 'Lamuka uyende mu Damasiko. Kumweko umkauziwa chinthu chilichense chakufunika kuti ukachite.' 11Ine ndikhakwanisa lini kuona thangwera kutoya kukuluko, apo pakuchita kuphatiwa boko na wale ndiwo ndikhanawo, ndidafika mu Damasiko.12Mwemo ndidakagumana na munthu dzina lache Hananiya, munthu wakunamata malingana na chitongi na wa mbiri yabwino pakati pa Ayuda wense wakukhala kumweko. 13Iye adabwera kuna ine, achiima pafupi nande, achilewa, 'M'bale Paulo, tambira kuona kwako.' Mu nthawe imweyo letu ine ndidamuona iye.14Kinangoko iye adalewa, 'Mulungu wa abereki wathu wakusankhula iwe kuti udziwe bzakufuna bzache, kuti uwone Wakulungamayo, nakuti ubve fala lakubula pakamwa pache. 15Nakuti iwe umdzakhala mboni ya iye kuna wanthu wense ya bzomwe iwe waona na kubva. 16Tsapano thangweranyi ukudikhila? Lamuka, ubatiziwe, nakusamba kuchosa bzakuipa bzako, kuchemera dzina lache.'17Nditabwerera ku Yerusalemu, apo pomwe ndikhapemba mtchalitchi, mazungu yadandibwerera. 18Ine ndidamuona iye akulewa na ine, 'Kulumiza ubule mu Yerusalemu kamangu, thangwe iwo anibvuma lini umboni bwako bwakuguma ine.19Ine ndidalewa, 'Mbuya, okha iwo akudziwa kuti ine ndidawafungira mkaoko mkuwatchanga iwo omwe akhakhulupilira imwe m'ma sunagoge mwense. 20Pomwe mulopa wa Sitifano mboni yanu ukhajoja, ine pomwe ndikhadayima nawo na kutawiriza, ine ndikhakoya bzakubvala bza wale omwe adapha iye,' 21Soma iye adalewa kuna ine, ''Ndoko, thangwe ine nimdzakutumiza iwe kutali kuna wanthu Wachikunja.'''22Iwo adamutetekera kuti iye amalize mafala. Kinangoko iwo adakwiza mafala yawo achilewa, ''Muchoseni wakutenepoyo mdziko lapansi, thangwe bzimfunikana lini kuti umweyu akhale na moyo.'' 23Pomwe iwo akhakuwa, kumbathusa bzakubvala bzawo, na kumbathusa mataka mdzaulu, 24mkulu wa nkhondo adatonga Paulo kuti amutenge ayende naye mu litsito. Iye adatonga kuti iye abvunziwe pa kuchita kumutchanga, pala kuti iye payekha adziwe thangwe ndilo iwo akhamkuwizira iye ninga terepoyo.25Pomwe iwo adamumanga iye na bzingwe, Paulo adalewa kuna kenturiyo omwe akhadayima pafupi, ''Kodi mkuteweza chitongi kuna imwe kutchanga munthu omwe iye ni mu Roma pomwe mukanati kubva kuphonya kwache?'' 26Pomwe kenturiyo adabva bzobzi, iye adayenda kuna mkulu wa nkhondo achimuuza iye, kulewa, ''Imwepo munichita tani pamwepa? Nakuti munthuyu ni mbadwa yachi Roma.''27Mkulu wa nkhondoyo adabwera achilewa kuna iye, ''Ndiuze inepano, iwepo ndiwedi mbadwa yachi Roma?'' Paulo adalewa, ''Inde.'' 28Mkulu wankhondoyo adatawira, ''Ni kobiri zizinji kwenekwene ndidadzonga kuti ine nditambire umbadwa.'' Soma Paulo adalewa, '' Ine ndabaliwa ku Roma.'' 29Kinangoko wanthu omwe akhafuna kuti amubvunze iye adamuleka nthawe yomweyo. Mkulu wankhondo ule adabvambo mantha pomwe, nthawe ndizo adazindikira kuti Paulo akhali mbadwa yachi Roma, thangwe iye akhadamumangirira mdzaulu.30Mangwana yache, mkulu wankhondo adafuna kudziwa chaibzo thangwe ndilo Ayuda adadzamulewera Paulo. Ndiye iye adamutsudzula bzingwe achitonga kuti mkulu wa nsembe na wense akulu wa bwalo agwezekane. Kinangoka iye adamubulusa Paulo achimuyimisa pakati pawo.
231Paulo adanyang'anisisa wanthu wakutonga milanduwo achilewa ''Abale wangu, ine moyo wangu wense ateye nsiku zino ndakhala na mtima wabwino kuna Mulungu.'' 2Mkulu wa ansembe Hananiya adatonga omwe akhadayima pafupi na iye kuti amumenye pa mulomo. 3Kinangoka Paulo adalewa kuna iye , ''Mulungu amdzakumenyani imwepo, imwe litsito lakupalangiwa mtoto wakuchenamwe. Imwepo mwakhala kuti mutonge ine kuteweza chitongi, chensecho mkutonga kuti ine ndimenyiwe, kugazana na chitongi?''4Iwo omwe akhadayima pafupi adalewa, ''Kodi umu ndimo umbanyozera mkulu wansembe wa Mulungu?'''' 5Paulo adati, '''Ndiribe kudziwa, abale, kuti iye akhali mkulu wa ansembe. Thangwe kudanembiwa, '''Nampodi kunyoza mtongi wa wanthu wanu.''6Pomwe Paulo adawona kuti mbali ibodzi ya akulu wabwalo akhali Asaduki na mbali inango Afarisi, iye adasewera mwakukuwa m'bwalomo, ''Abale, ine ndine Mfarisi, mwana wa Afarisi. Mthangwerache ine ndina chidikhizo cha kumuka kuna wa kufa ndipopa ine ndikutongiwapa.'' 7Pomwe iye adalewa bzobzi, padakhala makani pakati pa Asaduki na Afarisi, apo thimu lire lidagawanika. 8Thangwe Asaduki ambalewa kuti kulibe kumuka kuna wakufa, kulibe anjero, kulibe mzimu, soma Afarisi ambatawiliza bzensebzi.9Ndiye padaoneka phiringu likulu, apo anembi winango wachi Farisi adayima achigaza, kulewa, ''Ife tikuona lini chakuipa chirichense na munthu umweyu. Tani achikhala kuti mzimu ayai mnjero wasewera kuna iye?'' 10Patayambika mgazano ukulu, mkulu wa nkhondo adabva mantha kuti Paulo anganyedziwe naiwo, ndiye adatonga achikunda kupolika kukamutenga mwamphamvu kuchoka pampikiti pa thimulo, mkumubweresa ku litsito.11Usiku bwache Mbuya adayima naye pafupi achilewa, ''Ulimbike mtima, nakuti ninga iwe wandichitira umboni ine ku Yerusalemu, iwe ndendende ukandichitire pomwe umboni ku Roma.''12Kutachena, Ayuda winango adakonza chiwembu achibzilumbirira okha, kulewa kuti iwo anidya lini ayai kumwa chinthu chilichense kufikizana iwo atamupha Paulo. 13Akhalipo amuna pafupifupi makumi manayi omwe akhadakonza chiwembu chochi.14Iwo adayenda kuna akulu wa nsembe na akulu akulu kukalewa, ''Ife talumbirira lumbiriro likulu kuti tinidya lini chinthu kufikizana titapha Paulo. 15Tsapano, ndiye, uzani bwalo likumbire mkulu wa nsembe kuti abwere naye iye kuna imwe, ninga ndimo imwe mukhafunila kudziwisisa bwino bza iye. Tingakhala ife, takonzeka kumupha iye akanati kufika kuno.''16Soma mwana wachimuna wa nana wache wa Paulo adabva kuti iwo akhadabwithama kudikhira, ndiye adayenda kukapita ku litsito achimuuza Paulo. 17Paulo adachemera m'bodzi wa a kenturiyo wa achikunda achilewa, ''Mutengereni mwana mng'onoyu kuna mkulu wa nkhondo, thangwe umweyu ana chinthu chinango chakuti akamuuze iye.''18Ndiye kenturiyoyo adamutenga mwana mng'ono ule achiyenda naye kuna mkulu wankhondo achilewa, ''Paulo wa mkaoko wandichemera ine, kundikumbira kuti ine ndimubwerese mwanayu kuna imwe. Iye ati ana chinthu chakuti asewere namwe.'' 19Mkulu wa nkhondoyo adamuphata boko kuyenda naye pambali achimubvunza iye, ''Mchiyani ndicho ulinacho kuti undiuze ine?''20Mwanayo adalewa, ''Ayuda atawilizana kuti akukumbireni imwepo kuti mumubwerese Paulo mangwana kubwalo, kunamizira ninga iwo akufuna kukabvunza bzizinji bza kuphonya kwache. 21Soma nampodi kunyengelereka nawo, thangwe iwo alipo wakupitilira makumi manayi omwe akumbagona ali kumudikhira iye. Iwo adabzilumbilira okha seye kudya ayayi kumwa kufikizana atamupha iye. Neye pakali pano iwo akonzeka kale, kudikhira kubvumiza kwanu.''22Ndiye mkulu wa akapitawoyo adamuleka mnyamatayo achiyenda, atamala kumupanganiza iye, '''Nampodi kuuza munthu aliyense kuti wandiuza bzinthu bzobzi ine.'' 23Ndiye adamuchemerera iye a kenturiyo awiri achiti, '''Tenga achikunda madzana mawiri akonzeke kuyenda ate kutali ku Kaisareya, na amuna pomwe makumi manomwe wa akavalo, na amuna madzana mawiri wa madipa. Muninyamuka nthawe zitatu za usiku.'' 24Iye adawatonga pomwe kupereka nyama yakuti Paulo apakire na kumutengera iye mwakutetezeka kuyenda naye kuna Felikisi kazembe.25Kinangoka iye adanemba tsamba ninga ili: 26''Klaudiyo Lusiya kuna Mkulu wa Akazembe wakubvekera Felikisi, ndikupereka kulimba. 27Munthu umweyo adamangiwa na Ayuda apo akhadasala pang'ono kuphiwa nawo pa nthawe ndiyo ndidafika ine kuna iwo na achikunda mkumupulumusa iye, nditabva kuti ni mbadwa yachi Roma.28Ine ndikhafuna kudziwa thangwe ndilo iwo akhamuleweralo, terepo adapolika naye kubwalo lawo lamilandu. 29Ine ndidawona kuti iye akumulewera nkhani yakukhudza bzitongi bzawo, soma kuti pakhalibe mulandu wakugazana naye wakuthemera impfa ayai kuthusiwa mkaoko. 30Ndiye ndidauziwa kuti pakhana chiwembu kuna munthuyo, ndiye ine kamkulumize ndidamutumiza iye kuna imwe mkuwauza wakuzengana nayewo kuti abwerese milandu yakugazana naye pa maso panu. Ndokoni bwino.''31Ndiye achikunda adabvera malamulo yale. Iwo adatenga Paulo achiyenda naye kuna Antipatri usiku. 32Mangwana yache, achikunda azinji mwa iwo adalekana na wa akavalowo kuyenda naye apo iwo okha adabwerera ku litsito. 33Pomwe wa akavalowo adafika ku Kaisareya achipereka tsambalo kuna Kazembeyo, adamupereka pomwe Pauloyo kuna iye.35Pomwe kazembe adalewenga tsambalo, adabvunza mphimpha ndiyo Paulo akhachokera. Pomwe iye adazindikira kuti akhachokera ku Kilikiya, 34iye adati, '''Nimdzakubva mwakukwana pomwe wakukuzengawo angabwera kuno.'' Ndiye adamutonga iye kuikhiwa mu likulu la boma la Herodi.
241Zitamala nsiku zichanu, Hananiya mkulu wa ansembe, akulu winango, na wakukoya moyo wakuchemerewa Tetulo adayenda koko. Wanthu amwewa adabweresa mulandu wakugazana na Paulo pamaso pa kazembe, 2Pomwe Paulo adaima pamaso pa kazembe, Tetulo adayamba kumuzenga iye achiti kuna kazembeyo. ''Thangwera imwepo ndipopa tina mtendere ukulupa, apo kuona patali kwanu kukutipindulira bzabwino kudziko lathu lino; 3ndiye na kutenda kwense tikutambira chirichense ndicho mumbachita, wakulemekezeka kwene kwene Felike.4Tsono ine ndikufuna lini ndikutayiseni nthawe, ine ndikukumbira imwe na kuchena mtima kwanu mubvembo mafala yathuya mwachigwatira. 5Thangwe ife tagumana munthuyu kukhala wakuboneresa na m'bodzi wakuchitisa Ayuda wense padziko lense lapansi kugandukira. Umweyu ni mtsogoleri wa thimu la Nazareni. 6Umweyu adayezera pomwe kuipisa tchalitchi, ndipopa ife tamumangapa umweyu.7Soma Lusiya mkulu wa achikunda adabwera kuna ife kudzamutenga na mphamvu m'manja mwathu, kinangoka mkutonga kuti ife tibwere kuna imwe. 8Mungamubvunza Paulo bzense bza nkhani imweyi, munikwanisa kudziwa bzinthu bzense bzomwe ife tikumuzengera umweyu.'' 9Ayuda adatawiliza pomwe, achitsimikiza kuti bzomwe bzikhalewedwabzo bzikhali bzachadidi.10Soma pomwe mkulu wa nsembe ule adakodola Paulo kuti asewere, Paulo adatawira, '' Ine ndabva kuti mwakhala mtongi wa dziko lino kwa magole mazinji, mthangwerache ndikukomedwa kuti ndifokotoze ndekha kuna imwe. 11Mukudziwa mwekha kuti pakanati kupita nsiku zakuposa khumi na ziwiri kuchoka ndipo ndidayenda ku Yerusalemu kukanamata. 12Pomwe iwo adandigumana ine mtchalitchi, ndiribe kugazana na aliyense, apo ine ndilibe kunyosa thimulo, neye msunagoge, ayai mmuyi. 13Omwewa angakutsimikizireni lini imwepo bzomwe akusewera tsapanobzi kugazana nande.14Soma ichi ndikutawiriza kuna imwe, kuti malingana na Njira, ndiyo iwo ambaichemera mpambuko, nimbatumikira Mulungu wa abereki wathu, kukhulupirira bzinthu bzense ndibzo bziri malingana na chitongi na ndibzo bzanembiwa mwa aneneri. 15Ndina chikhulupiriro mwa Mulungu, ndicho wanthu amwewambo anacho, kuti pamdzakhala mmukiro wa wakulungama na wakuipa. 16Natenepo nimbayezera kuti ndikhale nacho chikumbumtima cha kusaya kundigaza pamaso pa Mulungu na pa wanthu.17Tsapano patamala magole mazinji ine ndidabwera kudzapereka bzachifundo kuna dzinza langu na kupereka nsembe yachifundo. 18Pomwe ine ndidachita bzobzi, Ayuda winango wakuchokera ku Asiya adandigumana ine ndikuchita mtemo wakubzichenesa mtchalitchi, pakhalibe thimu la wanthu ayai phiringu. 19Wanthu omwewa akhathemera kukhala pamaso panu tsapano mkundizenga mulandu ine, penu anacho chinthu chilichense.20Ayai, wanthu amwewa alewe chakuphonyeka ndicho iwo adachigumana kwa ine nthawe ndiyo ine ndidaima pamaso pa bwalo la akulu wa Ayuda, 21pokhapokha chichikhala chinthu chibodzi ndicho ndidakuwa pa nthawe ndiyo ine ndidayima pakati pa iwo, 'Kulewa bza kumuka kwa wakufa ndipopa mukundizenga mulandupa pamaso panu lero.'''22Tsono Felikisi, omwe akhadziwa bwino bza Njirayo, adaimisa kubvesera mulanduyo. Iye adati, 'Pomwe Lisiyasi mkulu wankhondo anipolika kuchoka ku Yerusalemu, nimdzaganizira bza mulandu wako.'' 23Ndiye iye adatonga kenturiyo kuti Paulo akoyiwe mkaoko, soma akhale na ufulu pala kuti palibe mwayache aliyense akhotchiwe kumbaperekera bzakusaya bzache.24Zitamala nsiku zingapo, Felikisi adabwerera na mkazache Durusila, omwe akhali mu Yuda, iye adamuchemera Paulo achiyamba kubvesera bzomwe iye akhasewera kuna iwo bzakuguma chikhulupiro cha mwa Mkhiristu Yesu. 25Soma pomwe Paulo adalewa na iye bza chilungamo, bza kubzitchenkha, na chiyeruzo chakubwera mtsogolo, Felikisi adachita mantha achilewa, ''Ndoko pala lero. Soma pomwe ine nimgumana nthawe, nimdzakutumira mtumi.''26Pa nthawe yomweyo iye akhakumbuka kuti Paulo animupasa kobili iye, mthangwerache iye akhamuchemera kawiri kawiri mkumbacheza naye, 27Soma patamala magole mawiri, Porikiyo Fesito adakhala kazembe nkhankha ya Felikisi, soma Felikisi akhafuna kukomesa kuna Ayuda, ndiye iye adasiya Paulo wakumanga.
251Tsapano, Fesito adapita m'dziko, pakumala nsiku zitatu, iye adayenda kuchoka ku Kaisareya kukwira kuyenda ku Yerusalemu. 2Akulu wansembe na akulu wa Ayuda adabwera na milandu yawo kumulewera Paulo, apo iwo adamudandaulila kumukumbila Fesito__ 3kumukumbila kuti mulandu wa Paulo umuyipire__ kuti amuchemere iye ku Yerusalemu, thangwe iwo akhakonza chiwebu kuti amuphe iye panjira.4Fesito adatawira kuti Paulo akukoyiwa mkadeya ku Kayisareya, soma kuti iye yekha mwenikachiro aniyenda koko tsampanopa. 5''Mthangwerache, iwo omwe anikwanisa,'' iye adati, '' ayende nafe kumweko. Penu pana chinthu chinango chakuphonyeka na munthuyo, iye akagazane naye.''6Fesito alibe kukhala nsiku zizinji zakuposa zisere ayai khumi kinangoko iye adapolika ku Kaisareya, apo mangwana yache iye adakhala pakadera ya chiyeruzo achitonga kuti Paulo abwere naye kuna iye. 7Pomwe iye adafika, Ayuda wakuchokera ku Yerusalemu adaima pafupi, iwo adasewera bzizinji bzamilandu yakugopsa yomwe iwo alibe kukwanisa kuitsimikiza, 8Paulo adabzigazira yekha achilewa, ''Ine ndiribe kugumanika wakuphonya kugazana na chitongi cha Ayuda ayai kugazana na tchalitchi ayai kugazana na Kaisara.''9Soma Fesito pakufuna kuyesewa wabwino kuna Ayuda, adatawira kuna Paulo achiti ''Kodi ukufuna kukwira kuyenda ku Yelusalemu kukayeruziwa na ine komweko pa bzinthu bzobzi?'' 10Paulo adati, ''Ndaima pamaso pa kadera ya chiyeruzo ya Kaisara popano ndikuthemera kuyeruziwa basi. Ine Ayuda ndilibe kuwaphonyera, ninga mwekha mukudziwa kale bwino bwino.11Napo penu ndachita chakuipa apo penu ndachita chakuphonyeka chakuthemera imfa, ine ndikulamba lini kufa. Soma penu kundilewera kwawo kuli kwa pezi pezi, palibe angakandipereke kuna iwo. Nimkakachali kuna Kaesarayo. 12Fesito atamala kusewera na bwalo, adatawira, ''Wakachali kuna Kaisara. Kuna Kaisarako ndiko uniyenda!''13Tsapano patapita nsiku zinango, Mfumu Agripa na Berinike adafika ku Kaisareya kuti akamuchezere Fesito. 14Atamala nsiku zizinji ali kumweko, Fesito adayifokotozera mfumuyo bza nkhani ya Paulo; iye adalewa, ''Pana munthu winango adasiyiwa m'mambuyo kuno na Felikisi. 15Pa nthawe ndiyo ine ndikhali ku Yerusalemu, akulu wa nsembe na akulu wa Ayuda adabweresa nkhani kuna ine kugazana na munthu umweyu. 16Ine ndawatawira iwo kuti ni mtemo lini wachi Roma kumupereka munthu akanati kumutonga mulandu na omwe aphonyerana naye achitambira mwayi wakuti mkubzikhotcherera yekha kugazana na milanduyo.17Mnthangwerache, pomwe iwo adagwezekana pano, ndiribe kuchedwa, soma mangwana yache ndidakhala pa kadera yakuyeruzira apo ndidawatonga abwere naye munthuyo. 18Pomwe wakutongana nawowo adaima, alibe kumulewera chinthu ndicho ndidachiona chakuipa. 19M'malo mwache, akhana bzakugazana naye bzinango bzakuguma chinamato chawo na bza Yesu winango wakuti adafa, omwe Paulo ambati akana moyo. 20Ndidazunguzika bzakuti nkhani imweyi ningaifufudze tani, apo tsono ndidamubvunza iye penu angafune kuyenda ku Yerusalemu kukatongewa milandu yakuguma bzobzi.21Soma pomwe Paulo adakumbira kuti abakamukoye mkaoko pakudikhira kukumbuka kwa mfumuyo, ndidamuuza kuti abakakoyewe mkaoko kufikizana nditamutumiza kuna Kaesara.'' 22Agripa adalewa kuna Fesito, ''Ndikufunambo ndimubve munthu umweyu.'' ''Mangwana,'' Fesito adati, ''mumdzamubva iye''23Tsono magwana yache, Agripa na Berinike adafika msinda ukulu; iwo adapita mwakubvera milandu pabodzi na anyamata wankhondo na akulu akulu amuna wakukwana bwino wa mmuyimo. Pomwe Fesito adasewera kutonga, Paulo adabwela naye kuna iye. 24Fesito adalewa, ''Mfumu Agripa, na amuna imwe mwense muli nafe pano pabodzi, mukumuona munthuyu; wanthu wense wa Ayuda adandiuza bza iye ku Yerusalemu na kuno pomwe, apo adakuwa kuna ine kuti iyeyu akuthemera lini pomwe kukhala na moyo.25Ine ndidaona kuti alibe kuchita chinthu chakuthemera imfa; tsono thangwe iye yekha adalewa akachokele kuna mfumu, ndidakumbuka bzakumutumiza ku Roma. 26Soma ndilibe ine chinthu chakulewera kunemba kuna mbuya wangu. Na thangwe limweri, ndabwera naye kuna imwe tsono makamaka kuna imwe, Mfumu Agripa, kuti ndikamaliza kumubvunza bvunza ndikhale nako kachinthu kakunembera kamulanduyu. 27Nakuti bzikuwoneka bzakusaya lazawu kuna ine pakutumiza wakumangiwa neye kulewa pomwe mathangwe yakugazana naye.''
261Apo Agripa adalewa kuna Paulo, ''Unkwanisa kubzisewerera wekha.'' Apo Paulo adafuthula boko lache achibzikhotcherera. 2''Ndikubzitenga wamwayi, Mfumu Agripa, kuima na mulandu wangu kubzigazira pamaso panu lero lino pa bzensene ndibzo Ayuda andilewera ine, 3lemwelemwe kuti ndimwe mdziwi wa mitemo na mabvunzo. Apo ndikukukumbirani kundibvesera mwakuderekha.4Mchadidi, Ayuda wensene akudziwa ndimo ndakhalira kuchokera pa ubwana bwangu mu dzinza langu na mu Yeusalemu. 5Andidziwa amwewa kuchokera pakutoma, penu akufuna kutawiriza bzobzi, kuti ndidakhala ninga Mfarisi, chipambuko chakukhwimisisa cha chipembedzo chathu.6Tsapano ndaima pano kutongiwa thangwera cidikiriro cha lonjezo lidachita mulungu kuna abereki wathu. 7Ni lonjezo limweri ndilo madzinza yathu khumi na mawiri yale yakudikhirira kutambira pomwe akunamata Mulungu mwanyongo masikati na usiku, ndipo ni chidikiriro chochi, mfumu, ndicho Ayuda akundilewera mulandu ine. 8Thangweranyi aliyense wa imwe akukumbuka kuti mpsakusaya kukhulupirika kuti Mulungu ambalamusa wakusaika?''9Tsapano mchadidi, ine ndidakumbukadi kuti nimbachite bzinthu bzakugazana na Yesu waku Nazareti. 10Ndidachita ibzi mu Yerusalemu chaimomo. Ndidatsekera mkaoko wanthu azinji wakuchena mtima wa Mulungu na mphamvu yakuitambira kuna akulu wansembe; apo pomwe iwo adaphiwa, ndidatawiriza. 11Ndidawalanga kazinjitsa mmasunagoge yensene ndichiyezera kuwangingimiza kusewera makiriyado. Ndidakalipa nawo kwenekwene ndichiwalondalonda iwo ate ku miyi yakunja.12Pa nthwe ndiyo ndikhachita bzobzi, ndidayenda ku Damasiko na mphamvu ya akulu wansembe; 13apo pakuyenda koko, masikati chaiyoiyo, mfumu, ndidaona kutoya kuchoka kudzaulu komwe kukhatoya kuposa dzuwa, apo kudatoya kuzungulira ine na wanthu ndiwo ndikhafamba nawo kubodzi. 14Nthawe ndizo tensene tidagwa pansi, ndidabva mafala kusewera kuna ine mchiseweredwe chachi Hebri, 'Saulo, Saulo, thangweranyi ukundilondalonda ine? Mpsakunesa kusaya kubzidzonga wekha pomwe ukulimbana na ine.'15Kinangoka ndidati, 'Ndimwe mbani, Mbuya?' Mbuya adatawira, 'Ndine Yesu 16ukundilondalondane.Tsapano lamuka uyime pa nzayo zako; thangwe na chakulinga chochi ndidaonekera kuna iwe, kukuikha iwe kukhala mtumiki na mboni wabzinthu ndibzo ukudziwa bza inepano tsapanolino na bzinthu ndibzo nimdzakuonesa mtsogolo; 17apo nimdzakuletsetsa kuna wanthu na kuna Wachikunja ndiko ndikukutumizako, 18kufungula maso yawo na kuwatembenuza kuchoka mumdima kuyenda kwakubvunika na kuchoka kwa utongi bwa Satana kuyenda kuna Mulungu, pala kuti akatambire chilekerero cha bzakuipa kuchoka kuna Mulungu na chakusiiriwa ndicho nimpereka kuna iwo wakuchenesiwa na chikhulupiriro cha mwa ine.'19Tsono, Mfumu Agripa, ndiribe kusaya kubvera masomphenya yakudzaulu; 20soma, kuna waku Damasiko pakutoma, na waku Yerusalemu, na kuzungulira mdziko lensene la Yudeya, na Wachikunja pomwe, ndidawapa mafala kuti alape na kutembenukira kuna Mulungu, kuchita bzinthu bzakuthemera kulapa. 21Na thangwe lori Ayuda adandimanga ine mkachisi achifuna kundipha.22N'thangwerache ndatambira chithandizo chakuchoka kuna Mulungu ate lero lino, apo ndaima kuchitira umboni kuna ang'ono na akulu kubodzi bza bzinthu lini bzinango soma ndibzo aneneri na Mose adasewera kuti bzimdzachitika--- 23kuti Mkhirisitu amdzabva bzakuwawa, apo pakukhala wakutoma kumuka kwa wakusaika amdzalalikira kubvunika kuna wanthu wathu chaiwo na kuna Wachikunja."24Nthawe ndizo Paulo adamaliza kubzikhotcherera kwache, Festo adati na mafala makulu, ''Paulo, una msala; kulewenga maninge kwako kwakuchitisa msala.'' 25Soma Paulo adati, ''Ndiribe msala, wakubvekera Festo, soma ndikusewera mafala yachadidi na yakubzilambiza. 26Thangwe mfumu ikudziwa bzinthu bzobzi; ndiye ndikusewera mwakusaya kugopa kuna iye, nakuti ndikudziwadi kuti palibe cha ichi chakubisika kuna iye; thangwe ichi chiribe kuchitikira mtseri.27Kodi mumbakhulupirira aneneri, Mfumu Agripa? Ndikudziwa kuti mumbakhulupirira.'' 28Agripa adati kuna paulo, ''Mkhanthawe kakuchepa kodi ungandinyengerere ate kundisandusa Mkhirisitu?'' 29Paulo adati, ''Pembani kuna Mulungu, kuti penu munthawe yakuchepa ayai itali, sikuti imwe mwekha neye, soma na winango wensene alikundibva lero, akhale ninga ndiriri inepanomu, soma seye njema zamkaokozi.''30Kinangoka mfumuyo idaima, na kazembe, na Benesi pomwe, na iwo omwe akhadakhala nawo; 31pomwe adachoka pachinyumbapo, adasewera kuna winango na mwayache achiti, ''Munthuyu alibe kuchita chinthu chakuthemera imfa ayai kumangiwa.'' 32Agripa adati kuna Festo, ''Munthuyu angadatsudzuliwa angadakhala kuti alibe kukakachali kuna Kaisara.''
271Pomwe bzidatchimikizika kuti tiyambuke pamwadiya kuyenda ku Italiya, adampepera Paulo na wamkaoko winango kuna kenturiyo wakuchemeriwa Yuliyo, omwe akhali phathi la achikunda wa Augusto. 2Tidapakira chombo cha mmadzi kuchokera ku Adramutiyo chomwe chikhadasala pang'ono kuyenda mbaliya ku gombe la Asiya. Apo tidayenda kunyanza. Aristarko waku Tesalonoka mdziko la Makedoniya adayenda nafe.3Mangwana yache tidakafika pa muyi wa Sido, pomwe Yuliyo adatambira Paulo mwansangala achimubvumiza kuyenda kuna anzache kukatambira udidi bwawo. 4Kuchoka popo tidayenda ku nyanza mkukayambuka pamadzi na kutseri kwa Kupro, pafupi na nsuwo, thangwe chonzi chikhakuntha mwa malinkhuma. 5Nthawe ndizo tikhadayambuka nyanza kupitirira Kilikiya na Pamfiliya, tidafika pa Mura, muyi wa Lukiya. 6Pamwepo, kenturiyo adagumana chombo chapamadzi chakuchoka ku Alesandriyo chomwe chikhayenda kukatsama ku Italiya. Adatiikha ife momo.7Pomwe tidayandama pang'ono pang'ono kwa nsiku zizinji apo tichifika mwakubonerera kufupi na Knido apo chonzi chiribe kutibvuma pomwe kumbayendera njira yoyo, tidayandama kutewera mumphepete mwa Krete, mwakuyang'anizana na Salmone. 8Tidayandama kutsetsemba gombe mwakubonerera, ate tidabwera kumbuto inango yakuchemeriwa Pakucheza Pabwino, yomwe iri pafupi na muyi wa Laseya.9Tsapano tikhadatenga nthawe itali, nthawe ya kusala kudya kwa Ayuda ikhadapita pomwe, ndiye tsapano kukhali kwakugopsa kuyandama. Apo Paulo adawachenjeza iwo, 10achilewa, ''Wanthumwe, ndikuona kuti ulendo timfuna kunyamukabu mumdzakhala na kubzidzonga na kuluza kuzinji, na miyoyo yathu kubodzi.'' 11Soma kenturiyo adakhulupirira kwene_kwene wa tsigiro na mwenekachiro ngalawa kusiyana na bzinthu ndibzo Paulo adasewera,12Thangwea kuti pagombepo pakhathemera lini kugona nthawe yakujejera, azinji wakuyandama pamadzi adalangiziwa kuchoka popo, apo pinangopense tikhathemera kukafika pa muyi wa Foinika, kukagona nthawe yakujejerayo koko. Foinika, ni doko laku Krere, kunyang'ana kumwera chakumaulo kwache na kumpoto chakumaulo kwache . 13Nthawe ndizo chonzi chakumwera chidayamba kukuntha pang'ono pang'ono, wakuyandama pamadziwo adakumbuka kuti agumana nzibzo akhafuna. Apo adafunya chakumangiririra chombo achiyandama kuyenda ku Krete, kufupi na gombe.14Soma patamala nthawe yakuchepa chonzi champhamvu chakusanganiza na mvula, chakuchemeriwa Eurokulo, chidayamba kumenya kuchokera pansuwapo. 15Pomwe chombo chidaphatiwa na chonzi cha mvulacho apo chingadakwanisa lini kufamba pomwe mchonzimo, tidagonjesewa na chonzicho tichigwinyiwa nacho. 16Tidayandama kutseri kwa nsuwa ing'ono ya Kauda, apo mwa kubonerera tidakwanisa kumangisa chiyandamiso cha mwadiyayo.17Pomwe adakwiza chiyandamisi cha mwadiyayo mdzaulu, adaphatisa basa bzingwe bzache kukulunga mwadiyayo. Iwo akhana mantha kuti anigunsa mchenga wa pa Surti, ndiye adakotamisa chakumangirira pa nyanza achigwinyika kutsogolo. 18Tidafamba mu kukuntha kwakunyanya kwa chonzicho mwakuti mangwana yache adayamba kupunguza mkutaya mitolo.19Pansiku yachitatu wakupakirawo adataya bzipangizo bza chombocho na manja yawo. 20Nthawe ndizo dzuwa liribe kutitoyera kwa nsiku zizinji, apo chonzicho chikukuntha basi paife, chidikiriro chomwe tikadapulumusiwa nacho chidatayika.21Pomwe adakhala nthawe itali seye mkudya chinthu, Paulo adaima pakati pa wakupakirawo achiti, ''Wanthumwe, mungadanditetekera, tingadakhala tiribe ku Krete kule, mphsino tiribe kudzongeka na kuluza tenepa. 22Tsapano ndikukukumbirani mulimbike mtima, pala kuti nampodi pakhale kutayika miyoyo pakati panu, soma kuchikhala kuluzika mwadiyayu.23Thangwe usikubu mngero wa Mulungu omwe ndiri mmanja mwache, omwenso nimbamunamata ine---mngero wache adaima pambali pangu 24achilewa, 'Nampodi kubva mantha, Paulo. Ungaima pamaso pa Kaisara, apo ona, Mulungu mwa kukoma mtima kwache wakupasa wensene ndiwo ukufamba nawo m'wadiyawa.' 25Tsono limbikani mtima, amunamwe! Thangwe nimbakhulupirira Mulungu kuti bzimdzachitika ninga ndimo adandiuzira ine. 26Soma tinitayika pa nsuwa inango.''27Pomwe usiku bwa khumi na bunayi budafika, pomwe tidagwinyikira kwinango na kwinango mu Nyanza ya Adriya, tiri pafupi pakati patsiku wakupakirawo adakumbuka kuti afendera ku gombe. 28Adatenga bzakupimira mmadzi achiona miyezo makumi mawiri; patapita kanthawe pang'ono, adatenga pomwe bzakupimira bzinango achiona miyezo khumi na michanu. 29Akhana thupo kuti tingagunse mathanthwe, ndiye adatereza bzakukolowekera bzinayi kuchoka ku mwadiya achipempherera kuti machibese mbayafike kamangu.30Wakupakirawo akhapsaga njira yakuthawira mwadiyamo apo zjai akhadatereza mnyanza bzakuyandamisa mwadiya, achinamizira kuthusa bzakukolowekera kuchoka kumwadiya. 31Soma Paulo adalewa kuna kenturiyo na kuna achikunda, ''Pokhapokha wanthu awa akhale basi mmwadiya muno, mungapulumuke lini.'' 32Kinangoka achikunda adagwata bzingwe bza mwadiyayo achiuleka kuyandama.33Pomwe manyika yakhafendera, Paulo adawadandaulira kudya chakudya. Iye adalewa, ''Lero ni nsiku yakhumi na chinayi yomwe mwabzinyang'anira apo mwakhala seye mkudya chinthu---mulibe kudya chinthu chirichense. 34Apo ndikukukumbirani kugawana chakudya, thangwe mpsakufunikira pala mukhale na moyo. Nakuti palibe m'bodzi waimwe ndiye amnzataya tsisi kuchoka mumsolo mwache.'' 35Pomwe iye adasewera bzobzi, adatenga mkate achitenda Mulungu aliyense akuona. Kinangoka adanyema mkateyo achiyamba kudya.36Kinangoka wensene adalimbikisika apo achidya pomwe chakudya. 37Tikhalipo miyoyo 276 mmwadiyamo. 38Pomwe iwo adadya mwakukwana, adapepusa mwadiyayo nakuchita kuthusa tirigu mnyanza.39Pomwe kudachena, alibe kuzindikira mbutoyo, soma adaona gombe likhana mbuto yakusenzekera, apo adakambirana penu angadafambisa mwadiyayo popo. 40Apo iwo adagwata bzakumangira achibzisiya mnyanza. Panthawe ibodzibodziyo adathethesa tsigiro achikwiza chinguwo mdzaulu pala chonzi; achiyendera mbali za kugombe lakusenzekera. 41Soma mwadiyayo udakhuya mudwi wamchenga uchitcherera. Chakunyansi kwache chidakhuya chichitazika kugwinyika, ku makaliro kudapseka na mphamvu ya kugwedera kwa madzi.42Nzeru ya achikunda ikhali yakupha wamkaoko wensene pala kuti nampodi awoneke winango waiwo kuthawa. 43Soma Kenturiyo akhafuna kupulumusa Paulo, apo iye adawaletsa kukumbuka kumweko; apo adauza omwe angadakwanisa kuntchayira kuti ayambe kumogere kunja akafike kunja. 44Kinangoka amuna winangowo abwere pambuyo, winango pa matabwa, winango pa bzinthu bzinango bza mmwadiyamo. Bzidachitika tenepoyo letu ate tensene kuponda kunja bwino bwino.
281Pomwe tidapulumuka bwino bwino, tidadziwa tsapano kuti nsuwayo ikhachemeriwa Malita. 2Wanthu wa popo alibe kutipa chifundo chabwino chokha, soma adaphatiza moto achititambira ife tensene thangwera mvula yakusaya kulekeza na kujejera.3Soma pomwe Paulo adagwezeka mtolo wankhuni achiziikha pamoto, nyoka ya bvumbwe idabula thangwera kupsa ichitsedengera kuboko lache. 4Pomwe wenekachiro popo adaona chilombocho kutsedengera kuboko lachero, adati kuna winango na mwayache, ''Munthu umweyu ngwakupha omwe wapulumusiwa mnyanza; chilungamo chikumunesa lini kuti akhale namoyo pomwe.''5Soma adakutumulira chilombocho pamoto seye mkulumiwa. 6Iwo akhadikhirira iye kugwera ayai mwachidzidzi kugwa pansi kufa. Soma pomwe adamunyang'anisa nthawe itali mkuona kuti palibe chakuchitika kuna iye, adachinja maganizo yawo achilewa kuti pinango iye akhali ka mulungu.7Tsapano pafupipo pakhana minda ya mkulu wapansuwapo, munthu wakuchemeriwa Popliyo. Iye adatitambira achitichezesa nsiku zitatu. 8Bzidatenepo kuti babache wa Pupliyo akhadagona kuphatiwa na manungo na kamwazi. Pomwe Paulo adayenda kuna iye, adapemba, kubzatika manja paiye, achimulimbisa. 9Bzitachitika ibzi, wanthu wensene pansuwapo omwe akhadwala adabwerambo achidzalimbisiwa. 10Wanthu adatilemekeza na ulemu buzinji. Pomwe tikhakonzekera kuyandama pa mwadiya, adatipa ndibzo tikhafuna.11Patamala miyezi mitatu tidanyamuka na mmwadiya omwe ukhadakhala mainza yense pansuwapo, mwadiya waku Alesandriya, wakunemba ''wana wa pamphase'' ninga chilatizo chache chakunembiwa padzaulu. 12Titafika pa muyi wa Surakusa, tidakhala popo nsiku zitatu.13Titachoka popo tidanyamuka na mwadiya tichikafika pa muyi wa Regio. Itamala nsiku ibodzi chidayambika chonzi cha mwera, apo kwa nsiku ziwiri tidafika pa muyi wa Potiyolo. 14Pamwepo tidagumana abale tichiumiriziwa kukhala nawo kwa nsiku zinomwe. Mtenepoyo letu ndimo tidafikira ku Roma. 15Kuchoka popo abalewo atamala kubva bza ife, adabwera kudzagumana nafe ku Mbuto ya Apiyo na ku Nyumba za alendo Zitatu. Pomwe Paulo adaona abalewo, adatenda Mulungu achilimbika mtima.16Pomwe tidapita mu Roma, Paulo adabvumiziwa kukhala yekha na mchikunda m'bodzi wakumulindira iye. 17Kinangoka bzidati kuti patamala nsiku zitatu Paulo adachemera pabodzi wale omwe akhali akulu pakati pa Ayuda. Pomwe iwo adabwera pabodzi, iye adati kuna iwo, ''Abale, napo ndiribe kuchita chakuipa kuna wanthu wamtemo wa abereki wathu, ndidaperekiwa ninga wakumangiwa kuchoka ku Yerusalemu kuyenda mmanja mwa Aroma. 18Atandibvunza bvunza, akhadafuna kunditsudzula, thangwe pakhalibe thangwe lakuphiwira mmulandu wanguyo.19Soma pomwe Ayuda adawagaza maganizo yawoyo, ndidaumiriziwa kukakachali kuna Kaisara, napo kuti bzili lini ninga kuti ndikhakachaliri wadzinza wangu. 20Na thangwe limweri, tsono, ndakuchemerani kuti ndikuoneni na kulewalewa namwe, nakuti ni thangwera la chidikiriro cha Isaraeri kuti ndabvala njema izi.''21Kinangoko iwo adati kuna iye, ''Tiribe kutambira masamba kuchoka ku Yedeya yakuguma imwepo, ayaimbo m'bale wina kubweresa mtumi ayai kulewa bzakuipa bza imwepo. 22Soma ndikufuna kubva kuchoka kuna imwe kuti mukukiumbuka tani bza mpambukoyu, thangwe tikudziwa kuti bzidaseweriwa bzakuipa kulikwense.''23Pomwe iwo adakhazikisa nsiku ya iye, wanthu azinji adabwera pakhakhala iyepo. Adapereka nkhaniyo kuna iwo, achichitira umboni bza ufumu bwa Mulungu. Adayezera kuwanyengerera bza Yesu, kuchoka kuchitongi cha Mose na cha aneneri kubodzi, kuchoka machibese ate maulo. 24Winango adakopeka na bzinthu ndibzo bzida seweriwabzo, pomwe winango alibe kukhulupirira basi.25Pomwe alibe kuphatizana wina na mwayache, adabalalikana pomwe Paulo adasewera fala libodzi iri: ''Mzimu Wakuchena udasewera kudzera mwa Yesaya mneneri kuuza abereki wanu. 26Iye adalewa, 'Ndoko kuna wanthu awa ukawauze, ''Kubva mumdzabva, soma mumdzabvesesa lini; kuona, mumdzaona, soma mumdzadziwa lini.27Thangwe mtima wa wanthu awa wafa, na makutu yawo yambabva lini, apo aphophoma maso yawo. Pinango angambaone na maso yawo, na kumbabva na makutu yawo, na kumbabvesesa na mtima wawo mkutembenuka pomwe, apo nimdzawalimbisa iwo.'''28Mthangwerache, mudziwe kuti chipulumuso cha Mulungu chatumiziwa kuna Wachikunja, apo iwo amdzatetekera.'' 29Paulo adalewa mafala yamweya, Ayuda wale adachoka alikugazana kwene_kwene30Paulo adakhala magole pomwe mawiri mnyumba yache yakulogali yekha, apo akhatambira wensene ndiwo akhambabwera kuna iye. 31Iye akhalalikira ufumu bwa Mulungu achimbapfunzisa bzinthu bza Mbuya Yesu Mkhirisitu na kulimbika mtima kwensene mwakusaya kuphingiziwa.

