Keiyo: Bible for 1 Johana, 1 Korintoek, 1 Tesalonikek, 2 Corinthians, 2 Johana, 2 Petero, 2 Tesalonikek, 3 Johana, Acts, Epesoek, Galatiek, Habakuk, Hebranik, James, John, Juda, Kolosaik, Luka, Mariko, Matthew, Obadiah, Petero 1, Pilemon, Pilipik, Revelation, Romans, Timoteo 1, Timoteo 2, Tito

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Obadiah

11Ng'atutietab Obadiah. Mwoe Kiptaiyat Kamuktoindet ko uu ni agobo Edom;Kegas ng'alek che bunu Kamuktaindet, ak ki kiyokto tonondoindet kwo ole mi bororiosiek, koleji, ong'eetye! ongeng'eetye kegirinde inendet eng' luget. 2Geero, tun aminginin eng' bororiosiek ; tun kesasin mising'.3Ki koberberin menotetab muguleldang'gung' ee, inye ne imenyeole kibetak eng' rwandet ne mwoe eng' mugulemdanyi kole ''Ng'o ne imutwo ng'weny?." 4Mbo ngitiriren iwe barak miising' ko u kipsiichit, mbo ngiteech kesweng'ung' eng' ole mi kokelik, arorokun eng' oloto, mwoe Kamuktaindet ne toror 5Ngot kobkjin chorik , ngot kobkjin rebiik kemoi kebarin ne tia anyun! Tos machoorse konyor che yame? Ngot kobokjin biko che bute sabibuk, ko tos ma bagaaktoi turenik?. 6Kishaktoi ano tugukab Esau! kicheengtoi ano konoraikyi che ung'otin!.7Murenik tugul che ki onamegei ko oonin agoi kiwato. Murenik che ki oting'ege kalyet ko kenin ak kosiirin inye. Icheget che ame makatiang'ung' kondenin mesteet. Mami kaguiyetabge eng' inendet. 8Eng' betunoto, mwoe Kamuktoindet ne toror "Ang'eme biko che utaatin che bo Edom , ak ang'em naet eng' tulweetab Esau ? 9Ak toptobensot murenik che nyigoonen, ee Teman, si kobiit kebar chii age tugul eng' tulwetab Esau eng' barisiet.10Tichin tewernatet amu koromnateet ne ki iyachi tupcheng'ung' Jacobo, ak kebarin ak keistin kogeny. 11Eng' betut ne kiitononi eng' pitonin eng' betut ne kiribe toek tukguukyi ak kochut kipsagarek ormarichokyi, ak kosach barbarek agobo Jerusalem, ko kiokarge ak agenge eng' icheket.12Ago matigeer betutab wering'ung' eng' betutab ng'emisienyi, amu baibaitu eng' bikab Juda, eng' betutab ng'emisieng'wai; nda ing'alaal eng' menotet eng' betutab pichiindo. 13Amechut ormarichitab biikyu eng' betutab nyalildangwai; Amogeer usisieng'wai eng' betutab nyalildang'wai, nda onam tuguukwai eng' betutab nyalildang'wai. 14Ametonone ole tuyechini ortinwek ile si itilde bikyi che chililsot; Amekoite bikyi che ng'etu eng' betutab bichiindo.15Amu kariikyi betutab Kamuktaindet ne Toror , bororiosiek tugul ko u kiyai keyaun ko u noto; weekyinigei meting'nug' boisieniguk. 16Amu ko u ye ki oeise eng' tulwenyutugul ne tilil, eise ko u noto kotugul bororiosiek. Eise ak ko lugui kokerkeitge ak tuguuk che ki maa komii.17Ago bitu che chilisot eng' tulwetab Zion, ak ko tililit, ak konam gotab Jakobo tuguukab bichoto kobunji. 18Ak koek gotaab Jakobo maat, ak koek gotab Josep liplipenet, ak koek gotaab Esau mobek, ak kolalyo eng' gotaab Esau amu kagomwa kamugtaindet ne Toror ng'olyondonito"19Biko tukul che bunu Negabu konamu tulwetab Esau ak choto che bo Shephela konamu koretab Pilisstic. ak konam emetab Ephiraim, ak emetab Samaria, ak konam emetab Benjamin ak emetab Gilead kobunji.20Luulenik che bo lugonito bo Israel ko amu emetab Kanaan kot koit Sarepat.Ak luulenikab Jerusalem che mi Sarepat, ko koname nganasok che mi Negabu. 21Bendi Sanunik agoi barakutab Zion komonkyi tulwetab Esau, ak kobunji baunatet Kamuktoindet ne Toror.

Habakuk

11Maonatet ne kigeer maotyot Habakuk. 2"Ee Jehovah, aguursei agoi auyo, ak megase? arirjinin aleen, "Chemarget" ago mesoru.3Amu nee si iborwo yaityo ak igonoo ageer tugun che yaachen? Mi tainnyu ng'emisiet ak chemarget; mito boryet ak kong'etei suryeet. 4Amu noto anyun kochoriren ng'atutyet , ama ko tononi imanda eng kirwoget ne kirwochi. Amu imuti kiptengekinik che bo iman, noto anyun kimaasi kirwoget.5"Ogeer kira bororiosiek che ma iyani, ak obwaat ak okwong'ye mising! Amu awendi ayae kiy eng betusiekwok, ne moyani mbo nda kimwaiwok. 6Amu ogeero! Ang'eeti Kaldeik -bororyet ne korom ama rare kiy-choto tile kwenutap emet ak koib meng'otosiek chema chekwai. 7Kolkolen icheket ak makanye chi; indoitoe icheket kirwokeng'wai ak torornateng'wai.8Chepcheben kogeny mbartanyisiekwai kosiir cheplangok, ak ko ngwenen kosir suik che bo koskoleny. Iboortogei bikwai che ikwerye mbartanyisiek ak ko bunu ole loo- tirirendos ko u kipsichit ne choktoi kowendi koamisyei. 9Pwonii tugul agobo chemarget; chang'indang'wai kobendi ko uu koristab ong'atet, ak ak koruruchi lulenik ko uu ng'aniek.10Ee, chotei laitorinik, ak kororichini bounik eng' inendet: rorichini irimet age tugul; amu iyumi temburyek , ak koip. 11Iwiktogei ko uu usonet , ak kosiito , ak konam ng'ogisto; inendet ne kamuktaindennyi kimnatenyi.12"Tos me boe koigeny, inyee, ee Jehovah Kamuktaindennyu,inendet ne Tilil ne nennyu? Makimeisotii. Ee Jehovah, ki kichopchi inendet kirwoget; ak ee inyee rwandet , ki igimiti ineendet si kobiit kitigon.13Inyene itinye konyek che tililen kot ko mechame igeer yaityet, amechame igeer kamaset , amu nee anyun si igere che yaei kaberberisiet , ak isise ye igere kiptengekyot kolugui chito ne bo iman kosiir inendet? 14Ak igochini biko kogergeit ak njirenikap araraita,kogergeit ak tuguuk che ichutegei , che matinye bounindet?15Name icheket tugul kateet ne uu kombet, name icheket regereywondennyi ne kiname njirenik, ak koyumji regereiywondennyi ne oo: baibaitu anyun ak kogasgei. 16Engjini anyun regereiywondennyi ne kiname njirenik, ak kobeeji nyandutik regereiwondennyi ne oo; amu nyorunee choto tugukyi che bo talbisto, ak amitwpgikyi che chaang'. 17Tos tumdoi anyun tuguuk che mi regereiwondennyi, ama bagaktoi inendet kobar bororyosyek kotugul?
21Atonone oldanyu ole aripsee, ak atebee baragutab teekset ne koi, ak atobende si ageer kiito ne mwaiwo inendet ak kito ne awoljini agobo rirekyu.2Ak ki wolwo Jehovah, kolejo, " sir ng'ang'utyet ak iyai kotook eng tuguuk che kisirei ,si kobiit komuuch kolabate chito ne somani. 3Amu bo ng'ang'utyet betusyek che ki king'at, ak kochoktoi kotokyinigei kagesunet,ama mwaei lembech. Agot ngo engei, igany inyee; amu nyonii iman, ma ienegei.4Ogeer, kagomen muguleldannyi, malitit inendet, ago sobei ne bo imanda eng kayanennyi. 5Ee, kenindet divaik, ak ko chito ne ichaugei ne matebee kaa; ne ibaroi magennyi ko uu ye mi che ki kobek ak uu meet inendet ak ma piyonyi, ago iyumjigei bororyosyek tugul, ak kobasyigei biko tugul.6Tos ma mwaei bichuto tugul karagutyet agobo chichito, ak komwaei kalewenet ne sasisyei agobo inendet ak komwaei kole, bwo! Inendet ne tesyinigee che ma chechii! Tyanitu? Ak Bwo! Ineendet ne ipchinigei tuguk che kiname besendo?' 7Tos mang'eetos eng chokyinet icheget che susin , akkogos che iimin, ak iegu barunaikwai? 8Amu ki iluul bororyosiek che chaang', iluulin aginye biko tugul che ng'etunotin; amu korotikap biko, ak amu koromnateet ne ki kiyachi emet, ak nganaset ak biko tugul che menyei oloto.9'Bwo inendet ne tachei kelunet ne ya agobo konyi , si kobiit koteech keswennyi eng ole toroor, si kobiit kesor eng eutap yaityet'. 10Ki ichop tewernatet agobo koong'ung', ye kingi bar che chaang', akiyachi tengekto sobondang'ung'. 11Amu tuun waachei koita eng inaatut, ak kowol bambaniat eng ketiik.12Bwo! Ineendet ne tegee nganaset korotiik, ak kogimite nganaset tengekto.' 13Ogeero, tos ma punu Jehovah ne bo lugosyek kole boiyechini biko tuguk che bekyini maat ak koiimegei bororyosiek ne bo buch? 14Amu nyiei ng'weny naetab toroornatetab Jehovah , ko uu yo nyiei beko araraita.15'Bwo eng inendet ne igochini chitap kokwennyi maiyek , inyee ne itesyini ng'woneng'ung' , ak igochini kogeny kobogit, si kobiit igeer icheket komi aach ingor.' 16Kanyiin tewernatet ne kata torornatet: ee aginye, si ikergeutuge ne ma kimuratan: kiwekyinin kikombetab eutab tai nebo Jehovah, ak kotbe tewernateet ne samis torornateng'ung'.17Amu tuchin koromnatet ne ki kiyachi Lebanon , koboto Barisyetab tyong'ik, ne ki igochi icheget koiyweis; amu korotigab biko, ak koromnateet ne kiyachi emet, koboto nganaset ak biko tugul che menyei oloto.18Tilei nee kanamwt ne ki kiwai,kot koyai muswogindet;ak tilei nee kanamwet ne kitanyi, ak kanetindetab lembechek, kot koomang' kitong'indet ne yaei, kot kotany kanamonik che ma twegu? 19Bwo inendet ne leejini ketit, "Kosu!" Ak ne leejini koita ne ma twegu, "Ngeet!" Tos ineetisyei nito ? Ogeero, ki kiligee thahabu ak fedha, ama tinyei kambuset eng' kwenunyi agot ngatigin. 20Ago mi Jehovah hekalunnyi; ingosiis ng'weny komugul eng tainnyi.
31Saaet ne ki sa maotyot Habakuk , kouu eng Shigionoth. 2Ee Jehovah, ki agas ng'aleguk , aiyweisyei: Ee Jehovah, ing'eet boisyeng'ung' eng kasaritanyo; Yai kotook eng kasarinyo; i eng naan rirenet eng neregeguk.3Kinyo Kamuktaindet eng Teman, ki nyo ineendet ne Tilil eng tulwetab Paran. Kituch torornatennyi kipsengwet, ak ki nyi ngw'eny kalosunennyi.4Ki uu kakweng'ennyi lapkeiyet ; kimong'une eunnyi lapkeiyet ne uu ne bo keelyegap asista : Ak kimito yoto ole kiung'e kamuktaennyi. 5Ki indoe inendet koroito , Ak ki mang'une keelyekyi kalyeleet ne uu maat.6Ki tonon ak kokwa ng'weny; ki keer ak kotumdum bororyosyek. Ak ki seriet mbo tulondook che bo koigeny; ki ing'urukyo tulondook chebo koigeny. Orenyi ko bo koigeny.7Ki ageer emaisyegap Kushan komi nyalilda: kibotanso tuguuk che kioiye emet che bo Midian. 8Tos ki nereekyi Jehovah ainoosyek? Tos ki nyo nereeknateng'ung agobo ainosyek, anan agobo araraita, kot ilaany paraisisyeguk, ak ilany karisyeguk che bo luget che bo yetunet?9Ki kityaach kwangeng'ung; ki bo iman ngolyotab kayasyosyek ne ki kiyasyechi bororyosiek . Ki ibete emet ainoosyek. 10Ki iyweis tulondook ye kingogerin; kisiirto usonetap araraita; kitul orititab nyanjet, ak konamji barak enunekyi.11Kitononso asista ak arawet eng meng'ooteng'wai, eng lapkeiyetab kotyeguk kobendi, eng kaluunetab ng'oting'ung ne ilyeli. 12Ki ibun emet ineregotii, eng neregek ko ki ityech bororyosyek.13Ki imong'u agobo yetunetab bikuk , agobo yetunetab ne ilaat neng'ung' ; ki iguoten kandoindetab kootab kiptengeginik, ing'aanye lumeiywot agoi kaatit.14Ki toore kiplitokyi kandoindetab biikyiche bo lugeet: kibwa ko uu kipchurki uu kipchurchuryet kole kosera: ki uu boibondangw'ai che amei kibananook eng ung'oot. 15Kityege inyee araraita parasisyeguk , ak irurugote beko che kimeen .16Ki agas, ak king'eta moet , ki botan kutinnyu eng cheet noto. Ki nunio kawoikyuak ki abotan eng ole ki ami: Ki agany enyg siisinetabgei agobo beetitab nyalilda, ne nyoonii koityini biko che ki ibookyech.17Amu ngot koma yiei mogoiwet, anan koma ruryo ketiikap sabibuk; koek buch boiyetab mseituni, ama biitu amitwogik eng mbareenik; Ak kebar akwotisyegap keechirek eng biusiek , ama komi akwotisyegab tuga eng piusiek, ko ayae ni.18Abaibaitu kora eng Jehovah . Abaibaitu eng Kiptaiyat Kamuktaindetap sarunennyu. 19Kimnatennyu Jehovah, Kiptaiyandennyu, ak yaei keelyekyu kogergeit ak che bo cheptirgichet. Ak komutataa eng orisiek che tororeen . Koityi ne oo eng butiik che bo kibugandetab inoik.

Matthew

Mariko

11Nito ko taunetab logoiwek che tililen che bo Jeiso Kristo , Weritab Jehovah. 2Ko u ye kigisir eng maotiot Isaia kole, "Keero, ayoktoi kiboitiondennyu kondoenen, inendet ne chobei orengung. 3Kutitab chi ne kursei eng surkwen, 'Ochob oretab Kiptaiyat; olitit ak ochuul ortinwekchi."'4Kinyo Johanna, kobatisanishe eng surkwen ak koamdoi kabatisanet ne bo sigunet agobo nyoetab kaat ne bo tengekwogik. 5Ak kiba ole mi inendet emet komugul ne bo Judea ak tugul che bo Jerusalem. Ak kibatisan icheget eng ainet ne kiguure Jordan, kong'anyei tengekwogikwai. 6Ak kiilochi Johana sambut ne bo tambesik ak kiratee suwenyi birirwetab muito, ak kiamei cherengendet ak kumiatab tumin.7Ak kiamda kole, "rubwo inendet ne kim kosiiro; ak manyolunot ang'uruuk atiach anokab kweonikyi. 8Kiabatisanak eng beko , ako ibatisanok eng Tamirimiriet ne Tilil."9Ak eng betusiechoto ko kinyo anyun Jeiso kobunu Nasaret ne bo Galili, ak kiibatisan Johana inendet eng ainet ab Jordan. 10Yeityo ko mi kolong'u eng beko, kogeer kipsengwetisiek koyatogis, ak kochorjigei inendet Tamirmiriet ko u cheptuget. 11Ak kimong' tuget eng kipsengwet kole " ii Werinnyu ne achame. Abaibai missing agobo innye".12Ak eng kasarato kochirchir Tamirmiriet inendet kwo surkwen. 13Ak kitebi eng surkwen betusiek artam kotieme Chesawilyet. Ak kitebche ak tiongik che bo tumin, ak kiboisiechi inendet malaikaisiek.14Ako kingo kakenam Johana, konyo Jeiso Galili koamdoi logoiwek che tililen che bo Jehova. 15Kimwa kole "Kagosulda betusiek, ak kakorik bounatetab Jehovah, osigu ak oyan logoiywek che tililen.16Ak ye kiwendi kobunei tabandab Araraita nebo Galili, kogeer Simon ak Andrea weringwai kowirjini araraita regereiywot ne kinamee njirenik, amu ki ramikab njirenik icheket. 17Ak kileji Jeiso, "Obwaa, orubkaa, si ayaak oegu ramikab biko." 18Ak kobagakta regereiywekwai eng yoto ak korub inendet.19Ak kingo wendi Jeiso kitigin, kogeer Jakobo weritab Sebedi, ak Johana weringwai, che kimi moinget agichee kochobei regereiywekwai. 20Ak kiguur icheket ak kibagakta kwandang'wai Sebedi komi moinget koboto otwogik, ak korub inendet.21Kiba anyun Kapernaum, ak kiwo inendet sunagogit orit betunoto bo Sabato ak konetis. 22Ak kikwong'io eng kanetisienyi, amu kineti icheket ko u ne tinye kimnatet ama ko u sirik.23Ak kimi eng sinagoging'wai chi ne kitinye tamirmiriet ne muruon ak kiwaach, 24kole, "Kiting'ege nee ak inye, Jeiso ne bo Nazareth? Kenyo ing'emech? Angenin ale ii ne Tilil Ne bo Jehovah!" 25Ak kiger kong Jeiso inendet kole, "Sis ak imong'u eng inendet." 26Ak ye kimandoi tamirmiriet ne muruon eng inendet, kobirobirto inendet, ak kowachei eng tuget ne o.27Ak kitang'angyo tugul, ak koteebegei ichegei kole, "Nee ni? Konetisiet ne leel ne tinye kimnatet! Ng'atei agot tamirmirik che muruonen ak kasei it inendet!" 28Ak kiba ng'alekyi oloo tugul agoi koratinwek tugul che bo Galili.29Ak ye kingomong' eng sinagogit, kobwa gotab Simon ak Andrea, koboto Jakobo ak Johana. 30Kikanam cheptigoniet kametab osotiot ne bo Simon ak kirueiinendet kiyo, ak komwachi icheket Jeiso agobo inendet. 31Ak kinyo, konam eunyi ak kong'eet inendet; ak kimeto cheptigoniet inendet, ak kotoi koboisiechi icheket.32Ak eng koskoleng'unoto ko kakorokta asista, komutyi inendet tugul che kimiandos ak che kitinye oiik. 33Ak kiiyumjige nganaset komugul eng kurgat. 34Ak kiisoob che chang che kimiandos eng mianwogik che terter ak koon oik che chang komanda, ak kima chamji kong'alalyo amu kiingen oichoto inendet.35Ak karon mising kota kotui, kong'eet ak komanda sang kwo surkwen kosa eng ole ma mi chi. 36Kicheng anyun inendet Simon ak che ki mi koboto inendet. 37Ak kinyor inendet ak koleji, " Cheng'in biko tugul."38Ak komwochi ichek kole, "Ongebe oldo age, nganasok alak, si kobiit aamda eng oloto agine amu kianyo agobo nito." 39Ak kiwa sinagogisiekwai che bo Galili komugul, koamdoti ak koonei oik.40Kinyonji anyun inendet chito ne kitinyei mogondosik. Kogutungji ak koleji, "Ngicham imuchi, itililo." 41Ako amu kirire inendet, ko kiiyogoito eunnyi Jeiso ak kotwa inendet, kolejini, "Achame. tililitu." 42Ak eng kasarata kobagakta mogondosaik chichoto, ak kotililit inendet.43Ak king'at inendet mising, kobagakta inednet kowechige. 44Ak kilenji, "Amat imwachi chi ng'olyo, ago wui bandang'ung ak iborjige tisiindet, ak igoite agobo tililindang'ung tuguk che king'at Musa, si koek baornatet eng icheket."45Ago kiwo ak kotoi komwaitaat mising ak kobarastaat ng'olyondonoto, kot komata komuch Jeiso kwo nganaset kegeeroti, ago kitebote sang eng komoswekab surkwen. kibwonji anyun inendet che bunu komoswek tugul.
21Kingobata betusiek che ng'ering, komongji kogeny Kapernaum, ak kogas biko kele, mito gaa. 2Ak kiiyumgei biko che chang, kot ko mang'et boroindo agot eng kurgat: ak koamchi icheket ng'olyot.3Ak kibwonji biko alak komutu chito ne kitinye miando ne meat borto, konyo ole mi inendet; kogesenu biko ang'wanu. 4Ago kingo mata komuch korikyi amu ki chang biko, kosuul kot barak ole ki mi Jeiso, ak kingo kagobut, kochoortae kitogut ne kirue chito ne ki tinye miando ne meat borto.5Ak kingogeer Jeiso kayaneng'wai, koleji chito ne tinyei miando ne meat borto, "Weri, kagenyoun kaat tengekwogiguk". 6Ago kimito yoto sirik alak che kitebsot, ak kiibwat eng mugulelwekwai kolen, 7"Imuktoi ano komwa chichi ko u ni? Mwaei ne ya mising! Ngo ne imuchi konyochi chi kaat tengekwogik kobate Jehovah inege?"8Ak eng yoto konai Jeiso eng tamirmirienyi kito ne kibwati eng oriting'wai. Komwoji icheket kole, "Kainee si obwat tuguchu eng mugulelwekwok? 9Nee ne keigei, amwachi chito ne tinyei miando ne meat borto kele, 'Kagenyoun kaat tengekwogiguk; anan kele, 'Ng'eet, ib itogung'ung ak iwendote'?10Ago si onai ole tinye Weritab Chi kimnatet eng ng'weny konyochi kaat agobo tengekwogik," koleji chito ne kitinye miando ne meat borto, 11"Amwaun ale, ng'eet, ib kitogungung ak iwe gong'ung." 12King'eet anyun ko u noto, ak koib kitogunnyi, ak komanda eng taitab biko tugul, ak kikwong'io tugul, ak kotoror Jehovah, kolen, "Tomo kegeere kiy ne u nito."13Ak kiwo kogeny tabandab araraita, ak kibwa tuiyet komugul ole mi inendet, ak kinet icheket. 14Ak ye kiisirtoi, kogeer Lawi weritab Alphayo kotebche eng ole kitaage aisurut, ak koleji inendet, "Rubwa." Ak king'eet ak korub inendet.15Kiamisie Jeiso eng kotab Lawi ak kimi taagikab aisurut che chang ak kiptengeginik koboto koboto inendet ak alamalyennyi, amu kimi che chang, ako kirub inendet. 16Ak kingogeer sirik, che ki Parisaik koamisiei inendet koboto kiptengeginik ak taagikab aisurut, koleji alamalyennyi, "Kainee si koamisie ak koeeisei inendet koboto taagikab aisurut ak kiptengeginik?"17Ak ye kingogas Jeiso, kolenji ichek, "Mamache chi ne chamege chepkericho; che miandos kityo ch mache chepkerichot. Kima anyo aguur che bo imanda, ago kiptengeginik."18Ak kiirugutege alamalyetab Johana ak che bo Parisaik. Ak kibwa anyun biko alak koleji inendet, "Amune si korugutege alamalyetab Johana ak alamalayetab Parisaik ago mairugutege alamalyeng'ung?" 19Ak kileji Jeiso icheket, "Imuktoi ano korugutge che kagiguurji katunisiet ko ta komi sandet koboto icheget? Kota komi sandet koboto ichek ko maimuchi korugutge.20Ago bwanei betusiek che keistoe sandet ichek, ako eng betusiechoto, korugutege anyun. 21Mami chi ne napchini ngoriet ne leel ngoriet ne os. Si magerer ne leel ne os, ak kotesak ole kagerer.22Ama mi chi ne indenoi divaik che leelach lolotinwek che osen. Amu ngo yai ko u noto kogereri divaik lolotinwek, ak kobetyo divaik koboto lolotinwek. Ago kindenoi divaik che leelachen lolotinwek che leelach."23Ak eng betutab Sabato ko kibunei Jeiso mbarenikab beeka, ak kitoi alamalyennyi kobor mesisekab beeka ak kotese tai kobendi. 24Ak kileji Parisaik inendet, "Keero, kaine si koyai eng betutab sabato kito ne kigitai eng ng'atutik?"25Ak kileji icheget, "Tos kitomo osoman kito ne kiyai Daudi ye kima kotinye kiy ako kiamei rubet--- inendet, ak che kimi koboto inendet--- 26kiwo gotab Jehovah eng betusiek chebo tisindet ne o Abiathar, ak koam magatinikab kabartaet, che tayotin eng ng'atutik kele makiamei kobate tisiik ichegei, ak kogochi che kimi koboto inendet agichek?"27Ak kile Jeiso, "Kigiyai Sabato agobo chi, kima kiyai chito agobo Sabato. 28Noto anyun, Weritab Chi ko Kiptaiyat, agot ne bo Sabato."
31Ak kiwo sunagogit kogeny, ak kimi chito ne ki resot eut. 2Ak kirib biko alak inendet kole kogeer ngo tos isoob chichoto eng betutab sabato si kobiit komwaita inendet.3Ak kileji chito ne resot eut, "Ng'et ak itonon eng yu kwenutab chi tugul." 4Ak kileji biko, "Tos chamdoi ng'atutik keyai ne kararan eng betutab Sabato anan keyai ne ya; kesor sobet, anan kebar?" Ago kisisyo.5Kigeer icheget che kimi komoswek tugul eng neregek, koimgee amu uuindab mugulelwekwai, ak koleji chichoto, "Chuul eung'ung." Kichuul anyun, ak kisob eunnyi. 6Ak kimanda sang Parisaik ak kotoi anyun kochob ng'alek ak Herodik agobo inendet, si konai ole bortoi.7Ak kiitabangei Jeiso ak alamalyennyi, ak koba araraita, ak kirub tuiyet ne o ne kibunu Galili ak ne kibunu Judea 8ak che bunu Jerusalem ak Idumea ak bitetab Jordan ak komoswekab Turo ak Sidon. Kibwonji inendet tuiyet ne o ,ye kingogas agobo tuguk che eechen che kiyae.9Ak kimwachi alamalyennyi kochobji moinget ne mining ne bo beeko amu chang'indab biko, si machiil inendet. 10Amu kiga kosoob che chang, kot kochonji inendet age tugul ne kitinyei korotwek che yaachen si kobiit kotiiny inendet.11Ak eng uitugul ye kageer inendet tamirmirik che muruonen, kobutyi ng'weny eng tainyi ak koteiyo kole, "Inye ko i Weritab Jehovah." 12Ak king'at icheket mising si mamwaita inendet.13Ak kilany tulwet anyun, ak kiguurjigei che kimache, ak kibwonji inendet. 14Ak kilewen taman ak aeng (che kiguure che kiyoktoi) si kotebi ak inendet, si kobit koyokto icheket koba amdaetab logoiyot, 15ak konyor kimnatet ne onee oik. 16Kilewen taman ak aeng: Simon, ne kigochi kainet Petero;17Jakobo weritab Sebedi, ak Johana wering'wai, che kiigochi icheket kainet koguure Boarnerges, noto ko werikab ilat; 18ak Andrea, Pilipu, Bartolomayo, Matayo, Tomas, Jakobo ne bo kap Alpayo, ak Tadayo, ak Simon ne Kananindet, 19ak Judas Iskariot, ne king'wektoi inendet.20Ak kiwo gaa, ako kiiyumge tuiyet kogeny, kot ko mata komuch agot koamis. 21Ak ye kingogas bikab konyi, koba konam inendet eng kimnatet amu kimwa kole, "Kagosogor met." 22Ak kimwa sirik che kichorunegei Jerusalem, kole, "Tinyei inendet Beelsebul" ak "Onei oik eng kimnatet ne o ne bo oik."23Ak kiguur Jeiso icheket kobwanji inendet, ak koleji eng kalewenaik, "Imuktoi ano Setani koon Setani?" 24Ak ngo pcheak bounatet inegei eng inegei, ko maimuchi bounotonoto kotonon. 25Ago ngo pcheak got inegei eng inegei, ko maimuchi goyoto kotonon.26Ak ngo ng'eet setani koboriegei inegei, ak ngo pcheak inegei, ko maimuchi kotonon, ago kagoit kagesunenyi. 27Ago maimuchi chi kwo got orit ne bo chito ne kim ak kosare tugukyi ngot ko ma rat korok chi choto kim, si kong'em gonnyi anyun.28Amwawok iman ale, kinyochini kaat werikab biko tengekwogikwai tugul, agot ng'alek alak tugul che yaachen che mwaaei, 29ago age tugul ne chubei Tamirmiriet ne Tilil ko magoi kenyochi kaat koigeny, ago tinyei ng'ogisto ne bo koigeny." 30Ak kimwa Jeiso ko unoto amu kimwoe icheget kole, "Tinyei inendet tamirmiriet ne muruon."31Ak kicho anyun kamet ak werikwai ak kitononio eng sang. Ak kigiyokto keguur inendet. 32Ak kitebchei tuiyet ko kaimut inendet, ak kileji inendet, "Mito sang kameting'ung ak werikwok ak tibikwok kochengin."33Ak kiwolji icheket, koleji, "Ng'o kamennyu ak che kitupche?" 34Ak kigeer che kiimut inendet, ak koleji, "Ogeero, chu mi yu ko kamennyu ak che kitupche! 35Amu chi age tugul ne yaei magetab Jehovah, noto ko werit ne kitupche, ak chepto ne kitupche, ak kamennyu."
41Ak kitoi kogeny konetis eng tabandab araraita, ak kiiyumjige inendet tuiyet ne o mising. Ak kilany moingetab ne kimi araraita, ak kotebe. Kotebe anyun tuiyet tugul komogul tabandab araraita. 2Ak kiinet icheket tuguk che chang eng kalenawaik, ak eng konetisiennyi, ko kimwochi icheket ko u ni.3"Ogaste! Ak kiwo kolindet kolee kesuwekchi. 4Ak kingoleta, kobutyi keswek alak oret taban, ak kibwa taritik ak koam. 5Ak kiibutyi alak ole mi koik, ole kima ko tia nyung'unyek. Ak kibityo anyun kochok, amu ki ng'ering nyung'unyek.6Ago kingotil asista, kobel, ak kiyaamnyo, amu kima kotinye tigitik. 7Ak kiibutyi kesuwek alak ole kimi katok. Kibityo anyun katok ak kogiich, si maiiyo logoek.8Ak kiibutyi kesuwek alak nyung'unyek che kororon ak koiiyo logoek ak koechegitu ak kotesakis ak kiiyo sosom, ak tamanwogik lo, ak konyil bogol." 9Ak kimwa kole, " Age tugul ne tinye itik, kogasta.10Ak kingo mito Jeiso inegei, koteebe che kikaimut inendet kobot taman ak aeng agobo kalewenaichoto. 11Ak kileji icheget, "Kagegonok akwe onai ung'otiet nebo bounatetab Jehovah. Ago icheket che mito sang, keyachini tuguk tugul eng kalewanaik, 12si eng keeret kogeerei ama ibestos, ak eng kaset kogasei, ama iguitos, si mawekchige Jehovah ak kenyochi kaat.13Ak kilenji icheket, "Tos mongen akwe kalewenoni? Onoitoi ano anyun kalewenaik tugul?" 14Letoi letoindet ng'olyot. 15Ak chuto che mito tabandab oret, ole kiletae ng'olyot. Ak ye kagogas, kocho kasarata Setani, ak konem ng'olyot ne kagegolji icheget.16Ak chu ko kesuwek choto che kagikolji ole mi koik, ak ye kagogas ng'olyot konam ngunoto eng boiboiyet. 17Ak matinye choto tigitik eng orit, ak tebsot eng betusiek che ng'ering. Ago ngo ng'eet nyalilda anan ko usisiet agobo ng'olyot, ngunoto anyun kenach ak kobutyo eng kayanet.18Ak alak ko che kagikolji ole mi katok. Choto ko icheget che kase ng'olyot, 19ago ng'et kaiimutikab ng'weny ak kaberberisiet ne bo magornatet, ak magutik che bo tuguk alak kobwa ak kogiich ng'olyot, si maie logoek. 20Ak choto che kigikolji nyung'unyek che kororon ko icheget che kasei ng'olyot, ak kotaach ak koiiyo logoek, sosom, ak tamanwogik lo, ak konyil bogol.21Ak kileji Jeiso icheket, "Tos iibu tait kocho kot orit si indene kitonget orit anan ko kureretab kitogut? Iibu anyun ak indene kito ne tonone. 22Amu mami kiy ne ung'at ne matun kenae, ago mami kiy ne bo ung'ot ne matun kesule. 23Age tugul ne tinye itik che kostoe, kogas!"24Ak kimwochi icheket kole, "Oribge tuguk che ogase, amu kerutiet ne ogeree ko tun kegerunenok noto, ak keteshinowok alak. 25Amu inendet ne tinye, ketesyini ak inendet ne matinye, keibe mbo che tinye."26Ak kimwa kora kole, "U bounatetab Jehovah chito ne koljini kesuwekyi ng'weny. 27Ak koru kemoi ak kong'eet bet, ak kobityo kesuwek ak koechegitu, nga nda maingen ole bititoi. 28Yiei ng'weny beka inegei: Indoune suswot, yeityo konyo metit, yeityo koiywa beka. 29Ago ye kagorurio beka, eng yoto anyun koip ringet amu kait kesisiet."30Ak kimwa kogeny kole," Kigergeite nee bounatetab bounatetab Jehovah, anan nee kalewenet ne kibortoe? 31Kergei ak keswotab karadali, ne, ye kageminji nyung'unyek, ko agot nganda mining eng keswek tugul che mi ng'weny. 32Ko ye kagegol, kobit koeet, kosiir ketik tugul che bo ng'weny, ak kosamum kot komuchi koure uruennyi taritikab barak.33Ak eng kalewanoik che chang' che u chuto komwochi ng'olyot ko u ye kiimuchi kogas, 34Ak kima mwochi bichoto kiy komotesyi kalewenet. Ago kitetyi alamalyennyi ng'alek tugul ko mi taban ichegei.35Ak kingo kagoek koskoleny eng betunoto, koleji icheket, "Ongelande bitonin." 36Ak kibagakta tuiyet ak koba koboto Jeiso, eng moingetab beko. Ak kimi moingonik alak che mengech koboto ne kibunei inendet. 37King'eet anyun usonet ne korom, ak korus moinget beek che mildogei, kot ki legit konyi beko moinget.38Ago kimi Jeiso inendet moinget ole bo let, korue kito ne kitiie metit. Kiing'et anyun inendet, ak kolenji, "Konetindoni, memake kiy inye ago legit kemeiye?" 39Kong'eet anyun, ak koger kong usonet, ak koleji araraita, "Kalyet! Ak sis! Kibeg anyun usonet, ak kosis mising.40Ak kileji ichek, "Kalya si oiyweisie? Tomo onyoru kayanet?" 41Ak kiiyweis mising, ak kolejigei ichegei, "Ng'o nito, ne kase iit inendet agot koristo ak araraita?"
51Ak kiit bitet age ne bo araraita, agoi emetab Gerasenik. 2Ak kingo kangomong' eng moingetab beko, eng yoto anyun kotuiyo ak chito ne bunu oldab kererisiek ne tinyei tamirmiriet ne muruon.3Kimenyei chichoto oldab kererisiek. Kima komi chi ne kita komuchi korat inendet, agot eng sirimdo; 4Amu kiga kerate inendet mugurek ak sirimwek konyil che chang, ago king'etyei sirimwek ak kotonaton mugurek. Kima komi chi ne kiimuchi koboi inendet.5Ak kiwaagoti betusiek tugul, kemoi ak bet, eng kererisiek ak tulonok, ak kiwogei ak kotilegei koik che ng'atiben. 6Kingogeer Jeiso eng ole loo, kolabat ole mi ak kogutungji inendet.7Kowaach eng kutit ne o kole, "Ating'enen nee inye Jeiso, Weritab Jehovah ne Toror Mising? Asomin eng Jehovah inendet, ale amenyalila." 8Amu kilejini inendet, "Mong'une chichi, inye tamirmiriet ne muruon."9Ak kiteebe inendet koleji, "Kigurenen nee?" Ak kileji inendet, "Kainennyu ko Chang'indo,amu kichang." 10Ak kisom inendet mising kole, ama on komanda eng emonoto.11Ak kimi tegeiyatab tulwet akwet ne o nebo torok che kiagetos, 12ak kisom inendet koleji, "Chamwech kechut torok." 13Kichamji anyun; ak kimanda tamirmirik che muruonen koba kochut torok, ak kiruai akwet kochortaege chemng'esut koba araraita, ak ki olo bo elfusiek aeng torochoto ak kibekchi araraita.14Ak rweiyo anyun che kiiyagi torok komwaita eng nganaset ak eng emet, ak kiba anyun biko kogeer kit ne kigagoyaak. 15Ak kibwa ole mi Jeiso, ak kogeer chito ne kitinye oik, inendet ne kitinye oik che chang,' kotebchinige, ko kagolaach ngoroik ak kagong'omit, inendet ; ak kiiyweis bichoto.16Icheket che kigeerei tuguk che kiyaakis eng chito ne kitinye oik komwachi icheket kiy tugul ne kiyaak, koboto ole katepto torok. 17Ak kitoi kogaigai inendet kole kwo eng kiwotosiekwai.18Ak kingomi kolanyei moingetab beko, kogaigai inendet ne kitinye oik kole kotebi tuwai. 19Ago kima chamji Jeiso, ago kileji, "Ui gong'ung ak ole mi chebo oreng'ung, ak imwoji tuguk che kagoyaun Kiptaiyat, ak ko u ole kagorirenen." 20Ak kinam banda anyun ak kotoi koamda eng Dekapoli tuguk che eechen che kigayachi inendet Jeiso, ak kikwong'io biko tugul.21Ak kingo kagolanda Jeiso kogeny eng moinget kwo bitonin, koyumjigei inendet tuiyet ne o, amu kimi tabandab araraita. 22Ak kinyo age eng bounikab sunagogit, ne kiguure Jairo, ak kingogeer inendet, kobutyi kelyekyi. 23Ak kisom inendet mising kogeny ak kogeny, koleii, "Legit kome cheptannyu ne mining. Asomin inyo igonor inendet euneguk inendet si kosob, ak kotebi kochamegei." 24Ak kiwo koboto inendet, ak kirub inendet tuiyet ne o ak kiigiich inendet.25Kimi anyun chepyoset age ne kiga komandae korotik kenyisiek taman ak aeng. 26Kiga konyalil mising eng eunekab chepkerichinik, ak kiga koboisie tugukyi tugul che kitinye, ama toret kiy ago kitesak miando koyait. 27Ak kingogas agobo Jeiso, kocho let ne bo inendet eng tuiyet ak kobisingchige biko che ki chang ak kotiiny ngoriennyi.28Amu kile, Ngatiiny mbo ngoroiky kityoi, asobe." 29Ak kingo tiiny inendet, kosis ole kabunu korotik ak kigas eng bortannyi kole, kagisoob eng koroitannyi.30Ak eng kasarata konai Jeiso inegei kole kagomanda kimnatet eng inendet. Kowelelgei eng tuiyet ak kole, "Ng'o ne katiiny ngoroikyu?" 31Ak kileji alamalyennyi inendet, "Igeere ko kaigichin tuiyet, ak ilen, "Ngo ne katinyo?"' 32Ago kigusgong Jeiso si kobiit kogeer kole ng'o ne kayai kioto.33Ak king'et Chepyosonoto, kongen kito ne kigagoyaak eng inendet, kobutyi tainnyi, koiyweisie ak kobotani, ak komwachi imanit tugul. 34Ak kileji inendet, " Cheptonnyu, kagosoobin kayaneng'ung. Ui eng kalyet ak isob eng miandang'ung."35Kingo ta kong'alali inendet, kobwa biko che bunu oldab bounindet ne bo sunagogit, ak kole, "Kagome cheptang'ung. Amu nee asi ta iimii kanetindet?"36Ago kingo kas Jeiso ng'olyondonoto ko ma mage kiy, koleji bounindetab sunagogit, "Amechol. Iyan kityo." 37Ak ma chamji chi korub inendet, kobate Petero, Jakobo ak Johana weritab mbo Jakobo. 38Kiit anyun gotab bounindetab sunagogit ak kigeer biko che ki boldos, koboto che rirtos ak koteeitos mising.39Ak ye kingo kochut got, koleji bichoto, "Kai nee si owasege ak orirtosi? Ma me lekwet, ago inuuchi." 40Ak kirorichi inendet ak kochot. Ago ye kingo kagoon inendet bichoto tugul koba sang, komut kwandab lakwet ak kamet koboto che kimi ak inendet ak kwo go ole mi lakwet.41Ak ye kingo kagonam eutab lakwet, koleji, "Talita koumi! ye kiwal ko, "Chebi mining', amwaun ale ng'eet." 42Ko u noto kong'eet cheboto ak kowendot (amu ki bo kenyisiek taman ak aeng). Eng yoto anyun kokwong'io eng kwong'et ne o. 43Ak king'at icheket mising kole amat konai chi ng'olyondonito. Ak kileji icheket kogochi ki ne amei.
61Ak kimanda eng oloto; ak konyo agoi emennyi, ak kiirub inendet alamalyennyi. 2Ak kingoit sabato, kotoi konetis eng sunagogit. Kigas biko che chang inendet ak kokwong'io. Komwa kolen, "Kinyorune ano chichi kanetisiosiechui?" "Ago nee ng'omnatoni kigigochi chichi?" "Nee kwong'utichu che yae eng eunikyii?" 3"Tos ma muswogindetab bakoinik nito, weritab Maria, ago ne tupcho ak Jakobo, Joses, Juda, ak Simon? Tos ma kimite tugul kobo tibiikwai?" Ak kinyor kanagutiet eng Jeiso.4Ak kileji Jeiso icheket, "Mabetyini maotio teegisto, kobate eng emennyi, ak eng chebo orennyi, ak che bo gonnyi." 5Ak kimata komuch koyai boisiet age tugul ne kim eng oloto, kobate bik che ng'ering che kimiandos che kigonoor eunekyii ak kisoob icheket. 6Ak kikwong inendet amu bistoengwai. Ak kiwendot nganasok konetisioti.7Ak kiguur anyun choto taman ak aeng ak kotoi koyokto kobee aeng aeng ak kiigochi kimnatet koterter tamirmirik che muruonen, 8ak king'at icheket kole, amat koib kiy nebo bandangwai agot makatiat, anan ko lolet, anan chepkondok eng lolet kobate kirokto kityo--- 9ago kolaach kweonik, ak amat kolaach sumotik aeng.10Ak kileji icheket, "Got age tugul ne obendi, otebi eng yoto agoi obe eng oloto. 11Ak oldo age tugul ne mataachak, ama cham kogasak, ye omande eng oloto, olelekte temburiek che mi kelyekwok si kobiit koek baornatet eng icheket."12Kimanda anyun ak kobarasta kole kanyol kosik biko. 13Ak kion oik che chang, ak koile mwaita che chang che kimiandos, ak kosoob icheket.14Ak kigas laitoriat Herod agobo noto, amu kiga konaak kainetab Jeiso. Ak kole alak, "Kagong'eet Johana Kabatisanindet eng che kibek, noto anyun boisiei kimnatosiechu eng orinnyi." 15Ago kimwaei alak kole, "Elija inendet." Ak kile alak kora, "Maotio inendet, anan u age eng maotik che ki mi keny."16Ago ye kingogas Herod, kole, "Johana nito, ne kiatile katit; ne kageng'eet." 17Amu kiga koyokto Herod kenam Johana ak kerat eng korgoret agobo Herodias (chepyosetab Pilip wering'wai), amu kiga kobaige tuwai.18Amu kimwochi Johana Herod koleji, "Ma chamat eng ng'atutik iib chepyosetab wering'wong". 19Ak kinerech Herodia inendet ak kicheng kobar inende, ago ma imuch, 20amu kiiywei Herod Johana; amu kiingen kole inendet ko chi nebo imanda ak ko tilil, ak kirib inendet. Ak kingogas Herod ng'alekyii, koiimngei mising, ago kigasyi inendet eng boiboiyet.21Ak kibiit kasarta eng betut ne kiyai Herod igorta ne bo betutab sigennyi ak koyachi bikchi che eechen, kiptainik, ak che toogunotin che ki mi Galili. 22Ak kichut got orit cheptab Herodia ak koureren kobaibai Herod ak icheket che kitebsot eng' amisiet koboto inendet. Ak kitebe laitoriat cheboto, koleji " Soma kiy age tugul ne imache, si agonin."23Ak kimurto kole, "Kiy age tugul ne isoma, agonin, agot kebebertab bounatennyu." 24Ak kimanda, ak koleji kamet, "Asom nee?" Ak kileji, "Metit ne bo Johana kabatisanindet." 25Ak kilabat cheboto kochakta agoi ole mi laitoriat, ak kosom kole, "Amache ale igona nguno metit ne bo Johana kabatisanindet eng' tageito."26Nga nda kiyai noto koimge anyun mising' laitoriat, ko kima kosikchini kotae inendet amu kiga komurto eng taitab icheget che kitebsot eng' amisiet. 27Ak ngunoto koyokto laitoriat askarindet age eng' che kiripse, ak kong'at keib metitab Johana. Kiwo anyun kotil metit eng' korkoret. 28Kiib anyun metoto bo Johana eng' tageito ak kogochi cheboto, ak kong'et cheboto kogochi kamet. 29Ak ye kingogas alamalyennyi agobo ng'olyondonoto, kobwa kosut bortonyi, ak kondeno kererit.30Ak kiiyumjigei Jeiso che kiiyoktoi ak komwochi inendet tuguk tugul, kit age tugul ne kiga koyai, ak kiy age tugul ne kiga konet. 31Ak kimwachi icheket koleji, "Obwa akwege taban ole surkwen, si omuuny kitigin." Amu kichang' che kibwanei ak kobendi, ak kima kotinyei agot boroindo ne amisie. 32Ak kiba anyun ichegei eng' moingetab beko ole surkwen.33Ak kigeeroti biko kobendi, ak kinai che chang' ak kiruai koba oloto kibagenge kobunu nganasok tugul, ak kondoe icheget. 34Ak kingoit tabandab ainet, kogeer tuiyet ne o, ak korirei icheket, amu ki u kechirek che matinye mestowo. Ak kitoi konet icheket tuguk che chang'.35Ak ye kimache koimen, kobwanji inendet alamalyennyi, ak koleji, "Surkwen oli, ak machei koimen nguno. 36Itiagte biko koba emet ak nganasok che mi komoswek ole legit, si koaljigei tuguk che amei."37Ak kiwolji koleji, "Ogochi akwe amitwogik." Ak kileji inendet, "Kibe keal makatinik che bo denariek bogol aeng', si kigochi koam?" 38Ak kimwoji icheket kole, "Otinye makatinik ata? Oba ogeer. "Ak kingo kagonai, kole, "Makatinik mut ak njirenik aeng."39Ak king'at biko tugul kole kotebi ng'weny eng' suswek che nyalilen. 40Ak kiteb ng'weny korurugotin ak kotetatge, kobee bogol ak kobee konom. 41Ak kinam makatinichoto mut ak njirenik aeng,' ak kochile kipsengwet koberur ak kotonaton makatinik ak kogochi alamalyennyi si kondeno taitab biko. Ak kipchechi icheget tugul kora njirenichoto aeng'.42Ak kiamis tugul koto biyong'io. 43Ak koyum katuganikab makatinik, konyi kerebonik taman ak aeng', ak che bo njirenik agichek. 44Ak icheget che kiam makatinichoto ko ki murenik elfusiek mut.45Yeityo kochirchir alamalyennyi kolany moingetab beko, kondoe inendet koba bitonin agoi Betsaida, kingomi kosaisereti inendet tuiyet koba. 46Ak ye kingo kagobagakta icheket, kwo tulwet barak kosa. 47Ak kiit koskoleng ago kiga koit moinget kwenutab araraita, ak kimi inegei emet ne yaamat.48Ak kingogeer icheget konyalildos eng' boisietab mugangok che kikwerie moinget, amu kigirgireni koristo. Ak kingo legit sait angwan ne bo kemoi, konyonji icheket, kowendote araraita barak, ak kimache kosiirtoe icheget. 49Ago kingogeer icheket inendet kowendoti eng' araraita barak, kolen icheget tamirmir, ak kowokcho, 50amu kigeer inendet, ak kocholyo. Ak ngunoto anyun kotwekyi icheket, ak koleji, "Onyiganitu! anendet! amoiyweisie!51Ak kilany moinget kwo ole mi icheket, ak kisis koristo mako kirgireni. Kikwong'io mising icheket. 52Amu kima nai icheket agobo makatinik. Amu ki uuen mugulelwekwai.53Ak ye kingo kagolanda, koit emetab Genesaret, korat moinget eng' ngegut. 54Ak ye kingomong' eng' moinget konai biko inendet eng' sainoto, 55ak koruaai eng' koronoto komugul, ak kotoi komut che miandos eng' kitogusiekwai, koba ole kiga kasyi kele mito inendet.56Ak oldo tugul ole kimong'ji kochut nganasok che mengechen, anan ko che eechen, anan emet, ko kindenoi che miandos oldab sirosie. Kisaisai inendet kole kochamji kotiiny agot tabandab ngoriennyi, ak kisopcho tugul che kitiiny inendet.
71Kiyumjingei inendet Parisaik, ak alak eng sirik, che kibunu Jerusalem.2Ak kigeer alak eng alamalyennyi koamei makatinik eng eunek che muruonen, noto ko, eunek che ma kiun. 3(Amu maamisie Parisaiik ak Yahudik ngot ko maiun eunekwai komie, korube biteetab boisiek. 4Ngo bunu Parisaiik oldab aldaisiet, ko ngot ko maiungei, ko maamisiei: ak mitei bitonwek alak che chang, che kitaach si korib komie, ko u kaunetab kikombok, ak terenik, ak tuguk che bo sugunwet kobot che kiamisie.)5Ak kiteebe Jeiso Parisaik ak sirik kole, "Kainee si mabendote alamalyeng'ung korube biteetab boisiek, ago ame makatinik eng eunek che muruonen?"6Kimwachi icheket koleji, "Kisib komaoten Isaia iman agobo akwe chombilik. Ko u ye sirat, kole, "Teegiso bichu eng kutuswekwai, ago looen mugulelwekwai eng ane. 7Ago iloswo buch, koneti ng'atutikab biko koek konetisiosiek che inetisie.'8Obagaktoi ng'atutietab Jehova ak onam mising biteetab biko." 9Ak kileji icheket, "Ochei, ongen otaiye iman ng'atutietab Jehovah, si kobiit oriib biteengwong! 10Amu kile Musa, 'Tegis kwandang'ung ak komet', ak, 'Inendet ne mwaitae yaitio agobo kwandanyi anan kamet, kebare ne matiny.'11Ago omwae akwe ole, 'Ngoleji chi kwandanyi anan ko kamet, "Kito ne kata atoretenen ko Korban," (ye kiweech ko, Kagochinet), 12ko u noto ko mata ochamji anyun inendet kotoret kwandanyi anan kamet. 13Oyae ng'olyotab Jehovah koek buch eng biteeng'wong ne kiong'at ak oyapte. Ak oyae tuguk alak che chang che u choto.14Ak kiguur tuiyet kogeny kobwa ye mi inendet, ak koleji, "Ogasa, akwe tugul ak oguiye. 15Mami kiy ne bunu chito sang ne imuchi kong'wanit inendet ngo chut orinnyi. Ago tuguk che mong'une chito, ko choto che ing'waniti chi. 16Ngo tinyei chi itik che kastoe, kogas.17Ak kingobagakta Jeiso tuiyet ak kwo got orit, koteebe alamalyennyi agobo kalewenonoto. 18Ak kileji icheket, "Tos tomo onyoru kaguiyet ak akwee? Mongen ole kiy tugul ne mi chi sang ak kwo orit, ko magoi imuch kong'wanit chi; 19amu ma chute muguleldanyi, ago chute moet, ak komanda koba kertit?" Ak eng ng'olyondoni kobarasta Jeiso kole tililen amitwogik tugul.20Ak kimwa kole, "Kito ne mong'une chito ko noto ne ing'waniti chito. 21Amu mong'une orit eng muguleldab chi kabwatutik che yaachen, sokset, chorset, rumisiet, 22ibetab ge, ng'etkongda, yaitiet, kenisiet, maget ne ya, kong ne ya, ng'alek che yaach, menotet, ak berberyet. 23Mong'une orit tuguchuto tugul yaachen ak kong'wanit chito."24Ak king'eet eng oloto kwo tabanwekab Turo ak Sidon. Kingoit ko kiwo got, ago kima mach konai chi, ago kima imuch koung'ak. 25Ak ngunoto konyo chepyoso age ne kitinyei chepto ne mining ne kiga nam tamirmiriet ne muruon, kingogas agobo inendet, konyo kobutyi kelyekyii. 26Ak ki bo Yunanik chepyosonoto, ne kisalu bororietab Suropoinike. Ak kisom inendet kole koon oindet eng cheptanyi.27Ak kilechi inendet, "Ingobiyongyo leguk korok. Amu ma nyalu kenam amitwogikab leguk ak kewirji sesenik." 28Ak kiwolji inendet koleji, "Eeh, Kiptaiyandani, agot sesenik koamei eng kureretab meset, amitwogik che iroroi che bo leguk."29Ak kileji chepyosonoto, "Amu tuguk che kemwa, itiagat iwechige. Kagomanda oindet eng cheptang'ung." 30Ak kiwektage gonnyi ak konyor lakwet koruei eng kitokut, ako kagomong'une oindet.31Ak kimanda kogeny eng tabanwekab Turo, ak kobun Sidon kot koit araraita ne bo Galili, ak kiwo agoi kwenutab tabanwekab Dekapoli. 32Ak kigimutyi inendet chi agenge ne ki ming'at, ak ko uui kut, ak kosom si kobiit kogonoor inendet eunnyi.33Ak kiimut chichoto kwo taban eng tuiyet, ak kichukta morikyi itikab chichoto, ak kong'utyi ak kotwa ng'elyeptanyi. 34Ak kinyal anyun kipsengwet, kombus, ak koleji, "Epata," noto ko kakile, "Yatage." 35Ak kiyatogis anyun itikyi, ak kotiagak kit ne kiratei ng'eleptanyi, ak kong'alal komie.36Ak king'at icheket kole amat komwachi chi. Ago kingoteshi kong'at icheket, koteshi anyun bichoto komwaitaat. 37Ak kikwong'io mising, kolen, "Kagoyai tuguk tugul komie. Igochini kogasta agot che ming'otin ak kong'alalyo che namotin kut."
