Kikongo ya leta: Bible for 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 2 Peter, 2 Thessalonians, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, Jude, Loma, Luke, Mavanga ya bantumua, Mukanda ya ntete ya paulu na bakolinto, Mukanda ya ntete ya paulu na timoteo, Mukanda ya tatu ya yoane, Mukanda ya zole ya paulu na bakolinto, Mukanda ya zole ya yoane, Nsangu ya mbote ya yoane, Philemon, Philippians, Tito

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:
The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:
Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Luke

1

1Bantu mingi ba ndaka kusonika bamambu yina salamaka na kati na beto na kulanda mutindu ya kuizilaka na bantagu, 2na kulandakana yina bazabisaka beto na bayina vua ndaka bambangi ya mona meso banda na mbadukulu, mpe bakumaka bisielo ya ndinga ya Nzambi. 3Na yau, munu mpe mumonaka mbote na kufiongunina mbote mbote banda na mbadukulu mpe na kusonikina nge mambu ya kudedama, Nkuluntu Teofilo. 4Mu zona ti nge zaba kedika ya malongi yina bapesaka nge;55 Na ntangu yina Elode vuandaka ntinu ya Yuda, ya vuandaka Nganga Nzambi mosi na nkumbu ya Zakalia, yandi vuandaka na dikabu ya banganga Nzambi ya Abia. Nkento n'andi vuandaka na dibuta ya Aloni, nkumbu n'andi vuandaka Elizabeti. 6Bau noinso zole vuandaka ya lunungu na ntuala Nzambi, bavuandaka tumamana mbote mbote bansikudukusu mpe bansiku ya Mfumu. 7Kansi bavuandaka na muana ve, samu Elizabeti vuandaka kisita, mpe bau nionso zole kumaka ya kuyunduka na ntangu yina.8Kilumbu mosi Zakalia vuandaka sala kinganga na nsunganyilu ya tuala ya Nzambi, dikabu na yandi soluaka na kusala yau, 9na kulandakana kinkulu ya kinganga Nzambi, na kupona yina kesala, yandi soluaka na kukota na yinzo ya Nzambi samu na kuyoka nkayilu ya nsunga(l'encens). 10Bantu noinso vuandaka na lusambulu na ntangu ya nkayilu ya nsunga.11Mbasi ya Nzami monikinaka yandi, yakutelema na lubakala ya ntala nkayilu ya nsunga. 12Ntangu yandi monaka mbasi, Zakalia bangaka mpe wonga kangaka yandi. 13Kansi mbasi tubilaka yandi:" kumona wonga ve, Zakalia, samu ti lusambulu na nge me ndimama. Nkento a nge kebutila nge muana ya bakala mpe nge kepesa yandi nkumbu ya Yoane".1414 Yandi ke vuanda into ya kiese mpe ya mayangi, mpe bantu mingi ke yangalala na mbutukulu n'andi. 15Samu yandi ke vuanda muntu ya nene na ntadisi ya Mfumu, yandi ke kunua vinia ve, ata malavu mosi ya ngolo ve. Yandi ke fulusua na Mpeve ya Nlongo kubanda na kivumu ya mama n'andi.16Mpe bantu mingi ya Isaeli ke balumuka na Mfumu Nzambi na bau. 17Yandi ke tambula na ntadisi ya Nzambi, na Mpeve mpe na lulendo ya Elia, samu mintima ya batata ya vutuka na bana na bau, mpe kutuadisa bantu ya matingu na nduenga ya balunungu, samu na kukubikila Mfumu Nzambi nkangu mosi ya bantu ya kukubukua.18Zakalia zabisaka mbasi: " inki mutindu mu ke zabila yau e ? Samu nkento na munu na munu mosi beto me yunduka ". 19Mbasi vutudilak'andi:" mu ke Gabilele, yina ke telemaka na ntula Nzambi. Mu tindamaka samu mu zabisa nge Nsangu ya Mbote. 20Na yau, nge ke tuba diaka ve ti kilumbu mambu yayi ke salama samu nge ndimaka ve mambu na munu yina ke salama na ntangu na yau".21Bantu vuandaka vingila Zakalia mpe yitukaka mutindu yandi salaka ntangu ya yinda na kati ya Kinlongo(sanctuaire). 22Ntangu yandi bimaka, ndinga kangamaka, mpe bavisaka ti yandi monaka mona meso na Kinlongo. Yandi kumaka kutubila bau na bidimbu mpe yandi kumaka dibaba. 23Ntangu kisalu n'andi manisaka, yandi vutukaka na yinzo n'andi.24Na manima ya mua ntangu, nkento n'andi Elizabeti kumaka na buemba.Yandi suamaka bangonda tanu, mpe yandi tubaka: 25"Tala diambu Mfumu me sadila munu; yandi me kitisila munu nlemvo na yandi samu na kukatusa nsoni na munu na ntuala ya bantu".26Na ngonda ya sambanu, Nzambi tindaka mbasi Ngabilele na mbanza Ngalili yina ke na nkumbu Nazeleti, 27na muana nkento mosi wawusuaka na bakala mosi na nkumbu ya Yosefi, na dikanda ya Davidi. Nkumbu ya muana nkento vuandaka Maliya. 28Mbasi kuminaka yandi mpe tubaka: " Mbote, nge muntu me monokono nlemvo ya nene, Mfumu kele na nge". 29Maliya yitukaka na mambu yina, mpe yandi kukiyuvulaka nsasa ya mbote ya mutindu yina.30Mbasi zabisaka yandi:" kumona wonga ve, Maliya, nge me monukunua nlemvo na Nzambi. 31Tala, nge ke buta muana ya bakala mpe nge ke pesa yandi nkumbu ya Yesu. 32Yandi ke vuanda ya nene mpe ba ke bokidila yandi Muana ya Mfumu yina me luta kuzangama. Mfumu Nzambi ke pesa yandi kiti ya Davidi, Nkulu na yandi. 33Yandi ke yadila na yinzo ya Yakobi ntangu nionso, mpe Kintinu n'andi ke suka ve".34Maliya zabisaka Mbasi:"Inki mutindu ya ke salamina, samu mu zaba bakala ve? ". 35Mbasi pesaka mvutu mpe tubaka:" Mpeve ya Nlongo ke kitila nge, mpe lulendo ya Mfumu Nzambi ke yitalala nge. Na yua, Muana yina ke na kubutuka ke vuanda ya Nlongo, ba ke bokidila yandi Muana ya Nzambi.36Mpe tala, kibuti ya nge Elizabeti bakaka, yandi mpe, kivumu ya muana bakala na kinunu n'andi. Yandi kele na ngonda sambanu, yina ba vuandaka bokidila kisita, 37samu Nzambi ke lembanaka kima ve." 38Maliya tubaka:" Mu ke kisielo ya Mfumu. Bika ya salamina munu mutindu nge me tubila". Mpe Mbasi bikaka yandi.39Na ntangu yina, Maliya kuendaka malu malu na mbanza ya mongo kele na mbanza ya Yuda. 40Yandi kotaka na yinzo ya Zakalia mpe yandi pesaka Elizabeti mbote. 41Ntangu Elizabeti me kuwa mbote ya Maliya, muana susumukaka na kivumu n'andi. Elizabeti fulusuaka na Mpeve ya Nlongo.42Yandi tubaka na ndinga ya ngolo: "Nge ke yakusakumunua kati kati ya bakento nionso, mpe mbuma ya kivumu ya nge kele yakusakumunua. 43Mutindu nini ya me salamina munu ti mu vunda mama ya Mfumu na munu e ? 44Samu ntangu mbote na nge bulaka ngunga na makutu na munu,muana susumukaka na kivumu ya munu. 45Kiese na nkento yina ndimaka, samu mambu yina Mfumu tubaka samu na yandi fuana salama46Na yau Maliya tubaka:" Muela na munu sika Mfumu, 47mpe mpeve na munu kena kuyangalala na Nzambi, Mvuluzi na munu.48Samu yandi me kitisameso n'andi na kisielo n'andi ya nkento. Ya kieleka, banda kilokula yayi bambandu nionso kebokidila munu nkento ya mayangi. 49Samu Mpungu Tulendo me sadila munu mambu yanene; nkumbu n'andi ke ya nlongo!50Nkenda n'andi ke vuanda mbandu na mbandu na bayina ke vuminaka yandi. 51Yandi monisaka ngolo ya diboko n'andi mpe yandi muangisaka bayina kele na mabanza ya kukizangula.52Yandi buisaka mintinu na bakiti na bau, mpe yandi zangulaka bantu ya kusungama. 53Yandi fulusaka na bima ya mbote bayina vuandaka na nsatu, mpe yandi vutulaka bamvuama maboko mpamba.54Yandi sadisaka kisielo n'andi, Isaeli, samu na kumonisa nkenda n'andi 55(mutindu yandi zabisaka batata na beto)Abalayama mpe dibuta n'andi na bambandu nionso".56Maliya vuandaka na yinzo ya Elizabeti bangonda tatu lenda fuana, na manima na yua, yandi vutukaka na yizo n'andi. 57Na ntangu yayi kilokula Elizabeti fuana buta kukaka, mpe yandi butaka muana ya bakala. 58Bakundi mpe bibuti n'andi kuwaka ti Mfumu monisaka nkenda n'andi ya nene na ntadisi n'andi; mpe bayangalalaka kintuadi na yandi.59Bosi na kilumbu ya nana, bakuizaka samuna kuzengisa muana. Bazonaka bokidila yandi" Zakaliya" nkumbu ya tata n'andi. 60Kansi mama n'andi me tuba: "Ve, bakebokidila yandi Yoani". 61Bazabisak'andi: "muntu mosi ve na dibuta na nge ke na nkumbuyayi".62Bayuvusaka tata n'andi na bidimbu samu na kuzaba nkumbu yandi zona bapesa na muana. 63Zakaliya lombaka fidibaya mpe yandi sonikaka: "nkumbu n'andi Yoani". Bau nionso yitukaka.64Na mbala mosi yinua n'andi zibukaka, mpe yinua n'andi kanguluaka. Yandi tubaka, na kukembisa Nzambi. 65Wonga bakaka bantu nionso ya kinzungidila, mpe na ndambu ya bantu yina ke zingaka na mongo ya Yuda, vuandka tubila mambu'ango. 66Bantu nionso kuwaka yau lundaka yau na bantima na bau, mpe vuandaka tuba:" Muana yayi ke kuma nani e?" Samu diboko ya Mfumu vuandaka na yandi.67Tata n'andi Zakaliya fulukaka na Mpeve ya Nlongo, mpe bikulaka na kutuba ti : 68" Bika Mfumu, Nzambi ya Isaeli zitusua, samu yandi vungulaka nkangu n'andi mpe mpulusu n'andi.69Yandi me bimisina beto kilendo ya mpulusu na dikanda ya Davidi, kisielo n'andi. 70Yawu yandi zabisaka na yinua ya bambikudi n'andi ya nlongo na bantangu ya ntama. 71Yau kele mpulusu ke katula beto na maboko ya batantu mpe na bayina ke zolaka beto ve.72Yandi me monisa n'kenda n'andi na batata na beto mpe mebambukila moyo luwawanu n'andi ya nlongo, 73na kulandakana ndefi yandi kudiaka na tata na beto Abalayama, 74ti na manima ya kukatula beto na mboko ya batantu na beto, yandi kepesa beto luve(insua) ya kuzitisa yandi, 75luzingu na beto ya mvimba, na nlongo mpe na lunungu na yinsi ya disu n'andi.76Bosi nge, muana na munu, ba ke bokidila nge mbikudi ya Nkua Kayengele, samu nge ke tambula na ntuala Mfumu samuna kubongisa ngizulu n'andi, 77mpe kupesa na bantu n'andi nzayilu ya mpulusu na nzila ya ngiambudulu ya masumu.78Nzambi na beto ke yambudilaka beto na nkenda n'andi ya n'nene. Na nzila na yau, yandi ke kuiza, kufuanana na kukia kebimisaka ntangu na nsuka nsuka, mpe kungengisa beto banda na zulu. 79Yandi ke kienzula bayina kele na kitombe mpe penepene ya lufua, samuna kutambusa makulu na beto na nzila ya luvuvamu".80Na yina me tala muana, yandi vuandaka yunduka mpe yandi vuandaka kuma ngolo samuna Mpeve. Yandi vuandaka zingila na dikanga tiii kilumbu yina yandi bandaka kukimonikisa na nkangu ya Isaeli.

21Na ntangu yina, Kaisala Angustu piyaka lutumu na kutanga batu nionso yina kena kuzinga na yinza. 2Lutangu ya ntete salamaka na ntangu Kilenio vuandaka mfumu ya kizunga ya Silia. 3Na yawu, bawu nionso vuandaka kuenda sonama mutu na mutu na mbanza na yandi.4Yosefi, tombukaka yandi diaka kubanda na Nazaleti mbanza ya Ngalili, na kukuenda na Yuda mbanza ya Davidi, yina kele na nkumbu ya Betelemi; samu yandi vuandaka mutu ya yinzo ya Davidi. 5Yandi kuendaka kukisonikisa na nketo yina yandi fuana kuela : Maliya, yandi vuandaka na buemba.6Na ntangu bavuandaka kuna, kilumbu yandi fuana buta kukaka. 7Yandi butaka muana ya bakala, muana na yandi ya ntete, yandi zingaka yandi bilele mpe yandi tulaka yandi na kidikulu ya bibulu samu kisika vuandaka ve na yinzo ya banzenza.8Yawu vuandaka na kati ya kizunga yina bamvungudi vuandaka luta na kati ya bilanga samuna ku vunga bibulu na bawu. 9Na mbala mosi, mbasi ya Mfumu monikinaka bawu mpe nkembo ya Mfumu seminaka bawu; mpe wonga bakamaka bawu.10Mbasi tubilaka bawu : "Beno mona wonga ve, samu mukena kuzabisa beno nsangu ya mbote, yayi ke vuanda kiese ya nene samuna nkangu nionso.11 Bubu yayi, na mbanza ya Davidi, me butukila beno mvuluzi kele Klisto, Mfumu. 12Tala kidimbu yina beno ke mona : muana yinsua mezingua bilele mpe ya kulekusua na kidikulu ya bibulu."13Na mbala mosi, mbasi, kintuadi na nkangu ya binuani ya zulu, kena kusika Nzambi mpe kena kutuba : 14"Nkembo na Nzambi na bifulu ya kuzangama, mpe na ntoto, luvuvamu na kati ya batu yandi kendimaka."15Ntangu bambasi me bika bawu samuna kukuenda na zulu, bamvungudi me tubasana bawu na bawu : "Beto kuenda tala na Betelemi inki kena kuluta kuna, yina Mfumu me zabisa beto." 16Bakuendaka na nsualu nionso kuna bosi bakutaka Maliya na Yosefi mpe muana ya kuleka na yinzo ya kidikilu ya bibulu.17Na manima ya kumona yawu, bazabisaka na batu yina batubilaka bawu samuna muana yango. 18Batu nionso kuwaka bavuandaka yitukaka yina bamvungudi vuandaka tubila bawu. 19Samuna Maliya, yandi vuandaka yindula mambu nionso yandi kuwaka, yandi monaka yawu mfunu mingi na ntima na yandi. 20Bosi bamvungudi vutukaka na kukembisa mpe kuzitisa Nzambi samuna yina bakuwaka mpe kumonaka, disuasuani ve na yina batubilaka bawu.Na ntangu kilumbu ya nana fuanaka, bosi muana fuana zengua, ba pesaka yandi nkumbu ya Yesu, nkumbu yina bapesaka yandi na mbasi ntangu Maliya vuanda na buemba.22Na ntangu bilumbu na bawu ya mpedoso lungaka, naku landakana nsiku ya Mose, Yosefi mpe Maliya banataka yandi na yinzo ya Nzambi ya Yelusalemi samu bamonisa yandi na Mfumu. 23Kulandila yina kelemya kusonama na nsiku ya Mfumu : "Muana ya bakala nionso ya ntete, na kubutuka, fueti yekulua na Mfumu." 24Bakuizaka mpe kupesa nkayilu mutindu nsiku ya Mfumu kena kutuba : "Buduka zole to mabembe zole."25Nzoka, mutu mosi vuandaka na Yelusalemi na nkumbu Simeoni. Mutu yina vuandaka ya kudedama mpe ya kivumi na meso ya Nzambi. Yandi vuandaka vingila lubombolo ya Isaeli mpe Mpeve ya Nlongo vuandaka na yandi. 26Nsongolo ya Mpeve ya Nlongo tubaka, yandi lenda kufua ve tekila yandi mona Masiya ya Mfumu.27Na lutuadusu ya Mpeve ya Nlongo, Simeoni kuendaka na yinzo ya Nzambi. Banataka muana Yesu na bibuti na yandi na yinzo ya Nzambi samuna kukokisa yina fuana salama kulandila nsiku.28 Simeoni me baka muana na maboko na yandi, vutusaka matondo na Nzambi mpe me tuba :29 "Ntangu yayi Mfumu, bika kisadi na nge kuenda na luvuvamu kulandila mpova na nge.30Samu meso na munu me mona mpulusu na nge, 31yina nge kubikaka samuna nkangu na nge,32 kukia samu na bapayen mpe nkembo samuna nkangu na nge Isaeli."33Tata mpe mama na yandi vuandaka na kiese samuna yina bavuandaka tuba na muana. 34Simeoni sakumunaka bawu MPE tubaka na Maliya, mama na yandi : "Ya kubukuaka ti muana yayi kele kubua mpe kutelema na batu mingi na Isaeli mpe bonso kidimbu kekotisa mvualangani. 35Sabala ke tobula nge muela, samu mabanza mingi ya bantima monika na meso ya batu."36Mbikudi mosi ya kento na nkumbu ya Ana, muana ya Fanueli, na dikanda ya Aseli. Yandi vuandaka kinunu. Bakuelaka yandi kento zabaka ntete bakala ve, yandi zingaka bamvula nsambodia na baka na yandi; 37yandi bikanaka difola bamvula makumi nana na yiya, yandi vuandaka ntama ve na yinzo ya Nzambi samuna kusala muini mpe mpimpa kondua kudia mpe kunua ata kima mosi ve mpe kusambila. 38Na bamvula yina kaka, yandi kuminaka bawu mpe bandaka ku vutula matondo na Nzambi mpe kutubila bantu nionso yina vuandaka vingila nkudulu ya Yelusalemi, nsangu ya muana.39Na ntangu bakukisaka nionso sonamaka na nsiku ya Mfumu, bavutukaka na Nazaleti na mbanza ya Ngalili.40 Muana vuandaka kula mpe yandi kumaka ngolo, yandi vuandaka kula na nduenga mpe nlemvo ya Nzambi vuandaka na yandi.41Bibuti na yandi vuandaka kuenda bamvula nionso na Yelusalemi samuna na nkinzi ya Pasika.42 Na manima bamvula kumi na nzole, bakuendaka na nkinzi kulandila kifu na bawu.43 Bosi ntangu bilumbu manisaka, bavutukaka na mbanza ya bau, Yesu muana bikanaka na Yelusalemi, kansi bibuti na yandi vuandaka zaba ve. 44Bavuandaka yindula yandi kele na kati ya bakundi yina vuandaka kuenda na yandi nzila mosi, kilumbu ya mvimba kutaka tekila basoda yandi kati na bibuti mpe bakundi na yandi.45Bamonaka yandi ve, bavutukaka na Yelusalemi samuna kusosa yandi.46 Na manima bilumbu tatu bakuendaka kuta yandi na kati ya yinzo ya Nzambi ya Yelusalemi, ya kuvuanda kati na minlongi, yandi vuandaka kuwa mpe kuyuvula bawu. 47Bayina nionso vuandaka kuwa yandi yitukaka samuna ngangu mpe bamvutu na yandi.48Na ntangu bavuandaka tala yandi, bamonaka mangitukulu mpe mama na yandi tubaka : "Muana na munu, samuna inki nge me sala mambu ya mutindu yayi? Kuwa, tata na nge mpe munu beto kena kusosa nge na kiadi ya ngolo."49 Yandi tubilaka bawu : "Samuna inki beno kena kusosa munu, beno zaba ve ti mu fuana vuanda na yinzo ya Tata na munu?"50 Kansi bavisaka ve yina yandi vuandaka tubila bawu.51Bosi yandi kuendaka na bawu nzila mosi na Nazaleti, yandi tumamanaka bawu. Mpe mama na yandi vuandaka yangalala na mambu nionso na ntima na yandi. 52Kansi Yesu vuandaka kula na nduenga mpe na nzutu, mpe nlemvo ya Nzambi mpe ya bantu vuandaka na yandi.
31Na ntangu ya mvula kumi na tanu ya ntinu Tibere Kayisala, ntangu yina Ponse Pilato vuandaka mfumu ya kinzunga ya Yudea, Elode vuandaka mfumu na Ngalili, Filipi, mpangi na yandi, vuandaka mfumu ya mbanza ya Ituli mpe Takonite, Lisaniasi vuandaka mfumu ya Alibene, 2mpe na ntangu ya banganga ya Nzambi ya mbuta Ane na Kayifa, mambu ya Nzambi kuminaka Yoani, muana ya Zakali, na insi yaku yuma.3Yandi vuandaka tambulaka na kinzunga yina kele pene-pene na nzadi ya Yodani, kulongisa mbotokolo ya kuvilula madiela mpe ngiambudulu ya masumu.4Mutindu mesonama na mukanda ya Isaya : "Ndinga ya yiya kena kuboka na insi yaku yuma : beno bongisa nzila ya Nzambi, beno sungika nzila na yandi.5Ndimba nionso ke fuluka, myongo nionso ya nene mpe ya fioti ke kita, banzila yaku beba kevuanda yaku bongama, banzila ya mabulu keyinama,6 pe, mutu nionso kemona mpulusu yina me katuka na Nzambi.7Na yawu, Yoani vuandaka zabisa na batu yina vuandaka katuka na bambaza samuna yandi botika bawu : "Beno bana banioka mbalu, nani mekebisa beno nakutina nganzi yina kena kuiza?8Beno monisa mavanga ya mpisulu ya mayele pe beno bika kubanza nakati ya mintima na beno: "Tata na beto nde Abalahami," pamba ve muke na zabisa beno ti Nzambi kena lulendo yaku pesa na Abalahami bana katuka na matadi yayi.9Kiubi me kubama deja samuna kuzenga mianzi yaminti. Na yawu, bake zenga inti nionso yina kebuta ve mbutu ya mbote pe bake loza yawu na tiya."10Na manima, bankangu yuvusaka Yoani : "Nini beto fuana sala?" 11Yandi vutudilaka bawu mutindu yayi : "Bika yina kele na biyunga zole, kabila mosi na yina me kondua, pe yina kele na madia sala mutindu mosi."12Bamfutisi ya mpaku bakuizaka samuna babotama mpe bazabisaka yandi : "Nlongi, nini beto fuana sala?" 13Yandi vutusilaka bawu : "Beno bika baka mbongo kulutila yina beno fuana baka."14Bisodi mosi pe yuvusaka yandi : "Bosi beto, nini beto fuana sala?" Yandi tubilaka bawu : "Beno sala ve na kingolo to kutuba mambu ya luvunu samuna mutu. Beno sepela na mbongo yina bake naku futa beno."15Na ntangu nkangu vuandaka vingila na mpuila nionso ngizulu ya Klisto, mosi na mosi vuandaka kukiyuvusa kana Yoani lendaka vuanda Klisto. 16Yoani vutusaka na bawu nionso na kutuba : "Munu, muke nabotika beno na maza, kansi mutu kena kuiza, yandi meluta munu na lulendo mpe mu fuana ve naku zibula minsinga ya mapapa na yandi. Yandi kebotika beno na Mpeve ya Nlongo mpe na tiya.17Yandi kele na kiyungulu na maboko na yandi, samuna kukabula bambuma na matiti mpe kusangisa fufu na kikebolo na yandi. Kansi yandi keyoka matiti na tiya yina ke kufuaka ve.18Na bansiamusu mingi ya nkaka, Yoani vuandaka samuna nsangu ya mbote na nkangu. 19Ntangu basembaka Mfumu Elode samuna yandi kuelaka Elodias, nketo ya mpangi na yandi, mpe samuna mambu nionso yina ya nkaka ya yimbi yandi salaka, 20Elode buelaka diambu yayi nazulu ya bibila na yandi : yandi kangaka Yoani na buloko.21Ntangu bavuandaka botika nkangu, ya kuizaka salama ti, Yesu pe babotikaka yandi. Na ntangu yandi vuandaka sambila, dizulu zibukaka, 22mpe Mpeve ya Nlongo kitilaka yandi neti dibembe. Ndinga mosi mpe wakana na dizulu : "Nge kele muana ya munu ya bakala yina muke zolaka, muke yangalalaka na nge."23Yesu vuandaka na bamvula pene ya makumi na tatu ntangu yandi bandaka kisalu na yandi. Mutindu batu vuandaka ndimina yawu, yandi vuandaka muana ya Josefi, muana ya Eli, 24muana ya Matati, muana ya Levi, muana ya Meleki, muana ya Yanayi, muana ya Yosefi25muana ya Matatia, muana ya Amosi, muana ya Nahumi, muana ya Eseli, muana ya Nangai, 26muana ya Maati, muana ya Matatia, muana ya Semei, muana ya Yoseki, muana ya Yoda,27muana ya Yoanani, muana ya Lesa, muana ya Zolobabeli, muana ya Salateli, muana ya Neli,28 muana ya Meleki, muana ya Adi, muana ya Kisami, muana ya Elemadami, muana ya Eli, 29muana ya Yesu, muana ya Eliezeli, muana ya Yolimi, muana ya Matati, muana ya Levi,30muana ya Simeoni, muana ya Yuda, muana ya Yosefi, muana ya Yonami, muana ya Eliakimi, 31muana ya Melia, muana ya Mena, muana ya Matata, muana ya Natami, muana ya Davidi, 32muana ya Isayi, muana ya Yobedi, muana ya Boazi, muana ya Salai, muana ya Nasoni33muana ya Aminadabi, muana ya Adamini, muana ya Alani, muana ya Esiloni, muana ya Pelezi, muana ya Yuda,34 muana ya Yakobi, muana ya Isaki, muana ya Abalayami, muana ya Tela, muana ya Naholi, 35muana ya Seluki, muana ya Rewu, muana ya Peleki, muana ya Ebeli, muana ya Sela,36muana ya Kayinani, muana ya Alipasadi, muana ya Semi, muana ya Noa, muana ya Lameki, 37muana ya Matusalemi, muana ya Enoki, muana ya Yaleti, muana ya Mahaleli, muana ya Kayinani,38 muana ya Enosi, muana ya Sete, muana ya Adami, muana ya Nzambi.
41Yesu fulukaka na mpeve ya Nlongo pe Andi katukaka ya Yodani. 2Mpeve nataka yandi na insi ya ntoto yaku yuma kuna diabulu tota yandi bilumbu makumi yiya. Yandi kudiaka kima ve na bilumbu yina pe na manima ya tangu yina, yandi monaka nsatu ya madia.3Diabulu me tubila yandi : "Kana nge kele Muana ya nzambi, zabisa na ditadi yayi na kukituka dipa." 4Yesu vutudilaka yandi, yasonamaka : "Mutu ke zingila kaka na dipa ve."5Pe diabulu nataka Yesu na kifulu mosi ya kuzangama. Yandi memonisa yandi bimfumu nionso ya ntoto na tangu ya kufi. 6Diabulu me tubila yandi : "Muke pesa nge kimfumu nionso yayi pe minkembo na bawu pamba ve yakele ya munu pe muke pesaka yawu na yina muzola. 7Na yawu, muke pesa nge yawu kana nge me bwongimina munu.8Kasi Yesu me vutudila yandi, yamesonama : "Nge fuana bwongimina Nzambi kaka pe kusadila yandi"9Na manima diabulu nataka Yesu na kisika me luta yaku zangama na yinzo ya Nzambi ya Yelusalemi. Yandi me zabisa yandi : "Kana nge kele Muana ya Nzambi, kukiloza kuna na insi. 10Samu yamesonama : "Yandi ke tinda bambasi na yandi samuna kutanina nge. 11Pe bakesimba nge na maboko samuna nge tuta ata ditadi mosi ve."12Yesu vutudilaka yandi, yamesonama : "Nge lenda ve tota Mfumu Nzambi na nge." 13Tangu diabulu manisaka kutota Yesu, yandi tatukaka na yandi samuna kuvingila tangu yankaka.14Na manima na yawu, Yesu vutukaka na Ngalili, yakufuluka na lulendo ya Mpeve. Nsangu na yandi muanganaka na kinzunga nionso. 15Yandi kumaka kulonga na bayinzo na bau ya tukutukunu pe batu nionso vuandaka sepela na yandi.16Tangu yandi kuendaka na Nazaleti, mbaza yandi yundukilaka, yandi kotaka na yinzo ya tukutukunu, kilumbu ya sabala mutindu vuandaka kifu na yandi. Yandi telamaka samuna kutana mambu ya Nzambi na ndinga ya nene. 17Bapesaka yandi mukanda ya mbikudi Ezayi. Tangu yandi me zibula, yandi monaka mambu yayi :18"Mpeve ya nlongo kele na munu samuna yandi me sola munu naku samuna nsangu ya mbote na bamputu. Yandi me tinda munu naku samuna pulusu na batu yaku kangama pe kuzibula meso ya bampofo. Yandi me tinda munu samuna kusadisa batu ya pasi 19pe naku samuna mvula ya nlemvo ya Nzambe."20Yandi kangaka mukanda, yandi vutulaka yawu na kisadi yina pesaka yandi pe yandi me vuanda. Batu nionso vuandaka tala yandi. 21Bosi yandi me banda zabisa bawu : "Mambu yayi beno me kuwa mekokisama bubu." 22Bawu nionso vuandaka minbangi ya mambu yandi tubaka pe bavuandaka yitukua na bapova ya nduenga yandi vuandaka tuba. Batu vuandaka tuba : "Yandi yayi ve muana ya Josefe?"23Pe yandi tubilaka bawu : "Yakedika beno ke tubila munu dingana yayi, 'Munganga, kukibuka nge mosi. Sala awa na buala nge butukilaka, nionso yina beto mekuwa nge salaka na Kapernawumi."24 Yandi zabisaka bawu diaka : "Na kedika, mukena tubila beno, mbikudi mosi ve kevuandaka na yenge na mbanza na yandi.25Nakedika mukena kuzabisa beno : bafola vuandaka mingi na Isaeli na tangu ya mbikudi Eliya, mvula nokaka ve bamvula tatu na ngonda sambanu pe buala ya mvimba vuandaka na nsatu mingi. 26Kasi Eliya tindamaka ata na difola mosi ve, kaka na difola ya buala Sarepta na Sidon. 27Pe batu mingi vuandaka na kimbemvo ya buazi na Isaeli na tangu ya mbikudi Eliza, kasi mosi ve bakaka ndiakusu, kaka Naamani mutu ya Siri.28Tangu bakuwaka mambu yina, batu nionso vuandaka na kati ya yinzo ya tukutukunu fuemaka mingi. 29Batelamaka, bafukusaka yandi na nganda ya mbanza pe banataka yandi ti na nsongi ya mongo batungilaka mbanza samuna kuloza yandi na ndimba. 30Kasi Yesu lukata na kati ya bawu pe yandi kuendaka na kifulu yankaka.31Yandi kuendaka na Kapernawumi, mbanza ya Ngalili, pe yandi vuandaka longa bawu na yina metala kilumbu ya sabala. 32Bavuandaka yitukua na malongi na yandi samu yandi vuandaka tuba na lulendo.33Mutu mosi na yinzo ya tukutukunu vuandaka na mpeve ya yimbi ya kusumuka. Yandi bokaka na ndinga ya ngolo : 34"Ah! Inki diambu beto mesala nge, Yesu ya Nazaleti? Nge mekuiza kubunga beto? Munu mezaba nani nge kele : Mutu ya Nlongo ya Nzambi"35Yesu sembaka mpeve ya yimbi pe yandi tubaka : "Kanga yinua pe bima na nzutu ya mutu yayi." Mpeve ya yimbi lozaka mutu yina na ntoto na meso na bawu; yandi bimaka na nzutu na yandi pe yandi salaka yandi ata pasi mosi ve. 36Batu nionso vuandaka yaku yitukua pe bavuandaka tubila yawu tangu nionso bawu na bawu. Bavuandaka tuba : "Inki bapova yayi ? Yandi kena pesa ntumu na bampeve ya yimbi na lulendo nionso pe bakena kubima." 37Na pidina, nsangu ya Yesu muanganaka na bifulu nionso ya kinzunga yina.38Bosi Yesu katukaka na yinzo ya tukutukunu pe kuendaka kota na yinzo ya Simoni. Nzitu ya Simoni ya nketo vuandaka na yuku-yuku (banzangala) ya ngolo. Balombaka Yesu naku sadisa yandi. 39Yandi pusanaka pene-pene na yandi. Yandi pesaka ntumu na yuku-yuku ya bima na nzutu na yandi pe yabimaka. Kaka na tangu yina, nketo yina telamaka pe bandaka kusadila bawu.40Na kokila, batu nataka na Yesu bayina vuandaka na bambevo ya mutindu na mutindu. Yandi tulaka bawu maboko pe yandi niakisaka bawu. 41Bampeve ya yimbi pe vuandaka bima na nzutu ya batu mingi kati na bawu pe bavuandaka boka : "Nge ikele Muana ya Nzambi!" Yesu sembaka ba mpeve ya yimbi pe pesaka bawu ve nzila yakutuba samu bazabaka ti yandi vuandaka Klisto.42Tangu buisi mekukia, Yesu bimaka pe kuendaka na kifulu mosi ya ntoto yaku yuma. Bankangu ya batu sosaka yandi pe bakuizaka na kifulu yandi vuandaka. Bazolaka kakidila yandi naku kuenda na kifulu yankaka. 43Kasi yandi zabisaka bawu : "Mu fuana pe samuna nsamu ya mbote ya kimfumu ya Nzambi na bambanza yankaka, pamba ve yawu nde batindilaka munu awa." 44Pe, yandi tatamanaka kulongisa na bayinzo ya tukutukunu na buala ya Yudeya.
51Yakumaka tangu mosi, nkangu kuizaka zungidila Yesu samuna kuwa mambu ya Nzambi na disimu ya dizanga ya Ngenezaleti. 2Babuatu zole vuandaka vana ya mintambi ya bambizi, bavuandaka sukula makonde. 3Yesu kotaka na buatu mosi, yina ya Simoni, yandi lombaka kupusana fioti na kati ya maza, pe yandi longaka nkangu.4Na tangu yandi manisaka kutuba, yandi zabisaka na Simoni : "Pusana sika maza kele mpinda pe loza makonde samuna kuloba mbizi." 5Simoni vutulaka na kutuba : "Nlongi, beto me sala mpimpa ya mvimba, beto mebaka kima ve. Kansi na mpova nange, muke loza makonde." 6Basalaka yawu pe babakaka bambizi mingi, nkutu makonde nabawu vuandaka kupasuka. 7Balombaka lusadusu na bankundi nabawu vuandaka na nlungu yankaka, bakuizaka mpe bafulusaka babuatu nionso zole na bambizi pe yabandaka nakudinda.8Na ntangu Simoni Petelo monaka mambu yina, yandi fukamaka na ntadisi ya Yesu mpe yandi tubaka : "katuka pene-pene na munu, Mfumu, samu mukele nsumuki." 9Yandi yitukaka na bayina vuandaka na yandi samuna bambizi balobaka. 10Bavuanda Zaki, Yoani, bana ya Zebedayi, bawu nionso mintambi ya bambizi, kintuadi na Simoni. Bosi Yesu tubaka na Simoni : "Kuvuanda na wonga ve, pamba ve muke kumisa nge lobi ya batu." 11Ntangu bamebimisa babuatu na maza, babikaka nionso mpe balandaka yandi.12Yesu vuandaka na mosi ya bambaza yayi mpe kuna vuandaka na mutu mosi na kimbevo ya buazi. Ntangu yandi monaka Yesu, yandi fukamaka yintu na ntoto mpe salaka lusambulu yayi : "Mfumu, kana nge mezola yawu, nge lenda vedisa munu." 13Yesu lambulaka diboko, simbaka yandi mpe yandi tubaka : "Me zola yawu, vedila." Na mbala mosi, buazi me katuka na yandi.14Yesu pesaka yandi ntumu yaku zabisa kima mosi ve na mutu. Yandi zabisaka yandi : "Kuenda kukimonikisa na banganga ya Nzambi, mpe pesa minkayilu ya kuvedila bonso Mose sonikaka yawu, yake vuanda kimbangi samuna bawu."15Bavuandaka kutubila yandi mingi, bankangu ya batu bandaka kukutakana samuna kuwa yandi mpe kuniakusua na bimbevo na bawu. 16Kansi yandi vuandaka kuvengama na bifulu ya ntoto yaku yuma samuna kusambila.17Mosi na bilumbu yina, yandi vuandaka longa. Bafalisi na banlongi ya minsiku bavuandaka, bakatukaka na babuala nionso ya Ngalili, Yuda mpe Yelusalemi; lulendo ya Nzambi vuandaka sala kati na yandi samuna kuniakisa bambevo.18Bosi, babakala mosi kuizaka na mutu mosi yakuvanguka banataka na zulu ya nkuala; bavuandaka na nsatu ya kukotisa mpe kutula yandi na ntadisi na yandi. 19Awa bamonaka ve nzila yakukotisila yandi samuna batu vuandaka mingi, banangunaka yandi na nludi sika batobulaka mpe bakulumunaka yandi na nkuala na yandi sika Yesu vuandaka, na kati kati ya batu.20Awa yandi monaka kiminu na bawu, yandi me tuba : "Tata, masumu nanga me yambudulua." Bafalisi na minsoniki bandaka kuvunguta : "Nani mutu yayi kena kufinga Nzambi? 21Nani lenda lemvukila masumu kana Nzambi kaka ve?"22Kansi Yesu, awa yandi zabaka mabanza na bawu, yandi yuvusaka bawu : "Samuna nini beno kena kuyuvusa biuvu yayi ya yimbi na mintima na beno? 23Nini me luta pasi, na kutuba "Masumu na nge me yambudulua" to ya kutuba "Telama mpe tambula?" 24Na yawu, samu beno zaba ti Muana ya Nzambi kele na kimfumu awa na ntoto ya kulemvukila masumu, muke nakuzabisa nge : "Telama, baka mfulu na nge mpe vutuka na yinzo na nge."25Na mbala mosi, mutu yina telama na nkuala na yandi na ntadisi na bawu mpe vutukaka na yinzo na yandi naku nkembisaka Nzambi. 26Batu nionso yitukaka mpe nkembisaka Nzambi, bavuminaka yandi, mpe bavuandaka tuba : "Bubu beto memona mambu ya ngitukulu."27Na manima na yawu, Yesu bimaka mpe monaka mfutisi ya mpaku mosi na nkumbu ya Levi yaku vuanda na yinzo ya mpaku. Yandi mezabisa yandi : "Landa munu." 28Levi bikaka nionso, yandi metelama mpe mebanda kulanda yandi.29Levi sadilaka Yesu nkinzi ya nene na yinzo na yandi, nkangu ya nene vuandaka kuna, bamfutisi ya mpaku mpe batu yankaka vuandaka lutisa ntangu ya mbote na meza na kudia kintuadi na bawu. 30Bafalisi na minsoniki vuandaka vunguta mpe batubaka na banlonguki na yandi : "Samuna nini beno kena kudia mpe kunua kintuadi na bamfutisi ya mpaku mpe na basumuki?" 31Yesu vutulaka mpe zabisaka bawu : "Yake batu ya mavimpi ve kevuandaka na nsatu ya munganga, kansi bambevo. 32Mukuizaka bokila batu ya lunungu ve, kansi basumuki samuna baviluka."33Bazabisaka yandi : "Bambala mingi banlonguki ya Yoani ke minaka nsoki mpe bake sambilaka, na banlonguki ya Bafalisi mpe; nzoka nde bayina yange bakena kudia mpe kunua." 34Yesu zabisaka bawu : " Beno lenda minisa nsoki bankundi ya nkuedi na ntangu bake na yandi kintuadi? 35Bilumbu kekuiza yina nkuedi kevuanda diaka na bawu ve, na bantangu yina, bake mina nsoki."36Yesu tubilaka diaka bawu kingana yayi : "Mutu mosi ve kebaka kitendi ya kinkutu ya yimpa samuna kutunga nlele ya ntama. Kana yandi mesala yawu, yandi kepasula yina ya yimpa, mpe kintendi yayi ya yimpa ke kuelana ve na nlele ya ntama.37Pe, mutu mosi ve lenda tula vinu ya yimpa na bisangala ya ntama; vinu ya yimpa kepasula bisangala, vinu kemuangana mpe bisangala kebeba. 38Na yawu, yame fuana naku tula vinu ya yimpa na bisangala ya yimpa. 39Pe, mutu mosi ve na manima ya kunua vinu ya ntama, kezola diaka kunua yina ya yimpa, samu yandi ketuba : "Ya ntama melutisa mbote."
61Kilumbu mosi ya Sabala, Yesu vuandaka luta na bilanga mpe minlonguki na yandi vuandaka katula matiti ya masangu, na manima yakunika yawu na maboko na bawu, bavuandaka kudia yawu. 2Kasi ndambu ya bafalasi tubaka : "Samuna nini beno kena sala yina bame pekisa kilumbu ya Sabala?"3Yesu vutudilaka bawu : "Beno tangaka ve yina salaka Davidi ntangu yandi monaka nsatu, yandi na bankudi na yandi? 4Yandi kotaka na yinzo ya Nzambi, bakaka mapa ya minkayilu, yandi kudiaka yawu pe yandi pesaka na bankudi na yandi. Nzoka mutu mosi ve kele na insua ya kudia mapa yina kaka banganga Nzambi."5 Yandi tubilaka bawu : "Muana ya mutu kele mfumu ya Sabala."6Kilumbu ya nkaka ya Sabala, Yesu kotaka na yinzo ya tukutukunu mpe kuna yandi longaka batu. Mutu mosi vuandaka vana na diboko ya lubakala yaku lebakana. 7Minsonuki na bafalisi vuandaka tadidila Yesu samuna kutala kana yandi ke niakisa mutu kilumbu ya Sabala, samuna kubaka kibila bake fundila yandi. 8Lokola yandi zabaka mabanza na bawu, yandi tubaka na mutu ya diboko yaku lebakana : "Telama vana na ntadisi ya batu nionso." Mpe mutu yina telemaka vana.9Yesu me tubila bawu : "Mukena kuyuvusa beno kana luve kele ya kusala diambu ya mbote kilumbu ya Sabala to kusala diambu ya yimbi, yaku vulusa moyo to ya kuzimbisa yawu?" 10Yandi vuandaka tala bawu nionso, yandi tubilaka mutu yina : "Lambula diboko na nge." Yandi salaka yawu mpe diboko na yangi belukaka. 11Bafulukaka na nganzi, bavuandaka bindasana mpaka samuna kuzaba nini balendaka sala Yesu.12Ya kumaka na bilumbu yina Yesu kuendaka na mongo samuna kusambila mpe yandi lutisaka mpimpa ya mvimba naku sambila Nzambi. 13Ntangu buisi kukuika, yandi bokilaka minlonguki na yandi mpe yandi solaka kati na bawu kumi na zole, na bayina yandi pesaka nkumbu ya bantumua.14Ba nkumbu ya bantumua vuandaka Simoni, na yina yandi pesaka nkumbu ya Petelo, Andele, mpangi na yandi, Yakobi, Yoane, Batelemai, 15Matai, Toma, Yakobi, muana ya Alafai, Simoni, yina bavuandaka bokila Zelote, 16Yuda, muana ya Yakobi, mpe Yuda Iskalioti yina kumaka yekudi.17Na manima Yesu kitaka mongo kintuadi na bawu mpe yandi telamaka na kifulu yaku lendumuka. Nkangu ya nene ya minlonguki na yandi vuandaka vana, na kifunda ya nene ya batu ya Yudea, ya Yelusalemi mpe ya ndambu ya nkaka ya maza ya Tir na Sidoni. 18Bakuizaka samuna kuwa yandi mpe kuniakusua na bimbevo na bawu. Ba yina tungisamaka na mpeve ya yimbi niakusuaka mpe. 19Nkangu nionso vuandaka sosa naku simba yandi samu ti lulendo mosi vuandaka bimina na yandi samuna kuniakisa bawu nionso.20Yandi talaka minlonguki na yandi mpe yandi me tuba : "Mayangi, na beno yina kele mputu, kimfumu ya Nzambi kele ya beno. 21Mayangi, na beno kena kufua nsatu na ntangu yayi, beno ke yukuta. Mayangi, na beno kena kudila bubu, beno ke seka.22Mayangi na beno ntangu batu ke yina beno, ntangu bake loza beno, bake finga beno mpe bake sonika nkumbu na beno yimbi, samuna Muana ya mutu. 23Beno yangalala na kilumbu yina mpe beno dumuka na kiese, pamba ve, nsendo na beno ke vuanda ya nene na mazulu. Samu ti, bakulu na bawu bavuandaka sala bambikudi mutindu yina.24Kansi engua beno bamvuama! Pamba ve beno mebaka deja mbombolo. 25Engua na beno kele yaku fuluka ntangu yayi! Beno ke kufua nsatu na ntangu ke kuiza. Engua na beno kena kuseka ntangu yayi! Pamba ve beno kedila ntangu ke kuiza.26Beno kele batu ya kiadi ntangu batu nionso kena kutuba mambote samuna beno ntangu nionso! Pamba ve, mutindu yina nde bakulu na bawu vuandaka sala bambikudi ya luvunu.27Kansi mu kena kutuba na beno kena kuwa munu, 'Beno zola mintatu na beno, beno sala mambote na bayina ke yinaka beno, 28beno sakumuna bayina ke singaka beno, beno sambidila bayina ke monisaka beno mpasi.29Mutu meka bula nge na ditama mosi, pesa yandi mpe yina ya nkaka. Mutu meka vuakula kiyunga na nge, kupekisa yandi ve naku baka mpe kinkutu nange.30 Pesa na nkoso mutu ke lomba nge. Mutu meka baka kima yina yange, kulomba yandi ve naku vutudila nge yawu.31Yina beno zola ba yankaka sadila beno, beno sala mutindu mosi samuna bawu. 32Kana beno kena kuzola kaka bayina ke zolaka beno, inki mfutu beno kena kubaka? Pamba ve, batu ya masumu mpe bake zolaka bayina ke zolaka bawu. 33Kana beno kena kusala mambote kaka na bayina kena kusala beno mambote, inki mfutu beno kena kubaka? Pamba ve, batu ya masumu kesalaka mutindu yina. 34Kana beno kena kudeviza kaka na bayina kele na zila yaku vutudila beno, inki mfutu beno kena kubaka? Ata batu ya masumu bake devizaka na batu ya masumu mpe bake vingila bavutudila bawu mbongo yina bame devisa.35Kansi, beno zola mintatu na beno, beno sala bawu mambote. Beno devisa, mpe beno vuanda na mayindu ve bavutudila beno yawu; nsendo na beno kevuanda ya nene. Beno ke vuanda bana ya Nkua kayengele, pamba ve, yandi kele, yandi mosi, mbote na mintondudi mpe batu ya yimbi. 36Beno vuanda na nkenda mutindu tata na beno kele na nkenda.37Beno bika zengila mutu nkanu mpe bake zengila beno nkanu ve. Beno bika semba mpe bake semba beno ve. Beno lemvukila ba yankaka mpe bake lemvukila beno.38Beno pesa na ba yankaka mpe bake pesa beno. Bake dukula na nsongi ya nlele na beno kitezo ya mbote (yaku fuana, yina bame toma ningisa mpe yaku fuluka). Pamba ve, bake teza beno na kitezolo yina beno ke tezila bayankaka.39Yandi tubilaka bawu mpe dingana mosi : "Mpofo lenda tuadisa mpofo ya nkaka? Yandi meka sala yawu, bawu zole ke kubua ve na dibulu? 40Nlonguki me luta mfumu na yandi ve, kansi nlonguki nionso yina kele yaku kubukua mbote, kevuanda bonso nlongi na yangi.41Samuna nini nge kena kutala dititi ya fioti yina kele na disu ya mpangi na nge, mpe nge kena kumona ve kuni yina kele na disu na nge? 42Wapi mutindu nge lenda tuba na mpangi na nge, "Mpangi, vingila mukatusa dititi kele na disu na nge" kana nge, nge kena kumona ve kuni yina kele na disu na nge? Mutu ya disu na insi ya lukaya, katula tete kuni na disu na nge, bosi nge ke mona mutindu nini kukatula dititi kele na disu ya mpangi na nge.43Inti mosi ve ya mbote kebutaka mbuma ya yimbi, inti pe mosi ve ya yimbi kebutaka mbuma ya mbote. 44Koso inti kezabanaka na mbuma yina ya yandi. Bake bukaka ve bambuma ya fige na bansende mpe bake vandaka ve minfilu na bansende.45Mutu ya mbote kebimisaka mambu ya mbote ke katukaka na kimvuama ya mbote ya ntima na yandi, mpe mutu ya yimbi kebimisaka mambu ya yimbi kekatukaka na kimvuama ya yimbi ya ntima na yandi. Pamba ve, yina mefuluka na ntima ya mutu nde inua ketubaka.46Samuna nini beno kena kubokila munu : "Mfumu, Mfumu," mpe beno kena kusala ve yina mukena tuba. 47Mukena monisa beno na nani mekokana mutu nionso yina me kuiza na munu, me kuwa mambu na munu, me sadila yawu. 48Yandi me fuanana na mutu mosi, awa yandi kena kutunga yinzo, yandi me timuna na mpinda mpe yandi me tunga na dibanga. Maza ya mvula me kuiza mpe ditembo me buila yinzo yina, yanunga ve naku buisa yawu samu ti yatungamaka mbote.49Kansi yina kena kuwa mambu na munu mpe kena kusadila yawu ve, yandi me fuanana na yina me tunga yinzo na yandi na ntoto, lufulu kele ve. Ntangu ditembo me kubua na yinzo yina, yame tumu tuluka, mpe kubeba na yawu vuandaka ya nene.
7

1Ntangu Yesu manisaka kutuba na bayina vuandaka kuwa yandi, yandi kotaka na Kapenaumi.2Tala, mfumu mosi ya basoda vuandaka na kisadi n'andi yina yandi vuandaka zola mingi mpe yandi zolaka kufua samuna kimbevo. 3Ntangu mfumu yayi kuwaka nsangu ya Yesu, Yandi tinaka bakuluntu ya bayuda samuna kulomba Yesu kuenda belusa kisadi n'andi. 4Kukuma kaka pene na Yesu, babombidilaka yandi na kutuba ti:" Ya me fuana ti nge sadila yandi yau, 5samu yandi ke zolaka yinsi na beto mpe yadi tungilaka beto yinzo yayi ya lukutukunu".6Na yau, Yesu tatamanaka nzila n'andi na bau. ntangu yandi kumaka pene pene ya yinzo, mfumu ya basoda tindaka baninga n'andi samu bazabisa yandi ti:" Mfumu, kudimonisa mpasi ve, samu mu kele ya kukuka ve ti nge kota na yinzo ya munu. 7Yau yina mu monaka ti mu lenda kuiza ve kisika nge yikele. Kansi tuba kaka ata diambu mosi, mpe kisadi na munu ke beluka. 8Samu munu diaka, mu kele na yinsi ya kimfumu, na basoda yina mu ke tindaka. Me tuba na yayi:" kuenda" mpe yandi me tumama; na ya nkaka:" kuiza" mpe yandi me kuiza; na kisadi na munu:" sala yayi" mpe yandi me sala".9Ntangu Yesu kuwaka mambu yayi, yandi yitukaka na mambu'ango, mpe yandi talaka nkangu vuandaka landa yandi, me tuba:" me zabisa beno, ata na Isaeli mu mona muntu na lukuikilu ya mutindu yayi ve". 10Ntangu bantu yana batindaka vutukaka na yinzo, bakutaka yandi na nzutu ya mbote.11Na manima ya ntangu, Yesu kuendaka na mbanza mosi ke na nkumbu ya Naina, minlonguki n'andi mpe nkangu ya n'nene kuendaka na yandi. 12Lukufi na kielo ya mbanza, tala, ba vuandaka nata muntu ya kufua, muana kaka mosi ya mama n'andi(yandi vuandaka difola), nkangu ya m'funu yambanza yina landaka yandi. 13Na kumona yandi, Mfumu vuandaka na kiadi mingi samuna yandi mpe me zabisa yandi:" Kudila ve". 14Bosi yandi me pusana penpene me simba nkela vuandaka natunua nzutu, bayina vuandaka nata yau telemaka, mpe tuba:" Ntuenia ya bakala me zabisa nge, telema". 15Muntu ya kufua me vuanda mpe banda kutuba. Bosi Yesu me vutula yandi na mama n'andi.16Na yau bantu nionso simbamaka na wonga, mpe pesaka nkembo na Nzambi na kutubaka ti:" Mbikudi mosi ya n'nene me tedumusua kati na beto mpe Nzambi buminaka nkangu n'andi". 17Nsangu yina samuna Yesu muanganaka na Yudeo nionso mpe na bizunga ya penepene.18Banlongoki ya Yoani zabisaka yandi mambu nionso. 19Bosi Yoani bokilaka banlongoki n'andi zole mpe tindaka bau kuyuvula Mfumu:" Nge kele yina me kuiza to beto vingila yankaka e? 20Ntangu bakumaka penepene ya Yesu, bantu'ango tubaka:" Yoani Mbotiki me tinda beto na nge beto yuvula:" nga nge ke kuiza to beto fuana vingila yankaka e?".21Na ntangu yina,Yesu belusaka bantu mingi vuandaka na bimbevo, bantima ya kuluala mpe bampeve ya yimbi, mpe bampofo monaka. 22Yandi vutulaka mpe tubaka:" Ntangu beno ke kuenda, beno zabisa na Yoani yina beno me mona mpe beno me kuwa. Bampofo me mona, makoka me tambula(diata), bantu ya buazi me vedusua, ya kufua makutu me kuwa, mafua me fuluka, mpe Nsangu ya Mbote me longua na bamputu. 23Yandi sakumunua muntu yina ke tatamana ku kuikila samuna bisalu ya munu".24Ntangu bantumua ya Yoani kuendaka, Yesu bandaka kuzabisa minkangu na yina me tala Yoani:" nini beno kuendaka tala na makanga e? Disoso kene kuningana na mupepe e? 25Na yau, nini beno kuendaka tala e? Muntu me vuata bilele ya ntalu e? kansi bayina me vuata bilele ya kitoko mpe ke zingaka luzingu ya mbote kele na bayinzo ya bamfumu. 26Na yau nini kuandi beno kuendaka tale e? Mbikudi e? Inga, mu kena kutubila beno, mpe yandi me lutila mbikudi.27Tala yandi yayi mikanda soniminaka:" tala me tinda na ntuala nge yina ke kubika nzila ya nge. 28Mu kena kutubila beno, na kati ya bantu yina me butuka na nkento, mosi ve kele nkuluntu kana Yoani ve. Na yau fimuana muana(kindende) na kimfumu ya Nzambi kele nkuluntu kuluta yandi".29Ntangu nkangu nionso kuwaka yandi mpe bafutisi mpaku, bau tubaka ti Nzambi kele lunungu, na kubotukuaka mbotokolo ya Yoani. 30Kansi bafalisayi mpe minlongi ya nsiku ya Bayuda mabanza ya Nzambi ve samuna bau samu babakaka mbotokolo ya Yoani ve.31Na nini mu lenda fuanikisa bantu ya mbandu yayi e? Na nini ba me fuanana e? 32Ba me fuanana na bimbanambana kena kusakana na kisika ya bantu nionso, yina me vuanda mpe kena kutubasana bayayi na bayankaka na kutubaka ti:" Beto budilaka beno pitulu kansi beno kina ve. Beto yimbilaka muyimbu ya mafua, kansi beno dila ve"33Samu Yoani Mbotiki kuizaka, yandi vuandaka kudia dimpa ve, mpe yandi vuandaka kunua vinia ve, mpe beno me tuba:" Yandi kele na mpeve ya yimbi". 34Muana ya Muntu me kuiza, yandi kena kudia mpe ku nua,beno kena kutuba:" yandi ke kudiaka mingi mpe ku nuaka mingi,(nduvu), nkundi ya bafutisi mpaku mpe ya basumuki. 35Kans nduenga me zabakana na bana nionso".36Tala mosi ya bafalisi bokilaka Yesu samu bakudia na yandi. Ntangu yandi kotaka na yinzo ya nfalisi bosi me vuanda na meza, 37nkento mosi musumuki ya mbanza yina kuwaka ti Yesu kele na yinzo ya falisi, yandi kotaka na mbala mosi. Yandi nataka ntutu mosi ya malasi ya nsunga. 38Lokola yandi vuandaka na manima na yandi, penepene ya makulu n'andi, yandi bandaka kusukula makulu ya Yesu na mansanga n'andi mpe yandi pangusaka yau na bansuki n'andi, me fiba yau mpe me tiamunina yau malasi.39Na ntangu, nfalisi yina bokilaka Yesu monaka yau, yandi kena kutuba kati na yandi mosi:" Kana muntu yayi vuandaka mbikudi yandi zolaka zaba nani yandi ikele nkento yayi kena kusimba yandi, mpe yandi kele musumuki". 40Yesu bakaka mpova mpe me tuba:" Simoni, muke na diambu ya kuzabisa nge". Yandi vutusaka:" Nlongi, tuba".41Yesu tubaka:" Muntu mosi devisaka bantu zole mbongo. Ya ntete fuana pesa yandi nkama ya talanta, ya nkaka makumi tanu. 42Lokola bau lendaka ve kufuta mfuk'ango, yandi lemvukilaka bau zole. Na yau, kati na bau zole nani nge ke luta zola e?". 43Simoni vutusaka mpe tubaka:" Mu banza yina balemvukilaka mfuka ya n'nene". Yesu tubilak'andi:" Nge me tuba mbote".44Bosi Yesu balukaka sika ya nkento, mpe tubaka na Simoni:" Nge kena kumona nkento yayi, mu kotaka na yinzo ya nge, nge tiamuninaka munu maza na makulu ve, kansi yandi sukulaka makulu na munu na mansangaza n'andi, mpe yandi kusunaka yau na bansuki n'andi. 45Nge pesaka munu beze(bipuepue) ve, kansi yandi banda yandi kuizilaka yandi kena kulemba ve na kufuka(kuzipa)munu makulu na babeze(bipuepue)46Nge kusaka munu mafuta ve na yintu, kansi yandi kusaka malasi na makulu na munu. 47Yau yina mu kena kuzabisa nge, masumu n'andi mingi me lemvukulua, samu yandi me monisa nzola mingi. Kansi yina me lemvukulua fioti ke zolaka fioti".48Yandi me tubil'andi diaka:" Masums na nge me lemvukulua". 49Bayina vuandaka na meza na yandi vuandaka tuba kati na bau mosi:" Nani kele muntu yayi ke kuma tii na kulemvukila masumu e". 50Kansi Yesu tubaka na nkento:" Lukuikilu na nge me vuluza nge, kuenda na luvuvamu".