Aloma

11Paulo, mtumiki wache wa Yesu Mkhilistu, wakuchemeriwa kukhala ntumwi na kupambuliwa thangwera mafala yadidi ya Mulungu, 2yomwe iye adayasewera kudzera mwa aneneri wache mmalemba ya Mulungu, 3yakulewa bza Mwana wache omwe akhali wa mbewu ya Davite ninga kuthupi.4Kudzera mwa Mzimu wakuchena omwe adatsimikiziwa na mphamvu kuti adzakhala Mwana wa Mulungu pakumuka kwache kwa wa kufa, Yesu Khilisitu Mbuya wathu. 5Kudzera kuna iye ife tidatambila mwayi na utumiki bwa kuchemera wanthu kuchoka pakati pa madzinza yense, kukabvera dzina lache. 6Pakati pa madzinza yoya, imwe mwachemeriwambo kudzera mwa Yesu Mkhilisitu.7Kuna wense waku Roma omwe ndiwo ngwakukondewa na Mulungu na kuchemeliwa kukhala wanthu wache wakuchena: Chifundo na mtendere kuna imwe kuchokera kuna Mulungu Baba wathu na Mbuya Yesu Mkhilisitu.8Chakutoma, ine ndikutenda Mulungu wangu kudzera kuna Yesu Khilisitu pala imwe mwense, thangwe chikhulupiliro chanu chikusewerewa dziko lense lapansi. 9Mulungu ni mboni yangu, omwe ine nimbamutumikila na mtima wangu pa kulalikila mafala ya Mwana wache, pa nthawe zense nimbakugumirani imwe. 10Ine nthawe zense nimbakumbila m'mapembo yangu kuti mwa njira iriyense ndikapambane pakumaliza tsapano na chifuniro cha Mulungu.11Nakuti ine ndikukhumbira kukuonani imwepo, kuti ndikupenimbo bzithu bzabwino bza uzimu, kuti bzikupaseni mphamvu imwepo. 12Ibzi ndibzo, ndikulewa kuna imwe kuti bzikulimbikiseni, kudzera mchikhulupililo cha winango na mwanzache, chaimwe na ine.13Tsono ine ndikufuna lini kuti mukhale neye kudziwa, abale wangu, ine nthawe zizinji ndikhafuna kuti ndibwere kuna imwepo (soma ndakhala ndikutazira ateye nsiku zino), pala kuti ndikhale pomwe na bzipaso pakati panu, ninga ndimo bzikhalili pakati pa wa Wachikunja winango. 14Inepano ndine wakungingimiziwa kuna Ahereni pabodzi na wa kunja, pabodzi pomwe kuna wanzeru na wakupusa. 15Tsono, ninga ine, ndine wakukonzeka kuti ndilalikile mafala kuna imwe naiwo omwe aliku Roma.16Thangwe ine nimbachita lini manyazi na mafala ya Mulungu, nakuti ni mphamvu ya Mulungu na chipulumuso kuna wense omwe ambakhulupilila, chakutoma kuna Ayuda pabodzi na Ahelene. 17Nakuti mwa iyo chilungamo cha Mulungu chachikhulupililo chabzilatiza kuchoka ku chikhulupililo kuyenda ku chikhulupililo, ninga kudanembiwa, ''Anyakulungama adzakhala na moyo na chikhulupililo.''18Thangwe ukali bwa Mulungu buli kuoneka kuchokera kudzaulu kugazana na wanthu wense wakusaya kunamata omwe kudzera mkusaya kulungama ambaletsa chikhulupililo. 19Ili nithangwe lakuti ndicho chimbadziwika cha Mulungu chimbawoneka kuna iwo. Nakuti Mulungu waabvunikira iwo.20Kuyambira chilengedwere cha dziko la pansi, bzinthu bzakusaya kuoneka, bzawoneka bwino na mphamvu yache ya chilengedwe chache, poti bzidadziwika kuchokera ku bzinthu bzomwe dzidakonziwa pamwepo. bzomwe iwo angakwanise lini kulamba. 21Ili ni thangwe lache, napo kuti iwo ambadziwa bza Mulungu, alibe kumulemekeza Mulunguyo, ayai ku kumutendambo. M'malo mwache, iwo adamunyoza m'mitima mwawo, apo mitima yawo yapezpeiziyo idapsipiziwa.22Iwo akhabzitenga ninga wa nzeru, soma asanduka wakupusa. 23Iwo ambasinthanisa ulemelero bwa Mulungu wakusaya kufa na bzifanizo bzakukonziwa kuti bzioneke ninga munthu omwe ambafa, bza mbalame, na bzinyama bza minyendo minayi, na bzinthu bzakukwawa.24Thanngwe lache Mulungu adawapeleka iwo kuna bzidyokodyoko bza bzakuipa bza mmitima mwawo, bzakunyansa bza chigololo kunyazisa mathupi yawo winango na mwayache. 25Ndiwowo adasinthanisa bza chadidi bza Mulungu na gunkha, kunamatira na kutumikila bzinthu bza kulengewa kusiya Mulengi, omwe ambatendiwa nthawe zense. Ameni.26Thangwera ibzi , Mulungu adawapereka iwo kuna bzidyokodyoko bzakuchitisa manyazi, napo akazi wawo adasinthanisa kachitilo kachibaliwile kachikhala ninga machitilo inango yachikhalidwe. 27Chibodzibodzi pomwe , amuna adaleka machitiwe yachibaliwe ya chikwati na akazi ndipo ambafunana winango na mwayache. Awa akhali amuna ndiwo adachita bzakusaya manyazi na amuna kutambira mwa iwo okha chilango ndicho akhathemera kuphonya kwawo.28Pomwepo iwowo alibe kuwona kuti mkwakufunika kukoya chidziwiso cha Mulungu, iye adawapeleka iwowo kumalingiliro yakugonyoka, kuti achite bzinthu bzomwe bzakubvumizika lini kuchitiwa.29Iwo mbakudzaliwa na mtundu uliwense wa chikhalidwe chakuipa, bzakuipisisa, umbombo, na dumbo. Iwo mbakudzala na nsanje, kupha, ndeu, chinyengo na kukhumba bwakuipa. Iwo mbamagunkha, 30watsinjililo, wakuzondana na Mulungu, achipongwe, wakubzikuza na kubzithusa, iwo ambagumana njira yakuchitila bzakuipa; iwo ambabva lini bzakulewa abereki wawo. 31Iwo mbakusaya nzeru, wakusaya chikhulupiro, wakusaya kukhudziwa mumoyo na wakusaya nsisi.32Iwo ambadziwa chiyeluzo chadidi cha Mulungu, kuti iwo wakuchita bzinthu bzimwebzo akuthemera kufa. Soma ambatondo kupitilila tenepoyo kuchita bzinthu bzimwebzi, napo pomwe ambatawiliza awo ndiwo ambachita bzimwebzi,
21Thangwe lache ndiwe wakusaya chilungamo, munthu iwe, iwe wakuyeluza, poti bzinthu bzomwe iwe ukuyeruza munthu mwanzako, umbabzigaza wekha. Nakuti pomwe iwe ukuyeluza chitambo bzinthu bzomwebzo. 2Soma ife timbadziwa kuti chiyeruzo cha Mulungu mcha iwo wachilungamo pamene iwo ambagaza bzinthu bzomwe iwo ambachita.3Tsono kumbuka ibzi, munthu iwe, iwe omwe umbayeluza iwo wakuchita bzinthu bzomwebzi terepo iwe umbachitambo bzomwebzo. Iwepo udzapulumuka pa chiyeruzo cha Mulungu? 4Ayai ukukumbuka bzakuchepa bza vida ya ubwino bzache, kugwesa mtima kwache, na kupilila kwache? Apa umbadziwa kuti kukoma mtima kwache kumbatitsogolera iwepo ku kulapa?5Tsono nakuuma mtima kwako na kusaya kulapa mtima ukumbabzigwezekera wekha ukali pa nsiku ya ukali, nakuti, pa nsiku ya bvumbuluso la chiyeruzo Mulungu. 6Iye amdzapereka malipiro kuna aliyense maninga na bzakuchita bzache; 7kuna iwo omwe malingana na chipiriro cha mabasa ya bwino na bzichito bzakuyang'ana ulemerelo, ulemu, nakusaya kudzongeka, iye amdzakupani moyo wakusaya kumala.8Tsono kuna iwo omwe ambanyang'ana bza iwo wenekechilo, na omwe anilamba bzachadidi mkumbatewera bzakuipisisa, mkukhala waukali na kugaka mtima kudzafikila. 9Mulungu adzamubvesa kuwawa namazunzo munthu ali yense omwe amchita bzakuipisisa, chakutoma kuna Ayuda kinangoko kuna Aheleni.10Soma ulemelero, ulemu ,na mtendere kuna aliyense omwe anchita bzabwino, pakutoma kuna M'yuda kinangoko kuna M'heleni. 11Kuti Mulungu alibe tsankho. 12Wense omwe ambaphonya seye kudziwa bzitongi amdzadzongewa soma neye na malamulo, apo wense omwe ambaphonya achidziwa bzitongi amdzayeluziwa na bzitongi.13Ni omwe lini ambabva mulamuyo omwe ali anyakulungama pa nkhope ya Mulungu, soma na iwo omwe ambabvela malamulo, omwe amdzalewedwa anyakulungama. 14Pomwe Wachikunja, omwe alibe malamulo, chibadwire ambachita bzinthu bza malamulo, ambafuna iwo ni bzakutonga kuna iwo okha, napo kuti iwo alibe bzitongi.15Na ibzi iwo ambabzionesera bzichito bza malamulo bzakunembiwa m'mitima mwao. Nachikumbumtima chawo chikuchitila pomwe umboni kuna iwo, Na malingalilo yawo yakugazana ayai kutawizana okha 16pa nsiku yomwe Mulungu amdzayeruza bzinsinsi bza wanthu wense, malingana na uthenga bwangu bwa bwinobu, kudzera mwa Yesu Mkhirisitu.17Soma penu iwe umbzithusa wekha kuti ndiwe mu Yuda mkudalila bzitongi na kubzithusa mwa Mulungu, 18uchidziwa bzakufuna bzache na kutawiliza bzinthu bzomwe bzakuposa thangwera kuti iwe udapfunzisiwa bza malamulo; 19napo penu iwe umbabzitsimikiza kuti iwepo wekha umbatsogolera azimola, kubvunika kuna wale omwe ali mumdima, 20nyakulangiza anyakusaya nzeru, mpfunzisi wa tuwana tung'ono tung'ono, iwe uchikhala wamalamulo uchiyadziwa bza chadidi, ibzi bzingadzonge tani njira yako ya ku moyo?21Iwe omwe umbapfunzisa winango, tani umbabzipfunzisa lini wekha? Iwe omwe umbalalika nampodi kuba, umbaba? 22Iwe omwe umbauza anzako nampodi kuchita uputa, umbachita uputa? Iwe omwe umbayipidwa na bzamafano, tani umbaba pomwe bza tchalitchi?23Iwe omwe umbabzithemba na malamulo, umbanyazisa Mulungu na kusaya kubvera malamulo? 24Nakuti ''dzina la Mulungu likuchitisiwa manyazi pakati pa Wachikunja thangwela imwe'' malingana na momwe bzidanembelewa.25Nakuti mgwatiwe umbakhala wadidi kuna iwe penu iwepo ukukoya malamulo, penu iwepo ndiwe wakubvera lini malamulo, iwepo mgwatiwe wako umkhala ninga ulibe mgwatiwe. 26Penu, munthu, wakusaya kugwatiwa akukoya malamulo, kusaya kugwatiwa kwacheko kungatengiwe lini ningati kugwatiwa? 27Iye ndiye alibe kugwatiwa chibadwire soma ambabvera malamulo iye amdzakugaza lini iwe, penu iye wakwanilisa lamulo? Ili ni thangwera kuti imwe muna chitongi chakuchita kunembiwa na mgwatiwe, chensecho ndimwe wakuphonyera chitongi!28Myuda chayiyeyiye ni omwe lini angawoneke ninga Myuda pankhope za wanthu; apo mgwatiwe chayiyeyiye ni omwe lini ungachitike mthupi pa nkhope za wanthu. 29Soma munthu omwe ni Myuda penu iye ali telepai mu mtima apo mgwatiwe uli mgwatiwe wa mu mtima, mwa mzimu, sikuti wakunembewa. Kutenda kwa munthu umweyu kumbachokera lini kuna wanthu soma kuchokera kuna Mulungu.
31Tsono pana phindulanyi pakukhala Myuda? Apo phindu lakugwatiwa mchiani? 2Kodi mpsikulu mu njira zense? mu njira zense. Chakutoma, Ayuda adapasiwa mafala kuchoka kuna Mulungu.3Tsono tani achikhala Ayuda winango alibe chikhulupililo? kodi kusaya kukhulupirira kwaoko kumkhala kwakusaya basa ku chikhulupiriro cha Mulungu? 4Bzingakhale lini telepoyo. M'malo mwache, mulekeni Mulungu akhale wachadidi, napo munthu aliyense ngwakunama. Ninga ndimo kudanembiwira, ''Kuti imwe mukayezeziwe ninga wakulungama na mafala yanu, kuti imwe mukhale wakupambana pomwe chiyeruzo chikubwera.''5Tsono penu kusaya kulungama kwathu kuniwonesera kulungama kuna Mulungu, ife tingalewe chiyani? Apa Ife tingalewe kuti Mulungu ngwakuphonya kubweresa chilango pa ife? (Apa ndasewera ninga munthu.) 6Bzingakhale lini telepoyo! Tsono Mulungu adzayeruza tani dziko la pansi?7Tsono penu kunama kwangu kumthumizira chilungamo kuna ulemelero bwa Mulungu, thangweranyi ine niyeluziwa ninga nyakuphonya? 8Thangweranyi neye kulewa, tsono ife tinilewa bzakuipa, kuti bzabwino bzikalewiwe, ''Tilekeni ife tichite bzakuipa, kuti bzabwino bzibwere''? Kulanga kwawo mkwachadidi.9Mchiyani tsono? Apa tikubzigaza tekha? Neye terepoyo. Thangwera tidawagaza kale wense Ayuda na Ahelene, wense pabodzi, pakukhala pansi pa bzakuipa.10Ibzi bzili ninga momwe bzidanembiwira: ''Palibe wakulungama, neye m'bodzi;11palibe m'bodzi ndiye ambadziwa; palibe m'bodzi omwe ndiye ambapsaga Mulungu. 12Iwo wense anyang'ana kumbali; wense pabodzi akhala ninga wakusaya basa. Palibe neye m'bodzi omwe ambachita bzabwino, neye, neye na m'bodzi.''13''Ngololo zawo zakufungula ninga manda. Lilime lawo ndakunama. Ndulu ya nyoka ili m'milomo yawo.'' 14''Mkamwa mwawo mudadzala na bzakutembelera na bzakuwawa.''15''Nzayo zawo zikufulumiza kuchosa mulopa. 16Kudzonga na kusaya kuli pa njira zawo. 17Wanthu omwewa njira ya ufulu ambayidziwa lini.'' 18''Palibe kugopa Mulungu pa nkhope zawo.''19Tsapano ife tikudziwa bzense bomwe lamulo limbalewa, limbasewera kuna omwe ali pansi pa lamulo, kuti mulomo uliwense usaye chakusewera, nakuti dziko lense likagaziwe na Mulungu. 20Nakuti palibe munthu amdzadziwika na mabasa ya lamulo pa maso pache. Thangwera kudzera mu lamulo ndiye kumbadziwisa chakuipa.21Soma kupambula chilamulo chilungamo cha Mulungu chawonekera. Chomwe malamulo na aneneri achitira umboni_ 22chilungamo ichi chakuchoka kuna Mulungu chimbabwela kudzela na mchikhulupilo mwa Yesu Khristu kuna aliyenseyo omwe amkhulupira. Naku telepoyo palibe kusiyana,23poti wense adaphonya nkupelewera pa ulemelelo bwa Mulungu, 24apo iwo adayesewa wakulungama kwa fovolo na mwayi wache kudzera kuna matsudzuliwe ya mwa Mkhiristu Yesu.25Nakuti Mulungu adapereka Mkhiristu Yesu akhale chakutetezera mwa kukhulupila mu mulopa wache. Iye adapeleka Mkhiristu kuwonesa chilungamo chache, thangwera kusaya kukumbuka bzakuphonyeka bza m'mambuyo 26Mu kukhosoma kwache. Kuwonesa chilungamo chache pa nthawe ino, kuti iye akhale nyakulungama na kumuyesa iye omwe ana chikhulupiro mwa Yesu.27Kuli kuponi tsono kubzithusako? Apa kwachosewa. Nalamulo la moda uponi? Na mabasa? Neye, soma kudzera na lamulo lachikhulupiro. 28Ife tinimaliza nakuti munthu ambadziwika na chikhulupiro chakusaya basa la lamulo.29Ayai Mulungu ni Mulungu wa Ayuda okha? Mesa iye ni Mulungu pomwe wa Wachikunja inango? Inde, ngwawo pomwe Wachikunjawo. 30Penu, chadidi, Mulungu ni m'bodzi, iye amdziwika na m'gwatiwe na chikhulupiro, na kusaya m'gwatiwe kudzera ku chikhulupiro.31Apa ifepano tikuchepesa mphamvu lamulo kudzera mchikhulupilo? Niterepoyo lini! m'malo mwache, ife timbakoye lamulo.
41Mchianimbo tsono ndicho timdzalewa kuti Aburahamu, kholo lathu ninga kuthupi, adachigumana? 2Apa penu Aburahamu adayezewa wakulungama na mabasa, iye akhana thangwe la kuchitira madumwa, soma sikuti pamaso pa Mulungu. 3Tsono mafala ya Mulungu yambalewa chiyani? ''Aburahamu adakhulupira Mulungu, apo bzidalewengiwa kuna iye ninga wakulungama.''4Tsapano kuna ndiye ambaphata basa, malipilo yache yambalewengiwa lini ninga mpfupo, soma bzichikhala bzache bzache angadatambira. 5Soma kuna ule wakusaya kuphata basa soma mmalo mwache ambakhulupirira mwa wakusaya umulungu kuti ngwa lazau, chikhulupiriro chache chimbalewengiwa kuti ngwachilungamo.6Davite akulewa pomwe bza kudala kuna munthu ule omwe Mulungu animulewengera chilungamo neye kuti kuchokera kubasa. 7Iye adalewa, ''Wakudala ni wale omwe bzakuipa bzawo bzakhululukiwa, na omwe bzakuphonya bzao bzalekereriwa, na omwe bzakuphonya bzao bzampsinkhika 8Ngwakudala munthu omwe bzakuphonya bzache Mbuya ambzilewengera lini pomwe.''9Tsono apa madalitso yomweya yali kuna anyakugwatiwa wokha, ayayi na anyakusaya kugwatiwa kubodzi? Ife pano tikulewa, ''Chikhulupililo cha Abulahamu chidalewengiwa ninga chakulungama.'' 10Tsono chidalewengiwa tani kuna iye? Iye akhadagwatiwa kale pinango akhanati kugwatiwa? Neye kuti akhadagwatiwa, soma akhanati kugwatiwa!11Abulahamu adatambira mgwatiwe ninga chizindikilo na chitsimikizo cha chilungamo ndicho iye akhanacho pomwe iye akhanati kugwatiwa. Chakulinga chikhali kumukonza iye kuti akhale baba wa wense omwe iwo akhulupila neye penu alibe kugwatiwa, soma iye ana chikhulupilo adzamulewengera kuna iwo. 12Iye ni baba wa anyakugwatiwa neye kuti adagwatiwa kokha soma ndiye anifamba mu nzayo za chikhulupilo chomwe babathu Abulahamu akhanacho iye akanati kugwatiwa.13Tsono pangano la Abulahamu na azukulu wache lakuti amdzatambila dziko lapansi lilibe kudza na malamulo soma kudza na chilungamo cha chikhulupilo. 14Tsono awo ndiye akhala na moyo mwa malamulo na wakupita m'mbuto, chikulupilo chilibe phindu, napo pangano ndakusaya basa. 15Nakuti malamulo yambabweresa chilango, soma pomwe palibe lamulo, palibe kuphonya.16Na thangwe limweri pangano limbabwera na chikhulupilo , terepo likhale na mwayi nakudziwika kuna azukulu wache wense_neye kuti wale okha omwe ana chikhulupililo cha Abulahamu. 17ninga ndimo kudanembedwera, ''Iye ni baba wa ife tense, ninga momwe bzidanembiwa, ''Ine ndakusankha iwe kukhala baba wa madzinza yensene.'' Abulaham akhali pa maso pa iye omwe akhamukhulupilila, ibzi ndibzo, Mulungu niye ambapasa moyo kuna wakufa achichemera bzinthu bzomwe palibe bzichikhala ninga bzilipo.18Mchikhulupililo iye adakhulupirira bzakusaya kudikhilirika, kuti iye akhale baba wa adzinza azinji, ninga momwe bzidalewidwa, ''Mbewu yako imdzakhala terepoyo.'' 19Kusaya kuofoka mchikhulupilo, iye thupi lache likhale ninga la kufa (thangwe iye amdzakhala magole ninga dzana libodzi), na kufa kwa chibaliro ya Sala.20Soma thangwera pangano la Mulungu, Aburahamu alibe kuchedwa mchikhulupiriro. M'malo mwache, iye adalimbikisika na chikhulupiro achipereka ulemu kuna Mulungu. 21Iye adakhulupilika pa bzomwe adapangana naye, apo iye adakwanisa kubzichita. 22Thangwera bzobzi ''chidalewengiwa kuna iye ninga chilungamo.''23Soma mafala ''yomwe yadalewengiwa kuna iye'' yalibe kunembiwa kuna iye yekha. 24Ayo yadanembiwa pala ife pomwe, yali kulewengiwa kuna tense omwe timkhulupila mwa iye omwe adalamusa Mbuya wathu Yesu kuchoka kuna wakufa. 25Iye ni amene adapelekewa thangwera bzakuphonya bzathu napo adamukisiwa kuti ife tikhale wakulungama.
51Nakuti tikutengiwa wakulungama thangwera chikhulupiriro, tina ufulu mwa Mulungu kudzera mwa Mbuya Yesu Mkhirisitu. 2Kudzera mwa iye tina mwayi wathu pomwe mchifundo ndicho taima, apo tikusamwira mchikhulupiriro cha ulemerero bwa Mulungu.3Mpsimwebzi lini bzokha, soma timkomedwa pomwe m'mazunzo. Nakudziwa kuti ife chizunzo chinchita chipiliro na chipiliro chinchita chizerewezi. 4Na chizerewezi chinchita chidikhiriro, na chidikhiriro, 5chikhulupiriro chimbachitisa lini manyazi thangwe chikondi cha Mulungu chatsanuliwa mmitima mwathu kudzera mwa Mzimu Wakuchena, omwe waperekiwa kuna ife..6Nakuti pomwe tikhali chikhalire wakulefuka, pa nthawe yache ya Mkhiristu adawafera wakusaya kupemba. 7Nakuti mpsakunesa wina kufera munthu wakulungama, napo pinango wina angafere munthu wabwino.8Soma Mulungu amtsimikiza kuna ife chikondi chache cha iye yekha, telepoyo kuti pakukhala ife anyakuipa, Mkhilistu adatifera ife. 9Soma tsono, tidayesewa wakulungama na mulopa wache, nakuti makamaka, timdzapulumuka mu ukali bwa Mulungu bwa iyeyo.10Nakuti penu, pakukhala ife anyakuwengiwa wache, tidabveranisiwa na Mulungu mwa imfa ya Mwana wache, makamaka, pomwe ife tidabveranisiwa, timdzapulumuka na moyo wache. 11Tsono mtelepoyo lini bzokha, soma ife tinikomedwa na Mulungu mwa Mbuya wathu Yesu Mkhilistu, tinikomedwa naye tsapano na chibveraniso.12Thangwerache, ninga uchimo budapita m'dziko lapansi, na munthu m'bodzi na imfa na uchimo. Telepoyo imfa idafikira wanthu wense, thangwe lakuti wense adaphonya. 13Nakuti kufikira nthwe ya lamulo, uchimo bukhali padziko la pansi, soma bulibe kulewengiwa pakusaya lamulo.14Pabzensenebzi, imfa idatandika mphasa kuyambira pa Adamu kufikira pa Mose, neye penu iwo omwe alibe kuphonya ninga maphonyedwe ya Adamu, ndiye chakuyezezera cha iye nyakubwerayo. 15Soma mpfupo ya fovolo imbandendemera lini na bzakuphonya. Nakuti penu azinji adafa thangwera kuphonya kwa m'bodziyo, makamaka pomwe chisomo cha Mulungu na mphatso ya fovolo yakuchokera kwa munthuyo, Yesu Mkhilistu, bzidawandira wanthu azinji!16Thangwe mpfupo ili lini ninga chakudza na chakuphonya cha munthuyo. Chiyeruzo chidatewera chakuphonya chibodzi kudzera mchitsimulo, soma mpfupo idadza kutewera bzakuphonya bzizinji ichidza na chilungamo. 17Thangwe penu, na mphumbza za ule, imfa idatonga kudzera muna iye, mtani tsono kuna iwo ndiwo amdzatambira chifundo chikulutsa apo mpfupo yakulungama ikutenga mbuto mmoyo kudzera mwa iye, Yesu Mkhirisitu.18Ndiye tsono, ninga kuphonya kabodzi kudadza na chitsimulo cha wanthu wense, nitenepoyo pomwe chilungamizo chibodzi chidadza chilungamo chamoyo kuna wanthu wense. 19Nakuti ninga nakusaya kubvera kwa munthu m'bodzi azinji adasanduka wakuphonya, tenepoyo pomwe nakubvera kwa munthu m'bodzi azinji adayesiwa wakulungama.20Tsono lamulo lidabwerakudzathimizira bzakuphonyeka. Tsono pomwe kuphonya kudawanda, chisomo chidanyanyambo kuwanda. 21Ibzi bzidachitika pala, kuti kuphonya kudachika ufumu pa imfa, tenepoyo chisomo chikachite ufumu pa chilungamo kufikira moyo wakusaya kumala mwa Yesu Mkhiristu Mbuya wanthu.
61Tidzalewa chiyani pomwe? Tinichita bzakuphonya basi kuti chisomo chiwande? 2Nampodi kuterepoyo. Ife omwe ndife wakufa mu bzakuphonya, timdzakhala tani chikhalire momwemo? 3Mumbadziwa lini kuti ife tense omwe tidabatiziwa na Mkhiristu Yesu tidabatiziwa mu imfa yache?4Tidafuchiliwa mthenje, pabodzi na iye na ubatizo kudzera mu imfa. Kuti ninga Mkhirisitu adalamusiwa kuna wakufa na ulemelero bwa Baba, telepoyo ife pomwe tifambe na moyo watsapano. 5Nakuti penu ife timkhala wakuphatanidziwa na iye mchilinganiro cha imfa yache, telepoyo timdzakhala pomwe mchilinganilo cha kulamuka kwache.6Tikudziwa ichi, umunthu bwathu bwakale mudamanikiwa pabodzi na iye kuti thupi lakuphonyalo likadzongewe. Kuti ife nampodi tikhale anyabasa wa chakuipa. 7Nakuti iye amene adafa adamasuliwa ku chakuphonya.8Tsono penu ife tidafa na Mkhilistu, tikukhulupilira kuti timdzakhala pomwe na moyo na iye. 9Nakuti tikudziwa kuti Mkhilistu adalamusiwa kuna wakufa, amdzafa lini pomwe ; imfa idzakhala lini pomwe na ufumu pa iye.10Nakuti pakufa iye, adafa na kuphonya kabodzi kuna wanthu wense, Tsono, pakukhala iye na moyo, adakhala wamoyo kuna Mulungu. 11Nakutelepoyo, imwepo mubzilewengere imwe mwekha wakufa mu uchimo, soma wamoyo kuna Mulungu mwa Mkhiristu Yesu. .12Thangwe lache nampodi kumbabvuma bzakuphonya kuchita ufumu pathupi lanu la imfa kubvera bzakufuna bzache . 13Tsono nampodi kupereka bziwalo bzanu mu bzakuphonya, bzikhale bzida bzakusaya kulungama. Soma mubzipereke imwe mwekha kuna Mulungu ninga wamoyo adachoka mwa wakufa, na bziwalo bzanu kuna Mulungu bzikhale bzida bza chilungamo. 14Nampodi kubvuma bzakuphonya bzichite ufumu pa imwe. Nakuti muli lini walamulo, soma wachisomo.15Chinango nchiyani? Timbaphonya thangwe tili lini pansi pa lamulo, soma pa chisomo? Nampodi kuterepoyo. 16Mumbadziwa lini kuti mungabzionesera mwekha kuti ndimwe akapolo, ndimwe kapolo wa iye omwe mumbamubverayo? Ndimwe akapolo wa chakuphonya, chomwe chimbatsogolera ku imfa, ayai akapolo ku chakubvera, chomwe chimbatsogolera ku chilungamo.17Soma kutenda kukhale kuna Mulungu! kuti penu mudakhala akapolo wa chakuphonya, tsapano mwabvera makhalidwe yale ya chipfunziso chomwe mudaperekewa nacho. 18Mwatsudzuliwa ku chakuphonya, apo mwakhala akapolo wa chilungamo.19Ndikulewa kuna imwe ninga munthu thangwera kulefuka kwa thupi lanu. Nakuti ninga imwe mudapereka bziwalo bzanu bzikhale kapolo wabzakuipa nakusaya kuyeruzika kuti bzichite kusaya kuyeruzika, inde telepoyo tsapano perekani bziwalo bzanu bzikhale akapolo wachilungamo, kuti bzikhale bzakuchena. 20Nakuti pomwe imwe mukhali akapolo wabzakuipa, mukhali anyakusaya kutumikira chilungamo. 21Tsono mukhanabzo bzipaso bzanyi nthawe ire, bzinthu bzanyi bzomwe mukuchita nabzo manyazi tsapano? Nakuti chimaliziro cha bzinthu ibzi ni imfa.22Soma tsono pomwe mudatsudzuliwa ku chakuphonya nakukhala anyabasa wa Mulungu, muli nacho chakubala chanu chakufikira kuchicheneso. Na chimaliziro chache ni moyo wakusaya kumala. 23Nakuti mpfupo yache ya chakuphonya ni imfa, soma mphaso ya fovolo ya Mulungu ni moyo wakusaya kumala mwa Mkhirisitu Yesu Mbuya wathu.
71Pinango imwe mukudziwa lini kodi , adzinza (kuti ine ndikukewalewa nawanthu omwe akudziwa bza malamulo), kuti malamulo yana chilamulo pokhapokha penu munthu anamoyo?2Thangwe mkazi wakulowodwa ambamangiwa na lamulo kuna bayache pomwe iye ana moyo, soma penu mwamunayo wafa, iye amba tsudzuliwa kuna lamulo la kulowodwalo. 3Napo thangwe lache, pamene bayache ana moyo, penu iye anikhala na mamuna winango, mkazi omweyo adzachemerewa wachigololo. Soma penu mamunayo wafa, mkaziyo adzatsudzuliwa kuna lamulo, iye adza lewedwa lini wa chigololo penu ani lowodwa na mamuna winango.4Telepoyo, abale wangu, imwepo pomwe mudayesewa wakufa na lamulo na thupi la Khilistu. Ndipopa kuti mukhale wache wa winango, ndipopa, iye omwe adamusiwa kuna wakufa, kuti ife tikabale bzipatso kwa Mulungu. 5Tsono pomwe ife tikhali mu thupi, bzilakolako bza machimo, bzomwe bzikhali bza chilamulo, bzikhachita bziwalo bzathu kuti bzibale bzipatso bza imfa.6Soma tsapano tida tsudzuliwa kuna chilamulo. Tidafa kuna chimwechi chomwe tida phatiwa nacho kalekale. Telepoyo kuti titumikile mu Mzimu watsapano, neye kuti m'chilembo cha kalekale.7Pamwepa tidzalewa tani tsono? Apa chilamulo ni tchimo palokha? Ni terepoyo lini. Soma, ine ndikadadziwa lini tchimo, ndikadasaya kudziwa lamulo. Poti ndikadadziwa lini chilakolako chikanati kulewa chilamulo. ''Imwepo nampodi kusilira,'' 8Soma uchimo pomwe budagumana lamulo umbachita mkati mwangu bzilakolako bzense mwa lamulo. Nakuti pakusaya lamulo, uchimo nibwa kufa.9Tsono kalekale ine ndikhali wamoyo pakusaya lamulo, soma pomwe lamulo lidabwera, uchimo buda tsitsimuka moyo tsono ine ndidafa. 10Tsono lamulo lomwe likhali lakupasa moyo lidandigumana lakupasa imfa ine.11Nakuti pomwe uchimo budagumana thangwe mwa lamulo budandi nyengeza ine. Na lamulo lidandipha ine. 12Tetepo chilamulo m'chichena, na chilangizo chache m'chichena, na chilungamo, m'chabwino.13Tsono tsapano chabwino chile chidasanduka imfa kuna ine? Ni terepoyo lini. Soma uchimo, kuti buwoneke kuti ni uchimo, bwandichtila imfa mwachabwino chile, kuti uchimo bukakhale bwakuku phonyesa kudzera na lamulo. 14Nakuti tinidziwa kuti chilamulo m'chauzimu, soma ine ndili mwa thupi. Ine ndidagulisiwa ku ukapolo bwa uchimo.15Nakuti chomwe nim'chita, nim'chidziwa lini. Nakuti chomwe ndikufuna, nimbachita lini, chomwe ndikufuna lini, ndicho ndimbachita. 16Tsono penu nimbachita bzomwe ine ndikufuna lini, ine ndikutawizana nacho chilamulo kuti chilamulo nichabwino.17Tsono tsapano ndine lini omwe ndimbachita bzobzi, soma uchimo bomwe bukukhala mkati mwangu. 18Nakuti ine ndimbadziwa mkati mwangu, chomwe chili m'thupi mwangu, chimbakhala lini chinthu chabwino. Nakuti kufuna chabwino ndinako, soma ine ndimbachita lini .19Poti chabwino chomwe ine ndimbachifuna, ine ndimbachichita lini, soma chakuipa chomwe ine nimbachifuna lini, ndicho nimbachita. 20Soma penu ine nim'chita bzomwe ine ndikufuna lini kuchita, tsono ndine lini pomwe omwe ndikuchita, soma ni tchimo lomwe lili kukhala mkati mwangu. 21Tsono, ine ndagumana na lamulo: Panthawe yomwe ndikufuna kuchita chabwino, chakuipa chimba gumanika na ine.22Tsono ine nimbakomedwa na chilamulo cha Mulungu na umunthu bwa m'kati mwangu. 23Soma ndikuona lamulo linango m'bziwalo bzangu. Lili kumenyana nakugazana na lamulo lipsa mu mtima mwangu. Lili kunditengera ine ku ukapolo bwa lamulo la tchimo lomwe ni bziwalo baza thupi langu.24Ndine munthu nyakusauka! Mbani adzandiletsetsa ku thupi lakufali? 25Tsono kutenda kuyende kuna Mulungu kudzera kuna Yesu Khilistu Mbuya wathu! Tsono kinangoko, ine ndekha ndisunge chilamulo cha Mulungu m'kati mwa mtima wangu. Soma pomwe, na thupi ine ndisunge lamulo la uchimo.
81Nithangwe lache tsapano iwo wakukhala na Khilistu Yesu alibe kugaziwa. 2Nakuti chilamulo cha mzimu wa moyo mwa Khilistu Yesu chidanditsudzula ine kulamulo la bzakuipa na imfa.3Nakuti chomwe chilamulo chilibe kukwanisa kuchichita thangwe chidafooka mwa thupi, Mulungu adakwanisa. Iye adatumiza mwana wache muchiyezezero cha thupi la uchimo, na thangwe la uchimo kugazana na thupi. 4Iye adachita ibzi kuti chakuikika chache chikakwanisiwe kuna ife, pamene ife tini famba lini ninga mwa thupi, soma ninga kufuna kwa mzimu. 5Iwo omwe anikhala ninga mwa thupi ambaikha malingalilo yawo mubzinthu bza thupi, soma iwo omwe ali ninga mwa Mzimu ambaikha bzinthu bzawo ninga bza Mzimu.6Nakuti chisamalilo cha thupi ni imfa, soma chisamalilo cha Mzimu ni moyo na mtendere. 7Thangwe lache chisamalilo cha thupi chidaipa kuna Mulungu, nakuti chimba kwanisa lini kuchilamulo cha Mulungu, poti chimba kwanisa lini kutelepoyo. 8Iwo omwe ali kuthupi anga kwanise lini kukomedwesa Mulungu.9Pinango pense, imwe muli lini wa thupi soma mu Mzimu, chadidi penu Mzimu wa Mulungu unikhala mwa imwe. Tsono penu winango alibe Mzimu wa Khilistu, iye ali lini mwa iyeyo. 10Penu Khilisitu ali mwa imwe thupilo ni lakufa thangwe la uchimo, soma mzimu niwa moyo thangwe la chilungamo.11Penu Mzimu wa iye omwe udamukisa Yesu kuna wakufa unikhala mwa imwe, iye omwe adamukisa Khilistu kuna wakufa adzakupasani moyo m'mathupi yanu yakufa na Mzimu wache, omwe ukukhala mwa imwe.12Thangwe lache, abele, ife tina mangawa, soma neye yale yathupi kukhala na moyo ninga mwa thupi. 13Nakuti penu imwe munikhala moyo ninga mwa thupi, imwe munidzafa, soma penu na Mzimu munibzala bzakuchita bzache bzathupi, mudzakhala na moyo.14Ninga wense omwe anitsogozewa na Mzimu wa Mulungu, omwe ni wana wache wa Mulungu. 15Imwe mulibe kutenga mzimu wa ukapolo kuti munga khale pomwe na mantha; soma mudatambila Mzimu waumwana, omwe ife tinikuwa nawo kuti, ''Abba, Baba!''16Mzimu yekha adachita umboni pabodzi na mzimu wathu kuti ndife wana wa Mulungu. 17Penu ife ndife wana, pomwepo pomwe pakupita m'nyumba, indem'yumba yache ya Mulungu. Ndife anyakupita naye pabodzi na Khilistu, penu ife tinibva bzakuwawa pabodzi na iye kuti tikatambile pomwe ulelmero pabodzi na iye.18Nakuti ine ndikuyesa kuti mazunzo ya nthawe ino yaku kwana lini kulinganiziwa na ulemerero bomwe bukudzawosewa kuna ife. 19Nakuti chidikiliso chakulengiwa chimbachokera kubvumbulutso la mwanawa Mulungu.20Nakuti chakulengiwacho chidagonjesewa kuupsilu, chakusaya kufuna mwene kechilo, soma thangwe la iye omwe adachigonjesa, nachidikiliso 21kuti chakulengiwa chomwe chida tsudzuliwa ku ukapolo bwa chibvunde, nakupita mu ufumu bwa ulumelero bwa wana wache wa Mulungu. 22Nakuti ife timbadziwa kuti chakulengiwa chense chimba buula nakuphatiwa na bzakuwawa23Bzomwebzo lini bzokha, neye penu tekha, tinabzo bzipatso bzakuyamba bza Mzimu, inde ife pomwe timba buula mkati mwathu, nakudikira umwana bwathu, ndibzo bzakuombolera bza thupi lathu. 24Nakuti ife tidapulumusiwa nachidikizo chache. Soma chidikikizo chomwe chinioneka chili lini chidikizo neye. 25Nakuti achidikila mbani chomweiye akuchiona? Soma penu ife tinidikira chomwe tiku chiona lini, pomwepo ife tikudikirira na kupilira.26Tsono pamwepa pomwe, Mzimu umbathandiza kufooka kwathu. Tsono ife timbadziwa lini kuti tinipemphera tani, soma Mzimu yekha ambati pempherera bzakuwawa bzathu. 27Iye omwe ambanyang'ana mtima ambadziwa bza Mzimu, thangwe iye amba pempherera wanthu wakuchena wa Mulungu ninga momwe Mulungu ambafunira.28Ife tinidziwa kuti omwe ambakonda Mulungu, iwo na bzinthu bzense ambathandizana kuwachitira bza bwino, iwo ndiwo ambachemeriwa ninga mwakutsimikiza mwa mtima wache. 29Thangwe iwo omwe iye adawadziwa iye adawalamulilatu andendemeziwe na chindendemezo cha mwana wache, kuti iye akhale ninga mwana wache wakuyamba kuna adzinza azinji. 30Iwo omwe adawalamulilatu, awa iye adawachemera. Iwo omwe iyeadawachemera, iwowa adawayesa pomwe wakulungama. Na iwo iye adawayesa wakulungama, omwewa iye adawapasa pomwe ulemerero.31Nitani, tsono tidzachita tani, ife tingalewe tani bzinthu bzimwebzi? Penu Mulungu ana ife, mbani angatigaze ife? 32Iye omwe alibe kutimana mwana wache soma adamupereka iye thangwe la ife tense, anilekeranyi iye kutipasa pomwe ife bzinthu bzense bza fovolo?33Mbani adzalewera wakusankhiwa wa Mulungu? Mulungu ndiye m'bodzi wakulungama. 34Mbani m'bodzi mbaniadzawagaza? Khilisitu Yesu ndiye m'bodzi omwe adafa_ inde kwenekwene, iye omwe adamukisiwa_ iye omwe ali kuboko la madidi laMulungu, iye pomwe ambitikumbulila ife.35Mbani adzitilekanisa ife na chikondi cha Khilistu? mazunzo, pinango kupanikiziwa mtima, pinango kusautsika, pinango njala, pinango usiwa, pinango bzakugopswa, pinango chisu? 36Ninga momwe bzidanembiwa, ''Thangwe la imwe tili kuphewa dzuwa lense. ife tidayesiwa ninga mabila yakuphewa.''37Mubzinthu bzensenebzi tikulakalaka kuna iye omwe ni m'bodzi ambatikonda ife. 38Nakuti ine ndakopeka mtima kuti penu ni imfa, penu pakhale moyo, penu mba angero, penu ni mafumu, penu bzikhale bzinthu bzilipo, penu ni bzinthu bzakubwera, penu ni bzamphamvu, 39penu pakhala pakutalika, penu pakhala pakuzika, penu pangapkhale chakulengiwa chili chense, chidza kwanisa lini kutilekanisa ife na chikondi cha Mulungu, chomwe chili mwa Khilistu Yesu Mbuya wathu.
91Ndikulewa bzachadidi mwa Mkhilistu . nimbanama lini neye, chikumbumtima changu chikundichitira umboni ine na Mzimu Wakuchena 2kuti pala ine ndaphatiwa na nsisi zikulu zense nakuwawidwa moyo kwakupitirira.3Thangwe ndikutondo kukhumba kuti ine nditatembereriwa na kuikhiwa pambali kuna Mkhirisitu pala udidi bwa abale wangu, wadzinza wangu malingana na kuthupi. 4Iwo mbaa Isaraeli .Ana chiterezera, ulemerero, mpangano, mpfupo ya chitongi, utumiki mtchalitchi. na lonjezo. 5Waiwo mba abereki omwe adachokera kuna Mkhirisitu wabwera na ulemu ku thupi---iye omwe ni Mulungu wawense. Athembiwe kwa muyaya. Amen.6Soma kulilini ninga mafala ya Mulungu akhala yakutaza, Nakuti ni wense lini wakuchokera ku Isaraeri omwe mba Aisarayeri. 7Pinango niwense lini wa mbeu ya abrahamu ali wana wache. ''Soma, ''Kudzera mwa Isaki mbeu yako imdzachemeriwa.''8Tsono kuti, wana wa kuthupi ambakhala lini wana wa Mulungu. Soma wana wakulonjezewa ambalewengiwa mbewu yache . 9Nakuti mafala yadalonjeziwa ngomweya: ''Pa nthawe iyi ine nimdzabwera, apo mwana wachimuna amdzaperekiwa kuna Sara.''10Tsono mpsokhabzo lini, soma Rabeka adakhala na mimba na mamuna m'bodzi, m'mbereki wathu Isaki_ 11thangwe wana akanati kubaliwa ayai apo akhanati kuchita bzinthu bzabwino pinango bzakuipa, nakutsimikizika mtima na Mulungu ninga kusankhula bzikakhale bzakuima mwakuchemeriwa, 12neye thangwe la basali, soma thangwera iye wakuchemerayo_terepo kudanembiwa kuna iye, ''Mkuluyo amdzakhala wakubonera kuna mng'ono.'' 13Bziri ninga ndimo bzidanembiwira: ''Yakobo nimmukonda, soma Esau ine nimmuwenga."14Apa tsono tinilewa chiyani? Apa chilipo chakusaya kulungama na Mulungu? Nampodi kuterepoyo. 15Poti iye adalewa kuna Mose, ''Nidzachitira chifundo kuna iye omwe nimdzakhala naye chifundo, napo nidzakhala na nsisi kuna iye omwe nimkhala naye nsisi.'' 16Naterepo, ni thangwe lini la iye omwe ambapha, ayai thangwera iye omwe ambathamanga, soma thangwera Mulungu, omwe ambaonesa chifundo.17Thangwera manemba yakulewa kuna Farao, ''Thangwera ibzi ndidakulamusa iwepo, kuti ndikaonesere mphamvu yangu mwa iwepo, nakuti dzina langu likabvekere pa dziko lense la pansi.'' 18Tsono kinangoko, Mulungu anichitira chifundo omwe Mulunguyo wafuna, kuna omwe iye akufuna, iye animuumira mtima.19Pomwepo iwe umdzalewa kuna ine, ''Thangweranyi iye akudandaula? Thangwe mbani adalambiza bzakufuna bzache?'' 20Tsono munthu, iwepo, ndiwe mbani kuti ugazane mafala na Mulungu? Chinthu chakukonzewa chimdzalewa na omwe adachikonza, ''Thangweranyi wandikonza terepayu?'' 21Kodi nyakuumba mitsuko alibe ufulu bwa kuumba na dongo lokha lokhalo mtsuko wakuphatizira bzakulemekezeka, na mtsuko winango pomwe wakuphatizira bzakusaya kulemekezeka?22Mulungu mchiyani, omwe akufuna kuwonesa ukali bwache na kudziwisa mphamvu yache, adabzilekelera na kubzilekelereratu kwenekwene bzakutengera bzakukalipa bzakukonzekera ku chidzongeko? 23Tani tsono achikhal kuti adachita bzobzi kuti akadziwise vida ya ulemerero pa bzakutengera bza chifundo, bzomwe pakutoma akhadabzikonzekera pala ulemerero? 24Tani achikhala kuti adachita pomwe bzobzi kuna ife, omwe iye adawachemera pomwe sikuti kuchokera pakati pa Ayuda okha, soma kuchokera pomwe pakati pa Wakuchikunja?25Ninga ndimo adalewa pomwe mu Hoseya: Ine nimdzachemera wanthu wangu omwe akhali lini wanthu wangu, na iye wakukondeka wache omwe akhali lini wakukondeka. 26Poti kukhali pa mbuto yomweyo kudalewiwa kuna iwo, 'Ndimwe lini wanthu wangu,' pamwepo iwo amdzachemeriwa 'wana wachimuna wa Mulungu wa moyo.'''27Yesaya adalirira bza Isaraeli, ''Napo wana wa Isaraeli akhadawanda ninga mchenga wa mu nyanza, amdzakhala wakusalira ndiwo amdzapulumusiwa, 28nakuti Mbuya anzalewa mafala yache pa dziko lapansi na kuyamaliza mwachigwatira,'' 29Ninga Yesaya adalewa kale, ''Akadakhala ninga Mbuya akhalibe kutisiyira ife mbeu, tingadakhala ninga Sodomu, tikadandendemerana na Gomora.''30Nchiyani chomwe ife tingalewe? Kuti wanthu Wachikunja, omwe akhapsaga lini chilungamo, adakhotcha chilungamo, chilungamo mwa chikhulupiro. 31Soma Isarayeri, omwe akhapsaga chilamulo cha chilungamo, alibe kukafikira pa lamulo limwero.32Thangwelanyi neye? Thangwela kuti alibe kupsaga nachikhulupiro, soma penu na mwa mabasa. Adakhukhumudwa pa mwala wakukhukhumudwisa, 33ninga pomwe kwanembewera, ''Nyang'anani, ine ndatula mu Ziyoni mwala wakukhukhumudwisa na thanthwe lakukhukhumudwisa . Iye wakukhulupirira ilo amdzachita lini manyazi."
101Abale wangu, kufuna kwa moyo wangu na kukumbira kwangu kwa Mulungu niniwakumbirira iwo, thangwera chipulumuso chawo. 2Thangwe niwachitira ine umboni bza iwo kuti iwo ana kachangu ka basa la kwa Mulungu, soma sikuti mwakudziwiratu. 3Thangwera kutaza kudziwa bzakulungama bzakuchokera kuna Mulungu, na kupsaga kukhazikisa chilungamo chawo chawo, iwo ambakwanisa lini kufikira bzachilungamo bza Mulungu.4Nakuti Khilisitu anacho chimaliziro cha lamulo malingana na chilungamo cha aliyense omwe anikhulupilira. 5Thangwe Mose wanemba bza chilungamo kuti chimbabwera kuchokera ku lamulo: ''Munthu omwe anichita bzinthu ibzi anzakhala na moyo nabzobzi.''6Soma chilungamo chakuchokera ku chikhulupiriro chimbati, ''Nampodi kumbalewa mumtima mwako, 'Mbani amdzakwira kudzauluko?' ( tsono kuti, anzam'bulusa pansi Mkhilistu); 7nampodi kulewa pomwe, 'Mbani amdzatchithimira mdindimo?'' (uku ndiko, kubweresa Mkhirisitu kuchoka kuna wakufa).8Soma bzikulewa chiyani? ''Mafala yali pafupi na iwe, mkamwa mwako na mumtima mwako.'' Aya nimafala ya chikhulupiliro, yomwe ife tiku yafalisa. 9Nakuti penu unzatawiriza mkamwa mwako Yesu ni Mbuya, na kukhulupila mumtima mwako kuti Mulungu adamulamusa iye kuchoka kuna wakufa, udzapulumuka. 10Nakuti namtima munthu akhulupilira mkukhala pomwe na chilungamo, na mkamwa mkutawiliza adzapulumuka.11Thangwe mafala yambalewa kuti, ''Aliyense omwe anikhulupila iye anzachita lini manyazi.'' 12Thangwe palibe kusiyana pakati pa M'yuda na M'herene. Thangwe umweyo ni Mbuya wa Mbuya wensene, iye ngwakudala kuna wense omwe anichemera pa dzina lache. 13Thangwe aliyense omwe anzachemera pa dzina la Mbuya amdzapulumusiwa.14Tsono iwowo amdzachemera tani pa iye omwe iwo akukhulupira lini? Tsono iwo amdzakhulupila tani mwa iye omwe akanati kumubva kale? Tsono iwo amdzabva tani pakusaya nyaku walalikira? 15Tsono iwo adza lalikira tani, pokhapokha iwo atumiwe?_ Ninga momwe bzida nembiwa, ''Zabwino ninzayo zawale omwe ambalalika mafala yabwino!''16Soma akhali lini wense akhabvera uthenga bwa bwino. Thangwe Yesaya akulewa, ''Mbuya, mbani akhulupira bza kulewa bzathu?" 17Chikhulupilo chimbabwera na kubva, na kubvera mafala ya Mkhiristu.18Soma inepano ndikulewa, ''Kodi iwowo alibe kubva?'' Inde, m'bzachadidiretu. ''Fala lawo lidayenda ku dziko lensene lapansi, na bzakulewa bzawo bzakumalekezero ya dziko."19Tsono, Ine ndikulewa, ''Kodi Aisrayeli alibe kudziwa?'' Pakutoma Mose adalewa, ''Ine nimdzachitisa imwe nsanje na iwo omwe ankhalalini dzinza. Na dzinza lakusaya kubva, nimdzakukalipisani imwe.''20Tsono Yesaya adakhumisa moyo bzachadidi pomwe iye akhalewa, ''Ine ndidagumanika na iwo omwe akhandipsaga lini ine. Ndidaoneka kuna iwo omwe alibe kundibvunza.'' 21Soma kwa Israyeli iye akulewa, ''Dzuwa lensene ndidafuthula manja yangu kwa wanthu wakusaya kubvera na wakulamba.''
111Thangwe lache nilewa, Kodi Mulungu adalamba wanthu wache? Nampodi kuchita tenepoyo. Nakuti inembo ndine mu Israyeli, wambewu ya Abrahamu, wa dzinza la Benjamini. 2Mulungu alibe kulamba wanthu wache, omwe iye adawadziwiratu. Ayai mumdziwa lini bzomwe bzakulemba bzinilewa bza Eliya, ndimo dangingimila Mulungu pakugaza Israyeli? 3"Mbuya, iwo adawapha aneneli wanu, adagwesa maguwa yanu ya nsembe, tsono ine ndasala ndekha, apo akupsaga moyo wangu.''4Soma kutawila kwa Mulungu kudalewa tani kuna iye? ''Ine ndidabzisiyila ndekha amuna bzulu bzinomwe omwe alibe kugodamila Bala.'' 5Telepo pomwe, nthawe zino alipo wakusalira ninga mwa chisankhulo cha chisomo.6Tsono penu kuna mwayi, kulibe pomwe na basa. Neye tsono pakusaya mwayi zjai umkhala lini mwayi. 7Apo mchiyani tsono? Chinthu chomwe a Israyeli akhachipsaga, alibe kuchiwona, soma wakusankhuliwa adachiwona, tsono wakusalawo adaumisiwa moyo. 8Ninga kudanembewa: ''Mulungu adawapasa iwo mzimu wa tulo, maso pala kuti nampodi iwo awone, na makutu pala nampodi kuti iwo abve, ateye kufika lero.''9Tsono Davide adalewa, ''lekani meza yawo ikhale kuna iwo ninga ukhulira na mulapu, na chakukalipisa na chakuwabwezela chilango iwo. 10Lekani maso yawo yapsipiziwe kuti nampodi yawone, na kotamisa misana yawo nsiku zense.''11Thangwe lache ninilewa, ''Kodi adakhukhumudwa kuti agwe?'' Nampodi kuchita telepoyo. Mmalo mwache, nakuphonya kwawo, kupulumusiwa kudabwela kuna wanthu Wachikunja, kumdzachitisa iwo nsanje. 12Tsono penu kuphonya bzao ni vida ya dziko lapansi lapansi, apo penu kuluza kwao ni zida ya Wachikunja, kukwanirisa kwao tsono kumdzakhala tani?13Tsono pano ndikusewera kuna imwepo Wachikunja, thangwe ine pakukhala mtumiki wa wanthu Wachikunja, ine ndimbanyadira mu utumiki bwangu. 14Pinango pense nimdzanyosa nsanje kuna wale wathupi langu langu.Pinango timdzawapulumusa wina mwa iwo.15Napo penu kutayana kwao ndiko kuphatana manja kwa dziko la pansi, apa kutambiliwa kwao kumdzatani tsono chadidi ni moyo kuna wakufa? 16Penu bzipaso bzakutoma bza kupambuliwa, nchibodzibodzi na muti, penu mizi yache njakupambuliwa, nchibodzbodzi powe na mitawi yache.17Tsono penu mitawe inango idakhoboka, penu ndiwe, mtawe wa muti wa azitona, omwe udameresiwa mwaiwo, penu iwepo udagawana nawo bzabwino bzamuzi wa muti wa azitona, 18nampodi kubzithemba na mitawiyo. Tsono penu iwe umbzithemba, ndiwepo lini omwe unithandizira mphamvu muziyo, soma muzi ndiwo unithandizira iwepo.19Ndiye iwe umdzalewa , ''Mitawe yakhoboka ndiye kuti inepano nimkameresiwa nawo.'' 20Bzobzo mchadidi. Thangwe omwewo adakhoboliwa na kusaya kukhulupilika kwawo, tsono iwepo umbakwanisa kuima thangwera chikhulupilo chako. Nampodi kumbabzithusa mumtima mwako, soma umbagope. 21Nakuti penu Mulungu amdzakoya lini mitawe yamitundu yache, iye amdzaleka lini iwepo.22Nyang'anani, tsono, kudelekha na kulimba moyo kwache kwa Mulungu: kulimba moyo kudabwera kwa Ayuda omwe adagwa, soma kudelekha kwa Mulungu kudabwera kuna imwe, penu imwe mumkhala telepoyo wakuderekha. Pinango mumchita lini bzobzo mumdzagwatiwa.23Tsono penu iwo, akhala lini nachipirilo chawo, amdzawameresa lini. Soma Mulungu adzakwanisa kuwameresa pomwe iwo mu njere. 24Tsono penu iwe udagwatiwa kumuti wa azitona wa kuthengo, tsono nkudzaphatanidziwa na muti waazitona wabwino, bzimdzakhala bza kukoma tani, mitawe ya mutiyo, umdzamelesiwa pomwe kumuti wache wa azitona chaiye?25Tsono inepano ndikufuna lini kuti imwepo mukhale neye kudziwa, abale, bzinsinsi bzobzi, nakuti imwepo nampodi kubziyesa anyanzeru m'makumbukidwe yanu; Nakuti kulimba moyo kudabwera panng'ono kwa Aisalaeri ateye kuwanda kufika kuna wanthu Wachikunja.26Terepoyo Ayisalaeri wense amdzapulumusiwa, ninga momwe bzidanembiwa; ''Amdzachokera ku Ziyoni Mpulumusiyo. Iye adzachosa bza makiliyado kuna Yakobo, 27apo ili ni pango langu na iwo, pomwe ine nimdzachosa bzakuipa bzawo.''28Ninga ndimo mafala ya Mulungu yambalewera, iwo ali ninga awengi thangwera imwepo. Soma kulewa bza kusankhuka, iwo adakondewa thangwe la makolo yawo. 29Thangwe mpfupo na kuchemeriwa kwache kwa Mulungu bzinilapika lini.30Ninga imwepo kalekale mukhabvera lini Mulungu, tsono nsiku zino mudatambila chifundo thangwera kusaya kubvera kwawo. 31Mpsibozibodzi, tsapano Ayuda wale alibe kuti abvere. Nakutenepo iwo akatambile pomwe chisomo thangwe la chisomo cha kuna imwe. 32Nakuti Mulungu adawafungila wense nakusaya kubva kuti iye awonese chifundo kuna wense.33O, kuzika kwache kumdadzala mbali zense na nzeru na kudziwika kuna Mulungu! Nampodi kutembenuza mayeruzo yache, na njira zache mzakusaya kutewezeka! 34Nakuti mbani adadziwa bzamumtima mwache mwa Mbuya pinango mbani amdzakhala tsaphungu wache?35Ayai mbani amdzatoma kutambila bzinthu kuna Mulungu, kuti Mulungu akamupase iye?'' 36Nakuti kuchoka kuna iye kudzera kuna iye mwa iye bzinthu bzense bzilipo. Kuna iye kulemekezewe kunthawe zense. Ameni.
121Thangwe lache, nimkukumbirani abale wangu , mwa chisomo cha Mulungu, kuti mathupi lanu muyapereke nsembe, ya mumoyo, yakupambuliwa kuna Mulungu. Ndipo kumukumbira kwanu kumkwanisiwa. 2Tsono nampodi kundendemeziwa na makhaliro yapansi pano, soma mukhale wakutembenuziwa mwa kukonza pomwe mwa moyo wanu. Chitani ibzi kuti mukakumbukire chomwe chili chifundo chabwino, chakupambuliwa na chakudekera Mulungu.3Thangwe na chifundo ndicho chidaperekiwa kuna ine ndikulewa kuna aliyense wa imwe; Mumbabzikumbukira mwakukula mwekha kuposa ndimo mukuthemera kukhala, kumbukani mwa chiyeruzo chachadidi,aliyense malingana na mphimo ya chikhulupilo chomwe Mulungu adakupasirani imwe.4Pakuti mthupi libodzi tilinabzo bziwalo bzizinji, soma sikuti bziwalo bzensenezo bzina basa lakundendemera neye. 5Ndendembo, ife ndife azinji omwe tili thupi libodzi mwa Mkhiristu, na bziwalo bzinzache winango na mwayache.6Ife tina mphaso zakusiyana malingana na chisomo chakupasiwa kuna ife. Penu m'bodzi wapasiwa mphatso yakulewera alewere ninga mwa chikhulupiliro. 7Penu winango mphatso yache nja utumiki, mulekeni iye atumikile. Penu winango mphatso yache njakupfunzisa, mulekeni iye apfunzise. 8Penu winango mphatso yache m kulimbikisa, mulekeni alimbikise. M'bodzi akapasiwa mphatso, achite na moyo wachadidi. Penu winango mphatso yache njakuyeruza, mulekeni ayeruze mwakufulumiza, Iye wakuchita chifundo, mulekeni achite na kukondwa moyo.9Chigwirizano chikhale chakusaya dima. Uyipidwe nacho chakuipa ; komedwa nacho chabwino. 10Mubverane na anzanu mwachikondi chaicho, mutsogolerane winango na mwayache. Kulewa bza ulemu, lemekezanani winango na mwayache.11Kumbali ya basa, nampodi kukhala wautofu. Bzakuchita bzanu khalani wakukulumikiza mumzimu, na changu. Kumbali ya Mbuya, tumikirani, iye nthawi zense . 12Komedwani pakudikhira, limbikirani pakubonera, limbikani nakupemba. 13Perekani ndibzo wina akusaya kuna wanthu wache wa Mulungu wakuchena moyo. Psagani njira zizinji zakuonesera chikondi.14Muwachitire bzabwino iwo wakukulondalondani imwe; adaliseni nampodi kuwatembelera. 15Sekani nawo iwo wakusekera; lirani nawo omwe akulira. 16Khalani nawo moyo ubodzi winango na mwayache. Nampodi kumbakumbuka mwakusamwa, soma bvumani kukhala na wakusaya. Nampodi kubziyesa wanzeru mwa imwe mwekha.17Nampodi kubwezera aliyense chakuipa ku chakuipa. Chitani bzinthu bzabwino padecha pamaso pa wanthu wensene. 18Penu mbzakukwanisika, ninga momwe mungakwanisire khalani na ufulu bwa imwe, sunngani mtendere kuna wanthu wense.19Nampodi kubwezera chakuipa, wakukondewa, soma perekani njira kuna Mulungu. Nakuti kudanembiwa, 'Kubwezera kuna ine; Nimdzabwezera; adalewa telepo Mbuya" 20Soma ''penu nyakuwengana namwe akubva njala, mumudyese. Penu akubva nyota, mumupase iye amwe. Nakuterepoyo, umdzakhala wamutulila masimbe ya moto pamsolo pache.'' 21Nampodi kuneta na chakuipa, soma na chabwino kumalisa chakuipa.
131Lekani munthu aliyense abvere malamuro ya akulu akulu, pakuti palibe ulamuliro bwinango soma bwakuchoka kuna Mulungu. Malamulo yomwe yalipoya yadasankhuliwa na Mulungu. 2Tsono munthu ndiye amgazana na lamulo iye akulambiza chakuikhiwa cha Mulungu; na omwe akulambizawo amdzatambira chilango cha kwaiwo okha.3Atongi ambakhala lini wakugopsa kuna wakuchita bzabwino soma kuna wale wakuchita bzakuipa. Kodi umfuna kukhala wakusaya mantha na lamulo? Chita chabwino apo umdzatambira m'dalitso wache. 4Nakuti iye ni kapolo wa Mulungu kuna imwe pa bzabwino . soma ukachita chakuipa , ukhale wakugopa; Thangwe iye ambatenga lini lupanga pakusaya thangwe. Pakuti iye ni kapolo wa Mulungu, omwe ambabwezera chakuipa kuna iye omwe wachita bzakuipa. 5Tsono tikufunika tikhale wakubvera, sikuti thangwera kuipidwa kokha, soma thangwe kukumbuka kwa mumtima.6Thangwera ichi mumbapereke mtsonkho. Nakuti waboma mba akapolo wa Mulungu, omwe ambaganizira chinthu chochi mwakupitiriza. 7Perekani mangawa kuna munthu aliyense omwe munaye mangawa: Msonkho kuna iwo omwe ambatambira msonkho, pagalini kuna iwo omwe ambapagaliwi, gopani wakuthemera kugopiwa, perekani ulemu kuna wakuthemera kupasiwa ulemu.8Nampodi kufiyali chinthu kuna aliyense, kupambula kukondana wina na mwayache. Thangwe kuna iye omwe animkonda mwayache wakwanisa lamulo. 9Malamulo yakuti, ''Nampodi kuchita chigololo, nampodi kupha, nampodi kuba, nampodi kusilira," na lamulo lililense lidamangiliriwa pa lamulo lakuti" Konda mwayako ninga umbabzikondera mwenekachiro." 10Chikondi chimbadzonga lini mwayako. Koma chikondi chimbakwanisa lamulo.11Thangwera ichi mukudziwa nthawe, kuti ni nthawe yakuti timuke pa kugona. Nakuti tsapano chipulumuso chili pafupi kusiyana na ndimo tikhakhulupilira pakutoma pale. 12Tsono bwerani tileke mabasa yathu ya mum'dima, thangwe nsiku yafendera. Bwerani tikhundule mabasa ya mum'dima, ndipo tiikhe bzinthu bzanthu padecha.13Bwerani tifambe mwakuthemera, ninga masikati, neye mwa bzisangalaro bza kumwa ayai kuledzera; nampodi tifambe m'makhalidwe ya chigololo ayai bza ndewu, nampodi timbachite nsanje. 14Soma tibziikhe mwa Mbuya Yesu Mkilisitu, nampodi kukumbuka bzakuthupi kuti lichite bzakufuna bzache.
141Tambirani munthu aliyense wa chikhulupiliro chakusaya mphamvu, nampodi kumupasa chiyeruzo cha kugaza kwache. 2Munthu m`bodzi ana chikhulupiliro chakuti ambadye bzilibzense, winango wakuchepa chikhulupiliro ambadye masamba yokha.3Tsono iye womwe ambadya chilichense nampodi anyoze mwanzache womwe ambadyalini; na uyu womwe ambadyalini chilichenseyu nampodi aweruze winangoyi womwe ambadya bzilibzenseyo. Pakuti Mulungu adamubzumiza. 4Ndiwe yani? iwe ukuweruza nyabasa wa mwanzako? Wakuyamba ni yavu wache womwe ambamuimilira na kumugodamira. Soma amdzamukonza kuti ayime, Pakuti Mbuya angakwanise kumukonza kuti ayime.5Munthu winango ambakumbuka kuti nsiku ibodzi imbaposa inzache. Winango ambakumbuka kuti nsiku zense nzakulingana. 6Munthu omwe akukoya nsiku, mwa Mbuya; na iye womwe akudya, ambadye mwa Mbuya thangwe iye ambatenda kwa Mulungu. Munthu womwe ambadyalini, ambadya lini mwa Mbuya; na iye pomwe ambapereka kutenda kwa Mulungu.7Kulibe m'bodzi wa ife omwe ambakhala na moyo yekha, apo palibe omwe ambabzifera yekha. 8Penu timbakhala na moyo, timbakhala na moyo mwa Mbuya, pinango timbafa, koma timbafa mwa Mbuya. Ndiye penu tina moyo ayayi tafa, koma ndife wache wa Mbuya. 9Na thangwe limweli Mkhirisitu adafa achilamuka pomwe , bzomwe bzikutilatiza kuti iye ni Mbuya kwa wense wakufa na anyamoyo.10Soma iwepo, thangwe lanyi umbayeruza m'bale wako? Thangwe lanyi iwepo umbanyoza m'bale wako? Pakuti tense timdzakaima pa kadera ya wakutonga wa Mulungu. 11Pakuti ibzi bzidanembiwa, ''Pomwe ine ndinamoyo'' Mbuya akulewa , "Kuna ine mabondo yense yamdzandigodamira na lilime lilirense limdzatawiriza kwa Mulungu.''12Tsono pomwe, munthu aliyense amdzabzipasa chilewengero yekha kwa Mulungu. 13Tenepo tileke kumbatongana tekhatekha, koma timbakumbuke ichi, kuti palibe munthu ndiye amdzaikhira m'bale wache mwala panjira ayai kumuchitira bzinthu bzakumuipira.14Nimbadziwa apo mpsakukhazikika mwa Mbuya Yesu kuti palibe chinthu ndicho chimbakhala chakuipa pachokha. Soma kuna iye omwe ambaona chilichense kuti ntchakuipa, kwa iye chimbakhala chakuipa. 15Penu wamudzonga m'bale wako thangwera chakudya, popo chikondi ukuchikwanisa lini. Nampodi kumudzonga munthu omwe Mkhirisitu adamufera na chakudya chako.16Lekani kubvuma kuti chabwino cha imwepo ambachirewere bzakuipa. 17Nakuti umambo bwa Mulungu bulirini mu bzakudya na bzakumwa, soma buli mu chadidi, mtendere, na chisangalaro mu Mzimu Wakuchena.18Thangwe munthu ndiye anitumikila Mkhirisitu muibzi anikomedwesa Mulungu apo wanthu ambatawiriza. 19Tsono, tilonde bzinthu bzamtendere na bzinthu bzakutibweresa pabodzi munthu na mwanzache.20Nampodi kudzonga basa la Mulungu thangwela chakudya. Bzinthu bzense bzilibwino, soma nkhuphonya kuti munthu ambadye chilichense chomwe chingachitise kuti mwanzache asaye kudekedwa . 21Bzilibwino kukhala ne kudya nyama, kumwa bwadwa ayai kuchita chinthu ndicho m'bale wako angadekedwe lini nacho.22Chikhulupiliro ndicho unacho, uchikoye pakati pa iwepo na Mulungu. Nyakudalitsika ni munthu omwe ambabzitsimula lini yekha pa chinthu ndicho wachitiliwa . 23Munthu omwe ambabzikaikira pa kudya ambabzigaza yekha, thangwe bzikuchoka lini muchikhulupiliro. Apo chilichese ndicho chimbachoka lini muchikhulupiliro ni tchimo.
151Tsapano wamphamvufe titakule bzakufooka bza anyakusaya mphamvu, tisabzikomedwese tekha . 2Tendeni aliyense wa ife an'komedwese mwanzache pakumuchitira bzabwino, pala kumulimbikisa.3Pakuti Yesu alibe kubzikomedwesa yekha. Soma bzidanembiwa , ''Kuti bzakuipa ndibzo adakulewani bzidzagwa kuna ine.'' 4Tenepo bzense bzidanembiwa kale kuti bzimbatilangize pala kuti kudzela mkuderekha timbakhale wa chiyembekezero mwa chikondi na kulimba mtima.5Tsapano Mulungu wachikondi na kulimbisa mtima akufuna mwense mukhale wakulingana mwa Yesu Mkhiristu. 6Iye mbaachite bzobzi pala kuti bzakukumbuka bzakulingana na mulomo ubodzi tingakwanise kulemekeza Mulungu Baba wa Mbuya Yesu Mkhirisitu. 7Tenepo tambiranani munthu na mwanzache, pakuti yesu adakutambiranimbo imwepo , ku ulemelero bwa Mulungu.8Ndikulewa kuti Mkhilisitu adakhala kapolo wa m'gwatiso kuti alatize chadidi cha Mulungu , kuti atchimikizire bzomwe adalonjeza kuwapasa abereki wathu, 9na kuti Wachikunja alemekeze Mulungu pa chikondi chache. Pakuti kudanembiwa , ''Tsono nidzakunamatirani pamaso pa wanthu Wachikunja apo nim'dzaimba kunamata dzina lanu.''10Yakulewa pomwe kuti, ''Sekerani imwe wanthu Wakunja, pabodzi na wanthu wache." 11Tenepo, ''Namatilani Mulungu, mwense wanthu Wakunja; tendeni tense tim'namatire iye".12Tenepo, Yesaya akulewa , " Muzi wa Jese umdzabwera, uchidzatonga wanthu Wachikunja; umweyu wanthu Wachikunja adzamudikhilira.''13Tsono Mulungu wachiyembekezero akudzazeni na chisangalaro chense na mtendere mwa chikhulupiliro, kuti mphamvu ya Mzimu Wakuchena akuwandiseni mwachiyembekezero.14Inepano ndekha ndakomedwa namwe, abale wangu . Ndine wakukomedwa thangwe imwepo pomwe ndimwe wakudzala na bzabwino , wakudzaziwa na mzeru. Ndakomedwa pomwe na imwepo thangwe mukukwanisa kulangizana.15Soma ndikukunemberani mwakulimbamtima kuti ndikukumbuseni pomwe chinthu chinango, thangwera chisomo ndicho ndapasiwa na Mulungu. 16Mphatso imweyi njakuti ukhale kapolo wa Mkhilisitu Yesu kutumiziwa kuna Wachikunja, kubzipereka ninga wansembe wabwino wa Mulungu, kuti bzakupereka bza wanthu Wachikunja bzikhale bzakutawiriwa na Mzimu Wakuchena.17Mwa Yesu Mkhrisitu ndinalo thangwe lakusamwira basa langu mu bzinthu bza Mulungu. 18Ine nim'dzakwanisa lini kulewa chirichense kupambula chokhacho ndicho Yesu adaikha mwa inepano pa kubvera kwa wanthu Wachikunja. Pana bzinthu bzomwe bzimbakwanisika na mafala na pomwe kubzichita, 19na mphamvu ya bzizindikiro na bzakudabwisa na mphamvu ya Mzimu wa Mulungu . Ibzi bzidachokera ku Yerusalemu kuzungulira ku Iluriko kufalisa uthenga bwabwino bwa Mkhiristu.20Mu njira yoyi, ndidafunisisa nimbalengeze uthenga bwabwino, soma sikuti kumbuto ndiko Mkhirisitu akudziwika kale dzina lache ayai, kuchitira kuti ningaikhe maziko yangu pa mbuto pa munthu kale winango. 21Bzili ninga ndimo bzidanembiwira; "Kuna wanthu ndiwo alibe kuuziwa am'dzamuona na omwe alibe kubva amdzabvesesa.22Tenepo ndikhatazira kubwera nthawe zizinji kuti ndibwere kuna imwepo . 23Soma pano, ndilibe pomwe mbuto kuno, ndakhala ndikufuna kazinjitsa kubwera kwa imwepo kwa magore mazinji24Ndina chidikhiliro chakuti ndikuoneni pa nthawe ndiyo nimpita kuyenda ku Spania, nakuti nim'thandiziwa na imwepo pa ulendo bwangu, ndekha ndingadekedwa na kukhala namwe kanthawe kakuchepa. 25Soma tsapano ndikuyenda ku Yerusalemu, kukathandiza wanthu wakuchena wa Mulungu.26. Thangwe chikhali chakukomera wakuMakedoniya na Akaya kuchita mtsonkhatsonkha winango pala wakusaya pa wanthu wakuchena mtima wa Mulungu omwe ali mu Yerusalemu. 27Inde chikhali chakuwakomera, apo awafiyalisi iwo. Thangwe penu Wachikunja agawana mu bzinthu bzao bza uzimu, aniwafiyalisi Ayuda kuwathandiza iwo na bzinthu bzao.28Mthangerache, ningamaliza basali na kuonesesa kuti iwo atambira bzense ndibzo bzidakontcheziwa, nimdzayenda ku Spania na kukuzondani panjira. 29Ndikudziwa kuti ningabwera kuna imwe nimdzabwera mwakudzala mwa mdaliso wa Mkhirisitu.30Tsono ndikudandaulira kuna imwe abale mwa Mbuya wathu Yesu , na chikondi cha Mzimu, kuti mulimbike pabodzi nande mmapembo kuna Mulungu . 31Namatani kuti ndikapulumusiwe kuna iwo wakusaya kubvera wa ku Yudeya , soma pomwe kuti basa langu laku Yerusalemu likatawiriwe kuna wanthu wakuchena mtima wa Mulungu . 32Mupembe kuti ndidzabwere kuna imwe kudzera mchifuniro cha Mulungu, na kuti ndikhale, pabodzi namwe, pumani.33Mulungu wa mtendere mbaakhale na imwe mwense. Amen.
161Ndikumpereka kuna imwe Foebe nana wathu, omwe ni kapolo wa mpingo wa ku Senkileya, 2kuti imwepo mumutambire mwa Mbuya. Chitani ichi mu dongosolo la wanthu wakuchena wa Mulungu, apo mumupe chithandizo chense ndicho amfuna kuchoka kuna imwe pakuti iye wathandiza wanthu azinji na inepano kubodzi.3Kulimba kuna Purisika na Akulla, anyabasa anzangu mwa Yesu Mkhiristu, 4omwe adapereka miyoyo yawo thangwela ine. Ndikupereka kutenda kuna iwo, sikuti ndinepano ndekha, soma mipingo yense ya wanthu Wachikunja. 5Kulimba kuna mpingo omwe uli mnyumba mwawo. Kulimba kuna Epineto wakukondeka wangu, omwe ni chipatso chakutoma cha Mkhirisitu ku mpingo waku Asia .6Kulimba kuna Maria, omwe adaphata basa mwakulimbika kuna imwe. 7Kulimba kuna Androniko na Yunia , anzangu pomwe na akaidi anzathu. Iwo ambadziwika bwino na anyakupfunza, apo ndiwo adanditsogolera kuna Mkhiristu. 8Kulimba nuna Ampliato, wakukondewa wangu mwa mbuya.9Kulimba kuna Uribano, nyabasa mwayathu mwa Mkhirisitu na Sitaku, wakukondeka wangu. 10Kulimba kuna Apele, omwe ngwakutawiriwa mwa Mkhilistu. Kulimba kuna wakubanja la Aristobola. 11Kulimba kuna Herodiana, m'bale wangu. Kulimba kuna wakubanja la Narikiso omwe ali mwa Mbuya.12Kulimba kuna Trufena na Trufaso, omwe ambaphata basa kwenekwene mwa Mbuya. Musewere na Perisi wakukondeka wangu, omwe adaphata basa lizinji mwa mbuya. 13Musewere na Rufo , wakusankhika mwa mbuya, na mayi wache na wangu. 14Kulimba kuna Asunkrito , Felego, Hermo, Patroba, Henna na abale wense omwe muli nawo.15Kulimba kuna Filologo na Yulia, Nerea na nana wache, Olumpa na wanthu wakuchena mtima wa Mulungu wense na abale omwe munawo. Mumusane munthu na mwanzache na chimpsompsonano chakuchena. 16Mipingo yense ya Mkhirisitu ikupereka kulimba.17Tsapano ndikukudandaulirani, abale, kuti muchenjere na iwo wakumbayambisa mgawanikano na bzakukhukhumudwisa kusemphana na chipfunziso ndicho mwapfunzachi. Chokani pana iwo. 18Wanthu ninga amwewa ambatumikira lini Mbuya wathu Mkhirisitu, soma kukhutisa mimba zawo. Na mafala yawo yakunyodoka na kupumpsa ambanyengeza mitima ya wakusaya kuphonya.19Na chiyezezero chanu chakubvera kumbafika kwa wanthu wense. Ndikukomedwa, tsono, pa imwe, soma ndikufuna mukhale wanzeru zakuti mchabwino, na lazawu ku chakuipa. 20Mulungu amdzadzonga Satana pansi pa nzayo zanu. Chisomo cha Mbuya Yesu Mkhirisitu chikhale namwe.21Timoteo, wakuphata naye basa, akupereka kulimba, na Lusias, Yason, na Sosipateri, azinzangu. 22Ine, Teritias, omwe ndidanemba tsambali, ndikupereka kulimba mwa Mbuya .23Gayo, mulendo kwa ine na mpingo wense akupereka kulimba. Erasto, wakukoya bzinthu bza mzinda akupereka kulimba, na Kwalito m'bale. 24Chisomo cha ambuye wanthu yesu chikhale na imwe mwense . Amen.25Tsono kuna iye omwe angakwanise kukupasani mphamvu thangwera uthenga bwangu bwabwino na ulaliki bwa Yesu Mkhirisitu, thangwera bvumbuluso lomwe lidabisiwa kalekale 26soma tsapano bzazimbulika apo bzadziwika ku madziko yense thangwera bzakunembanemba bza aneneri, na utongi bwa Mulungu wamoyo, pa kubweresa chikhulupiliro cha kubvera .27kuna Mulungu yekhayo wanzeru, kudzera mwa Yesu Mkhilistu, ulemelero bukhale kwa nthawe za nthawe. Ameni.

1 Akorinto

11Paulo, wakuchemeriwa na Khilistu kuti akhale wakutumikira mwakufuna kwa Mulungu, na Sositeni m'bale wache, 2ku tchalitchi ya Mulungu ya ku Akorinto, iwi ndiwo adachenesiwa kuna Yesu Khilistu na kuchemelewa kuti akhale wakuchena, pabodzi na wense omwe ali pa mbuto ikulu omwe ambachemera pa dzina la Mbuya wathu Yesu Khilistu, omwe ni Mbuya wawo na ifepano. 3Chisomo na mtendere bzikhale na imwe bzakuchoka kuna Mulungu Baba wathu na Mbuya Yesu Khilistu4Nthawe zense nimbatenda kuna Mulungu wangu thangwe la chisomo cha Mulungu chomwe Khilistu Yesu adapereka kuna imwe. 5Iye adakuchitisani imwepo mukhale anyakudala mu njira ninga imweyi. Mu mafala yense na nzeru zense, 6ninga umboni bwa Khilistu budatsimiziriwda ninga chadidi kuna imwe.7Thangwe lache musaikiralini mphatso ya mzimu pomwe mukudikhilira m`zimbulo wa Mbuya wathu Yesu Khilistu. 8Iye omwe adzakukhazikani imwepo mpakana kumamaliziro, kuti mudzakhale anyakusaya kuphonya pa nsiku ya Mbuya wathu Yesu Khilistu. 9Mulungu ngwakukhulupirika, omwe adakuchemerani imwepo ku chibverano cha Mwana wache, Yesu Khilistu Mbuya wathu.10Tsapano nimkudandaulirani , imwe adzinza, kuna dzina la Mbuya wathu Yesu Khilistu, kuti mwense mubverane, ndipo pasakhale kumwazana pakati panu. Ine nimkundaulirani imwe kuti mukhale wakugumana pabodzi na bzakukukmbuka bzibodzi na bzakufuna bzakulingana. 11Nakuti ine ndidauziwa bzaimwepo, adzinza wangu, na wanthu wa ku Kloe kuti pa pana makani pakati pa imwepo.12Ine ndikulewa ichi, kuti penu winango wa imwe anilewa, ''kuti ine ndili pabodzi na paulo,'' Ine ndili pabodzi na apolo, ''Pinango kuti ine ndili pabodzi na Khilistu." 13Kodi khilistu adagawanika? Kodi Paulo adamanikiwa pa muti thangwe la imwe? Kodi imwepo mudabatiziwa na dzina la Paulo?14Ndikutenda Mulungu tangwe ndilibe kubatiza winango wa imwepo, kupambula Krispo na Gayo. 15Ibzi bzili telepoyo kuti palibe m`bodzi omwe angalewe kuti adabatiziwa na dzina langu. 16( Ine ndidabatiza pomwe banja la Sitifano. Kupitilira popo, ndikudziwalini penu ndidabatiza pomwe wanthu winango.)17Pakuti Khilistu alibe kundituma ine kuti ndidzabatize soma kuti ndilalikire mafala yabwino__neye na mafala ya nzeru, kuchitira kuti mtanda wa Khilistu usakayeziwe ninga ulibe chinthu mu mphamvu yache.18Nakuti mafala ya mtanda yadapusa kuna iwo wakutayika. Soma kuna iwo ndiwo adapulumusiwa, ni mphamvu ya Mulungu. 19Nakuti bziodanembiwa, ''Nidzadzonga nzeru za anyanzeru. Nidzasokoneza kubvesesesa kwa wakuchenjera.''20Alikuponi munthu wa nzeru? Alikuponi nyakunemba? Alikuponi wakugazana na dziko lino lapansi? Kodi Mulungu alibe kusintha nzeru za dziko zichikhala za kupusa? 21Kuchokera nthawe ndiyo dziko lapansi na nzeru zache likhadziwalini Mulungu, Mulungu adakomedwa kupulumusa iwo ndiwo ambakhulupilira chakupusa cha kulalika.22Nakuti Ayuda ambabvunza bzizindikiro bzakudabwisa ndipo Ahelene ambabvunza nzeru. 23Soma ife timbalalika kuti Khilistu adamanikiwa, kuna Ayuda nchakupsomesa ndipo kuna wanthu wakunja nchakupusa.24Soma kuna iwo ndiwo Mulungu adawachemera, wense Ayuda na Ahelene, timbalalikira bzakhilistu ninga mphamvu na nzeru za Mulungu. 25Thangwe lakuti chakupusa cha Mulungu chimbaposa wanthu, na chitofu cha Mulungu china mphamvu kuposa wanthu.26Nyang`anani machemeredwe yanu, adzinza. Niwazinjilini wa imwe omwe akhana nzeru tikatengera ku thupi. Niwazinjilini wa imwe ndiwo akhana mphamvu. Niwazinjilini wa imwe ndiwo nimfulu. 27Soma Mulungu adasankhula bzinthu bzakupusa bza dziko la pansi kuti achitise manyazi anyanzeru. Mulungu adasankhula adasankula chinthu chakusaya mphamvu cha dziko la pansi kuti achitise manyazi chomwe china mphamvu.28Mulungu adasankhula bzinthu bzakusaya basa nabzakunyozeka bza dziko la pansi. Iye adasankula bzinthu bzomwe bzimbakhala ninga kulibe, kuti abwerese bzinthu bzakusaya basa ninga bzabwino. 29Iye adachita bzobzi kuti thupi lilirense lisakhale na thangwe lakubzitamandira pamaso pa iye.30Thangwe la bzomwe adachita Mulungu, tsapano muli mwa Khilistu Yesu, omwe adakhala nzeru kuna ife yakuchokera kuna Mulungu.Iye adakhala chadidi chathu, kuchena kwathu, na chipulumuso chathu; 31Ninga kutawiriza, ninga bzidanembidwira, ''Lekani munthu ndiye akubzitamanda, abzitamande mwa Mbuya."
21Pomwe ndida bwera kuna imwe, adzinza,ndiribe kubwera nakuposa kwa mafala pinango na nzeru pomwe ndikha lalikira bzakubisika bza chadidi bza Mulungu. (Mabukhu inango yadanemba kuti, pomwe ndikha lalikila umboni bwa Mulungu.) 2Nakuti ndidakumbuka kutindikhale munthu wakusaya kudziwa chili chense panthawe yomwe ndikhanamwe pabodzi kupambiula Yesu Khilistu, na iye ndiye adamanikiwa.3Ine ndikhanamwe imwepo munthawe yakufooka na mantha na kunjenjemera kwenekwene. 4Tsono mafala yangu nakulalioka kwangu kulibe kukhala mafala yakukopa mwa nzeru, soma yachikhala yachidziwiso cha Mzimu na cha mphamvu, 5kuti chikhulupiro chanu chisakhale cha nzeru za umunthu, soma cha mphamvu ya Mulungu.6Tsono ife tinisewera nzeru kuna imwe wakukhuma, soma ni nzeru lini za dziko la pansi, pinango za anyakutonga wa nsiku zino, omwe mbaku mala kufa. 7M'malo mwache, ife tinisewera nzeru za Mulungu zachadidi zomwe nizakubisika, nzeru zakubisika za zomwe Mulungu adaziyiki pakanati kukhala pansi pano ulemereeo bwathu.8Palibe m'bodzi wa anyakutonga wa dziko lino adzabvesesachimwechi, nakuti akadakhalak kuti adabvesesa chimwechi iwo akadamanika lini Mbuya wa ulemerero. 9Soma ninga kudanembiwa, ''Palibe diso ndiroliniona, palibe khutu ndiro linibva, palibe mtima wa munthu omwe bzidapita bzomwe Mulungu adawakonzera iwo omwe ambawakonda iye''__10Soma Mulungu adatizimbulira bzinthu bzobzi kuna ife kudzera mwa Mzimu. Nakuti Mzimu umbanyang'ana chili chense chakunja, bzinthu bza pansi bza Mulungu. 11Nakuti mbani adziwa bza kukumbuka bza munthu kupambula mzimu wamunthu omwe una iye? Tsono, palibe m'bodzi ndiye adziwa bzinthu bza pansi pa Mulungu kupambula mzimu.12Soma tilibe kutambira mzimu wa dziko la pansi soma Mzimu omwe niwakuichokera kuna Mulungu,kuti ife tidziwe bzinthu bzakupasiwa bza fovolo na Mulungu kuna ife. 13Tikusewera bza bzinthu bzimwebzi mu mafala neye kupfunzisiwa na nzeru za munthu soma Mzimu, kuzimbula bzinthu bza mzimu kuna wanthu wa mzimu.14Munthu wakusaya mzimu angatambire lini bzinthu bzakuchokera kuna mzimu wa Mulungu, nakuti iwo ambaoneka wakupusa kuna iye.Iye ambawa bvesesa lini iwo thangwe iwo ambayeziwa na zimu. 15Munthu ndiye ana mzimu ambayeruza bzinthu bzense, soma iye ambayeruziwa lini na winango. 16''Nakuti mbani angadziwe bzakukumbuka bza Mbuya, kuti akamuyeluze iye?''Soma ife tina mtima wa Khiolistu.
31Tsono ine, adzinza, ninisewera lini na imwepo ninga wanthu wa mzimu, soma m'malo mwache ninga wanthu kuthupi, ninga wana ang'ono mwa Khilistu. 2Ine nimbaku mamisani mkaka, neye bzakudya bzakuuma, mukhali lini waku konzeka pa bzimwebzi; neye pakali pano imwepo mukanati kukonzeka.3Nakuti pamene mukhali waku thupi. Nakuti pamene pakhana nsanje nakuipidwa pakati panu,Kodi mukukhala lini na moyo kutengera kuthupi, napo imwe mukufamba lini mwa makhalidwe ya wanthu? 4Nakuti pamene winango anilewa kuti, ''Ine ndikutewera Paulo,'' winango anilewa kuti, ''Ine ndikutewera Apolo,'' kodi imwe ndimwe lini wanthu? 5Tsono Apolo mbani? Paulo ni mbani? Nyabasa kudzera kuna imwe omwe mumbamu khulupira, ninga momwe Mbuya adaperekera kuna aliyense.6Ine ni bzala napo Apolo adzathilizira madzi soma Mulungu adzabzi kulisa. 7Tsono, kulibe chinthu kuna nyakubzala pinango nyakuthilizira madzi. Soma ni Mulungu omweambpereka na kukuza.8Tsapano iye omwe adabzala na iye omwe adathilizira madzki niabodz, aliyense adzatambira malipiro yache nakutengera basa lomwe adaphata. 9Nakuti ife ndife anyabasa wa Mulungu. Imwe ndimwe munda wa Mulungu, chakumangiwa cha Mulungu.10Ninga mwa chisomo cha Mulungu chomwe chidapasiwa kuna ine mwenekechiro nyakumanga wa luso, ine ndidayikha maziko ndipo winango akumanga pamwepo. Soma lekani munthu aliyense akhale wakusama na momwe iye akumangira pamwepa. 11Nakuti palibe munthu aliyense omwe adayika maziko yinango kuposa m'bodzi omwe adayikayo, umweyo ni, Yesu Khilistu.12Tsapano penu winango animanga pa maziko yamweya na golide, siliva, minyala yakuumira, miti, uswa, pinango bziputu, 13basa lache lidza zimbuluwa, nakuti pa nsikuyo bzi dzazimbuliwa ibzi. Nakuti bzidza zimbuliwa na moto. Moto udzayeza chilichense ndicho munthu adachita.14Penu basa la munthu winango lidzasala, iye adzatambira pfupo; 15soma penu basa lamunthu winango lidzapsa, iye adzabonera nakudzongeka, soma iye payekha adzapulumuka, ninga mwakuthawa kudzera pamoto.16Kodi imwe kudziwa lini kuti imwe ndimwe kachisi wa Mulungu napo kuti Mzimu wa Mulungu umbakhala mwa imwepo? 17Penu winango anidzonga kachisi wa Mulungu, Mulungu adzamudzonga munthu umweyo. Nakuti kachisi wa Mulungu ngwakuchena, na imwembo ndimwe wakuchena.18Nampodi munthu aliyense abzinamize yakha. Penu winango wa imwepo ambakumbuka kuti iye ana nzeru pa dziko lino, mulekeni umweyo asanduke ''chilema'' kuti iye akhale nyanzeru. 19Nakuti nzeru ya dziko lino njakupusa na nzeru ya Mulungu. Nakuti kwanembewa, ''Iye aniphata nzeru mwa kuchenjera kwache.'' 20Kinango, ''Mbuya ambadziwa kuti mathangwe ya nzeru ngakusaya basa.''21Nakuti thangwe la bzimwebzi, lekani munthu aliyense abzitamandire kuna wanthu. Bzinthu bzense ni bzanu, 22pinango Paulo, pinango Apolo, pinango Kefa, pinango dziko, pinango moyo, pinango imfa, pinango bzinthu bzakugumanika, pinango bzinthu ndibzo bzikubwera. Bzinthu bzense nibzanu, 23ndipo imwe ndimwe wa Khilistu, na Khilistu gwa Mulungu.
41Tenepayu ndibzo bzimfunika kuti munthu atiyeze ife, ninga anyabasa wa Khilistu na atongi wa bzinsinsi bza chadidi bza Mulungu. 2Tsapano chiyani chakufunikira atongi kuti iwo akhale wakukhulupirika.3Soma kuna ine nichinthu ching'ono kuti ine ndiyeruziwe na imwe pinango na mbuto iliyense ya nutongi. 4Nakuti ine ninga bziyeruze lini ndekha. Ine ndikuchita lini mantha na chakutongiwa chilichense chomwe chingandi gaze ine, soma kuti nampodi kundiyeruza ine. M'bodzi omwe angandiyeruze ine ni Mbuya.5Thangwe lache lekani kuyeruza chinthu chili chense ikanati kufika nthawe, Mbuya akanati kubwera. Iye adzabweresa padecha bzinthu bza kubisika bza mum'dima na kuzimbula bzakutsimikiza bza mtima. Kinangoko munthu aliyense adzatambira pfupo yache kuchokera kuna Mulungu.6Tsapano, adzinza, ndabziyikhila bzaku phimbilidzira ndekha na Apolo thangwe la imwe, kuti kuchokera kuna ifepano muka pfunzire tanthauzo la kusewera, ''Nampodi kupitirira bzomwe bzida nembiwa.'' Ibzi bzili terepayu kuti palibe m'bodzi wa imwe waku bzikuzira mwanzache na winango. 7Nakuti mbani ambaona kusiyana pakati pa imwe na winango? Chiyani chomwe munacho chomwe imwe mulibe kutambira? Penu imwe muda tambira, thangwe lanyi mukubzikuza ninga imwe mulibe kutambira?8Mwakhala nabzo kale bzense bzomwe mukufuna! Imwe mwakhala kale anyakudala! Imwe mwayamba kale kutonga__ife kulibe! Chadidi, ndikhakumbuka kuti munichita ufumu, kuti ifembo tichite namwe pabodzi. 9Nakuti ndikukumbuka kuti Mulungu adatiika ife atumiki padecha ninga wakumalizira, ninga tinilewera ife na ninga wanthu wakuweruzira ku imfa.Takhala wakuonesewa kudziko lapansi__ kuna angelo, na kuna wanthu.10Ife ndife bzilema thangwe la khilistu, soma imwe ndimwe wanzeru kuna Khilistu. Ife ndife anyakusaya mphamvu, soma imwe ndimwe anyamphamvu. Imwe ndimwe wakulemekezeka, soma ife ndife wakunyozeka. 11Kufika nthawi ino tikubva njala na nyota, ife ndife wakusaya bzakubvala, tamenyiwa, ndipo tilibe pakukhala.12Tiphata basa kwenekwene, kuphata basa na manja yathu. Panthawe ndiyo adatizuna, ife tidawa dalisa. Panthawe ndiyo tinilala tilidwa, timbalisiwa. 13Panthawe ndiyo timbabonelesiwa, ife timbasewera mwa kukoma mtima. Tasanduka ninga wakunyansa wa dziko lapansi na tsuzu la bzinthu bzense, kuchokerapamwepo na pano.14Ndilibe kunemba bzinthu ibzi kuti ndikuchitiseni manyazi imwepo, soma kukuchenjezani ninga wana wangu wakukondeka. 15Nakuti penu munawo apfunzisi bzulu khumi kuna Khilistu, mulibe azi baba azinji. Nakuti ine ndidakhala babanu kuna Khilistu Yesu kudzera mu mafala yabwino. 16Tsono nimkukumbirani kuti mukhale wakutewezera wa inepano.17Thangwe lache ndakutumizirani Timoteyo, mwanangu wakukondeka na wakukhulupilika kuna Mbuya. Iye adzakukumbusani imwepo njira zangu mwa Khilistu, ninga ndidawapfunzira iwo kulikwenseko na tchalitchi iliyense. 18Tsapano winango wa imwepo mwayamba kubzikuza, kuchita ninga ndikhalibe kubwera kuna imwepo.19Soma nidzabwera kuna imwe tsapanopa, Mbuya angafuna. Ndipo ine nidza zindikira lini mafala ya wale wakubzithusa, soma nidzaona mphamvu zawo. 20Nakuti ufumu bwa Mulungu buli lini mu mafala soma mu mphamvu. 21Mchani munifuna kodi? kodi ndibwere kuna imwe na mpsimbo pinango mwachikondi na nzimu wakudelekha?
51Ife tikubva kuti chadidi pakuchitika bza chigololo pakati pa imwepo, bza chigololo bzomwe bzimbabveka lini kuna anzinza wa mitundu inango: Munthu alinaye mkazi wa babache. 2Imwe mukubzikuza! kodi imwe munilira lini m'malo mwache, kuti iye omwe anichita achosiwe pakati panu?3Nakuti ngakhale kudzera kuna ine thupi langu kulibe, soma ine ndilipo mwa mzimu. Ine ndidakwanisa kale kutongiwa kuna m'bodzi omwe adachita bzobzi, ninga kuti ine ndikhanawo kumweko. 4Panthawe yomwe imwe muniyikiwa mwa dzina la Mbuya wathu Yesu ine nidzakhala namwe mwa mzimu, na mphamvu ya Mbuya wathu Yesu idzagumanika, 5achimu pereka munthu umweyu kuna Satana kuti thupi likadzogiwe, soma kuti mzimuwache ukapulumusiwe pa nsiku ya Mbuya.6Kubzikuza kwanu mkwabwino lini. Kodi imwe mukudziwa lini kuti chakufufumisa ching'onong'ono chimbafufumisa bzakudya bzense? 7Bzitsukeni mwekha kuna chakufufumisa chakale kuti imwe mukakhale chakukonziwa chabwino, wakusaya kufufuma, ninga imwe mukhalili. Nakuti Khilistu, bila wa Pasika wathu, iye adaphewa. 8Tsono lekeni ife tisekerere Pasika, neye kuti chaku fufumisa cha kale, chaku fufumisa chama khalidwe yakuipa na chakuchepa mphamvu. M'malo mwache, tilekeni ife tisekerere na mkate wakusaya chaku fufumisa wa kuchene mtima na chadidi.9Ine ndidanemba kuna imwe tsamba langu lire kuti nampodi kusanganikira nawo wanthu wa chigololo. 10Neye njira zense zomwe ine ndikulewa za wanthu wa chigololo padziko lapansi, pinango kusirira, pinango mbava, pinango wa bzifanifani, tenepo mukakhale nabzo kutali imwe mukufunika kuti mufambe kunja kwa dziko lapansi.11Soma tsapano ine ndikunemba kuna imwe kuti nampodi kusanga nikirana na aliyense omwe ani chemeriwa dzinza soma iye ambakhala na moyo wa chigololo, pinango wakusirira, pinango wa bzifanifani, pinango wakulewa lewa, pinango wakuledzera, pinango mbava. Nampodi kudya naye pabodzi bzakudya munthu umweyo. 12Nakuti ine nimkahala nawo tani ni nzeru zanyi zomwe ninga khale nazo wakunja kwa mpingo akawayeruza iwo? M'malo mwache, imwepo muniwa yeruza lini omwe ali mkati mwa mpingo? 13Soma Mulungu aniwatonga iwo omwe alikunja. ''Chosaniwanthu wense wakuchita bzakuipa pakati panu.''
61Kodi penu winango wa imwepo ana mulandu na mwanzache, kuyenda kukatongiwa kwa atazi akanati kuyenda kuna wachilingamo pinango kuna wanthu wakuchena moyo wa Mulungu? 2Pinango kodi mumdziwa lini kuti wanthu wakuchena moyo wa Mulungu anzatonga dziko lapansi? penu ninga dziko lapansi limdzatongiwa na imwe, muli wakutaza kutonnga tunkhani tung'ono tung'ono? 3Kodi mumdziwa lini kuti mudzatonga angelo? Bzikulu tani, tsono, ife kutonga bzinthu bza moyo uno?4Peni pinango imwe munikonza ninga bzinthu bza moyo uno, thangwe lanyi imwe milandu yomweyi muntongesa iwo ninga omwe aniyezewa mbali mutchalitchi? 5Nilewa bzimwebzi kukuchitisani imwepo manyazi. Kodi pakati panu palibe m'bodzi m'dziwi omwe angakwanise kutonga milandu pakati pa abale? 6Soma m'bale anilewa milandu na abale _ nachibodzi bodzi wakusaya kukhulupira!7Soma pomwepo pana bzakusaya lamulo kuna imwe kuti munayo milandu winango namwayache. Thangwe lanyi mumbasankhula kubvuma kuipisiwa? Thangwe lanyi mumbasnkhula kubvuma kunamiziwa? 8Soma imwepo mwekha mukuchita bza kuipa nakunyengeziwa, napo imwepo mukuchita bzimwebzi kuna abale wanu!9Kodi imwepo mum'dziwa lini kuti wakusaya kulungama amdzatambila lini ufumu bwa Mulungu? Nampodi kunamiziwa: Wakusaya kuchena, pinango wakupembedzela bzifani, pinango wachigololo, pinango mtofu nabzakuipa, pinango wakufambizana na amuna? 10Pinango mbava, pinango wakuledzela, pinango wakusilira, pinango wakulewalewa, pinango wakutenga bza wenekechilo am'dzayenda lini ufumu bwa Mulungu. 11Winango wa imwe akhali telepoyo, soma mudasambikiwa, soma mudachenesewa, mwa dzina la Mbuya Yesu khristu na mwa mzimu wa Mulungu wathu.12''Bzinthu bzense mpsakubvumiziwa kuna ine,'' tsono ni bzense lini bzindi thandiza ine. ''Bzinthu bzense mpsakubvumiziwa kuna ine,'' tsono ine nimdzalamuliwa lini nacho chibodzi. 13Bzakudya bzidakonzewera m'mimba, ndipo mimba zidakonzewera bzakudya.'' tsono Mulungu anzatonga bzensebzo. Thupi lilibe kukonzewera chigololo. M'malo mwache, thupi ni la Mbuya, ndipo Mbuya ni mwenekechilo wa thupi.14Mulungu mu bzense adamusa Mbuya terepo iye adzatimusa tense na mphamvu yache. 15Kodi imwe mukudziwa lini kuti thupi lanu ni chiwalo cha Khilistu? tsono ine ninga tenge bziwalo bza Khilistu kubzisandusa ibzo bza chigololo? Bzinga kwanisike lini!16Kodi imwe mukudziwa lini kuti iye omwe ambafambizana na mkazi wa chigololo ali ninga thupi libodzi na iye? Ninga bzakunembera bzikulewa, ''Awiriwo adzakhala thupi libodzi.'' 17Soma iye omwe aphathikana na Mbuya akhala mzimu ubodzi na iye.18Thawani chigololo! Bzakuyipa bzense bzomwe munthu ambachita bziri kunja kwa thupi, soma munthu wakuchita bzakuipa bza chigololo iye waphonyera thupi lache.19Pinango mumdziwalini kuti thupi lanuli ni kachisi wa Mzimu Wakuchena, omwe uli mwa imwepo, omwe muli naye kuna Mulungu? Apo mumbakhalalini mwa imwe mwekha? 20Nakuti mudaguliwa na muti wache wapatali. thangwe lache lemekezani Mulungu na thupi lanu na mu mzimu, omwe ukuimira mulungu.
71Soma bza ibzi mudanembabzi: ''Kuli kwachadidi kuna munthu kusaya kukhuya mkazi.'' 2Soma thangwe la madama, munthu aliyense akhale naye mkazache wache yekha, na mkazi aliyense akhale naye bayache wache yekha.3Mamunayo apase kuna mkazache mangawa, na telepo pomwe mkazi kuna bayache. 4Mkazi alibe utongi kuna thupi lache la iye yekha, Soma mamuna ndiye anautongi. Soma telepo pomwe, mamuna alibe utongi kuna thupi lache la iye yekha, Soma mkazi anabo.5Neye kulambizana, Soma na kutawilizana kwanu ndiko kwa nthawe. Chitani ibzi kuti mukabzipereke kuna kupemphera. Kinangoko kukakhala pomwe pabodzi, kuti satana angakuyezeni thangwe la kubzilambiza kwanu. 6Soma ibzi ndikulewalewa ninga mwa kubvuma neye ninga mwa kutonga. 7Ndikadabva kukoma aliyense akadakhala ninga momwe ndilili inepano. Soma munthu aliyense alinayo mphatso yache ya iye yekha kuna Mulungu. Winango mphatso ina, na winango yamtundu winango.8Soma nilewalewa kuna wakusaya kulowola na kuna akazi amasiye kuti kukhali kwadidi kuna iwo akhale wakusaya kulowola, ninga ine. 9Soma penu amdziwalini kubzilambiza, alowozesewe. Poti mkwadidi kulowola kuposana na kuwawidwa mtima.10Soma wakulowodwesewawo niwalamulira__ neye ine, Soma Mbuya__kuti mkazi asaleke bayache 11(soma penu amuleka bayache, akhale wakusaya kulowodwa pinango ayanjanisiwe pomwe na mamuna), apo mamunayo asalekane naye mkazi wache.12Soma kuna wakusalawo niwalewa__ ine, neye Mbuya__ ninga mdzinza winango alinaye mkazi wakusaya kukhulupira, apo iye adamutawira mumtima akhale naye pabodzi, asalambane naye. 13Apo mkazi omwe ali naye mamuna wakusaya kukhulupira, adamutawira mumtima iye akhale naye pabodzi asalambane nye mamunayo. 14Nakuti mamuna wakusaya kukhulupirayo anichenesewa mwa mkaziyo, na mkazi wakusaya kukhulupilrayo anichenesewa mwa mdzinzayo. Ninga kukada telepoyo lini wana wanu akadakhala wakusaya kukonzeka, Soma tsapano akhala wakuchena.15Soma wakusaya kukhulupirayo anichoka, mulekeni achoke. Mmilandu yakutelepa, ambamangiwa lini ukapolo mdzinzayo pinango nanayo. Soma Mulungu watichemera ife mu ufulu. 16Nakuti unidziwatani, mkazi, iwe ninga udzapulumusa mamunayo? Pinango unidziwatani, mamuna, iwe ninga udzapulumusa mkazi?17Soma, momwe Mbuya wagawira kuna wense, momwe Mulungu wachemelera wense momo afambe. Apo telepo niika m'mipingo yense. 18Kodi wakuchemeliwa winango wagwatiwa? Asakhale wakusaya kugwatiwa kodi wachemeliwa winango wakusaya kugwatiwa. Nampodi agwatiwe thangwe iye wachemeriwa na chikhulupiro? Iye alibe kugwatiwa. 19Nakuti mgwatiwe ulibe basa na kusaya kugwatiwa kulibe basa. Soma kukoya kwa malamulo ya Mulungu.20Aliyense akhale m'machemeliwe ya iye momwe Mulungu adachemeliwamo. 21Kodi udachemeliwa uli kapolo? Ibzi nampodi bzikubonereseni. Soma ngati mungakwanise kutsudzuka, tsudzukani. 22Nakuti iye omwe akhale kapolo pomwe adachemelewa na Mbuya ni mfulu ya kuna Mbuya. Telepo pomwe, omwe akhali mfulu pomwe adachemelewa ni kapolo wa mbuya. 23Ndimwe wakuguliwa nampodi kukhala akapolo a wanthu. 24Adzinza aliyense pakukhala wache wa mulungu adamuchemera.25Tsopano bza madende, ine ndilibe lamulo lakuchoka kuna Mbuya. Soma ni nipereka malingiliro yangu ninga munthu omwe, mwa chifundo cha Mbuya, kukhala wakukhulupilika. 26Nakuti, ndikukumbuka kuti thangwe la bzakunesa ndili nsiku zino, nakuti mkwadidi kuna munthu kakhala momwe ali.27Kodi wamangiwa kuna mkazi? Nampodi kutsudzuka. Penu mwatsudzuka kuna mkazi, nampodi kufuna mkazi. 28Soma ngati unilowola, ulibe kuphonya, apo penu ni dende linilowodwa, lilibe kuphonya. Soma awo wakupita m'banja amdzagumana na bzakunesa bzizinji mthupi, apo nimkulekani.29Soma nilewa ibzi, adzinza: Nthawe yafupika, Kuchokera tsapano awo akukhala nawo akazi akhale ninga ngati alibe. 30Wakulira akhale ninga wakusayakulira, wakudekedwa akhale ninga wakusaya kudekedwa, wakugula chinthu akhale ninga nkwanisa lini kukuyenera kukoya, 31wakuphatisa basa bzadziko lapansi lino akhale ninga bzikuwakhudzalini. Poti momwe dziko lapansi lino lili pali pano lili kuyenda.32Ine ninifuna kuti imwe mutsudzuke kuna bza kukumbuka. Munthu wakusaya kulowola ambatondo kukumbikira bza Mbuya, momwe angadekezele mbuya. 33Soma wa pa banja ambakumbukira bza dziko lapansi lino, momwe angadekezere mkazache__ 34na mkazi wakulowodwa. Na dende ambasiyana uyo wakusaya kulowodwa ambakumbukira bza mbuya, pala akhale wakuchena m'thupi na mzimu. Soma wakulowodwayo ambakumbukira bza dziko lapansi kuti akomedwese bayache.35Soma ibzi ndikulewa mwa kuphindula kwanu, kuna imwe mwekha neye kuti ndikukuteyela mulapu. Soma kukuthandzizani kuchita bzomwe bziniyenera, na kutewera chitewerere Mbuya pakusaya kupanikiziwa.36Penu winango ankumbuka akumuchitira mwa kuphonya dende lomwe atomelana nalo ubwenzi apo__ngati dendelo lapita bzaka apo aniwona kuti__mkwakufunika. Kumulowola aniyenera kuchita telepo. Ninga wafunira nkuphonyalini alowolane. 37Soma uyo omwe aniyima wakukhazikika mumoyo mwache, wakusaya chakukakamiza soma ali nabo ulamuliro wapachakufuna cha iye yekha, nkutsimikiza ichi mmoyo, mwache kukoya mwanache wa mkazi, amdzachita bwino. 38Telepo tsono omwe anilowoza dendeli anichita bwino, telepo pomwe omwe anilowozalini dendelo anichita bwino kwenekwene.39Mkazi ngwakumangika kuna bayache pomwe mamunayo akanamoyo. Soma ngati mamunayo anifa, anikhala wakutsudzuka kulowodwa na winango omwe angamufuna, Soma mamunayo akhale wa kuna Mbuya. 40Soma anikhala wakudekedwa kwenekwene ngati anikhala ninga momwe ali. Ninga mwa kuyeza kwangu apo nimkumbuka pala inepano pomwe ndili naye mzimu wa Mulingu.
81Tsapano bza nyama yakupelekewa nsembe kuna bzifanifani: Ife tidziwa kuti tense tina chidziwiso. Chidziwiso chibzikuza, soma chikondi chibzi mangilira. 2Munthu omwe ankumbuka kuti ambadziwa chinthu, kinango ambadziwa lini ninga momwe ambafunira kudziwira. 3Soma mumthu omwe ambakonda Mulungu, ambadziwika na Mulungu iyeyo.4Telepo, kulewa bza kudya nyama yaku pelekewa ninga nsembe kuna bzifanifani; Ife tikudziwa kuti bzifani nchinthu lini napa ng'onopo pa dziko lapansi nakuti palibe Mulungu winango soma m'bodzi yekha. 5Tsono ngakhale pomwe pana bzaku lewedwa milungu, penu nkudzaulu pinango padziko lapansi (poti ilipodi ''milungu'' mizinji na ''ambuya azinji''), 6soma kuna ife pana Mulungu mbodzi yekha, Baba, kuna iye bzinthu bzense bzida chokera nakuti iye ifepano tin ikhala, ndipo pana Mbuya mbodzi Yesu khristu, omwe bzinthu bzense bzida chokera, na mwa iye ife tina moyo.7Nthawe zinango, nzeru zozi zimbakhalalini na aliyense. M'malo mwache, wanthu winango amba pempherera bzifanizo, iwo ambadya nyama na bzakudya bzobzi ninga penu nyamayo idaperekiwa nsembe ya bzifanifani. Iwo chakukumbuka chawo chaku pswipisiwa thangwe mchakusaya mphamvu.8Soms bzakudya bzimbati fendeza lini chifupi na Mulungu. Ife tini tayika lini penu ife tinidya lini, pinango kukhala bwino penu tinidya. 9Soma chenjerani kuti ufulu bwanu pakuchita bzinthu nampodi ufike paku khumudwisa wanthu omwe mbakusaya mphamvu pa chikhulupilo. 10Nakuti nyang'anani kuti winango akakuonani, omwe munacho chidziwiso, mukudyra bzakudya mkachisi wa bzifanifani. Kodi nyakusaya mphamvu adzalimbikisiwa tani kudya bzomwe bzaku perekiwa nsembe ku bzifanifani?11Thangwe la chidziwiso chanu cha chadidi chomwe munacho pa bzifanifani, iye nyakusaya, Mdzinza omwe Khilistu adamufera, ani dzongeka. 12Bzomwebzo, pomwe mukuwa phonyera adzinza wanu na kubaya chikumbu mtima chawo chakusaya mphamvu, mukuphonyera Khilistu. 13Thangwe lache, penu bzakudya bzini khumudwisa dzinza wangu, ine nidzadya pomwe nyama, kuti ningamu khumudwise dzinza wangu.
91Kodi ndine lini waku tsudzuka?Kodi ndine lini mtumiki? Kodi ine ndikanati kuona Yesu Mbuya wathu? Kodi ndimwe lini anyabasa wangu mwa Mbuya? 2Penu ine ndine lini mtumiki kwa winango, tsono ndiri namwe imwe. Nakuti imwepo ndimwe chizindikiro cha utumiki bwangu mwa Mbuya.3Uku nikubzi teteza kwangu kuna omwe akufuna kundizenga milandu ine: 4Kodi ifepano tiribe utongi bwa kudya pinango kumwa? 5kodi ifepano tilibe utongi bwakutenga mkazi omwe niwaku khulupira,ninga akhachitira atumiki winango, na adzinza wa Mbuya, na kefa? 6Pinango kodi ine ndekha na Baranaba tilibe utongi bwaku phata basa kuti tigumane thandizo?7Mbani msocha ambaphata basa kuti abzigumanire yekha bzakufunika? Mbani amba bzala munda wa bzipatso neye kudya bzipatso bzache? Mbani ambafuwa mabira neye kumwa mkaka kuna mabirayo? 8Kodi ndiku lewa bzinthu bzobzi na ulamuliro bwaku thupi? Kodi malamulo yambalewa lini bzobzi nthawe zense?9Nakuti ibzi bzida nembiwa mu malamulo ya mose, ''Nampodi kumanga ng'ombe kukamwa pamene iyo ili kutapfuna bzakudya.'' Ibzi bzachadidi kuti Mulungu ambakumbukira ng'ombe? 10Bzobzi Mulungu akulewera lini ife pano? Ibzi adabzi nembera ife pano, thangwe pomwe waku galauza ani galauza na chidikizo, na pomwe nyaku puntha ani puntha na chidikizo cha kudzagawana pa kukolola. 11Penu ife tini bzala bzinthu bza mzimu pakati panu, ibzi bzikhala bzakunesa kuna ife kuti tikolole bzinthu bzaku thupi kuna imwe.12Penu winango ana ufulu bwakuthandiziwa na imwe, kodi ife tingakhalelini nabo ufulu buzinji? Soma ifepano tilibe kuphatisa basa ufulu bomwebu. M'malo mwache ife timba bvuma chinthu chili chense pinango pakusaya kufungira mafala ya bwino ya Khilistu. 13Kodi mukudziwa lini kuti iwo omwe amba phata basa mkachisi ambadya bza momwemo? Kodi mumba dziwa lini kuti iwo omwe ali kukonza pa guwa la nsembe amba gawana nawo bzomwe bzimba perekewa pa guwapo? 14Nanjira yomweyi, Mbuya adati lamula kuti iwo omwe ani lalikira mafala yabwino akhale na moyo kuchokera ku mafala yabwino.15Soma ine ndilibe kuphatisa ufulu bulibwense. Ndipo ndilibe kukunembelani ibzi kuti chinhtu chinango chikwanisike thanbwe la ine. Bzikhali bwino kuti inepano ndife kusiyana nakuti__ Winango ayese chinthu ndicho nimbabzitamandira nacho ninga chakusaya basa! 16Nakuti penu ine ninilarika mafala yabwino, ndilibe thangwe la kubzitamandira, thangwe ine nin'kufunika kuchita bzobzi. Ndipo thembelero likhale kuna ine penu ninilalika lini mafala yabwino!17Pakuti penu ninchita ibzi mwakufuna kwangu, nidzatambira mphotho. Soma penu nimfunalini, ndikali nyauudindo ndiwo udapasiwa kuna ine. 18Tsono mphotho yangu mchiyani? Kuti panthawe ndiyo nilalika, ndikupereka mafala yabwino mwafovolo nakuti nampodi ndiphatise basa ufulu bwangu mu mafala yabwinoya.19Napo ndine mfulu kuna wense, nimbabzi sandusa nyabasa wa aliyense momwe ninga kwanisire. 20Kuna Ayuda ndidakhala ninga Ayuda, kuti ndikopse Ayuda. Kuna wakumangika na utongi, nimbakhala ninga wakumangika nawo pabodzi ndida khala ninga wakumangika na utongi. Ine ndida chita bzobzi ngakhale ine ndekha ndine lini wakumangika na utngi.21Kuna anyakusaya utongi, ndidakhala ninga wakusaya utongi, ngakhale ine ndine lini wakutsudzuka ndekha kuna utongi bwa Mulungu, soma ndiri pansi pa utongi bwa Khilistu. Ndida chita bzobzi kuti ndikopse anyakusaya utongi. 22Kuna anyakusaya mphamvu ndida khala ninga wakusaya mphamvu, kuti ndikakopse anyakusaya mphamvu. Ndida chita bzinthu bzili bzense kuna wanthu wense, kuti mwa njira iliyense ndikwanise kupulumusa wanthu winango. 23Ndidachita bzensebzi thangwe la mafala yadidi, kuti ine ndigawane nawo madalitsoyache.24Kodi imwe mumba dziwa lini kuti pa mpikisano waku thamanga liwiro, soma m'bodzi yekha ndiye ambatambira pfupo? Tsono thamangani kuti mukatambire pfupo. 25Aliyense wakuchita nawo mpikisano ambakonzekera yekha bzakulimba pa bzinthu bzense. Iwo ambachita terepoyo kuti akatambire kolona omwe niwa kubvunda. Tsono ifepano timba chita bzobzi kuti tikatambire kolona wakusaya kumala. 26Thangwe lache ine nimba thamanga lini, ninga munthu wakusaya chakulinga; napo pomwe nimbachita mpikisano wakumenyana, nimbatondo lini kumenya papezi. 27Soma ine ndikupanikiza lini thupi langu naku liyika pa ukapolo. kuti pakumaliza kulalikira winango, kuti nampodi ndichosiwe neye kutambila pfupo.
101Nakuti ine ndikufuna lini kuti imwe mukhale wakusaya kudziwa, adzinza, makolo yathu yakhali pansi pa mtambo adayambuka wense pa nyanza. 2Iwo wense adabatiziwa mwa Mose mu mtambo namu nyanza, 3iwo wense adadya chakudya chibodzi cha uzimu. 4Wense adamwa na mzimu ubodzi. Nakuti iwo adamwa kuchokera ku thanthwe la mzimu lomwe adafamba nalo. ndipo thanthwe limwe ilkhali Khilistsu.5Soma Mulungu alibe kudekedwa nawo, nakuterepo azinji wa iwo adasochera chipululu. 6Tsono bzinthu iabzi bzidachitika ninga chakuyezezera na ife, kuti ife nampodi tiyike mitima yathu ku bzinthu bzakuipa ninga iwo adachitira.7Nampodi kupembeda bzifani fani, ninga adachitira winango wa iwo. ibzi bzili ninga bzida nembiwa, ''Wanthu adakhala pansi chidya na kumwa, adamuka achisenzeka.'' 8Ife nampodi kuti tichite chigololo, ninga azinji wa iwo adachitira. Pa nsiku ibodzi, wanthu bzulu makumi mawiri na matatu adafa thangwe labzobzi.9Nampodi kumuyeza Khilistu, ninga azinjiwo adachitira kumuyeza iye ndipo iwo adadzongeka na nyoka. 10Nakuti nampodi kumba dandaula, ninga azinji wa iwo adadzongeka na angero wa kupha.11Tsapano bzinthu bzobzi bzidachitika kuna iwo ninga chaku yezezerakuna ife. Iwo adanemba ninga chenjezo__ kuna ifepano kukwanilisiwa kwa nthawe kwafika. 12Telepo pala mukukumbumbuka kuti muli chiimire samalani kuti mungagwe. 13Palibe mayezero yomwe mwagumana nayo yakugopsa yomwe wanthu winango wense adagumana nayo. M'malo mwache Mulungu ngwakukhulupilika. Adzabvumalini kuti imwe muyeziwe mpakana muyezo omwe mungakwanise kupilira. Soma pomwe mudzayeziwa, iye adzakupasani njira yakuti mukwanise kupilira.14Thangwe lache, wakukondeka wangu thawani kuchoka kwa kunamatira bzamafano. 15Ine ndili nkusewera kuna wanthu ndiwo ana nzeru, kuti mukwanise kuweruza mwekha bzomwe ndikulewabzi. 16Chikho cha m'dalitso ndicho tinidalitsa, kodi nchakuphatanalini na mulopa wa Khilistu? Kodi mkate ndiwo timbanyema ngwakuphatanalini na thupi la Khilistu? 17Thangwe pana mkate ubodzi, ife napo tilipo azinji soma ndife thupi libodzi. Nakuti tense pabodzi timbadya mkate ubodzi.18Nyang`anani Asrayeri ninga mwa thupi. Kodi ndiwolini akudya nsembezo alibe kuphatana na guwa la nsembe? 19Kodi ndikulewa chiyani tsono? Kuti fano ni chinthu chilichense? Pinango kuti chakudya chakupekewa nsembe kuna fano nichilichense?20Soma ninilewa kuti bzomwe adzinza apeleka nsembe, ambabzipeleka kuna bziwanda neye kuna Mulungu. Ndipo nimbafunalini kuti imwepo mumbaphatane na bziwanda! 21Mungamwelini chikho cha Mbuya nkukamwa pomwe chikho cha bziwanda. Mungadyelini pa meza ya Mbuya mkukadya pomwe pa meza ya bziwanda. 22Pinango tikufuna kunyosa Mbuya kuti atichitire nsanje? Kodi ife tinamphamvu kuposa mmene iye alili?23''Chilichense nchakubvumiwa," soma nichilichenselini chomwe china phindu. ''Chilichense nchakubvumiziwa," soma nchilichenselini chomwe chimbathandiza wanthu. 24Palibe, munthu aliwenseyo asanyang`ane bzabwino bza iye yekha. M'malo mwache, munthu aliwense anyangàne bzabwino bza mwanzache.25Dyani chilichense chakugulisiwa pa nsika wa nyama mwakusaya kubvunza na kukumbuka. 26Pakuti ''dziko la pansi nda Mbuya, ndipo lidadzala na bzobzo" 27Penu nyakusaya kukhulupilira wakuchemerani imwepo kuti mukadye chakudya, ndipo mukufuna kuyenda, kadyeni chilichense chomwe akukonzerani lekani kubvunza mibvunzo ya chikumbumtima.28Soma winango akalewa kuna imwe kuti, ''ibzi bzaperekewa nsembe'' lekani kudya bzobzo, kuti muthandize omwe wakuuzani ule na chikumbumtima__ (Mabukhu inango yadathimizira kunemba kuti dziko lapansi na bzense bzili momo bza Mulungu. Soma mabukhu inango yakalekale yakhalibe ibzi. anyakupfunza azinji ambaona ninga ibzi bzakutengera ndime 26) 29ndikulewa, chikumbumtima cha winangoyo, osati cha imwepo. Thangwe lanyi ufulu bwangu bukuweruziwa na chikumbumtima cha munthu winango? 30Penu ine ninidya chakudyacho na chisomo, thangwe lanyi ine ningalewedwe bzakuipa pakuti ine ndapereka kutednda.31Thangwe, chilichense ndicho munidya pinango kumwa, pinango chilichensecho ndicho munichita, chitani na ulemelero bwa Mulungu. 32Lekani kukhala wakuphonya kuna wanthu wense Ayuda na Ahelene, na ku tchalitchi ya Mulungu. 33Munjira ninga imweyi ine ndikuyezera kukomemedwaesa munthu aliwense mu bzinthu bzense. Ndikunyang'analini phindu langu, soma phindu la wanthu azinji. Ndikuchita ibzi kuti iwo akapulumusiwe.
111Khalani waku nditewezera ine, ninga ine nimba tewezera Khilistu. 2Tsapano ndikukutdani imwe thangwe imwe mumbandi kumbukaine pa chili chense. Ndikuku tendani pomwe thanwe la kukoya bwino bzipfunziso ninga ndida kuuzirani imwe. 3Tsapano nikufuna imwe mudziwe kuti Khilistu ndiye msolo wanthu aliyense, nakuti mamuna ndiye msolowamkazi nakuti Mulungu ndiye msolo wa Khilistu. 4Mamuna aliyense waku pemphera pinango kunenera atabisa msolo wache wanyoza msolo wache.5Tsono mkazi aliyense ani pemphera pinango kunenera wakusaya kubisa msolo wache iye wanyoza msolo wache. Nakuti ibzi bzili chibodzibodzi na kumetewa mu msolo mwache. 6Nakuti penu mkazi anibisa lini msolo wache, iye amete tsisi lache. Penu nicha manyazi kuti mkazi kumeta mpala pinango kuyepula tsisi mu msolo mwache, mulekeni abise msolo wache.7Nakuti bzikufunika lini mamuna kuti abise msolo wache, poti iye ni chifaniziro cha ulemerero bwa Mulungu. Soma mkazi ni ulemerero bwa mamuna. 8Nakuti mamuna alibe kukonziwa kuchoka kuna mkazi. M'malo mwache, mkazi adakonziwa kuchoka kuna mamuna.9Nakuti pinango mamuna alibe kukonzeriwa mkazi. M'malo mwache, mkazi adakonzeriwa mwamuna. 10Ili ni thangwe lache mkazi alibe chizindikiro cha utongi pa msolo wache, thangwe la angero.1112Mwaku terepoyo, mwa Mbuya, mkazi nampodi akhale wakusaya mamuna, pinango mamuna nampodi akhale wakusaya mkazi. Nakuti mkazi adachokera kuna mamuna, terepo mamuna adachokera kuna mkazi. Ndipo bzinthu bzense bzikuchokera kuna Mulungu13Bziyeruzeni mwekha:Kodi dzachadidi kuna mkazi kuti apemphere kuna Mulungu wakusaya kubisa msolo wache? 14Kodi nichikhalidwe lini pachokha kupfunzisa imwe kuti penu mamuna anatsisi litali, bzakuchitisa manyazi kuna iye? 15Kodi ni chikhalidwe kukupfunzisani kuti mkazi asunge tsisi litali, ubu ni ulemerero bwache? Nakuti tsisilawo adapasiwa kuti abisire msolo wao. 16Soma penu winango akufuna kugaza bzobzi, ife tilibe bzakuchita bzinango, pinango mpingo wa Mulungu ulibe bzakuchita.17Tsono ndikufuna ndikuzeni malangizo aya,ndikufuna lini kukutendani imwe. Nakuti pomwe imwe muda bwera pabodzi, mumumbachita lini bza bwino soma bzakuipa. 18Chakutoma, ndikubva kuti mukagumana ninga mpingo, pakumbakhala kugawana pakuti panu, nimkhulupira bzachadidi. 19Nakuti pakumba khala pomwe bzakuchitika pakati panu, kuti omwe mbaku tawilizika aonesesiwe pakati pa imwe.20Nakuti pmwe munigumana pabodzi, mumbadya lini bzakudya bza Mphamvu ya Mbuya. 21Pamene muli kudya, aliyense ambadye bzakudya bzache akanati kukhala na bzakudya bza mwanzache. Winango ambakhala na njala, pomwe winango ambakhala aledzera. 22Kodi imwe mulibe nyumba yakudyera na ku yaku mwera? Kodi imwe mukupepusa mpingo wa Mulungu na kuchitisa manyazi omwe alibe chilichense? Kodi ndingalewe chiyani kuna imwe? Kodi ine ndikutendeni imwepo? Ine nidzakutendani lini imwepo thangwe la bzobzi!23Nakuti ine ndida tambira kuchokera kuna Mbuya chomwe ine nichipereka kuna imwe,chinichokera kuna Mbuya Yesu, usiku bule pomwe adaperekewa, adatenga mkate. 24Pomwe adamaliza kutenda, iye adabedula achilewa, ''Ili ni thupi langu, lomwe lili kuna imwe, mumba chite bzobzi kuti mumbandi kumbukire ine..''25Adachita chibodzibodzi iye atamala kudya adatenga mkombo, achilewa, ''Mkombo umweyu nipangano langu la mulopa wangu. Mumbachite bzobzi pamene imwe mukumwa, kuti mumbandi kumbukire ine.'' 26Nakuti nthawe zense pamene mukudya mkate na mkombo umweyu, imwepo muni lalikira imfa ya Mbuya ateye iye adzabwere.27Thangwe lache, aliyense, wakudya mkate na kumwa mkombo wa Mbuya minjira yakusaya kutawizika adzakhala wakuphonyera thupi na mulopa wa Mbuya. 28Lekani munthu abziyeze yekha chakutoma, nanjira imweyi mulekeni iye adye mkate na kumwa bzamu mkombo. 29Nakuti iye omwe anidya na kumwa mwakusaya kudziwa thupi la mbuya wadya na kumwa chiweruzo chache. 30Nithange lache pakati panu azinji ambafooka na kuduwala, nawinango waimwe ambagona tulo.31Soma penu tibzi yezeza tekha, tiniyeruziwa lini. 32Soma pamene ife tiniyeruziwa na Mbuya, ndiye kuti akutikonza chikhalidwe chathu, kuti ife tisaye kugaziwa na dziko la pansi.33Thangwe lache, adzinza wangu, pamene mukugumana pabodzi kuti mudye, mudikirane winango na mwanzache. 34Penu winango ana njala, mulekeni iye adye pamuyi, kuti pamene mukugumana pabobzi nampodi kuti afike paku yeruziwa. Tsono bza bzinthu bzinango bzomwe muda nemba, ine nidzakupasani malangizo panthawe yomwe nidza bwera.
121Soma bza mphatso ya uzimu, adzinza, nifunalini kuti mukhale neye kudziwa. 2Imwe mukudziwa pomwe mukhali wakunja, mukhali wakutengeka njira zakulekana lekana na kugonyosiwa na bzifani bzomwe bzimba sewera lini, mwanjira yinango imwe mukha lamuliwa nayo . 3Telepo ine ndikufuna mudziwe kuti palibe munthu omwe angasewere na Mzimu wa Mulungu omwe ungalewe, ''Yesu atembereredwe.'' Apo palibe nyakusewera kuti, ''Yesu ni Mbuya,'' kupambula na mzimu wakuchena.4Pana mphatso zakulekanalekana, soma mzimu omweyo. 5Pana mautumiki yakulekana lekana, soma Mbuya omweyo; 6pana maphatiwe ya basa wakulekana lekana, soma Mulungu omweyo amphata basa mwensenemo mwa wanthu wense.7Tsopano mzimu adapasa mphatso kuna aliyense kuti ikapindulire wense. 8Nakuti aliyense adapasiwa mzimu wa kusewera mwa nzeru, kuna winango kusewera kwa chidziwitso mwa mzimu ubodzi omweyo.9Kuna winango adapasiwa chikhulupiliro mwa mzimu womweyo, kuna winango mphatso yakuchiza na mzimu omweyo. 10Kuna winango mphamvu zakuchita bzakudavwisa, kuna winango kunenera. Kuna winanango luntha lakukwanisa kusiyanisa mizimu, kuna winango luntha lakusewera bzinenero bzakulekanalekana, napo pomwe kuna winango kumasuliramalilime. 11Bzensebzi ni basa la mzimu m'bodzi omweyo, ndipo ambapasa mphatso kuna munthu aliyense, ninga momwe mzimuyo wafunira.12Nakuti thupi ni libodzi lakonziwa na bziwalo bzizinji napo bziwalo bzache bzense bzizinji zakukonza thupi libodzi, telepo pomwe na momwe alili Khilistu. 13Nakuti tense tidabatiziwa na Mzimu ubodzi mu thupi libodzi, penu mu Yuda, pinango mu Hereni, pinangi ni nyabasa pinango mfulu, kuti tense takonziwa timwe mzimu ubodzi omwewo.14Tsapano thupi lilibe kukonziwa na chiwalo chibodzi, soma na bziwalo bzizinji. 15Penu nzayo lichilewa kuti, ''Thangwe ine ndinelini boko, ndili lini mu thupi,'' bzinga kwanisike lini na thangwe limweli kuti lileke kukhala chiwalo cha thupi, 16Penu khutu lichilewa, ''Thangwe ine ndinelini diso, ndili lini mu thupi,'' bzinga kwanisike lini na thangwe limweli kuti lileke kukhala chiwalo cha thupi. 17Penu thupi lense likadakhala diso, tsono tikadambabvera chiyani? tsono penu thupi lense likadakhala khutu, tsono tikadambanunkhiza na chiyani?18Soma Mulungu adaika bziwalo mthupi, chilichense cha ibzo, ninga momwe iye adafunira kuti bzikhale. 19Penu bzense bzikadakhala chiwalo chibodzi, apo thupi likadakhala kuponi? 20Tsapano pana bziwalo bzizinji, soma thupi libodzi.21Diso lingauzelini boko, kuti ''Ndinkufunalini iwe.'' Apo msolo ungauzelini nzayo kuti, ''Ndinkufuna lini iwe.'' 22Mwalo mwache bziwalo bzathupi bzomwe bzimbaoneka ninga bzakufooka ndibzo bzili bzakufunika, na 23bziwalo bzomwe timbziyesa bzakuchepa ulemu, ndibzo timbzi lemekeza, mwapambali ndipo bziwalo bzakusaya kuwoneka mwadidi ndibzo bzimbatambira ulemu. 24Tsono pomwe bziwalo bzathu bzakufunika bziniyenera chisamaliro chapambali. Pinango, Mulungu walumikidza bziwalo bza thupi, wapereka ulemu bwakuposa kuna bziwalo bzomwe bzikhausaya.25Iye adachita bzobzi kuti pasaye kukhala kugawanikana mu thupi, soma kuti bziwalo bzache bzimbadalilane chinango na chinzache. 26Penu chiwalo chibodzi chikubonera, bziwalo bzinango bzense bzibonele nacho pabodzi, penu chiwalo chinango chatambira ulemu, bziwalo bzense bzinkomedwa nabzo pabodzi. 27Tsapano imwe ndimwe thupi la khilistu apo aliyense mwa imwe ni chiwalo pathupilo.28Nakuti Mulungu chakutoma mu mpingo adaika atumiki, kachiwiri aneneri, kachitatu ampfunzisi, kinangoka wakuchita bzakudabwisa, kinangoko wamphatso ya kuchiza, na iwo waku pereka chithandizo, na iwo pomwe wa mphatso yakulongosola basa, na pakumaliza awo wakusewela malilime. 29Kodi wensewa ni atumwi? Kodi wensewa ni aneneri?Kodi wensenewa ni apfunzisi? Kodi wensewa ambachita bzakudabwisa?30Kodi wensewa ana mphatso ya machiziro? kodi wensewa ambasewera malilime? Kodi wensewa ambatsudzulira malilime? 31Soma funisisani mphatso yakupitisira patsogolo. Apo tsapano ninkuonesani njira yachadidi kwakunyanya.
131Napo kuti nimsewela malirime ya wanthu na ya angelo.Soma ndilibe chikondi, ndili ninga chinganga chabaludya telepo pinango chitsulo chakutondokulira. 2Ngati ndina mphatso ya uneneri nkumbazindikila bzinsinsi na kumbadziwa bzense, ndipo ngati ndina chikhulupilo kuchosa mapili. Soma wakusaya chikondi ine ndine lini chinthu. 3Ngati nimpeleka bzangu bzense kuna wa kusauka, na kupeleka thupi langu alitenthe. Soma penu ndilibe chikondi ine niphindulalini chinthu. (Mubzakuneba bza kale bza Chiherene na bza kutsudzulira bzimbati nimpeleka thupi langu kuti litenthewe. Mubzakuneba bzakuchepa bza Agiliki na bza kutsudzulira, bzimbalewa " nimpeleka thupi langu pala ndikule ).4Chikondi nchakuleza na chakukoma moyo. Chikondi chilibe nsanje nakuti chimbabzikuza lini.Chimbabzitamandira lini 5pinango chilibe mwano. Chimbabzikonda lini. Chimbakalipalini kamangu, chimbakoya lini mangawa. 6Chimbakomedwa lini na bzakuipa. Mmalo mwache, chimbakomedwa na bza chadidi. 7Chikondi chimbafuchila bzinthu bzense, Chimbatchinjiliza nthawe zense, chimbakhala na chidikizo nthawe zense, chimbapilira nthawe zense.8Chikondi chimbamala lini. Soma ngati pana mphatso ya mauneneri, imdzamala. Pomwe pana bzakusewera malirime, bzimdzamala. Pomwe pana chidziwiso, chimdzamala. 9Poti timbadziwa pangono telepo na kulewera pangono telepo. 10Soma chipulumira chikadzabwera, chakusaya kukwanacho chimdzachoka.11Pomwe ndikhali mwana, ndikhasewera ninga mwana, ndikhakumbuka ninga mwana, ndikhalingirira ninga mwana, pomwe ndidakula, bzinthu bzense bzachimwana ndidabzileka. 12Nakuti tsapano tikuona bzinthu mwakusaya kuoneka bwino ninga m`galasi lakunyang`anira, soma kenangoka tidzabziona maso na maso. Soma tsapano nidziwa mwakusaya kukwana, soma pano nidzadziwa mwakukwana ninga momwe ndidadziwikira. 13Soma tsapano bzasala nibzitatu: chikhulupiliro, chidikizo, na chikondi. Soma chikulu cha bzinsebzi ni chikondi.
141Tewerani chikondi na funisisa mphatso ya mzimu, makamaka kuti muka lewere. 2Nakuti munthu ndiye ambasewera malilime ambasewera lini kuna wanthu soma kuna Mulungu. Nakuti palibe munthu ambamubva iye thangwe iye ambasewera bzinsinsi bza Mzimu. 3Soma iye omwe ambalewera ambasewera kuna wanthu kuti amangirire iwo, na walimbikisa iwo, na kuwa komedwesa iwo. 4Iye omwe ambasewera malilime ambabzi mangirira yekha, soma iye omwe ambalewera ambamangilira tchalitchi.5Tsapano ine ndikufuna imwe mwense musewere malilime. soma kwene kwene kuposa bzense, ine ndikufuna kuti muka lewere. Munthu omwe ambalewera nimkulu ambaposa wakusewera malilime (pokhapokha winango achimasulira kuti tchalitchi itambire bzaku mangiririka) 6Soma tsapano, mdzinza, penu ine nibwera kuna iwe ndi kusewera malilime, nidza pindula chiyani kuna imwe? Palibe ndicho ninga pindule, pokhapokha ine ndisewere mwa bvumbuluso, pinango mwa chidziwiso, pinango mwakulewera, pinango mwachipfunziso.7Nanjira yokha yokhayo, pamene bzinthu bzakusa moyo bzimba chosa mafala__ ninga chitiliro, pinango sansi__ penu bzini chosa lini malilidwe yakusiyana, bzidza dziwika tani kuti chikuliziwa ni chitolliro pinango sansi? 8Nakuti penu ni lupenga lini liziwa na malilidwe yinango, munthu aliyense adzadziwa tani kuti nthawe ya nkhondo ya kwana achikonzeka? 9Bzili chibodzibodzi na imwe omwe muna malilime. Penu imwe munisewera bzakusaya kubveka bwino, bzomwe bziku seweredwabzo bzidzabveka tani? Imwe mukusewera bzidzakhala dzakuyenda na mpepo.10Bzilipo bzakusewera bzamitundu mizinji pa dziko lapansi, napo palibe chinthu chakusaya thandauzo. 11Soma penu ninidziwa lini thandauzo la chiseweredwe, nidzakhala mulendo kuna nyakusewerayo, nanyakusewera adzalhala mulendo kuna ine.12Bzili terepoyo na imwepo. Kuchokera pamene imwe mudalonjeza bza Mzimu, nyang'anani kuti muwandise kumangililika kwa tchalitchi. 13Thangwe lache wakusewera malilime apemphere kuti amasulire. 14Nakuti penu ine ninipemphera na malilime, mzimu wangu unipemphera nachidziwiso, soma chidziwiso changu chinikhala lini wa kubala chinthu.15ndichite chiyani tsono? Nidzapemphera na mzimu wangu, soma nidzapemphera pomwe na mzimu wangu. Nidzaimba na mzimu wangu, nidzaimba pomwe na mtima wangu. 16Nithangwe lache penu nimdalisa Mulungu na mzimu, anyakunja adzalewa tani ''Ameni'' pamene imwe mukupereka kutenda penu iye adziwalini kuti imwe mukusewera?17Nakuti iwe uniyang'ana bwino, soma wanthu winango animangililikalini. 18Nimbapereka kutenda kuna Mulungu kuti ine nimbasewera malilime kuposa imwe mwense. 19Soma mu tchalitchi ndikufuna kusewera mafala machanu na kudziwa kwangu kuti ine ndikalangize winango, kinangoka bzulu khumi bza mafala pamalilime.20Adzinza, nampodi kukumbuka ninga wana. Pinango, kunyang'anira bzakuipa, khalani ninga tuwana. Soma mukumbuke ninga wakukhuma. 21Ninga bzidanembiwa mwa malamulo, ''Na wanthu wamalilime wakugopsa na milomo ya kugopsa nidzasewera nawo wanthu omwewa. Ngakhale iwo adzandibveralini ine,'' walewa Mbuya.22Telepo, malilime yambakhala nachizindikiro, neye kwa iwo anyakukhulupilira, soma kuna wakusaya kukhulupilira. Soma kulewera, kuna chizindikiro, neye kuna anyakusaya kukhulupilira, soma kuna anyakukhulupilira. 23Penu, mtelepo, matchalitchi yense yadzabwera pabodzi napo wense achisewera malilime ndipo anyakunja na anyakusaya kukhulupilira amdzabwera, iwo adzalewalini kuti imwe mwayaluka?24Soma penu wense anilewera na anyakusaya kukhulupilira na anyakunja anibwera, iye adzagaziwa na wense wakubva. Iye adzaweruziwa na wense wakulewa. 25Bzakubisika bzamoyo wache bzidzazimbuliwa. Nakutelepo, iye adzagwa pakhope pache achipemphedza Mulungu. Iye adzadziwa kuti Mulungu mgwachadidi pakati pa panu.26Chinango chasala nchiyani, adzinza? pa nthawi yomwe mwabwera pabodzi, aliyense analo salimo , alinalo pfunziro , alinalo fumbuluso , alinalo lilime, alinacho chimasuliro. chitani bzilibzense kuti mukamange mpingo. 27Penu winango anisewera malilime, lekani iwo akhale awiri pinango atatu, pomwe winango anibwerera, winango animasulira bzomwe iye anisewera. 28Soma penu palibe nyakumasulira, lekani wense akhale chete mu tchalitchimo. Lekani bodzi asewere yekha na mulungu wache.29Lekani awiri pinango atatu alewere na kusewera, na winango abvesere na kuzindikira bzomwe bzikuseweledwa. 30Soma penu pana mavumbuluso kuna bodzi omwe adakhala, lekani nyakutoma akhale chete.31Nakuti aliyense wa imwe angalewere bodzi na bodzi kuti aliyense apfunzire nakuti wense achosiwe. 32Nakuti mzimu wakulewera nichipfunziso kuna wakulewera. 33Nakuti Mulungu ni Mulungu lini wakuphonyesa, soma Mulungu wamtendere. Iye ninyakutonga watchalitchi yense ya wanthu wakuchena wa Mulungu.34Akazi akhale chete tchalitchi. Nakuti iwo mbakubvumiziwalini kusewera. Mmalo mwache, akhale wakubvera, ninga na malamulo yakulewera. 35Penu pana chilichense chomwe iwo angafune kupfunza, alekeni iwo apfunze kuna ambayo. Nakuti