81Eng betusiechoto, ko kimi kogeny tuiyet ne o, ak kima kotinyei kiy ne amei. Koguur Jeiso alamalyennyi kobwa ole mi inendet ak koleji, 2"Arire tuiyet amu kagotebi koboto nguno ko betusiek somok ama tinyei kiy ne amei. 3Ak ngot atiagte koba korikwai ama am kiy, kotanuitos eng oret. Ak kobunu alak ole loo." 4Ak kiwolji alamalyennyi kole, "Kimuchi kenyorji ano makatinik eng emoni surkwen che imuch kobai bichu tugul kot kobiyongyo?"5Ak kiteebe icheket koleji, "Otinye makatinik ata?" Ak kole, "Tisab." 6Ak king'at tuiyet kotebee ng'weny. Kinam anyun makatinichoto tisab, komwa kongoi, ak kobutul. Ak kogochi alamalyennyi, si kondeno taing'wai, ak kogochinot tuiyet.7Ak kitinye kogeny njirenik che mengechen che ng'ering, ak kingo kawekta kongoi, kong'at kondeno choto agichek taing'wai. 8Kiamis anyun kot kobiongyo, ak kiiriach katuganik, ak kinyi lolotinwek tisab. 9Ak ki biko olo bo elfusiek ang'wan. ak kisaiseret koba. 10Ak yeityo anyun kolany moingetab beko koboto alamalyennyi, koba komoswekab Dalmanuta.11Ak kibwa Parisaik, ak kotoi kotebtebee inendet ng'alek. Komache kaborunet ne bunu kipsengwet, kotiemei inendet. 12Ak kiimbus ne nyigis eng tamirmirennyi, ak kole, "Amu nee si kocheng'ei ebeni kaborunet? Amwawok iman ale, magoi kigochi ebeni kaborunet." 13Ak kibagakta icheket, ak kolany moingetab beko kogeny, ak kolanda bitet age.14Ak kiutie alamalyennyi koib makatinik. Ak kima kotinyei kiy eng moinget kobate makatiat agenge kityo. 15Ak kiitigon ichek, koleji, "Oripge, ak oribege mermerekab Parisaik ak mermerek che bo Herod."16Ak king'alaljige alamalyet ichegei, kolen, agobo makatinik che kimakotinye. 17Ak kingonai Jeiso, kotebe icheket kole, "Kainee si otebegee agobo makatinik che motinye? Tomo onai, anan tomo oguiye? Tos uuen mugulelwekwok?18Otinye konyek, amogeere kiy? ak otinye itik, amogastoi? Amaonani? 19Kingabutulji makatinik mut bik elfusiek mut, ko kinyi kerebonik ata katuganik che kigoyum? Koleji inendet, "Taman ak aeng."20"Kingabutul makatinik tisab eng biko elfusiek angwan, ko kinyi lolotinwek ata katuganik che kigoyum?" Ak koleji, "Tisab." 21Ak kimwa kole, "Tomo oguiye?"22Ak kiit anyun Betsaida. Ak kigimutyi inendet chi ne korat ak kosom kotiny inendet. 23Ak kinam eutab kipkoratiandanato ak komut komanda inendet eng nganaset. Ak ye kingo kagong'utyi konyekyi ak kogonoor eunekyi inendet, koteebe kole, "Tos igeere kiy?"24Ak kiinyal barak, ak kole, "Ageere bikoche u ketiik che bendoti." 25Ak kiigonor eunekyi kogeny konyekyi, ak kiyat konyekchi chihoto, ak kisob, ak kogeer tuguk tugul komie. 26Ak kitiagta Jeiso kwo gaa, ak koleji, "Amewe nganaset agot kitigin."27Ak kiwo anyun Keiso ak alamalyennyi agoi nganasok che bo Kaisaria Pilipi. Ak kiteebe alamalyennyi eng oret, koleji, "Mwaei biko kole aii ng'o anee?" 28Ak kiwolji inendet koleji, "Len ii Johana Kabatisanindet. kolen alak, 'ii Elija,' ak len alak, "ii agenge ne bo maotik."'29Ak kitebee icheget kole, Ago olen okwee a ii ng'o? Kowolji Petero koleji, "ii Kristo" 30Ak king'at icheket kole, amat komwachi chi age tugul agobo inendet.31Ak kitoi konet icheket kole matiny agoi konyalil Weritab Chi eng' tuguk che chang', ak kotaiyo inendet boisiek ak tisiik che eechen ak sirik ak kebar, ak ye igesgei betusiek somogu, kong'eet kogeny. 32Ak kimwa ng'olyondonoto kogase chi tugul. Ak kinam Petero inendet ak kotoi koger kong'.33Ago kiwelelge Jeiso ak kogeer alamalyennyi ak koger kong' Petero ak koleji, "Ui let eng' ane, Chesawilyeni! Amu mebwati tugukab Jehovah, ago tugukab biko." 34Kiguur anyun tuiyet koboto alamalyennyi kobwa ole ki mito inendet ak koleji icheket, "Ngo machei chi age tugul korubwa, koesioge, ak kogesen kimurtoiyondennyi, ak korubwa.35Amu age tugul ne machei kosor sobondanyi kobeeti, ak age tugul ne ibeeti sobondanyi agobo ane ak logoiwek che tililen kosoru. 36Amu nyoru borot nee chi, ngonyor ngweny komugul, ak kobeet sobondannyi? 37Tos igoitoi nee chi kowale sobondanyi?38Amu age tugul ne ililani agobo ane koboto ng'alekchu eng' ebenito bo sokset ak tengek, ko tun ililandoi agine Weritab chi inendet, ye tun nyonii eng' torornatetab Kwandanyi koboto malaikaisiek che tililen."
91Ak kileji icheket, "Amwawok iman ale, mito yu alak eng' chu tonondos che magoi chamcham meiyat kotomo kogeer bounatetab Jehova konyonii eng' kamuktaet." 2Ak kingobata betusuiek lo, komut Jeiso Petero ak Jakobo ak Johana kotogosta tulwet ne koi, koba koek ichegei. Ak kiwalak eng' taingwai. 3Ak kilil bich ngoroikchi mising', kolelagitu mising kosir teluchi; mami mwetindet ngweny ne imuchi komwet koleelagitu ko u choto.4Ak kitook eng' taingwai Elija ak Musa, ak king'alalsot koboto Jeiso. 5Ak kiwol Petero koleji Jeiso, "Konetindoni, kararan amu ki mi yu, kararan keteech keriosiek somok neng'ung age, ko bo Musa age, ko bo Elija age." 6(Amu kima kongen kiy ne mwae amu kicholyo mising.)7Ak kinyo boldet kotuch ichek. Ak kimong anyun tuget eng boldet, kole, "Ni ko werinnyu, chamanennyu. Ogas iit akwee inendet." 8Ago kigusgong' ngunoto kogeer komoswek tugul, ago mageer chi, kobate Jeiso inegei ak icheget.9Ak kingoregu eng' tulwet, kong'at icheket koleji, amat komwachi chi age tugul tuguk che kogeer agoi kong'eet Weritab chi eng' che kigomeiyo. 10Ak kirib ng'olyondonoto, ago kitebege ichege eng ichege agobo " keng'eet eng' che kigomeiyo" kole tos nee.11Ak kiteebe inendet kole, "Amunee si ko mwae sirik kole agoi konyo Elija korok?" 12Ak kileji icheket, "Iman nyonii Elija korok ak koweek tuguk tugul. Amu nee anyun si kesir agobo Weritab Chi kele agoi konyalili eng tuguk che chang' ak kiit koek buch? 13Ago amwawok ale kigocho Elija, ak kigiyachi agine kito age tugul ne kimachei icheket, ko u yo kigisir agobo inendet."14Ak ye kigabwa ole mi alamalyet, kogeer tuiyet ne o ko kaimut icheket, ak sirik che kitebtepse icheket. 15Ak ye kingogeer Jeiso, kokwong'io tuiyet komugul mising', ak koruai kotorokta inendet ak kogat. 16Ak kiteebe alamalyennyi kole, "Ong'usang'usige agobo nee?17Kowolji chito age eng' tuiyet, kolenji, "Konetindoni, kaamutun werinnyu. Tinye inendet tamirmiriet ne namakse kut, amemuji kong'alal. 18Ak olo tugul ole kanamji kowirjinoti ngweny eng' kimnatet, ak komong'une bugaat kutinyi, ak konyeei kelek, ak yamta. Kaamwochi alamalyeng'ung koon komanda; ago ma imuch." 19Ak kiwolji anyun icheket koleji, "Ee, ebendo ne matinye kayanet, atebje kobotok kot kotianit? Amuitojinok agoi au? Omutwa inendet."20Ak kiimutyi icheket inendet Jeiso. Ak ye kingogeer tamirmiriendonoto Jeiso, kobirobirto weroto mising'. Ak kibutyi weroto ng'weny, komilmilgei ak komong' bugaat eng kutinyi. 21Ak kitebee Jeiso kwandanyi koleji, "Kinamei kong'etee au kiito?" Ak kile, "Kong'ete ko lekwa. 22Ak kigowirji konyil che chang' mat ak ole mi beok, komache kobar inendet. Ak ngimuchi iyai kiy age tugul irirenech ak itoretech."23Ak kilenji Jeiso, "Ngimuchi? Imugaksei tuguk tugul eng' inendet ne iyani." 24Ak kiwach anyun kwandab lekwanoto, ak kole, "Ayani! toreto eng bistoennyu." 25Ak kingogeer Jeiso tuiyet koruou tugul, koger kong' tamirmiriet ne muruon, koleji, "Inye tamirmiriet ne namat kut ak ko ii ming'at, kang'atin ale, mong'u eng inendet, ak amatata ichut inendet kogeny."26Ak kingo kagowaach ak kobirto weroto mising', komanda. Ak kigergeitge werotoak ne kogome, kot komwa che chang kole" Kagome." 27Ago kinam Jeiso eut ak kong'eet kotonon, ak kitonon anyun weroto.28Ak ye kingo kakwo got Jeiso, koteebe alamalyennyi inendet komi ichegei, kole, "Amu nee si ma kimuch ache keon?" 29Ak kileji icheket, maimuchi komanda ne u ni eng kiy age tugul kobate saet ak karugutetab amitwogik."30Kiba anyun eng' oloto, ak kobun kwenutab Galili. Ak kima mach konai chi age tugul. 31Amu kiineti alamalyennyi. Kolejini, "Kigoitoi Weritab chi kwo eunekab biko, ak kobar inendet. Ak ye kagebar, kong'eet kogeny, ko kagobata betusiek somogu." 32Ago kima nai icheket ng'olyondonoto, ak kiiywei koteebe inendet.33Ak kibwa Kapernaum. Ak kingo ka kochut got koteebe icheket koleji, "Ka nee ng'alek che komwaonu eng' oret?" 34Ago kisisyo. Amu king'usang'usige ichege eng' ichege eng' oret kolen ng'o ne o. 35Kitebee ng'weny anyun, ak koguur choto taman ak aeng' ak koleji icheket, "Ngo mache chi koeg ne bo tai, koeg ne bo let eng' tugul ak koek otwogindetab tugul."36Ak kinam lekwa ne mining ak kondeno kwenung'wai. Ak kogeleb eng eunekyi ak koleji, 37"Age tugul ne taache lekwa ne u ni eng' kainenyu, ko kataacha; ak age tugul ne kataacha, ko mataacha ane, ago inendet ne kiiyokwo."38Kileji Johana inendet, "Konetindoni, kogigeer chi koonei oik eng' kaineng'ung' ak kogitae, amu koma ko rubech." 39Ago kile Jeiso, "Amotae amu mami chi ne yaei boisiet ne bo kimanatet eng' kainennyu ak komuch kochepchebit komwaitaena yaitio.40Amu inendet ne magirindoech ko nenyo. 41Amu age tugul ne konok beekab kikombet oee eng kainenyu amu o bo Kristo, amwawok iman, ale, mabetyini melektanyi.42Ago chi age tugul ne inachi agenge eng' che mengechen che iyana, ko kaigai eng' inendet kerotyi kaatinyi koitab bai ne o, ak kewirji araraita. 43Ak ngong'wilin eung'ung', itilte. Keigei eng' inye imong'ji sobondo iboe mugung' kosir itinye eunek aeng' ak iwe gehena, mat ne ma imisokse. 44Ole mabegu kutikwai, ama misokse mat.45Ak ngong'wilin keldang'ung', itilte, keigei eng' inye imong'ji sobondo iboe kelok kosiir kewirjin Gehenna ibo kelyek aeng'. 46Ole mabegu kutikwai, ama misokse mat.47Ak ngong'wilin kondang'ung', ibalu. Kaegei eng' inye iit bounatetab Jehova iboe kong'ak, kosir kewirjin Gehenna itinye konyek aeng', 48Ole mabegu kutikwai ama misokse mat.49Amu kindenoi chi age tugul munyek eng' maat. 50Kororon munyek, ago ngobet anyinyindang'wai munyuk, ko ta ondenoi nee si kochom kogeny? Ingotebe munyek eng kwenung'wong', ak otebi eng' kalyet akwege eng' akwege."
101Kimanda anyun Jeiso eng' oloto ak kwo komaswekab Judea agoi bitetab Ainetab Jordan, ak kiiyumjige inendet tuiyosiek kogeny. Ak kiineti icheket kogeny ko u ye kicham koyaei. 2Ak kibwonji inendet Parisaik, koteebe kotieme inendet, kole, "Tos chamdaat eng' ng'atutik koon chi kwondonyi?" 3Ak kiwolji Jeiso koleji, "Nee ne king'atak Musa?" 4Ak kile icheket, "Kichamji Musa muren kosir siret ne bo besiet ak si koon indet kwo."5Ago kileni Jeiso icheket, "Kisirwak ng'atutionoto Musa amu uuindab mugulelwekwok, 6ago kong'ete taunetab yaetab ng'weny, ko 'kiyai Jehova icheket muren ak tie.'7Ak amu noto kobagaktoi chi kwanda ak kamet, ak konamgei ak osotiondennyi, 8ak koek choto aeng' borto agenge. 9Choto anyun che kagotuiyo Jehova, ko mat kobesio chi."10Ak kiteebe alamalyennyi inendet kogeny agobo tuguchuto eng' got orit. 11Ak kileji icheket, "Chi age tugul ne onei chepyosennyi, ak kotun age, ko kayai ibetabge. 12Agot chepyosonoto agine ngo bagakta boiyondennyi, ak kotun age, ko ka yai ibetabge."13Ak kigimutyi inendet leguk che mengechen, si kobiit kotiny icheket, ak kiger kong' alamalyennyi. 14Ago kingogeer Jeiso, konyit ak koleji icheket, "Ochamji leguk che mengechen kobwonjo, amoete icheket, amu bo baunatetab Jehova che u chu.15Amwawok iman ale, chi age tugul ne mataachei bounatetab Jehovah ko u lakwet ne mining' ko machute oloto matiny." 16Ak kiganab leguk eng eunekyi ak koberur kogonori eunekyi icheket.17Ak ye kiwendi eng' oret, kolabatyi chito age inendet, ak kogutungji ak koteebe kole, "Konetindoni kararan, ayai nee si anyor sobondo ne bo koigeny?" 18Ak kileji Jeiso inendet, "Kainee si iguureno ne kararan? Mami chi ne kararan, kobate agenge inendet Jehova inege. 19Inget inye ng'atutik: 'Amerumisie, amoipge, amechorse, amebaorianji lembech, Amekenisie, Tegis kwandang'ung ak komet."20Ago kileji chichoto, "Konetindoni, kiarib tuguchuto tugul kong'ete a mining." 21Kigeer anyun Jeiso inendet, ak kocham. Ak koleji, "Ta ko rartaat kito agenge eng' inye. Uui, alde tuguk tugul che itinye ak igochi kibananok, si inyoru magornatet eng' kipsengwet. Ak inyo iruba." 22Ago kigerer met agobo ng'olyondonoto, ak kwo eng' arogenet amu kitinye inendet tuguk che chang'.23Ak kigeer Jeiso komoswek tugul, ak koleji alamalyennyi, "Korom ne tia koit bounatetab Jehovah che tinyei magornatosiek!" 24Ak kikwong'io alamalyennyi eng' ng'alekchi. Ago kimwochi Jeiso kogeny koleji, "Legochu, korom ne tia eng' ichek che tiiegei magornatosiek koit bounatetab Jehovah! 25Nyumnyum eng' tambesiet kochut kondab katet ne kinobisie, kosiir komongji magoriot bounatetab Jehovah."26Ak kikwong'io icheket mising' ak kolejige ichege eng ichege, "Ara ng'o anyun ne imuchi konyor sorunet?" 27Ak kigeer Jeiso icheket ak kole, "Maimugaksei eng' biko, ago ma u noto eng' Jehovah." Amu imugaksei tuguk tugul eng' Jehovah." 28Kitoi anyun Petero koleji, "Geero, kigebagakte tuguk tugul ak kigerubin."29Ak kile Jeiso, "Amwawok iman ale, mami chi ne kibagach got, anan werikwai, anan tibikwai, anan kamet, anan kwanda, anan leguk, anan mbarenik, agobo ane, ak logoiwek che tililen, 30ne manyoru konyil bogol nguno eng' butusiechu, gorik, ak werikwai, ak tibikwai, ak kametishekwai, ak leguk, ak mbarenik, koboto usisiosiek, ak eng' betusiek che tun bwanii, sobondab koigeny. 31Ago tun egu che chang' che bo tai che bo let, ak koek che bo let che bo tai."32Ak kimi ichek eng' oret kotogostoi Jerusalem, ak kiindoi Jeiso. Ak kikwong'io alalmalaik, ak kicholyo che kirube icheket. Ak kiitaban kogeny Jeiso choto taman ak aeng' ak kotoi komwachi icheket tuguk che ityini inendet kolegit. 33"Ogeero, kitogostoi Jerusalem, ak kigoitoi Weritab Chi kwo eunekab tisiik che eechen ak sirik. Ak koruokyi kiruoget ne bo meet, ak kondeno inendet eunekab bororiosiek. 34Ago churochuri inendet, ak kong'utyi, ak kobire kipcharitit, ak kobar inendet. Ak ye ibata betusiek somogu kong'eet kogeny."35Ak kirikyi inendet Jakobo ak Johana, werikab Sebedi, ak koleji, "Konetindoni, kimache iyaiywech kiy age tugul ne kisomin." 36Ak kileji icheket, "Omache ayaiywok nee?" 37Ak kileji, "Konech ketebee, age eung'ung' ne bo tai, ak age eung'ung' ne bo katam, eng' torornateng'ung'."38Ago kiwolji Jeiso icheket, "Mongen kit ne osome. Tos omuchi oee kikombet ne aee? anan kibatisanenak kabatisanet ne kibatisanena?" 39Ak kileji inendet, "Kimuchi." Kolenji anyun Jeiso icheket, "Kikombet ne aee ko tun oee ak akwe, ak kabatisanet ne kibatisanena ko tun kibatisanenok. 40Ago ma ane ne igoitoi kotebe chi eunnyu ne bo tai anan eunnyu ne bo katam, ago bo icheget che kigechopchi."41Ak ye kingogas alamalyet chun tamanu, kotoi konerekyi mising' Jakobo ak Johana. 42Ak kiguur Jeiso icheget kobwa ole mi, ak koleji icheket, "Ongen ole icheget che kiiti kele bou Bororiosiek, koyaegei koek kiptainik eng' icheket, ak chekwai che eechen kobou icheket.43Ago ma u noto eng' akwe. Ago age tugul ne machei koek ne o eng' akwe agoi koek ne boisiewok, 44ak chi age tugul ne mache koek ne bo tai eng' akwe agoi koek otwogindetab tugul. 45Amu kima nyo Weritab chi si keboisiechi, ago si kobois inendet ak kogoito sobondanyi koek kito ne kitiage che chang."46Ak kiit anyun Jeriko. Ak kingomanda eng Jeriko, koboto alamalyennyi ak tuiyet ne o, ko kitebche eng' oret taban, Bartimayo weritab Timayo, inendet kipkoratiat ne somsei. 47Ak ye kingogas kole, nito ko Jeiso ne bo Nasaret, kotoi kowaach ak kole, "Jeiso, Weritab Daudi, rirena!" 48Ak kiger kong' che chang' kole, kosis. Ago kites kowaach mising' kole, "Weritab Daudi, rirena!"49Ak kitonon Jeiso ak kong'at keguur inendet. Ak kigiguur kipkoratiandanato, keleji, "Nyiganitu! Ng'eet, Kuurin inendet." 50Ak kiwirta ngoriennyi, ak koriakta, kwo ole mi Jeiso.51Ak kiwolji Jeiso inendet koleji, "Imache ayaun nee?" Ak kile chichoto korat, "Rabboni, amache ageerto." 52Ak kilenji Jeiso inendet, "Ui bandang'ung' kagosoobin kayaneng'ung'. Ak kigeerto kasarata anyun, ak korub inendet eng' oret.
111Ak ye kingorikta Jerusalem, ak Betpage ak Betania, eng' tulwetab Emitik, koyokto aeng' eng alamalyennyi 2ak koleji, "Oba nganaset ne mi taing'wong'. Ak onyoru eng' sainato oite, moitab sigiriet ko ratat, ne tomo koket chi. Otiach, ak ogetwo. 3Ak ngo teebenak chi kole, 'Kainee si oyai ko u ni?' oleji, 'Makyinige Kiptaiyat ak kogonok ogetu anyun ngunoto."'4Kiba anyun, ak konyor moitab sigiriet ko ratat, eng' sang'utab ormarich, eng' ole besiechin ortinwek ak kotiach. 5Ako kitebee alak che kitonondos eng oloto koleji, "Oyae nee, ngotiachi moitab sigiriet?" 6Komwachi icheket ko u ye kiga mwachi Jeiso, ak kibakach bichoto icheget kobechige.7Ak kiket moitab sigiriet konyo ole mi Jeiso, ak kiito ngoroikwai eng sigiriet; ak kitebe Jeiso sigirionoto. 8Ak kiito biko che chang ngoroikwai eng' oret, ak kiindenoti alak temenikab ketik che kitilei eng' mbarenik. 9Ak kimwaoti eng' kutit ne o che kiindoi, ak che kiirube, kolen, "Hosanna! Iberurot inendet ne nyonei eng' kainetab Kipataiyat. 10Iberurot laitornatet ne nyonii, ne bo kwandanyo Daudi! Hosanna eng' ole toror mising!"'11Ak kimong'ji Jerusalem ak kwo hekalut orit ak ye kingo kagogeerot tuguk tugul. Ak amu kiga koek koskoleny kwo anyun Betania ak taman aka aeng'. 12Ak kingomong' icheget karon eng' Betania, koam rubet inendet.13Ak kingogeer eng' ole loo mogoiwet ne tinyei sogek, kwo kolen tamangab konyorji logoiyat, ak kingoit ye mi ketoto, ko ma konyorji kiy kobate sogek kityo, amu kitomo koit betusiek che rure logoekab mogoonik. 14Ak kileji ketoto, "Kong'ete nguno ko ma koamenen chi logoek agoi koigeny." Ak kigasei alamalyennyi.15Ak kiit Jerusalem, ak kiwo hekalut orit, ak kotoi koon che kialdaisiei ak che kialisie eng hekalut. Ak koabuch mesosiek che bo walikab silingisiek, ak ng'echerok che bo che kialdoi cheptugenik. 16Ak kima chamji chi age tugul kobun hekalut koibe kiy ne imuchi kealda.17Ak kiinet koleji icheket, "Tos ma sirat kole, 'Kiguure gonnyu gotab saet ne bo bororiosiek tugul'? ago kaoyai akwek koek kebenetab chorik. 18Ak kigas tisiik che eechen ak sirik, ak kocheng ole bartoi inendet. Amu kiiywei inendet amu kiga kwong'io tuiyet komugul agobo kanetisiennyi. 19Ak kingoek koskoleny, komanda eng' nganaset.20Ak kingosiirtoi icheket karon, kogeer mogoiywonoto ko ka koyaam kot koit tigitik. 21Kobwat anyun Petero ak koleji, "Konetindoni, keero! kakoyaam mogoiywondoni koichube."22Kowolji Jeiso koleji, "Oyan Jehovah. 23Amwawok iman ale chi age tugul ne lejini tulwoni, 'Kitutin ak kewirjin araraita,' ako mabistoe eng' muguleldanyi ak koyan kole isuldoi tuguk che kamwa kosuldoi, ko noto ne yae Jehovah ak konyoru tuguchoto.24Noto anyun amwawok ale: Tuguk alak tugul che osome eng' saet, oyan ole kaotaach, ak onyoru. 25Ak ye otonon osae, ko chi ne tinye chi ng'olyo ko agoi onyochi kaat, si konyoiywok kaat lelutikwok Kwandang'wong' agine Kwandang'wong' ne mi kipsengwet. 26Ago ngo monyochi kaat akwe ko manyoiywok kaat lelutikwok Kwandang'wong' agine ne mi kipsengwet."27Ak kibwa kogeny Jerusalem. Ak kingota kowendoti eng' hekalut, kobwanji inendet tisiik che eechen, ak sirik, ak boisiek. 28Ak kiteebe kole, "Nee kimnatet ne iyae tuguchu, anan ng'o ne kigonin kimnatoni iyae tuguchoto?"29Ak kilenji Jeiso icheket, "Ateebenok ak ane ng'olyot agenge. Owolwo, si amwawok kimnatet ne ayae tuguchoto. 30Tos kibunu kabatisanetab Johana kipsengwet anan kibunu biko? Owolwo."31Ak kitebege ichege eng icheke kolen, "Ngele, 'Kibunu kipsengwet,' kole inendet, 'Kiyai nee anyun si moyan?' 32Ago ngot kele, 'Kibunu biko,'....Ko kiiywei biko, amu kiga koyan biko tugul kole maotiot Johana. 33Ak kiwolji Jeiso kole, "Magingen." Ak kileji Jeiso anyun, "Mamwawok agot ane kimnatet ne ayae tuguchoto."
121Ak kitoi konet icheket eng' kelewenaik. Ak kole, "Kiminji chito age sabibuk mbaret, ak kong'ot, ak kobal keringet ole kirurung'e sabibuk. Ak kiteech got ne koi ak komanakyi kolikab sabibuk (meek), ak kwo emet age. 2Ak kingoit betusiekab kesisiet, koyokto otwogindet kwo ole mi meek, si kobiit konyorune meechoto logoek che bo mbaretab sabibuk. 3Ak kinam inendet, ak kobir, ak koon kwo buch.4Ak kiiyokyi kogeny otwogindet age, ak kibir metinnyi ak kotewer. 5Ak kiiyokto age, ak kobar inendet. Ak kiiyokto alak che chang', kobir alak ak kobar alak.6Kita kotinyei anyun chito agenge ne iyoktoi, noto ko werinnyi ne chemat. Kolejige, 'Konyiti werinnyu.' Kiiyoktto inendet eng let kwo ole mi icheket. 7Ago king'alalso meechoto ichegei, kolen, 'Nito ne namu tuguk. Obwa, kebar inendet, si kindii tuguk.'8Ak kinam inendet, ak kobar, ak kowirta komanda eng' mbaret ne bo sabibuk. 9Yaei ne anyun chitab kobo sabibuk? nyonii anyun kobarei meechoto ak komanakyi meek alak mbaranato ne bo sabibuk.10Tom osoman sirutichu? 'Koita ne kitoiyo tegiik, kigiyai noto koek koitab luita. 11Kibunu ng'olyondoni Kiptaiyat, ak ko bo kwong'ut eng' konyekyok"' 12Ak kingobata nito ko kicheng'ei Yahudik ole namdoi Jeiso amu kinai kole kamwa kalewenoni agobo icheket. Ago kiiywei tuiyet. Ak kibagakta inendet ak koba.13Ak kiiyokyi Parisaik alak ak che bo Herodik, si korate ng'alekyi. 14Ak kingobwa, koleji inendet, "Konetindoni, kingen kele i bo iman, ameiti chi age tugul, amu megeere itondab chi, ago ineti iman oretab jehovah. Tos chamdoi ng'atutik kigochi kodi Kaisari, anan machamdoi? 15Kigoite anan olo?" Ago kinai inendet chombilileng'wai, ak koleji icheket, "Kainee si otiema? Oibwa denarit ageer."16Ak kiipchi Jeiso denarit agenge. Ak kileji icheket, "Bo ng'o itoni ak sironi?" Ak koleji, "Bo Kaisari." 17Ak kileji Jeiso, "Ogochi Kaisari tuguk che bo Kaisari, ak ogochi Jehovah tuguk che bo Jehovah." Ak kikwong'io mising agobo inendet.18Ak kibwanji inendet Sadukaik, che mwaei kole mami ng'eetyet. Ak koteebe inendet, kole, 19"Konetindoni, kisirwech Musa kole, 'Ngo me werit ne tupcho ak chi, ak kobagakta chepyosennyi, ama sich lekwa, kondii wering'wai chepyosonoto, si kobiit kolalji maat wering'wai.'20Kimi werik tisabu che kitupcho, ak kiitunis werit ne o, kome ama sich lekwa. 21Ako kiindi agine ne bo aeng', kome ama sich lakwa, ak kiindi noto agine ne bo somok. 22Ak ma biitune tugul tisab lekwa. Let kome agine chebiosonoto. 23Tun eng' ng'eetyet kobunjini ng'o eng' icheket chepyosonoto? Amu kiga kobunji choto tisab."24Ak kileji Jeiso icheket, "Tos ma noto ne kigonok olel, amu mongen sirutik anan ko kimnatetab Jehovah?" 25Amu ye tun ng'eetyo icheket komong' eng' che ki komeiyo, ko maitunisie, ama kituni, ago u malaikaisek eng' kipsengwet.26Ago agobo bik che kigobek kele tun ng'eetos, ko tomo osoman eng' bukuitab Musa, eng' ole kimi kertit, ko u ye kimwachi Jehovah inendet, koleji, 'Aii Jehovah ne bo Abraham, ak aii Jehovah ne bo Isak, ak aii Jehovah ne bo Jakobo'. 27Inendet ko ma Jehovah ne bo che kigobek, ago bo che soptos. Olele mising."28Ak kinyo age eng' sirik ak kogas koteebegei, ak kinai kole kawolji ichek Jeiso komie. Koteebe inendet, kole, "Nee ng'atutiet ne bo tai eng' tugul?" 29Kowolji Jeiso koleji, "Ne bo komonut ko ni, "Ogaso, ee, Israel; Kiptaiyat Jehovah nenyo ko Kiptaiyat agenge. 30Ak icham Kiptaiyat Jehovah neng'ung' eng muguleldang'ung' komugul, ak eng' sobondang'ung' komugul, ak eng ng'omnateng'ung' komugul, ak eng kimnateng'ung' komugul.' 31Nebo aeng' ko ni, 'Cham chitab kokweng'ung' ko u yo ichamege.' Mamito ng'atutiet age ne o kosir chu."32Ak kileji sirindet, "Iman, Konetindoni! Kaimwa komie, ile inendet ko agenge ama mi age kobate inendet. 33Ak kecham inendet eng muguleldo komugul, ak eng' kaguiyet komugul, ak eng' kimnatet komugul, ak ngocham chi chitab kokwenyi ko u yo chamege kosiirei noto kagochinoik tugul che kibeelei ak tiseiywek." 34Ak kingogeer Jeiso kole kawol eng' ng'omnatet, koleji, "Ma i loo eng' bounatetab Jehovah." Ak kingobata noto ko mata kogany chi koteebe ng'olyo age tugul.35Ak ye kiinetisie Jeiso eng' hekalut, komwa kole, "Kainee si komwaei sirik kole, Kristo ko weritab Daudi? 36Kimwa Daudi inendet, eng' Tamirmiriet ne Tilil, kole, 'Kimwachi Kiptaiyat Kiptaiyandennyu, kole, "Tebee eunnyu ne bo tai, agoi andene buniguk keldebesaikab kelyeguk."' 37Kuure Daudi inendet 'Kiptaiyat,' koegundoi ano anyun Kristo weritab Daudi?" Ak kiepchi iit tuiyet ne o inendet eng' boiboiyet.38Ak eng' konetisiennyi koleji Jeiso, "Oribge sirik, che chamei kobendat kolaachi ngoroik che koen ak kagatosiek eng' oldinwekab aldaisiet, 39ak ng'echerok che bo tai eng' sunagogisiek ak oldinwek che bo tai eng' igorwek. 40Ak korebe icheket mosogik gorikwai, ak kosaei sautik che koen si kogeer biko. Nyoru bichu kiruoget ne o kosiir."41Ak kitebee ng'weny Jeiso kotokyigei ole kiyumjini tuguk che kigoitoi; kogeer ole indoitoi tuiyet chepkondok ole kiyumjini. Ak kiindeno magorek alak chepkondok che chang'. 42Ak kinyo mosoget age ne kibanania ak kondeno sendeisiek aeng', che u kebeberta ne mining' ne bo denarit.43Ak kiguur alamalyennyi kobwa anyun ole mi inendet, ak koleji, "Amwawok iman ale, kagonde mosogani banan che siirei che kagondeno biko tugul che kendeno tugukwai ole kiyumjini. 44Amu kagondeno icheket tugul che bo chang'indab tugukwai. Ago kagondeno inendet che bo banandannyi tugul, che katinyei, agot che kosobee."
131Ak ye kimandoi eng' hekalut, koleji age eng' alamalyennyi, "Konetindoni, keero, kit ne u koichu ak ole u teeksoni!" 2Ak kileji Jeiso, "Tos igeere teeksosiechu eechen? Matun ng'etu koita agenge eng' baragutab age, ne magiwirjini ng'weny."3Ak kingotebchei ng'weny eng' tulwetab Emitik ye tokyindos ak hekalut, koteebe inendet Petero ak Jakobo ak Johana ak Andrea komi ichegei, kole, 4"Mwawech, yaaksei tuguchuto auiyo? Ak nee kaborunet ne tun iboru kole karik kosulda tuguchuto tugul?"5Ak kitoi Jeiso koleji, "Oribge si maibeetok chi. 6Bwanii tun che chang' eng' kainennyu, kolen, 'Aii inendet,' ak kobeeti che chang'.7Ak ye tun ogas agobo bariosiek ak ng'alek agobo baretabge, ko mocholie; yaakistos tuguchuto ne matiny , ago tomo koit kagesunet. 8Amu setyini bororiet age bororiet age, ak setyini bounatet age bounatet age. Ak kobiit botanetab ng'weny eng' orisiek che chang' ak kobiit rubosiek. Tuguchoto ko taunetab ng'woninwek che uu che bo sigisiet.9"Ago oribge akwee. Amu tun kimutyinok kapkiruok, ak kebirok eng' sunagogisiek. Ak oteleli eng' taitab bounik ak laitorinik agobo ane, si koek baornat eng icheket. 10Ak kanyol keamji korok logoiywek che tililen bororiosiek tugul.11Ak ye tun kimutak kapkiruok, ak kindenok eunekab biko, ko mat ogerer met agobo kito ne tun omwae. Ago kit age tugul ne kigonok eng' sainato; ko noto ne omwae: amu ma akwee che ong'alali, ago Tamirmiriet ne Tilil. 12Ak kong'wektai chi wering'wai kebar, ak kong'wekta kwanda lakwennyi. Ak kong'eetyi leguk sigikwai, ak kogoito kebar. 13Ak kosasak biko tugul amu kainennyu. Ago ne muitoi agoi let, kesoru noto.14"Ago tun ngogeer kito ne kisasei ne bo ng'emisiet kotonone ole ma nyoljini kotonone," (ingoguiyo ne somani), ingomwechi anyun che mi Judea tulonok, 15ama chortage chi ne mi got barak anan kwo go, si kobiit konem kiy eng' gonnyi, 16amat koweektage chi ne mi mbar kwo koib ngoriennyi.17Bwo eng icheket che manakotin ak che chuchuni eng' betusiechoto! 18Ak osa si matun ko yaak choto eng' betusiek chebo kaititindo. 19Amu egu nyalilda eng' betusiechoto, ne kitom koegu ko u noto kong'ete taunetab yaetab ng'weny ne kiyai Jehovah, agoi nguno, ama kobiitu ko u noto kogeny agoi. 20Ak nda kima til kiptaiyat betusiek konwagitu, ta ma kisoru chi. Ago kitil betusiechoto amu che lewenotin.21Ak ngolejok chi eng' betusiechoto, 'Ogeero, mi Kristo oli!' anan, 'Ogeero, mito olin!' ko mat oyan. 22amu ng'eetos kristoisiek che bo lembech, ak maotik che bo lembech, ak kobortoi kaborunoik ak kwong'utik, si kobeet, agot che kigelewen, nda imugaksei. 23Ago oribge! Ogeero, kasib amwawok tuguchu tugul.24"Ago eng' betusiechoto ko kagobata nyalilata, 'kotuuit asista, ama koluu arawet, 25ak kororok kokelik eng' kipsengwet, ak kotumdumgei kimnatosiek che mi kipsengwetisiek.' 26Eng' sainato kogeer anyun Weritab chi kochonii eng' bolik koboto kimnatet ne o ak torornatet ne o. 27Yeityo koyokto malaikaisiekchi ak koyum lewenikyii, kobun usonaik ang'wan, kobunu tabandab ng'weny agoi tabandab kipsengwet.28Onetge kelewenetab mogoiywet. Ngong'arng'aritu temenikyii ak kong'atyo sogek, onai kole karik kesisiet. 29Ko u noto ak akwee, ye ogeer kosuldoi tuguchu, onai kole kagorik inendet, mi kurget.30Amwawok iman ale, masiirtoi ebeni, ama isulda tuguchoto tugul. 31Siirtoi kipsengwet ak ng'weny, ago masiirtoi ng'alekchu. 32Ago mami chi ne naei agobo betunoto anan sainato, agot malaikaisiek che mi kipsengwet, agot Werit, kobate Kwanda inegei.33"Oripse anyun! Okang'isie ak osae amu mongen ole sait ata. 34U chi, ne kibagach gonnyi, ak koruto emet age, ak kogochi otwogikyii kimnatet, chi age tugul ak boisiennyi, ak kong'at ribindet koripso.35Oripse anyun amu mongen ye itu chitab kobo got; ngo koskoleny, anan kemoi kwen, anan ye iteei kipsoiywet, anan karon. 36Si ma nyachak ak konyoruok orutosi. 37Ak ng'olyot ne amwawok akwee amwachini tugul, ale: Oripse!"
141Ak kigang'et betusiek aeng'u si kobiit igortab pasaka ak makatinik che ma kindenoi mermerek. Ak kicheng'e tisiik che eechen ak sirik ole imuktoi konam Jeiso eng' ng'alset, si kobiit kobar inendet. 2Amu kile icheget, "Ama tokany kenam eng' igorta, si mabolyo biko."3Ak ye kimi inendet Betania eng' gotab Simon ne kiamei mogondosik, kota kotebche eng amisiet, konyo chebioset ne kitinye chubait ne mi mwaita ne nyamdut ne bo kamanutiet ne o. Ak kitui chubainoto, ak korong'ji metinnyi. 4Ak kimi alak che kinerektos eng' orit kolen, "Amu nee si kibeet buch mwai? 5Amu kata yamei kealdae mwai che siirei denarisiek bogol somok, ak kigochi kibananok." Ak kibolji inendet.6Ago kile Jeiso, "Obagakte. Kainee si oiim inendet? Kagoyaiywa boisiet ne kararan. 7Amu otinye kotugul kibananok, ak eng' olo tugul ngomache, omuchi oyachi ne kararan, ago mami ane kobotok agoi. 8Kagoyai ne imuchi. Kasib koiil bortanyu agobo tubenyu. 9Ak amwawok iman ale, oloo tugul ole kiamjini logoiywek che tililen eng' ng'weny komugul, kemwaitoi agine ne kayai chebiosoni si kobiit koek kabwatet agobo inendet."10Ak kiwa Judas Iskariot, ne ki age eng' taman ak aeng', ole mi tisiik che eechen, si kobiit kong'wekyi icheget. 11Ak kingab kagas icheket tisik che eechen, koboiboitu, ak koarorji kole igochini inendet fedaisiek. Ak kitoi kocheng' sait ne yamei si kong'wekta inendet.12Ak eng' betutab tai ne bo makatinik che ma kindeno mermerek, ye kienyei aruetab Pasaka, koleji alamalyennyi, "Imache kebe ano si kechobun ole iame Pasaka?" 13Ak kiiyokto aeng' che bo alamalyennyi, koleji, "Oba nganaset, ak otuiye chito ne ibu teretab beko. Orub inendet. 14Ak oldo tugul ole mong'jini inendet, oleji chitab kobo got, 'Kale konetindet, "Mi ano gonnyu ne bo toek, ole anyone aame igortab Pasaka koboto alamalyennyu?"'15Ak koboruok inendet got ne o ne bo barak ne tetat komie. Ochobwech oloto." 16Kiba anyun alamalyet, kot koit nganaset, konyor ko u ye kaga kemwachi, ak kichob anyun Pasaka.17Ak kingoek koskoleng, kocho koboto taman ak aeng. 18Ak ye kitebche eng' amisiet, kole Jeiso, "Amwawok iman ale, ng'wekto agenge eng' akwe, inendet ne kiamisiei tuwai." 19Kotoi anyun koimgee icheket tugul, ak koleji inendet agenge agenge, "Tos ane?"20Ak kileji icheket, "Noto ko agenge eng' taman ak aeng', ne kiroktoi tuwai makatiat eng' bakulit. 21Amu wendi Weritab Chi, ko u ye sirat agobo inendet. Ago bwo eng chichoto king'wektae Weritab Chi! Kita keigei eng' chichoto ko ma kisich."22Ak kingo amisiei icheget, konam makatiat, ak kingo kagoberur, kobutul. Kiigochi icheket ak kole, "Oam ni. Nito ko bortanyu." 23Ak kinam kikombet, ak kingo kagomwa kongoi, kogochi icheket ak koee tugul. 24Ak kileji, "Chu ko koroktikchu che bo arorutiet, che tumdogei agobo che chang'. 25Amwawok iman ale, ma aee kogeny che bo logoekab sabibuk, agoi betunoto ne aee che leelach eng' bounatetab Jehovah."26Ak kingo kagotien tiendo, komanda koba tulwet ne bo Emitik. 27Koleji Jeiso icheket, "Kinachok akwee tugul ak ometoo anege, amu kigisir kele, 'Akwere mestowot, ak koyesta kechirek.'28Ago, ye kaging'eeta, andoenak awe Galili." 29Ago kileji Petero, "Agot ngo meten tugul, ko mameten anee."30Ak kileji Jeiso inendet, "Amwaun iman ale, rani---- kemouni--- kotomo kochei kipsoiywet konyil aeng', itaiyo konyil somok." 31Ak kimwa eng' kimnatet ne o kole, "Mbo nda makat kemeiye tuwai, ko magoi atain." Ak kimwa agichek tugul ko u noto.32Ak kiit koret ne kiguure Getsemane, ak kileji alamalyennyi, "Otebe yu, ye asae." 33Ak kiimut Petero ak Jakobo ak Johana, ak kitoi koimge ak ko orogen mising. 34Ak kileji icheket, "Iimegei sobondanyu mising,' agoi meet. Otebe yu ak oripse."35Ak kiwo tai kitigin, ak kobutyi ng'weny Jeiso ak kosa kole ngomugaksei kosiirtoe inendet sainato. 36Ak kimwa kole, "Abba, Kwanda, imugakse tuguk tugul eng' inye. Istaeno kikombani. Ago, ma ko u ye amache, ago ko u ye imache."37Ak kiwechge ak konyor icheket koruitos, ak koleji Petero, "Simon, imi irue? Ma imuch iripse agot sait agenge? 38Oripse ak osae si mochut tiemutik. Mache tamirmiriet iman, ago nyalulat borto." 39Ak kiwo kogeny ak kosa komwa ng'alekita.40Ak kinyo kogeny ak konyor koruitos, amu kiga nyigisitu mising' konyekwai. Ak kima kongen kit ne wolji inendet. 41Ak kinyo ne bo somok ak koleji icheket, "Toruitosi ak omuunyi? Kagoem! Kagoit sait. Ogeero! Kageng'wekyi Weritab Chi eunekab kiptengeginik. 42Ong'etye, ongebe. Ogeer anyun, kagorik inendet ne ng'wektaa."43Ak ngunoto kota kong'alali, kocho Judas age eng' taman ak aeng', koboto tuiyet che tinyei rotonikab chok ak siarisiek, kobunu ole mi tisiik che eechen ak sirik ak boisiek. 44Ak kiga koarorji ng'wektaindet icheket, koleji, "Inendet ne ang'ututi, ko inendet noto. Onam, ak omut ak oribote." 45Ak kingoit Judas, kwo eng' sainato ole mi inendet, ak kole, "Rabbi," ak kong'utut inendet. 46Ak kiiyogoito bichoto eunekwai ak konam inendet.47Ago king'us rotwennyi bo chok age eng' ichek che kitonondos eng' ye legit, ak kotil ititab otwogindetab tisiindet ne o. 48Ak kiwolji Jeiso koleji, "Komong'u ak rotonikab chok ak siarisiek, ko u ye osetyini chorindet, si onama? 49Ko ngomii kobotok betusiek tugul eng' hekalut ak anetisiei, ak kima onama. Ago kayaak ni si kobiit kosulda sirutik." 50Ak kibagakta icheket tugul che kimi ak Jeiso inendet, ak korweiyo.51Ak kirub inendet mureno age, ne kiilaachi anget inegei ne bo katanit. Ak kingonam bichoto inendet, 52kometo ngorionoto bo katanit, ak kolabat ach ngor.53Kiimutyi Jeiso anyun kwo ole mi tisiindet ne o. Ak koyumjigei inendet tisiik tugul che eechen, ak boisiek ak sirik. 54Ak kirub Petero inendet eng' ole loo, agoi koit kieng'utab gotab tisiindet ne o. Ak kitebche koboto ng'atiik, koue maat.55Kicheng anyun tisiik che eechen ak kapkiruoget komugul baornatet eng' Jeiso si kobiit kobar inendet. Ago kimanyor agot agenge. 56Amu kibaorinji che chang' lembech agobo inendet, ak ma namgei baornateng'wai.57Ak kitononio alak kobaorian lembech agobo inendet; kole, 58"Kigigas komwaei inendet kolen, 'Abute hekaluni kigiyae eunek, ak ateech age eng' betusiek somok ne magiyae eunek."' 59Ago eng' noto ko ma namgei baornateng'wai.60Kitonon anyun tisiindet ne o eng kwenung'wai ak kotebee Jeiso, kole, "Mewolu kiy? Nee ni baorianjinin bichu?" 61Ago kisis ama wol kiy. Kitebee kogeny tisiindet ne o, kole, "ii Kristo inye, Weritab Ne Iberurot?" 62Ak kile Jeiso, "Aii inendet; ak tun ogeere Weritab Chi kotebche eng' eutab tai ne bo kamuktaet, konyonei eng' bolik che bo kipsengwet."63Ak kigerer ngoroikyi tisiindet ne o, kolen, "Tos ta kemage nee baorinik alak? 64Kaogas ng'alek che yaach che mwaei. Obwati nee?" Ak kiiruokyi tugul che ki mito kole nyoljini meet. 65Ak kitoi alak kosingilji inendet ak kotuch togennyi ak koluche ak koleji, "Ng'orse!" Ak kinam ng'atiik inendet ak kobir.66Ak kingota komi Petero kieng'ut ole bo ng'weny, konyo age eng' tibiik che bo otwogikab tisiindet ne o. 67Ak kingogeer Petero koue mat, kochilji kong inendet, ak koleji, "Koimii aginye koboto Nasaretindonoto, Jeiso." 68Ago kitai kole, "Mangen, amaguitosi choto imwae." Ak kimanda kwo kotokchige kurget. Ak kochei anyun kipsoiywet.69Ak kigeer cheboto inendet, ak kotoi kogeny komwachi che kitonondos eng ole legit, koleji, "Chichi ko agenge eng' icheget!" 70Ak kitai kogeny. Ak ne matia koleji icheket kogeny che kitonondos eng ole legit Petero, "Iman ii agenge eng' icheket, amu ii Galilindet."71Ak kitoi kochubge, ak komurtoi, kole, "Mangen chichi omwae." 72Ak ngunoto kochei kipsoiywet ne bo aeng'. Ak kiinan anyun Petero ng'alekab Jeiso, ko u ye kiga komwachi Jeiso inendet kole, "Kotomo kochei kipsoiywet konyil aeng', itayo konyil somok". Ak kingonan ng'olyondonoto, korir mising.
151Ak eng kariron ko kaech, kotet nga'lek tisiik che eechen koboto boisiek ak sirik, ak kapkiruoget komugul. Ak korat Jeiso, ak komut kwo. Ak kigochi inendet Pilato. 2Ak kitebe Pilato kole, "Tos ii Laitoriatab Yahudik?" Ak kiwolji koleji, "Kaimwa." 3Ak kiitaam inendet tisiik che eechen eng' tuguk che chang'.4Ak kitebee Pilato kogeny, kole, "Mewolu kiy? Keero tuguk che chang' che kagotaamjin bichu! 5Ago mata kowol ng'olyo Jeiso, kot kokwong' Pilato.6Kicham kotiakyini Pilato biko kimonjororiot agenge eng' betutab igorta, ne kagosom icheket inendet. 7Ak kimi chito age ne kigiguure Baraba, ne ki ratat koboto ichek che kichaamsei, icheget che kiga ko rumis eng' chaamsonoto. 8Kitogosta tuiyet ak kotoi kosom inendet koyachi ko u ye cham koyaei kotugul.9Ak kiwolji Pilato ichek, koleji, "Tos omache atiakwok Laitoriatab Yahudik?" 10Amu kiga nai kole, kiigoito tisiik che eechen inendet amu ng'etkong'. 11Ak kiilal tisiik che eechen tuiyet komwa kole, kitiakyi Baraba.12Ak kiwol Pilato kogeny kole, "Aite nee anyun Laitoriatab Yahudik?" 13Ak kibolyo ichek kogeny, kole, "Igartat inendet eng' kimurtoiyot."14Ak kileji Pilato icheket, "Koyai yaitio nee?" Ago kibolyo icheket mising' kole, "Igartat inendet eng' kimurtoiyot." 15Ak amu kimache Pilato kobaibai tuiyet, kotiakyi anyun Baraba. Ak kibire Jeiso kipcharitishek ak kogoito si kobiit kigartat.16Ak kiimut askarik inendet kwo kapkiruok orit, ne kiguure Praitorium; ak kiguur askarik tugul kobwa. 17Ak kiilaakyi ngoriet ne arus ne birir, ak kikesen kutwetab katok, ak kondeno metinnyi. 18Ak kitoi kogat inendet kopirjini surut kole, "Kigatin, Laitoriatab Yahudik!"19Ak kikwer metinnyi eng'kiroktab tegaat, ak kosing'ilji inendet. Ak kogutung'io ak kolos inendet. 20Ak kingo kagotachatach inendet, koreegune ngoriet ne arus ne birir, ak kolaakyi ngoroikyi, ak kiimut kwo sang' kogartat eng kimurtoiyot. 21Ak kibirji chito ne kisiirtoi, Simonne ne bo Kurene, kwandab Aleksandro ak Rupo, kobunu koret age, koib kimurtoiyotab Jeiso.22Ak kimut inendet kwo oldo ne kiguure Golgota, ye kiweech kelen, Oldab terta (rokyetab metit). 23Ak kiigochi divaik che ng'olot ak tuguk che u igomoik, ago ma eei inendet. 24Ak kigartat inendet ak kopchechigei ngoroikyi, ak koser barbarek, konai ne te ne ibei askarindet age tugul.25Ak kiigartat inendet inendet, ko kait sait somok. 26Ak kigisirji ng'alekab kataamset agobo inendet metinnyi barak kele, "LAITORIAT NE BO YAHUDIK." 27Ak kiigartat chorik aeng koboto inendet; agenge eng' eunnyi ne bo tai ak age eng' eunnyi ne bo katam. 28Ak kiisulda anyun siret ne mwaei kole, Ak kigiit inendet koboto kiptengeginik.29Ak kichurochur che kisiirtoi, kowirwiri metigoikwai, ak kolen, "Haa! Inye ne ibute hekalut, ak iteeche eng' butusiek somok, 30soruge, ak ichoruge eng' kimurtoiyot!"31Ak kichurochur inendet ko u noto tisiik che eechen agichek, koboto sirik kole, "Kisoru alak, ago maimuchi kosorgei. 32Ingochorgei nguno Kristo, Laitoriatab Israel, eng' kimurtoiyot, si kobiit kegeer ak keyan." Ak kimor inendet kora agichek che kigigartat koboto inendet.33Ak kingoit sait lo, koimenit emet komugul agoi sait sogol. 34Ak eng sait sogol kowaach Jeiso eng kutit ne o kole, "Eloi, Eloi lama sabaktani?" ye kiweech kelen, Jehovah nenyu, Jehovah nenyu, kebagakta amu nee?" 35Ak kingogas alak che kitonondos eng' ye legit, kole, "Ogeer anyun, kuurei Elija."36Ak kilabat chito age, konyiit siki *sibonjit, ak kondeno tegat, ak kogochi koee. Ak kole, chichoto "Ingotebi ko u noto; ongegeer ngo nyonii Elija kochorge konyo ng'weny." 37Kowaach anyun Jeiso eng tuget ne o, ak kochamji tamirmiriet kwo, ak kome. 38Kigerer anget ne kiga kibesie hekakut kwen kong'ete barak agoi ng'weny.39Ak kingogeer kiptaiyat ne bo kenyisiek bogol; ne kitononi eng' ole legite, inendet, kogoitoi tamirmiriet kwo ko u noto, kole, "Iman ko Weritab Jehovah chichi." 40Ak kimi agichek chebiosok che kigerei eng' ole loo. Eng icheget ko kimi Maria Magdalena ak Maria kametab Jakobo ak ne bo Joses ak Salome. 41Che kirube ak koboisiechini inendet ye kimi Galili. Koboto chebiosok alak che chang' che kitogosune Jerusalem koboto inendet.42Ak kingoit koskoleng , amu ki betutab chobet, amu ki noto ko betut ne indoune sabato, 43konyo Josep ne bo Arimatea. Ki chito ne konyitot ne bo kapkiruok, ne kiigeni agine bounatetab Jehovah. Ak kiwo gab Pilato eng' nyiganatet kosom bortab Jeiso. 44Ak kikwong' Pilato amu kiga kome; ak kiguur kiptaiyatab bogol, koteebe ngo kagome Jeiso.45Ak kingo kagonai eng eng' kiptaiyandanato kole kagome Jeiso, kogochi anyun Josep borto. 46Ak kiga kwal Josep anget ne bo katanit. Ak kichoor inendet kong'ete kimurtoiyot, ak kotae anganato bo katanit, ak kondeno kererit, ne kiga kebal eng' koita ne o; ak kimilji koita kogere kurgetab kererit. 47Ak kigeerei Maria kametab Joses ole kagindeno bortab Jeiso.
161Ak kingo kagosirto sabato, koal Maria Magdalena, ak Maria kametab Jakobo, ak Salome, nyamdutik si kobwa koiil bortab Jeiso. 2Ak eng' karonet nebo betutab tai ne bo wigit, koba kererit ko kachor asista.3Ak king'alaljinige ichegei kole, "Mildoiywech ng'o koita eng' kurgetab kererit?" 4Ak kingong'et met, kogeer ko kagemilda koita, amu ki o mising'.5Ak kingochut kererit, kogeer muren kotebche eng' komostab tai, ne ilaachi ngoriet ne leel; ak kikwong'io. 6Ak kileji icheket, "Amokwong'ie. Ocheng'e Jeiso, Nasaretindet, ne kiga kigartat. Kagong'eet! Ma komi yu. Ogeer ole kiga kimokonji inendet. 7Ago oba, omwachi alamalyennyi ak Petero, oleji, 'Kagondoenak kwo Galili. Ogeere inendet eng' oloto, ko u ye kiga komwawok."'8Ak kimanda sang' eng' kererit ak korwei; amu kibotanso ak kokwong'io. Ak mamwachi chi kiy amu kiiywei.9Ak kingong'eet Jeiso anyun karon mising', eng' betutab tai ne bo wigit, kochonji korok Maria Magdalena, inendet ne kiga kocherune Jeiso oik tisab. 10Kiwa komwachi icheget che kimi koboto inendet, ye kita korirtos ak koteitos. 11Ak kingogas icheket kole sobei, ak kole kagogeer inendet chebiosonoto, ko ma iyan.12Ak kingobata tuguchu, kong'angjige eng' itondo age aeng' eng' icheket kingobendi eng' koret age. 13Kiba anyun ak komwachi chun alak, ak kima iyan choto agiche.14Ak kingobata noto, kong'ang'jige icheget taman ak agenge kotebsot eng' amisiet ak koger kong' amu bistoeng'wai ak uuindab mugulelwekwai, amu kima iyan icheget che kigeer inendet ko kagong'eet. 15Ak kileji, "Oba ng'weny komugul, oamjinote logoiywek che tililen biko tugul. 16Inendet ne iyani ak kibatisan kesoru, ago inendet ne maiyani ko tun kiruokyini.17Kaborunoichu ko rube icheket che iyani: Onei oik eng' kainennyu. Ak kong'alalsot kutuswek che leelachen. 18Namei erenok eng eunekwai, ago ngo ee tuguk che barei bich, ko manyoru ng'wanindo ne matiny. Igonoori eunekwai biko che miandos ak kosopcho."19Ye kingo kagong'alal ak icheget, Kiptaiyat Jeiso, kimut anyun inendet, kwo kipsengwet, ak kotebe eutab tai ne bo Jehovah. 20Ak kiba anyun, koamdaat eng' olo tugul, kobois Kiptaiyat koboto icheket, ak kogimit ng'olyot eng' kaborunoik che kiruboti icheket.