81Na manima na yawu Yesu vuandaka kuenda na ba mbanza pe ba buala, kulonga pe samuna nsamu ya mbote ya kimfumu ya Nzambi. Kumi na zole vuandaka na yandi 2na bankento yina yandi niakisaka na bampeve ya yimbi pe na bimbevo. Maliya, yina bake bokilaka Madelene, yina ba bimisaka ba mpeve nsambodia ya yimbi, 3Yoane nkento ya Kuza, kisadi ya Elode, na Sazana, pe bankento mingi ya nkaka yina vuandaka sadisa bawu na bima na bawu.4Na ntangu makabu mingi ya batu vuandaka kuiza kifulu yandi vuandaka, batu ya ba mbanza ya mutindu na mutindu vuandaka kuiza na yandi, yandi telaka bawu kingana : 5"Nkuni mosi kuendaka kuna, na ntangu yandi vuandaka kuna, mbongo ya nkaka kubuaka na pembeni ya nzila, bandeke dodaka yawu, 6ya nkaka kubuaka na zulu ya mabanga, ya me mena nkansi ntangu muini kumaka ngolo, ya yumaka,7yankaka kubuaka na bansende, bansende me mena mpe yame fietukusua. 8Bosi ya nkaka me kubua na ntoto ya mbote mpe yame buta ba mbutu mingi. Na manima ya kutuba mambu yina, yandi me boka na ndinga ya ngolo : yandi yina kele na makutu yandi kuwa.9Na yau ba minlonguki na yandi yuvusaka mbangudulu ya kingana yina. 10Yandi me zabisa bawu : "Yame pesama na beno na kuzaba mansueki ya kimfumu ya Nzambi kansi na ba yankaka, na ba ngana samuti ata bakena kutala bamona ve, kana bame kuwa bavisa ve.11Tala yina kena kutuba kingana, mbongo ya kele mambu ya Nzambi, 12yina me kubua na pembeni ya nzila ya kele bayina ke kuwaka mambu ya Nzambi kasi Satana me kuiza katusa yawu. 13Yina kubuaka na mabanga, yakele bayina kena kulandakana mambu ya Nzambi na kiese, kansi na mua ntangu fioti, ntangu ntotolo mekuiza ba mebika bawu.14Yina kubuaka na ba nsende, ya kele bayina me kuwa mabu ya Nzambi kasi ba mpasi, kimvuama mpe mayindu ya luzingu, bambutu ya yela ve. 15Kansi yina kubuaka na ntoto ya mbote, ya kele bayina mekuwa mambu ya Nzambi na ntima ya mbote mpe bame lunda yawu, bake buta bambutu mpe kutatamana.16Tala, mutu mosi ve kepedisa muinda samuna kutula yawu na katini to na insi ya mfulu. Kansi yandi ke tula yawu na kifulu baketulaka muinda samuna kukienzula batu nionso. 17Samu ti diambu mosi ve ya kusuama yina ke zabakana ve, diambu mosi ve ya nsueki yina ke monika ve na kiya. 18Beno toma kuwa, samu ti bake toma pesa na yandi yina kena kima, kasi yandi yina kele na yau ve, bake katula yina kele na yandi.19Na manina na yawu, mama na yandi mpe bampangi na yandi kuizaka na yandi kansi banungaka ve samu ti batu vuandaka mingi. 20Ba me zabisa yandi : " Mama na nge mpe bampangi bakele na nganda, bazola kumona nge." 21Yesu me vutusa na bawu : "Mama na munu mpe bampangi na munu yakele bayina ke kuwaka mambu ya Nzambi mpe kesadila yawu."22Kilumbu mosi Yesu mekota na nlungu kintuadi na minlonguki na yandi, yandi me zabisa bawu : "Beto zengisa na disimu yankaka ya maza." Bame banda kunata nlungu. 23Na ntangu bavuandaka nata nlungu, Yesu me leka. Kitembo ya ngolo kuizaka kubua na maza mpe nlungu na bawu vuandaka fuluka na maza mpe bamonaka wonga.24Na yawu minlonguki na Yesu pusanaka na yandi mpe balamusaka yandi na kutuba : "Nlongi, nlongi! Beto kena kufua." Yandi lamukaka, sembaka mupepe mpe nganzi ya maza manisaka mpe luvovomo kotaka. 25Bosi yandi tubaka na bawu : "Wapi kiminu na beno?" Wonga builaka bawu mpe kuyituka, bame banda kutuba bawu na bawu : "Yandi yayi nani yandi kele, yandi kena kutinda mupepe mpe maza mpe yakena kutumamana yandi?"26Bakumaka na insi ya Ngalasa yina me talana na Ngalili. 27Na ntangu bakitaka na nlungu, mutu mosi ya mbanza vuandaka na bampeve ya yimbi mekuiza dengana yandi. Kubanda ntama yandi kevuataka diaka bilele ve mpe yandi vuandaka vuandaka na yinzo ve, kansi na ndiamu.28Na ntangu yandi monaka Yesu, yandi bokaka, yandi me kubua na ntuala na yandi. Yandi me tuba na ndinga ya ngolo : " Inki beto na nge yesu, Muana ya Nzambi ya mazulu? Mukena kubombidila nge, kukuamisa munu ve." 29Samu ti Yesu tubaka na mpeve ya yimbi na kubima na mutu yayi, samu ti ba mbala mingi yandi vuandaka kanga yandi. Atako yandi vuandaka yaku kangama na bambienga mpe bansinga, mpe bavuandaka kenga yandi, yandi zengaka bambienga mpe bampeve yayimbi vuandaka tinda yandi na dikanga.30Na manima Yesu me yuvusa yandi : "Nkumbu nange nani?" Yandi me vutusa : "Legio" samuti ba mpeve mingi ya yimbi kotaka na yandi. 31Bampeve yango bombidilaka Yesu, yandi bika tinda bawu na diyenga.32na kizunga yango vuandaka mpe na nkangu ya nene ya bangulu kena kudia na mongo. Bampeve ya yimbi mebombidila yandi na kupesa bawu insua yaku kota na bangulu mpe yandi me pesa bawu insua. 33Ba mpeve ya yimbi bimaka na mutu mpe bakotaka na bangulu, mpe nkangu yango kuendaka kukiloza na dizanga ya maza pe bame kufua kuna.34Na ntangu ba minkengi ya bangulu monaka mambu yina salamaka, batinaka mpe bakuendaka samuna mambu yango na ba mbanza mpe na babuala. 35Na yawu batu bimaka samuna kutala mambu yina salamaka. Mpe na ntangu bakumaka sika vuandaka Yesu mpe bakutaka mutu vuandaka na bampeve ya yimbi me vuanda, yandi me vuata, mayele mevutuka, bame mona wonga.36Na yawu bayina monaka mambu yango mutindu ya salaminaka mebanda samuna inki mutindu mutu vuandaka na bampeve ya yimbi niakinaka. 37Batu nionso ya kizunga ya Ngalasa lombaka na Yesu yandi katukila bawu samu ti wonga ya ngolo builaka bawu. Na yawu yandi me kota na nlungu, yandi me vutuka.38Mutu yina vayikusuaka ba mpeve ya yimbi, vuandaka bombidila yandi na kupesa yandi insua na kukuenda kintuadi na yandi. Kasi Yesu vutusaka yandi na kutubaka : 39" Vutuka na yinzo na nge mpe samuna nionso ya nene Nzambi me sadila nge." Mutu kuendaka mpe samunaka na mbanza ya mvimba mambu Yesu salaka samuna yandi.40Tala, na ntangu Yesu vutukaka, nkangu ya nene yambaka yandi, samu ti ba vuandaka vingila yandi. 41Mutu mosi na nkumbu ya Yailo kuizaka. Yandi vuandaka mosi ya bambuta ya yinzo ya tukutukunu. Yandi kubuaka na makulu ya Yesu mpe yandi bombidilaka yandi na kukuenda na yinzo na yandi, 42samu ti muana na yandi mosi kaka ya nkento ya kumi na mvula zole vuandaka lukufi na lufua. Na natangu Yesu vuandaka kuenda kuna, nkangu vuandaka fietikisa yandi.43Nzoka kati na nkangu nketo mosi vuandaka na kimbevo ya kubima menga kitezo ya bamvula kumi na zole, yandi bebisaka mbongo na yandi nionso na ba minganga kasi ndiakusu vuandaka ve. 44Yandi pusanaka na manima na Yesu mpe yandi me simba nsongi ya nlele na yandi mpe na ntangu yina kaka menga me lemba kubima na yandi.45Yesu me tuba : "Nani me simba munu?" Batu nionso vuandaka ndima yawu ve, Petelo me zabisa yandi : "Nlongi, nkangu kena kufuetikisa nge." 46Kansi Yesu me vutusa : "Mutu mosi mesimba munu, samu ti ngolo me bima na nzutu na munu."47Nketo kuizaka na kuzakama, yandi me ndima mpe kutuba mutindu yandi simba mpe kuniaka na mbala mosi. 48Na yawu yesu me zabisa yandi : "Kuenda na yenge, kuvuvu nange me vulusa nge."49Na ntangu yandi kele tete na kutuba, mutu mosi me kuiza zabisa Yailo : "Bika kuamisa diaka Nlongi samu ti muana mekufua." 50Kansi Yesu me kuwa mpe yandi me tuba : "Kumona wonga ve, leka kaka kiminu mpe yandi ke vuka."51Na ntangu yandi kumaka na yinzo, yandi zolaka ve mutu mosi kota, kaka Petelo, Yoane na Yakobi na bibuti ya muana. 52Batu nionso vuandaka dila mpe kunionga samuna muana kansi yandi me tuba : "Beno bika dila, yandi me leka."53 Kansi bavuandaka seka yandi samu ti bazaka ti yandi kele ya kufua.54Kansi Yesu me simba diboko ya muana mpe yandi me bokila yandi na ndinga ya ngolo : "Muana na munu, lamuka." 55Mpeve na yandi me vutuka kati na yandi, yandi me lamuka mbala mosi. Yesu tubaka bapesa yandi kima ya kudia. 56Bibuti na yandi me yituka kansi Yesu metuba na bawu, beno tuba ve yina me salama.
9

1Yandi bokilaka ba kumi na zole mpe yandi pesaka bau kilendo mpe kunia kisa mpe kimfumu na zulu ya bandoki mpe kuniakisa bimbevo. 2Yandi tindaka bau na kusamuna Kimfumu ya Nzambi mpe kuniakisa bambevo3Yandi zabisaka bau:" Beno baka kima mosi ve samuna nzietolo na beno, nkawa ve, kilundulu ya mbongo ve, dimpa ve, mbongo ve, biyunga zole ve. 4Yinzo nionso beno ke kota, beno ke vuanda kuna tiii beno ke katuka kisika yina .5Mpe bayina ke yamba beno ve na mbanza yina, beno pupula fundu fundu(poussière) ya makulu na beno, samuna kimbangi ti beno kele kintuadi ve na bau. 6Na yau, bakuendaka na babuala kusamuna Nsangu ya Mbote mpe baniakisaka bantu bisika nionso.7Ntangu Elode, mfumu kuwaka mbafuaambu nionso vuandaka luta, yandi vuandaka diaka na kiese ve, mabanza n'andi ninganaka, samu bayankaka vuandaka tuba ti Yoani Mbotiki me fuluka na bafua, 8bayankaka ti Eliya me monika diaka, ba yankaka diaka ti mosi na mimbikudi me fuluka na bafua. 9Elode tubaka: " mu zanga ka yintu ya Yoani, kansi nani yayi mu kena kuwila mambu ya mutindu yayi e?" Mpe Elode sosaka nzila ya kumonina Yesu.10Ntangu bayina tindamaka vutukaka, bazabisak'andi nionso yina basalaka. Yandi bendaka bau mpe kunata bau na mbanza kele na nkumbu ya Betesayida. 11Kansi ntangu minkangu kuwaka yau ba landaka yandi; mpe yandi yambaka bau mpe yandi tubilaka bau mambu ya kimfumu ya Nzambi; mpe yandi niakisaka bantu.12Ntang mpimpa kumaka penepene, kumi na zole kuizaka zabisa yandi:" Vutula bantu na babuala ya kinzungidila mpe na babuala ya fioti fioti samuna kusosa kifulu ya kuleka mpe madia samu beto kele na dikanga". 13Kansi yandi zabisaka bau:" Beno, beno pesa bau kima ya kudia". Batubaka:" Beto ke kaka na mampa tanu na mbisi zole, buna beto kuenda sumba madia samuna bantu nionso yayi". 14Bavuandaka kana mafunda tanu ya bantu. Yandi zabisaka banlongoki n'andi:"Beno vuandisa bau na makabu(groupe) ya makumi tanutanu".15Ba salaka mutindu Yesu zabisaka bau, mpe bantu nionso vuandaka. 16Yandi bakaka mampa tanu na bambizi zole yina, yandi sendulaka meso na dizulu, yandi sakumunaka yau, mpe yandi zenguzunaka yau, yandi pesaka yau na minlongoki n'andi samu ba kabudila nkangu. 17Bau nionso kudiaka mpe ba yukutaka, mpe bintini ya mampa bikanaka, fulukaka na bitunga kumi na zole.18Ntangu yandi vuandaka sambila yandi mosi, minlongoki vuandaka na yandi mpe yuvusaka bau:" Nini bantu kena kutuba samuna munu e?". 19Bavutusaka:" Yoani mbotiki, ba yankaka Eliya, ba yankaka diaka ke na kutuba ti mosi na mimbikudi ya ntama me fuluka".20Yandi zabisaka bau:" Bosi beno nini beno me tuba, mu ke nani e?". Petelo vutusaka:" Nge kele Klisto ya Nzambi". 21Kansi yandi me pekisa bau na kutubila muntu ve, 22samu Muana ya muntu fueti mona ntete mpasi na bamambu mingi, ba fueti niafun'andi na bakuluntu, na bangudi ya nganga mpe na minsoniki, ba ke kufua yandi, kansi na kilumbu ya tatu ,yandi ka fuluka23Yandi zabisaka bau nionso:" Kana muntu zona kuiza na manima na munu, yandi fueti kukikadila nkanu, kubaka dikulunsi na yandi konso kilumbu mpe kulanda munu. 24Konso muntu ke sosa kutanina luzingu n'andi, ke zimbisa yau, kansi konso muntu ke zimbisa luzingu n'andi samuna munu, ke vuluza yau. 25Ndandu nini ke na muntu na kuvua yinza ya mvimba bosi me kukizimbisa e?.26Konso muntu ke fuila munu mpe mambu na munu nsoni, Muana ya muntu mpe ke fuila yandi nsoni ntangu yandi ke kuiza na nkembo n'andi, ya Tata n'andi, mpe ya bambasi n'andi ya nlongo. 27Kansi ya kieleka me tubila beno, bantu yankaka kele na kati na beno ke kufua ve kana bamona ve Kimfumu ya Nzambi".28Bilumbu nana lutaka na manima ya kutuba bamambu yayi, Yesu bakaka Petelo, Yoani na Yakobi, mpe yandi nataka bau na mongo samuna kusambila. 29Ntangu yandi vuandaka sambila, mbonokono n'andi kitukaka mpe muatu n'andi kumaka mpembe mpe lezimaka.30Tala, babakala zole vuandaka solula na yandi(Yesu), ya vuandaka Mose na Eliya, 31bau monikaka na mbonokono ya nkembo. Ba vuandaka mokina ngiendolo n'andi na Yelusalemi.32Na ntangu yina, Petelo na bayina vuandaka na yandi, lekaka pongi ya ngolo, kansi ntangu ba lamukaka, ba monaka nkembo n'andi kintuadi na babakala zole yina vuandaka na yandi. 33Ntangu bakatukaka kisika ba vuandaka Yesu, Petelo zabisaka Yesu:" Nlongi, ya me fuana na beto na kuvuanda awa. Beto ke tunga bayinzo tatu, mosi samuna nge,mosi samuna Mose, mpe mosi samuna Eliya". Yandi vuandaka visa ve yina yandi vuandaka tuba.34Ntangu yandi vuandaka tuba mambu yina, dituti zipaka bau mpe ba monaka wonga. 35Ndinga wakanaka na kati ya dituti tubaka:" Yandi yayi kele muana na munu mu ponaka. Beno kuwa yandi". 36Ntangu ndinga me manisa kutuba, Yesu vuandaka yandi mosi. Ba vuandaka suii mpe na bilumbu yina, bazabisaka muntu ve mambu yina bamonaka.37Kilumbu landaka, na manima ya kukulumuka na mongo, nkangu ya n'nene ya bantu kuizaka na yandi. 38Tala, muntu mosi kati na nkangu tubaka na ndinga ngolo:" Nlongi, me bombidila nge na kutala muana na munu, samu yandi kele muana mosi kaka ya munu. 39Tala, mpeve ya yimbi ke kotilaka yandi mpe na mbala mosi, yandi me banda kuboka ,yau ke salaka ti yandi kangama mpe me banda kubimisa mete na yinua n'andi. Mpeve ya yimbi ke bimaka na mpasi, ya ke lembisaka yandi mingi ntangu ya ke bimaka. 40Mu bombidilaka minlongoki na nge bakuka yau, kansi bakokaka ve".41Yesu vutulaka mpe tubaka:" Mbandu me kondua kiminu mpe ya kuzimbusua, ntangu yikua mu ke vuanda na beno mpe mu ke vibidila beno? Nata muana na nge awa". 42Ntangu ditoko vuandaka kuiza, mpeve ya yimbi buisaka yandi na ntoto mpe vindumunaka yandi ngolo. Kansi Yesu sembaka mpeve ya kusumuka, yandi niakisaka ditoko, mpe vutusaka yandi na tata n'andi.43Bau nionso yitukaka n'nene ya Nzambi. Ntangu bantu nionso vuandaka sepela na mambu nionso yandi salaka, yandi zabisaka minlongoki n'andi: 44" Beno kuwa mbote mbote mambu yayi samu Muana ya muntu ke yekulua na maboko ya bantu". 45Kansi bavisaka ve nsasa ya bamambu yina, meso na bau vuandaka ya kukangama samu babika visa yau. ba monaka wonga na kuyuvusa yandi samuna diambu yayi.46Na yau, ba vuandaka yuvasana bau na bau samuna kuzaba nani me lutisa kikuluntu. 47Kansi Yesu, na kuzabaka mabanza ya bantima na bau, bakaka fimuana mosi mpe yandi tedimisaka yandi penepene na yandi. 48Mpe yandi me zabisa bau :" Kana muntu me yamba na nkumbu na munu muana fioti me fuanana na yandi yayi, yandi me yamba munu, mpe bosi kana muntu me yamba munu, yandi me yamba mpe yina tindaka munu. Samu yina me lutila fioti kati na beno nionso, yandi nde me lutila na kikuluntu(kimbuta).49Yoani vutulaka mpe me tuba:" Nlongi, beto monaka muntu mosi vuandaka bimisa bampeve ya yimbi na nkumbu na nge mpe beto pekisaka(simaka) yandi samu yandi ke landaka beto ve. 50Kansi Yesu me tubila yandi:" Kupekisa yandi ve, muntu yina kele kitantu ve na beto, kele na beto".51Ntangu bilumbu yandi fuana kuenda na zulu kumaka penepene, yandi bakaka lukanu ya ku kuenda na Yelusalemi. 52Yandi tindaka bantumua tekidila yandi; bakuendaka mpe bakotaka na dibuala mosi ya Samaliya samuna kukubikila yandi kifulu. 53Kansi bantu ya kuna yambaka yandi ve, samu yandi vuandaka kuenda na Yelusalemi.54Ntangu Yakobi na Yoani monaka yau, batubaka:" Mfumu, nge zona beto tinda tiya kulumuka mpe fukisa bau e?". 55Kansi yandi bangumukaka sembaka bau. 56Na yau, ba kuendaka bau na dibuala ya nkaka.57Ntangu ba vuandaka tambula, muntu mosi zabisaka yandi:" Mu ke landa nge kifulu nionso nge ke kuenda". 58Yesu vutudilaka yandi:" bamfuenge kele na kisika ba ke lekaka mpe banuni ya zulu kele na bazala na bau kansi Muana ya Muntu kele na kisika ya kutula yintu ve".59Yadi tubilaka muntu ya nkaka:" Landa munu". Kansi yandi vutusaka:" Mfumu, pesa munu yinsua mu kuenda zika ntete tata na munu". 60Kansi Yesu zabisaka yandi:" Bika bantu ya kufua bazikasana, kansi nge, kuenda mpe samuna Kimfumu ya Nzambi61Muntu ya nkaka mpe tubaka:" Mfumu, mu ke landa nge, kansi pesa mu ntete yisua ya kukuenda zabisa bantu ya yinzo na munu". 62Kansi Yesu tubilaka yandi:" Muntu nionso me banda kisalu mpe me lemba na nzila me bonga samuna Kimfumu ya Nzambi".

101Na manima na yawu, Mfumu ponaka lusambuadi ya nkaka, mpe yandi tindaka bawu zole zole samu bakuenda na ba mbanza mpe na babuala yina yandi mosi zolaka kuenda. 2Yandi metubila bawu : "Diyinza kele ya nene kansi bisadi kele fioti. Beno sambila na mfumu ya diyinza, samu yandi tinda bisadi na diyinza na yandi.3Beno kuenda. Tala, mukena tinda beno lokola mameme na kati-kati ya memvo. 4Beno nata lukabi ya mbongo ve, nkutu ve, sapatu ve, mpe kupesa mbote na nzila ve.5Na ndambu ya bayinzo beno ke kota, beno tuba ntete, 'Yenge yavuanda na yinzo yayi.' 6Kana mutu ya yenge ke vana, yenge ke bikana na yandi, kana ti yandi kele ve yake vutuka na beno. 7Beno sikila kaka na yinzo yayi, kudiaka mpe kunuaka yina bake pesa beno, samu kisadi fuete baka mfutu. Beno tambula-tambula na ba yinzo ve.8Kana beno me kota na mbanza mpe bame yamba beno, beno kudia yina bake pesa beno, 9mpe beno belusa bambevo kele kuna. Beno tubila bawu, 'Kimfumu ya mazulu me finama na beno.'10Na mbanza nionso beno ke kota mpe bake yamba beno ve, beno vayika na banzila ya bawu mpe beno tuba,11 'Beto me pupudila beno fundu-fundu ya mbanza ya beno yina kele na makulu ya beto, kansi beno zaba ti kimfumu ya mazulu me finama.' 12Mukena tuba na beno ti na kilumbu ya lufundusu mbanza yina keluta Sodomo na kumona mpasi.13Kiadi na nge Korazina! Kiadi na nge Betesayida! Kana bimangu nionso yina Nzambi salakana na mbanza na beno, salamaka na bambanza Tir mpe Sidoni, bazolaka vilula mayele, katuka ntama batu ya mbanza yayi zolaka vuata bangoto mpe pakula dibombi. 14Yawu yina mfundusu ya beno ke luta ngolo na Tir mpe Sidoni. 15Beno batu ya Kapernawumi, beno kena kubanza ti Nzambi ke zangula beno ti na zulu? Ve, bake kitisa beno ti na insi ya bafua.16Yandi yina me kuwa beno me kuwa munu mpe yina ke manga beno me manga munu; mpe yina me manga munu, me manga yina tindaka munu.17Lusambudi kuizaka na yenge, bame tuba : "Mfumu, ata bampeve ya yimbi me tumama na nkumbu na nge." 18Yesu me tubila bawu : "Mumonaka Satana katukaka na zulu kubua lokola luvezomo. 19Tala, mupesaka beno lulendo yaku tambula na zulu ya banioka, ya bankala-nseke, mpe kuwangisa lulendo nionso ya Satana mpe kima mosi ve lendaka sala beno yimbi. 20Na yawu beno yangalala ve samuna bampeve tumamanaka beno, kasi beno yangalala samu ti bankumbu na beno me sonama na mazulu."21Na ntangu yina Yesu sepelaka ngolo na Mpeve ya Nlongo mpe me tuba : "Me zitisa nge Tata na munu, Mfumu ya zulu mpe ya ntoto samu nge suekaka mambu yayi na batu ya nduenga mpe batu ya mayele. Mpe nge zabisaka yawu na bayina kena mayele mingi ve lokola bimbana mbana. Ya kieleka Tata, lokola nge monaka yaku songa na meso na nge.22Bima nionso pesamaka munu na Tata na munu, mpe mutu mosi ve mezaba nani ke Muana si kana Tata ve mpe mosi me zaba Tata ve, kaka Muana, mpe yina nionso yina Muana zola zabisa yandi."23Yandi balukaka na minlongoki mpe yandi me tuba : "Yenge na bayina kena kumona mambu yayi. 24Mukena kutubila beno ya kieleka ti bambikudi mpe bantinu mingi zolaka mona mambu yayi mpe bamonaka yawu ve mpe bazolaka kuwa mambu yayi mpe bakuwaka yawu ve."25Nlongi mosi ya nsiku ya yuda telamaka mpe totaka yandi na kutuba : "Nlongi, nini mu sala samu mu baka difua ya moyo ya mvula na mvula?" 26Yesu me zabisa yandi : "Nini sonamaka na nsiku? Nini ngeke nakutanga kuna?" 27Yandi me vutudila yandi : "Zola Mfumu Nzambi na nge na ntima na nge nionso, na muela na nge nionso, na ngolo na nge nionso, mpe na mabanza na nge nionso, mpe zola mfinangani na nge lokola nge mosi." 28Yesu me zabisa yandi : "Nge me vutula mbote, sala yawu mpe nge ke zinga."29Kansi nlongi yina, lokola yandi zolaka kukinungisa, yandi zabisaka na Yesu : "Nani kele mfinangani na munu?" 30Yesu vutusaka : "Mutu mosi katukaka na Yelusalemi samuna ku kuenda na Yeliko. Yandi kutanaka mintani zionaka yandi bima na yandi nionso, babulaka yandi mpe babikaka yandi pene-pene ya lufua.31Nganga ya Nzambi mosi kulumukinaka na nzila yina, mpe, ntangu yandi me mona yandi, yandi lutanaka. 32Mutindu mosi, nlevita kumaka diaka na kisika yina mpe, ntangu yandi me mona yandi, yandi lutakanaka.33Kansi mutu mosi ya Samalia vuanda kuenda na nzietolo, yandi kumaka na kisika yandi vuandaka. Ntangu yandi me mona yandi, kingongo fulukaka na ntima na yandi. 34Yandi pusanaka pene-pene na yandi mpe kangaka bamputa na yandi, yandi dukulaka mafuta na vinia. Yandi kumisaka yandi na zulu ya kavalu na yandi mosi, yandi nataka yandi na yinzo ya banzenza mpe yandi sadisaka yandi. 35Kilumbu landilaka, yandi bimisaka mbongo, yandi pesaka yawu na munganga na kutuba, 'Toma sadisa yandi, mpe mbongo nionso nge ke bimisa diaka, muke futa yawu tangu muke vutuka.'36Na bawu tatu yayi, na mabanza na nge, nani kele mfinangani ya mutu yina kubuaka na maboko ya mintani?" 37Nlongi yina tubaka : "Yina monisaka yandi nkenda." Yesu me zabisa yandi : "Kuenda mpe sala mutindu mosi."38Na ntangu yina, lokola ba vuandaka na nzietolo, yandi kotaka na dibuala mosi, mpe nketo mosi vuandaka na nkumbu ya Malata yambaka yandi na yinzo na yandi. 39Yandi vuandaka na mpangi mosi ya nketo vuandaka na nkumbu ya Malia yina vuandaka na makulu ya Mfumu mpe vuandaka kuwa mambu na yandi.40Kansi Malata kukipesaka na kulambila bawu madia. Yandi kuizaka na Yesu mpe tubaka : "Mfumu, yake na kusala nge kima mosi ve ti mpangi na munu me bikila munu kisalu nionso munu mosi? Zabisa yandi, yandi sadisa munu." 41Kansi Mfumu vutudilaka yandi : "Malata, Malata, nge ke naku sala mpasi samuna mambu mingi, 42kansi diambu mosi kele mfunu mingi : Malia ponaka yina me lutila mbote, yina bake katusa yandi ve."
111Yakumaka ntangu Yesu vuandaka sambila sika mosi, nlongoki mosi me tuba : "Mfumu, monisa beto kusambila mutindu Yoane monisaka minlongoki na yandi."2Yesu me tubila bawu : "Ntangu beno kena kusambila beno tuba, 'Tata, bika nkumbu na nge zitusua bika luzolo na nge kuiza.3Pesa beto madia kilumbu na kilumbu. 4Lemvukila masumu na beto mutindu beto mpe fuana lemvukila mutu yina me sala beto yimbi. Kuyambula beto ve na ntotolo."5Yesu me tuba : "Nani kati na beno kena nkundi mpe me kuenda na kati-kati ya mpipa samuna kulomba, 'Nkundi, devisa munu bitini tatu ya mampa, 6samuna nkundi mosi me katuka ntama mpe mu kele ve na kima yaku pesa yandi'? 7Na yawu, yandi me vutusa na kati, 'Kutungisa munu ve, nkielo na munu me kangama, munu na bana na munu kena leka. Mulenda ve kutelama samuna kupesa nge dipa.' 8Mukena kutubila beno, atako yandi ketelama ve samuna kupesa nge dipa samu nge kele nkundi na yandi, kansi samuna ntatumunu na nge, yandi ke telama mpe ke pesa nge bitini nionso yina nge ke vuanda na yawu nsatu.9Yesu me tuba diaka : "Lomba bake pesa nge, sosa ngeke baka, kokuka bake zibula. 10Samuna mutu nionso ke lomba ke baka, mutu ke sosa ke mona, mutu ke kokuta bake zibudila yandi.11Tata nini yina kena muana na yandi me lomba dipa, yandi ke pesa dibanga, to nioka na kifulu ya mbizi? 12To kana yandi me lomba diki ba pesa yandi nkutu? 13Kansi beno batu ya ntima yimbi beno fuana zaba wapi mutindu ku pesaka na bana na beno bima ya mbote ntangu Tata na beno na dizulu me pesa Mpeve ya Nlongo na bayina ke lombaka?14Na manima, Yesu benganaka mpeve ya yimbi yina vuandaka na dibaba. Ntangu mpeve yango me bima dibaba me tuba, nkangu nionso sutukaka. 15Kansi bayankaka vuandaka tuba : "Ya kele na Belezebuli mfumu ya bampeve ya yimbi nde yandi me bimisila bawu."16Ba yankaka totaka yandi mpe balombaka kidimbu yina me katuka na Nzambi. 17Kansi Yesu zabaka mabanza na bawu mpe yandi tubaka : "Insi nionso yina ke yaku kabuana yawu mosi ke panzana, mpe yinzo nionso yina ke yaku kabuana yawu mosi ke kubua.18Kana Satana me kabuana yandi mosi, wapi mutindu insi na yandi ke zingila? Samuna beno kena kutuba me bengana mpeve ya yimbi na Belezebuli. 19Kana me bangana mpeve ya yimbi na Belezebuli, na nkumbu ya nani minlongoki na beno ke benganaka mpeve ya yimbi? Na yawu, bake sambisa beno. 20Kansi kana me bengana mpeve ya yimbi na musapi ya Nzambi, buna kimfumu ya Nzambi me kuiza na beno.21Ntangu bakala ya ngolo kele na binuanunu na yinzo na yandi, bima na yandi kele na nkebolo. 22Kansi kana mutu ya nkaka me kuiza, yina me luta yandi na ngolo, yandi kebaka binuanunu yina yandi tudilaka ntima mpe yandi kekabula bima na yandi. 23Mutu yina kele ve na munu kele kintatu na munu, mpe yina kele ve kintuadi na munu ke muanganaka.24Ntangu mpeve ya yimbi me bima na nzutu ya mutu, yandi ke kuendaka na bifulu yaku kauka, samuna kusosa kuvuanda. 25Kana yandi baka ve, yandi ke vutuka na kifulu yina yandi katukaka, mpe ntangu yandi me vutuka kana kifulu yina ke yaku kubama mpe yaku bongisama, 26na yawu, yandi ke kuenda baka bampeve nsambuadi yina me lutila yandi na yimbi mpe ke kuiza vuanda kati na yandi. Na yawu, mamvipi ya mutu yina kekuma diaka yimbi kulutisila."27Ntangu Yesu me manisa kutuba mambu yina, nketo mosi na kati ya nkangu me telama mpe me tuba : "Kiese na kivumu yina butaka nge mpe mabeni yina yemikaka nge." 28Kansi yandi vutusaka : "Kiese nde na batu yina ke kuwaka mambu ya Nzambi mpe ke lundaka yawu."29Ntangu nkangu kutanaka, Yesu me banda tuba : "Mbandu yayi kele ya yimbi. Bakena sosa kidimbu, kansi yake monikina bawu ve katusua yina ya Yonasi. 30Samuna, mutindu Yonasi kumaka kidimbu ya batu ya Ninive, pidina mpe Muana ya Mutu ke kuma kidimbu ya mbandu yayi.31Ntinu ya nketo ya Sude ketelama kilumbu yina bake mfundisa batu nionso ya mbadu yayi mpe yandi kesemba bawu, samuna yandi me katuka na nsuka ya insi samuna kuwa nduenga ya Salomo kasi awa mutu kele kena nduenga kuluta Salomo.Batu na Ninive ketelama kilumbu ya mfundusu na mbandu yayi mpe kesemba bawu, samuna bandimaka malongi ya Yonasi, tala, mutu kele awa me luta Yonasi.33Mutu mosi ve, ntangu yandi me pedisa muinda ke tula yawu na kisika yaku suama, kansi yandi ketula yawu na meza samuna batu nionso yina ke kota na yinzo fuana monika. 34Disu na nge kele muinda ya nzutu na nge. Kana disu kele ya mbote, nzutu na nge nionso kele na muinda. Kansi kana disu kele ya kufua, nzutu na nge kele na kitombe. 35Na yawu, sala keba muinda na nge bika vuanda kitombe. 36Kana nzutu na nge nionso kele na muinda ata kitombe mosi ve, nzutu na nge nionso ke vuanda na muinda yina ke kienzula nge."37Ntangu yandi me manisa kutuba, Falasi mosi me lomba yandi kuiza kudia na yinzo na yandi. Yesu kotaka mpe kudiaka na meza na yandi. 38Mpe falasi sutukaka samuna yandi sukulaka ve maboko na yandi tekila kudia.39Kansi Mfumu me tubila yandi : "Beno bafalasi, beno kena pangusa nganda ya bambungu mpe malonga kansi na kati ya beno kele nzinunu mpe yimbi. 40Beno batu ya buzengi! Yina salaka nganda, yandi ve salaka mpe kati? 41Beno pesa minkayilu na yina kele na kati mpe bima nionso ke vuanda yaku vedila samuna beno.42Kiadi na beno bafalasi samuna beno kefutaka buku ya kumi ya musoso, ya bala-bala, mpe ya matiti ya bilanga, kansi beno me zimbana lunungu mpe luzolo ya Nzambi. Yakele mfunu mingi ku sala lunungu mpe kuzola Nzambi, na kuzanga ve kusala mambu ya nkaka.43Kiadi na beno bafalasi, samuna beno kezolaka bakiti ya ntete na kati ya yinzo ya tukutukunu mpe bambote ya luzitu na bifulu batu ke vuandaka. 44Kiadi na beno, samuna beno kele neti ndiamu yina kena kidimbu ve, batu kena tambudila na zulu na yawu naku kondua kuzaba."45Mosi ya minlongi ya nsiku me tubila yandi : "Nlongi, yina nge kena kutuba kena kufinga beto mpe." 46Yesu me tuba : "Kiadi na beno, minlongi ya nsiku, samu beno kena fulusa batu na bifunda ya mpasi naku nata, kasi beno kena simba ve bifunda ata na musapi mosi.47Kiadi na beno, beno kena kutunga bandiamu ya kitoko samuna bambikudi, mpe bakulu na beno nde kufuaka bawu.48 Na yawu, beno me ta kimbangi mpe beno me ndima mavanga ya bakulu na beno, samuna bakufuaka bambikudi mpe beno kena kutunga bandiamu na bawu.49Na yawu, nduenga ya Nzambi me tuba : "Muke tindila bawu bambikudi mpe bantumua, bake nuanisa mpe kufua ba yankaka. 50Mbandu yayi kebaka mbanu ya menga nionso yina ya bambikudi tengukaka banda mbadukulu ya yinza, 51banda menga ya Abel ti menga ya Zakali, yina ba kufuaka na kati-kati ya kiyoka ya minkayilu mpe na kisika ya mbongo. Inga, mukena kutubila beno, mbandu yayi ke bakana mambu.52Kiadi na beno minlongisi ya minsiku, samuna beno me katusa nsabi ya mayele, beno kena kota ve beno mosi, mpe beno kena ku yimina bayina zola kota kuna."53Ntangu Yesu mebima kuna, minsoniki mpe bafalasi tediminaka yandi mpe zonzisaka yandi na mambu mingi,54 naku mekaka mintambu na mambu yina yandi ke tuba.
121Na ntangu yina , awa mafunda mingi ya batu kutakanaka mpe bavuandaka diatasana, Yesu bandaka naku zabisa tete na minlonguki : "Beno keba na nkadulu ya bafalisi yina kele diso na insi ya lukaya.2Diambu nionso ya kulundama ke zayakana mpe diambu nionso ya kusuama kezabakana. 3Na yawu, nionso beno ke tuba na kitombe yake wakana na kukia mpe yina beno ke tuba na kinsueki na bivinga yake samunua na nganda ya bayinzo.4Mukena kuzabisa beno bakundi ya munu, beno mona wonga ve na bayina lenda kufua nzutu mpe lenda sala kima yankaka ve. 5Kansi mukena kulubula beno samuna mutu yina beno fueti mona wonga. Beno mona nde wonga samuna yandi yina lenda kufua nzutu ya mutu mpe kuloza yandi na bulungi. Inga, yandi nde beno fueti mona wonga, me tubila beno.6Keti bake tekisaka bansuini tanu na talu ya makuta zole kuandi, pidina ve? Nzoka Nzambi zimbana ve ata mosi kati na bawu. 7Kansi samuna beno, Nzambi ketangaka ata bansiku ya mintu na beno. Beno bika vuanda na wonga, beno kele na mfunu kuluta kifunda ya bansuini.8Munu kena kutubila beno, konso mutu ke tela munu kimbangi na meso ya batu, Muana ya mutu ketela yandi kimbangi na meso ya bambasi ya Nzambi. 9Konso mutu ke manga munu na meso ya batu, Muana ya mutu kemanga yandi na meso ya bambasi ya Nzambi. 10Konso yina ketubila Muana ya mutu mambi ya yimbi, bake lemvukila yandi, kasi yina kefinga Mpeve ya Nlongo, bake lemvukila yandi ve.11Ntangu bake nata beno na bayinzo ya tukutukunu, to na ntuala ya bantuadisi ya buala mpe bamfumu ya luyalu samuna bafundisa beno, beno vuanda na mayindu ve wapi mutindu beno ke tubila samuna kusamba, 12pamba ve Mpeve ya Nlongo keluengisa beno kaka na ntangu yina mambu beno fuana tuba.13Bosi mutu mosi na kati ya nkangu me tubila Yesu : "Nlongisi, zabisa mpangi ya munu naku kabula na munu kimvuama tata bikila beto." 14Yesu zabisaka yandi : "Mbuta mutu, nani mekumisa munu, mutu yina fueti sambisa beno to fueti kabula bima na beno?" 15Mpe yandi tubaka na bawu : " Beno keba na luzolo ya bimvuama, pamba ve luzingu ya mutu yasimbama ve na bimvuama na yandi ya mingi."16Bosi Yesu tubilaka bawu kingana yayi : "Mutu mosi ya mvuama vuandaka na babilanga yina butaka mingi. 17Yandi banzaka kati na yandi, 'Nini muke sala? Pamba ve mukele diaka ve na kifulu ya ku lundila mimbutu ya bilanga.' 18Yandi me vutula, 'Tala diambu muke sala. Mukena buisa bayinzo muke lundilaka mimbutu ya bilanga samuna mutunga yankaka melutisa nene mpe muke tula kuna mimbutu mpe bima yankaka. 19Muke tuba na muela na munu, "Mwela, nge kele na bima mingi yaku lundama samuna bamvula mingi. Pema nge, kudia, kunua mpe yangalala."20Kansi Nzambi me tubila yandi : "Nge mutu ya buzengi yaya, bubu yayi kaka nge ke kufua. Bosi bima nge mekubika yake kuenda na nani?" 21Pidina yake vuandila samuna mutu nionso kekulanda kimvuama samuna yandi mosi kasi samuna Nzambi ve.22Yesu me zabisa na minlonguki na yandi : "Na yawu munu me tubila beno, beno vuanda na mayindu ve samuna moyo na beno, nini beno kekudia, mpe samuna nzutu na beno nini beno kevuata. 23Pamba ve, luzingu me luta madia ya kudia mpe nzutu me luta bilele yaku vuata.24Beno tala kifuani ya bacorbo, bake kunaka ve mpe bake yonzikaka ve. Bake na nkutu ve samuna kulunda mimbutu kasi Nzambi kedikilaka bawu. Beno kele na mfunu kulutila bandeke! 25Nani kati na beno lenda buela fi ntangu ya fioti na luzingu na yandi samuna mayindu na yandi? 26Kana beno lenda sala ve ata diambu ya fioti pidina, samuna nini kuvuanda na mayindu samuna mambu me bikana?27Beno tala mutindu ke kudilaka biteka. Yau kesala ve pe yau ke suetaka ve. Kansi metubila beno ti ata Salomoni na nkembo na yandi nionso, vuataka lokola mosi na bawu ve.28 Kana Nzambi lenda vuatisa mutindu yina matiti ya mfinda yina kele bubu yayi mpe mbazi ke lozua na tiya, wapi mutindu yandi ke vuatisila beno ve, batu ya kiminu ya fioti?29Beno buela sosa yina beno ke kudia ve, yina beno ke kunua mpe beno vuanda na mayindu ve. 30Samu batu ya yinza ya mvimba kena kusosa bima yina kasi Tata na beno me zaba ti beno kele ne nsatu na yawu.31Kansi beno sosa kimfumu na yandi, mpe bake buela beno bima yina na zulu. 32Beno mona wonga ve, nkangu ya fioti, samu Tata na beno kena kiese ya kupesa beno kimfumu.33Beno teka bima na beno mpe beno pesa na bamputu. Beno kuki sadila bilundulu ya mbongo ke beba ve, mayuduku na dizulu yina ke tatamana mvula na mvula. Kuna muyibi mpe khazu-khazu kele ve. 34Samu, sika kele mayuduku na nge, sika kele ntima na nge.35Bika mimvuatu na beno yavuanda yaku kangama na ba mponda mpe minda na beno ya kupela ntangu nionso, 36mpe beno vuanda batu kena kuvingila ngizulu ya Mfumu na bawu samu ba zibudila yandi mbala mosi ntangu yandi ke kuma mpe ke kokuta.37Kiese kele na bisadi yina ke vuanda yaku lamuka ntangu mfumu na bawu ke kuiza. Ya kieleka muke na kuzabisa beno, yandi ke kanga mvuela na yandi na luketo na yandi, yandi ke vuandisa bawu pene-pene ya madia mpe ke dikila bawu (ke sadila bawu kisielo). 38Kana Mfumu me kuiza na kilokula ya zole ya mpipa, to ya tatu, mpe me kuta bawu ya kukubama, bisielo yina kele ya kiese.39Beno zaba diaka yayi : kana mfumu ya yinzo zabaka ntangu yina muyibi ke kuiza, yandi lenda ndima ve bayiba yinzo na yandi. 40Beno vuanda yaku kubama, samu ti beno zaba ve kilokula yina Muana ya mutu ke kuiza."41Petelo tubaka : "Mfumu, ya kele kaka na beto nge kena kuzabisa kingana yayi to na batu nionso?" 42Mfumu tubaka : "Nani kele nkebi yaku kuikama mpe ya nduka yina Mfumu na yandi yadisaka na zulu ya bisadi ya nkaka samu yandi pesa bawu ndambu ya madia na bawu na ntangu yaku fuana? 43Kiese na kisielo yina mfumu na yandi kekutana yandi kena kusala mutindu yina. 44Ya kieleka mukena kuzabisa beno. Yandi ke yadisa yandi na bima na yandi nionso.45Kansi kana kisielo yina ketuba na ntima na yandi, 'Mfumu na munu ke vutuka malu ve,' mpe yandi me banda kubula bisielo ya babakala mpe ya banketo, kudia mpe kunua mpe yandi me kolua,46 mfumu ya kisadi yayi ke kuiza na kilumbu yina yandi vuandaka vingila ve, mpe na kilokula yina yandi zabaka ve, mpe yandi ke zenga yandi na bitini mpe kupesa yandi kifulu na kisika ya ba yina dimbulaka biminu ya bawu.47Kisielo yina, lokola yandi zabaka luzolo ya mfumu na yandi, kansi yandi kubiminaka yawu ve, bake bula yandi mingi. 48Kansi yina zabaka ve luzolo ya mfumu na yandi, kansi mesala mambu me fuana na lusembo, yandi ke baka nsembolo ya fioti. Bake lomba bima mingi na yina bapesaka bima mingi, bake lomba diaka yaku lutisa na yina bapesaka yaku lutisa.49Mukuizaka samuna kutula tiya na ntoto, mpe mukena kukanisa ti yasalama malu-malu. 50Kansi mukele na mbotokolo yina mu fueti botukua, mpe na mutindu muke naku vingidila yawu ti yake kokisama.51Beno me kanisa ti mukuizaka kunata yenge na yinza? Ve, mukena zabisa beno, kasi kuvambisa. 52Samu ti, kubanda ntangu yayi, batu tanu ya yinzo mosi kevambana, batu tatu mpe batu zole, to batu zole ke telimina batu tatu. 53Bake kabuana, tata na muana, mpe muana na tata; mama na muana ya nketo, muana ya nketo na mama; nzitu ya nketo na nkuezi ya nketo, nzitu ya bakala na nkuezi ya bakala. "54Yesu vuandaka tuba mpe na nkangu : "Kana beno me mona matuti me tomboka na sika kelekaka ntangu, beno me tuba, 'Mvula kena kuiza.' 55Mpe kana mpemo ya sude kena kupepumuka, beno me tuba, 'Muini ke vuanda,' mpe yame salama.56 Batu ya disu na insi ya lukaya, beno me zaba kusuasisa mbonokono ya ntoto, mpe ya zulu, kasi inki mutindu beno kena koka ve kuvisa ntangu yayi?57Samuna inki beno kena kusuasisa ve yina kele lunungu samuna beno mosi? 58Kana nge me kuenda na ntatu na nge na ntuala ya ba zuzi, na nzila, sala nionso samu beno wizana na yandi, samu yandi bika yekula nge na bazuzi, mpe zuzi yekula nge ve na nkebi, mpe nkebi ketula nge na buloko. 59Mukena tubila nge, nge ke bima ve, ti nge ke futa mbongo nionso.
131Na ntinga yina, batu vuandaka tuba samuna batu ya Ngalili yina Pilato sangisaka menga na minkayilu na bawu. 2Yesu vutudilaka bawu pe yandi tubaka : "Beno kena kubanza ti batu yayi ya Ngalili kele basumuki ya nene kulutisa ba ya nkaka samuna bame mona mpasi ya mutindu yayi? 3Ve, mukena kuzabisa beno kansi kana beno soba nkadulu ve, beno nionso ke kufua mpila mosi.4Beto lenda tuba diaka samuna batu kumi na nana ya Siloe, bayina builuaka yinzo ya yinda mpe kufuaka bawu nionso, beno kena kubanza ti bakele basumuki ya yimbi lutila bantu ya nkaka kevuandaka na Yelusalemi? 5Ve, mukena kuzabisa beno. Kansi kana beno soba nkadulu ve, beno nionso ke kufua mpe.6Yesu tubilaka bawu kingana yayi : " Mutu mosi kunaka inti ya mungenge na bilanga na yandi mpe yandi kuendaka kusosa mimbutu kansi yandi monaka yawu ve. 7Mutu yina me tuba na kisadi : "Tala, yame sala bamvula tatu mukena kuiza kusosa mbutu na inti yayi mpe mukena kumona kima ve. Zenga yawu, samuna nini ya kele kubaka kifulu ya mpamba?8Kisadi ya bilanga me vutula : "Bika tete yawu imvu yayi, muke timuna pene-pene na yawu samuna kutula matiti ya kubola. 9Kana yame buta mbutu mvula kena kuiza, yake mbote, kansi kana yabuta ve, nge ke zenga yawu.10Yesu vuandaka longa na mosi na bayinzo ya tukutukunu kilumbu ya sabato. 11Nkento mosi vuandaka kuna na mpeve ya yimbi yina kumisaka yandi yaku vanguka; yandi vuandaka na nkunki mpe lendaka kutelama ve.12Ntangu Yesu monaka nkento yayi, yandi me bokila mpe me tubila yandi : "Nkento, nge me beluka." 13Yesu tensikilaka yandi maboko mpe mbala mosi yandi me telama mpe nkembilaka Nzambi. 14Kansi bantuadisi ya yinzo ya tukutukunu monaka mbote ve samuna Yesu niakisaka kilumbu ya Sabato. Na yawu ntuadisi vutulaka na nkangu : "Beto kele na bilumbu sambanu ya kusala bisalu. Beno kuizaka baka luniakusu na bilumbu yina kansi kilumbu ya Sabato ve."15Mfumu me vutudila yandi : "Batu ya ntima zole! Nani kati na beno kezibulaka nsinga ya dimeme to ngombe na yandi ve, samuna kunua maza kilumbu ya Sabato? 16Mpila mosi mpe na muana nkento yayi ya Abalayami, yayi Satana bikaka yaku kangama bamvula yinda kumi na nana, ya fuanaka ve kukutula yandi kilumbu ya Sabato?"17Awa yandi vuandaka tuba mpidina, batu nionso yina vuandaka tedimina yandi kufuaka nsoni, kansi nkangu ya mvimba nionso vuandaka yangalala na mambu ya nkembo yandi vuandaka sala.18Bosi Yesu tubaka : "Na nini kimfumu ya Nzambi me fuanana, mpe na nini mu lenda kokanisa yawu? 19Yame fuanana na mbuma ya fioti yayi mutu me baka mpe meloza yawu na bilanga na yandi mpe yame kuna inti ya nene mpe banuni ya dizulu kena kutunga banzala na bawu na bitala na yawu."20Yandi tubaka diaka : "Na nini mu lenda fuanisa kimfumu ya Nzambi? 21Yame fuanana na kifunusu yina nkento mosi bakaka samuna kusangisa na bitezolo tatu ya mfumfuta ya mampa ti na ntangu yandi me telama."22Yesu vuandaka zieta mpe longila na mbanza mpe buala nionso na nzila na yandi yaku kuenda na Yelusalemi. 23Mutu mosi zabisaka yandi : "Mfumu, yake kaka mua ndambu ya batu ke vulusua?" Bosi yandi tubilaka bawu : 24"Beno sala ngolo naku kota na muelo yaku fietama samu batu mingi ke zola yawu mpe bake lenda kokuta yawu ve."25Ntangu Mfumu ya yinzo ke telama mpe ke kanga muelo beno ke telama na nganda, konkutila na muelo mpe beno ke tuba : "Mfumu, Mfumu, bika beto kota." Mpe yandi ke vutudila beno : "Mu zaba beno ve; wapi sika beno me katuka?" 26Bosi beno ke tuba : "Beto kudiaka mpe kunuaka na ntadisi na nge mpe nge bandaka longila na ba balabala na beto." 27Yandi ke vutudila beno : "Mukena kuzabisa beno, muzaba ve wapi sika beno me katuka. Beno tatukila munu, beno bisadi ya mambi."28Yake vuanda bidilu na ba nkuetoso ya meno ntangu beno ke mona Abalayami, Isaki, Yakobi mpe mimbikudi na kimfumu ya Nzambi kansi beno, beno me lozama na mbazi. 29Bake katuka na Este, Weste, Node mpe Sude, mpe bake vuanda na meza na kimfumu ya Nzambi. 30Mpe beno zaba diambu yayi, batu ya nsuka ke vuanda ya ntete mpe ya ntete ke vuanda ya nsuka. "31Ntama mingi ve, bafalisi kuizaka mpe tubilaka yandi : "Kuenda nge mpe katuka awa samu Elode zola vonda nge."32 Yesu me tuba : "Tuba na mfuenge yayi, Tala, mukena kubengana ba mpeve ya yimbi mpe mukena kuniakisa bubu na mbazi, mpe kilumbu ya tatu muke lungisa yina me zola." 33Na nionso yayi, yake mfunu na munu, kutatamana bubu, mbazi mpe kilumbu ke landa samu ya lenda ndimama ve ti mbikudi mosi bakufua yandi na mbazi ya Yelusalemi.34Yelusalemi, Yelusalemi! Ngeye kena kufua ba mbikudi mpe nge na kulozila bantumwa nanga mabanga. Banda ntama muke vuandaka na nsatu yaku sangisa bana na nge bonso nsusu mosi kesangisa bana na yandi na insi ya maveve na yandi kansi nge zolaka yawu ve. 35Tala, yinzo na nge mebikana yawu mosi. Mukena kuzabisa beno, nge ke mona munu diaka ve ti beno ke tuba : "Bika yandi sakumuka yina kena kuiza na nkumbu ya Mfumu."
141Kilumbu mosi ya Sabala, ntangu yandi vuandaka kuenda kudia dimpa na yinzo mosi ya mfumu ya bafalisi, mpe bafalisi vuandaka tala yandi. 2Na ntuala na yandi mutu mosi vuandaka vimbaka makulu.3 Yesu yuvusaka banluki ya nsiku mpe bafalisi : "Nsiku ya beto kena insua yaku niakisa kilumbu ya Sabala to ve?"4Bavuandaka sui. Na yawu Yesu simbaka yandi, yandi niakisaka yandi mpe yandi bikaka yandi kuenda. 5Yandi zabisaka bawu : "Nani kele na muana to ngombe me kubua na dibulu kilumbu ya lumingu mpe yandi ketele ve na mbala mosi? 6Ba bakaka ata mvutu ve yaku pesa yandi na mambu yango.7Ntangu Yesu monaka mutindu bayina babokidisaka vuandaka pona bisika yaku vuanda yandi tubilaka bawu kingana : 8"Ntangu bame bokidisa nge na nkembo ya dikuela, beno vuandaka ve na bifulu yina ya luzitu, samuti ya lendaka ti mutu mosi meluta luzitu bokudusuaka. 9Ntangu mutu yina bokidisaka beno ke zabisa nge, 'Pesa na mutu yayi ya nkaka kifulu nange,' nge ke kuenda vuanda na manima.10Kansi kana bame bokidisa nge, kuenda vuanda na manima, ntangu mutu yina bokidisaka nge kekuiza, yandi lenda tubila nge, 'Kuenda na ntuala.' Bake zitisa nge na bisika batu nionso yina me vuanda na ngeyo. 11Samu ti nionso ke kukizangula bake kitisa yandi, mpe mutu yina ke kumikitisa bake zangula yandi."12Yesu tubilaka mpe mutu yina bokidisaka yandi : "Ntangu ngeke kubika ndambisa ya muini to ya nkokila, kubokidisa ve bankundi mpe bamfinangani na nge, to bibuti na nge, to ba yina kele na kimvuama, mutindu mosi balendaka bokidisa nge, mpe balendaka sadila nge mutindu mosi.13Kansi ntangu nge me bongisa nkinzi, bokidisa mpe batu yaku sukama, batu ya kieta, mimvakusi, bampofo, 14mpe nge ke vuanda mutu ya kiese, samu balenda ve kuvutusila ngeyo. Samu ngeke vuanda na nsendo na mfulukusu ya batu ya lunungu.15Na ntangu mosi ya ba yina vuandaka na meza kintuadi na Yesu kuwaka mambu yango, mpe yandi me zabisa yandi : "Kiese na yina ke kudia dimpa na kimfumu ya Nzambi!" 16Kansi Yesu me tubila yandi : "Mutu mosi kubikisaka nkinzi ya nene mpe yandi bokidisaka batu mingi. 17Na ntangu madia manisaka ku kubama yandi tindaka bisadi na yandi samuna kuzabisa batu yina yandi bokidisaka, 'Beno kuiza samu ti nionso me kubama.'18Bawu nionso bandaka kupesa ba mpengomono. Mutu ya ntete me tuba, 'Musumbaka bilanga mpe mu fueti kuenda tala yawu. Nlemvukila munu.' 19Mpe ya nkaka me tuba, 'Musumbaka nzole tanu ya ngombe mpe muzona meka yawu. Dodokolo.' 20Mpe mutu ya nkaka me tuba, 'Mukuelaka, samuna yawu mulenda kuiza ve.'21Kisadi kuizaka zabisa mambu yina na mfumu na yandi. Na yawu mfumu me fuema mpe metuba na kisadi na yandi, 'Kuenda na ba bala-bala ya mbanza mpe bokidila munu bamputu, makoka, bampofo mpe batu ya kieta.' 22Kisadi metuba, 'Mfumu, yina nge tindaka mu me sala yawu kasi bifulu kele ntete.'23Mfumu me tuba na kisadi, 'Kuenda na banzila ya nene mpe na bapembeni komina bawu naku kuiza, samuna yinzo vuanda yaku fuluka. 24Samu ti mume tuba na beno, mutu mosi ve bokudusuaka kekudia madia na munu.'25Makabu ya nene vuandaka tambula na yandi, yandi balukaka mpe yandi mezabisa bawu : 26"Sikana mutu me kuiza na munu, mpe yandi me dila nkalu ve tata na yandi, mama, nketo, bampangi ya banketo mpe babakala, mpe luzingu na yandi mosi, yandi lenda vuanda nlongoki na munu ve. 27Mutu nionso kebaka ve dikulusi na yandi mpe kulanda munu, yandi lenda vuanda nlongoki na munu ve.28Nani kati na beno zola tunga yinzo, ke vuanda ve mpe kutala nini ya kena ku lomba, kana yandi me baka bima yina lenda manisa yawu? 29Kana mutindu yina ve, na ntangu yake bongisa lufulu pe kekoka ku manisa ve, ba yina nionso kena kumona yandi bake banda kusekinina yandi mpe bake tuba, 30'Mutu yayi bandaka kutunga mpe yandi koka ve ku manisa.'31To inki ntinu yina, ntangu yandi kena kuenda kunuana mvita na ntinu yankaka, mpe yandi ke vuanda ntete ve, mpe keyuvusa nduengoso sikana yandi lenda nunga ntinu yina na mafunda kumi ya babakala, lokola yandi me kuiza na mafumi zole ya mafunda? 32Kana ve, ntangu yandi kele ntete ntama, yandi ketinda bantumua mpe kuyuvusa nini ya kusala samu yenge vuanda. 33Na yawu, mosi ve kati na beno lenda vuanda nlongoki na munu kana yandi bika bima na yandi nionso ve.34Mungua kele mbote, kansi kana mungua mekatuka nzenzo, inki mutindu yalendaka diaka vutukila nzenzo? 35Ya kele diaka na mfunu ve, na ntoto mpe na mbozi. Bake loza yawu na nganda. Yina kele na makutu samuna kuwa, yandi kuwa."
151Na ntangu yayi bamvakusi ya mpaku nionso mpe batu yankaka ya masumu vuandaka kuiza na Yesu samuna kuwa yandi. 2Bafalisi mpe minsonuki vungutaka bawu na bawu na kutuba : "Mutu yayi kena ku yamba batu ya masumu mpe kena kudia mpe na bawu."3Yesu kutaka kingana yayi yandi me tuba : 4"Nani kati na beno sikana yandi kele na nkama ya mameme mpe me zimbisa mosi na bawu, ke kuiza bika luvua ya ivua na dikanga ve, samu yandi kuenda sosa yina me zimbana ti yandi ke mona yawu? 5Na yawu ntangu yandi me solula yandi, yandi me tula yandi na dipeka mpe me sepela.6Ntangu yandi me kuma na yinzo yandi me kutikisa bankundi mpe ba mfinangani mpe me tubila bawu, 'Beno sepela kintuadi na munu samu ti mume mona dimeme ya munu zimbilaka.' 7Yawu yina mume tuba na beno, yake kuiza vuanda na kiese na mazulu samuna mutu mosi ya masumu me vilula mayele ke luvua na ivua ya batu ya lunungu kele batu ya mayele.8To nkento nini kele na kumi na falanga, sikana yandi me zimbisa mosi yandi ke pedisa muida ve yandi ke kombula yinzo samuna kuluta kusosa ti yandi ke buela baka yawu. 9Mpe ntangu yandi me mona yawu, yandi me kutikisa ba nkundi na yandi mpe ba mfinangani, mpe tubaka na bawu, 'Beno yangalala kintuadi na munu, samu munu me mona falanga mu zimbisaka.' 10Yawu yina mu kena kutuba na beno, ya kele na kiese kati na bambasi ya Nzambi ntangu mutu ya masumu me vilula mayele.11Na yawu Yesu me tuba : "Tata mosi vuandaka na bana babakala zole, 12mpe yina ya leki me tuba na tata na yandi, 'Pesa munu ntangu yayi ndambu ya kimvuama na munu.' Na yau, yandi kabudilaka bawu kimvuama.13Na manima ya ndambu ya bilumbu, yina ya nleki kubikaka nionso ya yandi mpe kuendaka na insi ya ntama mpe kuna yandi fukisaka mbongo na yandi nionso, sumbaka yina yandi vuandaka na mfunu ve, fukisaka mbongo na yandi na luzingu na yimbi. 14Ntangu yandi manisaka kusadila nionso, malema ya ngolo kuizaka na insi yina mpe yandi bandaka kusukama.15Yandi kuendaka sala na mutu mosi ya insi yina mpe yandi tindaka yandi na mfinda samu yandi dikila ba ngulu. 16Yandi zinaka moyo na kudia ata madia ya bangulu samu ata mutu mosi pesaka yandi madia ve.17Kasi na ntangu nleki luengaka, mpe yandi me tuba, 'Yikua ya bisadi ya tata na munu kele na madia mingi mpe mukena kufua nsatu. 18Muke telama mpe muke kuenda sika tata na munu, mpe muke tubila yandi, "Tata, mu sumukaka na ntadisi ya zulu mpe na nge. 19Mu fuana diaka ve kubokudulua muana na nge; kumisa munu mosi ya bisadi na nge."20Na yawu, yina ye nleki telama mpe kuizaka na tata na yandi; kansi na ntangu yandi kele ntete ntama, tata na yandi monaka yandi mpe fulukaka na kiadi mpe yandi zaulaka mpe zingilaka yandi na dilaka, mpe yambaka yandi. 21Muana me tuba : "Tata, musumukaka na ntadisi ya zulu mpe na tuala na nge. Mu fuana diaka ve na kubokudulua muana na nge."22Tata me tuba na bisadi na yandi : "Beno nata na nsualu bilele me luta kitoko mpe beno vuatisa yandi, beno tula yandi nlunga na musapi mpe basapatu na makulu. 23Beno nata ngombe ya mafuta mpe beno kufua yawu, beto kudia mpe beto sepela, 24samu muana na munu kufuaka, mpe yandi kele ntangu yayi ya moyo, yandi zimbalaka mpe ntangu yayi yandi me monana." Mpe babandaka kusepela.25Na ntangu yina mpangi na yandi ya mbuta vuandaka na bilanga. Lokola yandi vuandaka kuiza mpe pusanaka na yinzo, yandi kuwaka makele ya bisiku na makinu. 26Yandi bokilaka mosi ya bisadi mpe yuvusaka yandi kana inki yina ya lendaka vuanda. 27Kisadi me tubila yandi, "nleki na nge me kuiza, tata na nge me kufua ngombe ya nene samu yandi me vutuka mbote."28Muana ya kulutu fuemaka mpe yandi zolaka diaka kukota na yinzo ve, kansi tata na yandi bimaka mpe bombidilaka yandi;29 kasi muana ya mbuta vutusaka na tata na yandi, "Tala bamvula mingi mume sadila nge, mpe mubundula minsiku na nge mosi ve, kansi nge pesa munu tete ve ata muana ya nkombo samu mu sepela na bankundi na munu. 30Kansi ntangu muana na nge yina bebisaka kimvuama na ba nsuza, me kuiza; nge me kufua muana ngombe ya mafuta."31Tata me zabisa yandi : "Muana, nge kele ntangu nionso na munu mpe nionso kele ya munu kele ya nge.32 Kansi ya vuandaka mbote samuna beto na kusepela mpe kuvuanda na kiese samu mpangi na nge yayi nge kena kumona vuandaka ya kufua mpe ntangu yayi yandi ke moyo; yandi zimbalaka mpe yandi me monana."
161Yesu me tuba diaka na bisadi na yandi : "Mutu mosi vuandaka na kisadi na yandi. Bame zabisa yandi kena kusala mbote ve. 2Na yau, yandi me bokila yandi mpe yandi me zabisa yandi, 'Inki yina muke kuwa samuna nge? Kuiza songa mutindu nge me sadila samu ti nge ke vuanda diaka kisadi ve.'3Kisadi metuba kati na yandi mosi, 'nini muke sala samuti mfumu na munu zola katusa munu kisalu? Mukena ngolo yaku timuna mpe nsoni na kulomba.4 Mume zaba yina muke sala, samu ti ntangu bake katusa munu na kisalu, batu ke yamba munu mbote naba yinzo na bawu.'5Kisadi mebokila bayina vuandaka na bamfuka ya mfumu na yandi mpe yandi me yuvusa na mutu ya ntete, "Ikua nge kena kudeva na mfumu na munu?" 6Yandi me tuba, "Nkama ya bitezo ya mafuta ya olive." Mpe yandi me zabisa yandi,''Baka lapi na nge, vuanda malu malu, sonika makumi tanu.'' 7Kisadi me tuba na mutu ya nkaka : "Ikua nge kena kudeva", yandi me tuba,"Nkama ya bitezo ya ble;" baka mukanda sonika lunana.8Mfumu sikaka kisadi yina ya yimbi samu ti yandi sadilaka mayele. Samu ti bana ya yinza yayi me lutisa mayele na mutindu na bawu yaku zingila kuluta bana ya kiya. 9Mume zabisa beno, beno bongisa kinkundi na kimvuama ya kukondua lunungu. Na ntangu yake vuanda diaka ve, beno yambama na ba inza ya mvula na mvula.10Yandi yina kele yaku kuikama na bima ya fioti, yandi kekuikama mpe na bima ya nene. 11Kana kutu nge kuikama ve na kimvuama ya kukondua lunungu, nani ke tudila nge kivuvu na kimvuama ya mbote? 12Mutindi mosi, kana nge toma keba ve yina ya mutu ya nkaka, nani ke pesa nge yina ya nge?13Mutu mosi ve lenda sadila ba mfumu zole na mbala mosi; to yandi ke lenda mosi mpe kuzola ya nkaka to mpe yandi ke tatamana na mosi mpe kulenda ya nkaka. Beno lenda ve sadila Nzambi na mbongo.14Na yawu bafalisi vuandaka zola mbongo, bame kuwa mambu nionso yina, bame banda kuseka yandi. 15Mpe yandi me zabisa bawu : "Beno ke kukimonikisaka batu ya lunungu na ntuala ya batu. Kansi Nzambi mezaba bantima na beno. Yina batu kezitisaka ya kele nkakumusu na Nzambi.16Bansiku mpe bambikudi vuandaka sala ntete ti na ntangu ya Yoane. Kubanda na ntangu yina, nsangu ya mbote ya kimfumu ya Nzambi kena kusamunuaka, mpe mutu nionso kena kusala ngolo samu yandi kota kuna. 17Kansi yalutisa na dizulu mpe ntoto ya luta, kasi dinotika mosi ya minsiku lendaka ve kubua.18Mutu nionso ke vambana na nkento na yandi mpe kukuela nkento ya nkaka yandi me sala kinsuza mpe bakala yina kekuela nkento katukaka na dikuela, yandi me sala kinsuza.19Ya vuandaka na mutu mosi ya mbongo mingi, yandi vuandaka vuata bilele ya mpumbu mpe ya lino mpe vuandaka yangalala ntangu nionso na kimvuama na yandi mingi. 20Mutu mosi yaku sukama, na nkumbu ya Lazalo vuandaka leka muela na yandi, yandi vuandaka na bamputa na nzutu ya mvimba. 21Mpe yandi vuandaka sosa kudia, yina vuandaka sotuka na meza ya mutu ya mvuama mpe diambu ya nkaka, ba imbua vuandaka venda bamputa na yandi.22Ya kuizaka vuanda ti mutu ya mputu kufuaka mpe banataka yandi na bambasi na nkata ya Abalayami. Mutu ya mvuama mpe kuizaka kufua mpe bazikaka yandi.23 Na insi ya bafua, yandi vuandaka yamusua. Yandi mesendula meso na yandi mpe yandi memona ntama Abalayami na Lazalo na nkata na yandi.24Mpe yandi me boka na ndinga ya ngolo, yandi me tuba : "Tata Abalayami, fuila munu nkenda mpe tinda Lazalo samu ti yandi tula musapi na yandi na maza samu yandi vavika munu na ludimi, samu ti mukena mpasi ya ngolo na kati ya tiya mukele."25Kansi Abalayami me tuba : "Muana na munu, bambuka moyo ti ntangu nge vuandaka moyo nge bakaka mambote mpe Lazalo bampasi. Kansi na ntangu yayi, yandi kena kubombua awa mpe ngeyo na mpasi. 26Bosi mpe diyenga kele na beto na nge samu ti bayina kele awa kuiza ve kuna mpe bayina kele kuna bakuiza awa ve."27Mutu ya mvuama me tuba : "Mukena kubombidila nge, Tata Abalayami, nge tinda yandi na yinzo ya tata na munu 28samu ti mume baka ba mpangi tanu ya babakala, samu yandi luengisa bawu, samu bawu mpe babika kuiza awa na kifulu yayi ya mpasi."29Kansi Abalayami me tuba : "Mose na bambikudi kele na bawu; bakuwa bawu." 30Mutu ya mvuama me vutusa : "Ve, Tata Abalayami, kana mosi na kati ya batu ya kufua lendaka kuenda na bawu, bake vilula mayele." 31Kansi Abalayami me zabisa yandi : "Kana bakuwa Mose na bambikudi ve, bake ndima kusekuka ve kana mutu ya kufua mefutumuka."
17