nicha kunyazisa kuna mkazi kusewera mtchalitchi.

36Chitani mafala ya Mulungu. Kodi mafala ya Mulungu yanbachokera kuna imwe? Kodi ndimwe abodzi omwe mudafika?37Penu winango anikumbuka iye yekha kuti ni mneneri pinango ni wauzimu, iye abzidziwe kuti bzinthu bzomwe ndabzinemba kuna imwe nimalamulo yakuchoka kuna Mbuya. 38Soma penu winango akhali wakusaya kudziwa, mulekeni akhale nyakusaya kudziwa39Thangwe lache, adzinza, funisisani kulewera, ndpo nampodi kuletsa aliyense omwe akufuna kusewera malilime. 40Soma lekani bzinthu bzense bzichitike mwadidi na mwakulongosoka.
151Tsapano ine ndikufuna kukonza kuti mudziwe imwe, adzinza, mafala yabwino yomwe ine ndikulalika kuna imwe, yomwe imwe mumbatambira napomwe imwe imwe muniyimira, 2na mwe imwe munga pulumusiwire, penu imwe muniphata bwino mafala yomwe ine nini lilikira kuna imwe, pokha pokha imwe muka khulupira bzobzi.3Nakuti chakutoma ine ndidapereka kuna imwe chakufunika chomwe ine ndida tambira, kuti Khilistu adafa thangwe la bzakuipa bzathu malingana na bzakunembera, 4kuti iye adafuchiriwa, nakuti iye adamuka nsiku yachitatu malingana na bzakunumbera.5Khilistu adawoneka kuna Kefa, na kinangoko kuna khumi na awiri wale; 6kinangoko iye adawoka kuna kuna azinji ninga adzinza madzana machanu paka bodzi. Azinji wa iwo akana moyo, soma winango adagona wakufa. 7Kinangoko iye adawoneka kuna Yakobo, kinagoko kuna atumiki wense.8Pakumalizira pa bzense, iye adawoneka kuna ine, ninga mwana m'bodzi wakubadwa kumene. 9Nakuti ine ndiri nawo pandandanda wa atumiki. Ine ndine lini wakudala pa kuchemeriwa thangwe ine ndidazunza tchalitchi ya Mulungu.10Soma na chisomo cha Mulungu ine ndiri ninga m'mene ndiririmu, na chisomo chomwe chili mwa ine chilibe kukhala chakusaya basa. M'mali mwache, ine ndidaphata basa kupitilira wense wa iwo. Pamwepo ndikhali lini ine, soma chisomo cha Mulungu ndicho chikhana ine. 11Terepo penu ndikhali ine pinango mbawewo, tsono ife tida lalikila na imwe muda khulupira.12Tsapano peenu Khilistu akufalisiwa kuti adamuka kuna wakufa, winango wa imwe anilewa tani kuti kulibe kumuka kuna wakufa? 13Soma penu penukumusiwa kuna wakufa, ndiye kuti ngakhale Khilistu alibe kumusiwa; 14ndipo penu Khilistu alibe kumusiwa, ndiye kuti kulalika kwathu mkwakusaya basa, na chikhulupiro chathu chakusaya basa pomwe.15Ngakhale pomwe, ife tini woneka tikukhala mboni zakunama kuna Mulungu, thangwe ife tidachitira umboni kuti Mulungu adamukisa Khilistu kuna wakufa. Soma iye alibe kumukisa iye,penu bza chadidi wakufayo alibe lumusiwa. 16Nakuti penu wakufa alibe kumusiwa, ndiye kuti powe Khilistu alibe kumusiwa; 17penu Khilistu alibe kumusiwa, chikhulupiro chanu chakusaya basa na imwe mukali nayo machimo yanu.18Tsono wale omwe akugona mwa Khilistu ndiye kuti adzongiwa. 19Penu moyo uno okha ife tikhulupira mwa Khilistu, pa wanthu wense ife anyakusauka.20Soma tsapano Khilistu wakhala wakumusiwa kuna wakufa ninga bzipatso bzakutoma kuna omwe adagona. 21Nakuti kuchokera pamene imfa idabwera na munthu, na munthu pomwe padabwera chimukiso cha wa kufa.22Nakuti ninga Adamu wense anifa, tsono pomwe na Khilistu wense adzakhala na moyo. 23Soma aliyense na dongosolo lache: Khilistu, omwe ni chipatso chakutoma, na wale omwe ali mwa Khilistu adzakhala na moyo pa kubwera kwache.24Kinangoka kudzala chimaliziro, pamene iye adzapereka utongi bwache kuna Mulungu Baba, pamene iye adzafudza malamulo yense na ulamuliro bwense na mphamvu. 25Nakuti iye ngwakuthemera kuchita ufumu kufikira iye ayike adani wache wense pansi pa nzayo zache. 26Mdani wakumalizira adzamu dzongeka ku imfa.27Nakuti ''iye wayika chilichense pansi pa nzayo zache.'' Soma pamene alewa ''iye wayika chilichense,'' bzakubveka kuti ibzi bzikuphata nidziwa lini na ule omwe ayika bzense pansi pa nzayo zache. 28Pamene bzinthu bzense bza gongesewa kuna iye, kinangoko Mwana iye yekha adzagongesewa pansi ule omwe aniyika bzinthu bzense mu chigonjeso chache iye, kuti Mulungu akhala mubzense kwa bzense.29Pinango chiyani chomwe chidzachitika kuna wale omwe ali kubatiziwa thangwe la wakufa? Penu wakufa adzamusiwa lini kwense, thangwe lanyi iwo ali kubatiziwa? 30Nithangwe linyi tsono tili wa kugopesiwa nthawe zense?31Ine imbafa nthawe zense! uku mkuku tsimikizirani kubzi themba kwangu kuna imwe, komwe ine ndinako mwa Khilistu Yesu Mbuya wathu. 32Ine nidzapindula chiyani, kuchoka kuna munthu wakusakhuliwa achiwonesiwa, penu ine ndida menyana na bzilombo ku Efenso, penu wakufa alibe kumusiwa? Tilekeni ife tidye na kumwa, nakuti mangwana ife tinifa.''33Lekani kuna miziwa: '''Magulu yakuipa yambawonesa makhalidwe yabwino.'' 34Mukani! Khalani wachilungamo! Nampodi kukhala wakuphonya. Nakuti winango wa imwe alibe nzeru za chidziwiso cha Mulungu. Ine nimbalewa ibzi na manyazi yanu.35Soma winango adzalewa, ''Wakufa adzamusiwa tani, iwo adzabwera na thupi la ntunduwanyi?'' 36Iwe wakupusa! Bzomwe imwe muni bzala bzidzabwera lini na moyo pokhapokha bzikafa.37chimene imwe unibzala nithupi lini lomwe lidzakhala, soma nimbewu. Angakhale tiligu pinango chinthu chili chense. 38Soma Mulungu adzatipasa thupi ninga iye akufuna, ndipo mbewu iliyense thupi lache. 39Nimathupi yense yali chibodzibodzi. M'malo mwache, pana thupi libodzi la munthu, na thupi linango bzinyama, na linango la mbalame, na t linango la nsomba40Pana matupi pomwe yakudzaulu na matupi ya pansi pano. Soma ulemelero bwa thupi la wakudzaulu ni mtundu ubodzi ndipo na ulemwlero bwa pansi ni bwinango. 41Pana ulemelero bubodzi bwa dzuwa, na ulemelero bwinango bwa mwezi, na ulemelero bwinango bwa nyenyezi. Nakuti nyenyezi ibodzi imbasiyana na nyenyezi zinango mu ulemelero.42Soma pana chimukiso cha wakufa. chomwe chabzaliwa na chidzongeko, ni chomwe chini muka na nachi kufudzika. 43Chomwe chini bzaliwa na nyozo, chini musiwa na ulemerero. Chomwe chini bzaliwa na kuchepa mphamvu, chini musiwa na mphamvu. 44Chini bzaliwa na thupi la chilengedwe; chini musiwa na thupi la mzimu. Penu pana thupi la chilengedwe, pana thupi la mzimu.45Tsono bzidanembiwa pomwe, ''Munthu wakutoma Adamu adakhala na mzimu wa moyo.'' Adamu wakumalizira adakhala na moyo wakupereka mzimu. 46Soma mzimu ulibe kubwera pakutoma soma mzimu chilengedwe, napo kinangoka mzimu.47Munhtu wa kutoma niwa dziko la pansi , wakukonziwa na mataka. Munthu wa chiwiri niwa kuchokera kudzaulu. 48Ninga m'bodzi wakukonziwa na mataka alili, tsono pomwe ni wale omwe adakonziwa na mataka, napo ninga munthu wa kudzaulu alili, tsono pomwe niwale omwe ali kudzaulu. 49Ninga ife takhala wakubaliwa na chifaniziro cha munthu wa mataka, ife tidzabvala pomwe na chithunzi cha munthu wa kudzaulu.50Tsopano ine ndikulewa ibzi, adzinza, kuti yhupi na mulopa bzingapite lini mu ufumu bwa Mulungu. Pinango pense chakubvunda kupita mu chakusaya kubvunda. 51Nyang'anani! Ine ndikukuuzani imwe bzakubisika: Ife tidza gona lini, soma ife tense tidza sinthiwa52Ife tidzasinthawa mkanthawe, mukuphethira kwa diso, pa chitoliro chakumaliza. Nakuti chidzalira chitolilo, apo wanthu wakufa adzamuka kuchidzongeko, apo ife tidzasinthiwa. 53Nakuti thupi lathu laku dzongekali likuthemera kuyikiwa chakusaya kudzongeka, na thupi lakufali lidzayikiwa chakusaya kufa54Soma pomwe thupi la kudzongekali lidzayikiwa chakusaya kudzongeka, likudzongekali laikhiwa pa lakusaya kudzongeka, ndipo pomwe thupi ili lakufali liniyikhiwa kuna lakusaya kufa, popo panzachitika mafala ya kunembiwa, ''Imfa inikhudyuliwa na chigonjeso''. 55''Imfa, chigonjeso chako chilikuponi imfa, uli nkukhala paponi''.56Pakukhala pa imfa ni chakuphonya, ndipo mphamvu yachakuphonya ni lamulo. 57Soma kutenda kuyende kuna Mulungu, omwe ambatipasa ife chigonjeso kupitila mwa Mbuya wathu Yesu Khristu!58Telepo, abale wangu wakukondewa, khalani wakukhazikika na wakusaya kufambafamba.Na wakuwonza mabasa ya Mbuya, thangwe mukudziwa kuti basa lanu kuna Mbuya lili lini lakusaya basa.
161Tsapano bza chakupeleka cha wanthu wa Mulungu wakuchena moyo; ninga momwe ndidatongela makachisi ya ku Galatia, natelepo imwepo chitani pomwe. 2Pansiku yakutoma ya pa sumana, aliyense waimwe akoye yekha ninga momwe adaphindula. Chitani bzobzi pala nampodi padzakhale bzakupeleka pomwe ine ndili nkubwela.3Pomwe nimfika, kuna wale mudawayesa wakuchena, nimdzapeleka matsamba ya chidziwiso kuna iwo ndipo nimdzawatuma na mphatso zanu ayende nazo ku Yelusalemu. 4Penu kuli kwakufunika kuna ine pomwe ndiyende, anzayenda nande.5Soma nimdzabwela kuna imwe pomwe nimdzapita kudzela na ku Makedoniya. Thangwe lakuti ninzadzela ku Makedoniya. 6Pinango pense nidzakhala kwenekwene na imwe neye kukhala nthawe yense yakujejelayi, kuti mungandi thandize pa ulendo bwangu, kuli kwense komwe niyenda.7Pakuti ndililini kutondo kufuna kukuwonani pakalipano paulendo bwa kutondo pita. Pakuti nimbakhulula kukhala na nanthawe izinji na imwe, penu Mbuya anibvumiza. 8Soma nidzakhalisa ku Efeso ateye Pentekositi, 9nakuti pandifungukila pamsuwo ukulu kuna ine, napo alipo anyakugazana nafe mbazinji.10Tsopano pamene Timuteyo alikubwela , yangananisa kuti asaye kukhala namwe mantha , pakuti akuphata basa la Mbuya, ninga ndilikuchita. 11Aliyense asamunyoze iye. muthandizeni iye panjira yache mwa ntendele, ku pinango pense abwele kunaine. Nakuti ndilikudikilira iye kubwela pabodzi na abale. 12Tsapano kulewa bza adzinza wathu Apolo, ine ndamungingimiza iye, abwele kuna imwe pabodzi nadzinza. Soma kukhali lini kufuna kwache kubwela tsapano. Natelepoyo, iye anzabwela pa nthawe yache yabwino.13Khalani wakudikila , imani mwa changu m'chi

khulupiliro, chitani ninga amuna, khalani wamphamvu.

14Bvumani kuti bzense mun'chita imwe bzichitike muchikondi.16Imwe mukudziwa banja la stefano, kuti alichipatso chakutoma kuna Akaya, ndipo kuti adabziyika wokha kutumikira wanthu wa Mulungu wa kuchena. Tsopano ndikukumbi lani imwe, adzinza, 15kukhala wakubzipeleka kuna wanthu womwewa na pomwe kuna aliwense womwe anithandizana mu mabasa na yife.17Ine ninidekedwa pakubwera kwa stefano, fortunato, na Akayiko. Iwo adabzikonzera chakutazila chanu. 18Nakuti iwo adapasa mphamvu mzimu wangu na wanu. Natelepo tsono, muwazindikilise wanthu wakutelepawa.19Matchalitchi ya ku Asiya inkusewezani imwe. Akula na Pulisika alikukupasani moni mwa Mbuya, na tchalitchali yomwe ili m'muyi mwawo. 20Adzinza wense alikukupasani moni imwe. Pasanani moni wakumphsomphsonana wakuchena winango na mwanzache.21Ine, pawulo, wakunemba ichi na boko langu. 22Penu aliyense ambakonda lini Mbuya, agaziwe. Mbuya wathu, bwelani! 23Chisomo cha Mbuya Yesu chikhale na imwe. 24Chikondi changu chikhale na imwe Yesu Khilisitu.

2 Akolinto

11Paulo, mtumiki wa Khilistu Yesu mwakufuna kwa Mulungu, na Timoteyo dzinza wathu, kuna mpimgo wa Mulungu omwe uli mu akolinto, na wanthu wense wakuchena wa Mulungu wamzinda wa Akaya. 2Chisomo ckhikhale kuna imwe namtendere wakuchokera kwa Mulungu Baba na Mbuya Yesu Khilistu.3Mulungu wathu na Baba wathu Mbuya Yesu Khilistu atamandiwe.Iyeni Baba wa chifundo na Mulungu wakunnyamaliza wense. 4Mulungu watinyamaliza ife tense wakusautsika, kuti ife tikanyamalize wale omwe ali mkusautsika. Ife tinyamalize winango na chinyamalizo ndicho Mulungu adaphatisa basa kutinyamaliza ife.5Ninga mwakubonera kwa khiilstu kutiwandira ife, tenepo kunyamalizana kutiwandire kudzera kwa Khilistu. 6Soma penu ife tini sautsiwa, ni thangwe lachinyamalizo na chipulumuso; penu ife tini nyamaliziwa, ni thangwe la chinyamalizo chanu. Chinyamalizo chanu nichimene chinichitisa kupirira pakubonera komwe ife tikubonera. 7Chidikizo chathu nichakukhazikika pa imwe, nakuti ife tikudziwa kuti imwe mumbayanjana pakubonera, nakuti imwe mumbayanjana pomwe pa kunyamalizana kwathu.8Tsono ife tikufuna lini kuti imwe mukhale wakusaya kudziwa, adzinza, bza masautso yomwe tidagumana nayo ku Asiya. Ife tidazunzika kwenekwene kuposana na mphamvu zathu, tenepo ife tikhadapsipa moyo. 9Chadidi, ife tikhanacho chisautso chakusala pangóno kufa. Soma bzidatichitisa ife kuti nampodi tikhale na chikulupilo chathu chokha, soma cha pa Mulungu, omwe ambamukisa wakufa. 10Iye adatipulumusa ife kuimfa ikulu ninga imweyi, ndipo iye adatipulumusadi ife. Mwa iye ife tidatambira chidikizo chathu chakuti iye adzatipulumusa ife.11Iye adzachita bzobzi malingana imwe mungatithandiza ife na mapemphero yanu. Kinangoka azinji adzapereka bzakutenda m'malo mwa ife kuti ife tikatambire kukondewa kudzera na kunamata kwa azinji.12Ife kubzitamandira kwathu mkuku: Umboni bwathu na chikumbu mtima chomwe tinacho tidabzi phatanida tekha kudziko lapansi na nachisomo chakuchena, neye kuti nzeru yakuchokera kuthupi soma ni chisomo cha Mulungu. 13Ife tilibe kunemba chinthu kuna imwe chomwe mulibe kulewenga nakudziwa, ndinacho chidikizo chakuti imwe muni dziwisisa 14ninga imwe mumbadziwa kale bzobzi, kuti imwe muda bzitamandira kuna ife pa nsiku ya Mbuya wathu Yesu, naterepo ife tikudza bzitamandira thangwe la imwe.15Thangwe ine ndikhalimbika na bzobzi, chakutoma ine ndikhafuna ndi bwere kuna imwe, kuti imwe mudzatambire chisomo chachiwiri. 16Ine ndikhakumbuka kuti ndikufambireni imwe paulendo bwangu bwakuyenda ku Makedoniya. Nakuti ine ndikhafuna kuti ndikufambireni pomwe paulendo bwangu bwaku chokera ku Makedoniya, thangwe la imwe mudandituma ine pa ulendo bwakuyenda ku Yudeya.17Pomwe ine ndidadza kumbuka terepayi, ine ndidadza bzigaza?Kodi ndikukumbuka ninga mwa thupi, ine ndidalewa ''Inde, inde'' na ''neye, neye'' pa nthawe yokha yokhayo? 18Soma ninga mwa chikhulipiro cha Mulungu, mafala yathu kuna imwe nampodi yakhale ''Inde'' na ''Neye.''19Nakuti Mwana wa Mulungu,Yesu Khilistu, omwe silivano, Timoteyo na ine ndidakhala namwe, ndilebe ''Inde'' na ''Neye.'' 20M'malo mwache, iye nthawe zense ni ''Inde'' Nakuti bzense bzomwe Mulungu adalonjeza bzimbakhala ''Inde''21Tsopano ni Mulungu omwe akutitsimikizilara ife kuti na imwe mwa Khilistu, na iye adatidzoza ife, 22iye adakhazika chizindikiro pa ife na iye adatipasaife Mzimu m'mitima mwathu ninga wakukhazikika kuna bzomwe bzikubwera.23Soma ine ndidachenera Mulungu ninga mboni ya moyo wangu kuti ine ndisaye kubwera ku Akolinto thangwe ine ndikhada kusungira imwe. 24Ili nithagwe lini kuti ife tikufuna ufumu bwanu bwa chikhulupirilo.M'malo mwache, ife tini khala wakuthandizana namwe chisekerero chanu, ninga momwe imwe mumbaimira pa chikhulupiro chanu.
21Soma ine ndikhada kumbuka mwaine ndekha kuti ndisa bwere pomwe kuna imwe na nsisi. 2Penu ine nimkubvesani nsisi, mbani omwe adzandikomedwesa ine soma aliyense omwe adzandi bvesa nsisi ine?3Ine ndanemba ninga nimba chitira kutipomwe ine ndiku bwera kuna imwe ndisapase nsisi wanthu omwe akundichitisa kuti ine ndikomedwe. Ine ndikukhulupira kuti imwe mwense omwe mumbandi komedwesa ni chibodzibodzi kukomedwa komwe imwe munako. 4Nakuti ndanemba kuna imwe kuchokera kuchizunzo chikulu, na kuwawiwa mtima, na misozi yangu. Ndiribe kunemba kuna imwe kuti mukhale na nsisi. M'malo mwache, ndikufuna kuti imwe mudziwe chikondi chikulu chomwe ine ndinacho kwa imwe.5Penu winango anichitisa nsisi ine, iye alibe kuchitisa nsisi ine ndekha, soma nampodi kuti__ndikutakuliseni imwe __mwense. 6Chilango chochi nichakukwana wanthu azinji. 7Tsopano kusyana na kumulnga iye, imwe mumukhulukire na chinyamalizo chache. Chitani bzobzi kuti iye nampodi kuti amiziwe na nsisi zakuwanda.8Nithangwe lache ine ndikuku tsikizirani chikondi chanu kuna iye. 9Ili nithangwe lache ndadanemba, kuti ndikuyezeni imwe mudziwe kuti imwe ndimwe wakubvera pa bzense.10Imwe penu muni khululukila aliyense, Ine ndidza kukhululukirambo munthu omweyo. Chomwe ine ndakhululuka__penu ine ndakhululuka chinthu chili chense__chomwecho chakhululukiwa kwa imwe pamaso pa Khilistu. 11Ibzi ndiye kuti Satana antigwesa lini ife. Nakuti ife ndife lini wakupusa pa bza kuchita bzache.12Msuwo udandi fungukira ine mwa Mbuya pomwe ine ndikhabwera ku mzinda wa Trowa kudzalika mafala yabwino ya Khilistu kumweko. 13Ndikhalibe kutsudzuliwa mu mzumu wangu thangwe ndikhalibe kumgumana nzinza wangu Tito kumweko. Tsono ine ndidawasiya iwo kumweko ndichipitirira kuyenda ku Makedoniya.14Soma kutenda kuyende kuna Mulungu, omwe mwa Khilistu nthawe zense umbatitsogolera ife kuchigonjeso. Kudzera mwa ife iye adati zimbulira bza kutapira na pa pfungo la chidziwiso cha iye pali pense. 15Nakuti ife wakutapila wa Mulungu pa pfungo la Khilistu, tense pakati pa wense omwe adapulumusiwa na pakati wense omwe adadzengewa.16Kuna wanthu omwe adzongeka, kuna pfungo lakuchera imfa na imfa. Kwaule omwe wa pulumusiwa, ana pfungo lakuchokera ku moyo na moyo. Mbani abzikwanisa bzinthu bzobzi? 17Nakuti ife tili lini ninga wanthu azinjiwo omwe amba gulisa mafala ya Mulungu kuti achite phindu. M'malo mwache, ninga mwakuona mtima, ife tikusewera mwa Khilistu, ninga wakutumiwa na Mulungu, pamaso pa Mulungu.
31Kodi tayamba pomwe kubzitawiriza tekha? Ife tikufuna lini tsamba lakutawiwiza kuna imwe pinango lakuchokera kuna imwe, ninga ambachitira wanthu winango, bzabveka? 2Imwepo pamwekha ndimwe tsamba laku tawirizika, lakunembiwa m'mitima yathu,lakudziwika na kulewengiwa na wanthu wense. 3Imwe muku oneseratu kuti ndimwe tsamba lakuchokera kwa Khilistu, wathandizana kutumikila na ife. Ibzi bziribe kunembiwa na tinta soma na Mzimu wa Mulungu wa moyo. Ibzi bziribe kunembiwa pa khoma la mwala soma pa khoma la mitima ya wanthu.4Uku ndiko kulimbika komwe ife tinako mwa Khilistu kuchokera kwa Mulungu. 5Ife ndife lini wakukwana patekha kuti kuyezera chinthu chomwe chikuchokera kwa ife. Pinango, kulimbika kwathu kwachokera kwa Mulungu. 6Mulungu ni omwe anichitisa ife kuwanisa kuti ife tikhale anyabasa wa pangano la tsapano. Pangano limweri liribe kunembiwa pa tsamba soma na Mzimu. Poti lakunemba linipha, soma la Mzimu limbapasa moyo.7Tsapano utumiki bwa kufa__bwanembiwa pa m'minyala__ulemerero bobu budabwera kuti wana wa Isaraeri nampodi kuti abunyangáne pankhope ya Mose. Thangwe ulemerero bobu bwa nkhope yache, ni ulemerero bomwe budza chosewa. 8Ni ulemerero bukulu tani bomwe budzakhala na utumiki bwaMzimu?9Nakuti penu utumiki bwakugaziwa bukhali ulemerero, ni kukula kwanyi komwe utumiki bwa chilungamo budzakhala ulemerero! 10Nakuti bzachadidi, kuti bzomwe bzidachitisa ulemerero kuti busakhale ulemerero bwakugopiwa, thangwe ulemerero bumwebo budaposewa. 11Nakuti penu chomwe ni chakuchosewa chakhala ulemerero, ni kukula tani komwe kudzakhala na ulemerero bwaku khazikika!12Kuchokera pomwe tidakhala nacho chidikizo, ife tidakhazikika kwenekwene. 13Ife tili lini ninga Mose, omwe adayika bzakuyipa pankhope pache kuti wana wa isarayeri asaye kukwanisa kunyangánisisa chimalizilo cha ulemerero bomwe budachosiwa.14Nakuti iwo akhada umisa mitma yawo. Na nsiku zino, pomwe iwo ali kulewenga pangano lakale, bzakuipa bzobzire bzasalira. Bzilibe kuchosiwa, thangwe chini chosewa na Khilistu yekha. 15Soma pakali pano, pamene Mose ali kulewengiwa, bzakuipa bza bisa mitima yawo. 16Soma pamene munthu ani bwerera kuna Mbuya, bzakuipa bzini chosewa.17Tsapano Mbuya ni Mzimu. kumene kuna Mzimu wa Mbuya, kumweko kuna ufulu. 18Tsapano ife tense, tasambisiwa nkhope, taona ulemerero bwa Mbuya. Ife tasandulika mu ulemerero bumwebu ninga kuchoka kuulemerero kuyenda mu ulemerero bwinango, ninga ngati kuchoka kwa Mbuya, omwe iye ni Mzimu.
41Tsono, thangwe ife tina utumiki bumwebu, ninga ife tida tambira chifundo, ife tini khala lini wakufooka. 2M'malo mwache ife tidalamba bzachinsinsi bza kuchitisa manyazi. Ife tini famba lini mwa kuchenjera, ife tini chita lini bzakusaya kulongoka na mafala ya Mulungu, soma tidzachita bza chadidi, ife tidzabzi tawiriza tekha chikumbu mtima kuna aliyense pamaso pa Mulungu.3Soma penu uthenga bwathu tini bubisa, bunibisika kuna wale omwe mmbakutayika. 4Nankhani imweyi,mulungu wa dziko la pansi wawachitisa uzimola maganizo yawo kusaya kukhulupira, mapeto yache, iwoanikwanisa lini kuona kugaka kwa mafala yabwino ya ulemerero bwa Khilistu, omwe ni chubvulibvuli cha Mulungu.5Nakuti ife tikulikira lini bza ife tekha, soma Khilistu Yesu ninga Mbuya, na ife tekha ninga anyabasa wanu wa malo mwa Yesu. 6Nakuti Mulungu ndiye m'bodzi omwe adalewa, ''Kugaka kudza ngwerewera mu m'dima.'' Iye adza oneka mitima yathu, adzatipasa kugaka kwa kudziwa ulemerero bwa Mulungu pamaso pa Yesu Khilistu.7Soma ife tilinacho chuma mu bzakutengera bzamadongo, bzomwe bzikuwoneseratu kuti ukulu bwakuposa mphamvu bwakuchokera kuna Mulungu bwakuchekera lini kuna ife. 8Ife ndife wakupanikizika mbali zense, soma nampodi kusautsika. Ndife waku kumbuka soma nampodi kuchita mchikha. 9Ndife waku londewa soma neye wakutayika; ndife waku gwesiwa soma neye waku dzongeka; 10nthawe zense tikuzungulira tatakula m'thupi mwathu kufa kwa Yesu, kuti moyo wa Yesu uwoneke m'thupi mwathu.11Kuna ife omwe tina moyo nthawe zense tini tambira bzakuwawa bza imfa ya Yesu, kuti moyo wa Yesu uwoneke kuna ife m'thupi lathu lakufali. 12Terepo imfa iniphata basa pa ife, soma moyo uphate basa pa imwe.13Soma ife tirinawo mzimu wakundendemera wachikhulupiro, kutengera ninga bzida nembiwa: ''Ine nimba khulupira, ndipo nimba lewalewa.'' Ndipo ife timbakhulupira, ndipo ife timba sewera, 14thangwe ife timbadziwa kuti m'bodzi omwe adamusa Mbuya Yesu adzatimusa ife pabodzi na Yesu ndipo adzatitenga ife na imwe pa nkhope yache. 15Nakuti bzense bzi bzakuchokera kuna imwe, kuti chisomo cha ulemerero chizinji na wanthu azinji apeleke kutenda mwakuwanda kuthumizira ulemerero bwa Mulungu.16Tsono ife tinifooka lini. Ngakhale umunthu bwathu bwakunja buni bvunda, soma bwa mkati mwathu bunikonzewa nsiku na nsiku. 17Nakuti chisautso chimwechi, chapepuka kanthawechinichitira ife ulemerero bwakusaya kumala bomwe bunikula kwenekwene. 18Nakuti ife tikunyang'ana lini bzinthu bzakuoneka, soma bzinthu bzakusaya kuoneka. Bzinthu bzomwe ife tikubziona bzakuyezeza, soma bzinthu bzomwe bzikuoneka lini bzakusaya kumala.
51Ife tense tikudziwa kuti penu nyumba yathu ya pansi pano ni__ khumbi__lidza fudzika, ife tamananga yakwa Mulungu. Iyi ni nyumba yakusaya kumangiwa na manja ya munthu, soma nyumba yakusaya kumala, kudzaulu. 2Nakuiti mkhumbimu tining'ng'u dzika, kunyang'ana bzakubvala nachikhaliwe chathu cha kudzaulu. 3Ife timbaphonya pabzobzi thangwe ife tikabvala tidzagumanika lini tili pezi.4Nakuti chadidi ife tikhala mkumbi, timba ng'ung'udzika, nakubva kuwawa. Ife timbafuna lini tikhale pezi. M'malo mwache, ife timbafuna tikhale wakubvala, kuti chomwe chiri chakufacho chikhudyuliwe na moyo. 5M'bodzi wakutikonzesa ife pa chili chense ni Mulungu, omwe ambatipasa ife Mzimu wakukhazikika wa omwe ukubwerayo.6Tsono nthawe zense khalani wakulimbika, nakudziwa kuti pamene tikukhala kwathu kuno kuthupi, tili kutali na Mbuya. 7Nakuti tifamba mwa chikhulupilo neye kuti mwamaonekewe. 8Tenepo tinikhala nako kulimbika. Ife tinikomedwa kukhala kutali na thupi tichikhala pafupi na Mbuya.9Nakuti ife timbakonza bzakufuna bzathu, pamene tiri kwathu pinango kutali, kuti timukomedwese iye. 10Nakuti ife tense tidzaonesiwa kumpando wa kuyeluza wa Khilistu, kuti aliyense akatambire malingana na mmene adachitira bzinthu ku thupi, pinango bzabwino pinango bzakuipa.11Tsapano, dziwani kugopsa kwa Mbuya, ife tinikopsa wanthu. Kuti ife tionesewe bwino kuna Mulungu, napo ndikhale na chidikizo kuti ndimwe wakuchena chikumbumtima chanu. 12Ife tini tawiliza lini tekha kuna imwe, soma ife timkupasani imwe thangwe kuti mutende pa ife, kuti imwe mukakhale na kutawira kuna wale omwe ambabzikuza mawonekedwe yawo soma alibe chinthu mumtima.14Nakuti penu ife tachoka m'maganizo mwathu, ni bza Mulungu; penu ife tiri mwa nzeru yathu, ni bzimene imwe muli. 13Nakuti chikondi ch Khilistu chimbati konza ife, thangwe ife taphathikana pabodzi; Munthu m'bodzi adafera tense, naterepoyo tense tidzafa. 15Iye adafera tense, kuti iwo omwe ana moyo nampodi kuti akhale na moyo bza iwo okha soma kuna iwo omwe adawafera achimuka.16Nathangwe limweli, kuchera tsapano ife tiningána lini aliyense ninga mwa thupi, terepoyo ife tini nyangána Khilistu ninga mwa thupi. Soma tsapano ife tini nyangána lini pomwe iye terepoyo. 17Thangwe lache, penu aliyense ali mwa Khilistu, iye ngwakulengiwa mwa tsapano. Bzinthu bzakale bzayenda. Nyangánani bzasala bza tsapano.18Bzinthu bzensebzi bzakuchokera kwa Mulungu. Iye adati phatanisa ife kuna iye yekha kudzera kuna Khilistu adatipasa ife utumiki bwa chiyanjaniso. 19Ibzi bzili terepoyo, Mulungu mwa Khilistu wa kuyanjanisa dziko la pansi yekha, wakusaya kulewenga bzakuphonya bzawo. Iye adaiyikiza ife mafala ya chiyanjano.20Tsono ife tidasankhiwa ninga wakuyimirira wa Khilistu, ninga pomwe Mulungu ali kutidandaulira kudzera mwa ife. Tikuku nginginmizani imwe, m'malo mwa Khilistu: ''Yanjanani mwa Mulungu!'' 21Iye adakonza iwo omwe alibe kudziwa tchimo na kuyezera tchimo kuna ife, m'malo mwache ife tinikhala wachilungamo mwa Mulungu yekha.
61Kuphata basa pabodzi na iye, ife tikuku kumbirani imwe kuti nampodi kutambira chisomo cha Mulungu pakusaya basa. 2Nakuti iye akulewa, ''Panthawe yakutambirika ndidapereka ulemu kuna imwe, ndipo pansiku ya chipulumuso ndida kuthandizani imwe.'' Nyang'anani, tsapano ni nthawe ya bwino yakutambilika. Nyang'ánani, tsapano ni nsiku yachipulumuso. 3Ife tiniyika lini chinthu chakunesa kutsogolo kwa aliyense, nakuti ife tikufuna lini kuti utumiki bwathu bulewedwe.4M'malo mwache, pa bzense ife tikutsimikiza tekhaninga anyabasa wa Mulungu kwenekwene pa kupirira, pakubonera, bzikakamizo, paku panikiziwa, 5paku menyiwa, mukadeya, pakuzunziwa, pakuphatisiwa basa, pasaya pakugona, pakusaya bzakudya, 6pama chenedwe, pa bzidziwiso, paku lekelerewa, paku komamtima, pa Mzimu Wakuchena, pa chikondi cha chayicho, 7pa mafala ya chadidi, mu mphamvu ya Mulungu. Ife tina chamuna cha chilungamo yaku boko la madidi na ladzere.8Iwi tiniphata basa mwa ulemerero na mwakunyoza, mu bzakuipa na bzabwino, ninga wakusocheresa chikhala wa chadidi. 9Ife tini phata ninga ife tikudziwira, ngakhale ife tikubzidziwa kale bwino, ninga penu tinifa, lekani__nyang'anani!__ ife tinamoyo, ninga ife wakulangiwa na bzakuchita bzathu, soma wakusaya kuphewa. 10Timba phata basa ninga wansisi, soma ife timbasekera nthawe zense, ninga anyakusauka, soma ndife anyakudala kwenekwene, ninga tilibe chinthu, soma tinabzo bzinthu bzense.11Ife tida sewera bzense bzachadidi kuna imwe, Akolinto, napo mitima yathu njakufunguka. 12Imwe muni panikizika lini na ife, soma imwe muni panikizika na mitima yanu. 13Tsapano pakusinthana kwabwino__ine ndikulewa ninga kuna wana__fungulani mwekha mukuziwe.14Nampodi kumangiwa pabodzi na anyakusaya kukhulupira. Nakuti nimgwilizano wanyi omwe wachilungamo angakhale nawo na anyakusaya kulungama? Nakuti mchiphatano chanyi chomwe kubvunika kungakhale na mdima? 15Mchitawilizo chanyi chomwe Khilistu angakhale nacho na Beliyali? Pinango wakukhulupira angapasane chiyani pabondzi na nyakusaya kukhulupira? 16Mchitawirizo chanyi chomwe chilipo pakati pa kachisi wa Mulungu na bzifaniziro? Nakuti ife ndife kachisi wa Mulungu wa moyo, ninga momwe Mulungu adalewa: ''Nidza khala pana iwo ndipo nidza famba pana iwo, Ine nidza khala Mulungu wao, na iwo adzakhala wanthu wangu.''17Tsapano, ''Bulani pakati pawo, khala naoni kutali,''

Mbuya walewa. ''Nampodi kuphata bzinthu bzakupsipa, ndipo ine nidzabwera kuna imwe.

18Ine nidzakhala Baba wa imwe, na imwe mudzakhala wana wangu wachimuna nawa chikazi,'' walewa ni Mbuya Wamphamvuyense.
71Wakukondewa, ife pakukhala nayo malonjezano yomweya, bwerani tibzikonze tekha kuleka bzakuipa bza thupi na bza mzimu. Bwerani timalize chakuchena na kugopa Mulungu.2Tikonzereni mbuto yathu! ife tidzaphonyera lini munthu aliyense. Ife tidzachenjeresa lini munthu aliyense pinango kumutengera chinthu chili chense. 3Ndikulewa lini bzobzi kuti ndikugazeni imwe. nakuti inendidalewa kale kuti imwe muli mumtima mwathu, kuti ife tikafe pabodzi na kukhala na moyo pabodzi. 4Ine ndikulimbika mtima kwenekwene na imwe, na kubzitenda kwangu pa imwe mkukulu. Ndadzaziwa nacho chinyamalizo. Ngakhale pachitsautso chense chisekeso chikutayikira.5Pamene tikhabwera ife ku Makedoniya, matupi yathu yakhali yakuneta. M'malo mwache, ife tidabonera munjira yensene na kulimbana kunja na kugopa mkati. 6Soma Mulungu, omwe ambanyamaliza wakusaya mphamvu, adatinyamaliza ife mpakana tidafika kuna Tito. 7Bzomwebzo lini bzokha nakufika kuna Mulungu adatinyamaliza ife. Nachinyamalizo chomwecho Tito adatitambira kuna imwe. Iye adatiuza ife bza kufunisisa kwanu, nsinsi zanu, nakufulumiza kwanu kuna ine. Ine ndidasekera kwenekwene.8Ngakhale kuti tsamba languli limkubvesani nsisi, nie ninileka lini kuwawidwa mtima. Soma niniwawidwa mtima pamene niniwona tsamba langu limkubvesani nsisi, ngakhale kanthawe kang'onong'ono. 9Tsopano ine nini sekera, neye thangwe lakuti imwe muna nsisi, soma thangwe lakuti nsisi zanu zakutengerani kwa kutembunuka mtima. Imwe mwabvesa nsisi Mulungu, soma muni bonera pakusaya chinthu thangwe la ife. 10Nakuti nsisi za Mulungu zintitengera ife kwaku tembenuka mtima komwe kumtitengera chipulumuso chakusaya kuwawa. Nsisi za dziko lapnsi, zimbachitisa imfa, nthawe zense.11Nyang'anani chikulu ichi chomwe mudabvesewa nacho nsisi chakwa Mulungu chidachoka kwa imwe. Nikhama likulu tani lidachoka kwa imwe lichitsimikiziwa kuti ndimwe wakuderekha. Kuipidwa kwanu mkukulu tani, kugopa kwanu, kubzikonza kwanu, kukulumiza kwanu, nakufunisisa kwanu kutimunyang'ane chilango chomwe chichitike! Pa bzensebzi imwe mwabzitawiliza mwekha kuti ndimwe waku derekha pankhani yimweyi. 12Ngakhale ndanemba kuna imwe, ndiribe kunemba thangwe lakuti mwachita bzakuipa, pinango thangwe la iye omwe adachitiwa bzakuipa, soma kuti kufulumiza kwanu kuna ife kudziwike kuna imwe pamaso pa Mulungu.13Na thangwe limweli kuti ife tikalimbikisiwe. kusanjikidza pa chinyamalizo chathu, ife tikusekera pomwe kwenekwene thangwe la kusekerera kwa Tito, thangwe mzimu wache watsitsimuka na imwe mwense. 14Thangwe penu ine nintamandiwa kuna iye bza imwe, ine ninichita lini manyazi. Na bzobzi, ninga bzense tidasewera kale kuna imwe bzachadidi, kubzitamanda bza imwe kuna Tito kwatitsimikizira bzachadidi.15Chikondi chache kuna imwe mchikulu ninga iye angakumbuka kubvera kwa imwe mwense, Mmene mudamutamirira iye na kugopa naku nthunthumira. 16Ine ndikusekera thangwe ndamaliza na kulimbika mtima pa imwe.
81Ife tikufuna imwe mudziwe, adzinza, bzakukhudzana na chisomo cha Mulungu chomwe chida perekewa ku mipingo yaku Makedoniya. 2Panthawe yakuyezewa chitsautso chikulu, kuchosiwa kwa kusekerera kwao, na kuwanda kwa kusauka kwao kudachitisa kuwanda kulemera kwa mtima kwao.3Nakuti ine ndikuchita umboni kuti iwo adatipasa ife bzizinji ninga bzomwe iwo adakwanisa, ngakhale adaposa bzomwe iwo akadakwanisa, iwo adachita ninga adafunira 4iwo adatikumbira ife na kutingingimira na kutidandaulira kugawana chisomo cha Mulungu kuna wanthu wakuchena. 5Ibzi bzilibe kuchitika ninga ife tikhadikirira, soma chakutoma iwo adabzipereka okha kuna Mbuya kinangoko kuna ife mwakufuna kwa Mulungu.6Tsono ife tiku kumbira Tito, omwe adayambaka kale chinthu chimwechi, kuti amalizise chisomo chimwechi kuna imwe. 7Soma imwe muwande pa bzinthu bzense__pa chikhulupiro, pakusewera, pa bzidziwiso, na khama lense, na chikondi chanu pa ife. Tsono nini onesesa kuti muwandise chisomo chimwechi.8Ine ndikulewa lini mwa kulamula soma nakuyezeza chikondi chanu cha chadidi na khama la wanthu winango. 9Nakuti imwe mukudziwa chisomo cha Mbuya wathu Yesu Khilistu. Ngakhale kuti iye akhali wakudala, soma iye adasauka thangwe la imwe, soma kudzera mukusauka kwache imwe mudakhala wakudala.10Nankhani imwe nimkupasani malangizo yakuti yakuthandizeni imwe, Gole lamalali, mukanati kuyamba kuchita chinthu chili chense, soma mukhakumbuka kuchita icho. 11Tsapano malizani. Ninga momwe tikha tawiliza na kufuna kuchita ibzi, imwepo tsono takulani chimalizilo, ninga nomwe munga kwanisire. 12Nakuti penu imwe munitawiliza kuchita bzobzi, ni chinthu chabwino na chakutawirizika. Bzikutengera na m'mene munthu alili, neye kuti m'mene alibe kuchitira.13Nakuti ibzi bzikuchitisa lini kuti winango akamasuke kumasautso yanu, soma bzabwino bwino. 14Kusaya kwanu nthawe yino kunikwanisa kuchita bzomwe iwo akufuna. Ibzi bzini chitisa pomwe kuti kusaya kwawo kunichitisa kukwanisa bza kufuna bzanu, ndiye kuti ibzi bzidzakhala bwino. 15Ninga momwe bzida nembiwa: '' munthu ndiye anabzo bzizinji adzakha adzakhala alibe chinthu, naiye omwe na bzing'onong'ono adzakhala alibe chakusaya,''16Soma kutenda kuyende kuna Mulungu, omwe adyika mumtima mwa Tito khama lomwe lida chengeta imwe. 17Nakuti iye alibe kutambila kudandaula kwathu, soma iye adakhala nalo khama lakunyanya. Iye adabwera kuna imwe nakufuna kwache.1819Ife tidatumiza na iye m'dzinza omwe adalalikira mafala ya bwino kuna mipingo yense bza basa lache. Bzomwebzi lini bzokha, soma iye adasankhuliwa pomwe na mipingo kuti afambe nayo pabodzi na kuchita chisomo, chimene chinitumikiriwa na ife mu ulemerero bwa Mbuya yekha na kufuna kwathu bzabwino.20Ife tikufuna kulamba bzakuchitisa kuti winango adandaule na bzichito bzomwe tikuchita bomwe ife tatakula. 21Ife tikukonzeratu kuchita bzinthu bza bwino, neye kuti thangwe pana Mbuya, soma kuti pana wanthu.22Tatumiza pomwe m'dzinza winango pabodzi na iye. Ife tawayezera iwo munjira zizinji ndipo taona kuti iwo anikwanisa njira zizinji. Iye watsimikizika kwenekwene tsapano thangwe la chitsimikizo chikulu chomwe iwo anacho pa imwe. 23Ninga kuna Tito, iye ni mwanzangu nyakuphata naye basa. Ninga mwa adzinza wathu, iwo mbatumiki kuchokera kumipingo. iwo mbaulemerero mwa Khilistu. 24Tsono awoneseni iwo chitsimikizo cha chikondi chanu, ndipo onesani kumipingo mathangwe yanu ya kubzitamandira kwanu.
91Kulewa bza wanthu wakuchena wa Mulungu, bzakunikira lini kuna ine kuti ndinembe kuna imwe. 2Ine ndiku dziwa kukumbuka kwanu, komwe ine ndikubzitamdira kuna wanthu waku Makedoniya. Ine ndidawauza iwo bza Akaya kuti adakonzekeratu gole lamalali. Kukulumiza kwanu kwawachitisa iwo kuti amuke.3Tsapano ine ndatumiza m'dzinza kuti kubzitamandilakwathu pa imwe kusakhale kwakusaya chinthu, soma kuti imwe mukhale wakukonzeka, ninga ndidalewa kale kuti mukhale. 4Pinango pense, penu niwaku Makedoniya ninibwera naye mkudzakugumanani mukanati kukonzeka, ife tidzachita manyazi__nidza sewera lini chinthu kuna imwe__thangwe la kulimbikila komwe imwe munako. 5Tsono ndikukumbuka kuti bzakufika kukumbira adzinza kuti abwere kuna imwe kuti adzakonzeretu ikanati kufika mphatso ndiyo mudalonjeziwa. Ibzi nikuti bzikonziwe ninga madalitso, niye ninga chinthu chakuumiliziwa.6Chakulinga ni ich: Iye omwe anibzala bzing'ono ng'ono adzachosa bzing'onong'ono, na iye omwe anibzala bzizinji adzachosambo bzizinji. 7Lekani aliyense apereke ninga mtima wache wafunira, neye mwa nsisi pinango mwakupanikizika, nakuti Mulungu ambakonda wakupereka namtima wense.8Napo Mulungu ambakwanisa kukonza chisomo chense kuna imwe, tsono kuti, nthawe zense, mubzinthu bzense, imwe mudzakhala nabzo bzimene mukubzifuna. 9Ninga momwe bzida nembiwa: ''Iye adzakonza kudala kwache achipasa anyakusauka. Nachilungamo chache chidzamala lini nthawe zense.''10Iye omwe ambapereka mbeu kana nyakulima omwe ambabzala na mikate kukhala bzakudya ambakwanisa pomwe kupereka nakuthumizira mbeu yanu kuti mubzale. Iye adzathumizira bzakukolola bzanu bzachilungamo. 11Imwe mudzakhala wakudala mbali zense kuti imwe mukakwanise kukhala. Ibzi bzidzatakula bzakutenda kupereka kuna Mulungu kudzera mwaife.12Nakuti kutakula utimiki bumbwebu bzifunika lini kugumana nabzakufuna bzawanthu wachena wa Mulungu, soma kuti bzidzawanda bzinthu bzomwe bzidzachitisa kupereka kutenda kuna Mulungu. 13Thangwe la kuyeziwa kwanu na kutawizika pa utumiki bobu, imwe mudza lemekeziwa na Mulungu thangwe la kubvera komwe imwe mudachita pa mafala ya bwino ya Khilistu. Imwe mudza lemekezewa pomwe na Mulungu na kugawana kwanu kuna iwo na kuna aliyense. 14Kuna iwo na imwe, iwo ali kuku namatilani imwe. Iwo alikuchita bzobzi thangwe la chisomo chikulu cha Mulungu chomwe anacho pa imwe. 15Kutenda kuyende kuna Mulungu thangwe la mphatso yache yakusaya kukwanisika kuleweka.
101Ine, Paulo, ndekha ndkukumbilani imwe, mwa umunthu bwangu na kufatsa kwa Khilistu. Ine omwe pamaso panu nikhala wakubzichepesa, soma ine pakukhala wakubzi chepesa pakati pa imwe pomwe ine ndiri kwinango. 2Ine ndikukumbilani imwe kuti, pamene ine ndikugumanika naimwe, ndikifuna lini kulimbika mtima na kulimbika komwe ndinako kuti ine ndikukumbuka kuti bzikufunika kulimba pomwe ine ndiku nyang'anizana na bzomwe bzikukumbuka kuti ife tinifamba ninga mwa thupi.3Nakuti ngakhale ife tinifamba na thupi, ife tinichita lini nkhondo na thupi. 4Nakuti bzipangizo bzomwe ife tinimenya nabzo bzathupi lini. Pinango, iwo anamphamvu yakudzona bzakunanga. Iwo adzachita lini chinthu chilichense.5Ife tikudzonga chinthu chakukwizika chichense chomwe chini muka kugazana na kudziwa kwa Mulungu. Tini gazana kukumbuka kuli kwense komwe kunibvera Khilistu. 6Nakuti ndife wakonzeka kulanga machitachita yense yakusaya kubvera, nakufulumiza kubvera kwanu kudzamaliziwa.7Nyang'anani bzomwe bzini oneka kutsogolo kwanu. penu aliyense anilimbika payekha kuti ni Khilistu, mulekeni abzikumbuse yekha kuti ninga iye Khilistu, ife ndife. 8Nakuti penu ine nibzi tamandira bza bzhinthu bzizinji nza ulamuliro, bzimene Mbuya adatipasa ife bzakunangirira imwe kuti musaye kudzongeka, ine nidzachita lini manyazi.9Ine ndikufuna lini ndioneke ninga ndikuku gopsani imwe na tsamba languli. 10Soma wanthu winango akulewa, '' Tsamba lache ndamphamvu na kulemerera, soma thupi lache ndakuoneka lakusaya mphamvu. Mafala yache ngakusaya kulemerera mukayabvesera.''11Lekaniwanthu omwewa adziwisiwe kuti achite ninga momwe ife timbachita mumafala ya tsamba lathu pomwe ife palibe nipamene ife tinichita ninga ife tili pamwepo. 12Ife tilibe kulimba mtima kubzi lewengera ife tekha pinango kubzi linganiza tekha na omwe amba bzilinganiza okha. Soma pamene iwo aniyezeza okha wina na mwanzache ambabzi linganiza okha winango na mwanzache, iwo amba kumbuka lini.13Ife, pinango pense,tini bzitamandira lini mwakupitira muyezo. M'malo mwache, ife tinichita bzomwe tinga kwanise bzomwe Mulungu wati pasira ife, muyezo wakufira ninga momwe tinga kwanisire kuna imwe. 14Nakuti ife tinikwanisa lini kuginchimira tekha ninga ife tinga fikire kunaimwe. Ife tikhali wakutoma kufika ninga imwe pa mafala ya bwino ya Khilistu.15Ife tilibe kubzitamandira mwakupitira muyezo pamabasa ya wanthu winango. Pinango, chidikizo chathu ndicho chikhulupiro chanu chipitire kuwanda, mabasa yathu pakati panu yapitilire kuwanda, 16nakuti tilalikire mafala yabwino kuyenderatu kumizinda yense komwe kuna imwe, mwakusaya kubzitamandira pa mabasa yomwe yaphatiwa kale mbali zinango.17''Soma lekani iye omwe abzitamandira, abzitamandire mwa Mbuya.'' 18Nakuti iye omwe abzaitandira lini yekha anitawirizika, soma iye omwe Mbuya animutawiliza.
111Ine ndikhafuna mukadandiyika ninga wakupusa, Soma imwe mudandiyika chadidi ine! 2Nakuti ine ndikuchita nsanje na imwe. Ndina nsanje yakwa Mulungu na imwe, kuchokerapomwe ina ndidaku lonjezani imwe bza kuloodwa na mwamuna m'bodzi. Ine ndidaku lonjezani kutiimwe mukhale ninga dende mwa Khilistu.3Soma ine ndikugopa kuti pinango pense, ninga nyoka idanyengerera Heva na kuchenjera kwache, kukumbuka kwanu pinango kungaipisiwe kusiyana na kuchena mtima kwa Khilistu. 4Nathangwe limweri winango angabwere achilalikila bza Yesu winango kulekana na omwe ife tini lalikira. Pinango kukhala ninga imwe mudatambira mzimu wakusiyana na omwe imwe mudatambira. Pinango kukhala ninga imwe mudatambira mafala yakusiyana na yomwe imwe mudatambira.5Nakuti ine ndiku kumbuka kuti ndiri lini mgulu la atumiki omwe adachemeriwa. 6Soma penu ndikuoneka ninga nyakusaya kumpfunza, ndine lini nyakupfunza na chidziwiso. Mwa njira iliyense na bzinthu bzense ife tidakonziwa kuti tikudziweni imwe.7Kodi ndidaphonya nakubzichepesa ndekha kuti imwe mukakuziwe? Nakuti ine ndida tsudzuka kulalikira mafala yabwino ya Mulungu kuna imwe. 8Ine ndidatenga bza mipingo inango nakutambira malipiro kuna iwo kuti ine ndikawa namatire iwo. 9Pomwe ine ndikha namwe imwe inde ndikha na imwe, ndiribe kusausa munthu aliyense. Nakuti bzakufuna bzangu bzida gumana nabza adzinza omwe akhabwera kuchokera Makedoniya. Nabzense bzomwe ndikhada koya ndekha kuchokera kwakukusautsani imwe, ndini pitiriza kuchita bzobzi10Ninga cha chadidi cha Khilistu chili mwa ine, kubzitamandira ndinakoku kudzaletsiwa lini kumbali yaAkaya. 11Thangweranyi? Thangwe ine ndilibe kukukondani imwe? Mulungu ndiye amdziwa.12Napo chomwe ine ndimbachita nimdzachichita pomwe, kuti ine ndikagwate bzomwe bzimbachitika kuna wale omwe ambafuna kuchita bzachigwatira kutiakagumanike ninga ife mubzinthu bzomwe iwo ambabzitamandira nabzo. 13Nakuti wanthu omwewa ni atumiki wakunana wakuchita bzakuchenjeresa. Iwo ambabzionesa okha ninga waku tumikira waKhhilistu.14Ibzi bzakudabwisa lini, nakuti ngakhale Satana adabzionesa yekha ninga mngero wakubvunika. 15Ibzi bzakudabwisa lini kwenekwene nakuti anyabasa wache adabzionesa pomwe okha ninga anyabasa wachilingamo. Nakuti chimaliziro chawo chidzakhala ninga bzakuchita bzawo.16Ine ndikulewa pomwe: Lekani munthu akumbuke ninga ndine nyakusaya nzeru. 17Soma penu imwe minichita, ndtambireni ninga wakusaya nzeru kuti ine ndikabzitamandire pang'ono. Bzomwe ndikusewerabzi ndikusewera lini ninga wakulimbika kubzitamandira__ ine ndikusewera lini ninga Mbuya angachitire__ ine ndikusewera ninga nyakusaya nzeru. 18Kuchokera pamene wanthu akhabzitamandira ninga mwa thupi, inembo ndidabzitamandira.19Tsono imwe munibvuma kukhala wakusekerera wakusaya nzeru. Pakukhalaimwe wanzeru zanu! 20Nakuti imwe munibvuma winango akuyeseni nyabasa, penu iye amkudyani, penu iye anitenga bzanu, penu iye abzikuza, pinango penu iye amku menyani kunkhope. 21Ine nimdzalewa na manyazi yathu kuti ife ndife wakusaya mphamvu kuchita bzobzi. Ngakhale penu winango anilimbika mtima__ine nimsewera ninga wakusaya nzeru__ inembo nidza limbika mtima.22Apa omwewa mba Ahebri? Inembo ni tenepo. Apa omwewa mba Aisrayeri? Inembo ni tenepo. Apa omwewa ni mbeu ya Abulahamu? Inembo ni tenepo. 23Apa omwewa ni anyabasa wa Khilistu? (ndku sewera ninga nyakuyaluka.) Kwenekwene ine: ndinabzizinji bzakuku boneresani, bzaku kadeya bzizinji, bza kuku menyani mwaku pitirira muyezo, bzakuti mugumane na bza kupha bzizinji.24Kuchekera kwa Ayuda ndida tambira kachanu ''makumi manayi ya bzakuwawa kupambula kabodzi.'' 25Ndida menyiwa katatu na mchamu. Adandi thusira minyala kabodzi. Katatu ndida tayika. Ine ndidakhala pakuzika usiku na masikati. 26Ndikali pa ulendo bwa kamphindiza, m'mikulo mwaku gopsa, mwa mbava zaku gopsa, mwa wanthu waku gopsa wa m'muyi, mwa wanthu waku gopsa wa mtundu winango, mu mizinda yakugopsa, muchipululu chaku gopsa, munyanza zaku gopsa, kuchokera kuna adzinza waku gopsa.27Ndida pulumuka kubza kunesa bza kuipa, usiku bwa kunesa, mu njala na nyota, ngakhale pakusaya kudya, mwakujejera na pamene ndiri pezi. 28Kupambula chinthu chili chense, pana chakundi tsimikizira nsiku na nsiku kulewa bza mipingo yense. 29Mbani alibe mphamvu, ine ndine lini wakusaya mphamvu? Mbani aniyambisa bzaku khumudwisa, ine ndiya mbisa lini?30Penu ine nibzi tamandira, nibzi tamandira na kusaya mphamvu kwangu. 31Mulungu na Baba wa Mbuya Yesu, iye omwe ani lemekeziwa nthawe zense, akudziwa kuti ine ndiku nama lini!32K u Damasiko, mkulu wankhondo wa Mfumu Areta akha nyang'anira mzinda wa Damasiko adandi manga ine. 33Soma ndida thusiwa m'dengu kudzera pa zyanera ya nyumba, ndipo ndida pulumuka m'manja mwawo.
121Ine ndimba bzitamandira, ngakhale ndiribe phindu. soma ninifamba na masomphenya na mavumbulutso yakuchokera kuna Mbuya. 2Ine nimba mudziwa munthu wa Khilistu omwe magole khumi na mayi yapitayo omwe__ ninga thupi pinango kunja kwathupi, ndiku dziwa lini, Mulungu akudziwa__ ada nyamuliwa kuyenda naye kudzaulu kwachitatu.3Ine ndikudziwa pomwe munthu umweyu__ pinango ni mkati mwa thupi, pinango ni kunja kwa thupi,ine ndikudziwa lini, Mulungu akudziwa__ 4adanyamuliwa kuka khala ku paradaiso achibva masewerebwe yakusaya kukwanisika yomwe wanthu anga kwanise lini kusewera. 5M'malo mwa munthu omweyo ine nidza bzitamandira. Soma pa ine ndekha nimkwanisa lini kubzitamandira, kupambula bzaku fooka bzangu.6Penu ine nisankhula kubzitamandira, nidzakhala lini nyakusaya nzeru, thangwe ine nidza sewera bza chadidi. Soma ine nibzi koyera kubzitamandira, napo palibemunthu anikumbuka bzi zinji kuna ine kusiyana na bzomwe aniona kuna ine pinango kubva kuchokera kuna ine. 7Kuti ndikakuziwe ine kwenekwene ndekha thangwe la ukulu bwa kunyanya na mavumbuluso, na minga mthupi zidaperekiwa kuna ine, tsono mnero wakuchoka kwa Satana adandi menya ine__ kuti ine ndikabzikuze ndekha.8Ndida namata katatu kwa Mbuya pachochi, kuti iye atenge bzense kuna ine. 9Soma iye adalewa kuna ine, ''Chisomo changu chaku kwana kuna iwe, nakuti mphamvu yangu inimala.'' Nithangwe lache nidzabzi tamandira na kusaya mphamvu kwangu, nakuti mphamvu ya khilistu ikhale ine. 10Thangwe lache ine ndikusekera mwa khilistu nakusaya mphamvu kwangu, mu bzakuwawa, paku bonera, paku panikizika, pa bzaku pinga. Nakuti ndine wakusaya mphamvu, pamwepo ndina mphamvu.11Ine ndakhala nyakusaya nzeru! Imwe mudandi ngingimiza ine kuchita bzobzi, nakuti ine ndida tawirizika na inwe. Nakuti ndiribe pomwe kuperewera na atumiki_ wakucheriwa, ngakhale ndikhalibe chinthu. 12Chinthu chaicho cha chadidi chaku zindikilika pakati pa atumiki chida chitika pa imwe na chipiriro chense, bzizindikiro, bzaku dabwisa, na bza mphamvu. 13Nakuti kuna chiyani chomwe imwe muda chepesiwa nacho na mipingo inango yakusala, kupambula yomwe ine ndikhalibe kuyisaukisa imwe? Ndikhululukireni ine pa chaku phonyeka chimwechi!14Nyang'anani! Ine ndakonzeka kubwera kna imwe kachitatu. ine nidzaku saukisani lini imwe, nakuti ine ndikufuna lini chinthu chomwe ni chanu. Ine ndikufuna imwepo. Nakuti wana amb fuwa lini makolo. M'malo mwache, makolo ndiyo yamba fuwa wana. 15Ine nidzasekera paku pereka na kupereka moyo wanu. Penu ine nimba kukondani kwenekwene, nimba kukondani pang'ono?16Soma ninga bziliri, ine nimku saukisani lini imwe. Soma poti ine ndine wakuchenjera, ndine m'bodzi omwe nimku phatani imwe pa bzakunama. 17Kodi ndidaku chenjeresani imwe pamene ndidatuma winangi kuna imwe? 18Ine ndida kumbila Tito kubwera kuna imwe, napo ndidatuma pomwe m'dzinza winango pabodzi na iye. Kodi Tito adaku chenjeresani imwe? Kodi ife tilibe kufamba na mzimu ubodzi? Kodi ife tilibe kufamba matanya ma bodzi?19Kodi imwe muku kumbuka nthawe zensezi ife timbakhala tikubzi khocherera tekha kuna imwe? Bzili pamaso pa Mulungu bzomwe ife timbasewera bza khilistu, na bzense bza kumangilira kwanu, bzakukondewa.20Nakuti ine ndigopa kuti pameneine nidza bwera kuna imwe ine nidzaku gumanani lini imwe ninga ndikufunira. Ine ndikugopa kuti imwe mundi gumana lini ninga imwe mukufunira. Ine ndikugopa. Ine ndikugopa kuti padzakhala kulewana, njiru, kaduka, kukalipa, bzilekaniso, kusaya kubva, ukapilikoni, kubzikuza, na kuchita ndewu. 21Ine ndiku gopa kuti pomwe nidza bwerera, Mulungu wangu adzandi chepesa ine kuna imwe. Ine ndiku gopa kuti angandirire azinji omwe adaphonya kuyambira tsapano omwe alibe kulapa bzakuipa na chigololo na kukhumba bzakuipa bzomwe ambachita.
131Iyi ni nthawe yachitatu ndikubwera kuna imwe. ''Nkhani ieyense imbakhala na pakamwa pa mboni ziwiri pinango zitatu.'' 2Ini ndidalewa kale kuna omwe ambachita bzakuipa akanati kuchita na omwe adachita kale pamene ine ndikhanawo nthawe yachiwiri, ndipo ine ndidalewa pomwe: Pamene ine ndzabwera pomwe, ine nidzawa koya lini iwo.3Ine ndikuku uzani bzobzi thangwe imwe muku nyang'ana chitsimikizo cha Khilistu chomwe chikusewera kudzera mwa ine. Iye alibe kufooka kuna imwe. Pinango, ana mphamvu mwa imwe. 4Nakuti iye adamanikiwa mwakusaya mphamvu, soma ana iye ana moyo mwa mphamvu ya Mulungu. Nakuti ife tilibe mphamvu mwaiye, soma ife tidzakhala na moyo naiye mwa mphamvu ya Mulungu pa imwe.5Bziyezezeni mwekha, kuti muone penu imwe muna chikhulupiro. Bziyezeni mwekha. Kodi imwepo mukubzi dziwa lini mwekha, kuti Yesu Khilistu ali mwa imwe?_pokhapokha, muchitise, imwe mukhale wakusaya kudziwa. 6Tsono ine ninizindikila kuti imwe munidziwa kuti ife tilibe kutaza mayezezo.7Tsapano ife tini pemphera kuna Mulungu kuti imwemusaye kuchita chaku phonyeka chili chense. Ine ni mpephera lini bzobzi kuti ife tioneke waku kwanisa ku mayezezo. Pinango, ine ni mpemphera kuti imwemuchite bzakulongosoka, ngakhale ife timbaoneka wakutaza mayezezo. 8Nakuti ife timbakwanisa lini kuchita chinthu chakugazana na chilungamo, soma chilungamo chokha.9Nakuti ife timba sekera pamwe ife tilibe mphamvu napo imwe muna mphamvu. Ife tini pemphera pomwe kuti imwe mukachite mwaku maliza. 10Ine ndiku nemba bzinthu bzobzi pamene ine ndiri kutali na imwe kuti pamene ine ndina imwe ndisaye kuchita bzakuku wawani kuti na imwe ndika phatise basa lamulo__ lomwe Mbuya adapereka kuna ine kuti ine ndikakumangirireni imwe, neye kuti ndika kulizeni imwe.11Pakumaliza, adzinza, sekererani! Phatani basa bzabwino, munyamaliziwe, kumbukani bzadidi, khalani na ufulu. Mulungu wa chikondi na ufulu akhale namwe. 12Musanani winango na mwanzache na chipsopsono chakupa mbulika. Wanthu wense wakuchena wa Mulungu akuku musani imwe.13Chisomo cha Mbuya wathu Yesu Khilistu, na chikondi cha Mulungu, na chiyaphatano cha Mzimu Wakuchena chikhala na imwe mwense.