Luka

11Amu kigonde eunekwai che Chang kotet ngalek akobo tukuchoto kikosulda eng kwenunnyo, 2ko u yo kigogonech , che kii baorinik che kigeer kong'ngete taunet ak che kii kiboitinik chebo ng'olyot. 3kiageer agine ale , kararan atetun eng siret ko kaanai agine ole kibitunda tuguk tugul kong'etee taunet ,wei inye ne itoogunot Teopilo, 4asi kobiit inai eng iman ng'alechoto kiginetin.5kimi eng betusikab herod , laitoriatab judea tisiindet age ne kigiguure sakaria ne bo oretab Abija , ak kitinye chepyoset ne kibo oretab Aron; 6ak kigiguree kainenyi Lisabet. Ak kibo iman icheket tuwai eng taitab Jehova, kibendote ng'atutik tugul ak tetutik chebo kiptayat, ama tinye lelut. 7Ak kima tinye lakwa amu Lisabet ne ki soon ak kia ko osegitu tuwai.8Ak yo kita koyaei boisietab tisisiet eng taitab Jehova kou tetutikab ripsenyi. 9Ko u ateptab boisitab tisisio; ko kigikwei inendet kwo kapkorosutab Kiptayat kobeel korosek. 10Ak kimi sang tuiyet komugul ne bo biko kosae eng sait ne kibelee nyamdutik.11Ak kimongji Malaikaiyatab kiptaiyat kotononi komastab tai ne bo kapkorosut ne kigibelee nyamdutik . 12Ak kingogeer Sakaria koimge ak kochut inendet nyokoriet. 13Ago kileji malaikaiyat inendet amaiyweisie Sakaria , amu kagegosun somengung ak kosigun chepyosengung Lisabet werit ak iguure kainenyi Johana.14Ak inyoru boiboiyet ak kagasetabge ak boiboitu biko che chang eng sigenyi. 15Amu tun egu ne o eng taitab Kiptaiyat, ama eei divaik nda ko maiywek, ago kinyiiti Tamirmiryet ne Tilil, kong'etee komi moetab kamet.16Ak wekchinige legukab Israel che chang Kiptayat Jehovah nying'wai. 17Ak kowendot eng taitab togennyi eng tamirmiryet ak kimnatetab Elija asi kowaal mugulelwek che bo kwanisiek kotokchige lleguk ak kowaal ngelelik asi kobendat eng ng'omnatetab chebo iman asi kochochi Kiptaiyat biko che chobotin agobo inendet.18Ak kileji Sakaria Malaikaiyat anae nee ng'olyondenito? amu kiaositu ak kigotar kenyisiek che chang chepyosenyu. 19Ak kiwolji malaikayat kole , aii Gabriel ne atononi eng taitab Jehovah Kagiyokwo ang'alalun ak aibun logoiwechu kororon. 20Ak keer anyun, namoksen kut amemuchi ing'alaal agoi tun betut ne bitu ng'alechu amu maiyan nag'alekchu che tun isuldoi eng betung'wai ne chamat.21Ak kiigany biko Sakaria kotokwong'io amu kenge eng kapkorosut. 22Ak ye kingomong sang koma komuji kong'alalji icheget ak kinai icheget kole imuchi kagogeer kaborunet ne bo kwong'ut eng kapkorosut ak king'alajine bichoto eut ak konget ko namat kut. 23Ak yo kingakotar betusiekkab otisiennyi kowejigei gaa.24Ak kingobata betusiechoto komanach chepyosenyi Lisabet ak kiunyge arawek mut ak komwa kolw, 25koyaiwa kou nyito Kiptaiyat eng betusiek che kinaana asi koistoeno sosisiet ne tigeno biko.26Ak arawetab lo kookto Jehovah malaikayat Gabriel kwo kokwet ne o ne bo Galili ni kiguure Nasaret, 27kwo oritab chepto bergeiyat ne kiga kechamji murenet age ne kiguure Josep ne bo oretab Daudi ak kigiguure bergeiyandonoto Maria. 28Ak kicho ole mi cheboto ak kileji chamge inye ne ichamat mising mi Kiptaiyat akinye. 29Ago kiimge mising inendet eng ngallalenoto ak kibwat kole, egu nee kogatisioni?30Ak kileji malaikaiyat inendet , ameiywei Maria , amu kainyoru chamet eng Jehovah . 31Ak geer anyun imanachii ak tun isiche werit ne kiguure kainennyi Jeiso. 32Egu ne o ak tun keguure weritab inendet ne toroor mising, ak kogochini kiptaiyat jehovah ng'echeretab laitornatet ne bo kwaninnyi Daudi. 33Ak tun laitorani eng gotab Jacobo koigeny , ama tinnye ole begune bounatennyi.34Ak kileji Maria malaikayat egundoi ano ng'olyoni ko u nee, ako mangen muren? 35ak kiwolji malaikayat koleji chonjinin Tamirmiryet ne Tilil ak kotuchin kimnatetab inendet ne toror mising , nyoto anyun ne kiguree ne Tilil, weritab Jehovah inendet ne tun kisiche.36Ak keer anyun , managat aine Lisabet tupcheng'ung , ak tun siche werit eng osindonnyi. Ni ko arawet ne bo lo eng inendet ne kigiguure sonet. 37Amu ma mi kiy ne maimugoksei eng' Jehovah." 38Ak kileji Maria geer anyun ai chepto kiboitiot nebo Kiptaiyat . Ak ngo yaak kosupke ak ng'olyondeng'ung . Ak kiwo malaikayat kobagakta inendet.39Kitonon anyun Maria eng betusiechoto kwo kochakta emetab tulonok , agoi emetab Judea. 40Ak kichut gotab Sakaria ak kogaat Lisabet. 41ak kingogas Lisabet kagatetab Maria akobiren chereret eng moet ak kiinyi tamiririet ne Tilil Lisabet.42Ak king'alal eng kutit ne o kole iberurot inye eng chepyosok tugul ak iberurot iendet ne isiche. 43Kakikonyito ane ne tia koto cho kametab kiptayandennyu? 44amu keero kingoit kagatisiet itik chu, kobiren chereret eng moennyu eng boiboiyet ne o. 45Ak baibai chepyosonoto iyani amu tun kiotitoi tuguk che kigemwachi inendet che bunu Kiptaiyat.46ak kile Maria , ilosu sobondannyu Kiptaiyat, 47ak kigasge tamirmiriennyu eng Jehovah Kiptaiyandennyu.48Amu kigeer nyalulnatetab kiboitiondennyi ne chepto amu ogeer anyun kong'etee rani kokurno ibinwek tugul ne iberurot. 49Amu kagoeiwa inendet ne tinye kamuktaet tuguk che echen , ak tilil kainennyi.50ak nyoru nyoetab gaat icheget che konyiti inendet kong'ete ibindo age agoi age. 51Kigobor kimnatet eng eunnyi, ak kiyesta che menyotin eng kabwatutikab mugulelwekwai.52Kigowir ngweny bounik eng ng'echerokwai, ak kagosor che nyorotin. 53Kagobai che amei rubet tuguk che kororon, ak kagoon makorek koba buch.54Kagotoret kiboitiondennyi Israel , asi konam rirenetabge. 55Ko u ye king'alalji kwanisiekcho eng Abraam ak iyotennyi agoi koigeny .56Ak kimeng'iis ak Maria Lisabet arawek che legit somok ak koweektage kwo gaa. 57Ago kiit anyun betut ne sigisie Lisabet kosich werit. 58Ak kigas bikab orennyi ak kokwet kole kakotesyi kiptaiyat kaberuret kwonyoto ak kibaibait koboto inendet.59Ak kingoit betut ne bo sisiit kobwa icheget kimuratan lakwet. Ago kimache koguure Sakaria kosubge ak kainetab kwandannyi. 60Ak kiwol kamet ole , ololo, kiguure Johana . 61Ak kileji icheket inendet , mami chi eng orengwong ne keguure kainanato .62King'alajige icheget eng eunek ak kwanitab lekwet kotebee kainet ne mache kemunchi. 63Kisom kito ne kisire ak kosir kole Johana kainennyi, ak kikwong'io tugul .64Koyatak anyun kutinnyi eng kasarta noto ak kotiag ng'elyeptanyi ak kong'alal kolos Jehovah. 65Ak kichut icheget nyogoryet tugul che kimen'ikab komosechoto ak kigimwaita ngalek chuto tugul eng emetab tulondok che bo Judea. 66kinde mugulelwekwai icheget tugul che kigas ng'alechu , tos eegu lekwa ne u nee nyito? Amu kimi koboto inendet eutab kiptaiyat.67Ak kinyi inendet kwandannyi Sakaria Tamirmiryet ne Tilil ak kimaoten kole, 68iberurot Kiptaiyat Jehovah ne bo Israel amu kirutochech ak kosoor bikchi.69Kago kutwech ryambutab sarunet eng gotab Daudi kiboitiondennyi, 70ko u ye kimwa eng kutuswekab maotickchi che tililen che kimi kong'ete eng keny, 71asi kosorwech eng bunikcho ak eng eunekab tugul che saseech.72Asi korire kwanisiekcho, ak konaam kayamisennyi ne tilil, 73murtoetab ne kibokokchi kwandannyo Abram. 74asi komuch kogoneech ko kagosorwech eng eunekab bunikcho keboiechi inendet ama eng nyokoret, 75eng imanda ak tililindo eng taitannyi eng betusiekcho tugul.76Wei lakwani kiguuren maotiotab inendet ne toror ne bo iman , amu iwendi eng taitab kiptaiyat indoo asi imuch ichob ortinwekab chi, 77asi kogochi bikchi naet ne bo sarunet eng nyoetab kaat nebo tengekwogikwai.78Amu eng rirenosiekab Jehovah nenyo, si kochojech lapkeiyet ne bunu barak , 79si koluuchi icheget che teptos eng tuindo ak che mi urwetab meet si kondochi kelyekcho kotoit oretab kalyet.80Ak kiet lekwanato ak kinyor kimantet eng Tamirmiriet , kimeng'ot tumoo agoi betut ne kiborjige Israel.
21Kigiyok ng'atutiet kobun Kaisari Agusto eng betusiechoto kole, kesir kainaikab biko tugul. 2Kaitosionito ko kibo tai eng baunatetab Suria Kureno ko gobena nebo Asiria. 3Kwo anyun chi tugul emenyi , kokwenyi asi kesir.4ak kiwo agine Josep kolany kong'etee Galili komandae kokwetab Nasaret agoi Judea, emetab Daudi , ne kiguure Betlehem amu akot agine ko kibo oretab Daudi. 5Kimut inendet chamanennyi maria ne kia koborge komie kole managat, asi keiit.6Ak kigisich lekwet koto komi oloto. 7Ak kisich werinnyi ne bo tai ak kolokchi ngoroikab leguk ak komogonchi ng'erebtab tuga, amu kima komi korik che kerutos eng gotab toek.8Ak kimi kora mestowek kokwonoto che kiribe kiyakikwai kemoi. 9Ak kitonon malaikaiyatab kiptaiyat eng ole legite icheget ak kikweny lilindab Kiptaiyat komoswekwai tugul , konyogoritu anyun mising .10ak kileji malaikaiyat icheget moiyweisie, ogeer anyun ami aibwok logoiwek che kororon chebo boiboiyet ne o che ityini biko tugul. 11Amu kagesikwok rani yetindet eng emetab Daudi , noto ko Kristo Kiptaiyat! 12Ago nyito ko kaborunet eng akwe , onyoruu lekwet ko kagitaachi ngoroikab lekwandit , kagi mogonji ng'erebto ne amisie tuga.13Ak kimi eng kasarta koboto malaikayandonoto che chang che bo kipsengwet kolosu Jehovah kobere, 14bo tororindo Jehovah eng ole toror mising ak kalyet eng ngeny eng biko che chamotin eng inendet.15kingab kagobechigee malaikainik ko ba kipsengwet kong'alaljigei mestewechoto , ongebe agoi Betlehem si kobiit kegeer ng'olyondonito kakoyaak , ne kagomwaiwech Kiptaiyat. 16Ak kiba kochakta ak kinyor Maria ak Josep ak lekwet ne kagimogonchi ng'erebtab tuga.17Ak ye kingagoger komwaita eng emotinwek che loen kiito ne kiagemwochi agobo lekwanoto. 18Ak kikwong'io icheget tugul che kigas ng'alek che kimwachi mestewek. 19Ago kigas Maria ng'alechoto k kobwati eng mugulelndonnyi. 20Ak kiweektage anyun mestewek kolosu Jehovah , korori eng tuguk tugul che kagogas che kagogeer, ko u yo kaga kemwachi.21Ak kinggosirto betusiek sisitu kemuratan inendet ak keguure kainennyi Jeiso, kainet ne kia komunchi malaikaiyat kotomo kemanach.22ak kingoitita betusiekab katililet kosubge ak ng'atutikab Musa komut inendet kwo Jerusalem si kigochi ak kiptaiyat. 23Ko u ye kigisiir eng ng'atutikab Kiptaiyat kole , kigure werit age tugul ne kipyator ne tilil agobo Kiptaiyat. 24ak kigoito korosek korubge ak ng'atutikab Kiptayat che kia keng'at cheptugenik aeng anan arek aeng chebo cheptugenik.25Ak ogeer anyun, kimi chi eng Jerusalem ne kigiguree simion ,ago ki chi ne kaminen ak kosigunot ko kanye tegisto ak sarunet ne bunu Israel ak kinyiitat Tamirmiriet ne Tilil. 26Ak Kiga kong'anji inendet Tamirmiriet ne Tilil kole , magere meet kotomo kogeer Kristo nebo Kiptaiyat.27Ak kinyo eng tamirmiriet ne tilil kapkorosut ak kingomut sigik lekwet Jeiso si koyachi inendet kou ateptab ng'atutiet, 28konam anyun inendet Lekwet eng eunekchi ak kolos Jehovah kole, 29wei Kiptaiyat , iyonjini ak nguno kiboitiondeng'ung kwo eng kalyet kosubge ak ng'olyondeng'ung.30Amu kagogeer konyekchu soruneng'ung, 31ne kichob eng taitab biko tugul. 32Lapkeiyetab ne bo ng'ang'utiet ne kia iboji bororiosiek, ak toror natetab biguk Israel.33Ak kikwong'io Josep ak kametab lekwet eng ng'alek tugul che kigimwa agobo inendet. 34kiberur simion icheket ak koleji Maria kamennyi, keer anyun , kigigoon lekwani si kebutyo che chang ak kong'eetyo che chang eng Israel asi koek kaborunet ne tun kitoee- 35(wei nito inendet ko tun torin rotwetab chok muguleldong'ung) si kotok kabwotutikab mugulelwekab biko che hang.36Ak kimito ana agine, cheptab Panue ne kimaotio, ne kibo oretab Asha. kigago osit mising , kimeng'is ak boyonyi kenyisiek tisap kong'ete ngitun, 37ak ki mosok ne kia ko rikta kenyisiek tamonwogik sisit ak ang'wan , ak kimomondoi eng kapkorosut , kolosu ak koboto karugutetabgei ak samuti bet ak kemoi. 38Ak kinyo eng kasarta noto ak kogochi Jehovah kongoi ak king'alalji tugul che kignaye sarunet eng Jerusalem agobo inendet.39Ak kinga koyai tuguchuto tugul korubge ak ng'atutikab kiptaiyat koweektage kobun Galili agoi tun koit emeng'wai Nasaret. 40Ak kieet lekwet ak kotesak kimnatet, ak kinyi ng'omnatet : ak kimi mieindab Jehovah koboto inendet.41Kicham kobendi sigikchi Jerusalem kenyiit age tugul eng igortab pasaka. 42Ak king koit kenyisiek taman ak aeng, koba agoi Jerusalem kou ateptab igorwek. 43Ak kingotar betusiek ak kowektagee , konget lekwet Jeiso eng Jerusalem ak kima nai sigikchi. 44Kibwat icheget kole mii tugul , kiba banda nebo betut agenge ak kicheng inendet eng kwenutab kikab oret ak che kingengee.45Ak kingo manyor inendet , kotil kwektage jerusalem kocheng'aat. 46Ak yo kingobeek betusiek somogu konyorji inendet kapkorosut kotebche eng kwenutab kanetik koepchin it ng'alekwai ak kotepsee icheget. 47Ak kikwong'io icheget tugul che kigase 3 ng'alekchi amu naenyi ak ole kiwaundoi.48ak kingogeer kikwong'io ak koteebe kamenyi inendet koleji lekwani amunee asi iyaywech kou nito, keer anyun ane ak kwaning'ung ko kagecheng'in ak keimigei. 49Ak kileji icheget amunee asi ocheng'a ? ma onai ole kanyoljo ayai boisietab kwandannyu? 50Ak meguiyo icheket ng'olyondonoto kimwochi.51Kiba koregto ak icheget agoi tun Nasaret ak kigase iit icheget ak kinde kamet ng'alechoto tugul eng muguleldannyi. 52kitesak ng'omnatetab Jeiso ak etunet ak mieindo eng Jehova ak biko.
31Eng kenyitab taman ak mut ko ki laitoriat Taiberia Kaisari , ye ki gabena nebo Judea Pontio pilato ak Herod ko ki kiruogindet nebo Galili, ak ki kiruogindtab Iturea ak Trachoniti , pilipu werit ne tucho ak Herod , ak Lusania ko Kiruogindet nebo abilene, 2eng betusiek che bo tisisiet ne o nebo Anas ak Kaiapa koityi ng'olyotab Jehovah Johana Johana weritab Sakaria eng tumoo.3Ak kinyo komoswek tugul eng tabanutab Jordan koamdoti kabatisanetab sigunet agobo nyoetab kaat ne bo tengkwogik .4ko u kigisir eng bukuitab ng'alekab maotiot Isaiah kole tugetab nyoto agenge ne rire eng tumoo kole, ochopchige nyonunetab kiptaiyat ak okararan ortinwekchi.5Tun kenyiti kererut age tugul , ak tun kiribribi tulwet age tugul ne o ak ne mining ak che kunuren kechule, ak che ortinwek che sing'oren ketabululi, 6ak chi age tugul konyoru sarunatetab Jehovah.7Kimwochi Johana anyun tuyosiek che kibendi ole mi inendet asi kebatisan koleji, oii akwee legukab erenokab ng'wonet ngo ne kagoteiwok omweunee nerekekab ne tun nyonii?8Oii anyun logoek che muchini sigunet ama taomwa eng mugulelwekwok ole kiboe kwandannyo Abram amu amwawok ale imuchi Jehovah koboisie koichu kochopchi Abram leguk.9Mbo nguno ko kaginde aiywet tigitikab ketik , nyoto anyun ketit age tugul ne maie logoek che kororon ketile ak kewirji ma.10Ak kitebe inendet tuiyet kole, ara tos kiyai nee anyun? 11Ak kiwolji inendet icheket kole chi age tugul ne tinye ngoroik kogochi ne matinye ak agine ne tinye amitwogik koyai ko u noto.12Kibwa akiche taagikab aisurut si kibatisan ak kotebe inendet , kanetindoni kiyai nee? 13Kowolji koleji matoyach aisurut che chang kosir che mache bounatet.14Ak kiteebe askarik agichek kole kiyae nee anyun ache? Amomu chi age tugul, amotaam chi eng lembech ak koyamak chepkondok che onyoru.15Ak kingota koganye biko kolen itu Kristo, koleptos eng mugulelwekwai biko tugul agobo Johana, kobeere ng'o tos kristo inendet. 16Kowolji Johana icheget tugul koleji iman abatisonok eng beko ago nyoni inendet ne o kosiiro ne maumuchi mbo atiach anokab kweonikchi, ibotisonok inendet eng Tamirmiriet ne tilil ak maat.17Tinye kebet eng eunnyi ak kotilili komie kiyeng'ut ak koyumji nganuk chogennyi ago beele metetek eng mat ne ma rese.18Kiamji anyun biko logoiywek che kororon ak kotigonutik che chang. 19Ago ye kingo kagoger kong Johana kiruogindet Herod agobo Herodia , chepyosetab wering'wai Pilip ak tugul che yachen che kia koyai Herod, 20kotesyi chuto anyun ak chun tugul , kowir korgoret.21Ak yo kingo kagibatisan biko tugul, ak kagibatisan Jaiso agine ak yo kitesetai kosae koyatak kipsengwet, 22ak kichorjige inendet tamirmiryet ne tilil ne kerge ak cheptugetak komong'une tuget kipsengwet kole inyendet ko ii werinnyu chamanennyu abaibai mising eng inye.23Ak kingotau Jeiso konetisiennyi , ko ki legit kenyisiek sosom (kobere bik ) weritab Josep weritab Heli, 24ne ki weritab matat, weritab Lawi, weritab Melki, weritab Janna, weritab Josep.25Weritab Matias weritab Amos, weritab Naum, weritab Esli, weritab Nagai, 26weritab Maat , weritab Matias, weritab semei, weritab, Josep, weritab JudahJuda.27Weritab Joanan , weritab Resa, Weritab Saobabel, weritab solatiel, weritab Neri, 28weritab Melki, weritab Adi, weritab Kosam, weritab Elmadam, weritab Er, 29weritab Jose, weritab Elieza, weritab, Jorim, weritab Matat, weritab Lawi.30Weritab Simion, weritab Juda, weritab Josep, weritab Jonan, weritab, Eliakim, 31weritab Melea , weritab Menam, weritab Matata, weritab Nathan , weritab Daudi, 32weritab Jesse ,weritab Obed, weritab Boaz , weritab salmon , weritab Nasion.33Nasion weritab Aminadab , weritab Admin, weritab Arom, weritab Pres, weritab juda, 34weritab Jakobo, weritab Isaak, weritab Abram, weritab Tera, weritab Nhor, 35weritab sarug , weritab Reu, weritab Palak, weritab Eber, weritab Sela.36Weritab kainan , weritab Arpaksad , weritab sem , weritab Noa, weritab Lamek, 37weritab mMetusela, weritab Enok, werritab Jared , weritab Mahalel , weritab Kainan, 38weritab enos, weritab Set, weritab Adam, weritab Jehovah.
41Kiwechge Jeiso konyiitat tamirmiriet ne tilil kobunu Jordan, kondochini tamirmiriet kowendote eng tumoo kwen, 2amu ki betusiek artam ko kitiem chesawilyet. Ak ng betusiechoto ko kiru kut agoi tun kobeek betusiek , kogas kole ame rubet.3Ak kileji chesawilyet, ngot ii weritab Jehovah ityem iwaal koichu koek amitwogik. 4Ak kiwolji jeiso inendet koleji kigisir kele masabe chi eng makatiat inege ama ng'olyotab Jehovah kotugul.5Ak kimut chesawilyet kwo tulwet barak ak kobarji ematinwek tugul chebo ngweny eng kasarta ne nwaach. 6Ak kileji anyun chesawilyet inendet , agonin kimnatoni tugul ,ak bounatet komugul, amu kigegona ak amuchi agochi chi age tugul ne kachaam. 7ak anyun ngitikutungjo ak iloswa akonin tugul.8ak kiwolji Jeiso koleji , istoenoge chesawilyeni kigisiir kele, ilosu Kiptaiyat Jehovah neng'ung ak iboisiechi inege9Ak kimut kwo Jesrusalem , kwo kotonone kimonjokutab got ne tilil ak koleji , ngoto ii weritab Jehovah isogorte iwe ngweny eng yu. 10Amu kigisiir kele kiyogu malaikaisiek agobo inye asi koribin . 11Ak konamatin eng eunekwai koto matui koi keldong'ung.12Ak kiwolji Jeiso , kigimwa kele, metiem Kiptaiyandeng'ung Jehovah. 13Ak kingotar inendet tiemisiet , kobagakta eng kasarta ne nwaach.14kiwektage Jeiso Galili eng kimanatetab tamirmiryet ak kiletage logoiwekchi eng emeet tugul ak che legite oloto agobo inendet. 15kinetis eng kapkorosusiekwai ak kilos inendet biko tugul.16Ak kinyo anyun Nasaret , emt ne kietune ak eng ateptonyi kwo kapkorosut betutab sabato kou ye kicham kowendi. 17ak kigikochi inendet bukuitab maotiot Isaia. ak kisiach bukuit, konyor ole kigakisir kele,18mi tamirmirietab kiptaiyat ak ane amu kigiila asi aamdoji kibananok logoiywek che kororo, kiyokwao asi amuch aamdoji che iimige katiaget, asi komuch kogeerto kipkoratinik , ak atiach icheget che kigigoten, 19si amuch aamda kenyit ne chamat eng Kiptaiyat.20Ak kiger bukuit ak kowekchi kogeny kiboitiot ak kotebi ngweny. ak kichilji kong inendet bik o tugul che kimi kapkorosut. 21ak kiytou koleji icheget , kagosulda rani sirutieni eng itikwok. 22ak kigeercgige tugul inendet ak kokwong'io eng ng'alek che bo kororindo che kimong'une kutinyi, ak kile icheket , tos ma weritab Josep nyito?23Ak kiwolji icheget kole iman , ara ngamwowok kalewenet , tos imuch konyage chepkericho, ko u yo kigegas kito ne kiyaak eng Kapenaum , tos yaak kora eng emaning'ung. 24Ak kileji amwowok iman ale mami maotio ne chamakse eng emenyi.25Ago amwowok imanda ale , kimi mosokik che chang israel eng betusiekab Elija yo kingkegeer kurkotikab kipsengwet kenyisiek somok ak arawek lo, yo kimi rubet ne o emet komugul. 26Ago kimakiyokto Elija kwo gotab age tugul eng icheket kobate serepta eng kokwetab Sidon , ago koityi chepyoso ne ki mosok. 27Ak kimi che chang che kitinye konjorio eng Israel eng betusiekab maotiot Elisha ago kima kisoobbage tugul eng icheget kobate Naaman nebo siria.3028Ak kinerekcho tugul eng kapkorosut kingogas ng'alechoto. 29Ak king'eetio ak kookta inendet komanda eng kokwet ak kimut kwo chepngesutab tulwet barak ole kigateech korik asi korta inendet kobun met. 30 Ak kibun kwenung'wai ak kwechige.31
32ak kikwong'io agobo ng'atutikchi , amu kitinye ng'olyondenyi kimnatet.33Ak kimi chi kapkorosut ne kitinye tamirmiryetab chesawil, ak kiwaach eng tuget ne o mising, 34kole bagaktech kitinge ge nee ak inye , ii inye Jeiso nebo Nasaret , kenyo icheitarech angenin ale ii inye ne tilil ne bo Jehovah.35Ak kiger kong Jeiso inendet ak koleji, sis ak imong'u eng inendet .ak kinga kowirji chesawilyet kwenung'wai komong'une inendet anyun komaita kiy. 36Ak kikwong'io bicoto ak kingalaljige ichegee kole nee ng'olyondoni ! amu kang'at eng kimnatet ak kamuktaet tamirmirik che matililen komong. 37Ak kiletage logoiywek koba oloo tugul eng emet komugul ak che legite olotto agobo inendet.38Ak kimanda eng kapkorosut kwo kap simion ak kiame chepyosetab igoi nebo simion eset ne kolgol ak kichngat ak kosaisai biko Jeiso agobo inendet. 39Ak kitonon eng ole legit ak koger kong eset komanda , kiistoge anyun eset eng inendet ak eng kasarata kongeet ak koboisiechi icheget.40ak kingo legit kongir asista , komutyi biko tugul bikwai che kimiands eng korotwek che magerge ak kigonor eunekchi agenge eng agenge eng icheget ak kisobcho. 41Kimongune anyun chesailok biko che chang korortos kobeeree ii inye Kristo weritab Jehovah, koger kong Jeiso icheget machamchi kong'ala, amu kingen icheget kole inendet ko Kristo.42Ak kingo ka koech koweechige kwo tumoo kwen ak kichengaat tuiyosiek inendet ak kingo nyor inendet kosaisai asi mabagakta icheget. 43Ak kiwolji , amache aamdoji kokwetunwek alak ng'olyotab Jehovah amu kigiyokwo ayai boisionito. 44ak kiamdaat anyun eng kapkorosusiekab Galili.
51Ak kingota kochikchini tuiyet inedet ak kogase ng'olyotab Jehovah , kotonon inendet eng tabandab araraita ne bo Genesaret. 2Ak kigeer moingonik aeng che bo beko ko teleldos eg tabandab araraita ago kima komi namikab njirenik, kiba koun netisiekwai che kinamee njirenik. 3Ak kilany moinget age ne kibo simion kosom koole konaktae kwo ainet orit kitigin. Ak kitebee ngweny anyun ak konet tuiyosiek eng barakutab moinget.4Ak ye kinga kotar konetishee , koleji simion kweri moinget ta konakta orit ole chang beko , ak orekte netisiekwok konamis. 5Ak kiwolji simion koleji inendet Kiptayandani kogiboisie kemoi koech ama kinyoru kiy, ago amu ng'olyondeng'ung arekti netit. 6Ak kingo yai choto tugul ko kinam njirenik che chang ak kegerer netingwai . 7Ak kiguur choronokwai che kimi moingonik alak asi kotort, kobwa anyun ak konyiit maingonik tuwai, kot kotoi moingonik koba kebeber.8Ago kingogeer simion petero , kobutyi kutung'oikab Jeiso ak kole weechige eng yub amu aii kiptengekchoo eeh kiptayandani. 9Amu kikwong'io , ak tugul che kimi ako inendet agobo njirenik che kiga konam. 10Ak kiwong'io aiche Jakobo ak johana werikab Sebedi che kiboisie tugul eng kibagenge ak Simion . Ak kileji Jeiso simion , ameiyweisie kong'eete nguno iegu ne irame biko. 11Ak yo kingo kagokweri moingonikwai kobwa tabandab araraita , kobgakta tuguk tugul ak korub inendet.12Ak kingo ta komi kokwet age , kogimi chi ne kinyitat konjoriosiek , ak yo kingo geer bindendet Jeiso , kobut kosyeb mo , ak ko saisai kole kiptayandani , ngicham imuchi inyaa. 13Ak kiogoito anyun eunyi kotiny inendet ak kole amuchi anyain . Ak kasarata koistoke konjoriok eng inendet14Ak king'at anyun koleji koto memwoji chi ago weui ak iborjige tisindet ak igoite chebo kanyaet, ko u yo king'at Musa koek baornatet eng icheget.15ago kiletage koem bororiosiek che chang che loen agobo inendet , ak kibwa tuiyosiek konyo kogas tugul ak asi konya icheget tugul agobo mianwekwai. 16Ago kiistoke kwo tumoo kwen bo kosa.17ak kingo to konetisie eng betut age ko mui Parisaik ak kanetikab ng'atutik koteptos eng oloto , xhe kibunu kokwotunwek tugul chebo Galili ak judea ak Jerusalem ak kimi kamuktaetab kiptaiyat ak inendet si nkonya icheket.18Ak keer anyun kigimut chi age komi eng kitogunyi ne kimakong'ete , ak kicheng oret ne imuchi komut inendet agoi tait ab Jeiso. 19ak kingo mata konyor oret amu chang'indab biko , kolany Kipkesiekut ab kot ak kochorta inendet komi kitogunyi agoi kwenut eng taitab Jeiso.20kingo geeer Jeiso kayaneng'wai koleji chichi, kagenyoun kaat tengekwogiguk. 21Ak kitoi sirik ak paresaik, kobwat agobo logoiyondonoto kole, ng'o nyito mwae ng'alechu yaachen? ng'o ne imuchi konyochi chi kaat ne ma jehovah inege?22Ago yo kingo nai Jeiso kabwatutikwai , kowolji koleji, obwati nee eng mukulelwekwok? 23Nee ne keigei, ngele kiginyoun kaat tengekwogiguk, nda ngele , ng'eet ak iwechigei? 24Ako si onai ole tinye kimnatet weritab chi eng ngweny konyochi kaat biko tengekwagik ( koleji chito ne kimeat borta) Amwaun ale ng'eet kesen kitogung'ung ak iwechigei kong'ung.25Ak king'et kasarata anyun eng taingwai ak kiib kitokunyi ak kwo konyi kolosunoti Jehovah. 26Ak kikwong'io icheket ak kilos Jehovah ak kicholyo mising kolen , kagegeer kwong'utik che chang rani.27Ak kingobata tuguchoto tugul kwo tai konyor taagikab aisurut ne kigiguure Lawi kotebche gweny eng ole kitaage aisurut ak koleji rubaa. 28ak kibagakta tuguk tugul ak korub inendet.29Ak kigkwongji Lawi eng koinyi ak kimi taagikab aisurut che chang ak biko alak che kiteptos ngweny tugul koamistos ak inendet. 30ak king'ung'ungji parisaik ak sirikwai kayaktoik, kole kaine asi oamisiei ak oeisei ak taagikab aisuru ak kiptengekinik? 31ak kiwolji Jeiso koleji mamage kiy chepkerichot biko che chamege , kobate che miandos. 32Kima nyo aguur che bo iman ago kiptengeginik si kosiik.33Ak kileji inendet, irugutige konyil che chang kayoktoikab johana ak kosaa ak yae ko u noto agiche che bo parisaik a koamisie cheguket ak koeise. 34ak kileji Jeiso icheket tos omuchi orugut che kagiguurji katunisiet koto komi sandet ak icheget? 35Ago bwanii betisiek che tun istoege icheget sandet , korugutgei anyun eng betusiechoto.36Ak kimwochi icheget kalewenet kogeny koleji mami chi ne kereri kebeberta ne bo ngoriet ne leel ak konapchi ngoriet ne os , amu ngo yai ko u noto ko palei nyoto leel ak kogeny ko manamege kebeberta ne leel ak ne os.37Ama mi chi ne rongjini divaik che lelach lolotinwek che osen, ngo yai ko u noto ko kereri divaik lolotinwek ak kotumda ge ak kong'emogis lolotinwek. 38Ago muchini kendeno divai che leelach lolotinwek che leelachen . 39Ama mi chi ne ngo kagoe divaik chebo keny koto komache che leelach, amu mwae kole anyinyen che bo keny.
61ak kibune mbarenikab bek eng betutab sabato ne bo aeng , ak kibutotkayaktoikchi mesisekab bek kobore ak konyei. 2Ak kimwa alak chebo parisaik kole , amu nee so yai eng betutab sabato ago ma chamdaat eng ng'atutik.3Ak kiwolji Jeiso koleji, tomo osoman mbo ngolyondoni , ne kiyai Daudi yo kingo am rubet koboto che kimito ak inendet? 4Ak kiwo gotab Jehovah ak kocher makatinik che bo kabartaet koam ak kogochi che kimi koboto inendet agiche, che ki ma chamdaat eng ng'atutik koam chi age kobate tisiik ichege . 5Ak kiwolji icheket koleji mbo weritab chi ko Kiptayatab sabato.6Ak kiwo kapkorosut eng sabato age ak konet biko, ak kimi chi ne kimeat eunnyi nebo tai. 7Ak kitopeni siriik ak parisaik , ngoto tos konya chi eng betutab sabato, nda ma ra konyor oret ne itamee. 8Ago kinai kabwatutikwai ak koleji chichoto kia kome eunnyi, ng'eet , tonon eng kwen akking'eet ak kotonon.9Ak kileji Jeiso icheket, atebenok ale tos chamdaat eng ng'atutik keyai ne kararan eng sabato, nds keyai ne ya? kesor sobon nda kebar? 10Ak kigeerot Jeiso biko tugul ak koleji chichoto, chuul eung'ung ak kiyai kou nyoto ak kisoob eunnyi. 11Ak kinerekcho ak koruruchge tugul ak kotet kito ne imuchi koita Jeiso.12Kiwo Jeiso anyun eng betusichoto tulwet kosa , ak kisa Jehovah kembout komugul. 13Kingoech , koguur kayoktoikchi, ak kilewen eng choto taman ak aeng che kiguure kainengwai che kiyoktoi.14Simion ne kiguure kainenyi ne bo aeng Petero, ak Andrea ne tupcho ak Jakobo, ak johana ak Pilipu, ak Bartolomayo, 15ak Matayo ak Tomas ak Jakobo, weritab Alpayo ak Simion ne kiguure selote, 16ak Juda weritab Jakobo, ak Judas iskariot ne ki ng'wektaindet.17Ak kibwa koreek ak inendet ak kotonone ye ribrib koboto tuiyet ne o nebo kayaktoi ak bikoche chang che kibunu Judea komugul ak Jerusalem ak tabandab nyanjet ole bo komostab Turo ak sidon kibwoni kogase inendet ak kisoobcho eng mianwekwai, 18ak kigisoob icheget he kiinyalili tamirmirik che yaachen. 19Ak kicheng tuiyet komugul kotiiny inendet amu kibunu inendet kamuktaet, ak kisobcho icheget tugul.20Ak kitoben koyoktoikchi ak kole, oberurotin akwee che oi bonon , amu neng'wong bounatetab Jehovah. 21Oberurotin akwe che amok rubet nguno, amu tun obiyongtosi, oberurotin akwe che orirtosi nguno amu tun orortosi.22Oberurotin akwe che sosok biko ak kotabanak ak kochurok ak kemwaita kainengwong kole ya, agobo weritab chi. 23Oboiboitu eng betunoto ako sokorye eng boiboindo amu oger anyun , O melektang'wong eng kipsengwet , amu kiyochi kwanisiekwok maotik ko u nyoto.24Ako mutyo akwe che oi magore ! amu kiotaach kagaigaeng'wong. 25Mutyo akwe che obiyongyotin nguno amu tatuun koamok rubet. Mutyo eng akwe che ororitosi nguno! amu tatun otei ak orirtosi!26Mutyo akwe yo mwoe biko tugul che kororon agobo akwe! amu kigoyachiko u nyoto kwanisiekwai maotik che bo lembech.27Ago amwowok akwe che ogase ale ocham bunikwok , oyachi che kororon icheget che sosook. 28Oberur icheket che chubok ak osachi icheket che matinye kong ne kerenok.29Ak inendet ne irabachin togilgiliet age, igochi togilgiliet age ak inendet ne sarenin ngorieng'ung ko me-ete mbo sambung'ung. 30Igochi age tugul ne some ak inendet ne sarenen tukuguk ko mata ta iwekune kogeny.31Ak kou yo omache koyaiwok biko , oyachi ak akwe kou noto. 32Ngocham anyun icheget che chamok, otinye melekto nee? amu mbo kiptengeginik kochame agiche icheget che chame. 33Ak ngo yachi che kororon icheget che yaiywok che kororon , otiny kongoi omu mbo kiptengeginik koyae kou noto. 34Ak ngibesendochi biko che ibwotii ile tun wegu, otinye kongoi nee? amu mbo kiptengekinik ko besendochini kiptengekinik alak asi konyor che teno chegichet.35Ago ocham bunikwok , ak oyai ne kararan , ak obesende , amogany onyoru kogeny si koeet melektang'wong , ak oegu werikab inendet ne toror mising ,. amutalaa inendet eng icheget che matinye kongoi ak che aachen. 36Oegu che tinye rirge amu ko u kwandang'ong ne tinye rirenetab ge.37A moruokchi , asi makirwokwok , amos, uschi chi asi tun koma kisuschok, otiach asi tun kitiachak ,38ogoite asi tun kegonok, okere ne kararan ne kigi nyit, ne kisachasach koto korara, choto che tun indoi biko tegetikwok. Amu kereiwekwok ne ogeree ko nyoto ne tun kigerurenok ak akwe.39Ak kimwoji alewenet koleji , imuchi kipkoratiat kondochi kipkoratiat? Tos mororokchi tuwai kebenet? 40Masiire kayoktoik kanetindetago inendet ne kigonetak kogergeitu ak kanetindennyi.41Amu nee si geere betbetiat ne mite kondab werit ne otupche, ago mebwati musukyet ne mi kondang'ung inendet? 42Nda imuktoi ano ileji lemeng'ung tupchenyu , inganemun betbetiet ne mito kondang'ngung ago mebkat musukyet ne mi kondang'ung inyendet? wei chombilindoni inemu korok musukyet ne mi kondang'ung inyendet si yo kaigeerte komie , imuch anyun inemu betbetiat ne mi kondab tupcheng'ung.43Amu mami ketit ne kararan ne iye logoek che yachen , ama mi ketit ne ya ne iye logoek che kororon. 44Amu naat ketit age tugul eng logoek che iye, amu mabute biko logoekab mogoonik eng katok ak abute biko logoekab sabibu eng ketitab katok.45Inemu chito ne kararan kito ne kararan kobun konoruet ne kararan ne mi muguleldannyi, ak i nemu chito ne ya kito ne ya kobunu konorwennyi ne ya ne mi muguleldannyi, amu che mwae kutinyi ko che nyiitat muguleldo.46Amu nee si oguurena kiptaiyat amoyae tuguk che amwae? 47Chi age tugul ne nyonjino ak kogas ngalekchu ak koyai , aboruok kit ne kerge. 48Kerge inendet ak chito ne teche got ne kibaal kwo ngweny missing ak konde tiik atyet ak ye kingo changit beek korus beekab kutyat ama imuch kotumtum, amu kig kiteech komie.49Ago inendet ne kase ama yaei ko kerge ak chito ne kiteech goy eng nyung'unyek ama lumji ngweny tiik , kirus beekab kutyat ak kilul kasarata ak kieet luletab koyoto.
71 Ak kingo kagotarji ng'alekchi tugul itikab biko, kwo anyun Kapernaum.2Kimi kiptayatab bogol ne kitinye otwogindet ne kichame komie , ak kimiani otwogindonoto ne ki legit kome. 3Ak kingogas agobo Jeiso, koyokto boisiekab Yahudik kosaisai inendet kwo konya otwogindennyi. 4Ak kingoiit icheget ole mi Jeiso, kosaisai inendet eng chokchinet , koleji nyoljini inendet iyachi kou nyoto, 5amu kichame emenyi ago kitekweech kapkorosut.6Kwo anyun Jeiso ak icheget ak yo kima ko loo eng koyoto, kiptaiyandanoto koyokto choronokchi koba ole mi inendet ak koleji Kiptayandani ama ta iimchige amu ane ko mai chito ne muchini inyo gonyu. 7Nyoto anyun mamuchino mbo anyo anyorun, mwa ngolyot kityo kosoobe otwogindenyu. 8mbo ane aii chi ne kiboiywo , atinye murenikab luget che abou ngaleji ni wui kwo ak ngaleji age , nyo , konyo ak ngaleji otwogindenyu yai ni koyae.9Ak yo kingogas Jeiso ngalechoto, kokwong agobo inendet, kiweechge kotopen ak koleji tuiyet che kirube inendet amwawok ale tomo anyoru kayanet ne o ne teno ni, ololo mbo eng Israel. 10Ak kingo weektage anyun che kig yook koba ga konyor otwokindenoto kagosoob.11Ak yo kingo kagobata betunoto , kwo kokwet ne kiguure Nain, ak kiba kayotoik koboto inendet ak tuiyet ne o. 12ak yo kingo rikta kaborutab kokwonoto geer anyun kigisute musyo ne ki bo werit ne kibo kamet inege ak ki mosok chepyosonoto ak kimi inendet koboto biko che chang chebo kokwet. 13Ak kingegeer Kiptayat inendet , korire ak koleji amatirir. 14Ak kirikta ye legit ak kotwa kita ne kigisute inendet , ak kitononyo anyun che kisute , ak kileji Jeiso inendet , kiptoiyondani kamwaun ale ng'eet. 15Ak king'eet anyun ne kia kome ak kotoi kong'alal , ak kimutyi Jeiso kamenyi.16Ak kiiyweis , ak kolos Jehovah , kole kangongeet eng kwenenyo maotiot ne o ak kagorutochi Jehovah bikchi. 17ak kiltage ngalyondonoto agoboinendet koem Judea komugul ak korotinwek tugul che imuti oloto.18Ak kiborji koyoktoikab Johana ng'alechu tugul. 19Ak kiguurjige Johana aeng che bo kayoktoikchi ak koyokto koba ole mi Jeiso kotebe kole tos inendet ne nyoni , nda kigonye age? 20Ak yo kia iit biko ole mi inendet koleji kago yakweech Johana , kabatisanindet kebwa ole imite, kale, tos inendet ne nyoni , nda kigone age?21Eng kasarata kosobcho che chang che kitinye mianwokik ak korotwek ak tamirmirik che yaachen,ak kigochi kipkoratinik che chang kogerto. 22Kowolji koleji, oba omwachi Johana tuguk che kaoger ak che kaogas, kigo chini kipkoratinik kogerto ak bendoti che kaing'waldos , kitilili che tinye konjoriosiek ak kostoi che ming'otin , king'eti che kigobek , kiamdajini kibananok logoiywek che kororon. 23Ak iberurot age tugul ne tese tai koyani eng anee agobo tuguk che ayae.24Kingo kagoba kayoktaoikab Johana, kotoi komwachi tuiyosiek agobo Johana , kole , kinge mande tumoo kwen ogeer nee? Sosiat ne tumtumi koristo? 25ago kiomande ogeer nee akwe? chito ne ilaachi ngoroik che tabululen ? ogeer icheget che ilachi ngoroik che bo lelesta , ak che meng'isie eng tagurnat komito gorikab laitorinik. 26ago kiomande ogeer nee? maotiot? wei amwawok ale , siire maotiot.27Nyito ne kigisir agobo inendet kele , ogeero ayoktoi kiboitiondenyu kondoenen, ne chobe oreng'ung eng taing'ung. 28Amwowok ale , eng che kisich chepyosokomami neo ne sire Johana kabatisanindet kobate inendet ne mining eng bounatetab Jehovah ko o kosiir inendet.29Ak yo kingogas biko tugul koboto taagikab aisurut koiityi imanda Jehovah , amu kiga kibatisan eng kabatisanetab Johana. 30Ago macham Parisaik , ak ngamotikab ng'atutik, kiruogutikab Jehovah, ma makchige amu kima ibatisan inendet icheget.31Ak kile Kiptaiyat, akergeiti ak nee bikab ibini, ak kerge ak nee? 32Kerge ak legoi che tepsot eng sirosiek ak kuregee kolen ,kigekutwak iriambusiek ak ma oureren, kikitien nebo rirek ama oririe.33Amu kinyo Johana kabatisanindet ama am makatia anan divai, ak omwa ole tinye chesawilyet. 34Kinyo weritab chi koamis ak koeeiso, ak omwae ole , ogeer anyun chemoetyo chichi ak eeindetab divaik , choruetab taagigab aisurut ak kiptengeginik! 35Ak naat ng'omnatet kele bo iman eng lagokchi tugul.36Ak kimach age eng parisaik kole koamis ak inendet. Ak kiwo gotab parisaindonoto ak kotebi ng'weny koamis. 37Ak geer anyun , chepyoso age ne kimi kokwet ne o ne ki kiptengekcho, yo kingonai kole tebche ngweny Jeiso koamisie eng gotab parisaindenoto koib sotet ne mi mwaita ne nyamdut ak ko ng'uu. 38Ak kitonon eng let ole legite kelyekchi korire ak kitoi kosochi rerekab kong ak kobuche sumeekchi, ak kong'utut kelyekchi koile mwaita.39Ak yo kingogeer nyoto parisaindenoto ne kiguure inendet komwa eng muguleldanyi kole , nda ka maotio chichi , nda kagonai kole ng'o chepyosoni katiny inendet, ako chi ne u nee, kele kiptengekcho. 40Ak kiwolji Jeiso inendet koleji, simion, atinye ng'olyo ne amache amwaun. Ak kile, kanetindet mwa anyun!41kole kimi besendindet anyun ne kitinye besenichi aeng, kibesen age rabisiek bogol mut ak kibesen age konom. 42Ak yo kima kotinye kiy ne yaakchin, konyochi kaat icheket tuwai. Ng'o anyun eng icheket tuwai ne chame inendet kosir? 43Kowol Simion kole, abeere inendet kiginyochi kaat che chang , ak kileji kairuoch komie.44Kiweechke kogeer chepyosonoto, ak kileji simion ichile chepyosoni ? Kaanyo gong'ung ama ikonoo beko aune kelyekchu, ago kagosachi kelyekchu beekchi bo kong chepyosoni, ak kobuche sumeekchi. 45Ma ing'ututa ago inendet kongeete kaitu kotomo kobagakta kong'ututi kelyekchu.46Ma iile metinyu mwaita, ago kogoiile kelyekchu mwaita ne nyamdut. 47Nyoto anyun ne kamwaun ale , kagenyochi kaat tengekwokikchi che ka chang , amu chame mising, ago inendet ne kinyochini kaat kitigin kochame agine kitigin.48Koleji chepyosonoto , kagenyoun kaat tengekwogikuk. 49Ak kitoi icheget che kimie amisiet ak inendet koamchinige kole ng'o ni imuchi konyochi kaat biko tengekwogik? 50Ak kileji chepyosonoto, kago sorun kayaneng'ung wui eng kalyet.
81Ak kingobata, nyoto ne matia kowendote kokwatunwek cheechen ak che mengechen, ak koborjini ak komwaitati logoiwek che kororon che bo bounatetab Jehovah, ak kimi tamanu ak aeng koboto inendet, 2ak chepyosok alak che kiga kosoob eng tamirmirik che yaachen ak miianwek , Maria ne kiguure Magdalena ne kimandae chesawilok tisabu; 3ak Joana kwondab chusa kiboitiotab Herode, ak Susana ak aak che chang , che kiboisiechini inendet eng tugukwai.4Ak kingo tuyoge tuiyet ne o , ak kobwanji inendet che kibunu kokwert age tugul , kong'alal eng kalewenet kole: 5kiwo kolindet koiss kesuuek chi, ak yo kita koletoi kobutyi alak oret taban, ak kigitiekgatak koam taritik che bo barak. 6Ak kibutyi alak atiet ak kingoruut koyamio, amu manyor beko.7Ak kibutyi alak kwenutab katok, ak kitor katok koboto kesueechoto ak kogiich. 8Ak kibutyi alak nyung'unyek che kororon, ak kiruut ak koi age tugul bogol. Ak ye kita komwae tuguchu, komwa eng kutit ne o, kole inendet ne tinye itik che kostoe, kogas.9Ak kiteebe kayoktoikchi ole teptoi kalewenoni . 10Ak kile kagigonok akwe onai ung'otik che bo bounatetab Jehovah, ago kimwachini alak eng kalewenoik asi yo keertoi ko mageere kiy, asi yo kase ko manae.11Kalewenonoto ko ni kesuek ko ng'olyotab Jehova. 12Ak choto mi oret taban ko icheget che kigogas nda ityo konyo chesawilyet, ak koisto ng'olyot eng mugulelwekwai si manyor kayanet ak kesor. 13ak icheget che mi atiet barak ko yo kagas ngalek koyan eng boiboiyet ak matinye tigitik , iyani kitigin, ak kochuchuch ge eng betutab tiemutik.14ak che kibutyi katok ko icheget che kigas ak ye kakoba kotitir kereretab met ak magornondit ak boiboiyetab tugukab soboni, ama iiyo logoek che nyiitotin. 15ak che mi nyung'unyek che kororon ko icheget che yo kagogas ng'olyot konam komie eng mugulelwek che bo muitaet ak ko kararonen , ak koiiyo logoek eng kagiiletabge.16Mami chi ne yo kagonaam tait kotuche kiy nda konde kureretab kitogut, ago indenoi kito ne tonone tait si komuch kogeer lapkeiyet biko. 17Amu mami kiy ne ung'at ne matun koboruge, mami kiy ne keunye ne matun naakse eng ole lapkei. 18ogaste komie amu age tugul ne tinye ko tun kigochini ak inendet ne matinye , ko tun kesare mbo ne len tinye.19Ak kibwa konyor inendet kamet ak che tupcho ago maimuch korikchi amu chang'indab biko. 20Ak kigimwachi lkeleji tonondos komet ak che otupche eng sang mache kogeerin. 21ago kiwolji koleji , kamenyu ak tupchosiekchu ko chu kase ng'olyotab Jehovah ak koyai.22Kilany moingetab beko eng betut age ak koyoktoik ak koleji , ongelandae araraita kebe bitoni, kotoi anyun koba tai. 23Ak kingo to kobendi koru ak konuch Jeiso, kowasokis beko eng araraita, kotumtum ak komache konyi beko moinget orit ak kichonji ng'oyondit.24Ak kibwa ole mi inendet , ak kong'eet , koleji kanetindoni, kanetindoni, legit kemeiye! kong'eet anyun ak koger kong katumtumet ak wasetab ge nebo beko , kosis anyun araraita komung'io. 25Ak kileji icheket , mi anao kayaneng'wong? kiyweis ak kokwong'io , kolejige ichege ng'o chichi anyun ne itononi mbo beekab araraita che kawasakis kot kogas iit inendet.26Kiit anyun emetab Gerasenik ne legityini Galili. 27Ak yokingonyo tabandab araraita kotuiyo ak inendet chito age ne kibunu kokwet ne kitinye chesawil, ak kima kolaachi ngoroi kongete betusiek che chang, ak kima komenye go, ago kitebe kererisiek.28Ak kingo geer Jeiso , kowaach ak kobutyi tainyi ak komwa eng kutit ne o kole , atingenin ne Jeiso weritab Jehovah ne toror mising? kasomin ale amenyalila. 29Amu kingat tamirmiriet ne ya komong eng chichoto, amu kiga nam betusiek che chang, ak kigiribe missing, ak kiga korate irimwek ak mugurek, ak king'etye tuguk che kirate ak kione chesawilyetbinendet kwo tumoo kwen.30Ak kitebe Jeiso koleji, kigurenen ngo? Ak kile che chang, amu kiga chut chesawilok che chang inendet. 31Ak kisom kole, si ma ng'at koba kebenet ne matinye ole bekchini.32Ak kimi oloto torok che chang che kiagetos eng tulwetak isom icheget missing kole kochamji kochut torochoto, koyanji anyun. 33Ak kimonganyun chesawilok eng chichto ak kochut torok , ak kirwai torochoto chang ko chortage chemgasut koba araraita ak komeiyo.34Ak kingo geer mestewek tugul che kibiit korweiyo koba komwaita eng kokwatunwek che eechen eng emet agobo nyoto. 35Kiba kogeer kito ne kogoyaak , ak kibwa ole mi Jeiso , konyor chichoto kigamandae chesawilok kotebche eng kelyekab Jeiso kolagaat ak kotinye ng'omnatennyi ak kiiywei.36ak kimwachi icheget che kageere tuguk che kabiit ole kagisopto chito ne kitinye chesawilok. 37Ak kisom anyun biko tugul che ole legite emetab Gerasenik kole, kwo kobagakta icheget , amu kichut icheget kayweisiet ne o, ak kilany moingetab beko ak koweektage.38Ak kisom inendet chito ne kimandae chesawlyet kole kotebi tuwai, ago kimwachi , koleji wechigei, 39iwektege gong'ung ak imwaite tuguk che eechen che kagoyaun Jehovah, ak kiwo anyun komwaitat eng kokwet ne okomugul tuguk che eechn che kagoyachi Jeiso.40Ak yo kiweekse Jeiso kotach tuiyet amu kiganye biko tugul inendet. 41Ak geer anyun, kinyo chito age ne kigiguree Jairo ne ki agenge eng kandoikab kapkorosutak kobutyi kelyekab Jeiso ak kosaisai inendet kole, konyo gonyi, 42amu kitinye cheptonyi ne ki inege ne kibo olo bo kenyisiek taman ak aeng ak kilegit kome. Ago kirurukchigee tuiyosiek inendet kowendi.43Ak kimi chepyoso age ne kimondoe korotik kenyisiek taaman ak aeng ne kiga koboisiei tugukchi tugul eng chepkerichinik, ama imuch kosoob inendet age tugul eng icheget. 44kinyo anyun kobun let eng inendet ak kotwa tabandab ngoriennyi ak kasarata kosisyo korotik.45Ak kile jeiso ng'o ne katinyo? Ak kiingo tiiyo chitugul, koleji Petero konetindoni, karichkin biko che chang ak kagegichin. 46Ago kile Jeiso kagotinyo chi, amu kaanai ale kagomanda kimnatennyu.47Ak kingogeer chepyosonoto kole ma imuch koung'ak konyo tai kobotananu, ak kobutyi ngweny eng tainnyi ak komwaita eng taitab biko tugul kito ne kayai kotiiny inendet ak ole kagisoopto inendet eng kasarata. 48Ak kileji chebi, kagosoobin kayaneng'ung , wui eng kalyet.49Ak yo kita kong'alali kocho chi ne kibunu kotab baunindetab sinakogit, kole kagome cheptang'ung ama tata iim kanetindet. 50Ako kogas Jeiso, kowolji koleji, matiywei iyan kityo si kisob.51Ak ye kingo kagoit got koma chamji che age tugul kwo got koboto inendet, kobate Petero ak Johana ak Jacobo ak kwanitab cheboto ak kamet. 52Ak kirirtos biko tugul ak kowaaktos agobo inendet ago kile , morirtosi, amu ma me inendet ago inuchi. 53Ak kirorichi inendet anyun kochwees , amu kingen kole kagome.54Ago kinam inendet eutab cheboto ak koguur kole ng'eet! 55koweechge anyun tamirmirienyi, ak kong'eet kasarata ak king'at kole kigochi kiy ne ame. 56Koleji amomwachi chi age tugul kito ne kagoyaak.
91Ak kigur kayoktoikchi tugul taman ak aeng kogachi icheket kimnatet ak bounatet koboi chesawilok tugul ak kossob che miandos. 2Ak kiyokto koamda bounatetab Jehovah ak kosoob che miandos.3koleji amoib kiy ne bo bandang'wong' mbo kirokto nda lolet, nda makatiat, nda ko chepkondok, amoibote sumbotik oeng. 4Ak kot age tugul ne ko mongji, otebee oloto agoi obe.5Ak alak tugul che mataachok , ye omande eng kokwonoto olelekte temburiek eng keelyekwok si koek baornatet agobo icheket. 6Koba anyun kobunot kokwatunwek koamdoi logoiwek che kororon, ak kosoobot eng ole tugul.7Ak kigas anyun kirwogindet Herodtuguk tugul che kigoyaak. kiimge mising amu kimwae alak kole, kagong'eet johana eng che kimeiyo, 8ak kibere alak , kagotook Elija, ak kobere alak , kong'eet age eng maotik cho ki bo keny. 9Ak kile Herod, kiatil metitab Johana , ago ngo anyun chichi ne agase tuguk che u choto agobo inendet? Ak kicheng kogeer inendet.10Ak kingoweek che kiyoktoi, komwachi inendet tuguk che kagoyai. Ak kimut icheget koba taban ichege agoi kokwet ne kiguure Betsaida. 11Ago kingonai tuiyosiek korub, ak kitaach icheget a kong'alalchi agobo bounatetab Jehovah, ak kiisob icheget che kimache kisoob.12ak yo kimache koimen, kobka anyun tamanu ak aeng koleji inendet, oonde tuiyet koba si koit kokwotunwek ak emet , si konyor ole rutos ak amitwogik, amu kimi tumoo kwen. 13Ago kileji icheget, ogochi akwee amitwogik, ak kile magitinye kiy kobate makatinik mut ak njirenik aeng , kobate kebe kealji amitwogik bichu tugul. 14Amu ki oloo bo elfusiek mut murenik. ak kileji kayoktoik, ochob kobebee ng'weny ak ingobeate konom.15Ak kiyai anyun kou nyoto, ak kichob tugul kotebe ng'weny. 16Kinam makatinichoto mut ak njirenichoto aeng ak konyaal barak kipsengwet, ak koberur ak kimurmur ak kogachi kayoktoik kogochi tuiyet. 17Ak kiamis kot kobiyong'io tugul ak kigium murmuranik che kingeet eng kerebonik taman ak aeng.18Ak yo kisae inege, ko kimi kayoktoik koboto inendet ak kitebe icheget koleji, mwae tuiyosiek kole aii ng'o? 19kiwolji icheket koleji, len johana kabatisanindet, kobere alak Elija, kobere alak kagong'eet maotiot eng che kibo keny.20n Ak kileji icheket, ago obere akwe aii ng'o? Ak kiwol Petero kole , ii Kristo ne bo Jehovah. 21Ago kitigon icheket , ak kung'at kolechi amomwachi chi ng'olyononito, 22kole kanyolji weritab chi konyalil eng tuguk che chang ak kotai boisiek inendet ak tisiik che eechen ak sirik ak kebar ak king'eet eng betutab somok.23Kimwochi icheket tugul , ngo mache chi age tugul korubwa, ko taigee ak koib kimurtoiyondennyi betut age tugul ak koruba. 24Amu age tugul ne mache kosor sobondannyi kobeti, ak age tugul ne ibeeti sobondannyi agobo ane, ko nyoto ne soru. 25Tos keljin nee ne nyoru chi koboi ingweny komugul ak kobet sobondannyi?26Amu age tugul ne jistoenogee ak ng'alekchu kotun ajistoege agine weritab chi chichoto tun nyoni eng torornatetenyi, ak ne bo kwand, ak nebo malaikaisiek che tililen. 27Ak amwowok iman ale mito alak eng che tonondos eng yu che magere meiya kotomo kogeer bounatetab Jehovah.28Ak kingobek betusiek alo bo sisit kong'etee ngomwa ng'alechoto , komut Petero ak Johana ak Jakobo kolanda tulwet koba kosa. 29ak yo kito kosae, kowalak itondab togenyi ak kolelagitu ngoroikchi koto lil bich.30Ak ogeer ak king'ololyo ak inendet biko aengu, che ki Musa ak Elija, 31kingoto eng lilindo ak kiga ng'alal agobo meenyi ne kimache kosulda eng Jerusalem.32Ak kia kobirto met Petero koboto icheget che kimi ak inendet, ago kingokos, kogeer lilindannyi ak bichoto aeng che kitonondos koboto inendet. 33Ak kingomache kobesio ak inendet koleji Petero Jeiso, kanetindeni, kararan amu kimi yuto , si keteech keriosiek somok, neng'ung, age kobo Musa, age kobo Elija. komwaoe ama nai kito ne mwae.34Ak yo kita komwae tuguchuto, konyo boldet ak kotuch icheget ak kiiyweis ye kingochut boldet. 35Ak kimong tuget eng boldet ak kole , ni ko werinnyu ne kialewen ogas inendet. 36Ak yo kingobata kutinoto, kotook Jeiso inegee ak kosisyo anyun ama mwachi chi eng betusiechotokito age tugul ne kiga kogeer.37Ak betut ne kirube betunoto yo kingoregu eng tulwet , kotuyo ak inendet tuiyet ne o. 38Ak keer anyun , kowaach chito age eng tuiyet kole kanetindeni, asain ale rire werinyu amu kiasiich inegee. 39Ak keer anyun , name inendet tamirmiriyet ak kowaach , ak kobiabirtage, kotobun bugaat kutinyi, konyalil mising ama chame kobagakta. 40Ak kiasaisai kayoktoikuk ale koonda ago ma imuch.41Ak kiwolji Jeiso koleji, wei, ibini matinye kayanet ak kogunur, atebche kobotok ak amuitoi agobo akwe agoi au? Imutu wering'ung konyo yu. 42Ak kingota konyoni, kowirji ngwony chesawilyet inendet ak kobirabirtage mising. ago kiger kong Jeiso tamirmiriet ne ya ak kosoob lakwet, ak koweekchi kwandanyi.43ak kikwong'io tugul agobo kimnatet ne o nebo Jehovah. Ago kingoto kokwongtos tugul agobo tuguk che kayai Jeiso koleji kayaktoikchi, 44ingochut ng'alechu itikwok amu tun kigoitoi weritab chi, kwo eunekab biko. 45Ago ma iguiyo icheket mwaenoto kiung'ak si manai ak kiiywei kotebe inendet agobo mwaonoto.46Kotoi anyun kotebege ichegee eng ichegee kole anonoo eng ache ne egu ne o? 47Ak kingonai Jeiso kabwatutikab mugulelwekwai konam lakwet ne mining ak konde ole legit inendet 48ak kileji icheget , chi age tugul ne taache lakwani mining eng kainenyu ko kataacha, ak chi age tugul ne taacho ko kataach inendet ne kiyokwo. Amu age tugul ne mining eng akwe tugul , ko ne o.49Ak kiwolji Johana koleji kanetindeni kigeer chi koone chesawilok eng kaineng'ung ak kigitae amu magi bendoti tugul. 50Ago kileji Jeiso inendet amotae inendet, amu inendet ne magertook ko neng'wong.51Ak ye kilegit mising koit betusiek che kitache inendet eng barak, kogiljige kotokchi togenyi ak kwo Jerusalem. 52Koyokto che ibe ng'alek koba kondoe inendet, koba anyun komandae kokwet age nebo Samarik ak kochopchi ole tebe. 53Ak ma taach inendet , amu kiga kotokchi togenyi kwo Jerusalem.54Ak yo kingogeer kayaktoik Jakobo ak Johana koleji, kiptayandani tos imache keng'at kweir mat ne bunu kipsengwet si kotar icheget ko u ye kiyai Elija? 55Ago kwekchjige kogeer icheget, ak koger kong, 56amu kimanyo weritab chi si kobar sobonwek, ago si kosor, ak koba anyun nganaset age.57Ak kingota kobendi eng oret, koleji chito age arubin oloo tugul iwendote. 58Koleji Jeiso inendet, tinye lelwek kebenonik, ago tinye taritik che bo barak keswenikwai ago matinye weritab che ole indenoi metinyi.59Ak kileji age rubwa, ago kileji chichoto kiptaiyandani, chmwo awo korok atub kwandanyu. 60Ak kilji mete che meiytos kotub chekwai, ago wui inye ak iamdate ng'alekab bounatetab Jehovah.61Kole age, agine arubin kiptaiyat , chomwo korok awo amwachi bikab gonnyu saisere. 62Ago kileji Jeiso inendet mami chi ne name magombetab eik, ak kogus koger let, ne nyoljini bounatetab Jehovah.
101Kingobata tuguchuto tugul , kolewen kiptaiyat biko alak tamanwokik tisab ak koyokto aeng aeng kole, kondoe inendet koba kokwet age tugul ak komosta age tugul ole bunoti. 2Ago kileji icheket, o kesisiet. ago ng'ering kesick nyoto anyun osom kiptaiyat nebo kesisiet asi komuch koyokchi kesiik kesisienyi.3Oba ortinwekwok , ogeer anyun, kayoktok kou arekab kechirek eng kwenutab suik. 4Amoib lolet, nda chepkondok, nda ko kweonik, amokat chi eng oret.5Ak got age tugul ne omongjini, omwa ole ingo tebi kalyet eng koii. 6Ak ngo mite werikab kalyet yoto, kotebe kalyeng'wong inendet, ak ngoto mami, koweekchinoge akwee. 7Ak otebe goyoto anyun ak tuguk che konok oam ak oee amu nyoljini kiboitiot melektonyi, amoitote gorik.8Ak kokwet age tugul ne omongjiniak kotaachak oam tuguk che kakindeno taing'wong 9ak osoob che miandos eng oloto, ak oleji icheget kagorikchok bounatetab Jehovah.10Ago kokwet age tugul ne omongjini amataachak omande obe ortinwekchi ak omwa ole, 11kagibukchok temburiek che bo kokweng'wong che kanam kelyekcho, ago onai ni ole kagorik bounatetab Jehovah. 12Ak amwawok ale tun keigeitu sodom eng betunoto kosiir kokwonoto.13Aya we Korasin! Aya we Betsaida! amu nda kiga kiyai eng Turo ak sidon boisionik chebo kamuktaet ko u che kogiyai eng akwee nda kiga kosikkeny, ak kotebe aronik ak kolachi kuniok. 14Ago tun keigeitu Turo ak Sidon eng kiruoget kosiirok. 15Ak inye Kapernaum, tos tun kitororin iwe kipsengwet? Kiwirjinin nwenykoto iit ole mi che kigobek.16Inendet ne kosok kogkagokasa agane, ak inendt ne took kagotaa agane, ak inendet ne taa kotoe inendet ne kiiyokwo.17Kiweechge anyun bichoto tamanwogik tisabu eng boiboiyet, ak komwa kole kiptaiyandani mbo chesawilok kogaseech iit eng kaineng'ung. 18Ak kileji kiageer cheswlyet kororoku eng kipsengwet ko u kalyelet. 19Ogeero kaagonok kamuget si omuch otiech erenok ak melmelwek ak oterter kimnatet tugul ne bo bunyot, ak mami kiy ne imuchu kong'emak. 20Ago amoboiboitu amu ng'olyondoni, amu kasok iit chesawilok, ago oboiboitu amu sirotin kainaikwok eng kipsengwet.21Eng kasarato, kobaibait Jeiso eng tamirmiriet ne tilil ak kole , aweegun kongoi, we kwanda, kiptaiyat nebo kipsengwetak ngweny , amu kiung'e tuguchu che ng'omen ak che ingenak kiborji chererok, we kwandanyo, amu kichamak ko u nyoto eng taing'ung22Kigogono tuguk tugul kwanda, ak mami chi ne inget werit kobate Kwanda, ama nai chi Kwanda kole ng'o, kobate werit ak chi age tugul ne chame werit koborchi.23Ak kiweekchige koger kayoktoik, ak koleji eng ung'ot, iberurotin konyek che keere tuguk che ogere. 24Amu amwawok ale kimache maotik che chang ak laitorinik kogeer tuguk che ogeere , ago kima geer ak kimache kogas tuguk che ogase ago kima kas.25Ak ogeero, kitonon ng'omotiot age ne bo ng'atutik kotiem inendet kole kanetindeni, ayae ne si tun anyoru sobondab koigeny? 26Ak kileji , kigisir ne eng ng'atutik, isomandoi ano? 27ak kiwolji inendet koleji, cham kiptayat Jehovah nyeng'ung eng muguleldang'ung komugul, ak eng sobondang'ung komugul ak eng kimnateng'ung komugul, ak eng ng'omnateng'ung komugul, ak icham chitab kokweng'ung ko u yo ichamegee. 28Ak kileji, kewolu komie, yai kou nyoto si isob.29Ago amu kimache kokararan ge koleji Jeiso, ngo chitab kokwenyu? 30Kowolji Jeiso koleji, kirekto chito age Jerusalem agoi Jeriko, ak kituiyo ak chorik che kisare ngoroik ak kobir ak koba, kobagakta kolegit kome.31Ak kirekto tisiindet age oranato, ak kingogeer inendet korob taban. 32ak ye kingoit lawindet yoto, ak kogeer korob taban agine ko u nyoto.33Ago ye kita kowendi samarindet ageeng bandanyi, koit ole mi chichoto, ak ye kingogeer inendet korire. 34Kwo ole mi inendet koratyi ole kagibir ak kosochinot mwaita ak divaik ak kikelepchi chichoto sigiryenyi ak komut kwo gotab toek, ak korib inendet. 35ak mutai, koneem denarisiek aeng kogachi chitab kobo kot ak koleji rib inendet ak tuguk alak tugul che kotesakis, ko tun kawechge anyo ayaagun.36Eng chuto tugul ko somok ibeere ng'o ne kiek chitab kokwenyi eng chichoto kituye chorik? 37ak kile inendet ne kirire chichoto. Ak kileji Jeiso wui, iyai ko u nyoto.38Ak ye kito komi bandang'wai komogji anyun kokwet age ak kitaach eng gonnyi chepyoso age ne keguure Marta. 39Ak kitinye cheptong'wai ne kiguure Maria ne kitebche eng ole bo kelyekab Kiptaiyat kogase ng'olkyondennyi.40Ago kingortot Marta agobo boisionik che chang, ak konyonji inendet ak koleji, kiptaiyandani memake kiy ak kameto tupchennyu abois kityo? Mwachi so konyo kotoreto. 41Ak kiwolji kiptaiyat Jeiso koleji Marta, Marta igereri met ak iimige agobo tuguk che chang, 42ago kito agenge ne kamache , amu kagolewen Marta kebeberta ne kararan ne ma kisore.
111Ak kingota kosae eng orit age , ak kingotar koleji age eng kayoktoikchi, kipatayandani, inetech kesa, ko u yo kineti Johana kayoktoikchi.2Ak kileji icheket yo osae, omwa ole, kwandannyo ne mi kipsengwet, ingotililit kaineng'ung, ingonyo bounateng'ung , ingoyaak megengun'ung eng ng'weny ko u eng kipsengwet.3Koneech amitwogikcho eng betut age tugul. 4Ak inyoiwech kaat tengekwogikcho, ko u ye kinyochini kaat besenikcho, amemutech ole mi tiemisiet.5Ak kileji , ngo eng akwe ne tinye chorweny ak kwo ole mi kemoi kwen, ak koleji choruenyu toreto makatinik somok abesen, 6amu kagoi choruennyune bunu rutoi, amatinye kiy ne agochini. 7Kowolji ne mi go koleji, amate iima, kaager kurget ak kageruiye ak agokchu, ma muchi ang'eet akonin. 8Amwawok ale , mbo ngo mang'eet kogochi amu chorwenyi, ko amu somenyi ko ne igochini kong'eet kogochi kiy tugul ne mache.9Ak amwowok agine ale osom si kekonok, ocheng si onyoru, ogonygony si keyotwok. 10Amu age tugul ne some kegochini, ak age tugul ne cheng'e konyoru, inendet ne igonygonyi keyotchini.11Ng'o eng akwe kwanda, ne ngosom werinyi makatiat kogochi koita? nda tos ngosom njiriot kogachi erenet? 12Nda ngosom koitab ingokchet, ko tos igochi melmeldo? 13Ngong'eet akwe che oyaachen ogochi lagokwok tuguk che kororon, siire anyun ne tia kagoitoet ne igochini kwandang'wong ne mi kipsengwet, Tamirmiriet ne Tilil icheket che some inendet?14Ak kingo onda chesawilyet eng ne namat kut, ak yo kingo kago manda chesawilyet, kong'alal anyun ne ki namat kut, kikwong'io tuyosiek. 15Ago kimwa alak kole ondoi chesawilok komanda eng Beelsabul,laitoriat ne bo chesawilok.16Ak kitiem alak, inendet komage kaborunet ne bunu kipsengwet. 17ago kinai kabwatutikwai, koleji bororiet age tugul ne pcheege ko ng'emakse, ak kot age tugul ne pcheegei kolule.18Ak ngo besioge agine chesawil kotonondoi ano bororienyi? Amu omwae ole aone chesawilok eng Beelzebul. 19Ngotko aone cheswilok eng beelzebul kooone weri kwok eng ngo? nyoto anyun ne igochini icheget koek kirwogikwok. 20Ago ngoto aone chesawilok eng mornetab Jehovah, ko kakochonchok anyun bounatetab Jehovah.21Ak chi ne tinye kimnatet ak kotinye karikchi che ribe gonyi, koteche tugukchi eng kalyet, 22Ak yo kanyo chito ne kim kosiir inendet ak koterter kosare anyun inendet karikchi tugul che cham kowalege, ak kopcheita sakanikchi. 23inendet ne magimi tuwai kogirindo, ak inendet ne magiyumi tuwai kosertoi.24Yo kago manda tamirmiriet ne ya eng chito kosiir ole mami beko, kocheng'ote ole imung'e ak yo mata konyor, komwa anyun kole kawektege gonyu ole kiabunuu. 25Ak yo kaiit, konyor kobugot ak ko chobot. 26Kwo anyun komut tamirmirik tisab alak che yaachen kosiir inendet, kochiut anyun orit ak komeny oloto, ak yaitu atebetab chichoto kosiir ne bo tai.2827Ak yo kita komwae ng'alechu, komwa chepyoso age eng tuiyet kole, iberurot moet ne kisichin, ak kinaik che kichuchun. Ago kile inendet iberurotin kosiir che kase ng'olyotab Jehovah ak korib.29Ak yo kingorurukchige inendet tuiyosiek kotoi komwa kole, ibini ko ibindo ne kunuur , cheng'e koborunet, ago magikochini kaborunet kobate kaborunetab Jona ne ki maotiot. 30Amu kiek Jona kaborunet eng bikab Ninebe, ko u noto weritab chi eng ibini.31Tun ng'ete laitoriat ne chepyoso nebo murot tai eng kiruoget koboto bikab ibini ak koruokchi icheket, amu kibunu tabanwekab emet konyo kogas ng'omnatetab Solomon, ak ogeero mito yu ne o kosiir Solomon.32Tun tonondos bikab Ninebe ak ibini eng kiruoget ak kiruokchi, amu kisik icheget eng amdaetab Jona ak ogeero, mi yu ne o kosir Jonah.33Mami chi ne ngo kagonaam tait konde ole ung'at nda kitonget orit anan ko kurere, ago indeno kito ne tononi si komuch kogeer lapkeiyet che bendi kot. 34Taitab bortang'ung kondang'ung, ingo kararan kondang'ung ko nyiitat bortang'ung komugul lapkeiyet, ago ngo ya kondang'ung konyiitat bortang'ung agine tuindo. 35Keer anyun ngo lapkeiyet ne mi oriting'ung nda ko tuindo. 36Ngo nyiitaat bortang'ung komugul lapkeiyet amatinye ole tui, kolapkeitu anyun bortang'ung tugul, ko u ye konin lapkeiyet tait ne ikwengtoi komie.37Ak yo kita kong'alali, koguur parisaindet age kwo koamis tuwai, ak kiwo go ak kotebingeny koamis. 38Ak kingogeer parisaindet kokwong, amu kiamis ama iun eut korok.39koleji kiptaiyatakwe parisaik ouni barak tageito ak ketubet, ago nyiitat oriting'wong suiyondit ak yaitiet. 40Akwe oberberen , inendet ne kyae sang ko ma ne kiyae orit agine? 41Ogoite kagochinoik che bo tuguk che mi orit ak ogeero, tililitu tuguk tugul eng akwee.42Ago mutyo akwe parisaik! ogoitoi kebebertab taman ne bo ketik che mengech che nguu, ak che bo sage alak tugul, ak ometoi kiruoget ak chamyetab Jehovah, ago kita muchini oyai chuto amomete chun alak.43Mutyo akwe parisaik! amu ochame ng'echerok che tororen eng kapkorosusiek ak kagatisiet ne kigatok eng orisiekab oldoisiet. 44Mutyo akwe siriik ak parisaik! Okerge ak keringonik che matoogu, ama nae biko che bunoti barak.45Ak kiwolji ng'omotiot age nebo ng'atutik koleji, kanetindoni, ngoto imwa ko u nyoto ko ketewerech agache. 46Ak kole mutyo akwe ng'omotikab ng'atutik! amu okelepchini biko milotik che nyigiseneng laiset, ago akwe ko motwae milotichoto mbo eng mornet agenge.47Mutyo akwe! amu oteeche kererisiekab maotik ago kibare kwanisiekwok. 48Kioegu anyun baorinik ak ochamnyechi boisionikab kwanisiekwok, amu icheget che kibare ak oteeche akwe kererisiekwai.49Kile anyun ng'omnatetab Jehovah , amu nyoto tun aokchini maotik ak che kiyokjtoi, ak kobar alak eng icheket ak konyalil alak. 50Si komuch koruokyi ibini karotikab maotik tugul che kigitumda kongete ko kakilumda ngweny, 51Kongetee korotikab Abel agoi korotikab Sakaria ne kime eng kwenutab kaptisisiet ak gotab Jehovah. Wei amwawok ak tun ketebe ibini.52Mutyo akwe ng'omotikab bg'atutik! amu kiosut yateiwot ne bo ng'omnatet ama obe orit akweget ak kiogerte che kita chute orit.53Ak yo kingomong eng oloto kotoi sirik ak parisaik korikchi inendet mising ak kochikchi, si komuch komwa ng'alek che chang, 54koribe kole ndamangab konyor ng'olyo ne mang'une kutinye asi koratee inendet.