1Yesu me tuba na banlongoki n'andi:" Ya tseleka beto ke vuanda na bamambu yina ke tesisa beto masakuba, kansi kiadi na muntu yina bamambu'ngo ke kuizila! 2Ya ke vuanda mbote samuna yandi bakanga yandi dibanga ke nikunuaka mfumfuta na nsingu mpe baloza yandi na im'bu, mbote ve na kutesisa masakuba na mosi kati na bana yayi.3Beno kukikenga. Kana mpangi ya nge me vola masumu, vutukil'andi diaka bosi kana yandi me viluka, lemvukila yandi. 4Kana yandi me tesisa nge masakuba bambala nsambodia na kilumbu mosi mpe yandi me vutuka na nge bambala nsambodia na kutuba ti:" me viluka", nge fueti lemvukila yandi!".5Bantumua tubilaka Mfumu:" Buela beto kiminu". 6Mfumu tubaka:" Kana beno ke na kiminu me kokana na mbuma ya mutade(wangila), beno lendaka tumina yinti yayi na kutubaka ti:" vuzuka, mpe kunuka na yimbu" yinti ke tumama beno.7Kansi nani na beno, lenda vuanda na kisadi kena kubalula ntoto to kudikila mameme, lenda zabisa yandi ntangu yandi me katuka na bilanga," kuiza malu, mpe vuanda mpe kudia?". 8Yandi ke tubil'andi ve" Kubikila munu kima ya kudia, vuata bilele ya kisalu mpe bongisila munu meza, ti mu ke manisa kudia mpe kunua, bosi na manima nge ke kudia mpe kunua.9Yandi ke vutula ve matondo na kisadi samu ti yandi salaka yina batindaka yandi, mutindu yina ve ? 10Beno mpe mutindu mosi, ntangu beno me sala nionso yina ba me tinda beno,beno tuba:" Beto kele bisadi ya mpamba. Beto me sala kaka kisalu na beto".11Ntngu yandi vuandaka kuenda na Yelusalemi, yandi lutilaka na kati kati ya Samalia na Ngalili. 12Ntngu yandi kotaka na dibuala mosi, bantu kumi na kimbevo ya buazi kuizaka kutana na yandi. Batelemaka ntama na yandi 13mpe batubaka na ndinga ya ngolo:" Yesu,Nlongi,fuila beto nkenda".14Ntangu yandi me mona bau, yandi me tubila bau:" Beno kuenda kukisonga(kudimonisa) na banganga Nzambi". Ntangu ba vuandaka kuenda, ya salamaka baniakaka na nzila. 15Ntangu mosi na bau monaka ti yandi me niaka, yandi vutuka mpe zitisaka Nzambi na ndinga ya ngolo. 16Yandi fukamaka na makulu ya Yesu, yandi vutudilak'andi matondo. yandi vuandaka muntu ya Samalia.17Yesu vutulaka me tuba:" Bau kumi vedusuaka ve ? Wapi ba ivua ya nkaka? 18Ya nkaka kele ve lendaka vutuka samuna kuzitisa Nzambi, kaka nzenza yayi ?. 19Mpe yandi zabisaka yandi:" Telema mpe kuenda nge; kiminu na nge me vuluza nge".20Ntangu banfalisi yuvusaka yandi na yina me tadila Kimfumu ya Nzambi, Yesu vutudilaka bau:" Kimfumu ya Nzambi ke kuiza ve na mbonokono ya meso. 21Ba ke tuba mpe ve:" beno tala awa!" to "beno tal kuna!" samu Kimfumu ya Nzambi kele kati na beno".22Yandi tubaka na minlonguki:" Bilumbu kena kuiza yina beno ke vuanda na nsatu ya kumona kilumbu'ango, kansi beno ke mona yau ve. 23Na yau bake zabisa beno:" beno tala kuna! beno tala awa! Kansi kubima na nganda ve, kuzaula ve na manima bau, 24samu mutindu mpezomo ke ngengaka ntangu yake bimaka na ndambu yayi ya dizulu mpe ndambu yina, ya ke vuanda mutindu yina na kilumbu ya Muana Muntu.25Kansi ya ntete, yandi fuete yamusua mpe kulozua na mbandu yayi. 26Mutindu ya vuandilaka na bilumbu ya Nowa, mutindu yina ya ke vuandila na bilmbu ya Muana ya Muntu. 27Bavuandaka kudia, kunua, kukuela mpe kukuedisa bana na bau, tii kilumbu yina Nowa kotaka na nzanza(masuwa)(mpe mvula ya ngolo kitka mpe ya fukisaka bau.28Mutindu ya vuandaka na bilumbu ya Loti, bavuandaka kudia, kunua, kusumba, kutekisa, kukuna mpe kutunga bayinzo. 29Kansi kilumbu Loti bimaka na Sodomo, mvula ya tiya kitaka na dizulu mpe fukisaka bau nionso.30Ya ke vuanda mutindu mosi ntngu Muanaya Muntu ke monukusua. 31Na kilumbu yina, muntu ke vuanda na dizulu ya muanzu(yinzo)ke koka ve kukita samuna kubimisa bima na yinzo n'andi. Mpe yina ke vuanda mfinda ke vutuka diaka ve.32Beno bambuka moyo na yina lutaka na nkento ya Loti. 33Muntu yina ke sosa kuvukisa luzingu n'andi ke zimbisa yau, kansi yina ke zimbisa yau ke vukisa yau.34Mu kena kutubila beno, na mpimpa yayi bntu zole ke leka mfulu mosi. Bake baka mosi mpe yankaka ke bikana. 35Bakento zole ke nikisa fufu kisika mosi, bake baka mosi mpe yankaka ke bikana. 36(Babakala zole ke vuanda na mfinda, baka baka mosi mpe ya nkaka ke bikana). 37Bayuvusaka yandi:" Mfumu, wapi?". Mpe yandi zabisaka bau:" kisika kele mvumbi, kisika yina mpe ke kutakanaka mbemba(bandeke yina ke kudiaka bamvumbi).

181Landila yawu, yandi me tela bawu ngana na yina me tadila inki bafuete sambidila mpe kulemba ve. 2Yandi me tuba : "Ya vuandaka na mbanza mosi, mfundisi mosi yaku kondua lunungu, mpe vuandaka vumina mutu mosi ve.3Yavuandaka mpe na mbanza yango difola mosi, mpe yandi vuandaka kuiza na yandi ntangu nionso, naku tubaka : "Sadisa munu, nge nungisa munu na ntuala ya ntatu na munu." 4Samuti na ntangu ya yinda yandi vuandaka zola ve kusadisa yandi, kasi na nima ya ntangu yandi tubaka kati na yandi mosi : "Atako muke vuminaka Nzambi to mutu ve, 5kasi lokola difola yayi kena kukuamisaka munu, muke sadisa yandi samuti yandi bika diaka kukuamisa munu mpe ku kuiza-kuiza diaka."6Na manima na yawu Mfumu me tuba : "Beno kuwa yina metuba mfundisi yaku kondua lunungu. 7Na ntangu yayi, Nzambi ke nungisa ve ba kiasolua na yandi kena kuboka muini na mpimpa? Yandi ke zingila naku sadisa bawu? 8Mukena kuzabisa beno ti, yandi ke nungisa bawu na nsualu. Mutindu mosi na ntangu Muana ya mutu kekuiza, yandi kekutana kuandi kiminu na ntoto?9Bosi yandi me tuba diaka kingana yayi na bayina vuandaka kukimona batu ya lunungu mpe vuandaka zitisa ve batu ya nkaka : 10"Batu zole kuendaka na yinzo ya Nzambi samuna kusambila (mosi vuandaka mfalisi mpe ya nkaka mvakusi).11Mfalisi telamaka mpe sambilaka mutindu yayi, "Nzambi me tonda nge samu ti mu kele ve lokola batu ya nkaka, yina kele mintani, batu yaku kondua lunungu, batu ya kinsuza to pe lukola mvakusi yayi. 12Mbala zole muke minaka nsoki, na konso sabala mpe muke pesaka kibuku ya kumi na nionso ya munu."13Kansi mvakusi telama ntama mpe yandi vumbulaka meso na yandi ve na zulu, kasi yandi bulaka ntulu na yandi na kutubaka, "Nzambi fuila munu nkenda, mu kele mutu ya masumu." 14Mukena kuzabisa beno, mutu yayi vutukaka na yinzo na yandi, yaku nungusua, mutindu mosi ve na yina ya nkaka, samu ti mutu ke kukizangulaka bake kitisa yandi, kansi yina ke kukikitisaka bake zangula yandi."15Batu vuandaka nata mpe bana na bawu na yandi samu yandi tula bawu maboko, kansi minlonguki monaka yawu mpe basembaka bawu. 16Kasi Yesu bokilaka ba kuiza na yandi na kutubaka : " Beno bika bana bakuiza na munu, beno pekisa bawu ve; samu ti kimfumu ya Nzambi kele ya batu ya mutindu yina. 17Kedika mukena kuzabisa beno, mutu nionso yina ke yamba ve kimfumu ya Nzambi lokola muana, yandi ke kota kuna ata fioti ve."18Mfumu mosi yuvusaka Yesu mpe yandi me tuba : "Nlongi ya mbote, nini mu fuana sala samu mu baka moyo ya mwula na mwula?" 19Yesu me tuba na yandi : "Samuna inki nge me bokila munu, ya mbote? Mutu mosi ve kele ya mbote, kaka Nzambi. 20Nge me zaba minsiku : kusala kinsuza ve, kufua mutu ve, kuyiba ve, kuta kimbangi ya luvunu ve, zitisa tata pe mama na nge." 21Mfumu yango me tuba : "Kubanda kinleke na munu, muke tumamanaka mambu yina nionso."22Ntangu Yesu kuwaka yawu, yandi me zabisa yandi : "Kima mosi diaka me kondua nge. Nge fueti tekisa mvuilu na nge nionso, mpe kukabula yawu na bamputu, mpe ngeke baka difua na dizulu (bosi kuiza, landa munu)." 23Kansi ntangu mutu ya mvuama kuwaka yawu, yandi kumaka na kiadi ya ngolo, samu ti yandi vuandaka na mbongo mingi.24Awa Yesu monaka ti yandi mekuma na kiadi, mpe yandi me tuba : "Ya kele mpasi na bamvuama na kukota na kimfumu ya Nzambi. 25Samuti yame lutisa nsuakula na Kamela na kulutila na ditobo ya ntumbu, na mvuama naku kota na kimfumu ya Nzambi."26Bayina vuandaka kuwa yandi bame tuba : "Buna nani lendaka vulusua?" 27Yesu vutusaka : "Yina lendakana ve na batu, ya lendakana na Nzambi."28Petelo tubaka : "Tala, beto bikaka bima na beto nionso mpe beto landaka nge." 29Na yau yesu me zakisa bawu : "Yakedika mume zabisa beno ti mutu movi ve bikaka yinzo na yandi, to nkento na yandi, to ba mpangi na yandi, to bibuti na yandi, to bana na yandi samuna kimfumu ya Nzambi, 30yina ke baka ve kuluta, na mbandu yayi, to na mbandu kena kuiza, moyo ya mvula na mvula."31Na manima ya kusangisa kumi na zole sika yandi vuandaka, yandi zabisaka bawu : "Tale, beto kena kuenda na Yelusalemi, mpe yina nionso sonamaka na bambikudi samuna Muana ya mutu yake kokisama. 32Samu ti bake yekula yandi na bapayen, bake sekinina yandi, kulevula yandi mpe kulozila yandi mete. 33Na manina yaku bula yandi ba sikoti, bake kufua yandi, bosi kilumbu ya tatu, yandi ke futumuka."34Bavisaka ata kima movi ve na mambu nionso yina mpe mpova yayi ya suekamaka na bawu, mpe ba vuandaka visa ve mambu yina vuandaka tubuka.35Ya vuandaka ti, na ntangu Yesu vuandaka finangana na Yeliko, mutu mosi ya kufua meso vuandaka na pembeni ya nzila samuna kulomba. 36Yandi kuwaka ndonga kena kuluta, yandi yuvusaka diambu yina kena kuluta. 37Bame zabisa yandi ti Yesu ya Nazaleti vuandaka lutila vana.38Na yawu, mutu ya kufua meso bokaka na kutubaka : "Yesu, muana ya Davidi, fuila munu nkenda." 39Bayina vuandaka na ntuala sembaka mpovo, kuzabisaka yandi, yandi dingalala. Kansi yandi lutaka boka diaka : "Muana ya Davidi fuila munu nkenda."40Yesu telamaka mpe yandi zabisaka banatina yandi mutu yango. Bosi ntangu mpofo kumaka pembeni, Yesu yuvusaka yandi : 41"Nini nge zola musadila nge?" Yandi me tuba : "Mfumu, muzola mona diaka."42Yesu me tuba na yandi : "Mona nge. Kiminu na nge me niakisa nge." 43Yandi me ntumbu mona pe yandi melanda Yesu na kuzitisa Nzambi. Batu nionso ntangu ba monaka yawu bazitisaka Nzambi.
191Yesu kotaka mpe vuandaka lutila na Yeliko. 2Kansi tala mutu mosi vuandaka na nkumbu na Zakai. Yandi vuandaka mvakusi mpe mvuama.3Yandi vuandaka sosa kumona Yesu kasi yandi kokaka ve samuna ndonga. Samuti ntela na yandi ya nkufi. 4Yandi zaulaka na ntuala ya batu mpe makaka inti ya Sikomoli samu yandi mona Yesu fuanaka lutila vana.5Ntangu Yesu kumaka na kisika yina yandi talaka na zulu mpe me tubila yandi : "Zakai, kita malu samu bubu yayi muke vuaka na yinzo na nge." 6Yandi kitaka malu mpe yambaka yandi na kiese. 7Naku monaka mutindu yina, batu kumaka kutuba, "Yandi me kuenda na yinzo ya mutu ya masumu."8Zakai telamaka na ntuala ya Mfumu mpe me tubila yandi : "Nlongi, muke pesa ndambu yabima na munu na batu yaku zanga mpe kana mume salaka yimbi ya bima ya mutu, muke vutusila yandi mbala yiya. 9Yesu me tubila yandi : "Mpulusu me kota na yinzo yayi bubu yayi, samuna yandi yayi kele mpe muana ya Abalayami. 10Pamba ve, Muana na mutu kuizaka samuna kusosa mpe kuvulusa bayina kele yaku zimbala."11Yandi vuandaka kuwa mambu Yesu vuandaka tuba. Yandi tatamanaka kutuba kingana samu ti yandi vuandaka pembeni ya Yelusalemi, mpe yandi vuandaka ndima ti kimfumu ya mazulu kemonika na mbala mosi. 12Na yawu, yandi me tuba : "Mutu mosi ya mfunu kuendaka na insi ya ntama samuna kubaka kimfumu mpe kuvutuka na manima.13Yandi bokilaka kumi ya bisadi na yandi, yandi pesaka bawu kumi ya bafalaka, mpe yandi me tubila bawu, 'Beno butisa yawu ti muke vutuka.' 14Kansi batu ya insi yina vuandaka kuyina yandi mpe batindaka bamvuala ya ba ntunu ya luyalu na manima yaku tuba, 'Beto zola ve mutu yayi vuanda mfumu na beto.' 15Ya vuandaka ti na manima yaku vutuka na yandi, ntangu yandi bakaka kimfumu, yandi yuvusaka bisadi na yandi bayina yandi pesaka mbongo, samuna kuzaba, wapi mutindu mutu na mutu butisaka mbongo yandi pesaka.16Ya ntete me kuiza na ntuala na yandi mpe yandi me tuba, 'Mfumu, falaka nange me buta kumi ya nkaka na zulu.' 17Mfumu me zabisa yandi, 'Ya kele mbote, kisadi ya mbote, samuti nge me kuikama bima ya fioti, nge ke yadila kumi ya ba mbanza.'18Ya zole kuizaka mpe me tuba, 'Mfumu, falaka na nge me buta tanu ya nkaka na zulu.' 19Mfumu me tubila yandi, 'Yadila ba mbanza tanu.'20Mpe ya nkaka me kuiza naku tuba, 'Tala falaka na nge, mulundaka yawu mbote-mbote na nlele, 21samuna munu vuandaka na wonga na nge, samuna nge kele mutu ya ntima ngolo. Nge ke baka yina nge kuna ve, mpe ngeke buka yina nge kuna ve.'22Mfumu me tuba, 'Mukena semba nge na mambu na nge, kisadi ya yimbi, nge zabaka mukele mutu ya ntima ngolo, ke bakaka yina mukuna ve, mpe ke bukaka yina mukuna ve. 23Samuna nini kasi nge tulaka ve falaka na munu na nkebolo ya mbongo, ntangu muzonaka vutuka mubaka ndambu na zulu na yawu?24Mfumu me tuba na bayina vuandaka vana, 'Beno baka falaka beno pesa na yandi yina kele bafalaka kumi.' 25Mpe bame tuba, 'Mfumu, yandi kele na yawu kumi.'26Mukena tubila beno, bake pesa na yina kena yawu mpe bake katusa na yina ke na yawu ve ata yina vuandaka na yandi.27 Na ntangu yayi beno nata mintatu na munu awa bayina zolaka ve mu yadila bawu, samuna mu kufua bawu na ntuala na munu."28Na manima kutuba mambu nionso yandi tatamanaka na Yelusalemi.29Ya kumaka ntangu yandi vuandaka pusana na kizunga ya Befayeli mpe Betani, na mongo ya fioti na nkumbu ya Olive, yandi tindaka zole ya minlongoki na yandi, 30mpe yandi tubaka : "Beno kuenda na buala yina kele pembeni. Ntangu beno ke kota, beno ke mona mpunda ya fioti yina mutu mosi ve me vuandilaka. Beno zibula mpe natina munu yandi. 31Kana mutu me yuvusa beno, 'Samuna nini beno me zibula yandi?' Beno tuba, 'Mfumu kena nsatu na yawu.'''32Bayina ba tindaka, ba kuendaka mpe monaka mpunda ya fioti mutindu Yesu tubilaka bawu.33 Ntangu ba vuandaka kuzibula mpunda ya fioti, bamfumu na yawu me tuba : "Samuna nini beno kena zibula mpunda ya fioti na munu?" 34Bavutulaka : "Mfumu kena nsatu na yawu." 35Ba nataka mpunda ya fioti na Yesu, ba tulaka bilele na zulu na yawu, Yesu vuandaka na zulu na yawu. 36Ntangu ba vuandaka kuenda, ba tandaka bilele na nzila.37Ntangu bavuandaka kuenda na ndimba ya mongo ya baolive, bamvuka ya minlonguki bandaka kusepela mpe ku zitisa Nzambi na ndinga ya ngolo samuna bimangu yina bame mona, 38naku tuba : "Bika yandi zitusua ntinu yina ke kuiza na nkumbu ya Mfumu. Yenge na mazulu mpe nkembo na kisika yaku zangama."39Ndambu ya bafalasi, kati kati na nkangu, tubaka : "Mfumu, pekisa minlongoki na nge." 40Yesu me tubila bawu : "Mukena tubila beno, kana bame vuanda sui, mabanga ke boka."41Yesu vuandaka pusana na mbanza, yandi dilaka, 42mpe yandi me tuba : "Kana nge zabaka bubu yayi mambu yina ya kiese. Kansi na ntangu yayi yame suekama na meso na nge."43Bilumbu kena kuiza, bantatu na nge kekakidila nge, kezungidila nge mpe kefietikisa nge bifulu nionso. 44Bake bebisa nge na bana na nge. Bake bika ve dibanga mosi na zulu ya dibanga ya nkaka, samuna nge zaba ve ntangu Nzambi mekaka kuvulusa nge.45Yesu kotaka na yinzo ya Nzambi mpe kuna yandi benganaka ba yina vuandaka teka kuna. 46Yandi tubilaka bawu : "Yame sonama, 'Yinzo na munu kele yinzo ya lusambulu.' Kansi beno, beno me kumisa yawu kifulu ya miyibi."47Yesu vuandaka kulongisa kilumbu na kilumbu na yinzo ya Nzambi mpe bangudi nganga, bansoniki mpe bangudi ya nkangu vuandaka sosa kufua yandi. 48Kansi bazabaka ve mutindu nini kubaka yandi samuna nkangu ke kuwaka yandi naku sepela nionso.
201Kilumbu mosi Yesu vuandaka longisa batu nsangu ya mbote na yinzo ya Nzambi, bangudi nganga na minsoniki kuizaka kintuadi na bangudi ya batu. 2Batubilaka yandi : "Na lulendo nini nge kena sadila mambu yina? Mpe nani yina me pesa ngeyo lulendo yango?"3Yandi vutulaka : "Munu mpe muke yuvusa beno diambu, beno tubila munu : 4mbotokolo ya Yoane yakatukaka na zulu to na batu?"5Babanzaka bawu mosi, mpe batubaka : "Sikana beto me ndima, 'Ya mazulu,' yandi ke tuba, 'Samuna inki beno ndimilaka yandi ve?' 6Sikana beto me tuba ya batu, batu nionso ke lozila beto mabanga, samu ba tomaka leka kiminu na mbikudi Yoane."7Bavutulaka ti bazaba ve wapi sika ya katukaka. 8Yesu me tubilaka bawu : "Munu mpe muke tubila beno ve wapi mutindu muke na lulendo yaku sala mambu yina."9Yandi tubaka kingana na nkangu : "Mutu mosi kunaka bilanga na yandi ya vinia, yandi bikaka na bisadi na yandi, bosi yandi kuendaka vuanda bilumbu mingi na yinsi ya nkaka. 10Na ntangu ya ngionzokolo yandi me tinda kisadi mosi kuenda kutana na bayina kesalaka bilanga ya vinia, samuna bapesa yandi mbuma ya bilanga. Kansi bisadi yina bulaka yandi mpe bame bika yandi kuenda maboko mpamba.11Yandi tindaka diaka kisadi ya nkaka mpe bame bula yandi diaka, bame viokola yandi na nsoni mingi mpe bame vutula yandi maboko mpamba.12 Yandi tindaka diaka kisadi ya tatu mpe bame luadisa yandi, mpe bame bengana yandi.13Mfumu ya bilanga ya vinia me tuba, 'Nini musala? Muke tinda muana na munu ya bakala muke zolaka mingi, nanga bake mona yandi luzitu.' 14Kansi ntangu bisadi ya vinia me mona yandi, ba vuandaka tubasana, na mutindu yayi, 'Tala mvinginini ya difua. Beto kufua yandi samuna difua ya vuanda ya beto.'15Balozaka yandi ntama na bilanga ya vinia, mpe bame kufua yandi. Na mutindu yina, nini mfumu ya bilanga ya vinia ke sala bawu? 16Yandi ke kuiza mpe yandi ke kufua bisadi yina ya bilanga ya vinia, mpe yandi kepesa bilanga ya vinia na batu ya nkaka." Ntangu bakuwaka yawu bame tuba : "Nzambi bika sepela na yawu."17Kansi Yesu me tala bawu mpe yandi me tuba : "Nini me monisa diambu yina sonamaka : 'Dibanga yina lozaka ba yina vuandaka tunga me kuma ya mfunu?' 18Mutu nionso ke kubua na zulu ya dibanga yina yandi ke toluka, mpe na yina yake buila yandi ke kesumuka."19Na yawu bamfumu ya nganga na minsoniki me banda kusosa kutula yandi maboko na ntangu yina, samu bazaka ti yandi tubaka kingana yina samuna bawu. Kansi ba monaka wonga ya nkangu.20 Bame sungimina kutala yandi, bame tinda mineki, neti batu ya lunungu, samu ba baka yandi yimbi na yina yandi ke tuba, samu ba yekula yandi na luyalu mpe mfumu ya kinzunga.21Bame yuvusa yandi : "Nlongi, beto me zaba ti nge ke tubaka mpe kulongisa na mutindu mosi yaku sungama mpe nge ke landaka mambu ya mutu ve, kansi ngeke longaka mambu ya Nzambi na nseleka. 22Beto kele na minsua to ve, naku futa ba mpaku na Kaesala?"23Kansi Yesu me bakusa mayuya na bawu mpe me vutudila bawu : 24"Beno monisa munu kivanza mosi ya mbongo. Ilungi mpe bisono kele na mbongo yayi ya nani?" Bame vutula : "Ya Kaesala."25Yandi me tubila bawu : "Pidina, beno vutula na Kaesala yina kele ya Kaesala, na Nzambi yina kele ya Nzambi." 26Ba kokaka ve kutuba yimbi na mambu na yandi na ntadisi na yandi. Bame yitukua na mvutudulu na yandi kansi ba tubaka kima mosi ve.27Ntangu ndambu ya saduki, yina ketubaka ti mfulukulu kele ve, bame pusana naku yuvusa yandi kyuvu yayi : 28"Nlongi, tala yayi Mose zonikinaka beto : Kana mpangi ya mutu mosi me kufua, kena nkento, kena bana ve, mpangi na yandi lenda baka nkento na yandi, samuna yandi pesa mpangi na yandi muana.29Nzokande bavuandaka bampangi nsambodia, ya ntete me kuela kansi yandi me kufua ni kubuta bana,30 mpe ya zole diaka,31 mpe ya tatu me kuela yandi, ya vuandaka mutindu mosi na bawu nsambodia, bame kufua ni kubika bana. 32Landila bilumbu na ntuala, nketo me kufua mpe. 33Na mfulukulu, yandi ke vuanda nketo ya nani na bawu nionso? Pamba ve, yandi vuandaka nketo ya bawu nsambodia.34Yesu vutudilaka bawu : "Bana ya yinza yayi bake kuelaka mpe bake pesaka bawu na makuela. 35Kansi bayina ke monana yaku fuana na ntangu ya mfulukulu ya bafua, balenda kuela ve mpe balenda pesa bawu na makuela ve. 36Balenda mpe kufua ve, samu bake vuanda mutindu mosi na ba mbasi, mpe bake vuanda bana ya Nzambi lokola bake bana ya mfulukulu.37Kana batu ya kufua me fuluka, Mose mpe yandi nsongaka yawu na ntangu tiya vuandaka pela, yandi bokilaka Mfumu Nzambi ya Abalayami, Nzambi ya Isaki, mpe Nzambi ya Yakobi. 38Nzambi kele Nzambi ya batu ya kufua ve, kansi ya bayina kele moyo, samu ti bawu nionso kele moyo na yandi."39Ndambu ya minsoniki me vutula : "Nlongi nge me tuba mbote." 40Mpe bakokaka diaka ve kuyuvusa biuvu ya nkaka.41Yesu me tubila bawu : "Nini mutindu bake tubaka ti Klisto kele muana ya Davidi? 42Davidi yandi mosi tubaka na mukanda ya Minkunga, 'Mfumu me tuba na Mfumu na munu, vuanda na lubaka na munu, 43ti ntangu muke tula bambeni na nge na makulu na nge.' 44Davidi kebokila Klisto 'Mfumu,' buna wapi mutindu yandi ke muana ya Davidi?"45Na ntangu nkangu vuandaka kuwa yandi, yandi tubaka na minlongoki na yandi :46 "Beno keba na minsoniki, bake zolaka kutambula na bilele ya yinda, mpe bake zonaka bapesa bawu bambote ya mutindu ya nkaka na bisika ya batu mingi, bake sosaka kuvuanda na bifulu ya ntete na yinzo ya Nzambi, mpe na ntangu ya ba nkinzi. 47Bake nsansikisaka diaka ba yinzo ya banketo me fuilaka ba bakala, mpe bake vunikasaka kusala lusambulu ya yinda. Bake baka mfundusu ya nene."
211Awa Yesu sendulaka meso, yandi monaka bamvuama vuandaka tula minkayilu na kitunga. 2Yandi monaka mpe nketo mosi ya mputu yina vuandaka difola, vuandaka tula mpe makuta zole. 3Mpe yandi tubaka : "Ya kieleka mukena kuzabisa beno, mputu yayi ya difola me pesa kulutisa bato nionso ya nkaka. 4Batu nionso yayi, bame baka yina kele na mfunu mosi ve samuna kupesa minkayilu. Kansi difola yayi me pesa yina ya mfunu, nionso yandi vuandaka na yawu na kuzinga."5Lokola mua batu vuandaka tubila yinzo ya Nzambi, mutindu batomisaka yawu na mabanga ya kitoko mpe na minkayilu, Yesu me tuba : 6"Na bima yayi beno kena kumona, bilumbu ke kuiza, yake bikana dibanga na zulu ya dibanga yina ke balumuka ve."7Bayuvusaka yandi : "Nlongi, ni ntangu mambu yayi ke salama? Mpe nini ke vuanda kidimbu ntangu mambu yina ke salama?" 8Yesu me vutula : "Beno keba samu bavuna beno ve. Samu batu mingi ke kuiza na nkumbu na munu, na kutuba, 'Yake munu' mpe 'Ntangu me finama.' Beno landa bawu ve. 9Na ntangu beno ke kuwa bake tubila ba mvita mpe kutombuka ya batu, beno mona wonga ve, samu mambu yina nionso fuana salama ntete, kansi nsuka ke salama malu-malu ve.10Bosi yandi me zabisa bawu : "Batu ya insi mosi ketedimina batu ya insi ya nkaka, mpe insi mosi ya ntinu ketedimina insi ya ntinu ya nkaka. 11Ntoto ke ningana na ngolo nionso mpe na bifulu mingi ba nsatu na bimbevo ya nene. Mambu ya nsisi kesalama, mpe bidimbu ya nene kemonika na dizulu.12Kansi, na ntuala ya mambu nionso yayi, bake tetikila beno maboko, bake monisa beno mpasi, bake kanga beno na ba yinzo ya tukutukunu, bake loza beno na buloko, bake nata beno na ntuala ya bantinu mpe bamfumu ya bambanza samuna nkumbu na munu. 13Yake pesa beno nzila yaku tuba kimbangi.14Na yawu beno tula mabanza na beno na ntima ve samuna kukitanina, 15samu muke pesa beno mambu yaku fuana mpe nduenga mosi yina ke sala ti mintatu na beno nionso bavuanda na lulendo yaku tedimina to kutuba ya nkaka ve na yina beno ke tuba.16Kansi bake yekula beno ata na babuti na beno, na bampangi na beno, na bamfinangani mpe na bankundi na beno, mpe bake vondisa mingi kati na beno. 17Bake yina beno na batu nionso samuna nkumbu na munu.18 Kansi beno ke zimbisa ata nsuki mosi ve na intu na beno. 19Na ntatumunu na beno, beno ke vukisa miela na beno.20Ntangu beno ke mona Yelusalemi me zungidilua na binuani ya mvita, beno fuana zaba ti kubebisama na yawu kele pene-pene. 21Na yawu, bayina ke vuanda na Yuda batinina na miongo, ba yina ke vuanda na kati-kati ya mbanza bakuenda mpe, ba yina ke vuanda na ndambu ya kizunga bakota kuna ve. 22Samu yake vuanda bilumbu yaku vutula yimbi na yimbi samuna kukokisa nionso kele yaku sonama.23Kiadi na banketo kevuanda na bivumu mpe na yina ke yemika na bilumbu yina! Samu maniongo ya nene ke vuanda na insi, mpe nganzi ke vuanda samuna nkangu yayi. 24Bake kufua na meno ya mbele, bake nata bawu batu yaku kangama na kati na ba yinzo nionso mpe Yelusalemi ke diatukusua na bayina kele bayuda ve ti ntangu na bawu ke lungama (fuana).25Yake vuanda na bidimbu na ntangu, na ngonda mpe na bambuetete. Mpe na ntoto, yake vuanda na kiadi kati na batu yina ke saba ve nini kusala na makele ya mbu mpe bamayo. 26Batu kekufua na wonga na kuvingila mambu kesalama na ntoto samu tulendo ya mazulu ke ningana.27Bosi beno ke mona muana ya mutu kukita na lulendo mpe nkembo ya nene. 28Na ntangu mambu yayi ke banda kusalama, beno telama mpe beno tedimisa ba intu na beno samu mpulusu na beno me kuma pene-pene.29Yesu tubilaka bawu kingana mosi : "Beno tala inti ya ba mingiengie na bainti ya nkaka. 30Ntangu makaya ya impa me banda kubima, beno ke zaba naku tala yawu ti nsungi ya mvula me finama. 31Pidina, ntangu beno ke mona mambu yayi kusalama, beno zaba ti kimfumu ya mazulu me finama.32Na kedika mukena kuzabisa beno, mbandu yayi ke luta ve kana mambu yayi me salama ve. 33Dizulu na ntoto ke luta, kansi mambu na munu ke sala luta ve.34Beno sala keba, beno lutisa ve ntangu nionso ya beno na kusala minkembo, ku kolua malavu, mpe naku vuanda na maniongo samu na luzingu na beno. Kana ve, kilumbu ya lufundusu ke kumina beno naku pamuka, 35neti mutambu. Yau ke kumina nionso yina kele na ntoto ya mvimba.36Beno leka pongi ve, beno sambila ntangu nionso samu beno baka ngolo ya kuvibidila mambu nionso yina ke salama, mpe ya kuvuanda ya kutelema na ntuala ya Muana ya mutu."37Na bilumbu ntangu Yesu vuandaka longa na inzo ya Nzambi, yandi vuandaka litisila mpimpa na mongo ya ba inti ya Olive. 38Nkangu nionso vuandaka kuiza na nsuka nsuka sika yandi vuandaka na yinzo ya Nzambi samuna kuwa yandi.
221Nkinzi ya mapa yina bake bokilaka Paki kumaka pembeni. 2Ba ngudi nganga na minsoniki vuandaka sosa na mutindu nionso samuna kufua Yesu, kansi ba vuandaka na wonga ya nkangu.3Satana mekotila Yuda Iskalioti mosi na minlongoki kumi na zole. 4Yuda kuendaka ku wizana na bangudi nganga mpe ba mfumu ya minkengi na mutindu nini yandi lenda kuyekula Yesu na maboko na bawu.5Ba vuandaka na kiese mpe bawizanaka kupesa yandi mbongo. 6Yandi ndimaka mpe vuandaka sosa nzila yaku yekula Yesu na ntangu ya mbote yina batu lenda zaba ve.7Kilumbu ya nkinzi ya mapa kevimbaka ve, ntangu bake kufuaka dimeme samuna kudia Paki kumaka. 8Yesu tindaka Petelo na Yoane naku tuba : "Beno kuenda bongisa Paki samuna beto kudia." 9Batubilaka yandi : "Wapi nge zola beto bongisa yawu?"10Yandi vutusaka : "Beno kuwa, ntangu beno ke kota na mbanza, mutu mosi me nata mvungu ya maza ke kutana na beno, beno landa yandi na yinzo yina yandi ke kota. 11Mpe beno ke tuba na mfumu ya yinzo, 'Mfumu me tuba wapi kivinga yina muke kudia Paki na minlongoki na munu?'12Yandi ke monisa beno kivinga ya nene yina kele na bima nionso yaku kubama. Kuna beno kesadila yawu. 13Bakuendaka mpe bamonaka mutindu kaka yandi tubilaka bawu. Mpe babongisaka madia ya Paki.14Ntangu kokaka yandi vuandaka na bantumua. 15Yandi me zabisa bawu : "Munu vuandaka na nsatu ya kudia na beno Paki ti na ntangu yaku mona mpasi. 16Samu mukena kutubila beno muke kudia yawu diaka ve ti na ntangu yake kokisama na kimfumu ya dizulu ya Nzambi."17Na manima, Yesu me baka dikopo, ntangu yandi me tonda Nzambi yandi me tubila bawu : "Beno baka yayi mpe beno kabula yawu beno na beno. 18Pambe ve, mukena kutubila beno muke kunua diaka yayi ve ti na ntangu kimfumu ya Nzambi ke kuiza."19Na manima, yandi bakaka dimpa mpe yandi tondaka Nzambi, yandi zengaka yawu yandi pesaka bawu mpe yandi tubaka : "Yayi kele nzutu na munu me pesimina beno. Beno sala ntangu nionso samuna kukanisa munu." 20Mutindu mosi mpe, na manima yandi bakaka dikopo mpe tubaka : "Dikopo yayi ya kele nguizani ya mona yina ke salama na menga na munu me tenguka samuna beno.21Kansi beno sala keba, mutu yina kena ku yekula munu me vuanda na munu na meza yayi. 22Samu Muana ya mutu kena kuenda mutindu ya tubamaka. Kansi kiadi na mutu yina me yekula Muana ya mutu." 23Ba bandaka kuki yuvula bawu na bawu nani yina me sala pidina.24Minlongoki vuandaka kuzonza samuna kuzaba nani kati na bawu kele mbuta. 25Yandi me tubila bawu : "Ba ntinu ya batu yina ke yalaka bainsi kena ku yala bawu, ba yina kele na kimfumu bake bokilaka bawu pidina.26Kansi yake vuanda ve pidina samuna beno. Kansi bambuta kati na beno kuma mutindu mosi na bana fioti mpe yandi yina kele mfunu mingi ke kuma neti yandi yina kena kusala. 27Pamba ve, nani yina kele mbuta, yandi yina kele na meza to yandi yina kena kusala? Yandi yina ke na meza ve? Nzoka mukele neti kisadi kati na beno.28Kansi beno kele bayina tatamanaka na munu na ba ntotolo. 29Me pesa beno kimfumu mutindu mosi tata na munu pesaka munu yawu, 30samuna beno kudia mpe kunua na meza ya kimfumu na munu, mpe beno kevuanda na kiti ya kimfumu kusambisa makanda kumi na zole ya Isaele.31Simoni, Simoni, sala keba, Satana me katuka kulomba nge samuna yandi yungula nge neti kaka fufu. 32Kansi me sambidila nge samuna nge kubua na mpukumunu ve. Ntangu nge ke vutuka siamisa ba mpangi na nge."33Petelo me zabisa yandi : "Mfumu, muke yaku kubama ku kuenda na nge na buloko mpe na lufua." 34Yesu me tubila yandi : "Petelo, mukena zabisa nge, nsusu kekokula kutu ve bubu yayi nge ke wangana munu mbala tatu."35Yesu tubaka diaka : "Ntangu mutindaka beni ni nkutu, ni nsaku, ni nkuta mpe ni sapatu, beno zangaka kima?" Bavutulaka : "Kima ve." 36Mpe yandi me tubila bawu : "Kansi ntangu yayi, mutu yina kele na nkutu baka yawu, yina kena nsaku baka yawu. Mpe yina kele na mbele ve, teka bilele na yandi samuna yandi sumba yawu.37Samu mukena kuzabisa beno, yina sonamaka samuna munu fuana kokisama : 'Bamonaka yandi lokola mutu ke zitisaka minsiku ve." 38Bame tuba : "Mfumu, tala ba mbele." Yandi me tubila bawu : "Yame koka."39Na manima ya kudia, Yesu kuendaka mutindu yandi mesanaka kusala yawu, na mongo ya Olive, mpe minlongoki landaka yandi. 40Ntangu bakumaka yandi me tubila bawu : "Beno sambila samuna beno kubua ve na mpukumunu."41Yandi kuendaka ntama na bawu, na kitini ya mutu me loza dibanga, yandi fukamaka, mpe sambilaka 42naku tuba : "Tata, kana nge zola, katula dikopo yayi na ntuala na munu. Mbala nionso, na luzolo na munu ve, kansi ya nge salama."43Mpe mbasi monikinaka yandi samuna kusiamisa yandi. 44Na mpasi ya lufua na ntima, yandi sambilaka na kingongo mpe mutoki na yandi kumaka lokola madada ya nene ya menga kusotuka na ntoto.45Na manima ya lusambulu, yandi kuendaka na minlongoki mpe yandi kutaka bawu yaku leka samuna kiadi na bawu 46mpe yandi yuvusaka bawu : "Samuna nini beno kena kuleka? Beno telama beno sambila samuna beno kubua ve na mpukumunu."47Ntangu yandi vuandaka tuba ntete, nkangu mosi kuizaka na Yuda, mosi ya minlongoki kumi na zole, yandi nataka bawu. Yandi pusanaka na Yesu samuna kufiba yandi na ditama,48 kansi Yesu me tubila yandi : "Yuda, ya kele na kufiba nge kena kuteka Muana ya mutu?"49Ntangu bayina vuandaka pembeni ya Yesu monaka mutindu yake na lutila, bame tuba : "Mfumu, beto bula bawu na mbele?" 50Mpe mosi bulaka kisadi ya ngudi nganga mpe zengaka yandi dikutu ya lubakala. 51Yesu me tuba : "Yame koka, beno bika." Mpe yandi simbaka dikutu ya mutu yina mpe yandi vutusaka yawu.52Yesu me tuba naku landa na bangudi nganga, bamfumu ya yinzo ya Nzambi mpe ba kulutu yina kuizaka samuna kukanga yandi : "Beno me nata ba mbele mpe ba inti mutindi ti mukele kimpubulu.53 Bilumbu nionso mu vuandaka na beno na kati ya yinzo ya Nzambi, mpe beno sosaka ve naku kanga munu. Kansi yayi ke ntangu na beno, mpe ya lulendo ya tombe."54Babakaka yandi mpe banataka yandi na yinzo ya mfumu ya ngudi nganga. Kansi Petelo vuandaka landa mua ntama na manima. 55Na manima yaku pedisa tiya yina vuandaka na kati-kati ya nganda ba vuandaka bawu nionso, Petelo mpe vuandaka na kati ya bawu.56Kisadi mosi ya nketo monaka yandi na lusadusu ya ntemo ya tiya, yandi talaka yandi mpe yandi me tuba : "Mutu yayi vuandaka mpe na yandi." 57Kansi Petelo wanganaka naku tuba : "Nketo, muzaba yandi ve." 58Na mua ntangu, muntu ya nkaka me mona yandi mpe me tuba : "Nge kele mpe mosi na bawu." Kansi Petelo me tuba : "Muana bakala, mukele yina nge kena kutuba ve."59Na manima na ntangu mosi, ya nkaka me siamisa na kutuba : " Ya tseleka, mutu yayi vuandaka mpe na yandi, samuna yandi kele mutu ya Ngalili." 60Kansi Petelo me vutusa : "Muana bakala, muzaba ve yina nge kena kutuba." Na mbala mosi, ntangu yandi vuandaka tuba ntete, tsusu me kokula.61Mfumu balukaka mpe talaka Petelo, mpe Petelo bambukaka moyo yina Mfumu tubilaka yandi : "Ntete tsusu kokula ve, nge ke wangana munu mbala tatu." 62Ntangu yandi me bima yandi dilaka na mpasi nionso.63Batu yina vuandaka simba Yesu, kumaka kusekinina yandi mpe kubula yandi. 64Na manina yaku finika yandi ilungi bayuvusaka yandi na kutuba : "Kanisa, nani me bula nge?"65 Batubaka ba mambu mingi ya yimbi samuna kuvueza yandi.66Ntangu nsuka me koka, bisadi ya bankulutu ya nkangu, bangudi nganga mpe minsoniki kutanaka, banataka Yesu na ntuala ya nkangu ya bankulutu, 67mpe tubaka : "Kana nge kele Klisto, tubila beto yawu." Kansi yandi vutusaka : "Kana metubila beno, beno ke ndima yawu ve, 68mpe kana me yuvusa beno, beno ke vutusa ve.69Banda ntangu yayi Muana ya mutu ke vuanda na diboko ya lulendo ya Nzambi." 70Bawu nionso tubaka : "Yazola tuba nge kele Muana ya Nzambi?" Mpe yandi me vutudila bawu : "Beno me tuba yawu, mukele yawu." 71Na yina bame tuba : "Samuna nini beto kele diaka na nsatu ya kimbangi? Samu beto me kuwa yawu beto mosi na inua na yandi."
231Bawu nionso telamaka mpe banataka Yesu na ntuala ya Pilato. 2Ba bandaka kufunda yandi naku tubaka : "Beto mekuta mutu yayi kena kubebisa nkangu ya beto naku pekisaka batu na kufuta mpaku na Kaesala, mpe yandi mosi kena kukibieka Klisto, ntinu."3Pilato yuvusaka yandi, mutindu yayi : "Nke kele ntinu ya bayuda?" Yesu me vutusila yandi : "Nge me tuba yawu." 4Pilato me tuba na bangudi ya nganga mpe na nkangu : "Mume mona diambu mosi ve ya yimbi na mutu yayi." 5Kansi batatamanaka kutuba : "Yandi ke kitumunaka batu mpe ku longisa na Yuda ya mvimba, ku banda na Ngalili sika yandi bandilaka ti awa."6Ntangu Pilato kuwaka yawu, yandi yuvusaka si kana mutu yango vuandaka mutu ya Ngalili. 7Awa yandi kuwaka ti yandi kele mutu ya kizunga yina ke yadilaka Elode, yandi tindaka yandi na Elode, yina vuandaka mpe na Yelusalemi kilumbu yina.8Ntangu Elode monaka Yesu, yandi vuandaka na kiese mingi samu banda ntama yandi zolaka ku mona yandi, samu yandi vuandaka kuwa nsangu na yandi, mpe yandi salaka kivuvu ti yandi ke mona bimangu yandi ke sala. 9Yandi yuvulaka yandi bangiuvula kansi Yesu vutusaka kima mosi ve. 10Bangudi ya nganga mpe minsonuki telamaka vana mpe fundaka yandi na kingolo.11Elode na masodi na yandi bafingaka yandi mpe na manima yaku sekinina yandi mpe ba vuatisaka yandi kinkutu ya nkembo, bame buela tinda yandi na Pilato. 12Elode na Pilato kumaka bankundi na kilumbu yina kaka (na ntama bavuandaka mintatu)13Pilato, na manima yaku sangisa bangudi ya nganga, bazuzi mpe batu ya nkangu, 14mpe yandi me tubila bawu : "Beno menatina munu mutu yayi lokola yandi kena kutukisa nkindu, mpe tala, mume yuvusa yandi na ntuala na beno, mpe mume mona ata diambu mosi ve yina beno kena kufundila yandi.15Elode pe yandi monaka ata diambu mosi ve yina beno kena kufundila yandi, yina beno kena kuzengila yandi lufua.16 Na yawu, muke pesa yandi kitumbu mpe muke bikidila yandi." 17(Mpe Pilato fuanaka yambula nkole mosi ya bayuda samuna ntangu ya nkinzi)18Kasi babokaka bawu nionso mbala mosi : "Katudila beto mutu yayi mpe yambudila beto Balabasi. 19Balabasi vuandaka mutu mosi batulaka na buloko samuna nkindu na mbanza mpe samuna kufua batu.20Pilato me buela tubila bawu diaka samuna dibanza yaku yambula Yesu.21 Mpe babokaka na kingolo : "Koma yandi, koma yandi." 22Yandi me tubila bawu na mbala ya tatu : "Inki ya yimbi yandi me sala? Mume mona ve diambu mosi ya yimbi kati na yandi yina yandi fueti fuila. Muke bika yandi na manima yaku pesa yandi kitumbu."23Kansi babokaka na ndinga ya ngolo na kulomba ti bakoma yandi na dikulusi. Mpe mbokolo lutaka ngolo. 24Pilato bakaka lukanu yaku pesa bawu yina balombaka ya salamina bawu. 25Bayambulaka yina vuandaka na buloko samuna nkindu mpe kufua batu mpe yandi pesaka bawu Yesu samu basala luzolo na bawu.26Lokola bavuandaka nata yandi, bakangaka mutu mosi ya nkumbu ya Simoni ya Kilene, yina katukaka na bilanga mpe bapesaka yandi dikulusi, samu yandi nata na manima ya Yesu.27Batu mingi vuandaka landa yandi mpe banketo vuandaka tula maboko na bawu na ntima mpe kudila samuna yandi.28 Yesu metala bawu mpe yandi me tuba : "Banketo ya Yelusalemi, beno bika dila samuna munu; kasi beno dila samuna beno mosi mpe bana na beno.29Samu ti bilumbu kekuiza yina bake tuba, 'Mayangi kele na banketo yina ke butaka ve, mayangi na bivumu ya bayina bimisaka bana ve mpe mabene yina yemikaka ve.' 30Na yawu, bake kuiza tuba na miongo, 'Beno buila beto,' mpe na mongo ya fioti, 'Beno fuka beto.' 31Samu, kana bame sala mambu yayi na inti ya nkunzu, nini kekuiza vuanda na yina yaku yuma?"32Kaka na ntangu yina, banataka mintani zole samu bakufua bawu kifulu mosi na Yesu.33Ntangu bakumaka na sika bake bokidilaka "Kikonzongolo ya intu," (Gologota) bame koma yandi na dikulusi na mintani yina zole, mosi na lubakala mpe yankaka na lumoso ya Yesu. 34Yesu me tuba : "Tata, yambudila bawu samu bazaba ve yina bakena kusala." Bame kabasana bilele na yandi na kuta wadi.35Batu telamaka vana, mpe vuandaka tala ntangu bazuzi vuandaka sekinina yandi naku tubaka : "Yandi vulusaka batu ya nkaka, sikana yandi kele Klisto, yina ponamaka na Nzambi, yandi kukivulusa yandi mosi."36Bisodi mpe vuandaka seka yandi, bapusanaka mpe bapesaka yandi vinu ya nsa. 37Bavuandaka tuba : "Kana nge kele ntinu ya Yuda, kukivukisa nge mosi." 38Mpe nsonokono yayi vuandaka na zulu na yandi : "Yandi yayi kele ntinu ya bayuda."39Mosi ya mintani yina bakomaka na dikulusi fingaka yandi mpe tubaka : "Nge kele Klisto ve? Kukivulusa nge mosi mpe vulusa beto." 40Kansi yina ya nkaka me vutula mpe : "Nge ke mona Nzambi wonga ve, nge mutu kena kubaka kitumbu mosi? 41Samuna beto yaku fuana, pamba ve beto kena kubaka yina me fuanakana na masumu na beto. Kansi yandi salaka kima mosi ve ya yimbi."42Mpe yandi me tuba na Yesu : "Bambukila munu moyo ntangu nge ke kuiza na kimfumu na nge." 43Yesu me vutudila yandi : "Mume tubila nge ya kieleka bubu yayi, nge ke vuanda na munu na paladizu."44Ya vuandaka na ntangu ya sambanu mpe kitombe vuandaka na insi ya mvimba ti na ntangu ya ivua. 45Ntangu yina kaka, mpe divunga ya yinzo ya Nzambi pasukaka na kati-kati.46Yesu me boka na ndinga ya ngolo : "Tata, na maboko na nge mume bika moyo na munu." Na manima yaku tuba mambu yina, yandi zengaka ntima. 47Naku mona yina salamaka, mfumu ya bisodi kembisaka Nzambi mpe yandi tubaka : "Ya kieleka mutu yayi vuandaka ya lunungu."48Mpe bayina nionso vuandaka vana, na manima yaku mona yina salamaka, bavutukaka, babutulaka maboko na ntima. 49Kansi bayina nionso zabaka Yesu, na banketo yina vuandaka na yandi ku banda na Ngalili, ba telamaka na ntama mpe vuandaka kutala mambu yango.50Tala, na kati ya lukutakanu ya ba mbuta, ya vuandaka na mutu mosi na nkumbu ya Yozefi, mutu ya mbote mpe ya lunungu. 51Yandi ndimaka ve lukanu mpe yina ba yankaka vuandaka sala, yandi vuandaka mutu ya Alamati, mbanza ya Yuda. Yandi vuandaka vingila kimfumu ya mazulu.52Yandi kuendaka na Pilato mpe yandi lombaka nzutu ya Yesu. 53Yandi kitisaka yawu, yandi zingaka nlele ya lino, mpe yandi tulaka yandi na ndiamu na kati ya dibanga, yina bame teka zikila mutu ve.54Ya vuandaka kilumbu ya nkubumunu mpe lumingu kumaka pembeni ya kubanda. 55Banketo yina katukaka na Ngalili kintuadi na Yesu, balandaka yandi, bamonaka ndiamu mpe mutindu bakotisilaka nzutu ya Yesu.56 Mpe bavutukaka, bakubikaka bima ya nsunga mpe malasi. Na manima ya kupema kilumbu ya lumingu mutindu kele na minsiku.
241Nsuka nsuka na kilumbu ya ntete, ya lumingu, bankento kuendaka na ndiamu. Banataka bima ya nsunga yina babongisaka. 2Bamekutana dibanga bame katulaka yawu na muelo ya ndiamu. 3Ntangu bakotaka bamonaka ve nzutu ya Mfumu Yesu.4Na ntangu bavuandaka zaba ve nini basala, mpe na mbala mosi, babakala zole telamaka pembeni na bawu na bilele ya nkembo. 5Lokola bankento vuandaka mona wonga, bame kitisa bilungi ya bawu na ntoto, kasi bame zabisa bawu : "Samu na inki beno kena sosa mutu ya moyo kati na batu ya kufua?6Yandi ke diaka awa ve, kansi yandi me futumuka. Beno bambuka moyo na inki mutindu yandi zabisaka beno, ntangu yandi vuandaka ntete na Ngalili,7 mpe yandi vuandaka tuba : "Muana ya mutu fueti yekulua na maboko ya batu ya masumu, ba fueti koma yandi na dikulusi mpe kufutumuka na kilumbu ya tatu."8Bankento me bambukila bampova yango moyo mpe bame vutuka. 9Bakuendaka samuna mambu yango na kumi na mosi mpe na batu nionso ya nkaka. 10Bayina zabisaka mambu yango na bantumua, vuandaka Maliya mutu ya Mangadala, Yoana, Maliya mama ya Yakobi mpe bankento yankaka vuandaka na bawu.11Kansi samuna bantumua nsangu yayi vuandaka lokola mambu ya mpamba mpe bandimaka bankento ve. 12Kansi Petelo telamaka mpe zaulaka na ndiamu. Na ntangu yandi yinamaka mpe talaka yandi monaka bilele ya leni. Petelo me kuenda na yandi, yandi me kuenda kanisa yina salamaka.13Mpe kaka na kilumbu yango, zole kati na bawu kuendaka na buala na nkumbu ya Emausi, yame tatuka na Yelusalemi na makumi sambanu ya stadia. 14Bavuandaka solula bawu na bawu na yina nionso salamaka.15Yavuandaka ti na ntangu ba vuandaka kubindasana mpaka, mpe kukiyuvusa, yandi mosi Yesu me pusana mpe yandi me banda kuenda na bawu kintuadi. 16Kasi meso na bawu vuandaka yaku kakudulua na kuvisa yandi.17Yesu me tuba na bawu : "Inki yina beno kena kuenda tubaka nzila-nzila?" Bame ntumbu telama na kiadi. 18Mosi na bawu, nkumbu na yandi Kleopa, me vutusila yandi : "Nge ke mutu mosi kaka, kena kuzingila na Yelusalemi me zaba ve yina mesala bilumbu yayi?"19Yesu meyuvusa : "Inki mambu?" Mpe bavutusilaka yandi : "Mambu metadila Yesu mutu ya Nazaleti, yina vuandaka mbikudi ya lulendo na mavanga mpe bampova na ntadisi ya Nzambi mpe ya batu nionso. 20Mpe inki mutindu bangudi ya nganga mpe bamfumu na beto yekulaka yandi samuna kuzengila yandi lufua mpe kukoma yandi na dikulusu.21Beto vuandaka na kivuvu ti yandi ke kuiza vulusa Isaeli. Kedika, banda nionso yina mesalama, bubu yayi kilumbu ya tatu.22Kansi bankento ya nkaka kati na beto bamebuisaka beto zengele-zengele, bakuendaka nsuka-nsuka na ndiamu. 23Lokola bakutaka nzutu na yandi ve, bakuizaka zabisa beto ti bambasi monikinaka bawu mpe bazabisaka beto ti yandi kele ya moyo. 24Ba yankaka vuandaka na beto, bakuendaka na ndiamu mpe bakuendaka mona mutindu kaka bankento tubilaka. Kansi yandi bamonaka yandi ve."25Na yawu Yesu me zabisa bawu : "O babakala me zanga mayele, mpe bayina ke ndimaka malu ve mambu tubaka bambikudi. 26Yafuanaka ve ti Klisto lungua mambu nionso yayi mpe kukota na nkembo na yandi?" 27Mpe yandi me bandila na Mose, na bambikudi nionso, yandi me visikisa bawu na kati ya masonukua, yina me tadila yandi.28Na ntangu bakumaka pene-pene na dibuala kuna bavuanda kuenda, yandi mesala lokola yandi kena kuenda na buala ya ntama. 29Kansi bame tatimisa yandi naku tubaka : "Sikila na beto, samu ti nkokila me finama mpe kilumbu me kuma na nsuka." Mpe yandi me kota samu yandi vuanda na bawu.30Ya vuandaka, na ntangu yandi vuandaka na meza kintuadi na bawu, yandi me baka dimpa mpe na manima yaku tonda Nzambi, yandi zengaka yawu mpe yandi pesaka bawu yawu. 31Na yawu, meso na bawu zibukaka, mpe bamebakusa yandi, kansi yandi me zimbala na meso na bawu. 32Mpe bame tubasana : "Ntima na beto vuandaka bula ve kati na beto na ntangu yandi vuandaka tuba na nzila mpe yandi visikisa beto masonukua?"33Kaka na ntangu yina, bavutukaka na Yelusalemi mpe bakutanaka kumi na mosi na bayina vuandaka na bawu kintuadi. 34Bame tuba : "Kedika, Mfumu me futumuka mpe yandi memonika na Simoni." 35Mpe bame songa nionso yina kuminaka bawu na nzila, mpe mutindu Yesu kukimonikisaka na ntangu yandi vuandaka kabula dimpa.36Na ntangu bakena kutubila mambu yango, yandi mosi Yesu me kuiza telama na kati-kati ya bawu, mpe yandi me tuba : "Yenge vuanda na beno." 37Kansi lokola bavuandaka na wonga ya ngolo mpe kuzakama, bakanisaka ti bame mona nkuyu.38Yesu me zabisa bawu : "Samuna inki beno me vinzuka mpe samuna inki babiuvu me fuluka na bantima na beno? 39Beno tala maboko na makulu na munu, yake kaka munu. Beno simba munu mpe beno tala. Mpeve kena nsuni, ni kisivi ve mutindu beno kena mona mu kele na yawu." 40Landila mpova yina, yandi me songa bawu maboko mpe makulu na yandi.41Ntangu bavuandaka leka kiminu ve mpe kuyangalala, mpe kuyituka, Yesu me zabisa bawu : "Beno me baka kima ya kudia awa?" 42Bame pesa yandi mbizi ya kuyokua. 43Yesu mebaka yawu mpe yandi me kudia na ntuala na bawu.44Yandi me zabisa bawu : "Yawu yina me zabisaka beno na ntangu mu vuandaka na beno, muzabisaka ti yina sonamaka samuna munu na minsiku ya Mose, bambikudi mpe na minkunga fueteke lungama."45Na yawu, yandi me zibula mayele na bawu samu bavisa masonukua. 46Mpe yandi me zabisa bawu : "Yasonamaka mutindu yayi ti Klisto fueteke lungua mpe kufutumuka na insi ya bafua kilumbu ya tatu. 47Bosi kuvilula mayele mpe kuyambudulua masumu na nkumbu na yandi fueteke samunua na makanda nionso, bandila na Yelusalemi.48Beno kele bambangi yamambu yina nionso. 49Tala, muke fidisa beno yina Tata na munu silaka. Kansi beno, beno vuanda na mbanza ti beno ke fulusua na lulendo ya Nkua kayengele."50Na manima na yawu, Yesu nataka bawu na ndambu ya Betania. Yandi zangulaka maboko na yandi, yandi me sakumuna bawu. 51Yavuandaka ti, na ntangu yandi vuandaka sakumuna bawu, yandi bikaka bawu mpe yandi tombuluaka na dizulu.52Na manima yaku sambila yandi, ba vutukaka na Yelusalemi na kiese ya ngolo. 53Bavuandaka tatamana na kinlongo, mpe kuzitisaka Nzambi.