Agalatiya

11Paulo, mtumiki-- neye mtumiki wakuchokera kuna wanthu pinango mwa munthu, soma mwa Yesu khilisitu na Mulungu Baba wathu, ndiye adamulamukisa iye kwakufa-- 2na adzinza ndiwo alipabodzi na ine, ku matchalitchi ya ku Agalatiya:3Chisomo kuna imwe na mtendere wakuchoka kuna Mulungu Baba wathu na Mbuya Yesu khilisitu, 4womwe adabzipereka yekha thangwe la bzakuphonya bzathu kuti akatiletsetse ife ku nthawe ya bzakuipa bzathu, ninga chakuna cha Mulungu na Baba wathu, 5kuna iye kukhale ulemelero bwa nthawe za nthawe. Amen.6Ndikudabwisika kuti mukupupsika kamangu kuchoka kuna iye ndiye adakuchemelani imwe na chisomo cha Khilistu. Ndikudabwisika kuti mukupupsikira ku uthenga bwakusiyana, 7neye thangwe lakuti kuna uthenga bwinango, soma kuti kuna amuna winango ndiwo ambayambisa mabvuto na kupotoloza uthenga bwa Khilsitu.8Soma penu ndifepano pinango angero wakuchokera kuna kudzulu akukulalikirani uthenga bwakusiyana na ndimo tidakulalikirani, iye am'khala wa kutembelelewa. 9Ninga ndimo tidalewa kale, tsapano ndikulewa pomwe, ''Penu winango amkulalikirani uthenga bwakusiyana na bomwe mudabutambira, iye am'khala wakutembelelewa.'' 10Nakuti tsapano ndikunyang'ana kukondelewa kuna wanthu pinango Mulungu? Ndikunyang'ana kukomedwesa wanthu? Penu nimpitiliza kuyezera kukomedwesa wanthu, ndinelini nyabasa wa Khilisitu.11Pakuti nimfuna kukudziwisani, adzinza, kuti uthenga ndibo ndidalalika neye bwamunthu. 12Ndilibe kubutambira kuchoka kuna munthu waliwense, pinango kukupfunzisa. M'malo mwache, ni thangwe la kuvumbulusiwa kwa Yesu Khilistu kuna imwe.13Imwe mudabva kale bza makhalidwe yangu mwa chiyuda, kuti ndidalondalonda mpingo wa Mulungu kwelekwene na kuuyezera kuti ndiupfudze. 14Ndidawaposa na kutsogola mwa achi Yuda azinji ndiwo ali wa misensela yangu, kuchokera kuna wanthu wa thundu wangu. Apo ndidakhal wa kutsogola kuposa miymbo ya abeleki wangu.15Soma pomwe Mulungu, adandisankula ine kundipambula kuchoka m'mimba mwa mayi wangu na kundichemera kudzera mu chisomo, kuti azimbure 16mwana wache kuna ine, kuti ndimulalikire iye kuna Wanthu wa Mitundu, ndilibe kubvunzana na thupi na mulopa. 17Ndilibe kuyenda ku Yerusalemu ndiko kuna iwo ndiwo adakhala atumiki ndikanati kukhala ine. M'malo mwache, ndidayenda ku Arabiya kinangoko ndidabwelela ku Damasiko.18Kenangoka padapita magole matatu ndidayenda ku Yerusalemu kukadziwana na Kefa ndipo ndidakhala naye mnsiku khumi na zichanu. 19Soma ndilibe kuona winango mwa atumiki kupambula Yakobo, m'dzinza wa Mbuya. 20Mu bzomwe ndidanemba kuna imwe, ndikukutsimikzirani pamaso pa Mulungu kuti ndikunamalini.21Kinangoko ndidayenda kumbari za ku Siriya na ku Kilisiya. 22Soma ine ndikhali wakusaya kudziwika nkhope yangu ku matchalitchi ya ku Yudeya ndiyo yakhali mwa Khilisitu. 23Akhandokubva bzikulewedwa, ''Kuti ule ndiye akhatilondalonda kalekale lire tsapano akulalalikira nkhani yabwino ya chikhulupiliro ndichoadayezera kuchidzonga.'' 24Ndipo akulemekeza Mulungu thangwe la ine.
21Kinangoka padapita magole khumi na manayi ndidayenda pomwe ku Yerusalemu pabodzi na Banaba, ndidantenga pomwe Tito pabodzi na ine. 2Ndidayenda thangwe la kuzimbuliwa nakuti ndikawauze uthenga bwabwino ndibo ndilalikira kuna wanthu wa Mitundu wasaya kupemphera. Ndidasewera mkabisila kuna iwo ndiwo akhaoneka kuti mbakufunikira kuti ndiwatsimikizire kuti ndikuthamanga lini--pinango ndikumanga_lini bzakusaya basa.3Soma neye Tito, ndiye akhali pabodzi na ine na omwe akhali M'herene, omwe adakakamiziwa kuti agwatiwe. 4Adzinza wakunamizira adabwera mkabisira kudzazondera ufulu ndibo tikhanabo mwa Khilisitu Yesu. Iwo akhafunisisa kutisandusa anyabasa ife, 5soma tilibe kuwafundukira mwakuwatazira neye nakabodzi, kuti choonadi cha uthenga bwabwino chikhale na imwepo nampodi chichoke.6Soma iwo wakuoneka kuti mbakufunikirai(chilichense ndicho anacho chilibe basa kuna ine, Mulungu ambatambiralini nkhope ya munthu)_iwo, ndikulewa, iye ndiye anioneka wakufunikira alibe kuthimizira chinthu kuna ine. 7Pakunyang'anasisa, adaona kuti adaikha kuna ine uthenga bwabwino kuna ndiwo alibe kugwatiwa, ninga Petulo adaikhiliwa uthenga bwabwino kuna iwo ndiwo adagwatiwa. 8Nakuti Mulungu, omwe adaphata basa kuna Petulo kumtuma kuna iwo wakugwatiwa, umweyo waphata pomwe basa kwa ine kundituma kuna wanthu wa Mitundu.9Pomwe Yakobo, Kefa, na Yohani, omwe adayeziwa ninga ma khoma, adazindikira chisomo ndicho chipasiwa kuna ine, adamupasa Banaba boko la madidi la chibvelano na ine. Iwo adatawiliza kuti ife tiyende kuna wamitundu na wakugwatiwa. 10Iwo adakumbira pokhapo kuti tikumbuke anyakusauka, chinthu chokhacho chomwe ndidakulumiza kuchichita.11Soma ndipo Khefa adabwera ku Antiyokeya, ndidagazana naye iye pa nkhope yache thangwe adaima mwakuphonyeka. 12Pomwe akhanati kufika amuna winango kuchokera kuna Yakobo, Kefa omwe akhadya pabodzi na wa Mitundu. Soma ndipo adafika amuna amwewa, iye adabzipambula ndipo adakakhala kutali na wa Mitundu wale. Iye akhachita mantha na wale ndiwo adagwatiwa.13Ndiye pale Ayuda wakusala wale adaphata pomwe m'maso pabodzi naye. Neye Banaba adatengiwa na kuphata m'maso pabodzi na iwo kuna iwo. 14Soma pomwe ndidaona kuti khalidwe lawo lilkulondalini chadidi cha uthenga bwabwino, ine ndidasewera kuna Kefa kutsogolo kwa wanthu wense, ''Penu imwepo ndimwe Ayuda soma mukukhala ninga wa mitundu neye ninga ayuda, mungawauze tani wa Mitundu kuti akhale ninga Ayuda?''15Ife patekha ndife ayuda mwakubalidwa ndifelini wakuphonyeka kuna wa Mitundu; 16nakuti inkudziwa kuti palibe munthu adzayeziwa wakusaya kuphonya na basa la lamulo soma kudzera mwa chikhulupiliro cha Khilisitu Yesu. Tsono ife tidakhulupiliradi mwa Khilisitu Yesu kuti tikayesewe wakulungamira na chikhulupiliro cha Khilistu neye kut na basa la lamulo. Nakuti na basa la lamulo. Nakuti na basa la lamulo palibe ndiye angayeziwe wakulungama.17Soma penu, tikunyang'ana kuyeziwa wakulungamira kuna Khilisitu, ife tense tidzagumanika wakuphonya, kodi Khilisitu ni mtumiki wa tchimo? Ndikuhulupilira kuti neyee! 18Nakuti penu ndikumangapomwe bzinthu ndibzo ndidabzidzonga, nditsimikizira kuti ni dzamanga pomwe ndekha. 19Nakuti kudzera mwa lamulo ndidafa mwa lamulo, kuti ndikakhale na moyo mwa Mulungu. Ndidamanikiwa pa mtanda pabodzi na Khilisitu.20Ndine lini pomwe wa moyo, soma Khilisitu omwe ali mwa ine. Moyo ndiye tsapano ndinawo mwathupi ndilinawo mwa chikhulupiliro cha Mwana wa Mulungu, omwe adandikonda achibzipeleka yekha kuna ine. 21Ine ndikuchiyesa lini chakupambana chisomo cha Mulungu, nakuti penu chikhulupiro chimbachoka ku lamulo, ndiye kuti Khilisitu adafa pakusaya basa!
31Agalatiya wakupusa imwe! Mbani adakulodzani imwe? Pakhali pomwe Yesu Khilisitu akhanati kuonesiwa pa maso panu ninga wakumanikiwa pa mtanda. 2Ichi ni chinthu chokhacho ndicho ndikhafuna kuti ndipfunzire kuchokera kuna imwe: Kodi mudatambira Mzimu thangwe la basa la lamulo pinango thangwe la bzakubva bzachikhulipiliro? 3Kodi ndimwe wakupusa? Wakuti mudayamba na Mzimu, tsapano mufuna kumaliza na bzakuipa bza thupi?4Kodi im we mudabva bzakuwawa bzizinji pakusaya basa_ penu mterepoyo mpsakusaya basa? 5Apa iye omwe adakupasani Mzimu wa basa achichita mwa imwe bza mphamvu na mabasa ya lamulo pinangokubva bza chikulupilo?6Ninga Abulahamu ''adakhulupila Mulungu iye adayesiwa wachilungamo,'' 7na terepoyo, dziwani, kuti, iwo omwe anachikhulupiro ni wana wa Abulahamu. 8Bza kunemba, bzikuoesa kuti Mulungu adzayesa wakulungama wanthu wa Mitundu na chikhulupiro, adayamba kale kulalika mafala ya bwino ya Abulahamu, akulewa, ''Mwa imwe mitundu yense idza dalisiwa.'' 9Na terepoyo, iwo omwe anachikhulupiro adzadalisiwa pabodzi na Abululahamu, munthu wachikhulupiro.10Wense omwe ambatenda mabasa ya lamulo ali pansi pa themberero; ninga momwe bzida nembiwa, ''Ngwakutembereriwa aliyense omwe ambakondwa lini na bzinthu bzakunembiwa m'tsamba ya malamulo, achiyachita iwo.'' 11Tsapano psakudziwikiratu kuti palibe munthu angayesiwe wa wakulungama pamaso pa Mulungu na lamulo, thangwe, ''kungama kumbakhala na chikhulupiro.'' 12Tsono lamulo limba chokera lini kuchi khulupiro, soma, ''Munthu omwe ndiye ambachita mabasa ya lamulo adzakhala na moyo na bzobzi.''13Khilistu adatiombola ife ku themberero la lamulo na themberero mkukhala m'malo mwa ife_ ninga kuda nembiwa, ''Wakutembererewa aliyense ni omwe adamanikiwa pa muti''_ 14soma na madalitso ya Abulahamu yadabwera kuna wanthu wa Mitundu na Khilistu Yesu, soma na chikhulupiro tidatambira lonjezo la Mzimu.15Adzinza, lekani ine ndisewere ninga munthu. Munthu adakonziwa kuti kukhale na lamulo, palibe munthu ndiye aniyezera pinango kuthumizira. 16Tsapano aya ni malonjezo yomwe yadaseweredwa kuna Abulahamu na mbewu yache. Iyo yalibe kulewa, ''kuna mbewu,'' yakuyenda kuna azinji, m'malomwache kuna m'bodzi, ''na mbewu yako,'' omwe ni khilistu.17Tsapano chomwe ine ningasewere ni ichi: Lamulo, lomwe lidaiyikiwa magole madzana manayi namakumi matatu yapitayo, lilibe kuti likhale laku ndendemera na pangano lakuikiwa kale na Mulungu, kuti likhale lonjezo. 18Nakuti penu nyakupita manyumba anibwera na lamulo, ndiye kuti palibe pomwe kubwera na lonjezo. Soma Mulungu adapereka fovolo lonjezo kuna Abulahanu.19Chasala, nchiyani, nichakulinga cha lamulo? Bzida thumizirika thangwe labzakuphonya kufikizana mbewu ya Abulahamu idza bwera kuna omwe lonjezo lidawa konzewera. Lamulo lidakonzewera angero na m'manja mwa nkhopse. 20Tsapano nkhopse mba zinji neye munthu m'bodzi. Soma Mulungu ni m'bodzi.21Apa lamulo likugazana nalonjezo la Mulungu? Mwachidziwire neye! Nakuti penu lamulo lidaperekiwa kuti lika pereke moyo, na chilungamo chikukonza kwera na lamulo. 22Soma bzakunemba bzidatsekereza chili chense pansi pa tchimo soma kuti lonjezo na chikhulupiro mwa Yesu Khilistu chikaperekiwe kuna omwe akhulupira.23Tsapanochikhanati kubwera chikhulupiro, ife tikhadasungiwa pansi pa lamulo, tikhadafungiriwa kufikana chikhulupiro chidadzati tsudzula. 24Tsono apa lamulo lidadzakhala phungu wathu kutifikisa kuna Khilistu, na ibzi ife tidakhala wa chilungamo na chikhulupiro. 25Soma tsapano chikhulupiro chidabwera, ife tikhala lini pomwe na pansi pa phungu. 26Nakuti imwe mwense ndimwe wana wa Mulungu kudzera na chikhulupilo cha Khilistu Yesu.27Nakuti azinji wa imwe omwe muda batiziwa na khilistu muda bzivazika mwekha na Khilistu. 28Apa palibe pomwe Myuda pinango Mherene, apa palibe pomwe nyabasa pinango nyaumfulu, apa palibe pomwe mamuna pinango mkazi, nakuti imwe mwense ndimwe m'bodzi mwa Khilistu Yesu. 29Kinangoka penu ndimwe Khilistu, ndimwe mbuya ya Abuluhamu, wamanyumba omwe adalonjezewa.
41Ine ndikulewa kuti wakupita manyumba, panthawe yomwe iye akhali mwana, akhalibe kusiyana na nyabasa, ngakhale iye akhali mwenekechilo wa bzinthu bzense. 2Soma iye akhali pansi pa phungu na nyakutonga kufikana pansiku zomwe zidayikiwa na baba.3Tsono pomwe, pamene ife tikhali wana, ife tikhali anyabasa wakubvera miyambo ya dziko lansi. 4Tsono pomwe nthawe idakwana, Mulungu adatumiza mwana wache, achibaliwa na mkazi, kubaliwa pansi pa lamulo 5kuti iye atichoserebzense bza lamulo, kuti ife tikatambire mzimu wakukhala ninga mwana.6Na thangwe lakuti ndife wana, Mulungu adatumiza Mzimu wa Mwana wache m'mitima mwathu, omwe timbakuwa nao kuti, ''Abba, Baba.'' 7Tsono ndimwe lini pomwe nyabasa, soma mwana, penu mwana, kinangoka imwe ndimwe wakupita manyumba kuna Mulungu.8Tsono panthawe yomweyo, pomwe imwe mukhadziwa lini Mulungu, imwe mukhali nyabasa wa bzomwe mukhali, soma na mphamvu yawo yakulengiwa, neye milungu yawo. 9Soma tsapano mudabwera nakudziwa Mulungu, pinango kuti imwe mudadziwika na Mulungu, tani apa imwe mukubwerera pomwe mbuyo kufooka na kutewera pomwe miyambo yakusauka? Kodi mwe mukufuna kubwerera pomwe kukhala nyabasa?10Imwe mumbasunga nsiku na miyezi nthawe na magole! 11Ine ndikuchita mantha na imwe kuti pinango ndatondo kubonera namwe palibe ndicho ndachita.12Ine ndikukumbirani imwe, adzinza, khalani ninga ine, nakuti ine ndiri ninga imwe. Mumbandi chitira lini chakuipa. 13Soma imwe mukudziwa kuti thangwe la kufooka kwa thupi ine ndidakulalikirani bza mafala yabwino kuna imwe pa nthawe yakutoma, 14na cha thupi langu chidaku yezezani imwe, mulibe kuchipepusa pinango kundi lamba ine. M'malo mwache imwe mudandi tambira ine ninga ndikhali ngero wa Mulungu, ninga ndikhali Khilistu Yesu ndekha.15Yali kuponi pomwe madalitso yanu tsapano? Nakuti ine ndikukutsikizilani imwe kuti, penu ibzi bzakukwanisika, mukada konopfola maso yanuyo muchindipasa ine. 16Kinangoka, ndikadakhala nyakuipa kuna imwe thangwe ine ndikukuuzani imwe bzachadidi?17Iwo achita kankulumize kukupisulani imwe, soma bzabwino lini bzobzi. Iwo akufuna kukufungilani panja kuti imwe mutazire kufulumiza na iwo. 18Nthawe zense bzabwino kufulumiza pakuchita bza bwino, neye kuti poti ndili namwe pabodzi imwe.19Tuwana twangu,ndikuleza pomwe kubvza bzakuwawa bzakukubalani imwe kufikila Khilistu adakonziwa mwa imwepo. 20Ine ndikhafuna ndikadakhala namwe pabodzi tsapano kuti ndikwanise kuchinja fala langu, thangwe ndikukumbukakumbuka bza imwe.21Ndiuzeni ine, imwe omwe mukufuna kukhala wakubvera, kodi mukubva imwe lini lamulo? 22Nakuti ibzi bzida nembiwa kuti Abulahamu akhana wana awiri, m'bodzi wa nyabasa wache mkazi na winango adabala na mkazache wakutoma. 23Mbodzi omwe adabaliwa kuna nyabasa wache mkazi akhali ninga kuthupi, soma winango omwe adabaliwa kuna mkazache wakutoma akhali wa kulonjeziwa.24Bzinthu bzobzi adabzi thandauzira mwaku phimbilidza, kuti akazi omwewa akhana mapakangano mawiri. M'bodzi mwa omwewa akhali wawakuchokera ku Phiri la Sinai iye adabala wana ninga nyabasa. Uyu ndiye Hagara. 25Tsapano Hagara ndiye akundendemera na Phiri la Sinai ku Arabiya; iye akundendemera na Yerusalemu wa tsapano, nakuti iye ni nyabasa pabodzi na wana wache.26Soma Yerusalemu wa pakudzaulu ngwaufulu, iye ndiye mamathu. 27Nakuti bzanembiwa, ''Sekerera, ngomwa nyakusaya kubala iwe; kuwa kwenekwene na kuimaba nthungulu yakusekera, iwe omwe ulibe kubva kuwawa na kubala; thangwe wana wache omwe ni mbeta awanda kuposa wana wache wa iye omwe adalowodwa.''28Soma imwe, adzinza, ninga Isaki, ndife wana wakukulonjeziwa. 29Panthawe yomweire iye omwe adabaliwa ninga mwa thupi admuzunza iyeomwe adabaliwa ninga mwa Mzimu. Bziri terepoyo tsapano.30Tsono bzakunemba bzikulewa kutitani? ''Thamangisa nyabasa wako mkazi na mwana wache. Nakuti mwana wa nyabasa adzapita lini manyumba pabodzi na mwana wa mkazi mfulu.'' 31Thangwe lache, adzinza,ife ndife lini wana wa mkazi nyabasa, soma wa mkazi mfulu.
51Na ufulu bwa Khilistu adatisandusa ife kuhala wa ufulu. Imani bzakulimba, thangwe, nampodi kumangiwa pomwe tsinga zaunyabasa. 2Nyang'anani, ine, Paulo, ndikulewa kuna imwe kuti penu imwe mubvuma mwekha kugwatiwa, Khilisitu mudzapinula lini naye chinthu chili chense.3Ine ndikuchita pomwe umboni kuti munthu aliyense wakubvuma yekha gwatiwe iye namangawa yakuchita malamulo yense. 4Imwe mwabzi lekanisa na Khilistu, imwe omwe mudayesiwa wakulungama na lamulo; imwe muniyesiwa lini pomwe wa chisomo.5Nakuti ife kudzera mea mzimu, na chikhulupiliro, tikudikira chitawirizo cha chilungamo. 6Nakuti mwa Yesu Khilistu pinango wakugwatiwa pinango wakusaya kugwatiwa bzilibe basa, soma chikhulupiliro chabasa kudzera mwachikondi. 7Imwe mudathamanga bzabwino. Mbani omwe adakuletsani imwe kuti musaye kubvera bzachadidi? 8Kukopa kumweku kukuchokeralini kuna iye omwe adakuchemerani!9Chakufufumisa pang'ono chimbafufumisa mnsuwa wense. 10Ine ndikukhulupilira imwe mwa Mbuya kuti mudzakhalalini nawo mtima winango wakukumbuka bzakusiyana. Soma iye omwe ankuzunzani imwe iye adzamva kuwawa pa tsiku lachiyeruzo, kulikwense komwe iye ali.11Adzinza, penu ine ninilalikira bza mgwatiwe, ine nidzazunzikiranyi? Nankhani yomweyi pomwepo nidzaipidwa na mtanda omwe umdzachosiwa. 12Ninga iwo omwe adakugwesani imwe, ine ndikufuna iwo adzabzigwate okha!13Nakuti imwe adakuchemerani mwa ufulu, adzinza. Soma nampodi kuphatisa basa ufulu bwanu ninga chakuthandizira ku thupi; pinango, nachikondi chitirani winango. 14Nakuti chilamulo chense chidakwanisiwa na mafala: "Umbakonde mwanzako ninga umbabzikondera iwepo wekha." 15Soma penu munilumana na kudyana winango na mwanzache, nyang'anani kuti nampodi kudzongana winango na mwanzache.16Soma ine ndikulewa, fambani na mzimu soma nampodi kunyamula bzilakolako bza thupi. 17Nakuti bzilakolako bza thupi bzimbagazana na mzimu, na bzilakolako bza mzimu bzimbagazana na thupi. Na thangwe lomweli chilichense, imwe mungachitelini bzinthu bzomwe imwe munfuna. 18Soma penu mzimu ankutsogolerani imwe, ndimwelini wakubvera lamulo.19Tsopano mabasa ya thupi yambawoneka: uputa, bzakuipa, kukhumba bzakunyansa, 20kupembedza mafano, nyanga, kuipidwa, kuchita ndewu, kununkhidwa, kubva chiya, bzakulewana, kufuna bzakuipa, kugawanikana, 21njiru, kuledzera, kusenzeka na kumwa, na bzinthu ninga ibzi. Ine ndikukuzani, ninga ndidakuuzani kale pakuyamba, kuti omwe ndiwo ambachita bzinthu ibzi amdzapitalini mu ufumu bwa Mulungu.22Soma bzipatso bza Mzimu ndicho chikondi, kuseka, mtendere, kuleza mtima, chifundo, kuchita bzabwino, chikhulupiliro, 23kupfatsa, kubzilambiza wekha; mukagazana na bzinthu bzimwebzi palibe lamulo. 24Iwo omwe ali mwa Yesu Khilistu adamanikiwa na thupi na bzakukhumba bzache na bzilakolako bzache.25Penu ife tinikhala na moyo mwa Mzimu, lekani ife tifambe na Mzimu. 26Nampodi kuti tikhale wakubzikuza, wakugazana winango na mwanzache, nampodi kukhala na njiru winango na mwanzache.
61Adzinza, penu winango wa imwe aphatiwa nako kuphonya kwakuti, imwe omwe muna mzimu mumubweze na mzimu wakupfatsa. Nakubzi nyang'anisisa mwekkha, kuti imwe nampodi kuyeziwa. 2Munyamulirane bza kutaza mwanzanu, kuti mukwanise malamulo ya Khilistu.3Soma penu winango anikumbuka ninga iye anachinthu pomwe iye alibe chinthu, iye ali kubzinamiza yekha. 4Aliyense abziyeze yekha na basa lache, kinangoko iye adzabzikuza yekhayekha neye thangwe la winango. 5Nakuti aliyense adzatakula mtolo wache.6Iye omwe ambaapfunzisa mafala akhale wakucheza bzinthu bza bwinino na omwe aniwa pfunzisa. 7Nampodi kunyengeziwa. Mulungu ambanyoziwa lini, soma chomwe munthu wabzala, chomwecho iye adzanyamula. 8Nakuti iye omwe abzala mbewu yache na thupi, na thupi adzatuta bzakungeka. Iye omwe abzala mbewu na Mzimu, na mzimu adzatutamoyo wakusaya kumala.9Tiyendeni tisamale nakuchita bza bwino ,nakuti pa nthawe yache ife tidzatuta bzakukolola, penu ife tini neta lini. 10Penu ife tinichita ninga tina nthawe, tiyendeni tichitire wanthu wense bzakukoma, makamaka kuna wale omwe tinawo nyumba ibodzi mwa chikhulupilo.11Nyang'anani bzakunemba bzikulubzikulu bzomwe ine ndanemba kuna imwe na boko langu. 12Iwo omwe amfuna kuoneka ninga wabwino kuthupi amkungingimizani imwe kumgwatisa. Akuchita bzobzi kuti angakule na mtanda wa Khilistu. 13Nakuti wale omwe adagwatisa okha anisunga lina lamulo, soma iwo akufuna imwepo mugwatise kuti iwo abzikuze na thupi lanu.14Soma ine nibzikuza lini kupambula na mtanda wa Mbuya Yesu Khilistu,kudzera mwa iye dziko lapansi lidamanikiwira ine, na ine kuna dziko lapansi. 15Nakuti penu ni mgwatiwe ulibe basa penu mkusaya kugwatiwa kulibe pomwe basa, soma kulengiwa pomwe papsa ndiko kuni lewengiwa. 16Kuna wense omwe ambafamba achitewera chilangizo chochi, mtendere na chifundo bzikhale na iwo, bzikhale pomwe napa Isarayeri wa Mulungu.17Kuyambira tsapano ine palibe munthu ndiye andinesa, nakuti tsapano ine m'thupi mwangu ndatakula bzizindikiro bza Yesu. 18Chisomo cha Mbuya wathu Yesu Khilistu chikhale na msimu wanu, adzinza. Ameni.

Ayefeso

11Paulo, nyakutumiwa na Yesu mkhrisitu na kufuna kuna Mulungu, kuyenda kuna wanthu wakuchena moyo mu Aefeso, wale omwe wakukhulupilika muna Yesu mkhrisitu. 2Mtendere namwayi wakuchoka kuna Baba wathu Mulungu na Mbuya Yesu mkhirisitu.3Tinitenda Mulungu na Baba wa Mbuya wathu Yesu Mkhirisitu, ule omwe adatipa ife mpfupo ya mzimu uliwense wakudzaulu muna Mkhirisitu. 4Mulungu adatisankhula ifepano mwa iye kuchokera pakutoma pa dziko lapansi , kuti tikhale wakuchena moyo na wakusaya kuphonyeka pamaso pache mu chikondi.5Mulungu adatikonzeratu ifepano pakuwoneseriwa na wakuthumbudzulira winango kuchokera mu bukhu la Aefeso kumamaliziro kwache kwa msolo 1:4 paku ndendemera pomwe kuna ndime zishanu tenepo pambalewa telepayi, Mukufuniwa tidasankhuliwiratu na Mulungu. Pakuyambisa kukhala ninga wana kuchoka kuna Yesu mkhrisitu, malingana na kukoma moyo kwabwino mukufuna kwache. 6Kufuwiwa kwathu kudachitisa kunamata kuna ulemerero bwa chifundo chache ndicho watipa fovolo mwa Ndiye ambamukonda.7Mwa Yesu Mkhrisitu tina chipulumuso thangwera mulopa wache na chikhululukiro cha bzakuphonya bzathu, malingana na kuwanda kwa chifundo chache. 8Iye adawanzisa chifundo chache kuna ifepano na nzeru zense na kubvesesa.9Mulungu adatizindikirisa ifepano chinsinsi cha chifuniro chache, malingana na ndibzo bzakumukomera iye, na bzire pomwe adabziwonesera muna mkhrisitu, 10na pamakonzedwe ya makhalidwe ya kukwana kwa nthawe , pakubweresa bzinthu bzense pabodzi, bzinthu bzense bzakudzaulu na pansi pano, pakunyang'aniriwa na m'bodzi, mwa Mkhrisitu.12Mwa Mkhrisitu tidapasiwa chakusiiriwa, popeza tidakonzekeratu ninga mwa chikonzero cha iye wakuphata basa ninga mwa chakulinga cha chifuniro chache. 11Mulungu adatiikha ife ninga wakumunamata wache pala ife, omwe ndife wakutoma kukhulupirira mwa Mkhirisitu, tikakhale wakukhulupirira ulemerero bwache.13Mwa mkhrisitu, imwepo pomwe, mudabva mafala yachadidi, mafala ya chipulumuso chanu, mudakhulupilira mwa iye apo mudaikhiwa chilatizo na Mzimu Wakuchena wakulonjeziwa, mzimu wakuchenayo 14ndiye chikole cha cholowa chathu mpakana chipulumuso cha bzinthu bzathu, kuna wakutenda ulemerero bwache.15Nathangwe limweli, kuyambila nthawe imweyo ndidabva chikhulupiriro chanu mwa Mbuya Yesu mkhirisitu na chikondi chanu kuna wanthu wensene wakuchena mtima wa Mulungu, 16Ndiribe kulekeza kutenda Mulungu thangwera imwe ningambakugumani mu mapemphero yangu.17Ndikupemphera kuti Mulungu wa Mbuya wathu Yesu Mkhrisitu, Baba wa ulemerero, ankupani mzimu wanzeru na chibvumbuluso kuti mukamudziwe iye. 18Ndikupemphera kuti maso ya mtima wanu yakabvunikiriwe, kuti muikadziwe chidikiriro ndicho akuchemererani imwe na vida ya ulemerero bwa chakusiiriwa mwa wanthu wakuchena mtima wensene nwa Mulungu.19Mumapemphero yangu ndikukumbira kuti mudziwe mphamvu yakusaya kundendemezeka ya ukulu bwache kuna ife wakukhulupirira, malingana na kuphata basa kwa mphamvu yache yakulimba. 20Iyi ni mphamvu ibodzibodziyo ndiyo adaphatisa basa mwa Mkhirisitu pomwe adamulamusa kuna anyamuya achimukhazika kuboko lache lamadidi kudzaulu. 21Iye adakhazika Mkhirisitu padzaulu pa ulamuliro na mphamvu na ufumu, na dzina lirirense lakuchemeriwa. Mkhirisitu amdzatonga, sikuti mu mbwado uno okha, soma na munthawe pomwe ziri mkubwera.23Mulungu adapereka bzinthju bzensene pansi pa nzayo za Mkhirisitu achimuikha pa mpingo ninga mkulu wa bzinthu bzensene. 22Mpingo ni thupi lache, madzalidwe ya iye omwe ambadzala bzense mu bzense.
21Apo ninga kuna imwepo, mukhali wakufa mu bzakuphonyeka bzanu na bzakuphonya, 2momwe mudafamba kale, ninga mwa mafambidwe ya dziko lapansi lino. Mukhakhala malingana na mtongi wa mphamvu za mdzaulu, mzimu ndiwo ukuphata basa mwa wana wakusaya kubvera. 3Pomwe tikhakhala mwa wanthu awa, kukwanirisa bzakukhumba bza thupi lathu, na kuchita bzifuniro bza kuthupi na maganizo. Tikhali ninga mwachibadwire wana wa ukali, ninga mwa wanthu wakutsalawo.4Soma Mulungu ngwakudzala na chifundo thangwera chikondi chache chakudzala chomwe ambatikonda nacho. 5Pomwe tikhali wakufa mu bzakuphonya, adatipa moyo pabodzi mwa Mkhirisitu--- na chifundo mwapulumusiwa. 6Mulungu adatilamusa pabodzi na Mkirisitu, apo Mulungu adatikhazika pabodzi mdzaulu mwa Mkhirisitu Yesu, 7kuti mu nthawe ya mtsogolo akationesere ife vida yakudsaya kundendemezeka ya chifundo chache chakuonesiwa mchikondi kuna ife mwa Mkhirisitu Yesu.8Nakuti na chisom,o mwapulumusiwa mu chikhulupiriro, apo ichi chiribe kuchokera kuna imwe, ni mpfupo ya Mulungu, 9sikuti bzakuchokera kumabasa, kuti munthu aliyense nampodi abzithembeze. 10Nakuti ife ndife wakuphata basa wa Mulungu, wakulengiwa mwa Mkhirisitu Yesu kuchita bzichito bzabwino bzomwe Mulungu adabzilengeratu pala ife, kuti tikafambe mwemo.11Mthangwerache kumbukurani kuti mukhali Wachikunja kuthupi. Mukuchemeriwa ''wakusaya kugwatiwa'' na iwo wakuchemeriwa wa ''kugwatiwa'' mthupi omwe udachitika na manja. 12Nakuti panthawe yoyo mukhadalekanisiwa na Mkhirisitu, alendo na mbumba ya Isaraeri, alendo ku mapangano ya malonjezano, yakusaya chidikiriro na yakusaya Mulungu mdziko lapansi.13Soma tsapano mwa Mkhirisiyu Yesu imwe omwe mukhali kutali na Mulungu mwabweresewa pafupi thangwera mulopa wa Mkhirisitu. 14Nakuti iye ndiye mtendere wathu, thangwe adatichitisa tensene awiri kukhala m'bodzi. Nathupi lache adagumula litsito la kugwatisa pakati. 15Iye adachosa lamulo na bzitongi bzache na malangizo kuti alenge mwa iye yekha munthu m'bodzi mupsa mwa awiri, mwaicho mkubweresa mtendere. 16Mkhirisitu adaphatanidza wanthu awiriwo kuna Mulungu mthupi libodzi kudzera pa mtanda, kupha kuwengana.18Yesu adabwera achidzalengeza mafala yabwino ya mtendere kuna imwe omwe mukhali kutali na mtendere kuna wale akhali pafupi. 17Nakuti kudzera mwa Yesu tensene tina mwayi wa Mzimu ubodzi kuna Baba.19Apo tsono, tsapano imwe Wachikunja zjai ndimwe lini pomwe wakunja, ayai alendo. Soma kuti ndimwe mbumba pabodzi na wanthu wakuchena mtima wa Mulungu na wana wa banja la Mulungu. 20Mwamangiwa pa maziko ya atumwi na aneneri, na Mkhirisitu Yesu mwenekachiro mwala wakufunika maninge. 21Mwa iye chakumangiwa chensene chinilumikidzika pabodzi na kukuila ninga kachisi wakuchena mwa Mbuya. 22Ni mwa iye kuti imwe pomwe mukumangika pabodzi ninga chakukhala Mulungu mwa Mzimu.
31Na thangwe iri, ine, Paulo, mkaidi wa Mkhirisitu Yesu pala imwe Wachikunja--- 2ndikukhulupirira kuti mudabva bza basa la chisomo cha Mulungu lomwe adandipa ine pala imwe..3Chinsinsi chidadziwika kuna ine kudzera mu kuzimbulika, ninga ndimo ndidanembera mwa chigwatira. 4Mungalewenga bzobzi, mumdzakwanisa kubvesesa chidziwiso changu mu chinsinsi cha Mkhirisitu. 5Mmibwado ina chinsinsi chimwechi chidadziwika kuna wana wa wanthju. Soma tsapano chazimbuliwa na Mzimu kuna atumwi wache wakuchena mtima na aneneri.6Chadidi chakubisika ichi mchakuti Wachikunja ni bziwalo bzinzathu, na wakutambira nafe pabodzi pa lonjezano la mwa Mkhirisitu Yesu kudzera mmafala ya Mulungu. 7Nakuti ndidakhala kapolo wa mafala ya Mulunguya thangwera mphatso ya chifundo cha Mulungu yakuperekiwa kuna ine kudzera mkuphata basa kwa mphamvu yache.8Kuna ine---napo ndine wakuchepesesa mwa wakuchena mtima wensene wa Mulungu---chifundo ichi chidaperekiwa, kulalikira kuna Wachikunja bza vida yakusaya kulondolozeka ya Mkhirisitu 9na kubweresa padecha nzeru ya aliyense kuti----adziwe chinsinsi chakubisika cha kale na kale cha Mulungu, omwe adalenga bzinthu bzense.10Nzeru iyi idadziwika kudzera kumpingo natenepo akulu na mautongi mdzaulu adzadziwe nzeru ya moda na moda ya bzakuchita bza Mulungu. 11Ibzi bzidachitika malingana na nzeru zachikhalire ndizo adachita mwa Mkhirisiotu Yesu Mbuya wathu.12Nakuti mwa Mkhirisitu ndimo tina kulimbika na mwayi na chikhulupiriro pakukhala na chikhulupiriro mwa iye. 13Mthangwerache ndikukukumbirani kuti nampodi kugwesewa utofu na matsautso yangu pala imwe, yomwe ni ulemerero bwanu.14Nathangwe lori ndikufunya mabondo yangu kuna Baba, 15omwe kuchokera kuna iye banja lirilense kudzaulu na padziko lapansi ambaliguma dzina. 16Ndikupemphera kuti iye akupeni imwe, malingana na vida ya ulemerero bwache, na kulimbikisiwa na mphamvu kudzera mwa Mzimu, omwe uli mkati mwanu.17Ndikupemphera kuti Mkhirisitu akhale mmitima yanu kudzera mchikhulupiriro nakuti muzikike mizi na kugumanika mchikondi chache, 18pala kuti mukwanise kubvesesa, pabodzi kusangana na wanthu wensene wakuchena mtima wa Mulungu, bzomwe bziri mulifupi, mulitali, kutalika mdzaulu, na kuzika , 19na kuzindikira chikondi cha Mkhirisitu, chakuposa mazindikiridwe, kuti mudzaziwe na chidzalo chense cha Mulungu.20Tsapano kuna iye wakukwanisa kuchita kuposa bzense tikukumbirabzi ayai kukumbukabzi, malingana na mphamvu yache ndiyo inkuphata basa mwa ife, 21kuna iye ,kukhale ulemerero mu mpingo na mwa Mkhirisitu Yesu kuna mibwado yensene kunthawe zanthawe. Amen.
41Ine, mthangerache, ninga mkaidi mwa Mbuya, 2ndikukudandaulirani mufambe mwakuthemera mchichemero ndicho mudachemeriwa nacho. Ndikukudandaulirani mukhale wa kubzichepesa kukulu na kuderekha nakupirira, kuphatizana wina na mwayache mchikondi. 3Chitani bzakuti mukoye ubodzi bwa Mzimu mchimangiriro cha mtendere.4Pana thupi libodzi na Mzimu ubodzi ninga ndimombo adakuchemerani mchidikiriro chibodzi cha machemeredwe yanu. 5Apo pana pomwe Mbuya m'bodzi, chikhulupiriro chibodzi, ubatizo bubodzi, 6na Mulungu m'bodzi na Baba wa wense, omwe ali padzaulu pa wensene na mwa wense na mkati mwa wense.7Kupfunzisa m'bodzi wa ife chifundo chaperekiwa malingana na mphimo ya mpfupo ya Mkhirisitu. 8Ni mafala ya Mulungu yambati: ''Pomwe iye adakwira kudzaulu, adatsogolera wakaidi ku ukaidi, apo achipa mpfupo kuna wanthu.''9Tanthauzo lakuti, ''iye adakwira,'' kupambula kuti adabuluka kumphimpha zakunyansi kwa dziko lapansi? 10Iye omwe adabulula ndendende ni munthu m'bodzibodziyo omwe adakwira kutali kupitirira mdzaululu mwense, kuti akadzaze bzinthu bzense.11Mkhirisitu adapa winango kukhala atumwi, wina ninga aneneri, wina ninga alaliki, apo wina ninga azibusa na apfunzisi 12kuti akonzere wakuchena mtima ku basa la utumiki, kumangirira thupi la mkhirisitu, 13kufikira ife tense titafika ku ubodzi mchikhulupiriro na kudziwa kwa Mwana wa Mulungu, pala kuti tikhume na kufika ku mphimo ya chidzalo cha Mkhirisitu.14Mkhirisitu wachita bzakuti nampodi tikhale wana watcheche wakumbagwedezekera mmbuyo na kutsogolo na magwede ya madzi, wakumbatengeka na chonzi chirichense cha bzipfunziso na kutewerera kwa wanthu mu bzakuipa bzawo. 15Mmalo mwache, kusewera chadidi mchikondi, timfunika tikule munjira iriyense mwa iye omwe ni msolo, omwe ni Mkhirisitu. 16Mkhirisitu ambalumikidza thupi lense, apo limbaphatanidzika na kuphatika pabodzi pa kuthandizana mfundo zense, apo pomwe mbali zensene ziniphata basa pabodzi, kuchitisa thupi kukula pala kuti limangike mchikondi.17Mnthangwerache, nimbasewera na kungingimira pa ichi mwa Mbuya, kuti nampodi mumbafambe ninga ndimo Wachikunja ambafambira, mu uchitsiru bwa mitima yawo. 18Wakupsipiziwa mmaganizo yawo, wakuyesewa alendo pa moyo wa Mulungu thangwera chipulukiro chiri mwa iwo, thangwera kulimbisa kwa mitima yawo. 19Asanduka wakusaya manyazi apo akukhumba iwo okha bzakunyansa, na kuchita bzakuwapsipiza bzensene na mingululi.20Soma umu ndimo lini momwe mudapfunzirira bza Mkhirisitu. 21Ndikukhulupirira kuti mwabva bza iye, apo kuti mudapfunzisiwa mwa iye, mongadi kuti chadidi chiri mwa Yesu. 22Mudapfunzisiwa kukhundula bza makhaliro yanu ya moyo wakale, kukhundula munthu wakale. Nimunthu wakale omwe ni wakubvunda na wakutewera bzikhumbo bzachinyengo.23Mudapfunzisiwa kukhala watsapano mu mzimu wa mitima yanu, 24na kubvala munthu mupsa wakulengiwa mchifaniziro cha Mulungu---mchilungamo na machenedwe.25Mwa ichi, tayani bzakunama, aliyense na mwayache asewere bza chadidi kuna mwayache, thangwe ndife abodzi wina na mwayache. 26Psomani soma nambodi kuphonya. Nampodi kubvuma dzuwa limire mukali chipsomere. 27Nampodi kupasa mwayi kuna mdyerekezi.28Omwe akhaba nampodi abe pomwe. Soma, aphate basa, kuphata basa labwino na manja yache, pala kuti akwanise kupasambo wakusaya. 29Nampodi kubvuma kaseweredwe kakubvunda kubula mkamwa mwanu. Phatisani basa mafala yokhayo yabwino pala yapase mwayi kuna iwo wakuyafuna, kuti mafala yanu yapereke mwayi kuna wakuyabva. 30Apo nampodi kubvesa nsisi Mzimu Wakuchena wa Mulungu, ndiwo wakupani chizindikiro pa nsiku ya kudzalombolewa.31Tayani uko bzakuwawa bzense, kubvunduka mtima, kukalipa, kupoka, na makiriyado, pabodzi na chakuipa chirichense. 32Khalani wachikondi kuna wina na mwayache, wamtima wachifundo, wakumbalekererana chakuipa, ninga ndimo Mulungu mwa Yesu adakulekererani imwe.
51Mntangwerache khalani wakuterezera Mulungu, na wana wakukondeka. 2Apo fambani mchikondi, ninga ndimo Mkhirisitu adakondera ife achibzipereka yekha thangwera ife, chakupereka chapfungo lakununchira bwino na nsembe kuna Mulungu.3Soma chigololo ayai chirichense chakunyansa ayai cha mingululi nampodi neye kuchiguma kokha pakati panu, nakuti ibzi mbzakulambiziwa kuna wanthu wakuchena mtima wa Mulungu. 4Nampodi pakhale chakunyansa, neye kulewalewa bzakupusa neye nthabwala zatsinjiriro---bzenze bzomwe m'bzakusaya kuthemera. Soma pakhale kupereka kutenda.5Thangwe mukudziwa kale kuti chigololo, wachipsipizo ayai wakalisirira, ayai wamingululi----ndiye kuti pomwe , omwe aninamata mafano--- alibe mpfupo mu ufumu bwa Mkhirisitu na kuna Mulungu. 6Nampodi wina akunyengezeni na mafala yapezipezi, nakuti thangwera bzobzi ukali bwa Mulungu bukubwera kuna wana wakusaya kubvera. 7Mnthangwerache, nampodi kusanganizikana nawo.8Nakuti kale kale mukhali mdima, soma tsapano ndimwe kubvunika mwa Mbuya. Fambani ninga wana wakubvunika 9( nakuti chipatso cha kubvunika timchigumana mu bzabwino bzense, mchilungamo na mchadidi), 10apo yezerani na kutsimikiza chakudekera kuna Mbuya. 11Nampodi kusangana nayo mabasa yamdima yakusaya kubala bzipatso, soma muyagaze. 12Nakuti m'bzakuchitisa manyazi kubziguma ndibzo ambachita mtseri.13Soma pomwe bzense bzinionekera na kubvunika, bzimbakhala padecha. 14Nakuti chirichense chomwe chimbakhala chakuonekera mnthangwera kutoya. Mthangwerache ambati, Muka, wakugonawe, apo muka kuna anyamuya, apo mkhirisitu amdzatoya pa iwe.''15Nyang'anani bwino ndimo mumbafambira---sikuti ninga wakusaya nzeru soma ninga wanzeru. 16Pulumusani nthawe thange nsiku zaipa. 17Mthangwerache, nampodi kukhala wakupusa, soma bvesesani chifuniro cha Mbuya mchiyani.18Apo nampodi kuledzera naye vinyu, nakuti ambachitisa chikhalidwe chakutayika. mmalo mwache, mudzale nawo Mzimu Wakuchena, 19nakubzisewerera mwekha mu masalimo na mkutenda na mubzimbo bzauzimu, kuyimbira na kuyimba mmalimba ya Mbuya na mtima wanu wense, 20nthawe zense kumbapereka kutenda mu bzense, mudzina la Mbuya wathu Yesu Mkhirisitu kuna Mulungu Baba, 21nakubverana winango na mwayache mukugopa Mkhirisitu.22Akazi, bverani abayanu, ndendende na kuna Mbuya. 23Thangwe mamuna ni msolo wa mkazi ninga pomwe Mkhirisitu aliri mkulu wa mpingo, iye ni Mpulumusi wathupi. 24Soma ninga ndimo mpingo umbabverera Mkhirisitu, mtenepo pomwe akazi ambabvere abayawo mu bzinthu bzense.25Amuna, kondani akazanu, ninga ndimo Mkhirisitu adakondera mpingo achibzipereka yekha kuna iye 26kuti akamupambule iye, atamuchenesa iye nakumusambisa na madzi na mafala, 27kuti akabzionesere yekha kumpingo ninga wakuchena, wakusaya mbalawande ayai tsinya ayai chirichense chakulingana, soma chakuchena na chakusaya chirema.28Ndendendembo amuna akuthemera kukonda akazawo ninga ndimo iwo ambakondera matupi yawo. Iye wakukonda mkazache wabzikonda yekha. 29Nakuti palibe adawenga kale thupi lache, soma ambalilera achirikoya mwakulitchenkha, ninga ndimo Mkhirisitu adalerera na kukoya mpingo mwakuutchenkha. 30Thangwe ndife bziwalo bza thupi lache.31''Na thangwe limweri mwamuna amdzasiya babache na mamache mkudzaphathika kwa mkazache, apo awiriwo amdzakhala thupi libodzi.'' 32Chadidi chakubisika ichi mchikulu---soma ndikusewera bza Mkhirisitu na bza mpingo. 33Soma pomwe, aliyense waimwe akonde mkazache ninga iye mwenekachiro, apo mkazi agope bayache.
61Wana, bverani abereki wanu mwa Mbuya, thangwe ichi mchabwino. 2''Lemekezani babanu na mai wanu''( chomwe mnchitongi chakutoma chakukhala nalo lonjezano), 3kuti bzikhale bwino kuna imwe nakuti mukhale na moyo utali padziko lapansi.''4Azibaba, nampodi kunyosa wananu kuti akalipe. Mmalo mwache, akuzeni mchikhalidwe chabwino na malangizo ya Mbuya.5Akapolo imwe, khalani wakubvera ambuyanu ninga mwa thupi na kuwagopa na kunthunthumira, na mtima wanu wakusaya kukumbuka chinthu china. Abvereni iwo ninga ndimo mungachitire na Mkhirisitu. 6Abvereni sikuti angakhala ambuyanuwo ali kuona kokha neye, pala kutondo kufuna kuti adakedwe. Soma, khalani wakubvera ninga akapolo wa Mkhirisitu, omwe ambachita chifuniro cha Mulungu kuchoka pansi pa mtima wao. 7Tumikirani na mtima wanu wensene, ningati kuti mukutumikira Mbuya sikuti wanthu, 8thangwe tikudziwa kuti chabwinio chirichense ndicho ambachita munthu, amdzatambira nacho mpfupo kuchoka kuna Mbuya, penu ni kapolo ayai mfulu.9Azimbuya, chitirani akapolo wanu bzibodzibodzi. Nampodi kuwagopsa. Mukudziwa kuti iye omwe ni Mbuya wao na wanu ali kudzaulu, apo mulibe kupondera mwa iye.10Pakumaliza, limbikani mwa Mbuya na kulimba kwa mphamvu yache. 11Bvalani bzida bzensene bza Mulungu. Pala kuti mukwanise kulimbana na machenjerero ya mdyerekezi.12Nakuti kulimbana kwathu tikulimbana lini na thupi na mulopa, soma maukulu, kulimbana na mphamvu za utongi, kulimbana na mphamvu za mdima uno, kulimbana na mphamvu za uzimu bwakuipabo kudzaulu. 13Mthangwerache bvalani bzida bzense bza Mulungu, pala kuti mudzakwanise kujirika pa nsiku yakuipayo, apo mungamala kuchita bzense, mumdzaima njii.14Imani njii tsono, mutabzimangira mu mchuno mwanu na chadidi mutabvala pomwe cha pakadedema cha chilungamo, 15apo, mutabvazika nzayo zanu na makonzekeredwe ya mafala bwabwino ya mtendere. 16Mu bzakuchita bzense,mutabzitengera pomwe khanda la chikhulupiriro, lomwe mumdzakwanisa nalo kuthimisa madipa yensene yakugaka moto ya nyakuipayo.17Apo tengani chipeu cha chipulumuso na dipa la Mzimu, lomwe ni mafala ya Mulungu. 18Na pemphero lirilense na pembedzero, pempherani nthawe zense mu Mzimu. Kumapeto kuno, khalani wakudikhira nthawe zense na kupirira kwense ninga mumbapempherera kuna wanthu wense wakuchena mtima wa Mulungu.19Apo ndipemphereni ine, kuti andipe mafala pomwe nimfungula pakamwa pangu. Pempherani kuti ndizindikirise mwakulimbika chadidi chakubisika cha mafala yabwino. 20Nithangwera mafala yabwino kuti ndine mtumiki wa munjema, pala kuti ndikasewere mwakulimbika, ninga ndimo nimthemera kusewera.21Tukiko, m'bale wakukondewa na mtumiki wakukhulupirika mwa Mbuya, amdzakudziwisani chirichense, pala kuti mudziwe ndimo ndiriri. 22Ndamutuma kuna imwe pa chakulinga chibodzi bodzichi, pala kuti mudziwe ndimo tiriri, kuti akalimbikise mitima yanu.23Mtendere ukhale kuna abale, na chikondi na chikhulupiriro chakuchokera kuna Mulungu Baba na Mbuya Yesu Mkhirisitu. 24Chisomo chikhale na wensene wakukonda Mbuya wathu Yesu Mkhirisitu na chikondi chakusaya kudzongeka.

Afilipi

11Paulo na Timoteo, akapolo wa Yesu mkhirisitu, kuna wanthu wa Mulungu wensene wakuchena mtima mwa Yesu mkhirisitu wakukhala ku Filippi, pabodzi na wakunyang'anira na atumiki. 2Chidalitso mbachikhale kuna imwe na mtendere wakuchokera kwa Mulungu na Baba wathu na Mbuya Yesu mkhirisitu.3Ndikutenda Mulungu wangu nthawe zensene pakukumbukira imwe, 4nthawe zensene, mu pemphero langu kuna mwensemwe, nimchita pemphero langu na nsangala 5thangwera chibverano chanu cha kuthandizira uthenga bwabwino kuchoka pa nsiku ya kutoma ate lero lino. 6Ndine wakukhutira na chinthu chochi, kuona kuti iye omwe adayamba mabasa yabwino amdzayamaliza kufikira nsiku ya Yesu mkhirisitu.7M'bzakuthemeradi ine kubva moda umweyu kuna imwe thangwe ndinamwe mumtima mwangumu. Nakuti imwe mwakhala anzangu mu chifundo na mkaoko kubodzi na pomwe ndikhabwikhotcherera pale na kuzindikira bza mafala ya bwinoya. 8Nakuti Mulungu ndiye mboni yangu, kuti ndikulakalaka imwe mwensene mu nsisi zache za Yesu Mkhirisitu.9Tsapano ili ni pemphero langu: kuti chikondi chanu chifambe chichiwanda mu kudziwa kwanu na kubvesesa kwense 10pakuti mukadziwe bzachaibzo, kuti mukakhale wa mtima wa chadidi wakusaya kuphonya kufikira pa nsiku yakubwera Mkhirisitu, 11kudzaziwa na chipatso ca kulungama ndicho chinibwera kudzera mwa Yesu Mkhirisitu na kuchitira ulemerero na kutenda kwa Mulungu.12Tsapano ndikufuna mudziwe, abale, kuti ndibzo bzandichitikira inebzi bzatumikira zedi kuti mafala ya Mulungu yaende patsogolo. 13Mwakuti, bzakumangira bzangu bzidaonekera mu mbuto ya alindiri na kuna wensene. 14Abale azinji tsapano ana chikhulupiriro mwa Mbuya thangwera bzakumangira bzangubzi, apo tsapano ana kulimbika mtima pa kulewalewa mafala mwakusaya kugopa.15Winango chadidi ambalalikira nkumbaguma bza Yesu mwa makiriyado na ndeu, na winango pomwe wakumufuniradi bzabwino. 16Winango ambachitadi thangwera chikondi na kudziwa kuti ndidaikhiwa pano pala kukhotcherera mafala ya Mulungu. 17Soma wina ambalalikira bzakuguma Mkhirisitu mwa thangwe la kubzikonda, sikuti bza chadidi neye, akukumbuka kuti ningagumane chitsautso pomwe ndiri wakumangiwapo.18Mchani tsono? Chokha chakuti munjira iriyense----penu m'bzakunama ayai bza chadidi---Mkhirisitu anilalikiwa, apo tenepoyo ni m'dekedwa. Inde, apodi nimdzasekera, 19nakuti nimdziwa kuti mapeto yache ngakuti bzimdzandichitira ine chipulumuso kudzera mwa mapemphero yanu na chithandizo cha Mzimu wa Yesu Mkhirisitu.20Mwa kulakalaka na chidikiriro changu na chikhulupiro kuti nimdzachitisiwa lini manyazi, soma mwa kulimbika mtima kwense, tsapano lino na kunthawe zense, Mkhirisitu amdzakwiziwa mthupi langu, pinango mwa moyo ayai mu impfa. 21Pakuti kuna ine kukhala na moyo ndiye Mkhirisitu na kusaika ndiye kuphindula.22Soma penu nimkhala na moyo ku thupi, ndiye kuti ni chipatso cha basa pala ine. Kuti ndisankhule chiponi? Ndikudziwa lini. 23Pakuti nimpaniwa nabzo bziwiribzi. Chakukhumba changu mchakunyamuka kukakhala na Mkhirisitu, chomwe mchabwino maninge, 24soma kukhazikika mu thupi mkwakufunika kwene kwene pala imwe.25Pakukhulupirira ichi, nimdziwa kuti nimdzapitirira kukhala na imwe mwense, na kuthimizira kukomedwa na mchikhulupiriro 26pala kuti kubzithemba kwanu kuwande mwa Yesu Mkhirisitu pomwe nimdzabwera pomwe. 27Chakufunika mchakuti mukhale na makhaliro yakuthemera bwino mu mafala ya Mkhirisitu, pala kuti neye ndibwere kudzakuonani ayai neye, ndiri pano basi pala imwe, kuti mwaima nji mu mzimu wachiphatano, na nzeru pomwe zibodzi kulimbana pabodzi pala chikhulupiro cha mafala ya Mulungu.28Nampodi kugopa anyakukuwengani mu njira iriyense. Icho ni chizindikiro cha chionongeko kuna iwo, soma kuna imwe mchipulumuso---apo ichi mchakuchoka kuna Mulungu. 29Thangwe chaperekiwa fovolo kuna imwe pala Yesu sikuti pala kukhulupirira iye kokha nada, soma pala kubva bzakuwawa pomwe thangwera iye, 30nakukhala imwe pa chikangano chibodzibodzichi ndico mudaona mwa ine, apo tsapano mumchibva mwa ine.
21Penu pana chilimbikiso mwa Mkhirisitu, penu pana chinyamalizo cha mchikondi, penu pana chibverano na mzimu, penu pana nsisi, 2apo kwanirisani chisekerero changu chidzale pakukhala cha moda wa kufanana, chakukhala na chikondi chakufanana, chachiphatano mu mzimu, na kukhala na chakulinga chibodzi pomwe.3Nampodi kuchita cha bzakukhumba bzanu ayai bzakutsangalaza moyo wanu. Mmalo mwache mwakubzichepesa mtima ganiziranimbo anzanu mwakuwatenga kuti mbakufunikira ate zjai kuposa imwepo wenekachiro. 4Chitani bzakuti aliyense wa imwe nampodi ambabzilewengere bzakufuna bzache yekha neye, soma na bzakufunambo bza anzache.5Khalani na mtima mwa imwe ninga omwe ukhali mwa Mkhirisitu Yesu, 6omwe, mwakukhala nayo maonekedwe ya Umulungu, alibe kubzitenga kuti ngwa kundendemereratu na Mulunguyo. 7Soma, adabzikhuthula yekha kubzindendemeza na kapolo, apo adabadwa mwakundendemera na munthu. Na kuoneka mwakukhala ninga munthu, 8adabzichepesa achikhala wakubvera na kukhosoma mpakana kufa kwache, ate impfa ya pamtanda!9Mthangwe lache Mulungu adamukwiza maninge achimupa dzina ndiro limposa madzina yansene, 10pala kuti mu dzina la Yesu bondo lirilense lidzamugodamire, kudzaulu na pansi pano na kunsi kwa dziko, 11pomwe kuti lirime lirilense litawirizedi kuti Yesu Mkhirisitu ni Mbuya, pa ulemerero bwa Mulungu Baba.12Apo, tsono, wakukondeka wangu, ninga mwakubvera kwanu kwa nsiku zense, sikuti pokhapokha ningakhala popo neye soma na nthawe ndiyo ine palibe kubodzi, phatani basa na chipulumuso chanu na mantha na kunjenjemera. 13Nakuti ni Mulungu ndiye akuphata basa mwa imwe mu bzakufuna na mmabasa kubodzi ya kudeka mtima kwace.14Chitani bzobzi mwakusaya kudandaula ayai kuchita makani 15kuti mudzakhale wakusaya kuphonya na wangwiro, wana wa Mulungu wakusaya kupunduka pampikiti pa wanthu wa mbwado wakugongonyeka na kuphongonyoka, momwe mukutoya ninga maluju mdziko. 16Phatisani mafala ya moyo pala kuti pa nsiku ya Mkhirisitu nimdzakunyadirirani kuti ndiribe kubonera kuthamanga pa pezi ayai kuphata basa pa pezi.17Soma neye apo kuti ndikukhuthuliwa kuna imwe ninga nsembe na chikhulupiriro cha mabasa yanu, ndiri wakudekedwa na kusekera na imwe mwense. 18Munjira yoi terezeranimbo kukhala wakudekedwa na kusekera na ine.19Soma ndikukhulupirira mwa Mbuya Yesu pa kutumiza Timoteo kuna imwe tsampanopali, pala kuti ndikalimbikisike mtima pakudziwa bzinthu bza imwe. 20Nakuti ndiribe winango ninga iye, wakuikhira mtima bzachadidi kuna imwe. 21Nakuti wensene ambapsaga bzakukomera iwo okha basi, sikuti bza Yesu Mkhirisiti neye.22Soma mumzindikira matsimimikizidwe yache, ninga mwana wachimuna na babache, na tenepo adatumikira na ine mu uthenga bwabwino. 23Tsono ndikukhulupirira bza kumutuma pa nthawe ndiyo nitondo kuona momwe bzinthu bzafambira kuna ine. 24Soma ndina chikhulupiro mwa Mbuya kuti nimdzabwera pomwe tsampanopali.25Soma ndikukumbuka kuti m'bzabwino kutuma Epafrodito kubwerera kuna imwe. Ni m'bale wangu na nyabasa mwayangu na msirikali mwayangu, na mtumi wanu na kapolo wa bzakufuna bzangu. 26Nakuti adabonera mumtima, achikhumba kukhala namwe mwense, thangwe mudabva kuti akhadwala. 27Nakuti akhadadwala chadidi mwa penu penu kutsala pang'ono kusaika. Soma Mulungu adamuchitira chifundo, sikutinso kuchitira iye yekha neye , soma na ine kubodzi, pala kuti nampodi ndikhale na nsisi za kuthimizira pa nsisi.28Na tenepo ndidamtuma iye mwa kufunisisa kamfulumize, pala kuti mungamuona pomwe musekere, kuti ndikhale na nsisi zakuchepa. 29Mthangwe lache, mutambireni mwa Ambuye na chisekerero chense. Chitirani ulemu wanthu ninga iye. 30Nakuti thangwera mabasa ya Mkhirisitu adafikira pafupi impfa. Adaikha moyo wache pamphole mphole kubweresa pa mpikisano bzomwe bzikhasaika utumiki bwanu kuna ine.
31Chakumalizira, abale, sekerani mwa Mbuya. Pala ine kunemba bzokha bzokhabzi kuna imwe ni bvuto lini

kuna ine nada, apo bzimbakukoyesani pakutchenkheka.