121Eng kasarata, yo kingoruruchge biko ngisiat che bo ntuiyet, koto kotiech ge ichege, kosib kotoi koleji kayoktoik, oistoegee bitekab parisaik, nyoto chombilisiet.2Ago mami kiy ne tuchot ne matun kesule nda ne ung'at ne matun naakse. 3Amu kiy age tugul ne omwae eng tuindo kotun kegase eng ole lakei, ak che kiochamji itit eng got orit kotun kemwoitoi eng got barak (kipkesieb).4Ak amwawok choronkchu ale , amoiywei che bare borto, ng'otyo ko mata komuch koyai kiy age. 5Ago ateiwok si onai inendet , ne nyolu keiwei. Oywei inendet ne ngo kagobar komuchi kowirji maatab kipchulio. Wei amwawok ale , oywei inendet.6Tos makialdae taritik mut che mengechen kebebertab mut, ne bo tongiloisiek ? ama metoo Jehovah mbo agenge. 7Ago iitotin sumeek tugul che bo metigoikwok. Amoiywe anyun, osiire akwe taitik che chang che mengechen.8Ak amwawok ale, age tugul ne iborto eng taitab biko kotun ibortoi agine weritab chi chichoto eng taitab malaikaisiek che bo Jehovah, 9ago inendet ne taya eng taitab biko kotun ketoe agine eng taitab malaikaisiek che bo Jehovah. 10Ak age tugul ne mwae ng'olyo ne ya agobo weritab chi, kenyochini kaat, ago inendet ne chube tamirmiriet ne Tilil ko maginyochini kaat inendet.11Ak yo ka kimutak oritab kapkorosusiek ak bounik , ko mata olebche agobo kito ne owolu nda ko ne omwae, 12amu inetok Tamirmiriet ne Tilil eng kasarata kito ne muchini omwa.13Kileji anyun chito age eng tuiyet kanetindoni, mwachinowo werit ne kitupche kopcheiwo kebebertanyu nebo tugukab gaa. 14Ago kileji inendet, chichi, ngo ne kindeno aek kiruogindet ana ko pcheindet eng akwe? 15Ak kileji icheget, ogeer, ak oribge eng magetab tugun, amu metebche sobondab chi eng chang'utikab tuguk che tinye16Ak kimwach kalewenet koleji kimi magoiot age ne kiga rur mbarenyi mising, 17ak kibwati eng muguleldanyi kole, ayae nee amu matinye ole agonore bekchu? 18Ak kile, ayae ko u ni abute chogenikchu si ateech che eechen kosiir chu, si agonore bekchu, ak tugukchu tugul che kororon. 19si aleji sobondannyu, sobondannyu, itinye tuguk che chang che kororon che konorotin che ime kenyisiek che chang, imuny, amisie, eise, ak ibaibaitu.20Ago kileji Jehovah, ii berber inye kimache sobondang'ung kembouni bo rani, tos bunjini ng'o anyun tuguchoto kiinyorchige? 21Uu nyoto anyun chito ne konorjinige magornatet inege, ne ma magorio eng Jehovah.22Kileji anyun kayoktoikchi,nyoto anyun , amwawok ale, amogerer met agobo sobeng'wong , eng tuguk che oame, nda agobo borwekwok eng tuguk che olaachi. 23Amu siire sobet amitwogik, ak sire borto ngoroik.24Obwat chepkuginik, amu makole, ama kese, ama tinye ole konore nda choget , ago Jehovah ne bae. Osiire taritik konyil ata! 25Ak ngo eng akwe ne imuchi ko kogerer met si kotes koindanyi eng koindab kekwa agenge ne bo eut? 26Ngo momuchi anyun oyai mbo kiy kitigin , ko amu ne anyun si ogerer met agobo tuguk alak?27Obwat taptok, ole bitito, maboisie, nda koletis, ago amwowok ale , mbo solomon eng tagurtanyi tugul, ko kima kolochige ko u agenge eng chuto. 28Ago ngolakchi Jehovah ko u nyoto suswek che bo kewet che mi rani ak karon kowirji ma, ko tos siire ne tia anyun kolaakwok, akwe che otinye kayanet ne mining!29Amo cheng che oame, nda che oee, ama namak kaimutik. 30Amu chenge tuguchuto tugul bororiosiekab ngweny , ago inget Kwandang'wong kole omakchinige tuguchuto.31Ago ocheng akwe bounatetab Jehova, si ketewok tuguchuto tugul. 32Amoiywei akwe amu ong'ering, amu baibai kwandang'wong kogonok bounatet.33Oalde che otinye, si ogoite kagochinoik. Onapchige lolonik che maosegitu, konorutik eng kipsengwetisiek ne mabegu, ole marikchini chorik ama ng'eme talamik. 34amu ole mi konorweng'ung, ko oloto ole mi muguleldong'ung agine.35Ongegimit suwetikcho ak ingololyo taisiekwok, 36ak ogerggeitu ak biko che kanye kiptaiyandengwai kowechgei kobunu tumtab katunisiet si ngo nyo ak kogonykony koatyi kasarata.37Iberurotin , otwogichoto, che nyoru kiptayandanoto koribse ye nyo amwowok iman ale ratege ak inendet ak chobe bichoto koteb ngweny eng ole amisie ak kwo kobai icheget. 38Ak ngo nyo eng ripset ne bo aeng, nda ne bo somok , ak konyor ko u nyoto, ko iberurotin anyun otwogichoto.39Ago onai ni ole nda kinget kiptaiyatab go kasarta ne nyoni chorindet ta kiripse ko to kima kobagaktoi gonyi kobut chorindet. 40Ochopge ak akwe amu nyoni weritab chi eng kasarta ne mobwati.41Koleji anyun Petero, kiptayandani, imwawech ache kalewenoni nda imwachini biko tugul? 42kole anyun kiptayat ngo anyun ribindet ne kiyoni ak ko ngom, ne indoi kiptayandenyi kotononji gonyi, ak kogochi amitwogikwai che ame eng kasarta ne makaat? 43Baibai otwogindonoto, ne nyoru kiptaiyandenyi koyae ko u nyoto. 44Amwowok iman ale, indeno chichoto kotononji tugukchi tugul.45Ago ngo mwa otwogindonoto eng muguleldanyi kole, igeigei kiptayandennyu masib koit, ak kotoi kobar otwogik che murenik ak che tibik , ak koamis ak koeeiso ak kobogit, 46weechege anyun kiptaiyat ne bo otwogindonoto eng betut ne kama kiganye ak eng kasrata ne mane, ak kobir mising , ak kopchechi kebebertanyi koboto che matinye kayanet.47Ak otwogindonoto ne kiinget ole magdo kiptaiyandennyi, ama kochopge nda koyai ko u magenyi, kebire birutik che chang. 48Ago inendet ne kima konget ak koyai tuguk che muchini biret , kebire birutik che ng'ering. Ak age tugul ne kigigochi che chang kotun kemage che chang; ak indet ne kigochi korib tuguk che chang kotun kimage inendet che sire choto.49Kianyo awirji maat ngweny, ne anyun amache nda kokagolal kasarita! 50Ago atinye kabatisanet ne tatuun kibatisanena, kamarigityo ne tia agoi koitita.51tos obere kiacho agonu kalyet konyo ngweny? amwawok ale , ololo ago besiet. 52Amu kong'etee rani kopcheegee biko mut che mi got agenge, taitos somogu, aeng ak kotoiyo aeng somok. 53Pcheegee kwanda ak werit, ak werit ak wanda, kamet ak cheptannyi, ak chepto ak kamet, ak chepyosetab werit ak kametab werit.54Kimwachi anyun tuiyet koleji, yo ogeer kotogosu boldet eng cherongo ole mache korobon ak koaak ko u nyoto. 55ak yo ogeer chepchurchuryet ne churchureni murot ne bo tai , ole mache koit kemeut ne ng'wan, ak koyaak ko u nyoto. 56Kipchabairumisiek onget obesie ole teptoi ngweny ak kipsengwet, kainee anyun si monai ole teptoi betusiechu?57Kaine si moruoch akwege agobo tuguk chebo imanda? 58Amu yoto obendi ak bunyondeng'ung taitab kiruogindet, igiilge obendi eng oret si koundin, si mata ngomutin taitab kiruogindet, ak komutyin kiruogindet ribindet ak kotoorjin riibindet korkoret. 59Amwaun ale magoi imong'une oloto agoi iyaakte tongiloyot ne bo let.
131Kimi biko alak eng betusiechoto che kimwoji inendet kole mii Galilik che kingol pilato korotikwai ak tiseiwekwai. 2Ak kiwolji kole tos ibwati ile Galilik chu ko ki kiptengekin kosir Galilik tugul amu kinyalilyo? 3Amwowok akwe ale ngoto mosigu obeku ko u noto.4Nda kochoo taman ak sisit che kilulji kot eng Siloam ak kobar icheket kobwati ole kii kiptengekin kosir biko tugul ce kemeng'ikab Jerusalem? 5Amwowok akwe , olo ngoto mosigu obeku ko u nyoto.6Ak kimwa kolewenoik kole kimi chi ne kikol mokoiywet eng mbarenyi , ako kiwechke kocheng logoek amanyor akot agenge. 7Ak kimwoji kiboitiot nebo mbareni koleji kiawechkei eng kenyisiek somok kinyacheng logoek eng mogoiwoni amanyoru. til kolul amune si koamei nyungunyek buch8Ak kiwolji koleji kiptayandani ngotebi kenyini inege si asemberji ak andene ng'atatek. 9Ak ngotomaii logoek nda koii kongete rani komie, ak ngotomaii atil anyun kolul.10Ak kinetisie eng kapkorosut egenge eng betutab sabatho. 11Ak keero kimi chepyoso ne kimongeete kenyisiek taman ak sisit ak kigeng'uruch ak kimemuchi kotonon.12Ak kingogeer Jeiso inendet kokur ak koleji chepyosoni kaketiachin. 13Ak kikonor eunegchi inendet ak kitonon ak kolos Jehovah. 14Ak kinerech kandoindetab kapkorosunoto amu kinyoiso Jeiso eng betutab saet ak kimwoji biko kole , mi betusiek Lo chebo boisiet si kobwa keenya, ama eng betutab Sabato.15Ak kiwolji kiptaiyat kole kiptengekinichu tos eng akwe tugul otiachi tukwok nda ko sikiroikwok ak okweri koee beko? 16Ak cheepyosoni ne cheptab Abraham ne kiraat chesawil kenyisiek taman ak sisit makimuchi ketiach eng betutab saet?17Ak kingoto komwae ng'alechu , konerekyo bunikyik ak kokass koya, ak kiboiboitu biko tugul ak koloos Kiptaiyat.18Kimwa kole kergei bounatetab kiptaiyat ak nee? tos keerge ak nee? 19Tos keerge ak kesuiyotab logoiywet ne kisuut chi ake ak kowirchi mbarenyi ak korut ak koek ketit komie ne o ak kitekchi taritik korikwai barakutab sokeek.20Ak kimwa kogeny kole tos kerge bounatetab kiptaiyat ak nee? 21Tos kergei ak bitek che kiuny chepyoso ak kongol mang'ang'a somok ak busiek okoi tun koruryo tugul.22Ak kiwo inendet kubuunot kokwatunwek ak suktosiek konetisiote ak koruto kotokchigei Jerusalem. 23Ak kileji chito ake, kiptayandeni tos mii che ng'ering che tun kesoru? Ak kiwolji kole, 24ogiljigei ochut kaborut ne marich, amu amwowok ale iite kocheng kochut che chang orit amemuch konyor.25Ak tun kang'eet chitab kobo kaita ak koger kurget ak otou otononse eng sang ak ogonygony kurget, ak ole kiptaiyandani yatwech ak kowolwok inendet kole mangenok ak ole obunu. 26Kitou icheket kole kikeamisie ak keere tugul ak kinetisie eng ortunwekcho. 27Ak tun mwae kole mangen ole obunu obechigee oistoenokee akwe yaikab cholwok.28Ako tun anyun ko mi rirek ak nyeetab kelek nda tun ogeer Abram ak Isak ak Jacobo ak kiboitinikab kiptaiyat ak kewirchok akweket sang. 29Ak tun bunu kongasis ak cherongo ak chebunu murot tai ak chebunu murot kataam ak kotebi ingweny eng oltab kiptaiyat. 30Ak keero mi che bo let che tun egu chebo tai ak mi che bo tai che tun egu che bo let.31Kibwa parisaik eng betunoto ak koleji nget ak iwechike amu mache Herod si kobarin. 32Ak kileji icheget oba omwachi cheleleinoto oleji keero aone oik ak anyaii biko rani ak mutai ak betut nebo somok ko kaatar boisiennyu. 33Ago awendi bandanyu rani ak karoon ak betut ne rube amu magoi keng'em kiboitiotab kiptaiyat eng sang ne bo Jerusalem.34Ee Jerusalem, Jerusalem, inye ne ibare kiboitinikab kiptaiyat ak iwire ng koiik icheget che kakiok. Kiamach konyil ata aruruch legukuk ko u ingokiet ne iruruchi arekchi eng kebebaickchi ako mochaam. 35Keero kikebokokun kong'wong koek kiratia ak amwawok ale mokero agoi tun omwa ole iberurot ne kichoni eng kainetab kiptaiyat.
141Ak kingwo kotab bounintet agenge ne o nebo parisaek koamis eng betutab sabato, keribot inendet. 2Ak keero , kimi chi eng taitanyi ne kitinye kanuket ne ya. 3Ak kitebe Jeiso kongololjini kirwogikab ng'atutik ak parisaek, koleji tos chamtaat kiinya chi eng betutab saet?4Ak kisisyo, ak kimuut inendet ak konya ak kotiakta kowejikee. 5ak kimwoji icheket koleji, ng'o eng akwee ne ngochut sikiryenyi nda ko eitonyi keben komosoru amu betutab sabato? 6Ak kisiisyo icheket eng ngalek tugul, mawolji kiy.7Ak kimwoji kalewenet eng icheket che kikakikurji tumdo, koker icheget koleweni ngecherok chebo tai, kowolji icheket koleji, 8Ngoto kakiguurjin tumdab katunisiet, ngot koitebee ngecherok chebo taai , ngotocho chi neo ne kekonyiti ako kakikuur inendet. 9Ak si konyo agenge eng akwek tugul che kakiguurok ak kolejin ikochi chichi ng'echeret nebo tai , itou anyun iwe ng'echerokab let ak ing'ortoti.10Ago ngekuurin iwe itebe ng'echerok chebo let, asi ngo cho chito ne kaguurin komuchi kolejin , chorwenyu imuchi itebe ng'echerok che mi tai, ak inyoru anyun tegiis eng kwenutab che oamisiei tugul. 11Amu age tugul ne itororige , kemining'iti, ago ne imining'itigee ketorori.12Ak kileji anyun chichoto kigataach inendet, kole tos ngichob amitwokikab bet nda ko che bo koskoleny, ko matiguur choronokuk che otupche, nda ko tilionutikuk, nda ko magorekab kokwet, ak ile si tun koguuro icheket ak kowegun chekuget.1413Ago ngichob amiwokikab tumdo, iguur che bonondos, ak chebo mugungonik, ak che ingwoldos ak che koriotin, si keberurin, amu matinye icheket cheweegun amu tuun kewegun eng ng'etietab chebo iman.15Ak kingogas tuguchuto chito age ne kiamistos tugul , kowolji koleji, iberurot inendet ne tun koamisie eng bounatetab Jehovah. 16Ago kileji, kimi chito ne kichob amitwogikab koskoleny ak kotaach che chang. 17Ak kiyokto otwogindenyi eng saitab amitwogik koguur che kiga kemwoji keleji kobwa, amu kagocobokis tuguk tugul.18Ak Kiwool tugul eng kibagenge amu nee si memuchi kobwa. Nebo tai kowolji, kiaal mbaret ara awendi bo ageere, ara asome itiaktaa. 19Ak kiwol age kole, kiaal eikchu c chokisiek mut, awendi atieme ara asomi iitiaktaa. 20Ak kole age koatun kwandannyu ara mamuchi acho.21Ak kwechke otwogindenyi ak ng'alek tugul che kiwol bichoto. Koepchi iit mokoryonyi ak kinerech mokoryotab koot, koleji otwogindenyi, wui ichakte iwe ortinwek che eechen ak che mengechen eng emet ak imutu kibananok, chebo mgungonik, che ingwaldos ak che koriotin. 22Ak kile otwogindonoto, kiptayandani, kigoyaak amu kou ye keng'aat, ako manyi biko.23Koleji anyun kiptaiyat otwogindennyi, ui ortinwek che eechen ak rotiosiekab marenik ak isaisai kobwa go , si konyi konyu. 24Amu amwoun ale bicho tugul ki kagur ko makoi chamcham amitwokikchu.25Ak kiba inendet ak sikom neo ak kiwechke inendet kogeer let ak kole, 26ngo wekchoke chi ak mata saas konunyi ak kamet ak kwondonyi, ak legukchi ak che tupcho ak tibikwai, wei ak sobondanyi, ko makoi oegu kayoktoikchu. 27Ak chi age tugul ne makeseni kimurtoiyonyi ak korupkaa ko makoi koegu kayoktoindenyu.28Amu ngo eng akwe ne mache kotech got ne koi ko mateb ngweny korok ak kotet ak koit , ngoto tinye tuguk che imei kotar tekset? 29Si ma ngakotononio tiik koitita ko maimuch kotar , keero ketou kechotachot inendet ne keerei, 30kole kitoi chichi koteekso ago ma imuch kotar.31Nda ngo laitoriat ne wendi boriet ak laitoriat age korok ko tomo kotebi ng'weny korok ak kotebee bikchi ngoto imuuchi elubusiek tamanu koborio ak chito ne tinye elubusiek tiptem? 32Nda ngoto tokomi age ole loo koyokto ng'olio ak komach inendet koyai kalyet. 33Ara anyun chi age tugul eng akwe ne mabogoktoi tugukchi tugul ko maimuchi koek kayoktoindenyu.34Munyek ko kororon, ako ngo ne teese anyinyindonnyi ko kakobek, anan kianyinyindoi ano kokeny? 35Ma ko bo kiy eng emet agot eng eng kapng'ataat. Kiwirtoi kityo. Inendet ne tinye itiik che kikostoe, koep iit.
151Ak kiriikyi inendet taagikab koti tugul ak kiptengekinik asi kogas inendet. 2Ak kiing'ung'ungyo parisaik ak siriik kele taachei chichi kiptengekinik ak kaamisiei tugul.3Ak kimwoji icheket kalewenoni koleji, 4ngo chi eng akwe ne ngo tinyei kechirek bogol ak ngobet agenge eng choto ke tos mabagakta choto tamanwogik sogol ak sogol eng tumoo kwen ak kwo kocheng'aat noto kobet agoi kenyor? 5Ak kingonyor konde tigikyennyi ak kobaibait.6Ak kingoit gaa , koguur chorondokyi ak bikab kokwet kururuch, ak koleji ongebaibaitu ak ane amu kanyoru kechennyu ni kya kobet. 7U nyoto anyun amwowok ale , egu nyoto tun boiboiyet eng kipsengwet eng kiptengekyot agenge ne kasiik, sirei bik che bo iman tamanwogik sogol ak sogol chemamage kiy sigunet.8Ngo chepyoso ne tinye tongiloisiek taman,ak ngobet tongiliot agenge , ko tos mailal matap romoriot ak kobuch got ak kocheng missing agoi konyor? 9Ak kingonyor koguur chorondokyi ak bikab kokwet koruruch ak koleji ongebaibaitu ak ane , amu kaanyoru tongilyonnyu ne kia kobet. 10U nyoto anyun amwowok ale mitei baiboiyet eng malaikaisiekab kiptaiyat eng kiptengekyot agenge ne kasik.11Ak kile , kimi chii anyun ne kitinye werikyi aeng, 12ak kileji werit ne mining konunyi, aboo, kona tuguk ce tun ipchewo, ak kipchechi icheket tugukchi.13Ak kingobata betusiek che ng'ering , korach weroto tugukchi tugul, ak kwo emet ne loo, kwo konyernyere eng oloto tukukchi eng atepto ne ya. 14Ak kingo kagotar tugul konyo rubet ne o emonoto, kotoi anyun kobanan.15Ak kiwo inendet kotisyike chi ne bo emonoto ak kwo koyokto koyaga torok eng mbaret. 16Ak kimache missing kole kobiyony metetek che kiame torok amu kimegochi chi kiy age tugul.177 Ak kibwat komwa kole, tia otwogikab aboonyu che tinye amitwogik che eme koto nget, ago ami ko kabara ruba eng yu! 18Angeete ak awe ole mi konunyuak aleji, aboo kiacholwogenji kipsengwet ak eng taing'ung. 19Ma ko nyaljino kie kegureno wering'ung, ingaeku agenge eng otwogiguk.20King'eet anyun kw ole mi konunyi. Ago kingo to komi ole loo, kogeer inendet konunyi ak korire inendet, ak kilabat kwo ak koleji aasak ak kong'utut. 21Ak kileji weri, Aboo kiacholwogenji kipsengwet , ak eng taingun'ung, ak ma ko nyoljino koto keguureno wering'ung.22Ago kileji konut otwogikyi oibu ochogune ngoriet ne kararan ne sirei tugul ak ondenochi muguriot mornenyi ak olookyi kweinik. 23Ak ogetu moita ne nerat ak oeny si keamak keboiboitu! 24Amu werinnyu ne kia kome, ago kagosob kogeny, kia kobet ak kwanyoru, kitoi anyun koboiboitu.25Ak kimi werinyi ne o mbar ak kingorik olelegit got kogas cheetab tiendo ak ureriet. 26Ak kiguur agenge eng otwogik, ak kotebe kole nee tuguchu. 27Ak kileji kagoit kesendang'ung ak kagoenji aboong'ung moita ne nerat amu kagotaach inendet kotakosabei.28Ak kinerech ak kitai kwo go ak komong knunyi sang kosaisai. 29Ago kiwolji konunyi koleji, keero kiaotin eng kenyisiek che chang ama but ng'atutieng'ung ak kima igonoo arua asi keboiboitu ak choronokchu, 30ago ki ngakonyo wering'ung ne kibogoam tugukuk ak chepkugonik iengji anyun moita ne nerat.31Ak kilji weri, imi uwai betusiek tugul ak tugukchuu tugul kocheguk. 32Ak kanyolu keboiboitu ak kegaasge amu kesendang'ung nyi ko kia kome , ago kagosob kogeny, kia kobet ago kakenyoru.
161Ak kilji kayoktoikchi, kimi chi ne kimokorio ne kitinyei ribindetab konyi ne kiging'ololen kele kinyernyere tugukab mogorionyi. 2Ak kiguur inendet ak koleji nee ngalechu aagase akobo inye, iboru kira boisietab ripseng'ung, amu ageere ale imuchi maiegu ribindetab konyu kogeny.3Ak kimwa ribindonoto eng muguleldonnyi kole, ngo sayai nee anyun? Amu kigoistoo kiptayandennyu eng boisiet amatinnye kimnatet abatis, ale asomso ko katewerge. 4Kaanai kito ne ayae, asi ngo kageona eng boisiet, komuchi kotaacha eng gorikwai.5Ara kiguur icheket tugul che tinyei besendab kiptayandennyi ak koleji nebo tai, itinye inye besenwokik che tia chebo kiptayandennyu? 6Ak kileji, terenik bogol chebo mwanik, ak kileji nam balalieng'ung ak isir konom. 7Koleji age kibesen inye ata? Kole terenik bogol chebo nganuk, ak koleji nam balalieng'ung ak isir tamanwogik sisiit.8Ak kiloos kiptaiyat otwogindonoto ima kobo iman, amu kayai eng ngomnotetamu ngomen werikab ngwenyuni eng ibindagwai kosiir werikab labkeiyet. 9Ak amwawok ale ochengchige chorondok eng oretab magornondi asi tun ngog, ndama tun ngogesgei ,, ndama tun kotaachak eng gorikab koigeny.10Inendet ne kiyani eng che ng'ering, kiyani agine eng che chang, ak inendet ni makiyani eng che ng'ering ko makiyani eng ole mi che chang. 11Ngoto ki maiegu nebo iman eng magornatet ne ma bo imanda , ko ngo ne imuchi koyanin eng magornatosiekuk che bo iman? 12Ak ngoto kimata iegu ne kiyani eng tugukab chito age ko tos ngo anyun ne konok tuguk chekwok?13Mami otwogindet ne imuchi koboisiechi kiptainik aeng, amu akoi konyernyere age, ak kocham age, nda konamgei ak age ak kosaas age. Momuchi oboisiechi Kiptaiyat ak magornotet.14Ak anyun Parisaik che kichame silingisiek ko kigas tuguchoto tugul ak kororichi inendet. 15Ak kileji, akweget che okararanige eng taitab bik, ago inget kiptaiyat mugulelwogikwok, amu age tugul ne iloosubik ko machamdaat eng taitab kiptaiyat.16Kitebi ng'atutik ak maotik agoi koit Johana . Kong'eete betunoto keamdoi logoiwek che tililen che bo bounatetab kiptaiyat, ak mangjini chi age tugul eng kimnatet. 17Ago wisiis kosiirto kipsengwet ak ng'weny, kosiir kebut sirutiet agenge ne bo ng'atutik.18Age tugul ne oone chepyosenyi ak kotun age kobaegei, ak chito ne ituni inendet ne kiagoon sandennyi ko chebaigeiya.19Kimi chi anyun ne kimagorio ak kiloji ngoroik che kiga kimarmare che arusen ne birir ago ki nyikisen, ago ki kiptaguria ne kiamisie komie betut age tugul. 20Ak kimi kibanania ne kisome ne kigiguree Lasaru, ne kigakimogon eng kurgenyi, ago kitinye mook eng bortannyi tugul, 21ak kimache inendet kebae tuguk che irarau eng mesetab mogoriandeni ago kibwa seseni ak komeel mookab chichoto.22Ak kisiirto kibananianoto etut age, ak kimutyi malaikaisiek inendet konde tegetab Abram, ak kime agine magoriondonoto ak kigitub, 23ak kingo mi oritab che kigobek konyal barak komi nyalida neo, koger abram komi ole loo komi Lasaru tegennyi.24Ak kite ak kole , Aboo abram rirena ak ikoji Lasaru kotiny beko eng walitab mornennyi , si kotiswo ng'elieptannyu amu ami ngw'anindo eng mai lalei mising.25Ago kile Abram, weri inaan ile kingo isobe ko kiinyoru tugukuk che kororon, ko u nyoto Lasaru kinyoor agine tuguk che yaachen, ago ra kibaibai inendet eng yu, ago inye imi ng'wanindo ne o. 26Ak tabanutab tuguchu tugul, ak eng kwenunnyo komi kererut ne o ne ibesiech ache ak akwe asi che mache kolong oloo omi ko maimuchi, ak che mache kolong oli kimi ko maimuchi.27Ak kile asaisain anyun baba ale iyokte inendt kwo gotab kwandannyu- 28amu atinye tupchosiekchu mut, kwo koteechi icheket asi mabwa ole mi nyalilda ne o.29Ak kileji Abram, tinye Musa ak maotik, ngogas icheket. 30Ak kileji ololo Aboo abram, ago ngoto wo chi ole miicheget ne bunu oritab che kikomeiyo ko sigu. 31Ak kileji inendet ngoto magas chebo Musa ak maotik, kotoe koyan mbo chito ne ng'ete eng che kikomeiyo.
171Ak kileji Jeiso kayoktoichi, imuchi ko memukakse, age anyun ko bwani kaimutik ne matiny, mutyo eng inye ne bunun! 2Kita keigei eng inendet keratyi koitab bai katinyi ak kewirji ainet neo , kosir kotaachtach che mengechen kobutyo.3Oripge akweket , ingoto lelun ne otupche ikergong, ak ngoto siik inyochigaat. 4Ak ngoto lelun konyiil tisap eng betut agenge ak kowechke konyiil tisap ak kole kaasiku, inyochi kaat.5Ak kileji che kiyoktoi, kiptayandani, tesweech kayanenyo. 6Ak kile kiptaiyat, ngot ko itinye kayanet ne kerke ak kesuekab karandila, imuchi imwoji mogoiywoni ile ketutun imang'une tikitik ak keminjin ainet ne o, ak kogasak iit.7Ago mi ngo eng akwe ne tinye otwogindet ne ibatisiei nda kobae tuga, ne leji yo kait kobunu mbar, nyo itebi ngweny ak iamisie? 8Tos maleji inendet, keigei ichobwa tuguk che aame ak igona, ngo kaamisie ak aeise asi ngaitie, imuchi iamisie ak ieise aginye?9Tos wekji kongoi otwogindennyi amu kayai tuguk che kakearorji? 10Ara u nyoto eng akwe , ngaoyai tuguk tugul che kaororwok, omwa ole kii otwogik che matilei kiy, kagiyai kityo tuguk che kikakiororwech keyai.11Ak kingo mi oret kowendi Jerusalem, kobunu kwenutab Samaria ak Galili. 12Ak kingo it suktet age kotuyo ak murenik taman che kiame kerenganik, kinondos eng ole loo 13ak kigurso eng kimnatet neo, kole Jeiso kiptaiyat rirenech.14Ak kingogeer icheget koleji oba bonyoru tisiik, ak kingobendi kotililitu. 15Ak kingogeer agenge eng icheket kole kagosob, kowektage ak kotienot eng kutiit ne o kolosunoti Jehovah. 16Ak kibutyi kelyekab Jeiso komwachini kongoi. Ak ki samarindet chichoto.17Ak kimwa Jeiso , kole , tos ma ka taman che kakisoob? miano chigei alak sogolu? 18Tos mi mbo alak che kawechke kolos Jehovah nda kipsirtoyondoni kityo. 19Ak kileji inendet ngeet ak iwechike kagonyain kayaneng'ung.20Ak kingo teebe parisaek koleji tos choni au bounatetab Jehovah, kiwolji icheget koleji, machoni kegeronu. 21Ama kimwoei kele geero mitei oli, nda komi olin! ogeero mito bounatetab Jehovah kwenung'wong.22Ak kimwoji kayoktoikchi koleji tatun bwani betusiek che omache ogeer betut agenge ne bo weritab chi, ago maomuchi ogeer. 23Ak tun kelejinok ogeer mi yu, nda ogeermi yun amat obe , nda oub icheket. 24Amu kerge ak kaweket ne ilyelune kebeberta age eng kipsengwet ak kokwenyi agoi komoswek alak chebo kipsengwet, tun u nyoto weritab chi agine eng betunyi25Ago iite konyalil inendet eng tuguk che chang ak kesaas eng ibini. 26Ak ko u ye ki u eng betusiekab Noa, ko u nyoto agine eng betusiekab weritab chi. 27Kiamis, koeiso ak kiib chepyosok che chang, kigoito ketun, agoi betut ne kichu Noa maingenyi ak kinyo chemurwambei ak kibar icheket tugul.28Kerge ak betusiek che kibo lot, kiamisie , kieise, kialisie, kiodoi, kigolso ak kitekso. 29Ago betut ne kimanda Lot eng Sodom ak kirobon maat ak koik che laldoskobun kipsengwet ak kobar icheket tugul.30Ko u nyoto anyun , ngoit betut ne kiboru weritab chi. 31Eng betunoto, chi age tugul ni mi got barak matiwalu chisut tugukuk che mi got oriit, ko u nyoto matiwechke mbo inyo ne imite mbar koto mewechke.32Onaan chepyosetab Lot. 33Age tugul ne tieme kosor sobondannyi kobeeti, ak age tugul ne ibeti sobondannyi kesoru34Amwawok ale eng kembounoto, kenyoru bik aeng eng kitogut ageneg, kimuti agenge kemeto age. 35Tun ng'oisei chepyosok aengu kibagenge, kimuti age kemeeto age. 36Tun mi biko aengu mbar, kimuti age kemeto age.37Ak kitebe inendet koleji, ano kiptayandani. ak kileji ole mi musyot, korurukchinige oloto motongwek agiche.
181Kimwachi anyun kalewenet ole nyolu kosa betusiek tugul ama meiyo mugulel, 2kolwji kimi kirwogindetab ng'atutik eng kokwet age , ne kimogokonyiti Jehovah ak kimeiti chi.3Ak kimi mosog eng kokwonoto ak kinyor inendet ak koleji yoktowo mogetut eng bunyondennyu. 4Ak kitai eng betusiek che chang, ago eng let komwa eng muguleldannyi orit , agot ngo maiyweiJehovah , amaitii chi, 5ago amu inyolilo mosogeni, kole ayoktoji mogetut, ngototo konyil kochoni atkai kora,si mako choni konyil age koimo.6Ak kile kiptaiyat ogas kiito ne kimwa kirwogindet ne kunuur. 7Tos mayaji Jehovah imanda che lewenotin che rirjini inendet bet ak kemoi? Igae ge iman inendet eng icheget? 8Amwowok ale yachini inendet icheket imanda kochokchini, ago tun ngo wechge weritab chi , kotos nyoru kayanet eng ingweny?9Ak kimwoji kalewenet eng icheket che kiyonige kole, kibo imanda , ak kochoos biko tugul. 10Koleji kiba biko aeng kotogosta kotokchige kapkorosut bo kosa, agenge ko ki parisaindet, ko age ko ki togindetab aisurut.11Kitonon parisaindet kosa, komwa inegei ko u ni kole, Jehovah amwaun kongoi amu ma kikerge ak biko alak, che chorik, che mobo iman, che ibege, nda ko togindoni bo koti. 12Arue kut konyil aeng eng egosiek tisap, agoiti kebebertab taman eng tuguk chu che anyoru.13Ak kitonon tagindetab aisuru eng ole loo ago macham kochil kipsengwet, kobir tegenyi kolen , Jehovah nyoiwo kaat lelutikchu. 14Amwawok , kirekto chichi kwo konyi ko koek nebo iman kosiir nin age, amu age tugul ne itororege kemining'iti , ak age tugul ne imining'itige kotun ketorori.15Kigimutyi inendet chererok si kootiny , ak kingogeer kayoktokchi koger kong. 16Ago kiguur Jeiso icheket kobwa ak koleji, ochamji lagok che mengech kobwa ama totaee amu bo che u chu bounatetab Jehovah. 17Amwawok iman ale age tugul ne mataache counatetab Jehovah ko u lekwet ne mining ko magoi kochut oloto ne matiny.18Ak kiteebe bounindet age kol, kanetindoni makaat ayai ne ane si anyor sobondab koigeny. 19Ak kileji Jeiso , amu nee si iguureno ne kararan , mami age ne kararan kubate agenge noto ko Jehovah. 20Ingen ng'atutik, amoipge, amerumisie, amechorse, amemwa lembech, tegis kon ak komet. 21Ak kile kiarib tuguchuto tugul kong'ete amining.22Ak kingogas Jeiso koleji toko betoot kito agenge eng inye, alde tugul che itinye ak iropchi che banandos asi inyoru konorwet eng kipsengwet, ak irupka. 23Ak kingokas inendet tuguchu kochool mising amu ki mogorio kosoob.24Ak kingogeer Jeiso inendet, komwa kole korom ne tia eng che tinye magornandit kochuutbounatetab Jehovah! 25Amu nyumnyum eng tamesiet kochutkondab katet kosiir kochut magoriot bounatetab Jehovah.26Kimwa anyun che kigase kole, ara ng'o anyun ne kesoru? 27Kiwolji Jeiso anyun kole, tuguk che koromen eng biko komugakse eng Jehovah.28Kowol Petero kole, keero, kagebagakte tugukcho tugul ak kerubin. 29Ak kileji icheket, kole amwawok iman ale mami chi ne kimeeto got nda ko sigiik nda ko chetupcho, nda ko chepyoset nda ko leguk agobo sobondab koigeny, 30ne manyoru che changkosiir eng betusiechu, ak sobondab koigeny eng betusiek che bwani.31Kimut taman ak aeng koba ole mi ak koleji ogeero , bgebe agoi Jerusalem, ak kosulda tuguktugul che kisiir maotik agobo weritab chi. 32Amu kindeni inendet eunekab bororiosiek asi kechoo, ak kitewer, ak kesingilji. 33A kibire kipchoritit ak kebar ak kong'eet kogeny eng betutab somok.34Ak kimanai icheket tuguchoto mbo agenge, ak kiung'ak ngalechuta eng icheket ak kimaibesio tuguk che kikamwa.35Ak kingorikta Jeriko, kotepche ngweny eng oret taban kipkoratia ak kosomse., 36ak kingogas kosirtoi tuiyet keteeb kole nechu. 37Ak kimwochi icheket koleji , Jeiso ne bo Nasaret ne sirtoi.38Ak kiwaach kole Jeiso weritab Daudi rirena. 39Ak kiger kong inendet anyun che kiindoi, kole kosis, ago kiteshi kowaach mising kole, weritab Daudi rirena.40Ak kitonon Jeiso ak kong'at kimutyi inendet kwo ole mi, ak kingo rikta koteebe inendet , 41kole imache ayaun nee? Ak kile kiptaiyandani amache ageerto.42Ak kileji Jeiso, keerte. Kagosobin kayaneng'ung. 43Kigeerto anyun kasarata ak korub inendet kolosunoti Jehovah ak kingogeer tuiyet komugul kogonyit Jehovah.
191Kimongji ak kobun kwenutab Jeriko. 2Ak keero, kimi chi ne kigigure Sakayo ne ki ne o eng taagikab aisurut ak ki mogorio3Ak kicheng'e kogeer Jeiso, ak konai kole ng'o inendet, ak kimaimuch amu tuiyet amu kinwach. 4Ak kilabat kondoe ak kolany mogoiywet barak si kogeer amu kigas kole bunu oranata.5Ak kingoiit Jeiso yoto, kochil ketoto ak kiger inendet Sakayo, ak koleji, tiem woluamu rani arue kong'ung. 6Ak kiwol eng chokchinet ak kotaach inendet eng boiboiyet. 7Ak kingogeer bichoto kongunynguny tugul, kole kawa kotebi eng gotab chito ne kiptengekcho.8Ak kitonon Sakayo akkoleji Kiptaiyat, keero kiptayandani, akochini kibananok kebebertab tugukchu, ak ngoto mi chi age tugul ne kiaibe kiy eng kenisiet awekchini konyil angwan. 9Ak kileji Jeiso kagonyo sarunet rani goi, amu weritab Abram agine inendet. 10Amu kinyo weritab chi kocheng ak kosor ne kia kobet.11Ak kingoto kogase tuguchu, kitees ak komwa kalewenet, amu kilegit Jesrusalem, ak kibwati icheget kole toogu bounatetab Jehovah eng baanata. 12Kimwa anyun kole, kimi chi anyun ne togunot eng emonoto ne kiwo ole loo bo konaam bounatet kobunji ak kowechke.13v 13 Ak kiguur otwogikchi taman ak kogochi robiisiek taman, ak koleji oripwo agoi tun awechke. 14Ago kisaas inendet bikab emenyi, koyokto ng'olyot korube inendet kole makimache chichi koboiywech. 15Ak kingowechke kogeny, kakonam bounatet kiguur inendet otwogikchi tugul che kigochi robiisiek , asi konai kole kinyor age tugul ata eng boisiet ne kiyai.16Kinyo ne bo tai ak kole , kiptaiyandani, kinyor robiisiekuk robiisiek alak taman. 17Ak kileji inendet kiyai ne ko kararanit amu kiyai ne mie eng kito ne mining, kagonin kokwatunwek taman ibou.18Ak kinyo ne bo aeng ak kole kiptaiyandani robiiisiekuk ko kinyor robiiseiek muut alak. 19Ak kileji nyoto agine bou kokwatunwek muut.20Ak kinyo age ak kole kiptayandani , aranyi robiiyeng'ung, ne kia konorun komie, 21amu kiaiywein , amu ii chi ne korom , inemu ne ngoto kimende ngweny , nda ko iges che kima igol.22Koleji anyun inendet, aruogun agobo ne kemwa eng kuting'ung inye otwogindeni ya kiigen ile ai chii ne korom, anemu ne ngoto kimande ngwony ak agese che kima agol. 23Kiyainee anyun si mende robiisiekchu ole kiwalawali , nda kaanyoru ko kaitu koboto che kitesakis.24Ak kimwochi icheket che kitonondos eng ole legit , osare inendet robiisiek ak ogachi inendet ne tinye robiisiek taman. 25Ak kileji icheket inendet, Kiptayandani, tinye inendet robiisiek taman.26Amwawok ale chi age tugul ne tinye kigochiniago inendet ne matinye, kesore mbo ne tinye. 27Ago omutu anyun bunikchutu chuget kobka yu che machameaboi asi obar eng tainnyu.28Ak kinga komwa ko u nyoto, kwo kondo kolonye kotokchinige Jerusalem.29Ak kinga kagorikchi Betpage ak Betania, eng tulwet ne kiguure tulwetab emitik, koyokto aeng che ki kayoktoikchi, 30koleji oba agoi oiit kokwet ne mi taing'wong ak ngoiit ogeer nmoitab sigiriet ne ratat ne tomo kolany chi, otiach ak ogetu. 31Ak ngoto teebenak chi age tugul , kole kaiine asi otiachi? Oleji anyun makchinige kiptayat.32Koba anyun che kiga kiyokto ak konyor ko u ye kiga mwachi inendet icheket. 33Ak kingo to kitiachi moitab dsigiriet koleji bikab kobo , kaiiine asi otiach moitab sigiriet? 34Ak kileji makchinige kiptaiyat. 35Ak kikweri kwo ole mi Jeiso ak kiitochi ngoroikwai eng moata bo sigiriet, koketyi Jeiso ak kolany Jeiso barak. 36Ak kingo wendi koiito ngoroikwai eng oret.37Ak kingorikchi tegeiyatab tulwetab emitikkotoi tuiyet tugul nebo kayoktoik koboiboitu ak kolos Jehovah eng kutit ne o agobo boisionik tugul che bo kamuktaet che kiga kogeer. 38Kolen iberurot laitoriat ne nyonii eng kainetab kiptaiyat! kalyet eng kipsengwet ak barak ne toror.39Ak kileji parisaek alak che bo tuiyet inendet , kanetindoni ker kong koyoktoikuk. 40Ak kiwolji koleji, amwowok ale ngoto ko sisyo chu koboldos mbo koik.41Ak kingorik kogeer kokwet ak korirji, 42kolen nda kengen eng betuni , tuguk che bo kalyet! Ago nguni ko kagoung'ogis eng konyekuk.43Amu bwani betusiek che tun teechei buniguk kererusiek eng komoswek tugul ak kekerjin go eng komoswek tugul. 44Ak kiwirji ngweny ak leguguk che mi orengung ama bagagun mbo koita agenge ne mi baragutab age amu kima inai betutab rutoitong'ung.45Ak kiwo kapkorosut orit ak koonda chw kialisie ak che kioldoisie, 46koleji icheket kigisiir kele , egu gonnyu gotab saet, ago kaoyai koek kebenetab chorik.47Ak kiinetisie betut age tugul eng kapkorosut. Ak kicheng tisiik che echen ak sirik ak che toogunotin eng biko kebar inendet. 48Ak manyor kito ne kiimuchi koyai amu kepchini it biko tugul inendet mising
201Ak kingo neti biko eng betut age eng Kapkorosut, ak koamdoi logoiywek che miach, kobwa tisiik che eechen ak sirik konyor inendet ak kitesonu boisiek. 2Ak kimwochi inendet koleji mwawech, iyae tuguchu tugul eng kimnatetab ngo? nda ko ngo ne kigonin kimnatoni.3Ak kiwolji koleji ateebenok agine ngolyo ak owolwo. 4Kabatisanetab Johana ko kibunu kipsengwet nda kibunu biko?5Ak kingololjige ichege , kole ngot kemwa kele kibunu kipsengwet, komwa kole koine asi moyan inendet? 6Nda kimwa kele kibunu biko, kowirech biko tugul eng koik amu kiyoni icheket kole ki maotio Johana.7Ak kiwol kole , kimaimuch komwa ole kibunu. 8Ak kileji Jeiso icheket, mbo ane ko mamwowokkimnatet ne ayae tuguchu.9Ak kitoi komwachi biko kalewenoni, kole kikol chi sabibuk eng mbar ak ko bokokchi bich alak k kwo emet age ne loo eng betusiek che chang. 10Ak kingoit betut koyokchi otwogindet bichoto asi kogochi icheket inendet logoekab mbaranoto, ago kibir bichoto inendet ak koon kwo buch.11Ak kiyokto kogeny otwogindet age ak kigibir noto agine ak ketewer ak koon kwo buch. 12Ak kiyokto kogeny ne bo somok , kebir aine ak kowirji sang.13Ak kile chitab kobo mbaret, atyaene anyun? Ayakti werinnyu ne achame nda mangab kogonyit. 14Ak kingogeer bichoto inendet kong'alaljige ichegei kole nyiito ne tun bunchi tuguk , ngebar inendet nda ma tun kendie tuguk.15Ak kitoorta komanda eng mbaretab sabibuk ak kobar. Ara itoi nee anyun chitab kobo mbaret bichoto? 16Nyoni anyun inendet ak kobar bichoto tugul ak kogochi biko alak mbaretab sabibuk. Ak kingogas icheket, komwa kole ololo matkoek nyoto!17Ak kichiilji kong icheket ak kole , nee anyun ne kigisir: koita ne kisas tegik ko nyoto ne ka koek toloitab lugta? 18Ak chi age tugul ne ibutchin koita koile konyaknyakani ak inendet ne ibutchini koita kong'ae koek bumbus.19Ak kicheng sirik ak tisiik che eechen konam inendet banata , ak kiiywei icheket biko amu kinai kole mwae kalewenoni agobo icheket. 20Ak kiribot icheket inendet ak koyokto segeik che kiyaegei koek che bo iman asi koname inendet ngalekchi asi kogoito inendet kwo tai ne bo bounatet ak kimnatetab bounindet.21Ak kitebee inendet kole kanetindoni kinget kele imwae ak inetisiei eng iman ago metitii chi ak ineti iman oretab Jehovah. 22Tos chame ng'atutik kegochi aisurut kaisari nda olo?23Ago kinai kenisiengwai, ak kileji icheket, 24obaruo tongiloyot, bo ng'o itondo ak sinitik che tinye. Ak kile bo Kaisari.25Ak kileji icheket ogochi kaisari tuguk che bo kaisari ak ogochi Jehovah tuguk che bo Jehovah. 26Ak kima imuch koname ngalechoto eng taitab biko ak kikwongio eng wolunennyo ak kisisyo.27Ak kibwa alak eng sadukaik, konyor inendet icheget che mwae kole mamito ngeetyet ak kiteebe inendet, 28kole kanetindoni kisirwech Musa kole ngo ne werit ne otupche , ago tinye chepyoset ne tomo kosich lekwa kondi ne otupche chepyosonoto asi kolalji mat kesendannyi.29Kimi anyun werik tisabu che kitupcho ak kitunii ne bo tai ak kime ko masich lekwa, 30ak kiindi ne bo aeng. 31Ak ko u noto nebo somok ak kiek ko u nyoto tugul ko tisab kibek komasich lekwa. 32Ak kingobata kome agine chepyosonata. 33Ara anyun tun koegu chepyosetab ng'o eng icheget? Ago kitun icheket tugul ko tisab.34Ak kiwolji Jeiso icheket kole, werikab turgui kotunisie ak keildoi alak ketun. 35Ago che kiityini kele nyoljinikonyor betusiechoto bwani ak ng;etyet eng che kikobek, ko ma tun itunisie ama kigoitoi ketun. 36Amu ma komuchi kobek kogeny, amu kergeitu ak malaikaisiek ak icheket ko werikab Jehovah amu werikab ng'eetiet.37Ago ng'etoos che kigobek, kiibor Musa agine eng ole kigisir agobo kertit , ole kiguure kiptaiyat , Jehova ne bo Abram ak Jehovah ne bo Isak ak Jehovah ne bo Jakobo. 38Inendet ko ma Jehovah ne bo che kigobek, ago bo che saptos, amu saptos tugul eng inendet.39Ak kiwolji sirik alak koleji kanetindoni, kaimwa komie . 40Amu kimata kogany icheket koteebe inendet teebut age tugul kogeny.41Ak kileji icheket, oteptoi ano asi komwae icheket kole Kristo ko weritab Daudi? 42Amu kimwa Daudi inendet eng bukuitab tienwogikab kolosunet kole, kileji kiptaiyat kiptaiyandennyu tebe eunnyu ne bo tai, 43agoi tun ayai buniguk koek ngecheretab kelyeguk. 44Kuure anyun Daudi inendet kiptaiyat, ara egundoi ano anyun werinnyi?45Ak kimwachi kayoktikchi kogasei biko tugul koleji, 46oripge eng sirichu che chame kobendoti kolaachi ngoroik che koen ak kochamei kakatisiet eng siroisiekab oldoisiet ak ngecherok che bo tai eng igorwek. 47Ak kosare mosogik gorikwaiak kosae sautik che koen, kogenisie. Ta tun nyoru biko che u chuto kiruoget ne o mising.
211Ak king'eet metit ak ak kogeer mogorek kodenoi konunoikwai ole kirurukchini. 2Ak kigeer mosoget age ne ki kibanania kondoi ndururusiek aeng che u kebebertab robiisiek. 3Ak kile amwawok iman ale, kagokoon mosogoni banan che siirei chi tugul. 4Amu kagonde chi tugul eng chang'indang'wai ole kindoi kagochinoik, ago kagonde inendet eng banandannyi tugul che tinye mbo che kosobee.5Ak kingo ta kong'alali alak agobo kapkorosut ole kikararanda eng koik che kororon ak kagochinoik kole, 6Eng tuguchu ogeere, ko tun bwani betusiek che mang'etune koita mbo agenge , eng baragutab age , ne ma tun kiwirjini ngweny.7Kiteebe kole kanetindoni egu anyun tuguchuto auyo? Ak unee kaborunet ne tun mache korik kosulda tuguchuto? 8Ak kile oripge asi ma kibeetok , amu tun bwani biko che chang eng kainennyu kolen aiinendet , ak kagorik betusiek , amorub icheket. 9Ak nda tun ogas agobao lugosiek ak chemarget ko mato cholye, amu nyalunot kosub kosulda tuguchoto korok, ago tomo korik kagesunet.10Koleji anyun icheket, tun setyini bororiet age bororiet age , ak setyini bounatet age bounatet age. 11Ak kobiit botanet che eechen chebo ng'weny ak kemeito eng orisiek alak ak mianwokik ak kobiit kamuisiet ak kaborunoik che eechen che bunu kipsengwet.12Ago ngo tomo kobiit chuto konamok eng eunekwai ak konyalilak ak komutak obe kapkorosusiek ak korgorosiek komutak taitab laitorinik ak bounik agobo kainennyu. 13Egu kasartab baornatet eng akwe.14Oegu che otile eng mugulelwekwok asi mosib oimchige agobo ole owoldi, 15amu agonok ngalekab ng'omnatet ne maimuchi bunikwok tugul kowolkiy nda kogirindaak.16Ak kong'wektak sigikwok ak che otupche ak chhe bo oreng'wong ak choronok ak kobar alak eng akwe. 17Ak kosasaak biko tugul agobo kainennyu. 18Ak mabete sumeiyot agenge ne bo metigoikwok. 19Ak eng muitaeng'wong onyoru sobonwekwok.20Ak tun ngoger lugosiek komuuti Jerusalem, onai anyun ole kagorik ngemisienyi. 21Ingo mwechi anyun che mi Judea tulonok ak ingomanda che mi kwenutab kokwet ak mata koba orit icheket che mi emonoto. 22Amu chuto ko betusiekab mugetut asi kobiit kosulda tuguk tugul che kigisir.23Aya wee akwe che tinye che chuchunieng betusiechoto! amu bitu bichiindo ne o eng ngweny ak nerekek eng bichuto. 24Ak kobutyo icheket eng ngatibindab rotwetab chok , kimut che kaluulyo koba bororiosiek tugul, ak kotiechatiech bororiosiek Jerusalem agoi kosuldabetusiekab bororiosiek.25Ak kobiit kabarunet eng asista ak eng arawet ak eng kogelik , ak kobiiteng ng'weny bichiindab bororiosiek, ak kwonget amu kamuutetab ainet ne o ak beko che mildogei. 26Ak kobek mugulelwekab biko amu cholatet ak eng kanyisietab tuguk che bwanjini ngweny amu kitumdumi kimnatosiekab kipsengwet.27Ak eng betunoto kogeer anyun weritab chi konyoni eng boldet koboto kimnatet ak torornatet ne o. 28Ak ngotoi kosulda tuguchuto ogeer barak ak ongeet metigoikwok, amu karik katiageng'wong.29Ak kimwachi icheket kalewenet kole, ogeero mogoiwet ak ketik tugul. 30Ne ngorut ogeere ak onae akwe ole karik kesisiet. 31U nyoto anyun ak akwe ngo geer koyaagis tuguchuto onai ole karik bounatetab Jehovah.32Amwawok iman ale, masirtoi ibini agoi kosulda tuguk tugul. 33Kipsengwet ak nweny kosiirtoi ak magoi siirto ngalekchu.34Ago oripge anyun akwe asi manyi mugulelwekwok eeiset akbogitet ak kaimutikab sobetab betusiechu asi matun konyachak betunoto, 35konamak ko u mestet , amu u nyoto tun nyonjini biko tugul che menyei ngweny komugul.36Ago oripge eng betut age tugul ak osaeasi onyoru oterterisie, ochilile tuguchoto tugul bwani ak otononye eng taitab weritab chi.37Ak kiinetisie ebg kapkorosut ak betut age tugul ak kimondoi kembout age tugul kowendi kotepche eng tulwe ne kigiguure tulwetab emitik. 38Ak kimuschini biko tugul inendet eng kapkorosut asi komuch kogas inendet.
221Kirik anyun tumdo nebo makatinik che ma kinde bitek ne kiguure pasaka. 2Ak kicheng tisiik che eechen ole imuch kobarta inendet amu kiiywei icheket biko.3Ak kichut ceswilyet Judas ne kigiguure Isacriot, ne ki age eng taman ak aeng. 4Ak kiwo kong'alal ak tisiik che eechen ak kiptainik ole ng'wektochindoi Jeiso inendet.5Ak kiboiboitu anyun bichoto ak kichomyechi kogochi inendet robiisiek. 6Kochaam anyun inendet ak kocheng boroindo kongwekchi inendet icheket eng ole mami biko che chang.7Ak kiit anyun betut ne bo makatinik che makindeno bitek, betut ne kikanyol koeny arutab pasaka. 8Ak kiyokto Petero ak Johana kole oba ochabwech Pasaka asi kobiit keam . 9Ak kileji , imache kebe kechobe eng ano?10Ak kileji icheket ogeero , ngomande eg kokwet ne o kotuyenok chito ne ibei teretab beeko, orub inendet ago i got orit ole wendi. 11Ak omwachi chirtab kobo kot oleji katebenen kanetindet kole , mi ano gotab toek ,ole achoni aame pasaka koboto kayoktoikchu.12Koborok anyun got ne o ne mi barak. Ochob anyun tetutik tugul eng oloto. 13Ak kiba anyun ak konyor ko u yo kaga kemwachi ak kichob pasaka.14Ak kingoit sait koteb ngweny koboto che kiyoktoi. 15Ak kileji icheget, eng aget ko koamach aam pasaka ak akwe kotomo anyalil. 16Amu amwawok ale, kong'ete nguni ko maaame agoi kosulda eng bounatetab Jehovah.17Ak kitaach kikombet , ak kingo kagogoito kongoikole,onam ni ak opchechige akwegee. 18Amu amwawok ale kong'etee nguni ko ma aee che bo logoekab sabibuk agoi koit bounatetab Jehovah.19Ak kinam makatiat ak kingo kagomwa kongoi kobutul ak kogochi icheget ak kole ni ko bortnnyu ne kigoitoi agobo akwek , oyai ko u ni eng kabwatet ne obwateno. 20Ko u nyoto kikombet agine , kingobata amitwogik che bo kosgoleny, kole arorutiet ne leel kikombani eng korotikchu che kitumdoi agobo akwe.21Ago ogeero ni eutab inendet ne ng'wektaa koboto eng mesani. 22Amu wendi weritab chi iman ko u ole kiging'at, ago ayoo eng chichoto ng'wektoi inendet! 23Ak kitoi anyun kotebegei ichegei kole ng'o eng icheket ne yae kii.24King'eet anyun tiiyet eng kwenung'wai kole ngo ne keiti kele ne o eng icheket. 25Ak kileji icheket, laitorinik eng bororriosiek ak icheket che tinye bounatet eng icheket keguure toretik.26Ago ma u nyoto eng akwe ago ingokerkeitge ne o eng akwe ne mining, ak inendet neo koigei ne ootisie. 27Ng'o ne o anyun, inendet ne tebche eng omisiet nda inendet ne ootisie? tos ma inendet netebche eng amisiet? Ago ami kwenung'wongko u chito ne ootisie.28Ago akwe ko u che kiotebi koboto eng kanyalilet. 29Ak kaagonok bounatet ko u yo kigogona kwandannyu, 30asi kobiit oamisie ak oeeise mesenyu eng bounatennyu, ak tun otebe ngecherok che bo laitornatet oruokchini ortinwek taman che bo Israel.31Simion, Simion, keero kagosom chesawilyet kole konamak asi kosesak ko u nganuk. 32Ago kiasa agobo inye asi maibut kayaneng'ung ak yo kaiwalage, igimit che otupche.33Ak kileji inendet, kiptaiyandani , kaachobge kebetuwai korgooret, mbo meet. 34Ak kimwa kole amwaun Petero kotomo kochei kipsiywet rani, iitoe konyil somok ile mengeno.35Ak kileji icheket kinga yoktok ko motinye mbo lolet nda ko ngoroik che iwale ak kweonik , ko tos kirarwok kiy eng akwe. Ak kile mararweh kiy. 36Ak kileji ago inendetne tinye lolet koibot nguni, ak u nyoto ngoroik che iwale agine , ak inendet ne matinye rotwetab chok koalda ngorienyi asi koale.37Amu amwawok ale kiito ne kigisir ko konyol kosulda eng ane kele kigitesta inendet koboto kiptengeginik, amu tinye kagesunet ng'al;ek che kigisir agobo ane. 38akkile kiptayandani, keero mi yu rotonikab chok aengu. Akkileji icheket kagoem.39Komong sang anyun ak kwo agoi tulwetab Emitik , ak kirub kayoktoikchi inendet. 40Ak yo kingo kagoit oloto,koleji icheket, osa asi mochut tiemutik.41ak kiistoege icheket yo itei koita ngewirta, ak kokutuny kosa, 42kole Baba , ngicham iistoeno kikombani. ago a ko u magenyu, ago ingoyaak ko u mageng'ung.43Ak kimongji inendet malikaiyat ne kibunu kipsengwet kogimit inendet. 44Ak yo kimi nyalilda inendet ne ngwan koteshi kosa mising ak kigergeitu aotikchi ak korotik che sachini ngweny.45Ak kingoit eng saennyi konyo ole mi kayoktokchi, ak konyor korutos amu kaimutik 46ak kitebe icheket , kaine asi oruiye? ong'eetye osa asi mochut tiemutik.47Ak kingota ko ngalali , ogeero tuiyet koboto inendet ne kiguure Judas age eng taman ak aeng, kindoune icheket ak korikchi inendet Jeiso asi kong'utut, 48ak kileji Jeiso Judas ing'wektooi weritab chi eng ng'ututet?49Ak kingogeer che kimi koboto inendet kito ne mache koyaak kole kiptaiyandani ieb eng rotwetab chok? 50Ak kinget age eng icheket che otwogindetab tisiindet neo , ketil itinyi ne bo tai. 51Ak kiwolji Jeiso koleji obagakte, kagoem! Ak kitiny itinnyi ak kosoob inendet.52Ak kileji Jeiso tisiik che eechen, ak kiptainikab kapkorosut ak boisiek che kigabwa kogiringda inendet, kobwa ak rotonikab chok ak siarissiek, kou yo bwanjini chorindet? 53Yo koami kobotok betut age tugul eng kapkorosut, ko ma onyonama eng eunekwok, ago kasartang'wong nito ak kimnatet ne bo tuindo.54Kinam anyun inendet ak komut kwo gotab tisiindet ne o. Ak kirub Petero eg ole loo. 55Kingo kakolal mat eng kok kotebe ngweny tugul, ak kitebe Petero kwenung'wai.56Ak kingo geer chepto age inendet kotebche eng ole mi lapkeiyetab mat kochilji kong inendet kole , kimi chichi agine koboto inendet. 57Ago kitai kole, chepyosoni, mangen inendet. 58Ak ne matia kogeer chito age ak kole ii agenge aginye eng icheket. Ak kile Petero, chichi ma ii agenge eng icheket.59Ak kingo bek olo bo sait agenge, kokimkim chito age eng kimnatet kole, iman kimi chichi agine koboto inendet, amu Galilindet inendet. 60Ak kile Petero, chichi mangen cho imwaei. Ak ngota komwae kochei kipsoiywet kasarata.61Ak kiguskong anyun kiptaiyat ak kotopen Petero, ak kinan Petero ng'olyotab Kiptaiyat ko u yo kiga komwachi kole kotom kochei kipsoiywet rani, itayo konyil somok. 62Akkimanda sang kwo koriir eng ng'wonindo.63Ak kichwess biko Jeiso che kiname inendet ak kobir. 64bak kitich knyekchi ak koteebe kole, ng'orse , ngo ne kamasin? 65Ak kimwa ng'alek alak che chang che yaachen agobo inendet kochweschwesi.66Ak kingoeech koruruchge boisiekab bichoto, tisiick che eechen ak sirik. Ak kimut inendet kwo kapkirwogengwai kole, 67ngoto ii Kristo imwawech. ago kileji icheket mbo ndamwawok ko moyani, 68ak ngoto atebenak ko mowolu.69Ago kongeete nguni kotebee weritab chi eutab tai ne bo kamuktaet ne bo Jehovah. 70ak kile icheket tugul, tos ii weritab Jehovah anyun? koleji omwae ole aii inendet. 71Ak kile icheket, ta kemage nee baornatet age? Ako kagegas acheget kobun eng kutinyi.
231Ak king'eetio tuiyet komugul ak komutchi inendet Pilato. 2Kitoi anyun komwaitae ngaal kole, kiginyoru chichi komaasi bororienyo ak koete kegochi aisurut kaisari inendet, ak kolen ai Kristo , laitoriat.3Ak kitebee Pilato, kole, ii laitoriatab Yahudik? Kiwolji kole kaimwa. 4Ak kileji Pilato tisiik che eechen ak tuiyosiek manyorji lelut chichi. 5Ago kititirjimising kole kiibei biko, konetoti eng Judea komugul, kotoune Galili agoi koit olito.6Ago kingogas Pilato ngolyondonoto, kotebee kole ngot ko tos Galilindet chichi. 7Ak kingonai kolebo bounatetab Herod , koyokto kemututa Jeiso kwo ne kimi inendet agine Jerusalem betusiechoto8Ak kingogeer Herod Jeiso, kobaibait mising, amu kimache kong'etee keny kogeer inendet, amu kia ko kas tuguk che chang agobo inendet ak kimache nda keer kwong'utk koyaak eng inendet. 9Kiteepse inendet eng ngalek che chang ago ma wol kiy. 10Ak kitonondos tisiik che eechen ak siriik, kititirji inendet eng kimnatet.11Kiimining inendet Herod ak askarikchi ak kochoosinendetak kolakchi ngoriet ne kararan mising ak kowekta ole mi Pilato kogeny. 12Ak kiek chorondok pilato ak Herod eng betunoto, amu kita kosastos icheget eng tai.13Ak kiguur Pilato tisiik che eechen ak bounik koboto biko kobwa tugul 14ak koleji icheket, komutwa chichi ak komwa ole imoosi biko, ak ogeero kaatebee anendet eng taing'wongak manyorji chichi lelu eng ng'alechoto omwaitae inendet.15Ololo, mbo Herod agine , amu kawekkwech inendet ak ogeero, ma yai kiy inendet ne nyoljini meet! 16Noto anyun , abire inendet asi atiakta. 17Amu ki ng'atutiet kotiakchi agenge eng betutab tumdo.18Ak kibolyo tugul, kole iste chichi ak itiakwech Barabas. 19Barabas ko chi nekiga ketoorji korgoret akobo wasetab biko eng nganaset ak borisiet.20Ak king'ololji Pilato icheket kogeny komache kotiach Jeiso. 21Ako kibolyo icheket kole igartat eng kimurtoiyot, igartat inendet. 22Ak kimwachi icheket nebo somok koleji, kayai nee ne ya chichi? Manyorji ngolyo inendet ne nyoljini kome. Noto anyun abire inendet asi atiach.23Ak kitees kobolyo mising ,komache kole kigartat. Ak kiyai kutuswekwai koyan Pilato. 24Ak kitilanyun Pilato kiruoget koyaak ko u ye kimache icheket. 25Ak kitiakchi inendet ne kiga ketoorji korgoret agobo wasetab biko ak borisiet ne kigo soom icheket. Ago kiigoito inendet Jeiso asi koyachi ko u ole moktoi.26Ak kingo ta komuti inendet kogiich Simon kurenindet, ne kibunu koret age, ak kikilapchi kimurtaoiyot asi koib korube Jeiso.27Ak kirub tuiyet neo ne bo biko koboto chepyosok che kiwaktos ak korirjinoti inendet. 28Ago kigushikong Jeiso icheket, koleji tibichu bo Jerusalem, matorirye agobo ane , ago orirjige ak legukwok.29Amu ogeero , bwoni betusiek che tun len icheket iberurotin sononik ak mootinwek che iiyo ak kinaik che ma kichuchun. 30Ngoiyo kotoi icheket kongalalji tulonok olulchech, ak koleji tulonok che mengechen kotuch. 31Amu ngotko yai tuguchu eng keti ne nyalil, koteptoi ano anyun eng ne yaamat.32Ak kimi kiptengekinik aengu che kigimuti koboto inendet asi ba kobar.33Akkingoi yo kiguure calvary, ko yoto ole kigigartate inendet ak kiptengekinichoto age eng komostab tai ak age eng komostab katam. 34Ak kile Jeiso, Aboo, nyochi kaat icheket amu ma nai kito ne yaei. Ak kipchechige ngoroikji eng wirtoisietab barbarek.35Ak kitononyo biko kogeere, ak kirorichi inendet bounik, kole kisoru alak. Ingosoge kira ngo Kristo nyito, ne lewnot ne bo Jehovah.36Ak kichurachur agiche askarik inendet kobwani ole mi me inendet, kogochi maiyek che midililen, 37kolen , ngiti ii laitoriatab Yahudik isoruge. 38Ak kimi sirutik eng barakutab metinnyi che mwae kolen, NI KO LAITORIAT NEBO YAHUDIK.39Ak kichuachur inendet ageneg eng kiptengeginichoto kiga kigartat kole tos ma ii Kristo inye? Soruge ak isorwech agache. 40Ago kiwol age ak koger kong kole meiweii Jehovah mbo inye ak imi kiruoget agenge ak inendet? 41Ago bo iman nyinyo amu kagigonech kou boisionikcho, ago mayai chichi kiy ne ma nyolunot.42Ak kileji Jeiso, inaana yo tun inyoni eng bounateng'ung. 43Ak kileji Jeiso inendet, amwaun iman ale, kitebche tuwai rani eng paradiso4544Ak olo bo sait lo, kobiit tuindo eng emet komugul agoi sait sogol, ak kimato kokwengtoi asista, ak kigereerak kwenutab anget ne kigo kiito eng ole tilil nebo ekalut kobun aeng.46Ak king'alal Jeiso eng kutit ne o , kole Aboo, kaande tamirmiriennyu euneguk, ak kingo ka komwa nyitokogoito tamirmiriet. 47Ak ingogeer kiptaiyatab bogol tuguk che kayaagis kolos Jehovah, kole ngagaa kibo iman chichi.48Ak kingogeer tuguk che kiyaagis tuiyosiechoto tugul che kigaruruchge asi korat setio, kowektage, kowektagei kolugoti tegetik. 49Ak kitonondos eng ole loo tugul che kiingen ge ak chepyosok che kirubu inende kobunu Galili kole asi kogeer tuguchoto.50Ak ogeero, kimi chi anun ne kigiguure Joseph, ne ki chitab kapkirwok chi ne kaminen ak ki chi ne kirube imanda. 51Ak kima cham chichoto kiruogeng'wai ak boisionikwai. Ki bo Arimatea, koretab Yahudik , ne kigonye agine bounatetab Jehovah.52Kiwo chichoto ole mi pilato ak kosom bortab Jeiso. 53Kiwolune kocho ngweny ak komaise nget ne nyigiis ak momogoon eng kererit ne kikabalchi koita, ole kitomo ketupchi chi age.54Ak betut ne kigichobekee ak kika korik sabato. 55Ak kirubu chepyosok che kigabwa koboto inendet kobunu Galili ak kogeer kererit ak ole kigakimogonda bortanyi. 56Ak kiwektage koba asi kocob nyamdutik ak mwanik ak komuny eng betutab sabato komungyo ko u ng'atutiet.
241Ak eng betut ne bo tai nebo wikit ko kariroon emet, kobwa kererit koibu nyomdutik che kiga kochob. 2Ak kinyor ko kagemilda kota eng kererit. 3Ak kichut kererit oriit ak manyor bortab kiptaiyat Jeiso.4Ak kingab komi kotobtomentos agobo nyoto ogeero kitonondos eng yo legit icheket murenik aengu che tinye ngoroik che lile bich. 5Ak kingo to kocholdos, kong'urukcho kotorjini togochikwai ngweny, koleji icheket amu nee so chengee che sabdos eng oritab che kikobek?6Ma komi yu, kakong'eet, onnan kito ne kimwawok yo kito komi Galili, 7kole kanyol kendeno eunekab kikab tengekto, weritab chi ak kigartat , ak kong'eet eng betutab somok.8Ak kinaan anyun ng'alekchi 9ak kiwechke kobunu kererit ak komwaji tuguchu tugul icheket taman ak agenge ak biko alak tugul. 10Ki Mariamagdalena ak Joan, ak Maria kametab Jacobo, ak chepyosok alak che kobotoge, che kimwachi che kiyoktoi tuguchuto.11Ak kiu ngalekwai tangoi eng che kiyoktoi, ago maiiyan icheket chepyosok. 12ak king'eet petero ak kolabat ole mi kererit, koit ak kole geero mi ngoroik che nyikisen ichegei, ak kiwo kokwong'oti agobo tuguk che kago yaagis.13Ak geero, kiba biko aengu eng icheket kokwet ne kigure Emmau ne kima ko loo mising ki mailisiek somok kong'etee Jerusalem. 14Ak kingololjige tugul agobo ng'alechuto tugul kiyaagis15Ak kingo ta kong'alaljinatege ak kotebege, korikchi Jeiso icheket ak koba tugul. 16Ako kigerogis konyekwai si manai inendet.17Ak kileji icheket, nee ng'alechu omwachinotige akwegee obendi? 18ak kiwolji age eng icheket ne keguure Kleoa, koleji, tos ii inye too eng Jerusalem asi menai tuguk che koyaagis oloto eng betusiechu?19Ak kileji icheket, nee tuguchuto? ak kileji tuuk che kiyaak agobo Jeiso ne bo Nasaret ne ki maotiot ne ki ki eng boisiet ak ng'olyo eng taitab Jehovah ak eng biko tugul, 20ak kou ole kiingoito tisiik che eechen ak bounikcho kiruokchi kiruoget ne bo meet ak kigartat.21 Ago kigitinye kayanet kele inendet ne itiachi Israel. Wei ak koboto choto tugul ko betutab somok rani kongeete ngaa kobata ngalechuto.22Ak kagoneech chepyosok alak che kigimi tugul kekwong ole ki mustaita kererit. 23Ak kinga mato konyor bortanyi , kobwa kole kamongji icheket, malaikaisiek che kamwa kole inendet. 24Ak kaba alak kererit che kami kobotech. , konyor kou nyoto ko u yo kiga mwa chepyosok, ago ma keer inendet.25Ak kileji anyun bichoto, ochei we abusanichu ak ko nyalulen mugulelwek che mayani tuguchu tugul che kiga komwa maotik. 26Kima kosikchini Kristo konyalil eng tuguchu asi komangji torornatennyi? 27Kitoi kongeet Musa ak maotik tugul ak kiiarorji icheket eng sirutik tugul ngalek agobo inendet.28Ak kingorikta kokwet , ole kibendi, kaegei inendet ne mache kosiirto. 29Ak kikimkim inendet koleji iyanech itebi ak che amu karikta koimen ak mache koratarat, ak kiwo go kotebi tugul.3230Ak ye kingo kagotebi ngweny tugul koamisie konam makatiat koberur, kobutul ak kogochi icheket. 31Ak kiyotogis konyekwai, konai inendet kobetio eng taingwai. 32 Ak king'eetyo eng sainata koweektagee.33Ak kingeetyo eng sainata koweektage Jerusalem; ak kinyor taman ak agenge ko keruruchke ak che ki mii koboto icheket, 34kole kangeet kiptaiyat iman, ak koborjige Simon. 35Ak kimwachi ngalek che kayaak eng oret, ak ko u yo kagonyit inendet kobutuli makatiat.36Ak kingo to kongalale tuguchu, kotonon Jeiso inendet eng kwenung'wai, ak koleji icheget ingotebi kalyet eng akwe. 37Ago kiorogenio ak koiweis, ak kibwati kole kageer tamirmir.38Ak kileji icheket kocholji nee? Ak amu nee si kongeeto kereretab met eng mugulelwekwok? 39Ogeer eunekchu ak kelyeckchu, ole anee, nyito. Onam ak ogeer amu matinye tamirmiriet borto ak kowoik, kou yo ogeere atinye. 40Ago kinga komwa ni kobarji icheket eunekchi ak kelyekchi.41Ak ki tomo koyan icheket amu boiboiyet , ak kwonget. Koleji icheket Jeiso otinye kiy ne kiame eng yu? 42Ak kigochi kebebertab injiriot ne kigibo eng beko, 43ak kinam ak koam eng taing'wai.44Ak kileji icheket, chu ko ng'alekchu che kigamwawok yo kingo tami kobotok, ko u yo kinyol kosulda tuguk tugul, che kigisir eng ng'atutik chebo Musa, ak eng Maotik ak eng tienwogikab kolosunet agobo ane.45Koyat anyun ng'omnatosiekwai asi kobiit konai sirutik. 46Ak kileji icheket kigisir ko u nyoto kele, nyoljini Kristo konyalil ak kong'eet kogeny eng che kigobek eng betutab somok. 47Ak keamdaat ent bororiosiek tugul sigunet ak nyoetab kaat ne bo tengekwogikeng kainennyi kotoune Jerusalem.48Oii akwe baorinik eng tuguchuto. 49Ak ogeero, ayogu kayamisetab Kwandannyu kotebi eng akwe. Ago otebi akweket eng nganaset agoi kilaakwok kimnatet ne bunu tororot.50Ak kitokosta kondochini Jeiso agoi tun koit Betania. Ak kinamji barak eunekchi ak koberur icheket. 51Ak kingo ta koberuri icheket kobagach icheget anyun ak kikimut kwo kipsengwet.52Ak kiilos inendet ak koweektage Jerusalem eng boiboiyet ne o. 53Ak kimi kotugul kapkorosut kolosu ak koberuri Jehovah.