Nsangu ya mbote ya yoane

11Na mbaduku vuandaka Diambu, mpe Diambu vuandaka na Tata Nzambi, mpe Diambu vuandaka Tata Nzambi. 2Na mbadukulu Diambu vuandaka na Tata Nzambi. 3Bima nionso salamaka na yau, mpe ata kima mosi ve salamaka yina salamka na yau ve.4Na yau vuandaka moyo, mpe moyo vuandaka kukia ya bantu. 5Kukia ke kienzulaka kitombe, kansi kitombe tambulaka kukia ve.6Ya vuandaka na muntu mosi tindamaka na Tata Nzambi: Nkumbu na yandi Yoane. 7Yandi kuizaka samuna kuvuanda mbangi, mpe kutuba kimbangi na kia, samu ti na nzila na yandi bantu leke kiminu. 8Yandi vuandaka kia ve, kansi samu kaka yandi tuba kimbangi ya kia.9Kia ya kedika kuizaka na inza samuna ku kienzula muntu nionso.10Yandi vuandaka na inza, mpe yandi salaka inza, kansi inza zabaka yandi ve. 11Yandi kuizaka na bantu na yandi, kansi bantu na yandi tambulaka yandi ve.12Kansi na ba yina tambulaka yandi, na bayina kena kulekila nkumbu na yandi kiminu, yandi pesaka kilendo ya kukituka bana ya Tata Nzambi, 13ba yayi butukaka, na menga ve, na luzolo ya nsuni ve, na luzolo ya muntu ve, kansi na luzolo ya Tata Nzambi.14Mpe Diambu kitukaka nsuki, mpe yandi sikilaka na beto, ya kufuluka na nlemvo mpe na kedika; mpe beto monaka nkembo na yandi, nkembo bonso ya Muana na yandi mosi katukaka na Tata. 15Yoane telaka yandi kimbangi, mpe yandi bokaka na kutuba: Yina ke kuiza na manima na munu tuaminaka munu, samu yandi tekidilaka munu.16Bosi beto nionso tambulaka na kufulusua na nlemvo na nlemvo; 17samu Mose pesaka nsiku, nlemvo na kedika kuizilaka na nzila ya Yesu Klisto. 18Ata muntu mosi ve me monaka Tata Nzambi; kansi Muana mosi kaka kele na nkata ya Tata, me monisaka beto yandi.19Tala kimbangi ya Yoane, ntangu ba Yudayo tindaka ba nganga na ba Levi katukaka na Yelusalemi samuna ku yuvula yandi: Nge, nani nge kele? 20Yandi tubaka, mpe yandi ndimaka, yandi tubaka ti yandi kele Klisto ve. 21Bosi ba yuvulaka yandi: Nini kuandi? Nge kele Eliya? mpe yandi me tuba: Mu kele yandi ve. Nge kele mbikudi e? mpe yandi vutulaka: ve.22Na yau ba zabisaka yandi: Nge kele nani? samu ti beto pesa mvutu na bantu tindaka beto. Inki nge kele kutuba samuna nge mosi e? 23Yandi me tuba, munu, mu kele ndinga yayi ke bokka na dikanga: beno lendumuna nzila ya Mfumu, mutindu tubaka mbikudi Yesaya.24Bantu tindamaka vuandaka ba falisi. 25Ba yuvulaka yandi diaka: samuna inki nge kena ku botika, kana nge kele Klisto ve, Eliya ve, mbikudi mpe ve?26Yoane vitudilaka bau: Munu, mu kena kubotika na maza, kansi kati na beno kele na muntu mosi yina beno zaba ve, 27kena kuiza na manima na munu; mu ke kuka ku zibula nsinga ya nsapatu na yandi. 28Mambu yayi lutilaka na Betania, na disimu ya Yolodani kisika Yoane vuandaka botika.29Kilumbu landaka, yandi monaka Yesu kukumina yandi, mpe yandi tubaka: Tala Muana meme ya Tata Nzambi, ke katulaka masumu ya inza. 30Yandi nde mu tubaka: Na manima ya munu ke kuiza muntu mosi tuaminaka munu, samu yandi tekidilaka munu. 31Mu zaba yandi ve, kansi samu ya zabakana na Isaeli ti mu kuizaka botika na maza.32Yoane tubaka kimbangi yina;: Mu monaka Mpeve ya Nlongo kitaka na zulu bonso dibembe mpe me vuanda na zulu na yandi. 33Mu zabaka yandi ve, kansi yina tindaka munu samuna kubotika na maza, yandi tubilaka munu: Yina nge ke mona Mpeve me kita mpe ma telama na zulu na yandi, yandi kena kubotika na Mpeve ya Nlongo. 34Mpe mu monaka, bosi mu tubaka kimbangi ti yandi kele Muana ya Tata Nzambi.35Kilumbu landaka; Yoane vuandaka kaka vana na minlongoki na yandi zole; 36mpe ntangu yandi monaka Yesu kena kuluta, yandi tubaka: Beno tala Dimeme ya Tata Nzambi.37Minlongoki nionso zole kuwaka yandi kutuba mpova yina, mpe ba landaka Yesu. 38Yesu balukaka, mpe ntangu yandi monaka ti ba kena kulanda yandi, me tubila bau: Inki beno kena kusosa? Ba vutudilaka yandi: Labi (ya zola tuba Nlongi), Wapi nge ke vuandaka? 39Yandi me zabisa bau beno kuiza, mpe beno tala. Bau kuendaka, mpe ba monaka kisika yandi ke vuandaka; bosi kilumbu yina ba vuandaka na yandi. Ya lenda vuanda na ntangu ya kumi.40Andele, mpangi ya Simoni Petelo vuandaka mosi na minlongoki kuwaka ba mpova ya Yoane, mpe ba landaka Yesu. 41Ya vuandaka yandi muntu ya ntete kuendaka kutana na mpangi na yandi Simoni, samuna kuzabisa yandi: Beto me Mona Masiya (ya zola tuba Klisto). 42Bosi yandi nataka Simoni na Klisto. Ntangu Yesu monaka yandi, me tuba: Nge kele Simoni, muana ya Yona; nge ke bokudulua na nkumbu ya Kefa (ya zola tuba Petelo).43Kilumbu landaka, Yesu zolaka kuenda na Ngalili, bosi yandi kutanaka na Filipo. Yandi me zabisa yandi: Landa munu. 44Filipo vuandaka muntu ya Betesaida, mbanza ya Andala na ya Petelo. 45Filipo kutanaka na Natanaeli, mpe me zabisa yandi: Beto me kutana yina sonukuaka na nsiku ya Mose mpe yina ba mbikudi tubilaka, Yesu ya Nazaleti, muana ya Yosefi.46Natanaeli me zabisa yandi: kima ya mbote lenda katuka na Nazaleti e? Filipo vutudilaka yandi: Kuiza mpe tala. 47Ntangu Yesu monaka ngizulu ya Natanaeli na yandi, me tuba samuna yandi: Yandi yayi penza muntu ya Isaeli, na yandi luvunu kele ve. Natanaeli me tubila yandi: 48Wapi nge me zabila munu e? Yesu vutudilaka yandi: Tekila Pilipo bokila nge, ntangu nge vuandaka na insi ya inti, mu monaka nge.49Natanaeli vutulaka mpe tubilaka yandi: Labi, nge kele Muana ya Tata Nzambi, nge kele ntinu ya Isaeli. 50Yesu vutudilaka yandi: Nge me leka kiminu samu me zabisa nge ti mu monaka nge na insi ya inti ya kuyu; Nge ke mona mambu ya ngitukulu kuluta yayi. 51Mpe yandi me tubila yandi:Ya kedika, ya kedika, beno ke mona dizulu ke zibuka mpe ba mbasi ya Tata Nzambi ku tombuka mpe ku kita na zulu ya Muana Ya muntu.
21Na manima bilumbu tatu, nkinzi salamaka na Kana na Ngalili. Mama ya Yesu vuandaka vana, 2mpe Yesu bokudusuaka na nkinzi yina kintuadi na minlongoki na yandi.3Ntangu vinu manisaka, mama ya Yesu zabisaka yandi: ba kele diaka na vinu ve. 4Yesu vutudilaka yandi. Nkento, inki diambu munu na nge? Ntangu na munu fuana ntete ve. 5Mama na yandi me tuba na bisadi: Beno sala yina yandi ke zabisa beno.6Nzoka, mi mvungu sambanu vuandaka vana, samuna mpedoso ya ba Yudayo, mpe mosi na mosi vuandaka na bitezo zole zole to tatu tatu. 7Yesu zabisaka bau: Beno fuluza maza na ba mvungu yayi. Mpe ba fuluzaka yau tii na intu. 8Yandi me zabisa bau, beno kuenda vueta maza, bosi beno nata yau na ntuadisi ya nkinzi. Mpe ba nataka yau.9Ntangu ntuadisi ya nkinzi bimbaka maza kitukaka vinu, yandi zabaka ve kisika katukaka vinu yina, kansi bisadi yina kuendaka vueta maza, zabaka yau mbote, yandi bokilaka ditoko ya ndambisa, 10mpe me zabisa yandi: Muntu niont ke pesaka ntete vinu ya mbote, yina ya mbote mingi ve ke kuizaka na nima bantu me kolua; nge, nge me lunda vinu ya mbote tii ntangu yayi.11Yau vuandaka bimangu ya ntete Yesu salaka na Kana kuna na Ngalili. Ya monisaka nkembo na yandi, mpe minlongoki na yandi lekilaka yandi kiminu.12Na manima na yau, yandi kulumukaka na Kapalanaumi, na mama, na ba mpangi mpe na minlongoki na yandi, bosi ba vuandaka kuna bilumbu ya fioti kaka.13Pasa ya ba Yudayo kumaka penepene, bosi Yesu tombukaka na Yelusalami. 14Yandi kutaka na inzo ya kinlongo minteki ya ngombe, ya ma meme mpe ya ma bembe, mpe minsobi ya mbongo ya kuvuanda.15Ntangu yandi salaka sikoti ya nsinga, yandi kukaka bau nionso na inzo ya kinlongo, diaka ma meme ya mankento na ba ngombe; yandi muangisaka minsobi ya mbongo, mpe yandi buisaka ba meza; 16mpe yandi tubaka na minteki ya ma bembe: Beno katula yau awa, beno kitula inzo ya Tata na munu zandu ve.17Ba ntumua na yandi bambukaka moyo ti ya sanamaka: vema ya inzo na nge kena kutiazula munu. 18Ba Yudayo bakaka mpova, ba tubaka: inki kimangu nge me songa beto, na ku sala mutindu yina e? 19Yesu vutudilaka bau: Beno tulula kinlongo yayi, mpe mu ke kungulula yau na bilumbu tatu.20Ba Yudayo tubaka: Ya fuana sala ba mvula makumi na sambanu samuna kutunga yau, kansi nge na bilumbu tatu nge ke tungulula yau! 21Kansi yandi vuandaka tubila kinlongo ya nzutu na yandi. 22Yau yina, ntangu fulukaka ba bafua, ba ntumua na yandi bambukaka moyo ti yandi tubaka yau, mpe ba lekilaka masonukua kiminu mpe na mpova Yesu tubaka.23Na ntangu Yesu vuandaka na Yelusalemi, na nkinzi ya Pasa, Bantu mingi tulaka kiminu na nkumbu na yandi, ntangu ba monaka bimangu yandi vuandaka sala. 24Kansi Yesu ku kipesaka na bau ve, samu yandi zabaka bau nionso, 25mpe samu diaka yandi vuandaka na mfunu ba tubila yandi kimbangi ata ya muntu mosi ve; samu yandi mosi zabaka yina vuandaka kati na muntu.
31Kansi ya vuandaka muntu mosi kati na mimfalisi, na nkumbu ya Nikodemo, mfumu ya ba Yudayo, 2kuizaka tala Yesu na mpimpa, mpe me tubila yandi: Labi, beto me zaba ti nge kele Nlongi me katuka na Tata Nzambi; samu muntu mosi ve lenda sala bimangu yayi nge me sala, kana Tata Nzambi kele na yandi kintuadi ve.3Yesu vutudilaka yandi: Ya kedika, ya kedika, me zabisa nge, kana muntu butuka mbutuka ya zole ve, yandi lenda mona kimfumu ya Tata Nzambi ve. 4Nikodemo me tubila yandi: inki mutindu muntu lenda butuka diaka na ntangu yandi me nuna e?Yandi lenda vutuka diaka na kivumu ya mama na yandi mpe kubutuka e?5Yesu vutulaka: Ya kedika, ya kedika, me zabisa nge, kana muntu butuka na maza mpe na Mpeve ve, yandi ke kotana kimfumu ya Tata Nzambi ve. 6Yina me butuka na nsuni kele nsuni, mpe yina me butuka na Mpeve kele mpeve.7Kuyituka ve samu me zabisa nge ti: Nge fueti butuka mbutuka ya impa. 8Mupepe ke fulaka konso kifulu ya zola, mpe nge kena kuwa mazu; kansi nge ke zaba ve kisika ya me katuka, mpe kisika ya me kuenda. Ya kele mutindu mosi na muntu nionso me butuka na Mpeve.9Nikodemo me tubila yandi: inki mutindu ya lenda salamina e? 10Yesu vutudilaka yandi: Nge kele nlongi ya Isaeli, mpe nge zaba mambu yayi ve! 11Ya kedika, ya kedika, me zabisa nge, beto kena kutuba yina beto me zaba, mpe beto kena kutuba kimbangi na yina beto monaka; mpe nge ke baka kimbangi na beto ve.12Ntangu mu tubilaka beno mambu ya ntoto kana beno kuikilaka ve, inki mutindu beno kuikila ntangu mu ke tubila beno mambu ya mazulu e? 13Muntu mosi ve tombukaka na zulu, kana yina katukaka na zulu ve, Muana ya muntu yina kele na dizulu.14Mpe lokola Mose zangulaka nioka na dikanga, mutindu mosi mpe Muana ya muntu fueti zanglua, 15samu ti konso muntu ke lekila yandi kiminu baka moyo ya ba mvula na ba mvula.16Samu Tata Nzambi zolaka inza, yandi pesaka Muana na yandi mosi kaka samu yina ke lekila yandi kiminu bungua ve, kansi yandi baka moyo ya ba mvula na ba mvula. 17Na yau, Tata Nzambi tindaka ve Muana na yandi na inza samuna kufundisa inza, kansi samu inza vuluzu na nzila na yandi. 18Yina me kuikila na yandi ke fundisua ve; kansi yina kena kukuikila ve kele ya kufundisua, samu yandi tulaka kiminu ve na Muana mosi kaka ya Tata Nzambi.19Mfundusu yayi kele, ntangu kukia kuizaka na inza, bantu lutaka zola kitombe na kisika ya kukia, samu mavanga na bau vuandaka ya imbi. 20Samu konso muntu ke salaka imbi ke zolaka kukia ve, mpe yandi ke kuizaka na kukia ve, samuna wonga ya mavanga na yandi ke monika na meso ya bantu; 21kansi yina ke salaka na kedika ke kuizaka na kukia, samu ti mavanga na yandi ke salamaka na Nzambi monika.22Na manima na yau, Yesu kuendaka na insi ya Yuda na ba ntumua na yandi; mpe kuna yandi vuandaka na bau, bosi yandi vuandaka botika. 23Yoane mpe vuandaka botika na Enoni, penepene ya Salemi, samu maza mingi vuandaka kuna; mpe ba vuandaka kuenda kuna samuna kubotukua. 24Na ntangu yina Yoane kotusuaka ntete boloko ve.25Nzoka, mpaka vuandaka minlongoki ya yoane na Yudayo mosi samuna diambu me tadila mpedoso. 26Ba kuendaka mona Yoane, bosi ba tubilaka yandi: Labi, muntu vuandaka na disimu ya Yodani, mpe nge tubaka kimbangi samuna yandi, tala yandi kena kubotika, mpe bantu kena kuenda na yandi.27Yoane vutulaka: Muntu lenda baka kaka yina ba pesaka yandi katukaka na dizulu. 28Beno mosi kele ba mbangi na munu ntangu mu tubaka: Mu kele Klisto ve, kansi, mu tindamaka na ntuala na yandi.29YIna me kuvua ndumba ya ndambisa, kele ditoko ya ndambisa; kansi nkundi ya ditoko ya ndambisa me telama vana mpe kena kuvingila yandi na kiese mingi, samuna kuwa ndinga ya ditoko ya ndambisa; kiese ya munu kele ya kulunga. 30Yandi fueti tombuka, mpe mu fueti kita.31Yina me katuka na zulu kele na zulu ya bantu nionso; Yina kele ya ntoto kele ya ntoto, mpe yandi ke tubaka mutindu yandi kele na ntoto. Yina me katuka na dizulu kele na zulu ya bantu nionso, 32yandi kena kutuba kimbangi na yina yandi monaka mpe kuwaka, mpe muntu mosi ve kele na kimbangi na yandi. 33Muntu yina kele na kimbangi na yandi me tula kidimbu ti Tata Nzambi kele ya Kedika;34samu muntu yina Tata Nzambi tindaka ke tubaka mambu ya Tata Nzambi, samu Tata Nzambi me pesa yandi Mpeve kele na kitezo ve. 35Tata ke zolaka Muana, mpe yandi pesaka bima nionso na maboko na yandi. 36Yina kena kulekila Muana kiminu kele na moyo ya ba mvula na ba mvula; yina kene kulekila Muana kiminu ve, ke baka moyo ve, samu nganzi ya Tata Nzambi kena kusikila na yandi.
41Mfumu zabaka ti ba falisi kuwaka ti yandi fuanaka sala mpe kubotika bantu mingi kuluta Yoane. 2Kansi na nionso yina,, yandi mosi Yesu vuandaka botika ve, kansi ba ntumua na yandi. 3Na yau, yandi katukaka na Yuda, mpe yandi vutukaka na Ngalili.4Lokola ya vuandaka ti yandi fueti lutila na Samaliya, 5yandi kumaka na mbanza mosi ya Samaliya kele na nkumbu ya Sikali, kele penepen ya bilanga Yakobo pesaka na muana na yandi Yosefi.6Vana vuandaka dibulu ya maza ya Yakobo. Yesu na lembaka samuna nzietolo, bosi yandi vuandaka na nseko ya dibulu ya maza. Ya lendaka vuanda na ntangu ya sambanu. 7Nkento mosi ya Samaliya kuizaka vueta maza. Yesu me tubila yandi: Pesa munu maza ya kunua. 8Samu ba ntumua na yandi kuendaka sumba madia na mbanza.9Musamaliya ya nkento me tubila yandi: Samuna inki nge yayi kele mu Yudayo kena kulomba munu maza ya kunua, munu yayi kele musamaliya ya nkento e? Na yau, ba Yudayo kele na nkalasani ya kintuadi ve na bantu ya 10Samaliya. Yesu vutudilaka yandi: Kana nge zabaka nkayilu ya Tata Nzambi mpe nani yayi kena ku tubila nge: Pesa munu maza ya kunua! nge mosi ya ntete zolaka tuama kulomba yandi maza ya kunua, mpe yandi zolaka pesa nge maza ya moyo.11Nkento me zabisa yandi, Mfumu, nge kele na kima ve samuna kuvueta, mpe dibulu ya maza kele mpinda; wapi nge zolaka bakila maza yina ya moyo e? 12Nge me lutila tata na beto Yakoba na kikuluntu e, yayi pesaka beto dibulu ya maza, mpe yandi mosi kunuaka yau, na bana na yandi mpe na bibulu na yandi e?13Yesu vutudilaka yandi: Konso muntu ke kunua maza yayi ke mona diaka mpuila; 14kansi yina ke kunua maza yina mu ke pesa yandi ke mona diaka mpuila ya maza ata fioti diaka ve, mpe maza mu ke pesa yandi ke vuanda dizanga ya maza ke pasumuka tii na moyo ya ba mvula na ba mvula.15Nkento me tubila yandi: Mfumu, pesa munu maza yina, samu mu mona diaka mpuila ve, mpe mu kuiza vueta diaka maza awa ve. 16Yesu me tubila yandi kuenda, mpe bokila bakala na nge, bosi nge kuiza.17Nkento me vutula: Mu kele na bakala ve. Yesu me vutudila yandi: Nge me tuba kedika ti: mu kele na bakala ve. 18Samu babakala tanu vuandaka na nge, bosi yina kele na nge ntangu yayi, kele bakala na nge mpe ve. Na yau, nge me tuba kedika.19Nkento me tubila yandi, Mfumu, me ti nge kele mbikudi. 20Batata na beto sambilaka na mongo yayi; bosi beno me tuba, beno, ti kifulu ya kusambila kele na Yelusalemi.21Yesu me tubila yandi: Nge me kuikila, ntangu kene kuiza ya ke vuanda diaka na mongo to na Yelusalemi ve beno ke sambila Tata. 22Beno ke kusambilaka yina beno zaba ve; beto, beto me zaba yina beto ke sambilaka, samu mpulusu me katuka na Bayudeyo.23Kansi ntngu kena kuiza, mpe ya kuizaka, yina minsambidi ya kedika ke sambila Tata na mpeve mpe na kedika; samu minsambidi ya mutindu yina Tata kena kulomba. 24Tata Nzambi kele Mpeve, mpe bayina kena kusambila yandi fueti sambila yandi na mpeve mpe na kedika.25Nkento me tubila yandi: Me zaba ti Masiya fueti kuiza (yayi bake bokidilaka Klisto); ntangu yandi kekuiza, yandi ke samunina beto mambu nionso. 26Yesu me zabisa yandi: Munu yayi kena kutuba na nge, mu kele Klisto.27Na kilokula yina kaka ba ntumua na yandi kuizaka, mpe bayitukaka samu yandi vuandaka solola na Nkento. Kansi ata muntu mosi ve tubaka: Inki nge kena kulomba e? to, Inki nge kena kutuba na nkento yayi e?28Na yau, ntangu nkento bikaka mvungu na yandi ya maza, yandi kuendaka na mbanza, mpe me tuba na bantu: 29Beno kuiza tala muntu mosi me tubila munu mambu mu salaka; yandi lendaka vuanda Klisto ve? 30Ba bimaka na mbanza, mpe ba kuendaka vana yandi vuandaka.31Na ntangu yina, ba ntumua lombaka yandi sala malu samu yandi kudia, ba tubaka: Labi, kudia. 32Kansi yandi tubilaka bau: Mu kele na madia yina mu kekudia beno zaba yau ve. 33Bantumua tubasanaka bau na b au: Muntu natinaka yandi madia e?34Yesu tubilaka bau: Madia na munu kele kusala luzolo ya muntu tindaka munu, mpe kumanisa kisalu na yandi. 35Beno kena kutuba ve ti ba ngonda iya me bikana samuna kukuma na nsungi ya ngionzokolo e? Tala, me zabisa beno, beno sendula meso, mpe beno tala bilanga me yela samuna ngionzokolo. 36Yina kena kuyonzika kele na mfutu, mpe yandi kena kuyonzika mbutu samuna moyo ya bamvula na bamvula, samu ti muntu kena kukuna na yina kena kuyonzika ba yangalala kintuadi37Samuna yau, yina bakena kutuba kele ya kedika: yankaka kekunaka, yankaka keyonzikaka. 38Mu tindaka beno samuna kuyonzika yina beno salaka ve; Ba yankaka salaka, mpe beno me kota na kisalu na bau.39Bantu ya Samaliya mingi ya mbanza yina lekaka kiminu na Yesu samuna mambu tubaka nkento yina: Yandi tubilaka munu yina mu salaka. 40Diaka, ntangu bantu ya Samaliya kuizaka mona yandi, ba lombaka yandi kuvuanda penepene na bau. Mpe yandi salaka bilumbu zole kuna.41Ndonga ya bantu lekaka kiminu samuna mambu na yandi; 42mpe ba vuandaka tuba na nkento: Ya kele diaka ve ti samuna yina nge tubaka nde beto me lekila kiminu; samu beto me kuwa yandi beto mosi, mpe beto me zaba ti ya kedika, yandi kele mvuluzi ya inza.43Na manima bilumbu tatu, Yesu katukaka kuna, samuna kukuenda na Ngalili; 44samu yandi mosi tubaka kimbangi ti mbikudi kele nzitusu na insi na yandi ve. 45Ntangu yandi kumaka na Ngalili, bantu ya Ngalili yambaka yandi mbote, samu ba monaka nionso yandi salaka na nkembo vuandaka na Yelusalemi, samu bau mpe kuendaka na nkembo.46Yandi vutukaka diaka na Kana na Ngalili, kuna yandi kitulaka maza vinu. Na Kapenaumi muana mosi ya nkuluntu ya binuani ya ntinu, vuandaka na kimbevo. 47Ntangu yandi kuwaka ti Yesu katukaka na Yuda samuna kukuiza na Ngalili, yandi kuendaka mona Yesu, samuna kulomba yandi na kukita mpe kuniakisa muana na yandi vuandaka na mpasi ya lufua.48Yesu me tubila yandi: Beno ke kuikila ve kana beno mona bimangu mpe mangitukulu ve, beno ke kuikilaka ve. 49Nkuluntu ya binuani ya ntinu me tuba: Mfumu, kita na ntangu muana na munu kufua ntete ve. 50Yesu me tuba, kuenda, muana na nge kele moyo.Muntu yina lekaka kiminu na mpova Yesu tubilaka yandi, mpe yandi kuendaka.51Na ntangu yandi vuandaka kita, bisadi na yandi kuizaka kutana na yandi samuna kunatina yandi nsangu: Muana na nge kele ya moyo. 52Yandi yuvulaka bau, inki ntangu nzutu na yandi kumaka mbote; mpe ba tubilaka yandi: Mazono, na ntangu ya nsambodia, yuku yuku manisaka.53Tata ya muana kuizaka bakusa ti ya vuandaka na ntangu yina Yesu tubilaka yandi: Muana na nge kele ya moyo. Mpe yandi kuikilaka, na inzo na yandi ya mvimba. 54Kimangu yayi ya zole Yesu salaka na ntangu yandi katukaka na Yuda samuna kukuenda na Ngalili.
51Na manima na yau, nkembo ya Ba Yudayo vuandaka, mpe Yesu tombukaka na Yelusalemi. 2Nzoka na Yelusalemi, penepene ya kielo ya mameme ya nkento, kele na dizanga na nkumbu ya Beteseda, mpe yau vuandaka bielo tanu. 3Na insi ya bielo yina, lekaka ba mbevo mingi, ba mpofo, bantu ya kuvenga, ba koka vuandaka vingila kuningana ya maza; 4samu mbasi mosi vuandaka kita ntangu nionso na dizanga, samuna kuningisa maza; muntu ya ntete ke kita na manima ya kuningana ya maza, belukaka, na kimbevo nionso.5Bakala mosi vuandaka vana na kimbevo salaka makumi tatu na nana ya ba mvula. 6Ntangu Yesu monaka yandi ya kuleka, mpe zabaka ti yandi kele na kimbevo me zingila, me tubila yandi: nge zola beluka e?7Mbevo vutudilaka yandi: Mfumu, mu kele na muntu ve kekuloza munu na dizanga ntangu maza ma nikusua, mpe ntangu mu zola kuenda, muntu yankaka me kita na ntuala na munu. 8Yesu me tubila yandi, telama, bonga nkuala na nge, mpe tambula.9Na mbala mosi muntu yina belukaka; yandi bakaka nkuala na yandi, mpe yandi kuendaka. Ya vuandaka kilumbu ya lumingu.10Ba Yudayo tubaka na yina belukaka: Ya kele lumingu; nge kele na luve ya kunata nkuala nange ve. 11Yandi vutudilaka bau: Muntu me belusa munu me tubila mu: Baka nkuala na nge, mpe kuenda12Ba yuvulaka yandi: Inki muntu yina zabisaka nge: Baka nkuala na nge, mpe kuenda? 13Kansi mbevo zabaka ve nani yina belusaka yandi; Samu Yesu zimbalaka na nkangu yina vuandaka vana.14Kulandila yina, Yesu kuenda mona yandi na kinlongo, mpe me tubila yandi: Tala nge me beluka, kunata diaka masumu ve, samu nge lendaka builua na diambu nsisi kuluta. 15Muntu yina kuendaka, mpe yandi samuna na ba Yudayo ti ya vuandaka Yesu muntu belusaka yandi.16Yau yina ba Yudayo vuandaka landa Yesu, samu yandi vuandaka sala mambu yina kilumbu ya lumingu. 17Kansi Yesu vutudilaka bau: Tii na kilokula yayi Tata na munu kena kusala, munu diaka mu kena kusala. 18Samuna yina, ba Yudayo vuandaka sosa diaka nzila ya kufua yandi, samuna ku kondua kuzitisa nsiku ya lumingu kaka ve, kansi samu yandi kena kubokila Nzambi Tata na yandi, mpe kutuba ti yandi me fuanana na Tata Nzambi.19Yesu vutukilaka mpova, mpe me tubila bau: Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, Muana lenda sala diambu yandi mosi ve, yandi ke salaka kaka yina yandi ke monaka na Tata; mpe nionso yina Tata ke salaka, Muana mpe ke salaka yau mutindu mosi. 20Samu Tata ke zolaka Muana, mpe ke monisaka yandi yina yandi ke salaka, mpe ke monisa yandi mavanga ya nene kuluta yayi, samu beno yitukua.21Lokola Tata ke fulukisaka bafua mpe ke pesaka moyo, na yau Muana ke pesaka moyo na muntu yina yandi me zola. 22Tata ke fundisaka muntu ve, kansi yandi pesaka mfundusu nionso na Muana, 23samu bantu nionso zitisa Muana mutindu mosi Muana ke zitisaka Tata. Yina kena kuzitisa Muana ve, nzitusu mpe kele ve na Tata yina tindaka yandi.24Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, yina kena kuwa mambu ya munu, mpe kena kulekila yina tindaka munu kiminu, kele na moyo ya bamvula na ba mvula, mpe ke sambusua ve, kansi yandi me lutila na lufua samuna kubaka moyo.25Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, ntangu me kuiza, mpe ya me kuizaka, bantu ya kufua ke kuwa ndinga ya Muana ya muana Tata Nzambi; mpe ba yina ke kuwa yau ke zinga.26Samu lokola Tata kele na moyo kati na yandi, yau yina yandi pesaka na Muana moyo na yandi mosi. 27Bosi yandi pesaka yandi kilendo ya kufundisa, samu yandi kele Muana ya muntu.28Beno yituka mambu yayi ve; samu ntangu me kuiza yayi bantu nionso kele na biziami ke kuwa ndinga na yandi, 29mpe ba ke bima. Ba yina salaka mambu ya mbote ke futumuka samuna moyo, kansi ba yina salaka mambu ya imbi ke futumuka samuna mfundusu.30Na munu mosi, mu lenda sala kima ve: na mutindu mu kena kuwa, mu kena kufundisa; mfundusu na munu kele ya lunungu, samu mu kena kusosa luzolo na munu ve, kansi luzolo ya yina tindaka munu. 31Kana mu kena kutuba kimbangi ya munu mosi, kimbangi na munu kele ya luvunu. 32Kansi muntu yankaka kele yina kena kutuba kimbangi na munu, mpe me zaba ti kimbangi yandi kena kutuba samuna munu kele ya kedika.33Beno tindaka na Yoane, mpe yandi tubaka kimbangi ya kedika. 34Samuna munu, mu kena kubakila kimbangi na munu na muntu ve; kansi me tuba muindu yayi, samu ti beno vulusua. 35Yoane vuandaka muinda kena kuyoka mpe kukienzula, mpe zolaka sepela na ntangu mosi kaka na kukia na yandi.36Munu, mu kele na kimbangi ya nene kuluta ya Yoane; samu kisalu Tata pesaka munu samuna kukukisa, kisalu yina mu kena kusala, kena kutuba kimbangi samuna munu ti Tata tindaka munu. 37Mpe Tata yayi tindaka munu, yandi mosi tubaka kimbangi na munu. Beno kuwa ntete ndinga na yandi ve, beno mona ntete ilungi na nyandi ve, 38mpe mambu na yandi me sikila na beno ve, samu beno kena kuleka kiminu ve na muntu tindaka yandi.39Beno kena kufiongunina Masonukua, samu na yau beno kena ku yindula kubakila moyo ya ba mvula na ba mvula: Yau nde kena kutuba kimbangi samuna munu. 40Mpe beno zola kuiza na munu ve samuna kubaka moyo!41Nzitusu na munu ke katukaka na bantu ve. 42Kansi me zaba ti beno kele na zola ya Tata Nzambi ve.43Munu me kuiza na nkumbu ya Tata na munu, mpe beno me yamba munu ve; kana muntu yankaka me kuiza na nkumbu na yandi mosi, nde beno ke yamba yandi. 44Inki mutindu beno lenda kuikila, samu beno na beno ke pesanaka nzitusu, mpe beno ke sosaka ve nzitusu yina ke katukaka kaka na Tata Nzambi e?45Beno yindula ve ti mu ke funda beno na ntuala ya Tata; Mose nde ke fundaka beno, samu na yandi beno tulaka kivuvu na beno. 46Samu kana beno me kuikila Mose, beno me kuikila munu mpe, samu yandi sanikaka yina me tadila munu. 47Kansi kana beno kuikila na masonukua na yandi ve, inki mutindu beno lenda kuikila na mambu na munu e?
61Na manima na yau, Yesu kuendaka na ndambu yankaka ya imbu ya Ngalilayi, ya Tibelia. 2Nkangu ya nene vuandaka landa yandi, samu ba vuandaka mona bimangu yandi alaka na bambevo. 3Yesu tombukaka na mongo, mpe kuna yandi vuandaka na bantumua na yandi.4Nzoka Pasika, nkinzi ya ba Yuda vuandaka penepene. 5Ntangu yandi tombulaka meso, na kumona ti nkangu ya nene vuandaka kuizila yandi, Yesu me tuba na Filipo: Wapi kisika beto lenda sumbila mampa, samuna kudikila bantu yayi e? 6Yandi tubaka pidina samuna kumeke ntima na yandi, samu yandi zabaka yina yandi lendaka sala.7Filipo vutudilaka yandi: Mampa beto lendaka baka na ntalu ya nkama zole ya mpata, ke kuka ve samu konso muntu baka kitini. 8Mosi ya ba ntumua, Andele, mpangi ya Simoni Petelo, me tubila yandi: 9Ntuenia mosi ya bakala kele awa na mampa tanu ya kuvindumuka mpe na mbisi zole; kansi inki ya lenda sala samuna nkangu ya nene ya bantu e?10Yesu me tuba: beno vuandisa bau. Na ntangu yina matiti vuandaka mingi. Bosi ba lendaka vuandaka kitezo ya mafunda tanu ya bantu. 11Yesu bakaka mampa, yandi vutulaka matondo, mpe ba kabudilaka yau bantu yina vuandaka na ntoto; yandi pesaka bau mpe mbizi ya kufuana mutindu bau mosi zodilaka. 12Ntangu ba vuandaka, yandi me tuba na ba ntumua na yandi: Beno lokuta bitini me bikana, samu ti mfuilu vuanda ve.13Bosi na manima ti bau nionso manisaka kudia, ba yonzikaka yau, mpe ba fuluzaka bitunga kumi na zole ya bitini bikanaka na mampa tanu ya kuvindumuka. 14Ntangu bantu yayi monaka bimangu Yesu salaka, ba tubaka: Yandi yayi kele mbikudi fueti kuiza na inza yayi. 15Bosi ntangu Yesu kuizaka zaba ti ba zola baka yandi na kingolo samu ba kitula yandi ntinu, yandi tinaka na mongo, yandi mosi kaka.16Ntangu nkokila kuizaka, ba ntumua na yandi kulumukaka disimu ya imbu. 17Ntangu ba kotaka na bota, ba sabukaka imbu samuna kukuenda na Kapenaumi. Mpimpa kubuaka, mpe Yesu kikuminaka ve kisika bavuandaka. 18Mupepe ya ngolo bulaka, mpe imbu nikukaka.19Na manima kusabuka nanga mafunda iya na nkama tanu to mafunda tanu na nkama iya ya bitezo, ba monaka Yesu kena kutambula na zulu ya imbu mpe kufinama na bota. Bamonaka wonga. 20Kansi Yesu me tubila bau: Ya kele munu, beno mona wonga ve! 21Ba zolaka kotisa yandi na bota, mpe na mbala mosi bota kumaka kisika ba vuandaka kuenda.22Nkangu bikanaka na disimu yankaka monaka ti bota mosi kaka vuand, mpe Yesu kotaka na bota yina ve na ba ntumua na yandi, aka vana, kansi ba kuendaka bau mosi. 23Kilumbu landaka, lokola mabota yankaka katukaka na Tibalia penepene kisika ba dilaka dimpa yina Mfumu vutudilaka matondo,24ntangu nkangu monaka ti ata Yesu to ba ntumua na yandi ba vuandaka ve, ba kotaka bau mosi na babota yina mpe ba kuendaka na Kapanaumi samuna kusosa Yesu. 25Bosi ntangu ba monaka yandi na disimu ya imbu, ba tubilaka yandi: Labi, inki ntangu nge kumaka awa e?26Yesu vutudilaka bau: Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, beno kena kusosa munu, samuna bimangu ve yina beno mona, kansi samu beno kudiaska mampa mpe beno yukutaka. 27Beno bika sala samuna madia kene kufukila, kansi samuna yina kezinga ba mvula na ba mvula, yina Muana ya muntu ke pesa beno; samu yandi yayi Tata Nzambi tulaka kidimbu na yandi.28Ba tubilaka yandi: Inki beto lenda sala samu beto sala kisalu ya Tata Nzambi e? 29Yesu vutudilaka bau: Kisalu ya Tata Nzambi kele, beno lekila kiminu muntu yina yandi tindaka.30Na yau ba tubilaka yandi, inki kimangu nge me sala, samu beto mona yau, mpe beto lekila nge kiminu e?Inki nge me sala? 31Ba tata na beto kudiaka mana na dikanga, mutindu ya sonamaka: Yandi pesaka bau ba kudia dimpa ya dizulu.32Yesu me zabisa bau: Ya kedika, ya kedika, me zabisa beno, Mose pesaka beno dimpa ya dizulu ve, kansi Tata na munu me pesa beno dimpa ya kedika ya dizulu; 33samu dimpa ya Tata Nzambi kele, muntu yina kitaka na dizulu mpe kena kupesa moyo na yandi na inza. 34Ba tubilaka; Mfumu, pesaka bento dimpa yina konso kilumbu.35Yesu me zabisa bau: Mu kele dimpa ya moyo. Yina me kuiza na munu ke mona diaka nsatu ata fioti ve, mpe yina me lekila munu kiminu ke mona diaka nsatu ya maza ata fioti ve. 36Kansi mu tubilaka beno yau, beno monaka munu, kansi beno lekilaka munu kiminu ve. 37Ba yina nionso Tata me pesa munu ba ke kuiza na munu, mpe yina ke kuiza na munu, mu ke bika yandi na ngada ve;38samu mu katukaka na dizulu samuna kusala yina kele luzolo ya munu ve, kansi luzolo ya yina tindaka munu. 39Nzoka, luzolo ya yina tindaka munu, kele ti mu lenda zimbisa ata mosi ve na nionso yina yandi pesaka munu, kansi mu fulukisa yandi na kilumbu ya nsuka. 40Luzolo ya Tata na munu, kele ti konso muntu me mona Muana mpe me lekila yandi kiminu yandi baka moyo ya ba mvula na ba mvula; mpe mu ke fulukisa yandi na kilumbu ya nsuka.41Ba Yudayo vuandaka vunguta samuna diambu na yandi, samu yandi tubaka ti: Mu kele dimpa katukaka na dizulu. 42Mpe ba vuandaka tuba: Yandi yayi Yesu muana ya Yosefi, yandi beto me zaba tata na mama na yandi e? Samuna inki yandi kena kutuba ti: mu katukaka na dizulu e?43Yesu vutudilaka bau: Beno vunguta ve beno na beno. 44Muntu lenda kuiza na munu ve, kana Tata yina tindaka munu banda bau ve; mpe mu ke fulukisa yandi na kilumbu ya nsuka. 45Ya sonamaka na Mimbikudi: Bau nionso ke longua na Tata Nzambi. Na yau, konso muntu yina kuwaka Tata, mpe bakaka ndongosolo na yandi kuiza na munu.46Muntu mosi ve monaka Tata, kaka yina katukaka na Tata Nzambi, yandi kaka monaka Tata. 47Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, yina me lekila munu kiminu kele moyo ya ba mvula na ba mvula.48Mu kele dimpa ya moyo. 49Ba tata na beno kudiaka mana na dikanga, mpe ba kufuaka.50Ya kele awa dimpa me katuka na dizulu, samu ti muntu yina ke kudia yau kufua ve. 51Mu kele dimpa ya moyo katukaka na dizulu. Kana muntu me kudia dimpa yina, ke zinga ba mvula na ba mvula; mpe dimpa mu ke pesa, kele nzutu na munu, yayi mu ke pesa samuna moyo ya inza.52Samuna yau, ba Yudayo vuandaka tubasana bau na bau, na kutuba ti: Inki mutindu yandi lendaka pesa nzutu na yandi samuna kudia e? 53Yesu tubilaka bau: Ya kedika, ya kedika, me zabisa beno, Kana beno kudia nzutu ya Muana muntu ve, mpe kana beno kunua menga na yandi ve, beno kele na moyo ve kati na beno.54Yina me kudia nzutu na munu mpe me kunua menga na munu kele na moyo ya ba mvulu na ba mvula; mpe mu ke fulukisa yandi na kilumbu ya nsuka. 55Samu ya kedika nzutu na kele madia, mpe menga na munu kele nduinu ya kedika. 56Yina me kudia nzutu na munu mpe me kunua menga na munu, me sikila na munu, mpe munu me sikila na yandi.57Lokola Tata tindaka munu kele moyo, mpe mu kele moyo samuna Tata, yau yina konso muntu me kudia munu ke vuanda moyo samuna munu. 58Yayi kele mampa kitaka katukaka na dizulu. Ya kele ve bonso ba tata na beno yayi kudiaka mana mpe ba kufuaka: yina me kudia dimpa yayi ke vuanda moyo ba mvula na ba mvula. 59Yesu me tuba mambu yayi na kati ya inzo ya lukutukunu, ntangu yandi vuandaka longa na Kapenaumi.60Na manima ya kuwa yandi ba ntumua mingi tubaka: Diambu yayi kele ngolo mingi; nani lenda kuwa yandi e? 61Ntangu Yesu zabaka ti ba ntumua na yandi vuandaka vunguta samuna diambu yina, me tubila bau: Ya me tesa beno disakuba e?62Bosi kana beno me mona Muana ya muntu me tombuka kisika yandi vuandaka e?... 63Ya kele Mpeve nde ke vumusaka; nsuni kele mfunu ve. Mambu yayi me zabisa beno kele mpeve mpe moyo.64Kansi ba yankaka kele kati na beno kena kutula kiminu ve. Samu kubanda mbadukulu Yesu zabaka ba nani vuandaka leka kiminu, mpe nani yina ke yekula yandi. 65Mpe yandi buelaka: Yau yina mu zabisaka beno ti mosi ve lenda kuiza na munu, kana ya pesamina yandi ve na Tata.66Samuna yau, minlongoki na yandi mingi vambukaka mpe ba kuendaka diaka na yandi ve. 67Buna Yesu tubaka na ba kumi na zole: Bosi beno, beno zola beno kukuenda ve? 68Simoni Petelo vutudilaka yandi: Mfumu, na nani beto lenda kuenda e? Nge kele ne mambu ya moyo ya ba mvula na bamvula. 69Mpe beto lekaka kiminu, mpe beto kuizaka zaba ti nge kele Klisto, Nlongo ya Tata Nzambi.70Yesu vutudilaka bau: Beno kumi na zole, nani solaka beno, munu ve? Kansi mosi na beno kele nkadi a mpemba. 71Yandi vuandaka tubila Yudasi, muana ya Simoni muntu ya Iskalioti; samu yandi fueti yekula yandi, mosi ya ba kumi na zole.
71Na manima na yau, Yesu zietaka na Ngalili, samu yandi zolaka zingila na Yuda, samu ba Yudayo vuandaka sosa nzila ya kufua yandi. 2Nzoka nkinzi ya ba Yudayo, nkinzi ya mafokula vuandaka ya kufinama.3Bosi ba mpangi na yandi zabisaka Yesu: Katuka awa, mpe kuenda na Yuda, samu ti ba ntumua na nge mona bimangu nge kena kusala. 4Muntu mosi ve ke salaka na kinsueki, kana yandi zola zbakana: kans nge kena kusala mambu yayi, kimonisa nge mosi na inza.5Samuna ba mpangi na yandi mosi nkutu ba lekilaka yandi kiminu ve. 6Yesu me tubila bau: Ntangu na munu kuiza ntete ve, kansi ntangu na beno kele ya kukubama. 7Inza lenda bela beno ve; kansi ya kebalaka munu, samu mu ke tubeka kimbangi ti mavanga na yandi kele ya imbi.8beno, beno tombuka na nkinzi yina; kansi munu mu ke tombuka ve, samu ntangu na munu fuana ntete ve. 9Na manima ya ku kuzabisa bau yau, yandi bikanaka na Ngalili.10Ntangu ba mpangi na yandi tombukaka na nkinzi, yandi mosi mpe tombukaka, na kumonika na bantu ve ve, kansi na kinsueki. 11Ba yudayo sosaka yandi na ntangu ya nkinzi, mpe ba vuandaka tuba: Wapi yandi kele?12Na kati ya nkangu mavunguta vuandaka samuna yandi. Ba yayi vuandaka tuba: Yandi kele muntu ya mavanga ya mambote. ba yankaka vuandaka tuba: Ve, yandi kena kuzimbikisa bantu mingi. 13Na yau, muntu mosi ve vuandaka tuba na kipuanza, samuna wonga ya ba Yudayo.14Ntangu ba kumaka na kati kati ya nkinzi, Yesu tombukaka na kinlongo. Mpe yandi vuandaka longa. 15Ba Yudayo vuandaka yituka, na kutuba:Yandi tangaka ve, kansi iInki mutindu yadi me zabila Masonukua e? 16Yesu vutudilaka bau: Ndongosolo na munu me katuka na munu ve, na yandi tindaka munu.17Kana muntu zola sadila luzolo na yandi, yandi ke zaba kana ndongosolo na munu kele ya Tata Nzambi, to mu kena ku kitubila munu mosi. 18Yina kena kukitubila, kena kusosa nkembo na yandi mosi; kansi yina kena kusosa nkembo ya muntu tindaka yandi, yandi yayi kele ya kedika, mpe kati na yandi kondua lunungu kele ve.19Mose, yandi pesaka beno nsiku ve? Mpe ata muntu mosi ve kena kuzitisa nsiku. Samuna inki beno kena kusosa kufua munu e? 20Nkangu vutulaka: Mpeve ya imbi kele na nge. Nani kena kusosa ku vondisa nge e?21Yesu vutudilaka bau: Mu salaka kimangu yitukisaka beno nionso. 22Mose pesaka beno nzengolo, ya katukaka na Mose ve, kansi na ba nkaka, mpe beno kena kuzenga muntu kilumbu ya lumingu.23Kana muntu me baka nzengolo na kilumbu ya lumingu, samu ti nsiku ya Mose tuluka ve, samuna inki beno kena kufuemina munu, samu mu belusaka muntu na nzutu na yandi ya mvimba na kilumbu ya lumingu e? 24Beno fundisa na mbueno ya meso ve, kansi beno fundisa na mutindu kele lunungu.25Findambu ya bantu ya Yelusalemi vuandaka tuba: Muntu ba kena kusosila nzila ya lufua, yandi yayi ve? 26Mpe tala, yandi kena kimpuanza ya kutuba, bosi ba kena kutubila yandi kima mosi ve! Ba mfumu, nga ba lendaka zaba ti yandi yayi kele Klisto e? 27Na yau, beto me zaba wapi muntu yayi me katuka; kansi ntangu Klisto ke kuiza, muntu ve ke zaba kisika yandi me katuka.28Mpe Yesu vuandaka longa na kinlongo, yandi bokaka: Beno me zaba munu, mpe beno me zaba kisika me katuka! Me kuiza na luzolo ya munu ve: kansi yina tindaka munu kele kedika, mpe beno zaba yandi ve. 29Munu, me zaba yandi; samu na yandi me katuka, mpe yandi tindaka munu.30Ba vuandaka sosa nzila ya ku buila yandi, mpe montu mosi ve mekaka kusimba yandi, samu ntangu na yandi fuanaka ntete ve. 31Ba mingi kati na nkangu lekilaka yandi kiminu, mpe ba vuandaka tuba: Ntangu Klisto ke kuiza, yandi ke lenda sala bimangu kulutila yayi salamaka na yandi yayi e? 32Ba falisi kuwaka nkangu kuvunguta samuna yandi na mambu yayi. Na yau, ba ngudi anganga mpe na ba falisi tindaka binuani samuna ku kanga yandi.33Yesu me tuba: Na fintangu ya fioti, mu kele diaka kintuadi na beno, bosi mu ke kuenda na muntu tindaka munu. 34Beno ke sosa munu, kansi beno ke mona munu ve, mpe beno ke lenda kukuiza ve kisika mu ke vuanda.35Na kulandisa na zulu, ba Bayudayo tubanaka bau na bau: Wapi kisika yandi ke kuenda, yina beto ke monina yandi ve? Yandi ke kuenda na kisika ya bantu yina muanganaka na ba Angele, mpe yandi ke longa ba Angele e? 36Diambu yandi tubaka, inki ya zola monisa: Beno ke sosa munu kansi beno ke mona munu ve, mpe beno ke lenda kukuiza ve kisika mu ke vuanda e?37Kilumbu ya nsuka, kilumbu ya nene ya nkinzi, ntangu Yesu telamala, yandi bokaka: Kana muntu kele nsatu ya kunu, yandi kuiza na munu, mpe bika yandi kunua. 38Yina ke lekila munu kiminu, mila ya nto ya moyo ke kukula na ngudi na yandi, mutindu kena kutuba Masonukua.39Yandi me tubila yau na Mpeve yayi zolaka baka ba yina lekilaka yandi kiminu; samuna Mpeve vuandaka ntete ve, mpe Yesu bakaka ntete nzitusu ve.40Ntangu bantu na kati ya nkangu kuwaka mambu yina, ba tubaka: Yandi yayi kele mbikudi ya kedika. 41Ba yankaka tubaka: Ya kele Klisto. Mpe ba yankaka tubaka: Klisto lenda butukila na Ngalili e? 42Masonukua kena kutuba ve ti Klisto ke butukila na dikanda ya Davidi, na dibuala ya Betelemi, kuna vuandaka Davidi e?43Samuna yandi, kuvambana kotaka na nkangu. 44Ndambu yankaka ya bantu zolaka buila yandi, kansi muntu mosi ve tulaka yandi diboko.45Na yau, binuani vutukaka na ngudi anganga mpe na ba falisi. Bosi ba yuvulaka bau: Samuna inki beno nataka yandi awa ve? 46Binuani vutulaka: Muntu mosi ve lendaka tuba bonso muntu yina.47Ba falisi vutudilaka bau: Beno diaka, beno me vukumunua e? 48Ata ntuadisi mosi to mfalisi mosi kele yina lenda lekila yandi kiminu e? 49Kansi nkangu yayi zaba nsiku ve, ba kele ya kulokua!50Nikodemo nnnnnnnn, yayi kuizaka kutana na Yesu na mpimpa, mpe yandi vuandaka mosi na bau, me tubila bau: 51Nsiku na beto ke zengila muntu kitumbu tekila kuwa yandi to kondua kuzaba yina yandi salaka e? 52Ba vutudilaka yandi: Nge kele muntu ya Ngalili e? Fiongunina mpe tala, nge ke mona ti na Ngalili mbikudi ke biminaka kuna ve.53Mpe konso muntu vutukaka na inzo na yandi.
81Yesu kuendaka na mongo ya Olive. 2Kansi na nsuka nsuka, yandi vutukaka diaka na kilongo, mpe nkangu ya mvimba kuizaka na yandi. Yandi bakaka kisika ya kuvuanda samuna kulonga bau. 3Bosi minsoniki na ba falisayi natinaka yandi nkento mosi bakamaka na kinsuza; ba tulaka yandi na kati kati ya nkangu,456Ba tubaka na Yesu: Nlongi, nkento yayi me bakama na kinsuza. Nsiku ya Mose me pesa beto insua ya kulozila ba kento ya mutindu yayi mabanga: bosi nge inki nge me tuba e? Ba tubaka yau samuna kuvuvukumuna yandi, mpe babaka nzila ya kufunda yandi. Kansi Yesu zondamaka, yandi sadilaka musapi na yandi samuna kusonika na ntoto.nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn7Lokola ba tatamanaka kuyuvula yandi, yandi telamaka mpe me zabisa bau: Bika kana muntu mosi ve kele na masumu, yandi vuanda yantete na kuloza dibanga na nkento yayi. 8Bosi yandi me vutuka zondama diaka, mpe me vutukila kusonika na ntoto.9Ntangu ba kuwaka yau, mfundusu kotaka na kimuntu na bau, ba katukaka mosi na mosi kubanda na yina me lutila kimbuta tii na nleke ya nsuka; bosi Yesu bikanaka yandi mosi na nkento vuandaka na kati kati ya nkangu. 10Ntangu yandi telamaka, yandi monaka kaka nkento, mpe Yesu me tubila yandi: Nkento, wapi bantu kuizaka funda nge ? Nani me zengila nge kitumbu, muntu kele ve? 11Yandi vutulaka: Ve, Mfumu. Bosi Yesu me vutudila yandi: munu mpe, mu lenda zengila nge kitumbu ve: kuenda, kansi kusumuka diaka ve.12Yesu tubilaka bau diaka diambu yayi: Mu kele kukia ya inza;yina ke landa munu ke tambula diaka na kitombe ve, kansi yandi ke baka kukia ya moyo. 13Na yau, ba falisi tubilaka yandi: Nge kena ku tuba kimbangi ya nge mosi; kimbangi na nge kele ya kedika ve.14Yesu vutudila bau: Ata mu kena ku pesa kimbangi ya munu mosi, kimbangi na munu kele ya kedika, samu me zaba kisika me katuka mpe kisika mu kena kuenda; kansi beno, beno zaba ve kisika me katuka mpe kisika mu kena kuenda. 15Beno kena kufundisa na kinsuni; munu, mu kena kufundisa muntu ve. 16Bosi kana mu kena kufundisa, mfundusu na munu kele ya kedika, samu mu kele mu mosi ve; Tata tindaka munu kele kintuadi na munu.17Ya sonamaka na nsiku na beno ti kimbangi ya bantu zole kele ya kedika; 18mu kena kutuba kimbangi ya munu mosi, mpe Tata tindaka munu kena kutuba kimbangi na munu.19Ba zabisaka yandi: Wapi Tata na nge? Yesu vutulaka: Beno zaba ata munu ve mpe Tata ve. Kana beno me zaba munu, beno lendaka zaba mpe Tata na munu. 20Yesu tubaka mambu yayi ntangu yandi vuandaka longa na kati ya kinlongo, na kisika vuandaka kimvuama; mpe muntu mosi ve builaka yandi, samu ntangu na yandi kuka ntete ve.21Yesu tubilaka bau diaka: Me kuenda munu, mpe beno ke sosa munu, mpe beno ke kufua na masumu na beno; beno lenda kuiza ve kisika mu kena kuenda. 22Na yau ba Yudayo tubaka: yandi ke kimanisa luzingu yandi mosi, samu yandi me tuba: Beno lenda kuiza ve kisika mu kena kuenda e?23Bosi yandi me zabisa bau: Beno kele bantu ya ntoto yayi; munu, mu kele ya dizulu. Beno kele ya inza yayi, munu, mu kele ya inza yayi ve. 24Yau yina mu tubilaka beno ti beno ke kufua na masumu a beno; samu kana beno ke leka kiminu ve na yina mu kele, beno ke kufua na masumu na beno.25Ba yuvulaka yandi: Nani nge kele? Yesu vutudilaka bau: Kubanda ntama, mu kena kuzabisaka bano yau. 26Mingi kele na munu ya kutuba samuna beno mpe ya kudila beno ndefi; kansi yina tindaka munu kele kedika, mpe yina mu kuwaka samuna yandi, mu kena kutuba yau na inza. 27Ba bakusaka ve ti yandi vuandaka tubila Tata.28Yau yina Yesu tubilaka bau: Ntangu beo ke tombula Muana ya muntu, bosi beno ke zaba yina mu kele, mpe na munu mosi, mu ke salaka kima mosi ve, kansi mu ke tubaka yina Tata longisaka munu. 29Yina tindaka munu kele na munu; yandi bikaka ve mu vuanda munu, samu ntangu nionso mu ke salaka yina yandi ke zolaka. 30Na ntangu Yesu vuandaka tuba mutindu yina, ba mingi lekilaka yandi kiminu.31Bosi yandi tubaka na ba Yudayo lekilaka yandi kiminu: Kana beno me sikila na mambu na munu, beno kene minlongoki na munu ya kedika; 32beno ke zaba kedika, mpe kedika ke vuluza beno. 33Ba vutudilaka yandi: Beto kele nkuna ya Abalahami, mpe beto salaka vuandaka minanga ya muntu ve; inki mutindu nge kena kutuba: Beno ke vuluzua e?34Yesu vutudilaka bau, ya kedika, ya kedika, me tubila beno, konso muntu ke kiyekula na masumu kele nanga ya masumu. 35Nzoka nanga ke vuandaka ntangu nionso na inzo ve; kansi Muana ke vuandaka kuna ntangu nionso. 36Na yau, kana Muana me vuluza beno, beno ke vuanda na kimpuanza.37Me zaba ti beno kele nkuna ya Abalahami; kansi beno kena kuzola kufua munu, samu mambu na munu kena kusikila na beno ve. 38Me tuba yina mu monaka na Tata na munu; kansi beno, beno kena ku sala yina beno kuwaka, katukaka na tata na beno.39Ba vutudilaka yandi: Tata na beto kele Abalahami. Yesu tubilaka bau: Kana beno vuandaka bana ya Abalahami, beno zolaka sala kisalu ya Abalahami. 40Kansi na ntangu yayi beno kena kusosa kufua munu, munu yayi tubilaka beno kedika mu kuwaka na Tata Nzambi. Yina, Abalahami salaka yau ve. 41Beno kena kusala kisalu ya tata na beno. Ba tubilaka yandi: Beto kele bana ya inzo, beto kele na Tata mosi kaka, Nzambi.42Yesu tubilaka bau: Kana Nzambi vuandaka Tata na beno, nga beno lendaka zola munu, samu mu biminaka mpe mu kuizilaka na nzila ya Tata Nzambi; mu kuizaka na luzolo ya munu mosi ve, kansi yandi tindaka munu. 43Samuna inki beno kena kubakusa mpovolo ya munu ve? Samu beno lenda kuwa mambu ya munu ve. 44Beno kele na tata na beno nkadi a mpemba, mpe beno zola lungisa ba nsatu ya tata na beno. Tuka luyantiku yandi kele ntengudi a menga, mpe yandi kele na kedika ve, samu kati na yandi kedika kele ve. Ntangu yandi kena kuvuna, yandi kena kutuba yina kele na insi a ntima na yandi; samu yandi kele mvuni mpe mpe tata ya luvunu.45Bosi munu, samu mu ke tubaka kedika, beno ke lekilaka munu kiminu ve. 46Nani kati na beno lenda bangika munu na diambu me tadila masumu e? Kana mu kena kutubila beno kedika, samuna inki beno ke lekilaka munu kiminu ve? 47Muntu yina kele ya Tata Nzambi, ke kuwaka mambu ya Tata Nzambi; beno ke kuwaka ve, samu beno kele ya Tata Nzambi ve.48Ba Yudayo vutudilaka yandi: Beto kele na ndungunu ve ya kutuba ti nge kele muntu ya Samaliya, mpe ti nge kele na mpeve ya imbi e? 49Yesu vutulaka: Mu kele na mpeve ya imbi ve, kansi mu kena ku zitisa tata na munu, mpe beno keana kuwa munu.50Mu kena kusosa nkembo na munu ve; ya kele muntu kena kusosa yau mpe ke fundisaka. 51Ya kedika, ya kedika, metubila beno, kana muntu me lunda mambu ya munu, yandi ke mona lufua ata fioti ve.52Ba Yudayo tubilaka yandi, na ntangu yayi, beto me zaba ti nge kele ne mpeve ya imbi. Abalahami me kufuaka, na ba mbikudi mpe, bosi nge kena kutuba*: Kana muntu me lunda mambu na munu, yandi ke mona lufua ata jioti ve. 53Nge kele nkuluntu kuluta tata na beto Abalahami, yayi kufuaka e? ba mbikudi mpe me kufuaka. Nani nge kena kukibanzila nge kele?54Yesu vutulaka: Kana me kukizitisa munu mosi, luzitu na munu kele mpamba. Kansi Tata na munu kena kukembisa munu, yayi beno kena kutuba ti yandi kele Nzambi na beno, 55kansi mpe beno zaba yandi ve. Kansi munu, me zaba yandi; mpe kana mu tubaka ti mu zaba yandi ve, mu ke fuanana na beno, mu ke vuanda muntu ya luvunu. Kansi me zaba yandi, mpe mu ke lundaka mambu na yandi. 56Tata na beno Abalahami lutaka yangalala samu yandi ke mona kilumbu na munu: yandi monaka yau, mpe yandi yangalalaka.57Ba Yudayo tubilaka yandi: Nge kukisa ntete ba mvula makumi tanu ve, mpe nge monaka Abalahami! 58Yesu tubilaka bau: Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, tekila Abalahami vuanda, mu kele. 59Na yau, ba lokutaka mabanga samuna kulozila yandi; kansi Yesu kuendaka suama, mpe yandi bimaka na kinlongo.
91Na ntngu yandi vuandaka luta, Yesu me mona mpofo ya kubutukila. 2Ba ntumua na yandi yuvulaka: Labi, nani salaka masumu samuna kubutuka mpofo, yandi mosi to bibuti na yandi e?3Yesu vutulaka: Ya kele yandi mosi ve mpe bibuti na yandi ve salaka masumu; Kansi samu bimangu ya Tata Nzambi monika na yandi. 4Mu fueti sala kisalu ya yina tindaka munu, lokola muini kele ntete; kana mpimpa me kuiza, muntu lenda sala kima mosi diaka ve. 5Na ntangu yayi mu kele na inza, mu kele kukia ya inza.6Na manima kutuba mutindu yina, yandi losaka mante na ntoto, mpe yandi salaka potopoto. Bosi yandi kusaka potopoto yina na meso ya mpofo, 7mpe me zabisa yandi: kuenda, mpe yobila na dizanga ya siloa (ya zola tuba tindamaka). Yandi kuendaka yobila kuna, mpe yandi vutukaka meso kumona mbote mbote.8Ba mfinangani na yandi na ba yina tuamaka kuzaba yandi bonso nlombi tubaka: Yandi yayi, yandi ve vuandaka lomba mbongo ya kuvuanda e? 9Ba yayi tubaka: ya kele yandi. Ba yankaka tubaka: Ve, ba me fuanana. Kansi yandi mosi tubaka: Ya kele munu.10Na yau, ba ba tubilaka yandi: Inki mutindu meso na nge me zibuka e? 11Yandi vutulaka: Muntu kele na nkumbu ya Yesu pakulaka potopoto na meso na munu, mpe zabisaka munu: Kuenda yobila na dizanga ya Siloa. Mu kuendaka yobila, mpe meso zibukaka. 12Ba tubilaka yandi: Muntu ango kele wapi e? Yandi vutulaka: Mu zaba ve.13Ba nataka muntu vuandaka mpofo na ntuala ya ba falisi. 14Nzoka, Yesu salaka potopoto mpe zibulaka meso ya mpofo na kilumbu ya lumingu. 15Ba falisi yuvulaka diaka mbala ya zole, inki mutindu meso na yandi zibukilaka. Mpe yandi tubilaka bau: Yandi pakulaka potopoto na meso na munu, mu kuendaka yobila, mpe meso zibukaka.16Samune yau, finambu ya ba falisi kati na bau tubaka: Muntu yayi katuka na Tata Nzambi ve, samu yandi kena kuzitisa kilumbu ya lumingu ve. Ba yankaka tubaka: Inki mutindu muntu yayi ya masumu lendaka sala bimangu ya mutindu yayi e? Mpe kuvambana kotaka kati na bau. 17Ba tubaka diaka na mpofo: Nge, inki nge lenda tuba samuna yandi, muntu yayi me zibula meso e?Yandi vutulaka: Yandi kele mbikudi. 18Ba Yudayo ndimaka ve ti muntu yayi vuandaka mpofo mpe yandi kuizaka mona, tii ba bokidisaka bibuti na yandi.19Et ba yuvulaka yandi, ba tubaka: Yandi yayi kele muana na beno, beno kena kutuba ti yandi butukaka mpofo e? Na ntangu yayi, inki me sala ti yandi kumona e? 20Bibuti na yandi vutulaka: Beto me zaba ti yandi kele muana na beto, mpe yandi butukaka mpofo; 21kansi na ntangu yayi, inki me sala ti yandi mona, to nani me zibula yandi meso, na yina, beto zaba kima mosi ve. Beno yuvula yandi mosi, yandi kele na bamvula ya kufuana, mpe yandi ke tuba yina me tadila yandi mosi.22Bibuti na yandi tubaka yau samu ba vuandaka mona wonga na ba Yudeyo; samu ba Yudayo wizanaka ti, kana muntu me zabila Yesu yandi kele Klisto, ba ke kuka yandi na inzo ya lukutukunua. 23Yau yina bibuti na yandi tubaka: Yandi kele na bamvula ya kufuana, beno yuvula yandi mosi.24Ba falisi bokilaka diaka mpofo mbala ya zole, mpe ba tubilaka yandi: Vutula matondo na Tata Nzambi; samu beto me zaba ti muntu yayi kele nsumuki. 25Yandi me vutula: Kana yandi kele nsumuki, mu zaba ve; diambu mosi kaka me zaba, kele ti mu vuandaka mpofo, na ntangu yayi mu kena mona.26Ba yuvulaka yandi: inki yandisalaka nge? Inki mutindu yandi zibudilaka nge meso e? 27Yandi vutudilaka baumu tubilaka beno yau, kansi beno zola kowa ve; samuna inki beno zola kuwa yau diaka e? 28Ba fingaka yandi mpe ba tubaka: Nge muntu kele nlongoki na yandi; beto, beto kele minlongoki ya Mose. 29Beto me zaba ti Tata Nzambi yubaka na Mose; kansi yandi yayi, beto zaba ve wapi yandi me katuka.30Muntu yina vutudilaka bau: Ngitukulu na kumona ti bena zaba ve wapi yandi me katuka; kansi yandi me zubula meso na munu. 31Beto me zaba ti Tata Nzambi ke kuwaka ba sumuki ve; kansi kana muntu kena kuzitisa mpe kusala luzolo na yandi, Tata Nzambi ke kuwaka yandi.32Beto kuwa ata kilumbu mosi ve ti muntu me zibula meso ya mpofo ya kubutukila. 33Kana muntu yina katukaka na Tata Nzambi ve, yandi ke lenda kusala kima mosi ve. 34Ba vutudilaka yandi: Nge butukaka ya mvimba na masumu, mpe nge kena kulonga beto! Bosi ba kukaka yandi.35Yesu kuwaka ti ba kukaka yandi; mpe ntangu Yesu kutanaka na yandi, me tubila yandi: Nge kena kuleka kiminu na Muana ya Tata Nzambi e? 36Yandi vutulaka: Mfumu, kansi nani yandi kele, samu mu lekila yandi kiminu e? 37Yesu me tubila yandi: Nge monaka yandi, mpe yandi yayi kena kutuba na nge, kansi ya kele yandi. bosi yandi me tuba: Mfumu, me leka kiminu. 38Mpe yandi fukamaka na ntadisi ya Yesu.39Bosi Yesu tubaka: Me kuiza na inza yayi samuna mfundusu, ba yina kena kumona ve, ba mona, mpe ba yina kena kumona ba kituka ba mpofo. 40Ndambu ya ba falisi vuandaka na yandi kuwaka mambu yina, yubilaka yandi: Beto mpe beto kele ba mpofo e? 41Yesu vutudilaka bau: Kana beno vuandaka ba mpofo, beo zolaka vuanda na masumu ve. Kansi na ntangu yayi beno kena kutuba: beto kena kumona. Yau yina masumu na beno kena kulemvukulua ve.
101Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, Yina ke kotila na muelo ya mpaka ya mameme ve, kansi me kotila na nzila yankaka, kele muyibi mpe kimpumbulu. 2Kansi yina ke kotila na muelo kele mvungi ya mameme.3Nkengi a muelo ke zibudila yandi, mpe mameme ke kuwaka ndinga na yandi, mpe mameme yandi me kuvua ke bokidiluaka na nkumbu na yau, mpe yandi ke nataka yau na nganda. 4Ntangu yandi bimisaka mameme na yandi nionso, yandi tambulaka na ntuala na yau; mpe mameme ke landaka yandi, samu ba me zaba ndinga na yandi.5Ba ke landa nzenza ve; kansi ba ke tina yandi, samu ba zaba ndinga ya ba nzenza ve. 6Yesu tubilaka bau kingana yina, kansi ba bakusaka ve inki yandi vuandaka tubila bau.7Yesu tubilaka bau diaka: Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, mu kele muelo ya mameme. 8Ba yina nionso kuizaka na ntuala munu kele ba miyibi mpe bimpumbulu; mpe mameme kuwaka bau ve.9Mu kele muelo. Kana muntu me kotila na nzila na munu, yandi vulusua; Yandi ke kota mpe yandi ke bima, mpe yandi ke mona madia. 10Muyibi ke kuizaka kaka samuna kulabula, kufua mpe kubunga; munu, mu kuizaka samu ti mameme baka moyo, mpe ba vuanda na yau ya mingi.11Mu kele mvungi ya mbote ya mameme. Mvungi ke pesaka moyo na yandi samunu mameme na yandi. 12Kansi nkondakani yayi kele mvungi ve, mpe yandi kuvua mameme ve, ke mona ngizulu yz kibulu ya nganzi, ke bembika mameme, mpe yandi me tina, bosi kibulu ya nganzi me ziona mpe me muangisa bau. 13Nkondakani me tina, samu yandi ke monaka ntima mpasi ve samuna mameme.14Mu kele mvungi ya mbote. Me zaba mameme na munu, mpe ya me zaba munu, 15lokola Tata me zaba munu mpe me zaba Tata,me pesa moyo na munu samuna mameme na munu. 16Mu kele na mameme yankaka, kansi ya kele na mpaka yayi ve; yina, mu ke nata yau ya ke kuwa ndinga na munu, mpe ya ke vuanda kaka dikabu mosi kaka, mpe mvungi mosi kaka.17Tata ke zolaka munu, samu mu ke pesaka moyo na munu, samuna kuvutukila yau. 18Muntu ve ke katula munu yau, samu mu mosi ke pesaka yau; mu kele na kilendo ya kupesa yau, mpe mu kele na kilendo ya kuvutukila yau: Yau kele ntumunu mu bakaka na Tata na munu.19Samuna mpova yina, kuvambana kotaka diaka kati na ba Yudayo. 20Mingi kati na bau vuandaka tuba: Yandi kele na mpeve ya imbi, yandi kele kilau; samuna inki beno kena kuwa yandi e? 21Ba yankaka vuandaka tuba: Kilau ke tubaka mutindu yayi ve. mpeve ya imbi lenda zibula meso ya mpofo e?22Ba vuandaka tuadisa nkinzi ya mbiekolo na Yelusalemi, na ntangu ya kisivu. 23Kansi Yesu vuandaka zieta na kinlongo, na insi ya muelo ya Solomo. 24Ba Yudeyo zungaka yandi mpe ba tubilaka yandi: Tii inki ntangu nge ke suekila beto diambu yina e? Kana nge Klisto tubila beto yau na kibaka.25Yesu vutudilaka bau: Mu kena ku tubila beno yau, beno kena ku lekila munu kiminu ve. Bimangu mu kena kusala na nkumbu ya Tata na munu keana kutuba kimbangi samuna munu. 26Kansi beno kena kuleka kiminu ve, samu beno kele na mameme na munu ve.27Mameme na munu ke kuwaka ndinga na munu; me zaba yau, mpe ba ke landaka munu. 28Mu ke pesaka bau moyo ya ba mvula na ba mvula; mpe ba ke zimbana ata fioti ve, mpe muntu ke ziona bau na diboko na munu ve.29Tata na munu yayi pesaka munu bau, kele ya kuluta kuzangama ya bantu nionso; mpe muntu mosi ve lenda ziona bau na diboko ya Tata na munu. 30Munu na Tata beto kele muntu mosi. 31Na yau ba YUdayo bakaka diaka mabanga samuna kulozila yandi.32Yesu me tubila bau: Mavanga mingi ya mbote me monisa beno me katukaka na Tata na munu: yau yina beno kena kulozila munu mabanga e? 33Ba yudayo vutudilaka yandi: Ya kele ve samuna bimangu ya mbote beto kena kulozila nge mabanga, kansi samuna kuvueza, mpe samu nge yayi kele muntu, me kikitula Nzambi.34Yesu vudilaka bau: Ya kele ya kusonama ve na nsiku na beno: ti beno kele ba nzambi e? 35Kana yandi bokidilaka ba nzambi, bantu yayi vuandaka longua mambu ya Tata Nzambi, mpe bosi kana Masonukua lenda fuatukusua ve, 36beno me tuba na muntu yayi Tata biekaka nlongo mpe yandi tindaka na inza: Nge me tiaka! Nionso yayi samu mu tubaka ti: Mu kele Muana ya Tata Nzambi.37Kana mu salaka mavanga ya Tata na munu ve, beno ke lekila munu kiminu ve. 38Kansi kana beno ke lekila munu kiminu ve, mu ke salaka yau, beno lekilaka mavanga kiminu, samu beno zaba ti Tata kele kati na munu mpe mu kele kati na Tata. 39Na yau, ba sosaka diaka nzila ya ku buila yandi, kansi yandi sionukaka na maboko na bau.40Yesu buelaka vutuka na disimu ya Yolodani, na kisika Yoane botikilaka bantu. Mpe yandi vuandaka bilumbu mingi kuna. 41Bantu mingi kuizaka na yandi, mpe yandi vuandaka tuba: Yoane sala ata kimangu mosi ve; kansi yina Yoane vuandaka tuba samuna muntu yayi kele ya kedika. 42Bosi na kisika yina, bantu mingi lekilaka yandi kiminu.
111Muntu mosi vuandaka na kimbevo, Lazalo muntu ya Betania, dibuala ya Maliya na mpangi na yandi Malata. 2Ya kele Maliya yayi kusaka Mfumu mazi mpe pangusaka makulu ya Yesu na nsuki na yandi, ya kele mpangi na yandi Lazalo vuandaka na kimbevo.3Bi busi tindaka bantu kuenda zabisa Yesu: Mfumu, muntu yina nge ke zolaka kele na kimbevo. 4Na manima kuwa yau, Yesu tubaka: Kimbevo t=yina ke kufua yandi ve; kansi samuna nkembo ya Tata Nzambi, samu Muana baka nzitusu na kimbevo yina.5Nzoka Yesu vuandaka zola Malata, mpangi na yandi, mpe Lazalo. 6Na ntangu yandi kuwaka ti Lazalo kele na kimbevo, Yandi salaka diaka bilumbu zole na kisika yandi vuandaka, 7mpe yandi me tuba na ba ntumua na yandi: Beto vutuka na Yuda.8Ba ntumua tubilaka yandi: Labi, ntama ve ba Yudayo vuandaka sosa nzila ya kulozila nge mabanga, bosi nge kena kuvutuka diaka na Yuda! 9Yesu vutulaka: Na kilumbu, bilokula kele kumi na zole ve? Kana muntu kena kutambula na muini yandi ke bulaka disakuba ve, samu yandi kena kumona kukia ya inza yayi;10kansi, kana muntu kena kutambula na mpimpa, yandi ke bulaka disakuba, samu kukia kele na yandi ve. 11Na manima ya mambu yayi, yandi me tubila bau: Mpangi na beto Lazalo me leka; kansi me muenda lamusa yandi.12Ba ntumua tubilaka yandi: Kana yandi me leka, yandi ke beluka. 13Yesu tubilaka lufua ya Lazalo, kansi ba kanisaka ti yandi vuanka tubila ndekolo ya pongi. 14Na yau, Yesu tendudilaka bau na kutuba ti: Lazalo me kufua.15Mpe samuna beno, nde beno leka kiminu, mu kele na kiesa samu mu vuandaka vana ve. Kansi, bika beto kuenda kisika yandi kele. 16Na yau, Toma na nkumbu ya Didimo tubaka na ba ntumua yankaka: Beto kuenda mpe, samu beto kufua kintuadi na yandi.17Bilumbu iya lutaka, ntangu Yesu kuizaka, yandi kutaka ba me zikaka Lazalo. 18Mpe lokola Betania vuandaka ntama ve na Yelusalemi, na ba stadia kumi na tanu, 19ba Yudayo mingi kuizaka tala Malata na Maliya samuna kusiamisa na mfuilu ya mpangi na bau. 20Ntangu Malata kuwaka ti Yesu vuandaka kuiza, yandi kuendaka na ntuala na yandi, kansi Malata vuandaka na inzo.21Malata me tuba Yesu: Mfumu, kana nge vuandaka awa, mpangi na munu zolaka kufua ve. 22Kansi na ntangu yayi, me zaba ti nionso nge ke lomba na Tata Nzambi, Tata Nzambi ke pesa nge yau. 23Yesu me tubila yandi: Mpangi na nge ke fuluka.2425Malata me vutudila yandi, me zaba, na kilumbu ya nsuka, yandi ke fuluka na kilumbu ya mfulukulu. Yesu me zabisa yandi: Mu kele mfulukulu mpe moyo. Yina kena kulekila munu kiminu ke vuanda moyo, ata yandi me kufua; 26mpe muntu yina kele moyo mpe me lekila munu kiminu lenda kufua ata fioti ve. Nge me lekila yau kiminu e?27Yandi me tubila yandi: Ingeta, Mfumu, me leka kiminu ti nge kele Klisto, Muana ya Tata Nzambi, yayi fueti kuiza na inza. 28Na manima kutuba mutindu yina, yandi kuendaka. Bosi na kinsueki yandi bokilaka Maliya, mpangi na yandi, mpe me zabisa yandi: Nlongi kele awa, mpe yandi kele na mfunu na nge. 29Na ntangu yina kaka Maliya kuwaka yau, na mbala mosi yandi telameka samuna ku kuenda vana vuandaka Yesu.30Samu Yesu kotaka ntete ve na dibuala, yandi vuandaka kisika Malata kuendaka kutana na yandi. 31Ba Yudayo yayi vuandaka na kati ya inzo na Maliya samuna kusiamisa yandi, monaka ti Maliya me telama na mbala mosi, mpe yandi me kuenda na nganda, ba landaka yandi mpe me tuba: yandi kena kuenda na kiziami samuna kudila. 32Ntangu Maliya monaka Yesu mpe kumaka kisika yandi vuandaka, Maliya kubuaka na makulu na yandi, mpe me tuba na Yesu: Mfumu, kana nge vuandaka awa, mpangi na munu zolaka kufua ve.33Ntangu Yesu monaka Maliya kudila na ba Yudayo kuizaka na yandi kintuadi, Yesu vumunaka mpe na kingongo na ntima na yandi ya mvimba. 34Bosi yandi tubaka: Wapi kisika beno tulaka yandi e? Ba vutudilaka yandi: Mfumu, kuiza mpe nge mona. 35Yesu dilaka.36Na yau ba Yudayo tubaka: Beno tala mutindu yandi zodilaka Lazalo. 37Mpe ba yankaka kati na bau tubaka: Yandi muntu zibulaka meso ya mpofo, yandi lenda sala ve ti muntu yayi kufua ve ?38Yesu vumunaka mbala ya zole kati na yandi mosi, mpe yandi kuendaka kiziami. Yakele nluka, mpe ba tulaka dibaga mosi ya nene na ntuala. 39Yesu me tuba: Beno katula dibanga. Malata, mpangi ya mvumbi, me tubila yandi: Mfumu, yandi kena kunuka nsudi, samubilumbu iya me luta kubanda yandi kele kuna. 40Yesu tubilaka yandi: Mu zabisaka nge ve ti kana nge me leka kiminu, nge ke mona nkembo ya Tata Nzambi e?41Na yau, ba katulaka dibanga. Bosi Yesu sendulaka meso na zulu, mpe tubaka: Tata me vutudila nge matondo samu nge me kuwa ndombolo na munu . 42Samuna munu, mu zabaka ti ntangu nionso nge ke kuwaka ndombolo na munu, kansi me tuba samuna nkangu yayai me zungidila munu, ba leka kiminu ti nge muntu tindaka munu.43Ntangu yandi tubaka yau, yandi bokaka na ndinga ya ngolo: Lazalo, bima! 44Mpe mvumbi bimaka, makulu na maboko ya ku kangama na bitendi, mpe ilungi ya ku zingama na nlele. Yesu me tubila bau: Beno zibula yandi, mpe beno bika yandi kuenda.45Ba Yudayo mingi yayi kuizaka na maliya, mpe ba monaka yina Yesu salaka, ba lekilaka yandi kiminu. 46Kansi ba yankaka kati na bau kuendaka mona ba falisi, mpe ba zabisaka bau yina Yesu salaka.47Na yau, ba ngudi a nganga na ba falisi kutikisaka ba mayala, mpe ba tubaka: inki beto ke sala? Samu muntu yayi kena kusala bimangu mingi. 48Kana beto me bikidila yandi kutatamana, bantu nionso ke lekila yandi kiminu, mpe bantu ya Loma ke kuiza bunga mbanza na dikanda na beto.49Mosi na bau, na nkumbu ya Kayafa, yayi vuandaka ngudi a ngana na mvula yina me tubila bau: Beo kena kuwa kima ve; 50beno kena kuyindula ve ti ya kele ntomoso na beto ti muntu mosi fueti kufua samuna bantu, mpe dikanda ya mvimba ya bungana ve.51Nzoka, yandi kena kutuba yau na yandi mosi ve; kansi lokola ngudi, anganga ya mvula yina, yandi bikulaka ti Yesu fuanaka kufua samuna dikanda. 52Mpe ya kele samuna dikanda kaka ve; kansi samuna kukutikisa na nzutu mosi bana nionso ya Tata Nzami kele ya kumuangana. 53Kaka na kilumbu yina, ba bakaka lukanu ya kufua yandi.54Yau yina Yesu kimonisaka diaka ve na kukitendula na kati ya ba Yudayo; kansi yandi katukaka vana samuna kukuenda na kizunga ya insi kele ntama ve na dikanga, na mbanza kele na nkumbu ya Efalaimi; kuna yandi zingila na ba ntumua na yandi. 55Pasa ya ba Yudayo kumaka penepene, bosi bantu mingi ya insi tombokaka na Yelusalemi tekila kilumbu ya Pasa samuna kukivedisa.56Ba vuandaka sosa Yesu, mpe na kati ya kinlongo ba vuandaka tuba bayayi na bayina: Inki beno kena kumona e? Yandi ke kuiza na nkembo ve? 57Nzoka, ba ngudi a nganga na ba falisi pesaka insua ti kana muntu zabaka kisika yandi lendaka vuanda, samu ka buila yandi.
121Na ntuala bilumbu sambanu ya Pasa, Yesu kumaka na Betania, kisika Lazalo vuanda, yayi yandi fulukisaka na bafua. 2Kuna ba sadilaka yandi madia ya nkokila; Malata vuandaka sadisa bau, mpe Lazalo vuandaka mosi na ba yina kudiaka na meza na yandi. 3Ntangu Maliya bakaka ntutu ya mazi ya nsunga vuandaka ntalu ya kuluta, kusaka na makulu ya Yesu mpe yandi kungunaka yau na nsuki na yandi; bosi inzo fulukaka na nsunga ya mazi.4Yudasi Iskalioti, mosi ya ba ntumua na yandi, muana ya Simoni, yina kanaka kuyekula yandi, me tuba: 5Samuna inki beto teka mazi yina ve na ntalu ya nkama tatu ya denali, beto pesa yau na ba mputu e? 6Yandi tubaka yau samuna kiadi ya ba mputu ve, kansi lokola yandi vuandaka muyibi mpe kubaka mbongo yina ba vuandaka tula kuna.7Kansi Yesu me tuba: Bika yandi lunda mazi yina tii kilumbu ya luziku na munu. 8Beno kele na ba mputu bilumbu niomso, kansi beno ke vuanda na munu ntangu nionso ve.9Nkangu ya nene ya ba Yudayo kuwaka ti Yesu kele na Betania; Ba kuizaka samunu Yesu kaka ve, kansi samuna kutala Lazalo, yayi yandi fulukisaka na bafua. 10Ba ngudi za nganga zengaka na kufua mpe Lazalo, 11samu mingi ya ba Yudayo vuandaka katuka mpe kulekila Yesu kiminu.12Kilumbu landaka, nkangu ya nene ya bantukuizaka na nkinzi ntangu ba kuwaka ti Yesu kena kuenda na Yelusalemi, 13ba zengaka mandala mpe kuendaka kika yandi, na kuboka : Hosana! Bika yandi sakumunua yayi me kuiza na nkumbu ya Mfumu, ntinu ya Isaeli!14Yesu monaka mpunda, mpe yandi vuanda na zulu na yau, mutindu ya sonamaka: 15Muana nkento ya Sioni, ku mona wonga ve, tala, ntinu na nge kena kuiza, ya kuvuanda na zulu ya fimuana mpunda kena kuiza.16Ba ntumua ba zaba ntete ve mambu yina; kansi ntangu Yesu ^manisaka kembusua, ba kuizaka bambuka moyo ti mambu yina sonamaka samuna yandi, mpe ba kukisaka yau na yandi.17Bantu nionso vuandaka kintuadi na Yesu, tubaka kimbangi, ntangu Yesu bokilaka Lazalo mpe fulukisaka yandi na bafua, 18mpe nkangu kuizaka na ntuala na yandi, samu ba kuwaka ti yandi salaka kimangu yina. 19Ba falisi tubanaka ba yayi na bayina: Beno me mona ti beno kena kubaka kima ve; tala inza me kuenda kulanda yandi.20Ndambu ya ba Elene, na dikabu ya ba yina tombukaka samuna kuzitisa na ntangu ya nkembo, 21ba tubaka na Filipo muntu ya Betesada na Ngalili, mpe ba tubilaka yandi na nkoma nkoma: Mfumu, beto zola mona Yesu. 22Filipo kuendaka tubila Andele, mpe Filipo na Andele kuendaka tuba na Yesu.23Yesu vutdilaka bau: Ntangu me fua yayi muana ya muntu fuana kembusua. 24Ya kedika, ya kedika, me tubila beno yau, kana mbuma ya ble me kubua na ntoto ya bola ve, ya ke vuanda yau mosi; kansi kana ya me bola, ya ke buta mbuma mingi.25Yina ke zolaka muela na yandi, ke zimbisa yau, mpe yina ke bela muela na yandi ke lunda yau samuna luzingu ya ba mvula na ba mvula. 26Kana muntu kena kusadila munu, yandi landa munu; mpe kisika mu kele, kisadi na munu mpe ke vuanda vana. Kana muntu kena kusadila munu, Tata kena kuzitisa yandi.27Na ntangu yayi, muela na munu me vizuka. Inki mu lenda tuba e? Tata, vuluza munu na ntangu yayi e? Yau yina me kuizila tii na ntangu yayi. 28Tata, kembisa nkumbu na nge! Mpe ndinga me wakana na dizulu: Mu kembisaka yandi, mpe mu ke kembisa diaka yandi. 29Nkangu vuandaka vana kuwaka, ya tubaka ti ya kele mbandanu. Ba yankaka tubaka: Mbasi tubaka na yandi.30Yesu me tuba: Ya kele samuna munu ve ndinga yina kuwakanaka; ya kele samuna beno. 31Mfundusu ya inza yayi kele na kilokula yayi; mpe na kilokula yayi ba ntinu ya inza yayi ke losua na nganda.32Mpe ntangu mu ke zangulua na dizulu, mu ke benda bantu nionso kuiza na munu. 33Ntangu yandi kena kutuba mutindu yina, yandi zabaka inki mutindu ya lufua yandi ke kufua.34Nkangu vutudilaka yandi: Beto kuwaka na nsiku ti Klisto kele moyo ba mvula na ba mvula; inki mutindu nge kena kutuba ti Muana ya muntu ke zangulua e? Nani kele Muana ya muntue? 35Yesu tubilaka bau: Kukia kele ntete kati na beno na fintangu ya fioti. Beno diata na ntangu kukia kele na beno, samu ti kitombe buila beno ve; muntu yina ke tambulaka na kitombe ke zabaka ve kisika yandi kena kuenda. 36Na ntangu yayi kia kele na beno, beno leka kiminu na kia, samu beno vuanda bana ya kia. Na manima kutuba mambu yina, Yesu kuendaka nsuama kisika ya inda.37Ata yandi salaka bimangu mingi na ntuala na bau, kansi ba lekilaka yandi kiminu ve, 38samu kaka mambu tubaka mbikudi Yesaya kukisama: Mfumu, nani lekilaka malongi na beto kiminu e? Mpe diboko ya Mfumu na nani ya zayikusuaka e?39Ba lendaka leka kiminu ve, samu Yesaya tubaka diaka: 40Yandi kufuaka meso na bau; mpe yandi badisaka ntima na bau, samu ba mona na meso na bau ve, mpe ba bakusa na ntima na bau ve, ba vilula ntima na bau ve, mpe mu belusa bau ve.41Yesaya tubaka mambu yina, ntangu yandi monaka nkembo ya Mfumu,mpe yandi tubaka samuna Mfumu. 42Na yau, kati ya ba kuluntu, mingi lekilaka yandi kiminu; kansi ba falisi ndimaka yau ve, samuna wonga ya ku bimisa bau na inzo ya lukutukunu. 43Samu ba zolaka nkembo ya bantu kulutila yayi ya Tata Nzambi.44Nzoka, Yesu bokaka na kutuba : Yina me lekila munu kiminu, na munu ve, kansi na yina tindaka munu; 45mpe yina me mona munu me mona yina tindaka munu.46Mu kuizaka bonso ku kia na inza, samu ti muntu me lekila munu kiminu vuanda na kitombe ve. 47Kana muntu me kuwa mambu na munu mpe kena kulunda yau ve, munu ve ke fundisa yandi; samu me kuiza fundisa inza ve, kansi kuvulusa inza.48Yina ke bembula munu mpe ke baka mambu na munu ve kele na mfundisi na yandi; mambu mu samunaka yau ke fundisa yandi na kilumbu ya nsuka. 49Samu mu tubaka mambu ya munu mosi ve,; kansi Tata yayi tindaka munu, yandi mosi pesaka munu nsikudukusu yina mu fueti tuba mpe mu fueti samuna. 50Bosi me zaba ti nsiku na yandi kele moyo ya ba mvula na ba mvula. Yau yina mambu yayi mu kena kutuba, mu kena kutuba yau mutindu Tata tubilaka munu.
131Na ntuala ya nkinzi ya Pasa, Yesu kuizaka zaba ti ntangu na yandi fuanaka ya kukatuka na inza yayi samuna kukuenda na Tata, yandi zolaka ba mpangi na yandi vuandaka na inza, nzola ya ngolo samuna bau. 2Na ntangu ba vuandaka kudia, mpeve ya imbi kikotilaka na ntima ya Yuda Iskalioti, muana ya Simoni, na dibanza ya kuyekula yandi.3Yesu zabaka ti Tata pesaka kimfumu