2Chanjerani na mbwaya. Chenjerani pomwe na anyabasa wakuchita bzakuipa. Chenjerani na wa bzakugwata gwata. 3Thangwe ife ndiye wenekachiro mgwatidweyo-----wenekachiro wa kupembedza Mzimu wa Mulungu, apo nyadirani mwa Yesu Mkhirisitu, na kuleka kukhala na chikhulupiriro ku thupi.5Neyembo inepano, ndiri nako kukhulupirira muthupi. Penu wina akukumbuka kuti ana chikhulupiriro mu thupi, ine ndiye nyanye kukhala naco 4.Ndidatambira mgwatidwe pansiku ya chisere, wa mbwado wa a Isarayeri, wa pfuko la Abenjamini, mu Heberi wa mwa Ahaberi; ninga mwa chitongi cace, Mfarisi.6Ninga mwa kamfulumize, ndidalonda londa kuzunza wakupemphera, ninga mwa chilungamo mwa chitongi, nakukhala wakusaya kuphonya. 7Soma bzinthu ndibzo bzidaoneka bzaphindu kuna ine, ndabzitenga kuti ni chitayiko thangwera Mkhirisitu.8Somatu, tsapano bza chaibzo ibzo pomwe ni mbzitenga bzikhale chitayiko thangwera mapambanidwe ya chizindikiriso ca Mkhirisitu Yesu Mbuyangu. Thangwera iye ndipopa ndidataya bzinthu bzense---kubziyesa lisho zjai----pala kuti ndiganyali makhalidwe ya Mkhirisitu 9na kuoneka mwa iye, sikuti kukhala na chilungamo mwa ine ndekha kuchoka mchitongi neye, soma chikhulupiriro chire chakuchokera mwa Mkhirisitu---chilungamo cha kwa Mulungu chomwe mcha mchikhulupirodi. 10Na tenepo tsapano ndikufuna kumudziwa iye na mphamvu ya kumuka kwace na chibverano cha bzakuwawa bzace, pa kufaniziwa na impfa yace, 11pala kuti pinangopense bzichikwanisika ndikafikire kumuka kuna wakusaika.12Sikuti ndagumana kale bzinthu bzobzi, ayai kuti ndiri bwino kale, soma nilimbika kumuphatisisa ninga mule ndimo ndidaphatisisira Yesu Mkhirisitu. 13Abale, ndikubzilewa lini kuti ndaphatisa kale. Soma chibodzi nimchita ine: Kuyebwa bza mmambuyo na kufunisisa bzire bza mtsogolo, 14ndikung'ananisisa chakulinga na kuona bza mpfupo ya kuchemeriwa kwace kwa Mulungu mwa Yesu Mkhirisitu.15Ife tense ndiye takhwima mu chikhirisitu, mbatiye tiganize terepayu; apo penu mukukumbuka mwakusiyana pa bzobzi, Mulungu amdzazimbula chimwechi kuna imwe. 16Na tenepo, mbatiye tikhale wakulinganira ninga ndimo timbakhalira kale.17Khalani wakuterezera ine, abale. Nyang'anisisani bwino omwe ankufamba na chitewezo ndico munacho mwa ife. 18Azinji ankufambawa---ni azinji wale ndiwo ndikhambakuuzani, apo tsapano ndikukuuzani na msozi mmaso mwangu---ninga adani wa mtanda wa Mkhirisitu. 19Mamaliziro yao mchidzongeko. Nakuti mulungu wao ni mimba zao, apo pomwe ulemerero bwao ni manyazi yokha yokha. Pamkhala iwo ambakumbuka bza dziko lapansi bzokha basi.20Soma unzika bza ufulu bzathu buli kudzaulu, kuchokera komwe tikudikhira Mpulumusi, Mbuya Yesu Mkhirisitu. 21Amdzasanduliza matupi yathu kukhala ningati thupi la ulemerero bwache, ya kukonzewa na mphamvu zache kubzigonjesera nayo bzinthu bzense.
41Mthangwe lace,abale na alongo wakukondeka, chisekerero changu kuna imwe mchikulutsa kwene kwene, tenepayu chaima nji mwa Mbuya, anzangu wa kukondeka. 2Ndikudandaulira Euodiya, ndikudandaulira pomwe Suntuke, khalani na mtima ubodzi mwa Mbuya. 3Inde, ndikukukumbirani, anzangu chaiwo, kuthandiza akazi awa omwe aphata basa na ine kufalisa uthenga bwabwino, pabodzi na Klementoso na wense anzangu wakuphata nao basali, omwe madzina yao yali Mbukhu la Moyo.4Sekerani nsiku zense mwa Mbuya. Ndikubwereza pomwe kuti, sekerani. 5Chitani bzakuti kukhosoma kwanu kudziwike kuna wanthu wense. Mbuya ali pafupi. 6Nampodi kuchita thupo na chirichense. Mmalo mwache, mu mapemhero yanu yense kumbirani Mulungu pa bzomwe mumfuna, chitani bzakuti bzakukumbira bzanu bzidziwike kuna Mulungu, 7apo mtendere wa Mulungu, omwe umposa kubvesesa kwense kwa munthu, kumdzalindira mtima wanu na maganizo yanu mwa Mkhirisitu Yesu.8Pakumalizira ninti, abale, bzense bzomwe m'bzachadidi, bzinthu bza kulemekezeka, bza kulungama, bza kudeka, bzakukondeka, bzakukoma kubzisewera, penu pana china chabwino maninge, chakuthemera kuchinamatira, ganizirani bzinthu bzobzi. 9Bzinthu ndibzo mwabziphunzira na kubzitambira na kubzibva na kubziona mwa ine, chitani bzobzi, apo Mulungu wa mtendere amdzakhala namwe.10Ndikusekera maninge mwa Mbuya thangwe tsapano mudatsitsimusa pomwe kulingirira mtima bza kwa ine. Mukhalingirira kale bza ine nthawe ndiyo ndikanati kubwera, soma pakhalibe mwai kuna imwe wakuthandiziwa. 11Ndikusewera lini ibzi thangwera kuti ndikufuna chiithandizo neye. Thangwe ndapfunzira kukhala wakukhutira mu bzinthu bzense. 12Nimdziwa kuti kusaya mchiyani, apo nimdziwa pomwe kukhala nabzo bzakuwanda mchiyani. Mu njira iriyense na bzense ndapfunzira chinsinsi chakukhala wakukhuta nakukhala wanjala, na ndimo ningakhalire nabzo bzizinji ayai kukhala wakusaya. 13Ningachite bzensebzi kudzera mwa iye omwe ambandipa mphamvu.14Na tenepo, mudachita basa labwino kukhala nande mmatsautso yangu. 15Imwe wakukhala ku Filippi mukudziwa pa kutoma pa mafala ya bwinoya, pomwe ndidachoka ku Macedonia, palibe mpingo udaonesa kundithandiza mu kutambira na kupereka ninga imwe. 16Neye nthawe ndiyo ndikhali mu Atessalonica, mudanditumizira chithandizo kazinjitsa sikuti kabodzi neye. 17Sikuti nimbachita kupsaga bzakuti wanthu andipe. Soma, nimbapsaga chipatso chakuwandira ku chiwerengero chanu.18Ndatambira bzense mwa kudzala, na mwakuwanda kunyanya. Popeza ndatambira bzense kuchoka kuna Epafrodito ndibzo imwe mudatumiza. Bzakununtchira pfungo_ labwino, nsembe yakutambirika ya kukondesesa Mulungu. 19Mulungu wangu amdzakwanirisa bzakusaya bzanu bziribzense ninga mwa vida yache mu Mkhirisitu Yesu. 20Apo tsapano kuna Mulungu na Baba wathu kukhale ulemerero bwa kunthawe za nthawe. Amen.21Mutiperekere kulimba kuna wanthu wakuchena mtima mwa Yesu Mkhirisitu. Abale omwe ndinao kuno akupereka kulimba kuna imwe. 22Wanthu wense wakudala wa Mulungu akupereka pomwe kulimba kuna imwe, makamaka wakubanja kwa Caesara. 23Chisomo cha Mbuya Yesu Mkhirisitu chikhale na mzimu wanu.

Akolose

11Paulo, mtumiki wa Khilistu Yesu kudzera mwa kufuna kwa Mulungu, Timoteyo m'dzinza wathu, 2kuna wanthu waku chena wa Mulungu na m'bale wakukhulupilika mwa Khilistu omwe ali ku Akolose. Chisomo chikhale na imwe, na mtendere wakuchokera kuna Mulungu Baba wathu. 3Ife tikupereka kutenda kuna Mulungu, Baba wa Mbuya wathu Yesu Khilistu, ife nthawe zense timku pemphererani imwe.4Ife tidabva bza chikhulupilo cha mwa Khilistu Yesu na chikondi chomwe imwe munacho kuna wanthu wense wakuchena wa Mulungu, 5thangwe la chidikizo chomwe chakoyedwera imwe kudzaulu, cimene imwe mudabva mufala ya chadidi, ya uthenga bwa mafala bwino 6chimene chidabwera kuna imwe. Chibodzi bodzi na njira imweyi uthenga bobu bwa mafala ya bwino yabala chipatso na iyo yakula pomwe padziko lense la pansi__ninga momwe bzikha chitikira pakati panu kuchokera nsiku yomwe imwe mudabva ibzi na kudziwa bza chisomo cha Mulungu mwa chadidi.7Aya ni mafala yabwino ninga yomwe imwe muda pfunza kuchokera kuna Epafala, nyabasa mwanzathu wakukondewa, omwe ni nyabasa wakukhulupilika wa Khilistu m'malo mwathu. 8Epafala adakonza kudziwika kuna ife chikondi chanu kuna Mzimu.9Thangwe la chikondi chimwechi, kuchokera nsiku yomwe ife tidabva ibzi ife tilibe kuyimisiwa kukunamatirani imwe. Ife tikunamata kuti imwe mudzaziwe na chidziwiso cha kufuna kwache mu nzeru zense na mzimu wa chidziwiso, 10kuti imwe muka fambe mubza kukoma bzomwe ni bza ulemerero bwa Mbuya na kumu komedwesa iye mwa njira iliyense: na kubala chipatso mu mabasa ya bwino yense na kukula mu nzeru ya Mulungu,11nakukhala wa kulimbisiwa mu mphamvuzense, kutengera mu ulemerero bwache, kuti imwe mukhale wakukula pachipirilo na kukoma mtima na kusekerera 12nakupereka kutenda kuna Baba, omwe anikonza bzanu bzense kukwanisika kuti mukhale nakugawana na mbewu ya wanthu wakuchena wa Mulungu pa decha.13Iye adati pulumusa ife kuchoka ku ulumuliro bwa mdima achitiyendesa ife ku ufumu bwa mwana wache waku kondeka, 14mwa iye ife tapulumusiwa, nakukhululukiwa ku bzakuipa.15Iye ni chifaniziro cha Mulingu wakusaya kuoneka, mwana wache wakutoma pa bzaku lengiwa bzense. 16Nakuti mwa iye bzinthu bzense bzida lengewa, bzomwe bzili kudzaulu na bzomwe bzili pa dziko lapansi, bzakuoneka na bzinthu bzakusaya kuoneka. Pinango mipando yaufumu pinango ufumu pinango ukulu pinango ulamuliro, bzinthu bzense bzida lengewa kudzera mwa iye na kwa iye. 17Iye payekha ni wakutoma pa bzinthu bzense, ndipo mwa iye bzinthu bzense bzili pabodzi18Iye ni msolo wa thupi, tchalitchi. Iye ni wakutoma kubaliwa kuchokera kuna wakufa, tsono iye ali pa mbuto yakutoma pa bzinthu bzense. Nakuti 19Mulungu bzidamukomera kukhala na iye chikudzala chense kukhala mwa Mwana, 20na kudzera mwa Mwana kuyanjanisiwa bzinthu bzense mwa iye yekha, wakonza mtendere kudzera ku mulopa wache pa mtanda, pinango bzinthu bza dziko la pansi pinango bzinthu bza kudzaulu.21Kale kale imwe mukhali alendo na anyakuipa m'malingalilo na bzakuchita bzakuipa. 22Soma tsopano iye waphatanisa imwe na thupi lache kudzera mu imfa kuti muoneke imwe wa wakuchena, wakusaya chilema, na wakusaya kugaziwa nacho pamaso pache, 23penu imwe munikhaladi na chikhulupiro, wakukhazikika na kulimbika, neye kuchosewa kuchoka pa chidikizo cha mafala ya bwino yomwe imwe mudabva, yomwe yada lalikiwa kuna munthu aliyense walengewa pansi pa kudzaulu. Aya ni mafala yadidi yomwe ine, Paulo, ndakhalirira mtumiki.24Tsapano ine ndikukomedwa na kubonera kwangu thangwe la imwe, napo ine ndiku kwanisa thupi langu chomwe chikha perewera pa chizunzo cha Khilistu thangwe la thupi lache, lomwe ni tchalitchi. 25Ni tchalitchi yomweyi ndidakhala nyabasa wache, ninga mwa udindo bwa Mulungu omwe mudandipasa ine wakuchitila imwepo, wakukwanilisa mafala ya Mulungu. 26Ichi ni chinsinsi chomwe chidakhala chikubisiwa kwa nthawe na kwa mibadwe soma tsapano chidaululiwa kuna wakuchena moyo. 27Kuna awo omwe Mulungu adawasankhula kuti awadziwise pakati pa amitundu, ulemelero bwa chuma cha chinsinsi ichi omwe ni Khristu mwa imwe, chidikizo cha ulemelero.28Ifepano tinilalika iyeyo, kulangiza na kumpfunzisa aliyense mwa nzeru zense, telepo ife tinimupeleka munthu aliyense wangwiro mwa Khristu. 29Na chakulinga chimwechi ine ndikuphata basa mwakulimbika na mwamphamvu yense yomwe iyeyo anichita mwa inepano.
21Nakuti ine ndimfuna palkuti imwe mudziwe nkhawa yomwe ndinayo kuna imwepo, na awo aku Laodikaya, na wense omwe akanati kundiwona nkhope yangu kuthupi. 2Chakulinga changu ni chakuti iwo alimbikisike mu mtima na kuphatizana pabodzi mchikondi telepo kuti akhale na chuma chense chachidziwiso nakuti pakutelepo adziwe, chinsinsi cha Mulungu chomwe chomwe chili mwa Khristu. 3Mwa iyeyo chuma chense cha nzeru na chidziwiso chidabisiwa.4Ine ndikukuwuzani kuti aliyense nampodi akunamizeni na mafala yakukukopani. 5Ngakhale kuti ndili lini namwe pabodzi kuthupi, ine ndinamwe pabodzi mumzimu. Apo ndikukomedwa kuwona kuti mukulongosola bzense bwino napo pomwe kuti chikhulupilo chanu mwa Khristu ni chakukhazikika.6Tsono ninga momwe mudatambilira Khrisu Yesu Mbuya, mupitilize kukhala mwa iyeyo. 7Mukhale wakukhazikika, na wakumangililika kuna iye, na waku khazikka m'chikhulupiro ninga momwe muda mpfunzisiwila, na kuwandisa na kupeereka kutenda.8Nyang'anisisani pala winango nampodi akutengeni kudzela mnzeru za wanthu na chinyengo, bzomwe bzimbadalila miyambo ya wanthu, na malingiliro ya wanthu wa dziko lapansi neye kuna Khristu. 9Nakuti mwa iye chilichense chikhale chakudzala na thupi la moyo wakuchokera kuna Mulungu.10Nakuti ndimwe wakudzaliwa mwa iyeyo, iye ndiye msolo wa ukulu bwense na utongili. 11Mwa iye imwepo pomwe mudagwatiwa pa kukhundula chikhalibwe chanu cha machimo neye kuti ni mgwatiwe wakuchitiwa na manja ya wanthu, soma ni mgwatiwe wakuchitiwa na Khristu. 12Imwe muda fuchiliwa naye iye mu ubatizo, na iye kulamuka naye pabodzi mwa chikhulupiro m'mphamvu ya Mulungu, omwe adamulamukisa iye kuna kufa.13Nthawe yomwe imwe mukukhala wakufa mdzakuphonyeka na kusaya kugwatiwa kwa thupi lanu, iye adakupasani moyo pabodzi na iye ndipo ife adatikhululukira bzakuphonyeka bzathu bzense. 14Iye adafudza bzakunembewa pabodzi na mfundo zache zomwe zikhali zakutigaza ife ndipo bzidaima kugazana nafe. Iye adatichosela nkukabzikhomela pa mtanda. 15Iye adakhundula maukulu na mautongili adawawonesera padecha, nakupambana thangwe la mtanda.16Thangwe lache, munthu aliyense nampodi akuyeluzeni imwe na chakudya pinango chakumwa, pinango kulewa bza nsiku ya phwando, pinango nsiku yakukhala mwezi, pinango bza nsiku Sabata. 17Ibzi ni chibvulibvuli cha bzinthu bzomwe bzikhabwela, soma chachadidi chaichoicho chikuoneka mwa Khristu.18Nampodi kubvuma aliyense omwe ambakonda kubzichepesa mwa gunkha na nakupembedzera angelo akutaziseni mu kutambila mphatso. Munthu wakutelepo adalewalewa mwa chadidi bza bzinthu bzomwe ati adabziwona wakubzikuza m'malingiliro omwe mpsauzimu lini pa mfundo zache za pezi. 19Waku telepoyo ambataza lini pomwe kuphatizana na mtsogoleri. Omwe ambatsogolela thupi lense lakuzungulira na kumangililiwa pabodzi mu uzingo bwache na m'nomfu; lomwe limbakula ninga momwe Mulungu waperekera.20Penu imwe mudafa pabodzi na Khilistu kulekana nabzo bza mzimu wa dziko lapansi, thangwe lanyi imwe mukukhala wakugonjera kuna dziko lapansi: 21''Nampodi kuphata na manja, pinango kulawidza, pionango kulakhuya''? 22Bzinthu bzensene bzidza dzongeka pakubzi phatisa basa, pakutengera malamulo nama pfunsiro ya wanthu. 23Malamulo yomweya yana mawonekedwe ya nzeru, na kutumikira kwa chifuniro chache na kubzichepesa na kusaya kubzi tengera ku thupi. Soma iwo alibe mphamvu yakugazana na bzakufuna bza thupi.
31Penu ninga Mulungu adakumusani imwe mwa Khilistu, nyang'anani bzinthu bza kudzaulu, kumene kuna Khilistu adakhala wakulungama kuboko la Mulungu. 2Kumbukani bzinthu bza kudzaulu, neye bzinthu bzapa dziko lapansi. 3Nakuti imwe mudafa, na moyo wanu wabisala na Khilistu mwa Mulungu. 4Panthawe yomwe Khilistu waoneka, omwe ni moyo wanu, kinangoko imwe mudzaoneka pomwe na iye mu ulemerero.5Bzife bziwalo bzanu, kinangoko, bziwalo bzomwe bzili bza dziko lapansi__ bza chigololo, bzakuipa, kukumbuka kwakuipa, naku sirira, na bzaku chita mafano. 6Na bzinthu bzobzi bzini kuza kukali bwa Mulungu kuna wana wakusaya kubvera omwe alikubwera. 7Mubzinthu bzobzi bzomwe imwe mukha famba kale panthawe yomwe imwe mukhana moyo mwa iwo. 8Soma tsapano imwe mutaye bzinthu bzense__ bzaukali, bzaku wawisa mtima, kukhala na nsanje, mwano, na kusewera bzakunyansa bzakuchokera pa mulomo wanu.9Nampodi kumbanamizana winango na mwayache, nakuti mudachosa munthu wakalekale pabodzi na bzakuchita bzache, 10napo mudabvala watsapano omwe akukonzeka mwatsapano kuti akhale nacho chidziwiso ninga mwa chifanizo cha iye omwe adamulenga iye, 11pomwe palibe Mhelene na Myuda, mgwatiwe na kusaya kugwatiwa, wakuchemeriwa wakunja, Mskuti, nyabasa, mfulu, soma Khristu ndiye bzense kwabzense.12Thangwe lache, Mulungu adasakhula m'bodzi, wa chena na kudekwdwa, wakuyika mtima wa chifundo, wakunda, waumnthu, wabzichepesa, na wakuderekha. 13Wakutawirizana na winango. Wakukhulu pirilana na winango. Penu winango ani dandaula kugazana na winango, mukhululukirane na njira yimweyi kuti Mbuya adakukhululukilani imwe. 14Padzaulu pa bzinthu bzensebzi, mukhale na chikondi, chomwe chakumangilila mitima wense.15Lekani mtendere wa khilistu ulamulire mitima yanu, ni thanwe la mtendere umweyu omwe imwe mudachemeriwa mu thupi libodzi. Napo khalani wakutenda. 16Lekani mafala ya Khilistu yakhale na kuwanda kwanu, kupfunzisa na kulangizana winango na mwanzache na nzeru zense, kuyimba masalimo, kuyimba bza kutenda, na nyimbo za uzimu na kutenda m'mitima yanu kuna Mulungu. 17Chnthu chili chense chika chitika kuna imwe, mu mafala pinango bzakuchita, muchite bzense na dzina la Mbuya Yesu. Perekani kutenda kuna Mulungu Baba kudzera mwa iye.18Akazi walulowodwa, mumbabvere abayanu, ninga nibza kufika kuna Mbuya. 19Amunamwe mukonde akazanu, napo nampodi kuwa bvesa kuwawa iwo. 20Wana, ambalekemekeze makolo mubzinthu bzense, thangwe bzobzi bzimba komedwesa Mbuya. 21Baba nampodi kuwaputa wana, kuti iwo angatayike mitima.22Anyabasa, mulemekeze mabwana yanu bbzinthu bzense ninga mwakuthupi, nampodi ninga maso yakuwonera, ninga ambakomedwesera wanthu, soma na mtima wachadidi. Gopani Mbuya. 23Chilichense ndicho imwe muni chita, phatani basa kuchokera pansi pa mtima ninga kuna Mbuya neye ninga kuna wanthu. 24Imwe mukudziwa kuti imwe mudatambira kuchokera kuna Mbuya mphatso yachakulowa. Ni Mbuya Khilisitu omwe ambakufuwani imwe. 25Nakuti aliyense omwe anichita bzakusaya kulungama adzatambira chigamulo chakusaya kulungama cha bzomwe iye akhachita, napo palibe kusankhula
41Imwe ma bwana, perekani kuna anyabasa wanu chomwe chili chakulungama na chakulinganira, nakudziwa kuti imwembo muna bwana wanu kudzaulu.2Pitilizani kulimbika pa kunamata, khalani wakudikila na kupereka kutenda, 3namatirani pabodzi thangwe la ife, kuti Mulungu afungule msuwo wa mafala, kuti tisewere bzakubisika bza Khilistu, thangwe la bzobzi ndine wakumangiwa. 4Namatani kuti ine ndikaonesiwe bwino, ninga momwe ine ndikufunira kusewera.5Fambani mwa nzeru na iwo wa kunja, kulumizani kuchitira nthawe ingamale. 6Lekani mafala yanu khale ya chisomo nthawe zense. yalekeni yakhale yakukwana munyu, kuti imwe mukadziwe momwe imwe munga mutawirire munthu aliyense.7Ninga mwabzinthu bzense bza kukhudza ine, Tikiko adzawakonza iwo kuti imwe mudziwike. Iye ni m'dzinza wangu wakukondeka, nyabasa wakukhulupilika, na kapolo mwanzangu mwa Mbuya. 8Ine ndamutumiza iye kuna imwe thangwe la bzobzi, kuti imwe mukadziwe bwana waku khudzana na ife, na kuti iye akalimbikise mitima yanu. (Mabukhu inango yakale yachi Herene yadanemba terepa: Ine ndidatuma iye kuna imwe thangwe la chimwechi, kuti adziwe bza kukhudza imwepo, nakulimbisa mitima yanu). 9Ine ndamutuma iye pabodzi na Onesimasi, waku khulupilika na mdzinza waku kondewa, omwe ni m'bodzi wa imwe. Iwo adzakonza kukudziwisani imwe chinthu chili chense chomwe chidzachitika kuno.10Arisitarika, nyakadeya mwayangu, akupereka kulimba kuna imwe, chibodzibodzi ninga Maliko, mng'ono wache wa Banaba (bza iye omwe adatambira bzakufunikira; penu iye ani bwera kuna imwe, mutambireni iye), 11na pomwe Yesu omwe akuchemeriwa Yasitasi. Omwewa mbaku gwatiwa paokha ali anyabasa anzangu mu ufumu bwa Mulungu. Iwo adakhala na chitsimikizo pa ine.12Epafala akupereka kulimba kuna imwe. Iye ni m'bodzi wa imwe na nyabasa wa Khilistu Yesu. Iye nthawe zense akubonerera imwe m'manamato, kuti imwe mukayime mwa kumaliza na chikhulupililo chense mu bzense bzakufuna Mulungu. 13Thangwe lache ine ndikuchita umboni kuti iye akuphata basa kwenekwene thangwe la imwe, na iwo omwe ali ku Laodikeya, na iwo omwe ali ku Hirapoli. 14Luka mng'anga waku kondewa na dema akupereka kulimba kuna imwe.15Akupereka kulimba kuna adzinza waku Laodikeya, Nifa, na tchalictchi yommwe ili mnyumba mwache. 16Panthawe yomwe tsamba limweri liku lewengiwa pakati panu, imwe mulewengembo mu tchalitchi ya ku Leodikeya. 17Lewa kuna Arikipasi, ''Nyang'anisa utumiki bomwe iwe watambira kuna Mbuya, kuti iwe ukwanise.''18Kupasana kulimba uku kuli m'manja mwangu__ Paulo. Kumbukani kumangiwa kwangu. Chisomo chikhale na imwe.

1 Atesolonika

11Paulo Silivalo, na Timoteo ku mpingo wa ku Atesolonika kuna Mulungu Baba Mbuya Yesu Khilisitu. Chisomo na mtendere bzikhale na imwe. Bzakunembera bzinango bza kale bza chi Heleni bzidanemba kuti, Chisomo na mtendere ukhale namwe kuchokera kuna Mulungu Baba wathu naMbuya Yesu Khilisitu.2Nthawe zense timbalemba kwa Mulungu pa bzense bzanu bzomwe timbatchula m'mapemphero yathu kawirikawiri. 3Ife timbakumbuka basa la chikhulupiliro chathu pamaso pa Mulungu Baba, kupilira kwa chikondi, na chiyembekezero chathuu mwa Mbuya Yesu Khilistu.4Adzinza adakondiwa na Mulungu, tikudziwa kuti adakusankhulani imwe, 5thangwe lakuti uthenga bwathu bwabwino bulibe kubwera kwa imwe m,mafala yokha, koma budabwera pomwe mu mphamvu, na Mzimu Wakuchena, na kuwanda kuzinji. Munjira ninga iyi, tingadziwe pomwe kuti nimtundu wanyi wa munthu omwe tinaye pabodzi.6Mudakhala wakutewezera wanthu na pomwe Mbuya mu nthawe ndiyo mudatambira mafala mu nthawe yakubonera kukulu na kukondwa kwakuchokera kwa Mzimu wa Kuchena. 7Pambuyo, pache mudadzakhala chilatizo cha wense wa ku Makedoniya na Akaya ndiwo ambakhulupilira.8Kuchoka kwa imwepo mafala ya Mbuya yadabula kunja, neye kwaokhawo waku Makedonia na Akaya, koma chikhulupiliro chanu mwa Mulungu chidayenda palipense. Tsono tikufunikalini kufewera chilichense pabzimwebzi 9.Nakuti okhawo wakulewa kuna ife mapitidwe yathu kwa imwe na kuti tidasandulika tani kuna Mulungu kuchoka ku bzamafano kubwera kwa Mulungu, 10nakuti mukudikira Mwana wache kuchoka kudzaulu, iye omwe adalamusa_ Yesu, iye ndiye adzatipulumusa ife pano ku chiyeruziro chomwe chikubweracho.
21Adzinza, paimwe mwekha mudziwe, kuti kubwera kwathu kwa imwe sikuti nkhwakusaya basa. 2Tsono, penu mukudziwa, kuti ngakhale tidabonera na kuchitiwa manyazi pakuyamba pale ku Afilipi, soma tidakonziwa mwa Mulungu kuti tilewe kuna imwe uthenga bwabwino bwa Mulungu mwakugazana kwenkwene.3Pakuti kudandaula kwathu kukuchokalini kwa katza pinango kwa chakusipa, neye kwachinyengo. 4Koma nakuti, tidabvumiwa na Mulungu kuti tikhulupililidwe na uthenga bwabwino. Tsono tikusewera neye kuti tikomedwese munthu soma Mulungu. Ngomweyo omwe ambayeza mitima yathu.5Nakuti mumdziwa kuti tilibe kubwera na mafala yakunyengeza, poti mukudziwa, na kupsinyira kusilira umboni_ bwa Mulungu. 6Neye kunyang'ana ulemelero kuchoka kwa wanthu, aya kuchoka kwa imwe ayai winango.7Nakuti tinkanayo mphamvu ninga wakupfunzira wa Khilistu. Soma, tikhale ninga wakudelekha kuna imwepo ninga mayi wakuderekhesa mwana wache. 8Mabukhu yinango yakalekale yadanembiwa telepayi soma tikhale ninga mwana kuna imwe ninga nthawe ndiyo mayi ambaderekhesa mwanache. Munjira yomweyi tikhana chifundo koma neye . Tikhadekedwa kugawana namwe nee kuti uthenga bwa Mulungu bokha soma napomwe miyoyo yathu. Thangwe mudasanduka wakukondedwa kuna ife. 9Thangwe lache mukumbuke, adzinza, bvuto na chiphatiso chathu . Tidaphata basa usiku na masikati kuti nampodi tilemese m'bodzi wa imwe pomwe tikhalalika uthenga bwabwino bwa Mulungu kuna imwe.10Imwepo ndimwe mboni, napomwe Mulungu mkhuchena kwanyi, kulungamira na kusaya kuphonya kwa makhalidwe yathu kuna imwe wakukhulupilira. 11Munjira imweyi mukudziwa kuti tikhali wakutani kuna imwe, ninga baba na mwana wache, 12kukulangizani imwepo nakukudekhesani na kukukonzani kuti mufambe mwakulongosokera Mulungu, iye omwe akukuchemerani mu ufumu na ulemelero bwache .13Thangwe la bzimwebzi timbatenda Mulungu mwakukhazikika, kuti nthawe yomwe mwatambira uthenga bwa Mulungu bomwe mabva kuchokera kwa ife, mumbatambire neye mwakuti mafala ya munthu, soma kuti ngachadidi, mafala ya Mulungu, yomwe yakuphata pomwe basa kuna imwe wakukhulupilira.14Kuna imwe, adzinza, tikhale chilatizo cha mipingo wa Mulungu yomwe ili ku Yudeya mwa Khilistu Yesu. Nakuti tidabonera pomwe mu bzinthu ninga bzimwebzi kuchokera kwa wanthu wakudziko lanu, ninga bzomwe adachita kwa Ayuda 15omwe adawapha wense wa Mbuya Yesu na aneneri ,na iwo omwe adatichosa kunja. Alibe kunkomedwesa Mulungu. M'malo mwache, akhali wakugazana na wanthu wense. 16Adatilambiza ife kuti tisewere na wanthu wakusaya kupemphera kuti akapulumusiwe. M'malo mwache nthawe zense akhadzaza matchimo yawo. Soma kupsoma kukubwera kuna iwo kuchimaliziro kwache.17Soma ife, adzinza, tidagawanikana kuchokera kuna imwe kwa kanthawe pang'ono, muthupi nee mumtima. Tidayezera kazinji,naku funisisa kukulu, kuona nkhope zanu. 18Tikhafuna kubwera pomwe kuna imwe_inde ine paulo, soma pomwe_ Satana akhatilambiza ifepano. 19Nakuti chiyembekezero chathu, pinango kusekererera, pinango kolona wa kubzithusa kutsogolo kwa Mbuya Yesu pakubwera pache? Ndimwepo lini? 20Kuna imwe ni ulemelero na chimwemwe chathu.
31Thangwe lache, yomwe tilibe kulekelera, tidakumbuka kuti bzikhali bzabwino Atene atileke tekha. 2Tidatuma Timoteo, m'bale wathu na pomwe nyabasa mwanzathu mwa Mulungu mu uthenga bwabwino bwa Khilistu, kuti akulimbikiseni na kukudekhesani muchikhulupiliro chanu, mabuku inango yakalekale yadanembiwa kuti (tidatuma Timoteo m'bale napomwe nyabasa wa Mulungu mu uthenga bwabwino bwa Khilistu). 3Kuti munthu nampodi atekenyeke na kubonera komweku. Nakuti pamwekha mukziwa kuti na bzobzi tidasankhuliwa.4Chadidi nthwe ndiyo tikhali pabodzi na imwe, tidakuuzani letu kuti tasala pang'ono kuti tibonere, ninga mudziwa, ndimo bzidachitikira. 5Thangwe la ibzi, pakusaya kulekelera, ndidatuma kuti ndidziwe chikhulupiliro chanu . Kuti nyakuyezeyo angakuyezereni imwepo, na kuti mabvuto yathu yakadakhala yakusaya basa.6Soma Timoteo adabwera kuna ife kuchokera kwa imwe na kutibweresera nkhani yabwino ya chikondi na chikhulupiliro chanu. Adatiuza kuti nthawe zense mukhakumbuka bzabwino bza ifepano, nakuti mukumbukire kutiona ifepano ninga ifembo tikufuna kukuonani imwepo. 7Thangwe la ichi, adzinza, tidalimbikisiwa na imwe thangwe la chikhulupiliro, chanu mwa kubonera na kupsinyika kwathu kwense.8Pakuti tsapano tinamoyo, penu imwepo munilimbika mwa Mbuya. 9Nikutenda kwanyi komwe tingapereke kwa Mulungu thangwe la imwe, thangwe la chimwemwe ndicho tinkanacho kwa Mulungu kwa imwepo? 10Usiku na masikati tikhapemphera mwakulimbika kuti penu tingaonembo nkhope zanu na kukupasani ndicho muchisaya chikhulupiliro chanu.11Mulungu wathu baba mwa iye yekha, na Mbuya Yesu atitsogolele nanjira yathu ya kwa imwe. 12Soma Mbuya akukuzeni kuti mukhale azinji na kukondana munthu na mwanzache na kuna wanthu wense, ninga tidachitira ife kuna imwe. 13Akulimbikiseni mitima yanu yakusaya thangwe pamaso pamaso pa Mulungu Baba pakubwera pa Mbuya wathu Yesu na wanthu wense wakuchena.
41Pakumalizira, adzinza tikukumbirani na kukudandaulirani mwa Mbuya Yesu. Nakuti mudatambira malangizo kwa ife kuti mungafambe tani na kumkomedwesa Mulungu, munjira yoyi mumbafambe, na kumkomedwesa Mulungu kuposera pakuyamba. 2Pakuti mukudziwa malangizo ndiyo tidakupasani kudzera mwa Mbuya Yesu.3Pakuti ichi nchifuniro cha Mulungu, kubzichenesa kwanu, kuti mudabzichosa ku uputa, 4kuti aliwense adziwe chakubzitengera chacho na kuchena kwache na ulemu, 5neye mwabzakunyansa (ninga wanthu wakusaya kudziwa Mulungu). 6Nampodi kuti munthu aliyense apsomese wa dzinza wache munjira imweyi . Pakuti Mbuya ndiye nyakubwezera bzenzebzi, ninga tidakuzaniletu na kukhala mboni.7Nakuti Mulungu akuchemeralini ku chakuipa, soma ku bzakuchena. 8Tsono iye, ndiye ambachosa bzobzi neye wanthu, soma Mulungu, omwe ambapereka Mzimu Wakuchena kuna imwe.9Pakutengera chikondi cha paudzinza, bzikufunika lini munthu winango kuti akunembereni kuti pa imwe mwekha, mudapfunzisiwa na Mulungu kuti mumba kondane munthu na mwanzache. 10Mchadidi, muchite ibzi kuna adzinza wense wakuhala ku Makedonia. Soma ndikuku limbikisani imwe, adzinza, kuti muchite bzobzi kwenkwene. 11Tikuku limbikisani pomwe kuti mukhale wakudelekha, wakusamalira mipingo yanu na basa la maboko yanu, ninga ndimo tidaku tongerani imwe, 12kuti mumbafambe mwakulongosoka pamaso pa wanthu wakunja nakuti nampodi musaye chinthu.13Abale, tikufunalini kuti mukhale anyakusaya kudziwabza, wale ndiwo adagona, kuti imwembo mungalirembo ninga wense anyakusala, wale ndiwo alibe chiyembekezero. 14Nakuti timbakhulupilira kuti Yesu adafa achilamuka pomwe, tenepo Mulungu adzawatenga na Yesu wense omwe adasaika na iye. 15Thangwe lache tikulewa na mafala ya Mbuya, yakuti ife anyamoyofe, omwe tasalafe ate kubwera kwa Mbuya, tidzakhala lini wakutoma kuposera anyakufa.16Nakuti Mbuya adabuluka yekha kuchoka kudzaulu. Iye adzabwera achipfuula, na fala la angero, na pomwe chitoliro cha Mulungu, ndipo wale ndiwo adasaika ali mwa Khilisitu ndiwo adzatoma kulamuka. 17Kinangoko ife tsapano anyamoyofe, omwe tikhadasalafe, tidzakagumana nawo m'mitambo kuti tikagumane na Mbuya m'dzaulumu. Munjira imweyi tidzakhala nthawe zense na Mbuya. 18Tsono, tinyamalizane munthu na mwanzache na mafala yamweya.
51Tsapano bza nthawe na nyengo, adzinza, bzinkufunika lini chinango chache chakuti akunembereni. 2Nakuti imwe mukudziwa kale kuti nsiku ya Mbuya idzabwera ninga mbava usiku. 3Nthawe ndiyo adzalewa kuti, ''Mtendere na chitetezo,'' Kenangoko kudzabwera kudzonga kuna iwo. Bzidzakhala bzakuwawa ninga ndimo ambabvera mkazi pa nthawe ya kubala. Padzakhala palibe njira yakuthawira.4Soma imwe, adzinza , mulilini mu m'dima kuti nsiku imweyi idzakugwerani ninga mbava. 5Nakuti mwense ndimwe wana wakugaka wana wa masikati. Ndife lini wana wa mdima na usiku. 6Tsono, nampodi tigone ninga adachitira wakusalawo. M'malo mwache, tendeni tikhale tidapenya na wakusaya kuledzera. 7Nakuti iwo omwe nigona ambagona usiku, nawale aniledzera ambaledzera usiku.8Soma pakuti ifepano tili wa ku masikati, nampodi tiledzere ndipo tikhale nachikhulupiliro na chikondi ninga chakubvala cha pakadedema, na chapewu cha chiyembekezero cha chipulumutso. 9Nakuti Mulungu alibe kutisankhula kuti tikayeruziwe soma kuti tikapulumusiwe mwa Mbuya wathu Yesu Khilistu, 10ngumweyo ndiye adafa thangwe la ifepano, kuti penu tinamoyo pinango tafa, tikakhale pabodzi na iye. 11Tsono chenjezanani na kumangirilana munthu na namwanzache, ninga moda mukuchitayi.12Tinkukumbirani imwe, adzinza, kuti mudziwa wanthu ndiwo nkaphata nawo basa na iwo ndiwo ali akuluakulu wanu ndiwo ambakulangizani mwa Mbuya, 13tikukubvunzani kuti mumbawapase ulemu mwa chikondi thangwe la basa lawo. Khalani mwa mtendere pa imwe mwekhamwekha. 14Tili nkukudandaulirani imwe, adzinza: Achenjezeni iwo ndiwo mbaatofu, alimbiseni asaye kugopa, limbasani mitima kwa wanthu wense .15Nyang'anani kuti palibe ndiye ambabwezele chakuipa thangwe la chakuipa kuna munthu mwanzache. Soma, londani ndicho chili chabwino kuna anzanu na kuna wense. 16Komedwani nthawi zense. 17Namatani nampodi kuwodzira. 18Pachili chense mbatendani. Nakuti ibzi ndibzo anfuna Mulungu mwa Khilistu Yesu kuna imwe.19Nampodi kuthimisa Mzimu. 20Nampodi kunyoza bzakulewa aneneri. 21Yezelani bzinthu bzense. 22Phatisisani chinthu ndicho nchabwino. Khalani kutali na chilichense chakuipa.23Mulungu wa mtendere akucheneseni mwakumaliza. Mzimu wanu, moyo wanu, na thupi lanu bzikoidwe bzakusaya kuphonya pakubwera kwa Mbuya Yesu Khilistu. 24Wakuchemera imwe ngwakukhulupilika, ni omweyo omwe adzachita pomwe terepoyo .25Adzinza, muti namatire ifepano. 26Muwaseweze adzinza wense na mphsomphsono wakuchena. 27Ndikukulamurilani mwa Mbuya kuti tsambali lilewengiwe na adzinza wense. 28Chisomo cha mbuya wathu Yesu Khilistu chikhare na imwe.

2 Atesalonika

11Paulo,Silivano, na Timoteyo, ku tchalitchi ya ku Atesalinika mwa Mulungu Baba wathu na Mbuya Yesu Khilistu. 2Chisomo kuna imwe na mtendere kuchoka kuna Mulungu Baba wathu na Mbuya Yesu Khilistu.3Tikufunika kuti timbapereke kutenda kuna Mulungu thangwe la imwe, adzinza, nakuti mphsakufinikila, Thangwe la chikhulupilo chanu chininyaya kulakula, napo chinyanyire kuwanda chikondi cha imwe mwense chikhale cha winango na mwanzache. 4Tsono bza ife tekha timbabzitamandira bza imwe m'matchalitchi ya Mulungu thangwe la kupilira na chikhulupilo na kudeka mtima kwanu, nakubonera kwanu kwense na masautso muli kuyabva. 5Ichi ni chitsimikizo cha chiyeruzo chakulungama cha Mulungu, kuti mudzakhale waku lewengedwa wakuchena mu utongi bwa Mulungu, nomomwe mukubvera bzakuwawa.6Nakuti chadidi, ibzo bzakulungama kuna Mulungu kubwereza bzakuipa kuna wale omwe ambakuchitilani bza kuipa, 7nakupuma kuna imwe omwe kuwawa pabodzi na ife, mu nthawe ndiyi Mbuya Yesu adzabuluka kuchoka kudzaulu na angero wache wamphamvu 8na kugaka kwa moto, anidza bwezera chilango kuna wale omwe ambamudziwa lini Mulungu na wale omwe ambabveralini mafala ya bwino ya Mbuya wathu Yesu.9Iwo adzabva kuwawa nachilango na chidzonongeko chakusaya kumala kutali nankhope ya Mbuya na ulemerelo bwa mphamvu yache. 10Iye adzachita ibzi pa nthawe yomwe iye adzabwera pa nsiku imweyo kuti akalemekezewe kuna wanthu wache wakuchena na kukhala wakudabwisa kuna wense omwe ambakhulupila, thangwe umboni bwathu kuna imwe mudabu khulupila kale.11Thangwe la ibzi ife timbakunamatilani imwe, kuti Mulungu wathu akulewengereni imwe wakuchena kumchemereso wanu na mphamvu yache iye akakwanise bzabwino bzense na basa la chikhulupilo. 12Ife timbanamata terepayi kuti dzina Mbuya wathu Yesu lika lemekeziwe na imwe, na imwe kuna iye, malingana na chisomo cha Mulungu wathu na Mbuya Yesu Khilistu.
21Tsapano malingana nakubwera kwa Mbuya wathu Yesu Khilistu na kugumaniwa kwathu pabodzi kuti tikhale na iye, ife tili kukumbira imwe, adzinza, 2kuti nampodi mitima yanu itekenyeke kamangu pinango kubonera, penu na mzimu pinango mafala, pinango na tsamba ndilo limbawoneka ninga likuchoka kuna ife, ninga nsiku ya Mbuya yafika kale.3Nampodi kubvuma munthu winango akunyengezeni imwe nanjira iliyense. poti nsiku idzafika lini pokhapokha ufike mpanduko nakuti azimbuliwe munthu nyakuphonya, mwana wa chidzongeko. Mabukhu inango yakale ya chi Herene yadanemba kuti, munthu nyakuchita chakuipa azimbuliwe. 4Iye ndiye omwe ambagazana na kubzikuza yekha pa bzense bzomwe bzimba chemeriwa Mulungu pinango ndibzo bzimbanamatiwa. Kumamalizilo yache, iye ambakhala tchalitchiya Mulungu achibzi onesera yekha kuti ni Mulungu.5Imwe mukukumbuka lini kuti pa nthawe yomwe ine ndikhanamwe ndidakuuzani bzinthu bzobzi? 6Tsapano imwe mukudziwa chakumulambiza iye, kuti akazimbuliwe yekha pa nthawe yache. 7Nakuti chinsinsi cha kusaya kuyeruzika chikuphatakale basa, pana kale winango omwe akumulambiza iye kufila adzamuchose iye pakati pathu.8Ndipo popo nyakusaya kuyeluzikayo amdzazimbuliwa, omwe Mbuya Yesu amdzamumaliza na mzimu wapakamwa pache amdzamudzonga iye namawonekedwe kubwela kwache. 9Kubwela kwache iye kuli ninga machitiwe yasatana na mphamvu yense, bzizindikilo, nabzakudabwisa bzakunama, 10nabzachinyengo bzense nabzakusayakulungma koma iwo wakudzongeka thangwe chikondi chawo alibe kuchitambila kuti akapulumusiwe iwo.11Na thangwe lomweli Mulungu anitumiza kuna iwo bzakukusocheresa bzamphamvu tsono kuti akakhulupirire bzakunama 12nakuti akaweluziwe wense omwe ambakhupira lini bzachadidi malo mwache ambakomedwa nabzakusaya kulungama.13Soma ife nthawe zense timbapeleke kutenda kuna Mulungu thangwe la imwe, adzinza wakukondeka na mbuya, thangwe Mulungu adakusankhulani imwepo ninga chipatso chakuyamba kuti mupulumusiwe mwa kuchena kwa Mzimu na chikhulupiliro m'chadidi. (Mabukhuinango yakale adanembewa kuti, pakuti Mulungu adakusankhulani pakuyambilira kuti mukapulumusiwe.) 14Iye adakuchemelani imwe kuchi kudzera mu mafala yabwino, kuti mutambire ulemelero bwa Mbuya wanthu Yesu Khilisitu. 15Tsono, adzinza, imani mwakulimbika nakumangika mwa kuchena phatisisani miyambo ndiyo tidakupfunzisani, pinango mwa mafala ayayi mwa tsamba lathu.16Tsopano Mbuya wathu Yesu Khilisitu iye yekha na Mulungu Baba wathu, ndiye adatikonda ife pano na kutipasa mphamvu zakusaya kumalana chiyembekezo chabwino mwa chisomo, akukhazikiseni 17nakudekedwesani mitima yanu mu basa lense labwino na mafala.
31Tsono, adzinza, tinamatilireni ifepano, kuti mafala ya Mbuya yakulumize nakuti yalemekeziwe, ninga kuna imwembo, 2nakuti tikachosiwe m'manja ya wanthu wakuipa na wakusaya chilungamo, nakuti sikuti niwense ndiwo ana chikhulupiliro. 3Soma Mbuya ni nyakukhulupilika, ndiye anzakupasa mphamvu na na kukudikilirani imwepo kuti alimbise nyakuipa.4Tina chikhulupilo mwa Mbuya bza imwe, kuti imwe mwense muchite bzense nakupitiliza kuchita bzinthu bzomwe ife tidakulamulani. 5Na Mbuya akutsogolereni mitima yanu kuna chikondi cha Mulungu na chipiliro cha Khilisitu.6Tsapano ife tikukulamulani imwe, adzinza, mu dzina la Mbuya wathu Yesu Khilisitu, kuti imwe mumba gope wanthu omwe akufamba lini bwino na iye ndiye ambakhala mwakusemphana na miyambo ndiyo mudauziwa na ife. 7Tsono imwepo pa mwekha dziwani kuti nibwino kuna imwe kutewezera ifepano, thangwe ife tinikhala lini wakuipa munthawe yomwe ife tinikhala na imwe. 8Ife tilibe kudya mkate wa munthu aliyense mwakusaya kulipila, soma ife tini phata basa usiku na masikati mubzakuwawa na mazunzo, kuti nampodi winango wa imwepo alemedwe. 9Ife tidachita ibzi neye thangwe ife tikhalibe ulamulilo, soma tida chita ibzi kuti tikhale chakuya yang'anira chanu, kuti imwe ,ukhale wakutewezera ife.10Nakuti mu nthawe yomwe tikhanamwe imwe, ife tidakulamulani imwe, ''Iye ndiye aphata lini basa nampodi kuti adye.'' 11Thangwe ife tikubva kuti winango wa imwe akumbando kufamba, akufuna lini kuphata basa, soma akuchita bzinango na bzinango. 12Tsono wanthu omwewa tikuwauza na kuwadandaulira Mbuya wayhu Yesu Khilisitu, kuti iwo ambaphate basa mwakusaya kusewera sewera ndipo ambadye bzakudya bzawo.13Soma imwe, adzinza, nampodi kuneta nakuchita bza bwino. 14Napo penu iwo anibvela lini mafala yathu mu tsamba limweri, muwa nyang'ane iwo napo nmpodi kukhala nawo mbuto ibodzi iwo, kuti iwo achite manyazi. 15Soma nampodi kuwaona ninga wakuwawenga, soma mucheze nawo iwo ninga adzinza.16Tsono Mbuya wathu wamtendere pa iye yekha akupaseni mtendere nthawe zense munjira zense. Mbuya akhale namwe mwense. 17Ine, Paulo, ndanemba ibzi na boko langu, chomwe nichizindikilo cha tsamba lili lense ndiro ndanemba. 18Chisomo cha Mbuya wathu Yesu Khilistu chikhale na imwe mwense. Ameni.

1 Timoteo

11Paulo,mtumwi wa Mkhirisitu Yesu malingana na chitongi cha Mulungu Mpulumusi wathu na chikhulupiriro chathu mwa Yesu, 2kuna Timoteo, mwana wa chadidi mchikhulupiriro: Chifundo, nsisi, na mtendere wakuchoka kuna Mulungu Baba na Yesu Mkhirisitu Mbuyathu.3Ninga ndimo ndidakudandaulirira pomwe ndikhagoneka kuyenda ku Macedoniya, tsala mu Aefeso pala kuti uwuze wanthu winango kuti nampodi apfunzise chipfunziso chakusiyana. 4Neye pomwe kuti atetekere nkhani zapezipezi na mawerengedwe yakusaya kumala ya chi makolo. Ibzi bzimbanyosa kusaya kubverana zjai kusiyana na udindo bwa Mulungu, bwa Mchikhulupiriro.5Tsapano chimaliziro cha chitongi ni chikondi chakuchoka mumtima wakuchena, na chikum bumtimma chabwino, na chakuchoka kuchikhulupiriro chachadidi. 6Wanthu wina asochera nabzo apo zjai asanduka wakumbasewera mbwambwa. 7Akufuna kukhala apfunzisi wa mitemo ya utongi, soma akumbabvesesa lini bzomwe akulewa ayai bzomwe akungingimirabzi. 8Soma tikudziwa kuti chitongi mchabwino ungambachiphatisa basa mwakuchiteweza.9Tikudziwa tere, kuti chitongi chiribe kuikhiwira munthu wakulungama, soma pala wanthu wakusaya kuyeruzika na wakusaya kubvera, wakusaya kuchena mtima, wakusaya kunamata, wakuphonya, wakunyoza, wakumbapha azibabawo na azimayi wao, wakupha anzao, 10wanthu wachigololo, wakumbachita chigololo na amuna anzao, wakumbaba wanthu kukawaphatisa ukapolo, pala wakunama, wakumbachita umboni bwakunama, na wensene wakumbagaza chipfunziso chachadidi. 11Uthenga ubu m'bwaulemerero bwa kwa Mulungu wakulemekezeka bomwe iye adatikoyesa ine.12Ndikutenda Mkhirisitu Yesu Mbuya wathu. Adandipa mphamvu, nakuti ambanditenga wakukhulupirika, achindiikha ku utumiki. 13Napo kuti kalekale ndikhali wamakiriyado, wakuboneresa, na maluku. Soma adandichitira chifundo thangwe ndikhachita mwakusaya kudziwa na mwakusaya kukhulupirira. 14Soma chifundo cha Mbuya wathu chidawanda pabodzi na chikhulupiriro na chikondi cha mwa Mkhirisitu Yesu.15Mafalaya ngakukhulupirika na yakuthemera kuna wensene kuyabvuma, kuti Yesu adabweradi padziko lapansi kudzapulumusa wakuphonya waiwowa omwembo ine ndine mkulu. 16Soma na thangwe loli adandichitira chifundo, kuti mwaine, mkulu, Mkhirisitu Yesu akaonesere kugwesa mtima kwache kwense. Iye adachita bzobzi kuti chikhale chitewezo kuna wale wakukhulupirira iye mtsogolo ku moyo wakusaya kumala. 17Tsapano kwa mfumu yakusaya kumala, yakusaya kubvunda, yakuti imbaoneka lini, Mulungu yekhayo, kukhale ulemu na ulemerero kufikira nthawe zanthawe. Amen.18Ndikuikha chitongi ichi kuna iwe, Timoteo, mwanangu, malingana na kusewera kwa kubvimira ndiko kudaseweriwa kalekale bza iwe, kuti ulimbane nayo nkhondo yabwino, 19kuphatisa chikhulupiriro na chikumbumtima chabwino. Pakulamba ibzi, winango adabwedza achitaya chikhulupiriro chawo. 20Amwewo ni Humenayo na Alesandriyo, omwe ndawapereka kuna Satana pala kuti akapfunzisiwe kulekeza kusewera makiriyado.
21Mthangwerache, pakutoma, ndikukumbira kuti kukumbira kwangu kwakubzichepesa, mapemphero, bzakukumbira, na kupereka kutenda bzichitike kuna wanthu wensene 2kuna mafumu na wensene wale ana mphamvu zakutonga, pala kuti tikhale mumtendere na moyo waphee mwa kulemekeza Mulungu na kulemekeza wensene. 3Ichi mchabwino na chakutambiriwa pamaso pa Mulungu Mpulumusi wathu. 4Iye akufuna kuti wanthu wensene akapulumuke nakufika pakuzindikira chadidi.5Nakuti pana Mulungu m'bodzi, apo na mkhotchererii m'bodzi wa Mulungu na wanthu, munthuyo ndiye Mkhirisitu Yesu. 6Adabzipereka yekha ninga chakulombolela kuna wensene, ninga mboni panthawe yache. 7Nathangwe limweri ndidasankhuliwa mulaliki na mtumwi----ndikulewa chadidi, ndikunama lini----nakukhala pomwe mpfunzisi wa Wachikunja mchikhulupiriro na mchadidi.8Mthangwerache, ndikufuna amunawo mbuto zensene kuti apemphere nakukwiza manja yakuchena seye kukalipa ayai kuchita makani. 9Ndendende pomwe, na akazi abzibvazike bzakubvala bzakudekera, mwakumbabva manyazi na kubziletsa, sikuti kuikha tsisi lakupakasa ayai oro ayai ngale ngale ayai bzakubvala bzakuumira, 10soma bzomwe m'bzakuthemera pala akazi wakutawira kulemekeza Mulungu na mabasa yabwino.11Mkazi apfunzire kukhala wachete, mkubvera kwensene. 12Nimbabvumiza lini mkazi apfunzise ayai kutonga mamuna, soma kukhala mwakunyamala.13Nakuti Adamu adalengiwa pakutoma, kinangoka Hava. 14Adam alibe kunyengeziwa. soma mkazi adanyengeziwa achipita mukuphonya. 15Soma, amdzapulumusiwa kudzera mwa kubala wana, penu iwo ampitiriza mchikhulupiriro na chikondi na chicheneso pabodzi na kubzilambiza.
31Mafala aya ngakukhulupirika: Penu wina anikhumba basa lakunyang'anira, wakhumba basa lakudeka. 2Tsono wakunyang'anira akhale na mbiri yabwino. Akhale mamuna wamkazi m'bodzi. Akhale wakubzikoya, wakubzilambiza, wakulongosoka, na wakukonda kuchezesa alendo. Wakukwanisa kupfunzisa. 3Nampodi akhale wakumbaledzera, sikuti wakumbapoka, soma akhale, wakuderekha, wamtendere. Nampodi akhale wakukonda kobiri.4Akhale wakumbatonga bwino muyi wache, apo awonesese kuti wana wache ambamubvera na kumulemekeza munjira iriyense. 5Thangwe penu munthu amtaza kudziwa kutonga pamuyi pache, amdzakoya tani mpingo wa Mulungu?6Nampodi akhale wakutembenuka kumene, pala nampodi akhale na madumwa apo angagwe mukutsimuliwa ninga Satana. 7Akhale pomwe na mbiri yabwino kuna wale wakunja, pala kuti nampodi agwe mmanyazi na mmatchera wa Satana.8Ndendende pomwe, atumiki akhale wakulemekezeka, wakusaya kumbasewera pawiri. Nampodi ambamwe vinyu ayai kukhala wa mingululi. 9Wakukhala na chinsinsi cha chikhulupiriro na chikumbumtima cha chadidi. 10Iwo pomwe atome ayezeriwa, apo tsapano atumikire bwino nakuti zjai alibe mathangwe.11Mtenepo pomwe, na akazawo akhale wakulemekezeka, wakusaya kumbasasata, soma wakubzikoya na wakukhulupirika mu bzense. 12Atumiki akhale amuna wamkazi m'bodzi. Wakutonga bwino wana wao na iwo mnyumba zaiwo okha. 13Nakuti iwo angatumukira bwino am'bzitengera okha mbiri yabwino na kulimbika kukulu mwa chikhulupiriro cha mwa Mkhirisitu Yesu.14Pomwe ndikunemba ibzi kuna iwe, ndikudikhira kubwera kuna iwe tsampanopa. 15Soma penu nimchedwa, ndikunembatu kuna iwe pala ubakadziwe kufambisa wekha m'banja la Mulungu, lomwe ni mpingo wa Mulungu wamoyo, nsandamira na chakujirikira cha chadidi.16Tensene pakutawiriza kuti chinsinsi chakuchitira Mulungu mchikulu: ''Iye omwe adaonekera kuthupi adayezeriwa wakulungama mu Mzimu, adaoneka na anjero, chidalalikiwa kuna wamitundu, wakukhulupiriwa mdziko lapansi, na wakutambiriwa mu ulemerero.''
41Tsono Mzimu ukulewa mwakulewesesa kuti munthawe yakumaliza wina amdzataya chikhulupiriro achidzapumpsika na mizimu yakusocheresa na mapfunziro ya bziwanda 2na maonekedwe yakunyengeza ya iwo wakusewera bzakunamawo, chikumbumtima chao chimdzapumpswika.3Amdzalambiza wanthu kukhala na mabanja na kawalambiza bzakudya bzomwe Mulungu adabzilenga pala wachikhulupiriro na wakuzindikira chadidi kuti abzitambire mwakutenda kwao. 4Nakuti chakulengiwa na Mulungu chirichense mchabwino, apo palibe kachinthu kakuthemera kutayika kakuti kadatambiriwa mwakutenda ndiko kanilambiwako. 5Nakuti kambachenesiwa na mafala ya Mulungu na pemphero.6Penu unikumbusa abale bzinthu ibzi, umdzakhala mtumiki wabwino wa Yesu Mkhirisitu. Wakuleredwa mmafala yachikhulupiriro na malangizo yabwino ndiyo udayatewera. 7Soma lamba nkhani zapezi pezi zakukondewa na akazi wakukalamba. Soma, bzizereweze kuchita chinamato. 8Thangwe chizerewezi cha thupi chimbaphindula pang'ono, soma chinamato chimbaphindula mu bzense. Popeza chimbakhala nalo lonjezano la moyo uno na ndiwo ukubwera.9Mafalaya ngakukhulupirika na yakuthemera kutambiriwa mwakudzala. 10Nakuti nithangwe lache timbaphata basa na kuyezeza. Nakuti chidikiriro chathu tiri nacho pa Mulungu wamoyo, omwe ni mpulumusi wa wanthu wensene, maka maka wa anyakukhulupirira.11Langiza wanthu uchiwapfunzisa bzobzi. 12Wina nampodi apepuse umwana bwako, soma ukhale chitewezo kuna iwo wakukhulupirira mmafala, mmafambidwe, mchikondi, mchikhulupiriro, na mkuchena mtima. 13Ate ndidzabwere ine, uwanze kulewenga, kuchenjeza, na kulangiza.14Nampodi kumpswinkha mphatso ndiyo iri mwa iwe, yomwe idaperekiwa mwa iwe kudzera muuneneri, na kubzatika manja kwa akulu. 15Tchenkha bwio ibzi. Khala mwa ibzi, pala kuti kupitiriza kwako kukhale umboni kuna wanthu wensene. 16Bzinyang'anisire wekha na chipfunzisocho. Pitiriza mu ibzi. Nakuti pakuchita tenepoyo, umdzabzipulumusa iwe wekha na iwo wakukutetekera iwe
51Nampodi kutsimula mumthu mkulu. Soma, umudandaulire ninga ni babako. Maswaka ninga abale, 2akazi akulu ninga azimai, na akazi ang'ono ninga azinana, m'kuchena mtima kwensene.3Lemekezani akazi wamasiye, wamasiye chayiwoiwo. 4Soma penu wamasiyeyo ana wana ayai azukulu, atome iwo kupfunzira kuchitira ulemu wam'banja mwao. Nakubwezela kuna abereki thangwe ichi m'chakudeka pamaso pa Mulungu.5Soma iye omwe ni wamasiye chaiyeiye, wasiyiwa yekha, waikha chikhulupiliro chache mwa Mulungu nakupitiriza kubzipereka mwanyongo na mmanamato usiku na masikati, 6soma mkazi wakukhala mwakubzikomedwesa ngwakusaika napo iye ana moyo.7Alangizeni pomwe iwo bzobzi, kuti akhale wakusaya thangwe. 8Soma penu winango anithandiza lini abale wache makamaka wale wapabanja pache chaiwo, iye walamba chikhulupiliro apo aniyipa kuposa wakusaya kukhulupilira.9Nampodi kumulewengela wamasiye omwe akanati kufikiza magole makumi matanthatu, angakhala mkazi wamwamuna m'bodzi. 10Iye a khale wa mbiri ya kuchita bzichito bzabwino, penu wafuwa wana ayai watambila bwino alendo, ayai wasambisa nzayo za wanthu wakuchena mtima wa Mulungu, ayai wathandiza wakutsautsika ayai penu adatewezadi mabasa yensene yabwino.11Soma wamasiye ang'ono ang'ono, alambeni kuwanemba pa mndandanda. Nakuti pomwe aniyamba kubva bzilakolako bza kuthupi anichitira Mkhirisitu makiriyado, angafuna kuloodwa. 12Ndendende pomwe pakukhala nacho chakugaza thangwe adataya chikhulupiriro chawo chakutoma. 13Panthawe ibodzibodziyo, ambapfunzira pomwe kukhala wautofu apo ambafamba nyumba na nyumba. Ambakhala lini na utofu bokha, soma ambasewera pomwe bzapezipezi achichita bzinango na bzinango, kusewera bzinthu bzomwe akuthemera lini kusewera.14Mthangwerache ndikufuna aloodwe wamasiye ang'ono ang'ono, abale wana, ayeruze nyumba, apo nampodi kupasa mpata muwengi kutisasatira. 15Nakuti winango adayamba kupambuka kutewera Satana. 16Penu mkazi winango wakukhulupirira ali nawombo akazi wamasiye, iye awathandize, pala kuti mpingo nampodi ukhale pa mpanipani, kuti ukwanisembo kuthandiza wamasiye chaiwo.17Akulu wakutonga bwino mbakuthemera kupasiwa ulemu buzinji, makamaka wale wakuchita mafala na chipfunziso. 18Nakuti manemba yambati, ''Nampodi kufunga kukamwa kwa ng'ombe ndiyo ikupuntha tirigu'' nakuti ''Nyabasa ngwakuthemera kutambira malipiro yache.''19Nampodi kutambira mirandu yakuguma munthu mkulu pokha pokha pakhale mboni ziwiri ayai zitatu. 20Tsimulirani wakuphonya padecha pala kuti winango akhale na mantha.21Ndikukutonga chaibzo iwe , pamaso pa Mulungu na pa Mkhirisitu Yesu na anjelo wakusankhuliwa, kukoya bzitongi bzimwebzo mwakusaya tsankhulo, nampodi kuchita bzinthu mwatsankhulo. 22Nampodi kukulumiza kubzatika manja pa munthu. Nampodi kuphatizana nabzo bzakuipa bzamunthu winango. Ukhale wakubzikoya wekha mwakuchena.23Uleke kumwa madzi yokha. Mwalo mwache, umwe pomwe vinyu pankiti thangwera bvuto la mmimba na kudwala kwako kwa pafupi pafupi. 24Bzakuphonya bza wanthu winango bzimbadziwika padecha, apo iwo ambayenda nabzo kukatongiwa. Soma bzakuphonya bzinango bzimbabwera pambuyo pache. 25Ndendende pomwe, mabasa inango yabwino yambadziwika padecha, soma inango yangabisike lini.
61Wensene omwe ali pa ngwete ya ukapolo atenge kuti ambuyayo mbakuthemera kuwapa ulemu bwensene. Achite ibzi kuti dzina la Mulungu na chipfunziso chache nampodi bzitambire makiriyado. 2Akapolo omwe ana ambuya wao wakukhulupirira nampodi kuwapepusa thangwe zjai mbubale bwawo. Soma, apitirize kuwatumikira basi. Nakuti wakupindulawo mbakukhulupirira na kukondeka. Upfunzise na kuchenjeza ibzi.3Penu winango anipfunzisa chipfunziso chakunama chakusaya kuphatizana na mafala ya chadidi ya Mbuya wathu Yesu mkhirisitu na cha umulungu, 4umweyo zjai akubzithusa apo akubvesesa lini chinthu. Wayalukira pa mabvunzo na makani ya mafala kumene kumbachokera njiru, ndeu, bza makiriyado, bzakuganizirana bzakuipa, 5na kupokana pakati pa wanthu omwe ana mitima ya chinyengo. Iwo ataya chadidi apo akuyesa kuti chinamato ni njira yakuphatira kobiri zizinji.6Tsapano chinamato pabodzi na kuderekha kumbapindulisa kukulu, 7nakuti tiribe kutakula chinthu pakupita mdziko lapansi, apo pakubula pano pomwe tingatenge lini chinthu. 8Soma, mbatiye tikhutisiwe na chakudya na kubvala.9Tsapano iwo wakufuna kukhala wavida ambagwera mmayezero, na mmatchera. Ambagwa m'bzikhumbo bzizinjitsa bzakupusa na bzakupwetekesa, na bzinango bzomwe bzimbamiza wanthu mchidzongeko na mchitayiko. 10Nakuti chikondi chapa kobiri ni muzi wa bzakuipa bzense. Wanthu wina wakuchikhumba adasochera achitaya chikhulupiriro, achibziphaya na bzakuwawa bzizinji.11Soma iwe, munthu wa Mulungu, thawa ibzi. Psaga chilungamo, chinamato, chikhulupiriro, chikondi, chipiriro na chipfatso. 12Menya nkhondo yabwino ya chikhulupiriro. Phata moyo wakusaya kumala ndiwo adakuchemerera, na omwe udatawira chitawiro chabwino pamaso pamboni zizinji.13Ndikukutonga ibzi pamaso pa Mulungu, omwe ampapa moyo bzinthu bzense, na pamaso pa Mkhirisitu Yesu, omwe adachitira umboni chitawiro chabwino pamaso pa Pontiyo Pilato, 14kukoya chitongicho chakusaya mbalawande ayai chirema kufikira maonekero ya Mbuya wathu Yesu Mkhirisitu.15Mulungu amdzazimbulira maonekedwe ya Mkhirisitu nthawe yabwino----Mulungu, wakudalisika Wakutonga yekhayo, Mfumu yakutonga na Mbuya wakutonga. 16Omwe iye yekha ali nawo moyo wakusaya kumala omwe ambakhala mkubvunika kwakusaya kufikika. Palibe munthu ambamuona ayai angakwanise kumuona. Kuna iye kukhale ulemu na mphamvu yakusaya kumala. Amen.17Langizani wavida mdziko lino nampodi ambasamwe nakuti pomwe nampodi ambathembe vida, yomwe imdziwika lini kukhala kwache, soma, akhulupirire mwa Mulungu. Iye ambapereka kuna ife vida chaiyo pala tidekedwe nayo. 18Awuzeni kuchita bzabwino, adale na mabasa yabwino, ambasekere kupasa wina na kumbabverana. 19Munjira ninga yoyi amdzabzigwezekera okha maziko yakukoma kunthawe ikubwerayi, pala kuti akaphate moyo chaiwoiwo.20Timoteo, tchenkha ndicho chidapasiwa kuna iwe. Lamba bzakusewera bzapezipezi na bzakusaya msolo na maganizo yakunyosa baludya bzomwe mwakunama ambati ndiko kudziwa. 21Wanthu winango ambabzitawira bzobzi apo asochera mchikhulupiriro. Chisomo mbachikhale nawe.

2 Timoteo

11Paulo, mtumiki wa Yesu Mkhirisitu kudzera mu chifuniro cha Mulungu, malingana na chilonjezo cha moyo ndiwo uli muna Mkhirisitu Yesu, 2kuyenda kuna Timoteo, mwana wa kukondeka: Chifundo, nsisi, na mtendere wakuchoka kuna Mulungu Baba na Mkhirisitu Yesu Mbuya wathu.3Ndikutenda Mulungu ndiye ndamutumikira kucoka kuna abereki wa kale, na nzeru zakuchena, ndimo nimkukumbukirani mmapemphero yangu ya usiku na maasikati. 4Pomwe ndikukumbukira misozi yanu, ndikufuna kukuonani, kuti ndidzaziwe na kudekedwa,. 5Ndakumbusiwa bza cikhulupiriro chanu ca chadidi comwe cikhali mwa yavu wanu wachikazi Loisi na mai wanu Yunisi, apo nimziwa kuti chiri pomwe mwa imwe.6Iri ni thangwe lace ndikukukumbusa kuti ukoleze mphatso ya Mulungu ndiyo iri mwa iwe kudzera mwa kuikha manja yangu pa iwe. 7Nakuti Mulungu alibe kutipa mtima wa mantha, soma wa mphamvu na cikondi na wakubzilambiza.8Apo lekani manyazi pa kuchita umboni bza mbuya wangu ayai na ine pano Paulo, mkaidi wace. Mmalo mwace gawanani kubonera uku pala mafala ya Mulungu malingana na mafala ya Mulungu. Ni Mulungu 9ndiye adatipulumusa na kutichemera na machemeredwe ya kulemekezeka. Adacita ibzi sikuti thangwera mabasa yathu, soma thangwera manera yache na chifundo. Adatipa bzinthu ibzi mwa mkhirisitu Yesu kutoma kwa nthawe kukanati. 10Soma tsapano chipulumuso ca Mulungin cha zimbulika na kuonekera kwa Mkhirisitu Yesu. Ni Mkhirisitu ndiye adamalisa kufa achibweresa moyo wakusaya kumala kuti auikhe kudzera mmafala ya 11Mulungu.Thangwera ibzi ndidasankhuliwa kukhala mulaliki, mtumwi wa mpfunzisi.12Na thangwe iri ndidabva bwa kuwawa ibzi. Soma nimchita lini manyazi, thangwe nimmudziwa ndiye ndamukhulupirirayo. Ndakopeka mtima kuti ambatha kukoya ibzo ndibzo ndakoyesa kuna iye mpakana nsiku iyo. 13Koyani chifanizo ca mafala ndiyo mudabva kuna ine na chikhulupiriro na cikondi ndicho chiri mwa Mkhirisitu Yesu. 14Chinthu ca bwino ndicho Mulungu adachita kuna imwe, chitchenkheni kudzera mwa Mzimu wa Kucena, ndio uli mkukhala muna ife.15Munkudziwa ici kuti wense wa kukhala ku Asia adandipandukira. Mmathimu yoya muna a Phygelusi na a Herimogene. 16Mbuya mbaapereke cifundo kuna banja la Onesiforo, nakuti adatsitsimusa ine kazinji napo pomwe alibe kuchita manyazi na njema zangu. 17Mmalo mwace pomwe akhali ku Roma adandipsaga ine na nyongo achindigumana. 18Mbuya mbaampase iye agumane chifundo kucoka kuna iye nsiku imweyo. Njira zensene ndizo adandithandiza mu Aefeso mumzidziwa bwino.
21Mthangwe lace mwanangu limbikisika na chifundo ndico chiri muna Mkhirisitu Yesu. 2Bzinthu ndibzo ndabva kucok,a kuna mboni zizinji, bzimbawaikha mu cikhulupiriro ca wanthu omwe amdzakwanisa kupfunzisambo anzao.3Kubonera nande pabodzi mmasada ninga mchikunda wa nkhondo wabwino wa mkhirisitu Yesu. 4Palibe mchikunda ambatumikira pamene wa tangwanika na bzichito bza moyo uno, pala kuti akomese mbuya wace mkulu. 5Apo pomwe penu winango anipikisana mmasenzeko ya kuthamanga, ambapasiwa lini chibangiri ca kumutenda , ate ateweze mitemo yace.6M'bwakufunika kuti mulimi wakulimbika atambire chigawo ca bzakukolola bzace pa kutoma. 7Kumbukani bwino ndibzo ndikulewabzi, nakuti Mbuya amdzakupani kubvesesa pa chirichense.8Kumbukani Yesu Mkhirisitu, wa ku dzinza la Davide, ndiye adalamusiwa kuna anyamuya. Ibzi mthangwera utumiki bwangu bwa mafala ya Mulungu, 9bomwe ndikubonera nabo kufikizana ate kumangiwa na njema ninga nya kupalamula. Soma mafala ya mulungu yalibe kumangiwa. 10Natenepo nimbapirira bzinthu bzense pala iwo ndiwo asankhuliwa, pala iwo pomwe akaone cipulumuso ndico ciri muna Mkhirisitu Yesu na ulemerero bwa muyaya.11Ngakukhulupirika mafalaya: "Penu tafa naye pabodzi, timdzakhala pomwe na moyo naye. 12Tingapirira timdzacitambo ufumu na iye. Tingamulamba, iye amdzatilambambo. 13Penu ndife wakusaya kukhulupirika , iye amdzakhala wa kukhulupirika basi, thangwe angabzilambe lini yekha.''14Pitirizani kumbawakumbusa bzobzi. Achenjezeni pa maso pa Mulungu bza kumbapokana kuguma mafala; bziribe phindu, apo bzimbalulisa iwo wakubzibva. 15Chitani kamfulumize bza cadidi bzire kubzionesera kuna Mulungu wa kudziwika, nyabasa wa kusaya manyazindiye ambapfunzisa bwino mafala ya cadidi.16Pewani kusewera mbwebwe za pezipezi, komwe kumbasandusa munthu kunyanya kukhala wakusaya chipembedzo. 17Bzakusewera bzao bzimdzaenderera ninga chironda cha khansa. Mwa iwo ali Humenayo na Fileto. 18ndiwo asochera pa kuchita cadidi. Ambati mmukiro wa anyamuya udachitika kale, apo ambadzonga chikhulupiriro ca wanthu winango.19Soma meju, maziko ya Mulungu yaimisiwa pa kukhazikika. Yana cizindikiro ici: ''Mbuya ambazindikira wace wale'' apo ''Aliyense wakumbaguma dzina la mbuya abule pana anyakusaya cilungamo.'' 20Soma neye mnyumba ya kuumira tani sikuti mumbakhala bzakutakulira oro na siriva bzokha nada. Mumbakhala pomwe bzakutakulira bza kukonziwa na kusema na bza kumunya na mataka. Bzinango mwa bzobzi so pala kuphatizira bza ulemu apombo bzinango bzakusaya ulemu. 21Penu winango ambzicenesa kuna cinthu ca kuphatiziwa mwa kusaya ulemucho, amkhala ninga cakutakulira ca ulemu. Ambapambuliwa pa mphepete, na mbuyace kuti ngwa phindu apo ambakhala wakuthemera pa basa lensene la bwino.22Thawa bzilakolako bza uswaka. Psaga chilungamo, cikhulupiriro, cikondi, na mtendere na ndiwo ambacemera Mbuya na chadidi ca mtima uchena. 23Soma lambani mabvunzo ya kupusa na yakusaya malango. Mumdziwa kale yambanyosa ndewo.24Kapolo wa Mbuya nampodi kumbapoka. So ambakhale wa kuderekha pa bzense, wakukwanisa kupfunzisa, na wakuderekha. 25wakukwanisa kulangiza mwa kupfatsa wale ndiwo ambamugaza Mbuya. Mulungu pinango pense angadzawape nzeru yakulapa thangwera kudziwa chadidi chace. 26Apo akabzipulumuse ku matchera ya satana mdyerekezi, pomwe adaphatiwa naye, ku chifuniro chace.
31Soma dziwani ichi: Munsiku za kumaliza kumdzakhala nthawe za masada. 2Nakuti wanthu amdzakhala wakubzikonda, wakukonda kobiri, wakubzithusa, wakusamwa, wamakiriyado, wakusaya kubvera abereki wao,wakusaya kutenda na wakusaya kubzilemekeza. 3Amdzakhala wakusaya chikondi ca cibadidwe, wakusaya kuyanjanisika, wakumbadyerekezera pala kuti wina agumane bvuto, wakutaza kubzilambiza, waukali, wakusaya kukonda wabwino. 4Amdzakhala wakumbapereka anzao, wakusaya kusamala, wakukula mtima, wakukonda bzakudekera munthu sikuti bzakudekera Mulungu.5Wakukhala nayo maonekedwe ya chinamato soma mphamvu yache adailamba. Pana wanthu wakutenepayi ubzipambule. 6Nakuti winango ni amuna wa kumbadzatukulira akazi wakupusa mnyumba nkumbawaphata. Wakusenza mitolo ya bzakuipa bzao achikhala wakutengeka na bzilakolako bza mtundu na mtundu. 7Akazi amwewa mba kumbapfunza nsiku na nsiku soma neye basi kukwanisa kudziwa chadidi mchiponi.8Ninga ndimo Yane na Yambre akhambagazira bzakusewera Mose, apfunzisi wa cinyengowa ambawenganambo na bza chadidi. Ni wanthu wa katangale mumtima, wakusaya kutsimikiza cikhulupiriro. 9Soma amdzafika lini nabzo patali. Thangwe kupusa kwao kumdzadziwika kuna wense, ninga pomwe bza wanthu amweo.10Soma pala iwe, wateweza cipfunziso cangu, mafambidwe, chitsimikizo mtima, chikhulupirito, kugwesa mtima, chikondi, chipiriro. 11masada, kubva bzakuwawa, na ndibzo bzidandichitikira ku Antiokea, ku Iconia, na ku Lustro. Ndidapirira ku masada. Pamapeto pache, mbuya adandipulumusa. 12Wensene wakufuna kukhala mchinamato mwa Mkhirisitu Yesu amdzaboneresiwa. 13Wanthu wakuipa na wakunama ndiye lemweretu kudzafamba achiipa basi, kudzasocheresa anzao achisocheresiwa pomwe iwo.14Soma ninga iwe, khazikika pa ndibzo wapfunza na ndibzo wakhala ukukhuliupirira na kale lense. 15Unkudziwa kuti kuyambira pa utcheche bwako wadziwa manemba ya kupambulika. Yakukhoza kukupa cipulumuso cha ma Mkhirisitu Yesu.16Manemba aya adayafulizira Mulungu. Ya mpindulisa pa chipfunziso, cigazano, chikonzero, chilangizo ca mchilungamo. 17Uku mkuti munthu wa Mulungu akhale wakuthemera, wakukonzeka kuchita basa lirirense la bwino.
41Ndinkuchitira umboni pamaso pa Mulungu na Mkhirisitu Yesu, ndiye amdzatonga wa moyo na wa kufa, na thangwe la maonekedwe yache na ufumu bwache. 2Lalikani mafala; chita nayo pa nthawe yache apo pakusaya nthawe yace, gaza, tsimula, chenjeza, gwesa mtima na chipfunziso.3Nakuti nthawe inkubwera ndiyo wanthu amdzapirira lini ku chipfunziso cha kubva na makutu. Mmalo mwace, amdzabzigwezekera apfunzisi pala bzakukhumba bza iwo okha, wakumbadzasewera ndibzo makutu yao yakupfikayo yamdzafuna kubva. 4Amdzaleka utowa kutetekera bza chadidi achidzapambuka nkumbadzatewera magunkha ya pezipezi. 5Soma iwe, khala wa kupenya pa bzense. Bvaya bza kuwawa; chita mabasa ya ulaliki bwa bwino; kwanirisa utumiki bwako.6Thangwe ndiri nkuthiriwa nsembe tsapano. Nthawe yangu ya kunyamuka ya kwana. 7Ndalimbana nako kulimbana kwa bwino; ndamaliza njirayo; ndakoya chikhulupiriro. 8Wandibvazika korona wa chilungamo, ndiye Mbuya , mtongi wa chilungamo, amdzandipa pa nsikuyo, apo sikuti kuna ine ndekha, soma na kuna pomwe wensene ndiwo akhakonda maonekedwe yache.9Chita bzakuti ubwere kuna ine kamangu. 10Nakuti Dema wandisiya ine. Wakonda dziko lapansi apo zjai wayenda ku Atesalonica.Kresite adayenda ku Agalatiya, na Tito ku Dalimatiya.11Ni Luka yekha ndiye ndinaye. Tenga Maliko ubere naye thangwe adazerewera kale kuphata basa na ine. 12Soma Tukiro ndamutuma ku Aefeso. 13Chakufunika changu ndicho ndidachisiya ku Trowa kuna Karipo, ubwerese pa kubwera, na mabukhu, na ma makhanda yakunembiwa yale.14Alesandriyo wakusula mkua adandichitira bzakuipa bzizinji. Mbuya mumdzamubwezera iye kuteweza bzichito bzache. 15Iwe pomwe uchenjere naye, thangwe adagaza maninge mafala yathu. 16Pakubzikhotcherera kwangu kwa kutoma, palibe ndiye adaima nande kundithandizambo. Mmalo mwace wensene adandithawa. So bzobzi bzamala basi nampodi kubzikoyera kumtima pala iwo nada.17Soma Mbuya adaima nande achindipa mphamvu mwa kuti, kudzera mwa ine, chilalikiro chibvekere kwense kwense mwakukwana, kuti neyembo wachikunja abve basi. Apo ndidapulumusiwa mkamwa mwa mphondolo. 18Mbuya amdzandipsokonyolesa kuna cakuipa chirichense apo achidzandipulumusa ine kupita mu ufumu bwace bwa kudzaulu. Kuna iye kukhale ulemerero bwa nthawe na nthawe zakusaya kumala. Amen.19Undiperekere kulimba kuna Prisikila, Akila, nabanja la Onesiforo. 20Erasto adasalira ku Corinto, soma Trofimo ndamsiya wakufesuka ku Mileto. 21Chita bzakuti ubwere mainza yakujejera yakanati kufika. Eubulo akupereka kulimba kuna iwepo, ndendende pomwe na Pude, Linu, Claudiya, na famidya zensene. 22Mbuya mbaakhale na mzimu wako. Chifundo chikhale na iwe.