John

Acts

Romans

1 Korintoek

11Paulo ne kigikuur koek ne kiyoktoi ne bo Jeiso Kristo eng' magetab Jehovah ak tupchenyo Sostena. 2eng' kanisetab Jehovah ne mi korintoek eng' icheket che kigitilil eng' Kristo Jeiso ak keguurji lewenisiek si eng' Kristo, Kiptayandengwai ak nenyor. 3Ngotebi kororindo kobotok ak kalieyet ne bune Jehovah .4Amwachini Jehovah kongoi kotugui akobo akwe, amu kororindab Jehovah ne kigonok Jeiso Kristo. 5Si eng' tuguk tukul komokornonok indendet eng' twekunet ak n'gomnatet, 6agot ye tooku baornatetab Kristo eng' akwe.7Si mororuok konunotiot age tugul keganyi nyonunetab kiptayandenyo Jeiso Kristo. 8Ne igimitok agoi kagesonet asi oegu che ititootin eng' betutab kiptayandenyo Jeiso Kristo. 9Iyanat Jehovah, ne kigeguurok eng' yamdaetab werinyi Jeiso Kristo kiptaiyandenyo.10Osomok anyun nguno topchosiek eng' kainetab kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, ale ong'ala kit agenge, si maiit besiosiek eng' kwenung'won'g, ago si oegu che igesunotinge eng' kibagenge eng' kabwatet agenge ak kiruoget agenge. 11Amu kigemwowo agobo akwe, tupchosiekechu, icheket che bo ketab Kloe kele mi ng'usetabge kwenung'wong'.12Lin alak eng' akwe abo Paulo, Kolin alak abo Apolos, kolin alak abo Kepas nda Kristo. 13Tos pcheat Kristo? Kigigartat Paulo akobo akwe? nda kigibatisanak eng' kainetab Paulo?14Amwochini Jehovah kongoi amu mami ne kiabatisan eng' akwe kobate Krispo ak Gaio. 15Si ma le chi kabatisan eng' kainenyu. 16Ak kiabatisan kotab Stepanas agiche mobwoti ngo kiabatisan che chi age kokeny.17Kiyokwo Kristo aamda logoiywek che kiroron ma abatisanis, ma eng' ng'omnotetab n'galek si maek buch kimurtoryotab Kristo.18Amu berberiet amdaetab kimurtoyot eng' che lustos, ago kimnatetab Jehovah eng' che siku. 19Amu kigisir kele ,ak ang'eme ng'omnotetab che ng'omen ak aesioi kauiyetab icheget che iguitos.20Mi ano ne n'gom? Mi ano sirindet ? Mi ano Kipsuriotiotab ng'wenyuni? Tos mayai Jehovah n'gomnatetab ng'wenyuni koek berberiet? 21Amu eng' n'gomnotetab Jehovah ko manai ng'weny Jehovah eng' n'gomnotenyi, kicham Jehovah kosor icheket che iyoni, eng' berberindo ne bo ng'olyot ne kiamdoi.22amu mache youtik koborunoik kocheng'e yunanik ng'omnatet. 23Ago kiamdoi Kristo ne kigigartat ne kanakut eng' yahudik ago berberindo eng' Bororiosiek.24Ako eng' iche che kigiguur, yahudik ak yunanik Kristo Ko kimnatet ak ng'omnotetab Jehovah. 25Amu berberietab Jehovah ko ng'om kosiir biko ago nyalulnatenyi ko kim kosiir.26Okeero Kuurseng'won'g topchosiek, ma kiguur che chang' che ng'omen eng' atebtab borto ma che chang' che kimen ama che chang' che tookunotin. 27Ago kilewen Jehovah tuguk che berber che bo ng'weny si kogooch kalilanet che ng'omen, ak kileewen che tuguk che nyolulyotin che bo ng'weny si kogochi kalitanet che kimen;28Agi tuguk che mi ng'weny che bo ng'weny ak tuguk che sosotin si kowal koek buch tuguk che mi. 29Asi metororge chi eng'tainyi.30Kionyoru anyun Jeiso kobun inendet ne kigiyai eng' Jehovah koek ng'omnotet ak imanda ak tililindo ak katiakanatet. 31Asi ko u ye kigisir, indenet ne itororeke kootororke eng' kiptaiyat.
21Ago kinganyonchok tupchosiek, ko ki ma anyo eng' anyinyindab n'galalet nda ne bo ng'omnotet, anyo aboruok baornatetab Jehovah. 2Amu kiatil ale ko manai kiy age tugul eng' kwenung'wony kobate Jeiso Kristo ne kigigartat.3Ak kigimi kibakenge eng' nyalulet, ak eng' kaiyweisiet ak eng' botanet neo. 4Ago ng'omnotetab chi ago eng' koborunet eng' tamirmiriet ak kimnatet. 5Asimatelele kayaneng'wong' n'gomnotetab biko ago eng' Jehovah.6Ago kimwoe ng'omnotet eng' kwenutab che ititotin ama eng' ng'omnotetab ng'wenyuni nda ne bo bouinikab ng'wenuyni che eku buch. 7Ago kimwoe ngomnotetab Jehovah eng' kwong'gutiet, akot ng'omnotet ne ung'at ne kisib kong'at Jehovah kotomo kobiit ng'weny amu torornatenyo.8Ne kimanai age tugul eng' bounikab ng'wenyuni, amu nda kiganai nda kimo kogortoti kiptaiyat ne bo toronatet. 9Ago ko u ye siraat, mami kong' ne kigokeer nda it ne kigokas, nda kochut mugulel ne bo chi tuguchu che kigochobchi Jehovah icheket che chamei indendet.10Ago king'ang'wech Jehovah eng' tamirmirienyi, amu isiachi tamirmriet tuguk tugul agot tuguk che un'gotin che bo Jehovah. 11Tos ng'o ne ingen tugukab chi kobate tamirmirietab chichoto, u noto, tukukab Jehovah ko mengen chi kobate tamirmirietab Jehovah.12Nguno anyun ko makitaach tamirmirietab ng'weny, ako tamirmirietab Jehovah, asi keguiye 13Tuguk che kimwoe, ko ma ng'alek che ineti ng'omnotetab chi, ago che ineti tamirmiriet tugukab ne tilil, kiroge tugukab tamirmiriet ak tugukab tamirmiriet.14Ago matooche, chito ne mi eng' borto tuguk che bo tamirmirietab Jehovah, amu berberiet eng' inendet amemuchi kokuiyo amu kiguitos eng' tamirmiriet. 15inendet ne mi eng' tamirmiriet koruokchin tuguk tugul, ameruokchini chi indendet. 16Amu ng'o ne kigonai kabwatutikab kiptaiyat, Si kobiit konet indendet? ago kitinye ache kabwatutikab Kristo.
31Ago anyun tupchosiek mon'gololwok ko u biko che mi eng' tamirmiriet ago che mi eng' borto ago leguk eng' Kristo. 2Kiaguenak cheko mabaenak omitwokik che uuen; amu agot nguno kotomo omuch oam.3Agot nguni ko tomi eng' borto, amu tokomi ngetkonda ak bariosiek ak kabesiosiek, tos momi eng' borto ak obendoti kou biko alak. 4Amu lin alak obo Paulo, kolen alak obo Apolos, tos momi eng' borto? 5Paulo kong'o anyun, ko Apolos kong'o, kiboitinik che oyani ko u ye kiigoch kiptaiyat chi age tugul.6Kiagoole, kobisi Apolo ak kobiit Jehovah. 7Noto anyun ma kiy koliindet ama kiy kobisindet ago Jehovah ne ibiiti.8Inendet ne koolei ak neibisi ko akenge ago tun nyoru chitugul kogochinet korupke ak boisienyi. 9Amu kii kiboitinikab Jehovah mbarenyi ak teksenyi.10Kosupge ak miendaab Jehovah ne kigikono, kou teegindet neo ak ko ng'om, ago ng'om. Ko kialumde lumeiywot ne kiteekse barakunyi, ago ng'o keer age tugul ole katektaita barakunji. 11Amu momi lumeiywot ne imuchi kolumitachi kobate noto kigelumta Jeiso Kristo.12Ak ng'o teekse chi lumeiywondoni tahbu, feda, koik che bo komonut, ketiik, suswek ak mobek. 13Tun kotogu boisietab chi age tugul, amu tun komwoitoi betut, amu king'anye eng' mat ak ketieme mat si kotook ole u.14Ng'o ng'et boisietab chi age tugul che kigateeke barakunyi, konyoru anyun meletko. 15Ng'o lal boisionikab chi, kowendi asen, ako kisoru indendet eng' mat.16Tos mongen akwe ole o i hekalut ne bo Jehovah, ago menyok tamirmirietab Jehovah? 17Ng'o ng'em chi hekalutab Jehovah, kon'geme Jehovah amu tilil hekalutab Jehovah ne nito ko akwe.18Amagenak chi, ng'o mi chi kwenung' wong' ne tooku ko ng'om eng' ng'onyuni ng'oek ne berber asi koek ne ng'om. 19Amu ng'omnotetab ng'wenyuni ko berberiet eng' Jehovah. Amu sirat kele, indent ko name che ng'omen eng' ng'alseng'wai. 20Ingen kiptaiyat kabwatutikab ng'amotik kokeny kole buch.21Noto anyun mat kotoroke chi eng' biko amu chegwok tuguk tugul. 22Ng'o Paulo, nda Apolos, nda kepa nda ng'wenyuni nda sobondo nda meet, nda tuguk che mi, nda tuguk che bwoni. Tugul ko chegwok. 23Ak obo Kristo ak Kristo ko bo Jehovah
41Ng'oitech chi kole ki kiboitinikab Kristo ak ribikab ung'otikab jehovah. 2Noto anyun makat ribindet age tugul koek ne kiyoni.3Eng' ane ko kiy kitikin ng'o kina akwe, nda koruokwo chi, ee makinege anege. 4Amu mongen ke ane, ako mo ii ne ikesunotge ago inendet ne ing'eno ko Jehovah.5Ara anyun ameruokchi kiy kotom koit kasarta, kot konyo kiptaiyat ne ibu kobwa lapkeiyet tuguk che ung'otin che bo tuindo, ak koboor ng'alekab muguleido asi konyor chi tugul kolosunetab Jehovah.6Eng' noto anyun che kitupche, kaayai tuguchu koek kayaniet eng' ane ak Apolo agobo akwe, si kobiit onetge eng' ache si masiir tuguk che sirotin, si mamenege chi agobo chi age, kotil let chito age. 7Kayain ng'o iteritu eng' age? ak nee ne itinye inye ne kima iitach, ago ng'o kiitache ko amu nee si ilosuge, ko u ye kima itaache?8Ng'uno anyun onyitotin, ng'uno ko kiomokornon kiobounisie ko u laitorinik koma, kamacha anyun obou si kebounisie kobotok eng' Jehovah. 9Abwati ale kiteb Jehovah keegu ache che kiyoktoi che bo let, ko u biko che kigiruogyi kobek amu keerech ng'weny, malaikaisiek ak biko.10Ki che berber amu Kristo, kinyoluilyotin, ookimen, okonyitotin ko motekisech. 11Agoi ng'uno koamech rubet ak melelda, kimi ach ngor ak ketortatech ama kitinye menyotet.12Ao kibirtoige keboisie eunekcho, ng'echosech keberur, ng'eusech kemuitoi. 13Ye kimwoitoenech yoito, kigoigoi, kiyaech ko u che muruonindab ng'weny che kibuktoi ak kelakte agoi nguno.14Mosire tuguchi asi olilanse ago si kou werkchu che achame ateechin . 15Agot ndotinye ribik elfu taman eng' Kristo, ko motinye kwanisiek che chang'. Amu kiosichok eng' Kristo Jeiso kobun lokoiywek che kororon. 16Noto anyun osomok oeku kosubikichu.17Noto amu nee asi oyokun Timoteo, ne werinyu ne achame ne kiyoni eng' Kristo, ne nyoni kobwatwok ortinwekchu eng' Kristo, ye onetisioti eng' ui tugul eng' kanisosiek tugul. 18Mendos alak ayun kolin abere manyonjinok.19Lekit anyonjok,ngo cham Kiptaiyat;ak aguiye,ma ng'olyotabiche che menotin,ago kamugengwai. 20Amu bounatetab Jehovah ko ma eng' ng'olyot ago kimnatet. 21Nee ne omache anyun? anyonchok ak Kirogto ,nda eng' chamnyet,ak tamirmirietab talasiet?.
51Kosunot Komie kele mi kwenung'wony ibetabge mising' kosiir ogot ole u eng' bororiosiek, kot koit koibge ohi ak osotiotab Kwanit. 2Ak omendosi amoarokenye kele inendet ne kayai kioto keisto eng' kwenunyo.3Eng' iman ko momi eng' borto, ago omi eng' tamirmiriet, ko kaaruokyi inendet ne koyai youtionoto kou yo kwomite. 4Eng' kainetab kiptayandenyo Jeiso Kristo, yo kotuiye kibagenge ak tamimirienyu eng' kamuketab kiptayandenyo Jeiso Kristo. 5Okochi Oindet Chito ne u noto si keng'em borto, asi kesor tamirmiriet eng' betutab kiptaiyat Jeiso.6Ma kararan kolosuneng'wong'. Tos Mongen ole Mermerek tukitin kogutu kererutiet komugul. 7Oiste anyun mermerek che osen asi oegu kererutiet ne leel, amu momi mermerek eng' akwe, amu Kristo ne Pasaka ko korosiotnyo. 8Noto anyun, ongerib ikoorto, ma eng' mermerek che bo keny nda ko che bo yaitiet ak teng'ekto, ago eng' makatiat ne momi mermerek ne motinyei kenisiet ak bo iman.9Kioserwok eng' baruenyu ale amonamge ak che soksei. 10Mamwoe ale otabange mising' che sokse che bo ng'wenyuni, nda kipkeninik,nda che soe kanamonik: amu nda u notonta kanyoljok omandeeng' ng'weny.11Ago kasirwak anyun ale amonamge ak chi age tugul ne kiguure tupchet ago yae sokset nda kipng'etkong'ia nda kosoe kanamonik nda ko ne chubisie nda ko kibogityot nda rebindet. Amoamisie ak chito ne u noto. 12Amage nee aruokyi iche che mi sang'? Tos moruokyini akwe iche che mito go? 13Ago iche che mito sang' koruokyini Jehovah choto. Oiste anyun chichoto sigoran eng' kwenung'wong'.
61Tos mi chi kwenung'wong' ne ng'otinye ke ng'olyo ak chitab kokwet komuti kapgiruok eng' taitab che mo bo imanda? Ama eng' taitab che tililen. 2Tos monget ole iruokyini che tililen ng'weny ? Ako ngot oruokyini anyun ng'weny ko tos manyoljinok oruokyi tuguk che mengechen? 3Tos mongen ole tun keruokyini malaikaisiek? Siirei anyun ne tia tuguk che bo soboni?4Ng'ot omuchi oruokyi tuguk che tinyeke ak soboni, ko to oiiti ole kiruogik iche che ma kiiti kele kiy eng' kaniset. 5Amwoe anyun ale si kobiit olilonse .Momi chi ne ng'om kwenung'wong' agot agenge ne imichi kotil ngalek eng' kwenutab tupchosiek? 6Ago imuti tupchet age tupchennyi kwo kapkiruok,akne siire ko eng' taitab che moiyonotin!7Achicha, Kagoek nguno lelut eng' akwe, amu oruokyinige akwege.Amu nee si mochamtege kinyalilak? Kaine si mochamtege kesarenak tuguk? 8Achicha akweget che oyae ne ya ak orebisiei agot eng' tupchosiek!9Tos mongen ole mochutei che mo bo iman bounotetab Jehovah? Amata kigenaak; momi eng' che yae sokset nda soikab kanamonik nds che yae ibetabge nda chemulkwonyik, nda chemogorgoinik. 10Nda choric nda kipkeinik nda kibogitinik nda chubik nda rebik che nyoru bounatetab Jehovah. 11Ago ki u choto alak eng' akwe ago kigeunok ak ketililok ak keityok imanda eng' kainetab kiptaiyat Jeiso ak eng' tamirmiretab Jehovah.12Chomtootin tuguk tugul eng' ane, ama tuguk tugul che nyolu, chomtootin tuguk tugul eng' ane ama boiywo age tugul eng' choto 13Bo omitwokik moet, ak bo moet omitwogik ago ngeme Jehovah choto tugul. Ng'uno anyun mobo borto sokset ago bo kiptaiyat; ago bo kiptaiyat borto.14King'eet Jehovah kiptaiyat ak tun ing'eetech ak ache eng' kimnatenyi. 15Tos mongen ole borwekwok ko kebebertab Kristo? ara anyun aiste kabeberwekab Kristo, ak ayai koek kebeberwekab chepkugoniot? Olo mo u noto!16Nda tos mongen ole indendet ne namege ak chepkugoniot ko borto agenge. Amu mwaat kele eku tuwai borto agenge. 17Ako indendet ne kituisot ak kiptaiyat koegu tamirmiriet agenge.18Omwee anyun sokset,tenkegwogik alak komi sang'utab borto, ago inendet ne yae sokset koyachin bortanyi tengekto.19Nda tos mongen ole borwekwok ko hekalutab tamirmiriet ne tilil ne otinye eng' akwe ne otinye eng' Jehovah? amobo ge akwege; 20Amu kigialenak kamanutiet, ara otoror Jehovah eng' borwekwok.
71Nguno anyun agobo tuguk che kioserwo ko kararan ko motiny mureno kwony. 2Agot kora, si keistoege sokset ko ng'otebi age tugul ak osotiondenyi ak kotebi kotebi kwony age tugul ak maning'otiondenyi.3ng'okochi maning'otiot osotiondenyi ko u ye nyoljini ak ko u noto agine osotiot eng' maning'otiot. 4Matinye kamuket osotiot eng' bortonyi ng'ot ko ma maning'otiot, ko u noto agine maning'otiot kele motinye kamuget eng' bortanyi ng'ot ko ma osotiot.5Amotaege akwege, kobate yo kochamnyechi asi onyoru osa ak orukutge ak otuiyege kogeny si mayomak oindet amu motinye ribetabge. 6Ago amwae ni amu chamjinet ma ng'atutiet. 7Ago kata chome koige biko tugul ane.AGo tinye chi age tugul konunenyi ne bunu Jehovah,age ko uni, ak age ko u no.8Amwochini icheket che tomo kotunis ak musogik alechini, kararan eng' iche ng'otebi ko u ane. 9Ago ng'o mosigchini kotebi, kotunis , amu kaigai kotunis kosiir maket ne lole.10Ang'ote che kigotung'e ma ane ago kiptaiyat ale mameto osotiot maning'otiondenyi. 11Ago ng'ot kometo, ko gotebi komagitun nda kowekchige manig'otiot osortiondenyi.12Amwochini biko alak, ma kiptaiyat ale ng'o tinyei tupchet kwondo ne maiyanat ak koboibochi kotebi tuwai. Kotebi maon. 13Ago kwondo ne tinyei maning'otiot ne meyanat ak koboibochi komeng'is tuwai ko mat kometo maning'otiondenyi. 14Amu maning'otiot ne maiyanat ketilile ak osotiot ne meyanat eng' maning'otiot ketilile , nda ma u noto ta ma tililen legukwok: ago tililen iche nguno.15Ago ngwo ne meyanat, ko ngwo, momi tupchet ne muren nda kwony ne ratat eng' ng'alek che u choto- Ago kiguurchech Jehovah ache tugul eng' kalyet. 16Ago inae nee anyun inye osotiondoni ngo tos isoru maning'otiot? Nda Inae nee inye maning’otiondoni ngo tos isoru osotiot.17Ago ko u ye kigopchechi kiptaiyat chi age tugul, ko u ye kigoguur Jehovah age tugul, ngotebi ko u noto. Ak ang'ote anyun ko u noto eng' kanisosiek tugul. 18Tos kigiguur chi age tugul ko kagimuratan? Amat koige ne magimuratan, Tos. Kigiguur chi age tugul kotom kemuratan. 19Ma kiy kamuratanet, ago ngo magimurtatan ko ma kiy, ago kerib ng’atutikab Jehovah.20Ngo tebi chi age tugul ko u ye kiu ye kingekuure. 21Tos kigiguurin i otwogin? Meimchike, ago ngot komugogse ketchachin iboisie. 22Amu inendet ne kigiguur ko otwogin. Kotyaket eng' kiptaiyat, ko u noto, inendet ne kigiguur kotyakat ko otwokindetab Kristo. 23Kigealak eng' kamanutiet, ama toegu otwokikab biko. 24Tupchosiek ngotebi age tugul eng' Jehovah ko u ye kiteptoi ye king'ekuure.25Nguno anyun ale,motinye ng'atut eng' kiptaiyat agobo bergeinik, ago agonu kereenyu ko u chi ne kigonyor rirenetab kiptaiyat aek ne kiyani. 26Abwati anyun ale, kararan nito amu kaimetabge ne mi nguno ale ngotebi chi tugul kou ole teptoi nguno.27Tos kigeratyin osotiot mecheng' anyun ketyachin Tos itiagat eng' osotiot amecheng' anyun osotiot. 28Ago ngot itunisie ko maiyai tengek, ak ngitun berkeiya ko maiyai tengek, ago nyoru che u choto nyaliida eng' borwek amomoche soimge.29Ago amwowok tupchosiek ale nwach kasarta ne ng'etunot, ngotebi che tinyei osotik ko u ye motinyei. 30Ak Icheket che rirsot kot kou ne morirsot, ak icheket che boiboen kot kou che moboiboen ak che alisie kot kou ne motinyei kiy. 31Ak icheget che boisie ng'weny komoboisie mising', amu siirtoi itondab ng'weny.32Ago momoche oegu che iimotinge. Inendet ne moitunis kojirjirenjin tuguk che bo kiptaiyat, ole imuchi kobaibaita kiptaiyat. 33Ago inendet ne kigotunis kojircjirenjin tuguk che mi ng'weny ole imuchi kobaibait osotiondenyi. 34Mi teerchinet kokeny eng' osotiot ak berkeiyat, inendet ne moitunot kojirjirengini tuguk, che bo kiptaiyat, asi koeg ne tilil eng' borto ak eng' tamirmiriet: ko inendet ne itunot kojirjirenjini tuguk che mi ng'weny, ole imuuktoi kobaibai maning'otiondenyi.35Amwowok nito agobo keluneng'wong', melin kele katorchok mestet, ago si oboisiechi kiptaiyat eng' oret ne chamat ma eng' kaimetabge.36Ago ng'obwati chi age tugul kole mayachini berkeiyandenyi ne nyolu, ak ngo kagosiirto kororonindab mining'natenyi, ak ngo mi kiy ne nyoljini, koyai ko u ye mache. Mayai tengek ngotungei. 37Ago inendet ne lumdaat eng' moguleldanyi komuchi koboi mokutikji ago kagotil eng' muguleidonyi koriib berkeinatenyi ketun koyae ne kararan. 38Inendet ne igoitoi berkeiyandenyi ketun ko yaei ne kararan, ak inendet ne mekoito berkeiyandenyi ketun koyae ne kararan mising'.39Ratat osotiot kote kotoko sobei maning'otiot, ago ye kagome kotiagat kotun chi ko u chamnyenyi eng' kiptaiyat kityo. 40Ago baibai kosiir ngo tebi ko u ye konye, ko u ye abwati: ak alin atinye agine tamirmirietab Jehovah.
81Noto anyun agobo tuguk ale kaginem koek korosekab kanmonik kingen tugul kele kitinye naet, mene naet ago teegse chamnyet. 2Ngot kobwatyi chi kole ingen kiy, ko mengen ko u ye makat kongen. 3Ago ngo chame chi age tugul Jehovah ko naat chichoto eng' inendet.4Agobo ametab tuguk che kagieng'ji kanamonik koek korosek , kingen kele ma kiy konomuet eng' ng'weny, ama mi komuktoindet age kobate agenge. 5Agot ndo mi che keguure cheptailelisiek, ngo kipseng'wet nda ng'weny (kou ye mi ) cheptailelisiek che chang' ak kiptainik che chang'. 6Ago eng' ache ko kamugtaindet ko agenge. Inendet kwanda ne bunu tuguk tukul, ak kemi eng' inendet, ak kiptaiyat aenge, Jesu Kristo, ne mi tuguk tugul amu inendet, ak ache eng' inendet.7Ago momi naonata eng' biko tugul, amu kigonaita agoi nguno eng' kabwatutigwai koame tuguk che kagibelchi koek korosek konomuet ak muruonitu kabwatengwai ne nyalulat.8Ago amitwogik ko ma kit ne imutech kerikechi Jehovah nda ngo magiamisie, ko mararuech kiy nda ngeamisie ko matesak kiy. 9Ago oribge asi monach che to ko nyolulotin eng' kimnatoning'wong'. 10Ak ngot keerin chi inye ne tinye naet iamisiei eng' hekalutab kanamonik, ko tos manyikanit inendet ne nyalulat koam tuguk che kagienchini kanamonik:11Ak luse inendet ne nyalulat amu naeng'ung' ago kimechi Kristo. 12Ak ng'oyachi tengek topchosiek ak oguoteni kabwatutigwai ne nyalulat, ko koyachi Kristo tengek. 13Noto anyun ,ngot konachi amitwogik ne kitupche, ko ma aame banyek agoi, si manach ne kitupche.
91Tas Mei ne kiyoktoi? Tos matyakat? tos tomo aro kiptaiyandenyo Jeso Kristo?: Tos mo i akwe boisienyu eng' kiptaiyat? 2Ngot ko mo i ne kiyoktoi eng' ala,ko ne kiyoktoi eng' akwe: amu ng'oksetab kayoktoinatenyu ko akwe eng' Kiptaiyat.3Osorunege nito eng' icheget che kina. 4Tos makitinye kimnatet kee ak keam? 5Tos katinye kimnatet kemutate osotiot ne iyanat, ko u alak che kiyoktoi, ak tupchosiek che bo kiptayat ak kepa? 6Nda anege kityo ak barnaba che makitinye kimnatet kebakakte boisiet?7Ng'o ne wendi luget ak koboisie tugugchi?ng'o ne kole kabunguit ama ame logoek? nda ng'o ne iyoki akwet ama lue chekab kiayagichoto? 8Tos amwoe tukuchu ko u biteetab biko?nda mamwoei agine ng'atutiet choto?9Amu sirat eng' ng'atutietab Musa kole, mat irat kutitab eito ye tiechei beko koborei. Tos ibwoti Jehovah mising' agobo eik? 10nda mwoei kityo amu ache? Ee kigisir amu ache : amu inendet ne ibatisie,ko nyolu kobatis eng' kamang'unet , ak inendet ne bore kobore komang'u kole sigd kiy. . 11Ngot ko kigigolchok tukukab tamirmiriet, ko tos kiy ne o ngot keges tugukwok che bo borto?12Ngot konyor alak yamdaet eng' kimnotoni kosiirok kesire ache, ago makiboisie ache kimnotonoto ak kimuitoi eng' tuguk tugul si makigerte letaetab lokoiywek che kororon che bo Kristo. 13Mongen ole icheket che boisiechini tuguk che tililen koame tuguk che bo hekalut , ak icheget che ribe kaptisisiet kotinye kebebertang'wai koboto kaptisisiet? 14Kou noto ole king'atita Jehovah kole icheket che amdoi lokoiywek che kororon.15Momi kiy eng' chuto che kioboisie. Amelin kasere ole si keyaiywa. Kaigai ame kosiir koyai chi torornatenyu koek buch. 16Agot ngaamdoi lokoiywek che kororon ko momi kiy natororege. Amu makat mising' nito eng' ane, ago bwa eng' ane ng'ot ko maainde lokoiywek che kororon.17Amu ye ayai eng' makenyu anege atinye malekto, ago ngo ma bo magenyu anege atinye ripest ne kigiyanwo. 18Nee melektanyu? Noto ko ni, ye omdoi lokoiywechoto kororon ayae koek che motinye melekto si moboisie kimnatenyu mising' eng' lokoiywek che kororon.19Agot kiatiagat eng' biko tugul, ko kiaegu otwogintetab tugul, asi anyor ilajinet kosiir. 20Eng' yahudik, ko kioegu yahutiot, si kobiit anyor yahudik, eng' iche che mi eng' Ng'atutiet ko kiaige agane ne mi eng' Ng'atutiet ama kele ami anendet eng' Ng'atutiet ,ago si kobiit anyor icheget che mi eng' Ng'atutiet .21Eng' icheket che momi eng' ng'atutiet ko kiotebi ko u yo momi eng' ng'atutiet(ma kue ami eng' ng'atutik eng'Jehovah ago ami eng' ng'atutik eng' Kristo. Si anyor iche che momi eng' ng'atutik. 22Kotebi kou ne nyalulat eng' che nyaluliotin asi anyor che, nyolulyotin, kiaegu tuguk tugul eng' biko tugul asi amuch osor alak eng' oret age tugul. 23Ayae nito anyun amu amdaetab lokoiywek che kororon asi anyor yamdaet eng' chuto ak akwe.24Tos mongen ole icheket che rwaei eng' labatet ko chang', ago nyoru melekto akenge? Ara orwai asi onyoru. 25Ak chi age tugul ne ikilige eng' ureriosiek koribege eng' tuguk tugul, yaei anyun ko u noto asi konyor kutwet ne ng'emogse ago ache ko ne mon’gemogse. 26Aloboti anyun ma ko u chi ne tinyei saket. Ak abarsoti ma ko u chi ne bire. olo buch. 27Ago obire bortanyu ak obou, asi matikin ko ye kaamechi alak koma kimeto
101Momoche anyun ,chi kitupche, ale oegu chi monget, ole kimito kwanisiekyo tugul ng'wenyutab boldet, ak kibun tugul araraita. 2ak kibatisanji tugul Musa eng' boldet ak araraita. 3ak kiam tugul amdit agenge ne bo tamirmiriet, 4ak kiee tugul eet agenge ni bo tamirmiriet. amu kiee tugul eng' ruandet ni bo tamirmiriet ni kirub iche, ak ruandanoto ko ki Kristo.5Ago kima baibaichi mising' Jehovah chi chang' eng' iche; amu kigiserta eng' ong'atet. 6Kiek tuguchu anyun kaborunoikyo, si magimakyi tuguk chi yaachen, ko u yo kimakyige iche mising'.7Amoegu chi sae kanamok, ko u alak ing' iche, ko u yo kigisiir kele, kitebi ng'weny biko koamis ak koee, ak kong'etyo ko urerensot. 8Amata kisogse, ko u yo kiae alak eng' iche, ak kiibutyo eng' betut agenge elufusiek tuptemu ak somok.9Nda ketiem kiptaiyat, ko u yo kitiem alak eng' iche, ak kibar erenok. 10Amato ng'unyng'ungye ko u yo king'unyng'unyo alak eng' iche, ak kibok eng' ng'emindet.11Kiaak anyun tuguchuto eng' iche si koek kaborunet; ak kigisir agobo kateunennyo, ache chi kagochonjet kagesunetab kenyisiek 12nyoto anyun ng'oripge si ma tebut inendet ne ibwoti kole tononi. 13Kima namak yomset kobate nyoto ne imuchi komuitae chi tugul; ago bo iman Jehovah ni machomdook keyomak kosiir ni te ne imuchi; ago koboto yomsonoto aei agine oret ni ochilile, si kobiit omuch omuite.14Nyoto anyun, chamanikyu oyestae biteetab kanamonik. 15Ang'ololi ko u yo ang'ololjini biko chi ng'omen; obesie kito no mwoe. 16Kigombet ni bo kaberuret ni kiberuri, ko tos ma amdaet ni kibutuli ko tos ma amdaet ni bo bortab Kristo? 17Amu ache chi ki biko chi chang'; ko ki makatiat agenge, borto agenge; amu kiome ache tugul makatiat agenge.18Ogeer Israel -o ing' atebtab borto: tos matinye amdaet ak kaptisisiet iche chi ame tiseiwyek? 19Amwoe nee anyun? amwa ale kiyni ne kieng'jin kanamonik nda tos kiy kanamwet?20Ago tuguk chi igoitoi Bororosiek koeng'jini oik, ago ma Jehovah: amamoche oae amdaet ak oik, 21Momuchi oee kikombetab kiptaiyat, ak kikombetab oik. momuchi oam ing' mesetab kiptaiyat, ak mesetab oik. 22Nda kitoche kiptaiyat konyor ng'etkong? Tos kigimen kosiir inendet?23chamdaat tuguk tugul; ago ma rugut tugul chi nyolu. Chamdaat tuguk tugul; ago ma tuguk tugul chi teekse. 24Ama tocheng'jige chi chechi inegei, ago chi bo chitab kokwennyi.25Kiy age tugul ni kioldoi eng' kabany, oam, amoteeb kiy amu kabwatet; 26amu bo kiptaiyat ng'weny, ak chi nyiitat ng'weny. 27Ngo kuurok age eng' iche chi moiyoyni kole kobaak, ak omoche obe; ko kiy age tugul anyun ni kagindeno taing'wong' oam ama to teebi amu kabwatet.28Ago ngo lenok chi age tugul, kagigoitoi kii koek tiseiywot, ko moam, amu inendet ni kagoborun, ak amu kabwatet. 29Kabwatet ni amwoe ko ma ningung', ago bo age; amu kalya si koruokyi katiagennyu kabwatet age? 30ngo atooche eng' kongoi ko amu nee si kemwataena yaitio eng' kito ni koagoite kongoi ?31Nyoto anyun ngoame, nda ngoee nda mbo ing' kiy age tugul ni oae, oae tugul otorori Jehovah. 32Amonach Yahudik nda yunanik, nda kanisetab Jehovah; 33mbo ko u yo oboiboien biko tugul eng' tuguk tugul, mocheng'e kelunennyu agine, ago kelunet ni bo chi chang', si kobiit kesor.
111Oegu kosupikchu ko inye osupi Kristo. 2Aloswok anyun tupchosiek , amu abkato eng' tuguk tugul ak oribe ng'atutik ko u ye kainetak. 3Onai anyun nyi ole metitab chi age tugul ko Kristo, ago metitab kwanda ko muren ago metitab Kristo ko Jehovah. 4Muren age tugul nyi maoteni nda kosa kotukot metinyi ko maknyit metinyi .5Ago chepyoso age tugul ne soe nda koamndoi logoiywek ko yatat metit ,kagotewer metinnyi "amu kagergeit ak chi ne inemunot met. 6Amu ngo ma tugot metitab chepyoso , ko ingetilji agine sumeek, ago ngo kalilano eng' chepyoso ketilji summek nda kinem , ko ngotuch metinnyi.7Monyolu kotuche met mureno amu inendet kerkeindo ak torornatetab Jehovah, ago kwondo ko torornatetab muren. 8Amu mo bo muren kwondo, ago bo kwondo murenet.9Amele kigichopchini muren, kwony ago kigichopchi kwony muren eng' kaptisisiet. 10Makat anyun kwony kotinye baunatet eng' metinyi amu malaikaisiek.11Agot kora ko momi mureno ngo momi kwony, ama mi kwony ngo mami mureno eng' Kiptaiyat. 12Ko u ye kibunu kwony muren, ko u nyoto agine kosiche kwony muren ago tuguk tugul ko bo Jehovah.13Oruokchige kira, tos nyolu kwony kosa koatukot metinyi? 14Tos ma inetok bitet olu u? Kele ngo tinye mureno sumeek chi koen ko kalilanet eng' inendet? 15Ago ngot kotinye kwony sumeek che koen,ko torornatenyi nyoto, amu kigigochi sumeechoto asi kotugege. 16Ngot ko mi chi nyi tiysot, ko makitinye biitet nyi u nyoto ama mi kora eng' kanisetab Jehovah.17Amwowok anyun nyi ale melen oloswok amu tuiyosiek chi aname amu otuisoti ma eng' chi kororon ago eng' chi yaachen. 18Ne tai anyun, ogase ole ye otuiye eng' hekalut komi besiet kwenung'wong'. 19Amu mi besiosiek kwenung'wong' nyi matiny si kotook iche chi bo iman eng' kwenung'wong'.20Yo kotuiyechi komasta agenge ko mosikchine oam meseetab Kiptaiyat. 21Amu eng' omisieng'wong' kosib konemu age ak ame age rubet kobogiti age. 22Nee? Tos motinye gorik chi kiamisie ak chi kiesie ? nda koreny kanisetab Jehovah ? Ak ogochi kalilanet iche chi motinye? .Amwowok nee anyun? Tos aloswok eng' nyito?Olo maloswok.23Kianyorune Kiptaiyat nyoto kiagonok akwe ko u ye kinam makatiat Kiptaiyat Jeiso eng' kemounoto kiging'wektoi inendet. 24Ak ye kingo kakomwa kongoi, kobutul ak kole , nyi ko bortanyu nyi kibutuli amu akwe.Oyai nyito komugul obgatena.25Ko u nyoto kora, ko kiib kigombet ak komuus ak kole, nyi ko arorutiet nyi leel eng' korotichu oyae nyito si obgatena. 26Komugul anyun ye oame makatiat ak oee kikombet ,obortoi meetab Kiptaiyat agoi Konyo.27Ara anyun ale tugul nyi ame makatiandani ak nda aee kikombani ama nyoljini, koipchige kiruoget nyi bo borto ak korotikab Kiptaiyat. 28Ago ngosiachge chi age tugul kotom koam makatiat ak koe kigombet. 29Amu inendet nyi ame ak koee ama nyoljini, koamchnike ,koechinike kiruok amu moikuiyo bortab Kiptaiyat. 30Nyoto amu nee si konyolultos ak komiandos chi chang' eng' akwe ak ko ruisot chi chang'.31Amu Ngot kitigonige acheget , ko tun kumakiruokwech. 32Ago yo kiruokwech Kiptaiyat, si ma tun kiruokwech ak ng'weny.33Nyoto anyun,tupchosiekchu, yo kotuiye oamisie, okanyge. 34Ak ngu ame chi rubet, koamis eng' gaa kotom kocho si moruogchige eng' kotuiyeng'wong'.Ak ng'alek alak che kiosir, anyoni achobe.
121Momoche oegu che mongen tupchosiek nguno agobo. 2konunotoikab tamirmiriet ongen ole kigii bororiosiek che kigitorchech cheptailelisiek che matwegu kou ye kigindoiywok. 3Noto anyun amache oguiye ole momi chi ne ngololi eng' kandoisetab tamirmiriet ne mwoe kole chubot Jeiso amami chi ne lin Jeiso ko kiptaiyat kobate eng' tamirmiriet ne tilil.4Ng'uno komi teerchinet eng' konunotoik ago tamirmiriet ko agenge. 5Ago mi ribsosiek che terotin ago kiptaiyat ko agenge. 6Ago mito boisionik che terotin ago Jehovah ko agenge ne boisie eng' tugul.7Ago kaborunetab tamirmiriet ko kigigochi chi tugul si kotoretege. 8Age ko kigigochi tamirmiriet ng'olyotab ng'omnoted eng' age kigigochi tamirmirietab ngolyotab kokuiyet.9Age ko kayanet eng' tamirmirionoto eng' age ko konunotiotab kanyoiset eng' tamirmirionoto. 10Eng' age koyaei kwong'utik ko eng' age maionotet, eng' age koguitos tamirmirik, eng' kutuswek che terotin, eng' age ko waletab kutuswek che terotin. 11Ago boisie chuto tugul tamirmiriet ne noto agenge, kopchechini age tugul ko u ye makyini.12Ku u ye agenge borto, ago tinyei kebeberwek chang', Ago kebeberwek che chang', che bo boroto akot nda chang' ko borto agenge ko u noto kristo. 13Amu eng' tamirmiriet agenge, ko kigebatisanech eng' borto ageng, nge ii yahudik nda bororiosiek, ngerototin nda ketiogotin, ko kigeyaech eng' tamirmiriet agenge14Amu borto koma kebeberta agenge ago chang', 15Ngot kole keldo, amu mo i eut, komobo borto, ko tos mo bo borto? 16Ak ngot kole itit, amu mo i konda, ko mobo borto, ko tos mo bo borto? 17Ngot ko borto komugul ko konda, ko nda miano kastaet? Nda tugul ko kastaet nda miano konguiset ?18Ago nguno ko kigonde Jehovah kebeberwek, age tugul eng' iche, eng' borto, ko u ye kicham indendet. 19Ago nda ki tugul ko kebeberta, nda miano borto? 20Akot nguno nganda tinyei kebeberwek che chang',ko borto agenge.21Ama lechini konda eut, mamochin.nda kolechi metit kelyek mamochok. 22Ago ne siire mising', ko kebeberwekab borto che togu konyolulyotin, ko choto che mokotin mising'. 23Ago kebeberwechoto bo borto che kiiti kele motekisotin, ko choto che ketekisi mising', ak kebeberwegchok che motinye kororonindo ko choto che tinyei kororonindo mising'. 24Amu kebeberwegchok che tinye kororonindo ko mamoche kiy, ago kiituiyo jehovah borto, ak kogochi kondit ne o kebeberta ne kirorchini.25Si mabit kabesiet eng' borto, ago si koribge kibagenge. 26Ago ngot nyalil kebeberta agenge, konyalilsot kebeberwek tugul, nda ng'ekonyit kebeberta agenge, koboiboitu kebeberwek tugul. 27Nguno o i bortab Kristo, ak o i kebeberwekab boroto age tugul eng' age.28Amu kigoyai Jehovah alak eng' hekalut, ne tai chegiyoktoi, ne bo aeng' maotik ne bo somok konetik ne rube noto kwong'utik, korub konunotiotab kasoobet, toretisiet, bounisiet ak kutuswek che terotin. 29Tos chegiyoktoi tugul? tos maotik tugul? tos konetik tugul? tos yaikab kwong'utik tugul?30Tinyei tugul konunotiotab kasoobet? ng'alalsot tugul eng' kutuswek che terotin? woldoi tugul kutuswek che terotin? 31Ago omach mising' konunotoik che eechen asi aborwok ne kararan kosiir.
131Agot ng'ang'agalale kutuswekab biko ak malaikaisiek ama tinye chamnyet ko koegu sukunwet ne chee nda sanitab sukunwet ne chee. 2Agot ngotinye konunotiotab maoinotet ak okuisoti un'gotik tugul ak naet tugul, ak agot ng'otinye kayanet tugul, ne amuchi oiste tulontok, ama tinye chamnyet ko a i buch. 3Agot ngo goite tukuchu kebae bononik, agot ngo goite bortanyu kebeel, ama tinye chamyet komokelwo kiy.4Chamyet ko muitoi, ago tala, ama mene. 5Ama yaei ne ma nyolu, mochengchinge chechi, ama iiti tokisiet ama iiti yoitio. 6Moboibochini ne mo bo iman, ago baibai eng' imanda. 7Sise eng' tuguk tugul, iyoni tuguk tugul, imon'gu tuguk tugul, muitoi eng' tuguk tugul.8Mororu chamnyet agoi, ago ngot ko mi maoinatet koite let, ngo mi kutuswek che terotin ko ite kosisio, ngo mi naet koite kogesge. 9Amu kingen eng' kebeberta ak keamdoi eng' kebeberta. 10Amu Tun nanyo anyun indenet ne ikesunotge koit let ne bo kebeberta.11Ki ngo i lekwa ko kiang'ololi ko u lekwa ak akuiye ko u lekwa,kiabwat ko u lekwa,ago king'aeku muren alakte tukukab lekwandit. 12Amu nguno kegere eng' kioit eng' tamirmiron ago tun kegere tokoch eng' tokoch, nguno ongen eng' kebeberta, ago tun onae ko ye kigenaa. 13Ago tebyei nguno kayanet, kamang'unet,ak chomyet chuto somok, ago ne o eng' chuto ko chamyet.
141Osub chamyet, ak omach mising' konunotoikab tamirmiriet, ago ne siirei ko amdaet. 2Amu inendet ne ng'ololi kutuswek che terotin komong'ololchini biko ago Jehovah, amu magase chi, amu mwoei ung'otik eng' tamirmiriet. 3Amu inendet ne amdoi kong'ololnchini biko ng'alekab teekset, ak kagimitet ak kagaikaet. 4Inendet ne ng'ololi kutuswek che terotin kotechege, ago inendet ne amdoi koteeche kaniset.5Ngotomache ole ong'alal tugul eng' kutuswek che terotin, ago ne siire ko oamde ago inendet ne amdoi kosiir ne ng'ololi kutuswek che terootin,nda koweech asi kobiit koteech kaniset. 6Nguno anyun, ngot anyonchok ong'ololi eng' kutuswek che terotin, ko koeg u kelchin nee eng' akwe? ngot ko mong'ololwok eng' ng'ang'utiet nda eng' naet, nda eng' amdaet nda eng' konetisiet?7Ago agot tuguk che tinye tuuget chi mo sobtos, ngo ndurerut nda kibugandet, kenooitoi ano nyi kiguute nda nyi kibute. 8Amu ngo chei iriaket eng' tuuget nyi mo kiguitos ko ng'o anyun nyi chobchinge boriet. 9Ko ou nyoto anyun , ngot komong'alale ng'alek chi kimuchi keguiyo eng' nyumnyumindo , kenoitoi ano tukuk che kagemwa? amu ing'ololchini oldo buch.10Imuchi komi tukosiek chi terotin eng' ng'weny amu momi nyi tinye komonut age tugul eng' chuto. 11Ara ngot ko mongen anyun komonutietab tuuget, aegu too eng' inendet nyi ng'ololi ak inendet nyi ng'ololi koegu too eng' ane.12Ou nyoto ak akwe ko u ye omache mising' konunotiatab tamirmiriet ocheng' eng' kagiiletab ge tuguk chi ikochini kaniset koteekat. 13Ara ngot anyun ngosa ine nyi ng'olole kutuswek che terotin asi komuch kowalda . 14Amu ngot asae kutit nyi makikuitos ' kosae tamirmriennyu ago eng' ng'omnotet ko momi logoek.15Ara kile nee? Asae eng' tamirmiriet , ak asae eng ng'omnotet agine, atieni eng' tamirmiriet , ak atieni eng' ng'omnotet agine. 16Amu ngo mau nyoto ,ko ngiberuri eng' tamirmiriet ,ak komwoitoi ano *Amen ye igoitoi kongoi, inendet nyi tebe ole mi che ma inetge amu manoe kit nyi imwoe.17Amu igoitoi iman kongoi komie ago manyor age tugul kit nyi imuchi koteech . 18Olosu Jehovah ong'alale kutuswek chi terotin kosiirok okwe tugul. 19Ago eng' kanisa agoigoi ang'alal ng'alek mut che ikuitos, asi eng' tugenyu, amuch aneet alak akiche kosiir ng'alek elfusiek taman eng' kutuswek chi maiguitos.20Tupchosiek amoegu lekuk eng' kaguiyeng'wong' ago oeku lekuk chi nyerotin eng' yaityo oeku leguk chi kaoekitu eng' ng'omnotet. 21Kigisir eng' sirutik kele ong'ololchini bichu eng' biko chi bo kutuswek alak, ak eng' kutuswek ab toek , ak agot ngo u nyoto ko maakasa , magasa kiptaiyat.22Ara anyun kutuswek ko bo koborunoik ma eng' iche che iyoni ago eng' iche che meyoni , ako amdaet ko bo kabarunet ma eng' che maiyoni ako eng' iche che iyoni. 23Nyoto anyun ngotuiyo kaniset tukul ak kong'alal eng' kutuswek che makigose , ak ngo maiyonotin , ak kobga ku bich che ma inetige nda ko che maiyonotin ko tos ma mwoe kole oi chebion?24Ago ngot koamda tugul ak kochut chi nyi maiyanat nda ko ne mainetge , komuchi anyun tugul . 25Ak keng'any ung'otikab muguleldannyi , ak kobutyi ng'weny anyun .kong'uruk kolos Jehovah komng'oe kolin mi Jehovah kwenung'wong' iman.26Nee anyun ,che kitupche? ye oumge ,kotinye age tugul tiendab kalosunet,ak konetisiet,ak ng'ang'utiet ,ak kutit ne magigase, ak kaweegetab ng'alek.ngoyaogis tuguk tugul koteegogis . 27Ngot ko ng'alal chi kutuswek che makiguitos , kong'alal aeng' nda ko somok, korupge ago ngobiit age ne imuchi kowalda 28Ngot ko momi weekindetab ng'alek , ko siis anyun eng' kaniset ak ngo ng'alalchike ak koong'alalchi Jehovah.29Ak ngong'alalyo maotik aeng' nda ko somok ak ngokuiyo chito. 30Ago ngeng'angchi ng'olyo age nyi tebye eng' yoto ko ingosis nyi bo tai.31Ago omuchi oamde agenge agenge asi konetge tugul ak kegaigai tugul. 32Ak kas iit tamirmirikab maotik. 33Amu Jehovah ko ma Jehovah nyi bo bolatet ago bo kalyet. Ko u eng' kanisosiek tugul che bo che tililen.34Ngososio chepyosok eng' kanisosiek amu machamat kong'alalyo ago ngogas it ,ko u ye mwoe ng'atutik. 35Ak ngomache iche konetge kiy, kotebe maning'otoikwai eng' korigwai. Amu kaalilanet ngo ngalal chepyosok eng' kaniset 36Nee anyun? tos akwe che kimongunenok ngolyotab Jehovah? Anan kibwanjok akwe?37Ngot kobwati chi kole tuguk che osirwok ko ngotutikab Jehovah 38Ago ngo maingen chi age tugul kiy ko ng'oek komoingen.39Noto anyun che kitupche ocheng' mising' oamde amat oesie ken'galele kutoswek che terotin 40Ago ng'oyaagis tuguk tugul ko u ye nyolu ak eng' chobet ne kararan.
151Oboruok anyun tupchosiek ale, lokoiwek che kororon che kiamwowok, choto kotaach ko choto chotonone 2Kisorunenok choto korar eng ng'alek che kiaamwok , ngot onam komie, ngot ko kima oyan kityo.3Amu kiagonok eng' tai noto kiataach agane, ale kime kristo agobo tengekwogikyok, kou ye sirat 4ak kigitub ak kon'geet eng' betutab somok ko u ye sirat .5ak kimong'ich kepa , ye ibata komong'chi taman ak aeng'. 6yeibata komong'chi tupchosiek che siirei bokol mut komi tugul, che ta komi alak eng' iche rani, ko kigoruiyo alak 7yeibata komong'chi Jakobo yeityo komong'chi che kiyoktoi tugul.8Ak eng' let komong'och anendet ko u ye kogas. 9Amu a mining' eng' che kiyoktoi,monyolu agot aek ne kiyoktoi ama kiaus kanisetab Jehovah.10Amu kororindab Jehovah a u ki ne au: ak kororindanyi ne kigigono ko maek buch; ago kiaboisie mising' asiir iche tugul. Ago ma ane, ago kororindab Jehovah ne kimito. 11Ngo ane anyun nda ngo iche, keamdoi ui tugul ak u noto kioyan ak akwe.12ara anyun, ngeamdoi Kristo kele kigin'geet eng' che kibeg, ko teptoi ano si komwaei alak eng' akwe kele momi n'geetyet? 13Ago ngot ko momi ng'eetyet ko kaga ma king'eet Kristo agine. 14Ak ngo kima king'eet kristo, ko buch anyun amdaenyo, ko buch agine kayaneng'wong'15Ee ak kagenyoruech kei baorinikab lembch chebo Jehovah, amu kigebaorian agobo Jehovah kele king'eet Kristo ne kaga making'eet ngot ko ka making'eeti che beku. 16Amu ngo ko making'eeti che beku, ko kimaging'eet Kristo agine. 17Ago ngo kima n'geet Kristo ko buch kayaneng'wong' , kotomi eng' tengekwogikwok.18Nyoto anyun icheget che kigoruiyo eng' Kristo ko kigolusyo 19Ngot ko eng' soboni kemong' Kristo kityo, kei che orokenyotin eng' biko tugul.20Ago kiging'eet anyun Kristo komong' eng' chekibek , tangoaniat ne bo icheget che ruitos. 21Amu kibunu chi meet, ko u noto bunu chi agine ng'etyeetab che beku.22Amu ko u ye begu tugl eng' Adam, kou noto tun kisoobi tugul eng' Kristo. 23Ago chi tugul eng' komostanyi, Kristo ko tangoaniat yeityo ko iche che bo Kristo eng' nyonunennyi24Ye ibata koit let ak kogochi Jehovah bounatet inendet kwanda ye tun kagowong' bounatet tugul ak kimnatet tugul ak kamuktaet, 25Amu kanyol kolaitoran inendet ne motiny, agoi konde bunikyi tugul keldebesikab kelyekyi. 26Bunyot ne bo let ne tun king'eme ko meet.27Amu, kigonde tuguk tugul kureretab kelyekyi kogas it inendet. Ago ye mwoei kole kondoi tuguk tugul kogas it inendet, kotoogu kele maboto inendet ne kiinde tuguk tugul kogas it. 28Ak ye tun kaginde tuguk tugul kogas it inendet si koeg Jehovah tugul eng' tugul.29Tos yai nee anyun che kigebotisonchi che kigobek?ng'ot ko kaga making'eeti iman che beku? ko amu nee si kebatisan choto agobo iche. 30Amu nee si kemi ng'weynduni sait age tugul anyun?31abaoriani eng' kolosunonoto mi eng' akwe, che kitupche, ne atinye eng' Kristo Jeiso Kiptaiyatndennyo ale, amee betut age tugul 32Ngo kigiborgei ak tiong'ik eng' Epeso ko u biteetab biko ,atinye borot nee anyun? Ngo kaga maging'eeti che begu ,ongeamisie ak kee ,amu kibegu mutai.33Amata kiberberak: Ng'eme choronok che yaachen atepto ne kararan. 34Ogosu eng' imanda, amat oyai teng'ek; amu maingen alak Jehovah: amwoe ni si agonok olilan.35Ago mi che lin king'eetitoi ano che kigobek? ak bwondoi ano eng' borto? 36Inye ne berber noto ni ikole, ko mosobe ngo mame.37Ak noto ne igole , ko megole borto ne tun biitu,ago keswot buch, abere biitune nganok nda tuguk alak; 38ago igochini Jehovah borto ko u iboiboi inendet, ak kogochini kesuwot age tugul bortanyi inegei 39Banyek tugul ko ma agenge: ago mi alak chebo biko ak alak che bo tiong'ik ak alak chebo taritik, ak alak chebo njirenik.40Mi borwek che bo kipseng'wet ak che bo ng'weny ago terchin terunatet ne bo choto bo ng'weny 41mi lilindab asista ago mi ne bo arawet, ak lilindo ne bo kogelik amu terchin kogeliet age ak age eng' lilindo.42U noto anyun ng'etyeet kigole eng' ngemisiet, king'eeti ko ma komi ng'emisiet, 43ko kigole kimomi teegisto ak tun king'eeti eng' telunatet: kigolei eng' nyalulet; ak tun king'eeti eng' kamuktaet 44Kigole borto ne kigisiktoi; kig'eeti borto ne bo tamirmiriet .Ngo mi borto ne kigisiktoi,komi agine ne bo tamirmiriet .45Ko u noto agine, kigisir kele,, kieg chito ne bo tai ,Adam, chito ne sobei .Kieg Adam ne bo let tamirmiriet ne igoitoi sobondo 46Ago maindoi noto bo tamirmiriet ,ago noto bo borto ye ibata ko noto bo tamirmiriet .47Chito ne bo tai ko bo ng'weny bo nyung'unyek: chito ne bo aeng' ko bo kipseng'wet, 48Ko u ole teptoi ne bo nyung'unyek u choto agiche che bo nyung'unyek; ak ko u ole teptoi ne bo kipseng'wet, u choto agiche che bo kipseng'wet. 49Ak ko u ye kigiib itondab chitab nyung'unyek , keibe ko u itondab kipseng'wet agine50Amwoe ni anyun tupchosiechu , ale maimuchi banyek ak korotik konyor bounatetab Jehovah; amaimuchi ne nune konyor ne manune , 51Ogeero, amwowok ung'otiet , magiruitosi ache tugul , ago kiwalech ache tugul.52Eng' ne matia eng' kamismisetab konda, eng' iriaget ne bo let; amu cheei iriaget, si king'eet che kigobek ko ma kotinyei nunet, a kewalech. 53Amu kanyol kolaach ne nune ne manune , ak kanyol kolaach nito mee ne mamee54Amu tun kagolaach nito nune, ne manune ak kolaach nito mee ne mamee ne mo mee, kosulda anyun mwaet ne kisir kele, kagelugui meet eng' kabelisiet, 55ee, meet, mi ano kabelisieng'ung? Ee, meet mi ano ng'wanindang'ung'?56Ng'wonindab meet ko tengek ; ak kimnatet ko ng'atutik: 57ago kigochin Jehovah kongoi, ni konech kabelisiet eng' kiptaiyandennyo Jeiso Kristo58Nyoto anyun, chi kitupche che achame ogimegitu, ama tigiwechak oae otese kotugul boisietab kiptaiyat, amu ong'et ole mabo buch boisieng'wok ni uui eng' Kiptaiyat.
161Nguno anyun agobo kayumanik agobo biko che tililen,ko u ye king'at kanisosiek che bo Galatia, oyai ak akwe ko u noto 2Ngogonor chi age tugul eng' akwe eng' betut ne bo tai ne bo wigit, ko u che te che kanyor, simabiit kayumisiet ye tun anyo.3Ak ye tun aitu, ayokte alak tugul che kiolewen koto baronok, koib tuguk che bo aiyebindang'wong' koba Jerusalem 4Ak ngot ko nyolu awa agane, kebe tugul.5Ago anyonjinok , ye kaabunote Makedonia ; amu abunoti Makedonia. 6ago abere anyone ketebi ak akwe eng' betusiekab kaititiet, si kobiit omonorseiwa akwe eng' bandanyu eng' komosta age tugul ole awendi.7Amu momache ageerok nguno asiirtoi eng' oret; amu amang'u ale atepche kobotok nematia, ngo cham Kiptaiyat 8Ago to atebe Epeso agoi betutab Pentekost; 9amu kogiyatwa kuret ne o ne nyoljini boisionik, ak mi bunik che chang'10Ngoto anyun kocho Timoteo, ko ngotebi kobotok ama eng' kaiyweisiet; amu boisie inendet eng' boisietab Kiptaiyat, ko u yo aei agane.. 11amatosas chi inendet anyun.Ago omonorsechi inendet eng' bandanyi eng' kalyet si konyo ole ami: amu ageni inendet koboto che kitupche 12Ago eng' ng'alekab Apolo ne kitupche, kiasom inendet mising' ale konyonchok koboto tupchosiek; ak kima ko magennyi mbo kitigin konyo nguno; ago ta konyoni yetun nyor boroindo13Oripse , olumdege mising' eng' kayanet,otebi ko u murenik, ogimegitu 14Ngoyaak eng' chamnyet tugul che oyae15Asomok anyun mising' che kitupche (ongen che bo gotab Stepana, ole icheget tongoanik che bo Akaya, ak kichuljige koboisiechi che tililen), 16ale ogas it akwe che u chu ak chi age tugul ne toreti eng' boisiet ak ne birtoegei bosiet.17Ak abaibai eng' nyonunetab Stepana ak Portunato ak Akaiko: amu kiinyiitwa iche nyoto ni rarunot eng' komostang'wong' 18Amu kimuung'ji tamirmiriennyu ak neng'wong'.Onai anyun komie iche chi u choto.19Igotok kanisosiekab Asia.igotok Akula ak Priska mising' eng' kiptaiyat koboto kaniset ne mi gongwai. 20Igotok tupchosiek tugul ogatge eng' ng'ututet ne titil.21Kagatennyu nito ane Paulo ing' eunnyu. 22Ngo tomachome chi age tugul Kiptaiyat ko ngoek ne chubot Maran-atha. 23Ngotebi kobotok kororindab Kiptaiya Jeiso Kristo! 24Ngoteb chamnyennyi kobotok tugul eng' Kristo Jeiso. Amen.

2 Corinthians

Galatiek

11Paulo, ne kiyoktoi---ma ne kiyoktoi ne bunu biko anan kiyok eng' chi, ago eng' Jeiso Kristo ak Jehovah Kwanda ne kiing'et inendet komong' eng' che kimeiyo-- 2ak tupchosiek tugul che mi kobotoo , asirjini kanisosiek chebo Galatiek:3Ingotebi kobotok mieindo ak kalyet che bunu Jehovah Kwanda ak Kiptaiyandennyo Jeiso Kristo, 4ne kikoitogei agobo tengekwogikyoo si kobiit kosorwech eng' betusiechu yaachen ko u magetab Jehovah nennyo ak ko Kwandannyo, 5ingobunji torornatet koigeny ak koigeny. Amen.6Akwong'e amu oistoigee ochoktoi eng' inendet ne kiguurok eng' mieindab Kristo, obe oldab logoiwek alak che ter che wolotin, 7che ma ter, kobate mi alak che iimok ak komachei kowal logoiwek che miach chebo Kristo.8Agot ng'o achee anan malaikaiyat ne bunu kipsengwet ne tos mwowok logoiwek alak tugul che miach che ter eng' choto che kigemwowok ko ingoek ne chubot inendet. 9Ko u ye kiga kemwa eng tai, amwaei nguno kogeny ko u noto ale, "Ngot keamwok chi age tugul logoiwek alak che miach che ter eng' choto kiotaach ko ingoek ne chubot inendet." 10Tos abaibai ra biko anan Jehovah? Tos acheng'ei abaibai biko? Ngot ko ta cheng'e abaibai biko, ko moii otwogindetab Kristo.11Amu amache onai anyun che kitupche, agobo logoiwek che miach che kiamdoii ale mabunu chii. 12Amu kima ataach kobun chi amakineta. Ago anyun ki eng' ng'ang'utietab Jeiso Kristo.13Amu kiogas agobo atebennyu eng' betusiek che kigosirto eng' kayanetab Yahudik, ko u ye kianyalili kanisetab Jehovah kot kosir ak kiang'emang'emi . 14Ak kiatese tai eng' kayanetab Yahudik kosiir siritoikyu che chang eng' bikab emennyu. Kiagiligei mising kosiir agobo bitonwekab kwanisiekyu.15Ago ye kingocham Jehovah , ne kiitabana, kong'ete moetab kamennyu, ak koguuro eng' mieindanyi, 16si kong'any Werinnyi eng' ane , si kobiit aamda inendet eng' bororiosiek, kima king'alal anyun ak chi eng' sainato. 17Kima togoste Jerusalem ole mi icheket che kisib koek che kiyoktoi eng' ane: ago kiawe Arabia ak kiawechge agoi Damasko.18Kingatar anyun kenyisiek somok atogoste awe Jerusalem si aborjige Kepas ak ketebi tuwai betusiek taman ak mut. 19Ago ma ageer alak eng' che kiyoktoi , kobate Jakobo ne tupcho ak Kiptaiyat. 20Ara anyun eng' che asirwok, ogeero eng' taitab Jehovah ko mamwae lembech.21Yeityo anyun korotinwekab Syria ak Cicilia. 22Ak kitomo kogeero togoch kanisiosiekab Judea che kimi eng' Kristo. 23Ago kigas kemwoei kityo kele , "Inendet ne kiusech eng' betusiek alak koamdoi rani kayanet noto king'emang'emi." 24Ak kiitoror icheket Jehovah eng' ane.
21Kingobata anyun kenyisiek tamanu ak ang'wan atogoste kogeny awe Jerusalem koboto Barnaba , amutii Tito agine. 2Ak kiatogoste eng ' ng'ang'utiet ak kiatetyi ichek logoiywek che miach che aamdooti eng' kwenutab bororiosiek , ago eng' ung'ot eng' icheget che tookunotin, si maek buch labatet ne alabati anan ko ne kialabat.3Ago ma kibirji Tito, ne Yunanindet ne kimi kobotoo , kele kimuratan. 4Amu tupchosiek che bo lembech che kigimut kobwa orit eng' ung'ot, che kimong eng' ung'ot kosegei katiagennyo ne kitinye eng' Kristo Jeiso. Kimoche kole si kobiit kondenech otwognatet , 5ago kima kigas iit icheget agot eng' sait agenge , si kobiit kotebi imanitab logoiywek che miach kobotok.6Ago icheget che kigiiti kele toogunotin -ngo u ole teptoi ichek, ko ma kiy eng' ane, makwele Jehovah chi- amwae ale ma teswa kiy icheget cho toogunotin. 7Ago ye kingogeer ichek kole kigigona arip logoiwek che miach agobo icheget che makimuratani , ko u Petero agine eng' che kimuratani. 8Amu inendet ne kiimuktochi Petero koek ne kiyoktoi eng' che kimuratani , ko kiimuktawa agane ko u noto agobo bororiosiek.9Ak ye kingonai Jakobo, ak Kepa, ak Johana icheget che kigiiti kele toloiwek, kokuiyo mieindo ak kigigonech ane ak Barnaba eutab tai nebo yamdaet. Ak kiiyan kole si kobiit kebe oldab bororiosiek , koba icheket oldab che kimuratani. 10Kobate kimakwech icheket kole kibwat kibananok, kioto ne kiatinye kagiiletabgei agane ale ayai.11Ago ye kingonyo Kepa Antikia, agirinde inendet kimni, amu kinyoljini inendet kiruoget. 12Amu ye kitomo kobwa alak che kibunu kap Jakobo, ko kiamisiei ak bororiosiek. Ago ye kingobwa bichu koweektagei let ak kotabangei eng bikab bororiosiek. Amu kiiywei icheget che bo kamuratanet.13Ak kiiberberisiei Yahudik alage agichek koboto inendet , kot kotito Barnaba agine eng' kaberberisiengwai. 14Ak ye kingageer ale mabendoti eng' lititindo ko u imanitab logoiywek che miach, amwachi Kepa eng' taingwai tugul, aleji ,ngot ko inye ne ii Yahudiot, itebche ko u bororiosiek , ak ma ko u Yahudik ibirjindoi ano bororiosiek kergeitgei ak Yahudik.15Achee keii Yahudik eng siget ama kii kiptengeginik che bo bororiosiek; 16ago kingen kele magiityini chi imanda eng' boisionikab ng'atutik, ago eng' kayanet eng' Jeiso Kristo. Ara anyun kigiyan agichee Kristo Jeiso si kobiit kiityech imanda eng' kayanet eng kristo Jeiso ama eng' boisionikab ng'atutiet. Amu magiityini chi imanda eng' boisionikab ng'atutiet.17Ago ye kita kecheng'e kiityech imanda eng' Kristo , kenyoruech ak achek kele ki kiptengekinik , tos Kristo ko kiboitiotab tengek? Achicha, ma u noto. 18Amu ngot ateech kogeny tuguchoto che kiga abut, ko kabartege ale a bistoindet. 19Amu ane , ko kiamei eng' ng'atutiet si kobiit asob eng' Kamuktaindet.Kikekartata ak Kristo.20Kigigartata koboto Kristo ago asobe , ago ma ko ane ,ago sobei Kristo eng' ane: ak sobondo ne asobe ra eng' borto asobe eng' kayanet ne mitei eng' weritab Jehovah , ne kichama, ak kigoitogei agobo ane. 21Mawale mieindab Jehovah koek buch amu nda bunu imanda ng'atutiet ko kime Kristo eng' buch!
31Ee Galatie chu berberen, ng'o ne kibanak akwee che kiginde Jeiso Kristo taitab konyekwok kotook kele kigigartat? 2Ni kityo ne amache anetanagee, kiotaach Tamirmiriet eng' boisionikab ng'atutiet , anan eng' kaset nebo kayanet? 3Tos kagaa o berberen ko u noto? Ngo kiotau eng Tamiririet, omache nguno oegu che ogesunotingei eng borto?4Tos kionyalilse eng' tuguk che chang buch? ngot ko buch iman. 5Tos inendet anyun ne konok Tamirmiriet, ak koyaei kwong'utik eng' kwenung'wong ko tos yaei eng' boisionikab ng'atutiet anan eng' kaset ne bo kayanet?6Agot ko u ye kiiyan Abraham Jehovah, ak kigiityi inendet kobunji imanda. 7Ongen anyun ole icheget che bo kayanet, ko werikab Abraham choto. 8Ak kisib kogeer sirutiet kole iityin Jehovah imanda bororiosiek eng' kayanet ko kisib koamji logoiwek che miach Abraham, kolenji kiberuri bororiosiek tugul eng' inye. 9Noto anyun , kiberuri icheget che bo kayanet koboto Abraham ne iyanat.10Amu tugul che mi eng' boisionikab ng'atutiet , komitei eng' chubet: amu kigisir kele chubot chi age tugul ne matebchei eng' tuguk tugul che kikisir eng' bukuitab ng'atutiet, kele koyai choto. 11Toogu anyun kele , mami chi ne kiityini imanda eng' ng'atutiet eng' taitab Jehovah : amu , sobei ne bo imanda eng' kayanet, 12ak mo bo ng'atutiet kayanet , ago inendet ne yaei choto kosobei eng' choto.13Kitiachech kristo eng' chubisietab ng'atutiet ye kiek inendet chubet agobo achee : amu kigisir kele chubot chi age tugul ne kisoginini eng' ketit: 14Si konyonji bororiosiek kaberuretab Abraham eng' kristo Jeiso ,si kobiit ketaach arorutietab Tamirmiriet eng' kayanet.15Che kitupche amwae ko u biteetab chi: agot ngo arorutietab chi noto , ko ye kagigimit ko mami chi ne walei koek buch , anan kotesyi. 16Kigimwachi anyun Abraham arorutichoto, ak kesuiwondennyi. mamwaei kole igochini keuwekyii, ko u ye kachangit, ago ko u agenge kole , ak kesuiwondeng'ung noto ko Kristo.17Amwae ni anyun ale , kayomiset ne kiisib kogimit Jehovah , noto ng'atutiet ne kinyonei ko kakobata kenyisiek bogol angwan ak sosom ko mawalei koek buch , kele si koyai arorutiet koek ne matilei kiy. 18Amu ngo bunu borotet ng'atutiet , ko ma ko bo arorutiet anyun: ago kiigochi Jehovah Abraham eng' arorutiet.19Nee anyun ng'atutiet? kigites amu bistautik , agoi koit kesuiyot oldab inendet ne kiga kichopchi arorutionoto ak kiking'at eng' malaikaisiek eng' eutab katuiyoindet. 20Katuiyoindet anyun ko ma bo agenge ago Jehovah ko agenge.21Tos kirindoi ng'atutiet arorutik kab Jehovah? Olo, ma u noto: amu nda kiga kigon ng'atutiet ne imuchi kosoob , nda kubunjini imanda ng'atutiet. 22Ago kigoratyi sirutiet tuguk tugul kimnatetab tengekto , si kobiit kigochi che iyani, arorutiet eng' kayanet eng' Jeiso Kristo.23Ago kingo tomo konyo kayanet , ko kikiribech eng' ng'atutiet. Kiga kiratech agoi koit kayanet ne kitun keng'any eng' let. 24Kiek anyun ng'atutiet konetindennyo ne imutyinech Kristo, si kobiit kiityech imanda eng' kayanet. 25Ago nguno anyun , ko kagonyo kayanet, ko ma koboiywech konetindet. 26Amu akwee tugul ko oi werikab Jehovah, eng' kayanet, eng' Kristo Jeiso.27Amu che tee eng' akwee che kigibatisanjok Kristo ko kiolaach Kristo. 28Ma imugaksei kele mi Yahudiot anan Yunanindet , ama mi otwogindet anan ne itiagat, ama mi muren anan ne tie : amu akwee tugul ko oi agenge eng' Kristo Jeiso. 29Ak ngot o bo Kristo , ko oi kesuwekab Abraham anyun che namei tuguk ko u eng' arorutiet.
41Ago amwoe ale inendet ne name tuguk, ko eng' betusiek tugul koto ko lekwa, ko ma kibestos inendet ak otwogin, nga nda kiptaiyatab tugul. 2Ago mito eng' eutab ng'atik ak ribiik agoi koit kenyisiek che king'atyi kwanit.3Kiu noto, agache kingota ke ii leguk, ko kigirototin eng' otwoknatet eng' bitonwekab ng'weny. 4Ago kingoit betut ne chamat, koyook Jehovah werinnyi ne kisich chepyoso, ne kigisich eng' nga'tutiet. 5Si kobiit kotiach icheket che mito eng' nga'tutiet, si kobiit kenyoru kenamech keegu werik.6Ak amu oii werik, ko kiiyokyi Jehovah Tamirmirietab Werinyi mugulelwekyo, ne rire kole, "Aba, Kwanda." 7Eng noto anyun ma ii otwogindet kogeny, ago aii werit ako ngo ii werit ko aii ne namu tugukab Jehovah eng' kristo.8Ago eng' betusiek che ki mong'et Jehovah, ko kigiyaak oegu otwagikab cheptailelisiek che eng' biteet ko kimobo iman. 9Ago raa amu kakonai Jehovah nda ko kakonaak Jehovah, kainee anyun si oweegchigee anyun bitonwek che nyalulyotin ak kobo bananda? Tos omache oweekchigei otwoknatet kogeny?10Oribe betusiek ak aroek che lelach ak oleteptoi betusiekab kenyit ak kenyisiek! 11Aiywei anyun agobo akwee si maek buch birtoenyu bo ge ne kiayaiywok boisiet.12Asomok che kitupche ale otebi ko u ane, amu kiagergeitu ge ak akwee. Kimo yaiywo neya. 13Ago ongen ole kiaamwok logoiywek che tililen eng tai amu nyalunatetab borto. Ak kima osas tiemisiet ne kimi bortanyu 14amosasa ago kiotaacha ko u malaikaiyatab Jehovah,ko u kristo Jeiso inendet.15Mi ano kaberurenyu ra? Amu abaorionjinok ale nda ki mugaksei nda kiobalu konyekwok ak ogono. 16Ara anyun tos kaaegu bunyondeng'wong' amu kamwowok imanda?17Cheng'ok eng' kagiiletab gei, ama kobo kiy ne kararan. Meche kogerjok sang si kobiit ocheng' icheket. 18Ago kararan ngeecheng'ok kotugul eng' tuguk che kororon ago ma ngomi kobotok kityo.19Legukyuk che tiginen, che anyorunenok ng'wonindo eng' siget kogeny agoi koyaak kristo eng' akwee. 20Katameche atebi ak awal kutinnyu amu aiimige agobo akwee.21Omwowo akwee ch omeche otebi eng' bounatetab ng'atutiet tos mogase ng'atutiet? 22Amu kigisir kele, kitinye Abraham werik aeng,' agenge kobun chepyoset ne ki bakasiat ak age eng' chepyoset ne ki itiagat. 23Kigisich agenge eng' borto inendet ne bo chepyoset ne bakasia eng borto, ago age kobun chepyoset ne itiagat eng' arorutiet.24Kalewenet ng'alechu; amu arorutik aeng. Kibunu age tulwetab Sinai ni sikchini leguk bakasnatet. Inendet ko Hagar. 25Ak Hagar ko tulwetab Sinai eng' emetab Arabia; ak teleljini Jerusalem nebo nguno amu mito eng' otwoknatet koboto legukyi.26Ago itiagat Jerusalem nebo Barak noto kamennyo. 27Amu kigisir kele, "Baibaitu, inye ne soon ne moii; ng'any kuting'ung' ak iwaach ne me gas ng'wonindab sigisiet; amu chang legugab chepyoset ne inegei kosir che bo ne tinye boiyot.28Che kitupche, kii legukab arorutiet ko u Isak. 29Ago eng kasarata ko kinyalil ne kisgisich eng' borto ne kigisich eng' Tamirmiriet.Ak ko u noto agot raa.30Ago mwoei nee sirutik? "On chepyoset ne bakasiat ak werinnyi. Amu ma pchee tukuk weritab chepyoset ne bakasiat koboto weritab chepyoset ne itiagat." 31Noto anyun che kitupche, ma kii legugab chepyoset bagasiat ago kiboe chepyoset ne itiagat.
51Kiitiachech Kristo asi kenyoru' katiaget. Otononie komie anyunn, amatokany keratak kogeny eng' chogitab bakasnatet. 2Ogeero , amwawok ane Paulo ale ngimuratanak, ko monyorjini keluno age tugul eng' Kristo.3Ee abaorianjini kogeny chi age tugul ne kimuratani ale kiyaachei inendet koyai ng'atutiet komugul. 4Kaotoiye ak Kristo, akwee che omache kiityok imanda eng' ng'atutiet; kaobutye eng mieindo.5Amu kiganyi kamang'unet nebo imanda kobun Tamirmirieet eng' kayanet. 6Amu eng' Kristo Jeiso ko matile kiy ne kakimuratan, anan ko ne ma kimuratan, ago kayanet ne boisiei eng' chamnyet. 7Kioruae komie. Ng'o ne kiranyak si mogas iit imanit? 8Mabunu kagaigaoni inendet ne kiguurok!9Igutu mermerek tutigin kererutik komugul. 10Atinye kamang'unet eng akwee eng Kiptayat, ale moegu che tinyei kabwatutik che ter. Ago inendet ne inyalilok konyoru kiruokennyi, agot mbo nda ng'o.11Ago ane anyun che kitupche ngot ko ta aamdooti kamuratanet, ko kainee si ko ta kenyalilo? Ngot ko u noto ko kaga kigeisto anyun kanagutietab kimurtoiyot. 12Agobo icheket che makonok omuuny, ko katamache anyun ale koistogei icheget!13Amu akwee che kitupche ko kigiguurjok katiaget, ago moboisie katiageng'wong koek boroindo ne bo borto, ago oboisiechige akwege eng akwege eng' chamyet. 14Amu isuldoi ng'atutik tugul eng ng'olyot agenge, noto ko ni: "Cham chitab kokweng'ung ko u ole ichamdoige." 15Ago ngot osusege ak oamege akwege eng akwege, oripge anyun si motarge akwege.16Amu amwae anyun ale obendate eng Tamirmiriet si moyai magetab borto. 17Amu machei borto mising kogirinda Tamirmiriet , ak machei Tamirmiriet kogirinda borto, amu bartos chuto tuwai, si moyai tuguk che omache. 18Ago ngondoiywok Tamirmiriet, ko momito bounatetab ng'atutiet.19Toogunotin anyun boisionik che bo borto, choto ko chu: sokset, simdo, maget ne ya agobo tuguk che yachen, 20saetab kanamonik , bonisiet, bunyondisiek , suriosiek , ng'etkonda, nereknatosiek, toiyosiek, kabesiosiek, pcheutik, 21kong' ne ya, bogitosiek ak alak che u choto. Kasib ateywok agobo chu, ko u ye kisib ateeywok, ale icheget che yaei tuguk che u chuto ko manyoru baunatetab Jehovah.22Ago logoiyatab Tamirmiriet ko chamnyet, boboiyet, kalyet, muitaet, talasiet, mieindo, atepto ne kiyani, 23kamining'etabge, ribetab gei; mami ng'atutiet ne toei chuto. 24Ak icheget chebo Kristo Jeiso ko kigogartat borto koboto magutikyi ak kasetab maget chebo choto.25Ngot kesoptosi eng' Tamirmiriet, ko ongebendoti anyun eng' Tamirmiriet. 26Amokany kilosuge buch amokany ketachatachge, amokany koamjechgei ng'etkong'.
61Che kitupche, ngot kenyorji chi lelutiet, ko akwee che o bo Tamirmiriet, oweegu chito ne u noto eng' Tamirmiriet ne bo mutyonet. Ak iripge si makityemin aginye. 2Otoretge eng' nyalilwogik, oyae kosulda ng'atutikab Kristo.3Amu ngot kobwategei chi kole ai kiy, ago kaga ma kiy, koberberegei inegei. 4Ago ingotiem chi age tugul boisiennyi, si konyor anyun kito ne ilosunegei inegei, ak ma eng' chito age. 5Amu keseni chi tugul milennyi inegei.6Ago ingoyamda tuguk tugul che kororon inendet ne kineti ng'olyot, ak inendet ne inetisiei. 7Amat kegenak, magigengenie Jehovah, amu kito age tugul ne kolei chi kotun kesei noto agine. 8Amu inendet ne koljin bortannyi kotun kesei eng' borto ng'emisiet ago inendet ne koljin Tamirmiriet kotun kesei eng' Tamirmiriet sobondo ne bo koigeny.9Amokany kechosye yo kiyae boisionik che kororon, amu tun kigese ko kait betunnyi ngot ko magichaltegee. 10Noto anyun ko u ye kitinye kasarta, ko onge yachi biko tugul ne kararan ago ne sirei ko icheget che bo gotab kayanet.11Ogeer anyun baronaik che chang che kaasirunenak eunnyu anege. 12Tugul che te che machei kalasunet eng' borto, kobirjinok kole kimuratanak, ago si makinyalil icheket agobo kimurtoiyotab Kristo. 13Agot icheget che kimuratani, ko maribei ng'atutiet, ago machei kole kimuratanak si kolosunegei borwekwok.14Ago ingolooit eng' ane alosge, kobate eng' kimurtoiyot ne bo Kiptaiyandennyo Jeiso Kristo ne eng' noto ko kigigartat ng'weny agobo ane ak ane agobo ng'weny. 15Amu ma kiy kamuratanet, anan ngo ma kimuratan, ago yautiet ne leel. 16Ak ingotebe kalyet icheket tugul che bendoti eng' ng'atutioni, ak rirenetab ge, ak eng' Israel ne bo Jehovah.17Kong'ete rani ko matata koima chi, amu aiboti eng' bortanyu birutikab Jeiso. 18Che kitupche, ingotebi koboto tamirmiryeng'wong' mieindab Kiptaiyandennyo Jeiso Kristo. Amen.