mpe kilendo nionso na yandi, yandi katukaka na Tata Nzambi, mpe yandi kena kuenda na Tata Nzambi,

4me telama na nlekolo, me katula mvuatu na yandi, mpe bakaka nlele yandi vuataka. 5Na manima, yandi tulaka maza na dilonga, mpe yandi bandaka kusukula makulu ya ba ntumua, mpe kupangusa na nlele yandi vuataka6Yandi kuizaka na Simoni Petelo, mpe Simoni me tubila yandi: Mfumu, nge me sukula munu makulu! 7Yesu me vutudila yandi: Bubu ve nge ke zaba yina me sala, kansi ntama ve nge ke zaba yau. 8Petelo me tubila yandi: Ve, nge ke lenda kusukula munu makulu ata fioti ve. Yesu me tubila yandi: Kana mu sukula nge ve, nge ke vuanda diaka na munu kintuadi ve. 9Simoni Petelo me tubila yandi: Mfumu, makulu kaka ve, kansi na maboko, na intu mpe.10Yesu me tubila yandi: muntu yina me yobila kele kaka na mfunu ya kusukula makulu samu yandi nionso vuanda ya kuvedila; kansi beno, ya kuvedila beno kele, kansi beno nionso ve. 11Samu yandi zabaka nyekudi na yandi; Yau yina yandi me tuba: Beno nionso ve kele ya kuvedila.12Na manima ya kusukula bau makulu, mpe yandi me baka bilele na yandi, yandi me vutuka na meza, mpe me tubila bau: 13Beno me bakusa yina me sadila beno e? Beno me kena kubokila munu Nlongi mpe mfumu, beno me tuba kedika, samu yina mu kele. 14Bosi kana me sukula beno makulu, munu, Mfumu mpe Nlongi, beno mpe, beno fueti kisukula makulu ba yayi na bayina; 15samu me pesa beno kifuani, beno sala mutindu mu salaka beno.16Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, kisadi me luta mfumu na yandi ve na mvuilu, ntumua me luta yina tindaka yandi ve na kilendo. 17Kana beno me zaba mambu yayi, beno kele na kiese, ya me luta mbote beno sadila yau. 18Mu kena kutuba samuna beno nionso ve; me zaba ba yina mu ponaka. Kansi Masonukua fueti kukisama: Yina me kudia dimpa kintuadi na munu, me kituka ntantu na munu.19Na kilokula mu kena kutubila beno, tekila mambu kuiza, samu, na ntangu ya ke kuiza, beno leka kiminu na yina mu kele. 20Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, yina ke tambula yina mu ke tinda, me tambula munu, mpe yina ke tambula munu, me tambula yina tindaka munu.21Ntangu yandi manisaka kutuba, Yesu vinzukaka na mpeve na yandi, mpe yandi tubaka mpuasa: Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, mosi na beno ke yekula munu. 22Ba ntumua talasanaka bau na bau, kondua kuzaba nani yandi kena kutubila.23Mosi na ba ntumua, yayi zolakanaka na Yesu, lekaka na ntulu ya Yesu. 24Simoni Petelo me labikisa yandi na kuyuvusa: Yesu kena kutubila ni e? 25Kansi ntumua yayi yekamaka na ntulu ya Yesu me tuba: Mfumu, nani yina e?26Yesu vutulaka: Muntu yina mu ke pesa dimpa ya kuvuangua. Mpe ntangu yandi vuangaka kitini ya dimpa, me pesa yau na Yudasi Iskalioti, muana ya Simoni. 27Ntangu yandi bakaka kitini yina, Satana kotaka kati ya Yudasi. Yesu me tubila yandi: Yina nge zola sala, sala yau malu malu.28Kansi na ba yina vuandaka na meza, ata muntu mosi ve bakusaka samuna inki Yesu tubaka na Yudasi mutindu yina, 29samu ba yankaka kanisaka ti lokola Yudasi vuandakalunda mbongo, Yesu ozolaka tubila yandi: Kuenda sumba bima yina beto kele na yau nsatu samuna nkinzi, to, yandi tuminaka Yudasi ku pesa fi kima na ba mputu. 30Ntangu Yudasi bakaka kitini ya dimpa, yandi bimaka nsualu na mpimpa yina.31Na ntagu Yudasi bimaka, Yesu me tuba: Ntangu yayi Muana ya Muntu zitusuaka, mpe Tata Nzambi zitusuaka na Yandi. 32Kana Tata Nzambi zitusuaka na yandi, Tata Nzambike na yandi mosi ke zitisa yandi, mpe ntama ve yandi ke zitisa Muana. 33Bi mbana mbana na munu, fi ntangu fioti kuandi me bikana na kuvuanda na beno. Mutindu mu tubaka na ba Yudayo, beno ke saosa munu: Beno ke lenda kuiza ve kisika mu kena kuenda, me tubila beno diaka yau malu malu yayi.34Mu kena kupesa beno nsiku ya impa: Beno zolasana beno na beno; mutindu mu zodilaka beno, beno zolasana beno na beno. 35Na yau bantu nionso ke zaba ti beno kele ba ntumua na munu, kana beno kele na nzola ya bayayi samuna bayina.36Simoni Petelo me tubila yandi: Wapi nge kena kukuenda e? Yesu vutulaka: Nge ke lenda ve ku landa munu na ntangu yayi kisika mu kena kuenda, kansi nge ke landa munu bilumbu kena kuiza. 37Petelo me tuba na yandi, samuna inki mu lenda landa nge ve malu malu yayi e? Me pesa moyo na munu samuna nge. 38Yesu vutulaka: Nge ke pesa moyo na nge samuna munu! Ya kedika, ya kedika me tubaila nge yau, nsusu ke kikokodila ve, nge ke wangana munu mbala tatu.
141Bike ntima na nge vizuka ve. Leka kiminu na Tata Nzambi, mpe lekila munu kiminu. 2Bivinga kele mingi na inzo ya Tata na munu. Kana ya vuandaka ve, mu zolaka zabisa beno.Me kuenda bongisela beni kisika. 3Bosi ntangu mu kuenda, mpe me bongisila beni kisika, mu ke vutuka, mu ke kuiza landa beno, samu beno vuanda mpe kisika mu ke vuanda.4Beno me zaba kisika mu kena kuenda, mpe beno me zaba nzila. 5Toma me tubila yandi: Mfumu, beto zaba ve kisika nge kena kuenda; inki mutindu beto lenda zabila 6nzila?Yesu me tubila yandi: Mu kele nzila, kedika, mpe moyo. Muntu lenda kuenda na Tata ve, kana yandi kutila na munu ve. 7Kana beno zabaka munu, beno zolaka zaba mpe Tata na munu. Mpe kaka na ntangu yayi, beno me zaba yandi, mpe beno monadka yandi.8Filipo me tubila yandi: Mfumu, ya kele mbote nge monisa beto Tata. 9Yesu me tubila yandi: Ku banda ntama mu kele na beno, nge zabaka munu ve, Filipo! Muntu yina me mona munu, me mona Tata, samuna inki nge kena kutuba: Monisa beto Tata e?10Nge kena ku leka kiminu ve ti mu kele na Tata, mpe Tata kele na munu e? Mambu mu ke tubilaka beno, ke katukaka na munu mosi ve; mpe Tata kele kati na munu kena kusala bimangu. 11Beno lekila munu kiminu, mu kele kati na Tata, mpe Tata kele kati na munu; beno leka kiminu ata samuna bimangu yayi.12Ya kedika, ya kedika, me tubila beno, Muntu yina ke lekila munu kiminu ke sala mpe bimangu yina mu kena kusala, mpe yandi ke sala ya nene dkuluta, samu mu kena kuenda na Tata; 13mpe nionso yina beno ke lomba na nkumbu ya munu, mu ke sala yau, samu Tata zitusua kati na Muana. 14Kana beno me lomba kima na nkumbu na munu, mu ke sala yau.15Kana beno zola munu, beno lunda minsiku na munu. 16Bosi mu ke lomba na Tata, mpe yandi ke pesa beno nsadisi ya nkaka, samu yandi vuanda ba mvula na ba mvula na beno, 17Mpeve ya kedika yayi inza lenda baka ve, samu inza ke monaka yandi ve mpe ke zabaka yandi ve; kansi beno, beno me zaba yandi, samu yandi ke vuandaka kintuadi na beno, mpe yandi ke vuanda na beno.18Mu ke bika beno ba nsiona ve, mu ke kuiza na beno. 19Fi ntangu ya fioti diaka, inza ke mona munu diaka ve; kansi beno, beno ke mona munu, samu mu kele moyo, mpe beno ke zinga. 20Na kilumbu yina, beno ke zaba ti mu kele kati na Tata, mpe beno kele kati na munu, mpe mu kele kati na beno.21Muntu yina kele na minsiku na munu mpe ke lundaka yau, yandi ke zolaka munu; mpe yina ke zolaka munu ke zolakana na Tata na munu, mu ke zola yandi mpe mu ke kizbikisa na yandi. 22Yuda, iskalioti ve, me tuba na yandi: Mfumu, ya kele inki mutindu ti nge ke kizabikisa na beto, kansi na inza ve?23Yesu vutudilaka yandi: Kana muntu me zola mun, yandi ke lunda mambu na munu, mpe Tata na munu ke zola yandi; beto ke kuizila yandi mpe beto ke sala inzo na beto na yandi. 24Muntu yina ke zolaka munu ve ke lunda mambu na munu ve. Mpe mambu beno ke kuwaka kele ya munu ve, kansi ya Tata tindaka munu.25Mu tubilaka beno mambu yayi na ntangu mu vuanda na beno. 26Kansi nsadisi, Mpeve ya Nlongo, Tata ke tindila beno na nkumbu ya munu, ke longa beno mambu nionso, mpe yandi ke bambula beno moyo na mambu nionso mu tubilaka beno. 27Me bikila beno kiyenge, me pesa beno kiyenge. Mu pesa beno ve mutindu inza ke pesaka. Bika ntima na beno vizuka ve, mpe beno nionga ve.28Beno kuwaka ti mu tubilaka beno: me kuenda, mpe mu ke kuiza diaka na beno. Kana beno me zola munu, beno ke yangalala ti me kuenda na Tata; samu Tata me luta munu na nene. 29Mpe na ntangu yayi mu tubilaka beno mambu yayi na ntuala ti ya kuiza, samu ti, na ntangu ya ke kuiza, beno leka kiminu. 30Mu ke tuba diaka na beno ve; samu nkuluntu ya inza kena kuiza. Yandi kele na diambu mosi na munu ve; 31samu inza zaba ti mu ke zolaka Tata, mpe mu ke salaka mutindu Tata sikidikisaka munu, beno telama, beto katuka kisika yayi.
151Mu kele inti ya vinia ya kedika, mpe Tata na munu kele bonso kisadi ya bilanga ya vinia. 2Kitapi nionso yina kele ya kukangana na munu mpe kena kubuta mbutu ve, yandi ke zenga yau, kansi kitapi kele na mbutu, ke vedusua samu ya buta diaka mbutu ya mingi kuluta.3Beno kele ya kuvedila samuna mambu yayi mu samuninaka beno. 4Beno sikila na munu, mpe mu ke sikila na beno. Lokola kitapi yau mosi lenda buta mbutu ve, kana yau kele ya kukangana na inti ve, na yau, beno lenda buta mbutu ve kana beno sikila na munu ve.5Mu kele bonso inti, beno kele bonso bitapi. Muntu yina me sikila na munu mpe me sikila na yandi ke butaka mbutu mingi, samu ku kondua munu beno lenda sala kima mosi ve. 6Kana muntu me sikila na munu ve, yandi kele bonso kitapi, ya me lozua na nganda, mpe ya me yuma; bosi ba me lokuta yau, mpe ya me lozua na tiya mpe ya me kuvia. 7Kana beno me sikila na munu, mpe mambu na munu me sikila na beno, beno lomba konso kima yina beno zola, ba ke pesa beno yau.8Na mutindu yina Tata na munu ke zitusua, kana beno me buta mbutu mingi, mpe beno ke vuanda ba ntmua na munu. 9Lokola Tata zolaka munu, munu mpe mu zolaka beno. Beno sikila na zola na munu.10Kana beno me lunda nsikudukusu na munu, beno me sikila na zola na munu, mu tindu mosi, munu mpe mu lundaka nsikudukusu ya Tata na munu, mpe me sikila na zola na yandi. 11Mu tubilaka beno mambu yayi, samu ti kiese na munu vuanda na beno, mpe kiese na beno vuanda ya kulunga.12Nikudukusu na munu yayu yayi: Beno zolasana beno na beno, mutindu mu zodilaka beno. 13Kima me luta zola na nene kele ve kana kupesa moyo ve samuna ba kundi na yandi.14Kana beno me sala yina mu kena ku lomba beno, beno kele ba kundi na munu. 15Mu kena kubokidila diaka beno bisielo ve, samu kisielo ke zabaka ve yina ke salaka mfumu na yandi; kansi me bokidila beno ba kundi, samu mu zabisaka beno yina mu longukaka na Tata na munu.16Beno ve ponaka munu; kansi munu ponaka beno, mpe mu vambulaka beno, samu beno kuenda buta mbutu, mpe bika mbutu na beno sikila, samu ti yina beno ke lomba na Tata na nkumbu na munu, yandi pesa beno yau. 17Yina mu kena kusikidikisa beno, beno zolasana beno na beno.18Kana inza me bela beno, beno zaba ti ya tuamaka bela munu. 19Kana beno vuandaka bantu ya inza, inza zolaka pona yina ya yandi; kansi lokola beno kele ya inza ve, mpe samu ti mu ponaka beno kati ya inza, yau yina inza kena ku bela beno.20Beno bambuka moyo na mambu mu tubilaka beno: Kisielo kele mbuta kuluta mfumu na yandi ve. Kana ba zomaka munu, be ke zoma beno mpe; kana ba lundaka mambu ya munu, ba ke lunda mpe ya beno. 21Kansi ba ke sala beno mambu nionso yina samuna nkumbu ya munu, samu ba zaba ve yina tindaka munu. 22Kana mu kuizaka ve mpe mu tubilaka bau, ba zolaka vuanda na masumu ve; kansi na ntangu yayi ba kele na ndemvokolo ata fioti ve ya masumu na bau.23Yina me bela munu, me bela Tata na munu. 24Kana mu salaka bimangu na ntadisi na bau ve yayi muntu yankaka salaka ve, ba zolaka vuanda na masumu ve; kansi na ntangu yayi ba monaka yau, mpe ba belaka munu na Tata na munu. 25Kansi ya kuizaka samu ti mambu sonamaka na nsiku na bau kukisama: kondua diambu ba belaka munu.26Ntangu nsadisi ke kuiza, yina mu ketindila beno ke katuka na Tata, Mpeve ya kedika, me katuka na Tata, yandi ke pesa kimbangi na munu; 27mpe beno mpe, beno ke tuba kimbangi, samu ku banda na ntonono beno kele na munu.
161Mu tubilaka beno mambu yayi, samu ti ya vuanda disakuba ve samuna beno. 2Ba ke vengumuna beno na ba inzo ya kinlongo; mpe na ntangu yina kaka ke kuiza muntu ke kufua beno ke kanisa ti yandi kena kusala kisalu ya mbote samuna Tata Nzambi.3Mpe ba ke sala mutindu yina, samu ba zabaka ata Tata ve ata munu ve. 4Mu tubilaka beno mambu yayi, samu ti, na ntangu kilokula ke kuiza, beno ke bambuka moyo ti mu zabisaka beno yau. Na ntonono, mu tubilaka beno yau ve, samu mu vuandaka na beno.5Na ntangu yayi, me kuenda na muntu tindaka munu, mpe mosi ve kati na beno me yuvula munu: wapi nge kena kuenda e? 6Kansi lokola me zabisa beno yau, kiadi me fuluka na ntima na beno. 7Beno zaba ti me tubila beno kedika: Mu fueti kuenda samuna ntomoso na beno, samu kana mu kuenda ve, nsadisi ke kuiza na beno ve; kansi kana me kuenda, mu ke tindila beno yandi.8Mpe ntangu yandi ke kuiza, yandi ke kuikidisa inza na yina me tadila masumu, lunungu, mpe mfundusu: 9Na yina me tadila masumu, samu ba ke lekilaka munu kiminu ve; 10lunungu, samu a me kuenda na Tata, mpe beno ke mona munu diaka ve; 11mfundusu, samu nkuluntu ya inza yayi me fundusua.12Mu kele diaka na mambu mingi ya kuzabisa beno, kansi na ntangu yayi, beno lenda nata yau ve. 13Ntangu nsadisi ke kuiza, Mpeve ya kedika, yandi ke tuadisa beno na kedika nionso; yandi ke tuba samuna yandi mosi ve, kansi yina yandi kuwaka, mpe yandi ke samunina beno mambu ke kuiza. 14Yandi ke zitisa munu, samu yandi ke baka yina ya munu, mpe ku samunina beno yau.15Nionso ya Tata kele ya munu; yau yina mu tubaka ti yandi ke baka yina kele ya munu, mpe yandi ke samunina beni yau. 16Ntangu ya fioti kaka me bikana beno ke mona munu diaka ve; mpe na fi ntangu ya fioti, beno ke mona munu diaka, samu mu kena kuenda na Tata.17Na yau, ndambu ya ba ntumua na yandi tubanaka bau na bau: Inki zola songa yina yandi kena ku tubila beto: Na ntangu ya fioti beno ke mona munu diaka ve, mpe beno ke mna munu diaka na fi ntangu ya fioti e? mpe me kuenda na Tata e? 18Ba tubaka diaka: Inki zola tuba yayi yandi me tuba: Na fi ntangu ya fioti diaka e? Beto zaba ve inki diambu yandi kena kutuba.19Yesu zabaka ti ba zolaka yuvula yandi, me tubila bau: Beno kena kiyuvula beno na beno samuna mambu mu tubaka: Na ntangu ya fioti beno ke mona munu diaka ve; mpe na fintangu ya fioti beno ke mona munu 20diaka. Ya kedika, ya kedika, metubila beno, beno ke dila mpe beno ke nionga, mpe inza ke sepela: beno ke vuanda na kiadi, kansi kiadi na beno ke kituka kiese. 21Ntangu nkento ke butaka, yandi ke monaka mpasi, samu ntangu na yandi me kuka; kansi, ntangu yandi me buta na kilumbu yina, yandi ke bambukilaka mpasi moyo ve, samuna kiese ya kumona muntu me butuka na inza.22Beno na ntangu yayi, beno kele na kiadi; kansi mu ke mona beno diaka, mpe ntima na beno ke yangalala, mpe muntu ve ke ziona kiesa na beno. 23Na kilumbu yina, beno ke yuvula munu kima mosi ve. Ya kedika, ya kedika me tubila beno, yina beno ke lomba na Tata, yandi ke pese beno yau na nkumbu na munu. 24Tii na ntangu yayi beno lombaka ata kima mosi ve na nkumbu na munu. Lomba, mpe beno ke baka, samu ti kiesa na beno lunga.25Na kingana me tubila beno mambu yayi. Ntangu kele yina mu ke tubila beno diaka na bingana ve, kansi mu ke kienzudila beno na kutuba samuna Tata.26Na kilumbu yana, beno ke lomba na nkumbu na munu, mpe mu tubila beno ve ti mu ke lombila beno na Tata; 27samu yandi mosi Tata me zola beno, mpe samu beno zolaka munu, mpe beno lekaka kiminu ti mu katukaka na Tata Nzambi. 28Mu katukaka na Tata, mpe mu kuizaka na inza; na ntangu yayi mu kena ku katuka na inza, samuna ku kuenda na Tata.29Ba ntumua na yandi tubaka: Tala, ntangu yayi nge me kienzula mambu, mpe nge kena kutuba diaka bingana ve. 30Beto me zaba ntangu yayi ti nge me zaba mambu nionso, mpe mfunu ya muntu kele diakan ve samuna ku yuvula nge; yau yina beto me leka kiminu ti nge me katuka na Tata Nzambi. 31Yesu vutudilaka bau: Ntangu yayu, beno me leka kiminu.32Tala, ntangu kena kuiza, mpe ya me kuizaka, yayi beno ke muangana konso muntu na lueka na yandi, mpe beno ke bika munu mosi; kansi mu kele mu mosi ve, samu Tata kele na munu. 33Mu tubilaka beno mambu yayi samu beno vuanda na yenge na munu. Beno ke vuanda na nzomono na inza; kansi beno siama, mu nungaka inza.
171Na manima ya kutuba mutindu yina, Yesu sendulaka meso na zulu, mpe me tuba: Tata, ntangu me fuana! Kembisa Muana na nge, samu ti Muana kembisa nge, 2mutindu nge pesaka yandi kilendo na nsuni nionso, samu ti ba yina nge pesaka yandi ba baka moyo ya ba mvula na ba mvula.3Nzoka, moyo ya ba mvula na ba mvula kele samuna ba yina me zaba nge, Nzambi mosi kaka ya kedika, mpe Yesu Klisto nge tindaka. 4Mu zitisaka nge na ntoto, mu manisaka kisalu nge pesaka munu. 5Bosi na ntangu yayi, nge Tata, kembisa munu na ntadisi na nge mosi, na nkembo yayi vuandaka na munu tekila inza salama.6Mu zabikisaka nkumbu na nge na bantu yina nge pesaka munu kati na inza. Ba vuandaka ya nge, kansi nge pesaka munu bau; mpe ba lundaka mambu na nge. 7Ntangu yayi ba me zaba ti nionso nge pesaka munu ke katukaka na nge. 8Samu mu pesaka bau mambu yina nge pesaka munu; ba tambulaka yau, mpe ya kedika ba buizaka zaba ti na nge mu katukaka, mpe ba lekaka kiminu ti nge tindaka munu.9Mu kena kusambila samuna bau. Mu kena kusambidila inza ve, kansi samuna ba yina nge pesaka munu, kele ya nge; 10mpe nionso yina kele ya munu, kele ya nge; mpe yina kele ya nge, kele ya munu; mpe me kembusua na bau. 11Mu kele diaka na inza ve, kansi bau kele na inza, mpe mu me kuenda na nge. Tata ya Nlongo, bika nge lunda na nkumbu na nge ba yina nge pesaka munu, samu ba vuanda mosi mutindu beto kele.12Ntangu mu vuandaka na bau na inza, mu vuandaka lunda bau na nkumbu na nge. Mu lundaka ba yina nge pesaka munu, mpe ata mosi vambukaka ve, bana ya mbungulu kaka, samuna kulungana ya Masonukua . 13Ntangu yayi mu kena kuenda na nge, mpe me tuba mambu yayi na inza, samu ti ba vuanda na kiese na munu ya kukuka na bau. 14Mu pesaka bau diambu na nge; kansi inza belaka bau, samu bau kele bantu ya inza ve, lokola munu, mu kele ya inza ve.15Mu kena kulomba ve nge katula bau na inza, kansi nge tanina bau na mambu ya imbi. 16Bau kele ya inza ve, lokola mu kele ya inza ve. 17Bieka bau na kedika: samu diambu na nge kele kedika.18Lokola nge tindaka munu na inza, mu tindaka bau mpe na inza. 19Mpe me ki bieka nlongo samuna bau, samu ti bau mpe ba biekua nlongo na kedika.20Bau kaka ve mu kena kusambidila, kansi samuna ba yina kena kulekila mambu na munu kiminu, 21samu bau nionso vuanda mosi, bonso nge, Tata, kele kati na munu, mpe bonso mu kele kati na nge, samu ti bau mpe ba vuanda mosi kati na beto, samu inza leka kiminu ti nge tindaka munu..22Mu pesaka bau nkembo yina nge pesaka munu, samu ti ba vuanda mosi mutindu beto kele mosi,- 23mpe munu kati na bau, mpe nge kati na munu, - samu inza zaba ti nge tindaka munu mpe nge zolaka bau mutindu nge zolaka munu.24Tata, mu zola ti ba yina nge pesaka munu vuanda mpe kisika mu kele, samu ba mona nkembo na munu yai nge pesaka munu, samu nge zolaka munu tekila inza salama.25Tata ya lunungu, inza zabaka nge ve; kansi munu mu zabaka nge, mpe ba yayi zabaka ti nge tindaka munu. 26Mu salaka ti ba kuiza zaba nkumbu na nge, samu ti nzola nge zodilaka munu vuanda na bau, mpe mu vuanda kati na bau.
181Ntangu yandi tubaka mambu yina, Yesu kuendaka na ba ntumua na yandi na disimu yankaka kkkkkkkkkkkkkkkkkk ya Kedo, kisika vuandaka mmmmmmmmmmmm, kuna yandi kotaka na ba ntumua na yandi. 2Yuda nyekudi zbaka kisika yina, samu Yesu na ba ntumua na yandi vuandaka na kifu ya ku kutakana vana. 3Ntangu yuda bakaka bbbbbbbbbbbbbbbb, na binuani yayi ba ngudi za nganga na ba ba falisi tindaka, ba kuizaka vana na ba lantani, ba nlaku mpe na bi nuanunu.4Ntangu Yesu zabaka yina lendaka kumina yandi, pusanaka mpe yandi tubilaka bau: Nani beno kena kusosa e? 5Ba vutudilaka yandi: Yesu muntu ya Nazaleti. Yesu tubilaka bau: Munu yayi. Bosi Yuda nyekudi vuandaka na bau.6Ntangu Yesu tubilaka bau: Ya kele munu, ba vutukakamanima mpe ba kubuaka na ntoto. 7Yandi yuvulaka bau diaka: Nani beno kena kusosa e? Mpe ba tubaka: Yesu muntu ya Nazaleti.8Yesu vutulaka: Mu tubilaka beno ti ya kele munu. Kana munu beno kena kusosa, beno bika ba ntumua yayi. 9Yandi me tubila bau yau samu ti mambu yandi tubilaka bau kukisama: Mu zimbisaka ata mosi ve na ba yina nge pesaka munu10Simoni Petelo yayi vuandaka na sabala, me benda yau, mpe me zenga dikutu ya lubakala ya kisadi ya Ngudi a nganga, na nkumbu ya Malkusi. 11Yesu me tubila Petelo: Vutula sabala na nge na nkutu. Mbungu yina Tata me pesa munu, mu kunua yau ve?12Buka, ngudi ankuluntu, na binuani ya ba Yudayo builaka Yesu mpe ba kangaka yandi. 13Ba nataka yandi ntete na Ana; samu yandi vuandaka bokilo ya Kaifa, yandi yayi vuandaka ngudi a nganga na mvula yina. 14Bosi Kaifa, yandi pesaka malongi na ba Yudayo: Ya kele mfunu mingi muntu mosi kufua samuna nkangu.15Simoni Petelo na ntumua yankaka vuandaka landa Yesu. Ntumua yina zabakanaka na ngudi a nganga, mpe yandi kotaka na kianzala ya ngudi a nganga na Yesu; 16kansi Petelo bikanaka na nganda penepene na kielo. Ntumua yankaka zabakanaka na ngudi a nganga, bimaka samuna kusolola na nkento ke kengilaka kielo, mpe yandi kotisaka Petelo.17Bosi kisielo ya nkento, nkengi ya kentoke kengilaka kielo, me tuba na Petelo: Nge diaka, nge kele mosi ya ba ntumua ya muntu yayi ve? Yandi me vutula: Mu kele ntumua na yandi. 18Bisielo na minkengi yina vuandaka vana pedisaka dituka ya makala, ba vuandaka yotila samuna kiozi. Petelo mpe vuandaka yotila kintuadi na bau.19Ngudi a nganga yuvulaka Yesu samuna ba ntumua mpe malongi na yandi. 20Yesu vutudilaka yandi: Mu tubaka na kubangula na inza; ntangu nionso mu vuandaka longa na inzo ya tukutukunu mpe na kinlongo, bisika ba Yudayo ke kutakanaka, mpe mu suekaka kima mosi ve. 21Samuna inki nge kena yuvudila munu e? Yuvula ba yina kuwaka munu yina mu tubilaka bau; tala, bantu yina me zaba yina mu tubilaka bau.22Na manima ba mpova yina, mosi ya ba nkengi vuandaka vana, bulaka Yesu mbata, na kutuba: Mutindu yina nge kena kuvutudila mvutu na ngudi a nganga e? 23Yesu me tubila yandi: Kana imbi me tuba, Monisa imbi me tuba; mpe kana me tuba mbote, samuna inki nge me budila munu e? 24Yesu ya ku kangua, Anna me tinda yandi na ngudi a nganga Kaifa.25Simoni Petelo vuandaka yotila vana. Ba me tubila yandi: Nge mpe, nge kele mosi ya ba ntumua ve ? Yandi me wangana, mpe me tuba: Mu kele ntumua na yandi ve. 26Mosi ya bisadi ya ngudi a nganga, kibuti ya muntu yayi Petelo zengaka dikutu, me tuba: Mu monaka nge ve kintuadi na yandi na kati ya jardin? 27Petelo wanganaka diaka. Bosi kaka na ntangu yina nsusu ya mbakala me kokula.28Ba katulaka Yesu na Kaifa mpe ba nataka yandi na inzo ya nyadi: Ya vuandaka na nsuka. Ba kotaka bau mosi ve na inzo ya nyadi samuti ba sumuka ve, kansi samu ba kudia Pasa. 29Pilatu bimaka samuna ku kutana na bau, mpe me tuba: Inki mimfundu beno kena kufundila muntu yayi e? 30Ba vutudilaka yandi: Kana yandi vuandaka mvangi amambi ve, beto zolaka yekudila nge yandi ve.31Na yau Pilatu tubilaka bau: Beno baka yandi beno mosi mpe beno sambisa yandi mutindu kele nsiku na beno. Ba Yudayo tubilaka yandi: Beno kele na insua ve ya kufua muntu. 32Ya vuandaka samu ti mambu Yesu tubaka kuenda betila, ntangu yandi songaka mutindu ya lufua yandi fueti fuila.33Pilatu vutukaka na inzo ya nyadi, yandi bokilaka Yesu, mpe me tubila yandi: Nge kele ntinu ya ba Yudayo e? 34Yesu vutulaka: Na nge mosi ya me katuka, to bantu me zabisaka nge mambu me tala munu e? 35Pilatu vutulaka: Munu, Nyudayo mu kele? Bantu na nge na ba ngudi za nganga me yekula nge na munu: inki kuandi nge me sala e?36Yesu vutulaka: Kintinu na munu kele ya inza yayi ve. Kana kintinu na munu vuandaka ya inza yayi, bisadi na munu zolaka muana samuna munu samu ti mu yekulua na ba Yudayo ve; kansi na ntangu yyiu, kintinu na munu kele ya ntoto yayi ve. 37Pilatu me tubila yandi: Ya zola tuba ti nge kele ntinu e? Yesu me vutula: Nge me tuba yau,mu kele ntinu.Mu butukaka mpe mu kuizaka na inza samuna kutuba kimbangi na kedilka. Yina kele na kedika ke kuwaka ndinga na munu.38Pilatu me tubila yandi: Kedika zola tuba inki e? Na manima kutuba yau, yandi bimaka diaka samuna ku kuenda na ntula ya ba Yudayo, mpe me tubila bau: Mu kena ku mona kibila ve na muntu yayi. 39Kansi lokola ya kele ki kadilu na beno ya ku yambudila muntu mosi na nkinzi ya Pasa, Beno zola ti mu yambudila beno ntinu ya ba Yudayo e? 40Na yau, bantu nionso bokaka diaka: Ve, yandi ve, kansi Balaba. Nzoka Balaba vuandaka kimpumbulu.
191Na yau, Pilatu me baka Yeu, mpe me budisa yandi bikoti. 2Binuani salaka nkata ya ba nsende ba vuakikaka yandi na intu, bosi ba vuikaka yandi kiyunga ya hhhhhhhhhhhhhhhh; bosi, me pusa penepene na yandi, 3ba vuandaka tuba: Mbote, ntinu ya ba Yudayo! Mpe ba vuandaka pesa yandi mmmmmmmmm.4Pilatu bimaka diaka, mpe me tuba na ba Yudayo: Mu kena ku natina beno yandi na nganda, samu beno zaba ti mu kena kumona ata kibila mosi ve na yandi. 5Bosi Yesu bimaka, na nkata ya bansende na intu mpe na kiyunga ya hhhhhhhhhhhhhhh. Bosi Pilatu tubilaka bau: Muntu yandi yayi. 6Ntangu ba ngudi anganga na mmmmmmmmmm monaka yandi, ba bokaka: Koma! koma! Pilatu me tubila bau: Beno baka yandi beno mosi, mpe beno koma yandi; samu mu mona kibila ve na yandi.7Ba Yudayo vutudilaka yandi: Beto kele na nsiku mosi; mpe na nsiku na beto, yandi fueti ku fua, samu yandi kikitulaka Muana ya Tata Nzambi. 8Ntangu Pilatu kuwaka mpova yina, wonga na yandi tombukaka. 9Yandi vutukaka na inzo ya nyadi, mpe yandi me tuba na Yesu: Nge kele muntu ya wapi e? Kansi Yesu pesaka yandi mvutu ve.10Pilatu me zabisa yandi: Na munu nde nge kena kutuba ve? N ge zaba ve ti mu kele na kilendo ya ku koma nge na dikuluzu, mpe mu kele na kilendo ya ku bikidila nge ? 11Yesu vutulaka: Nge kele na kilendo ata mosi ve na munu, kana ya pesamina nge na dizulu ve. Yau yina, muntu kena kuyekula munu na nge me sala disumu ya nene.12Kaka na ntangu yina, Pilatu vuandaka sosa nzila ya ku bikidila yandi. Kansi ba Yudayo bokaka: Kana nge me bikidila yandi, nge kele nkundi ya Kaesalia ve. Konso muntu ke kikitula ntinu me kuma kitantu na Kaesalia. 13Ntangu Pilatu kuwaka mambu yina, yandi nataka Yesu na nganda; mpe me vuanda na kiti ya mfundusu, kisika kele na nkumbu ya Kianzala, mpe ndinga ya ebeleo Ngabata.14Na ntangu ya sambanu vuandaka nkubukulu ya Pasa. Pilatu me tubila ba Yudayo: Ntinu na beno yandi yayi. 15Kansi ba bokaka: Katula, katula, koma yandi!Pilatu me tubila bau: Mu koma Ntinu na beno e? Ba ngudi a nganga vutulaka: Ntinu mosi kaka kele na beto, Kaisalia. 16Na yau, yandi yekudilaka bau yandi samuna kukomua. Ba bakaka Yesu mpe ba nataka yandi.17Yesu nataka dikuluzu mpe yandi kumaka na kisika ya ki kinzongolo, ba ke bokidilaka na ki ebeleo, Ngolongota. 18Kifulu yina ba kominaka yandi na dikulunsi, na bantu zole yankaka, na lubakala mpe na lumonso, bosi Yesu na kati na bau.19Pilatu me koma na intu ya dikulunsi, dibaya sonamaka;: Yesu ya Nazaleti, Ntinu ya ba Yudayo. 20Ba Yudayo mingi tangaka bisono yina, samu kisika Yesu komunuaka vuandaka penepene ya mbanza: ya sonamaka na ki ebeleo, na ki elene, mpe na ki loma.21Ba ngudi a nganga ya Ba Yudayo tubaka na Pilatu: Ku sonika ve: Ntinu ya ba Yudayo. Kansi sonika ti yandi tubaka: mu kele Ntinu ya ba Yudayo. 22Pilatu vutulaka: Yina me sonika, me kisonikina yau.23Ntangu binuani manisaka ku koma Yesu, ba bakaka bilele na ndi, mpe ba kabulaka yau na ndambu iya, binuani nionso bakaka ndambu mosi. Ba bakaka mpe mvuatu na yandi, yayi vuandaka ya kutungua ve, ku banda na zulu tii na insi ya vuandaka mutindu mosi kaka. 24Bosi ba tubasanaka: Beto pasula yau ve, kansi beto sadila yau wadi, yina ke nunga yandi ke lunda yau. Yau me lungisa Masonukua ya Nlongo me tuba: Ba me kabana mvuatu namunu, mpe ba salaka wadi na kiyunga na munu. Tala mambu salaka binuani.25Penepene ya dikuluzu ya Yesu telamaka mama na yandi mpe mpangi ya mama na yandi, Malia, nkento ya Klopa, mpe Malia ya Mangandala. 26Ntangu Yesu monaka ntumua yandi vuandaka zola ya kutelama penepene ya mama na yandi, me tuba na mama na yandi: Nkento, muana na nge yandi yayi. 27Bosi yandi me tuba na ntumua: Mama na nge yandi yayi. Mpe na ntangu yina, ntumua nataka yandi na inzo na yandi.28Na manima na yau, Yesu zabaka ti nionso me lunga, Masonukua me kukisama me tuba: Mu kele na nsatu ya maza. 29Mbungu ya vinu ya ngayi vuandaka vana. Binuani fuluzaka nsanu na vinia ya ngayi, mpe kangaka yau na kitala ya inti ya isopi, ba finingisaka yau na inua ya Yesu. 30Ntangu Yesu ku nuaka vinia ya ngayi, me tuba: Nionso me lunga. Mpe yandi kitisaka intu, mpe yandi me zenga muela.31Lokola ya vuandaka nkubamanu ya nkinzi ya Pasa, Ba monaka mbote ve ti nzutu bikana na dikuluzu na kilumbu ya lumingu, samu ya kele kilumbu ya nene, bosi ba Yudayo lombaka na Pilatu ba toluzula makulu ya bantu komuaka, bosi ba katulaka bau. 32Yau yina binuani kuizaka, mpe ba toluzulaka makulu yamuntu ya ntete, bosi muntu yina yankaka komuaka kintuadi na yandi. 33Ntangu yandi finamaka na Yesu, yandi monaka ti Yesu me kufuaka, ba toluzulaka yandi makulu ve;34kansi kinuani mosi tobulaka lubanzi na yandi na didionga, na mbala mosi menga na maza bimaka. 35Muntu yina monaka yandi tubaka kimbangi ya kedika; mpe me zaba ti yandi kena kutuba kedika, samu beno leka mpe kiminu.36Mambu yayi kuizaka salama, samu ti Masonukua lungana: Na bivisi na yandi ata mosi ve ke toluka. 37Mpe na ndambu yankaka Masonukua me tuba diaka: Ba ke mona muntu yina ba tobulaka lubanzi.38Na manima na yau, Yosefi ya Alimata, yayi vuandaka nlongoki ya kinsueki yaYesu, samuna wonga ya ba Yudayo, lombaka luve na Pilatu samuna kubaka nzutu ya Yesu. Mpe Pilatu pesaka insua. Yandi kuizaka baka nzutu ya Yesu. 39Nikodemo, yayi kuenda na mpimpa kukutana na Yesu, kuizaka mpe, yandi nataka bima ya kusangua na kitezo ya nkama mosi mboooooooo ya mile mpe ya aloès.40Bosi, ba bakaka nzutu ya Yesu, mpe ba zingaka yau bilele na bima nsungaaaaaaaaaaa, mutindu kele kifu ya ba Yudayo samuna kuzika mvumbi. 41Nzoka, jardinnnnnnn mosi vuandaka kisika ba kominaka Yesu, mpe na kati na yau kiziami ya impa, ata muntu mosi zikua ntete vana ve. 42Kisika yina nde ba tulaka nzutu ya Yesu, samuna nkubamanu ya ba Yudayo, mpe biziami yina vuandaka ntama ve.
201Kilumbu ya ntete ya sabala, Malia ya Mangandala kuendaka na biziami na nsuka nsuka, kitombe manisa ntete ve, yandi monaka ti dibanga katuluaka na kizimi. 2Yandi zawulaka ntinu na Simoni Petelo mpe na ntumua yayi yankaka Yesu vuandaka zola, mpe me tubila bau: Ba me katula nzutu ya Mfumu na kiziami, mpe beto zaba ve kifulu ba me tula yau.3Petelo na ntumua yankka me bima, mpe me kuenda na kiziami. 4Bau nionso zole vuandaka zaula. Kansi ntumua yankaka vuandaka zaula kuluta Petelo, mpe yandi kumaka ya ntete na kiziami; 5ntangu yandi yinamaka, yandi monaka bitendi na ntoto, yandi kotaka diaka ve.6Simoni Petelo vuandaka landa yandi kumaka, mpe yandi kotaka na kiziami; yandi monaka bitendi vuandaka na ntoito, 7na nlele ba zingaka na intu ya Yesu, na bitendi ve kansi ya kubundama na kisika yankaka.8Na yau, ntumua yina yankaka kumaka ya ntete na kiziami, kotaka mpe; yandi monaka bosi yandi lekaka kiminu. 9Samu ba vuandaka bakusa ntete Masonukua ve tiYesu fuana fuluka na bafua. 10Bosi ba ntumua vutukaka na kisika na bau.11Kansi Malia vuandaka dila ya kutelama na nganda penepene ya kiziami. Lokola yandi vuandaka dila, yandi yinamaka samuna kutala na kati ya kiziami; 12bosi yandi monaka mbasi zole na bilele ya mpembe ya kuvuanda kisika ba tulaka nzutu ya Yesu, mosi vuandaka na ndambu ya intu, mosi na ndambu ya makulu. 13Ba zabisaka yandi: Nkento samuna inki nge kena kudila e? Yandi me vutudila bau: Samu ba me katula nzutu ya Mfumu na munu, mpe mu zaba ve kisika bame yula yau.14Na manima kutuba mutindu yina, ba vutukaka bau, mpe yandi monaka Yesu ya kutelama; kansi yandi zabaka ve ti ya vuandaka Yesu. 15Yesu me tubila yandi: Nkentu, samuna inki nge kena kudila e? Nani nge kena kusosa e? Yandi banzaka ti ya vuandaka kisadi ya bilanga, me tubila yandi: Mfumu kana nge muntu me katula yau, zabisa munu inki kisika nge me tula yau, samu mu ke kuenda baka yau.16Yesu me tubila yandi: Malia! yandi me bangumuka, mpe me tuba na yandi na ndinga ya ki ebeleo: Labuni! ya zola tuba, Nlongi! 17Yesu me tubila yandi: Kusimba munu ve; samu mu tombuka ntete ve na Tata ma munu. Kansi kuenda kutana na ba mpangi na munu, mpe zabisa bau ti me tombuka na Tata na munu , kele Tata na beno, na Nzambi na munu kele Nzambi na beno. 18Malia ya Mangandala me kuenda zabisa ba ntumua ti yandi me mona Mfumu, mpe ti Mfumu me zabisa yandi mambu yina.19Na nkokila ya kilumbu yina, ya vuandaka ya ntete na sabala, bielo ya inzo vuandaka ba ntumua ya kukangama, samuna wonga ya ba Yudayo, Yesu kuizaka, me kimonisa na bau, mpe me tubila bau: Yenge vuanda na beno! 20Bosi ntangu yandi tubaka yau, yandi monisaka bau maboko mpe lubanzi na yandi. Kiese vuandaka na ba ntumua samu ba monaka Mfumu.21Yesu me tubila bau diaka: Yenge vuanda na beno! loklola Tata tindaka munu, munu mpe me tinda beno. 22Na manima ya ba mpova yina, yandi me fula bau, mpe me tubila bau: Beno tambula Mpeve ya Nlongo. 23Ba yina beno ke lemvukila masumu, Tata Nzambi ke lemvukulua bau; mpe ba yina beno ke lemvukila ve, Tata Nzambi ke lemvukila bau ve.24Toma, mosi ya ba kumi na zole, yayi ke bokuduluaka Didimo, vuandaka na bau ve ntangu Yesu kuizaka. 25Ba ntumua yankaka tubilaka yandi: Beto me mona Mfumu. Kansi yandi me tubila bau: Kana mu mona bifu ya ba nsonso ve, mpe kana mu tula musapi na bifu ya ba nsonso ve, mpe kana mu tula diboko na munu na luvati na yandi ve, mu ke leka kiminu ve.26Na manima bilumbu nana, ba ntumua ya Yesu vuandaka diaka na inzo, mpe toma kintuadi na bau, kansi inzo ya kukangama. Yesu kuizaka, yandi me kimonisa kati na bau, mpe me tuba: Kiyenge vuanda na bano! 27Bosi yandi me tuba na Toma: pusa musapi na nge mpe tala maboko na munu; pusa mpe diboko na nge, namika yau na lubanzi na munu; mpe ku badisa ntima na nge ve, kansi leka kiminu.28Toma vutudilaka yandi: Mfumu na munu, Nzambi na munu! 29Yesu me tubila yandi: Samu nge me mona munu, nge me leka kiminu. Mayangi kele na ba yina mona ve, kansi ba me leka kiminu!30N ntadisi ya ba ntumua na yandi, Yesu salaka diaka bimangu mingi yankaka, yina sonamaka ve na mukanda yayi. 31Kansi mambu yayi sonamaka samu beno leka kiminu ti Yesu kele Klisto, Muana ya Tata Nzambi, mpe na kuleka kiminu beno baka moyo na nkumbu na yandi.
211Na manima na yau, Yesu kimonisaka diaka na ba ntumua na yandi, na disimu ya imbu ya Tibelia. Beno tala mutindi yandi kimonisaka. 2Simoni Petelo, Toma, na nkumbu ya Didimo, Natanaeli ya Kana na Ngalili, bana ya Zebedayi, mpe ba ntumua zole yankaka ya Yesu, vuandaka kisika mosi. 3Simoni Petelo me tubila bau: Me kuenda munu kuloba. Ba me tubila yandi: Beto kuenda mpe na nge. Ba bimaka mpe ba kotaka na bota, mpe na mpimpa yina ba bakaka kima mosi ve.4Ntangu buisi kukiaka, Yesu vuandaka na disimu; Kansi ba ntumua zabaka ve ti ya vuandaka Yesu. 5Yesu me tubila bau: Bana, beno kele na kima ya kudia ve? Ba vutudilaka yandi: Ve. 6Yandi me tubila bau: Beno loza dikonde na lubakala ya bota, mpe beno ke mona. Mpe ba lozaka, bosi ba kukaka ku benda yau ve, samuna mbizi ya nene vuandaka mingi.7Na yau, ntumua yayi Yesu vuandaka zola me tuba na Petelo: Ya kele Mfumiu! Mpe ntangu Simoni Petelo kuwakaka kaka ti ya kele Mfumu, yandi me vuata bilele na yandi mpe na nsinga na yandi ya luketo, samu yandi tulaka bilele na nzutu ve, mpe me kiloza na imbu. 8Ba ntumua yankaka kuizaka na bota, ba bendaka dikonde ya kufuluka na mbizi, samu ba vuandaka ntama ve na disimu, yaklendaka vuanda ba nkama zole ya bitezo. 9Ntangu ba kitaka na ntoto, a monaka makala ya tiya, mbizi na zulu, na dimpa.10Yesu me tubila bau: Beno nata mbizi beno me baka. 11Simoni Petelo me kota na bota, mpe me benda na ntoto dikonde vuandaka ya kufuluka na nkama mosi na makumi tanu na tatu ya ba mbizi ya nene; ata ya vuandaka mingi, dikonde tiazukaka ve.12Yesu me tubila bau: Beno kuiza, beno kudia. Ata ntumua mosi ve mekaka kuyuvula yandi: Nani nge kele? Samu ba bakusaka ti yandi yayi kele Mfumu. 13Yesu pusanaka, yandi bakaka dimpa, mpe yandi pesaka bau; yandi salaka mutindu mosi na mbizi. 14Ya vuandaka nkumbu ya tatu Yesu kena kimonikisa na ba ntumua na yandi ku banda yandi fulukaka na bafua.15Na manima kudia, Yesu tubaka na Simoni Petelo: Simoni, muana ya Yona, nge me zola munu kuluta nzola ya bantu yayi e? Petelo me vutudila Yesu: ingeta, Mfumu, nge me zaba ti mu ke zolaka nge. Yesu me tubila yandi: Dikila ma meme na munu. 16Yandi me tubila yandi mbala ya zole: Simoni, muana ya Yona, nge ke zolaka munu e? Petelo me vutudila yandi: Ingeta, Mfumu, nge me zaba ti mu ke zolaka nge. Yesu me tubila yandi: Dikila ma meme na munu.17Na mbala ya tatu yandi me tubila Petelo: Simoni, muana ya Yona, nge me zola munu e? Petelo me bakama kiadi ya ngolo samu Yesu yuvulaka yandi mbala tatu: Nge me zola munu e?Mpe yandi vutudilaka Yesu: Mfumu, nge me zaba mambu nionso, nge me zaba ti mu ke zolaka nge. Yesu me tubila yandi: Dikila ma meme na munu. 18Ya kedika, ya kedika, me tubila nge, ntangu nge vuandaka ntuenia, nge vuandaka kivuatisa nge mosi, mpe nge vuandaka kuenda kisika nionso nge vuandaka zola; kansi ntangu nge ke kuma kinunu, nge ke zibula maboko na nge mpe muntu yankaka ke vuatisa nge, mpe ke nata nge kisika yina nge ke zola ve.19Yandi me tuba yau samuna kusikidikisa inki mutindu ya lufua Petelo ke zitisila Tata Nzambi. na ntangu yandi tubaka mutindu yina, Yesu me tubila Petelo: Landa munu.20Ntangu Petelo vutukaka, na manima na bau yandi me mona ntumua zolakanaka na Yesu kena kuiza, yandi yayi na ntgu ya kudia yandi yekamaka na ntulu ya Yesu, mpe yandi tubaka: Mfumu, nani yina kena ku yekula nge? 21Ntangu Petelo monaka Yoane, yandi tubaka na Yesu: Mfumu, bosi yandi yayi, nini ke kumina yandi e?22Yesu tubilaka Petelo: Kana me zola ti ba sikila na munu tii mu ke kuiza, wapi kele diambu na nge ? Nge, landa munu. 23Na zulu na yau, nsangu muanganaka kati na ba mpangi ti ntumua yina ke kufua ve. Na yau, Yesu tubilaka Petelo ve ti yandi ke kufua ve; kansi: Kana mu zola ti ynadi vuanda moyo tii mu ke kuiza, wapi kele diambu na nge?24Ntumua yayi sonikaka mambu yayi, yandi mpe kena ku tuba kimbangi ya mambu yayi. Beto me zaba ti kimbangi na yandi kele ya kedika. 25Yesu salaka diaka mambu mingi ya nkaka; kana muntu sonikaka yau nionso, mu banza ti inza mpe zolaka fuluka na mikanda sonamaka samuna mambu Yesu salaka.