Tito

11Paulo, kapolo wa Mulungu na mtumiki wa Yesu Mkhirisitu pala chikhulupiriro cha wanthu wakusanhkuliwa wa Mulungu na kudziwa cadidi ndico chiri mu chinamato, 2na chidikiriro ca moyo wakusays kumala, ndio Mulungu omwe ambanama liniyo, adalonjeza kalekalero. 3Pa nthawe yace adaulula mafala yace kudzera mwa ulaliki bomwe adandisungiza ninga mwa chitongero cha mpulumusi wathu Mulungu.4Kuna Tito, mwana wangu chaiyeiye, ninga mwa chikhulupiriro cha ifepano tense. Nsisi na mtendere wa kwa Mulungu Baba na Mkhirisitu mpulumusi wathu. 5Na thangwe limweri ndipopa ndidakusiya ku Krete, pala kuti ulongosole mu mndando mwace bzinthu ndibzo bzikhanati kumaliziwa na kuikha akulu mmiyi yakuthemera ninga ndimo ndidakupanganizira.6Mkulu wa mpingo akhale wakusaya uchilema, mwamuna wa mkazi m'bodzi yekha, na wana wa chikhulupiriro wakusaya kumbatongewa milandu ya kusaya kusamala ayai ya kusaya kumbabvera. 7Mpsakufunika kuti wakunyan'ganira mpingo akhale wakusaya uchilema, ninga nyabasa wa Mulungu, wakusaya mirandu. Nampodi akhale wakumbaumira, wakumbafulumiza kukalipa, wa kumbamwa bwadwa, wa kumbapoka na wanthu, nampodi pomwe akhale wa kalisirira ka bzakunyansa , nampodi pomwe akhale wamingululi.8Soma, akhale wakuchezesa alendo, wakukonda bza kudeka, wakumbabzitonga, wakulungama, wakuchena mtima, wakubzilambiza. 9Wakuphata mafala ya kukhulupirika ninga mwa chipfunziso, kuti akakwanise kuchenjezambo winango mchipfunziso cha chadidi chire na kuthamula maganizo ya omwe animugaza.10Nakuti alipo azinjitsa wakusaya kubvera mafala, wakusewera mwa kusasata bza pezipezi, wakunyenjeza, maka maka omwe adatambira mgwatidwe. 11Mpsakufunika kumbawatseka pakamwa wamaseweredwe yoya. Ambapasula mabanja ya anzao na kupfunzisa bza pezipezi thangwera kalisirira kao ka bzakunyansa.12M'bodzi wa iwo omwe akhali mneneri adati, ''Akerete basa lao mkunama, bzilombo bzakuipa, atofu wa mingululi.'' 13Umbonibu m'bwa chadidi. Natenepo uwatsimule mwa kukalipa kuti akhale wakudziwa chikhulupiriro ca chadidi, 14wakumbanyansidwa angabva magunkha ya Chiyuda ayai bzitongi bza wanthu wakupanduka mnjira ya chadidi.15Kuna iwo wakuchena mtima, bzense kuna iwo m'bzichenambo. Soma kuna iwo wakupsipiziwa wakatangale na kusaya kukhulupirika kulibe chao chakuchena, soma adziwe kuti nzeru zao na chikumbumtima chao bzense bza psipiziwambo. 16Ambatawira kuti Mulungu ambamudziwa, soma na mabasa yamchita iwo yambalatiza kumulamba. Popeza mbakunyansisisa na kusaya kubvera kwaoko na wapezipezi pa mabasa yense yabwino.
21Soma imwe sewerani bzakuthemera chipfunziso cachadidi. 2Pfunzisani wakukalamba akhale wakubzikoya, wakulemekeza, wakubzilambiza na wakudziwa chadidi mchiponi, mchikondi, na mchipiriro.3Ndendende pomwe na azimai wakukalamba apfunziseni kukhala mmakhalidwe yakuthemera wanthu wakuchena, wakusaya kumbabzidyekerezera ayai wakusaya kuzerewera chikondi cha pa bwadwa, soma wakupfunzisa bzakudeka, 4ntenepo pomwe pfunzisani wana wa chikazi kukonda azibayao na kumbakonda pomwe wana wao, 5akhale wa kubzilambiza, wakuderekha, wakuchena, wakudziwa bzakufunika mnyumba mwao, wakubvera azibayao wa iwo okha, pala kuti mafala ya Mulungu nampodi yatambire makiriyado.6Ntenepo pomwe, anyamata uwadandaulire akhale wakubzilambiza. 7Mu bzense ubzionesere chilatizo cha chitewezi cha mabasa yabwino. Mu chipfunziso chako, ubzionesere kukhala wa umunthu na kubzilemekeza, 8na mafala ya chaiyo yakusaya kugazika pala kuti iye wakufuna kukugaza achite manyazi thangwera kusaya thangwe lakutilewera ife bzakuipa.9Akapolo abvere azimbuyao wa iwo okha mu bzense, kumbawasangalasa seye kumbakekedzana nawo, 10wakusaya kumbawabera, soma mmalo mwace ambaonese chikhulupiriro chense chabwino, kuti akakomese chipfunziso ca Mulungu Mpulumusi wathu.11Nakuti chifundo cha Mulungu chaonekera pala chipulumuso kuna wanthu wense. 12Chimbatipfunzisa ife kulamba chisanamato na bzikhumbokhumbo bza dziko lapansi, na kumbakhala wakubziletsa, na wakulungama na wakunamata mu mbwado uno, 13pomwe tikudikhira chidikhiriro chakudala, na maonekedwe ya ulemerero bwa Mulungu Mpulumusi wathu mkulu na Yesu Mkhirisitu.14Yesu adabzipereka yekha kuna ife pala kuti atilombole ku bzakuipa bzense na kubzichenesa yekha wanthu akhale wache chaiwo iwo wakachangu pakuchita mabasa yabwino.15Sewerani ibzi, limbikisani wanthu kubzichita, tsimulani na ulamuliro bwense. Munthu wina nampodi akupepuseni.
31Uwakumbuse iwo agonjere kuna akulu na wale ana mphamvu za utongi, akhale wakubvera, wakukonzeka pa basa lirirense labwino, 2nampodi achitire makiriyado munthu aliyense, nampodi akhale wa ndeu, akhale wakukhosoma, wakuonesa chiderekho kuna wanthu wensene.3Nakuti kalekale ife tikhali wakupusa na wakusaya kubvera, wakumbanyengezeka, wakuchitira ukapolo bzilako lako na bzakudekesera moyo bza mitundu mitundu. Wakumbakhala wakununkhidwa na njiru. Wakuwengiwa na wakuwengana wina na mwayache.4Soma pomwe kukoma mtima na chikondi ca pawanthu na mpulumusi wathu Mulungu bzidaoneka, 5neye kuti thangwera bzichito bza mabasa yachilungamo ndiyo tidachita nada, soma thangwera chifundo cache ndico chidatipulumusa ife, kudzera mwakusambikiwa kwa kubadwa mwa tsapanopa na makonzedwe ya Mzimu Wakuchena.6amene Mulungu adatsanurira pa ife mwakuwanda kudzera mwa Yesu Mkhirisitu mpulumusi wathu, 7nakuti pa kuyezeriwa wakulungama na chisomo cha iye, tikatengidwe wakupita mnyumba ninga mwa chidikiriro ca moyo wakusaya kumala.8Ngakukhulupirika mafalaya. Pa bzobzi ndikufuna ulimbise mafalaya, pala kuti iwo wakukhulupirira mwa Mulungu asamalire akhalebe atsogoleri basi wa mabasa yabwino. Ibzi m'bzakudeka nakupindulisa wanthu.9Soma lambani mabvunzo yakupusa ya pezipezi na mawerengedwe ya mibwado na ndeu na makani ya pa malamulo. Bzinthu ibzi m'bzakusaya phindu apo m'bzapezi pezi. 10Munthu wakuyambisa phiringu pakati panu, mungamuchenjeza kawiri basi mulambizeni, 11pakudziwa kuti wakuterepoyoyo zjai wasandulika, achiphonya na kubzigaza yekha.12Pomwe ndidatuma Artema ayai Tukiko kuna imwe, chitani kamkulumize mubwere kuno ku Nikapoli pakuti ndatsimikiza mtima kugonera koko mu nthawe ya mainza yakujejera. 13Ezezani mmene mungakwanisire kutumiza kamfulumize Zena wakuimira mirandu ya wanthu na Apollo , pala kuti pa ulendo bwaobo nampodi asaye chinthu.14Apo wanthu wathu apfunzire pomwe kukoya basa la bwino lakufunika maninge kuti nampodi akhale seye kubala bzipatso.15Wense omwe ndinao pabodzi kuno akupereka kulimba kuna imwe. Mupereke kulimba kuna iwo omwer ambatikonda mu chikhulupiriro. Chisomo chikhale pa imwe mwensene.

Filimoni

11Paulo, wamuperezo na thangwe la Khilistu Yesu, mdzinza wache wa Timoteo, kuna Filimoni, mwanzathu ule wakuphata naye basa pabodzi, 2tichiyenda pomwe kuna Afiya nana wathu, na Arikipo nyakhondo mwayathu, na watchalitchi omwe ambagumana munyumba mwako. 3Mulungu Baba wathu na Mbuya Yesu Khiristu akuchitire bzabwino achikupasani mtendere.4Mumapemphero yanu nthawe zense nimbatenda Mulungu, 5nakuti inepano ndidabva bzachikhulupiliro chaka chino kuna Mbuya Yesu nakufuna kwako pomwe wanthu wense wakuchena moyo . 6Inepano ndikukumbira kuti chikhulupiliro chire mukuchipasana chiphate basa kwenekwene, tenepo kuti ubvetsetse chilichense chabwino chile ifepano tinacho muna Khilistu. 7Nakuti ine pano ndikhali wakukomedwa nachilimbikiso kwenekwene na thangwe lakufuna kwako, nakuti mitima ya wanthu wakuchena moyo wa Mulungu yatendewusiwa na thangwe la iwepo, mdzinza.8Tenepo, nichadidi kuti inepano ningakhale nako kulimba mtima muna Khilistu pakukuuza iwepo kuchita bzomwe ungabzichite, 9tenepo na thangwe lachikondi, inepano ndikukudandaulira iwepo m'malomwa__ ine pano, Paulo, na nkhalamba, ndichikhala pomwe wamuperezo na thangwe la Yesu Khilistu.10Ine ndikukudandaulira na thangwe la mwanangu Onesimo, wakubaliwa muperezo na inepano. 11Nakuti akhali wa kusaya basa kuna iwepo, apo tsapano niwakufunika kuna tensepano. 12Inepano ndikumutuma pomwe kuna imwepo, ule omwe ali ninga mtima wangu. 13Ndikadafunisisa kukhala naye inepano kuno kuti ambandithandize pambuto pa iwepo pomwe ndili mperezo na thangwe la mafala yabwino ya Mulungu.14Soma ndikufuna lini kuchita chilichense ndikanati kukubvunza iwepo. Inepano ndikufunalini kuti mabasa yako yabwino yakhale ninga yakukakamiziwa soma yakhale yamtendere. 15Pinango na bzobzi iye adatondo kukusiyanisa na imwe kanthawe pangóno tenepo kuti udzakhale naye nthawe zense. 16Ule ninyabasa lini pomwe, soma wabwinombo kusiyana nanyabasa, m'bale wakufuniwa. Iye niwakukondewa na ine, ambamufuna kwenkwene, apo nitenepoyombo kuna iwepo, pabodzi ku thupi na muna Mbuya.17Pamwepo iwepo una inepano ninga mwanzanu, umutambire umweyo ninga inepano. 18Penu adakuphonyerani imwe pinango anamangawa yaliyense nayiwepo, udzasunde inepano. 19Inepano, Paulo, ndikulemba bzobzi na boko langu. Inepano, ndekha ninzapereka__ m'psakufuna lini pomwe kukumbusa kuti iwepo udabzifiyalisi moyo wako kuna inepano wekha! 20Inde, m'dzinza, inepanombo ndipindulembo na iwepo mwa Mbuya; komedwesa mtima wangu mwa Khilistu.21Nakukhulupilira kubvera kwako, ndikukunembera iwepo. Ndikudziwa inepano kuti unzachita kwenekwene kusiyana na mule ninga ndidakukumbilira inepano. 22Panthawe ibodziyi, undikonzere mbuto yakugona inepano, nakuti inepano ndikukumbuka malingana na mapemphero yanu inepano nidzabwera pomwe kuna iwepo.23Epafra, mwayangu wa muperezo mwa

Khilistu Yesu, akukumusa iwepo.

24Ukumusiwa pomwe na Maliko, Aristarko, Dema, Luka, na anyabasa anzangu. 25Mukhale mu mwayi na Mzimu wa Mbuya wathu Yesu Khilistu. Ameni.

Aheberi

11Kale kale Mulungu adasewera na abereki wathu kudzera mwa aneneri mmaseweredwe mazinji na munjira zizinjitsa. 2Soma munsiku zino zakumaliza, wasewera kuna ife kudzera mwa Mwana, omwe adamuikha kukhala wakupita m'buto wa bzinthu bwensene. Mkudzera pomwe mwa iye kuti Mulungu adamuikha wakuposa wensene. 3Iye ni kubvunika kwa ulemerero bwa Mulungu, na chizindikiro chaichoicho cha chikhalidwe chache. Iye watakula bzensene pabodzi na mafala ya mphamvu yache. Pomwe adachita chicheneso cha bzakuipa, adakhala pansi kuboko la madidi la Ukulu mdzaulu.4Iye wakhala ninga mkulu kuna anjero ninga dzina ndilo adalibvala kuti ndakuposa dzina lawo. 5Nakuti mkwa mjero uponi ndiye Mulungu adalewa kalembo kuti, ''Ndiwe Mwanangu, lero ndasanduka Babako''? Ayai mkuna mnjero uponi ndiye Muluingu adalewa kalembo kuti, ''Nimdzakhala Baba kuna iye, apo iye amdzakala Mwana kuna ine''?6Soma, pomwe Mulungu anibweresa Mwanache wakutoma kudziko lapansi, adati, ''Anjero wensene wa Mulungu amunamate iye.'' 7Bzakuguma anjero iye adati, ''Iye ndiye omwe aniyesa anjero wache mizimu, apo na akapolo wache malambi ya moto.8Soma pakulewa bza Mwana iye adati, ''Kadera yanu ya chifumu, Mulungu, njakunthawe za nthawe. Mpsimbo yachilungamo ni mpsimbo ya ufumu bwanu. 9Mwakonda chilungamo muchiwengana na chakuipa. Nithangwerache Mulungu, Mulungu wanu wakudzozani na mafuta ya chisekerero chaicho kuposa anzanu.''10''Pakutoma, Mbuya, mudaikha maziko ya dziko lapansi. Mdzaulumu ni basa la manja yanu. 11Iwo amdzamala, soma imwe mumdzakhalisa. Wensene amdzasakala ninga chakubvala. 12Mumdzawafunya ninga chakufunika, apo adzachinjiwa ninga chakubvala. Soma ndimwe umweyo, apo magole yanu yamdzamala lini.''13Soma mkuna mnjero uponi ndiye Mulungu adalewambo kale nthawe inanngo kuti, ''Khala kuboko .langu la madidi ate ndidzasanduse awengi wako kukhala kadera yakuponda nzayo zako''? 14Kodi ni mizimu lini ya anjero wensene ndiyo imbatumikira, na ndiyo imbatumiwa kutchenkha iwo omwe amdzapita mchipulumuso?
21Ni thangwerache tikufunika titchenkhe kwene kwene kundibzo timbabva, pala kuti nampodi tithawane nabzo.2Nakuti penu mafala ndiyo yadaseweriwa na anjero yadziwika kuti ngakukhazikika, na chakuphonyeka ichi chense chakusaya kubvera chatambira mpfupo yakubwezera yakulungama, 3tingathawe tani tsono penu tinilamba chipulumuso chikulu? Ichi mchipulumuso ndicho chidatoma kuseweriwa na Mbuya pakuchitira umboni kuna ife pala iwo wakuchibva. 4Panthawe yokhayokhayo Mulungu adaichitira umboni na bzizindikiro, bzakudabwisa, na mphamvu za moda na moda, na kugawira mpfupo za Mzimu Wakuchena malingana na chifuniro chache.5Nakuti alibe kugonjesera anjero dziko likubweralo, lomwe tikulewali. 6Soma wina adachitira umboni kwinango, kulewa kuti, ''Munthu mchiyani, kuti mumkumbukire iye? Ayai mwana wa munthu, kuti mucheze naye iye?7Mudamchepsa munthu pang'ono na anjero; mudamubvazika korona wa ulemerero na ulemu. 8Mudagonjesa bzensene pansi pa nzayo zache.'' Thangwe mkwa iye ndiko Mulungu adagonjesera bzinthu bzense. Alibe kusiya chinthu chakusaya kugonjesiwa kuna iye. Soma tsapano apa tiribe kuona bzense kugonjera kuna iye.9Soma tikuona iye omwe adamchepsa pang'ono na anjero kwa kanthawe kakuchepa, Yesu, wakubvazikiwa korona wa ulemerero na ulemu thangwera kubonera kwache na imfa, pala kuti na chifundo cha Mulungu akalawidze imfa thangwera aliyense. 10Nakuti kudamukomera Mulungu, thangwe chirichense chiripo pala iye na thangwera iye, kubweresa wana azinji ku ulemerero. Bzikhali bwino kuna iye kukonza mtsogoleri wakutoma wa chipulumuso chawo wakudzala kudzera mkubonera kwache.11Nakuti iye wakuchena na ule wakuchenesiwa wensene akuchokera mwa m'bodzi. Thangwera ichi iye alibe manyazi kuwachemera abale. 12Iye ambati, ''Nimdzalalikira dzina lanu kuna abale wangu, nimdzaimba bza imwe kuchokera mkati mwa thimu lawanthu.''13Apo pomwe, ''Nimdzamukhulupirira iye.'' Apo pomwe. ''Onani, ndiri pano na wana ndiwo Mulungu wandipa ine.'' 14Mnthangwerache, nakuti wana ndiwo nyama na mulopa, adagawana bzinthu bzobzo munjira ibodzi bodziyo, pala kuti kudzera mu imfa akadzonge ndiye ana mphamvu yakuimfa, iye ni, mdyerekezi. 15Ibzi bzikhali tenepo kuti akatsudzule wense ndiwo mkudzera mkugopa kwa imfa adakhala miyoyo yao yensene atamangiwa ukapolo.16Mchadidi letu ni anjero lini ndiwo iye ambawathandiza, soma mbumba ya Abulahamu.

17Ndiye bzikhali bzakufunika kuti iye akhale ninga abale wache munjira zense, pala kuti akhale mkulu wa ansembe wachifundo na wakukhulupirika mwakuphatizana na bzinthu bza Mulungu, kuti apereke malipiro ya bzakuipa bza wanthu. 18Thangwe Yesu mwenekachiro adabonera achiyezeriwa, ambakwanisa kuthandizambo iwo ndiwo aniyezeriwa.
31Nakuterepoyo, abale wakuchena mtima, mukutambirana nayo machemeredwe ya kudzaulu. Kumbukani bza Yesu , mtumwi na mkulu wa ansembe wa chitawiro chathu. 2Iye akhali wakukhulupirika kuna Mulungu, omwe adamuikha, ninga Mose ndimo akhaliri wakukhulupirika mu bzensene mnyumba ya Mulungu. 3Nakuti Yesu akhadatengiwa wakuthemera ulemerero bukulu kuposambo Mose, nakuti nyakumanga nyumba ambalemekeziwa kuposa nyumba chaiyoyo. 4Nakuti nyumba iriyense ina omwe adaimanga, soma ambamanga bzensene ni Mulungu.5Nakuti Mose akhali nyabasa wakukhulupirika mnyumba yense ya Mulungu, nyakumbachitira umboni bza ndibzo bzimdzaseweriwa mtsogolo, 6Soma mkhirisitu ngwakukhulupirika ninga Mwana omwe ngwakukoya nyumba yache ya Mulungu. Ndife nyumba yache penu tiniphatisa kulimbika mtima na kubzithemba kwa chidikirirocho.7Mtenepo, ninga unilewera Mzimu Wakuchena: Lero, penu mumdzabva mafala yache 8nampodi kuumisa mitima yanu ninga mwakuukira, mu nthawe ya mayezero mchipululu.9Ichi chikhali ndipo abereki wanu adandiukira pa kundiyezera ine, ataona bzichito bzangu 10kwa magole makumi manayi. Nithangwerache ndidakalipa nawo mbwado umweule. Ndidati, 'Akhambasochera mmitima yawo. Akanati k,udziwa njira zangu.' 11Ninga ndidalumbirira mu ukali bwangu: 'Amdzapita lini mu mpumo wangu.'''12Khalani tcheru, abale, kuti nampodi waimwe awoneke na mtima wakusaya kukhulupirira, mtima wakuchungunuka kumbali na Mulungu wamoyo. 13Soma limbikisanani mwekha mwekha nsiku na nsiku, na pomwe pamchemeriwa ''lero'' kuti nampodi waimwe awumisiwe na chenjerero la chakuphonya.14Nakuti takhala wakutambirana wa Mkhirisitu penu tiniphatisisa kubzithemba kwathu mwa iye kuyambira pakutoma ate kumamaliziro. 15Bza ibzi bzalewiwa kuti, ''Lero, penu munibva mafala yache, nampodi kulimbisa mitima yanu, ninga mwakuukira.''16Mbani ndiwo adabva mafala ya Mulungu achikalipa mtima? Mbale lini ndiwo adabula mu Iguputo na Mose? 17Adandunduma na mbani magole makumi manayi? Kodi si na wale ndiwo adaphonya, ndiwo matupi yawo yadagwa mchipululu? 18Kodi iye adalumbirira mbani kuti amdzapita lini mu mpumo wache, penu mkwaiwo lini omwe adasaya kubvera iye? 19Taona kuti alibe kukwanisa kupita mu mpumo wache thangwera kusaya kukhulupirira.
41Na tenepo, nakuti lonjezano lakupita mu mpumo wache likubvumiziwa basi kuima, mbatigopeni, kuti wina waimwe angaoneke ninga adaliperewera. 2Nakuti kuna ife yalalikiwa mafala yabwino ninga iwombo. Soma mafala yoyo yalibe kupindulira wale omwe alibe kutsudzuka mchikhulupiriro mwa wale ndiwo adayabvera.3Nakuti ife omwe takhulupirira tinipita mu mpumoyo, ninga ndimo adalewera iye, ''Ninga ndimo ndalumbirira mu ukali bwangu, Iwo amdzapita lini mu mpumo wangu.'' Neye achikhala kuti, mabasa yache yadamaliziwa kuchokera pa maziko ya dziko lapansi. 4Nakuti walewa pinango bza nsiku ya chinomwe: ''Apo mulungu adapuma pansiku ya chinomwe kumabasa yache yensene.'' 5Apo pomwe munkhaniyi iye adati, ''Iwo amdzapita lini mu mpumo wangu.''6Nithangwerache tsono, kwasala kuti winango akapite ku mpumo, na wale ndiwo kalekale mafala yabwino yatalalikiwa kuna iwo alibe kupita thangwera kusaya kubvera. 7Tsono Mulungu adaikha pomwe nsiku ina, kuichemera ''Lero,'' pomwe adasewera kudzera kuna Davide patapita nthawe ikulu mmafala ndiyo ndayabva kale: Lero penu munibva mafala yache, nampodi kuumisa mitima yanu.''8Nakuti penu Yoswa akhadawapa mpumo, Mulungu angadasewera lini pomwe bza nsiku inango. 9Tsapano wasalira mpumo wa Sabata wa kuna wanthu wa Mulungu. 10Nakuti iye wakukapita mu mpumo wache wa Mulungu wapuma pomwe mu bzakuchita bzache, ningambo Mulungu adachitira bza iye. 11Nithangwerache mbatikhale wakukhumba kudzapita mu mpumo umweyo, kuti winango nampodi adzagwe mu kusaya kubvera ndiko iwo adachita.12Nakuti mafala ya Mulungu yana moyo ya kuchita chita na yakuthwa kuposa dipa lakuthwa kwense kwense. Yambapsonda ate kwakugawira moyo na mzimu, na mumfundo na mmafuta ya mmafupa, apo yambakwanisa kuzindikira bzakukumbuka na bzakulinga bza mtima. 13Palibe chinthu chakuchita kulengiwa chimbabisala pamaso pa Mulungu, soma chirichense chiri padecha na pakuonekera pamaso ya ndiye timfunika kumbachita naye.14Nithangwerache, nakuti tinaye mkulu wa ansembe mkulutsa ndiye wapita mdzaulu, Yesu Mwana wa Mulungu, mbatiye tiphatisise chitawiro chathu. 15Nakuti tiribe mkulu wansembe omwe angabve lini nsisi na bzakulefuka bzathu. Soma, tinaye omwe munjira zense wayezeriwa ninga ndimo tiriri, kupambula kuti alibe bzakuphonya. 16Mbatiye tsono tiyende mwakulimbika mtima kukadera yachifumu yachifundo, kuti tikatambire nsisi na kugumana chifundo chakutithandiza munthawe ndiyo tasaya.
51Nakuti mkulu wansembe aliyense wakusankhuliwa pakati pa wanthu, ambaikhiwa kuphatira basa wanthu mubzinthu bza Mulungu, kuti apereke mpfupo na nsembe kubodzi za bzakuphonya. 2Wakukwanisa kuchita chifundo kuna wale wakusaya kudziwa na wakunyengeziwa, thangwe iye ana bzakulefuka. 3Thangwera bzobzi, amfunika pomwe kumbapereka nsembe ya bzakuphonya bzache chaibzo, ninga ndimo ambachitira na bzakuphonya bza wanthu.4Palibe munthu ambabzitengera ulemerero bzaiye yekha. Soma, iye omwe anichemeriwa na Mulungu, ninga ndimo Aloni akhaliri. 5Ndendendembo, Mkhirisitu alibe kubzitengera ulemetrero bzayekha kubziikha mkulu wa ansembe. Soma, omwe adalewalewa na iye adati, ''Ndiwe Mwanangu; lero ndasanduka Babako.''6Bziri ninga ndimo ambalewera pomwe mbuto zinango, ''Ndiwe wansembe wa nthawe zense litamala dongosolo la Melikizedeki.''7Munsiku za thupi lache, Mkhirisitu adapereka mapemphero na makumbiro kubodzi na mafala yakukuwa na misozi kuna Mulungu, iye wakukwanisa kumupulumusa ku imfa, apo adamubvera thangwera moyo wache wakugopa Mulungu. 8Napo kuti akhali Mwana, adapfunzira kubvera thangwera bzomwe adabva nabzo kuwawa.9Adakonzewa mpulumira achikhala, wa aliyense omwe adabvera iye, thangwera chipulumuso chakusaya kumala. 10Iye adasankhuliwa na Mulungu ninga mkulu wa ansembe litamala dongosolo la Melikizedeke. 11Tina bzizinji bzakulewa bza Yesu, soma m'bzakutinesa kufokotoza nakuti kubva kwanu kudagontha.12Nakuti napo nthawe zino mumfunika kukhala apfunzisi, mukufunika kuti winango akupfunzisenimbo bzakutoma bza chiyambidwe cha mafala ya Mulungu. Mukufunika mkaka sikuti chakudya chakulimba! 13Nakuti aliyense wakutondo kumbamwa mkaka okha ali chizerewezi cha mafala ya chilungamo, thangwe akadali mwana mng'ono. 14Soma chakudya chakulimba mcha wanthu akulu misinkhu. Awa ndiwo wale omwe thangwera kukula kwao adazoloweresa kubvesesa kuti asiyanise bzabwino na bzakuipa.
61Apo tsapano, mbatiye tileke bzachiyambi cha mafala ya Mkhirisitu tipitirire kulewa bza kukula msinkhu. Nampodi kuikha pomwe maziko ya kutembenuka mtima kusiyana nayo mabasa yakufa na ya chikhulupiriro cha mwa Mulungu, 2ayai maziko ya kupfunzisa bza ubatizo, kubzatika manja na kumuka kwa anyamuya, na chiweruziro chakusaya kumala. 3Timdzachita pomwe bzobzi angatibvuma Mulungu.4Nakuti m'bzakukwanisika lini pomwe kuna wale omwe akhadabvunikiriwa, omwe adalawidza mpfupo yakudzaulu, achitambirana nawo Mzimu wakuchena, 5na ndiwo adalawidza mafala yache yabwino na mphamvu ya nthawe irimkubwera, 6soma iwo pomwe adagwa mchisochero----mpakusaya kukwanisika kuwabwezeresa pomwe ku chilapo. Ichi nithangwera kuti adabzimanikira pomwe okha Mwana wa Mulungu, nakumuchitisa manyazi padecha.7Nakuti mataka ndiyo yambamwa mvula pafupi pafupi, yachibala chipatso chakufunikira kuna ndiwo adaphata basa pa matakayo---aya ni mataka ndiyo yambatambira mdaliso kuchoka kuna Mulungu. 8Soma yangabala minga na mitungwi, zjai njapezipezi apo yali pafupi kutembereriwa. Chimaliziro chache chiri mkutenthiwa.9Soma takopeka na bzinthu bzabwino bza imwe, wakukondeka, bzinthu bza chipulumuso, napo kuti tikusewera tenepayu. 10Nakuti Mulungu alilini wakusaya kulungama. Iye amdzayebwa lini mabasa yanu na chikondi ndicho mudaonesa ku dzina lache, thangwe mudatumikira wanthu wache wakuchena mtima, apo mukuwatumikira basi.11Tikukhumbisisa kuti aliyense wa imwe awonese kuchita kamangumangu kamweka ate kumapeto, kuti chidikiriro chanu chikhale chaicho. 12Uku mkuti nampodi mubve utofu, soma wakuterezera wa iwo omwe na chikhulupiriro na kugwa mtima apite mmalonjezano.13Thangwe ndipo Mulungu adalonjezana naye Abulahamu, adalumbirira pa iye yekha, nakuti angadalumbirira lini wina mkulumbo kuposa iye. 14Iye adati, ''Nimdzakudalisa iwe na kukupa dzinza lizinjisa.'' 15Munjira yoyi, Abulahamu adatambira ndibzo bzidalonjeziwa atadikhirira mwakupirira.16Nakuti wanthu ambalumbirira wina mkulu kuposa iwo. Pamapeto pa kupokana kwao, lumbiro limbamalizira kupherezera. 17Pomwe Mulungu adaganiza kuonesa bwino bwino kuna wakupita wa lonjezano la kusaya kusinthika kwa chakulinga chache, adalijirikira na chilumbiro. 18Iye adachita ichi kuti na bzinthu bziwiri bzakusaya kusinthika---bzomwe m'bzakusaya kukwanisika pala Mulungu kunama---ife, omwe tathawira kwinango, timdzakhala na chilimbikiso chikulu kuphatisisa chidikiriro chakuikhika pamaso pathu.19Tinacho ichi ninga chikhotcherero na chakumangira chakudalirika cha moyo, chilimbikiso chakupita mkati kati kutseri kwa chakumpsinkha, 20ndiko Yesu, omwe adatoma kuyenda, wapita mwemo m'buto mwa ife. Iye wakhala mkulu wa ansembe wakunthawe yakusaya kumala ninga mwa dongosolo la Melikizedeke.
71Akhali Melikizedekiyu, mfumu ya ku Salemu, wansembe wa Mulungu Mkulukulu, omwe adagumana na Abulahamu akubwerera kucoka kukapha mafumu achimudalisa. 2Kukhali kwa iye ndiko Abulahamu adapereka chachikhumi cha chirichense. Kuyamba, kuthumbudzula kwa dzina lache ni, ''Mfumu ya chilungamo''; soma pomwe ni ''Mfumu ya ku Salemu,'' ndiye kuti, ''mfumu ya mtendere.'' 3Iye alibe baba, ngwakusaya mayi, wakusaya mawerengewe ya chibadwidwe chache, alibe chiyambi cha nsiku zache ayai chimaliziro cha moyo wache. Apo ambandendemera na Mwana wa Mulungu, anikhala basi wansembe kwakusaya kulekeza.4Onani makulidwe ya munthuyu ndimo yakhaliri omwe Abulahamu m'bereki mkulu adamupa chachikhumi cha ndibzo adakatenga kunkhondo. 5Wana wa Levi omwe ambatambira basa la kupereka nsembe ana chitongi malingana na mtemo kutambira chachikhumi kuchoka kuna wanthu, ndiye kuti, kuchoka kuna abale wao, napo kuti iwo, pomwe, ali mbumba pomwe yakuchoka kuna Abulahamu. 6Soma Melikizedeki, omwe mawerengedwe yachibadidwe chache yalibe kuchokera kuna iwo, adatambira chachikhumi kuchoka kuna Abulahamu, achimudalisa, omwe akhanayo malonjezano.7Palibe kugaza kuti munthu mng'ono ambadalisiwa na munthu mkulu. 8Apo tsono, wanthu wakufunikira ndiwo ambatambira chachikhumi, soma tenepoyo bzikuchitira umboni kuti ana moyo. 9Apo, kuli ninga kulewa, Levi, omwe adatambira chachikhumi, adapereka pomwe chachikhumi kudzera mwa Abulahamu, 10thangwe Levi akhali mthupi la babache pomwe Melikizedeki adagumana na Abulahamu.11Tsapano, pangadakhala ungwiro bukhali bwakukwanisika mu unsembe bwa Alevi (nakuti mwemo ndimo wanthu adatambirira chitongi), pangadakhala kufunikira kwanyi pomwe kuti wansembe amuke mu dongosolo la Melikizedeki, lakusaya kuwerengiwa litamala dongosolo la Aloni? 12Nakuti pomwe unsembe bwachinja, chitongi chimbafunika chichinjembo.13Nakuti iye omwe ibzi bzinilewedwa pala iye ngwa dzinza linango, lakuti kulibe kale kuchokera munthu wakutumikira paguwa lansembe. 14Tsapano mwapadecha bzaonekeratu kuti Mbuya wathu adabadwira mu Yudeya, dzinza ndilo Mose alibe kuliguma bza ansembe.15Ndibzo tikulewabzi bzimbabveseseka bwino pomwe wansembe wina wakundendemera na Melikizedeke anionekera. 16Umweyu adasanduka wansembe sikuti thangwera bzakuthemera pachitongi chakuthupi, soma na mphamvu yamoyo wakunthawe zanthawe. 17Thangwe manemba yambaikhira umboni bza iye: ''Ndiwe wansembe wakunthawe zanthawe malingana na dongosolo la Melikizedeke.18Nakuti chitongi chakale chiribe kutayiwa thangwera kuti chikhali chakulefuka na kusaya basa kokha--- 19nakuti chitongicho chiribe kuchita chinthu chabwino---soma pomwe kuti chidikiriro chabwino chikhazikisiwe, ndicho timfendeza nacho kufupi na Mulungu.20Apo kukhali lini kwakusaya lumbiriro! Winango adasanduka ansembe seye chilumbiriro chirichense, 21soma iye adakhala wansembe na chilumbiriro cha ule omwe adati kuna iye, ''Mbuya walumbira apo amdzachinja lini kakumbukidwe koka.'' Ndiwe wansembe wamuyaya.'''22Na bzobzi pomwe zjai Yesu wapereka chijirikiro cha mpangano omwe uli nkhasambo. 23Ansembe wakale akhali azinji, nakuti imfa idawatazisa kupitiriza. 24Soma nakuti Yesu akupitirira kukhala kunthawe zanthawe, ana unsembe bwakusaya kumala.25Nithangwerache ambakwanisa pomwe kupulumusa kwachadidi wale omwe anifendeza kuna Mulungu mwa iye, thangwe iye ali nawo moyo wa nthawe zense wakuwakumbirira kuti awalekerere iwo. 26Nakuti bzikhathemera meju kuti tikhale na mkulu wansembe waterepoyo, wakuchena mtima, walazawu, wakusaya kupsipiziwa, wakulekanisiwa kuna wakuphonya, na wakukwiziwa kupitirira bzamdzaulu.27Akufunika lini, kukhala ninga akulu wansembe, kumbapereka nsembe nsiku na nsiku, kuyambira pala bzakuchita bzache bzayekha, apo kinangoko pala bzakuphonya bza wanthu. Adachita ibzi pala wense mkabodzi basi pomwe iye adabzipereka yekha. 28Nakuti chitongi chimbaikha akulu wansembe wanthu ndiwo ana bzakulefuka. Soma mafala ya chilumbiro, ndiyo yadabwera chitapita chitongi, yadaikha Mwana, omwe waikhiwa wabwino kunthawe zanthjawe.
81Tsapano msolo wa ibzi talewabzi nguyu: Tina mkulu wansembe ndiye wakhala pansi kuboko lamadidi la kadera yachifumu ya Ukulu mdzaulu. 2Iye ni mtumiki mu mbuto yakupambulika, na chihema cha chadidi ndicho Mbuya, adachimanga, sikuti kumanga nimunthu neye.3Nakuti mkulu wansembe aliyense ambaikhiwira kuti ambapereke mpfupo na nsembe kubodzi. Nithangwerache mbzakufunikira kukhala nachinthu china chakupereka. 4Tsapano angadakhala Mkhirisitu ali padziko lapamsi, angadakhala lini wansembe pomwe, thangwe alipo kale wakupereka mpfupo mchitewezo chachitongi. 5Omwe ambatumikira chifanizo na mthunzi wa bzinthu bzakudzaulu. Bziri ninga Mose adachenjezewa na Mulungu pomwe akhadasala pang'ono kumanga chihema: Mulungu adati, "Chenjera kuti uchite chirichense malingana na chitewexo ndicho chidaonesewa kuna iwe paphiri."6Soma tsapano Mkhirisitu watambira chitumikiro chakuti zjai nkhasa, ninga ndimo aliri iye nkhopse ya mpangano wabwino, ndiwo umdzakhazikika pa malonjezano yabwino. 7Nakuti mpangano wakutoma ule ungadakhala ukhalibe bzakunesa, angadakumbuka lini pomwe bzakupsaga mbuto ya wachiwiriyo.8Nakuti nthawe ndizo Mulungu adagumana bvuto na wanthu, adati, "Onani, zikubwera nsiku---watenepo Mbuya---pomwe nimdzachita mpangano upsa na wanyumba ya Isaraeri na nyumba ya Yuda. 9Umdzakhala lini mpangano ninga ule ndidachita na abereki wawo pansiku ndiyo ndidawaphata boko kuwatsogolera kubula mdziko la Iguputo. Thangwe iwo alibe kubvera mpangano wanguyo mwamkhomeko, apo inembo zjai ndiribe kudzawalewengera pomwe iwo---watenepo Mbuya.10Uyu ni mpangano ndiwo nimdzachita na nyumba ya Isaraeri zitapita nsiku zijazi---watenepo Mbuya. Nimdzaikha bzitongi bzangu mmitima yawo, apo nimdzabzinemba pomwe pamitima yawo. Nimdzakhala Mulungu wawo, apo iwo amdzakhala wanthu wangu.11Iwo amdzapfunzisana lini wina na mfulu mwayache apo wina na m'bale wache, kulewa kuti, 'Zindikira Mbuya.' Thangwe wensene amdzandidziwa ine, kuyambira mng'ono ate mkulu letu waiwo. 12Thangwe nimdzakhala wachifundo pabzichito bzawo bzakuipa, apo bzakuipa bzawo nimdzabzikumbuka lini pomwe.''13Pakuchemera mpangano uyu "upsa," adagugisa wakutomayu, apo ndicho chikuguga na kusukulukacho chafendeza kuti zjai chinioneka lini pomwe.
91Neye mpangano wakaleyo ukhanabzo bzakuikhika bza kunamatira na mbuto yakupambulika padziko lapansi. 2Nakuti chihema chidakonziwa. Subi yakutoma, ni momwe mukhana bzakumanikira kandiyero, meza, na mkate wakuonekera padecha, ikhachemeriwa mbuto yakupambulika.3Kuseri kwa chakumpsinkha chachiwiri kukhana subi inango mu chihema, yakuchemeriwa mbuto yakupambulikisisa. 4Ikhana guwa la oro la bzakufukiza. Likhana pomwe chitsamba cha mpangano, chakugugudiziwa na oro yekha yekha. Mkati mwache mukhana kamtsuko ka oro komwe kakhaikhiwa mana, Mpsimbo ya Aroni idaphuka ire, na meza za mpangano. 5Padzaulu pa chitsamba cha mpanganowo, akerubi wa ulemerero akuchitisa mthunzi pa chakutakuliracho, chakuti tingalewe lini pachokha pachokha.6Ibzi bzitamala kukonzewa, ansembe akhambapitapita msubi yakutoma ya chihema kukaphata mabasa yawo. 7Soma mkulu wansembe yekha ndiye akhambapita msubi yachiwiri, kabodzi pagole, sikuti seye mulopa ndiwo akhaupereka pala iye yekha na wabzakuphonya bzawanthu bzakusaya kuchita utowa.8Mzimu Wakuchena udaonesa chimwecho pomwe chihema chakutoma chikadali chiimire mnjira yakusubi yakupambulika pomwe ikanati kuonekera. 9Ichi chikhali chiphiphiriso chakunthawe yoyo. Mpfupo na nsembe zomwe pakali pano zikuperekiwa zikukwanisa lini kuchitisa wakunamata kukhala na chikumbumtima chabwino. 10Zimbakhala za kubzakudya na kumwa na misinda mizinji ya masambidwe, mapanganizo yakuthupi ate kunthawe yakukonza pomwe.11Mkhirisitu adabwera ninga mkulu wansembe wa bzinthu bzabwino ndibzo bzabwera. Iye adayenda mchihema chikulu na chabwino ndicho chiribe kukonziwa na manja yamunthu, ndicho mchakudzikolini lakulengiwa lapansi lino. 12Sikuti na mulopa wambuzi na wa wana wang'ombe, soma na mulopa wache chaiwo mwakuti iye adapita mbuto yakulemekezeketsetsa kabodzi na kuteteza kuombolewa kwathu kwakusaya kumala.13Nakuti mulopa wambuzi na ng'ombe zimuna na kupalanga kwa dotha la tumphulu twa ng'ombe zimuna kwa wale wakupsipiziwa ukuthiriwa nsembe zakuwachenesa kuthupi, 14kuna tani mulopa wa Mkhirisitu, omwe mwa Mzimu wakusaya kumala wabzipereka okha wakusaya chirema kuna Mulungu, umdzachenesa chikumbumtima chathu kuchisiyanisa na mabasa yakufa kukatumikira Mulungu wamoyo? 15Na thangwe limweri, iye ni nkhopse ya mpangano upsa. Ichi mchimwecho lini, nakuti imfa yatenga mbuto kuombola iwo wa mpangano wakutoma kuchoka ku bzakuphonya bzao, iwo wakuchemeriwa amdzatambira lonjezano la bzakusiiriwa bzakusaya kumala.16Nakuti pomwe pana chakunemberatu, imfa ya omwe adachinembayo imbafunika ifike. 17Nakuti chakunemberatucho chimbaona mphamvu pangakhala imfa, thangwe chimbakhala chiribe mphamvu angakhala omwe adachinembayo akana moyo.18Ndiye kuti neye mpangano wakutoma ulibe kukhazikisiwa seye mulopa. 19Nakuti pomwe Mose akhadakhazikisa chitongi chirichense mumtemo kuna wanthu wensene, adatenga mulopa wa wana wang'ombe na wambuzi, na madzi, ukuse bufwira, na hisope, mkupalanga bukhu chailolo na wanthu wensene. 20Ndiye iye adati, "Uyu ni mulopa wa mpangano wa Mulungu ndiwo adakutongerani.''21Munjira yoyi, adapalanga mulopa pa chihema na pa bzakutengera bzensene bzomwe akhaphatizira pa utumikiro. Malingana na mtemo, pafupifupi chirichense chikhachenesiwa na mulopa. 22Pangasaya kugoga mulopa zjai palibe chilekerero.23Natenepo bzikhafunika kuti bzifanizo bza bzinthu bzakudzaulu bzichenesiwe na nsembe zanyama zozi. Tsono, bzinthu bzamdzaulu bzikhafunika kuchenesiwa na nsembe zakuti zikhali nkhasambo. 24Nakuti Mkhirisitu alibe kupita mbuto yakulemekezeka yakumangiwa na manja, yomwe ni fanizo la yachaiyoyo. Soma iye adapita mdzaulu chaimo, kuonekera tsapano pamaso pa Mulungu thangwera ife.25Iye alibe kuyenda koko kuti akabzipereke kazinjitsa, ninga ambachitira mkulu wansembe, omwe ambapita mnyumba yakulemekezeka gole na gole na mulopa wakuti ngwache lini. 26Bzingadakhala tenepoyo, angadakhala adabonera kazinjitsa kuyambira mmaziko yadziko lapansi. Soma tsapano waonekera pamapeto pa nthawe kuchosa bzakuipa na nsembe ya iye yekha.27Ninga ndimo kwaikhiwira pala munthu kufa kabodzi, kinangoko mkubwera chiweruziro, 28mtenepoyombo, Mkhirisitu adaperekiwa nsembe kabodzi kusenza bzakuipa bza azinji, apo amdzaonekera kachiwiri, sikuti kudzalimbana na bzakuipa, soma pala chipulumuso cha wale ndiwo akumudikhira iye.
101Nakuti chitongi ndicho mthunzi wa bzinthu bzabwino ndibzo bzirikubwera, sikuti chifanizo chaichoicho cha bzinthubzo. Iwo mwe ambafendera kuna Mulungu sikuti angachenesiwe na nsembe ndizo wansembe ambapitiriza kupereka gole na gole. 2Pinangopense, nsembezo zingadalekeza kuperekiwa? Nakuti wakunamatawo angadachenesiwa nthawe ibodzi apo angadakhala lini pomwe na chikumbumtima cha kuphonya. 3Soma na nsembezo pana chikumbuso cha bzakuphonya gole na gole. 4Thangwe m'bzakukwanisika lini kuti mulopa wa ng'ombe na mbuzi ungabulise bzakuipa.5Nthawe ndizo Mkhirisitu adabwera padziko lapansi, adati, ''Nsembe na chakupereka mulibe kubzifuna, soma thupi mwandikonzera ine; 6na nsembe zakupserereza na bzakupereka bza chakuphonya mulibe kudekedwa nabzo. 7Ndiye ndidati, 'Onani, ndiri pano---ninga ndimo bzidanembewera m'bukhu---kuchita bzakufuna bzanu, Mulungu.'''8Pakutoma iye adati, ''Zikhali lini nsembe, ayai bzakupereka, ayai bzakupereka bzakupsererezeratu, ayai chakupereka cha chakuphonya nzibzo mudabzifuna. Ayai kuti mukhadekedwa nabzo.'' Izi ni nsembe zakuperekiwa mwakuteweza chitongi. 9Ndiye iye adati, ''Onani, ndafika kudzachita chakufuna chanu.'' Adachosa chakutomacho kuti akhazikise chachiwiri. 10Nachakufuna chimwecho, tachenesiwa na chakupereka chathupi la Yesu Mkhirisitu kabodzi bzamala.11Nsiku na nsiklu wansembe aliyense ambaima na kupereka, nsembe zibodzibodzizo ndizo----zingabulise lini bzakuphonya. 12Soma nthawe ndiyo Mkhirisitu adapereka kwa nthawe zense nsembe ibodzi ya bzakuphonya, adakhala kuboko lamadidi la Mulungu. 13Iye akudikhira ate awengi wache aikhiwe kukhala kadera ya kunzayo zache. 14Thangwe na chakupereka chibodzi wachenesa kwa muyaya wale omwe ali wakuchenesiwa.15Mzimu wakuchena udatichitira pomwe umboni. Pakutoma iye wati, 16''Uyu ni mpangano omwe nimdzachita nawo zitapita nsiku zire, watenepo Mbuya. Nimdzaikha bzitongi bzangu mmitima yawo, apo nimdzabzinemba pa nzeru zao.''17Kinangoka adathimizira, ''Bzakuphonya bzao na kusaya kuyeruzika kwao nimdzakukumbukira lini pomwe.'' 18Tsapano ndipo pana chilekerero cha bzobzi, palibe pomwe nsembe ya chakupereka cha chakuphonya..19Nithangwerache, abale, tinacho chilimbikiso chakupita mbuto yakupambulika thangwera mulopa wa Yesu. 20Iyo ni njira ipsa na yamoyo ndiyo iye watikonzera mwa chakutchinga, ndicho, chiri kudzera mthupi lache. 21Thangwe tina wansembe mkulu wakukoya nyumba ya Mulungu, 22mbatiye tifendere na mitima yachadidi ya chikhulupiriro chakukwana, na mitima yathu yakuwaziwa kuyichosera chikumbumtima chakuipa na matupi yathu yakusambisiwa na madzi yakuchena.23Mbatiye tiphasise chidikiriro ndicho tatawira, nakuti iye wakulonjeza ngwakukhulupirika. 24Mbatiye tikumbuke mwabwino ndimo tingawachitisire kuti akondane wina na mwayache na bzichito bzabwino. 25Nampodi tilekeze kumbagumana pabodzi, ninga wina ndimo amchitira. Soma, tidandaulirane, apo pomwe ninga mukuona kale nsiku kufendera.26Thangwe penu tinipitiriza kumbakhala tichiphonya basi uko tadziwa bza chadidi, nsembe ya kubzakuphonya inisala lini pomwe. 27Soma, pana chidikiriro chinango chokhacho chakugopsa cha kutongewa, na kupsa kwa moto ndiwo umdzadzonga awengi wa Mulungu.28Aliyense ndiye walamba chitongi cha Mose anifa seye kubverewa nsisi pamaso pa mboni ziwiri ayai zitatu. 29Mukumbuka kuti chilango chache mchakugopsa moda wanyi kuna iye wakupondereza Mwana wa Mulungu, omwe adatenga mulopa wa mpangano kuti ngwakusaya kuchena--- mulopa ndiwo iye adachenesiwa nawo---nakuchitira pomwe makiriyado Mzimu wachifundo?30Nakuti tikumdziwa ndiye adati, ''Kubwezera mkwa ine; nimdzabwezera.'' Apo pomwe, ''Mbuya amdzatonga wanthu wache.'' 31Mchinthu chakugopsa kugwa mmanja mwa mulungu wamoyo!32Soma kumbukirani nsiku zakale, mutamala kubvunikiriwa, ndimo mudapiririra ku masada makulu yakubonera. 33Nthawe zinango mukhachitiwa makiriyado na chitonzo cha padecha, na nthawe zina kuphatikidziwa na wakuchitiwa bzimwebwowo. 34Nakuti mukhana nsisi na wa mkaoko, apo mudabvuma mwakusekera kupsokonyoliwa bzombo bzanu. Mudadziwa kuti imwe mwekha ndiye mukhana bzombo bzabwino na bzakusaya kumala.35Natenepo nampodi kutaya kulimbika kwanu, komwe kuna mpfupo ikulu. 36Nakuti mukufunika kupirira pala kuti pomwe mwachita chakufuna cha Mulungu, mudzatambire ndicho iye wakulonjezani. 37Nakuti tsampanopanopa, omwe akubwerayo akubwera chadidi apo anichedwa lini.38Soma wakulungama wanguyo amdzakhala na moyo wakuchokera mchikhulupiriro. Penu anibwerera mmambuyo, moyo wangu unidekedwa lini naye. 39Soma ndife lini wina wa wale omwe abwerera mmambuyo kuchitayiko, soma ndife wina wa wale wakukhala nacho chikhulupiriro cha ku chipulumuso cha miyoyo yawo.
111Tsapano chikhulupiriro ndiko kukhala mchidikiriro cha bzinthu ndibzo ukukhumba pabzinthu bzakusaya kuoneka. 2Nakuti thangwera bzobzi akulu adachitiriwa umboni bza chikhulupiriro chawo. 3Na chikhulupiriro tikuzindikira kuti madziko na yakudzaulu kubodzi yadalengiwa na mafala ya Mulungu, kuti bzomwe bzikuoneka bziribe kukonzewa kuchokera ku bzinthu bzakuoneka.4Chikhali chikhulupiriro kuti Abeli apereke nsembe yakuti ikhali nkhasa kusiya na ya Kaini, yomwe adachitiriwa nayo umboni kuti aklhali wakulungama, apo Mulungu adasewera bzabwino bza iye thangwera chakupereka chachecho, apo na chikhulupiriro Abeli akusewera basi, napo iye adasaika.5Chikhali chikhulupiriro kuti Inoki atakuliwe kuyenda kudzaulu mwakuti alibe kuona imfa. ''Alibe kuoneka, thangwe Mulungu adamutakula.'' Nakuti

iye akanati kutakuliwa, bzidachitira umboni kuti adachitira bzabwino Mulungu.

6Tsapano seye chikhulupiriro bzingakwanisike lini kumudekedwesa iye. Nakuti mbzabwino kuti aliyense wakubwera kuna Mulungu akhulupirire kuti iye alipodi nakuti iye ngwakupereka mpfupo kuna wale wakumupsaga.7Chikhali chikhulupiriro kuti Nowa, pakuchenjezewa na Mulungu pabzinthu bzakusaya kuoneka, na mantha adatsema chimwadiya kupulumusa wanyumba yache. Pakuchita ichi, iye adagaza dziko lapansi achikhala wakupita mnyumba wachilungamo ndicho chiri ninga mwachikhulupiriro.8Chikhali chikhulupiriro kuti Abulahamu, pomwe adachemeriwa, adabvera achibula kuyenda kumbuto ndiko akhakatambira ninga chakusiiriwa. Iye adabula, seye kudziwa ndiko akhayenda. 9Chikhali chikhulupiriro kuti adakhala mdziko lalonjezano ninga mulendo. Adakhala mmizulumbi na Isaki na Yakobo, pabodzi na anzache walonjezano pomwe lokhalokhalo. 10Nakuti akhalindira muyi wakukhala na maziko, omwe misiri wache na nyakuumanga wache ni Mulungu.11Chikali chikhulupiriro, napo Sara akhali ngomwa, kuti adatambira kukwanisika kwa kutenga pathupi. Ibzi bzidachitika nthawe ndizo iye akhali wakukalamba kwene kwene, thangwe adamukhulupirira wakumupa lonjezoyo. 12Nithangwerache, kuchoka pa munthu mbodziyo---wakuti akhali ninga wakufa---adabadwa azinjitsa ninga nyenyezi za kudzaulu na wakusaya kulewengeka ninga mchenga wa m'phepete mwa nyanza.13Chikhali chikhulupiriro kuti wensewa adasaika seye kutambira malonjezo. Soma, adawaona na kuwaseweza kuchokera patali, achitawiriza kuti akhali alendo na wakukhala mwakudikhirira padziko lapansi. 14Nakuti iwo wakulewa bzobzo awoneseratu kuti akuona dziko lawo.15Penu akhambakumbukira bza dziko ndilo akhadabulalo, angadakhala na mwayi wakubwerera. 16Soma ndimo bziririmu, akufuna dziko lakuti liri nkhasa, ndiye, lakudzaulu. Nakuti Mulungu alibe manyazi kuchemeriwa Mulungu wawo, thangwe wawakonzera muyi.17Chikhali chikhulupiriro Abulahamu, pomwe adayezeriwa, adapereka Isaki. Akhali mwanache yekhayo omwe adaperekayo, iye omwe akhadatambira malonjezo. 18Akhali abrahamu omwe kuna iye kukhadalewedwa, ''Mbumba yako imdzachemeriwa kudzera mwa Isaki .'' 19Abulahamu adayezera kuti awone penu Mulungu angadakwanisa kulamusa Isaki kuna anyamuya, na kusewera mwakuphiphirisa, chikhali kuchokera kuna iwo kuti adamutambira pomwe.20Chikhali pomwe chikhulupiriro cha bzinthu bzakubwera kuti Isaki adadalisa Yakobo na Esau. 21Chikhali chikhulupiriro kuti Yakobo pomwe akhasaika, adadalisa wana wense wa Yosefe paekha paekha. Yakobo adanamata, kuyadzamira pamsolo pa mpsimbo yache. 22Chikhali chikhulupiriro kuti Yosefe, pomwe mapeto yache yakhali pafupi, adasewera bza kabulidwe ka wana wa Isaraeri kuchoka ku Iguputo na kuwalangiza bza mafupa yache.23Chikhali chikhulupiriro kuti Mose, pomwe adabadwa, adabisiwa ate miyezi mitatu na abereki wache thangwe adaona kuti akhali mwana wakudeka. Iwo akhalibe mantha na chitongi cha mfumu. 24Chikhali chikhulupiriro kuti Mose, atakula, adalamba kuchemeriwa mwana wa ntchembere ya Falao. 25Iye adasankhula kubonera pabodzi na wanthu wa Mulungu sikuti kudekedwa na chakuphonya cha kanthawe kakuchepa. 26Adabzitenga kuti mbzamanyazi thangwera Mkhirisitu ninga iye akhali waphindu likulu kuposa vida ya mu Iguputo, nakuti akhadikhira mpfupo yache.27Chikhali chikhulupiriro kuti Mose adabula mu Iguputo. Alibe kugopa ukali bwa mfumu, nakuti adapirira ninga akhaona wina wakusaya kuoneka. 28Chikhali chikhulupiriro kuti adachita Madyerero na kupalanga mulopa, pala kuti wakudzadzonga wana wakutoma nampodi akhuye wana wakutoma wa Isaraeri.29Chikhali chikhulupiriro kuti iwo adayambuka pa nyanza ya mitete ninga pamataka pakuuma. Nthawe nzizo a Iguputo adayezerambo kuchita tenepo, adakhudyuliwa. 30Chikhali chikhulupiriro kuti malitsito ya yeriko yadagwa, yatazunguliriwa kwa nsiku zinomwe. 31Chikhali chikhulupiriro kuti Rahabu puta alibe kufa pabodzi na omwe akhali wakusaya kubvera, thangwe adatambira wakudzazonderawo mwa mtendere.32Mchiyani china ningalewe? Nakuti nthawe ingandiperewere ningafokotoza bzense bza Gidiyoni, Baraki, Samisoni, Yefita, Davide, Samueri, na bza aneneri. 33Chikhali chikulupiriro kuti adagonjesa maufumu, adachita chilungamo, na kutambira malonjezano. Adaletsa pakamwa pa mphondolo zire, 34achithimisa mphamvu ya moto, adapulumuka ku nsonga yadipa, adalimbikisiwa nthawe nzizo akhadalefuka, adakula mphamvu ku nkhondo, adagonjesa wankhondo wachilendo.35Akazi adatambira wakufa wao mwa kulamuka kwa anyamuya. Winango adatchangiwa, neye kubvuma kuombolewa, kuti akatambire kulamuka kwabwino. 36Winango adagumana na kulimuliwa na bzakutchangira, na njema na kuthusiwa mkaoko. 37Adabomewa na minyala. Adachekiwa pakati. Adaphiwa na dipa. Adazunga zunga atabvala makhanda ya mabira na ya mbuzi. Adakhala wakusaya, wakuboneresiwa, wakuchitiwa bzakuipa. 38Dziko lapansi liribe kuwathemera iwo, Iwo akhasochera mbzipululu na mmapiri, na mmaphanga na mmagwinza ya pansi.39Napo wanthu wensenewa adachitiriwa umboni na Mulungu thangwera chikhulupiriro chawo, alibe kutambira lonjezo. 40Mulungu adatikonzera ife kachinthu kabwino, pala kuti kusaya ife, iwo angadakonzewa lini wabwino.
121Tsono nakuti tazunguliliwa nawo mtambo ukulu tere wa mboni, titaye chirichense chakulemera na chakuipa chakutizungulira ife. Tithamange na chipiriro pa liwiro ndilo laikhiwa pamaso pathu. 2Mbatiye timbakumbuke bza Yesu, nyakuyambisa na nyakutsogolera wa chikhulupiriro. Thangwera chisekerero ndicho chidaikhiwa pamaso pache, adapirira mtanda, achinyoza manyazi, achikhala ku boko lamadidi la kadera yachifumu ya Mulungu. 3Ndiye kumbukani bza iye, iye omwe adapirira kuna wakuphonya wakugazana naye, pala kuti nampodi munete na kutaya mtima.4Mukanati kulamba ayai kubonera nacho chakuphonya kufikizana mulopa; 5apo mwayebwa zjai dandauliro ndilo likulewa namwe ninga imwe wana: ''Mwanangu, nampodi kuyesa chakupepuka kulanga kwa Mbuya, ayai kuneta na kutsimuliwa na iye. 6Thangwe Mbuya ambalanga ndiye ambamukonda, na kutchanga mwana aliyense ndiye ambamutambira.''7Pirirani kubonera thangwe mchilango. Mulungu anichitira imwe ninga wana. Nakuti nguponi mwana ndiye alipo wakuti babache ambamulanga lini? 8Soma penu muli walusaya kulangiwa, chomwe wanthu wense adachilawidza, zjai ndimwe lini wakuthemera apo sikutinso wana wache neye.9Kuthimizira apo, tikhanawo ababathu wakuthupi omwe adatilanga apo tidawalemekeza iwo. Mtani tsono kubzipereka kwache kuna Baba wa mizimu na kukhala na moyo! 10Ababathu adatilanga nsiku zakulewengeka pomwe adakumbuka bwino. Soma Mulungu adatilanga pala kukatipindulisa, kuti tikatambirane naye pa kuchena kwache. 11Palibe chilango ndicho chimbapereka chisekerero panthaweyo, soma kubvesa kuwawa. Soma pambuyo pache chimbabala chipatso chamtendere wa chilungamo kuna iwo omwe adachizerewera.12Ndiye limbisani manja yakulobwa na mabondo yakugoboka. 13Konzani njira zakuthamuka pala nzayo zanu, kuti chakugwidomacho nampodi chipambuliwe soma kuti chilimbisiwe.14Psagani mtendere na aliyense, na chicheneso, thangwe kusaya icho palibe amdzaona Mbuya. 15Khalani wakunyang'anira kuti wina nampodi aperewere nsisi za Mulungu, apo nampodi muzi wa chakuwawa umere kuyambisa ngwete, kuti azinji nampodi apsipiziwe nawo, 16nakuti nampodi wina akhale wachigololo ayai wamakiriyado, ninga Esau, omwe adagulisa ukulu bwache na mtanda ubodzi wa chakudya. 17Nakuti mukudziwa kuti pambuyo pache, pomwe adakhumba bzakutenga mdalisoyo, adalambiwa, thangwe alibe kugumana mwayi wakulapa, napo kuti adaupsaga na misozi na misozi.18Nakuti mukanati kubwera paphiri ndilo lingaphatike, phiri la moto wakugaka, mdima, lipsipa bii na chonzi. 19Mukanati kubwera kumafala ya lipenga, ayai malewedwe ya kusewera kwa mafala ndiyo wakuyabvawo adakumbira kuti mafala inango nampodi yasewerewe pomwe kuna iwo. 20Thangwe angadapirira lini ndibzo bzidatongewabzo: ''Penu neyembo kuti nyama inikhuya phiriro, imdzabomewa na minyala.'' 21Maonekedwe ayo yakhali yakugopsa kuti Mose adati, ''Ndikugopa na kunjenjemera.''22Soma, mwabwera ku phiri la ziyoni na kumzinda wa Mulungu wamoyo, Yerusalemu wa mdzaulu, na kuna bzulu makumi bza anjero ali mu mtsonkhano wachisekerero. 23Mwabwera ku mtsonkhano wa mwana wakutoma, omwe wanembesiwa mdzaulu. Mwabwera kuna Mulungu, mtongi wawensene, na kumizimu ya wachilungamo omwe ayesewa wadidi. 24Apo mwabwera kuna Yesu, nkhopse ya mpangano upsa, na kumulopa wakupalangiwa wakusewera chakukoma zjai kuposa mulopa wa Abeli.25Onani kuti mukulamba lini iye omwe akulewalewayu. Nakuti penu alibe kupulumuka pakumulamba iye ndiye adawachenjeza padziko lapansi, kwakuposatu timdzapulumuka lini ife kuna iye omwe akutichenjeza kuchokera kudzaulu. 26Panthawe ibodzi, mafala yache yadagwedeza dziko lapansi. Soma tsapano walonjeza achiti, ''Kabodzi pomwe nimdzagwedeza sikuti dziko lapansi lokha neye, soma na kudzaulu kubodzi.''27Mafalaya, ''Kabodzi pomwe,'' yakulewa kuchosa kwa bzinthju ndibzo bzingagwedezeke, ndiye kuti, pabzinthu ndibzo bzalengiwa, pala kuti bzinthu bzakusaya kugwedezeka bzikhale. 28Na tenepo, kutambira ufumu ndibo bungagwedezeke lini, tikhale wakutenda na ichi tikanamate Mulungu mwa kumudekedwesa na ulemu na kugopa. 29Nakuti Mulungu wathu ndiye moto wakugaka kusandusa dotha.
131Chikondi chapaubale chikhalebasi. 2Nampodi kuyebwa kuchezesa alendo. Thangwe naterepayu winango adachezesa anjero seye mkudziwa.3Kumbukirani wamkaoko ninga kuti mudamangiwambo nawo pabodzi. Kumbukirani wakuchitiwa bzakuipa ninga kuti imwembo mukhali nawo pabodzi mnthupi. 4Msinda wa maloozi upasiwe ulemu na wensene, na pakugona pa wakuloolanawa pakhale pakusaya mphitcha, nakuti Mulungu amdzatonga mulandu wanthu wachigololo na wakubzioneresa.5Bzakuchita bzanu nampodi bzikhale bzakukonda kobiri. Kwanisiwani na bzinthu ndibzo munabzo, nakuti Mulungu mwenekachiro adati, ''Nimdzakusiyani lini, ayai kukulekererani.'' 6Mbatiye timbakwanisiwe kuti tikhale wakulimbika mtima kumbati, ''Mbuya ndiye mthandizi wangu; nimdzachita lini mantha. Munthu angandichite chani?''7Kumbukirani atsogoleri wanu, ndiwo adasewera namwe mafala ya Mulungu, apo kumbukani bzakudza na mafala yawo. Tewezerani chikhulupiriro chawo. 8Yesu ngumweyo basi dzulo, lero na kunthawe za nthawe.9Nampodi kupumpsika na bzipfunziso bzachilendo bzamoda na moda. Thangwe mbzabwino kuti mtima ukhazikike na chisomo, sikuti na bzakudya bzakuti neye iwo wakubzitewerawo bziniwathandiza lini. 10Tina guwa la nsembe lakuti iwo wakutumikira mchihema alibe ufulu bwakudya. 11Thangwe mulopa wa nyama zakuphiwa na bzakuphonya umbabweresiwa na akulu wansembe mnyumba ya kupambulika, uku matupi yache yakutenthiwa kunja kwa tsasa.12Ndiye Yesu adabva bzakuwawa kunja kwa msuwo wa mzinda, kuti akachenese wanthuwo na mulopa wache waiye yekha. 13Mbatiye tsono kuna iye kunja kwa tsasa, titasenza chitonzo ndicho iye adapiriracho. 14Nakuti tiribe mzinda wakukhalisa pano. Soma, tikupsaga winango ndiwo ulimkubwera.15Mwaiye, tsono, mbatiye tipereke nsembe zakutenda Mulungu, kutenda ndicho chipatso cha milomo yakutawiriza dzina lache. 16Nampodi tiyebwe kuchita bzabwino na kumbagawira wina, nakuti ni nsembe ninga zozo ndizo Mulungu adadekedwa nazo kwene kwene. 17Bverani na kugonjera atsogoleri wanu, thangwe ambalindira miyoyo yanu ninga iwo wakukuwerengerani. Bverani pala kuti atsogoleri wanu adzachite ibzi na chisekerero, sikuti na kung'ung'udza, bzomwe bzimdzakuthandizani lini.18Mutipempherere ife, nakuti zjai tapumpsika mtima kuti tina chikumbumtima chabwino nakuti tikhale nayo makhalidwe yabwino mu bzinthu bzense. 19Ndikukudandaulirani kwene kwene kuti muchite bzobzi, pala kuti kubwera kwangu kuna imwe kufulumize.20Tsapano Mulungu wamtendere, omwe adabweresa wakubula kwa anyamuya m'busa mkulu wamabira, Mbuyathu Yesu, na mulopa wa mpangano wakusaya kumala, 21akulongedzeseni na chirichense chabwino kuchita bzimfuna iye, kuphata basa mwaife ndicho mchakumudekera iye, kudzera mwa Yesu Mkhirisitu, kuna iye kukhale ulemerero kunthawe zanthawe. Amen.22Tsapano ndikukudandaulirani imwe, abale, bvumani mafala ya chidandauliro ndiyo ndakunemberani mwa chigwatira. 23Dziwani kuti m'bale wathu Timoteo watsudzuliwa, omwe nimdzabwera naye kudzakuonani penu anibwera kamangu.24Mupereke kulimba kuna atsogoleri wanu wensene na wanthu wensene wakuchena wa Mulungu. Wale wakuchokera ku Italiya wale alikuti kulimba kuna imwe. 25Chisomo mbachikhale kuna imwe mwensene.

Yakobe

11Yakobe, nyabasa wa mulungu na mbuya yesu khilistu, kuna mitundu khumi na miwiri ya kumwazikana: Ninkusewezani! 2Abale ninga wangu, muone kuti bzense psakudeka, nthawi ndiyo mulikuona mavuto yakusiyanasiyana. 3Nakuti mudziwe kuti kuyeziwa kwa chikhulupiliro chanu kumbabweresa kupilira.4Lekani chipiliro chimalize basa lache kuti imwe mukhale wabwino na kusaya kulumala, nakuti nampodi musaye chinthu chilichese. 5Soma penu wina wa imwe anfunikira nzeru, akumbire kuna Mulungu, iye ndiye ambapereka mwakudzala na mwakusaya kupunza kuna wense ndiye anikumbira, ndipo adzapereka kuna iye.6Soma munthuyo ambakumbire na chikhulupiliro, neye mwakukaikira. Nakuti munthu ndiye ambakaikira ambnakhala ninga pfunde la panyanza ndilo limbatengiwa na mphepo yakubvunduka. 7Munthu umweyo nampodi akumbuke kuti adzapasiwa chilichense kuchokera kwa Mbuya; 8umweyo ni munthu wakumbuka pawiripawiri, wakusaya kukhala mbuto ibodzi mu njira zache zense.9Lekani m'bale wakusaya chinthu abzitamandire na ukulu bwache, 10na nyabzinthu abzitamandire na kusauka thangwe adzachosiwa ninga duwa la upswa bwakuthengo. 11Nakuti dzuwa limbabula na kupsa ndipo limbachontha upswa. Duwa limbadoda pansi, ndipo kudeka kwache kumbachoka. Na njira imweyi nyakudala adzafota mkati mwa mafambidwe yache.12Nyakudala munthu ndiye anipilira pa kuyeziwa. Nakuti angamala kuyeziwa, adzatambira kolona wa moyo, omwe adalonjeziwa kuna iwo ndiwo ambafuna Mulungu. 13Nampodi winango alewe pomwe iye akuyeziwa ''Ndkuyeziwa na Mulungu," thangwe Mulungu ambayeza lini na bzakuipa, ayayi iye kuyeza munthu.14Soma munthu aliyense ambayeziwa na chakufuna chache, ndicho chimbapfuwa na kumunyengeza iye. 15Ndipo popo chakufunacho chikaima, chimbabala tchimo, ndipo tchimo likakula, limbala ipfa. 16Abale wangu, nampodi kunyengeziwa.17Mphatso iliyense yabwino na mphatso iliyense ya chadidi imbachoka kudzaulu. Imbabuluka pansi kuchoka kuna Baba wakubvunika. Na iye kulibe kusintha ayayi chibvulibvuli thangwe la kubwerera. 18Mulungu adasankhula kutipsasa kubaliwa na mafala ya chadidi, kuti tikhale wakukoma mtima wa bzakubereka bzakuyamba bza bzinthu bzense ndibzo adabzilenga.19Abale wangu mudziwe ichi: Lekani munthu aliyense ambabve kamangu, kuchedwa kusewera, nakuchedwa kundunduma. 20Nakuti kundunduma kwa munthu kumbachitalini bzakulungama bza Mulungu. 21Mwa bzimwebzi kundunduma na bzense bzakunyansa na kudzala kwa bzakuipa. Mwakuderekha tambirani mafala ya likoko, ndiyo yangakwanise kupulumusa moyo wanu.22Khalani wakuchita mafala neye wakutondo kubva, na kubzinyenga mwekha. 23Nakuti ninga aliyense ndiye anibva mafala neye kuchita, iye akulingana na munthu ndiye ambabziyeza nkhope yache yachilengedwe pa gilazi. 24Iye ambabziyeza yekha kenangoko ambayenda achi yebweratu nthawe yokhayokhayo kuti iye akhaoneka tani, 25Soma iye wakunyang'anisisa pa lamulo ladidi ndiro la ufulu, achipitiliza chita bzobzo, neye kukhala wakutondo kubva omwe ambayebwa, munthu umweyi adzakhala wakudalisiwa m'bzakuchita bzache .26Nakuti winango ambakumbuka ninga ambanamata soma ambamanga lini lilime lache, umweyo akubzinyenga mu mtima mwache ndipo kunamata kwache m'kwakusaya basa. 27Kunamata ndiko kuli kwa kuchena na kwa kusaya kupsipa pamaso pa Mulungu Babandiko kucheza na wana wasiye na akazi wamasiye mu kubonera kwawo, na kubzikoya wekha wasaya kuchita mawale na dziko lapnsi.
21Adzinza wangu, nampodi kukhala na chikhulupiliro kuna Mbuya wathu Yesu Khistu, Mbuya wa ulemelero, na kunyang`ana maonekedwe ya munthu. 2Kumbukani kuti munthu winango wapita m`tchalitchi mwanu wabvala mphete za golide na bzakubvala bzabwino, wapita pomwe winango nyakusauka wa bzakubvala bzamansanza. 3Mukanyang`ana nyakubvala bwino ule mumbalewa, "Bwerani mukhale apa mbuto yabwino,'' soma mumbalewa kuna nyakusaka ule, "Iwe ima uko'' ayayi ''Khala pansi pa mpando wanguyi,'' 4kodi mukuweruzana lini mwekhamwekha? Kodi mulibe kukhala anyakuweruza wakukumbuka bzakuipa?5Bverani, adzinza wangu wakukondeka, kodi Mulungu alibe kusankhula anyakusauka wa dziko la pansi kuhkhala anyakudala mwa chikhulupiliro na kukhala wakupita m`nyumba ya ufumu ndiyo adailonjeza kuna iwo ndiwo ambam`funa iye? 6Soma imwe mumbanyoza anyakusauka! Kodi mbanyakudala lini ndiwo ambakuboneresani? Kodi ndiwolini omwe ambakuyendesani ku mbuto za mphamvu za umangi? 7Kodi ndiwolini omwe ambanyoza dzina lanu labwino lomwe mumbacheriwa nalo?8Soma, penu mum`chita, mukwanise lamulo ninga ndimo bzidanembidwira, ''Kuti umukonde mwanzako ninga umbabzikondera iwepo," iwembo uchite bzibodzi bodzibzo. 9Soma penu mumbanyang`ana kudala kwache, mukuphonya, ndipo mudzagaziwa na lamulo ninga wakuphonya.10Pakuti munthu angakwanise malamulo yense, soma angaphonyana na libodzi, waphonyana na yense. 11Thangwe omwe adalewa kuti, "Nampodi kuchita chigololo," ngumweyo pomwe omwe adalewa kuti, "Nampodi kupha." Penu umchita lini chigololo, soma unipha, ukhala wakuphonyera lamulo.12Sewerani terepoyo ndipo chitani telepoyo ninga wanthu ndiwo adzaweruziwa na lamulo la ufulu. 13Nakututi chiweruzo chidzakhala chakusaya chifundo kuna wale omwe alibe kuonesa chifundo. Chifundo chimbabzitamandira kugazana na chiweruzo.14Adzinza wangu, kodi phindu nchiyani, munthu winango akalewa kuti anacho chikhulupiliro, soma alibe mabasa yache? Kodi chikhulupiliro chimwechi chingamupulumuse? 15Kumbukani kuti mchimwene pinango nana alibe bzakubvala bzabwino ndipo akusaya chakudya cha nsiku ibodzi. 16Yezezani kuti m`bodzi wa imwepo akulewa kuna iwo kuti, ''Ndokoni na mtendere, mukafunike, ndipo mukakhute." Soma mulibe kuwapasa bzinthu ndibzo akubzisaya pa thupi lawo, phindu nchiyani? 17Munjira imweyi chikhulupiliro pachokha chasaya mabasa yache, mchakufa.18Soma winango akalewa kuti, "Iwe unacho chikhulupiliro, soma ine ndinayo mabasa" Ndiwonese chikhulupiliro chako chakusaya mabasacho, inembo ndikuonese chikhulupiliro changu na mabasa yache. 19Iwe ukakhulupilira kuti Mulungu alipo bodzi basi; unichita bwino. Soma neye bziwanda bzimbakhulupilira telepoyo, ndipo bzimbanjenjemera. 20Bzilema imwe, mukufuna kudziwa, kuti chikhulupiliro chakusaya mabasa chilibe basa? (Mabukhu inango yakalekale yadanemba kuti, ukufuna kudziwa, chilema iwe, kuti chikhulupiliro chakusaya mabasa nchakufa?21Neye Abrahamu m`beleki wathu alibe kuoneka wakulungama na mabasa yache panthawe ndiyo adapereka mwanache Isaki pa guwa la nsembe? 22Mudaona kuti chikhulupiliro chidaphata basa pabodzi na mabasa yache ndipo na mabasa yamweya chikhulupiliro chache chidakwanisika. 23Ndipo manemba yadakwanisika yomwe yambalewa kuti, "Abrahamu adakhulupilira Mulungu, ndipo adawelengiwa kuna iye ninga wachadidi," ndipo akhachemelewa kuti ni mwanzache wa Mulungu. 24Muniona kuti bzidachitika thangwe la mabasa kuti munthu akhale nyakulungama, neye kuti na chikhulupiliro chokha.25Munjira ninga imweyi pomwe, Rahabi puta ule alibe kukhala wakulungama na mabasa panthawe ndiyo adawatambira anyamithenga ndipo achiwayendesa na njira inango? 26Nakuti thupi lakusaya mzimu ndakufa, napomwe chikhulupiliro chakusaya mabasa mchakufa.
31Adzinza wangu, nampodi azinjife tikhale apfunzisi, pakuti mukudziwa kuti omwe tikhala apfunzisi ndife tidzaweruziwa kwenekwene. 2Nakuti tense timbapsoma munjira zizinji. Soma penu winango ambapsomalini na mafala, omweyo ni munthu wabwino, omwe angakwanise kumanga pomwe thupi lache.3Tsapano penu tiniikha bzakuphatira kumulomo kwa bulu kuti ambatibvere ifepano, ife tingakwanise kupotoloza thupi lache lense. 4Dziwani pomwe kuti chombo cha m'madzi, neye bzikulubzikulu ndipo bzimbafambisiwa na mphepo ya mphamvu, soma zimbatembenuziwa na kachingwe kang'onong'ono kuyenda kulikwense ndiko nyakufambisayo alikufuna.5Munjira imweyi, lilime nkachiwalo kang'ono, soma limbabzikuzira bzinthu bzizinji. Nyang'anani kamoto kang'ono tani soma kambagasa thengo likulu. 6Lilime ni moto, bzakuipa bza dziko bzidaikhiwa pa bziwalo bzathu. lilime limbapsipisa thupi lense, limbagasa moto mafambidwe ya moyo, ndipo lidzatenthiwa na gehena.7Nakuti mtundu uliwense wanyama za mthengo, mbalame, na bzakukwawa, nabzakulengiwa bzanyanja bzimba zerewera nakuzeleweziwa na wanthu. 8Soma palibe munthu ndiye adalizelewera lilime. Ilo lidaipa, lidadzala nandulu yakupha.9Na lilime limbanamatira Mbuya na Baba, nalo khalokhalo timbatembelera nalo wanthu, omwe adakonziwa nchifaniziro cha Mulungu. 10Pamulomo popa pambachoka bzabwino napomwe thembelero. Adzinza wangu, bzinthu bzimwebzi nampodi bzimbachitike.1112Kodi lowe angachose madzi yakutapila na yakuwawa pa una bubodzi? Adzinza wangu, kodi muti wa mkuyu, ungabare zitona? Pinango tiligu, angabare mnkhuyu? Bzingachitikelini kuti madzi ya munyu yangachose madzi yabwino.13Mbani omwe ana mzeru na kubvesesa pakati pa imwepo? Lekani munthu omweyo awonese moyo wabwino na mabasa yache ya nzeru za umunthu. 14Soma penu muna kaduka kakuwawa na bzakulewana mu mtimamo, nampodi kubzitambira ndipo nampodi kuchita gunkha kugazana na chadidi.15Nzeru zimwezi m'zakuchokalini kudzaulu. Soma, m'zapadziko lapansi pano, zakusaya mzimu, za bziwanda. 16Nakuti pambuto ndipo pana mnsanje na bzakulewana popo pambakhala chisokonezo ndipo chakuipa chilichense chimbachitika. 17Soma nzeru zachoka kudzaulu zimbakhala zakuchena, zimbakhala za mtendere_nachikondi, zafovolo, zakubvera, zakudzala na chifundo, na bzipaso bzabwino bzakusaya kusankhulana na bzakusaya kubzikomedwesa. 18Soma bzakubala bza chadidi bzibzaliwa mu mtendere kuna iwo ndiye anichita mtendere.
41Zinichokera kuponi nkhondo na kuyambana kunichokera kuponi pakatipanu? Bzobzi bzini chokera lini kubzakukumbuka bzanu bzomwe bzimbachita nkhondo mkati mwa bziwalo bzanu? 2Imwe mumbafuna, soma mumbabzitaza. Imwe mumbapha nakuchita kaduka, napo mukukwanisa lini kubzigumana. Imwe mukuyambana naku menyana. 3Imwe mulibe chinthu thangwe imwe muku kumbira lini. Imwe muku kumbira soma mukutambira lini thangwe muku kumbira kuipa, kuti mukabzimwaze nakuchita bzakukhumba bzanu.4Akazi maputa imwe! kodi mumbadziwa lini kuti kukondana na dziko lapansi psakuipa kuna Mulungu? Terepoyo iye omwe amfuna kukhala wa kukondana na dziko lapansi abziika yekha kukhala wakuipa na Mulungu. 5Pinango mukumbuka kuti yakutondo kulewa bzakusaya basa, ''Mzimuyo yekha ambchitisa ife kukhala na moyo nakuchita nsanje''?6Soma Mulungu ambatipassa ife chisomo, na bzakunembera bzikulewa, ''Mulungu ambalamba nyakubzikuza, soma ambapereka chisomo kuna wakubzichepesa.'' 7Nakuterepoyo bverani Mulungu. Mulambizeni wakuipa, napo iye adzaku thawani imwe.8Bwerani pafupi na Mulungu, ndipo iye adzabwera pafupi na imwe. Sambani m`manja, imwe anyakuphonya, ndipo chenesani mitima yanu, imwe wamitima_miwiri. 9Lilani, lilani, ndipo lilani mpakana muchoke misozi! Lekani kuseka kwanu kukhale kulira na kukomedwa kwanu kukhale nsisi. 10Bzichepeseni mwekha pamaso pa Mbuya, ndipo iye adzakukuzani imwe.11Adzinza, lekani kumbalewana munthu na mwanzache. Munthu ndiye anilewa bzakuipa bza mwanzache pinango kuweruza wa dzinza wache iye walewa lamulo ndipo wayeluza lamulo. Penu uniweruza lamulo, ndiwe wakusaya kubvera lamulo, soma ndiwe nyakuweruza. 12Nim`bodzi ekha ndiye ambapereka lamulo. Ni m'bodziyo ndiye angakwanise kupulumusa na kudzonga. Ndiwe yani iwepo, kuti ungaweruze mwanzako?13Tsapano bverani, imwe omwe mumbalewa kuti, ''Lero pinango mangwana tidzayenda kumzinda wakuti, nidzakakhala gole libodzi kumweko, kugulisa bzinthu, tichiona phindu.'' 14Mbani ambadziwa bzakuchitika mangwana, nakuti moyo wanu udzakhala tani? Nakuti imwe ndimwe utsi bomwe bumbaoneka kwa kanthawe kang`ono kinangoko bumbachoka.15Soma, mumbalewe kuti, ''Mulungu angafuna, tidzakhala ndipo tidzachita ibzi ayayi bzakuti.'' 16Koma tsapano mukubzitamandira na kubzikuza kwanu. Kubzikuza kwense uku m`kwakuipa. 17Tsono kuna munthu waliwense ndiye ambadziwa kuchita bzabwino soma ambachitalini, m`nkhuphonya kuna iye.
51Bwerani tsapano, imwe omwe ndimwe anyakudala, lilani thangwe la kubonera komwe kukubwera kuna imwe. 2Chuma chanu cabvunda, na bzakubvala bzanu bzadyewa_natulombo. 3Golide na Siliva wanu bzachita fuluzyu ndipo fuluzyu yacheyo idzakhala mboni yakulewela imwepo, Ndipo idzadya nyama ya thupi lanu ninga moto. Mwabziikhira chuma chanum`nsiku za kumaliza.4Nyang`anani, malipilo ndiyo mudakoya kuchoka kuna anyabasa ndiwo adakolola minda yanu akulira kuna imwepo. Ndipo kulira kwa anyakukololawo kwafika m`makutu ya Mbuya wa wanthu wense. 5Mwadyelera pa dziko lapansi ndipo mwachita bzinthu bzakudekera imwepo mwekha. 6Imwe mwadyesa mitima yanu pa nsiku ya kupha. Imwe mudagaza na kupha munthu nyakulungama. Iye alibe kugazana namwe.7Adzinza, khalani wakudelekha mtima, kinangoko dikirani, mpakana Mbuya adzabwere. Nyang`anani ndimo mulimi ambadikhilira chakubala kuchokera ku dziko la pansi ndipo ambakhala wakudelekha mtima pachimwecho, mpakana chitambire mvula ya kuyamba na yakumalizira. 8Imwepombo, khalani, wakudelekha mtima. Mitima yanu ikhale ya yakulimba thangwe Mbuya ali pafupi kubwera.9Lekani kudandaula, adzinza, kugazana munthu na mwanzache, kuti nampodi mudzagaziwe. Nyang`anani, nyakutonga waima pa m`suwo. 10Tewezerani, adzinza, kuchokera pa kubonera na kudelekha mtima ndiko adachita aneneri, iwo omwe adasewera mudzina la Mbuya. 11Nyang`anani, tikuwaona ninga wakudala iwo ndiwo adapilira. Imwe mudabva bza kupilira kwa Yobu, ndipo mukudziwa kumalizira kwache kwa Mbuya, kuti iye akhali wa wachikondi tani na wakudzala na chifundo.12Padzaulu pa bzensenebzi, adzidza, lekani kulumbira, pinango bzakudzaulu, pinango bzapansi, pinango chinthu chilichense. Soma lekani ''Kutawira'' kwanu kukhale ''Kutawira'' ndipo ''Kulamba'' kwanu kukhale ''Kulamba,'' kuti nampodi mukagwe pa chiyeruzo.13Kodi pana winango wa imwepo ndiye akubva kuwawa? Mulekeni iye anamate. Kodi pana winango wa imwe akusangalala? Mulekeni iye ayimbe. 14Kodi pana winango wa imwe akuduwala? mulekeni iye achemere akulu wa mpingo wa kutchalitchi, ndipo alekeni iwo amunamatire iye. Lekani iwo amupsingisire mafuta mu dzina la Mbuya. 15Kunamata kwa chikhulupiliro kumbachiza munthu ndiye akuduwala, ndipo Mbuya adzamulamusa umweyo. Penu iye ankana bzakuphonya, Mulungu adzamukhululukira iye.16Tsono tawilizani kuphonya kwanu kuna munthu na mwanzache ndipo munamatirane kuti muchiziwe. Kunamata kwa munthu wakulunga mkwamphamvu na basa lache. 17Eliya akhali munthu ninga ife. Iye adanamata neye kulekeza kuti mvula isaye kubvumba, mvulayo ilibedi kubvumba pansi kwa magole matatu na miyezi mitanthatu. 18Kinangoka Eliya adanamata pomwe. Kudzaulu kudapereka mvula, ndipo dziko la lapansi lidabala bzakubala bzache.19Adzinza wangu, penu winango wa imwe anisochera kuphonyana na chadidi, winango wa imwe amubweze iye abwerere, 20munthu umweyo adziwe kuti iye amubweza kwaku phonya na njira yache yaku imfa yapulumusiwa ndipo adzabisa machimo mazinji.