Epesoek

11Paulo, ne kiyoktoi ne bo Kristo Jeiso eng' magetab Jehovah, asirjini biko che tililen che bo Epeso koboto che bo kayanet eng' Kristo Jeiso. 2Ngotebi kororindo kobotok ak kalyet ne bunu Jehovah kwandanyo ak Kiptaiyat Jeiso Kristo.3Iberurot Jehovah kwandab Kiptayandenyo Jeiso Kristo, inendet ne ilosunot eng' kaberuret age tugul ne bo Tamirmiriet eng' komoswekab kipseng'wet eng' Kristo. 4Ko u ye kilewenech eng' inendet ye kitomo kelumda ng'weny, si keegu che tililen che matinye lelut eng' tainyi eng' chamnyet.5Ko u ye kigasib kolewenech kenamech keegu werik eng' Jeiso Kristo, eng' inendet, ko u chamet ne kararan ne bo magenyi. 6Agoi kolosunetab torornatetab kororindonyi ne kigonech eng' aiyebindo eng' ine ne chame.7Eng' Jeiso Kristo ketinye katiaget eng' korotikyi, nyoetab kaat ne bo cholwogikyo, kosupge ak morgornatet ne bo magenyi. 8Kiyai kotesak magenyi eng' ache eng' ng'omnatet tugul ak naet.9Ko kagoboruech Jehovah ung'otiet ne bo magenyi , ko u eng' chamenyi ne karan, ne kichob eng' Jeiso, 10Ago tononjinet ne bo ripsetab betusiek che emege si koum tuguk tugul Kristo, tuguk che mi kipseng'wet ak tuguk che mi ng'weny, eng' metit agenge, mbo Kristo11Ni ko kigigonech eng' Kristo keegu boratenyi, ko kisib kolewenech ko u magetab inendet ne yae tuguk tugul ko u kabwatetab mieindanyi. 12Si kobiit keegu kalasunetab torornatennyi ache che kiga kisib kemong'u Kristo.13Kiogas ak okwe eng' Kristo, ng'olyotab imanda, logoiywek che kororon che bo yetuneng'wong', eng' inendet ne kingo kaoyan ko kiging'ochak eng' Tamirmiriet ne Tilil ne bo ororutiet. 14Ne tongoaniatab boratenyo, agoi katiagetab boratenyi, eng' kalosunetab torornatenyi.15Amu nito anyun kingo kaagas agobo kayanet ne mi kwenung'wong' eng' Kiptaiyat Jeiso, ak chamnyet eng' tugul che tililen, 16tomo asise awekyini Jehovah kongoi agobo akwe eng' sautikyu.17Asae ale, ngo gonok Jehovah ne bo Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, Kwandab ne bo torornotet, Tamirmiriet ne bo ng'omnatet, ak ng'ang'utiet eng' naetab inendet. 18Asae ale kokwenyogis konyegab mugulelwekwok ,si kobiit onai kit ne u kamang'unetab kuursenyi, ak mogoriosiekab toronatet ne bo boratenyi eng' che tililen.19Eng' saenyu atepe onai kit ne u oindo ne sirtoot ne bo kamuktaenyi eng' ache che kiyoni ko u boisionoto bo kimntatetab kamuktaenyi. 20Nito ne kiyai eng' Kristo kingong'eet inendet komong' eng' che kibek ak kondo inendet kotebe eunyi ne bo tai eng' komoswekab kipseng'wet. 21Ne toror kosiir laitornatet tugul, ak bounatet, ak kamuktaet ak kiptainatet ak kainet age tugul ne mwaat ma kityo eng' kenyisiechu, kobate eng' choto bkoni.22Ak kiindeno Jehovah tuguk tugul kogas it eng' kelyekab Jeiso ak kogochi inendet koek metit eng'tuguk tugul eng' kaniset. 23Kaniset ko bortanyi inendet ne inyiiti tugul eng' tugul.
21Ak kigosobok akwe che kiobegunotin eng' yaitiogikwok ak tengekwogikwok. 2Che kiobendote atkinya ko u biteetab ng'wenyuni orube ne o ne bo kimnatet ne bo barak ne bo tamirmiriet boisie ra eng' werikab ng'elelnatet. 3Che kigimenye mbo ache tugul kwenung'wai eng' magutik che yaachen che bo borto, ke yae magutik che bo borto ak che bo kabwatutik ak ki kii legukab nereknatet eng' siget ko u alak.4Ago Jehovah, ne mokoriot eng' rirenetabge eng' chamnyenyi ne o ne kichamenech. 5Mbo kigibegunotin eng' tengekwogikyo, ko kisoobech koboto Kristo,[kigesaruok eng' mieindo]. 6Ak king'eetech koboto inendet ,ak kogonech ketebi koboto inendet eng' komoswegab kipseng'wet eng' Kristo Jeiso. 7Si kobiit kobaarta eng' kenyisiek che bkoni magornatosiek che sirtoot che bo kororindanyi eng' tolosiet ne tokyinige eng' Kristo Jeiso.8Amu kigesaruok eng' mieindo eng' kayanet, ago mabunwok nito, ago konunetab Jehovah, 9ama bunu boisionik, si malaske chi. 10Amu ki ii boisienyi ache ,ne kigiyaech eng' Kristo Jeiso agobo boisionik che kororon che kisib kochob Jehovah si kebendate eng' iche.11Noto anyun onan ole akwe che ki oi bororiosiek eng' borto atkinye, che kigigurenok che ma kimuratan eng' icheget che kiguure kamuratanet, eng' borto ne kigiyae eunek. 12Ole kiomite taban eng' Kristo, eng' betusiechoto che ki oi kipsagarek eng' bororietab Israel ak ki oi toek eng' kayomisutik che bo arorutiet,ki motinye kamang'unet ak ki maotinye Jehovah eng' ng'wenyuni.13Ago ra eng' Kristo Jeiso akwe che ki oloen eng' betusiek alak ko kagegonok origu eng' korotikab Kristo. 14Amu inendet ko kalienyo, ne ki yaech tuwai keegu agenge, ne kibut kiteutab kwen ne bo toiyet. 15Ko kagowong' eng' bortanyi bunyondit, ng'atutietab ng'atutik ne mito eng' kayomisutik, si kobiit kotoi koyai eng' inendet biko aeng' koek chito agenge ne leel, koyae kalyet. 16Ak kotuiyo iche tuwai eng' borto agenge ak Jehovah eng' kimurtoiyot, ko kagobar bunyondit eng' noto.17Ak kinyo koamdoiywok kalyet akwe che kio loen, ak kalyet eng' iche che ki legiten. 18Amu kiginyoru ache tuwai eng' inendet orenyo eng' Tamirmiriet agenge ne kiite ole mi Kwanda.19Noto anyun, akwe bunotik ko ma ko i toek ak kipsagarek, ago oi bikab nganaset agenge ak che tililen,ak che bo gotab Jehovah. 20Kigiteechak eng' lumdaetab che kiyoktoi ak maotik, Kristo Jeiso inendet ko koita ne o ne bo luita. 21Ne kituiyechi teekset age tugul ne kiginomnyo koek agenge, koeet koek hekalut ne tilil eng' Kiptaiyat 22Kigiteechak ak akwe oegu agenge eng' inendet, ole menye Jehovah eng' Tamirmiriet.
31Amu nito ane, Paulo, kimonjororiotab Kristo Jeiso agobo akwe Bunotik. 2Ngo kiogas agobo tononjinetab mieindab Jehovah ne kigigono agobo akwe.3Ko u yo kigiboruo eng' ng'ang'utiet ung'otietko ko u yo kiasib asir eng' tai eng' ng'alek che ng'ering'. 4Si ngosoman, omuch oguiye ng'omnotenyu eng' ung'otietab Kristo. 5Ne kima kiborji werikab biko eng' ebenwek alak ko u yo kageng'ong'ji ra che kiyoktoi chechi che tililen ak maotik eng' Tamirmiriet.6Kele, Bororiosiek ko yomdoikab nametab tuguk ak yomdoikab kebeberwekab borto, ak yomdoikab arorutiet eng' Kristo Jeiso eng' logoiywek che kororon. 7Che ki kiyaa aek kiboitiot ko u konunetab mieindo ne bo Jehovah ne kigigono ko u yo boisie kamuktaenyi.8Kigigono mieindo ane ne a tigin kosiir inendet ne tigin eng' che tililen tugul; aamji Bunotik magornatosiekab Kristo che ma isiogokse 9ak kiguiyechi biko tugul kit ne u tononjinetab ung'otiet ne kiga kiuny kong'ete kenyisiek che kigosiirto, eng' Jehovah, ne kitoi koyai tuguk tugul.10Si kobiit konaak eng' kaniset ra ng'omnatet ne o ne bo Jehovah eng' laitornatosiek ak baunatosiek eng' komoswekab kipsengwet. 11Ko u magetab koigeny ne kisib kolewen eng' Kristo Jeiso kiptaiyandenyo.12Kitinye eng' inendet nyiganatet ak kamang'unet ne kirikyine inendet amu kiyani inendet. 13Eng' noto anyun asomok ale amatameak mugulel amu nyalilwogikyu agobo akwe, choto ko torornateng'wong'14Amu nitoanyun agutungjini Kwanda, 15ne nyorune inendet kainenwai oret age tugul ne bo kapchi, eng' kipseng'wet ak ng'weny. 16Asae ale si kobiit kogonok ko u mogornotosiekab toronatenyi, si ogimegitu koboto Tamirmiriet, eng' chito ne bo orit.17Asae ale si kobiit komeny Kristo mugulelwekwok eng' kayanet si kobiit olumdaagishe eng' chamnyet. 18Onyoru kimnatet oguiye koboto tugul che tililen ole teno tebeesindo, ak koindo, ak tororindo, ak loindo ne wendi ng'weny. 19Ak onai chamnyetab Kristo, ne siire naet si kobiit kenyitak nyiet tugul ne bo Jehovah.20Ngobunji anyun inendet ne imuchi ko yai mising' ine kosiir tugul che kisome nda che kinoni, ko u kamuktaet ne boisie eng' ache, 21ngobunji inendet torornatet eng' kaniset ak eng' Kristo Jeiso koityi ebenwek tugul koigeny ak koigeny. Amen.
41Ane, anyun, ko u kimonjororiot eng' Kiptaiyat, asomok mising' ale obendate ko u yo nyonjini kuurset ne kigegurok. 2Asomok ale omeng'isie eng' kamining'etabge tugul ak mutyonet koboto muitaet, omuitajinige eng' chemnyet. 3Oribe amdaet ne bo Tamirmiriet eng' ratutietab kalyet.4Agenge borto, ak agenge Tamirmiriet ko u yo kigeguurok eng' kamang'unet agenge ne bo kuurseng'wong'. 5Kiptaiyat agenge, kabatisanet agenge, 6Jehovah agenge ne kwandab tugul, ak komi eng' tugul .7Ago kigigochi age tugul eng' ache mieindo ko u kakwaet ne bo konunetab Kristo. 8Mwoe eng' noto anyun kole, "kingolany kwo barak, komut luulenik che kigoluul, ak kogochi biko kagochinoik."9Nee anyun ng'olyondonito mwoe kole, "ki lany barak," kobate kele kiwool kochorjige komoswekab ng'weny orit mising? 10Inendet ne kiwaalda ko inendet ne kilaanda barak mising' kosiir kipsengwetisiek tugul, si kobiit konyiit tuguk tugul.11Ak kiigochi alak koek che kiyoktoi, ak alak maotik, ak alak che mwoitooti logoiywek che miach, ak alak mestewek ak ko konetik. 12Si ko yai che tililen koek che igesunotinge agobo boisietab otisiet, agobo teeksetab bortab Kisto. 13agoi keit ache tugul yamdaetab kayanet ak naetab weritab Jehovah, agoi keegu biko che bekchinotin agoi kakwaet ne bo etunatetab nyietab Kristo.14Si mata keegu leguk che kitoortoti koba komosi ak komosi ak kiiboti eng' usonet age tugul ne bo konetisiet eng' kenisietab biko eng' ng'omnatet eng' kenisiosiekab lelutiet. 15Ago king'ololi che bo iman eng' chomnyet si keechegitu eng' tuguk tugul eng' inendet, inendet ne metit, noto ko Kristo. 16Eng' inendet kerobe ak ketuisot borto tugul eng' noto ne konu kebeberta age tugul, ko u kakwoutietab boisiet ne bo kebeberta age tugul, si kotes borto eng' teekset ni teechege inege eng' chamnyet.17Amwoe anyun ni, ak abaorioni eng' Kiptaiyat ale si mata obendate ko u yo bendoti bororiosiek agiche eng' kabwotutik che bo buch, 18Che tuityinok [imenen] eng' nautikwai che kigiyae koek kipsagarek eng' sobondab Jehovah amu berberindo ne mi eng' iche amu uindab mugulelwekwai 19Che kigochige maget ne ya agobo tuguk che yaachen, amu kigobek kosopsot si ko yae sumdo tugul eng' suiyondit.20Ago ki mo netege Kristo ko u noto. 21Ngo kiogas inendet, ak kiginetak eng' inendet ko u yo mito imanda eng' Jeiso, ale ocheru chito ne bo keny, 22Noto atebeng'wong' ne bo atkinye,ne ng'emokse ko u magutik che yaachen che bo kenisiet.23Si owologisie oleelagitu eng' tamirmirietab nautikwok. 24Ak olaach chito ne leel ,ne kigiae eng' Jehovah eng' imanda ak tililindo ne bo iman.25Noto anyun oiste lembechta, ong'ololjinige ne bo iman chi tugul ak chitab kokwenyi amu ki i kebeberwek age tugul ne bo age. 26Onerech amoyai tengek. Amat kororokta asis kota onereksoti. 27Amat okochi boroindo chesawil.28Inendet ne kikochorso ko matato kochorso. Ago kaigai kobois, koyai eng' eunekyi noto kararan, si kobiit konyor kit ne igochini inendet ne banani. 29Amat ko mang'une ng'olyo age tugul ne ya kutuswekwok, ago noto ne kararan ne imuchi koteekso, ko u yo nyolu, si kobiit kogochi kororindo icheget che kase. 30Ak mo gochi cholatet Tamirmiriet ne Tilil ne bo Jehovah ne kigindaenak ng'okset agoi betutab katiaget.31Ngoistoge eng' akwe ng'wonindo tugul, nyitatet, neregek, bolatet, ak koboto yaitiet tugul. 32Ak otebi eng' talasiet akwege eng' akwege orirege, ak onyochinige kaat, ko u yo kinyoiywok kaat Jehovah agine eng' Kristo.
51Oegu anyun rubikab Jehovah, ko u leguk che kichome. 2Ak obendatee chamnyet, ko u yo kichamech Kristo agine ak kogoitoge agobo ache, koek kagochinet ak tiseiywot eng' Jehovah .3Ago ko u yo nyoljini biko che tililen ko mat kong'alale eng' kwenung'wong' sokset, ak sumdo tugul nda ko kasetab miat. 4Nda tewernatet, nda ng'alaletab salwondit nda roriot ne bo ng'alek che yaachen, manyolu choto ago kaigai kagoitoetab kongoi.5Amu ongen nito iman ole, mami chi ne sokse, nda chitab sumdo, nda kose miat, noto ne sae kanamonik, mami eng' chu ne nyoru boratet eng' bounatetab Kristo ak Jehovah. 6Amata kenak chi eng' ng'alek che ma namege ak kiy, amu nyonjini nereknatet ne bo Jehovah ng'elelnnatet amu tupcho. 7Nyoto anyun amoyai yamdaet agenge ak iche.8Amu ki o tuindo eng' betusiek alak, ago o lapkeiyet raa eng' Kiptaiyat. Obendate ko u legukab lapkeiyet. 9[Amu logoiyatab lapkeiyet ko eng' kororindo tugul ak imanda ak imanit]. 10Si onai noto toochakse eng' Kiptaiyat. 11Amo yai amdaet ak boisionikab tuindo che matinye logoek, ago kaigai oger kong'. 12Amu tuguk che yae icheget eng' ole ung'aat ko tewernat ng'elen kemwa.13Ago tuguk tugul che kigere kong' ko ng'ang'akse eng' lapkeiyet. 14Amu kiy age tugul ne kibortoi ko lapkeiyet. Noto anyun, mwoe inendet kole," kosu inye ne irue, ak ing'eet eng' che kigobek, ak kogwenyin Kristo."15Oripge anyun mising' eng' ole oteptoi eng' banwekwok, ma ko u che ma ng'omen ago ko u che ng'omen. 16oboisie saisiek komie, amu yaachen betusiek. 17Noto anyun amo berberitu, ago oguiye kito ne u magetab Kiptaiyat.18Ama to bogitye eng' maiyek, che ibu maget ne ya, ago ngonyiak Tamirmiriet. 19Ong'ololjinige eng' tienwogikab kolosunet ak tienwogik ak tienwogikab Tamirmiriet, otieni tiendo ne rure eng' mugulelwekwok eng' Kiptaiyat, 20Ogoite kongoi kotugul agobo tuguk tugul eng' kainetab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, ogochini Jehovah inendet kwanda. 21Oming'injige eng' kaiyweisietab Kristo .22Kwonyik, ogas it boiseiekwok, ko u yo ogose it Kiptayat. 23Ak eng' boiyot ko matitach kwondang'ung', ko u Kristo agine ne metitab kaniset, inendet sarunudetab borto. 24Ago ko u yo gase it kaniset eng' Kristo ko u noto agiche kwonyik eng' boisiekwai eng' kiy age tugul.25Boisiechu, ocham chepyosokwok, ko u Kristo agine ne kicham kaniset ak kogoitoge agobo inendet. 26Si kobiit kotoben ko kagotilil eng' kaunetab beko eng' ng'olyot. 27Si kobiit komutyige kaniset noto ne bo torornatet ne matinye kunenden nda siring'ut nda kiy age tugul ne u noto, ago koek ne tilil ne matinye tisia.28Ko u noto nyaljini boisiek agiche kocham chebiosokwai ko u yo chome borwekwai ichege. Inendet ne chame kwandanyi ko chamege agine. 29Amu mami chi ne sose bortanyi, ago bae ak koribe ko u kito ne yo yachini Kristo agine kaniset, 30amu ki i kebeberwek che bo bortanyi.31Amu ng'olyondeni, kobagakto chi kwandanyi ak kamet ak konamge ak osotiondenyi, ak koek icheget tuwai borto agenge. 32O ung'otioni ago ang'ololi agobo Kristo ak kaniset. 33Ago ngochom chi age tugul osotiondenyi, ko u ole chomdoge; ak ngogonyit osotiot maning'otiondenyi.
61Leguchu, ogas it sigikwok eng' kiptaiyat, amu kararan nito. 2"Teech kwandang'ung' ak komet" (nito ng'atutiet ne bo tai ne tinye kayomiset), 3"si kobiit ko kararanit eng' inye, si ko tesagis kenyisieguk eng' ng'weny."4Ak akwe, kwanisiechu, amotochatachi legukwok si ma nererkcho ago obai icheget eng' katigonet ak kateunetab Kiptayat.5Otwogichu, ogas it kiptainikwok eng' borto, kaiyweisiet ak botanet, eng' muguleldo tugul ko u yo ogase it Kristo. 6Ama eng' otwoknatet ne kerok che boiywok, ago ko u otwogikab Kristo, ak magetab Jehovah eng' muguledo. 7Oyai boisiet eng' chomnyet, ko u eng' Kiptaiyat ama eng' biko. 8Ongen ole kiy age tugul ne kararan ne yae chi tugul, kotun tooche noto kogeny eng' Kiptaiyat ngoratat nda kotiagat.9Ak akwe kiptainichu, oyachi icheget ak akwe ko u noto. Amo bolji. Ongen ole mi Kipsengwet kiptaiyandengwai ak ko neng'wong' ama mi eng' inendet kondit ne bo biko.10Ne bo let anyun, oegu che kimen eng' Kiptaiyat ak eng' kimnatetab kamugenyi. 11Olaach karikab luget komugul che bo Jehovah, si kobiit omuch ogirinde kaberberisiekab chesawil.12Amu ma bo kabelenyo bo ge borto ak korotik, ago bo latornatosiek, ak kimnatosiek eng' baunikab ng'wenyuni che bo tuindo, eng' lugosiekab tamirmirikchi baunated eng' komoswekab kipsengwet. 13Noto anyun onam karikab luget komugul che bo Jehovah, si kobiit omuch ogerte eng' betut ne ya, ak ye kagoyai tugul otononie.14Otononie anyun komie, ko kaorat suenutikwok eng' imanda ak ko kaolaach karnetab taget ne bo imanda, 15ak, ngo kaoratyi kelyekwok bekyinet ne bo logoiywek che kororon ne bo kalyet. 16Ak onam long'etab kayanet ne omuchi okertae kotiek tugul che bo inendet ne ya .17Ak onam kutwetab yetunet, ak rotwetab chok ne bo Tamirmiriet, noto ng'olyotab Jehovah. 18Osa betusiek tugul eng' Tamirmiriet koboto saet tugul ak kagaigaet agobo tugul che tililen.19Ak osa agobo ane, si kobiit kegono twegunet ayat kutinyu. Ak abarta eng' nyiganatet ung'otiet ne bo logoiywek che kororon. 20Amu ai tononjinindet ne bo noto eng' sirimwek, si kobiit ang'alal eng' choto eng' nyiganatet, ko u yo nyolu amwa.21Ago si kobiit onai ak akwe ng'alekyu, ole atebtoi, komwowok tuguk tugul Tukiko ,chamanet ne kitupche ne kiboitiot ne kiyoni eng' Kiptaiyat. 22Kayakwak anyun inendet agobo ng'olyondonito si kobiit onai ng'alekcho, ak kogaigai inendet mugulelwekwok.23Ng'otebi kalyet koboto tupchosiek, ak chamnyet ak kayanet ne bunu Jehovah Kwanda ak kiptaiyat Jeiso Kristo. 24Ng'otebi karanindo koboto icheget tugul che chame Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo eng' atebto ne mo ng'emakse.

Pilipik

11Paulo ak Timoteo, otwogikab Kristo Jeiso, kisirjini tugul che tililen che bo Jehovah eng Kristo Jeiso che mito Pilipi koboto ribikab kaniset ak kiboitinik. 2Kisae kele, ingotebi mieindo kobotok ak kalyet che bunu Jehovah Kwandannyo ak Kiptaiyat Jeiso Kristo.3Awekchini Jehovah nennyu kongoi eng kabwatenyu tugul ne abwatok, 4eng sommenyu age tugul agobo akwee tugul , asome eng sautikchu eng boiboiyet kotugul, 5amu yamdaeng'wong eng logoiywek che tililen kong'ete betut ne bo tai agoi betuni. 6Angen komie ng'olyondonito, ale inendet ne kitoi boisiet ne kararan eng akwee koyaei kosulda agoi betutab Jeiso kristo.7Kararan eng ane abwat ko u nito agobo akwee tugul, amu omi muguleldannyu. Amu eng ratatennyu, ak eng ripset ak kagimetab logoiywek che tililen, ko akwee tugul k oii yamdoik koboto eng mieindo. 8Amu Jehovah baoriandennyu, ko u ole ating'enok akwee tugul emosto eng rirenosiekab Kristo Jeiso.9Ak ni ko saennyu: ale kotesak chamnyeng'wong missing eng naet ak kaguiyet tugul. 10Si kobiit onai komie tuguk che bo kayanet koboto atebto ne mie, si kobiit oegu che matinye kenisiet, che matinye kanagut agoi betutab kristo. 11Saennyu kotugul oeku che nyitotin logoekab imanda, che bunu Jeiso Kristo, agoi torornatet ak kolosunetab Jehovah.12Ago amache che kitupche, onai ole tuguk che kibwonjo, ko kigotoret logoiwek che tililen koba tai. 13Kot kotook ratennyu agobo Kristo eng askarik tugul che bo kaplaitoriat, ak eng biko alak tugul kole aamdaii logoiywek che tililen chebo Kristo Jeiso. 14Ak tinyei che chang eng che kitupche eng Kiptaiyat nyiganatet ne o mising komwaita ng'olyotab Jehovah ama eng kaiyweisiet, amu tinyei kamang'unet agobo ratennyu.15Amdoi alak Kristo eng ng'etgonda , ak suriet koamdoi alak agiche eng kabwatutik che kororon. 16Amdoi chu alak eng chamnyet kongen kole kigindeno arib logoiywek che tililen. 17Ago chun alak koamdoi Kristo amu magutikwai, ma eng mugulelwek che leelachen, kolen teswo nyalilda eng ratatennyu.18Nee anyun? Kobate kityo eng oret age tugul---ngo eng kenisiet anan ngo eng imanit---Keamdoi Kristo, ak abaibai eng noto. Eeh, ako ta abaibaitu, 19Amu angen ale walaksei nito koegu katiagennyu kobun sautikwok ak toretet ne konu Tamirmirietab Jeiso Kristo.20Ko u eng kaganyisiennyu ne aganyi mising ak kamang'unennyu ale magigona alillan, ago eng nyiganet tugul, ko u kotugul, ko u noto agine nguno kitorori Kristo eng bortannyu, ngo eng sobondo, anan eng meet. 21Amu eng ane ngasobe ko kristo, ak ngameei ko borotet.22Ago ngasobe eng borto, ko choto logoekab boisiennyu. Ago alewen nee anyun? 23Amu mangen. Kagigiikcho kwenutab tuguk aeng, atinnye maget awo ketebi ak Kristo, amu kararan noto mising kosiir, 24ago ngatebi eng borto ko magat mising agobo akwee.25Ak atinye kamang'unoni , ak angen ale atebche, ee ak ko ta atebche kobotok akwee tugul, agobo tesengwong bo tai ak boiboiyet eng kayanet, 26si kobiit kotesak kalosunengwong eng Kristo Jeiso eng ane ngaitu ak ketuiye kogeny. 27Ago ingoek atebeng'wong ne nyoljini logoiywek che tililen chebo Kristo, si ngot anyo ageerok anan ko ma nyoo, agas agobo atebengwong, kele otonondosi komie eng tamirmiriet agenge, eng kabwatet agenge ogilige tugul kibagenge agobo kayanetab logoiywek che tililen.28Amat komuok bunik eng kiy age tugul. Noto ko kaborunet ne toogunot ne bo luseng'wai, ago ne bo saruneng'wong---ago bunu nito Jehovah. 29Amu kigogonok buch agobo Kristo ma oyan inendet kityo, ago onyalilye agobo inendet kora, 30otinye lugonoto kiogeere eng ane, ak ogase nguno kele mi eng ane.
21Ngo mito anyun cheerset age tugul eng' Kristo, ngo mito kagaigaet age tugul ne bo chamnyet, ngo mito yamdaet age tugul ne bo Tamirmiriet, ngo mito rirenetab age ak rirenet, 2onyit boiboiyennyu si otebi eng' kabwatet agenge, otinye chamnyet agenge, omi kibagenge eng tamirmiriet agenge ak katarjinet agenge.3Amoyai kiy age tugul eng' makyinetabge anan eng' kalasunetabge. Ago eng' kamining'etabge ne bo naet ngoit chito age kole kei kei biko alak kosir inendet. 4Ama ta rib chi makutikyi kityo eng' akwee, ago magutikab biko alak kora.5Ng'otebenok ateboni ne kimi agine eng' Kristo Jesio, 6Ne nga nda k i u Jehovah ko ma iit kole kito ne bo kamanut kogergeitge ak Jehovah. 7Ago kiyaigei inendet koek buch ak kinam itondab otwogin ak, kesich kogergeit ak biko, 8komining'itge ak kogas iit agoi meet eeh agot meet ne bo kimurtoiyot!9Noto anyun kigotoror Jehovah inendet mising ak kogochi inendet kainet ne siire kainaik tugul , 10asi kobiit kogutuny kutung'to age tugul ngogas kainetab Jeiso eng' kipsengwet ak eng ng'weny ak eng' ng'weny orit , 11ak kong'any ng'elyebta age tugul kole Jeiso Kristo ko Kiptaiyat, ak koityi torornatetab Jehovah Kwanda.12Noto anyun, chamanikyu ko u yo ko ogase iit kotugul, ma yo amite kityo ago ogase iit kosir oloo mamite, ogilge oboisieji saruneng'wong kosulda eng' kaiyweisiet ak botanet. 13Amu Jehovah inendet ne boisie eng' oriting'wong si osich magetab oboisie ak oboisie agobo magennyi ne kararan.14Oyai tuguk tugul ama eng' kang'unyng'unyosiek anan eng' tiiyosiek 15si kobiit oegu che matinye tisia ago che libwoben, legukab Jehovah che matinye kunenden eng' kwenutab ebendo ne kunur ak komastaat, ne okwengtei eng' kwenung'wai ko u lapkeiyosiek eng' ng'weny. 16Onam anyun mising ng'olyotab sobondo si kobiit abaibaitu eng' betutab Kristo ale kima labat buch ak maboisie ne bo buch.17Eeh mbo nda mi kerongchino kaptisisiet agobo otisietab kayaneng'wong, abaibaitu ak agasige kobotok akwee tugul. 18Ko u noto ak akwee oboiboitu ak ogasge koboto.19Ago amang'u eng' Kiptaiyat Jeiso ale legit si ayokwok Timoteo, si kobiit kogaigaa agane ye agas agobo atebeng'wong. 20Amu matinye chi age ne kerge ak inendet, ne tinye kabwatutik ak tetutik che kororon agobo akwe. 21Amu chenge tugul tugukwai, ma tuguk che bo Jeiso kristo.22Ago ongen kamanutiennyi komie, ole kigeboisie tuwai eng' logoiywek che tililen ko u werit ak kwan. 23Amang'u anyun ale ayokwok inendet nguno eng' sait ko kaageer ole ateptoi. 24Ago amang'u eng' Kiptaiyat ale achoni anendet agane ko negit.25Ago abwati ale kararan ayokwok Epaprodito. Inendet ko ne kitupche ak keboisiei tuwai ne askarindet koboto ago ne kiyoktoi neng'wong ak kiboitiot eng' banandanyu. 26Inendet ne tinyenok emosto, ak kitinye nyigisindo kocho ole omite, amu kiogas kele kimian inendet. 27Eeh iman kimian kot ko ki legit kome. Ago kirire Jehovah inendet, ago ma inegei kityo mbo ane si maegu ne atinye kaimutik eng' kaimutik.28Kayogu inendet anyun kocho kochok, si ngogeer inendet kogeny obaibaitu ak si kong'ering'itu eng anendet kaimutik. 29Otaach inendet anyun, eng' Kiptaiyat koboto kagasetabge tugul. Ak ogonyit biko che u inendet. 30Amu ki agobo boiesietab Kristo si ko ki legit kome inendet. Marire sobondonyi si konyiitwa kito ne ki rartaat eng' boisieng'wong ne kioboisiewo.
31Ne bo let anyun, che kitupche, oboiboitu eng Kiptayat. Ma kaiimut iman eng ane asirwak tuguchuto, ago toretok akwee . 2Oribgee sesenik, oribege yaikab yaitio, oribege icheket che tilegei. 3Amu ki ii kamuratanet achee--- che saei eng Tamirmirietab Jehovah ak kilosuge eng Kristo Jeiso , ama kitinye kamang'unet eng borto.4Ago ngobwati chi age tugul kolen tinyei kamang'unet eng borto, ko atinye ne sirtoot. 5Kigimuratana eng betut nebo sisit, a bo keswekab Israel, aboo oretab Benjamin, Hebranindet nebo Hebranik, eng ngalekab ng'atutiet ko aii Parisaindet.6Eng Kagiiletabge, ko kianyalilii kaniset; eng imanda ne mi eng ng'atutiet ko kimatinye lelut. 7Ago tuguk che ki boratet eng anee ko kiaiit chuto koek tugun buch amu Kristo.8Ee iman, ak aiiti tuguk tugul koek tugun che matinye komonut amu kelunatet ne bo naetab Kristo Jeiso kiptayandennyu. Kigobetyo tuguk tugul amu inendet, ak aitii ale buch tugul---si kobiit anyor Kristo, 9ak kenyoruo eng inendet, ko matinye imandannyu, noto ko ne bo ng'atutiet, ago noto ne bunu kayanet eng Kristo--- imanda ne bunu Jehovah eng kayanet. 10Ago nguno amache anai inendet ak kamuktaet ne bo ng'eetiennyi ak yamdaet ne bo nyalilwokikyii ak kekerkeutu tuwai eng meenyi, 11si kobiit anyor eng oret age tugul aiityi ng'eetyetab che kibek.12Ma kele kianyoru ama kele kiaegu ne igesunotgei, ago agiljinige tai si kobiit anam noto ne kiyai Kristo Jeiso koguuro. 13Che kitupche, ama aitii ane ale kaaityi noto. Ago ayae kito agenge, autie tuguk che mi let eng ane, ayogojinige tuguk che mi tai. 14Agiiljinige tai, ait ole mito melekto ne bo kursetab barak ne bo Jehovah eng Kristo Jeiso.15Achee tugul che kage eechegitu anyun, ongibwat ko ogebwat ko u nito; ak ngobwat kiy ne ter eng ng'olyo age tugul, ko ng'angwok Jehovah noto agine. 16Ago ne sire noto, ko ongebendate kosubge ak kanetisiet ne kigeityi.17Che kitupche, oegu che yaei tuguk che ayaei. Ak ogeer icheket che bendoti ko u kaborunet ne ogeerenech. 18Amu bendoti che chang---- che kiamwowok kotugul agobo icheget, ak nguno amwawok eng rirek----ale icheget ko bunikab kimurtoiyotab Kristo. 19Ne kagesuneng'wai ko luset. Ne cheptaileling'wai ko moeng'wai, ak kotororige eng tuguk che kililandoi. Che ibwati tugukab ng'weny.20Ago kii bikab kipsengwet, che kiganyi yetindet kowechgei, inendet Kiptaiyat Jeiso kristo. 21Ne tun walei kolelakitu borwekchoo che bo nyorotiet, si kobiit kogergeit ak bortanyi ne bo torornatet, eng kamuget noto imuchi koyai tuguk tugul kogas it inendet.
41Noto anyun, tupchosiekyu, chamanik che atinye emosto akwe che oii boiboiyennyu ak kutwennyu olumdegee anyun eng kiptaiyat chorondokchu. 2Asome mising Euodia ak asome mising Sunuke, koek che bo kabwatet agenge eng Kiptaiyat. 3Eeh, asomin aginye kiboitiot ne bo iman kobotoo, ale toret chepyosochu amu kigiboisiei tugul eng logoiywek che tililen koboto Klementi agine ak chun alak che kii kiboitinik tugul che mi kainaikwai Bukuitab Sobondo.4Oboiboitu eng Kiptaiyat kotugul. Ak amwae kogeny ale oboiboitu. 5Ingonaak mutyoneng'wong eng biko tugul. Kagorik Kiptaiyat. 6Amogerer met eng kiy age tugul, ago eng kiy age tugul ko eng saet ak somet koboto kongoi, ingonaak somutikwok eng Jehovah, 7ak ribei kalyetab Jehovah , ne sirei kaguiyet tugul, mugulelekwok ak kabwatutikwok eng Kristo Jeiso.8Ne bo let anyun, che kitupche, tuguk alak tugul che bo imanit, alak tugul che bo tegisto, alak tugul che bo imanda, alak tugul che tililen , alak tugul che chamotin , alak tugul che kimwoitoe ne kararan, ngo mi mieindo age tugul ,ak ngo mi kolosunet age tugul, obwat tuguchuto. 9Tuguk che kionetge ak che kiotaach ak che kiogas ak che kiogeer eng ane oyai tuguchuto, ak kotebi kobotok Jehovah ne bo kalyet.10Ago ki abaibaitu mising eng Kiptaiyat ale koonanaa kogeny nguno. Kicham onanoo iman agot eng tai ak kabwatanoto iman ago kimotinye boroindo. 11Mang'alali amu kele matinye kiy. Amu kianetge eng atebet age tugul yo atinye ak yo matinye ko u noto. 12Angen ole ateptoii eng bananda, ak angen ole ateptoii ye katesagis tuguk. Eng kiy age tugul, ak eng tuguk tugul ko kianetgei ung'otietab biyeng'do ak rugutet, anyor che chang ak abanan. 13Amuchi ayai tuguk tugul eng inendet ne kono kimnatet.14Ago kioyai ne mie amu kiotinye yamdaet eng nyalildanyu. 15Ak ongen akwegei akwee Philipik, ole eng taunatetab logoiwek che tililen, ye kinga mande eng Makedonia, ko mabiit kaniset ne kitinyei yamdaet kobotoo eng ngolyotab kagoitoet ak taaget, kobate akwegee kityo. 16Amu agot eng Tesalonika ko kioyokwo atkei tugul tuguk che kiabanani kosir agenge. 17Ma kele acheng'e konunet. Ago acheng'e logoek chee tesoksei eng koitoeng'wong ak kolosunoik che bunu Jehovah.18Ago atinye tuguk tugul, ak che siirtoot. Abiyong'ot amu kiataach eng Epradito tuguk che kibunwok. Tuguk che bo ng'uunet ne nyamdut, tiseiywot ne taagaksei ne iboiboii Jehovah. 19Ago inyitwok Jehovah nenyu kit age tugul ne obonani ko u magornatosiekyi eng torornatet eng Kristo Jeiso. 20Nguno anyun ngobunji Jehovah nenyo inendet Kwandannyo torornatet koigeny ak koigeny. Amen.21Ogat age tugul ne tilil eng Kristo Jeiso. Igotok tupchosiek che mi kobotoo. 22Igatok bikab Jehovah tugul che tililen, mising ko icheget che mi Kapkaisari. 23Ingotebi mieindab Kiptaiyat Jeiso Kristo koboto tamirmirikwok.

Kolosaik

11Paulo, ne kiyoktoi ne bo Kristo Jeiso eng magetab Jehovah ak Timoteo tupchenyo, 2kisirjini bikab Jehovah che tililen che kitupche che iyanotin eng Kristo che mi Kolosaik. Ingotebi kobotok mieindo ak kalyet che bunu Jehovah Kwandanyo. 3Kiwekchini kongoi Jehovah Kwandab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, ak kesoiywok kotugul.4Kigegas agobo kayaneng'wong eng Kristo Jeiso, ak chamnyet ne oting'e bikab Jehovah tugul che tililen, 5Amu kamangunet ne kigegonoruok eng Kipsengwet, ne kiosib ogas eng ngolyotab imanda, ne bo logoiwek che tililen, 6ne kigoitwak. Kou ole teptoi logoiwek che tililen koiyei logoek ak ko tesokse eng ngweny komugul- ko u eng akwe kongete betut ne kiogas ak onai miendab Jehovah eng iman.7Nito ko logoiwek che tililen ko u ye kionetge eng Epapra, chamanenyo ne kiboisiei tugul, ne kiboitiot ne iyanat ne bo Kristo agobo ache. 8Kimwawech Epapra chamiengwong ne mi eng Tamirmiriet.9Amu eng chamioni anyun, ko magimete kesae agobo akwe. Kisae kele konyiiak naetab magenyi eng ng'omnatet tugul ne bo tamirmiriet ak kaguiyet. 10Si obendate ko u ole nyolu eng Kiptaiyat, ne iboiboi inendet eng oret age tugul: oiiye logoek eng boisiet age tugul ne kararan, ak otesage eng naetab Jehovah,11kigimitok eng kamuktaet tugul, ko u kamugetab torornatenyi, agoi muitaet tugul ak kagenisiet eng boiboiyet 12owekchini kongoi Kwanda, ne kiyaech keegu che nyolchini keimte borotetab che tililen eng lapkeiyet.13Ne kisoruech kemongune kipnatetab mesundeito, ak kouutech kebe bounatetab werit ne bo chamnyenyi; 14Ne eng inendet ketinye katiagenyo, nyoetab kaat ne bo tengekwogikyo.15Inendet itondab Jehovah ne ma toogu, inendet ne kiboretiet eng tuguk tugul che kigiyai. 16Amu kigitoi keyai tuguk tugul eng inendet, che mi Kipsengwetisiek ak che mi ngweny, tuguk che toogu ak tuguk che ma toogu. Ngo ngecherokab torornatet anan ko laitornatosiek chebo barak, nda ko bounatosiek nda ko kimnatosiek, kigiyai tuguk tugul eng inendet ak ko bo inendet. 17Ak ko bo tai inendet eng tuguk tugul, ak tonondos tuguk tugul eng inendet.18Ak inendet metitab borto, noto kaniset. Inendet ko taunet, kiboretietab che kimong eng che kikomeyo, si kobiit koek ne bo tai eng tuguk tugul. 19Amu kiboibochi Jehovah komeny nyiienyi tugul eng werit, 20ako eng Werit kochomyo tuguk tugul eng inendet, ye kingo kagoyai kalyet eng korotigab kimurtoiyondenyi, ngo tuguk che mi ngweny nda ko tuguk che mi Kipsengwet.21Ak eng' kasarta age ko ki oii che itobonotin ak bunik eng kabwatutikwok ak eng boisionik che yaachen. 22Ako kagotuiyok inendet raa eng bortanyi ne bo banyek eng meet si kobiit kobartak oii che tililen, che motinye tisia, ako ne sire tugul komotinye kiy ne kiruokunenok eng tainyi, 23ngotestai iman eng kayanet, che olumdootin ak ko okimen, ako che ma kiistok eng kamang'unetab logoiwek chetililen che kiogas, che kigiamchi chi tugul eng yautiet ne kigiyai eng kureretab kipsengwet. Chuto ko logoiywek che tililen che kigiyaa ane Paulo amu noto aek kiboitiot.24Abaibai anyun raa eng nyalilwogikyu agobo akwe, ak anyiiti eng bortanyu noto ne rarunot agobo nyalilwogikab Kristo eng bortanyu agobo bortanyi, noto ko kaniset. 25Ak kigiyaa agobo kaniset noto aii kiboitiot, eng tononjiindoetab Jehovah ne kigigona amu akwe, si ayai kosulda ngolyotab Jehovah. 26Nito ko ung'otiet ne kigiuny kongete kenyisiek tugul che kigosiirto ak ibinwek: ago raa ko kageng'onji chechi che tililen. 27Kicham Jehovah kongangji kito ne u magornatosiekab torornatet ne bo ung'otionito eng bororiosiek, noto ko Kristo eng akwe, kamang'unetab torornatet.28Inendet ne kimwoitei, ak kiteechini chi age tugul ak keneti chi age tugul eng ng'omnatet tugul, si kobiit kemut chi age tugul kogesunotge eng Kristo. 29Amu noto anyun, abirtochinige ak agiljinige, ko u kimnatennyi ne boisiei eng ane eng kamuktaet.
21Amu amache onai ole kiacheretitege mising agobo akwe, ak icheget che mi Laodikia, ak alak tugul che tomo kogeero togoch eng borto. 2Aboisiei si kobiit kigaigai mugulelwekwai ak kemut kobwa tugul eng chamnyet ak eng magornatosiek tugul che bo nyiietab kaguiyet, si kobiit konai icheget ung'otietab Jehovah, noto ko Kristo. 3Kigiuny eng inendet konoraik tugul che bo ng'omnatet ak naet.4Amwae nito si magenak chi age tugul eng ngalek che bo kagengenet. 5Amu mbo nda mami ane eng borto, ami kobotok eng tamirmiriet. Abaibai eng atebeng'wong ak kimnatetab kayaneng'wong eng Kristo.6Kou yo kiotaach anyun Kristo Jeiso Kiptaiyat, obendate eng inendet. 7Olumdege eng inendet, oteegogisie eng inendet, okimegitu eng kayaneng'wong ko u yo kiginetak, ak konyiiak mwaetab kongoi.8Oripge si ma iluulok chi age eng ngomnatenyi ak kaberberisiet ne bo buch, eng bitonwekab biko, eng konetisiosiek che bo tamirmirik che bo ngwenyuni, ako ma eng Kristo. 9Amu menye eng inendet eng borto nyieet tugul ne bo Jehovah.10Ako ki oegu che nyitotin eng inendet, ne metitab bounatet ak kimnatet tugul. 11Kigimuratanak eng inendet eng kamuratanet ne kima kiyae eunek, eng istoetab bortab banyek, ako eng kamuratanetab Kristo. 12Kigitubok koboto inendet eng kabatisanet, ak kiging'etaak eng noto koboto inendet amu kayanet eng yaet ne yaei Jehovah, ne kiing'eet inendet komong eng che kibek.13Ak akwe che kia omeiye eng yaitwogikwok ak borwekwok, che ki ma kigimuratan, kiisobok akwe koboto inendet ak konyoiwech kaat cholwogikyo tugul. 14Kibuuch siret ne bo arorutik ne kiga kogikyech koboto rangeiwekchi. Ak kigoisto kobirji kimurtoiyot. 15Kisare bounik ak kimnatosiek ak kobor kotook, koterteri icheget eng kimurtoiyot.16Noto anyun, amat koruokun chi age tugul agobo amitwogik nda ko che kieei, nda ko betutab igorta, nda ko arawet ne leel anan ko betusiekab Sabato. 17Chuto tugul ko uruetab tuguk che bwani, ago ne bo kamanut ko Kristo.18Amat okany kosarenak chi melektong'wong eng oret ne bo kamining'etabge ak kalosunetab malaikaisiek. Chito ne u nito kogimitege tuguk che kigogeer, ak komenee kabwatutkyi che bo borto. 19Ama name metit komie. Ako bunu metit tuguk chebo borto tugul agoi koityi rotionikchi koboto maisik, ak konamatge kebeberwek tugul ak tigitik; ak koet eng etunet ne konu Jehovah.20Ngot ko kiomeye koboto Kristo ak omongune konetisiosiek che bo tai che bo oikab ngweny, ko amu nee anyun si ogas iit kogeny, ko u yo to sopsoti eng ngweny: 21"Amonam, amochamcham nda kole, amotwa?" 22Begu tuguchuto tugul ngetestai keboisie, ko u ngatutik ak konetisiosiekab biko. 23Tinyei tuguchuto kaborunet ne bo ng'omnatet, eng kayanet ne kichapchinige ak kamining'inatetabge, ak nyalilda ne kinyalili borto. Ako matoreti kiy age tugul chuto eng katerteretab magutikab borto.
31Ngot ko ki kong'eetak anyun Jehovah koboto Kristo, ocheng tuguk che mi barak, ole mi Kristo kotebche eng eutatab tai ne bo Jehovah. 2Obwati tuguk che mi barak, ma tuguk che mi ngweny. 3Amu kiimei, ak kigiuny sobondang'ung koboto Kristo eng Jehovah. 4Tun ngo took Kristo, ne inendet ko sobondang'ung, otoogu anyun ak akwe koboto inendet eng torornatet.5Obar anyun kebeberwekwok che mi ngweny-sokset, simdo, magutik che samisen, magutik che kimen, maget ne ya ak magetab tugun, noto ko saetab kanamonik. 6Nyonjini nerekekab Jehovah werikab ngelelnatet amu tuguchuto. 7Eng tuguchuto che kiobendote ak akwe eng tai, kingo ta omeng'isiei eng tuguchuto. 8Ago omete ak akwe tuguchuto tugul; nyitatet, neregek, yaitiet, chemereret, ak morisiet eng kutuswekwok.9Amomwochige lembech, amu kioregu chito nebo keny koboto boisionikyi, 10ak kiolaach chito ne leel, ne kiwalei koleelit eng naet kogergeit ak itondab inendet ne kiyae inendet, 11ole ma mi Yunanindet, nda ko Yahudiot, ne imuratanat ak ne ma imuratanat, bunotio, sitiaindet, ne otwogin, ne itiagat, ago Kristo ko tugul eng tugul.12Noto anyun, amu oii che kilewen Jehovah, che tililen ak che chamotin, olaach muguleldo ne bo rirenetabge, talasiet, kamining'etabge, mutyonet ak muitaet. 13Omuitochige. Oegu che rirege akwege eng akwege. Ngo tinye chi age tugul ngolyo akobe age, ko u yo kinyoiwok kaat Kiptaiyat, oyai ko u noto ak akwe. 14Ne sirei tugul, otes eng tuguchuto tugul chamnyet, noto ratutiet ne bo kagesunetabge.15Ingoboywok kalyetab Kristo eng mugulelwekwok. Ki amu eng kalyet ko kigikurchok nito eng borto agenge. Ak omwae kongoi. 16Ingomenyok ng'olyotab Kristo eng mogornatet eng ngomnatet tugul onetige ak oteechinige eng tienwogikab kalosunet ak tienwogik ak tienwogikab tamirmiriet, otienjini Jehovah ak wektaetab kongoi eng mugulelwekwok. 17Ak kito age tugul ne oyae, eng ngolyot anan ko eng boisiet, oyai tugul eng kainetab Kiptaiyat Jeiso. Owekchi Jehovah Kwanda kongoi kobun inendet.18Osotichu, ogas it manongotoikwok, ko u ye nyolu eng Kiptaiyat. 19Manongotaichu, ocham osotikwok, amogochi ng'wanindo icheget. 20Legochu, ogas it sigikwok eng tuguk tugul, amu iboiboi nito mising Kiptaiyat. 21Kwanisiechu, amotachatachi legukwok, si mameiyo mugulelwekwai.22Otwogichu, ogas iit eng tuguk tugul icheget che kiptainikwok eng borwek, ama kityo yo keerok, ko u che iboiboi biko, ago eng muguleldo tugul. Oiywei Kiptaiyat. 23Kito age tugul ne oyae, oyai kobunu muguleldo, ko u yo oechini Kiptaiyat, ama ko yo oechini chi. 24Ongen ole otaache kobun Kiptaiyat melekto ne bo borotet. Oote Kiptaiyat Kristo. 25Amu inendet ne yaei ne ya, ko tun taachei agine ne bo yaitiet noto kiyai, ama mi kwelet (kalotunet).
41Kiptainichu, ogochini otwogikwok noto ne bo imanda, ak ne nyolu; ongen ole otinye ak akwe Kiptaiyat eng Kipsengwet.2Ogiilige kotugul eng saet, oripse eng noto koboto kongoi, 3osaiywech akiche kotugul, si koyatwech Jehovah kurget ne bo ng'olyot kemwaite ung'otietab Kristo; amu kigirata agobo noto. 4Osaa si amuch abarta, ko u ole nyolundoi amwa.5Obendoti eng ng'omnatet eng taitab icheget che mi sang, ak orib saisiek komie. 6Ingoek ngalekwok che nyiitat mieindo. Ngoanying munyuk, si kobiit onai ole kanyol owaljinde chi age tugul.7Ngalek tugul agobo ane, ko mwowok Tukiko, tupchet ne ingenot eng akwe. Inendet tupchet, otwogindet ne iyanat , ak keboisiei tuwai eng Kiptaiyat. 8Ne koayakwok amu ng'olyondonito, si kobiit onai atebenyo, si kogaigai mugulelwekwok. 9Koayoku koboto Onesimo, tupchet ne kiyani ak ko chamat, ne age eng akwe. Mwawok icheket tuguk tugul che kiyoogis eng olito.10Igatok Aristarko ne keratotin tuwai, koboto Mariko, ne tupchetab Barnaba, ( ne kionyoru ng'atut agobo inendet; ngo nyonjok, otaach inendet), 11ak Jeiso agine, ne kiguure Justo. Chuto ichegei che bo che imurotonotin kityo che keboisiei tugul agobo bounatetab Jehovah. Icheget che kigoek kagaigaet eng ane.12Igatok Epapra, ne agenge eng akwe, otwogindetab Kristo Jeiso. Igiilige kotugul agobo akwe eng sautik, si kobiit otononye oii che igesunotinge ak ongen komie maget tugul ne bo Jehovah. 13Amu abaoriani agobo inendet, ale tinye kaagiletabge ne o agobo icheget che mi Laodikia, ak icheget che mi Hierapoli. 14Igatok Luka, chepkerichot ne chamanet ak Dema.15Ogat tupchosiek che mi Laodikia, ak Numpa, ak kaniset ne mi gonyi. 16Ak ngo kagesoman baruani eng kwenung'wong, ogoite kesoman agine eng kanisetab Laodikia; ak osoman akwe baruan ne bo Laodikia. 17Ak omwachi Arkipo oleji, "rib boisiet ne kiitaach eng Kiptaiyat, si kobiit iyai kosulda."18Ni ko kagatenyu ane Paulo eng eunyu. Obwat ratennyu. Ingotebi miendo kobotok.

1 Tesalonikek

11Paulo, ak Silbano ak Timoteo, kosirjini kanisetab Thessalonikek eng' Jehovah Kwanda ak Kiptaiyat Jeiso Kristo. Ngotebi kobotok miendo ak kalyet.2Kimwachini Jehovah kongoi kotugul agobo akwe tugul, kenanak eng' sautikcho. 3Kibwati ne magisise, boisieng'wong' ne bo kayanet, ak boisiet ne uui ne bo chamnyet ak muitaetab kamang'unet eng' Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo.4Che kitupche, kibwati kayaneng'wong' eng' Jehovah, 5amu ma bkanchok amdaetab logoiywechu kororon eng' ng'olyot kityo, ago eng' kimnatet, eng' Tamirmiryet ne Tilil, ak eng' naet ne onget inendet. Ko u yo onget, ole kigii biko che u nee eng' taing'wong' agobo akwe.6Ago kioegu kasubikcho, ak che bo Kiptaiyat ko kaotach ng'olyot eng' usisiet ne o, ak boiboiyet ne bo Tamirmiriet ni Tiliil. 7Ngot oegu kabarunoik eng' tugul che iyani eng' Makedonia ak Akaya.8Amu kigogasak ng'olyotab Kiptaiyat kobun olong'wong', ma eng' Makedonia ak Akaya kityo, ago kigoit olo tugul kayaneng'wong' eng' Jehovah. Kot ko makemage kiy kotakemwa kiy age tugul. 9Amu ki icheget che ibortoi agobo ache ole kigibkanundae oldong'wong', ak ko u ye kiowekchige Jehovah ak obagakte kanamonik si kobiit oboisiechi Jehovah ne sobe agobo iman, 10ak okanye werinyi ne bunu Kipsengwet, ne king'eet komong' eng' che kibek, Jeiso, ne saruech eng' nereknatet ni choni.
21Amu onget akwe, tupchosiechu itunenyo ne kigiitu olong'wong', ole ki maek buch. 2Ago kingo kakinyalilech eng' tai ko u yo ongen, ak kitewerech eng' Pilipi, ko kiginyiganitu eng' Jehovah nenyo kemwowok logoiywek che kororon che bo Jehovah eng' boriet neo.3Amu mo bo kateunenyo lelut, nda, ko simdo, nda ko kenisiet. 4Ago, ko u yo kigoyanwech Jehovah keegu che tononchini logoiywek che kororon, kengololi, ma kou che iboiboi biko, ago Jehovah ne tieme mugulelwekcho.5Amu ki makibka ak ng'alekab kachaunetabge, ko u ye onget, nda ko ng'alekab ung'ot che bo keiyandit, baorianyo Jehovah. 6Ama kicheng'e tegisto eng' biko, nda ko akwe nda ko alak.7Ago kigitoloen eng' kwenung'wong', ko u kamet ne iboiboi legukchi. 8Ko u noto, kigiting'enok emosto ne bo chamnyet ne o, kigimache miising' kele kegonok, ma logoiywek che kororon che bo Jehovah kityo, ago sobonwekcho agiche, amu kioegu che chamatin mising' eng' ache. 9Amu obwati, tupchosiechu, boisienyo ne korom ak bichiindo keboisie kemoi ak bet. Si ma kigochi milet chi age tugul eng' akwe keamwok logoiywek che kororon che bo Jehovah.10Oi baorinik akwe, koboto Jehovah, agobo ole kigitepte ache eng' kwenung'wong' akwe che oyoni eng' tililindo ak eng'imanda ko makitinye kiy ne kiruogunenech. 11Kou yo ongen ole kigiteechindoite chi age tugul eng' okwe ko u kwanda ak legukchi, 12kiteiywok ak kegilok, ak kebaoriani, si kobiit obendate ko u ole nyolu eng' Jehovah, ne kigurchok baunatenyi ak torornatenyi.13Amu nito anyun, kemwojini Jehovah kongoi, amu kingotaach ng'olyot ne kiogasenech, o taach ma ko u ng'olyotab biko, ago ko u ye mi eng' imanit, ng'olyotab Jehovah, noto ne boisie eng' akwe che oyani.14Amu akwe anyun, tupchosiechu, ko kioegu yaikab tuguk che yae kanisosiekab Jehovah che mi Judea eng' Kristo Jeiso, amu kionyoru ak akwe nyalilwogik che u choto eng' bikab emeng'wong' mbo ko u ye kinyor iche eng' Yahudik 15che kibar Kiptaiyat Jeiso ak maotik, ak kionech ama ibaibai Jehovah ama namege ak biko alak tugul. 16Etenech ke ng'alalji bororiosiek si kobiit kesor. Inyiiti tengekwogikwai koitita, ago nyoljini iche nereknatet agoi let.17Ago ache anyun tupchosiechu, nga mata kegeerge ak akwe togoch eng' betusiek che ng'ering', ma eng' muguleldo, ko kigitiem mising' kele kegeerok togoch amu emosto ne o. 18Amu kigimache kebka olong'wong' mising', mbo ane Paulo, ko kiamache ago ta amache-ago Kiranyech Chesawil. 19Amu tos nee kamang'unenyo, nda boiboiyenyo, nda kutwet ne bo torornatet? Tos ma akwe, eng' taitab Kiptaiyandenyo Jeiso eng' nyonunenyi? 20Amu akwe torornatenyo ak boiboiyenyo.
31Noto anyun, yo kingo matagemuch kemuite, kebwat kele mie kebagaktech achege eng' Atene. 2Kigiyogu Timoteo, tupchenyo ak ko kiboitiotab Jehovah eng' logoiywek che kororon che bo Kristo kogimitok, ak kogaigaak agobo kayaneng'wong'. 3Si ma itimtimok chi eng' nyalilwogichuto. Amu ongen akweget ole kigilewenech amu nito.4Amu iman, kingemi kobotok, ko kisib kemwowok kele kinyoru usisiet ko u ye kigobiit, ak ongen ak akwe. 5Amu nito, kingomatamuch amuita, ayogu kut, ale si kobiit anai agobo kayaneng'wong'. Ale nda matiemak yomindet, ak koek buch boisienyo ne wiy.6Ago kingonyo Timoteo kobunu olong'wong', koibwech logoiywek che bo boiboiyet che bo kayaneng'wong' ak chamnyet, ak otinye kabkatet ne kararan ne obwatech kotugul, oting'enech emosto omache ogeerech, ko u yo kimache agiche kegerok. 7Amu ng'olyondonito anyun, tupchosiechu, ko kigigaigaech eng' akwe eng' bichiindonyo tugul ak nyalildanyo amu kayaneng'wong'.8Amu kisapsoti ra, ngot olumdege eng' Kiptaiyat. 9Amu kongoi nee ne kimuchi kegochi Jehovah kogeny agobo akwe, amu boiboiyet tugul ne kiboiboitune ko amu akwe eng' taitab Jehovah nenyo? 10Kisae mising' kemoi ak bet si kobit kegeer togochikwok, ak kewong'u noto ne rartaat eng' kayaneng'wong'.11Ngondochi anyun Jehovah Kwandanyo inegee bandanyo, ak Jeiso Kristo. 12Ngogonok Kiptaiyat otesage ak obaraitu eng' chamnyet akwege eng' akwege ko u ache eng' akwe. 13Si kobiit kogimit mugulelwekwok, ko motinye kiy ne kimuchi kiruogunenok eng' tililindo eng' taitab Jehovah nenyo ak ko Kwandanyo, eng' nyonunetab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo koboto chechi che tililen tugul.
41Nebo let anyun, che kitupche, kesomok mising' ak kiteiywok eng' Kiptaiyat Jeiso, ko u ye kiotach eng' ache ole kanyol obeetite, ak obaibaite Jehovah mbo ko u ye obendoti si kobiit obaraitu mising'. 2Amu onget ng'atutik che kigigonook ache eng' Kiptaiyat Jeiso.3Amu nito magetab Jehovah, noto katabaaneng'wong', si kobiit oistoegee sokset. 4Si kobit konai chi tugul eng' akwe komuch koribge, korib bortanyi eng' tililindo ak teegisto, 5Ma eng' ng'etkong', (mbo ko u Bororiosiek che meenget Jehovah). 6Ama tayai chi kachililut nda koyachi ne ya tupchenyi eng' ng'olyondonito. Amu Kiptaiyat yaktaindetab mugetut eng' tuguchuto tugul, ko u ye kisib kiteiywok ak kebaorian.7Amu kimagurcheech Jehovah simdo ago tililindo. 8Inendet ne tae ko ma tae chi, ago tae Jehovah, ne konok Tamirmiriet ne tiliil.9Ago ma nyolu kesirwak agobo chamnyetab tupchosiek, amu onetotin akwe eng' Jehovah si ochamnye. 10Amu oyae kunoto iman oyachini tupchosiek che mito Makedonia komugul. Ago kiteiywok tupchosiechu, kele obaraitu kosiir. 11Ak onetgee otebi eng' mutyonet, ak oyai boisionikwok, ak oboisiee eunekwok ko u yo kiging'atak. 12Si obendate eng' oret ne nyolu eng' taitab icheget che mi sang' si mo banan kiy age tugul.13Magimache anyun tupchosiekcho oegu che matinye naet agobo icheget che ruisot, kele amoarogense ko u biko alak che matinye kamang'unet. 14Amu nge yani kele, kime Jeiso ak kong'eet kogeny, ko u noto anyun eng' icheget che ruisot eng Jeiso, imutu Jehovah koboto inendet. 15Amu kimwowok ni eng' ng'olyotab Kiptaiyat kele, ache che kisapsoti che king'etunotin, ko magoi kindoe icheget che kigoruiyo.16Amu choruge Kiptaiyat inendet eng' Kipsengwet, koboto twegunet ne o, ak kutitab Malaikayat ne o, ak iriagetab Jehovah, ak sib kong'etsot che kibek eng' Kristo: 17Ak ache anyun che kisapsoti, che king'etunotin, keganabech koboto iche eng' bolik, ketuiye ak Kiptaiyat eng' barak. Ak ketebi anyun koboto Kiptaiyat koigeny. 18Noto anyun ogaigaige akwege eng' ng'alechito.
51Ago mami amune anyun, che kitupche, kesirwak agobo betusiek ak kenyisiek. 2Amu ongen komie akweget ole choni betutab Kiptaiyat ku chorin ne choni kemoi, 3Ngo mwoe iche kolen, "kalyet ak chametabge, "koityi anyun iche ng'emisiet, ku yo ityini ng'wonindo kwondo ne mache kosigis, ago magoi chililyo.4Ago akwe, tupchosiechu, ko mami eng' tuindo got kochonjok betunoto ko u chorin. 5Amu akwe tugul oi werikab lapkeiyet, ak werikab bet. Ma ki bo kemoi, nda ko tuindo. 6Ara anyun, matokany keruiye ko u yo ruisot biko alak, ago ongeripse ak keegu che ribege. 7Amu icheget che ruisot ko ruisot kemoi, ak icheget che bogitsot ko bogitsot kemoi.8 Ago ongeegu che kiribege, ache che kibo bet, kilaachi karnetab teget ne bo kayanet ak chamnyet; ak kutwet, noto ko kamang'unet ne bo yetunet. 9Amu kimalewenjech Jehovah nereknatet, ago nyorunetab yetunet eng' Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, 10Ne kimecheech si, ngegosuu nda ko ngeruisoti, kesopsoti koboto inendet. 11Noto anyun ogaigaige akwege eng' akwege, otechge akwege eng' akwege, mbo ko u yo oyae ak akwe.12Ago kisomok, che kitupche, kele onai icheget che tinye boisiet ne o eng' kwenung'wong', ak che boiywok ak ko tigonok eng' Kiptaiyat. 13Ak ogonyit icheget mising' eng' chamnyet agobo boisieng'wai. Otebi eng' kalyet akwege eng' akwege. 14Ak ketigonok akwe che kitupche: Kele oteechi che maribege che kiging'at, ochar che nyogoren, otoret che nyolulyotin, ak oegu che tinye muitaet ak biko tugul.15Ogeer si meyaakchi chi chito age tugul yaitio eng' yaitio. Ago orub noto kararan kotugul, chi age eng' age, ak eng' biko tugul. 16Oboiboitu eng' betusiek tugul. 17Osae kotugul. 18Omwoe kongoi eng' tuguk tugul. Amu nito magetab Jehovah eng' Jeiso eng' akwe.19Amogirinde Tamimiriet. 20Amosas maonatosiek. 21Otiem tuguk tugul. Onan mising' noto mie. 22Oistoege kiy age tugul ne ya.23Ak ngo tabanaak eng' katabaanet ne nyitat Jehovah ne bo kalyet. Ak ngoribogis komie tamirmiriikwok ak sobonwekwok ak borwekwok, ko motinye kiy ne kimuchi kiruokunenok eng' nyonunetab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo. 24Inendet ne kuurok ko inendet ne kiyoni, ne yae noto agine kosulda.25Che kitupche, osaiywech. 26Ogat tupchosiek tugul eng' ng'ututet ne tilil. 27Ang'atok eng' Kiptaiyat ale ngesoman baruani tupchosiek tugul. 28Ngotebi mieindab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo kobotok.

2 Tesalonikek

11Paulo, ak Silbano, ak Timoteo, kisirjini Kanisetab Tesalonikek eng' Jehovah Kwandanyo ak Kiptaiyat Jeiso Kristo. 2Ngotebi kobotok mieindo ak kalyet ne bunu Jehovah Kwanda ak Kiptaiyat Jeiso Kristo.3Nyolchinech kemwochi Jehovah kongoi betusiek tugul agobo akwe, che kitupche , ko u ye nyolu amu nere kayaneng'wong' mising', ak kotesakse chamnyet ne oting'eke akwe tugul. 4Kot ko kikechaunenoge akwe Kanisosiekab Jehovah amu muitaeng'wong' ak kayanet eng' usisiosiekwok tugul, ak nyalilwogik che omuitoi. 5Nito kabarunet ne togunot ne bo kiruogetab imanda ne bo Jehovah, si kobiit keitok kele onyolu eng' bounatetab Jehovah, ne onyorune agine nyalilta:6Amu eng' iman, ko tililindo ne bo Jehovah ko yaakchi mugetut nebo nyalilda icheget che inyalilok, 7Ak kogonok kamuung'et kobotech, akwe che kiuse eng' ng'aang'etab Kiptaiyat Jeiso kobunu Kipsengwet koboto Malaikaisiekchi che echen, 8Eng' mat ne liplipeni, koyaakchi mugetut icheget che mengen Jehovah ak iche che makase it logoiywek che miach che bo Kiptaiyandenyo Jeiso.9Che tun konyoru biret, noto ng'emisiet ne bo koigeny kugakeisto eng' taitab Kiptaiyat ak eng' torornatetab kimnatenyi. 10Tun kanyo si kitoror eng' chechi che tililen; ak ke kwongee eng' icheget tugul che kiyan ( Amu kigiyan baornatenyo eng' akwe) eng' betunoto.11Noto anyun kisaiywok kotugul, si kobiit koitok Jehovah nenyo kole onyolu eng' kuurseng'wong', ak kosulda maget age tugul ne bo miendo ak boisiet age tugul ne bo kayanet, eng' kamuktaet; 12Si kobiit ketoror kainetab kiptaiyandenyo Jeiso eng' akwe , ak akwe eng' inendet, ko u mieindab Jehovah nenyo ak Kiptaiyat Jeiso Kristo.
21Kisomok anyun ra che kitupche, eng' nyonunetab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, ak tuiyenyo ne kiumjinige inendet, 2Kele amat kitumtumok, amokerer met nda ocholye, eng' Tamirmiriet, nda ko eng' ng'olyot nda ko kobun baruet kou ye bunwech, amu legit nyonunetab Kristo.3Amokany kogenak chi eng' kiy age tugul. Amu manyoni betunoto, kobate indou korok kabutetab kayanet, ak kogeny chitab cholwokto ne tun king'ong'u, noto ko weritab ng'emisiet. 4Inendet ne kirindoi ago losuge kosir tugul che Kiguure Jehovah, nda che kilosu; si kotebe anyun Hekalutab Jehovah kobortoge ko u ne Jehovah inendet.5Tos mononi, yo ki tami kobotok, ole kiamwowok ng'alechu? 6Ra onget kit ne ranye inendet, asi kobiit keng'any eng' betunyi. 7Amu boisiei ra ung'otietab ng'elelnatet, ago mito ne ranye inendet , agoi koit keisto komanda eng' oret.8Ak eng' yoto anyun keng'any ng'elelyondonoto, inendet ne tun bare Kiptaiyat eng' kambusetab kutinyi, ak kong'em eng' lilindab nyonunenyi: 9Nyonunetab inendet ko namege ak boisietab chesawil koboto kimnatet tugul, ak kabarunoik, koboto kwang'utik che bo lembech, 10koboto kenisiet tugul che mo bo tililindo eng' icheget che lustos; amu kimaatach chomiet ne bo imanda, asi kobiit kesor icheget.11Amu nito anyun, koyokyini Jehovah icheget kenisiet ne oo mising, si kobiit koyan lembeita: 12Si kobiit kiruokyi icheget che ki maiyan imanda, ago kiboibochi tuguk che ma bo tililindo.13Ago kanyol kemwochi Jehovah kongoi kotugul amu akwe, che kitupche che chamanikab Kiptaiyat, amu kilewenok Kiptaitat kong'ete eng' taunet onyoru sarunet kobun katabanet nebo Tamirmiriet ak kayanetab imanda: 14Eng choto anyun kiguurok kobun logoiywek che miach che kigiamdoiywok, si kobiit onyoru torornatetab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo. 15Noto anyun che kitupche, olumtege mising' ak orib bitonwek che kiginetak, eng' ngolyot nda ko eng' baruenyo.16Ara anyun ngogaigaak Kiptaitandenyo Jeiso Kristo inandet, ak Kamuktaindet, ne Kwandanyo, ne kiichamech ak kogonech kagaigaet nebo koigeny ak kamon'unet ne mie eng' oretab mieindo, 17 Ngogaigai mugulelwekwok, ak kolumtak eng' ng'olyot ak boisiet ne mie.
31Nebo let anyun, che kitupche, osoiwech ak ache, si kobiit kochakta ng'olyotgab Kiptaiyandenyo, ak kitoror, mbo ko u ye u eng' akwe. 2Si kesoruech eng' biko che kolgolen ak ko yaachen: Amu ma biko tugul che tinye kayanet. 3Agobo iman Kiptaiyat, ne lumdook, ak koribok eng' ne ya.4Ak ketinye kayanet eng' Kiptaiyat agobo akwe, kele oyae ago to oyae tuguk che kiging'atak kele oyai. 5Ngondochi Kiptaiyat mugulelwekwok, eng' chamnyetab Jehovah eng' muitaet ye kigonyi Kristo.6King'atok anyun ra, che kitupche, eng' kainetab Kiptaiyandenyo Kristo Jeiso, kele oistoege tupchet age tugul ne wendoti eng' oret ne ma nyolu, amarupe atebet ne kiginetak. 7Amu ongen okwe ole, nyolu orubech amu kima kirub ache oret ne ma nyolu ye kingemi kwenung'wong'. 8Ago kima kiam, amitwogikab chi age tugul buch ago kigikilge keyoi boisiet eng' bet ak kemoi, si ma kiim chi ake tugul eng' akwe: 9Ma kele amu ki ma kitinye kimnatet, ago si kobit keegu kaborunet eng' akwe, si orubech.10Amu mbo ye kingotagemi tugul, ko kiging'atak ko u ni kele, "chi ne mayae boisiet, ko mata amis". 11Amu kigose kele, mi alake eng' okwe che ma bendote eng' oret ne nyolu, che ma yae boisiet mbo kitigin, ago icheget ko kipyeminik che iboti ng'alek. 12Ago king'ote biko che u choto ak keteechini eng' Kiptaiyat Jeiso Kristo kele kobois eng' mutyonet, ak koam amitwogikwai.13Ago akwe, che kitupche, amat ong'etye ye oyae ne mie. 14Ago ngo magase it chi ng'olyondenyo ne mi baruani, ogeer, chichoto, amat oyai yamdaet age tugul ak inendet, si kolilan. 15Ago anyun, amat oit inendet ole bunyo, kobate otigon ko u tupchet.16Ra anyun, ngogonok kalyet kotugul Kiptaiyat ne bo kalyet betusiek tugul eng' oret age tugul. Ngotebi Kiptaiyat kobotok akwe tugul. 17Kagatak ane Paulo eng' eunyu, ne kaborunet eng' baruet age tugul, ee kasirwak anyun ko u noto. 18Ngotebi anyun mieindab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo kobotok akwe tugul. Amen.