Mavanga ya bantumua

11Teofilo, mu tubilaka na mukanda na munu ya ntete, mambu nionso yina Yesu vuandaka sala mpe longa na mbdukulu 2ti kilumbu yandi tombukaka na dizulu, na manima ya kupesa lutumu, na minlongoki na yandi na lutuadusu ya Mpeve ya Nlongo. 3Na manima ku mona mpasi, yandi monikinaka bau ya moyo, mpe yandi monisaka bau bidimbu mingi, yandi ku kimonisaka na bau bilumbu makumi iya, mpe yandi vuandaka tuba mambu ya kimfumu ya Tata Nzambi.4Lokola yandi vuandaka na bau, yandi sikidisaka bau ba tatuka na Yelusalemi ve, kansi ba vingila nsilulu Tata silaka bau, yana mu tubilaka beno; 5samu Yoane botikaka na maza, kansi beno, na ntangu ya fioti, beno ke baka mbotokolo ya Mpeve ya Nlongo.6Buna minlongoki kutakanaka samuna kuyuvula yandi: Mfumu, ya kele na ntangu yina nge ke vutula kimfumu ya Isaeli yayi kekakavuanda e? 7Yandi vutudilaka bau: Ya kele beno ve na kuzaba ntangu to kilokula yina Tata kubu=ikaka na kilendo na ynadi. 8Kansi beno ke baka kilendo, Mpeve ya Nlongo ke kuiza na beno, mpe beno ke vuanda ba mbangi na munu na Yelusalemi, na Yudeo ya mvimba, na Samalia, ti na ba nsuka ya ntoto.9Na manima ya kutuba yau, yandi tombukaka na dizulu na ntangu ba vuandaka tala yandi, mpe dituti fukaka yandi na meso na bau. 10Mpe lokola meso na bau vuandaka tala na zulu ntangu yandi vuandaka kuenda, tala, bantu zole na bilele ya mpembe monikinaka bau, 11mpe ba tubaka: Bantu ya Ngalili, samuna inki beno kena kutala na zulu e? Yesu yayi vuandaka kati na beno me tombuka na zulu, yandi ke kuiza mutindu mosi beno me mona yandi ku kuenda na zulu.12Bosi ba vutukaka na Yelusalami, na mongo kele na nkumbu ya Olive, yina kele penepene ya Yeluzalemi, ntama ve na nzila ya sabata. 13Ntangu ba kumaka, ba tombukaka na disuku ya zulu kuna ba vuandaka kutakana ntangu nionso; Ya vuandaka Petelo, Yoane, Yakobi, Andele, Filipo, Toma, Batelemia, Matai, Yakobi, muana ya alafai, Simoni ke Zeloti, mpe Yuda muana ya Yakobi. 14Bau nionso ba tatamanaka na lusambulu kintuadi na bakento, mpe Malia mama ya Yesu, mpe na ba mpangi ya Yesu.15Na bilumbu yina, Petelo telamaka na kati ya ba mpangi, bantu kutakanaka lenda vuanda nkama mosi makumi zole. Mpe yandi tubaka: 16Ba mpangi babakala, ya fuanaka lungana yina Mpeve ya Nlongo tubaka na Masonukua na inua ya Davidi samuna Yudasi yayi vuandaka ntuadisi ya bantu kangaka Yesu.17Yandi vuandaka kintuadi na beto, mpe yandi vuandaka sala kisalu mosi na beto. 18Muntu yayi sumbaka bilanga na mbngo ya menga, yandi kubuaka, yandi zenganaka na kati kati mpe mindia na yandi nionso panzanaka. 19Diambu yayi zabakanaka na bantu nionso ya Yelusalami ti bilanga yayi bokuduluaka na ndinga bau Akeladam, ya zola tuba, bilanga ya menga.20Nzoka ya sonamaka na minkunga ya Davidi: Bika Inzo na yandi vuanda ya kuyuma, mpe muntu vuanda kuna ve! Mpe bika muntu ya nkaka baka kiyeko na yandi!21Ya me luta mbote ti bantu yayi zieta na beto ntangu nionso Mfumu Yesu vuandaka zinga na beto, 22ku banda mbotokolo ya Yoane ti kilumbu yandi katuluaka kati na beto, bika mosi nabau vukana na beto samu yandi vuanda mbangi ya mfulukulu na yandi. 23Ba tedimisaka bantu zole: Yosefi kele na nkumbu ya Balasaba, nkumbu ya ku buela kele Yustu, na Matia.24Bosi ba salaka kisambu yayi: Mfumu, nge me zaba ba ntima nionso, sola na bau zole nani nge me zola, 25samu yandi baka kisielo yayi mpe kintumua yayi katukilaka Yuda na ku lkuenda na kisika na yandi. 26Ba salaka zeke, mpe zeke kubuaka na Matia, yayi tanguaka na ba ntumua kumi na zole.
21Kilumbu ya Pantekoti bau nionso kutakanaka kisika mosi. 2Na mbala mosi ningu ya mupepe katukaka na dizulu bonso kitembo, mpe ya fulukaka na inzo yina ba vuandaka. 3Na bau monanaka tudimi kifuani bonso tudimi ya tiya, ya vambanaka ba yayi na ba yina, mpe ya kulumukaka na mosi mosi na bau. 4Mpe fulusuaka na Mpeve ya Nlongo, bosi ba bandaka kutuba na tudimi ya nkaka bonso Mpeve vuandaka tumina bau na kutuba.5Nzoka, na kilumbu yina ba yuda vuandaka na Yelusalemi, bantu ya kudedama katukaka na bisika nionso kele na insi ya dizulu. 6Na makele yina, ndonga ya bantu vuandaka zaula, ba monaka ngitukulu samu konso muntu vuandaka kuwa yina ba vuandaka tuba ndinga bau. 7Bau nionso yitukaka, vuandaka zengele zengele, mpe ba tubasanaka ba yayi na ba yina: Tala bantu yayi kena kutuba, bau nionso kele bantu ya Ngalili ve?8Bosi inki mutundu beto kena kuwa bau mosi mosi na ndinga na beto ya buala e? 9Patia, Media na Elami, na ba yina ke vuandaka na Mesopotamia, na Yuda, na Kapadokia, na Ponto, na Asia, 10na Filingia, Pamfilia, na Ngipiti, mpe na kitini ya Libia penepene ya Kilene, na ba yina katukaka na Loma, ba Yuda na ba Posilita, 11bantu ya Kelete na Alabia, inki mutindu beto kena kuwa bau na ba ndinga na beto mavanga ya nene ya Tata Nzambi e?12Bua nionso monaka mangitukulu, mpe ba zabaka kuyindula diambu ve. Ba tubasanaka ba yayi na ba yina: Yayi, inki ya zola tuba e? 13Kansi ba yankaka vuandaka vueza, mpe tubaka: Ba me fuluka na vinia ya nzeke nzeke.14Buna Petelo mi monisaka na ba kumi na mosi, yandi tombulaka ndinga, mpe yandi tubaka mambu yayi: Bayudayo ya babakala, mpe beno nionso kena kuvuanda bilumbu yayi na Yelusalemi, beno zaba mambu yayi, beno zibula makutu na kuwa mpona na munu! 15Bantu yayi me kolua ve, mutindu beno kena kubanza, samu ya kele kilokula ya tatu ya kilumbu ya bubu yayi.16Kansi yau mbikudi Yoeli tubaka: Tata Nzambi me tuba: 17Na bilumbu ya nsuka mu ke dukula mpeve na munu na nsuni nionso; bana na beno ya ba bakala na ya ba kento ke bikula, ba ntuenia ke mona mona meso, mpe binunu na beno ke lota ba ndozi.18Na bisadi na munu ya kento mpe ya babakala, na bilumbu yina, mu ke dukula Mpeve na munu; mpe ba ke bikula. 19Mu ke monisa mangitukulu na zulu mpe bimangu na ntoto, menga, tiya, dituti ya muisi;20Mambu ke tuama ngizulu ya kilumbu ya Mfumu, kilumbu yina ke vuanda nkembo ya nene ntangu ke kituka kitombe, mpe ngonda ke kituka menga. 21Buna konso muntu ke bombidila nkumbu a Mfumu ke vulusua.22Babakala ya Isaeli, beno kuwa mambu yayi! Yesu ya Nazaleti, muntu yayi Tata Nzambi tedilaka kimbangi na ntuala na beno samuna bimangu, mangitukulu mpe bidimbu yandi salaka kati na beno, mutindu beno me zabila yau beno mosi; 23muntu yayi, yekuluaka mutindu ya kubaminaka mpe na lukanu ya Tata Nzambi, beno komaka yandi na dikuluzu beno kufuaka yandi na maboko ya bantu me kondua nsiku. 24Tata Nzambi fulukisaka yandi mpe kutulaka yandi na ba nsinga ya lufua, samu ya lendakanaka ve ti yandi simbininua na yau.25Davidi me tuba samuna yandi: mu vuandaka toma mona Mfumu na ntuala na munu, yandi kele na lubakala na munu, samu mu nikusua ve. 26Na yau, ntima na munu kele nakiese, mpe ludimi na munu kele ya ku yangalala; mpe nsuni na munu ke vunda na kivuvu,27Samu nge ke bembika muela na munu na insi ya bafua ve, mpe nge ke bika ve wanlongo na nge kubua na bumbabu ve. 28Nge monisaka munu ba nzila ya moyo, nge ke fulusa munu na kiese na ntadisi na nge.29Ba mpangi babakala, bika na kimpuanza nionso me baka insua ya kutubila beno, yina me tadila nkaka ya dikanda Davidi, yandi kufuaka, yandi zikuaka, mpe ndiamu na yandi kele na beto ti kilumbu ya bubu yayi. 30Lokola yandi vuandaka mbikudi, mpe yandi zabaka ti Tata Nzambi silaka yandi na kudia ndefi ti mosi na dibuta ke vingana na kiti ya kimfumu na yandi, 31yandi kubikaka mfulukulu mpe yandi samunaka, nsangu ya Klisto, na kutuba ti ba lendaka bembika yandi ve na insi ya bafua, mpe nzutu na yandi lenda babuka ve.32Ya kele Yesu ya Tata Nzambi fulukisaka na bafua; beto kele ba mbangi na diambu yina. 33Yandi zanguluaka na diboko ya lubakala ya Tata Nzambi, mpe yandi tambulaka Mpeve ya Nlongo yayi siluaka, katukaka na Tata, mpe ya muanganaka mutindu beno kena kumona mpe kuwa.34Samu Davidi tombukaka na dizulu ve, kansi yandi mosi me tuba: Mfumu me tuba na Mfumu na munu: vuanda na lubakala na munu, 35ti mu ke kitula mintantu na nge kidiatulu na nge. 36Bika inzo ya mvimba ya Isaeli na kedika ti Tata Nzambi kumisaka Mfumu mpe Klisto, yesu yayi beno komaka na dikulunsi.37Na manima kuwa mambu yina, kingongo builaka bau na ntima mpe ba tubaka na Petelo mpe na ba ntumua yankaka: Ba mpangi babakala, inki beto ke sala? 38Petelo me tubila bau: Beno vilula bantima na beno mpe konso muntu botukua na nkumbu ya Yesu Klisto, samuna ndemvokolo ya masumu na beno; mpe beno ke tambula nkayilu ya Mpeve ya Nlongo. 39Samu nsilulu kele ya beno, ya bana na beno, mpe na bayina nionso kele ntama, bantu mingi yina Tata Nzambi, Mfumu na beto ke bokila.40Bosi yandi bombidilaka mpe yandi siamisaka bau, na kutuba ti: Beno kivulusa na mbandu yayi ya mvilangani. 41Na manima kutuba, ba yina ndimaka mambu na yandi botukuaka; mpe ntalu ya minlongoki buelamaka kilumbu yina, lenda vuanda mafunda tatu ya miela. 42Ba tatamanaka na malongi ya ba ntumua, na mbundani ya kimpangi, na mbukununu ya dimpa, mpe na tusambulu.43Konso muntu vuandaka mona wonga, mpe ba ntumua vuandaka salaka mambu ya ngitukulu mpe bimangu. 44Ba yina nionso tulaka kiminu vuandaka kisika mosi, mpe bima na bau nionso vuandaka ya kintuadi. 45Ba vuandaka teka ba inzo na bau na ba bima na bau, mpe ba vuandaka kabula bima bau nionso mutindu vuandaka nsatu ya konso muntu.46Konso kilumbu bau nionso tatamanaka kuvuandakintuadi na kinlongo, ba vuandakabukuna dimpa na ba inzo, mpe ba vuandaka kudia na kiese mpe na luyinunu ya ntima, 47ba zitisaka Tata Nzambi, mpe ba bakaka nlemvo ya nkangu ya mvimba. Bosi konso kilumbu Mfumu vuandaka buela na kinlongo ba yina vilusuaka.
31Na kintuadi, Petelo na Yoane tombukaka na kinlongo na kilokula ya ivua ya lusambulu. 2Muntu mosi butukaka dikoka vuandaka natua konso kilumbu mpe kutula yandi na kielo ya kinlongo vuandaka bokudulua kitoko, samu yandi lomba minkayilu na bantu vuandaka kota na kinlongo. 3Ntangu muntu yayi monaka Petelo na Yoane vuandaka kota, yandi lombaka bau minkayilu.4Petelo talaka yandi kintuadi na Yoane, me toma tala yandi mpe me tuba: tala beto. 5Mpe yandi me sungamina bau, na dibanza ya kubaka kima na maboko na bau. 6Bosi Petelo me zabisa yandi: mu kele na wolo ve na palata ye, kansi yina kele na munu, me pesa nge yau: na nkumbu ya Yesu Klisto ya Nazaleti, telama mpe tambula.7Mpe Petelo me simba yandi na diboko ya lubakala, me tedimisa yandi. Makulu na madikulu na yandi me siama, 8na mbala mosi yandi me dumuka mpe me telema, yandi me banda kutambula. Yandi me kota na kinlongo na bau, ya kutambula, kudumuka, mpe kuzitisa Tata Nzambi.9Bantu nionso monaka yandi kutambula mpe kuzitisa Tata Nzambi. 10Ba zabaka ti, yandi muntu vuandaka na kifu ya kuvuanda na muelo ya kinlongo samuna kulomba minkayilu, mpe ba yitukaka, ba vuandaka zengele zengele na yina kuminaka yandi.11Lokola yandi taukilaka Petele na Yoane ve, nkangu ya mvimba yitukaka mpe zaulaka penepene na bau, na kielo ke bokuduluaka ya Solomo. Ntangu 12Petele monaka mutindu yina, me tuba na nkangu: Babakala ya Isaeli, samuna inki beno kena kuyituka na mambu yayi? samuna inki beno kena kusungamina beto, ya kele ve ti na kilendo na beto to na kivumi na beto nde beto me diatisa muntu yayi?13Nzambi ya Abalahami, ya Isaki mpe ya Yakobo, Nzambi ya ba tata na beto, kembisaka kisadi na yandi Yesu yayi bano yekulaka mpe beno tingunaka na ntuala ya Pilatu, yayi vuandaka na lukanu ya kubikidila yandi. 14Beno tingunaka wanlongo mpe wa lunungu, mpe ndombolo vuandaka ti ba bikidila beno mvondi.15Beno kufuaka Mfumu a moyo, kansi beto kele ba mbangi ya mambu yina; ntangu tata Nzambi fulukisaka yandi na bafua. 16Ya kele na kiminu na nkumbu ya yesu nde nkumbu ya muntu yayi beno me zaba mpe beno kena kumona me siamusua; kiminu na Yesu pesaka luniakusu ya kulunga na muntu yayi kele na ntadisi ya beno nionso.17Na ntangu yayi, ba mpangi, me zaba ti beno salaka yau na mintuadisi na beno samuna kukondua nzayilu. 18Kansi ya kele mutindu yina Tata Nzambi kukisaka mambu yandi tekilaka kutuba na inua ya ba mbikudi na yandi nionso, ti Klisto na yandi fueti mona mpasi.19Na yau, beno vilula ba ntima mpe beno soba nkadulu na beno, samu masumu na beno vinzulua, bosi ba ntangu ya mpongoso ya Mfumu kumina beno, 20mpe yandi tinda yina yandi kubikilaka beno, Yesu Klisto,21yina dizulu fueti tambula ti ba ntangu ya nkubukulu ya bima nionso ke fuana, ntangu ya ntama yina Tata Nzambi tubilaka na inua ya ba mbikudi na yandi ya nlongo. 22Mose tubaka: Mfumu Nzambi na Beno ke bimisa na kati ya ba mpangi na beno mbkudi bonso munu; beno ke kuwa yandi na nionso yandi ke zabisa beno, 23mpe konso muntu ke kuwa mbikudi yina ve, ke fukisua kati ya nkangu.24Kubanda Samueli, ba mbikudi nionso yina landanaka kutuba, Ba samunaka mpe bilumbu yina. 25Beno kele bana ya ba mbikudi mpe luwawanu yina Tata Nzambi salaka kintuadi na ba tata na beto, ntangu ba tubaka na Abalahami: Makanda nionso ya ntoto ke sakumunua na nkuna na nge. 26Tata Nzambi bandaka ntete ntete na beno, ntangu yandi bimisaka kisadi na yandi, mpe tindaka yandi samuna kusakumuna beno, na kukatusa mosi mosi na kitombe.
41Na ntangu Petelo na Yoane vuandaka tuba na nkangu, ba nganga nzambi, ba ntuadisi ya kinlongo na ba saduki kuizaka, 2ba vuandaka na kiese ve na yina ba vuandaka longa na nkangu, mpe kusamuna mfulukulu ya bafua na nkumbu ya Yesu. 3Ba dkangaka bau, mpe ba tulaka bau na boloko ti kilumbu me landa mbazi; samu nkokila kukikuminaka. 4Kansi, bantu mingi na ba yina kuwaka Nsangu tulaka kiminu, mpe ntalu ya bantu buelamaka lenda vuanda mafunda tanu.5Na kilumbu landaka mbazi, mintuadisi ya nkangu, ba mbuta za bantu mpe ba minsoniki, 6kutakanaka na Yelusalemi, kintuadi na Ana, ngudi a nganga, Kaifa, Yoane, Alesanda, mpe na ba yina nionso vuandaka na dikabu ya ba ngudi a nganga. 7Batulaka Petelo na Yoane na kati, mpe ba yuvulaka bau: Na luve ya nani to na nkumbu ya nani beno sadilaka mambu yina?8Buna Petelo, ya kufuluka na Mpeve ya Nlongo, me zabisa bau: ya nkangu, mpe ba kuluntu ya Isaeli, 9lokola beno kena kuyuvula beto na diambu me tadila mambote yina me salma na mbevo, samu beto zabisa beno mutindu yandi me belukila, 10bika beno nionso zaba yau, mpe bika nkangu nionso ya Isaeli zaba yau! Ya kele na nkumbu ya Yesu Klisto ya Nazaleti, yayi beno komaka na dikulunsi, mpe yayi Tata Nzambi fulukisaka na bafua, na nkumbu na yandi nde muntu yayi me telama na mavimpi ya kulunga na ntadisi na beno.11Yesu kele dibanga yayi losuaka na beno kena kutunga, yau kitukaka ya ungudi na kikonko. 12Mpulusu kele na muntu ya nkaka ve; samu na insi a ntangu nkumbu ya nkaka kele ve yayi pesaminaka beto kati na bantu, yina beto lendaka vulusulua.13Ntangu ba monaka kivuvu ya Petelo na Yoane, ba yitukaka, mpe ba vuandaka kanisa ti ba kele bantu ya nkangu kele ya kutungua ve; mpe ba kuizaka zaba bau samu ba vuandaka na Yesu. 14Kansi lokola muntu yayi niakusuaka vuandaka penepene na bau, ba vuandaka na diambu ya kuvutula ve.15Ba tuminaka bau ba bima na mbazi a nkanu, mpe ba fiongninaka diambu yina bau na bau, 16na kutuba: Inki beto ke sala na bantu yayi? Samu kidimbu yina ba salaka na Yelusalemi zabakanaka na bantu nionso ti bantu yayi me sala kimangu, mpe beto lenda manga yau ve. 17Kansi samu diambu yayi luta panzana ve na kati ya nkangu, beto kanikina mpe kuvumisa bau ti muntu mosi diaka ve lenda tuba diaka diambu na nkmbu yina. 18Mpe ba bokilaka bau, ba kanikinaka bau ti ba lenda tubila mpe longila diaka na nkumbu ya Yesu ve.19Petelo na Yoane vutudilaka bau: Beno fiongunina beno mosi kana ya kele ya lunungu na ntadisi ya tata Nzambi, beto tumamina beno to Tata Nzambi; 20samu beto lenda bika vekutuba yina beto monaka mpe kuwaka.21Ba vumisaka bau diaka, kansi ba bikidilaka bau samuna nkangu, ba vuandaka zaba ve inki mutindu ba lendaka pesa bau kitumbu, samu bau nionso vuandaka zitisa Tata Nzambi na yina salamaka. 22Samu muntu yayi kimangu salaminaka vuandaka na ba mvula kuluta makumi iya.23Na manima kubikidila bau, ba kuendaka na ba mpangi na bau ya kisalu, mpe ba zabisaka bau yina ba ngudi a nganga mpe ba mbuta za bantu tubilaka bau. 24Na ntangu ba kuwaka yau, na kintuadi mpe na mbala mosi ba tombulaka ndinga na Tata Nzambi mpe ba tubaka: Mfumu, nge muntu salaka dizulu, ntoto, imbu, mpe nionso kele na yau, 25nge muntu tubaka na Mpeve ya Nlongo, na inua ya tata na beto, kisadi na nge Davidi: samuna inki mvualangani kati na ba insi, mpe mabanza ya imbi kati na nkangu e?26Mintimu ya ntoto fuemaka, mpe bana ya mininu kutakana na kuvuanda kitantu na Mfumu na beto Yesu Klisto, mpe na ki kusua na yandi.27Na yau, Elodi, pontio Pilatu me kutakana na mbanza yayi kitnuadi na ba insi mpe na nkangu ya Isaeli; ti ba vuanda kitantu na kisadi na nge ya nlongo yina nge kusaka, 28samuna kusala nionso yina diboko na nge mpe lukutakanu nge kizengilaka.29Na ntangu yayi, Mfumu, tala kuvumisa na bau, mpe pesa bisadi na nge kivuvu ya kufuana samuna kusamuna mambu na nge, 30bika nge lambula diboko na nge, samu ti luniakusu, bimangu mpe mangitukulu salama na nkumbu ya Kisadi na nge ya Nlongo Yesu Klisto. 31Ntangu ba manisaka kusambila, kisika ba kutakanaka nikukaka; mpe bau nionso fulukaka na Mpeve ya Nlongo, mpe ba vuandaka samuna mambu ya Tata Nzambi na kivuvu.32Dikabu ya nene ya bantu tulaka kiminu vuandaka ntima mosi mpe muela mosi. Muntu mosi ve vuandaka tuba ti bima yayi kele ya munu mosi, kansi nionso ya bau vuandaka ya kintuadi. 33Bantumua vuandaka tuba kimbangi ya Mfulukulu ya Mfumu Yesu na kilendo nionso. Mpe nlemvo ya nene vuandaka na bau nionso.34Samu kati na bau nionso, muntu mosi ve konduaka kima: ba yina nionso vuandaka na bilanga to ba inzo, ba vuandaka teka yau, mpe kunata ntalu ya mbongo ba vuandaka tekila bima, 35mpe ba vuandaka tula yau na makulu ya bantumua; mpe ba vuandaka kabula konso muntu mutindu vuandilaka nsatu na yandi.36Yosefi yayi bantumua pesaka nkumbu ya Banaba, yina zola tuba: muana ya lubombolo, mu Lewi, muntu ya Kipelo, 37tekaka bilanga na yandi, mpe nataka mbongo, bosi yandi tulaka yau na makulu ya bantumua.
51kansi muntu mosi na nkumbu ya Anani, kintuadi na Safila nkento na yandi, tekaka inzo mosi, 2mpe yandi suekaka ndambu ya mbongo, nkento na yandi zabaka yua; bosi yandi nataka yina bikanaka mpe yandi tulaka yau na makulu ya bantumua.3Petelo me tubila yandi: Anania, samuna inki Satana me fulusa ntima na nge ti na kuvuna Mpeve ya Nlongo, mpe nge me sueka ndambu ya mbongo tekukilaka bilanga? 4Kana ya tekukaka ve ya zolaka bikana ya nge ve? mp na manima kuteka yau, ntalu vuandaka na maboko nange ve? Samuna iinki nge me tula mabanza ya imbi na ntima na ge? Nge me vuna bantu ve, kansi Tata Nzambi. 5Ntangu Anania kuwaka mambu yina, yandi me kubua mpe me kufua. Wonga ya nene bakamaka bantu nionso vuandaka kuwa. 6Ba ntuenia telamaka, ba zingaka yandi ba nataka yandi mpe ba zikaka yandi.7Ba ntangu tatu lutaka, nkento na yandi kotaka, yandi zabaka ve yina salamaka. 8Petelo me baka ndinga ya kutuba: Tubila munu, ntalu yina kuandi beno tekilaka bilanga yina e? yandi vutulaka, ingeta, na ntalu yina kuandi.9Na yau Petelo tubilaka yandi: Samuna inki beno wizanaka kutonta Mpeve ya Mfumu e? Tala, bantu kuendaka zika bakala na nge kele na muelo, mpe ba ke nata nge. 10Na ntangu yina kaka, yandi kubuaka na makulu ya ntumua, mpe yandi me kufua.Ntangu ba ntuenia kotaka, ba kutaka yandi ya kufua; ba nataka yandi, ba zikaka yandi penepene ya bakala na yandi. 11Wonga ya ngolo bakamaka nkangu nionso vuandaka na lukutakanu, na ba yina nionso kuwaka mambu yina.12Ba ntumua vuandaka sala bidimbu na bimangu mingi na maboko na bau kati na nkangu. Bau nionso vuandaka telama na muelo ya makunzi ya Solomo, 13mpe ba yina yankaka, muntu mosi ve mekaka kuvukana na bau; kansi nkangu vuandaka pesa bau luzitu ya kuluta.14Ba bakala na ba kento, ntalu ya ba yina tulaka kiminu na Mfumu vuandaka buelama na kubuelamaka; 15na mutindu ti ba vuandaka nata ba mbevo na ba balabala, kutula bau na ba mfulu mpe na binatunu, samu ti na ntangu Petelo ke luta, kini na yandi fuka mosi na bau. 16Bantu mingi ya ba mbanza ya penepene vuandaka zaula kunata ba mbevo na bantu vuandaka kuamusua na ba mpeve ya kusumuka na Yelusalami; mpe bau nionso bakaka luniakusu.17Kansi ngudi a nganga na ba yina nionso vuandaka na tandi, beno zabati ba vuandaka kimvuka ya ba saduki, ba telamaka ya kufuluka na kimpala, 18ba kangaka ba ntumua, mpe ba lozaka bau na boloko ya bantu nionso.19Kansi na mpimpa, ntangu mbasi ya Mfumu zibulaka bielo ya boloko, me bimisa bau, mpe me tubila bau: 20beno kuenda, beno kota na kinlongo, mpe beno samuna na nkangu nionso mambu ya luzingu yayi. 21Ntangu ba kuwaka yau, na nsuku, ba kotaka na kinlongo, mpe ba vuandaka longa. Ntangu ngudi a nganga na ba yina vuandaka na yandi kuizaka, ba kutikisaka mbazi a nkanu na ba mbuta nionso ya bana ya Isaeli, ba tindaka samuna kukuenda baka ba ntumua na boloko.22Ntangu minkengi kumaka, ba monaka bau ve na kati ya boloko. ba vutukaka, mpe ba zabisaka nsangu, 23ba tubaka: Beto me kuta boloko ya kukangama mbote mbote, mpe minkengi vuandaka na ntuala ya bielo; kansi na manima kuzibula, beto monaka muntu mosi ve na kati.24Ntangu ba kuwaka ba mpova yina, ntuadisi ya kinlongo na na bangudi a nganga vuandaka diaka ata na dibanza mosi ve samuna ba ntumua mpe ndandani ya mambu yayi. 25Muntu mosi kuizaka zabisa bau: Tala, bantu yina beno tulaka na boloko kele na kinlongo, mpe ba kena kulonga nkangu.26Yau yina ntuadisi ya kinlongo kuendaka na minkengi, mpe ba nataka bau na kingolo ve, samu ba vuandaka na wonga ya nkangu lendaka lozila bau mabanga. 27Na manima ya kunata bau na ntuala ya mbazi a nkanu, ngudi a nganga yuvulaka bau 28mutindu yayi: Beno zaba diaka ve ti na kingolo beto kanikinaka beno na kulonga na nkumbu yina e? Beno tala, beno me fuluza Yelusalami na ndongosolo na beno, mpe beno zola ti menga ya muntu yayi tangulua na intu na beto!29Petelo na bantumua vutulaka: beto fueti tumama na Tata Nzambi kansi na bantu ve. 30Nzambi ya ba tata na beto fulukisaka Yesu Klisto, yayi beno kufuaka, mpe beno komaka na dikulunsi. 31Tata Nzambi zangulaka yandi na diboko na yandi ya lubakala bonso Muana Ntimu mpe Mvuluzi, samuna kupesa Isaeli mpilulu a diela mpe ndemvokolo ya masumu. 32Beto kele ba mbangi ya mambu yina, mutindu mosi na Mpeve ya Nlongo yayi tata Nzambi pesaka na ba yina ke tumamaka na yandi.33Ba fukutaka ntima samuna ba mpova yina, ba zolaka kufua bau. 34Kansi mu falisi mosi na nkumbu ya Ngamalieli, dokotolo ya minsiku, zolakanaka na nkangu ya mvimba, telamaka na kati ya mbazi a nkanu, mpe yandi tuminaka na kilokula ya fioti ba bimisa ntete ba ntumua.35Bosi yandi me zabisa bau: Ba bakala ya Isaeli, beno luenga na yina beno zola sala na bantu yayi. 36Samu, ntama ve Teuda bimaka, yandi kipesaka bonso muntu ya nene na dikabu na yandi, mpe bantu nkama iya vuandaka landa yandi: ba kufuaka yandi, bosi bantu nionso landaka yandi masaka muangana mpe ba kitukaka diaka kima ve. 37Na manima na yandi , Yudasi ya Ngalili bimaka na ntangu ya nsonokono ya bantu, mpe yandi bendaka bantu mingi na dikabu na yandi: kansi yandi diaka kufuaka, mpe ba yina nionso landaka yandi masaka muangana.38Na ntangu yayi, mu kena kuzabisa beno yau, beno bika tatamana kulanda bantu yayi: mpe beno bika ba kuenda bau. Kana kimvuka to kisalu yayi me katuka na bantu, ya ke kufua kuandi; 39kansi kana ya me katuka na Tata Nzambi,beno ke lenda kufua yau ve. Beno keba na kubuila kisumbula samuna kunuanisa Tata Nzambi.40Ba ndimaka mabanza na yandi. Ntangu ba bokilaka ba ntumua, ba bulaka bau bikoti, ba pekisaka bau ba tuba na nkumbu ya Yesu Klisto diaka ve, bosi ba bikaka bau. 41Ba ntumua katukaka na ntuala ya mbazi a nkanukiese vuandaka na bau samu, na manima ya kusambusua, ba monaka bau bantu ya kufuana kulungua ntiakulu samuna nkumbu ya yesu Klisto. 42Mpe konso kilumbu, kati na kinlongo mpe kati na ba inzo, ba vuandaka tatamana kulonga , mpe kusamuna nsangu ya mbote ya Yesu Klisto.
61Na ntangu yina, ntalu ya minlongoki vuandaka buelama, ba Eleni vungutaka samuna ba Ebeleo, samu mafola na bau vuandaka bakua mfunu ve na nkabulu ya bima vuandaka salama konso kilumbu.2Ba kumi na zole bokidisaka dikabu ya minlongoki, mpe ba tubaka: Ya kele mbote ve beto bika mambu ya Tata Nzambi samuna kusala na meza. 3Yau yina, ba mpangi, beno pona ba bakala nsambodia, ba yina kele na kimbangi ya mbote, ba yina kele ya kufuluka na Mpeve ya Nlongo mpe na nduenga, samu beto pesa bau kiyeko ya kisalu yina. 4Bosi beto, beto ke tatamana na lusambulu mpe na kisalu ya mambu ya Tata Nzambi.5Dikabu ya mvimba sepelaka na dibanza yina. ba solaka Etieni, muntu ya kufuka na kiminu mpe na Mpeve ya Nlongo,, Filipo, Pokolo, Nikanoli, Timoni, Pamana mpe Nikolao, posilita ya Antiokia. 6Ba monisaka bau na ba ntumua, bosi na manima lusambulu, ba tensikaka bau maboko.7Mpe mambu ya Tata Nzambi vuandaka nieka na ngolo, ntalu ya minlongoki vuandaka buelama mingi na Yelusalami, mpe dikabu ya nene ya ba nganga nzambi vuandaka tumama na kiminu.8Etieni ya kufuluka na nlemvo mpe na kilendo, vuandaka sala mangitukulu mpe bimangu ya nene kati ya nkangu. 9Fidikabu ya bantu na dibunduke bokuduluaka ya balibetino, na ya ba Kilene, mpe na ya ba Alesanda, kintuadi na ba Yuda ya Kilikia na ya Asia, vuandaka bindana mpaka na Etieni;10Kansi ba kubuaka na nduenga na yandi, na Mpeve yina vuandaka tinda yandi kutuba. 11Na yau, ba tulaka bantu na insi ya kilendo na bau, mpe ba tubaka:Beto kuwaka yandi kutuba mambu ya ntiakulu samuna Mose mpe samuna Tata Nzambi.12mpe Ba kitumunaka nkangu, ba mbuta za bantu mpe minsoniki, bosi ntangu ba kukilosaka na yandi, ba kangaka yandi mpe ba nataka yandi na mbazi a nkanu. 13Ba sosaka ba mbangi ya luvunu, yayi tubaka: Muntu yayi kena kutatamana kutuba mambu ya ntiakulu samuna kisika ya nlongo mpe ya minsiku; 14samu beto kuwaka yandi na kutuba ti Yesu, muntu ya Nazalati ke buisa kinlongo, mpe yandi ke soba kinkulu Mose pesaka beto. 15Bantu nionso yina ke talaka mambu na mbazi a nkanu sungaminaka Etieni, ba monaka ilungi na yandi bonso mbasi.
71Ngudi a nganga me tuba: mambu kele mutindu yayi? 2Etieni vutulaka: Ba mpangi babakala na ba tata, beno kuwa! Nzambi ya nkembo monikinaka tata na beto Abalahami ntangu yandi vuandaka na Mesopotamia, tekila yandi kuenda vuanda na Kalani; 3bosi Tata Nzamni tubilaka yandi: Katuka na insi na nge na dibuta ne nge, mpe kuenda na insi yina mu ke monisa nge.4Yandi bimaka na insi ya ba kaladea, mpe yandi kuendaka vuanda na Kalani. Na manima lufua ya tata na yandi, yandi katukaka kuna, tata Nzambi lutisaka yandi na insi beno kena kuvuanda bubu yayi; 5Ba pesaka yandi kisika mosi ve ya kuvuanda na insi yina, ata kisika ya kutula kitambi ve, kansi yandi silaka kupesa yau samu ya vuanda mvuilu na yandi na nkuna na yandi ke kuiza na manima, ata yandi butaka ve.6Taata Nzambi tubaka mutindu yayi: Nkuna na yandi ke kuenda vuanda ntangu ya fioti na insi ya kinzenza; ba kekitula bau minanga mpe ba kemuesa bau mpasi ba mvula ba nkama iya. 7Kansi mu kefundisa insi yina kekitula bau minanga, me tuba Tata Nzambi. Na manima na yau, ba kebima, mpe ba kesadila munu na kisika yayi. 8Bosi Tata Nzambi pesaka na Abalahami luwawanu ya kuzengua kibakala; na yau, ntangu Abalahami butaka Isaki,yandi zengaka yandi kibakala na kilumbu ya nana ya mbutukulu; Isaki butaka mpe yandi zengaka kibakala ya Yakobi, mpe Yakobi zengaka ba nkaka kumi na zole.9Ba nkaka zininaka Yosefi ntima, ba tekaka yandi samuna kunatua na Ngipiti. Kansi Tata Nzambi vuandaka na yandi, 10mpe yandi vuluzaka Yosefi na nzungu na malema na yandi; Yandi pesaka Yosefi nduenga mpe yandi tambulaka nlemvo na ntadisi ya Falao, ntinu ya Ngipiti, yayi tumbaka yandi ntuadisi ya kitini ya insi ya Ngipiti mpe na inzo na yandi.11Nsatu kotaka na insi ya mvimba ya Ngipiti, mpe na Kanana. Malema vuandaka ya nene, mpe ba tata na beto vuandaka na mpasi ya kubaka kima ya kudia. 12Ntangu Yakobo kuwaka ti madia kele na Ngipiti, na mbala ya ntete, yandi tindaka ba tata na beto. 13kansi na mbala ya zole, Yosefi zabakanaka na ba mpangi na yandi, bosi Falao kuizaka zaba dikanda vuandaka Yosefi.14Bosi Yosefi tindaka ba kuenda baka tata na yandi Yakobo, na dikanda ya mvimba, yayi vuandaka na makumi nsambodia na tanu ya bantu. 15Yakobo kitaka na Ngipiti, kuna yandi fuilaka na ba tata na beto; 16mpe ba nataka bau na Sikemi, mpe ba tulaka bau na biziami yayi Abalahami sumbaka na mbongo; bana ya Amoli, tata ya Sikemi tekilaka yandi yau.17Ntangu vuandaka finama yina nsilulu Tata Nzambi silaka Abalahami lendaka lungana, mpe nkangu niekaka mpe butanaka na Ngipiti, 18ti kilumbu ntnu yankaka kuizaka vingana, yina zabaka Yosefi ve. 19Ntinu yayi, sadilaka nduenga ya imbi samuna dikanda na beto, yandi muesaka ba tata na beto mpasi, na diluaku ya kuyekula bana na bau, samu ba zinga diaka ve.20Na ntangu yina, butukaka Mose, yayi vuandaka ya kuzolakana na meso ya Tata Nzambi. Yandi yundukilaka na inzo ya tata na yandi ba ngonda tatu; 21bosi ntangu ba bimisaka yandi na nganda, muana ya Falao ya nkento bakaka yandi, mpe yundulaka yandi bonso muana na yandi.22Mose kudusuaka na nduenga nionso ya bantu ya Ngipiti, mpe yandi vuandaka na kilendo na mpova mpe na mavanga. 23Yandi vuandaka na ba mvula makumi iya, ntangu yandi bakaka dibanza na ntima ya kubumina ba mpangi na yandi, bana ya Isaeli. 24Yandi kuendaka kuta ba vuandaka muesa mpasi na mosi na bau, mpe yandi bulaka muntu ya Ngipiti. 25Yandi vuandaka banza ti ba mpangi na yandi bakusaka ti Tata Nzambi me vulusa bau na diboko na yandi; kansi ba bakusaka ve.262728Kiklumbu landaka, ntangu ba vuandaka nuana, yandi biminaka bau na kati, yandi wizisaka bau na kuvuanda na kiyenge. Yandi tubaka: Ba tata, beno kele ba mpangi; samuna inki beno kena kunuana beno na beno e? Kansi yina vuandaka muesa mfinangani na yandi mpasi nungunaka yandi, mpe tubaka: Nani me tula nge nkuluntu mpe mfundisi na beto e? Ne zola kufua munu mutindu nge kufuaka mungipiti e?29Na mpova yina, Mose tinaka, mpe yandi kuendaka vuanda na insi ya Madiani, kuna yandi butaka bana zole. 30Na manima ya ba mvula makumi iya, mbasi monikinaka yandi na dikanga ya mongo ya Sinai, na nlaku ya tiya vuandaka pela na inti.3132Ntangu Mose monaka yau, yandi yitukaka mbueno yina; mpe na ntangu yandi vuandaka finama samuna kufimpa yau, ndinga ya Mfumu wakanaka, yandi tubaka: Mu kele Nzambi ya ba tata na nge, Nzambi ya Abalahami, ya Isaki mpe ya yakobo. Na kuzakama yina, Mose lendaka tala diaka ve.33Mfumu me zabisa yandi: Katusa ba nsampatu kele na makulu na nge, Samu kisika nga me telama kele ntoto ya nlongo. 34Mu monaka mpasi ya nkangu na munu kele na Ngipiti, mu kuwaka kidilu na bau, mpe me kita samuna ku kukula bau. Ntangu yayi, kuenda, mu ke tinda nge na Ngipiti.35Mose yayi ba kadilaka nkanu, ba tubaka: Nani tulaka nge nkuluntu mpe mfundisi na beto e? Yandi Tata Nzambi tindaka bonso nkuluntu mpe nkudi na lusadusu ya mbasi yina biminaka yandi na inti vuandaka lema. 36Yandi bimisaka bau na Ngipiti, samuna kusala bimangu na bidimbu na insi ya Ngipiti, na ntuala imbu ya mbuaki, mpe na dikanga, na ba mvula makumi iya. 37Ya kele Mose yayi tubaka na bana ya Isaeli ti: Tata Nzambi ke tonginika mbikudi yankaka kati ya ba mpangi na beno ke vuanda bonso munu38Na ntangu ya nkutakani na dikanga, yandi vuandaka solola na mbasi na mongo ya Sinai kintuadi na ba tata na beto, yandi bakaka ba mvutu ya moyo samuna kupesa beto. 39Ba tata na beto zolaka tumama na yandi ve, ba nungunaka yandi, mpe ba vutulaka ntima na bau na Ngipiti, 40ba tubaka na Aloni: Sadila beto ba nzambi yina ke tambula na ntuala na beto; samu Mose yayi bimisaka beto na insi ya Ngipiti, beto zaba ve inki yandi me kituka.41Mpe na bilumbu yina, ba salaka muana ngombe, ba pesaka nkayilu ya kuyokua na kiteki, mpe ba sepelaka na kisalu ya maboko na bau. 42Na yau, Tata Nzambi tekaka bau nima, mpe yandi yekulaka bau na lusambulu ya bimuani ya dizulu, mutindu ya sonamaka na mukanda ya ba mbikudi: Inzo ya Isaeli, ntangu beno vuandaka ba mvula makumi iya na dikanga, beno pesaka munu minkayilu ya kufua na ya kuyokua?...43Beno nataka inzo ya ngoto ya lusambulu ya Moloki mpe mbuetete ye nzambi ya Lafani, bifuani yayi beno salaka samuna kusambila yau! bosi mu ke nata beno na kisika ya inda kuluta Babiloni.44na MoseNa dikanga, ba tata na beto vuandaka na inzo ya ngoto ya kimbangi, bonso tuminaka muntu yina tubaka na Mose na kusala mutindu yandi moninaka. 45Ntangu ba tata na beto bakaka yau, ba kotisaka yau na lutuadusu na Yosua, na insi kuvuaka bantu yina Tata Nzambi kukaka na ntuala na bau, mpe yandi vuandaka kuna ti na kilumbu ya Davidi. 46Bosi Davidi bakaka nlemvo na ntuala ya Tata Nzambi, mpe yandi lombaka ba tombula inzo samuna Nzambi ya Yakobo;47mpe Solomo muntu tungilaka yandi inzo. 48Kansi mutindu me tuba mbikudi, Tata Nzambi Mpungu Tulendo ke zingaka ve na yina me salama na maboko ya bantu. 49Dizulu kele kivuandulu na munu, mpe ntoto kidiatulu na munu. Mfumu me tuba: Inki inzo beno ke tungila munu to wapi kisika ke vuanda kivundulu na munu e? 50Beno zaba ve ti bima yayi nionso maboko na salaka yau e?...51Bantu na nsingu ya kutintama, ba kele na ntima mpe makutu ya kuzengua ve! Beno ke kakidilaka Mpeve ya Nlongo ntangu nionso. Yina vuandaka ba tata na beno, beno mpe mutindu mosi na bau. 52Nani na ba mbikudi zomuaka ve na ba tata na beno? Ba kufuaka ba yina tuamaka kusamuna ngizulu ya walunungu, yina beno yekulaka, mpe samu beno vuandaka mimvondi, 53beno yayi bakaka minsi kulandila nsikudukusu ya ba mbasi kansi ba lundaka yau ve!...54Na ntangu ba kuwaka mambu yina, Ba vuandaka ntima ya kufitakana, mpe ba vuandaka kuetisa menosamuna yandi. 55Kansi Etieni ya kufuluka na Mpeve ya Nlongo, mpe ntangu yandi talaka siu na dizulu, yandi monaka nkembo ya Tata Nzambi mpe Yesu Klisto ya kutelama na lubakala ya Tata Nzambi. 56Yandi tubaka: tala, mu kene kumona mazulu ya kuzibuka, mpe Muana ya Muntu ya kutelama na lubakala ya Tata Nzambi.57Ba bokaka na ndinga ya ngolo, na kukikanga makutu, mpe na mbala mosi bau nionso kuendaka buila yandi, 58ba kokaka yandi na nganda ya mbanza, mpe ba lozilaka yandi mabanga. Ba mbangi tulaka bilele na bau na makulu ya ntuenia ya bakala na nkumbu ya Sauli.59Mpe Etieni ba lozilaka mabanga vuandaka sambila mutindu yayi: Mfumu na beto Yesu Klisto, yamba muela na munu! 60Bosi ntangu yandi fukamaka, yandi bokaka na ndinga ya ngolo: Mfumu, kutuikila bau disumu yayi ve! Kansi na manima ya ba mpova yayi, yandi lekaka.
81Sauli ndimaka lufua ya Etieni. Na kilumbu yina nzomono vuandaka ya nene na dibundu ya Yelusalemi, kukatula ba ntumua, bau nionso muanganaka na bitini ya Yuda mpe ya Samalia. 2Bantu ya ntima mbote kuendaka zika Etieni, mpe ba tomaka dila yandi. 3Kansi na ndambu ya Sauli, yandi vuandaka sosa kufuasikisa dibundu; yandi vuandaka kota ti na bainzo, kuziona ba bakala na ba kento mpe kulosa bau na boloko.4Ba yina muangusuka vuandaka kuenda bifulu nionso, samna kulonga Nsangu ya Mbote ya mambu ya Tata Nzambi. 5Ntangu Filipo kitaka na Samaliya, yandi longaka Klisto.6Nkangu ya mvimba vuandaka kuwa mbote mbote yina Filipo vuandaka tuba, ntangu ba kuwaka mpe ba monaka bimangu yandi vuandaka sala. 7Samu ba mpeve ya kusumuka bimaka na bantu mingi yina vuandaka na yau, ba bokaka na ndinga ya ngolo, mpe makoka na bantu ya kuvenga makulu mingi belukaka. 8Bosi kiese ya mingi vuandaka na mbanza yina.9Na ntangu lutaka, muntu mosi vuandaka na mbanza nkumbu na yandi Simoni, yai kukimonaka muntu ya mfunu, yandi vuandaka sadila minkisi mpe kuyitukisa nkangu ya Samaliya. 10Kubanda na baleke ti na ba mbuta, bau nionso vuandaka kuwa yandi mbote mbote, mpe ba tubaka: Yandi yayi kele kilendo ya Tata Nzambi, ke bokuduluaka ya nene. 11ba vuandaka kuwa yandi mbote mbote, samu kubanda ntama, yandi vuandaka yitukisa bau na minkisi na yandi.12Kansi ntangu ba kuikilaka na Filipo, muntu yayi vuandaka samuna Nsangu ya Mbote ya kimfumu ya Tata Nzambi mpe ya nkumbu ya Yesu Klisto, ba bakala na ba kento botukuaka. 13Simoni yandi mosi kuikilaka, mpe na manima ya mbotokolo, yandi tatukilaka diaka Filipo ve, mpe yandi yitukaka na kumona bidimbu na mambu ya ngitukulu yandi vuandaka sala.14Ntangu ba ntumua vuandaka ya Yelusalemi kuwaka ti mambu ya Tata Nzambi me kota na Samaliya, ba tindaka Petelo na Yoane kuna. 15Ntangu ba yayi kumaka na Samaliya, ba sambidilaka bau, samu ba baka Mpeve ya Nlongo. 16Samu na ntangu yina, kati na bau Mpeve kitaka ata na muntu mosi ve; ba botukuaka kaka na nkumbu ya Mfumu Yesu. 17Bosi Petelo na Yoane tulaka bau maboko, mpe ba bakaka Mpeve ya Nlongo.18Ntangu Simoni monaka ti Mpev ya Nlongo kena kupesama na ntudulu a maboko ya ba ntumua, yandi pesaka bau mbongo, 19mpe yandi me tuba: Beno pesa munu mpe kilendo yina samu muntu yina mu ke tula maboko yandi baka Mpeve ya Nlongo.20Kansi Petelo me zabisa yandi: Bika mbongo na nge fukila kintadi na nge mosi, samu nge kanisaaka ti na mbongo ba ke bakilaka nkayilu ya kimpeve. 21Na mambu yayi, nge ke baka ata ndambu ve, kikunku mpe ve, samu ntima na nge kele ya kusungama ve na meso ya Tata Nzambi. 22Vilula diela na mambi na nge, mpe lomba Mfumu kana ya lendakana, yandi lemvukila mabanza ya ntima na nge, 23samu mu kena kumona nge kele nandudi ya ngolo mpe nge kele ya kukangama na nsinga ya mambu ya imbi.24Simoni vutulajka: Beno mosi, bika beno sambidila munu, samu yina nge me tuba ya kumina munu ve.25Na manima ya kutuba kimbangi mpe kuwa mambu ya Mfumu, Petelo na Yoane vutukaka na Yelusalami, mpe ba samunaka Nsangu ya Mbote na ba buala mingi ya samaliya.26Mbasi ya Mfumu sololaka Filipo, me tuba: Telama, mpe kuenda na ndambu ya sude na nzila ke kitaka na Yelusalemi na Ngasa, yina kele dikanga. 27Yandi telamaka mpe yandi kuendaka. Kansi tala, muntu ya Etiopia, mayala ba kufuaka nima, dingisi ya Kandake, ntinu a nkento ya Etiopia, nkengi ya mvuilu na yandi ya mvimba, kuizaka na Yelusalemi samuna kuzitisa, 28yandi vuandaka vutuka, me vuanda na dikalu na yandi, mpe yandi vuandaka tanga mbikudi Yesaya.29Mpeve me tuba na Filipo: Kuenda, pusana penepene ya dikalu yina. 30Filipo zawulaka mpe kuwaka muntu ya Etiopia vuandaka tanga mbikudi Yesaya. Yandi tubilaka yandi: Nge kena kubakusa yina nge kena kutanga e? 31Yandi vutulaka: inki mutindu mu lenda bakusila, kana muntu tuadisa munu ve? Bosi yandi bokilaka Filipô samuna kutombuka mpe ba vuanda kintuadi.32Kibuku ya Masonukua yandi vuandaka tanga kele yayi: Ba nataka yandi bonso dimeme na kivondolo ya bibulu; bonso dimeme ke tubaka ve ne ntadisi ya muntu kena kuzenga yandi mika. Yandi zibulaka inua ve. 33Na luyinunu na yandi, mfundusu na yandi zenganaka. Mpe nani lenda katula ditinta ya dikanda e? Samu luzingu na yandi katuluaka na ntoto.34Dingizi me tuba na Filipo: Dodokolo, Nani mbikudi kena kutubila mutindu yina e? na yandi mosi to na muntu yankkaka? 35Na yau, Filipo zibulaka inua mpe tubaka samuna kibuku yina, yandi samuninaka yayndi Nsangu ya Mbote ya Yesu.36Lokola ba tatamanaka nzila na bau, ba monaka maza. mpe dingizi ya ntinu me tuba: Tala maza yau yayi, inki lenda kakidila mbotokolo na munu; e? 37Filipo me tuba: Kana nge me tula kiminu na ntima na nge ya mvimba, ya lenda salama. Dingizi me vutula: Me tula kiminu ti Yesu Klisto kele Muana ya Nzambi. 38Yandi tedimisaka dikalu; Bau zole, Filipo na dingizi ya ntinu kitaka na maza, mpe Filipo botikaka dingizi ya ntinu.39Na ntangu ba bimaka na maza, Mpeve ya Mfumu zamunaka Filipo, mpe dingizi monaka diaka yandi ve. Kansi na kiese vuandaka na yandi, dingizi tatamanaka nzietolo na yandi, 40kansi Filipo kumaka na Azoti, kuna yandi kuendaka ti na Kaisalia, samuna kulonga ba mbanza nionso yina yandi lutilaka.