1 Petulo

11Petulo, mtumiki wa Yesu Khilistu, kuna alendo wakumwazikila, omwe adasankhuliwa, ku Ponto, Galatiya, Kapadokiya, Asiya, na Bituniya. 2Ninga momwe Mulungu Baba adakudziwani, kuchoka pakutoma mwa basa la chicheneso cha Mzimu, wakuchena, kuti mubvere nakutsukiwa na mulopa wa Yesu Mkhirisitu. Chisomo chikhale na imwe, na mtendere wanu uthumizilike.3Alemekiziwe Mulungu na Baba wa Mbuya wathu Yesu Khilistu! Ninga chifundo chache chikulu, iye adatibala mwa tsapano nkudikhira moyo pakumukisa Yesu Khilistu kuchoka kwa kufa. 4Kuti tikatambile chuma ndicho chidzongeka lini, chini kuipisiwa lini, pinango kufota. Chomwe akukoyelani imwepo kudzaulu. 5Imwe akukuyani namphabvu za Mulungu kudzera kuchikhulupiro na chipulumuso chomwe chidakonzewa kale kuonesewa pa nthawe yakumaliziro.6Mubzimwebzi mukomedwe kwenekwene, neye kuti tsapano, kuna kanthawe kang'onong'ono, imwepo munibva bzakuwawa m'mayezero yakusiyana siyana. 7Mayezeroya yanifika na chakulinga cha chikhulupiliro chanu, chomwe ni chakuumira kuposa golide omwe ambamala, ngakhale kuti ambayengiwa na moto. Ibzi bzidzachitika kuti chikhulupiliro chanu chikaoneke kuti ni cha chaicho kuti mudzatambire kutenda, ulemelero, na ulemu pomwe Yesu Khilisitu amdzaoneka.8Imwe mulibe kumuona iye, soma mumbamukonda iye. Imwe mukumuona lini iye lero, soma mumbamu khulupilira iye napo mumbadekedwa na chimwemwe chikulu na chakusaya kuleweka na ulemerelo. 9Imwe tsapano mukutambiriratu mwekha chakulinga cha chikhulupiliro chanu, ndicho chipulumuso cha moyo wanu. 10Kulewa bza chipululumuso, aneneri omwe adasewera bza mwayi ndiwo udabwera kuna imwe, adafunisisa kunyang'ana bza chipulumusocho bwinobwino,11kufuna kudziwa bza munthu uponi pinango nthawe ya Mzimu wa Mkhiristu wakhala kuna iwo omwe ambalewera bza kubonera kwa Mkhilistu na ulemelero ndibo amdzakhala nabo. 12Bzidazimbuliwa kuna iwo kuti akhatumikira lini okha, soma imwe, pamene iwo adasewera bza bzinthu bzomwe imwe mudauziwa tsapano kuchoka kuna iwo omwe ambalalika mafala yabwino kuna imwe mwa mphamvu ya Mzimu Wakuchena wakutumiwa kuchoka kudzaulu_ bzinthu bzomwe angero ambafunisisa kuwonambo bzikuchitika.13Thangwe lache konzani bzakukumbuka bzanu. Khalani kulambiza. Ikhani chizindikiro chanu kwakumaliratu ku chifundo chomwe chidzapasiwe kuna imwe pomweYesu Mkhirisitu amdzaoneka. 14Ninga wana wakubvera, nampodi kutewera bzilakolako bzakuipa bzomwe mukhanabzo pome mukhali anyakusaya kudziwa.15Soma nakuti omwe adakuchemeraniyo ngwakuchena, imwembo, pomwe, khalani wakuchena mu bzakuchita bzanu bzense. 16Thangwera kwanembiwa, ''Khalanimbo wakuchena, thangwe ine ndine wakuchena.'' 17Nakuti penu imwe mumbachemera ''Baba'' iye omwe ambayeluza basa la munthu aliyense, bzikhaliseni mwekha wa mantha pa nthawe yanu yomwe ndimwe alendo kuno.18Tsono imwe mudziwe kuti mulibe kuomboledwa na bzinthu bzomwe bzimbadzongeka ninga siliva pinango golide kuchoka kuchikhalidwe chanu cha pezipezi ndicho mudatambira kuna abereki wanu, 19soma na mulopa wa dipo la patali wa Mkhilistu, ninga mwana wa bira wakusaya banga pinango kupunduka.20Mkhirisitu adasankhuliwa likanati kukonzewa dziko lapansi, soma tsapano iye waonesewa kwa imwe pa nthawe ino yakumaliza. 21Kudzera mwa iye mumbakhulupilira Mulungu, omwe adamulamusa iye kuna wa kufa achimupasa iye ulemelero, tsono kuti chikhulupiliro na chidikizo chanu chili kuna Mulungu.22Mumbachenesa miyoyo yanu pakubvera chadidi. Ibzi bzikhali telepo thangwe chikondi cha chadidi cha abale; ndiye mukondane winango na mwayache kuchokera pansi pa mtima. ( Mabukhu inango yakalekale yadanemba kuti, mungakonze mzimu wanu kukhala wadidi pa kuteweza kuchita bza chadidi kudzera kuna Mzimu Wakuchena). 23Pakuti imwe mwabaliwa pomwe, neye kuti na mbewu ndiyo imbadzongeka, soma ndiyo imbadzongeka lini, kudzera mu mafala ya Mulungu yomwe ngakukhalisa.24Nakuti, ''Thupi lense liri ninga uswa, apo ulemelero bwache buli ninga dzuluwa lakuthengo la uswa Uswa bumbafota na duwa limbathothoka, 25soma mafala ya Mbuya yambakhala nthawe zense.'' Mafala aya ni uthenga bomwe tidalalika kuna imwe.
21Mthangwe lache tayani bzakuipa bzense, bzachinyengo bzense, madumwa, na njiru, kuipidwa, na kusinjilila kuli kwense. 2Ninga wana wakubaliwa kumene, mumbakhumbire mkaka wa uzimu, kuti kudzera momwemo imwe mukakule mchipulumuso, 3penu imwe mwalawidzadi kuti Mbuya ngwachifundo.4Bwerani kuna iye omwe ni mwala wamoyo omwe udalambiwa na wanthu , soma iwo ukhali wakusankhuliwa na Mulungu ninga wakufunikira na iye. 5Imwepo pomwe muli ninga minyala ya moyo yomwe mukumangiwa kukhala nyumba ya uzimu kuti mukakhale ansembe wakuchena mtima omwe akakuperekeni nsembe zauzimu zakubvumiziwa na Mulungu kudzera mwa Yesu Mkhiristu.6Bzakunemba bzikulewa ibzi: ''Onani, ine ndayika mwala wakufunikira mu Ziyoni, wakusankhulika na kuumira. Aliyense wakhulupilira mwa iye amdzachita lini manyazi.''7Tsono kuumira, kuna imwe, omwe mukukhulupilira. Soma kuna wale omwe ambakhulupira lini, ''Mwala omwe misili adaulamba, ndiwo udadzasandulika kukhala wapakufunika,'' 8apo, "Mwala wakukhukhumudwisa na thathwe lomwe limdzachitisa iwo kuti agwe.'' Iwo akukhukhumudwa thangwe iwo akubvera lini mafala_ yomwe ni iwo adasankhuliwa nayo kuchita.9Soma imwe ndimwe wanthu wakusankhuliwa, wamsembe wachifumu, dzinza lakupambulika, wanthu wache chaiwo wa Mulungu, mudasankhuliwa kuti mukalalike bzakupitilira bza iye omwe adakuchemerani kuti imwe mubule mumdima na kupita mkuchena kwache kwakudabwisa. 10Kale mukhali lini wanthu wache, soma tsapano ndimwe wanthu wa Mulungu. Imwe mukhalibe kutambira chifundo, soma tsapano imwe mwatambira chifundo.11Wakukondewa, ine ndikukudandaulirani ninga alendo tchenkhani bzilakolako bza bzakuipa, bzomwe bzimbachita nkhondo na moyo wanu. 12Khalidwe lanu pakati pa wanthu Wachikunja likhale lakulemekezeka, kuti podiya akusinjilireni kuti bzakuchita bzanu mbzakuipa, iwo ambaona lini mabasa yanu yadidi apo kuti adzalemekeze Mulungu pa nsiku yomwe iye adzaoneka.13Gonjerani mautongi yense ya wanthu thangwera Mbuya. Perekani ulemu kuna mafumu ninga makulu 14na akuluakulu pomwe, omwe atumiwa na mfumu kuti alange wense omwe anichita bzakuipa na kuyamikira wense omwe achita bzadidi. 15Thangwe ndibzo Mulungu akufuna, kuti nakuchita bzadidi muwakhazike zii anyakusewera mwakusaya kudziwa na wanthu wakupusa. 16Mukhale ninga wanthu mfulu, soma nampodi kuphatisa ufulu bwanu ninga chakumpsinkhira bzakuipa, soma mukhale ninga atumiki wa Mulungu. 17Chitilani ulemu wanthu wense. Kondani abale wakukhulupira. Gopani Mulungu. Apo Chitirani ulemu mfumu.18Anyabasa imwe, gonjerani mabwana yanu na kuwachitira ulemu bwense. Neye kuti kuna iwo okha omwe ni adindo na wakubvera bzinthu, soma pomwe kuna iwo omwe ni anyakuipa. 19Thangwe ni chinthu chakukoma ninga, thangwe iye akudziwa kuti Mulungu alipo, munthu ambapirira kuwawa bzomwe bzikumuthema lini, . 20Thangwe ni mpfupo yanyi ndiyo iripo mungaphonya imwepo kinangoka mkupirira pomwe mukuwawidwa ndimwe? Soma penu imwe mwachita bwino apo kunangoko mkumbabonera pomwe mukulangiwa, ichi mchakuthemera kuthembiwa nacho kuchoka kuna Mulungu.21Thangwe mudachemelewa kudzachita bzobzi, thangwe Mkhiristu adabva bzakuwawa thangwe la imwe. Iye adakusiyirani chiyezezo kuti imwe mutewere nzayo zache. 22''Iye alibe kuchita chakuphonya, pinango kugumanika na chinyengo pakamwa pache.'' 23Pomwe wanthu akhamuchita makiriyado, iye alibe kuwabwezera makiriyado. Pomwe iye adabva bzakuwawa, alibe kuwagopsa, m'malo mwache adabzipereka yekha kuna iye omwe ambayeruza mwakulungama.24Iye mwenekachiro adatakula bzakuphonya bzathu mthupi mwache pa muti kuti ife tikafe ku bzakuipa na kukhala na moyo pa kuteweza chilungamo. Na bzilonda bzache imwe mwalimbisiwa. 25Thangwe mukhali ninga mabira yakutaika, soma tsapano mwabwerera kuna m'busa na wakunyang'anira miyoyo yanu.
31Na njira ninga imweyi, imwe omwe ndimwe akazi wakulowodwa gonjerani abayanu wa imwe mwekha. Chitani bzobzi kuti penu wanthu winango ambabvera lini mafala, iwo akopeke nakusaya mafala, kudzera ku makhalidwe ya akaziwo, 2pakuona na maso yawo ulemu bwanu, na chikhalidwe chabwino.3Nampodi kuti kubzidekesera kwanu kukhale kwa chikunja_ninga kupakasa tsitsi, na kubvala bzakudekesera bza golide, ayai bzakubvala bzomwe mumbabvala. 4Mwalo mwache, kubzidekesa kwanu kukhale kwa mkati mwa mtima wa munthu na kudelekha kwakusaya kumala kuna moyo wakudelekha na mzimu wakudelekha, omwe ni wa kuumira pa nkhope ya Mulungu.5Thangwe umo ndimo akazi anyakuchena moyo wakalekale omwe adaikha chidikizo chao mwa Mulungu adabzidekezera okha, mwakugonjera kwa abayawo. 6Munjira yoyi Sara adabvera Aburahamu achimuchemera iye mbuya wache. Imwe tsapano ndimwe wana wache penu munichita bzabwino na penu munigopa lini mabvuto.7Tenepoyo pomwe, amuna imwe khalani na akazanu mwanzeru, Akazi, ninga chakutengela wakufowoka. Imwe muwapase iwo ulemu ninga wakutambira nawo pabodzi mpfupo ya moyo wakusaya kumala. Chitani bzobzi kuti nampodi pakhale chinthu chakutsekereza mapemphero yanu.8Pakumaliza, imwe mwense, khalani na moyo ubodzi, wakubverana nsisi, kondanani ninga abale, muchitirane chifundo, na kubzichepesa. 9Nampodi kubweera chakuipa kuna chakuipa ayai kutukwana kwa kutukwana. Kwinangoku, mupitirize kuwadalisa, nakuti thangwera bzobzi mudachemeliwa, kuti imwe mukatambire madalitso .10''Thangwe iye omwe angafune kukonda moyo nakuwona nsiku zabwino aletse lirime lache kuna chakuipa na milomo yache kulewalewa bza chinyengo. 11Mulekeni iye atembenuke kuleka kuchita bzakuipa kuti ambachite bzabwino. Anyang'ane mtendere nakuyezera kuwutewera. 12Maso ya Mbuya yamba nyang'ana pa anyakulungama, apo makutu yache yambabva mapemphero yawo. Soma nkhope ya Mbuya imbagazana nawo omwe ambachita bzakuipa.''13Mbani m'bodzi omwe amdzakuchitirani chakuipa penu imwe munkulumiza kuchita bzabwino? 14Soma napo mutabva bzakuwawa thangwera chilungamo, ndimwe wakudala. Nampodi kugopa magopsero yawo. Nampodi kuchita mantha.15M'malo mwache, lemekezani Mbuya Khilistu m'miyoyo yanu ya kuchena. Khalani wakukonzeka nthwe zense kutawira aliyenseyo omwe akubvunzeni bza chidikizo chomwe muli nacho_ 16soma, chitani ibzi mwakuderekha na mwaulemu. Mukhale nacho chikumbukilo chabwino pala kuti mchirichense chakulewiwa ninga wakuipa wanthu wakusasata moyo wanu wabwino mwa Mkhirisitu achite okha manyazi. 17Nkwabwino, ninga na chifuniro cha Mulungu, kuti imwe mubve bzakuwawa thangwera kuchita bzabwino kulekana nakubva bzakuwawa thangwera kuchita bzakuipa.18Mkhiristu adabvambo bzakuwawa kabodzi thangwera bzakuipa. Iye omwe ngwakulungama kubonerera ife, omwe tiri wakusaya kulungama, kuti akatifikise ife kuna Mulungu. Iye adaphewa kuthupi, soma adapasiwa moyo mu Mzimu, 19Na Mzimu, iye adayenda na kulalika kuna mizimu yomwe ili mkadeya. 20Iwo omwe alibe kubvera pomwe kuderekha mtima kwa Mulungu kukhadikhira mu nsiku za Nowa, panthawe yomwe ankakonza mwadiya, Mulungu adapulumusa wanthu wakuwerengeka okha_miyoyo mishanu na mitatu__ na madzi.21Chimwechi ni chizindikilo cha ubatizo omwe ukupulumusa imwe lero_ neye kuti thangwe lakusamba kuchosa tsuzu la mthupi, soma thangwe la mtima wa chadidi pa nkhope ya Mulungu_ kudzera kuchipulumuso cha Yesu Khilistu . 22Mkhirisitu ali kuboko lamadidi la Mulungu. Iye adayenda kudzaulu. Angero, mautongi, na mphamvu zikumubvera iye.
41Tsono, thangwe Mkhilisitu adabva bzakuwawa mthupi lache, mukhale nawombo imwepo moyo omwewu. Thangwe iye omwe anibva bzakuwawa thupi lache walekana nacho chakuipa. 2Bzakutewera bzache, munthu omweyo, mu nthawe ya moyo wache wense, ambachitalini bzilakolako bza thupi, soma ambachita chifuno cha Mulungu.3Thangwera nthawe yomwe yatayika njizinji kuti imwe muchite bzomwe wanthu Wachikunja ambachita, kukhala na moyo wakukhumbira, bzakunyansa, bzakuledzera, misinda ya kuledzera, bzakuchitika bzakuipa bza pa phwando, na kupempherera bzifanifani bzakunyansa. 4Iwo ambakumbuka kuti mpsachilendo kuti mukuphathikana lini nawo mu chikhalidwe chakuchitika mwakulekererachi, ndiye iwo ambasewera bzakuipa bza imwe. 5Iwo amdzamulewengera iye omwe ngwakukonzeka kutonga wamoyo na wakufa. 6Na thangwe limweri mafala yabwinoyo yadalalikiwa pomwe kuna wakufa, pala kuti, napo alangiwa kuthupi ninga wanthu, amdzakhala mu uzimu ninga ndimo Mulungu ambachitira.7Chimaliziro cha bzinthu bzense chili pafupi. Thangwe lache khalani wa nzeru, apo dikhirani na kupemba. 8Padzaulu pa bzinthu bzense, mukhale nacho chikondi chaicho pa imwe na anzanu, nakuti chikondi chimbafuchira bzakuphonya bzizinji. 9Muchezerane winango na mwayache seye kudandaula.10Ninga aliyense wa imwe watambira mpfupo, muiphatise basa kuti mutumikirane nayo ninga m'dindo wakukoma wachisomo cha mitundu mitunndu cha Mulungu. 11Akasewela winango, mulekeni asewere ninga mwamafala ya Mulungu. Penu winango angatumikire, achite ninga mphamvu yomwe Mulungu amupasa. Chitani bzinthu ibzi kuti mubzense Mulungu akalemekezewe mwa Yesu Mkhilistu. Kwa Yesu Mkirisitu kukhale ulemerero na mphamvu kwa nthawe za nthawe. Amen.12Wakukondewa, nampodi kuyesa chachilendo mayezero na moto ndiwo wabwera pakati panu, ninga kuti chinthu chachilendo chikhachitika kuna imwe. 13Mmalo mwache, tsono mwadziwa kwene kwene kubonera kwa Yesu, sekerani, pala kuti musekere na kudekedwa pomwe ulemerero bwache bwaonekera. 14Penu munitukwaniwa thangwera dzina la Yesu, ndimwe wakudalisika, thangwe Mzimu wa ulemerero na bwa Mulungu buli pa imwe.15Soma nampodi kubvuma abve bzakuwawa winango wa imwe ninga wakupha, mbava, wakuchita bzakuipa, ayai wakususukira. 16Tsono penu winango anibva bzakuwawa ninga Mkhiristu, nampodi kuti achite manyazi; m'malo mwachhe, mulekeni alemekeze Mulungu na dzina limweli.17Thangwe nthawe yafika kuti chiyeruzo chiyambe pa nyumba ya Mulungu. Penu chiniyamba na ife, kuna tani bzakutsatira kuna anyakusaya kubvera mafala yabwino ya Mulungu?'' 18Tsono ''Penu bzakunesa kuna munthu nyakulungama kuti apulumuke, chidzachitika nchiyani kuna wale wakusaya kupemphera na anyakuphonya?'' 19Telepo lekani wale omwe akubva bzakuwawa thangwera chifuniro cha Mulungu aike moyo wawo nakuchita_ bzakukoma m'manja mwa Nyakulenga wakukhulupilika.
51Ine ndikukuikhirani akulu pakati panu, ine, mkulu mwayanu, na mboni yakubva bzakuwawa bza Mkhilisitu, ndine pomwe m'bodzi wakulawa nawo ulemelro bomwe bumdzabvumbulisiwabo: 2Fuwani gulu la Mulungu lili mwa imwe, na kuliyang'anira_ neye kuti mwakulingingimiza, soma mwaufulu, ninga Mulungu akukufuwirani imwe__ nampodi kutewera mwamanyazi soma mwakufuna 3Nampodi kuchita ninga wakudziwa kuposa wanthu omwe akuku yang'anirani. M'malo mwache khalani wachitewezo kuna gulu. 4Tsono pakuwonekera M'busa Mkulu, imwe mudzatambira korona wa ulemelero wakusaya kuunyala.5Mndendende pomwe, imwe anyamata, bverani akulu. Imwe mwense, mubvale kubzichepesa kuti mutumikirane. Thangwe Mulungu ambalamba kusamwa, soma ambapereka chisomo kuna wa kubzichepesa, 6Tenepo bzichepeseni pansi pa boko la mphamvu la Mulungu kuti nthawe yache akukukuliseni. 7Tayirani thupo lanu lense kuna iye thangwe iye ambakutchenkhani imwe.8Khalani wakubzikoyela, dikhirani. Muwengi wanu mdyerekezi ninga mphondolo yakulira, kufambafamba kunyang'ana winango amukhudyule. 9Umweyo mumulambize. Khalani wamphamvu mchikhulupiliro chanu. Imwe mukudziwa kuti bzakuwawa bzili kukwanisiwa kuna abale wanu ali m'dziko.10Mungamala kubonera mkanthawe kang'onong'ono, Mulungu wa chisomo chense, omwe adakuchemerani imwe mu ulemelero bwache bwakusaya kusamala mwa Mkhilistu, adzakulemekezani imwe, amdzakudziwani, achiku limbikisani imwe, aipo amdzakukhazikisani imwe. 11Kuna iye kukhale mphamvu ku nthawe na nthawe. Ameni.12Silivano nimbamtenga kuti ni m'bale wakukhulupilika, apo ine ndanembela kuna imwe mwachigwatira kudzera mwa iye. Na kukudandaulira iwe na kukuchitira umboni iwe kuti chomwe ine ndanemba mchisomo chachadidi cha Mulungu. Muime mu chimwechi. 13Mkazi omwe ali ku Babulo, omwe wasankhuliwa pabodzi na imwe akupereka kulimba kuna imwe. Mariko pomwe, mwanangu wachimuna, 14Sewezanani na anzanu na chimpsopsono cha chikondi. Mtendere ukhale na imwe mwense omwe muli mwa MKhiristu.

2 Petulo

11Simoni Petulo, nyabasa na mtumiki wa Yesu Khilistu,kuna iwo omwe adatambira chikhulupiro cha muti wache ninga ife tidatambira, chikhulupilo na bza kulungama bza Mulumgu wathu na Mpulumusi Yesu Khilistu. 2Chisomo na mtendere bziwande naku thumizilika kuna Mulungu na Yesu Mbuya wathu.3Na mphamvu ya umulungu bwache, bzinthu bzense bza moyoadatipasa ife na kukumbila kudzera mwakudziwisa na iye omwe adatichemera ife kudzera mu ulemero bwache na kudeka kwache. 4Kudzera mu ibzi iye adatipasa ife bzakutilonjeza bza muti weche bzikulu, na ibzi kuti mukakhale na makhalidweninga ya umulungu bwache, mukapulumuke kubza kubvunda bzomwe bzili pa dziko lapansi bzakunyosewa na kusirira.5Tsono na thangwe limweri, chitani bzakudeka bzanu kuthumizira pomwe kudeka kwa chikhulupiliro chanu, na kudeka kuthumizira bzidziwiso, 6na bzidziwiso kuthumizira kubzilambiza_wekha, na kubzilambiza_wekha kuthumizira kupirira, na kupilira kuthumizira kupemphera, 7na kupemphera kuthumizira chikondi cha paudzinza, na chikondi cha paudzinza chithumizira chikondi.8Penu bzinthu bzobzi bziri mwa imwepo bziniwanda mwa imwepo, iwo adzakusungani kuti nampodi kukhala wautofu pinango wakusaya bzipatso pakudziwisa kuna Mbuya wathu Yesu Khilistu. 9Tsono ule omwe alibe bzinthu bzobzi ngwakusaya kuona iye ni zimola, iye ambayebwa kubzichenesa na kutaya bzakuipa bzache bzakale.10Tilepoyo, adzinza, chitani bzabwinobzanu kuti mukonze kuchemeriwa kwanu na kusankhuliwa kwachadidi, tsono penu imwe muni chita bzinthu bzobzi, imwepo mudza bonera lini. 11Na njira yimweyi kudza thumizilika kulemera kwanu pamsuwo wa kupita mu ufumu bwa Mbuya wathu na Mpulumusi Yesu Khilisitu.12Na nthangwe limweri nthawe zense nidzakhala wakukonzeka kuku kumbusani imwe bzinthu bzobzi, neye penu imwe mukudziwa kale, neye penu ndimwe wakulimbika na chilungamo ndicho imwe munacho. 13Ine ndikukumbuka kuti mpsabwino kuna ine, neye penu ine ndikukhala mchikhumbi, ndikupulumuseni na kukukumbusani. 14Nakuti ine ndikudziwa kuti kusiya khumbi langu kuli pafupi, thangwe Mbuya wathu Yesu Khilistu adandilangiza kale bzobzi kuna ine. 15Soma ine nidzachita pomwe kumkulumize kukuonani kuti pakuchoka kwangu imwe mwense mudzakwanise kukumbukira bzinthu bzobzi.16Tsono ife tilibe kutewera kuchenjera na miyambo yache yapezipezi pomwe ife tidakonza bzakukudziwisani imwe bza mphamvu nakubwera kwache kwa Mbuya wathu Yesu Khilisitu, soma ife tikhali mboni zakuona na maso bza ukulu bwache. 17Nakuti iye adatambira ulemu na ulemerero kuna Mulungu Baba pomwe mafala yadabwera kuna iye na Ulemero Bukulu, achilewa, ''Uyu ndiye Mwanangu wakukondewa, na iyeyu nimbakomedwa naye.'' 18Ife tekha pomwe tidabva mafala yomweya yakubwera kuchoka kudzaulu pomwe ife tikhanaye pabodzi iye ku phiri lakupambuliwa.19Soma ife tina mafala yaku lewera yakukhazikika kwenekwene, yomwe imwe munga chite nayo bwino muchiyateweza ninga chakubvunikila pa mbuto ya mdima kufikizana kukuyamba kuchena ninga nthanda ya kumachibese ikubvunika mumtima mwanu. 20Padzaulu pa bzensebzi, imwepo muyambe kubvesesa kuti palibe chilewedwe chakunembiwa chakale chomwe chidabwera na winango kuthandauziwa chokha. 21Nakuti palibe kulewera komwe kudabwera thangwe la kufuna kwa munthu, soma wanthu ambasewera kuna Mulungu pomwe iwo aphatiwa na Mzimu wa Kuchena.
21Wakulewera wakunama adabwera pomwe kuna wanthu, na anyakupfunzisa wakunana adabwera pomwe kunaiwo. Iwo adzatengera kumbali iwo chipambuko chakudzongeka, iwo adzalamba mbuya omwe adzawagula iwo. Iwo adzabzitengera kamangu chidzongeko cha iwo okha. 2Azinji adzatewera bzakuipa bzawo, na kudzera kuna iwo njira ya chadidi idzanyoziwa. 3Na kusirira kwao adzakuyesani malonda na mafala yakunama. Chiyeruzo chawo chidzatenga lini nthawe kubwera, nachidzongeko chawo chini odzira lini.4Nakuti penu Mulungu alibe kuwafuwa angero omwe adaphonya, M'malo mwache iye adawathusa iwo kumoto achiwaikha iwo naunyolo kudindi la mdima kufikira adzayeruziwe, soma bzakunemba bzakale bza Chihereni bzidanemba kuti, adawaikha mdindi lakuzika lamdima kudikhila chiyeluzo, 5napo iye alibe pomwe kuwakoya dziko lapansi lakale, soma adakoya Nowa, achilalikira bza chilungamo, pabodzi na anzache achanu na awiri kufikila pomwe iye adabweresa chigumula pa dziko lapansi kuna wanthu wakusaya kukhululpila. 6Mulungu adasungunula pomwe mizinda ya Sodomu na Gomola achiyisandusa dotha achiwagwesa pomwe iwo kuchidzongeko ninga chakuyezezera cha bzomwe bzingachitike kuna wakusaya kupemphera,7soma adapulusa nyakulungama Loti, omwe adilimba namakhalidwe yakuipa ya wanthu wakusaya kutewera malamulo_ 8nakuti munthu wachilungamo, omwe ambakhala nawo pabodzi nsiku zense, iye adazunzika na chilungamo pakuona na kubva bzakuchita bzawo bzakusaya kuyeluzika_ 9penu Mbuya akada chita bzinthu bzobzi, iye akadadziwa kupulumusa wanthu wache wakupemphera mubzakuyesa nakudziwa kuwakoya kwache wanthu ndiwo ambapemphera lini mukadeya kuti iwo akalangiwe pansiku ya chiyeruzo.10Ibzi bzachadidi kuna wale omwe ambafamba achitambira bzakufuna bza thupi lawo omwe ambapepusa utongi. Ambagopa lini ambchita bzomwe iwo akufuna, ambachita lini mantha akafuna kunyoza akuluakulu wao. 11Angero anamphamvu zakulimba, soma iwo ambalewa lini mulandu wakuyeluza kugazana na Mbuya.12Soma wanthu awa ali ninga nyama zakusaya nzeru, wakubiliwa kuti akomedwe na kudzongeka. Iwo ambadziwa lini bzakuphonya bzawo. Pachidzongeko iwo adzangeka, 13adzabonera ninga kulipila pakuchita bzakuipa. Iwo akukumbuka ninga bzabwino kudyerera masikati. Iwo ndiwo anamabanga na kupunduka. Iwo ambadyerera madyerero yabzachikondi pomwe iwo akudya namwe. 14Iwo ana maso yakudzaza na bza uputa; iwo ambakwanisa lini kuleka bzakuipa. iwo ali kuwanyerera iwo na moyo wakusaya kulongosoka, iwo ana mitima yakuzolowera kusilira. Iwo ni wana wakutembererewa!15Iwo adaleka njira zakulungamaachitaika,achitewra njira ya Balamumwana wa Beori,omwe akhakonda kutambira malipilo ya kusaya kungama. 16Tsono iye adagaziwa na bzakuphonya bzache_bulu wakusaya mafala adasewera mafala yamunthu achimuletsa mneneriyo kupitilira.17Wanthu omwewa ali ninga mathawale yakusaya madzi na nkhungu yakumbuluka namphepo yachonzi. Mdima wakupsipa psii ukuwadikira iwo. 18Iwo ambasewera mafala yakupepuka yakusaya nzeru.Na bzilakolako bzathupi, na bzakuipa, iwo akhanyengerera wanthu omwe akhayezeza kufuna kupulumuka kuchoka kubzakuphonyabzomwe akhachita. 19Akhawauza bzaufulu iwo, soma iwo okha mbanyabasa wa bzakubvunda. Nakuti munthu ndiye nyabasa chili chense ambachita cha iye.20Angadakhala iwo adakwanisa kuthawa bzakuipa bza dziko lapansi nachidziwiso cha Mbuya na Mpulumusi Yesu Khilistu angada kondwa na iwo achigonjesiwa, bzakumaliza bzawo bzikadaposa bzakuyamba. 21Bzingadakhala bwino kuna iwo neye kukhala achidziwa njira ya chadidi kusiyana na kudziwa nkhubwera njira ya malamulo yakuchena lakuperekiwa kuna iwo. 22Mwambo umweyu ngwachadidi kuna iwo: ''Mbuwaya yabwerera pomwe kumasanzi yache, na Nkhumba yakusambisiwa yabwerera pomwe kukunkhulika pa mataka.''
31Wakukondewa, ili ni tsamba langu lachiwiri lomwe ine ndanemba kuna imwe, Mwa mwensenemwe muli kukumbusiwa kutsitsimuka kwa pansi pa mtima wanu 2kuti imwe mukakumbuke mafala ndiyo yadaseweredwa kale na anyakunenera na malamulo ya Mbuya wathu Mpulumusi adapasiwa na atuki wanu.3Chakuyamba dziwa ibzi, anyakukusinjirirani adzabwera nsiku zakumaliza. Iwo adzakusinjirirani nkumbatewera ninga momwe iwo akufunira. 4Iwo adzalewa, ''Lili kuponi pangano lakubwera kwache? Kuchokera pomwe azi babathu adafa, bzinthu bzikukhala chibodzibodzi, kuchokera pakutoma kulengiwa.''5Iwo aayebwa kuti bzakulengiwa bzidakhala kale kale na mafala ya Mulumgu kuti kudzaulu na dziko lapansi bzidakonziwa kuchokera kumadzi na kudzela kumadzi, 6kudzera kubzobzi dziko nthawe yomweyo lidadzongeka, nakumiziwa na madzi. 7Na mafala yomweyo kudzaulu na dziko lapansi adzikoyeyera kumoto, adzikoya kufikila nsiku za chiyeruzo na kudzongeka kwa wanthu wasaya kupemphera.8Soma nampodi kuyebwa chinthu chibodzi, wakukondewa, kuti nsiku ibodzi kuna Mbuya ili ninga magole chulu, na magole chulu ili ninga nsiku ibodzi. 9Mbuya ambachedwa lini nalo lonjezo lache, ninga winango ambachiona chakuchedwesa icho. Somatu, iye ambachita nsisi na imwe. Iye akufuna lini kuti winango wa imwe akadzongeke, soma kuti tense tikafike na kulapa.10Pinango pomwe nsiku ya Mbuya idzabwera ninga mbava: Kudzaulu kudzayenda na kukuwa kukulu. Bzinthu dzidza ngaka na moto, na dziko lapansi na bzakuchita bzache lidzapserera.11Nakuti bzinthu bzensenebzi bzidza dzongeka nanjira imweyi, tsono mukhakhale wanthu wamtundu wanyi? Mukhale wanthu wakupumbulika na kupemphera. 12Imwe mukhale wakudikila nakufulumiza nsiku ya kubwera kwa Mulungu. Nsiku imweyo, kudzaulu kudzadzongeka na moto, na bzinthu bzidza sungunuka na kupsa kukulu. 13Soma malingana na kulonjeza kwache ife tikudikila kudzaulu kwa tsapano na dziko lapansi la tsapano, lomwe wakulungama adzakhalisa.14Pamwepa, wakukondewa, ngakhale mukudikira bzinthu bzobzi, chitani bzabwino bzanu kuti mugumanike wakusaya banga na chipsera kuna iye, na mtendere. 15Pomwe, yezezani kukumbuka Mbuya wathu na chipulumuso, ninga pomwe wakukondewa dzinza wathu Paulo adanemba kuna imwe, ninga bza nzeru zomwe zidaperekiwa kuna iye. 16Paulo adalewa bza bzinthu bzobzi m'matsamba yache yense, mu ibzi muna nzinthu bzinanango bzakunesa kubzibvesesa. Wanthu anyakusaya kupfunza na anyakusaya kukhazikika ambapotoza bzinthu bzobzi, ninga iwo adachitira bzakunembera bzinango, iwo adabzidzonga okha.17Tsono, wakukondewa, imwe mukudziwiratu bza bzinthu bzobzi, bzinyang'anileni mwekha kuti imwe nampodi kutengeka nakuphonya kuna wanthu wale wakusaya kuyeruzika nakuti imwe mungaleke kuchita bzakulungama bzanu. 18Soma kulani na chisomo nakudziwa bza Mbuya wathu Mpulumusi Yesu Khilistu. Kuna iye kukhale ulemerero tsapano na kunthawe zense. Ameni!

1 Yohani

11Icho ndicho chikhalipo kuchoka pakutoma--- ndicho tachibva, ndicho tachiona na maso yathu, ndicho tachinyang'anisa apo manja yathu yachichiphata-- chakukhudza Mafala ya moyo. 2Moyo, pomwe udadziwika, apo tauona iwo na kuchitira umboni. Tikulalika moyo wakusaya kumala kuna imwe, omwe ukhana Baba, na ndiwo wadziwika kuna ife.3Icho ndicho ife tachiona na kubva tikuchilalika pomwe kuna imwe, kuti imwembo muphatizane nafe. Chiphatano chathu china Baba na Mwanache, Yesu Mkhirisitu. 4Tikunemba pomwe, bzinthu ibzi kuna imwe kuti chisekerero chathu chikhale chamtero.5Ubu ni uthenga ndibo ife tabva kuchoka kuna iye apo bukulalika kuna imwe: Mulungu ndiye kubvunika, apo mwa iye mulibe m'dima. 6Tingalewa kuti tina chiphatizano na iye mkumbafamba mu m'dima, tikunamiratu apo tikuchita lini bzachadidi. 7Soma penu tikufamba mkubvunika ninga iye alirimbo mkubvunika, tina chiphatizano kuna wina na mwayache, apo mulopa wa Yesu Mwanacheyo umtitsuka ife kutichosera bzakuphonya bzathu bzense.8Tingalewa kuti tiribe bzakuphonya, tikubzinyengeza tekha, apo chadidi chiri lini mwa ife. 9Soma tingatawira bzakuphonya bzathu, iye ngwakukhulupirika na kulungama kutilekerera bzakuphonya bzathubzo na kutitsuka ife ku bzakugonyoka bzense. 10Tingalewa kuti tikanati kale kuphonya, tikumuchitisa iye kukhala wakunama, apo mafala yache yali lini mwa ife.
21Wanamwe, ndikunemba bzinthu ibzi kuna imwe pala kuti nampodi muphonye. Soma penu wina aniphonya, tinaye tsaphungu na Baba, Yesu Mkhirisitu, omwe ngwakulungama. 2Iye ngwakulombola wa bzakuphonya bzathu, apo sikuti bzathu bzokha neye, soma pomwe ku dziko lensene lapansi. 3Tikudziwa kuti tabwera kumuzindikira iye, tingakoya bzakutonga bzache.4Iye omwe ambati ''Nimbamdziwa Mulungu'' soma ambakoya lini bzakutonga bzache ngwakunama umweyo, apo chadidi chili lini mwa iye. 5Soma iye wakukoya mafala yache, mwa iye mchadidi chikondi cha Mulungu mchakudzala. Na ichi tikudziwa kuti tiri mwa iye: 6omwe ambati ali mwa Mulungu iyembo afambe ninga ndimo iye ambafambira.7Wakukondeka, ndikunemba lini chitongi chipsa kuna imwe, soma chitongi ndicho mwakhala nacho kuyambira pakutoma. Chitongi ni mafala ndiyo mudabva. 8Chensecho ndikunemba chitongi chipsa kuna imwe, chomwe chiri chachadidi mwa Mkhirisitu na mwa imwe, thangwe m'dima ukubanganuka, apo chadidi chaicho zjai chikubvunika kale.9Omwe ambalewa kuti ali mkubvunika apo ambawenga m'bale wache akadali mum'dima umweyo ate tsapano lino. 10Omwe ambakonda m'bale wache ambakhala basi mkubvunika apo mwa iye mulibe chakupsomesa neye. 11Soma omwe ambawenga m'bale wache ali mum'dima umweyo apo ali kufamba mum'dima; akudziwa lini ndiko ali kuyenda thangwe m'dima wampsinkha maso yache.12Ndikunemba kuna imwe, wanamwe, thangwe bzakuphonya bzanu bzalekereriwa thangwera dzina lache. 13Ndikukunemberani imwe, abereki, thangwe mukumdziwa omwe adakhala pakutoma. Ndikukunemberani, maswakamwe, thangwe mwagonjesa wakuipayo. Ndakunemberani imwe, wanamwe, thangwe mukumdziwa Baba. 14Ndanemba kuna imwe , abereki, thangwe mukumdziwa iye wakuchoka pakutoma. Ndakunemberani, maswakamwe thangwe ndimwe wa mphamvu, apo mafala ya Mulungu yali mwa imwe, apo mwagonjesa wakuipayo.15Nampodi kukonda dziko lapansi ayai bzinthu ndibzo bziri mdziko lapansi. Penu wina anikonda dziko lapansi, chikondi cha Baba chili lini mwa iye. 16Thangwe chinthu chirichense chakukhala mdziko lapansi--chikhumbokhumbo cha kuthupi, chikhumbo khumbo cha maso, na bzakukonda bza moyo---mpsakuchoka lini kuna Baba soma mpsakuchoka mdziko lapansi. 17Dziko lapansi na bzakukhumba bzache mpsakumala. Soma iye wakuchita chifuniro cha Mulungu amdzakhala kwa muyaya.18Wanamwe, ni nthawe yakumaliza iyi. Ninga ndimo mudabva kuti wakuwengana na Mkhirisitu akubwera. Na ichi tikuzindikila kuti ni nthawe yakumaliza. 19Iwo adachoka mwa ife, soma akhali lini wa ife. Thangwe angadakhala akhali wathu angadakhala wa ife basi. Soma pomwe iwo adachoka, bzidalatiza kuti iwo akhali lini wakuchoka mwa ife.20Soma mulinako kudzozewa kuchoka kuna Wakuchenayo, apo mukudziwa mwense. 21Ndiribe kunemba kuna imwe kuti thangwera mukuchidziwa lini chadidi, soma thangwera mukuchidziwa apo palibe kunama kwakuchokera mchadidi.22Mbani wakunama soma ndiye wakulamba kuti Yesu ni Mkhirisitu lini? Munthu umweyo ngwakuwengana na Mkhirisitu, nakuti ambalamba Baba na Mwana. 23Palibe wakulamba Mwana ndiye ana Baba. Iye wakutawira Mwana ana pomwe Baba.24Mungakhala imwepo, bvumani ndibzo mwabva kuyambira pakutoma bzikhale mwa imwe. Penu ndibzo mudabva pakutoma bzinikhala basi mwa imwepo, munikhalambo mwa Mwana na mwa Baba. 25Ili ni lonjezo iye adatipa ife--- moyo wamuyaya. 26Ndanemba bzinthu ibzi kuna imwe bza iwo wakusocheresa imwe.27Mungakhala imwepo, kudzozewa ndiko mudatambira kuchoka kuna iye kukalipo mwa imwe, apo mumfuna lini wina kukupfunzisani. Soma ninga kudzoza kwache kukukupfunzisani imwe chirichense apo mkwachadidi apo mkunama linimbo neye, apo ninga ndimo chakupfunzisirani imwe, chinikhazikika mwa iye. 28Tsapano, wanamwe, khazikikani mwa iye pala kuti iye angadzaonekera tidzakhale na kulimbika mtima apo sikuti kudzakhala na manyazi pamaso pache pakubwera kwache. 29Penu mumdziwa kuti iye ngwakulungama, mukudziwa kuti aliyense wakuchita chakulungama wabadwa kuchoka mwa iye.
31Onani mchikondi chanyi ndicho Baba watipa ife, kuti tichemerewe wana wa Mulungu, apo umu ndimo ife tiliri. Na thangwe limweri, dziko lapansi likutidziwa lini ife, thangwe ilo liribe kumudziwa iye. 2Wakukondeka, tsapano ndife wana wa Mulungu, apo bzikanati kuzindikirika kuti timdzakhala chani. Tikudziwa kuti Mkhirisitu angadzaonekera, timdzalingana naye, thangwe timdzamuona iye ninga ndimo aliri. 3Aliyense omwe ana chidikhiriro ichi pa iye am'bzichenesa yekha ninga ndimo iye aliri wakuchena.4Aliyense wakuchita bzakuphonya akuchita kusaya kuyeruzika, thangwera chakuphonya ndicho kusaya kuyeruzika. 5Mukudziwa kuti Mkhirisitu adaonekera kudzachosa bzakuphonya, apo mwa iye mulibe chakuphonya. Palibe wakukhala mwa iye ambapitiriza kuphonya. 6Aliyense wakupitiriza kuphonya akanati kale kumuona iye ayai kumdziwa iye.7Wanamwe, nampodi kubvuma wina akusochereseni. Iye wakuchita chakulungama ngwakulungama, ninga Mkhirisitu aliri wakulungama. 8Iye wakuchita chakuphonya ngwakuchoka kuna mdyerekezi, thangwe mdyerekezi adaphonya kuchokera pakutoma. Na thangwe limweri Mwana wa Mulungu adaonekera, pala kuti adzadzonge mabasa ya mdyerekezi.9Iye wakubaliwa kuchoka mwa Mulungu ambapitiriza lini kuphonya, thangwe mbeu ya Mulungu iri mwa iye. Iye angapitirize lini kumbaphonya basi thangwe adabaliwa mwa Mulungu. 10Mwa ichi wana wa Mulungu na wana wa mdyerekezi ambadziwika: Omwe ambachita lini chakulungama ngakuchoka lini kuna Mulungu, ayai omwe ambakonda lini m'bale wache.11Thangwe ubu ni uthenga ndibo mwabva kuchoka pakutoma: Tikondane wina na mwayache. 12Nampodi tikhale ninga Kaini, omwe akhali wakuchoka kuna wakuipayo achipha m'bale wache. Thangweranyi adamupha iye? Thangwera mabasa yache yakhali yakuipa apo ya m'bale wacheyo yakulungama.13Nampodi kudabwa, abale wangu, dziko lapansi lingakuwengani. 14Tikudziwa tagwata na mu imfa kupita mmoyo, thangwe timbakondana na abale. Aliyense wakusaya kukonda amkhala basi mu imfa. 15Aliyense wakuwenga m'bale wache ngwakupha umweyo. Mukudziwa palibe wakupha ana moyo wakusaya kumala wakukhala mwa iye.16Na ichi timbadziwa chikondi, thangwe Mkhirisitu adapereka moyo wache pala ife. Ife timkuthemerambo kupereka miyoyo yathu thangwera abale wathu. 17Soma omwe ana vida ya dziko lapansi, mkuona m'bale wache wakusaya, achifunga mtima wache wa nsisi kuna iye, chikondi cha Mulungu chingakhale tanimbo muna iye? 18Wanangumwe, nampodi ife tikonde na mafala ayai lirime, soma mu bzakuchitika na mchadidi.19Umo timdzazindikira kuti ndife wakuchoka mchadidi, apo timdzakhazikisa mtima wathu pamaso pache. 20Thangwe penu mtima wathu umtitsimula ife, Mulungu ni mkulu kuposa mitima yathu, apo iye ambadziwa bzinthu bzense. 21Wakukondeka, penu mitima yathu imbatitsimula lini, tili nako kulimbika mtima mwa Mulungu. 22Chirichense timkumbiracho timdzatambira kuchoka kuna iye, thangwe timbakoya bzakutonga bzache na kuchita bzinthu bzakumudekera iye pamaso pache.23Ichi mchitongi chache: kuti tikhulupirire mdzina la Mwanache Yesu Mkhirisitu na kukondana wina na mwayache, ninga ndimo iye adatipasira chitongi chochi. 24Iye wakukoya bzakutonga bza Mulungu ali mwa iye, apo Mulungu alimbo mwa iye. Umo timdziwa kuti iye ali mwa ife, na Mzimu ndiwo iye adatipa ife.
41Wakukondeka, nampodi kutondo kukhulupirira mzimu uliwense. Mmalo mwache, iyezereni mizimuyo kuti muzindikire kuti njakuchokadi kuna Mulungu, thangwe aneneri azinji wakunama ayenda mdzikomu. 2Na ichi mumdzadziwa Mzimu wa Mulungu---mzimu uliwense ndiwo umbatawiriza kuti Yesu Mkhirisitu wabwera kuthupi ngwakuchoka kuna Mulungu umweyo, 3apo mzimu uliwense ndiwo umbatawiriza lini Yesu ngwakuchokera lini kuna Mulungu. Uyu ni mzimu wakuwengana na Mkhirisitu, omwe mwakhala mukubva ukubwera, apo tsapano wafika kale mdzikomu.4Ndimwe wakuchoka kuna Mulungu, wanamwe, apo mwagonjesa iwo, thangwe omwe uli mwa imwepo ngukulumbo kuposa omwe uli mdziko lapansi. 5Iyo njakuchokera mdziko lapansi; mthangwerache bzomwe imbalewa mpsakuchokerambo ku dziko lapansi. apo dziko lapansi limbayitetekera. 6Ndife wakuchoka kuna Mulungu. Aliyense wakumdziwa Mulungu ambatetekera ife. Iye omwe ngwakuchokera lini kuna Mulungu ambatitetekera lini ife. Na ichi timbazindikira mzimu wa chadidi na mzimu wa chisochereso.7Wakukondeka, mbatiye tikondane wina na mwayache, thangwe chikondi chimbachokera kuna Mulungu, apo aliyense wakukonda ngwakuchoka kuna Mulungu apo iye ambadziwa Mulungu. 8Munthu wakusaya kukonda ambadziwa lini Mulungu, thangwe Mulungu ndiye chikondi.9Thangwera ichi chikondi cha Mulungu chidaonekera pa ife, kuti Mulungu adatuma Mwanache yekhayo mdziko lapansi kuti tikakhale na moyo thangwera iye. 10Mu ichi mchikondi, sikuti tidakonda Mulungu, soma kuti iye adatikonda ife, na kuti iye adatuma Mwanache kudzakhala chakutilombola ku bzakuphonya bzathu.11Wakukondeka, penu Mulungu adatikonda ife, ifembo tikondane wina na mwayache. 12Palibe adaona kale Mulungu. Penu timbakondana wina na mwayache, Mulungu ali mwa ife, apo chikondi chache mchangwiro mwa ife. 13Pa ichi timdziwa kuti tili mwa iye apo iye ali mwa ife, thangwe iye watipa wina wa Mzimu wache. 14Taona pomwe, na kuchitira umboni kuti Baba adatuma Mwana kudzakhala Mpulumusi wa dziko lapansi.15Omwe ambatawiriza kuti Yesu ni Mwana wa Mulungu, Mulungu ali mwa iye na iye mwa Mulungu. 16Tadziwa, pomwe na kukhulupirira chikondi ndicho Mulungu ali nacho mwa ife, Mulungu ndiye chikondi, apo omwe anikhala mchikondi chochi anikhala mwa Mulungu, na Mulungu anikhala mwa iye.17Thangwera ichi, chikondichi chakhala changwiro pakati pathu, pala kuti tidzakhale nako kulimbika mtima pa nsiku yakutongewa mlandu, thangwe ninga iye aliri, ndimombo ife tiliri mdziko lino lapansi. 18Mchikondi mulibe mantha. Mmalo mwache, chikondi chaicho chimbataya kunja mantha, thangwe mantha yambadza na chilango. Soma iye wakugopa ali lini wangwiro mchikondi.19Timbakonda thangwe Mulungu adatoma ndiye kutikonda ife. 20Penu wina amti, ''Nimbakonda Mulungu ine'' soma ambawenga m'bale wache, ngwakunama umweyo. Thangwe omwe ambakonda lini m'bale wache, wakuti wamuona, angakonde lini Mulungu, omwe akanati kumuona kale. 21Pomwe, ichi mchitongi tinacho kuchoka kuna iye: Aliyense wakukonda Mulungu akonde pomwe m'bale wache.
51Aliyense wakukhulupirira kuti Yesu ni Mkhirisitu ngwakubaliwa kuchoka kuna Mulungu, apo aliyense wakukonda baba wakonda pomwe mwana wakubaliwa kuchoka kuna iye. 2Umu ndimo timbadziwira kuti timbakondadi wana wa Mulungu: pomwe tinikonda Mulungu na kubvera malamulo yache. 3Thangwe ichi mchikondi cha Mulungu: kuti tikoye malamulo yache. Apo malamulo yacheyo ngakupasa lini ngwete.4Thangwe aliyense wakubaliwa kuchoka kuna Mulungu ambagonjesa dziko lapansi. Apo ichi mchipambano ndicho chagonjesa dziko lapansi, neye chikhulupiriro chathu chaicho. 5Mbani ndiye ambagonjesa dziko lapansi? Omwe ambakhulupirira kuti Yesu ni Mwana wa Mulungu.6Uyu ni omwe adabwera na madzi na mulopa: Yesu Mkhirisitu. Alibe kubwera na madzi yokha neye, soma pomwe na madzi na mulopa. Mzimu ndiwo umbachitira umboni, thangwe mzimu ndiye chadidi. 7Thangwe pana bzitatu ndibzo bzimbachitira umboni: 8Mzimu, madzi, na mulopa. Bzitatubzi bziri pa chibverano.9Penu timtambira umboni bwa wanthu, umboni bwa Mulungu m'bukulu. Thangwe ubu ni umboni bwa Mulungu kuti wachitira umboni kukhudza bza Mwanache. Aliyense wakukhulupirira mwa Mwana wa Mulungu ana umboni mwa iye. 10Aliyense wakusaya kukhulupirira Mulungu wamuchitisa iye kukhala wakunama, thangwe alibe kukhulupirira umboni ndibo Mulungu wapereka bwakukhudza Mwanache.11Apo umbonibo ni ubu: Mulungu adatipa ife moyo wakusaya kumala, apo moyo umweyu uli mwa Mwanache. 12Iye omwe ana Mwana ana moyo. Iye omwe alibe Mwana wa Mulungu alibe moyo.13Ndanembera imwepo bzinthu ibzi pala kuti mudzadziwe kuti muna moyo wakusaya kumala--- kuna imwe wakukhulupirira mdzina la Mwana wa Mulungu. 14Pomwe, uku mkulimbika mtima ndiko tinako kwa iye, kuti tingakumbira chirichense mchifuniro chache, amtibvera. 15Pomwe, penu timdziwa kuti iye watibvera ife--- chirichense timmukumbiracho-- timdziwa kuti tirinacho ichi ndicho tachikumbira kuna iye.16Penu wina aniona m'bale wache akuchita chakuipa ndicho chikhamtengere lini ku imfa, iye apembe, apo Mulungu amdzamupa iye moyo. Ndikulewa iwo omwe chakuphonya chawo chingawatengere lini ku imfa. Pana chakuphonya chakuti kuphampha kwache ni imfa; ndikulewa lini kuti apembe bza chimwecho neye. 17Chakusaya kulungama chirichense mchakuphonya, soma pana chakuphonya ndicho mamaliziro yache ni imfa lini.18Tikudziwa kuti aliyense wakubaliwa kuchoka mwa Mulungu ambaphonya lini. Soma iye adabaliwa kuchoka kuna Mulungu ambabzikoya pakulimba, apo wakuipayo angamudzonge lini iye. 19Tikudziwa kuti ndife wakuchokera kuna Mulungu, apo timbadziwa kuti dziko lense lapansi lagona mmanja mwa wakuipayo.20Soma tikudziwa kuti Mwana wa Mulungu wafika apo watipa ife kubvesesa pala kuti tidziwe iye omwe ngwa chadidi. Pomwe, tiri mwa iye omwe ngwachadidi, mwa Mwanache Yesu Mkhirisitu. Uyu ni Mulungu wachadidi na moyo wakusaya kumala. 21Wanamwe, bzikoyeni mwekha kulamba bzilinganizo bzakutsema.

2 Yohani

11Kuchoka kuna mkulu kuyenda kuna mkazi wa kusankhuliwayo na wana wace, ndiye nimbamukonda mu choonadi cha chadidi chire - ndiponso sikuti ine ndekha, soma na wense pomwe ndiwo achidziwa chadidi- 2thangwera chadidi ndico chatsalira mwa ife apo chimdzakhala mwa ife basi ate kalekale. 3Chifundo, mwai na mtendere bzimdzakhala na ife kuchoka kwa Mulungu Babathu na kuchoka kuna Yesu Mkhirisitu, Mwana wa Baba, mu chadidi cha chikondi.4Ndasekera kwene kwene kuti ndaona wana wanu winango ankufamba mu chadidi, ninga ndimo tatambirira chitongi ichi kuchoka kuna Baba. 5Tsapano ndikukumbira, mkazi wakubvekera iwe__se ninga kuti kukunemberani chitongi chipsa, soma ndico tikhanacho kale pakutoma___ pala kuti tikondane wina na mwayache. 6Ichi ni chikond, kuti tifambe naco malingana na bzitongero bzace. Ichi ni chitongi, ninga ndimo mudabvera pa kutom kuti mufambe momo.7Nakuti wakunama azinji ali balala balala kifamba mdzikomu, ndiwo ambatawira lini kuti Yesu Mkhirisitu adabweradi ku thupi.Umweyo ndiye wakunama na wakulamba Yesu. 8Ubzinyang'anire wekha, pala kuti nampodi utaye bzinthu ndibzo tabzichita, soma pala kuti udzatambire mpfupo yako yamtero.11Ule ndiye anipitirira basi kutsogolo seye kukhala muchipfunziso ca Yesu alibe Mulungu. Ndiye amkhala mu chipfunziso, umweyu ana Baba na Mwana letu pabodzi. 10Penu winango am'bwera kuna imwe seye chipfunziso chochi, nampodi kumutambira mnyumba mwanu neye kumupasa moni kokha. 9Thangwe ndiye animupasa moni yekhayo wandendemerambo na wakuchita bzimwebzoyo.12Ndina bzizinji bzakuti ndinembe kuna imwe, soma ndiribe kufuna kubzinemba pa tsamba na tinta. Soma, ndikudikhira kuchita kubwera kuna imwe ndichidzasewera pa maso na maso, pala kuti kusekera kwathu kukhale kwa mtero. 13Wana wa m'bale wanu wakusankhuliwayu akupereka kulimba kuna imwe.

3 Yohani

11Mkuluyo kuyenda kuna wa kukondeka Gayo, omwe nimbamukonda bza chadidi. 2Wakukondeka, ndikupemphera kuti bzensene bzifambe bwino kuna iwe nakuti ukhale wakulimba, ninga ndimo mzimu wako ulirimbo bwino. 3Nakuti ndidasekera maninge pomwe abale adabwera kudzaikhira umboni bza chadidi cha iwe. 4Ndiribe chimwemwe chikulu kuposa ichi, kubva kuti wana wangu ankufamba mu chadidi.5Wakukondeka, ukuchita chakukhulupirika nacho chirichense, umbawacitira abale na alendo 6omwe achitira umboni bza chikondi chako pamaso pa mpingo. Umdzachita bwino kuwaperekeza pa ulendo bwao pa kuthemera kwa Mulungu, nakuti 7thangwera dzinali adabula seye nkutambira chinthu kuna wa chikunja. 8Mthangwe lache ife tikuthemera kutambira wakuterepayu, kuti tikakhale wakuthandizana nacho chadidi.9Ndidanemba chinthu kuna mpingo, soma Dioterefe ule, wakukonda kukhala mkulu wa wense, alibe kutitambira. 10Tsono ningabwera, nimdzakumbusa bzichito bzache ndibzo ankuchitabzi, kumbasewera bza pezi pezi k,una ife na mafala ya kuipa, apo popeza ibzi bzikumukwana lini akutambira lini abale iye yekha, apo wakufuna kuwatambira zjai awaletsa achiwataya kunja kuwachosa mu mpingo.11Wakukondeka, nampodi kutewezera bzakuipa soma bza bwino. Ndiye ambachita bza bwino ngwa bwino; wakuchita chakuipa alibe kuona Mulungu. 12Demetriyo adatambira umboni bwa bwino kucoka kuna aliyense na chadidi pomwe chaicho. Tikumuchitira pomwe umboni bza iye, apo mukudziwadi kuti umboni bwathu m'bwa chadidi.13Ndikhanabzo bzizinjisa bzakuti ndinembe kuna imwe, soma nimfuna lini ndikunembereni na chakunembera na tinta. 14Soma nimdziwa tsampanopa nimkuonani pomwe, apo tichidza lewalewa pa maso na maso. 15Mtendere ukhale kuna imwe. Anzathu akupereka kulimba kuna imwe. Mupereke kulimba kuna anzathuwo muchite kuwaguma madzina yawo.

Yuda

11Yuda, nyabasa wa Yesu Khilistu na m'mbale wache wa yakobe , kuna iwo wakuchemelewa , wakukondewa kuna Mulungu Baba , na wakusungiwa na Yesu Khilistu; 2Chifundo changu na mtendere na chikondi bzikuwandileni imwe.3Wakukondewa, pakuchita bzakamkulumize bzense bzakunemberani bza kupulumusiwa, bza ife tense ndakulumiziwa moyo inepano kukunemberani naro chapasiwa kabodzi kwa wakuchena moyo waMulungu. 4Nakuti pana wanthu wale omwe adakumpzeneraniimwe. Wanthu omwewa adanembiwa madzina yawo kale iwo ndiwo wanthu wakusaya , kukumbira Mulungu wathu kukhala chilakolako chakunyasa tsono iwo ambalamba Yesu , Khilistu omwe ndiye Mfumu yathu na Mbuya.5Tsapano ndikufuna ndikukumbuseni_ imwe napo mukuziwa kale ibzi _nakuti mbuya adapulumusa wanthu wache nakuwabulisa m'ziko la Aigupto , soma pa mbuyo pache adadzonga iwo omwe alibe kukhulupilira. 6Ndipo angelo , omwe alibe kukwanisa kutenda bzawo na udindo bwawo tsono iwo adasiya mbuto zawo_ Mulungu adamanga na maunyolo yakusaya kumala, tsono iwo akuwakoya mbuto zam'dima, kufikirana nsiku ikulu ya kuweruza.7Ningaa pomwe sodom na Gomorrah na miyi ya kuzungulira polondana nayo idabzipereka kuchigololo na akutewera zachilakolako bzakudabwisa . Bziniyikiwa mwakuyezeza pakuchitiwa bzilango bza moto wakusaya kumala . 8Tenepoyo pomwe, iwo khalota adapsipiza mathupi yawo . Adanyoza ufumu wawo adachitira , bzakuphonya ulemelero9Soma Mikaeli mkulu wa angero pakuchita ngunga na mdyerekezi nakugazana bza thupi la Mose, alibe kulimbika moyo kulewera thangwe kumulewera mwano, "Soma adati mbuya atsudzuleni!'' 10Soma iwowa bzomwe ambadziwalini ambachitira makiliyado napo bzomwe ambadziwa chibadwire, ninga bzamoyo bzakusaya mzeru , ambataika na ibzi. 11Tsoka kuna iwo! Nakuti adafamba njira ya Kaini tsono adabzidzonga mchisokonokero cha Balamu. Thangwe la kulipira nakutaika chizunzo cha kole.12Iwo ndiwo ambakhala namawanga pamaphwando yanu yachipangano, pakudya namwe pabodzi_ akubzifuwa wokha wasaya mantha. Mitambo yakusaya madzi yakutengekatengeka ninga mphepo; ninga miti yamayinza, yakusaya bzinthu_ yakufafa kawirikawiri, yakuzu mizi. 13Iwo ali ninga mafunde yakugopsa ya panyanza , akubvundunduka thobvu lamanyazi la iwo wokha; nyenyezi za kuchokera, bzimene m'dima wakupsipa bii ikubzikoyera wakusaya kumala.14Tsono kuna iwo Henoki , wa chinomwe kuchokera kwa adamu , alewera kuti "Nyang'anani! Mbuya akuwabwera nawakuchena wache bzuru makumi makumi. 15Iye akubwera kudzachitira wense chiyeruzo . Nakugaza wa kusaya kupemphera omwe ambabzichita bza kusaya kupemphera, nabzakulimba bzomwe anyakuipa anyakusawa kupemphera adabzisewera kuna iye . 16Iwo ndiwo anyakudandaula, anyakunyoza, anyakufamba ninga mwa bzikhumbokhumbo bzawo. Napa pamulomo pawo ambasewera bzikulukulu, akutenda wanthu thangwe lakupindula kwao, iwo ambanyoza anzawo .17Tsono imwe, abalewangu mukumbukire mafala yakulewedwa kale, amtumwi wa mbuya wathu yesu Khilistu. 18Nakuti adalewa kuna imwe, ''Panthawe yakumaliza panzagumanika anyakunyoza anyakufamba ninga mwabzikhumbokhumbo bzakusaya kupemphera pa iwo okha''. 19Iwo ndiwo anyakupambukisa; wanthu wamakhalidwe yachibadwidwe wakusaya kukhala naye Nzimu.20Tsono imwe, wakukondewa, mangirirani pabodzi mwekha chikhulupiliro chanu, cha Kuchena nakupemphera na Mzimu Wachena. 21Mubzikoye mwekha muchikondi cha Mulungu, nakudikira chifundo cha Mbuya wathu Yesu Khilistu kufikira moyo wakusaya kumala.22Napo winango wakukumbukakumbuka muwachitire chifundo. 23Soma winango; muwapulumuse nakuwachosa kumoto; kuna winango muwachitire chifundo namantha, muwenganenawo pomwe malaya yakuchita mawanga mthupi.24Tsono kuna iye omwe amkwanisa kukudikirani mungakhumudwe nakuimisa pamaso paulemelero pache wakusaya bvuto nakukomedewa , 25Kuna Mulungu yekha Mpulumusi wathu kupitira mwa Yesu Khilistu Mbuya wathu, wamphamvu, na ulemelero, nawaulamulilo, zikanati kuyamba nthawe na tsopano ate kufika nthawe zense, Amen.