Timoteo 1

11Paulo ne kiyoktoi ne bo Kristo Jeiso ko u ng'atutietab Jehovah yetindenyo, ak Jeiso Kristo ne kamang'unenyo, 2asirjini Timoteo, werinnyu ne bo iman eng kayanet: ale ngotebi koboten mieindo, ak rirenetab ge, ak kalyet che bunu Jehovah Kwanda ak Kristo Jeiso Kiptaiyandenyo3Ko u ye kiasomin ale ing'etu eng Epeso, ye kiawendi Makedonia, ko si kobiit ing'at biko alak amat konetis konetisiet age ne ter. 4Anan koepchi iit atindonik ak tetutikab ibinwek che kigosiirto, che matinye ole igesunegei. Che ibu ng'usetabge kosiir ripsetab boisietab Jehova ne mi eng kayanet.5Ako kasultaetab ng'atutioni ko chamyet ne bunu muguleldo ne tilil, ak kabkatet ne kararan, ak kayanet ne matinye kenisiet. 6Kigochilil biko alak eng' tuguchuto ak kotokyige ng'alalet ne bo buch. 7Mache icheket koek konetikab ng'atutiet, nganda maiguitos che mwae, anan ng'alechoto mwae eng' kimnatet. 8Ago kinget ache kele mie ng'atutiet ngo boisie chi ko u ye nyolu.9Kingen kele kima kiyai ng'atutiet agobo chi ne bo imanda, ago agobo bistoik ak ng'emik, agobo che yaachen ak kiptengekinik, ak che matililen, ak che meiywei Jehovah, ak che barei kwanisiek ak che barei kametisiek ak agobo rumik, 10agobo icheget che soksei, ak murenik che ibegei ak murenik alak , ak che chore biko ak kiplembechonik ak che iyostos eng lembech, ak ngot ko mi kit age tugul ne taei konetisiet ne bo imanit. 11Ko u ye mwae logoiywek che tililen che bo torornatetab Jehovah ne iberurot noto kigigona atononji.12Amwachini kongoi Jeiso Kristo, inendet kiptaiyandenyo. Ne kigona kimnatet, amu kiito kole aii chito ne kiyani, ak kondeno boisiet. 13Nganda kyoi chi ne chubisie eng tai, ak ne usisie ak kia kolgol. Ago kianyoru rirenetabge amu ki ayae ko mangen, ak kotoma ayan. 14Ak kitesak mieindab Kiptayandenyo kobarait koboto kayanet ak chamnyet ne mi eng Kristo Jeiso.15Bo iman ngolyondoni ak nyolu koyanak komie, kele kicho Kristo Jeiso ng'weny kosor kiptegeginik, noto ai anendet ne bo tai eng choto. 16Ago anyun kianyoru rirenetabge, si kobiit kobarta Jeiso Kristo muitaenyi tugul eng ane. Kiyai ne koek kabarunet eng ichek che tun iyani inendet agobo sobondab koigeny. 17Ingobunji anyun nguno Laitoriat ne bo koigeny, inendet ne mang'emakse, ne ma toogu, Jehovah ne inegei tegisto ak torornatet koigeny ak koigeny. Amen.18Kagonin kayamisoni inye lekwenyu Timoteo, ko u maoinatosiek che kisib kemwa agobo inye, si kobiit imuch iyai luget ne kararan eng choto, 19inam kayanet ak kabwatet ne kararan. Mito alak che kingo kagometo nito kong'emokis eng kayanengwai. 20Choto ko Humenayo ak Aleksandro, che kiagochi Chesawil si kobiit kiinet ko machubisie.
21Ne bo tai anyun, asome ale ingoyaakis somutik, ak sautik, ak saisaet, ak mwaetab kongoi agobo biko tugul, 2agobo laitorinik ak tugul che tinye baurnatet, si kobiit ketebi eng kalyet ak mutyonet eng' kaiyweet ne kiywei Jehova ak tegisto. 3Amu kararan nito ak ko taagaksei eng' taitab Jehovah ne sarunindeyo. 4Innendet ko mache kole kesor biko tugul ak konyor naet ne bo imanit.5Amu mito Jehovah agenge, ak ko mito katuiyoindet agenge agine eng kwenutab Jehovah ak biko, noto ko chito, Kristo Jeiso. 6Ne kiigoitogei koek ne kitiage tugul, koek baoriat eng kasartanyi. 7Amu nito ko kikigono anyun agobo nooto aek amdoindet ak ne kiyoktoi -amwae iman, mamwae lembech-, konetindetab Bororiosiek eng' kayanet ak imanit.8Amache anyun ale kosae murenik eng' komosta age tugul, konamjin barak eunekwai che tililen, ko mami neregek ak ketiytiyo. 9Ko u noto, chepyosok ko ingolaachge eng' kalaakset ne nyolu, eng' teegisto ak ribetabge, ma eng' kaletetab sumeek ana ko taabu anan sanaek che kororon anan ngoroik che bo kamanutiet neo, 10ago eng che nyoljini chepyosok che ibortogei kole bikab Jehovah icheget kobun boisionik che kororon.11Ingonetgei chepyoso eng' mutyonet koboto kasetab iit. 12Ago machamjini chepyoso konetis anan koboi muren, ago kotebi eng' mutyonet.13Amu kigiyai Adam korok, si keyai Awa. 14Ak kima king'al Adam ago kingo kageng'al chepyoset kobutyi cholwok. 15Ago kisoru eng' sigisiet, ngotestai kotebi eng kayanet ak chamnyet ak katabanetabge koboto ribetabge.
31Bo iman ng'olyondoni: Ngo mache chi koek ribindetab kaniset, ko kamach boisiet ne kararan. 2Noto anyun ribindetab kaniset konyoljini koek ne magikeerjini anan kekosyi ng'olyo ne ma litit. Magat ko boiyotab chepyoset agenge Magat ko ne ribegei, ne ng'om, ne tebche komie, ne taache toek. Magat komuchi anan chepchep konetis. 3Ne ma kimaiya, ne ma birisie, ago ne tala, ne machame boriot.Magat ko chito ne machame silingisiek.4Ne bou gannyi komie, ne igochini teegisto tugul lekukyi ak kogas it inendet eng kiy tugul. 5Amu ngo manai chi ole boundoi gannyi, koriptoi ano kanisetab Jehovah?6Amaek chi ne kotokoyani, si ma meen ak kobutyi kiruogetab chesawil. 7Ak kogeny konyoljin kotinye baornatet ne kararan eng icheget che mi sang, si mebutyi tewernatet ak mestetab chesawil.8Ko u noto, kiboitinikab kaniset ko kanyol kotebi eng' teegisto, ma che bo ng'elyebwek aeng. Ama che bogitsot, ama chemoetinikab. 9Magaat koek che name ung'otietab kayanet eng' kabkatet ne tilil. 10Ak nyolu ketiem chuto agichek korok, ngoyai anyun icheket boisietab kiboitinik ngot ko magigeerji ngolyo ne ma litit.11Ko u noto, chepyosokwai kanyol kotebi eng' teegisto, ma che chame chemereret, ago che ribegei, che kiyani eng tuguk tugul. 12Magat kiboitinikab kaniset ko boiyotab chepyoset agenge. Magat kobou legukwai ak korikwai komie. 13Amu icheget che kigobois komie eng' boisionoto bo kiboitinik, konyoru teegisto ne kararan, ak nyikanatet ne o eng' kayanet ne mito eng Kristo Jeiso.14Kasirun tuguchuto, amang'u ale achonjinin ko legit. 15Ago ngot aengei, imuchi inai ole kanyol kotepto biko eng' gotab Jehovah, noto ko kanisetab Jehovah ne sobei, toloita ak irimetab imanit.16Ak ne matiny, kechame tugul kele oo ung'otiet ne bo kaiyweet ne kiywei Jehovah: " Inendet neking'ang'ak eng' borto', kigiityi imanda eng' Tamirmiriet, kigeer inendet malaikaisiek, kigiamda eng' bororiosiek, kigiyan eng ng'weny, ak kigimut kwo barak eng' torornatet."
41Ago mwae Tamirmiriet komie kole tun eng' betusiek che bo let koistoegei alak kayanet, ak koepchi iit tamirmirik che ibeeti bich ak konetisiosiek che bo oik, 2eng chombilisieng'wai ak kong'alali lembech, ko kigomeiyo kabkatutikwai ko u che kigibelee karnet ne bele bich.3Che taisot kitunis, ak koistoegei amitwogik alak, che kiyai Jehovah kole ketaach eng' kongoi icheket che iyani ak kong'en imanit. 4Amu kararan kiy age tugul ne kiyai Jehovah, ama mi kiy nyi nyolu ketai, ngetaach eng' kongoi. 5Amu kitilili eng' ng'olyotab Jehovah ak saet.6Ngot inet tuguchu tupchosyek, iegu anyun kiboitiot ne kararan ne bo Kristo Jeiso. Amu ibaat komie eng' ng'alek che bo kayanet, ak eng' konetisiet ne kararan ne kiirub inye. 7Ago tai atindonik che bo tangoita che manamegei ak oretab Jehovah, che chame chebiosok che yosen. 8Amu boratet ne matia kagiiletabge che bo borto, ago borotet eng' tuguk tugul kaiyweet ne kiywei Jehovah, amu tinye arorutiet ne bo sobondo ne bo nguni, ak ne chonii.9Bo iman ng'olyondoni, ak konyolu kiyan kotugul. 10Kiyae anyun boisiet ne o amu nito ak kigiilige. Amu mito kamang'unenyo Jehovah ne sobe , inendet Yetindetab biko tugul, ago ne sire ko agobo biko che iyani.11Ng'at tuguhcu ak inet. 12Amat kosas chi mining'nateng'ung', ago egu kaborunet eng' icheket che iyani, eng' ng'olyot eng' atepto, eng' chamnyet, eng' kayanet, ak eng' tililindo. 13Agoi aitu ichuuljige somanet, ak kateitaet, ak konetisiek.14Amobagakte iboisie kanonutiet ne itinye, ne kigigonin eng' oret ne bo maoinatet, koboto kagonoretab eunek che bo boisiekab kanisa. 15Igiiljige tuguchuto, igochige mising; si kotook eng' biko tugul bandang'ung' ne bo tesetabtai. 16Ripge, ak irib konetisieng'ung'. Testai eng tuguchuto. Amu ngiyae nito isoruge koboto icheget che kasin.
51Amebolji boiyo ne o. Ago ng'alalji ko u kwanda. Ak murenik che mengeech icheer icheket ko che otupche, 2chebyosok cheosen kou kamitisiek, chebyosok che mengechen kou tibik che otupche, eng' tililindo tugul.3Konyit mosogik, che mosokik iman. 4Ago ngo tinyei mosoget age tugul leguk anan mogochoronik konetgei korok kobarta kaiyweet ne kiywei Jehovah eng' bikab gong'wai. Ak koyaakyi sigikwai toretet, amutaagakse nito eng' taitab Jehovah.5Ak inendet ne mosoget iman, nni tebchei inegei kotinye kamang'unenyi eng' Jehovah, ak kotepto somutik ak sautik kemoi ak bet, 6Ago inendet ne suegei ko chame talbisto ko kigome agot kosobei.7Ng'at tuguchuto, si kotebi icheket ko matinye tisia. 8Ago ngo maribe chi bikyi, ak ne siire ko che bo gonnyi, ko kagotai kayanet, ak ko yaa kosiir chito ne ma iyani.9Amat kesirji ole kisirjini mosokik kotomo koit kenyisiek tamanwogik lo, ako ki chepyosetab chito agenge. 10Ne kimwaitae inendet boisionik che kororon, ngo kikorib leguk, ngo kigotaach toek, ngo kigoun kelyekab che tililen che bo Jehovah, ngo kigotoret che nyalildos, ngo kigogiilgei eng' boisiet age tugul nye Kararan.11Ago esie mosogik che mengechen. Amu ye kagokochige magutikab borto ak kong'elelji Kristo, komach kitun. 12Tinye kiruoget anyun, amu kagometo kayanengwai ne bo tai. 13Koboto noto anyun, konetgei koek chemeatin, ak koitoti gorik. Maegu kityo chemeatinik, ago chamiik che iboti chemererosiek, kongalalote tuguk che manyolu.14Noto anyun achame ale kitun mosogik che ta ko mengechen, si kosich leguk, ak korib got, ama togochi boroinoto bunyot kochurech eng' kiy age tugul. 15Amu agot nguno ko kagomasta alak korub Chesawil. 16Ngo tinye boiyo anan chepyoso ne iyanat mosogik, ingotoret anyun icheket, si manyor nyigisindo kaniset, si kotoret che mosogik eng iman.17Ingoityi boisiek che bou komie, teegisto konyil aeng, ne siirei ko icheket che yaei boisiet ne nyigis ne bo ng'olyot ak konetisiet. 18Amu mwae sirutiet kole, "Amerat kutitab eito komi kotieche beka kobore" ak "Nyoljini kiboitiot melektanyi."19Ametaach kataamset agobo boiyo kobate eng' kutuswekab baorinik aeng' anan ko somok. 20Ker kong' eng' taitab biko tugul icheget che yae tengekwogik si kobiit koiywei chun alak agichek.21Kang'atin anyun eng' taitab Jehovah, ak Kristo Jeiso ak malaikaisiek che lewenotin, ale irib tuguchuto, amesib itil kiruoget, ameyai kiy age tugul eng' kalotunet. 22Amegonoor chi age tugul eunek eng' chokjinet anan iyai yamdaet ak tengekwokikab biko alak, ripge eng' tililindo.23Kong'ete nguno komata iee beek ichegei. Ago boisie divaik tutigin amu moeng'ung' ak amu mianweguk che bo atgai tugul. 24Toogunotin tengekwokigab biko alak, indoe kobendi kiruoget. Ak che bo biko alak agiche korube let. 25Kou noto agine, mito boisionik che kororon che toogunotin, ak che ma u choto ko maimugaksei koung'ogis
61Ingoit otwogik alak tugul che ratotin kole nyoljini kiptainikwai teegisto tugul. Si ma kichub kainetab Jehovah ak konetisiet. 2Ak ichek che tinye kiptainik che bo kayanet, ko kass iit icheket. Amu icheget che nyoru toretet ko che iyani ak ko chamanik. Inet ng'alechu ak ibaraste.3Ngonet chi age tugul konetisie ne teer, ama namegei ak ng'alek chebo iman, ng'alekab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, ak konetisiet ne namage akatebet ne bo kaiyweisietab Jehovah, 4komenot chichoto ama igusot kiy age tugul. Ago tinye tebutik ak tiiyosiekab ng'alek che bunu ng'etkonda, suriet, chemereret, kabkatutik che yaachen, 5ak boriosiekab biko che kigong'emogis kabkatutikwai. Biko che kigobet imanit, koleen kaiyweet ne kiywei Jehovah ko oret ne bo kenyor silingisiek che chang.6Ara anyun kaiyweet ne bo kiywei Jehovah koboto yametab ge eng' tuguk che kitinye, ko borotet ne oo . 7Amu kima kiibu kiy kocho ngweny, ama kimuchi keib kiy komanda eng' ngweny. 8Ago ngetinye amitwogik ak ngoroik, koyamech choto.9Ago icheket che mache koek mokorek kobutyini tiemutik, ak mestet. Ibutyini magutik che chang che berberen, che ibu ngwonindo, che lugui biko koba ng'emisiet ak luset. 10Amu chametab silingisiek ko tikitiot ne bo yaitwogik alak tugul. Mito biko che kiko makyinge ak ki kometo kayanet ak kigotorgei eng' arogenosiek che chang'.11Ago anyun inye, chitab Jehovah, mwee tuguchuto. Ak irub imanda, ak kaiyweet ne kiywei Jehovah, kayanet, chamyet muitaet ak mutyonet. 12Borie luget ne mie ne bo kayanet. Nam sobondo ne bo koigeny, noto ne kigiguurjin, ak kiing'any ng'ang'et ne kararan eng' taitab baorinik che chang'.13Kang'atin anyun eng' taitab Jehovah, ne igochini tuguk tugul sobet, ak eng' taitab Kristo Jeiso, ne kibaorian ng'ang'et ne kararan eng' taitab Pontio Pilato, 14ale irib ng'atutiet kot ko manyor tisia anan kemaitae kiy ne ya', agoi toogunetab kiptaiyandenyo Jeiso kristo.15Tun kong'anye Jehovah nyonunetab Jeiso eng betusikyi--Jehovah ne inendet ne iberurot ago Kamuktaindet inegei, laitoriat ne bo laitorinik , ak Kiptaiyat ne bo Kiptainik. 16Ne tinye inegei sobondab koigeny ne menye lapkeiyet ne magimuchi kerikyi. Ne tomo kogeer chi, anan ko imuchi kogeer. Ingobunji ienendet teegisto ak kamuktaet koigeny.Amen.17Ng'at mogorek chebo betusiechu, si mamenio anan kondeno kamang'unengwai magornatosiek che matonondos. Ago eng Jehovah inendet ne konech tuguk tugul eng aiyebindo si kobiit keboiboitune. 18Ile koyai ne kararan, si kobiit mogorek eng' boisionik che kororon, si kochobogis kogoito, kotuitogei ak biko alak. 19Kogonorjige lumdaet ne kim ak ko kararan, agobo betusiek che bwanii , si kobiit konam sobonda ne bo iman.20Ee, Timoteo, rib anyun noto kigegonin. Istoege ng'alek che manamege ak oretab Jehovah, ak kabeletab ge nei bo naet, noto kiguure naet ago eng' lembech. 21Ne kigorub alage ak kigochilil eng' kayanet. Ngotebi mieindo koboten.

Timoteo 2

11Paulo, ne kiyoktoi ne bo Kristo Jeiso eng' magetab Jehovah, ko u arorutiet ne bo sobondo ne mito eng Kristo Jeiso, 2asirjini, Timoteo lakwenyu ne achame mising: Ngotebi koboten mieindo, rirenetabge, ak kalyet ne bunu Jehovah Kwanda ak Kristo Jeiso Kiptiyandenyo.3Awekchini Jehovah kongoi, ne aote ko u ye kiyae kwanisiekchu che bo keny, eng' kabkatet ne tilil, ale masise eng kabkatet ne abwatin eng' somutikchu, kemoi ak bet. 4Atinye emosto ageerin, abwati beeguk bo kong', si konyia boiboiyet. 5Ye kinge bwatwo kayanet ne matinye kenisiet ne mi eng' inye, ne kimenye korok eng' kogong'ung' Lois, ak kameng'ung' Eunike, ak, ayani ale menyin aginye.6Abkatun anyun amu nito ale iyuokyi konunet ne bo Jehovah, ne mi eng inye kobun kagonooretab eunekchu. 7Amu makonech Jehovah tamirmirietab nyogoriet, ago ne bo kamuget ak chamnyet ak atebet ne chulat.8Amelilanji anyun baornatetab Kiptaiyandenyo, anan ko ane kimonjororiondenyi. Ago nam yamdaetab nyalilwogik amu logoiywek che tililen ko u ye te kamuktaetab Jehovah, 9ne kisoruech ak koguurech eng' kuurset ne tilil. Ma ko u boisionikcho, ago ko u magenyi ak mieindonyi, ne kigigonech eng' Kristo Jeiso kong'ete kenyisiekab koigeny. 10Ago kagotook nguno sarunetab Jehovah eng' toogunetab yetindenyo Jeiso Kristo, ne kikobar meet ak koib sobon ak sobondab koigeny kobun logoiywek che tililen. 11Kigindeno agobo noto aek amdoindet, ak ne kiyoktoi, ak konetindetab bororiosiek.12Amu noto anyun, anyoru nyalilwokichu. Ago malilani, amu angen inendet ne kiayan. Ak ayani komie ale imuchi korib noto ne kiabogokchi inendet agoi betunoto. 13Nam itondab ng'alek che bo imanit che kiigasena, eng' kayanet ak chamyet che mito eng' Jeiso Kristo. 14Riib eng' Tamirmiriet Ne Tilil ne menye eng' oritinyo, noto ne kararan ne kigogonin Jehovah.15Ingen inye ni, ile' kigoistoenage tugul che mi Asia. Eng' icheket ko Pugelo ak Hermogene. 16Ingogochi Kiptaiyat rirenet gotab Onesiporo, amu kitoreto konyil che chang' ama ililanda monjorornatennyu. 17Ago ye kingomi Rom, kocheng'a eng' kogiiletabge, ak kinyorua. 18Ingogochi Kiptaiyat rirenet eng' betunoto. Ak inget komie oletee boisiet ne kiyai eng' Epeso.
21Kimitu anyun, lakwenyu, eng' mieindo ne mito eng' Jeiso Kristo. 2Ak tugul che kiigasena eng' kwenutab baorinik che chang, igochi choto biko che kiyani, che imuchi konet alak agichek.3Nam yamdaet ne bo nyalilda ko u askarindet ne kararan ne bo Jeiso Kristo. 4Mami askarindet, ne ngo mi luget koratyinige tuguk che bo ng'weny, si kobaibai ne kisire inendet koek askarindet. 5Ak ngot koyai chi agine kabeletabge eng' ureriosiek che bo labatet, ko magigochini kutwet, ngo ma ibelis ko u ye mwae ng'atutik.6Nyoljini kabatindet ne yae boisiet eng kagiiletabge, kosib konyor logoek che bo tai. 7Ibwat komie kito ne amwae, amu konin Kiptaiyat kaguiyet eng tuguk tugul.8Ibwat anyun Jeiso Kristo, ne bo oretab Daudi ne kiging'eet eng' che kigomeiyo. Nito ko kosubge ak logoiywekchu che kororon, 9noto anyorune nyalilda, agoi monjorornatosiek ko u chito ne yae yaitio. Ago ma ratat ng'olyotab Jehovah. 10Noto anyun amuitoi eng' tuguchu tugul amu che kigilewen, si kobiit konyor agichek yetunet ne mito Jeiso Kristo, koboto torornatetab koigeny.11Bo iman ng'olyondoni: "Ngot ko kigimeiye koboto inendet, kesoptosi koboto inendet. 12Ngemuite, ko tun kebou koboto inendet. Ngot ketai inendet, ko tun kotaech agine. 13Ngo ma ki bo iman, kotebche inendet kobo iman amu maimuchi kotaigei."14Ibkatyinii icheket tuguchuto. Ng'at icheket eng' taitab Jehovah, si ma ing'ang'a agobo ng'alek' che matile kiy, che ng'eme icheket che kase. 15Igilge ibartege ile kigoyanun Jehovah iegu kiboitiot ne manyol kolilan, inendet ne ineti komie ng'olyotab imanit.16Istoege ng'alek che manamege ak oretab Jehovah, amu tesokse koyaachegitu kosiir eng' yaitiet. 17Ak inerneri ng'olyondeng'wai ko u seriat. Eng' ichek ko mi Humenayo ak Pileta, 18biko che kigochilil eng' imanit. Mwae kole kigosiirto ng'eetyet, ak kong'em kayanetab biko alak.19Ago tononi lumeiywot ne kim ne bo Jehovah. Kotinye ng'oksoni kele. "Inget Kiptaiyat che chechiket", ak "Ingoistoege yaitiet age tugul ne mwae kainetab Kiptaiyat". 20Ago eng' got ne o ko mami terenikab tahabu ak fedha ichege. Mito kora che bo ketik ak ny'ung'unyek agichek, ak bo alage teegisto, ko ma bo ajage teegisto. 21Ak ngot kotililge anyun chi eng' tuguchuto, koegu teret ne bo teegisto. Ne itabanat, ne nyoljini koboisie Kiptaiyat, ne kigichopchi boisiet age tugul ne kararan22Ago mwee magutik che bo neranik. Ak irub imanda, chamnyet, kayanet, kalyet, koboto icheget che kuurei kiptaiyat eng' mugulelwek che tililen. 23Ago taei teebutik che berberen che mabunu konetisiet. Inget ile yiei ngichetabge.24Ama nyoljini kiboitiotab Kiptaiyat koyai bolotet. Ago koek ne tala eng' tugul, ne chepchep konetis, ago muitoi, 25ne kerekong' eng' mutyonet icheket che kirindoi. Tamangab kogochi Jehovah icheket sigunet ne bo naetab imanit. 26Ak kosorge icheket komong'une mestetab chesawil, ne kigonam icheket si koyai magenyi
31Ago nai ni: Ile bwanii eng' betusiek che bo let egosiek che koromen. 2Amu egu biko che chamegei ichegei, che chame silingisiek, che ichauge, che mendos, che boisie chemereret, che ing'eleljini sigikwai, che matinye kongoi, che matililen. 3Che matinye chamnyet ne bo biteetab kwegeny, che matinye nyoetab kaat, che itaamse, che maribegei, che chame tuguk che kororon. 4Egu che ng'wektoisie, ng'elelik, che ilosuge, che chame talbisto kosiir koek che chame Jehovah.5Che tinye kergeindab kaiyweet ne kiywei Jehovah, ago tae kimnatetenyi. Istoege biko che u chuto. 6Amu biitune chuto boisiek che itoti gorik, ak koluul chepyosok che berberen che tinye chalwogik che chang, che indochini magutik che terter. 7Chepyosochuto ko inetegei kotugul, ago magoi imuch koityi naetab imanit.8Ak ko u Janne ak Jambri, che kigirinda Musa koyae agiche ko u noto kanetichuto bo lembech, kirindoi imanit. Biko che kigong'emogis ng'omnatosiekwai, che mako chamatiin eng' oretab kayanet. 9Ago matesei tai, amu toogu berberindeng'wai eng' biko tugul, ko u ne bo chun agichek.10Ago kiirub inye konetisiennyu, atebet, kit ne atokyinige, kayanet, mutyonet, chamyet, muitaet, 11usisiosiek, nyalilwogik, tuguchuto che kibwanjo eng' Antiokia, ak Ikonia , ak Lustra, kiamuite eng' usisiosiechoto tugul, ak kisorua Kiptaiyat eng' choto tugul. 12Ee, tugul che mache kotebi eng atebet ne kararan eng' Jeiso Kristo, konyoru usisiet. 13Ago tesoksei kiptengeginik ak kenik eng' yaiteit, koberberisie ak keberberi.14Ago tebi inye eng' tuguk che kiinetgei, ak iyan komie. Ingen ileng'o ne kiinetege. 15Ago kong'ete ko ii lekwa ko kiinget siirutik che tililen. Chuto che imuchi kong'omitin agoi yetunet kobun kayanet eng' Jeiso Kristo.16Sirutik tugul ko bunu kambusetab Jehovah. Ak kotoreti eng' konetisiet, eng' kergong'iet eng' kateechinet, eng' kotigonet ne mi eng' imanda. 17Si kobiit koek kiboitiotab Jehovah, ne inetat, ne kigichob koek ne ititaat eng' boisiet age tugul ne kararan.
41Kang'atin anyun eng' taitab Jehovah Kwanda, ak eng' kiptaiyandenyo Jeiso Kristo, ne tun iruokyini che saptos ak che kigobek, ak eng' toogunenyi ak eng' baunatenyi: 2Amde ng'olyot, choboge eng' betut ne nyolu, ak eng' betut ne ma nyolu. Itigon, kerkong, igil eng' muitaet tugul ak konetisiet.3Amu choni betut ne ma tun ko ma kokase it mbo kitigin konetisiet ne bo iman. Ago amu tinye itik che iututos, ko iumchinige konetik che rube magutikwai. Che mwaei tuguk che mache itikwai che iututos kokass 4Ak kotai kogas iit imanit, ak komasta korub atindonik che bo buch. 5Ago ripge inye eng' tuguk tugul. Muite eng' nyalilda, yai boisietab amdaet logoiyek che miach, yai boisieng'ung' kosulda.6
7Kiaborie luget ne kararan, kaagesu labatet, kiarib kayanet. 8Kong'ete ra ko kagegonorua kutwet ne bo imanda ne tun kona Kiptaiyat, kiruogindet ne bo imanda, eng' betunoto, ago ma anege, ago koboto icheget tugul agiche che kigocham chonunenyi.9Igiilge si ichonja ko legit. 10Amu kagobagakta Dema kagocham ng'wenyuni bo betusiechu, ak kwo Tesalonike. Kwo Kreske Galatia ak kwo Tito Dalmatia.11Luka inegei ne mi koboto. Imutwa Mariko, ak obka tuwai amu toreta eng' boisiet. 12Ago kiayokte Tukiko kwo Epeso. 13Ye inyo iibu sumet ak bukuisiek, ago ne siire ko magatok che kisire che kiametochi Karbo eng' Troa.14Kiyoiywa ne ya mising' Aleksandro, katong'indet ne bo Sugunonik. Tun yaakchini kiptaiyat ko u boisionikyi. 15Ripge agobo inendet, amu, kigirinda ng'alekcho mising'. 16Ma bit chi ne kitoreta eng' wolunennyu ne bo tai, ak kibagakta tugul. Ama tun kiityi icheket ng'olyondonito.17Ago kitonon Kiptaiyat koboto, ak kogimito, si kobiit keamda eng' ane ng'alek komie, ak si kogas bororiosiek tugul. Ak kigisorua eng' kutitab ng'etundo. 18Sorua Kiptaiyat eng' boisiet age tugul ne ya, ak kosorwo agoi ait bounatenyi ne bo kipsengwet. Ingobunji torornatet koigeny ak koigeny. Amen.19Igat Prisca ak Akula, ak bikab Onesiporo. 20Kitebi Erasto eng' Korinto , ago kiabagach Tripimo eng' mileto komiani. 21Igiilge asi inyo kotomo koiit betusiekab kaititiet. Igatin Eubulo, akPude, ak Lino, ak Klaudia, ak tupchosiek tugul. 22Ngotebi Kiptaiyat koboto tamirmirieng'ung'. Ngotebi mieindo koboten.

Tito

11Paulo, otwogindetab Jehovah ak ne kiyoktoi ne bo Jeiso Kristo, ko u kayanetab che kigilewen che bo Jehovah, ak naetab imanit ne namegei ak kaiyweet ne kiywei Jehovah, 2eng kamang'unet ne bo sobondab koigeny, ne kiiyomis Jehovah , ne maimuchi kokenis kotomo kotoigee kasarwek tugul chebo ebenwek. 3Ago king'any ng'olyondennyi eng kasarta ne chamat eng amdaet ne kigitororwo ko u ng'atetab Jehovah Yetindennyo.4Asirun Tito, werinnyu ne bo iman eng kayanet ne kiemtoi: ingotebi koboten mieindo ak kalyet ne bunu Jehovah Kwanda ak Kristo Jeiso yetindennyo. 5Kiabagakten eng Krete amu ng'olyondeni , si kobiit ichul tuguk che kirartootin, ak itoror boisiek eng nganaset age tugul, ko u ye kiang'atin.6Boiyot age tugul ne bo Kaniset ko magat ne matiny, ko chi ne matinye lelut, ne manongotiotab osotiot agenge, ne tinyei leguk che iyanotin che magimwaitae yaitio, anan che makase iit. 7Amu kanyolji ribindetab kaniset koek chi ne matinyei lelut, inendet ne ribindetab boisietab Jehovah ma ne rube magennyi, ne ma sib konerechi , ne ma kibokityo, ne mabirisiei, ak ne ma kipsuryotio.8Ago ne taachei toek , ne chamei che kororon, bou kabwatutikchi, ne bo imanda, ne tilil, ako ribege. 9Ne namei ng'olyot ne kiyani ko u ole teptoi konetisiet, si komuch koteechi eng konetisiet ne bo iman, ak koterter che kirindoi inendet.10Amu mi biko che chang che magastoi, ng'ololikab ng'alek chebo buch ak kenik, mising ko icheket che bo kamuratanet. 11Che kanyol keger kutuswekwai. Iserieti kapchi komugul , koneti tuguk che ma sikchini amu makchinige keljinoik che bo tewernatet.12Kile age eng icheket ne maotiong'wai, "kiplembechonik Kretik kotugul, tiong'ik che yaachen , chemoetin ako chemeatin." 13Bo iman baornatanita. Ker kong anyun eng kimnatet amu noto, si kobiit koek che bo iman eng kayanet, 14ame ebchi iit atindonikab Yahudik, ak ng'atutikab biko che istoegei imanit.15Tililen tuguk tugul eng icheket che tililen. Ago mami kiy ne tilil eng icheket che muruonen ak che maiyoni, ago muruonen eng kabwateng'wai ak kabwotutikwai. 16Mwaei kole ingen Jehovah, ago taisot inendet eng boisionikwai. Kigoek che machomu, ak che magase iit , ama tilei kiy eng boisiet age tugul ne kararan.
21Ago amde inye agobo ng'alek che nyoljini konetiset ne bo iman. 2Inet boisiek che kagoechegitu, koek che bo teegisto, che bou kabwatutikwai, che bo iman eng kayanet, eng chamyet, ak eng muitaet.3Ko u noto chebiosok che kagoechekitu , ingoek che teegisotin eng atebosiekwai, che ma kataamik, anan che ratyinigei divaik che chang, konetik che bo tuguk che kororon, 4si kobiit konet chepyosok che mengechen kocham boisiekwai , kocham legukwai, 5koek che bou kabwatutikwai , che tililen, che boisiei eng gorikwai, che taloen, che kase it boisiekwai, si ma kimwaitae ng'olyotab Jehovah kiy ne ya.6Ko u noto anyun, cheer murenik agiche koek che bo u kabwatutikwai. 7Ibartege inyendet eng tuguk tugul iegu kaborunet ne bo boisionik che kororon. Ibarte tegisto ak atebet ne ma ng'emakse eng konetisieng'ung, 8ak ng'alek che bo iman che magimuchi kiruokchi, si kobiit kolilan inendet ne kirindech, ko matinyei kiy ne ya ne mwaitaenech.9Ingogas iit otwogik che bo u icheket, ak kobaibai icheket komie eng tuguk tugul , amaek che wolu kiy, 10amaek che chorse, ago kobarta kayanet tugul ne mie ; si kobiit kogochi icheket tegisto konetisietab Jehovah ne yetindennyo eng tuguk tugul.11Amu kigotook mieindab Jehovah, ne ipchini biko tugul sarunet. 12Inetech kole ketoiye oret ne matokchinige Jehovah, ak magutik che bo ng'weny, ak ketebi eng ng'omnatet ne litit, ak eng imanda , ak eng oret ne tokchinigei Jehovah eng betusiechu, 13keganye kamang'unet ne iberurot, noto ko toogunetab torornatetab Jehovah nenyo ne o ak Yetindennyo Jeiso Kristo.14Kiigoitoge Jeiso inendet agobo ache , si kobiit kotiachech eng tengekto tugul , ak kotililjige biko koek chechi, che lewenotin, che igiiligei koyai boisionik che kororon.15Mwa tuguchuto, cheer ak iteechi ak iger kong eng' kimnatet tugul. Amata sasin chi age tugul.
31Ibwatyi icheket kominingjigei bounik, ak bounatosiek, kogas iit , kochobogis eng boisiet age tugul ne kararan, 2amat komwa kiy ne ya agobo chi age tugul, amat koek bich che bo boriot, ingoek che toloen, koborjini biko tugul mutyonet tugul.3Amu kigi berberen agiche keny ak kima kegase iit. Kichutech ak koratech magutik che ter ter koboto talbisto. Kikimeng'isie eng yaitiet ak ng'etkong. Kigii che kiwechei ak che kigisasekei.4Ago ye kingotook kararanyetab Jehovah Sarunindennyoo ak chamnyenyi ne chame chi, 5kosoruech, ma eng boisionikab imanda che kigiyai acheget, ago ko u ole teptoi rirenennyi bo ge, eng kaunetab siget ne leel ak kaleelitetab Tamirmiriet ne Tilil,6ne kirongwech eng aiyebindo, kobun Jeiso Kristo Sarunindennyo, 7si ye kagiityech imanda eng mieindonyi koyaech keegu che namu tuguk ko u kamang'unetab sobondab koigeny.8Bo iman ng'olyondoni. Amache imwa tuguchuto eng kimnatet, si kobwat icheket che kigoyan Jehovah, koyai kotugul boisionik che kororon. Tuguchuto ko kororon ak kotoreti chitugul.99 Ago istoege teebutik che berberen, ak tetutikab ibinwek che kigosiirto, ak suriosiek, ak bariosiek agobo ng'atutiet. Tuguchoto ko matinyei borot ak ko buch. 10Tai chito ne ibu toiyosiek ye kageger kong ne bo tai ak ne bo aeng, 11ingen ile chito ne u noto ko kigomasta ak koyae tengekto ak koruokchinige inege.12Ye tun kayogu Artema anan Tukiko, igiilge ichoku Nikopoli ole ami, amu kokatil atebee oloto eng betusiekab kaititiet. 13Igiilge si saiseret eng bandang'wai Sena ng'amotiotab ng'atutik ak Apolo, si mararchi kiy icheket.14Ak ingonetge bikyo agiche koyai boisionik che kororon kotugul agobo tuguk che makchinige, ak si maek che ma iyei logoek.15Igatin tugul che mi koboto. Igat icheket che chamech eng kayanet. Ingotebi mieindo kobotok akwe tugul.

Pilemon

11Paulo kimonjororiotab Kristo Jeiso, ak Timoteo tupchenyo, kisirun Pilemon tupchenyo ne kiboityot ne kiboisiei tugul, 2ak Apia chepkamenyo ak Arkipo asikarindet ne kiboisiei tugul, ak kaniset ne tusot eng gong'ung. 3Ngotebi miendo ak kalyet kobotok nebunu Jehova Kwandanyo ak Kiptaiyat Jeiso Kristo.4Amwachini Jehova nenyu kongoi, amwain eng sautikyu, 5amu agose akobo chamnyeng'ung ak kayanet ne itinye eng Kiptaiyat Jeiso ak eng che tililen tugul. 6Asae ale si koek yamtaetab kayaneng'ung ne boisiei komie eng naetab kiy age tugul ne kararan ne kitinye eng Kristo Jeiso. 7Amu kitinye boiboiyet neo ak kakaikaet eng chamieng'ung amu kikonyor kamung'et mukulelwekab biko che tililen akobo inye ne ki tupche.8Noto anyun mbo ntatinye nyikanatet tugul eng Kristo si ang'atin akobo ne nyolu. 9Ako amu chamyet, asomin mising ane Paulo ne kaositu ak raa kogeny ko aii kimonjororiot nebo Kristo Jeiso.10Asomin mising akobo lakwenyu Onesmo ne kiasich eng monjororionotosiekyu. 11Inendet ne kima kotoretin kiy eng tai, ako raa kotoretin ak kotoreto. 12Ne kaawegun inendet ne mukuleldanyu. 13Ne kitameche arany ketebi tuwai si ko toreto kokereninge kotomi monjorornatosiekab lokoiwek che tililen.14Ako mamach ayai kiy kotomo akas kito ne ibwati. Kima mache boisieng'ung ne kararan koek eng makeng'ung. 15Imuchi kim amu nito asi kiobesiege eng betusiek che matia si kobiit otebi tuwai kogeny agoi. 16Ma kou bakasiat kogeny ako kakosir bakasia, noto tupchet ne chamat, mising ko eng ane; ako sirei netia anyun eng inye eng borto ak eng Kiptaiyat.17Noto anyun, ngiito ile kii akenge eng boisiet, itaach anyun kou yo imuchi itacha ane. 18Ako ngokikoyaun kiy ne ya, anan ngo kikobesenin kiy, iityo noto. 19Anendet Paulo ne kasir eng eunyu ale ayakun ako mamwaun ale itinye besentanyu, u kele inyendet noto! 20Ee tupchenyu nganyorunenen boiboiyet eng Kiptaiyat ibaibai mukuleldonyu eng Kristo.21Kasirun amu amang'u kaseng'ung bo iit. Angen ale iyae agot che sirei che kasom. 22Ako koboto choto, ichobko olinyorue amu amang'u ale eng sautik kwok amuchi ketyacha si anyonchok.23Igotin Epapra, ne kei kimonchororinik tuwai eng Kristo Jeiso. 24Ko u noto, Aristorko, Dema ak Luka che kii kiboitinik tugul. 25Ngotebi mieindab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo koboto tamirmiryeng'wong. Amen.

Hebranik

11King'alalji Jehovah kwanisiekcho eng keny kobun maotik konyil che chang' ak eng' ortinwek che chang'. 2Ako inendet ne kagong'alalwech eng betusiechu bo let eng' Werit, ne kigondeno koek ne namu tuguk tugul. Amu kiyai ng'weny eng' inendet. 3Inendet [Jeiso] ko kakweng'etab talilindab torornatetab Jehovah, ako kergeindo ne bo itondanyi. Ak kotonondos tuguk tugul eng' ngolyotab kamuktaennyi. Ako ye kingo kagoyai kaundoetab tengekwogik, kwo kotebee eutab tai ne bo torornatet eng barak.4Ako kigoek ne kararan ne kindet missing eng' malaikaisiek, ko u ye konyitot kainennyi kosiir kaineng'wai. 5Amu anjo eng' malaikaisiek che kimwoji Jehovah eng' betut age kolenji, "ii werinnyu kaasichin rani''? Ak kogeny, ''aegu kwanda eng' inendet ak koek werit eng ane''?6Ak kogeny, ye kingomut kiboretiennyi kocho ng'weny, komwa Jehovah kole, " ingokutungji inendet malaikaisiek tugul che bo Jehovah. 7Ago kimwa agobo malaikaisiek kole, " inendet ne yae malaikaisiekyi koek tamirmirik, ak kiboitinikchi koek mat ne liblibeni."8Ago eng Werit komwa kole, '' Ee Jehovah tebche koigeny ak koigeny ng'echereng'ung' ne bo laitornatet. Shioritab imanda ko shioritab baunateng'ung. 9Kiicham imanda ak kiisas tengekto . Eng noto anyun kigoiilin Jehovah eng' mwaitab boiboiyet kosiir sirityeng'ung."10"Eng' taunet ko kiilumde inye Kiptaiyandani, ole tonone ng'weny ak kipsengwetisiek ko boisionikab euneguk. 11Ing'etu inye agoi, ak sirtoi icheket. Ak osegitu tugul ko u ngoriet. 12Ak itagurii ko u ngoriet ne tabanu barak, ak kowalak ko u ngoriet. Ago ii u inye noto agoi, ama tinyei kenyisieguk ole igesunegei.13Tos mi malaikaisiek anjojo che kimnwaji betut age koleji, "Tebe eunyu ne bo tai agoi ayai buniguk koek ng'echeretab kelyeguk"? 14Tos choto tugul ko ma malaikaisiek che tamirmirik che boisie, ak che kiyoktoi korib icheket che tun nyoru yetunet?
21Eng' noto anyun kanyoljech kenam mising kosiir tuguchuto kigegas, si ma kichuchuge.2Amu ngot ko ki tononot ng'olyot ne kigimwaei kobun malaikaisiek, ago age tugul ne kiginyorji bistoet ak ngelelnatet konyoru melektonnyi ne emegei eng imanda, 3kichilildoi ano anyun ngeleste yetunet ne o ne te ni? Ni ko sigunet ne kitoi kobarasta Kiptaiyat ak kiigimitwech icheket che kigas. 4Ak eng' kasarata ko kibaorian agine Jehovah koboto icheget eng kaborunoik, ak kwong'utik che ter ter, koboto kamugosiek che terotin, ak eng' kagoitosiekab Tamirmiriet ne Tilil ko u magenyi.5Amu maigochi Jehovah malaikaisiek koboi ng'wenyut ne chonii, ne noto anyun kimwae ago bo. 6Ako baoriani chito age eng' komasta age kole, "Nee chi, ne tos ibwat? Anan ko weritab chi ne tos image kiy?7Kiyai inendet komining'it ng'atigin eng' malaikaisiek; ilaakchi inendet kutwetab torornatet ak tegisto. 8Kiindene tuguk tugul kogas it inendet eng' keldebesaikab kelyekchi." Amu ki eng inendet anyun ne kiindeno Jehovah tuguk tugul kogas it inendet. Maituch kiy ne ma kase it inendet. Ago ra kotomo kegeer kogase it tuguk tugul inendet.9Ago kigeere inendet (Jeiso) ne kigiyai eng kasarta kitigin komining'it kosir malaikaisiek ko kigilaakyi kutwet ne bo torornatet ak teegisto amu nyalilda ne bo meet, si kobiit kochamcham meet eng mieindab Jehovah agobo chi age tugul. 10Amu kinyolji inendet ne mi tuguk tugul amu inendet ak kora kobunu tuguk tugul inendet, koek ne imutyini werik che chang' torornatet. Si koyai koek taunindetab yetuneng'wai ne igesunotge eng' nyalilwogik.11Amu inendet ne itililisie ak icheget che kitilili kobunu orit agenge. Eng' noto anyun ko ma ililani inendet koguure icheket che kitupche. 12Ak kole, "Amwachini kaineng'ung' tupchosiekchu, atieni kalosuneng'ung' eng' kwenutab tuiyet."13Ak kogeny, ''amang'u inendet''.Ak kogeny, "keer ami yu ak leguk che kigogona Jehovah". 14Ak ko u yo emdoi anyun leguk korotik ak borto, koginam agine inendet borto nebo chito ko u noto, si kobiit kong'em eng' oretab meet inendet ne tinye kimnatetab meet, noto ko chesawil. 15Si kobiit kotiach icheget tugul che ki ratotin eng' betusiekwai tugul amu kaiyweisietab meet.16Amu eng' iman ko kimakotoreti malaikaisiek, ago ki kitoreti kesuwekab Abraham. 17Eng' noto anyun ko kinyolji keyai inendet eng' tuguk tugul kogergeit ak tupchosiekyi, si kobiit koek tisiindet ne o ne bo rirenetabge ak ko bo iman eng' tuguk che tokyinge Jehovah, ak koyai tisisiet agobo tengekwogikab biko. 18Amu ko u yo kinyalil inendet ye kigitieme, komuchi agine kotoret icheket che bune tiemutik.
31Noto anyun, che kitupche che tililen, yamdoik che bo kursetab kipsengwet, obwat mising' ne kiyoktoi ak tisiindet ne o ne bo ng'ang'enyo, inendet Jeiso . 2Ne kiek ne kiyani eng'Jehovah ne kileweni inendet, ko u ye kiyai Musa agine eng' gotab Jehovah kotugul. 3Amu kigiit Jeiso kele nyoljini inendet torornatet ne o kosir Musa, ko u yo kiiti kele tinye teegisto inendet ne kiteeche got kosiir got. 4Amu go age tugul ko teechei chito, ago Jehovah ne kiitechei tuguk tugul.5Ak eng' iman ko kiek Musa ne kiyani eng' gotab Jehovah tugul, ako baoriani agobo tuguk che tun kimwae eng betusiek che bwanii. 6Ago Kristo ko ne kiyani ko Werit ne bou kotab Jehovah. Acheget ke ii gonyi ngot kenam mising' nyiganatennyo ak kamang'unet ne kiwolegei.7Noto anyun, ko u yo mwaei Tamirmiriet ne Tilil kole: "ngot ogas kutinyi rani 8Koma to uuit mugulelwekwok ko u ngelelnatet, ak ko u eng' betutab tiemisiet eng' ong'atet.9Nito ko ye kingongelelso kwanisiekwok ak kotiema, nga nda kiagogeer boisionikchu 10kenyisiek artam. Eng' noto anyun ko kianerekchi ebenoto. Ak kiamwa ale, 'ichilili kotugul eng mukulelwekwai. Tomo konai ortinwekchu.' 11Ko u ye kiamurte eng' neregekyu ale: 'Maite icheket kamuung'enyu.'12Oripge anyun che kitupche si mabiit chi age tugul eng' akwe netinye muguleldo ne ya ne bo bistoet (ne matinye kayanet), muguleldo ne istoegei Jehovah ne sobe. 13Ago oteechinigei betut age tugul, ko te ko ta kemwaei kele "rani,'' si ma kinach [kiuit] chi age tugul eng' akwe amu kenisietab tengekto.14Amu kigeegu yamdoikab Kristo ngot kenam mising' nyiganatennyo eng inendet kong'etee taunet agoi kagesunet. 15Agobo nito ko kikemwa kele, "ngot ogas kutinyi rani, ko mat ouiit mugulelwekwok ko u eng' tagisiet".16
17Ak ng'o che kinerekchi inendet kenyisiek artam? Tos ma icheket che kicholwogenso, che kibekyi muswekwai ong'atet? 18Ak ng'o che kimurto inendet kole maite kamuung'enyi, tos, ma icheket che kiingelelji inendet? 19Eng' noto anyun kegeere kele kima imuch icheket koit amu ma iyan.
41Yo ta komi kayomiset ne bo keit kamuungenyi, ongiywei anyun, si mabiit chi age tugul eng akwe ne mwae kole matanyoru. 2Amu kigiamwech iman logoiywek che tililen ko u icheget. Ago eng' kaset ko ma toret ng'olyot icheget che kima ing'ol ak kayanet, kou icheget che kigas iit eng tai.3Amu ache che kigeyan keite kamuung'enoto kou yo kigomwa inendet kole, "Ko u ye kiamurte eng' neregekchu ale, maite icheket kamuung'enyu, nganda kiga kogesgei boisionichoto kong'ete ngab kelumda ng'weny. 4Amu kigomwa eng orit age agobo betutab tisab kole: "Ak kiimuny Jehovah eng' betutab tisab eng' boisionikchi tugul". 5Ak eng' yu komwa kokeny kole, "Maite icheket kamuung'enyu."6Eng' noto anyun, kegeere kele mito boroindo ne bo alak koit kamung'enoto, ago icheget che kinyor boroindo ak keamji logoiywek che tililen ko kimata koit amu ng'elelnatet. 7Ak kogeny komwa Jehovah agobo betut age, ne kiguure "Rani" kingong'alal kobun Daudi ko kagobata betusiek alak kole: "Rani ko u ye kisib kemwa kele, ngot ogas tugenyi rani ko mat ouuit mugulelwekwok."8Amu nda kigaa kogochi Josua icheket kamuung'et, nda kima ta komwae eng' let Jehovah agobo betut age. 9Ara ng'etunot anyun kamung'etab sabato agobo bikab Jehovah. 10Amu inendet ne kagoit kamuung'etab Jehovah, kogagomuuny eng' boisionokyi, ko u ye kimuuny Jehovah agine eng chechi. 11Ongegilge anyun si keit kamuung'enoto, si maibutyi chi age tugul kergeindab ngelelnateng'wai ne kiyai.12Amu sobe ng'olyotab Jehovah ak ko serser, ak ko ng'atip kosir rotwetab chok ne ng'atiben komoswek tuwai. Ak toorei agoi kobesio sobondo ak tamirmiriet, ak ole tuiyechini kowoik ak amset, ak komuchi koguiyo kabwatutik ak magutikab muguleldo. 13Ama mi kiy age tugul ne kigiyai ne ung'at eng' taitab konyekab Jehovah, ako sulotin tuguk tugul eng taitab konyek che bo inendet ne tun kitetyini atebosiekcho.14Amu kitinye tisiindet ne o ne kigochut ak komanda kipsengwetisiek, noto Jeiso Weritab Jehovah, ko ongenam anyun mising' ng'ang'enyo. 15Amu magitinye tisiindet ne o ne maimuchi korirenech eng ny'alulnatosiekcho, ago kitinye ne kigityem inendet ko u ache eng' tuguk tugul, kobate matinyei tengek. 16Ongetenden anyun kerikchi ng'echeretab riranet eng nyiganatet, asi ketaach mieindo ak kenyoru rirenet netoretech eng' kasarta ne mi nyalilda.
51Amu tisiindet age tugul ne o, ne kigilewen eng' biko, ketorori kotebe yoto agobo biko amu tononjinetab tuguk che tokchinige Jehovah, si kobiit kogoito kagochinoik ak tiseiywek agobo tengekwogik. 2Inendet ko imuchi korire che mengen kiy, ak che ki keberber, amu inendet agine komi eng' nyalulnatet. 3Amu nito anyun, ko u ye nyoljini kogoito che kitisisie agobo tengekwogikab biko, konyoljini kogoito agine agobo tengekwogikchi.4Ama mi chi ne igochinigei teegisi inegei. Kobate ye kaguur Jehovah inendet ko u Aron. 5Ko u noto anyun, kima itororgei Kristo agine koyaige koek tisiindet ne o. Kobate mi inendet ne king'alalji koleji ; "ii Werinyu; rani kaaeku Kwandang'ung'."6Ko u ye mwae agine eng komosta age kole, " ii tisiindet koigeny ko u ole ki u Melkisedek."7Ki eng' betusiek che kimi eng' borto, ko kiigoito Kristo sautik ak samutik eng' rirek che kasunotin, ak beekab kong' korirjini Jehovah, ne imuchi kosor inendet eng' meet, ako kigigasyi amu kaiyweenyi ne kiywei Jehovah eng' sobenyi. 8Agot nganda ki Werit inendet, ko kiinetgei kasetab iit eng' tuguk tugul che kinyorune nyalilda.9Kigiyai inendet koek ne igesunotgei, ak kiek inendet taunetabge nebo yetunetab koigeny eng' tugul che kase iit inendet. 10Ak kiguure Jehovah inendet tisiindet ne o ko u ye ki u Melkisedek. 11Kitinye anyun che kimwae agobo Jeiso che chang,' kobate korom ole kemwoitei, amu kigo uiit eng' akwe ogaste.12Nga nda eng kasari konyolu koegu konetik, kogagonyoljok kogeny kocho chito age si konetak konetisiosiek che bo tai che bo ng'alekab Jehovah. Amu kioegu che mache chego, ama amitwogik che uuen. 13Amu age tugul ne kiguue chego ko tomo konai, anan koityi koboisie komie ng'olyotab imanda, amu ta ko lekwet ne mining'[manyurut] inendet. 14Ago amitwogik che uuen ko bo biko che eechen. Chuto ko amu kikosoiyo icheget, koboisie kaguiyeng'wai ak komuchi kobesio che kororon ak che yaachen.
61Noto anyun, ongebagakte , amata keng'alale ng'alek che bo tai che bo Kristo, ago ongetestai agoi keechegitu. Matogany ketou kogeny lumeiywot ne bo sigunet ne bunu boisionik che meiyotin ak ne bo kayanet eng' Jehovah, 2anan ko lumeiywot ne bo konetisietab kabatisanosiek, ak ne bo kagonoretab eunek, ak ne bo ng'etyeetab che kigomeiyo ak kiruogetab koigeny. 3Ak kibendi keyae nito ngo cham Jehovah.4Amu maimukakse eng' icheket che kigaa kegochi lapkeiyet, ak kochamcham konunet ne bo kipsengwet, ak koek yamdoikab Tamirmiriet ne Tilil. 5Ak kora kochamcham ng'olyot ne kararan ne bo Jehovah, ak kimnatosiekab kenyisiek che bwanii, 6ak ngot ko chuchuchgei icheket ko ma imugakse keweekyi icheket sigunet. Amu igartatyingei weritab Jehovah kogeny, kogochini inendet kateweret ne toogu.7Amu mbaret ne kigoee ropta ne robonjini konyil che chang , ak kobiityo tugukab komonut che kigibatyini- konyoru kaberuret eng' Jehovah. 8Ago ngo iiyo katok ak talibik, ko matoreti kiy ak ko legite chubet, ne kagesunennyi ko kebeel.9Ago chamanichu, kiyani eng' akwe tuguk che kororon kosiir choto, ago mising kemwae che namegei ak yetunet, agot nganda king'alali ko u nito. 10Amu Jehovah ko ma Jehovah ne ma bo iman. Mautie boisieng'wong' ak chamnyet ne kiobarte agobo kainennyi, amu kioboisiechini bikchii che tililen, ak otese tai oboisiechini agoi.11Ak kimache mising chi age tugul eng' akwe kele kobarta kagiletabge ne u noto agoi let, asi kobiit koek kamang'uneng'wong ne iyanat. 12Nito ko si moegu chemeatin, ago okergeitu ak icheket che eng kayanet ak muitaet konyoru kayamisutik.13Amu ye kingogachini Jehovah Abram kayamisutiennyi, ko kimurtaege, amu kima komi age ne o kosiir inendet. 14Ak kimwa kole " Awendi aberurin ne bo iman, ak akonin ioteng'ung ko chang'it." 15Ak kingo kagomuita Abram ko u nito, konyor kito ne kikakiyamisyi.16Amu murtoi biko eng ne o kosiir icheget. Ak murtaet ko kagimitet ne tare tiiyet age tugul. 17Ye kingomach Jehovah mising koborji icheket che nyoru kayamisutiet ole u magennyi ne mawalakse, kondeno murtaet kwenut. 18Ki yai ko u nito si eng' tuguk aeng' che mawalakistos -ama imugakse eng' Jehovah komwa lembech- ko ache che ki kemwechi ole mi toretet, kemuchi anyun eng' noto kenyoru kagaigaet ne kim si kenam kamang'unet ne kigendeno tainyo.19Kitinye nito ko nangetab sobondo, kamang'unet ne wendi kot orit kosiirtoe anget ne kigikitisie, 20ole kichut Jeiso agobo ache. Ak kikoek tisiindet ne o ko u kit ne ki u Melkizedek.
71Amu Mechizedekinito, laitoriatab Salem, tisiindetab Jehovah ne Toror Mising, ne kituiyo ak Abram kingowechekei kobunu boriet eng' ole kibare laitorinik ak kiberur [Melchizedek] inendet. 2Nito ko inendet ne kipchechi Abram kebebertab taman ne bo tugul. Kainennyi ne bo tai ko "laitoriatab imanda" ak yeityo kogeny ko "laitoriatab Salem", noto ko "laitoriatab kalyet". 3Ne matinye kwan, ama tinye kamet, ama tinye oreng'wai, ama tinye taunetab betusiek, anan kagesunetab sobet. Ago kegergei ak Weritab Jehovah, tebchei ko tisiindet koigeny.4Ogeer anyun ole ki tee oindab chichi ne kigoochi Abram boiyot ne o kebebertannyi bo taman ne bo barunoikchii. 5Ak tinyei iman werikab Lawi che namei boisietab tisisiet ko kiking'at konam kebeberwekab taman kobun biko kou eng' ng'atutiet, noto ko tupchosiekchi agot nga nda kibunu bortab Abram. 6Ago kinam Melkidedek kebeberwekab taman kobun Abram, nga nda inendet ko kima kiitito inendet eng' oreng'wai ak koberur inendet, ne kitinye kayomisutik.7Ak ko mami tiiyet age tugul kele nyoru ne mining' kaberuret eng' ne o. 8Ak eng' nito, kotaachei biko che begu kebeberwekab taman, kobate eng' nito kigibaorian kele sobe agoi. 9Ak kimuchi anyun kemwa kele, eng Lawi ne kitaache kebeberwekab taman, ko kigoito agine eng Abram, 10amu kita komi bortab kwandanyi Lawi kingotuitos Melkizedek ak Abram.11Ak nda kiimugakse keityi kagesunetabge eng tiseinatetab Lawi [amu kinyorune yoto biko ng'atutiet], ko kita kimage nee kobiit tisiindet age ne u ole ki u Melkizedek, ama kiyai ko u ole ki u Aron? 12Amu ngot kowalak tiseinatet, ko matiny agoi kewal agine ng'atutiet.13Amu inendet ne kimwaitae tuguchu ko bo bororiet age, ne mami chi eng' bororionoto ne kigobois eng' kaptisisio. 14Amu toogu komie kele Kiptaiyandennyo ko kibunu oretab Juda, bororiet ne kimang'alale Musa ng'olyo age tugul agobo ng'alekab tisiik.15Che kimwae ko toogu komie kosiir kele biitu tisiindet age eng' kergeindab Melkizedek. 16Nito kigiyai ago ma eng' oretab ng'atutikab borto, ago eng' kimnatetab sobondab koigeny. 17Amu baoriani sirutik agobo inendet kole: ''ii tisiindet koigeny ko u kit ne ki u Melkizedek''.18Ama kele kikiisto kityo ng'atutiet ne kiga kendoune amu nyalulenyi ako amu ma til kiy- 19ako amu ma yai ng'atutienoto kiy koek ne igesunotge-- ak kora ibunetab kamang'unet ne keigei ne kirikchine Jehovah kosiir.20Ako ki makiyai koek tisiindet ko mami murtoet! Alak ko kiek tisiik ko makimurto, 21kobate kigiyai inendet [Jeiso] koek tisiindet eng inendet ne kimwochi kole, " Kikomurto Kiptaiyat ama walei kapkotutikchi kole: ii tisiindet koigeny".22Eng nito anyun ko kiek Jeiso tononjinindet ne bo arorutiet ne kararan kosiir. 23Tisiik che ki bo betusiek che kikosirto ko ki chang, amu kitaee icheket meiyat si matebi. 24Ako anyun amu sobei Jeiso koigeny, kotinyei tiseinatet ne magiwalei.25Eng noto anyun komuchi kogeny kosor agoi kasuldaet icheget che bwanjini Jehovah kobun inendet, amu sobe inendet si kosae agobo icheket. 26Amu kinyolu ketinye tisiindet ne o, ne tilil , ne matinye kenisiet, ama tinye muruonindo, ne itabanat eng' kiptengekinik ak kigitoror kosiir kipsengwetisiek.27Ne manyoljini kogoito tiseiywek betut age tugul, ko u tisiik chuun ki eechen che kiigoitoi korok agobo tengekwogikwai, ngotar kogoito agobo che bo biko. Kiyai noto [Jeiso] konyil agenge ak koem ye kingogoitoge. 28Amu kiindenoi ng'atutiet bich che nyalulyotin koek tisiik che eechen. Ago eng' ngolyotab murtoet, ne kibiitu let eng' ng'atutiet, ko kilewen Werit, ne kigeyai koek ne igesunotge koigeny.
81Nguno anyun eng' tuguk che kimwae ko kit ne o ko ni: kitinye tisiindet ne o ne kikotebee eutab tai ne bo ng'echeretab Torornatet eng' kipsengwetisiek. 2Inendet ko kiboitiot eng ole tilil, emait ne bo iman ne kilume Kiptaiyat, ama chito.3
4Nda mito Kristo ng'weny, nda maegu tisiindet inendet, amu mi icheket che igoitoi kagochinoik ko u biteetab ng'atutiet. 5Boisie icheget eng' kaborunet ak uruetab tuguk che bo kipsengwet. Ko u ye kigitechi Musa Jehovah ye kimache kotonon emait: Kimwa Jehovah kole, ''Rib si iyai tuguk tugul kou kergeindo ne kigiborun eng' tulwet''.6Ago nguno Kristo ko kigotaach boisiet ne kararan kosiir, ko u eng' noto ko agine ko katuiyoindet ne bo arorutiet ne kararan kosiir, ne kigiyai eng' inendet kayomisutik che kororon kosiir. 7Amu nda kima ko rartaat arorutiet ne bo tai, ko ki ta makechengjini boroindo ne bo aeng'.8Amu ye kingo nyorji lelutik biko, komwa kole; ''Ogeero, mwae Kiptaiyat kole bwanii betusiek, che tun kiyomisyinige kayomiset ne leel koboto gotab Israel ak gotab Juda. 9Ma ko u kayomiset ne kigiyomisge, ak kwanisiekwai eng betut ne kianam eunekwai si amut komong eng' emetab Misiri. Amu kima kas iit kayomisenyu, ak kima tamage kiy icheket- mwaei Kiptaiyat.10Ako ni kayomiset ne tun kiyomisyinige ak gotab Israel ye ibata betusiechoto- mwae Kiptaiyat. Andenoi ng'atutikchu kabkatutikwai, ak asire kogeny eng mugulelwekwai. Aegu Jehovah neng'wai ak koek icheket bikchu.11Ama koneti chi age tugul chitab kokwenyi anan konet chi ne tupcho, ak koleji 'Nai Kiptaiyat,' Amu tun konaa chi tugul, kong'ete ne mining' eng' icheket kot koit ne o. 12Amu tun ariree icheket amu tengekwogikwai, ama tun anani tengekwogikwai agoi.13Amu kingogure arorutieni "ne leel," ko kibarasta kole kigometo arorutiet ne bo tai, ago noto kakemeto ak koosit ko legit kobetito.
91Noto anyun agot arorutionoto ki bo tai ko kitinye ng'atutikab saet ak komastanyi ole tilil ne bo ng'wenyuni. 2Amu kiga kichob emainoto komie. kiteut ne bo tai ko ole kimi keldab tait, ak meset, ako makatinik che bo kabartaet ko kigigure ole tilil.3Ak kingesiirtoe anget nebo aeng ne kigikite got, ko kimi got age eng' emait ne kigiguure ole tilil missing kosiir tugul. 4Ne kitinye kapkorosutab tahabu ak moingetab arorutiet ne kigiliige tahabu komoswek tugul. Orit ko kimi teret ne bo tahabu ne kitinye mana, ak kiroktab Aron ne kiing'ati, ak koikab arorutiet. 5Ak eng baragutab moingetab arorutiet, ko kimi kerubisiekab lilindo che kiiuri kereiwotab rirenet, tuguk che magimuchi keng'alale raa agenge agenge.6Ak kingo kagechob anyun tuguchuto, ko u noto, kobendi tisiik kotugul emainoto bo tai koyaei boisionikwai. 7Ago kiwendi tisiindet ne o inegei emait ne bo aeng, konyil agenge eng' kenyit, ak kima wendi ama tinye korotik che igoitoijinige ak agobo lelutikab biko.8Kiboru anyun Tamirmiriet Ne Tilil eng' ng'olyondoni kole, kitomo keng'any oret ne mongjini ole tilil mising kosiir ye kita kotononi emait ne bo tai. 9Nito ko ki kalewenetab betusiechu. Nebo eng kagochinoik ak eng' tiseiywek che kimaimuchi koyai chito ne saei koek ne igesunotge eng' kabwatenyi. 10Amu kiribe mising agobo amitwogik ak che kiee ak kaunosiek che terotin, choto ko ng'atutik che bo borto kityo che kiging'at agoi betusiekab tetutik che leelachen.11Kinyo anyun Kristo ne inendet tisiindet ne o ne bo tuguk che kororon che kikobwa. Kibun anyun emait ne o ago ne igesunotge kosiir, ne magiyae eunek, ago che ma bo ng'wenyuni. 12Ama eng' korotigab kwesik ak moek, ago eng' korotikchi ichegei ak kiwo anyun ole tilil mising konyil agenge ak koem ak konyorwech katiaget ne bo koigeny.13Amu ngot ko kitilili kaunetab borto korotikab kwesik ak kirugik, aronikab roriat che kikiise icheget che tinye muruonindo, 14kotililii anyun ne tia korotikab Kristo, ne eng' Tamirmiriet ne bo koigeny ago matinye tisia ko kiigochige Jehovah, kotilili kabwatennyo eng' boisionik che meiyotin si keboisiechi Jehovah ne sobe? 15Ak amu nito, inendet ko katuiyoindetab koyomiset ne leel. Si kobiit konyor che kigeguur kayomisetab borotet ne bo koigeny', ye kingo kagobiit meet agobo katiagetab chalwogik, che kimito eng' arorutiet ne bo tai.16Amu ole mito arorutiet, ko ne matiny agoi komito meetab inendet ne yae. 17Amu tinye arorutiet kimnatet ye kabiit meet, ago matinye kimnatet kota kasobe inendet ne kiyae.18Eng' noto anyun agot arorutiet ne bo tai ko kima kilumda ko mami korotik. 19Amu ye kingo kagomwachi Musa biko tugul ko u eng' ng'atutiet, konam korotikab moek ak che bo kwesik, koboto beeko ak kororik che biriren ak husop ak koise bukuit ak biko tugul. 20Ak komwae kolen, "chu ko korotik che bo arorutiet ne king'at Jehovah agobo akwe."21Ak ko u noto, koisee korotik emait koboto tuguk tugul che kiboisie. 22Eng' ng'atutiet, ko u kele kitilile tuguk tugul korotik. Ak ngo mami tumdaetab korotik ko mami nyoetab kaat.23Kinyolu anyun kitilile itonwekab tuguk che bo kipsengwet eng korotik chuto bo tiong'ik. Ago anyun kitilile tuguk che bo kipsengwet tiseiywek che kororon kosiir chuto. 24Amu ki machut Kristo ole tilil missing ne kigiyae eunek, ne kaborunetab kito ne mito ago bo iman. Ago kimongji inendet kipsengwet, si kotook eng' taitab Jehovah agobo ache.25Ma si kogoitoge konyil che chang', ko u yo wendi tisiindet ne o ole tilil eng' kenyit age tugul, koibe korotik che ma chechii. 26Amu nda ki u noto, ko kinyoljini anyun kinyalil konyil che chang kong'ete ngelumda ng'weny. Ago kong'ang'ak raa konyil agenge eng' kagesunetab kenyisiek si kobiit koisto tengekto eng tiseiywot ne inendet.27Ak ko u yo kiging'at agobo chito kome konyil agenge, ak ye ibata korub kiruoget, 28ko u noto, Kristo agine kingo kagigoito konyil agenge si koib tengekwogikab che chang, ko tun toogu ne bo aeng' ma agobo tengek , ago eng' icheket che iganyi inendet agoi yetunet.
101Amu tinye ng'atutiet uruetab tuguk che kororon che bwanii, ago ma itondong'wai. Tuguchuto ko maimuchi koyai icheket che rikyini Jehovah koek che igesunotinge eng' tiseiywechoto igoitoi tisiik kotugul eng' kenyit age tugul. 2Nda kima u noto, ko tos kima kiagebagakta kigoitoi? Amu kita kinga kotilil che sae konyil agenge ko kimata kotinye kabkateetab tengekwogik kogeny. 3Ago eng' tiseiywechoto komito kabkatetab tengekwogik kenyit age tugul. 4Amu maimugakse eng' korotikab kirugik ak ngororek koisto tengekwogik.5Eng noto anyun ye kingocho Kristo ng'weny, konyo komwa kole, "Kima imach tiseiywek ak kagochinoik, ago kiichobko borto; 6kima ibaibaitu eng' kagochinoik che kibeele komugul ak kogochinoik che bo tengekwogik. 7Amwa anyun ale, 'keero, angni anee- ko u ye kigisir agobo ane eng' bukuit- ayai mageng'ung, ee Jehovah."'8Ne tai komwa kole, "Ki ma imach anan ibaibaitu eng' tiseiywek, ak kagochinoik, anan ko kagochinoik che kibeele komugul, nda ko che bo tengekwogik. Ama ibaibaitu eng choto. 9Yeityo komwa anyun inendet [Jeiso] kole, " Keero, kaanyo ayai mageng'ung." Noto anyun, istoi atebto ne bo tai, asi kigimit atebto ne bo aeng. 10Eng' maget noto, kigitililech anyun kobun kagoitoetab bortab Jeiso Kristo konyil agenge ak koem.11Iman, tisiindet age tugul kotononi eng' betut age tugul koboisie ak kogoitoi konyil che chang- tiseiywechoto che magoi imuchi koisto tengekwogik. 12Ago tisiindeni [ Kristo] ko ye kingo kagogoito tiseiywot konyil agenge agobo tengekwogik, kotebe anyun eutab tai ne bo Jehovah. 13Koganyi kong'ete yoto agoi keyai bunikchi koek ng'echeretab kelyekchi. 14Amu eng kagoitoet agenge ko kigoyai icheket che kitilili koek che igesunotinge koigeny.15Ak baorianwech agine Tamirmiriet Ne Tilil. Ne tai komwae kole, 16''Ni ko arorutiet ne tun kiyomisyinige ak icheket ye ibata betusiechoto, mwae Kiptaiyat. Andeni ng'atutikchu mugulelwekwai, ak asirjini eng kabkatutikwai''.17Ak kotesyi kole, "Ama abwati chalwogikwai ak tengekwogikwai kogeny." 18Nguno anyun ole mito nyoetab kaat ne bo chuto, komakomi kogeny kagoitoet agobo tengekto.19Amu noto anyun che kitupche, kitinye nyiganatet kechut ole tilil mising amu eng' korotikab Jeiso. 20Noto ko oret ne leel ak kosobe, ne kiyatwech kechute kebundoe anget ne kigebesio, ne noto ko kobun bortanyi. 21Amu kitinye tisiindet ne o ne bou gotab Jehovah, 22ongerikte anyun eng' muguleldo ne bo imanda, ak eng' kayanet ne nyitat ko kagetis mugulelwekcho ak kemete kabwatet ne ya, ak kiun borwekcho eng' beko che tililen.23Ongenam mising', ng'ang'etab kamang'unennyo, amu bo iman inendet ne kiiaroru. 24Ak ongebkaat mising ole kicheerteige achege eng' achege, kigimitige eng chamnyet ak boisionik che kororon. 25Ama kibagakte ketuitosi achege eng achege, ko u ye kigoyai alak. Ago, ongecheerge achege eng achege, ko u yo ogeere ole rigu betut.26Amu ngot keyae tengek kekwetyini ko kagetaach naetab imanit, ko ma komi tiseiywot age kogeny ne bo tengekwogik. 27Ago kito ne kang'et ko kagenet eng' kaiyweisiet ne bo kiruoget, ak koromnatetab mat ne igesu bunikab Jehovah.28Chito age tugul ne kasas ng'atutietab Musa komee amamii rirenet eng' baorinik aeng' anan ko somok. 29Obwatitoi ano akwe, ago ng'wanitu ne tia biret ne tun nyoljini kiruokyine inendet ne kigotiech Weritab Jehovah, ak koiit korotikab arorutiet che kitilile inendet koek tuguk che ma tililen, ak kosas Tamirmirietab mieindo?30Amu kinget inendet ne kigomwa kole, nenyu yaaktaetab mugetut, ane ne ayaaktoi". Ak kogeny, "Ko iruokyini Kiptaiyat bikchi." 31kit ne ngw'an mising' ngibutyi eunekab Jehovah ne sobe!32Ago obwat ye kingo kagegonok lapkeiyet eng betusiek che ki bo keny, ole kiomuitoji boriet ne o eng' nyalilwogik. 33Ye kioegu eng' kasarta age che kitangangjini eng' katewerisiosiek ak kanyalilosiek, ak eng' kasarwek alak ko kiotoretige koboto icheket che kicham keyachini ko u noto. 34Amu kiorire icheket che ki ratotin, ak ocham eng' boiboiyet kesarenak tugukwok. Amu kiongen ole otinye magornatet ne kararan kosiir choto ago ne tebche koigeny.35Amowirte anyun nyiganateng'wong,' ne tinye melekto ne o. 36Amu nyolu otinye muitaet, si ye kaoyai magetab Jehovah, omuch otaach tuguk che kiyamis. 37Amu ta komi kasarta kitigin mising', si kocho inendet ne nyonii ama ienege.38Ago sobe nenyu ne bo imanda eng' kayanet. Ak ngot kochuchuchge, ko mabaibaitu sobondanyu eng' inendet." 39Ago ache ko mabotech icheget che ichuchuchige kobendi luset, ago kimite ak icheket che iyani ak kosor sobonwekwai.
111Ara anyun kayanet ko naetab tuguk che kimang'u ak kaborunetab tuguk che tomo kegeer. 2Amu eng nito ne kigibaorianjine boisiekcho che bo tai agobo kayaneng'wai. 3Eng kayanet kenae kele kigiyai kipsengwetisiek eng ng'olyotab Jehovah, noto anyun tuguk che kigeere ko kima kiyae tuguk che toogu.4Eng' kayanet ko kiigochi Abel Jehovah tiseiywot ne kararan kosiir ne bo Kain, ne kigibaorianjine inendet kele ki bo imanda, ak kibaorian Jehovah agobo kagochinoikchi, ak eng' kayanet ko agot ng'anda kigome ko ta kong'alali Abel.5Ki eng' kayanet ko kigimut Enok si mageer meet. Ak kimata kogeer chi inendet, amu kiimut Jehovah. Amu kiga kibaorian agobo inendet ye kitomo kimut kele kiibaibai Jehovah. 6Ak ngo mami kayanet ko ma imugaksei kibaibai inendet. Amu inendet ne chonjini Jehovah konyoljini koyan kole mi inendet ak ko igochini inendet melekto icheket che cheng'e inendet.7Ki eng' kayanet si koyai Noa melit, kot kosor gonyi ye kingo kageteechi agobo tuguk che kitomo kegeere, amu kiiywei Jehovah. Kigiruokchine ng'weny nito anyun, akoek inendet ne kinam imanda ne biitu eng' kayanet.8Eng' kayanet ko kigas iit Abraham ye kingeguur, ak kimanda ak kwo koret ne ki maingen, kwo komosta ne ki tun kotaach koek borotet. 9Eng' kayanet ko kiek kiprutoiyot eng' emetab kayamisutiet, ko u emet ne ma nenyi. Kimeng'oti emaisiek koboto Isak ak Jakobo, che ki che name kayamisutienoto koboto inendet. 10Amu kiiganyi nganaset ne tinye lumeiywek, ne teegindennyi ak yaindennyi ko Jehovah .11Ki eng' kayanet, ko kisiich agine Sara kimnatet nga nda ki sonet, ak komanach ko kagosiirto kenyisiekyi. Amu kiit kole bo iman inendet ne kikochini kayomiset. 12Noto anyun, kobun chichi agenge----ne kiga koige ne kigome---- ko kigisiich biko che chang ko u kokelikab kipsengwet ak kipsiaiyet che mi tabandab araraita che ma iitokistos.13Eng' kayanet ko kimeiyo chuto tugul ama taach kayomisutichu. Ago kiga kogeer kityo, ak koboiboitu kota komi ole loo, ko kagong'any kole ki toek ak ko kiprutoinik icheket eng' ng'weny. 14Amu icheket che mwae tuguk che u choto, koboru kole cheng'e emet ne neng'wai.15Ak nda kiga kibwati iman agobo emoni kimong'une, ta kinyoru boroindo koweektage. 16Ago ko u ole u, ko mache missing emet, ne kararan kosiir, noto ko ne bo kipseng'wet inegei. Ak ma ililandoige Jehovah agobo icheket keguure Jehovah neng'wai, amu kigochopchi icheket nganaset.17Eng' kayanet ko kiigoito Abraham Isak, kingetiem inendet . Ee kiigoito werinnyi ne kigisich inegei, inendet ne kigataach kayamisutik. 18Inendet Abram ne kiga kimwoji keleji, "Tun kemwoitoe Isak iyoteng'ung". 19Kiit anyun Abram kole imuchi Jehovah kong'eet Isak agot eng' che kigobek, ak kitaach inendet ak kowechge si koek kaborunet.20Eng' kayanet ko kiiberur Isak Jakobo ak Esau eng' tuguk che bwanii. 21Eng' kayanet ko kiiberur Jakobo werik tuwai che bo Josep ye ki legit kome, ak kosa kotiegei walitab kiroktannyi. 22Eng' kayanet ko kimwa Josep agobo mandaetab legukab Israel ye ki legit kome, ak kogon ng'atutiet agobo kowoikchi.23Eng kayanet ko kiuny sigikchi Musa eng' arawek somok kingo kagesich, amu kiga geer kole ki lakwet ne kararan. Ak kima iywei ng'atutietab laitoriat. 24Eng' kayanet ko kitai Musa, kingo kagoeet keguure weritab cheptab Parao. 25Kilewen keyachi che yaachen koboto bikab Jehovah kosiir kobaibaige eng' boiboiyosiekab tengekto che bo betusiek che matia. 26Kiit tewernatet ne kiteweri agobo Kristo kole magornatet ne o kosiir konoraik che bo Misiri, amu kiiganyi melektonnyi.27Eng' kayanet kobagakta Musa Misiri. Ama iywei neregekab laitoriat, amu kimuita ko u yo kikeerei inendet ne ma toogu. 28Eng' kayanet ko kiyai Pasaka, ak isisietab korotik, si ma twa israelik ne kibare werik che bo tai.29Eng' kayanet ko kibun orit ne bo araraita ne Birir ko u yo bunei emet ne yaamat. Ak kingolen kotiem Misirik koyai ko u nito, kelugui icheget. 30Eng' kayanet ko kilulyo irimoikab (tiikab) Jeriko, kingo kagemut betusiek tisab. 31Eng' kayanet ko ma me chepkukoniot ne kigiguure Rahab koboto icheket che ki ng'elelik, amu kigataach segeik eng' kalyet.32Ara anyun, nee age ne ta kemwae? Amu mamii boroindo ngot amwa agobo Gideon, Barak , Samson, Jepta ak agobo Daudi ak Samuel ak Maotik. 33Ki eng' kayanet koterter bounatosiek, ak koyai imanda, ak kotaach Kayamisutik. Kiger kutuswekab ng'etunyik, 34kiimis kimnatet ne bo mat, kichilile rotwetab chok, kigigimit eng' nyalulateng'wai, kigimegitu eng' luget, ak kiterter askarikab luget chebo bunik.35Kitaach kwonyik bikwai che kiga komeiyo, che kiging'eet. Alak kenyalil, ago ki taiyo ketiach, si kobiit kosiich ng'eetyet ne kararan kosiir. 36Ak kigitiem alak eng' chombilet ak eng' birosiekab kipcharitisiek, ee ak kogeny eng' ratisiosiek ak toorjinetab korgoret. 37Kigiwir alak eng' koik. Kigibet kobun aeng eng' musumenosiek. Kigibar eng' rotwetab chok. Kiilogoti ngoraikab kechirek ak che bo ng'ororek. Kibononsot, kiginyalil ak keyachini che yaachen. 38Che kima konyoljini ng'weny icheket. Kiombenoti eng' ong'atosiek ak tulondok, ak eng kebenonik ak keringonikab ng'weny.39Nga nda bichu tugul ko kinyor chamet ak kobaorianji Jehovah amu kayaneng'wai, koma taach iche kayamisutiet. 40Amu kigasib kochobgech Jehovah kito ne kararan kosiir, si ma kiyai ichegei koek che igesunotinge ama kimi.
121Noto anyun, amu kimutech boldet ne kindet ne bo baorinik eng' komoswek tugul, ongelelektee kobaa taban nyigisin age tugul ak tengekto ne sib kong'wilech. Ak ongeruei eng muitaet ak eng' kabeletab ge ne kigindenoiwech tainyo. 2Ongegeer Jeiso, ne taunindet ak ko kawong'unindet ne bo kayanet. Ne kimuita eng' kimurtoiyot amu boiboiyet ne kigindeno tainyi, ak kosas kalilanet ak kigotebe eutab tai ne bo ng'echeretab laitornatet ne bo Jehovah. 3Obkat mising' inendet ne kimuita eng' kirindaet ne bo kiptengeginik ak kanyalilet agobo inendet, si mojosye ak otanuise eng' sobonwekwok.4Tomo ogirinde tengek kot kotumdage korotik, obarege ak tengekto; 5ak kioutie kakaigaet ne ng'alalwok oii werik kolejinok: "Werinyu, amesas kotigonetab kiptaiyat, anan itanui ye kerin kong' inendet. 6Amu inendet ne chame kiptaiyat kotigoni, ak kobire werit age tugul ne taache."7Omuitee anyun eng nyalilwogik amu kotigonet. Yaiywok Jehovah ko u noto, ko u ye yaachini werik. Ara werit anonoo anyun ne maitigoni kwanit? 8Ago ngot ko motinye kotigonet, ne kiginyorune ache tugul yamdaet, oboe sorbuch anyun, mo ii werik.9Ngot ko kigitinye kwanisiek che bo borwekcho che kiitigonech ago kigigonyitii icheket, ko tos kaigai ne tia kimining'ityige Kwanda ne bo tamirmiriet ak kesopche! 10Amu kiitigonech kwanisiekcho eng' betusiek che ng'ering' ko u ye kigeere kole kararan. Ago Jehovah kotigonech agobo toretennyo, si keegu che kiemtei tililindanyi. 11Ma toogu kotigonet age tugul kele bo boiboiyet eng' betunoto, ago konu kaimutik. Ago ye ibata koiichi icheget che kiginet logoekab kalyet choto ko logoekab imanda.12Eng noto anyun onamji barak eunek che nyalulyotin, ak kutung'oik che meiyotin. 13Ak oyachi kelyekwok ortinwek che lititen, si ma kimaas icheket che ing'waltos, ago si kinya ak kesoob.14Ogiilge ak otebi eng' kalyet koboto biko tugul, ak tililindo, amu ngo matinye chi ko memuchi kogeer Kiptaiyat. 15Oribge si ma rarchi chi age tugul mieindab Jehovah, si mabiit tigitiotab ng'wanindo ak koet si ko koon kaimutik, ak komuruon che chang, 16si mabiit ne sokse, anan chito ne meiywei Jehovah, ko u Esau ne kialda etunennyi ne bo siget agobo amdit agenge. 17Kingomach eng' let konam kaberuret ketae, amu onget ole kimasich boroindo ne bo sigunet, nganda kicheng mising' eng' beekab kong.18Amu ma obwanji tulwet ne kimuchi ketiiny, tulwet ne lale ko u maat, anan tuindo, ak mesundeito ak kipchurchuriet. 19Ma obwbaa ole mi cheetab iriaget, anan ko twegunet ne bo tuget ne ngalali ngalek ne kisom icheket che kigas kole si matata ketes kemwoji icheket ng'olyo age. 20Amu kima komuji komuita eng' ng'olyondonoto kiging'at kele: "Agot ngo tiiny tiony tulwet kewiree koik ne matiny." 21Ak eng' kioto kitook, ko kito ne ang'oss ak kiimui biich mising', kot kole agine Musa, ''Aiywei ak abotani.''22Ago ne siire anyun, ko kaobwaa akwe tulwetab Sion, ak ng'anaset ne bo Jehovah ne sobe, Jerusalem ne bo kipsengwet, ak tuiyosiek elfusiek tamanusiek che bo malaikaisiek che mi eng boiboiyet . 23Kaoitu tuiyet ne o ne bo kiboret, biko tugul, ak kaniset ne bo che kigesir eng' kipseng'wet. Kaobwanji Jehovah, kiruogindetab tugul, ak ne bo tamirmirik che bo bikab imanda che kigeyai koek che igesunotinge. 24Ak Jeiso katuiyoindetab arorutiet ne leel, ak korotikab iset che ng'alali ne kaigai kosiir che bo Abel.25Ogeer si motaiye inendet ne ng'alali. Amu ngot ko kimachililyo icheket ye kingotaiyo inendet ne kiitechini icheket eng ng'weny, kechililtei ano anyun ache ngot keistoege inendet ne iteu eng kipsengwet. 26Eng kasarta agenge, ko kitumtum ng'weny kutinyi. Ago kagoaror anyun ra kole, "ta ketyini atumtumi kogeny ng'weny, ago ma ng'weny inegei, ago koboto kipsengwet agine."27Ago eng' ng'olyondonito, kamwa kole, "ta ketyini", koboru istoetab tuguk che kimuchi kitumtum, ko u eng' tuguk che kigeyai, si kobiit kong'et tuguk choto che ma kitumtumi. 28Noto anyun, amu kigetaach ache bounatet ne magimuchi kitumtum, ko ongeegu che tinye kongoi ak ko u nito keyai boisiet ne iboiboi Jehovah mising', eng' teegisto ak kaiyweet . 29Amu Jehovah nenyo ko mat ne igesu.
131Ingotestai chamnyet nebo tupchosiek. 2Amatouitye otaach toek. Amu kigotaach alak malaikaisiek eng' noto ko maingen.3Obwati icheget che ratotin ko u yo oratatin tugul. Obwati icheget che kinyalili ko u yo omi ak akwe eng' boroto. 4Ingogonyit chi tugul katunisiet, amat koek kitogut ne tinye simdo, amu tun iruokyini Jehovah biko che sokse ak che ibege.5Ingoek atebeng'wong' ne matinye chametab silingisiek. Ingoemak tuguk che otinye, amu kigomwa Jehovah inendet kole, " Magoi abagakten, ama goi ameten." 6Ingoemech anyun tuguk che ketinye si kenyoru nyiganatet kemwa kele, "Toretindennyu Kiptaiyat, maiyweisiei. Tos itaa nee chi?7Obwati icheket che indoiywok, icheket che kimwawok ng'olyotab Jehovah, ak ye obwati ogeere ole kiteptoi atebosiekwai. Oyai ko u ye kiyae iche eng' kayanengwai. 8Kerge Jeiso Kristo eng' amut, rani, ak agoi koigeny.9Ama ta ogany kobeetok kanetisiosiek che besiotin ak che ter. Amu kararan kolumdaak muguleldo eng' mieindo, ago ma eng' amitwogik che matoreti kiy icheket che bendote choto. 10Kitinye anyun kaptisisiet ne ma kichamjini icheket che boisie eng' emait koamis. 11Amu korotikab tiong'ik che kigibare agobo tengekwogik ko kiibu tisindet ne o kobwa ole tilil, ak kigibeelei borwekab tiong'ichoto eng' nganaset sang'.12Noto anyun kinyalil agine Jeiso eng' ormarich sang ne bo nganaset, si kobiit kotilil biko eng' korotikyi. 13Ongebe anyun ole mi inendet eng' sang'utab ormarich, keibe tewernatet ne kimuitoji inendet. 14Amu makitinye eng' yu nganaset ne tebche koigeny. Ago kicheng'e noto chonii.15Eng inendet, ko ongigochi Jehovah kotugul korosekab kalosunet, noto ko lokoekab kutuswek che ilosu kainenyi. 16Amata kiutie keyai che kororon ak kagoitoetab tuguk che kitinye, amu baibai mising' Jehovah eng' korosek che u choto. 17Ogas iit che indoiywok ak omining'ityige icheket, amu ripse agobo sobonwekwok, ko u che tun tetu agobo boisieng'wai. Ogas iit si kobiit koyai boisionoto eng' boiboiyet, ama eng arogenet, si maek buch eng akwe.18Osaiwech, amu kiyani kele kitinye tugul kabwatet ne kararan, ak kemache ketebi eng' atebet ne chulat eng tuguk tugul. 19Ak asomok mising' kot koit ale oyai ko u noto (Osaiwech), si kosib keweekwo anyo ole omite.20Ingoyaak Jehovah ne bo kalyet, ne kiimut mestowot ne o ne bo kechirek komong eng' che kikomeiyo, eng' korotik che bo kayomiset ne bo koigeny, inendet noto kiptaiyandennyo Jeiso. 21Oegu anyun che ochobotin eng' boisiet age tugul ne kararan, si oyai magenyi, yae eng' ache che chamakse mising' eng' tainyi, eng' Jeiso Kristo, ne nenyi torornatet koigeny ak koigeny. Amen.22Ago acheerok mising' anyun tupchosiechu ale, omuite eng' ng'olyotab kagimitet, amu kaasiruak eng' ng'alek tutigin. 23Onai ole kogitiach tupchenyo Timoteo, ago ngot konyo ko legit ko tun anyoni ageerok koboto inendet.24Ogat tugul che indoinywok ak bikab Jehovah tugul che tililen. Igatok che bunu Italia. 25Ingotebi mieindo kobotok akwe tugul..