91Kansi Sauli tatamanaka kuzoma na kufua minliongoki ya Mfumu, bosi yandi kuendaka na ngudi a nganga, 2samuna kulomba mukanda ya kunata na Damasiko na ba inzo ya tukutukunu, kana yandi me mona bantu ya kimvuka yayi ya impa, ya vuanda ba bakala to ba kento, yandi nata bau na Yelusalemi ya kukangua ba nsinga.3Ntangu yandi vuandaka na nzila, mpe yandi finamaka na Damasiko, mbala mosi kukia katukaka na dizulu kienzulaka kisika yandi vuandaka. 4Yandi kubuaka na ntoto, mpe yandi kuwaka ndinga mosi tubilaka yandi: Sauli, Sauli, samuna inki nge kena kuzoma munu?5Yandi vutulaka: Nge nani, Mfumu e? Bosi Mfumu tubaka: munu Yesu yayi nge kena kuzoma. Ya lendaka vuanda mpasi samuna nge na kutatamana nzila yina na kiluazu. 6Yandi vuandaka zakama na wonga, me tuba: Mfumu inki nge zola mu sala e? Bosi Mfumu tubilaka yandi: Telama, kota na mbanza, mpe ba kezabisa nge yina nge ke sala. 7Ba bakala vuandaka zieta na yandi ba telamaka sui; ba vuandaka kuwa ndinga, kansi ba vuandaka mona muntu ve.8Sauli telamaka, mpe meso na yandi ya kuzibuka, kansi yandi vuandaka mona kima ve; ba simbaka yandi na dibokompe ba nataka yandi na Damasiko. 9Yandi salaka bilumbu tatu kumona kima ve, kudia mpe kunua kima ve.101112Nzoka kuna na Damasiko vuandaka na nlongoki mosi na nkumbu ya Anania. Mfumu tubilaka yandi na mona meso: Anania! Yandi vutulaka: Munu yayi, Mfumu! Bosi Mfumu me zabisa yandi: Telama, kuenda na balabala kele na nkumbu ya lubakala, mpe sosa na inzo ya Yudasi muntu kele na nkumbu ya sauli muntu ya Talaso. Samu yandi kena kusambila, mpe Sauli monaka na mona meso muntu mosi na nkumbu ya Anania vuandaka kota, mpe tulaka yandi maboko samu yandi mona.13Anania vutulaka: Mfumu, bantu mingi vuandaka zabisa munu mambu ya imbi muntu yayi vuandaka sala na ba nlongo na nge na Yelusalemi; 14mpe awa yandi kele na kilendo ya ba ngudi a nganga, samuna kukanga na nsinga ba yina nionso ke bombidila nkumbu na nge. 15Kansi Mfumu tubilaka yandi: kuenda, samu muntu yina kele kisadulu yina mu ponaka, samuna kunata nkumbu na munu na ntuala ya ba insi, na ntuala ya ba ntinu mpe na ntuala ya bana ya Isaeli; 16mpe mu ke monisa yandi mpasi nionsq yandi ke mona samuna munu.17Anania bimaka, mpe ntangu yandi kumaka na inzo, yandi tulaka Sauli maboko, na kutubaka ti: Sauli mpangi na munu, mfumu yina monikinaka nge na nzila nge vuandaka kuizila, me tinda munu samu nge mona mpe ngE fulusua na Mpve ya Nlongo. 18Na ntangu yina kaka, bima mosi bonso bibala ntumbu sotuka meso, mpe yandi monaka. yandi telamaka, mpe yandi butukuaka, 19bosi na manima ya kudia, ngolo vutukaka na nzutu. Sauli salaka ndambu ya bilumbu na minlongoki vuandaka na damasiko.20Mpe na mbala mosi yandi longaka na ba inzo ya tukutukunu ti Yesu kele Muana ya Tata Nzambi. 21Ba yina nionso kuwaka yandi vuandaka yituka, mpe ba vuandaka tuba: Muntu yayi, yandi ve vuandaka zoma ba yina vuandaka sambila nkumbu yayi, mpe ngizulu na yandi kuaku, samuna kukanga bau ba nsinga, mpe kunata bau na ntuala ya ba ngudi a nganga ve ? 22Na yau, Sauli vuandaka luta kusiama, mpe yandi tutisaka bayuda yina vuandaka zinga na Damasiko ba intu, yandi monisaka ti Yesu kele Klisto.23Na fintangu ntangu, ba yuda kutakanalka samuna kufua yandi, 24kansi Sauli kuizaka zaba lukanu na bau ya imbi. Ba vuandaka kenga mielo muini na mpimpa samuna kufua yandi. 25Kansi na mpimpa minlongoki bakaka yandi, tulaka yandi na kitunga mpe ba kitisaka yandi a kibaka.26Ntangu yandi kuendaka na Yelusalemi, Sauli sosaka nzila ya kuvukana na bau; kansi bantu nionso vuandaka monanina yandi wonga, samu ba vuandaka ndima ve ti yandi kele nlongoki. 27Na yau, Banaba bakaka yandi mpe nataka yandi na ba ntumua, mpe yandi tubilaka bantumua inki mutindu Sauli mona Mfumu, mpe tubaka na yandi, mpe na Damasiko, mutindu yandi longilaka kedika na nkumbu ya Yesu.28Yandi vuandaka kuendaka mpe kuvutuka na Yelusalemi na bau, 29mpe yandi vuandaka tuba na kivuvu nionso na nkumbu ya Mfumu. Yandi vuandaka tuba mpe, na kubindana mpaka na ba Eleni; kansi ba yayi vuandaka sosa kufua yandi. 30Ntangu ba mpangi kuizaka zaba yau, ba nataka yandi na Kaisalia, bosi ba pesaka yandi nzila ya kukuenda na Talaso.31Na Yuda ya mvimba, dibundu vuandaka na luvuvamu, Ngalili ne Samalia vuandaka siamasana na ku diata na kivumi ya Mfumu, mpe ba vuandaka nieka na lutuadusu ya Mpeve ya Nlongo. 32Lokola Petelo vuandaka bumina ba nlongo, yandi kitaka diaka na ba yina vuandaka na Lida.33Yandi kuendaka kuta muntu mosi vuandaka dikoka na nkumbu ya Ene, ya kuleka na mfulu ba mvula nana. 34Petelo me tubila yandi: Ene,Yesu Klisto me belusa nge; telama, mpe baka nkuala na nge. Na mbala mosi yandi me telama. 35Bantu nionso ya Lida mpe ya Saloni monaka yandi, mpe bavilukaka na Mfumu.36Na kati ya minlongoki vuandaka Yope, nkenyo mosi na nkumbu ya Tabita, ya zola tuba Doloka: yandi vuandaka sala mambu mingi ya mbote mpe ku pesa minkayilu. 37Yandi kumaka na kimbevo na ntangu yina, mpe yandi kufuaka. Na manima ya kuyobisa yandi, ba tulaka yandi na disuku ya zulu.38Lokola Lida kele ntama ve na Yope, ntangu minlongoki kuwaka ti Petelo kele kuna, ba tindilaka yandi bantu zole, samuna kulomba, yandi kuenda na bau na nsualu kuzingila ve. 39Petelo telamaka, mpe yandi kuendaka na bantu yina. Ntangu yandi kumaka, ba nataka yandi na disuku ya zulu. Mafola nionso zungaka yandi mpe bavuandaka dila, bosi ba monisaka yandi biyunga na bilele Doloka vuandaka tunga ntangu yandi vuandaka na bau.40Petelo bimisaka bantu nionso na nganda, yandi fukamaka, mpe sambilaka, bosi yandi talaka kisika vuandaka nzutu, mpe me tuba: Tabita, telama! yandi zibulaka meso, mpe ntangu yandi monaka Petelo, yandi vuandaka. 41Yandi pesaka diboko, mpe yandi tedimisaka yandi. Yandi bokilaka ba nlongo na mafola, mpe yandi me monisa bau yandi ya moyo. 42Diambu yina zabakanaka na Yope ya mvimba, mpe bantu mingi tulaka kiminu na Mfumu. 43Petelo sikilaka bilumbu mingina Yope, na inzo ya Simoni, nteki ya mpusu ya bibulu.
101Muntu mosi vuandaka na Kaisalia na nkumbu ya Konelo, nkuluntu ya binuanai ba ketubaka italia. 2Muntu yayi vuandaka ya luzitu mpe yandi vuandaka vumina Tata Nazambi na inzo na yandi ya mvimba; Yandi vuandaka pesa minayilu mingi na nkangu, mpe yandi vuandaka sambila Tata Nzambi ntangu nionso.3Na ntangu ya ivua ya kilumbu, yandi monaka mbote mbote mona meso mbasi ya Tata Nzambi kotaka na inzo na yandi, mpe me tubila yandi: Konelio! 4yandi vuandaka tala na kusungamina mbasi, mpe wonga bakaka yandi, bosi yandi me vutula: Inki diambu, Mfumu? Mpe mbasi me zabisa yandi: Tusambulu na minkayilu na nge me monana na ntuala Tata Nzambi, mpe yandi me bambukila nge moyo. 5Na kilokula yayi, tinda bantu na Yope, mpe bokidisa Simoni ba ke bokidilaka Petelo; 6yandi kena kuvuanda na inzo ya Simoni, nteki ya mpusu ya bibulu, inzo na yandi kele penepene ya imbu.7Na ntangu yina kaka mbasi vuandaka tuba na yandi me kuenda, Konelio bokilaka bisadi na yandi zole, na kati ya binuani kele kimbati na yandi, yandi bakaka mosi ya luzitu, 8mpe na manima ya kutubila bau nionso yina, yandi tindaka bau na Yope.9Lokola ba vuandaka na nzila na kilumbu landaka mbazi, mpe ba finamaka na mbanza, Petelo mantaka na nludi na wola ya sambanu samuna kusambila. 10Kansi yandi zolaka kudia samu nsatu vuandaka na yandi. Na ntangu ba vuandaka sadila yandi kima ya kudia, yandi me natuka na Mpeve. 11Yandi monaka dizulu ya kuzibuka, mpe kima mosi ya kufuanana na nlele ya nene, ba nsongi na yau iya ya kukangama, bosi ya vuandaka kita na ntoto, 12kisika vuandaka bibulu ya makulu iya iya, na ba nioka ya ntoto mpe ba nuni ya zulu.13Bosi ndinga mosi tubilaka yandi: Petelo, telama, kufua mpe kudia. 14Kansi Petelo me tuba: Mu lenda ve, Mfumu, samu ata kilumbu mosi ve mu kudiaka kima ya kubivusua to ya kusumuka. 15Ndinga wakanaka diaka mbala ya zole, mpe me tuba na yandi: Yina Tata Nzambi me tuba ti ya kuvedila, kumona yau ya kubivusua ve. 16Ya kumaka ti na mbala tatu; na manima ya kilokula yina kaka, kima yina zimbalaka na zulu.17Na ntangu yina, Petelo vuandaka zaba diaka ve kati na yandi mosi, inki yandi ke yindula na mona meso yandi monaka, tala, ntangu bantu yina Konelio tindaka kuizaka zaba inzo ya Simoni, ba kumaka na kielo; 18na ndinga ya kuzanguka ba yuvulaka kana Simoni ke bokuduluaka Petelo kena kulekaka awa.19Lokola Petelo vuandaka yindula diamabu ya mona meso, Mpeve me tubila yandi: Tala bantu tatu kena kusosa nge; 20telama, kita mpe kuenda na bau nzila mosi kuvuanda keti keti ve, samu munu me tinda bau. 21Petelo kitaka, mpe me tuba na bantu yina: Tala, muntu beno kena kusosa, munu yayi; inki diambu me nata beno awa?22Ba vutulaka: Konelio, nkuluntu ya binuani,muntu ya lunungu mpe kele na vumi ya Tata Nzambi, yandi ba yuda nionso ke tubaka kimbangi ya mbote samuna yandi, mbasi ya nlongo zabisaka yandi na kubokidisa nge kuiza na inzo na yandi samuna kuwa mambu ya nge. 23Petelo kotisaka bau, mpe me lekisa bau. Na kilumbu landaka mbazi, yandi telamaka mpe kuendaka na bau. Bampangi yankaka ya Yope kuendaka na bau.24Kilumbu landaka, ba kumaka na Kaisalia. Konelio vuandaka vingila bau, mpe yandi bokidisaka bibuti mpe ba kundi na yandi ya ntima.25Ntangu Ptelo kotaka, Konelio kuendaka na ntuala na yandi, mpe fukamaka na ntuala na yandi. 26Kansi Petelo tedimisaka yandi, mpe tubaka: telama; munu diaka, mu kele kuandi muntu.27Ba mokasanaka bau zole, yandi me kota, me mona bantu mingi me kutakana. 28Yandi me zabisa bau: beno me zaba, ya kele nsiku na Yudao kuvuanda kisika mosi na nzenza to kukota na inzo na yandi; kansi Tata Nzambi longaka munu na ku tala muntu mosi ve ti yandi kele na mbivusu mpe nsumuki. 29Yau yina mu tingunaka kukuiza ve, samu nge muntu me bokidisaka munu; mu kena kyuvula nge inki diambu nge tindilaka bantu kuiza landa munu.30Konelio me tuba: Ntangu yayi, bilumbu iya me luta, mu vuandaka sambila na inzo na munu na ntangu ya ivua; mpe tala muntu mosi na bilele kena kulezima telamaka na ntuala na munu, 31me tuba: Konelio, kisambu n nge me wakana, mpe Tata Nzambi me bambukila minkayilu na nge moyo. 32Na yau, tinda na Yope mpe tumisa Simoni, ke bokuduluaka Petelo; yandi kena kuleka na inzo ya Simoni, nteki ya mpusu ya bibulu, penepene ya imbu. 33Na mbala mosi mu tindilaka nge bantu, mpe nge me sala mbote na kukuiza. Na ntangu yayi, beto nionso kele na ntuala ya Tata Nzambi, samuna kuwa nionso yina Mfumu tuminaka nge na kuzabisa beto.34Na yau, Petelo zibulaka inua me tuba: Ya tseleka, mu kena kuzaba ti Tata Nzambi ke talaka ilungi ya muntu ve, 35kansi konso insi ke vuminaka yandi, mpe kena kusala mambu ya lunungu, yandi kele ya kutambulua na yandi.36Yandi tindaka mambu ya Tata Nzambi na bana ya Isaeli, na kusamunaka kiyange na nzila ya Yesu Klisto, yandi kele Mfumu ya bantu nionso. 37Beno me zaba yina kubuaka na Yudeo ya mvimba, na manima ya kubanda na Ngalili,na kulandila mbotokolo longilaka Yoane; 38Beno me zaba inki mutindu Tata Nzambi kusaka Yesu ya Nazaleti na Mpeve ya Nlongo mpe na ngolo, yandi vuandaka kuenda bisika nionso samuna kusala mambote mpe kubelusa ba yina vuandaka yalua na nkadi ampemba, samu Tata Nzambi vuandaka na yandi.39Beto kele bambangi ya nionso yandi salaka na insi ya bayuda mpe na Yelusalemi. Ba kufuaka yandi na kukomaka yandi na dikuluzu. 40Tata Nzambi fulukisaka yandi na kilumbu ya tatu, mpe yandi pesaka insua ya kumonana, 41na bantu nionso ve, kansi na ba mbangi yina tuamaka kusolua soluaka na Tata Nzambi, na beto ba yayi kudiaka mpe kunuaka kintuadi na yandi, bosi na manima, yandi fulukisuaka na bafua.42Mp e Yesu pesaka beto insu ya kulonga nkangu mpe kutoma tuba kimbangi ti, Tata Nzambi tumbaka yandi samuna kuvuanda mfundisi ya ba moyo na ya bafua. 43Ba mbikudi nionso kena kutuba kimbangi samuna yandi ti, konso muntu ke kuikila na yandi, ke tambula ndemvokolo ya masumu na nkumbu na yandi.44Na ntangu Petelo vuandaka tuba mambu yina, Mpeve ya Nlongo kitaka na bantu nionso yina vuandaka kuwa mambu ya Tata Nzambi. 45Minkuikizi nionso yina vuandaka ya kuzengua kuizaka kintuadi na Petelo, yitukaka na kumona nkayilu ya Mpeve ya Nlongo dukuluaka mpe na mimpani.46Samu ba vuandaka kuwa bau kutuba na tudimi mpe kuzitisa Tata Nzambi. Na yau, Petelo me tuba: 47Nga beto lenda manga kubotika bayayi ma tambula Mpeve ya Nlono bonso beto e? 48Bosi, yandi tuminaka ba botukua na nkumbu ya Mfumu. samuna yau, ndombolo kele ti Petelo vuanda diaka na bau ndambu ya bilumbu.
111Ba ntumua na ba mpangi yina vuandaka na Yudeo kuwaka ti mimpani mpe me tambula mambu ya tata Nzambi. 2Mpe ntangu Petelo tombukaka na Yelusalemi, minkuikizi ya kuzengua sembaka yandi, 3ba tubaka: Nge kotaka na kisiks ya bantu kele ya kuzengua ve, mpe nge kudiaska na bau.4Petelo bandaka kuzabisa bau samu ba landa mutindu mambu lutilaka. Yandi me tuba: 5Mu vuandaka na mbanza ya Yope, ntangu mu vuandaka sambila, mu natukaka na Mpeve mpe mu monaka mona meso: Kima mosi ya kufuanana na nlele ya nene, ba nsongi nionso iya ya kukangama, bosi ya vuandaka kita ti kisika mu vuandaka. 6Mu sungaminaka kutala nlele yina, mu fionguninaka, mpe mu monaka bibulu ya makulu iya iya ya ntoto, bibulu ya nganzi, ba nioka, mpe ba ndeke ya zulu.7Bosi mu kuwaka ndinga mosi vuandaka tubila munu: Telema, Petelo, mpe kufua mpe kudia. 8Kansi mu tubaka: ve, Mfumu, ata kima mosi ve ya mbivusu mpe ya kusumuka me kota na inua na munu. 9Mpe ndinga katukaka na zulu me wakana mbala ya zole: Yina Tata Nzambi me tuba ti ya kuvedila, beno mona diaka yau ya mbivusu ve. 10Ya kumaka ti na mbala ya tatu; bosi nionso katuluaka na zulu.11Na ntangu yina kaka, tala bantu katukaka na Kaesalio tindamaka na kukuiza na munu me telama na ntuala kielo ya inzo mu vuandaka. 12Mpeve me tubila munu na kukuenda na bau na keti keti ve. Bantu sambanu kuendaka na munu, mpe beto kotaka na inzo ya Konelio. 13Muntu yayi zabisaka beto mutindu yandi monaka na kati ya inzo mbasi kimonikisaka na yandi mpe tubaka: Tinda na Yope mpe bokidisa Simoni ke bokuduluaka Petelo, 14yandi ke zabisa nge mambu yina nge ke vulusulua, nge na inzo na nge ya mvimba.15Nantangu mu vuandaka tuba, Mpeve ya Nlongo kitilaka bau, mutindu ya vuandaka na ntangu na beto na ntonono. 16Mpe me bambukila mambu ya Mfumu moyo: Yoane botikaka na maza, kansi beno, beno ke botukua na Mpeve ya Nlongo.17Nzoka, lokola Tata Nzambi pesaka bau nkayilu ya kimpeve kele na disuasuani ve na beto, ba yayi tulaka kiminu na Mfumu Yesu klisto, inki mutindu mu lendaka kakidila Tata Nzambi e? 18Na manima ya kuwa yau, ba dingamaka mpe ba zitisaka Tata Nzambi, ba tubaka: Tata Nzambi ndimaka ndemvokolo ya masumu ya ba pakanu, samu ba baka moyo.19Ba yina masaka muanganaka samuna nzomono ya builuaka Etieni kuendaka ti na Fenike, na kisanga ya Kipelo mpe na Antiokia, samuna kusamuna Nsangu ya Mbote na ba yuda kaka. 20Na kati na bau vuandaka ndambu ya bantu ya Kipelo mpe ya Kilene, ntangu ba kuizaka na Antiokia, ba tubaka na ba Elene, mpe ba samuninaka bau Nsangu ya Mbote ya Mfumu Yesu. 21Diboko ya Mfumu vuandaka na bau mpe nkangu ya nene ya bantu lekaka kiminu mpe ba vilukaka na Mfumu.22Nsangu wakanaka na makutu ya bantu ya dibundu ya Yelusalemi, mpe ba tindaka Banaba ti na Antiokia. 23Ntangu yandi kumaka mpe yandi monaka nlemvo ya Tata Nsambi, yandi yangalalaka mpe yandi simisaka bau na kuvuanda na ntima ya kusikila na Mfumu. 24Samu yandi vuandaka muntu ya mbote, ya kufuluka na Mpeve ya Nlongo mpe na kiminu. Mpe nkangu ya bantu mingi kuizaka na Mfumu.25Na manima, Banaba kuendaka na Talaso, samuna kusosa Sauli; 26mpe ntangu ba kutanaka, yandi nataka yandi na Antiokia. Ba kutakanaka na ba inzo ya mabundu mvula ya mvimba, mpe ba longaka bantu mingi. Ya vuandaka na Antiokia mbala ya ntete minlongoki bokuduluaka ba klisto.27Na ntangu yina, ba mbikudi kitaka na Yelusalemi, na kukuenda na Antiokia. 28Mosi na bau, na nkumbu ya Angabu, telamaka mpe samunaka na lutuadusu ya Mpeve ya Nlongo ti nsatu ya nene ke vuanda na insi ya mvimba. Na ntangu ya klaudia, nsatu mpe kuizaka.29Minlongoki bakaka lukanu ya kutinda konso muntu mutindu kele mvuilu na yandi, lusadusu na ba mpangi ke vuandaka na Yuda. 30Ba tindaka yau na maboko ya Banaba na Sauli samu ba kumisa yau na bangudi a nganga.
121Kaka na ntangu yina, ntinu Elode muesaka ndambu ya bantu ya dibundu mpasi, 2mpe yandi tindaka ba kufua Yakobi, mpangi ya Yoane.3Ntangu ba monaka ti ya kele kuandi mbote na ba Yuba, yandi kangisaka diaka Petelo. Ya vuandaka na ntangu ya bilumbu ya mampa ya kufunusua ve. 4Na manima ya kukanga yandi mpe kulosa na boloko ya mielo iya, vuandaka kengila binuani iya na konso kie'lo, na dibanza ya kusambisa yandi na ntadisi ya nkangu na manima ya Pasa.5Buna Petelo vuandaka lundua na boloko, mpe dibundu vuandaka tatamanaka kulombila yandi bisambu na Tata Nzambi. 6Mpimpa yina tuamaka kilumbu Elode zolaka sambisa yandi , Petelo ya kukangua bisangu zole, vuandaka ya kuleka na kati ya binuani mpe minkengi na ntuala ya kielo samuna kukenga boloko.7Mpe tala, mbasi ya Mfumu kuizaka, mpe kukia kienzulaka boloko. Mbasi ningisaka Petelo na lubanzi samuna kulamusa yandi, bosi mbasi tubaka: Telema malu! Mpe tuvaku ba kangaka yandi na maboko kubuaka. 8Bosi mbasi me tubila yandi: Vuata nsinga na nge ya luketo na dipapa. Mpe Petelo salaka yau. Mbasi me tubila yandi diaka: vuata kiyunga na nge, mpe landa munu.9Petelo bimaka, mpe landaka yandi, kansi yandi zabaka ve ti yina mbasi vuandaka sala kele ya kedika, yandi banzaka ti ya vuandaka mona meso. 10Ntangu ba lutaka minkengi ya ntete mpe ya zole, ba kumaka na kielo ya bisengua ke kuendaka na mbanza, ya zibukaka yau mosi na ntuala bau; ba bimaka mpe ba vuandaka kuenda na balabala. Na mbala mosi mbasi bikaka Petelo.11Ntangu zayu vutukaka, Petelo me tuba: Mu kena kumona ntangu yayi ti ya kedika Mfumu tindaka mbasi na yandi samuna kuvulusa munu na diboko ya Elode mpe na yina nionso nkangu ya Yuda vuandaka vingila. 12Na manima ya kuyindula, yandi kuendak na inzo ya Maliya, mama ya Yoane, ke bokuduluaka Malako, kuna bantu mingi kutakanaka samuna kusambila.13Yandi kokutaka na kielo ya kukotila, mpe kisielo mosi ya nkento na nkumbu ya Lode, finamaka samuna kuwa. 14Yandi bakusaka ndinga ya Petelo, mpe na kiese yina, yandi lendaka zibula ve kansi yandi zaulaka kuzabisa bau ti Petelo kele na ntuala ya kielo. 15Ba zabisaka yandi: intu na nge kena kusala mbote ve. Kansi yandi tatamanaka kutuba ti ya kele ya kedika. Bosi ba tubaka, ya kele mbasi na yandi.16Kansi Petelo tatamanaka kukokuta. Ba zibulaka mpe ba yitukaka na kumona yandi. 17Petelo labisaka bau na diboko, kisinsu ya kutuba ti beno dingama. Bosi yandi bandaka kuzabisa bau inki mutindu mfumu bimisaka yandi na boloko, mpe yandi me tuba: beno zabisa yau na Yakobi mpe na ba mpangi. Bosi yandi bimaka, mpe yandi kuendaka na kisika yankaka.18Ntangu buisi kukiaka, binuani vuandaka zengele zengele ya ngolo samuna kuzaba yina Petelo me kituka. 19Elode kumaka kusosa yandi, mpe na ntangu yandi monaka Petelo ve, yandi yuvulaka minkengi, mpe yandi peska insua ya kunata bau na mbungulu. Na manima, yandi kitaka na Yudayo na Kaisalio samuna kuvuanda kuna.20Elode vuandaka na lukanu ya imbi na ntadisi ya bantu ya Tilo mpe na ya Sidoni. Kansi ba wizanaka na kintuadi, mpe na manima ya kununga Blastu, muntu ya kiyekua ya disuku ya ngudi anganga, ba lombaka kiyenge samu insi na bau vuandaka baka madia na insi ya ntinu. 21Na kilumbu ya nsilulu, Elode vuataka bilele na yandi ya kintinu, mpe vuandaka na kiandu na yandi ya kintinu, bosi yandi tubisaka bau na ntuala ya nkangu.22Nkangu bokaka: ndinga ya kinzambi nzambi, kansi ya muntu ve! 23Kaka na kilokula yina, mbasi ya Mfumu bulaka yandi, samu yandi zitisaka Tata Nzambi ve. Mpe yandi kufuaka, ya kudiwa na mitiopi.24Na yau, mambu ya Tata Nzambi vuandaka muangana kaka, mpe ntalu ya minkuikizi vuandaka tombuka. 25Na manima ya kumanisa kulongila nkangu, Banaba na Sauli vutukaka na Yelusalemi, ba nataka Yoane ke bokuduluaka Malako.
131Kuna na dibundu ya Antiokia vuandaka na bambikudi, na minlongi: Banaba, Simoni ke bokuduluaka Ningeli, Lukiu ya Kileni, Manaeli, yayi zanguluaka kintuadi na Elode nyadi, mpe Sauli. 3Na ntangu ba vuandaka sadila Mfumu na kisalu na bau mpe ba vuandaka mina nsoki, Mpve ya Nlongo me tuba: Beno vambudila munu Banaba na Sauli samuna kisalu yina mu bokidilaka bau. 2Na yau, na manima kumina nsoki mpe kusambila, ba tulaka bau maboko mpe babikaka bau bakuenda.4Mpve ya Nlongo tindaka Banaba na Sauli ba kita na Seleukia, mpe kukatuka kuna ba sabukka kisanga ya Kipelo. 5Ntangu ba kumaka na Salami, ba samunaka mambu ya Tata Nzambi na ba inzo ya tukutukunu ya bayuda. bosi Yoane vuandaka nsadisi na bau;6Na ntangu ba manisaka kusabuka kisanga ya mvimba ti na Pafo, ba kutaka motu mosi ya bimpangula, mbikudi ya luvunu, muntu ya Yudeo, na nkumbu ya Bala Yesu, 7yandi vuandaka kintuadi na Selengio Paulu, nyadi ya kizunga ya mvimba, muntu ya zayu. Yandi muntu bokidisaka Banaba na Sauli, mpe yandi songaka nsatu na yandi ya kuwa mambu ya tata Nzambi. 8Kansi Elima, muntu ya bimpangula, ya zola tuba mbangudulu ya nkumbu na yandi, mpe yandi vuandaka kakidila bau, yandi vuandaka sosa kuvengumuna kiminu ya nyadi ya kizunga.9Na yau, Sauli na nkumbu ya Paulu, fulukaka na Mpeve ya Nlongo, sungamina yandi, 10mpe me tuba: muntu ya kufuluka na bunkita nionso na bungubi, muana ya nkdi a mpemba, ntantu ya lunungu, nge ke bika ve kuvidingisa banzila ya kusungama ya Mfumu e?11Ntangu yayi tala, diboko ya Mfumu kele na zulu na nge, nge ke kituka mpofo, mpe na fintangu nge ke mona diaka ntangu ve. Na mbutu a meso, mbungi na kitombe tumbu buila yandi, mpe yandi vuandaka sosa na kufifita bantu samu ba tuadisa yandi. 12Ntangu nyadi ya kizunga monaka yina kubuaka, tulaka kiminu, samu yandi simbamaka na ndongosolo ya Mfumu.13Ntangu Paulu na bindiatan na yandi sabukaka na Pafo, ba kuendaka na Pelenga kuna na Panfilia. Yoane vambanaka na bau, mpe yandi vutukaka na Yelusalemi. 14Ku katuka na Pelenga, ba tatamanaka nzila na bau, mpe ba kumaka na Antiokia, ya Pisidia. Ntangu ba kotaka na inzo ya lukutukunu kilumbu ya lumingu, ba vuandaka. 15Na manima ya ntangulu ya minsiku mpe ba mbikudi, ba kuluntu ya inzo ya lukutukunu tindaka bau ba tuba: Ba mpangi ba bakala, kana beno kele na diambu ya kubomba nkangu, beno zabisa.16Paulu telamaka, mpe ntangu yandi labisaka na diboko, me tuba: bantu ya Isaeli na beno a vuminaka Tata Nzambi, beno kuwa! 17Nzambi ya nkangu ya Isaeli solaka ba tata na beto. Yandi zangulaka nkangu yayi ntangu ba vuandaka na Ngipiti, mpe yandi bimisaka bau na kilendo ya diboko na yandi. 18Yandi dikilaka bau kitezo ya ba mvula makumi iya na dikanga;19mpe ntangu yandi fukisaka makanda nsambodia na insi ya Kanana, yandi zengilaka bau ndambu ya ntoto bonso mvuilu na bau. 20Na manima na yau, yandi pesaka bau mimfundisi ti na mbikudi Samueli, na bamvula nkama iya na tanu yina ba vuandaka21Ba lombaka ntinu. mpe Tata Nzambi pesaka bau Sauli, muana Kisi, na dikanda ya Benyamini, samuna kuyala bamvula makumi iya, 22bosi na manima ya kukatula yandi, Tata Nzambi vingisaka Davidi yayi yandi telaka kimbangi samu yandi vuanda ntinu:Mu monaka Davidi, muana ya Isa, muntu ya ntima na munu, yandi ke kekukisa nsilulu ya luzolo na munu ya mvimba.23Mutindu vuandaka nsilulu, na nkuna ya Davidi Tata Nzambi bimisaka mvuluzi mosi na Isaeli, yandi kele Yesu. 24Kekila ngizulu na yandi, Yoane longaka mbotokolo ya mpilulu a diela na nkangu ya Isaeli ya mvimba. 25Mpe ntangu kisalu ya Yoane kumaka na nsuka, yandi vuandaka tuba: Munu kele ve muntu yina beno kena kubanza; kansi tala, na manima na munu kena kuiza muntu yina mu lenda zibula ba nsinga ya nsampatu na yandi ve.26Ba mpangi ba bakala, bana ya dikanda ya Abalahami, na beno ke zitisaka Tata Nzambi, mambu yayi ya mpulusu fidusuaka na beno. 27Samu bantu ke vuandaka na yelusalemi na ba kuluntu na bau zabaka yesu ve, mpe na ntangu ba ba zengilaka yandi kitumbu, ba lungisaka mambu ya ba mbikudi yina ba ketangaka konso lumingu.28Na yau, ba monaka na yandi ata kibila ve yina lendaka tinda bau ba fufua yandi, kansi ba lombaka na Pilatu ba zengila yandi lufua. 29Mpe na manima ya kulunigisa mambu yina sanamaka samuna yandi, ba kulumunaka yandi na dikuluzu mpe ba kuendaka tula yandi na biziami.30Kansi Tata Nzambi fulukisaka yandi na bafua. 31Bosi bilumbu mingi yandi monikinaka ba yina vuandaka tombuka kintuadi na yandi kukatuka na Ngalili ti na Yelusalemi, mpe na ntangu yayi, bau kele ba mbangi na ntuala ya nkangu.32Bosi beto, beto kena kusamununa beno nsangu yayi ya mbote siluaka ba tata na beto ti, 33Tata Nzambi lungisaka yau samuna beto bana na bau, na kufulukisa Yesu, mutindu ya sonamaka na Nkunga ya zole ya Davidi: Nge kele Muana na munu, me buta nge bubu yayi. 34Yau yina Tata Nzambi fulukisaka Mfumu Yesu na bafua samu yandi vutuka diaka na bumbabu ve, yau yandi zabisaka na kutuba ti: Mu ke pesa beno nlemvo ya nlongo siluaka na Davidi, nlemvo yina kele ya kivuvu.35yau yina na kisika yankaka yandi kena kutuba: Nge ke bika ve ti wanlongo na mona bumbabu. 36Nzoka, na manima ya kusadila lukanu ya Tata Nzambi na ntangu na yandi, Davidi kufuaka, mpe yandi tuluaka kisika mosi na ba tata na yandi, kansi yandi babukaka. 37Kansi yinaTata Nzmbi fulukisaka monaka bumbabu ve.38Beno zaba, ba mpangi ba bakala ti samuna yandi ndemvokomo ya masumu samunuaka, 39mpe yina ke leka kiminu ke nungusua samuna yandi, na mambu nionso yina beno lendaka nungusua ve na nsiku ya Mose.40Na yau, beno luenga, samu beno builua na ve yina sonamaka na ba mbikudi. 41Mimvuzi, beno tala, beno yituka mpe beno zimbala na meso na munu; samu mu zola sala kisalu na bilumbu na beno, kisalu yina beno lenda kuikila ve kana ba me zabisa beno yau.42Ntangu ba bimaka, ba lombaka yandi vutukila kutuba mambu yina kilumbu ya lumingu kena kuiza, 43mpe na manima ya tukutukunu, ba yudeo nionso na ba psilita ke vuminaka Tata Nzambi, ba landaka Paulu na Banaba yayi vuandaka zabisa bau, mpe kusiamisa bau na kisikila na nlemvo ya Tata Nzambi.44Lumingu landaka, mbanza ya mvimba kutakanaka samuna kuwa mambu ya Tata nzambi. 45Ntangu ba yuda monaka dikabu ya bantu, ba fulukaka na diketo, mpe ba vuandaka tula nkaku na yina Paulu vuandaka tuba, na bangika mpe kufinga yandi.46Paulu na Banaba tubilaka bau na kivuvu: Mambu ya Tata Nzambi zolaka samunua ntete ntete na beno; kansi, samu beno zolaka yau ve, mpe beno mosi kena kukizengila ti beno kele ya kufuana ve na moyo ya ba mvula na mvula ve, yau yina beto me baluka beto na ba pakanu. 47Samu Mfumu tuminaka beto mutindu yina: Mu tulaka nge samu nge vuanda kukia ya ba insi, samuna kunata mpusu tii na nsuka ya ntoto.48Ba pakanu vuandaka yangalala na kuwa yau, ba vuandaka zitisa mambu ya Mfumu, mpe ba yina kubukuluaka luzingu ya ba mvula na mvula lekaka kiminu. 49Mambu ya Mfumu vuandaka muangana na insi ya mvimba.50Kansi ba yudayo kitumunaka ba kento ke vuminaka Tata Nzambi kele ya kuvengumunua, mpe na ba bakala ya luzitu ya mbanza; ba tukisaka nzomono na Paulu mpe na Banaba, mpe ba kukaka bau na nzaku na bau. 51Paulu na Banaba kubudilaka bau fundu fundu ya bitambi na bau, bosi ba kuendaka na Ikone, 52Kansi minlongoki vuandaka nya kufulaka na kiese mpe na Mpeve ya Nlongo.
141Ntangu bavuandaka na Ikone, Paulu na Banaba kotaka kintuadi na inzo ya lukutakanu ya ba yudao, mpe mambu ba tubaka, salaka ti nkangu ya nene ya ba yudao na ya ba Elene leka kimimu. 2Kansi nkangu yankaka ya bayudao yina lekaka kiminu ve, kitumunaka mpe fuemisaka ba mpeve ya ba pakanu samuna kuvuanda kitantu na ba mpangi.3Kansi ba vuandaka ntangu ya inda kuna Ikone, ba yekamaka na Mfumu samuna kutuba na kivuvu, yandi tubaka kimbangi na mambu ya nlemvo na yandi mpe mangitutkulu na bimangu vuandaka salama na insua na yandi. 4Nkangu ya mbanza kabuanaka na ndambu zole, ba yayi samuna ba Yudeo mpe yankaka samuna ba ntumua.5Mpe lokola ba pakanu na ba Yudeo vizanaka na mintuadisi na bau, ba bakaka kisalu ya kuvueza mpe ya kulozila bau mabanga, 6kansi ntangu Paulu na Banaba kuizaka zaba yau, ba tininaka na mbanza ya Likaoni, na Listila mpe Delebe, mpe na ba buala ya kinzungidila. 7Mpe ba samunaka mambu Nsangu ya Mbote kuna.8Na Listila, tata mosi ya kuvanguka makulu vuandaka kuna, dikoka ya kubutukila, mpe yandi salaka diata ata kilumbu mosi ve. 9Yandi vuandaka kuwa Paulu kutuba. Bosi Paulu sungaminaka yandi mpe ntangu Paulu monaka ti kiminu kele na yandi ya kuniakusua, 10yandi tubaka na ndinga ya ngolo: Telama ya kusungama na makulu na nge. Mpe yandi telamaka na kudumuka mpe yandi tambulaka11Na kumona yina salaka Paulu, dikabu tombulaka ndinga, mpe tubaka na ndinga ya likaoni: Ba nzambi na kifuani ya muntu me kulumukina beto. 12Ba kumaka kubokidila Banaba Yupiteli mpe Paulu Mercure, samu yandi nde vuandaka mpovi ya mambu. 13Nganga nzambi ya Yupiteli, yayi vuandaka na kinlongo na yandi ya kutala na nkotolo ya mbanza, nataka ba ngombe na bitendi ya fioti fioti na muelo, samu ba zolaka yoka nkayilu kintuadi, yandi na nkangu.14Ntangu ba ntumua, Banaba na Paulu kuwaka yau, ba pasulaka mimvuatu na bau, mpe ba kuendaka nsualu kati na dikabu, 15ba bokaka: O ba bakala, samuna inki beno kena kusala mutindu yina? beto mpe, beto kele bantu bonso beno, mpe beto me natina beno Nsangu ya Mbote, beto kena kulomba beno, beno bika mambu yayi kele ya mpamba, samu beno bangumuka na Nzambi Tata ya moyo, yayi salaka dizulu, ntoto, imbu na nionso kele kati na yau. 16Ba mvula lutaka, Nzambi Tata bikaka ba insi ya mvimba ba landa ba nzila ya bau mosi.17mutindu yina ba vuandilaka, kansi ba salaka bika ve kutuba kimbangi na yina yandi kele, na kusalaka mambote, na kunokisila beno bamvula ya dizulu mpe ba nsungi ya mbutulu, na kupesaka beno madia ya kufuana mpe kufuluza kiese na ba ntima na beno. 18Malu malu yayi kaka, na ba mpova yina nde ba lendaka kakidila dikabu na kuyoka nkayilu na bau ve.19Na yau, ba Yudao katukaka na Antiokia mpe Ikone nungaka dikabu, bosi na manima ya kulosila paulu mabanga, ba kokaka yandi na nganda ya mbanza, ba banzaka ti yandi kufuaka. 20Kansi ntangu minlongoki zungaka yandi, yandi telamaka mpe kotaka na mbanza. kilumbu landaka mbazi, yandi kuendaka na Delebe kintuadi na Banaba.21Ntangu ba manisaka kulonga Nsangu ya Mbote na mbanza yina, mpe ba kitulaka ndonga ya bantu minlongoki, bosi ba vutukaka na Listile, na Ikone mpe na Antiokia, 22samuna kukindisa mpeve ya minlongoki, ba bombidilaka bau na kusikila na kiminu, mpe ba tubilaka bau ti na nzomono ya kuluta kitezo beto lendaka kotila na kimfumu ya Tata Nzambi.23Na konso dibundu, ba tulaka bantu na nkumbu ya ngudi za bantu, mpe na manima ya kusambila mpe kumina nsoki, ba yekulaka bau na Mfumu, yayi ba lekilaka kiminu. 24Ntangu ba sabukaka Pisidia, ba kumaka na Pamfilia, 25mpe ba samunaka mambu ya Tata Nzambi na Pelenge, mpe ba kitaka na Atalia. 26Ku katuka kuna, ba sabukaka na kukuenda na Antiokia, kuna nde ba tindaka bau na nlemvo ya Tata Nzambi samuna kisalu yina ba salaka.27Na manima ya ngizulu na bau, ba kutikisaka dibundu, mpe ba tubaka yina Tata Nzambi salaka kintuadi na bau, inki mutindu yandi zibudilaka ba insi kielo ya kiminu. 28Na yau, ba vuandaka kuna ntangu ya yinda na minlongoki.
151Ndambu ya ba bakala katukaka Yudeo vuandaka longa ba mpangi a ba bakala, tubaka: Kana beno kele ya kuzengua ve bonso mbueno ya Mose, beno lenda vulusua ve. 2Paulu na Banaba tulaka mpaka na minzonza na bau; na yau, ba mpangi aba bakala zengaka ti Paulu na Banaba mpe na ba yina kele kintuadi na bau, ba kuenda kutana na ba ntumua na Yelusalemi, samuna kumanisa diambu yina.3Na manima ya kukuenda nzila mosi na dibundu, ba tatamanaka nzila na bau na kulutila na Fenike mpe na Salia, ba tubaka nsangu ya mpilulu ya diela ya ba pakanu, mpe kiese ya nene vuandaka na ba mpangi aba bakala. 4Ntangu ba kumaka na Yelusalemi, dibundu tambulaka bau, ba ntumua na ba ngudi za nganga, mpe ba tubaka nionso yina Tata Nzambi salaka kintuadi na bau.5Na yau, ndambu ya bantu na dikabu ya ba falisi yina lekaka kiminu, ba telamaka mpe ba tubaka ti ya klendaka vuanda mbote ba pakanu zengua mpe beto fueti komikina bau na kukeba nsiku ya Mose. 6Na diambu yina, ba ntumua mpe ba ngudi a nganga kutakanaka samuna kufimpa diambu yina.7Mpaka na minzonza vuandaka mingi, Petelo telamaka mpe me tubila bau: Ba mpangi a ba bakala, beno me zaba ti kubanda ntama Tata Nzambi solaka muntu kati na beno, samu ti na inua na munu, ba pakanu kuwa mambu ya Masonukua mpe ba baleka kiminu. 8Mpe Tata Nzambi yandi me zaba ba ntima, telaka bau kimbangi na ku pesaka bau Mpeve ya Nlongo bonso beto; 9na ntangu yandi vedisaka mintima na bau na kiminu, yandi suasisaka beto ata fioti ve na bau,10Kilokula yayi, samuna inki beno kena kutonta Tata Nzambi, na ntangu beno kena kukanga kizitu na nsingu ya minlongoki, yina kele ti ata ba tata na beto, ata mpe beto, mosi ve lendaka vuata yau? 11Kansi na nlemvo ya Mfumu Yesu beto kena tula kiminu ti beto kele ya kuvulusua mutindu mosi na bau.12Lukutukunu ya mvimba ya bantu vuandaka sui, mpe ba kuwaka Banaba na Paulu, ba yayi budilaka beto disolo ya bimangu nionso na bidimbu yina Tata Nzambi salaka kati na ba pakanu na nzila na bau.13Na ntangu ba manisaka kutuba, Yakobo bakaka ndinga, mpe me tuba: Ba mpangi ba bakala, beno kuwa munu! 14Simoni tubaka disolo inki mutindu Tata Nzambi tulaka ntete ntete meso na ba insi samuna kusola kati na bau nkangu yina fueti nata nkumbu na yandi.15Mpe na yau me fuanana mambu ya ba mbikudi mutindu ya sonamaka: 16Na manima na yau, mu ke vutuka diaka, mpe mu ke tedimisa fokula yina ya Davidi tulumukaka. Mu ke tungulula nionso yina tulukaka, mpe mu ke dedika yau. 17Samu ti bantu yina me bikana ba sosa Mfumu, na ba insi ya mvimba diaka yina kena kusambila nkumbu na munu, me tuba Mfumu, yina kena kusala mambu yayi, 18mpe na ba yina zabaka yau ba mvula na ba mvula nionso.19Samuna yau, me ndima ti babika tula mpitakani na ba pakanu kena kuviluka na Tata Nzambi, 20kansi beto sonikina bau ba tina masumu ya kusambila biteki, ya kinsuza, ya bibulu ya kufietikusua mpe ya menga. 21Samu, kubanda ba mbandu ya ntama, na konso mbanza Mose kele na bantu kena kulonga yau, samu ba ke tangaka yau bilumbu nionso ya lumingu na ba inzo ya tukutukunu.22Na yau, ba ntumua na ba mbuta za bantu, mpe na dibumdu ya mvimba monaka yau ya mbote, na kusola bantu kati na bau mpe kutinda bau na Antiokia kintuadi na Paulu na Banaba, Yude ke bokuduluaka Balasaba mpe Sila, kele bantu ya luzitu kati na ba mpangi. 23Ba tambikaka bau mukanda sonamaka mutindu yayi: Ba ntumua, ba mbuta za bantu, ba mpangi, mpe na beno ba mpangi ke vuandaka na ba pakanu, kele na Antiokia, na Silia mpe na Kiliki, mbote!24Ntangu beto kuwaka ti ndambu ya bantukatukaka na beto, mpe beto pesaka bau ata insua mosi ve, na mambu na bau ba kotisaka mvualangani kati na beno mpe ba bungaka miela na beno, 25kansi na manima ya kukutakana kisika mosi, samuna kupona bantu mpe kutindila beno bau kintuadi na nzolua na beto Banaba na Paulu, 26bantu yayi yekulaka miela na bau samuna nkumbu ya Mfumu na beto Yesu Klisto.27Beto tindaka Yude na Sila, ke samunina beno na inua na bau mambu kele na disuasuani ve. 28Samu ya monanaka na Mpeve ya Nlongo mpe na beto ti, beto lenda tuikila beno kizitu yankaka ve, kaka yina kele mfunu, 29kuzaba yayi, beno manga ba nsuni yokuaka samuna biteki, na menga, na bibulu ya kufietikusua, mpe na kinsuza, beno toma kikenga mbote na bima yayi, beno keba ba nzutu na beno. Beno bikana mbote.30Bau, ntangu ba bikaka dibundu, ba kuendaka na Antiokia, kuna ba tambikaka mukanda na nkutakani ya nene ya bantu. 31Na manima kutanga yau, ba mpangi vuandaka na kiese samuna lusiamusu ba natinaka bau. 32Yude na Sila bau mosi vuandaka ba mbikudi, ba bombidilaka bau mpe ba siamisaka bau na mambu mingi.33Na fintangu ya fioti, ba mpangi bikaka bau na kiyenge samu ba vutuka na bantu yina tindaka bau. 34Kansi Sila monaka mbote na kubikana. 35Paulu na Banaba zolaka bau kuvuanda na Antiokia samuna kulonga mpe kusamuna Nsangu ya Mbote, kintuadi na bantu mingi yankaka.36Ndambu ya bilumbu lutaka, na manima na yau Paulu me tuba na Banaba: Beto vutuka na ba mbanza nionso yina beto samunaka mambu ya Mfumu, samu bet tala ba mpangi kutala ba mpangi na ba mbanza nionso yina beto samunaka mambu ya Mfumu, samuna kuzaba mutindu ba kene kuvuandila. 37Banaba mpe zolaka nata Yoane, ke bokuduluaka Malako; 38kansi Paulu monaka mbote na kunata muntu ve kuenda na bau, yina bikaka bau kubanda Pamfilia, mpe yandi landaka bau ve na kisalu na bau.39Minzonza kubuaka ngolo samuna kuvuanda dituku ya kuvambana ya ba yayi na ba yina. Bosi Banaba bakaka Malako, ba sabukaka na kisanga ya Kipelo. 40Paulu solaka Sila, mpe yandi kuendaka na kufidusua na ba mpangi na nlemvo ya Mfumu. 41Yandi zietilaka na Siria mpe na Siliki samuna kusiamisa mabundu.
161yandi kuendaka diaka na Delebe mpe na Listela. Tala, Nlongoki mosi na nkmbu ya Timoteo vuandaka kuna, muana ya mama mosi ya Yuda lekaka kiminu mpe ya tata mosi ya Elene. 2Bampangi ya Listila mpe ya Ikone tubaka kimbangi mosi ya mbote samuna yandi. 3Paulu zolaka kuenda na yandi; bosi ntangu yandi kuwaka yau, Paulu zengaka yandi samuna ba yuda yina vuandaka vana, bosi mpe bantu nionso zabaka ti tata na yandi vuandaka muntu ya Elene.4Ntangu ba lutilaka na ba mbanza, ba tuminaka ba mpangi ba landa nzengolo ya ba ntumua mpe ya ba ngudi za bantu ya Yelusalemi. 5Mabundu vuandaka siamisua na kiminu, mpe ntalu ya bantu vuandaka tombuka konso kilumbu.6Ntangu Mpeve ya Nlongo kakidilaka bau ba samuna mambu ya Ya Tata Nzambi na Asia ve, ba sabukaka Filingia mpe insi ya Ngalatia. 7Ba kumaka penepene ya Misia, ba vuandaka kubama na kukota na Bitinia; kansi Mpeve ya Kliisto pesaka bau insua ve. 8Na yau, balutaka Misia mpe ba kitaka na Toloa.9Na mpimpa, Paulu monaka mona meso: Muntu mosi ya Makedonia biminaka yandi, mpe sadilaka yandi kisambu yayi: Luta na Makedonia, sadisa beto! 10Na manima ya mona meso yina ya Paulu, beto sosaka ku kuenda na Makedonia, na nzengolo ti Mfumu bokilaka beto na ku samuna Nsangu ya Mbote.11Ntangu beto katukaka na Toloa, beto sabukaka mbala mosi na Samotalake, mpe kilumbu landaka beto sabukaka na Neapoli. 12Kukatuka kuna, beto kuendaka na Filipo, yayi kele mbanza ya ntete na kizunga ya mvimba ya Makedonia, mpe ya kele kizunga kena kuyalua. Beto lutisaka ndambu ya bilumbu na mbanza yina. 13Kilumbu ya lumingu, beto kuendaka na nganda ya kielo, na nzila ke kuendaka na maza, beto banzaka ti ya kele kisika ya lusambulu. Beto vuandaka, mpe beto tubaka na ba kento kutakanaka.14Mosi na bakento kele na nkumbu ya Lidia, nteki ya bilele, muntu ya mbanza ya Tiatila, vuandaka nkento ya kuvumina Tata Nzambi, mpe yandi vuandaka kuwa. Mfumu zibulaka yandi ntima, samuna kutula makutu mbote mbote mpe kuwa yina Paulu vuandaka tuba. 15Ntangu yandi botukuaka na inzo na yandi, yandi lombaka beto: Kana beno me mona ti mu kele ya kukuikama na Mfumu, beno kota na inzo na munu, mpe beno vuanda awa. mpe yandi bombidilaka beto mingi.16Lokola bato vuandaka kuenda na kisika ya lusambulu, kisadi mosi ya nkento vuandaka na mpeve ya mboma ndongo, bosi na kufiela mabanza, nzoka yandi vuandaka pesaka ndandu mingi na bamfumu na yandi, kansi ya kuizaka na ntuala na beto, 17mpe yandi bandaka kulanda Paulu na beto. Yandi vuandaka boka: Bantu yayi kele bisadi ya Tata Nzambi kele ya kuluta kuzangama, mpe ba kena kusamunina beto nzila ya mpulusu. 18Bilumbu mingi yandi salaka yau. Paulu lembaka mpe yandi vutukaka, bosi metuba na mpeve: me tumina nge, na nkumbu ya Yesu Klisto, na kubima na nzutu ya nkento yayi. Mpe na kilokula yina kaka ya bimaka.19Ntangu ba mfumu ya kisadi monaka ti kivuvu kele diaka na ndandu na bau, ba kangaka Paulu na Sila mpe ba kokaka bau na kisika ya nkangu na ntuala ya mimfundisi. 20Ba monisaka bau na minyadi, ba tubaka: Bantu yayi kena kutula mvualangani na mbanza na beto, ba kele ba Yuda, 21bau kena kusamuna kinkulu kele na luve ve ya kubaka mpe ya kulanda ve, na beto kele bantu ya Loma.22Nkangu mpe nangumukinaka ba, bosi ntangu minyadi pesaka insua ya kukatula bau bilele, ba tuminaka ba bula bau bikoti. 23Na manima ya kubula bau bikoti, ba lozaka bau na biloko, mpe batubaka na minkengi ba kengila bau mbote mbote. 24Ntangu minkengi bakaka insu yina, ba lozaka bau na boloko ya kati, mpe ba tulaka bau bisembua na makulu.25Na tati kati ya mpimpa, Paulu na Sila vuandaka sambila mpe kuyimbila miyimbu ya nkembo ya Tata Nzambi, mpe ba nkole vuandaka kuwa bau. 26Ntoto nikukaka na bui, na mutindu ti, tufulu ya boloko nikukaka; na mbala mosi, bielo nionso zibukaka, mpe tuvambu vuandaka na bankole nionso zibukaka.27Nkengi ya bankole lamukaka, mpe ntangu yandi monaka bielo ya boloko ya kuzibuka, yandi banzaka ti ba nkole nionso me masa tina, yandi volaka kisabala samuna kukivanda, 28Kansi Paulu bokaka na ndinga ya ngolo: kukisala imbi ve, beto nionso kele awa.29Na yau, ntangu nkengi ya boloko lombaka kia, yandi kotaka malu mpe kukilozaka na kuzakama na makulu ya Paulu na Sila; 30ba bimisaka yandi, mpe yandi yuvulaka: Mfumu, inki mu lenda sala samu mu vuluzua e? 31Paulu na Sila vutudilaka yandi: Leka kiminu na Mfumu Yesu mpe nge ke vuluzua , nge na inzo na nge.32Bosi ba samunaka mambu ya Mfumu, na bantu nionso vuandaka na inzo na yandi. 33Yandi bakaka bau na mpimpa yina, yandi sukulaka ba mputa na bau bosiya botukuka, yandi na ba yina ya yandi. 34Ntangu yandi nataka bau na inzo na yandi, yandi pesaka bau madia, mpe yadi vuandaka na kiese na kumona inzo ya mvimba lekaka kiminu na Tata Nzambi. sepelaka kintuadi na inzo na yandi35Ntangu buisi kukiaka, minyandi tindaka makesa ba tuba na minkengi ya bankole: bikidila bantu yayi. 36Mpe nkengi samunaka mambu yina na Paulu: minyadi me tinda ntumua na kuzabisa beno ti beto bikidila beno;beno bima malu malu yayi, mpe beno kuenda na yenge.37Kansi Paulu me tuba na makesa: Na manima ya kubula beto bikoti na meso ya nkangu mpe kondua kusamba, beto yayi kele bantu ya Loma, beno lozaka beto na boloko, bosi ntangu yayi beno kena bimisa beto na kinsueki! Ya lendaka vuandila mutindu yina ve. Bika bau mosi kuiza bimisa beto. 38Makesa kuendaka zabisa mambu yayi na minyadi, wonga builaka bau ntangu ba kuwaka ti ba vuandaka bantu ya Loma. 39Ba kuizaka bondila bau, bosi ba bimisaka bau na boloko, mpe ba lombaka bau ba bima na mbanza.40Ntangu ba bimaka na boloko, ba kotaka na inzo ya Lidia, mpe na manima ya kumona mpe kusiamisa ba mpangi, ba kuendaka.