Chibvumbuluso

11Ichi ni chibvumbuluso cha Yesu Mkhirisitu omwe Mulungu adampereka pala kuonesera akapolo wache bzomwe bzimfuna kuchitika tsapanopali. Adamudziwisa pakutumiza anjero wache kuna kapolo wache Yohani, 2Omwe adaikhira umboni bza mafala ya Mulungu na umboni bwa Yesu Mkhirisitu, bzinthu bzense ndibzo iye adabziona. 3Wakudalisika ndiye ambalewenga mwakukuwa bza uneneri ubu na wale ndiwo ambatetekera mafala ya uneneri bwache na omwe ambabvera ndibzo bzidanembiwa mwemo, thangwe nthawe yafendera.4Yohani, kuna mipingo minomwe mu Asia: chifundo mbachikhale kuna imwe na mtendere kuchokera kuna iye ndiye ali, na ndiye akhali, na iye ali nkubwera, na kuchoka ku mizimu minomwe yomwe iri pa chikadera chache, 5na kuchoka kuna Yesu Mkhirisitu, omwe ni mboni yakukhulupirika, wakutoma kubadwa kuna anyamuya, na mtongi wa mafumu ya pa dziko lapansi. Kuna iye wakutikonda omwe watitsudzula ku bzakuphonya bzathu thangwera mulopa wache---- 6watichitisa kukhala ufumu, wansembe wa Mulungu wache na Baba--kuna iye kukhale ulemelero na mphamvu zaku nthawe za nthawe . Amen.7Nyang'anani, akubwera na mitambo; diso lirirense limdzamuona, kuphatanidza pomwe na wense omwe adamupha. Mitundu yensene yapadziko lapansi imdzalira nkhawa thangwera iye. 8''Ndine Alefa na Omega,'' Watenepo Mbuya Mulungu, ''omwe ali, akhali, na ndiye alikubwera, wamphamvu zense.'' Bwakunembera bzinango bzachi Herene bzimbati, Ndine Alefa na Omega, wakutoma na wakumaliza, watenepo Mbuya Mulungu.9Ine, Yohani--m'bale wanu na omwe ndili namwe pabodzi mu kubonera na ufumu na kupilira kwa kuderekha ndiko kuli mwa Yesu--akhali pa nsuwa yakuchemeriwa Patimo thangwera mafala ya Mulungu na umboni bwa Yesu. 10Ndikhali mu Mzim u wa nsiku ya Mbuya. Ndidabva mmambuyo mwangu mkuwe ukulu ninga lipenga. 11Udati, ''Nembani bzomwe mulikuona m'bukhu, apo mubzitumize kumipingo minomwe---ku Aefeso, ku Smurina, ku Pergamo, ku Tiyatira, ku Sarde, ku Filadelfeya na ku Laodikaya.''12Ndidazungunuka pala ndione kuti mafala yakhasewera kuna ineyo yakhali ya mbani, apo pomwe ndidazungunuka ndidaona bzakumanikira kandiyero bzinomwe bza oro. 13Pakati nakati pa bzakumanikira kandiyerobzo ndidaona winango ninga Mwana wa Munthu, atabvala mkanjo utali wa, kufika mu nzayo zache na bande wa golide kuzungulira pa kadedema pache.14Msolo wache na tsisi bzikhali bzicena ninga ukuse---bzichena ninga matalala---apo maso yache yakhali ninga bzibvuli bza moto. 15Nzayo zache zikhali ninga mkuwa wakuyetima, ninga mkuwa wakuvukutiwa kachiwiri mu ng'anjo, apo mafala yache yakhali ninga madzi mazinji yakuthamanga. 16Akhana nyenyezi zinomwe m'boko lache lakumadidi, na psimo lakukhala na nsonga ziwiri zakuthwa likhabula mkamwa mwace. Nkhope yache ikhatoya ninga dzuwa lakupsa maninge.17Pomwe ndidaona, ndidagwa panzayo zace ninga munthu wakufa. Iye adabzatika boko lace lakumadidi pa ine achiti, ''Nampodi kubva mantha. Ndine wakutoma na wakumaliza 18na wamoyo. Ndikhali wakufa, soma nyang'anani nimkhala ku nthawe za nthawe. Apo ndina bzavi bza imfa na bza Hade.19Mthangwe lache nembani ndibzo mwaona, bzatsapano lino, na ndibzo bzimdzachitika bzikamala bzobzi. 20Soma pala thumbudzulo la bzakubisika bza nyenyezi zinomwe zomwe mudaziona kuboko langu la madidi, na bzakukhazikira kandiyero bzinomwe: Nyenyezi zinomwezo ni anjero wa mipingo minomwe apo bzakukhazikira kandiyero bzinomwebzo ni mipingo minomwe.''
21Kuna mnjero wampingo waku Ayefeso nemba: 'Mafala ya ule omwe adaphata nyenyezi zinomwe ku boko lache lamadidi na ndiye ankufamba pakati pa bzakuikhira kandiyero bzinomwe bza oro, 2''Ndikudziwa bzichito bzako, basa lako lakukhuma, kupirira kwako kwakuderekha, nakuti ungabvume lini wale wakuipa, soma wawayezera wale omwe ambati mba atumwi uko neye, apo wawabulukira kuti mbakunama.3Uli kupirira mwakuderekha apo ulibe kuneta thangwera dzina langu. 4Soma ndinacho chakukugaza thangwe udataya chikondi chako chapakutoma. 5Kumbukira tsono pomwe wayambira kugwa. Lapa apo uchite bzinthu ndibzo ukhachita pakutoma. Pokha pokha ungalapa ndiye nimdzabwera kuna iwe ndichidzachosa chakukhazikira kandiyero chako pambuto pache.6Soma una ichi: Umbaipidwa na bzakuchita bza Anikolai bzomwe nimbawengana nabzombo. 7Omwe ana khutu, abve bzomwe Mzimu ukulewa ku mipingo. Kuna iye wakugonjesa nimdzamupa udidi bwakudya bza mmuti wa moyo, bomwe buli mu paradaizo wa Mulungu.'''8''Kuyenda kuna mnjero wampingo wa Smurina nemba: 'Mafala ya ule omwe ngwakutoma na kumaliza, omwe akhali wakusaika achisanduka pomwe wamoyo: 9''Ndikudziwa kubonera kwako na kusaya kwako, soma ndiwe wakudala. Ndikudziwa bza makiriyado ya wale omwe ambabziti Ayuda, uko neye. Mba asunagoge wa Satana.10Nampodi kugopa bzomwe bziri pafupi kuti bzikubonerese. Nyang'ana! Satana ali pafupi kufuna kukuthusani winangomwe mkaoko pakuti mukuyezeriwa, apo mumkabonera kwa nsiku khumi. Khalani wakukhulupirika kufikira imfa, nimdzakupani korona wamoyo. 11Wakukhala na khutu, abve ndibzo mzimu ukulewa kumipingo. Iye wakugonjesa amdzadzongeka lini na imfa yachiwiri.'''12Kuyenda kuna mnjero wa mpingo wa Pergamo nemba: 'Mafala ya iye wakukhala na psimo la nsonga ziwiri zakuthwa: 13Ndikudziwa ndiko umbakhala, kule komwe kadera yachifumu ya Satana iri. Chensecho umbaphatisisa dzina langu. Ndikudziwa ulibe kulamba chikhulupiriro chako mwa ine, neye mu nsiku za Antipa mboni yangu, wakukhulupirika wangu, omwe adaphiwa pakati panu, kule komwe Satana ambakhala.14Soma ndina bzinthu bzakuchepa bza kukugaza: Uli nawo koko omwe ambaphatisisa chipfunziso cha Balaamu, omwe adapfunzisa Balaki kuthusa chakupsomesa pa wana wa Isaraeri pala kuti akadye chakudya chakuperekiwa kuna mafano yakutsema na kukhala wakuchita chigololo. 15Munjira ninga yoyi, muna pomwe winango wakuphatisisa chipfunziso cha Anikolai.16Lapa, tsono! Ungasaya kutenepo, nimdzabwera kamangu kuna iwe, apo nimdzawathira nkhondo na psimo la mkamwa mwangu. 17Wakukhala na khutu, abve ndibzo Mzimu ukulewa ku mipingo. Kuna iye wakugonjesa, nimdzamupa mwala uchena wa dzina lipsa lakunemba pamwalapo, dzina lakuti palibe wina anilidziwa soma omwe anilitambirayo.'''18''Kuyenda kuna mnjero wa mpingo waku Tiyatira nemba: ''Aya ni mafala ya Mwana wa Mulungu omwe ana maso ninga malambi ya moto na nzayo za mkuwa wakuyetima. 19''Ndikudziwa bzakuchita bzako: Chikondi chako na chikhulupiriro na mabasa na kupirira kwakuderekha. Ndikudziwa bzomwe wachita tsampanopali bzikuposa ndibzo udachita pakutoma.20Soma ndina ichi chakukugaza: Ukubvuma mkazi Yezeberi, omwe ambabzichemera mneneri. Na chipfunziso chache ambanyengeza akapolo wangu kumbachita chigololo na kumbadya bzakudya bzakuperekiwa kuna mafano yakutsema. 21Ndidamupa nthawe yakulapa soma akufuna lini kulapa kulekana nacho chigololo chache.22Nyang'anani! Nimdzamuthusa pa kama wamatenda na wale omwe ambachita chigololo na iye mu chitsautso chikulutsa, pokha pokha alape bzichito bzao. 23Nimdzamenya wana wache kupha, apo mipingo yensene imdzadziwa kuti ndine ule omwe nimbapsaga psaga mu bzakukumbuka na mmitima. Nimdzapa kuna aliyense waimwe malingana na bzichito bzanu.24Soma kuna winango mwensene ku Tiyatira, kuna aliyense omwe ambaphatisa lini chipfunziso ichi na ndiye ambadziwa lini bzomwe wina ambachemera mkati mwa bzinthu bza Satana-----kuna imwepo nilewa kuti, 'Nimkuikhirani lini chakuwawa chirichense kuna imwe.' 25Mu njira iriyense, phatisisani chaibzo ate ndidzabwere.26Omwe ambagonjesa achichita bzichito bzangu ate kumapeto, kuna iye nimdzamupa kadera yakutonga wamitundu. 27'Amdzatonga na mpsimbo ya fero, apo ninga dongo mmitsuko amdzawapsa m'bzidupsa.' 28Ninga ndimo ndatambirira kuchoka kuna Baba, nimdzamupa pomwe nyenyezi ya kumachibese. 29Omwe ana khutu, abve ndibzo Mzimu ukulewa kuna mipingo.'''
31Kuyenda kuna mpingo wa ku Sarde nemba: "Mafala ya omwe adaphata mizimu minomwe ya Mulungu na nyenyezi zinomwe. Ndikudziwa bzakuchita bzako. Una dzina lakuti ndiwe wamoyo, soma ndiwe wakusaika. 2Lamuka ulimbikise chomwe chasala soma chiri pafupi kusaika, thangwe ndiribe kugumana bzichito bzako bzakumaliza pamaso pa Mulungu wangu.3Kumbukira, tsono, bzomwe watambira na kubva. Bvera, na kulapa. Soma penu unilapa lini, nimdzabwera ninga mbava, apo umdzadziwa lini nthawe ndiyo nimdzabwera kuna iwe. 4Soma una madzina yakuchepa mu Sarde ya omwe alibe kupsipiza bzakubvala bzawo, apo amdzafamba nande, atabvala bzakuchena, nakuti mbakuthemera.5Iye wakugonjesa amdzabvazikiwa bzakubvala bzichena, apo nimdzapfudza lini dzina lache m'bukhu la moyo, ndichidzabvuma dzina lache pamaso pa Baba, na pamaso pa anjero wache. 6Omwe ana makutu, abve ndibzo Mzimu ukulewa kuna mipingo.'''7''Kuyenda kuna mpingo waku Filadefeya nemba: ''Mafala ya iye wakulemekezeka na wachadidi-----wafumbata chavi cha Davide, wafungula pomwe palibe angafunge, angafunga palibe anifungula. 8'''Ndikudziwa bzakuchita bzako. Nyang'ana, ndaikha paiwe msuwo wakufunguka wakuti palibe ndiye angafunge. Ndikudziwa kuti una mphamvu zakuchepa, soma wabvera mafala yangu apo ulibe kulamba dzina langu.9Nyang'ana! Nimdzachitisa wale waku sunagoge ya Satana, omwe ambabzichemera Ayuda uko neye, mbakunama----nimdzawachitisa kubwera achidzagodama panzayo zako, apo amdzadziwa kuti nimbakukonda. 10Nakuti wakoya bzitongi bzangu kupirira mwakuderekha, nimdzakukhotcherera kunthawe ya mayezero yomwe inkubwera padziko lense, kudzayezera omwe ankukhala padziko lapansi. 11Ndikubwera tsampanopa. Phatisa bzomwe ulinabzo pala kuti wina nampodi atenge korona wako.12Omwe anigonjesa nimdzamanga nsandamira mkachisi mwa Mulungu wangu. Amdzayenda lini pomwe kunja kwa kachisiyo, apo nimdzanemba pa iye dzina la Mulungu wangu, dzina la mzinda wa Mulungu wangu (Yerusalemu mupsa, omwe anibuluka kuchoka kudzaulu kuna Mulungu wangu), na dzina langu lipsa. 13Omwe ana khutu, abve ndibzo Mzimu ukulewa ku mipingo.'''14''Kuyenda kuna mnjero waku mpingo waku Laodikeya nemba: Mafala ya a Amen, mboni yakuthembeka na yachadidi, mtongi wachilengedwe cha Mulungu. 15Ndikudziwa bzakuchita bzako kuti ndiwe lini wakujejera ayai wakupsa. Ndikukhumba kuti uchikhala sikuti wakujejera ayai wakupsa! 16Tsono, thangwera kuti ndiwe wakuthuma ----sikuti wakupsa ayai wakujejera----ndasala pang'ono kukusanza kubula mkamwa mwangu.17Thangwe umbati ndidadala, ndina kale bzombo bzizinjitsa, apo nimfunalini chinthu.' Soma ukudziwa lini kuti ndiwe wapikado yakunyanya, wakupasa nsisi, wakusaya, zimola, na nyakukhala pezi. 18Bvesera langizo langu: Gula kuna ine oro wakuvukutiwa na moto pala kuti ukhale na vida, na wakubvala bzakuchena zedi pala kuti ubzibvazike sikuti kubzionesera manyazi ya kukhala pezi kwako, na mankhwala yakupaka mmaso mwako pala kuti uwone.19Ndikutsimula na kulapisa aliyense omwe nimbamukonda. Mthangwelache khala wanyongo na kulapa. 20Nyang'ana ndaima pamsuwo pako apo ndikugugudza. Penu wina anibva mafala yangu achifungula, nimdzapita mnyumba mwache na kudya naye, apo iye kudya nandembo.21Omwe anigonjesa nimdzamupa udidi mwakukhala pansi na ine pakadera yangu yachifumu, ninga ndimo ndidagonjesera pomwe ndichikhala pansi na Baba wangu pa kadera yache yachifumu. 22Omwe ana khutu, abve ndibzo Mzimu ukulewa ku mipingo.''''
41Bzitamala bzinthu ibzi ndidanyang'anisa apo ndidaona msuwo wakufunguka kudzaulu. Mafala yakutoma ndiyo ndidabva yakhasewera kuna ine ninga lipenga, kuti, ''Bwera kuno, apo nimdzakuonesa ndibzo bziti bzidzachitike bzingapita bzinthu ibzi,'' 2Mwachidzidzi ndikhali mu Mzimu, apo ndidaona kadera yachifumu itakhazikiwa kudzaulu winango atakhala pamwepo. 3Omwe akhadakhala pamwepoyo, akhaoneka ninga mwala wa yasipi na sardiyo ( kaneriyo). Pakhana chitalaleza kuzungulira kadera yachifumuyo. Chitalalezacho maonekedwe yache ninga simaragido.4Kuzungulira kadera yachifumuyo pakhana makadera yachifumu makumi mawiri na manayi, apo wakukhala mmakadera yamweyo akhali akulu akulu makumi mawiri na awiri, wakubvala bzakubvala bzichena, na makorona ya oro pa misolo pawo. 5Kuchokera kumakaderako kudaoneka kupenya kwa mpheni, na mafala ya kugunda kwa chiphaliwali. Kandiyero zinomwe za ngundu ngundu zikhagaka kutsogolo kwa kadera yachifumuyo, kandiyero zomwe zikhali mizimu minomwe ya Mulungu.6Kutsogolo kwa kadera yachifumuyo kukhana nyanza ya mandala, ninga krustalo. Pakati nakati pa kadera yachifumuyo na kuzungulira kaderayo pakhana bzamoyo bzinayi, bzakudzala na maso, kutsogolo na kumbuyo.7Chamoyo chakutoma chikhali ninga mphondolo, chamoyo chachiwiri chikhali ninga kamwana ka ng'ombe, chamoyo chachitatu chikhana nkhope ninga munthu, apo chamoyo chachinai chikhali ninga chiombankhanga chakumbuluka. 8Bzamoyo bzinaibzo, chirichense chikhana maphapidwe matanthatu, bzakudzala na maso padzaulu na kunyansi. Usiku na masikati bziribe kunyamala kumbati, ''Wakuchena, wakuchena, wakuchena ni Mbuya Mulungu wamphamvu zense, omwe akhali, na ndiye amdzakhala.''9Pomwe bzamoyobzo bzikhapereka ulemerero, ulemu na kutenda kuna iye wakukhala pakadera yachifumu, iye wakukhala namoyo kunthawe zanthawe, 10akulu makumi mawiri na anayi adagwa pansi kuna wakukhala pakadera yachifumuyo kumunamata iye omwe amdzakhala kufikira kunthawe zanthawe. Iwo adatula makorona yao kukadera yachifumuyo, kulewa kuti, 11''Wakuthemera ,ndimwe, Mbuya wathu na Mulungu wathu , kutambira ulemerero na ulemu na mphamvu, nakuti mudalenga bzinthu bzensene, apo na chifuniro chanu bzidakhala na kulengiwa.''
51Kinangoka ndidaona boko lamadidi la ule omwe akhadakhala pa kadera yachifumu lina bukhu lakunemba kunja na mkati, lakukhala na bzizindikiro bzinomwe bzakudindiwa. 2Ndidaona mnjero mkulu akukuwa na mafala makulu, ''Mbani wakuthemera kufununkhula bukhu na kutsudzula bzizindikiro bzace?''3Palibe kudzaulu ayai padziko lapansi ayai kutseri kwa dziko lapansi omwe adatha kufununkhula bukhulo ayai kulilewenga. 4Ndidalira zedi thangwe pakhalibe ndiye adaoneka wakuthemera kufununkhula bukhulo ayai kulilewenga. 5Soma mkulu m'bodzi adati kuna ine, ''Nampodi kulira. Nyang'ana! Mphondolo ya dzinza la Ayuda, Muzi wa Davide wagonjesa. Anikwanisa kufununkhula ,bukhulo na bzizindikiro bzache bzinomwe.''6Ndidaona Mwana wabira ataima pakati nakati pa kadera yachifumu na pampikiti pa bzamoyo bzinai na pa akulu. Akhaoneka ninga kuti kalekale akhadaphiwa. Akhana nyanga zinomwe na maso manomwe, yomwe ikhali mizimu minomwe ya Mulungu yakutumiziwa kuna wense padziko lapansi. 7Adayenda kukatenga bukhulo kuchoka kuboko lamadidi la m'bodzi wa anomwe omwe akhadakhala pa kadera yachifumu.8Atatenga bukhulo, bzamoyo bzinayi bzire na akulu makumi mawiri na anayi wale adagwa pamaso pa Mwana wabirayo. Aliyense waiwo akhana azeze na palato za oro zakudzala na bzakufukiza bzomwe ni mapemphero ya wanthu wakuchena mtima wa Mulungu.9Adaimba chimbo chiipsa: ''Mwathemera kutenga bukhu na kutsudzula bzizindikiro bzache. Nakuti mudaphiwa, apo na mulopa wanu mudagula wanthu pala Mulungu kuchokera kudzinza lirirense, chiseweredwe, wanthu na dziko. 10Mudawasandusa ufumu na ansembe kutumikira Mulungu wathu, apo amdzatonga padziko lapansi.11Kinangoka ndidanyan'gana ndichibva mafala ya anjero azinji omwe adazungulira kadera yachifumu na bzamoyo bzire na akulu wale. Kuwanda kwawo wense akhakwana bzulu khumi bza bzulu khumi na bzulu bza bzulu. 12Iwo adati na mafala ya kukuwa, ''Wakuthemera ni Mwana wabira, omwe waphiwa, kutambira mphamvu, vida, nzeru, kulimba mtima, ulemu, ulemerero, na kuthembiwa.''13Ndidabva chakulengiwa chirichense chomwe chikhali kudzaulu na padziko lapansi na panyanza---- bzensene bzakukhala mwemo----kulewa kuti, ''Kuna iye wakukhala pa kadera yachifumu na kuna Mwana wabira kukhale kuthembiwa, ulemerero, na ufumu ku nthawe zanthawe.'' 14Bzamoyo bzinai bzire bzidati, ''Amen!'' apo akulu wale adagwa pansi achinamata.
61Ndidanyan'ganisa pomwe Mwana wabira adatsudzula bzizindikiro bzinomwe, apo ndidabva chibodzi cha bzamoyo bzinayi chikulewa na mafala yakubveka ninga mpheni, ''Bwerani!'' 2Ndidanyang'anisa apo pakhana kavalo ichena. Wakuipakira wache akhadaphata uta, achipasiwa korona. Adatulukira monga ninga iye wakugonjesa kuti agonjese.3Pomwe Mwana wabira adatsudzula chizindikiro chachiwiri, ndidabva chamoyo chachiwiri chire chikulewa kuti, ''Bwerani!'' 4Kinangoka kavalo inango idatulukira-----yakufwira. Wakuipakira wache adabvumiziwa kuchosa mtendere padziko lapansi, pala kuti wanthu aphane. Wakupakira uyu adapasiwa psimo likulu.5Pomwe Mwana wabira adatsudzula chizindikiro chachitatu, ndidabva chamoyo chachitatu chikulewa kuti, ''Bwerani!'' Ndidaona kavalo ipsipa, apo wakuipakira wache adaphata mphimo ziwiri mmanja mwache. 6Ndidabva yomwe yakuoneka ninga mafala pampikiti wa bzamoyo bzinayi kulewa kuti, ''Mphimo yatirigu yakukwana kobiri ibodzi ya lupiya, na mphimo zitatu za barere pala lupiya ibodzi. Soma nampodi kudzonga mafuta na vinyu.7Pomwe Mwana wabira adatsudzula chizindikiro chachinayi, ndidabva mafala ya chamoyo chachinayi kulewa kuti, ''Bwerani!'' 8Kinangoka ndidaona kavalo yapfumbu. Wakuipakirayo dzina lache Imfa, apo Hade ikhamutewera. Iwo adapasiwa utongi pambuto yakukula kuti ingapite kanayi mdziko lapansi, bwakupha na dipa, na njala na matenda, na nyama zakuthengo zapadziko lapansi.9Pomwe Mwana wabira adatsudzula chizindikiro chachishanu, ndidaona pansi pa guwa lansembe mizimu yawanthu ndiwo adaphiwa thangwera mafala ya Mulungu na umboni bomwe adaphata. 10Iwo adalira na mafala makulu, ''Kufikira Mtongi wa wense, wakulemekezeka na wachadidi, kufikira mutawatonga wense wakukhala padziko lapansi, apo pomwe mpakana mutabwezera mulopa wathu kuna iwo wakukhala padziko lapansi?

11Kinangoka aliyense waiwo adapasiwa mkanjo uchena, achiuziwa kuti adikhire kanthawe pang'ono mpakana kuwanda kwa akapolo anzao wensene na abale wao omwe akhati aphiwe, ninga momwe akhadaphewera iwo, kundendemere.12Pomwe Mwana wabira adatsudzula chizindikiro chachitanthatu, ndidaonerera apo padachitika chiteketeke chikulutsa. Dzuwa lidasanduka lipsipa ninga chiguduli, apo mwezi wabulungire ule udasanduka ninga mulopa. 13Nyenyezi zakudzaulu zidagwa padziko lapansi, ninga ndimo muti wamkuyu umbadodezera nkhuyu zache zitete ungatekenyeka na chonzi chikulu. 14Kudzaulu kudachoka ninga bukhu ndilo likhafunyiwa. Phiri lirirense na nsuwa bzidagwinyika m'buto mwache.15Kinangoka mafumu yadziko lapansi na wanthu wakufunikira, na akuluakulu wankhondo, na wavida, na wamphamvu, na aliyense, kapolo na mfulu, adabisala mmaphanga na m'phakapaka mwa minyala mikulu ya mmapiri. 16Iwo adati kuna mapiri na minyala mikulu, ''Tigwereni! Timpsinkhenimbo tibisale pamaso pa ule ndiye wakhala pakadera yachifumu na kuna chilango chikulu cha Mwana wabira. 17Nakuti nsiku ikulu ya chilango chawo chikulu yafika. Mbani angakwanise kujirika?''
71Kinangoka bzitapita ibzi ndidaona anjero anayi ataima pamphepo zinai zadziko lapansi, ataphata mphepo zinai zapadziko pala kuti nampodi chonzi chikunthe padziko lapansi, panyanza ayai pamuti uliwense. 2Ndidaona mnjero winango akhachokera kumachibese, wakukhala na chizindikiro cha Mulungu wamoyo. Iye adakuwa na mafala makulu kuna anjero anayi wale omwe adabvumiziwa kudzonga dziko lapansi na nyanza: 3''Nampodi kudzonga dziko lapansi, nyanza ayai miti mpakana titaikha chizindikiro pa mikuma ya akapolo wa Mulungu wathu.''4Ndidabva kuwanda kwa wale omwe adaikhiwa bzizindikiro: 144,000, omwe adaikhiwa bzizindikiro kuchokera mmadzinza yensene ya wanthu wamu Isaraeri: 5Bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Ayuda adaikhiwa bzizindikiro, bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Rubeni, bzulu khumi na bziwiri, kuchokera kudzinza la Gadi, 6bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Aseri, bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Nafitali, bzulu khumi na bziwiri kuchokera ku dzinza la Manasse.7bzulu khumi na bziwiri kuchokera ku dzinza la Simeoni, bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Levi, bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Isakara, 8bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Zebuloni, bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Yosefe, na bzulu khumi na bziwiri kuchokera kudzinza la Benjamini adaikhiwa bzizindikiro.9Bzitapita ibzi ndidanyang'anisa, apo pakhana thimu lizinji lakuti palibe angadakwanisa kulilewenga---kuchokera kudziko lirirense, dzinza, wanthu, na chiseweredwe---kuima pamaso pa kadera yachifumu na pamaso pa Mwana wabira. Akhadabvala mikanjo michena ataphata mitawi ya kanjedza mmanja mwao, 10apo akhakuwa na mafala makulu: Chipulumuso chiri mmanja mwa Mulungu wathu, omwe wakhala pakadera yachifumu, na kuna Mwana wabira!''11Anjero wense akhadaima kuzungulira kadera yachifumu na kuzungulira akulu na bzamoyo bzinayi bzire, apo adakotamisa nkhope zao kuna kadera yachifumu. Iwo adanamata Mulungu, 12kulewa kuti, ''Amen! Kuthemba, ulemerero, nzeru, kupereka kutenda, ulemu, chilimbiko na mphamvu bzikhale kuna Mulungu wathu kunthawe zanthawe! Amen!''13M'bodzi wa akulu adandibvunza, ''Awa mbani, abvala mikanjo michenawa, apo tsono adachokera kuponi?'' 14Ndidati kuna iye, ''Mbuya, mukudziwa,'' apo iye adati kuna ine, ''Awa ni omwe achokera mchitsautso chikulu. Iwo afula mikanjo yao achiyichenesa mmulopa wa Mwana wabira.15Nathangwe limweri, ali pamaso pa kadera yachifumu ya Mulungu, apo ambamunamata masikati na usiku mu kachisi wache. Iye wakukhala pakadera ya chifumu amdzawachitira iwo mnthunzi. 16Amdzabva lini pomwe njala, ayai kudzabva pomwe nyota. Dzuwa limdzawatentha lini ayai chithuthu chirichense. 17Thangwe Mwana wabira pakati nakati pa kadera yachifumu amdzawafuwa achidzawatsogolera ku alowe wa madzi ya moyo, apo Mulungu amdzapukusa misozi yensene kuchoka mmaso mwao.''
81Pomwe Mwana wabira adatsudzula chizindikiro chachinomwe, kudzaulu kudakhala chete pafupifupi mphindi makumi matatu. 2Kinangoka ndidaona anjero anomwe ataima pamaso pa Mulungu, apo malipenga manomwe yadaperekiwa kuna iwo.3Mnjero winango adabwera atanyamula palato ya oro ya bzakufukiza. ataima paguwa la bzakufukiza. Bzakufukiza bzizinji bzidaperekiwa kuna iye pala kuti abzipereke na mapemphero ya wanthu wense wakuchena mtima wa Mulungu paguwa la oro la bzakufukiziwa pamaso pa kadera yachifumu. 4Utsi bwa bzakufukizabzo----na mapemphero ya wanthu wakuchena mtima wa Mulungu----bzidakwira kuna Mulungu kuchoka mmanja mwa anjero. 5Mnjero adatenga palato ya bzakufukiza achiyidzaza na moto wakupala paguwa. Kinangoka adauthusa padziko lapansi, apo padabveka kuphoka kwa mpheni, mafala, ching'aning'ani, na chiteketeke.6Anjero anomwe omwe akhana malipenga manomwe adakonzekera kuyaliza. 7Mnjero wakutoma adaliza lipenga lache apo padayambika matalala na moto wakusanganiza na mulopa. Udathusiwa padziko lapansi mwakuti ibodzi mwa mbali zitatu idapsa, ubodzi mwa miti mitatu udapsa, na upsa bwensene bwakubiriwira budapserera.8Mnjero wachiwiri adaliza lipenga lache, apo chinango ninga phiri likulu la kugaka na moto chidathusiwa mnyanza. Mbali ibodzi ya mbali zitatu za nyanza idasanduka mulopa, 9Ibodzi ya mbali zitatu ya bzamoyo bza mnyanza idafa, apo pa bzombo bzitatu bziribzense bzakupakira panyanza chibodzi chidadzongeka.10Mnjero wachitatu adaliza lipenga lache, apo nyenyezi ikulu idagwa kuchokera kudzaulu, ikugaka ninga muunikiro, pa mbali ibodzi ya matatu ya mikulo na alowe wamadzi. 11Dzina la nyenyeziyo ni Chakuwawa. Ibodzi ya mbali zitatu ya madzi idasanduka chakuwawa, na wanthu azinji adafa na madzi yomwe yadasanduka yakuwawa.12Mnjero wachinayi adaliza lipenga lache, apo mbali ibodzi ya mbali zitatu za dzuwa idamenyiwa, bzibodzibodzi pomwe na mbali ibodzi ya mbali zitatu za mwezi na ibodzi ya mbali zitatu za nyenyezi zensene. Tsapano mbali ibodzi ya zitatu za ibzo idasandulika ipsipa; mbali ibodzi ya mbali zitatu yamasikati na mbali ibodzi ya mbali zitatu za usiku ikhalibe kutoya kwache.13Ndidanyang'anisa, apo ndidabva chiomba nkhanga chomwe chikhambuluka pamsolo mdzaulu chikulewa na mafala makulu, ''Tsoka, tsoka, tsoka, kuna iwo wakukhala padziko lapansi, thangwera mafala ya lipenga lakutsalira yomwe yasala pang'ono kuti ayalize anjero atatu.''
91Kinangoka mnjero wachishanu adaliza lipenga lache. Ndidaona nyenyezi yakuchokera kudzaulu yomwe ikhadagwa pandziko lapansi. Nyenyeziyo adaipa chavi cha dindi lakusaya malekezero. 2Iye adafungula chakufungira pa dindi lakusaya malekezerolo, apo utsi budabula na pakufungira pale kuyenda mdzaulu ninga utsi bwakuchokera mu ng'anjo ikulu. Dzuwa na mitambo bzidasanduka bzipsipa thangwera utsi bwakubula mdindimo.3Bziwala bzidabula kuchoka muutsimo kubwera padziko lapansi, apo bzidapasiwa mphamvu ninga mphiriri za padziko. 4Bzidauziwa kuti nampodi bzidzonge upsa bwa padziko ayai mbeu iriyense iwisi ayai muti, soma wanthu okha omwe akhalibe chizindikiro cha Mulungu pamikuma yao.5Bziribe kubvumiziwa kupha wanthu amweo, soma kuwaboneresa ate miyezi mishanu. Mawawidwe yache yakhali ninga kupfondewa na mphiriri kwa munthu. 6Nsiku zomwezo wanthu amdzapsaga imfa soma amdzaigumana lini. Amdzafunisisa atafa, soma imfa imdzawathawa.7Bziwala bzikhaoneka ninga akavalo wakukonzeka kukachita nkhondo. Pamisolo pao pakhana chinthu ninga makorona ya oro, apo nkhope zao ninga zawanthu. 8Bzikhana tsisi ninga la azimai, apo mano yao ninga ya mphondolo. 9Bzikhana makhanda pakadedema ninga makhanda ya bzitsulo, apo kaungidwe ka maphapidwe yao ninga kaungidwe ka magaleta mazinji na akavalo wakuthamangira kunkhondo.10Bzikhana michira yabzakupfondera ninga michira ya mphiriri; mmichira yao mukhana liolera la mphamvu yakudzongera wanthu kwa miyezi mishanu. 11Bzikhana mfumu yao mnjero wa dindi lakusaya malekezero. Dzina lache muchi Heberi likhali Abadoni, apo muchi Helene likhali Apoliyoni. 12Tsoka lakutoma lapita. Nyang'anani! Bzitamala ibzi pakana matsoka pomwe mawiri kuti yabwere.13Mnjero wachitanthatu adaliza lipenga lace, apo ndidabva mafala kuchoka kunyanga za guwa lansembe la oro zomwe zikhali pamaso pa Mulungu, 14kulewa kuna mnjero wachitanthatu omwe akhana lipenga, "Tsudzulani anjero anai omwe adamangiwa pa mkulo ukulu wa Firate." 15Anjero anai omwe akhadakonzeka pa nthawe imweyi, nsiku yoyo, mwezi umweyo, na gole limwelo adatsudzuliwa kukapha libodzi la magao matatu ya wanthu.16Kuwanda kwa asirikali wakupakila akavalo akhali 200, 000, 000. Ndidabva kuwanda kwao. 17Umu ndimo ndidaonera akavalo mmasomphenya yangu apo na iwo wakuwapakira: Makhanda yao yapakadedema yakhali mafwira, bza azuri wakupsipira na sufule wakuyendera kusafalawu. Misolo ya akavalowo ikhalingana na misolo ya mphondolo, apo mkamwa mwao mukhabula moto, utsi, na sufule.18Ibodzi ya mbali zitatu zawanthu idaphiwa na miriri mitatu ire: moto ,utsi, na sufule bzomwe bzikhabula mkamwa mwao. 19Thangwera mphamvu ya akavalowo ikhali mkamwa mwao na kumichila kwao_ thangwe michira yao ikhali ninga nyoka, yakukhala na misolo ndiyo ikhakwanisa kuyambisa bzilonda pa wanthu.20Wanthu wensene wakusalawo, wale omwe alibe kuphiwa na miriri ire, alibe kulapa pa mabasa ya manja yao, ayai kuleka kunamata bziwanda na mafano yabzakutsema bza oro, siriva, mkuwa, mwala na bza miti yakutsema_ bzinthu bzomwe bzingaone lini, kubva, ayai kufamba. 21Alibe neye kulapa kuna wakuwapha, nyanga zao, bzigololo bzao ayai mchitidwe wao waumbava.
101Kinangoka ndidaona mnjero mkulu akubuluka kuchoka kudzaulu. Wakubvala mtambo, apo pamsolo pache pakhana chitalaleza. Nkhope yache ikhali ninga dzuwa apo nzayo zache zikhali ninga nsandamira zamoto. 2Ataphata bukhu ling'ono lomwe lidafununkhuliwa mmanja mwache. Adaponda nzayo yache yamadidi panyanza na nzayo yache yamadzere pamataka.3Kinangoka iye adakuwa na mafala makulu ninga kubuma kwa mphondolo. Pomwe iye adakuwa, mpheni zinomwe zidabveka kusewera na mafala yawo pakugunga. 4Pomwe mpheni zinomwe zidasewera, ndikhadasala pang'ono kunemba, soma ndidabva mafala kuchoka kudzaulu kuti, ''Dinda bzizindikiro bzomwe mpheni zimomwe zalewa. Nampodi kunemba.''5Kinangoka mnjero omwe ndidamuona ataima mkuponda pa nyanza na pamataka ule adadzusa boko lache lamadidi kutosa kudzaulu. 6Iye adalumbira kuna ule wakukhala kunthawe zanthawe, omwe adalenga kudzaulu na bzense bziri mwemo, dziko lapansi na bzense bziri mwemo, nyanza na bzense bziri mwemo, apo mnjero adati, ''Pamdzakhala lini pomwe kuchedwa. 7Soma pansiku yomwe mnjero wachinomwe ali pafupi kuliza lipenga lache, tsapano matsautso ya Mulungu yamdzakwanirisiwa, ninga ndimo adalewera uthenga bwabwino kuna akapolo wache aneneri.''8Mafala ndiyo ndidabva kuchokera kudzaulu yadalewa pomwe kuna ine kuti: ''Ndoko, tenga bukhu lakufununkhula lomwe liri mmanja mwa mnjero omwe waima kuponda panyanza na pamataka.'' 9Kinangoka ndidayenda kuna mnjeroyo kukamuuza kuti andipe bukhu ling'onolo. Iye adati kuna ine, ''Tenga bukhuli ulidye. Limdzamonyesa mmimba mwako, soma mkamwa mwako mumdzatapira ninga uchi.''10Ndidatenga bukhu ling'onolo kuchoka mmanja mwa mnjeroyo mkulidya. Likhatapira ninga uchi mkamwa mwangu, soma nditamala kulidya, mmimba mwangu mudamonya. 11Kinangoka wina adati kuna ine, ''Ubvimire pomwe bza wanthu azinji, madziko, bziseweredwe, na mafumu.''
111Adandipa mtete kuti ndiyese mpsimbo yakupimira. Ndidauziwa," Muka upime kachisi wa Mulungu na guwa, na wense wakunamata mwemo. 2Soma nampodi kupima mbuto yakuzungulila kachisi, thangwe yaperekiwa kuna Wachikunja. Amdzapondedza mzinda wakupambulika kwa miyezi makumi manayi na miwiri.3Nimdzapa mboni zangu ziwiri utongi bwakubvimira kwa nsiku 1,260, zakubvala chiguduli. 4"Mboni ziwirizi ndizo miti miwiri ya azitona na bzakukhazikira kandiyero bziwiri bzomwe bzaima pamaso pa mbuya padziko. 5Winango angasankhula kuwadzonga, moto umdzabula pakamwa pawo nkudzadzonga awengi wawo. Aliyense wakukhumba kuwadzonga aphiwe moda umweyu.6Mbonizi zina utongi bwakufunga kudzaulu pala kuti mvula nampodi kugwa nsiku adabvimirazo. Ana mphamvu kusandusa madzi mulopa na kulanga dziko lapansi na muliri uliwense nthawe ndiyo amfuna. 7Pomwe amdzamaliza umboni bwaobo chilombo chomwe chimdzabula m'dindi lakusaya malekezero chimdzanyosa nkhondo yakumenyana nawo. Icho chimdzawagonjesa chichiwapha.8Matupi yawo yamdzakhala thapsa _thapsa mmiseu ya munzinda ukulu (wakuchemeriwa Sodomu na Iguputo) komwe Mbuya wao adakhomerewa. 9Kwa nsiku zitatu na meya winango wakuchokera kuna wanthu wense, dzinza, chiseweredwe na dziko amdzanyang'anisa matupi yaoyo. Amzawabvumiza lini kuyafuchira munthutu.10Iwo wakukhala padziko amdzakomedwa achidzasekerera. Amdzatumizirana mpfupo thangwe aneneri awiri amwewa akhaboneresa wanthu wakukhala padziko. 11Soma patapita nsiku zitatu nameya mzimu wamoyo wakuchokera kuna Mulungu umdzapita mwa iwo, apo amdzaima na nzayo zao. Mantha makulu yamdzawaphata anyakuwaona. 12Kinangoka amdzabva mafala makulu yakuchokera kudzaulu yamdzati kuna iwo, "Bwerani kuno!" Kinangoka amdzakwira kuyenda kudzaulu mu mtambo,, uko awengi wao akunyang'anisa.13Panthawe yoyo pamdzakhala chiteketeke chikulu, apo mbali ibodzi yakupita kakhumi mumzindayo imdzagwa. Wanthu bzulu bzinomwe amdzafa na chiteketekecho, apo wakupulumuka amdzaphatiwa na mantha achidzapereka ulemerero kuna Mulungu wakudzaulu. 14Tsoka lachiwiri lapita. Nyang'anani! Tsoka lachitatu likubwera tsampanopali.15Kinangoka mnjero wachinomwe adaliza lipenga lache, apo mafala makulu yadalewalewa kudzaulu kuti, "Ufumu bwa padziko bwasanduka ufumu bwa Mbuya wathu na bwa Mkhirisitu wache, apo amdzatonga kunthawe za nthawe."16Kinangoka akulu makumi mawiri na anayi, wakukhala pa kadera yachifumu pamaso pa Mulungu, adagwesa nkhope zao achinamata Mulungu. 17Iwo adati, "Tikupereka kutenda kuna imwe, Mbuya Mulungu wa mphamvu zense, omwe muli, apo mukhali, thangwera mwatenga mphamvu zanu zikulu apo zjai mwayamba kutonga.18Wamitundu adakalipa, soma ukali bwanu bwafika. Nthawe yakwana kuti wakusaika atongiwe apo na imwe mupe mpfupo akapolo wanu aneneri na wanthu wakuchena mtima wa Mulungu, na wense ndiwo akhagopa dzina lanu, ang'ono na akulu. Nthawe yakwana kuti mudzonge wense ndiwo akudzonga dziko lapansi."19Kachisi wa Mulungu kudzaulu adafunguliwa apo lidaoneka likasa la chipangano chache mkachisi wache. Pakhana kupenya kwa ching'aning'anii, mafala, kugwa kwa mpheni, chiteketeke, na matalala mazinji.
121Chizindikiro chikulu chidaoneka kudzaulu: Mkazi wakubvazikiwa dzuwa, wakukhala na mwezi kutseri kwa nzayo zache na korona wa nyenyezi khumi na ziwiri pamsolo pache. 2Iye akhana pathupi, apo akhalira na kuwawa kwa kubala, na kubva kuwawa kwa kabalidwe ka mwana.3Kinangoka chizindikiro chinango chidaoneka pomwe kudzaulu: Nyang'anani! Pakhana chinyoka chikulu chifwira chomwe chikhana misolo minomwe na manyanga khumi, apo pamsolo pache pakhana makorona manomwe. 4Mchira wache udapsaira mbali ibodzi ya mbali zitatu za nyenyezi kudzaulu chichizithusa pa dziko lapansi. Chinyokacho chidaima pamaso pamkaziyo omwe akhadasala pang'ono kubala mwana, pala kuti angabala, chikhudyule mwanayo.5Mkaziyo adabala mwana mamuna, omwe angadadzatonga madziko yensene na mpsimbo ya fero. Mwana wacheyo adapsokonyoliwa nkuyenda kuna Mulungu na kukadera yache yachifumu, 6apo mkaziyo adathawira mchipululu momwe Mulungu akhadamkonzera iye mbuto, kuti akatchenkhiwe kwa nsiku 1.260.7Tsapano kukhana nkhondo kudzaulu. Mikaeri na anjero wache adamenyana na chinyokacho apo chinyokacho na anjero wache akhabwezera. 8Soma chinyoka chikhalibe mphamvu zizinji zakuganyali. Tsapano kukhalibe pomwe mbuto kudzaulu pala icho na anjero wache. 9Chinyoka chikulucho----chinyoka chakukalambacho chakuchemeriwa Mdyerekezi ayai Satana. Ndicho chimbanyengeza dziko lense----chidathusiwa padziko lapansi, apo na anjero wache adathusiwa nacho pabodzi.10Kinangoka ndidabva mafala yakukuwa kuchoka kudzaulu: ''Tsapano chafika chipulumuso na mphamvu za ufumu bwa Mulungu wathu, na utongi bwa Mkhirisitu wache. Thangwe wakumbagaza abale wathu wathusiwa pansi, omwe akhawagaza pamaso pa Mulungu wathu masikati na usiku.11Adamugonjesa iye na mulopa wa Mwana wabira na mafala ya umboni, nakuti alibe kukonda miyoyo yawo neye kuimfa. 12Mthangwerache sekerani, mdzaulu imwe na wense wakukhala mwemo! Soma tsoka kuna dziko lapansi na nyanza thangwe Satana wabulukira kuna imwepo. Wadzaziwa na ukali bukulu apo ankudziwa kuti watsala na kanthawe kakuchepa!13Pomwe chinyokacho chidazindikira kuti chathusiwa padziko lapansi, chidapsaga mkazi adabala mwana wachimuna ule. 14Soma mkaziyo adapasiwa maphapidwe mawiri ya chiombankhanga chikulu pala kuti athawire kumbuto ndiyo adamukonzera mchipululu. Iyi ikhali mbuto ndiyo angadakatchenkhiwa, kwa nthawe ibodzi, nthawe zizinji, na meya ya nthawe----seye kuona chinyokacho.15Chinyokacho chidapswipa madzi kubula mkamwa mwache ninga mkulo pala k,uti yakhaphwikire kukokonola mkaziyo. 16Soma dziko lapansi lidamuthandiza, Dziko lidafungulambo kukamwa kwache lichikhudyula mkulo omwe chinyokacho chidapswipa madzi kubula mkamwa mwache. 17Tsapano chinyokacho chidabva ukali na mkaziyo chichiyenda kukachita nkhondo na adzinza wache wensene, omwe akhabvera bzitongi bza Mulungu na kukoya umboni bwa Yesu. 18Kinangoka chinyokacho chidaima pamchenga wa m'gombe mwa nyanza.
131Kinangoka ndidaona chirombo chikubula mnyanza. Chikhana manyanga khumi na misolo minomwe. Panyanga zache pakhana makorona khumi, apo pamsolo wace uliwense pakhadanembiwa dzina la makiriyado. 2Chilombo ndidaonachi chikhalingana na Nyalugwe. Nzayo zace zikhali ninga za thika apo pakamwa pache pakhali ninga pakamwa pa mphondolo. Chinyokacho chidachipasa mphamvu zace, kadera yache yachifumu, na mphamvu zikulu za kutonga.3Ubodzi mwa misolo ya chilombocho ukhana chironda chakufikiza kuimfa, soma chironda chakuimfacho chikhada pola. Wapadziko lense lapansi adadabwa pomwe akhatewera chirombocho. 4Akhanamata pomwe chinyoka, thangwe chikhadapereka mphamvu zace kuchirombocho. Adanamata chirombo, pomwe, mkumbati, "Mbani ali ninga chirombo?" apo "Mbani angamenyane nacho?"5Chirombocho chidapasiwa pakamwa pa kukwanisa kusewera mafala yakusamwa na ya makiriyado. Chidapasiwa kuyezera utongi bwace kwa miyezi makumi manai na miwiri. 6Tsapano chirombo chidafungula pakamwa pache kulewalewa makiriyado kuna Mulungu, kuchitira makiriyado dzina lache na chihema chache, iwo wakukhala kudzaulu.7Chirombocho chidabvumuziwa kuchita nkhondo na wanthu wakuchena mtima wa Mulungu na kuwagonjesa. Soma kuti pomwe, mphamvu zidaperekiwa kuna icho kuna wadzindza wensene, wanthu, chiseweredwe, na wamitundu. 8Wense wakukhala padziko amdzachinamata, aliyense omwe dzina lace liribe kunembiwa mbukhu la moyo, la Mwana wabira omwe akhadaphiwa kuchokera pakutoma pa dziko lapansi.9Penu winango anakhutu, abve. 10Penu winango amtengewa ukapolo, ku ukapolo ati adzayende. Penu winango aniphiwa na dipa, na dipa ati iye adzaphiwembo nalo.11Kinangoka ndidaona chirombo chikubula kunja kuchoka pansi pamataka. Chikhana manyanga mawiri ninga mwana wabira, apo chikhasewera ninga chinyoka. 12Chidayezera utongi bwense bwa chirombo chakutoma pamaso pache , apo chidachitisa dziko lapansi na wensene wakukhala mwemo kunamata chirombo chakutoma chiie--- chomwe chilonda chache chakupha chikhadapola.13Chidachita bzakudabwisa bzikulu. Chidachitisa ate moto kugwa padziko kuchoka kudzaulu pamaso pa wanthu. 14Na bzizindikiro chidapasiwa mphamvu m'buto mwa chirombo, chidanyengeza iwo wakukhala padziko lapansi kuwauza kukhazikisa fano la chirombo chire_chomwe chidapasiwa chirombo na dipa, soma chikhana moyo basi.15Chidabvumiziwa kupa fano la chirombo pala kuti fanolo lilewelewe nakuchitisa kuti wense wakulamba kunamata chirombo aphiwe. 16Chidangingimiza pomwe aliyense mg'ono na nkulu, wakudala na wakusaya, mfulu na kapolo, kutambira chidindo paboko lamadidi ayai pamkuma. 17Bzikhali bzakusaya kukwanisika kuna aliyense kugula ayai kugulisa pokha pokha ana chidindo cha chirombo, ndiye kuti, mbogo yakuyimirira dzina lache'18Pano pana nzeru. Iye wakukhala nacho chidziwiso, alewengere nambala ya chilombocho. Nakuti chiwerengero chace mchamunthu. Nemba lache ni 666.
141Ndidanyang'anisa ndichiona Mwana wabira ataima pa Phiri la Ziyoni. Akhana wanthu 144,000 omwe akhana dzina lache na dzina la Baba wache bzitanembiwa pamikuma yao. 2Ndidabva mafala kuchokera kudzaulu kuunga ninga madzi mazinji na kugunda kukulu. Kuunga ndidabvako kukhali ninga kuti anyakuyimba azeze akuyimba azeze wawo.3Adayimba chimbo chipsa pamaso pakadera yachifumu na pamaso pa bzamoyo bzinayi na akulu. Palibe adapfunzira chimbocho kupambula wale 144,000 omwe adaguliwa kuchoka dziko lapansi. 4Awa ni wale omwe akanati kubzipsipiza na akazi, thangwe akhadabzitchenkha neye kuchita chigololo. Mbamwewa wakutewera Mwana wabira kulikwense kukhayenda iye. Iwowa adaguliwa kuchoka pa wanthu ninga bzipatso bzakutoma kukhuma kuna Mulungu na Mwana wabira. 5Alibe kugumanika na kunama pakamwa pao; alibe mathangwe.6Apo ndidaona mnjero winango akumbuluka mdzaulu, wakukhalanayo mafala yabwino yakusaya kumala ali kuyalalikira kuna iwo wakukhala padziko lapansi_ na kudziko lilirense, dzinza, chiseweredwe na wanthu. 7Adalewa na mafala makulu, "Gopani Mulungu mpaseni ulemerero, Nakuti nthawe yachitongero chache yafika. Munamateni iye adalenga kudzaulu, dziko lapansi, nyanza, na alowe wamadzi."8Mnjero winango_ mnjero wachiwiri _ adatewera, kumbati, "Wagwa, wagwa ni Babulo mkulu, omwe akhanyengerera wamadzinza yense kumbamwa vinyu wakukalipa wachigololo chace."9Mnjero winango_ wachitatu_ adawatewera, kulewa na mafala makulu, "Winango anganamata chirombo na chifanizo chache na kutambira chidindo pankuma pache ayai paboko pache, 10amdzamwa pomwe winango wa vinyu wa ukali bwa Mulungu, vinyu omwe watsanuliwa wakusaya kusungunula mu mkombo wa ukali bwache. Munthu wakudzaumwayo amdzabonera na moto na safule pamaso pa anjero wakuchena mtima wa Mulungu na pamaso pa Mwana wabira.11Utsi bwakubonera kwao bumdzakwira kwa nthawe za nthawe, apo amdzapuma lini masikati na usiku_ awa wakunamata chirombo na fano lache, na aliyense omwe adatambira chidindo cha dzina lache. 12Pano pana mchemero wa chipiriro chawanthu wakuchena mtima wa Mulungu, wakukoya bzitongi bza Mulungu na chikhulupiriro mwa Yesu.''13Ndidabva mafala kuchoka kudzaulu kulewa kuti, ''Nembani ichi: Wakudala mbakufa ndiwo afa mwa Mbuya.'' ''Inde,'' watenepo Mzimu, ''pala kuti akapume mmabasa yao, thangwe bzichito bzawo bzimdzawatewera.''14Ndidanyang'anisa, pakhana mtambo uchena. Omwe akhadakhala pamtambopo akhaoneka ninga mwana wamunthu. Akhana korona wa oro pamsolo pache na chikwakwa chakuthwa mmanja mwache. 15Kinangoka mnjero winango adabula mkachisi achikuwa na mafala makulu kuna ule wakukhala pa mtambo: ''Tumizani chikwakwa chanu mumwete. Thangwe nthawe yakumweta yafika, nakuti bzakukolola bzapadziko bzakhuma.'' 16Kinangoka wakukhala pamtambo adavuzulira chikwakwa chache padziko lapansi, apo bzinthu bzapadziko bzidamwetiwa.17Mnjero wina adabula mkachisi kudzaulu; iye akhana pomwe chikwakwa chakuthwa. 18Mnjero pomwe winango adabula kuchoka mu bzakufukiza pa guwa, omwe akhana utongi kuna moto. Iye adakuwa namafala makuliu kuna ule akhana chikwakwa chakuthwa, ''Tenga chikwakwa chako chakuthwacho umwete mpesa kuchoka kumpesa wapadziko, nakuti bzakubala bzache bzakhuma.''19Mnjero adavuzula chikwakwa chache padziko achimweta mpesa mdziko. Adauthusa mu chakupondera mpesa wa ukali bwa Mulungu. 20Chakupondera mpesa chidapondewa kunja kwa muyi, apo udatsanuliwa kubula momo kukwira ninga pakulekeza mulomo wa kavalo. omwe ni mastadia1,600.
151Kinangoka ndidaona pomwe chizindikiro mdzaulu, chikulu maninge na chakudabwisa: Pakhana anjero anomwe na miliri minomwe; yomwe ikhali miliri yakumaliza, thangwe na iyo bwamalizika ukali bwa Mulungu.2Ndidaona chakuoneka kuti ikhali nyanza ya maupsa yakusanganiza na moto. Wakuima pamphepete pa nyanzayo akhali wale omwe adagonjesa chilombo na fano lache na omwe adaposa chiwerengero cha anyakufuna dzina la icho. Akhadanyamula azeze omwe adapasiwa na Mulungu.3Iwo akhayimba chimbo cha Mose, kapolo wa Mulungu, na nyimbo ya Mwana wabira: ''Bzikulu na bzakudabwisa m'bzakuchita bzanu. Mbuya Mulungu, wamphamvu zense. Njira zanu mzachadidi na zakulungama, Mfumu ya madzinza. 4Mbani ndiye amdzakugopani lini, Mbuya, na kusaya kulemekeza dzina lanu? Nakuti imwe mwekha ndiye wakuchena. Mitundu yense imdzabwera ichidzanamata pamaso panu thangwe bzichito bzanu bzakulungama bzaonesiwa padecha.''5Bzitamala ibzi ndidanyang'anisa, apo adafunguka kachisi wa chihema cha umboni mdzaulu. 6Mkachisimo mudabula anjero anomwe wakukhala nayo miliri minomwe. Atabvala mwala uchena wakuyetima, atamangira mabande ya maonekedwe ya golide pa makadedema pao.7Chibodzi cha bzamoyo bzinayi chidapa anjero anomwe wale palato zinomwe zakudzala na ukali bwa Mulungu, wakukhala na moyo kunthawe zanthawe. 8Kachisi adadzala na utsi bwakuchoka ku ulemerero bwa Mulungu na kumphamvu yache. Palibe ndiye adakwanisa kupita mkachisimo ate miliri minomwe ya anjero anomwewo kumala.
161Ndidabva mafala makulu kuchoka mkachisi yachiti kuna anjero anomwe, ''Ndokoni mukatsanulire kudziko lapansi, palato zinomwe za ukali bwa Mulungu.''2Mnjero wakutoma adayenda kukatsanulira palato yache padziko lapansi: apo kudakhala bzilonda bzakuipa na bzakuwawa kuna wanthu omwe akhana chidindo cha chirombo, wale omwe akhanamata fano lache.3Mnjero wachiwiri adatsanulira palato yache mnyanza. Idasansuka mulopa, ninga mulopa wawanthu wakusaika, apo chamoyo chirichense mnyanza chidafa.4Mnjero wachitatu adatsanulira palato yache mmikulo na mmalowe yamadzi, apo bzidasanduka mulopa. 5Ndidabva mnjero wamadzi achiti, ''Ndimwe wakulungama----omwe muli, apo mukhali, Wakuchena, imwe nakuti mwatonga bzinthu ibzi. 6Thangwe iwo omwe adatsanulira mulopa wawanthu wakuchena mtima wa Mulungu pa aneneri, mwawapa mulopa kuti amwe; ndibzo akuthemera.'' 7Ndidabva guwa likutawira, ''Inde Mbuya Mulungu wamphamvu zense, bzitongi bzanu m'bzachadidi na bzakulungama.8Mnjero wachinayi adatsanulira palato yache kudzuwa, apo lidabvumiziwa kubvula wanthu namoto. 9Iwo adabvuliwa na chithuthu chakugopsa, achisewera makiriyado kudzina la Mulungu, omwe ana ulamuliro pa miliri yense. Iwo alibe kulapa ayai kumupa ulemerero iye.10Kinangoka mnjero wachishanu adatsanulira palato yache pa kadera yachifumu ya chirombo, apo mdima udabvazika ufumu bwaicho. Iwo adajenkhwena malirime yao na ululu. 11Iwo adachitira makiriyado Mulungu wakudzaulu thanwera kuwawa kwa bzironda bzao, soma adalamba basi kulapa bzichito bzao.12Mnjero wachitanthatu adatsanulira palato yache mumkulo ukulu, Firate. Madzi yache yadaumisiwa pakufuna kukonzekera njira ya mafumu yomwe yati yadzabwere kuchokera kumachibese. 13Ndidaona mizimu mitatu yakunyansa yakuoneka ninga achule wakuchokera mkamwa mwa chinyoka, na mwa chirombo, na kwa aneneri wakunama. 14Thangwe ni mizimu ya mdyerekezi ikumbachita masalamusi yakudabwisaya. Iyo ikhabula mwa mafumu yapadziko lense kuti awakontcheze pabodzi kukonzekera nkhondo yapansiku ikulu ya Mulungu Wamphamvu zense.15(Nyang'anani! Ndikubwera ninga mbava! Wakudala ndiye wakudikhira, kukoya bzakubvala bzache pala kuti nampodi adzafambe ali pezi apo nakuti pomwe nampodi adzaone kuchitisiwa manyazi kwache.'') 16Adawabweresa pabodzi pambuto yakuchemeriwa Amagedo mchi Heberi.17Kinangoka mnjero wachinomwe adatsanulira palato yache mu mphuye. Ndiye mafala makulu yadabula kuchoka mkachisi wa kadera yachifumu, kulewa kuti, ''Chachitika!'' 18Pakhana kupenya kwa kugunda, mafala, na kugwa kwa mpheni na chiteketeke chikulu chakuti chikhanati kuchitika kale chikhalire cha wanthu padziko lapansi, Chiteketeke ichi chikhali chikulitsa maninge. 19Mzinda ukulu udagwatikana mbali zitatu, apo mizinda ya wamitundu idagwa. Kinangoka Mulungu adakumbusira bza Babulo mkulu pamaso pache achipa mzindayo kaneka yakudzala na vinyu waukali wakuchokera ku ukali bwache.20Nsuwa iriyense idapfudzika apo mapiri yalibe kuoneka pomwe. 21Matalala makulu, yakulemera pafupifupi ninga talenti, yadagwa kuchoka kudzaulu kugwera pawanthu. Iwo adachitira Mulungu makiriyado thangwera matalalayo nakuti muliri umweyo ukhali wakugopsa.
171Mnjero m'bodzi pa anomwe wale omwe akhadaphata palato zinomwe ule adabwera achiti kuna ine, ''Bwera, ndidzakuonese chitsimulo kuna mkazi mkulu wachigololo omwe wakhala pamadzi mazinji, 2na omwe mafumu ya padz lapansi yadachita naye chigololo, apo wanthu wakukhala padziko lapansi adaledzera na vinyu wa chigololo chache.''3Kinangoka mnjero adanditakula mu Mzimu kuyenda nande mchipululu, apo ndidakaona mkazi alikukhala pa chirombo chifwira chomwe chikhadadzala na manemba ya makiriyado. Chirombocho chikhana misolo minomwe na manyanga khumi. 4Mkaziyo atabvala chakubvala chachibakuwa na chakufwira chamadekesero ya oro na minyala yakuumira, na ngale ngale. Mmanja mwache akhadaphata kaneka ya maonekedwe ya golide yakudzala na bzakunyansa na bzakupsipiziwa bza chigololo chache. 5Pamkuma pache pakhadanembiwa dzina lakubisika; ''Babulo mkulu mamunthu wa anyachigololo na wabzinthu bzakunyansa bzapadziko.''6Ndidaona mkazi ataledzera na mulopa wa wanthu wakuchena mtima wa Mulungu na mulopa wamboni za Yesu. Pomwe ndidamuona mkaziyo, ndidadabwa maninge. 7Soma mnjeroyo adati kuna ine, ''Thangweranyi ukudabwa? Nimdzakufokotozera thumbudzulo la kubisika la mkazi na la chirombo chomwe chamutenga iye. Chirombo chamisolo minomwe na manyanga khumi.8Chirombo udaona chikhadakhalisacho, tsapano lino kulibe, apo chasala pang'ono kubula mdindi lakusaya malekezero. Kinangoka chimdzayenda kuchidzongeko. Iwo wakukhala padziko lapansi, iwo omwe madzina yao yalibe kunembiwa m'bukhu lamoyo chiyambire chadziko lapansi----amdzadabwa pakuona chirombo, thangwe icho chikhalipo, soma tsapano kulibe, mazi chimdzabwera.9Pano pana mtima wakukhala na nzeru. Misolo minomwe ni mapiri manomwe yomwe mkaziyo wakhalira. 10Yakuimirira pomwe mafumu manomwe. Mafumu mashanu yagwa, ibodzi ikalipo, apo ibodzi inangoyo ikanati kubwera, apo ingabwera, imdzakhala kanthawe kakuchepa.11Chirombo chomwe chikhalipo, soma lero kulibe, tsapano ni mfumu yachisere. Iri mwa manomwe yale apo ikuyenda kuchidzongeko chache.12Mayanga khumi ndiyo mudaonayo ni mafumu khumi yomwe yakanati kutambira ufumu, soma amdzatambira ulamuliro ninga mafumu kwa nthawe ibodzi yokha pabodzi na chirombo. 13Awa mbamtima ubodzi, apo ambapereka mphamvu zao na ulamuliro kuna chirombo. 14Amdzanyosa nkhondo kulimbana na Mwana wabira. Soma Mwana wabira amdzawagonjesa thangwe ni Mbuya wa ambuya na Mfumu ya mafumu-----apo iwo na iye mbakuchemeriwa, wakusankhuliwa, na wakukhulupirika.''15Mnjero adati kuna ine, 'Madzi ndiyo udaonayo, yomwe putayo akhadakhalira, ni wanthu, mathimu, na madzinza na bziseweredwe.16Nyanza khumi udaonazo----izo na chirombo bzimdzawengana na mkazi putayo. Bzimdzamuchitisa kukhala wakusaya na kukhala ali pezi, iwo amdzadya minomfu yache, achidzamutentha kupserera na moto. 17Nakuti Mulungu adawapa mumtima mwao kuchita bza mumtima mwache, na kuchita chamtima ubodzi na kupa ufumu bwao kuna chirombo kufikira yatakwanisiwa mafala ya Mulungu.18Mkazi udaonayo ni muyi ukulu wakukhala na mphamvu zakutonga mafumu yapadziko lapansi.''
181Bzitamala ibzi ndidaona mnjero winango akubuluka kuchoka kudzaulu. Wakukhala na ulamuliro bukulu, apo dziko lapansi lidabvunikiwa na ulemerero bwache. 2Iye adakuwa na mafala yamphamvu, kuti, ''Wagwa, wagwa Babulo mkulu! Wasanduka mwakukhala bziwanda, mwakukoyera mizimu yensene yakunyansa, na mwakukoyera mbalame zense zakunyansa. 3Thangwe mitundu yense yamwa vinyu wachigololo chache. Mafumu yadziko lapansi yachita naye chigololo. Wakuchita malonda wapadziko adala na mphamvu ya njira yachigololo cha moyo wache.''4Kinangoka ndidabva mafala inango yakuchoka kudzaulu kulewa kuti, ''Bulani mwamkaziyo, wanthu wangu, pala kuti mungakhale naye pabodzi mubzakuipa bzache, apo kuti pomwe nampodi kutambira uliwense wa miliri yache. 5Bzakuipa bzache bzagwezekana mudwi kufika kudzaulu, apo Mulugu wakumbukira bzichito bzache bzakuipa. 6Mumubwezere ninga ndimo iye wabwezerera, apo mupagalini kawiri na bzichito bzache; mumkombo adasanganiza, kusanganiza kawiri kense kawandidwe kache pala iye.7Ninga ndimo adabzipasira ulemerero iye yekha nakukhala mwakudyerera, mchitireni chakuboneresa na chakupasa nsisi. Nakuti mumtima mwache ambati, 'Ndakhala ine ninga mfumu; ndine lini mmasiwa, apo nimdzalawidza lini kulira nkhawa. 8Mthangwerache iripo nsiku ibodzi miliri yache imdzabwera: imfa, kulira nkhawa, na njala. Amdzapserera na moto, nakuti Mbuya Mulungu ngwamphamvu zense, apo ni mtongi wache wakulimba.''9Mafumu yadziko lapansi yomwe yadachita naye chigololo yachifika pakususukwa naye yamdzamulirira kumubvera nsisi nakuona utsi bwa kugaka kwache. 10Iwo amdzaima patali, kubva mantha na kubonera kwache, kulewa kuti, ''Tsoka, tsoka ku muyi ukulu. Babulo, mzinda wamphamvu! Nakuti mukanthawe kabodzi chilango chako chafika.''11Wakuchita malonda wapadziko lapansi amdzalira na kudandaulira iye nakuti palibe ndiye amdzawagula pomwe malonda yao---- 12malonda ya oro, siriva, minyala yakuumira, ngale ngale, nguwo ya bafuta, chibakuwa, nguwo ifwira yakuyetima, mlangani na miti yense yapfungo, chakutakulira chirichense cha mnyanga wa nzowu, chakutengera chakuumira, chamkuwa, chafero, na chansongolobwe. 13kinanomo, bzakununtchira, bzakufukiza, bzakudzola, libano, vinyu, mafuta, ufa bwakunyalala, tirigu, ng'ombe, mabira, akavalo na magaleta na wanthu na mizimu ya wanthu.14Bzipatso bzomwe moyo wako ukhakhumba namphamvu zako zense bzachosewa kuna iwe. Bzakudyerera bzako bzense na bzakukomesesa bzamala, palibe kudzaoneka pomwe.15Wakuchita malonda yoya omwe adadala naye amdzaima patali thangwera mantha ya kubonrera kwache nkumbalira mwakukuwa na kubva nsisi. 16Iwo amdzati, ''Tsoka, tsoka kumzinda ukulu omwe ukhadabvala bafuta na chibakuwa, na mlangani, wamadekesero ya oro, mwala wakuumira na ngalengale! 17Munthawe ibodzi yokha vida ikulu tereyi imzdasanduka lisho.'' Nyakufambisa chombo pamadzi aliyense, aliyense wakupakira bza mmadzi, amalinyero, na wensene wakuthemba nyanza pamoyo wao wansiku nansiku adaima pulu patali.18Iwo adalira nakuona utsi bwa kuotchiwa kwache. Adati, ''Nimzinda uponi ndiwo uli ninga mzinda ukuluyu'?' 19Iwo adathusa pfumbi mmisolo mwao, achikuwa, kudandaula na kulira, ''Tsoka, tsoka kumzinda ukulu omwe wense omwe akhana bzombo pamadzi adadala thangwera vida yache. Nakuti nthawe ibodzi amdzasandusiwa lisho.'' 20''Sekerani kuna iye, kudzaulu, imwe wanthu wakuchena na atumwi na aneneri, thangwe Mulungu wabweresa chigamuio pa iye!''21Mnjero mkulu adatenga mwala wampheyo ukulu mkuuthusa mnyanza, mkulewa kuti, ''Ninga terepayu letu , Babulo, mzinda ukulu, amdzauthusa pansi mwamphamvu apo umdzaoneka lini pomwe. 22Mafala ya bzakuimbira bza azeze, wakuimba nyimbo, wakuliza bzitoliro na malipenga amdzabveka lini pomwe mwa iwe. Palibe wakusema bzinthu ndiye amdzaoneka pomwe mwa iwe. Kuunga kwa chigayo kumdzabveka lini pomwe mwa iwe.23Kubvunika kwa muuni kumdzaoneka lini pomwe mwa iwe. Mafala ya mulooli na muloodwi yamdzabveka lini pomwe mwa iwe, nakuti wamalonda wako akhali wakubanja lachifumu wapadziko, na mitundu yawanthu ikhanyengeziwa na matsenga yako. 24Mwa iye mulopa wa aneneri na wawanthu wakuchena mtima wa Mulungu udagumanika, na mulopa wawanthu wensene omwe aphiwa padziko lapansi.''
191Bzitamala ibzi ndidabva chakubveka ninga mafala makulu ya wanthu azinji kudzaulu kuchemera kuti, 'Aleluya! Chipulumuso, ulemerero, na mphamvu bziri kuna Mulungu wathu. 2Bzigamulo bzache m'bzikulu na bzakulungama nakuti watonga puta mkulu ule omwe akhanyengeza dziko lapansi na chigololo chache.''Wabwezera mulopa wa akapolo wache kuchoka mmanja mwache.''3Adasewera pomwe kachiwiri: ''Aleluya! Utsi bwakwira kuchoka kuna mkaziyo kwa nthawe za nthawe.'' 4Akulu makumi mawiri na anayi wale na bzamoyo bzinayi bzidagwa pansi kunamata Mulungu, omwe akhadakhala pa kadera ya ufumu. Iwo akhati, ''Amen. Aleluya!''5Kinangoka mafala yadabveka kuchoka kukadera yachifumu, kulewa kuti, ''Tendani Mulungu wathu, akapolo wache wensene, imwe wakumugopa, ang'ono na akulu.''6Kinangoka ndidabva mafala ninga ya wanthu azinji, ninga kuunga kwa madzi mazinji, ninga pomwe muungiro ukulu wa kugwa kwa mpheni, kulewa kuti, ''Aleluya! Nakuti Mbuya ambatonga, Mulungu wathu, Wamphamvu zense.7Mbatiye tisekere na kudekedwa na kumpasa ulemerero! Nakuti chisekerero cha maloozi ya Mwana wabira chafika, apo na muloodwi wache wakonzeka. 8Adabvumiziwa kubvala bzakubvala bzakutoya bza chibakuwa''( nakuti chibakuwa ni chakuchitika chakulungama cha wanthu wakuchena mtima wa Mulungu).9Mnjero adati kuna ine, ''Nemba ichi: ''Wakudala ni omwe achemeriwa kuphwando la maloozi ya Mwana wabira.'' Iye adati pomwe kuna ine, ''Aya ni mafala yachadidi ya Mulungu.'' 10Ndidagwa panzayo zache kumunamata, soma adati kuna ine, ''Nampodi kuchita ichi! Ndine kapolo mwayako na iwe pabodzi na abale wako omwe aphatisa umboni bwa Yesu. Namatani Mulungu thangwe umboni bwa Yesu ni mzimu wa uneneri.''11Kinangoka ndidaona kudzaulu kudafunguka, apo ndidanyang'anisa kukhana kavalo ichena. Wakuipakirayo akhachemeriwa wakukhulupirika na wachadidi. Ni chilungamo ndicho ambatongera milandu na kumenyera nkhondo. 12Maso yache ninga moto wakugaka, apo pamsolo pache pakhana makorona mazinji. Akhana dzina lakunembiwa pa iye lakuti palibe adalidziwa soma iye yekha. 13Atabvala mkanjo wakubvwikiwa mmulopa, apo dzina lache ni Mafala ya Mulungu.14Wankhondo wakudzaulu akhamutewera pa makavalo machena, atabvala bzakubvala bzachibakuwa bzichena bzakudeka. 15Mkamwa mwache mudabula dipa lakuthwa lomwe adamenyera wamitundu, apo amdzawatonga na mpsimbo yafero. Ambaponda mwakupsinyira vinyu waukali wa kukalipa kwa Mulungu Wamphamvu zense. 16Ana dzina lakunembiwa pamkanjo wache na pantchafu pache: ''Mfumu ya mafumu na Mbuya wa azimbuya.''17Ndidaona mnjero ataima padecha padzuwa. Iye adakuwa na mafala makulu kuna mbalame zense zakumbuluka mdzaulu, ''Bwerani, gwezekanani pabodzi kuphwando likulu la Mulungu. 18Bwerani mudye nyama ya mafumu, nyama ya akapitawo, nyama ya wanthu wamphamvu, nyama ya akavalo na ya wakufambisa wache, na nyama yawanthu wense, afulu na akapolo kubodzi, ang'ono na akulu.''19Ndidaona chirombo na mafumu yache yadziko lapansi na wankhondo wao. Akhakontchezana kuti ayambe nkhondo kumenyana na ule wakupakira pa kavalo na wankhondo wachembo. 20Chirombocho chidaphatiwa pabodzi na mneneri wakunama omwe akhambachita masalamusi pamaso pache. Na masalamusi yacheya adakwanisa kunyengeza ndiwo akhadatambira nemba la chirombo na wakunamata fano lache. Iwo awiri adathusiwa wamoyo mnyanza yamoto yakupsa ya sufule.21Wakusalawo adaphiwa na dipa lakuchoka mkamwa mwa m'bodzi wa anyakupakira kavalo wale. Mbalame zense zidadya nyama yao yakufa.
201Kinangoka ndidaona mnjero akubuluka kudzaulu. Iye akhana chavi chakudindi lakusaya malekezero, na njema zikulu mmanja mwache. 2Adaphata chinyoka, chinyoka chakukalamba, ndiye mdyerekezi, ayai Satana, achimumanga magole chulu chibodzi. 3Adamuthusa iye mdindi lakusaya malekezero. Adalifunga achidinda chizindikiro padzaulu pache. Uku kukhali kuti nampodi adzanyengeze pomwe wanthu padziko mpakana magole chulu yatapita. Kinangoko, adzatsudzuliwe kanthawe kakuchepa.4Kinangoka ndidaona makadera yachifumu. Patakhala omwe adapasiwa mphamvu yakutonga. Ndidaona pomwe mizimu ya omwe adagwatiwa misolo thangwera umboni bwa Yesu na mafala ya Mulungu. Akhalibe kunamata chirombo na fano lache, apo pomwe adalamba kutambira nemba la chirombo pamkuma pawo ayai paboko. Adalamuka, achichita ufumu na Mkhirisitu ate magole chulu chibodzi.5Wakufa wakusalawo amdzalamusiwa lini ate magole chulu yadzamale. Uyu ni mmukiro wakutoma. 6Wakudala na wakuchena mtima ngule omwe anichita nawo pakumuka kwakutoma! Pa iwowo imfa yachiwiri iribe mphamvu yakutonga. Iwo amdzakhala wansembe wa Mulungu na wa Mkhirisitu apo amdzachita naye ufumu kwa magole chulu.7Magole chulu yangadzamala, Satana amdzatsudzuliwa mkaoko mwache. 8Amdzabula kunja kukasocheresa mitundu ku mphepo zensene zinai zadziko---Gogo na Magogo-----kudzawakontcheza adzachite nkhondo. Amdzakhala azinji ninga mnchenga wamunyanza.9Iwo adayenda mkudzala dziko lapansi achizungulira tsasa lawanthu wa Mulungu wakuchena mtima----muyi wakukondekayo. Soma udabuluka moto wakudzaulu mkuwapserereza. 10Mdyerekezi, omwe adawasocheresa, adathusiwa mnyanza yakugaka na sufule, komwe chirombo na mneneri wakunama ule adathusiwa. Amdzabonera masikati na usiku kwa nthawe zanthawe.11Kinangoka ndidaona chikadera chikulu chichena wina atakhala popo. Dziko lapansi na kudzaulu bzidathawa pamaso pache, soma kukhalibe kwakuyenda ibzo. 12Ndidaona wakufa----- akulu na ang'ono-----ataima pamaso pakadera yache, apo mabukhu yadafununkhuliwa. Ndiye bukhu linango lidafununkhuliwa------Bukhu la Moyo. Wakufa adatongiwa na bzomwe bzikhanembiwa mmabukhu, malingana na bzichito bzao.13Nyanza idapereka wakufa omwe akhali mwemo. Imfa na Hade bzidapereka wakufa omwe akhali mwemo, apo wakufawo adatongiwa malingana na bzichito bzawo. 14Imfa na Hade bzidathusiwa mnyanza ya moto. Iyi ni imfa yachiwiri-----nyanza ya moto. 15Penu dzina lawinango liribe kugumanika M'bukhu la Moyo, adathusiwa mnyanza ya moto.
211Tsapano ndidaona kudzaulu kwa tsapano na pansi pa tsapano, nakuti kudzaulu kwakutoma na pansi pakutoma zjai bzikhadamala, mwakuti neye nyanza kukhalibe pomwe. 2Ndidaona mzinda wakuchena, Yerusalemu mupsa, omwe udabuluka kuchoka kudzaulu kuna Mulungu, wakukonzeka ninga muloodwi wakuikhiwa madekesero pala bayache.3Ndidabva mafala makulu yakuchoka kukadera yachifumu kulewa kuti, ''Nyang'anani! Chihema chakukhala Mulungu chiri mwa wanthu, apo iye amdzakhala nawo. Amdzakhala wanthu wache, apo Mulunguyo amdzakhala na iwo achidzakhala Mulungu wao. 4Amdzapukusa misozi yense mmaso mwao, apo pamdzakhala lini pomwe imfa, ayai nkhawa, ayai kulira, ayai bzakuwawa. Bzinthu bzakutoma bzamala.5Omwe akhadakhala pakadera yachifumuyo adati, ''Nyang'anani! Nimbakonza bzinthu bzense kukhala bzipsa.''Iye adati, ''Nembani bzobzi thangwe mafala yoya ngakukhulupirika na yachadidi.'' 6Adati kuna ine, ''Bzinthu ibzi bzachitika! Ndine Alefa na Omega., wakutoma na wakumaliza. Kuna iye wakubva nyota nimdzamupa amwe lowe wa madzi ya moyo.7Iye wakugonjesa amdzatambira bzinthu ibzi, apo ine nimdzakhala Mulungu wache, apo iye amdzakhala mwanangu. 8Soma wamantha, na wakusaya kukhulupirika, na wakunyansa, na wakupha, na wachigololo, na wakunamata mafano, na wensene wakunama, mbuto yao imdzakhala mnyanza yakupsa ya moto wa sufuie. Imweyo ni imfa yachiwiri.9Mnjero m'bodzi wa anomwe wale adabwera kuna ine, omwe akhana palato zinomwe zakudzala na miliri minomwe yakumaliza, apo iye adati, ''Bwera kuno. Ndidzakuonese muloodwi, mkazi wa Mwana wabira.'' 10Tsapano adanditenga mu Mzimu kuyenda kuphiri likulu litali kukandionesa mzinda wakuchena Yerusalemu ukubuluka kuchoka kudzaulu kwa Mulungu.11Yerusalemu akhana ulemerero bwa Mulungu, apo kubvunika kwache kukulingana na mwala wakuumira kwenekwene, ninga mwala wa yaspi, wakuyetima ninga krustalo. 12Ukhana litsito likulu, litali na misuwo khumi na miwiri, na anjero khumi na awiri pamisuwo. Pamisuwopo pakhadanembiwa madzina khumi na mawiri ya madzinza ya wana wa Isaraeri. 13Kumabvadzuwa kukhana misuwo mitatu, kumpoto kukhana misuwo mitatu, kum'wera misuwo mitatu, na kumadokero misuwo mitatu.14Litsito la mzindayo likhana maziko khumi na mawiri, apo mwensenemo mukhana madzina ya atumwi khumi na awiri wa Mwana wabira. 15Omwe adalewalewa nandeyo akhana mpsimbo ya mphimo ya oro kupimiira mzindayo, misuwo yache, na litsito lache.16Mzindayo ukhali wakulingana, kutalika mbali zense zense; mulitali mukhali ndendende na kupingasa kwache. Adapima mzindayo na mpsimbo yakupimira, mastadiya bzulu khumi na bziwiri mulitali ( mulitali, mulifupi, na kutalika khache kuyenda mdzaulu bzikhali ndendende). 17Adapima pomwe ntchinya ya litsitolo, maboko 144 mphimo ya munthu (yomwe ikhali pomwe mphimo ya mnjero)18Litsitolo lidamangiwa na yaspi apo ukhali mzinda wa oro wakusungunuliwa bwino, ninga mandala machena. 19Maziko ya litsitolo yakhana madekesero ya minyala ya moda na moda. Wakutoma ukhali yaspi, wachiwiri ni safiro, wachitatu ukhali kalikedo, wachinai ukhali smaragido, 20wachishanu ni sardomu, wachitanthatu sardiyo, wachinomwe ni krusolito, wachisere ni berulo, wachipfemba topaziyo, wakhumi ni krusoprazo, wakhumi na ubodzi ni huakinto, wakhumi na chiwiri ni ametusto.21Misuwo khumi na miwiri ndizo ngale ngale khumi na ziwiri; msuo uliwense paokha ukhadakonziwa na ngale ngale ibodzi. Miseu yamumzindamo ikhali ya oro wakusungunuliwa bwino, mandala ya mbee kuonekera. 22Ndiribe kuona kachisi mumzindamo, nakuti Mbuya Mulungu wamphamvu zense na Mwana wabira ndiwo kachisi wache.23Mzindayo ukhafunika lini pomwe dzuwa ayai mwezi kuti bzibvunike thangwe ulemerero bwa Mulungu bukhabvunika kale, apo kandiyero yache ni Mwana wabira. 24Madzinza yamdzafamba mkubvunika kwamzindayo. Mafumu yapadziko yamdzabweresa ulemerero bwao kumzindayo. 25Misuwo yache imdzafungiwa lini masikati, apo kumdzakhala lini usiku kumweko.26Iwo amdzabweresa ulemerero na ulemu bwa madzinza kudzapita nabzo mmwemo, 27soma palibe chakusaya ,kupambuliwa chomwe chimdzapita mwemo, ayai aliyense wakuchita chakunyansa ayai chakunama, soma okhawo ndiwo madzina yao yadanembiwa M'bukhu la Moyo la Mwana wabira.
221Tsapano mnjero adandionesa mkulo wa madzi yamoyo, yakuyetima ninga krustalo. Yakhabula kukadera yachifumu ya Mulungu na ya Mwana wabira 2kudzera pakati pa miseu ya mzindayo. Kung'ambu zense za mkuloyo kukhana muti wa moyo, wakubala bzipatso bzamoda khumi na uwiri, na kubala bzipatso bzache mwezi na mwezi. Masamba yamutiyo yakhali yakuchiza madzinza.3Pamdzakhala lini pomwe themberero lirilense. Kadera yachifumu ya Mulungu na ya Mwana wabira imdzakhala mu mzindamo, apo akapolo wache amdzamutumikira. 4Iwo amdzaona nkhope yache, apo dzina lache limdzakhala pa mikuma pao. 5Kumdzakhala lini pomwe usiku; amdzafuna lini kubvunika kwa kandiyero ayai kutoya kwa dzuwa thangwe Mbuya Mulungu amdzawabvunika iwo. Iwo amdzachita ufumu kunthawe za nthawe.6Mnjero adati kuna ine, ''Mafalaya ngakukhulupirika na yachadidi. Mbuya, Mulungu wa mizimu ya aneneri, adatuma mnjero wache kukaonesa akapolo wache bzakufuna kuchitika tsampanopali. 7''Nyang'anani! Ndikubwera tsampanopali! Wakudala ndiye wakukoya mafala ya uneneri bwa bukhu iri.''8Ine, Yohani, ndine omwe ndidabva na kuona bzimwebzi. Pomwe ndidabzibva na kubziona, ndidagwa pansi kunamata panzayo za mnjero omwe akhambandionesa bzinthu bzobzi. 9Iye adati kuna ine, ''Nampodi kuchita terepoyo! Ndine kapolo mwayako na abale wako aneneri, apo na iwo wakubvera mafala ya bukhu iri. Namatani Mulungu!''10kinangoka adati kuna ine, ''Nampodi kudinda chizindikiro cha mafala ya uneneri ubu, thangwe nthawe yamala. 11Iye wakusaya kulungama, achite basi bzakusaya kulungamabzo. Iye wakulungama, mulekeni apitirize kuchita bzakulungama. Iye wakuchena mtima, akhale basi wakuchenesiwa.12''Onani! Ndikubwera tsampanopa. Mpfupo yangu ndirinayo, yakupa aliyense malingana na bzichito bzache. 13Ndine Alefa na Omega, wakutoma na wakumaliza, chiyambi na chimaliziro.14Wakudala ni wale wakufula mikanjo yao kuti adzakhale na udidi kudya bza muti wamoyo na kupita mumzinda kudzera mmisuwo. 15Kunjaku kuna mbwaya, na wanyanga, na wachigololo, wakupha, wakunamata mafano, na wense wakukonda na kuchita bzakunama.16Ine, Yesu ndatuma mnjero wangu kukuchitirani umboni bza ibzi mmipingo. Ndine muzi wa dzinza la Davide, nyenyezi yakutoya ya kumachibese.17Mzimu na muloodwi ukulewa, ''Bwerani!'' Wakubva nyota, mulekeni abwere, apo iye wakuyafuna, mulekeni mwafovolo atenge madzi yamoyo.18Ndikuchitira umboni kuna aliyense wakubva mafala ya uneneri bwa bukhu iri: Penu wina aniyathimizira, Mulungu amdzamuthimizirambo miliri ndiyo yanembiwa m'bukhumu. 19Penu winango anichosa mafala inango ya bukhu la uneneri ubu, Mulungu amdzachosera mbali yache ya muti wamoyo na mzinda uchena na pa ibzi bzakunembiwa m'bukhumu.20Iye wakuchitira umboni bzinthu ibzi anilewa, ''Inde! Ndikubwera tsampanopa.'' Amen! Bwerani, Mbuya Yesu! 21Chifundo cha Mbuya Yesu chikhale na wakuchena mtima wensene. Amen.