James

Petero 1

11Petero, ne kiyktoi ne bo Jeiso Kristo, asirjini che kigilewen, bunotik che bo biko che kigiyeesta eng' Ponto, Galatia, Kapadokia, Asia, ak Bitunia. 2Ko u eng' naetab Jehovah kwanda ne kisib konai, eng' katabanetab Tamirmiriet, agoi isetab korotik che bo Jeiso Kristo, ngotesak mieindo ak kalyet eng' akwe. Kongoi eng' kamang'unetab yetunet ne tinyei chitab Kristo3Ingolosunok Jehovah kwandab Kiptaiyandennyo Jeiso Kristo, ne kisichech kogeny eng' rirenennyi ne o kenyoru kamang'unet ne sobei eng' ng'eetyetab Jeiso Kristo ne kimong eng' che kibek. 4Ketaach borotet ne ma ng'emaksei, ama tinyei tisya, ama betei. Ne kigogonoruwech eng' kipsengwet. 5Ichek che kiribei eng' kimntetab Jehovah eng' kayanet si kenyoru yetunet ne chobot keng'any eng' betutab let.6Che oboiboi mising' eng' yoto, ako ra matiani ocholie eng' tiemutik che chang'. 7Si kenyor eng' Kalisz net ak torornatet ak tegisto, tiemet ne chamaksei ne bo kayaneng'wong' ne tinyei kamanutiet ne o kosiir ne bo thahabu che betos nganda kitiemei eng' maat.Nito sikenyorwok eng kolosunet ak tekisto ak torornatet eng' ng'ang'et ne bo Jeiso Kristo.8Ne ochame nganda tomo ogeer, inendet ne nganda mogeere ra, oyani ak oboiboi mising eng' boiboiyet ne mamwoaksei ako nyiitat torornatet. 9Si tun onyoru kasuldaetab kayaneng'wong', yetunetab sobonwekwok. 10Ye kicheng' maotik ak kogilgei mising' agobo yetunanoto icheget che kimaoten agobo mieindo ne kigesich acheket.Ne kicheng eng' kagilet tab ge.11Ye kicheng'e betut ne inet anan ole u betut ne kiiborji Tamirmirietab Kristo ne kimito eng' ichek, ye kisib kobaorian agobo nyalilwokikab Kristo, ak torornatosiek che rupe choto. 12Che kiging'ang'ji ma agobo icheget, ago ra eng' iche che kiamwok logoiwek che miach eng' Tamirmiriet ne tilil ne kigiyok eng' kipsegwet, tuguk che kimache malaikaisiek kogeer.Atebetab chitab Kristo13
14Ko u leguk che kasei it, amoyayoniegei magutikwok che bo tai eng' betusiek che ki bo berberindang'wong'.15Ago ko u ye tilil inendet ne kiguurok, oegu che tililen ak akwe eng' atebosiek tugul. 16Amu kigisir kele oegu che tililen, amu a tilil ane. 17Ak ngot oguure inendet olen "kwanda'', ne iruochi ko u ole teptoi boisietab chi age tugul, ama eng' tiytiet, obendoti eng' kaiyweisiet eng' betusiekwok che omi oi toek.18Onget ole kigitiachak omang'une atebeng'wong' ne bo buch ne kionyoru eng' kwanisiekwok, ma eng' tuguk che ng'emaksei ko u fedha anan thahabu. 19Ago eng' korotik che bo kamanutiet ne o, ko u che bo aruet ne matinyei berut ak ne matinyei tisya, choto ko korotikab Kristo.20Ne kisib konaak iman kotomo kelumda ng'wony, ago kiging'any eng' betusiek che bo let agobo ache. 21Che oi kayanik eng' Jehovah amu inendet, ne kiing'eet inendet komong eng' che kibek ak kokochi torornatet, si eng' kayanet ak kamongunet komi eng Jehovah.22Amu kiotilil sobonwekwok eng' kasetab it ne ogase it imanit kot koit chamnyetab tupchosiek ne matinyei kenisiet, ochamnye, okwege eng'mugulelwekwok eng' kagiiletab gei. 23Amu kigesichok kogeny, ma eng' kesuwek che ng'emksei ago che ma ng'emaksei, eng' ng'olyotab Jehovah, ne sobei ak kotebchei koigeny.24Ako,u suswek borwek tugul, ak u taptokab suswek torornateng'wai tugul.Restos suswek, ak kobutyo taptok. 25Ako tepchei koigeny ng'olyotab kiptaiyat.
21Oiste anyun yaitiet tugul, ak ng'alset tugul, ak chombilisiosiek, ak ng'etkonda, ak ng'alalet age tugul ne ya. 2Omach mising' chego che bo ng'omnatetab tamirmiriet, che matinye ng'alset, ko u manyurunik, si kobiit onerie akoi yetunet. 3Ko u kiochamjam ole Kiptaiyat ko bo mieindo.4Obkwanji inendet, koita ne sobei, ne kitoiyo biko iman, ago lewenet eng' Jehovah , ne chamat mising'. 5Ak akwek che oii koik che saptos, kokigitechak oegu gotab tamirmiriet, oegu che boisie eng' tiseinatet ne tilil, si ogoite koroseiotab tamirmiriet, che taachaksei eng' Jehovah eng' Jeiso Kristo.6Amu eng' sirutik kolen, ogeer, kande Zion koita ne o nyi bo luita, ne lewenot, ne chamat mising'. ak inendet ne iyani, ko malilani.7Eng' achek anyun che kiyani ko chamat mising' inendet, ''Ago eng' icheket che maiyani,ko koita Nyoto kitae teegik, kigiyai koiyata koek metiteb Luita. 8Ak ko, kita ne inachi bich, ko ruandet ne riiche bich, amu kinachi icheget eng' ng'olyot amu magase it, kiginde icheket akobo noto9Ak ache ke ii bororiet ne kigelewen, kii che boisie eng' tiseinatet nyi bo kaplaitoriat,bororiet ne tilil biko che bunjini Jehovah, si kobiit obarte telunatosiekche bo inendet ne kiguurok omung'une tuindo omong'ji lapkeiyenyi ne kikwong'e. 10Ache che kima ii bororiet eng' tai, ago ra ke ii bororietab Jehovah, che kima kitinyei rirenetab ge, ago ra ketinyei rirenetabgei.11Chamanichu, asomok ko u ye oii toek ak, kiprutoinik, ale oistoegei magutik che bo borto, che bortos ak sobondo. 12Akwek che otinye atebet ne nyolu eng' kwenutab bororiosiek, si nganda kitamach ko u yaikab yaitio, kotoror Jehovah eng' betutab rutochinet eng' boisionikyok che miach che keerei.14Kanyol kegas it bounikab emet 13Ogas it kit age tugul ne ng'ate bich amu kiptaiyat, nda ko laitoriat, ne bou tugul.
15Amu u noto magetab Jehovah, ale oger eng' yautik che miach abusnatetab biko che berber. 16Ko u che itiogotin, amoboisie katiaknateng'wong' ko u kiy ne otektoe yaitiet, ago oboisie ko u kiboitinikab Jehovah. 17Okonyit biko tugul, ocham che otupche, oiywei Jehovah, okonyit laitoriat.18Akwe che oii otwogik ogas it Kiptainiwok eng' kaiyweisiet tugul, ma eng che miachen ak che taloen kityo, ago ogas it che kolgolen agiche. 19Amu chamat nyito, ngo komuita chi eng chi eng' arogenosiek kobkati Jehovah, ye kinyalil ama yai kiy ne ya. 20Amu keljin nee, ngot oyai tengek ak kebirok, ak omuitoi? Ago ngot oyai nyi mie, ak onyalil, ak omuitoii, ko chamaksei nito eng' Jehovah.21Amu kigiguurjok nyito, amu kinyalil Kristo agine agobo ache kobagakwech kaborunet, si kobiit kiisub tiegutikyik. 22Inendet ne kima yai tengek, ama kinyorjin kutinyi ng'alset. 23Ne ye kingeng'emji kut, ko ma ng'em kut, ye kingonyalil, ko ma imuiso. Ago kiigochigei inendet iruochi eng' imanda.24Inendet ne kiib tengekwogikyok eng' bortanyi eng' ketit barak, si kesopchei eng' imanda, ache che kiga kebekyi tengekwogik, kigisoobenok birutikyi. 25Amu kiobetoti ko u kechirek, ago kaawekchigei mestewot ne ribindetab sobonwekwok.
31U noto osotichu, ogas it maning'otaikwok, si nganda magase it alak ng'olyot, kimuch kesor ichek eng' atebet ne mie ne bo osotikwai ama eng' ng'olyot, 2ye keere atebtong'wong' ne tilil ne bo kaiyweisiet.3Amaek lelestang'wang lelesta ne bo sang nebo kaletetab sumeek ak kalaagetab karikab thahabu, ak kalaagetab ngoroik. 4Ago ngoek chito ne ung'at eng' oritab muguleldo eng' lelesta ne ma ng'emaksei nebo tamirmiriet ne tala ak kosisei, ne eng' taitab Jehovah kobo kamanutiet ne o mising'.5Amu kiyae lelesta kounoto agichei kwonyik che tililen che ki bo keny, che kiimang'u Jehovah ak kigase it maning'otaikwai. 6Ko u ye kigaseit Sara Abraham, koguure inendet kiptaiyat, oii legukchi,ngot koae ne kararan amoiywei kamuiset age tugul7Akwe maning'otoichu, otebi ko u noto koboto osotikwok eng' ngomnatet, ogochini kwonyik teegisto, amu inendet ko nyalulat eng' muren, ko u ye tun onyoru tugul mieindab sobondo, si ma kigerta sautikwok.Rirenetab ge nyii nyoljini bikab Kristo kobarta8Ne bo let anyun, ko oegu tugul che bo kabkatet agenge , che riregei, che chamdos ko u che tupcho che iming'inigee. 9Che mayaaktoi yaitio eng' yaitio, nda ko ng'emetab kut eng' ng'emetab kut, ago oegu che iberurisie, amu kigigurjook nito, si onam kaberuret.10Amu, "inendet ne chame sobondo, ak si kogeer betusiek che miachen, ko ingorib ng'elyeptanyi mamwa yaitio, ak kutunyi si ma ng'also. 11Ak ngoistoegei yaitio, ak koyai ne mie, ngocheng' kalyet ak kosub. 12Amu tokyingei konyekab Jehovah che bo imanda, ak kogase itikyi sautikwai ago kirindoi togetab kiptaiyat che yae yaitio". Nyalilda agobo imanda kaborunetab Kristo13Ak ng'o ne yaiywok ne ya, ngot ochame mising kit ne mie? 14Ago ngoto onyalili agobo imanda, oboiboitu, amoiywei kamuisengwai,nda oimchigei.15Ago ogonyit Kristo koek kiptaiyat ne tilil eng' mugulelwekwok, ak oegu che chobotin kotugul owolji chi tugul ne teebenok agobo kamang'unet ne mito eng' ariting'wong, ago eng' talasiet ak kaiyweisiet. 16Otinye kabkatet ne kararan, si ye kitaamok, kigochin kolilan ichek che mwaitaenok ng'alek che yaach akobo atebtang'wong ne kararan eng' Kristo. 17Amu keigei ngot ko noto magetab Jehovah, onyalilye ko ma amu oyae ne kararan kosiir oyae ne ya.18Amu kime Kristo agine konyil agenge agobo tengekwogik, inendet ne bo imanda agobo che ma bo imanda, si kobiit komutyech Jehovah, ne kigibar eng' borto, ago kigisoob eng' tamirmiriet. 19Kiwa eng' yoto agine koamji tamirmirik che kimi korgoret. 20Che kima kogase it eng' tai, ye kiganye muitaetab Jehovah eng' betusiekab Noa, ye kingeyae melit, ne kigisorune biko che ng'ering' eng' beeko, choto ko ki biko sisit.21Kergeindab tuguchuto ko kabatisanet, ne sorwech agine eng' betusiechu , ma kele istoetab simdab borto, ago wolunetab kabkatet ne kararan ne tokyinigei Jehovah, eng' ng'eetyetab Jeiso Kristo. 22Ne kiwa kipsengwet ak komi eutab tai ne bo Jehovah, ak kigiyai malaikaisiek ak bounatosiek ak kimnatosiek kogas it inendet.
421Noto anyun ko u ye kinyalil Kristo eng' borto ogermenge anyun eng' kapkatonoto , amu kigitiach eng' tengekto inendet ne kiginyalil eng' borto. 2Si ko mata osopche eng' betusiekwok chetotinye eng' magutik che yaach che bo biko , ago si osopche eng' magetab Jehovah.3Amu kigoyam betusiiek che kigosiirto kosulda magetab bororiosiek, che kibendoti eng' magutik che yaachen, kasetab miat, eetab maiyek, wasang'natet', keiyandit ak saetab kanamonik che etee ng'atutik. 4Che ibwati kole kwong'et amu moruachini osubi kimargatanoto eng atepto ne ya koboto ichek, si komngaitaenak yaitio. 5Ne tun tetyin ng'alek inendet ne chobot koruokyi che soptos ak che kigobek. 6Amu nito ko kigiamji logoiywek che miach agot che kigobek si kobiit kiruokyi eng' borto ko u ye kiruokyini biko che soptos, ago si kosopcho eng' tamirmiriet ko u ye sobei Jehovah.7Ago kagorik kogesunetab tuguk tugul, noto anyun oegu che oribegei, ak oripsei eng' saet. 8Ne siirei tuguk tugul ko ochamnye mising, akwei eng' akwei amu tuchei chamnyet changindab tengekwogik. 9Oyachigei ne mie akwei eng' akwei ama eng' kang'unyng'unyet.10Ko u ye kigonyor chi age tugul kagochinet oboisiechigei, kou ribik che miachen che bo chang'indab mieindab Jehovah. 11Ngo ng'alalchi chi. ko u arorutikab Jehovah, ngo boisie chi koboisie eng' kimnatet ne igochini Jehovah, si kobiit kitoror Jehovah eng' tuguk tugul eng' Jeiso Kristo, ne nenyi torornatet ak kimnatet koigeny ak koigeny. Amen.12Chamanichu, amokwong' eng' tiemisiet nyi bo at nyi mi kwenung'wong', nyi nyonjinok si kobiit kotiemak, ko u ye kaityok kiy nyi okwong'e. 13Ago oboiboitu, kou ye oii yamdoikab nyalilwogikab Kristo, si tun oboiboitu eng' boiboiyet ne o eng' ng'ang'etab lilindanyi . 14Ng'echurok eng kainetab Jeiso Kristo , oberutotin amu mi tamimirietab torornatetab Jehovah barakung'wong.15Amat konyalil age tugul eng' akwe kou rumin, anan ko chorin, anan ko ne yae yaitio anan ko chi ne indonogee ng'alekab biko alak. 16Ago ngonyalil chi amu kristianiindet , ko mat kolilan; ingotoror Jehovah eng' kainanito.17Amu itei betut ne kitaune kiruoget gotab Jehovah, ak ngot ketaunenech achek, kotam nee kagesunetab ichek che magase it logoiywek che miach che bo Kamuktaindet ? 18Ak ngot ko korom kesor chi ne bo imanda, ko tun koegu nee eng' nema bo imanda ak kiptengekyot? 19Noto anyun ingogoito sobonwekwai che nyalildos ko u magetab Jehovah kogochi eng' yaet ne kararan yaindet ne kiyani korib. kotigonutik che kimng'achi boisiek
51Ateechini mising' boisiek che mi kwenung'wong', anendet ne aii boiyo ko u ichek, ak aii baoriatab nyalilwogikab Kristo, ne kiyamdoi torornatetnyi tun king'anyei: 2Oyagei kerichekab Jehovah ne mito kwenuwong', otononji ama eng' magetab keljinet ne muruon, ago oyagei eng' chamet ne o. 3Amoegu kiptainik eng' che otononjini, ago oegu kaborunoik eng' akwet. 4Ak tun cho mestowot ne o, onyoru kutwet ne bo lilindo ne mabegu.5Kou noto ak akwe che mengechen , ogas it boisiek,Ee, ogermen ge akwe tugul eng'kominingetabge si kobiit oboisiechige akwe eng' akwe amu kirindoi Jehovah che Mensot, ak kogochi mieindo che iming'inige. 6kotigoni che terotin Oming'ityigei anyun eut ne kim nebo Jehovah, si kotororok ye kait betut. 7Otuuchini inendet kaiimutikwok tugul, amu ribok inendet mising'.8Oripge, oripse, amu wendoti bunyondeng'wong' chesawil, ko u ng'etundo ne boriseni, kochengei ne amei. 9Ogirinde inendet ko o lumdotin eng'' kayaneng'wong, Onget ole yaaksei nyalilwogik che u choto eng' tupchosiekwok che mi ng'wony .10Ak ngochobok, ak kolumdak ak kogimitok Jehovah nebo miendo tugul, ne kiguurchech lililindsnyi nebo koigeny eng' Jeiso Kristo, ko kaonyalilse eng' betusiek che matia. 11Nenyi kimnatet koigeny ak koigeny.Amen.12 Kasirwak eng' ng'alek tutigin, eng' eutab Silbano, tupchennyo ne kiyani, ko u ye abkati, amwawok iman, ak abaoriani ale mieindab iman nebo Jehovah. otononse olumdegei. 13Igatok inyendet ne mito Babulon, ne kigilewenok tugul; ak kogatak agine Mariko werinyu. 14Ogatgei eng' ng'ututetab chamnyet, ingoteb kalyet eng' akwe tugul che omite eng' Jeiso Kristo.

2 Petero

11Simon Petero kiboitiot ak ne kiyoktoi nebo Jeiso Kristo, asirjini ichek che kigenyoru tugul kayanet ne kararan mising' eng' imandab Jehovah nenyo ak yetindennyo Jeiso Kristo. 2Ingotesak mieindo ak kalyet eng' akwe eng' naet ne onget Jehovah ak Jeiso Kiptaiyandennyo. Tuguk che miachen che nyoru bikab Kristo ak atebetab tuguchuto3Amu kigonech kamuktaetab Jehovah tuguk tugul che nyoljini sobondo ak kaiyweet ne kiywei Jehovah, eng' naet ne kiinae inendet ne kiguurech eng' torornatenyi ak neikesunotgei. 4Kigogonech eng' chuto yamdoikab atebetab Jehovah, ko kaochilile ng'emisiet ne mi ng'wony amu maget ne ya.5Ee, amung'lyondonito ye kaotes kagiiletab ge tugul eng' komostang'wong', otesyi mieindo kayaneng'wong';Ak otesyi naet mieindo. 6Ak otesyi ribetab ge ak otesyi muitaet ribetab ge , ak otesyi kaiyweetab Jehovah, muitaet. 7Ak otesyi chametab tupchosiek kaiyweeta Jehovah ak otesyi chametab tupchosiek , chamyet.8Amu ngot komi eng' akwe tuguchuto ak kotesak, koyaok si mochorirense anan ko che ma iyei logoek eng' naetab kiptaiyandenyo Jeiso Kristo. 9Amu inendet ne matinyei tuguchuto, ko kipkoratiat ak kogeere kit ne mi ole legit kityo ak koutie katililet eng' tengekwogikyi chebo keny.10Eng'noto anyun, che kitupche, ogilge mising' oyai kuurseng'wong' ak lewenengw'ong' kogimit, amu ako ye oyai tuguchuto ko magoi obutye matiny. 11Amu kigonok ko u nyoto eng' chong'indo ochut bounatetab koigeny ne bo Kiptaiyandennyo ak ko sorunindennyo Jeiso Kristo. Ko legit kome Petero12Noto anyun ochobogei kotugul abwatwok tuguchuto'' akot ye onget choto, ko lumdootin eng' imanit ne otinye. 13Ak abwatwok ale kararan ko taami eng' bori, ang'eetak eng' kabkatet ne kabkatok. 14Anget ale choni kochogu metoetab bortanyu,ko u ye kigamwo'wa kiptaiyandennyo Jeiso Kristo. 15Ee, agiilige si ye kaamei omuch obwaat tuguuchu tugul. Baornatetab Petero, ak ne bo maotik16Amu kima kisub atindonik che kigichobe eng' ng'omnatet, ye kingemwowok kimnatet ak nyonunetab kiptaiyandenyo Jeiso Kristo. Ache che kiger eng' konyekyo ak telunatenyi. 17Amu kitaach teegisto ak torornatet eng' Jehovah kwanda, ye kichonji inendet kutit ne kibunu lilindo nebo etunet, kole ni ko werinyu chamanenyu, ne abaibai mising' eng' inendet. 18Ak kigas kutinoto kibunu kipsengwet, ye kigimi koboto inendet eng' tulwet ne tilil.19Ak kitinye ng'olyotab maoinatet nebo iman, ne oyae ne kararan ye orib, ko u tait ne ikweng'toi eng' le tui, kot koech, ak kochorji mugulelwekwok taboiyetab karon. 20Ye kaonai ni korok, ole mami maoinatetab sirutiknyi iboru chito inegei kaguiyenyi. 21Amu mami maoinatet ne kigobit eng' magetab chi, ago king'alali biko eng' Jehovah kondochi Tamirmiriet ne tilil. maotik che bo lembech ak sobet nyi ya
21Ago kibiit maotik che bo lembech agiche eng' kwenutab biko, ko u ye tun biitu agine eng' kwenung'wong' konetikab lembech, cheibu eng' ung'ot pcheutikab ng'emisiet, koesio agot kiptaiyat ne kial ichek koipchingei ng'emisiet ne chogu. 2Ak kosubi biko che chang', magutikwok che yaachen, kemwaitae ne ya oretab imanit amu ichek. 3Ak kocheng'jige borotet eng' akwe eng' ng'alekab ng'alset amu kaseng'wai ne bo miat, che ma iyenigei kirwogenywa kong'ete keny ama rue ng'emisiengwai.4Amu ngot ko ma rire Jehovah malaikaisiek ye kingoyai tengekto, ago kitoorji oldab kiruoget, ak konde keringonik che bo mesundeito, kerib agoi koit kiruoget. 5Ak kima rire ngwonyut nebo keny, ako nganda ki rip Noa amdoindet nebo imanda, ak biik alak tisap ye kingoiipchi maranet ng'wonyutab biko che maiywei Jehovah. 6Ak ngot ko kigabui ak kong'em nganasoogab Sodom ak Gomorahkoek aronik si koek kaboorunet eng ichek che ta kotebyei koma iywei Jehovah7Ak kosor Lot chitab imanda, ne kinyalil mising' amu atebosiek che yaachen che bo kiptenginik. 8-Amu ye kimenyei chichoto bo imanda kwenung'wai kogeere ak kogasei, kong'em muguleldannyi nebo imanda eng' betut age tugul eng' boisiosekab ng'elelnatet- 9ko Inget anyun kiptaiyat kosar eng' yomset che iywei Jehovah, ak korib chi ma bo imanda kot betutab kiruoget, si tun kiruokchi.10Ago mising ko icheget che isubi borto eng' magetab muruonindo, ak kosase bounatet. Che koromen, che rupei magutikwai, che mabondatos ye chubei kandoikwai. 11Agot nganda kimen malaikaisiek, che siirei mising eng' kimnatet, ko maipchini it ichek kiruogetab chubisiet kocho taitab kiptaiyat12Ago bichuto matinye ng'omnatet, che kigisich kityo ko u tiong'ik che kinamei ak kebarei, che chubisie eng' ng'alek chemaingen, ko tun king'eme iman eng' ng'emisiengwai. 13Che nyoru nyalilda , nyoto ko melektab yaitiet, che iiti kole boiboiyet ye bogitos bet, berutik ak tisonik,che iboiboigei eng' igorwekai chebo chamnyet, ye amisie tugul. 14Biko che tinye konyek che nyiitotin ibetab ge, amaimuchi kometo tengekto, che chore sobonwek che ma tononiotin,che tinye muguleldo chikigonetgei kasetab miat lagok chechubotin.15Kigobagakta oretab iman, koba komasta, korub oretab Balaam nebo kap Beor, ne kicham melektab yaitiet. 16Ako kigiger kong' amu bistoenyi - king'alal sigiriet nye namat kut eng' kutitab chi ak korany iywekab maotiondonoto.17Chuto konyekab beko che matinye bei, ak ko bolik che iboti koristo, che kigigonorji tuuindab mesundeito. 18Amu ye mwaei ng'alek che koromen chebo lasetab gei, kong'usei eng' magutikab borto, ak eng' maget nye ya, biko che katoi kochililyo eng' ichek che mi eng' kaniset. 19Kaororjini ichek katiagnatet, ako icheget ko otwogikab ngemisiet. Amu inendet ne iterteri chito age, koyai chichoto koek otwogindet.20Amu ye kagochililge muruonditab ng'wony eng'naet ne nae kiptaiyat ne soruniindennyo Jeiso Kristo, ko ngot kota koratgei kogeny ak tuguchuto ak kiterter, kayait atebengwai nebo let kosir nebo tai. 21Amu kikayai eng' ichek ko ma nai oretab imanda, kosiir, ye kingonai koweektagei let eng ngatutiet ne tilil ne kigakegochi. 22Kigoosulta eng' icheget ko u yo mngae kalewenetab iman kole; Weekyingei seset kang'uktaikyi ak kwo komilmilegei ng'atatek koge Betutab nyonunetab kipaiyat ny toret ye kakeun kowekchigei ng'atateek.
31Chamanichu, baruani asirwok ra ko nebo aeng', ak eng' tuwai ang'eeti kabkatutikwok chi tililen ye agonok obwaat. 2Si obwaat ng'alek che kimwa maotik che tililen eng' tai, ak ng'atutietab kiptaiyat ak sorunindet eng' bikyok che kiyoktoi.3Korok, onai ole tun bwani chombilik ak chombilisiet eng' betusiek chebo let, che isubi magutikwai. 4Ak komwaei kole, miano arorutietab nyonunennyi? Amu, kochob ye kingoruiyo kwanisiek, komi tuguk tugul ko u ole ki u kong'ete taunetab yaetab ng'ony.5Amu kwetyini ichegei koutyie kole kimi kipsengwetisiek koboto keny, ak ng'wony ne kigiyai eng' ng'olyotab Jehovah. 6Kimaran bechoto ng'wonyut ne kibo betusiechoto ak kiboku. 7Ago kipsengwetisiek ak ng'wonyut chebo ra, ko kigonorji mat eng' ng'olyondonoto, kogonor agoi, betutab kiruoget ak ng'emisietab biko che meiywei Jehovah.8Ago amoutie ng'olyondoni, chamanichu, ale betut agenge eng' kiptaiyat kokerge ak kenyisiek elfut, ak ko kergei kenyisiek elfut ak betut agenge. 9Maigage kiptaiyat eng' arorutienyi, ko u yo iiti alak kagaetab ge. Ago muitoi agobo akwek, mamachei kobet chi age tugul. Ako machei kobwanji tugul sigunet.10Ago tun chonii betutab kiptaiyat ko u chorin: Ne siirtoe kipseng'wetisiek eng' cheet ne o ak kochootyo tuguk tugul che kigiae ng'wony ak barak eng' mat ne korom, ak kolal ng'wonyut ak boisionik che mi. Nyolu kochopge biko11Amu tun chotos tuguchuto tugul ko u nito nyolu oegu biko che u nee? Eng' atebet ne tilil ak kaiyweetab Jehovah. 12Ogenyi nyonunetab betutab Jehovah, ak ogilgei amu noto anyun chotos Kipsengwetisiek eng' mat, ak kochootyo tuguk tugul che kigiyae barak eng' mat ne korom. 13Ako kigonyi kipseng'wet ne leel ak ng'wonyut ne leel ko u arorutienyi, ole menye imanda.14Noto anyun, chamanichu, amu kigenyi tuguchuto, ongegiilge si tun kenyoruech kemi eng' kalyet ko matinye tisia amakitinye lelut eng' tainyi. 15Ak oiit ole muitaetab Kiptaiyandennyo ko yetunet, ko u ye kisirwak agine Paulo, tupchennyo ne kichame , ko u ng'omnatet ne kigigochi. 16Ko u eng' baronikyik tugul agichek, kong'alal agob tuguchuto eng' baronochoto, ole mi tuguk alak Che uuen kiguiyo, che igunuri che meeng'en kiy, ak che ma tononiotin, ko u ye itoi sirutik chun alak, kot koit ng'emisiengwai''17Ko akwe anyun , chamanichu, amu koosib onai tuguchuto, oripge, si machorak kachililetab bistoik ak obutye eng' tononeng'wong'. 18Ago onerie eng' mieindo ak naet nebo kiptaiyandennyo ak sorunindennyo Jeiso Kristo. Nenyi torornatet ra agoi koigeny. Amen.

1 Johana

1Sobondab koigeny ne kiging'any eng' Jeiso1Noto ne ki mi kong'ete taunet,noto ne kigegas,noto ne kigegeer eng' konyekyo, ak kenam eng' eunekyo agobo ng'olyotab sobondo. 2Ak king'ang'ak sobonoto ,ak kigigeer, ak kebaoriani,ak kiboruok sobondab koikeny ne kimi koboto kwanda ak kigong'ang'wech.3Noto ne kigegeer ak kegas ko noto ne kemwowok ak akwe si kobiit onyoru ak akwe yamdaet kobotech ; Ee mito yamdaenyo koboto kwanda ak koboto werinyi Jesio Kristo. 4Ak kesirwok tuguchu si kobiit kosulda boiboiyenyo.Kanyol koistoege tengekto biko che mache yamdaet ak Jehovah.5Ak ni ng'oliot ne kigigas eng' inendet, ak kemwowok kele lapkeyetab Jehovah ko ma mi tuindo eng' inendet mbo kitigin. 6Nda kimwa kele kitinye yamdaet koboto inendet ak kebendoti eng' tuindo kegenu ama kiyae imanda. 7Ago nda kibendote lapkeyet ko u ye mi indendet eng' lapkeyet ketinye yamdaet ak kotililech korotikab Jesio werinyi eng' tengekwogikyo tugul.8Nda kimwa kele makitinye tengek,kegenegei ago mami imanda eng' ache. Ng'ot keng'any tengekwogikyo 9Koyanat ak ko bo imanda konyoiwech kaat tengekwogikyo, ak kotililech eng' kit age tugul ne ma bo imanda.
21Legukyu che mengechen, asirwok tuguchu , si moyai tengek. Ak ngot koyai chi tengek, ketinye ne saiywech kwanda, inended Jeiso Kristo ne bo imanda. 2Ak inendet tiseiywot ne bo tengekwogikyo, ago ma tengekwokikyo kityo ago bo ng'weny komugul agine. 3Ak kingen eng' ni kele kingen inendet, ngot keribe ng'atutikyi.4Inendet ne mwae kole , angen inendet, ama ribe ng'atutikyi, ko kiplembechwa, ama mi imanit eng' inendet. 5Ago inendet ne ribe ng'olyondenyi , ko kageyai koek ne igesunotgei chamnyetab Jehovah eng' inendet . Kingen eng' nito kele kimi eng' inendet: 6Inendet ne mwoe kole menye eng' inendet konyoljini agine kowendot ko u ye kigawendot inendet.7Chamanichu, masirwok ng'atutiet ne lel , ago ng'atutiet ne kibo keny ne kiotinye kong'ete taunet: Ng'atutienoto bo keny ko ng'olyot ne kiogas. 8Ak kogeny , asirwok ng'atutiet ne leel, ngolyot ne iman eng' inendet ak eng' akwe amu sirtoi tuindo ak komong' lapkeiyet ne bo iman.9Inendet ne mwoe kole mi eng lapkeiyet, ak kosase ne tupcho komi eng'tuindo agoi ra. 10Inendet ne chame ne tupcho komi eng' lapkeiyet, ama mi kanagutiet eng' inendet. 11Ago inended ne sase ne tupcho komi eng' tuindo, ak kowendoti eng tuindo, ama ingen ole wendi , amu kagotuch tuindo konyekyi.12Asiirwok legochu mengechen, amu kigenyoiywok kaat tengekwokikwok amu eng' kainenyi. 13Asirwok kwanisiechu , amu kigonai inendet ne kimi kong'ete taunet. Asirwok murenju amu kioterter inendet ne ya. Kaasirwak legochu mengechen amu ongen Kwanda. 14Kaasirwak akwe, kwanisiechu, amu ongen inendet ne kimi kongete taunet. Kasirwak akwe murenju amu o kimen ak komenyok ng'olyotab Jehovah ak kioterter inendet ne ya.15Amocham ng'weny nda ko tuguk che mi ng'weny . Ngot ko cham chi ngweny ko mami chamnyetab kwanda eng inendet. 16Amu tuguk tugul che mito ng'weny ko magetab borto, ak magetab konyek, ak menotetab sobondo, ko ma bo kwanda, ago bo ng'weny. 17Ago siirtoi ng'weny koboto magenyi: ago inendet ne yae magetab Jehovah kotebche koigeny.19Kiteechini biko agobo kirindoikab Kristo. 18Legochu, ni ko kasarta ne bo let: Ak ko u ye kiogas kele tun nyone kirindoindetab Kristo, mbo ra ko kagobiit kirindoinikab Kristo che chang', kingen eng' noto kele nito kasarta nebo let. 19 Kimanda eng' kwenunyo, amu ki ma ko checho tugul.20Ak kigiilaak eng' inendet ne Tilil, ak ongen akwe tuguk tugul. 21Masirwak amu mongen imanit, ago kasirwak amu ongen, amu mami lembechta ne mang'une imanit.22Ng'o kiplembechwet? ma inendet ne the kole Jeiso ko Kristo? Nito ko kirindoindetab Kristo inendet ne tae Kwanda ak werit. 23Age tugul ne tae werit ko matinye noto Kwanda: Ak inendet ne ng'anyei werit kotinye Kwanda agine.24Ak akwe anyun ngomenyok noto kiogas kong'ete taunet, ngot komenyok noto kiogas kong'ete taunet, omenye ak akwe eng' werit ak eng'Kwanda. 25Ak ni arorutiet ne kiiaroruech inendet , noto ko sobondab koigeny. 26Kasirwak tuguchu agobo icheget che machei kobetok.27Ak akwe anyun komenyok kailet ne kionyoru eng' inendet , ak manyolu konetak chi , ago ko u ye inetok kaiilenyi agobo tuguk tugul, ak kobo iman , ma lembech ak ko u ye kigonetak omeny inendet. 28Ak ra anyun legochu mengechenen , omeny inendet si ye tun kaging'any inendet, kesich nyiganatet , ama kililani eng' tainnyi eng' nyonunennyi. 29Ngot ongen ole bo iman inendet, ongen ole age tugul ne yae imanda ko kigesich agine eng' inendet.
31Itililige chi ne chame kwanda Ogeero, chamnyet ne u nee ne kichamenech Kwanda,kot kegurenech legukab Jehovah! Ago kii choto ache. Noto anyun maingenech ng'weny amu ki manai inendet. 2Chamanichu,kii legugab Jehovah ra ago tomo keng'any ole tun ke u. Kingen kele ye tun took inendet ,kegergeituge ak inendet : amu tun kigeere inendet. 3Ak itililigei chi age tugul ne tinye kamang'unoni agobo inendet, ko u ye tilil inendet.4Bute ng'atutiet chi age tugul ne yae chalwok amu chalwok ko butetab ng'atutiet. 5Ak ongen ole kinging'any inendet si kobiit koib chalwok,amami chalwogik eng' inendet. 6Chi age tugul ne menye inendet ko ma yaei chalwok ama kere inendet age tugul ne yae chalwok amengen inendet.7Legochu mengechen, amokany kobeetok chi, bo iman inendet ne yae imanda ko u inendet ne bo imanda . 8Bo chesawiliet ne yae chalwok amu kiyai chesawiliet chalwok kong'ete taunet.Kigeng'any weritab Jehovah amu si kobiit kong'em boisionikab chesawiliet.9Mayae chalwok chi age tugul ne kigesich eng' Jehovah, amu tebyei keswondenyi eng' inendet amaimuchi koyai chalwok amu kigesich eng' Jehovah. 10Toogu legukab Jehovah eng nito ak legukab chesawiliet: Ma bo Jehovah chi age tugul ne mayae imanda nda ko inendet ne ma chame ne tupcho.11Amu ni ngo'lyot ne kigikas kong'ete taunet kele kechamnye achege en achege. 12Ma ko u Kain ne ki bo inendet ne ya ne kibar ne tupcho .Amu nee si kobar? amu ki yaachen boisionikyi ,ak ki bo imanda che bo tupchennyi Chamnyetab tupchosiek.13Amokwong'ie che kitupche ng'osasak ng'weny . 14Kingen kele kigemong'une meet kemong'ji sobondo, amu kichame che kitupche.Inendet ne ma chame tupchet kong'etu eng' meet. 15Rumin chi age tugul ne sase ne tupcho ak ongen ole mami rumin ne tinye sobondab koig'eny ne mite eng' inendet.16Kigenai chamnyet eng' nito amu kiigoito sobondanyi agobo ache ak kanyol kigoite sobonwekyo agobo che kitupche. 17Ago chito ne tinye tugukab ng'wenyuni ak kogeere ne tupcho konyalili ama rire inendet, komeng'doi ano chamnyetab Jehovah eng' inendet? 18Leguchu mengechen, amatokany kecham eng' ng'olyot nda eng' ng'eliepta kityo ago eng' yautik ak imanda.19Kinae eng'nito kele kibo imanda ak kigoikoi mugulelwekyo eng' tainyi. 20Ngot koruokwech mugulelwekyo; ko o Jehovah kosiir mugulelwekyo,ak kongen tuguk tugul. 21Chamanichu,ngo meruokwech mugulelwekyo, ketinye nyiganet eng' taitab Jehovah. 22Ak kiy age tugul ne ki some kenyoru eng' inendet amu kigose it ng'atutikyi ak keyae tuguk ko u ye kigong'atech.23Ak ni ng'atutienyi ,kiyan kainetab werinyi Jesio Kristo ak kechomnye ko u ye kigong'atech. 24Ak menyei eng' inendet ne kase it ng'atutikyi ak noto kele menyech inendet amu tamirmiriet ne kigogonech.
41Tiemisiet ne kinae tamirmirik, ngo bo Jehovah Chamanichu, amoyan tamirmiriet age tugul , ago otiem tamirmirik ngo bo Jehovah: Amu kigomang'ji ng'weny maotik che chang' chebo lembech. 2Ongen eng' ni Tamirmirietab Jehovah , Tamirmiriet age tugul ne ng'anyei kole kinyo Jeiso Kristo eng' borto ko bo Jehovah, 3ak Tamirmiriet age tugul ne mang'anye Jeiso ko mo bo Jehovah. Nito anyun ko kirindoindetab Kristo, ne kiogas kele nyoni, ak ra komito ng'weny.4O bo Jehovah legochu mengechen, ak kioteter iche , amu o inendet ne mi eng' oriting'wong kosir inendet ne mi ng'weny. 5Bo ng'weny icheget : ko amu noto kong'alali che bo ng'weny, ak kogasei ng'weny icheget. 6Ki bo Jehovah ache : Inendet ne ngen Jehovah kogasech , inendet ne ma bo Jehovah ko magasech. kingen eng' nito Tamirmirietab imanit ak Tamirmirietab kenisiet.7Chamanichu, ongechamnye, amu chamnyet ko bunu Jehovah. Ak age tugul ne tindoi chamnyet ko kigesich eng' Jehova, ak kongen Jehovah. 8Inendet ne matindoi chamnyet ko menget Jehovah, amu Jehovah ko chamnyet.9Kigeng'any eng' nito chamnyetab Jehovah eng' ache, kele kigoyok Jehovah werinnyi ne kigisich inegei konyo ng'weny , si kobiit kesopche eng' inendet. 10Nito chamnyet, ma kele kigicham Jehovah, ago kichamech inendet ak koyok werinnyi , koek tiseiywot agobo tengekwokikcho.11Chamanichu, amu kichamech Jehovah ko u nito konyoljinech kechamnye. 12Ma mi chi ne kigogeer Jehovah kong'ete keny, ngot kechamsoti, komenyech Jehovah ak koyae chamnyenyi koek ne igesunotgei eng' ache. 13kingen eng' nito kele kimenye eng' inendet ak komenyech inendet amu kigonech keyamde Tamirmiryenyi. 14Ak kigegeer ak kebaorian kele kiiyok Kwanda werit konyo koek yetindetab ng'weny.15Age tugul ne ng'anye kole Jeiso ko weritab Jehovah komenye Jehovah eng' inendet ak komenye inendet eng' Jehovah. 16Ak kingen ak kigiyan chamnyet ne ting'enech Jehovah. Jehovah ko chamyet, inendet ne men'gishei eng' chamnyanito komenye Jehovah inendet.17Amu nito ko Kigeyai chamnyet koek ne igesunotke eng' ache si kobiit kesich nyiganatet eng' betutab kiruoget, amu ko u ole u inendet, ke u noto ache eng' ng'wenyuni. 18Mami kaiyweisiet eng' chamnyet. Ago oone chamnyet ne igesunotgei kaiyweisiet amu tinye kaiyweisiet kergong'iet ak inendet ne iyweisie ko magiyae koek ne igesunotke eng' chamnyet.19Kichame inendet amu kisib kochamech. 20Ngot komwa chi kole, achame Jehovah ago sase ne tupcho ko kiplembechwa . Amu inendet ne ma chame ne tupcho ne kigogeer ko maimuchi kocham Jehovah ne tomo Kogeer. 21Kitinye anyun ng'atutioni bunu inendet , kele inendet ne chame Jehovah ko ngocham ne tupcho agine.
51Age tugul ne iyani kole Jeiso ko Kristo ko kigesich eng' Jehovah : Ak age tugul ne chame inendet ne kisiche, kochamei agine inendet ne kigisiche eng' inendet. 2kinget eng' nito kele kichame legukab Jehovah, ye kichame Jehovah, ak keyae ng'atutikyi. 3Amu ni chamnyetab Jehovah , ale kerib ng'atutikyi: Ama nyigisen ng'atutikyi.4Amu age tugul ne kigesich eng' Jehovah koterteri ng'weny : Ak ni ko katerteret ne iterteri ng'weny , noto ko kayanenyo. 5Ak ng'o inendet ne iterteri ng'weny? Kobate inendet ne iyani kole Jeiso ko weritab Jehovah.6Ni ko inendet ne kinyo eng' beko ak korotik ; ma nyo eng' beko ichegei , kinyo eng' beko ak korotik. Ak Tamirmiriet ne baoriani amu Tamirmiriet ko imanit. 7Amu mi somogu che baoriani eng' kipsengwet, Kwanda, Ng'olyot ak Tamirmiriet he tilil,(ago chito somok ko agenge). 8Ak mi somogu che baoriani eng' ng'weny, Tamirmiriet, ak beko, ak korotik: Ak iyanjinsot choto somogu eng' agenge.9Ngot ketaache baornatetab bik , ko o baornatetab Jehovah kosiir ne bo bik : Amu baornatetab Jehovah ko ni, kele kigobaorian agobo werinyi. 10Inendet ne iyani weritab Jehovah kotinye baornatanoto eng' inendet: Inendet ne ma iyani weritab Jehovah ko kakoyai inendet koek kiplembechwa, amu ma iyan baornatet ne kibaorian Jehovah agobo werinyi.11Ak baornatonoto ko ni, kele, kigonech Jehovah sobondab koigeny, ak mi sobonito werinyi. 12Inendet ne tinye Werit ko kotinyei sobondo; Inendet ne matinyei weritab Jehovah ko matinye sobondo.13Kaasirwak tuguchu si kobiit onai ole otinye sobondab koigeny, akwe che oyani kainetab Weritab Jehovah. 14Ak ni nyiganatet ne ketinye eng' inendet kele ngesom kiy age tugul ko u magenyi, kogasech: 15Ak ngot kingen kele kasech eng' kiy age tugul ne kisome, kingen kele kitinye tuguk che kigesom inendet.16Ngot kogeer chi tupchenyi koyae tengekto ne ma bo meet, kosom , si kogochi Jehovah sobondo agobo icheget che kayai tengekto ne ma bo meet. mi tengekto ne bo meet: mamwoe ale kosom agobo noto. 17Kiy age tugul ne ma bo imanda ko tengek: ak mi tengekto ne ma bo meet.18Kingen kele mayae tengekto chi age tugul ne kigesich eng' Jehovah; ago inendet ne kigesich eng' Jehovah koribe inendet , ama twae chichoto inendet ne ya. 19Ak kingen kele ki bo Jehovah ache ak mito ng'weny komugul eng' bounatetab inendet ne ya.20Ak kingen kele kigonyo weritab Jehovah , ak kigogonech kaguiyet, si kobiit kenai inendet ne bo iman , ak kemi eng' inendet ne bo iiman , eng' Werinnyi Jeiso Kristo. Nito ko Jehovah ne bo iman, ak sobondab koigeny. 21Legochu mengechen, oistoege kanamonik.

2 Johana

11Ane boiyot asirjini baruani chebioset ne konyitot ago ne lewenot ak legukyi, che achame eng' imanit, ago ma anege kityo, ago icheget tugul che ingen imanit. 2Agobo imanit, ne menyech, ak ko tebche kobotech koigeny. 3Tebche kobotech mieindo,rirenet ak kalyet che bunu Jehovah Kwanda, ak Jeiso Kristo, Weritab Kwanda , eng imanit ak chamnyet.4Kiabaibaitu mising amu kianyoru legukuk alak kobendoti eng' imanit, ko u ye kikong'atech Kwanda. 5Ak ra anyun, chebiosoni, kasomin mising ma ko u yo kasirun ng'atutiet ne leel, ago noto kigitinye kong'ete taunet ale kechomnye. 6Ak ni chamnyet ,ale kebendate ko u ng'atutikyi. Ni ng'atutionoto ko u ye kiogas kong'ete taunet, obendate noto.7Amu kigomongji ng'weny kenik che chang; icheget che mang'anyei kole kinyo Jeiso Kristo eng' borto.Nito ko kenindet ak ko kirindoindetab Kristo. 8Oripge si mobeet tuguk che kigeyai , ago si onyoru melekto ne nyitat.9Matinyei jehovah chi age tugul ne indoi amatebche eng' kanetisietab Kristo, tinye Kwanda ak Werit inendet ne menye eng' konetisiet. 10Ngonyonjok chi ne ma ibu konetisioni ko mat otaach inendet eng' gong'wong amat otoroch. 11Amu inendet ne torochi ko kayai yamdaet ak boisionikyi che yaachen.12Atinye ng'alek che chang che katamache asirwak amamache asir eng' kartasit ak wino ago amang'u anyonjok ak keng'alal ak akwe togoch eng' togoch [kimni]. Si kobiit kosulda boiboiyenyo. 13Igatin legukab cheptong'wong ne lewenot.

3 Johana

11Ane boiyot, asirjini Gaio chamanet ne achame eng' imanda.2Chamanani, asae ale ibor komie eng' tuguk tugul ak eng' sobondo, agobo imanit ne mi eng' sobondang'ung'. 3Amu kiabaibaitu mising' ye kingobwa tupchosiek ak konyo kobaorian agobo imanda ne mi eng' inye, kou ye iwendote imanit. 4Matinye boiboiyet ne sire ni, ye agas kele bendoti legukchu eng' imanda.5Chamanani, iyoe boisietab iman eng' kiy age tugul ne iyochini tupchosiek ak toek; 6Che ibortoi chamyeng'ung' eng' taitab kaniset. Iyae ne mie ye iyomisi eng' bandang'wai kou ye nyolu eng' Jehovah. 7Amu kimanda iche agobo kainet amoib kiy eng' chebo bororiosiek alak. 8Noto anyun kanyoljech ketoret che u choto si kobiit keegu kiboitinik koboto iche eng' imanda.9Kiasirji ngolyo kaniset; ago ma taachech Diotrepe, ne chame koek ne togunot eng' kwenung'wai. 10Eng' noto anyun,ye anyo, abwati boisionikyi che yoe; ng'alalet ne ng'alalenech eng' ng'alek che yaachen, ama noto kityo, matoche tupchosiek ak koete icheget che chame kotaach ak koone eng' kaniset.11Chamanani, amerup che yaach, ago noto mie. Bo Jehovah inendet ne yae ne mie ago tomo kogeer Jehovah inendet ne yae yaitio. 12Mwoe tugul ne mie agobo Demetrio ak kobaoriani imanda agine, ee ak kebaoriani ak ache ak ingen ile bo iman baornatenyo.13Katinye ng'alek che chang' che katasirun, ago mamache asirunenen winek ak kilamit. 14Ago amang'u ageerin kolegit, si kengalaal togoch eng' togoch. 15Ngotebi kalyet koboten, igotin chorondok. Igat chorondokyo eng' kainaikwai.

Juda

11Juda ,kiboityotab Jeiso Kristo ago tupchetab Jakobo asirjini icheget che kigiguur,che chamatin che mi eng' Jehovah Kwanda, che kigitabonji Jeiso Kristo. 2Ngotesak rirenet ak kalyet ak chomiet eng' okwe.3Chamanichu, kiagilge mising' asirwak agobo ole kisarwech Jehovah ache tugul .Ago kimagaat eng' ane asirwak okwe ak a kaigaak, asi akiljike miising' eng' kayanet ne kigikoji korok kayanik Chuto ko tuguk che kigenetech Jehovah koityi cho tugul che iyani Jeiso. Tuguchuto ko mawalakse agoi. 4Amu mi biko alak che kochutu eng' ung'ot ko mongen ago kigikoji kiruoget. Biko che kimoiyoni, che wale rirenetab kamuktaindet koek che mokyinige, ak kotae Jehovah Kamuktaindet ak Kiptaiyat Jeiso Kristo.5Eng' nito anyun, anonwok mbo nda kionget ole King okay is or Kiptaiyat biik eng' emetab Misiri, ko kingokakobata kong'em icheget che ki maiyoni. 6kora, kinde anyun Jehovah malaikaisiek che kimarib baunateng'wai, ago kibagakta meng'oteng'wai ; kinde kotebe ratisiosiek che bo koigeny eng' mesundeito agoi koit kiruogetab betut neo.7Ko u noto agot Sodom ak Komora, ak nganasook che kimuti, kingokochige sokset, ago rubote borwek che makerge ak chekwai ago kinde koek kaborunet, kololyo eng' kiruogetab mat ne bo koigeny. 8Imurwoni agiche chuto ko u noto borwek eng'karuotitoisiekwai ak kosase Kiptaiyat ago chube che tororen.9Ago kingo baregei Mikael malaikayat ne o, ak chesawil kotiysot agobo bortab Musa, komakany koipchi inendet kiruogetab chubet; ago kile ine, "ngokerin kong Kiptaiyat". 10Ago chube bichu tuguk alak tugul che menget. Ak tuguk che iguisot ichege ko u biteng'wai, ko u tiong'ik che matinye ng'omnatet king'eme icheget eng' tuguchuto. 11Bwo eng' iche amu kirub oretab Kain. Ak kokochige mastaetab Balaam komach melekto ak kolusyo eng' ng'elelnatetab Kora, ne ng'elelji Musa.12Bichuto ko yatok che mi nyanyjosiek orit che ung'otin eng' igorwekwok che bo chamnyet ye oamisie tugul, mestowek che amisie ichege ama iyweisie, bolik che matinye beek, che iboti koristo, ketik che matinye logoek, che kigobek konyil aeng' che kigetut ak tikitik. 13Miltaetabge ne korom nebo araraita che igutu kalilanengwai, kokelik che bendoti, che kikikonorji tuindo ne bo koigeny.14Ak kimaoten Enok agine, chito nebo tisap kong'ete Adam, koamtochi bichu, "kole ogeero, kinyo Kiptaiyat koboto bikchi che tililen elfusiek ng'isiat. 15Konyo koyachi kiruoget tugul, ak koruokyi tugul che ma iywei Jehovah eng' boisionikwai tugul che yaachen, che kigoyai ko ma iywei Jehovah. Ak ng'alekwai tugul che nyigisen che kimwa kiptengeginik che ma iywei Jehovah," agobo inendet. 16Chuto ko che ing'unyng'unysot kiptiyotinik che rube magutikwai che yaachen. Ak komwoe kutuswekwai ng'alek che koromen che bo menotet. che iboboe ng'alek biko si konyor kelunet.17Ago okwe chamanichu, obwat ng'alek che kikamwa eng' tai koyoktoikab Kiptaiyandenyo Jeiso Kristo. 18Kigamwowok kole tun bitu chotik eng' betusiekab let, che rube makutikwai che yachen che ma bo kaiyweetab Jeiso Kristo. 19Chuto che ibu kabesiosiek, che rube borwek, che matinye Tamirmirietab Jehovah.20Ago okwe chamanichu, okimitge eng' kayaneng'wong' ne tiliil mising', osoe eng' Tamirmiryet. 21Oribge eng' chamnyetab Kamuktaintet, ocheng'e rirenetab Jeiso Kristo agoi koit sobondab koigeny.22Ak orire alak che tinye saket eng' konetisiet ne bo kayanet, ak otoret iche. 23Ak osoru alak eng' kaiyweisiet, ochuutu eng' maat, ak orire alak, ye osose mbo ngoriet ne kagomuruonit eng' borto amu eng' tengektang'wai.24Ngobunji anyun ra inendet ne imuchi koribok si mobutye, ak kondenok taitab torornatenyi eng' boiboiyet ne o ne komatinye tisia. 25Kobunji Jehovah ne inege. Ne sarunindenyo eng' Jeiso Kristo Kiptaiyandenyo, ak torornatet, ak etunatet, ak bounatet, ak kimnatet kong'ete keny ak ra, ak koigeny. Amen .

Revelation