171Paulu na Sila lutilaka na Amfipoli mpe na Apolonia, mpe ba kumaka na Tesalonikakuna ba yuda vuandaka na inzo ya lukutukunu. 2Paulu kotaka bonso kele kifu na yandi. yandi sololaka ba bau na tumingu tatu mambu ma tadila Masonuku ya Nlongo,3yandi bangulaka mpe songaka ti Klisto fueti lungua kuama, kansi yandi kefuluka na bafua. Bosi Yesu yayi mu kena ku samuna beno vuandaka tuba: Yande nde kele Klisto. 4Ndambu ya nkaka ya bantu kati na bau lekusuaka kiminu, mpe ba vukanaka na Paulu na Sila, na nkangu ya nene ya ba Elene kele na vumi ya Tata Nzambi, na ba kento mingi ya luzitu.5Kansi ba yuda ya kimpala bakaka ndambu ya babakala ya ntima imbi kati na nkangu, ba tukisaka nkutakani ya bantu samuna kutula mvualangani na mbanza. Ba telamaka na inzo ya Yasoni mpe ba sosaka Paulu na Sila, samuna kunata bau na ntuala ya nkangu. 6Lokola ba monaka bau ve, ba kokaka Yasoni na ndambu ya ba mpangi na ntuala ya mimfundisi ya mbanza, na kutubaka ti: Bantu yayi nataka nsobolo na inza me kuiza diaka awa, mpe 7Yasoni yambaka bau. Bau nionso kena kusala mutindu yina, kena kuzitisa nsiku ya Kaisala ve, ba kena kutuba ti ntinu ya nkaka kele, Yesu.8Na ba mpova yina, ba me vinzula ba ntima ya nkangu na ya mimfundisi, 9ba bikidilaka Yasoni na ba yankaka, ti ntangu ba futaka bau mbongo.10Na mbueto a meso, na mpimpa, ba mpangi tinisaka Paulu na Sila, samuna kukuenda na Belea. Ntangu ba kumaka, ba kutaka na inzo ya lukutukunu ya ba Yuda. 11Ba Yuda yina vuandaka na lutila ba tesalonika na kikadulu ya mbote; Ba tambulaka mambu ya Tata Nzambi na vema nionso, mpe ba vuandaka fiongunina masonukua konso kilumbu, samu na kutala kana yina ba vuandaka zabisa bau ya kedika. 12Bantu mingi kati na bau lekaka kiminu, na ba kento mingi ya luzitu kele ya elene, mpe na ba bakala.13Kansi ntangu ba Yuda ya Tesalonika bakusaka ti Paulu vuandaka samuna mambu ya Tata Nzambi na Belea, ba kuizaka kitumuna nkangu. 14Na yau, kaka na mueto a meso, ba mpangi tinisaka Paulu na ndambu ya imbu; kansi Sila na Tzimoteo bikanaka na Belea. 15Ba yina kuendaka na Paulu, ba nataka yandi tii na Atene. Bosi ba bavutukaka, kansi Paulu tuikilaka bau mambu ya kutuba na Sila mpe na Timoteoti ba zingila ve, ba landa yandi nsualu.16Lokola Paulu vuandaka vingila bau na Atene, yandi monaka kati na yandi mpeve kena kufukuta na nganzi, samu yandi monaka biteki ya kufuluka mbanza yina. 17Yandi vuandaka mokasana na kati ya inzo ya lukutukunu na ba Yuda mpe na bantu ke vuminaka Tata Nzambi, mpe na ba yina yandi vuandaka kutana na bau konso kilumbu na kisika ya nkangu.18Ndambu ya mimfiongunini ya Epikuli mpe na Stoika kumaka kusolola na yandi. Mpe ba yayi vuandaka tuba: mpovi yayi, inki ya zola tuba e? Ba yankaka ti, beto kuwaka yandi kusamuna Yesu mpe na mfulukulu, ba vuandaka tuba: kamba yandi kena kusamuna mambu ya kinzambi ya ba nzenza.19Na yau, ba bakaka yandi mpe ba nataka yandi na lukutukunu ya ba mfundisi, ba tubaka ti: Nga beto lenda zaba kana inki ndongosolo ya impa yayi nge kena kulonga beto e? 20Samu beto kena kuwa nge kutuba mambu ya kinzenza. Beto zola zaba inki ya lenda vuanda. 21Nzoka, bantu ya Atene mpe ba nzenza ke zingilaka na Atene vuandaka lutisa ntangu na bau na kuwa mambu ya impa.22Paulu ya kutelama na kati ya lukutukunu ya ba zuzi, me tuba: Ba bakala ya Atene, nionso yina mu kena kumona, beno kele na vema ya kusadila Tata Nzambi. 23Samu ntangu ma zieta na mbanza na beno, me mona ndandu ya bima ya kukipesa na beno, nkutu mu kuendaka mona na kati ya kinlongo na bano masono yayi: Na nzambi zabakana ve! Yina beno ke fukamenaka kondua kuzaba, yandi mu kena ku samunina beno.24Tata Nzambi yayi salaka inza mpe nionso kele kati na yau, yandi kele Mfumu ya zulu mpe ya ntoto, kansi yandi ke vuandaka na binlongo me salama na diboko ya muntu ve, 25mpe ba kesadisaka yandi na maboko ya bantu ve, bonso kaka yandi kele na nsatu ya konso kima, yandi ke pesaka na bantu nionso moyo, muela, mpe bima nionso.26Yandi salaka ti bantu ya makanda nionso, bimaka na menga mosi ba vuanda na zulu ya ntoto, yandi zengaka ba ntangu ya luzingu mpe yandi tulaka ba ndilu na lupangu na bau; 27yandi zolaka kusosa Mfumu, mpe ba monaka yandi na kingolo na kumeka meka, kansi yandi ke vuandaka ntama ve na konso muntu,28na yau samuna yandi beto kele na moyo, kunikuzuka mpe kuzinga. Ndambu yankaka ya ba nsoki a miyimbu tubaka yau: Na yandi beto kele bantu... 29Na yau, lokola beto kele bantu ya Tata Nzambi, beto lenda ndima ve ti kinzambi fueti fuanana na wolo, na palata, to na mabanga me valua na kinkete na inzo ya kisalu ya muntu.30Tata Nzambi, samuna kukondua ku tala ntangu ya bunzimbu, ntangu yayi yandi kena kusamuna na bantu nionso, kele na bisika nionso ti, bika ba vilula ba ntima, 31samu yandi kubikaka kilumbu yandi ke fundisa inza na lunungu nionso, na nzila ya muntu yandi ponaka, yina bantu zabaka ntangu yandi kufulukisaka yandi na bafua...32Ntangu ba kuwaka diambu ya mfulukulu ya bafua, ba yayi vuezaka bau, mpe ba yanyina tubaka: Na mambu yayi, beto ke kuwa nge ntangu yankaka. 33Bosi Paulu kukikatulaka na kati na bau. 34Ndambu yankaka namaka yandi mpe ba lekaka kiminu, Dionisio, nkutikisi ya Ba zuzi, nkento mosi na nkumbu ya Damali, mpe na ba yankaka vuandaka na bau.
181Na manima na yau, Paulu katukaka na Atene, mpe yandi kuendaka na Kolinto. 2Kuna yandi monaka muntu mosi ya Ponto na nkumbu ya Akila, ntama ve ba katukaka na Italia na nkento na yandi Plisilia, samu Klaudio tuminaka ba Yuda nionso ba vuanda diaka na Loma ve. Buna Paulu kumaka kintuadi na bau; 3mpe lokola kisalu na yandi vuandaka mutindu mosi na bau, kuna ba sanganaka samuna kusala kisalu: ya kutunga ba inzo ya ngoto.4Paulu vuandaka tuba konso kilumbu ya lumingu na inzo ya lukutukunu, mpe yandi lekisaka ba Yuda na ba Elene kiminu. 5Kansi ntangu Sila na Timoteo katukaka na Makedonia, ba kukipesaka mvimba na mambu ya Mfumu, samuna kusikidikisa ba Yuda ti Yesu Vuandaka Klisto. 6Kansi Ba Yuda bangikaka na kukakidila mpe ba bandaka kufinga, bosi Paulu fumfumunaka bilele na yandi, me tubila bau: Bika menga na beno tiamuka na intu na beno! Na yau mu kele ya kuvedila. Kubanda kilokula yayi, mu ke kuenda na ba pakanu.7Bosi ntangu yandi bimaka, yandi kotaka na inzo ya Yustu, muntu ke vuminaka Tata Nzambi, mpe inzo na yandi ya kufinama na inzo ya lukutukunu. 8Kansi mfumu ya inzo ya lukutukunu, Klispo, lekaka kiminu na Mfumu na inzo na yandi ya mvimba. Mpe bantu ya Kolinto mingi yina kuwaka Paulu, lekaka mpe kiminu, bosa ba botukuaka.9Na mpimpa, ntangu yandi lekaka, Mfumu me tuba na Paulu na mona meso: Ku mona wonga ve, kansi tuba, mpe kukanga inua ve, 10samu mu kele na nge, mpe muntu mosi ve ketula nge diboko samuna kusala nge imbi: tuba, samu mu kele na nkangu mingi na mbanza yayi. 11Bosi Paulu vuandaka na Kolinto mvula ya mvimba na ba ngonda sambanu, samuna kulonga mambu ya Tata Nzambi kati na bakolinto.12Na ntangu Ngalio vuandaka nyadi ya Akaya, ba Yuda nangumukinaka Paulu bau nionso mbala mosi, mpe ba nataka yandi na ntuala ya kiandu ya nsambusulu, 13ba tubaka: Muntu yayi kena kusindikila bantu ba sadila Tata Nzambi na kukondua kuzitisa minsiku.14Paulu zolaka zibula inua, ntangu Ngaliome tuba na ba Yuda: Kana ya vuandaka diambu ya kukondua lunungu to na nsadulu ya ntima imbi, mu zolaka kuwa mpe kunungisa beno, Ô ba Yuda; 15kansi kana ya kele diambu ya kutula mpaka na mambu ya tata Nzambi, na ba nkumbu, mpe na ba nsiku na beno, ya me tala beno: mu zola vuanda mfundisi ya mambu yayi ve.16Bosi yandi bimisaka bau na inzo ya mfundusu. 17Na yau, bau nionso builaka Sostene, nkuluntu ya inzo ya lukutukunu, ba bulaka bua bikoti na ntuala inzo ya mfundusu, mpe ya salaka kuani Ngalio mpasi ve. .18Paulu tomaka vuanda mingi na Kolinto. bosi yandi bikaka ba mpangi, samuna kusabuka na Silia, kintuadi na Pliskilia mpe na Akila, na manima kuzengisa nsuki na Kolinto, samu yandi silaka nsilulu. 19Ba kumaka na Efeso, mpe Paulu bikaka kuna, bantu zietaka na yandi. Ntangu yandi kotaka na inzo ya lukutukunu, yandi sololaka na ba Yuda,20ba yayi lombaka ti yandi lambula fioti bilumbu. Kansi yandi ndimaka ve, 21mpe yandi kuendaka, mpe me tuba: Nkinzi ya Pas kena kuiza, mu fueti sala yau na Yelusalemi. Mu ke vutukila beno, kana Tata Nzambi me zola. Bosi yandi katukaka na Efeso.22Na ntangu yandi sabukaka na Kaesalia, yandi tombukaka na yelusalemi, mpe na manima ku pesa dibundu mbote, yandi kitaka na Antiokia. 23Ntangu yandi lutisaka ndambu ya bilumbu na Antiokia, Paulu bakaka nzila ya kulandikisa nzietolo na yandi na Ngalatia, mpe Filingia samuna kusiamisa minlongoki.24Nyuda mosi na nkumbu ya Apolo, muntu ya Alesanda, muntu ya ludede mpe ya kusiama na masonukua, kuizaka na Efeso. 25Yandi tuadusuaka na nzila ya Mfumu, mpe yandi kele na vema na kimpeve, yandi samunaka mpe longaka na kedika nionso dimbu me tadila Yesu, ata ko yandi zabaka kaka mbotokolo ya Yoane. 26Yandi bandaka kutuba na inzo ya lukutukunu na kimpuanza. Ntangu Akila na Pliskilia kuwaka yandi, ba bakaka yandi, mpe ba bangudilaka yandi na kedika ya mvimba nzila ya Tata Nzambi.27Lokola yandi zolaka luta na Akaya, ba mpangi kindisaka yandi, na kusonikina minlongoki ba yamba yandi mbote. Ntangu yandi kumaka, na nlemvo ya Tata Nzambi, yandi kimonaka mfunu mingi na bantu lekaka kiminu; 28Samu na meso ya nkangu yandi vuandaka vutula ba Yuda na masonukua, ti Yesu kele Klisto.
191Na ntangu Apolo vuandaka na Kolinto, na manima kuzietila ndambu ya insi ya kuzangama ya Asia, Paulu kumaka na Efeso. kuna yandii kutaka ndambu ya minlongoki, 2mpe me tubila bau: Ntangu beno lekaka kiminu, beno tambulaka Mpeve ya Nlongo e? Ba vutudilaka yandi: Beto kuwa ntete ve muntu tuba ti Mpeve ya Nlongo ke vuandaka.3Yandi me tuba: Inki mbotokolo beno bakaka e? ba vutulaka: mbotokolo ya Yoane. 4Bosi Paulu tubakaYoane botikaka mbotokolo ya mpilulu ya diela, yandi tubaka na nkangu na kuleka kiminu na yina kena kuiza na manima na munu, ya zola tuba, na Yesu Klisto.5Na mpova yina, nde ba botukuaka na nkumbu ya Mfumu Yesu. 6Ntangu Paulu tulaka bau maboko, Mpeve ya Nlongo me kitila bau, mpe ba bandaka kutuba na tudimi mpe ba vuandaka bikula. 7Ba vuandaka kitezo ya ba bakala kumi na zole.8Bosi Paulu kotaka na inzo ya lukutukunu, kuna yandi vuandaka na kimpuanza ya kutuba. Yandi tubilaka na ba ngonda tatu, mambu me tadila kimfumu ya Tata Nzambi, yandi salaka ngolo na kulekikisa kiminu na bayina vuandaka kuwa yandi. 9Kansi lokola ba yankaka badisaka ntima mpe ba lekaka kiminu ve, ba vuandaka tubila nzila ya Mfumu na ntuala ya dikabu ya bantu, yandi bikaka bau, mpe vambisaka minlongoki, bosi yandi longaka konso kilumbu na sikulu kele na nkumbu ya Tilano. 10Ya salaka ba mvula zole, samu ba yina nionso ke zingaka na Asia, ba Yuda mpe ba Elene, kuwaka mambu ya Mfumu.11Bosi Tata Nzambi vuandaka sala bimangu ya kuluta kitezo na maboko ya Paulu, 12ba kumaka na kitezo ya kuvinza na ba mbevo bilele to musualu yayi simbaka nzutu na yandi, mpe bimbevo vuandaka katuka, mpe na ba mpeve ya imbi vuandaka bima.13Ndambu ya ba yuda ke lozilaka bantu bimbevo mekaka kusambila nkumbu ya Mfumu yesu samu ba mpeve ya imbi bima na bantu vuandaka na yau, na kutuba: Me lomba na beno na nkumbu ya Yesu yayi Paulu kena kulongila! 14Bantu vuandaka sala mambu yina kele bana nsambodia ya Skeva, Nyuda, mosi ya ba ngudi a nganga.15Mpeve ya imbi vutudilaka bau: Me zaba Yesu, mpe me zaba Paulu kele nani; bosi beno, ba nani beno kele? 16Mpe muntu yayi vuandaka na mpeve ya imbi builaka bau, yandi bandaka kuyala bau zole, mpe yandi muesaka bau mpasi, ya kumaka ti bantu yina lualaka mpe ba tinaka na inzo yina na bilele ve na nzutu. 17Mambu yina kuizaka zabakana na ba yuda nionso, mpe na Elene nionso vuandaka zinga na Efeso, bosi wonga builaka bau nionso, mpe nkumbu ya Mfumu Yesu zitusuaka.18Bantu mingi lekaka kiminu vuandaka kuiza funguna mpe ba tubaka mambu yina ba salaka. 19Bosi fintalu ya bantu yina vuandaka sala bimpangula nataka mikanda na bau, yayi yokuaka na ntuala ya bantu nionso: Ntalu ya mikanda yina lendaka tekukila na mafunda tanu ya mbongo. 20Yau yina nde mambu ya Mfumu vuandaka nieka na kilendo mpe na ngolo.21Na manima kulutisa mambu yayi, Paulu bakaka lukanu ya kukuenda na Yelusalemi, kansi yandi fueti sabuka Makadonia na Akaya. yandi vuandaka tuba ti ntangu mu ke vuanda kuna, mu fueti mona Loma. 22Yandi tindaka bisadi zole yayi vuandaka sadisa yandi Timoteo na Elasto, kansi yandi mosi bikanaka fintangu diaka na Asia.23Na ntangu yina mvualangani kotaka kotaka na diambu me tadila nzila ya Mfumu. 24Muntu mosi na nkumbu ya Demetilio, vuandaka sala ba inzo ya lusambulu ya Diana na palata, mpe yandi vuandaka pesa nluta ya kufuana na bisadi na yandi. 25Yandi kutikisaka bau kintuadi na ba yina vuandaka sala kisalu mosi., mpe me tuba: O ba bakala, beno me zaba ti luzingu na beto kele kaka na kisalu yayi;26mpe beno kena kuwa ti na Efeso kaka ve, kansi fioti kaka me bikana nga na Asia ya Mvimba, Paulu yayi lekisaka bantu kiminu mpe yandi me zimbisa nkangu ya bantu na kutuba ti: banzambi yayi salamaka na maboko kele banzambi ve. 27Kisumbula kele ti kisalu na beto kaka ve ke vuezuka; kansi diaka inzo ya lusambulu ya ntinu a nkento Diana ke vuezuka mpamba, ata mpe kintinu ya nkento yayi zanguluaka na Asia ya mvimba, mpe na inza ya mvimba ke kitulua kima ve.28Ba mpova yina fuemisaka bau, ba bandaka kuboka: nzambi ya nene kele kaka Diana ya Efeso! 29Mbanza ya mvimba vuandaka zengele zengele. Ba lundumukaka nsualu na mbala mosi na nzila ke songuaka bimpa, ba bendaka na ndambu na bau Ngayo na Alistalako, bantu ya Madonia, bantu vuandaka zieta na Paulu.30paulu zolaka kuenda ntuala ya nkangu, kansiminlongoki kakidilaka yandi; 31fi dikabu ya bantu ya Asia yayi vuandaka ba kundi na yandi, tindilaka yandi inua samu yandi kuenda ve na kisika ke songuaka bimpa. 32Ba yayi vuandaka boka mutindu yayi, mpe ba yina mutindu yina, samu mvualangani vuandaka na nkutakani, mpe fioti kaka nga bantu nionso vuandaka zaba ve samuna inki ba kutakanaka.33Bosi babimisaka Alesande na nkangu, yayi ba yuda vuandaka nunguna na ntuala, bosi Alesande salaka kisinsu na diboko, samu yandi zolaka tuba na nkangu. 34Kansi ntangu ba kuizaka zaba ti yandi vuandaka Nyuda, na ndinga mosi bau nionso bokaka kitezo ya ba wola zole: Ya nene kele Diana ya bantu ya Efeso!35Na yau, kalaka dingimisaka nkangu, me tuba: Ba tata ya Efeso, nani zaba ve ti mbanza ya Efeso kele nlundi ya kinlongo ya Diana ya nene mpe na kiteki na yandi sotukaka na zulu? 36Lokola muntu lenda manga yau ve, beno fueti dingama, mpe kusala kima mosi ve na nsualu nsualu. 37Samu beno nataka bantu yayi kubua na nsiku ya kusekinina kinlongo ve, mpe ba tiaka nzambi na beto ya nkento ve.38Kana Demetilio na makesa na yandikele na diambu na muntu, bilumbu ya nkutakani ya kuzingula mambu kele, mpe ba kuluntu kele; ba yayi na bayina ba bokasana samuna mimfundu. 39Kana beno kele na nsatu ya mambu yankaka, beto ke ke kubika yau na lukutukunu yayi nsiku me pesila insua. 40Na yau, beto lenda kubua na mambu, mpe ba lenda funda beto na mambu me luta bubu yayi, samu beto kele na kibila ve ya kusasila bantu mfunu ya lukutukunu yayi. 41Na manima ya ba mpova yayi, yandi muangisaka nkangu.
201Ntangu Mvualangani manisaka, Paulu kutikisaka minlongoki, bosi na manima ya kusiamisa bau, yandi kuendaka na Makedonia. 2Yandi zunganaka na ndambu yina, na kusiamisa minlongoki na mambu mingi. Bosi yandi kuendaka na Elene, 3kuna yandi salaka ba ngonda tatu. Yandi vuandaka ya kukubama na kukuenda na Silia, na ntangu ba Yuda tambilaka yandi mutambu. Na yau yandi bakaka nzengolo ya kuvutukila nzila ya Makedonia.4Na kukuenda tii na Asia, yandi vuandaka na Sopato ya Belea, muana ya Pilo, Alistalako na Sekundo, muntu ya Tesalonika, Ngayo ya delebe, Timoteo, na Tikiko na Tolofimo, bantu ya Asia. 5Ba yayi vitaka intu, mpe ba vingilaka beto na Toloa. 6Samuna beto, na manima ya kilumbu ya mampa ya kufunusua ve, beto sabukaka na Filipi, na bilumbu tanu, beto landaka bau na Toloa, kuna beto vuandaka bilumbu nsambodia.7Kilumbu ya ntete ya sabala, beto kutakanaka na samuna kubukuna dimpa. Paulu, zolaka kuenda kilumbu landaka, yandi vuandakamokana na minlongoki, mpe yandi lambulaka mbokasani tii na kati kati ya mpimpa. 8Ba minda vuandaka mingi na disuku ya zulu kisika beto kutakanaka.9Nzoka ntuenia mosi ya bakala na nkumbu ya Eutiko, vuandaka na nela, yandi lekaka pongi ya ngolo samu malongi ya Paulu vuandaka inda; yandi natukaka na pongi, mpe yandi kubuaka katuka na mbandu ya tatu tii na ntoto, ba lamusaka yandi ya kufua. 10Kansi ntangu Paulu kitaka, yandi yekaminaka ntuenia yina mpe bakaka yandi na maboko na yandi, me tuba: Beno vizuka ntima ve, samu muele na yandi kele kaka na yandi.11Ntangu yandi tombukaka, yandi bukunaka dimpa mpe yandi kudiaka, bosi yandi tatamanaka kutuba tiin buisi kukiaka. Na manima na yau, yandi kuendaka. 12Ba nataka ntuenia ya bakala ya moyo, mpe ya vuandaka diambu ya lubombolo.13Samuna beto, beto tuaminaka Paulu na nzaza, mpe beto sabukaka Aso, kuna bato wizanaka kubaka diaka yandi, samu yandi zolaka diata na makulu. 14Ntangu yandi landaka beto na Aso, beto kotisaka yandi na nzaza, mpe beto kuendaka na Mitilene.15Kukatuka kuna, beto tatamanaka na nzila ya imbu, beto kumaka kilumbu landaka mbunzu na mbunza na Kio. Kilumbu landaka, beto sbukaka na kukuenda na Samo, bosi kilumbu mosi lutaka, beto kuizaka na Mileto. 16Paulu monaka mbote beto lutila na Efeso kondua kutelama, samu beto fukisa ntangu na Asia ve; samu, kana ya lendakana, yandi vuandaka kuenda nsualu samuna kukuma na Yelusalemi na kilumbu ya Pentekoti.17Na yau, kukatuka na Mileto, Paulu tindaka bantu kuenda landa ba ngudi za bantu ya dibundu na Efeso. 18Ntangu ba kumaka kisika yandi vuandaka, yandi tubilaka bau: Beno me zaba inki mutindu, kubanda kilumbu ya ntete mu kotaka na Asia, mu tatukilaka beno ve, 19mu sadilaka Mfumu na luyinunu ya mvimba, na mansanga, mpe na kati ya ba ntontolo yina ba Yuda vuandaka tudila munu. 20Beno me zaba ti mu suekilaka beno kima ve na yina vuandaka mfunu, mpe mu monaka wonga ve na kulonga beno mpe ku tangisa beno na ntadisi ya nkangu mpe tii na ba inzo, 21kusamuna na ba Yuda mpe na ba Elene mpilulu a madiela na Tata Nzambi mpe kulekila Mfumu na beto Yesu Klisto kiminu.22Tala ntangu yayi, ya kukangama na Mpeve, me kuenda na Yelusalemi, mu zaba ve inki diambu ke kumina munu kuna; 23kukuenda kaka mbanza na mbanza, Mpeve ya Nlongo kena kukebisa munu ti nzungu na kuama kena kuvingila munu. 24Kansi mu kena kumona luzingu na munu mpamba, ya vuandaka bonso kitoko, bika kaka mu lungisa nsilulu na munu na kiese, na kisielo yayi mu bakaka na Mfumu Yesu, ya kusamuna Nsangu ya Mbote na nlemvo ya Tata Nzambi.25Mpe tala ntangu yayi, me zaba ti beno ba yayi mu longilaka Kimfumu ya Tata Nzambi kati na beno, beno ke mona diaka ilungi na munu ve. 26Yau yina mu kena kusikidikisa bano bubu yayi ti mu kele ya kuvedila na menga na beno nionsi, 27samu mu samunaka beno ndongi nionso ya Tata Nzambi, mpe mu suekilaka beno kima ve.28Beno kukikeba beno mosi, mpe na dikamba ya mvimba ya bantu yina Mpeve ya Nlongo tulaka beno mimvungi, samuna kudikila dibundu ya Mfumu, yandi bakaka na menga na yandi mosi. 29Me zaba ti na manima ngiendolo na munu, ba mevua ya nsisi ke kota, mpe ke vambula dikamba ve, 30mpe kati na beno kele na bantu ke longa mambu ya nzimbukusu, samuna kuvukumuna minlongoki ba landa bau.31Na yau, beno kaya meso, beno bambuka moyo ti mu tatamanaka ba mvula tatu kusiamisa mosi mosi na beno ntangu nionso na kinsanga na meso. 32Na ntangu yayi mu kena ku yekula beno na Tata Nzambi mpe na mambu ya nlemvo na yandi, samu yandi kaka lenda siamisa beno mpe kupesa difua na ba nlongo nionso.33Mu zininaka moyo na palata ve, na wolo ve, na mvuatu ya muntu ve. 34Beno me zaba benomosi ti maboko yayi sadisaka ba nsatu na munu mpe na bantu yina vuandaka na munu. 35Mu monisaka beno ti na kusala mutindu yina, beno lenda sadisa ba yina kele ya kulebakana, mpe ku bambuka moyo na mambu ya Mfumu, yayi yandi tubaka yandi mosi: Mambote ya kuluta kele na muntu ke pesaka kansi na muntu ke bakaka ve.36Na manima kutuba mutindu yina, yandi fukamaka, yandi sambilaka na bau nionso. 37Bosi bau nionso vuandaka dila, mpe ba vita Paulu na nsingu, samuna kuyamba yandi, 38kiadi lutilaka bau na yina yandi tubaka ti ba ke mona diaka ilungi na yandi ve. Bosi ba kuendaka bika yandi tii na nzaza.
211Na manima kuvambana, beto sabukaka na kukuenda mbala mosi na Ko, mpe kilumbu landaka beto kuendaka na Lodo, bosi kukatuka kuna beto kuendaka na Patala. 2Mpe ntangu beto monaka nzaza vuandaka kuenda na Fenike, beto kotaka mpe beto kuendaka.3Ntangu beto monaka kisanga ya Kipelo, beto bikaka yau na lumonso, beto tatamanaka nzila na beto na ndambu ya Silia, beto kuendaka na Tilo, kuna ba fuana kitisa bizitu vuandaka na Inzo. 4Beto monaka minlongoki, mpe beto sala sabala ya mvimba vana. Mpeve sadilaka minlongoki ba vuandaka tuba na Paulu yandi tombuka na Yelusalemi ve.5Kansi, ntangu beto kumaka na nsuka ya bilumbu nsambodia, beto katukaka samuna kukuenda, bau nionso kuendaka bika beto, na ba kento na bana na bau tii na nganda ya mbanza. Beto kufukama na disimu, mpe beto sambilaka. 6Bosi ntangu beto vambanaka ba yayi na bayina, beto kotaka na nzaza, mpe bavutukaka na ba inzo na bau.7Ntangu beto manisaka kusabuka, beto kuendaka katuka na Tilo tii na Tolemai, kuna beto pesaka ba mpangi mbote, mpe beto vuandaka na bau kilumbu ya mvimba. 8Kilumbu landaka, beto katukaka, mpe beto kumaka na Kaesalia. Beto kotaka na inzo ya Filipo, muangisi ya mambu ya Tata Nzambi, yandi vuandaka mosi ya bantu nsambodia, beto lekaka na inzo na yandi. 9Yandi vuandaka na ba ntuenia iya ya bakento zaba ba bakala ve, bau vuandaka bikula.10Lokola beto vuandaka kuna bilumbu mingi, mbikudi mosi na nkumbu ya Angabu katukaka na Yudea, 11kuizaka buabana na beto. yandi bakaka nsinga a luketo ya Paulu, yandi kikangaka maboko na makulu, mpe metuba: tala yayi kena kusikidikisa Mpeve ya Nlongo: Muntu yayi ma kuvua nsinga luketo yayi, ba yuda ke kanga yandi na Yelusalemi mutindu beno kena kumona, mpe ba ke yekula yandi na maboko ya ba pakanu.12Ntangu bet kuwaka yau, beto na ba yina vuandaka vana, beto lombaka na Paulu na kutombuka ve na Yelusalemi. 13Bosi yandi vutulaka: Inki beno kena kusala, na kudila mpe kukosikisa ntima na munu e? Mu kele ya kukubama na kukangua ba nsinga kaka ve, kansi na kufua na Yelusalemi samuna nkumbu ya Mfumu Yesu. 14Lokola yandi vuandaka visa ve, beto kuikimisaka ve, mpe beto tubaka: Bika luzolo ya Mfumu vangama!15Na manima ya bilumbu yina, beto kubikaka bima na beto, mpe beto tombukaka na Yelusalemi. 16Ndambu ya minlongoki ya Kaisalia kuendaka na beto, mpe ba nataka beto na inzo ya muntu mosi na nkumbu ya Nasoni, ya kisanga ya Kipelo, nlongoki ya ntama, kuna beto kuminaka samuna kuleka.17yandi Ntangu beto kumaka na Yelusalemi, ba mpangi yambaka beto na kiese. 18Kilumbu landaka, Paulu kuendaka na beto na inzo ya Yakobi, mpe ba ngudi za bantu kutakanaka kuna. 19Na manima kupesa bau mbote, yandi zabisaka bau mambu nionso Tata Nzambi salaka na kisielo na yandi kati na ba pakanu.20Ntangu ba kuwaka yandi, ba zitisaka Tata Nzambi. Bosi ba zabisaka yandi: Mpangi, nge kena kumona, mafunda ikua ya ba Yuda lekeke kiminu, mpe bau nionso kele na vema na minsiku. 21Nzoka, ba kuwaka ti nge kena kulonga ba Yuda nionso kele na kati na ya ba pakanu ba katuka na nsiku ya Mose, na kuzabisaka bau ba zenga kibakala ya bana ve mpe ba landa binkulu ve.22Inki ya kusala? Keti keti ata fioti kele ve, dikabu ya nene ya bantu ke kutakana, bantu ke zaba ti nge me kuiza. 23Yau yina sala yina beto kezabisa nge. Bantu iya kele kati na beto salaka nsilulu; 24baka bau ba vuanda na nge, kivedisa na bau, mpe futila bau mbongo ya kuzengisa ba nsuki. Bosi ba yina nionso ke zaba ti yina bakuwaka samuna nge kele ya luvunu, kansi bika nge mosi kituadisa bonso muntu ke talaka minsiku.25Samuna ba pakanu yina lekaka kiminu, beto bakaka lukanu mpe beto sonikinaka bau ti ba bika kudia nsuni yokuluaka biteki, na menga, na bibulu ya kufikutua, mpe na kinsuza. 26Yau yina Paulu bakaka bantu yina, yandi kivedisaka, mpe kilumbu landaka, yandi kotaka na kinlongo na bau, samuna kuzabisa bau inki kilumbu ke vuanda mpedoso, mpe muntu muntu monisa nkayilu na yandi.27Na nsuka ya bilumbu nsambodia, ntangu ba Yuda ya Asia monaka Paulu na kinlongo, ba nangumunaka nkangu ya mvimba, mpe ba tulaka yandi maboko, 28ba bokaka: Bantu ya Isaeli, beno sadisa beto! Beno tala muntu yayi kena kulongaka biska nionso mpe na bantu nionso ti ba vuanda kitantu na nkangu, na nsiku, na kisika yayi; nkutu yandi me kotisa ba Elene na kinlongo, mpe yandi sumunaka kinlongo. 29Samu na bilumbu lutaka, bamonaka Tolofino muntu ya Efeso kintuadi na yandi na mbanza, mpe ba vuandaka kanisa ti Paulu muntu kotisaka yandi na kinlongo.30Mbanza ya mvimba vuandaka na kingongo, mpe nkangu katuka bisika nionso vuandaka kuenda zaula. Ba builaka Paulu mpe ba kokaka yandi na nganda ya konlongo, yayi bielo vuandaka ya kukangama. 31Lokola ba vuandaka sosa nzila ya kufua yandi, nsangua kumaka na makutu ya ngudi ya nkuluntu ya binuani ti Yelusalemi ya mvimba vuandaka na mvindumuka.32Na ntangu yayi, yandi bakaka binuani mpe na nkuluntu ya binuani, mpe yandi zaulaka kisika ba vuandaka. Ntangu ba monaka ngudi a nkuluntu a binuani, nde ba bikaka kubula Paulu bikoti. 33Bosi ngudi a nkuluntu pusanaka, mpe builaka Paulu mpe yandi tindaka bakanga yandi tuvambu zole. Bosi yandi yuvulaka nani yandi vuandaka, mpe yina yandi salaka.34Knasi na kati ya nkangu ba yayi vuandaka boka mutindu yayi, mpe ba yina mutindu yankaka; yandi bakaka nzayilu ya mambu na muntu ve, samuna mvualangani, yandi tuminaka ba nanta yandi na Kampu ya ngolo. 35Ntangu Paulu kumaka na kikada, ba nataka yandi na bikada, binuani nataka yandi samuna kutuntana ya nkangu; 36samu nkangu ya nene vuandaka landa, na kutuba: tinda ba kufua yandi!37Na ntangu ya kukotusa yandi na kampu ya ngolo, Paulu tubaka na ngudi a nkuluntu: Mu kele na luve ve ya kutuba diambu e? 38Nge kele muntu ya Ngipiti ve yina fuemaka bilumbu me luta, mpe nani yayi nataka bimpumbulu mafunda iya na dikanda e?39Paulu vutulaka ndinga, mu kele Nyudao, ya Talaso na kitini ya insi ya Kilikia, mu kele muntu ya mbanza ya mfunu mingi. Me lomba nge, pesa mu insua mu tuba na nkangu. 40Ntangu ngudi a nkuluntu pesaka yandi insua, Paulu telamaka na kikada , yandi labiska nkangu na diboko. Nkangu nionso vuandaka sui, mpe Paulu tubaka na ndinga ya ki ebeleo:
221Ba mpangi ba bakala mpe ba tata, ntangu yayi beno kuwa yina mu zola tuba samuna kukitanina! 2Ntangu ba kuwaka yandi kutuba na ndinga ya kiebeleo, mazu ntumbu manisa. bosi Paulu me tuba:3Mu kele nyuda, butukaka na Talaso na kitini ya insi ya Kilikia; kansi mu sansukilaka na mbanza yayi, mpe mu tangilaka na maboko ya Ngamalili samuna kubaka ngangu ya ya kedika ya minsiku ya ba tata na beto, mu kele na nzola kuluta ya Tata Nzambi, mutindu ya kele na beno bubu yayi. 4Mu zomaka ndongosolo yayi, mu kangaka mpe mu tulaka na boloko ba bakala na ba kento. 5Ngudi a nganga na kintuandi nionso ya bangudi za bantu kele ba mbangi na munu. Mu bakaka mukanda katukaka na maboko na bau samuna ba mpangi ya Damasiko, kuna mu kuendaka samuna kunata kukanga ba nsinga mpe kunata bau na Yelusalemi mpe kupesa bau kitumbu.6Lokola mu vuandaka na nzila, mpe mu finamaka na Damasiko, na mbala mosi, na kati kati ya kilumbu, kukia ya ngolo katukaka na zulu kienzulaka kisika mu vuandaka. 7Mu kubuaka na ntoto, bosi mu kuwaka ndinga mosi katukaka na zulu tubaka: Sauli, Saulu, samuna inki nge kena kuzoma munu e? 8Mu vutulaka: Nge nani Mfumu? mpe yandi me tubila munu: Mu kele Yesu ya Nazaleti, nge kena kuzoma.9Bayina vuandaka na munu monaka mbote kukia yina, kansi ba kuwaka ve ndinga ya muntu yina vuandaka tubisa munu. 10Na yau mu tubak: Inki mu mu sala, Mfumu? Mpe Mgumu me tubila na munu: Telama, kuenda na Damasiko mpe kuna ba ke zabisa nge nionso yina nge ke sala. 11Lokola mu vuandaka mona diaka kima ve, samuna kukia yina ya ngolo, kansi bantu vuandaka na munu bakaka munu na diboko, mpe mu kumaka na Damasiko.12Nzoka, muntu mosi na nkumbu ya Anania, bakala vuminaka Tata Nzambi bonso kele nsiku, mpe ba Yuda nionso vuandaka zingila na damasiko vuandaka tuba kimbangi ya mbote samuna yandi, 13kuizaka kutana na munu, mpe me tubila munu: Sauli, mpangi na munu, bika nge mona. Na ntangu yina kaka, mu monaka mpe mu talaka yandi.14Yandi me tuba: Nzambi ya ba tata na beto kubikilaka nge nzila ya kuzaba luzolo na yandi, nge mona nkua lunungu mpe nge kuwa mambu ya inua na yandi; 15samu nge ke vuanda mbangi na yandi na ntuala ya bantu nionso, na mambu yina nge monaka mpe nge kuwaka. 16Bosi inki nge kena kuvingila e? Telama nge botukua, mpe nge sukulua na masumu na nge, mpe nge bombidila nkumbu ya Mfumu.17Ntangu mu vutukaka na Yelusalemi, lokola mu vuandaka sambila na kinlongo, mu natukaka na Mpeve, 18mpe mu monaka Mfumu vuandaka tubila munu: Sala malu, mpe bima malu na Yelusalemi, samu ba ke ndima ve kimbangi na nge samuna munu ve.19Mpe me tuba: Mfumu, bau mosi me zaba ti mu vuandaka tudisa na boloko mpe kubudisa bikoti na binlongo ba yina lekilaka nge kiminu, 20mpe ntangu ba tengulaka menga ya Etieni, mbangi na nge, mu vuandaka vana, mpe mu ndimaka nzengolo na bmu au, mpe mu lundaka mimvuatu ya ba yina tindaka ba kufua yandi. 21Bosi yandi tubilaka munu: Kuenda, mu ke tinda nge na ba insi ya ntama.22Na mpova yina, ba kuwaka yandi. Kansi ba tombulaka ndinga, ba tubaka: Katula muntu ya mutindu yayi na ntoto! Yandi kele mfunu ve ya kuzinga. 23Ba vuandaka boka, losa mimvuatu na bau, beno losa dibombe na zulu. 24Ngudi a nkuluntu tindaka ba kotisa Paulu na kampu ya ngolo, mpe ba yuvudila yandi na bikoti, samu yandi zaba samuna inki bantu vuandaka boka mutindu yina kukondua kuzolakana.25Ntangu ba bulaka yandi bikoti, Paulu tubaka na nkuluntu a binuani vuandaka vana: Nga beno kele na luve ya kubula bikoti na muntu ya Loma, yayi ba zengulua kitumbu ve e? 26Na mpova yina, nkuluntu a binuani kuendaka na ngudi a nkuluntu samuna ku luengisa yandi, na kutuba ti: Inki nge ke sala? Muntu yayi kele ya Loma.27Bosi ntangu ngudi a nkuluntu kuizaka, me tuba na Paulu: zabisa munu, nge kele muntu ya Loma? Paulu vutulak, ingeta. 28Ngudi a nkuluntu vutukilaka: Ya kele na mbongo mingi mu bakilaka diluaku ya kuvuanda muntu ya Loma. Paulu tubaka: Bosi munu, mu bakaka yau kubanda mbutukulu na munu. 29Na mbala mosi ba yina zolaka fiongununa yandi kuendaka, mpe ntangu ngudi a nkuluntu monaka ti Paulu kele muntu ya Loma, wonga bakaka yandi samu yandi kangisaka Paulu ba nsinga.30Kilumbu landaka, yandi zolaka zaba kedika yina ba Yudayo fundilaka yandi, ngudi a nkuluntu zibudisaka yandi ba nsinga, mpe yandi pesaka insua na ba ngudi za nganga na ba mayala nionso ba kutakana, bosi, ba kulumunaka Paulu mpe ba tulaka yandi na ntadisi na bau.
231Meso ya Paulu vuandaka sungamana ba mayala, mpe me tuba: Ba mpangi ba bakala, mu tomaka tambula mbote mbote na kimuntu na munu na ntuala ya Tata Nzambi... 2Kansi ngudi a nganga Anania budisaka Paulu mbata na inua na bayina vuandaka pene pene na yandi. 3Na yau, Paulu me zabisa yandi: Tata Nzambi me kana kubula nge, kibaka ya kuvempuka! Nge me vuanda samuna ku fundisa munu mutindu kele nsiku, mpe nge me kubua na nsiku samu nge tuminaka ba bula munu!4Ba yina vuandaka penepene na yandi tubilaka Paulu: Nge me finga ngudi a nganaga ya Tata Nzambi! 5Mpe Paulu tubaka: Ba mpangi, mu zabaka ve ti ya vuandaka ngudi a nganga; samu ya sonamaka: nge ke tuba imbi na nkuluntu ya nkangu na nge ve.6Ntangu Paulu zabaka ti ndambu ya lukutakanuvuandaka na ba Saduki mpe na ba Falisi, yandi bokaka na kati ya ba mayala: Ba mpangi ba bakala, mu kele Falisayi, muana ya ba falisayi; ya kele samuna kivuvu mpe mfulukulu ya bafua mu kena ku fundusua. 7Ntangu yandi tubaka yau, mpaka ku buaka kati ya bafalisi na ba saduki, bosi lukutakanu vambanaka. 8Samu ba saduki vuandaka tuba ti mfulukulu ya bafua kele ve, mbasi na mpeve mpe ke vuandaka ve, kansi bea falisi kena kundima bima nionso zole9Kuboka ya ngolo vuandaka, ntangu ba minsoniki na dikabu ya ba Falisi telamaka, ba bindaka mpaka, mpe ba tubaka: Beto kena kumona imbi ve na muntu yayi; ya lenda vuanda mpeve to mbasi tubaka na yandi. 10Lokola mpaka na minzonza vuandaka tombuka, ngudi a nkuluntu vuandaka mona wonga ntangu yankaka ba me zenguzuna Paulu na bantu yina, yandi zabisaka binuani ba kita samuna kukatula Paulu na kati ya nkangu mpe ku nata yandi na kampu ya ngolo.11Mpimpa landaka, Mfumu monokinaka Paulu, mpe me tuba: Vuata kibakala, samu, mutindu mosi nge tubaka kimbangi na munu na Yelusalemi, nge fueti tuba mpe kimbangi na Loma.12Ntangu buisi kukiaka, Ba yudayo salaka difongo, mpe ba kudiaka ndefi, na kutuba ti ba ke kudia ve mpe kunua ve tii ba ke kufua Paulu. 13Bantu salaka difongo vuandaka kuluta makumi iya,14mpe ba kuendaka mona ba ngudi za nganga na ba ngudi za bantu, ba tubilaka bau: beto me kudia ndefi na kukisinga beto mosi ti beto ke kudia ata kima ve tii beto ke kufua Paulu. 15Kansi beno, ntangu yayi, beno vuanda kintuadi na ba mayala na ba ngudi a nkuluntu, samu ba nata yandi na ntuala na beno, bonso beno zola yuvuzula mbote diambu na yandi, bosi beto, tekila yandi kumina beno, beto kele ya kukubama samuna kufua yandi.16Ntangu muana nkazi ya Paulu kuizaka zaba yau, yandi kuendaka na kampu ya ngolo kuzabisa Paulu. 17Mpe Paulu bokilaka mosi ya ba nkuluntu, me zabisa yandi: Nata ntuenia yayi ya bakala na ngudi a nkuluntu, samu yandi kele na diambu ya ku zabisa yandi.18Nkuluntu bakaka ntuenia ya bakala, me nata yandi na ngudi a nkuluntu, mpe me tuba: nkole Paulu bokilaka munu, yandi me lomba munu na kunatina nge ntuenia yayi ya bakala kele na diambu ya ku zabisa nge. 19Ntangu ngudi a nkuluntu bakaka ntuenia ya bakala na diboko, ba vengamaka, mpe yuvulaka yandi: Inki kele na nge ya kuzabisa munu e?20Yandi vutulaka: B aYudayo me wizana na kulomba nge ya ku nata Paulu mbazi na ntuala ya ba mayala, bonso ti nge zola talulula diambu na yandi mbote mbote. 21Kuwa bau ve, 'samu kuluta bantu makumi iya me sala difongo, mpe ba me kudia ndefi, na kukiloka bau mosi ti ba ke kudia ve mpe kunua ve tii ba ke kufua yandi; ntangunyayi, ba kele ya kukubama, ba kena kuvingila kaka mvutu na nge.22Ngudi a nkuluntu vutulaka ntuenia ya bakala, na manima, yandi zabisaka ntuenia ya bakala na kutuba mambu yandi zabisaka munu na munu ve. 23Bosi yandi bokilaka nkuluntu a binuani, mpe yandi tubaka: Vuanda ya kukubama na ntangu ya tatu ya mpimpa, ba nkama zole ya binuani, makumi nsambodia ya ba ntentani mpe ba nkama zole ya bantu ya madionga samuna kukuenda tii na Kaesalia. 24Bika mpe dikalu ya Paulu vuanda samu ba nata yandi na kinketi na nyadi Feliki .25Yandi sonikaka mukanda vuandaka mambu yayi: 26Klaudia Lusia, muntu ya ntalu kuluta, nyadi Feliki, mbote! 27Muntu yayi ba Yudeyo kangaka,bau mosi zolaka kufau yandi, ntangu mu kumaka na binuani mpe ntangu mu kuwaka ti yandi kele muntu ya Loma, mu katulaka yandi na meso na bau.28ntangu yandi zolaka zaba kibila ba vuandaka fundila yandi, mu nataka yandi na ntuala ya ba mayala. 29Mu monaka ti ba vuandaka funda yandi samuna mambu me tadila nsiku, kansi yandi salaka kima mosi ya imbi ve yina ba lendaka fuila yandi to ku losa yandi na boloko. 30Ba zabisaka munu ti ba Yudeyo salaka mintamu, mu tindilaka nge yandi samuna mimfundi na yandi zaba ti ba fueti kuiza tuba bau mosi na nge. Bikana.31Na ntumunu bakaka bi nuani, ba bakaka Paulu, mpe ba nataka yandi mpimpa mpimpa tii na Antipatili. 32Kilumbu landaka, ba bikaka mintentani tatamana kukuenda kintuadi na yandi, ba vutukaka na kampu ya ngolo. 33Ntangu ba kumaka na Kaesalia, ba ntentania pesaka mukanda na nyadi, mpe ba monisaka yandi Paulu.34Na manima kutanga mukanda, nyadi yuvulaka, kana Paulu vuandaka muntu ya inki insi. Ntangu yandi kuwaka ti yandi kele muntu ya Kilikia: Yandi tubaka: 35mu ke kuwa nge ntangu bantu fundaka nge ke kuiza. Mpe yandi tuminaka ba tula yandi na vula ya Elode.
241Na manima bilumbu tanu, ngudi a nganga Anania kumaka, kintuadi na ba ngudi za bantu mpe na mpovi na nkumbu ya Teulo. Ba kuendaka funda Paulu na Nyadi. 2Bosi Paulu bokuluaka, mpe Tetulo me banda kufunda yandi, na mambu yayi: 3Feliki, nge kele muntu ya nene, nge ke sepedisaka beto na kiyenge ya kuluta, mpe beto bakaka bima mingi ya nsobolo samuna ntomoso ya insi yayi, yau beto kena kubambuka moyo mpe kuvutula matondo na nionso.4Kansi samuna ku dia nge ntangu ve, mu kena kulomba nge na kuwa; na mambote na nge, mambu ya fioti beto zola tuba. 5Beto me mona, muntu yayi kele kisumbula, yandi kena kutukisa mpambani kati na ba Yudeyo na ntoto ya mvimba, yandi kele nkuluntu ya luvambanu ya bantu ya Nazeleti, 6mpe yandi zolaka sumuna kinlongo. Bosi beto kangaka yandi. Beto zolaka sambisa yandi mutindu kele nsiku na beto;7kansi ngudi a nkuluntu Lisia kuizaka, mpe yandi zionaka beto yandi na kingolo, 8na kutumina bantu fundaka yandi ba kuenda na ntuale na yandi. Nge lenda yuvula yandi nge mosi samuna kuzaba samuna inki beto kena kufunda yandi. 9Ba Yudeyo bundanaka na mimfundi samuna kutuba kimbangi ti mambu kele mutindu yina.10Na manima, nyadi labisaka yandi samu yandi tuba, Paulu vutulak: Me zaba ti kubanda ba mvula mingi, nge kele mfundisi ya insi yayi, ya kele na kivuvu mu kena kubaka mpova samuna kukitanina. 11Bilumbu kumi na zole luta ntete ve, tula kivuvu, ti mu tombukaka na Yelusalemi samuna ku kuenda zitisa. 12ba monaka munu ata na kinlongo ve, ata na ba inzo ya tukutukunu ve, ata na mbanza mpe ve samuna ku bindana mpaka na muntu, to kulemisa nkutakani ya nkangu, mu salaka yau ve. 13Mpe na ntangu yayi, ba ke lenda ku tuba kedika ve na yina ba me kuiza fundila munu.14Mu kena kundima na ntadisi na nge ti mu kena kusadila Nzambi ya ba tata na munu mutindu kele nzila yina ba kena kubokidila luvambanu, mu kena ku ndima yina saonamaka na na minsiku mpe ba mbikudi, 15mpe kutula kivuvu na Tata Nzambi, mutindu yau kele na bau, mfulukulu ke vuanda ya bantu kele na lunungu na bantu kele na lunungu ve. 16Yau yina mu kena kusala kimfuzi mu vuanda na kansansa ya lusembolo ve na ntadisi ya Tata Nzambi mpe ya bantu.17Ba mvula mingi lutaka, mu kuizaka pesa nkayilu na dikanda na munu na minkayilu ya ku yokua. 18Yau yina ndambu ya ba Yudeyo ya Asia monaka munu ya kuvedila na kati ya kinlongo, dikabu vuandaka ve, mayoyila mpe ve. 19Bau nde fueti kuiza na ntuala na nge samuna kufunda, kana ba kele na diambu ya kufundila munu.20Kana ve, bika bantu yayi tuba inki imbi ba me mona samuna kuzengila munu kitumbu, ntangu mu sambaka na ntuala ya ba mayala, 21wana samuna diambu yayi mu bokilaka na kati ya bau: Ya kele samuna mfulukulu ya bafua me kumina bubu yayi kusamba na ntuala na beno.22Feliki, yandi me toma zaba kuluta kedika kele na nzila yina, yandi vundisaka bau na kutuba: Ntangu ngudi a nkuluntu Lisia ka kuiza, mu ke fiongnina diambu ya beno. 23Mpe yandi pesaka insua na nkuluntu a binuani na kukenga Paulu, na kubikidila yandi fi kimpuanza, mpe na kukakidila muntu na yandi ve, yina zola sadikla yandi bisalu.24Na manima ya ndambu ya bilumbu, Feliki kuizaka na nkento na yandi Dusila, vuandaka Nyuda, mpe yandi bokolaka Paulu. Yandi kuwaka Paulu na kiminu na Klisto Yesu. 25Kansi lokola Paulu vuandaka tuba na lunungu, mpe na kukiyala, mpe na mfundusu kena kuiza, Feliki bakamaka na wonga, me tuba: Na ntangu yayi, kuenda nge; kana me baka ntangu ya kufuana, mu ke bokila nge diaka.26Yandi tulaka kivuvu ti Paulu ke pesa yandi mbongo, yau yina yandi bokidisaka yandi mbala migi, samuna kusololaka na yandi. 27Ba mvula zole lutaka, Polokio Festo vingananaka Feliki. Na nsatu ya kuyangidika ba Yudayo, Feliki bikaka Paulu na boloko.
251Ntangu Festo kumaka na kitini ya insi, na manima bilumbu tatu, yandi tombukaka katuka na Kaisalia yandi kuendaka na Yelusalemi. 2Ba ngudi za nganga na ba kuluntu kati na ba Yuda fundilaka yandi Paulu. Ba bombidilaka yandi, 3na mbueno na bau ya imbi, ba lombaka yandi kusadila bau mambote ya kubokidisa Paulu na Yelusalemi. Ba tudilaka yandi dikonde na nzila samuna kufua yandi.4Kansi Feto vutulaka ti Paulu kena kukebua na Kaesalia, mpe yansi mosi vuanda kana ku kuenda kuna na nsualu. Yandi tubaka: 5Bika ba yina kele na kilendo kati na beno ba kita na munu mpe kana yandi na nkanu, bika beno funda yandi.6Festo vuandaka na bau kana bilumbu nana to kumi na bau, bosi yandi kitaka na Kaesalia. Kilumbu landaka, yandi kuendaka vuanda na kiti na yandi ya mfundusu, mpe yandi tindaka ba natina yandi Paulu. 7Ntangu yand kumaka, Ba Yudeyo katukaka na Yelusalemi zungaka yandi, mpe ba fundaka yandi na mambu mingi ya imbi mpe ya nsisi, yina ba ke lenda kutuba kedika ve. 8Paulu vutukilaka kukitanina, na kutuba: Mu volaka nkanu ya kuzengila munu kitumbu ve, na kuvuanda kitantu ata na nsiku ya ba Yudayo ve, ata na kinlongo ve, ata na Kaisalia mpe ve.9Lokola Festo zolaka sepedisa ba Yudeyo, yandi vutulaka Paulu: Nge zola tombuka na Yelusalemi samu nge sambusua kunana mambu yina na meso na munu e? 10Paulu vutulaka: Mu ke fundusua na ntuala ya kiti ya Kaisala, vana mu fueti fundusulua. Mutindu nge me toma zabila yau, mu salaka imbi mosi ve na ba Yudayo.11Kana mu salaka yina kele ya lunungu ve, to mu kufuaka muntu, na ntangu yayi mu ke tina kufua ve; Kansi kena mambu ba kena kufundila munu kele ya luvunu, muntu mosi ve kele na diluaku ya kuyekula munu na bau. Mbote mu kuenda na Kaisala. 12Na manima ku baka nzengolo na dikabu ya minluengisi, Festo vutulaka: Nge lombaka kuenda na Kaisala, nge ke kuenda na ntuala ya Kaisala13Na manima ya ndambu a bilumbu, ntinu Angalipa na Benike kumaka na Kaesalia, samuna kupesa Festo mbote. 14Lokola ba lutisaka bilumbu mingi kuna, Festo tulaka mambu ya Paulu na ntinu, me tuba: Muntu mosi bikanaka nkole na Feliki, 15ntangu mu vuandaka na Yelusalemi, ba ngudi a nganga na ba ngudi za bantu ya Yudeyo fundaka Paulu, mpe ba lombilaka yandi kitumbu. 16Mu vutudilaka bau ti ya kele kifu ya bantu ya Loma ve ya kuyekula muntu, ntete muntu me fundua fueti vuanda kisika mosi na minfundi na yandi, mpe yandi fueti kitanina na mambu ba me fundila yandi.17Ba kuizaka kutakana awa, mu lutisaka ntangu, kilumbu landaka, mu vuandaka na kiti na munu ya nsambusulu, mpe mu tuminaka na ku natina munu muntu yina. 18Ntangu mimfundi telamaka, ba fundaka ata diambu mosi ve na yina mu vuandaka yindula. 19Mayoyila vuandaka na bau ya mambu yankaka, yina me tadila nsambudulu na bau, mpe ya Yesu mosi pidina me kufuaka, bosi Paulu kena ku tambudila ti yandi kele moyo. 20Mu zabaka ve inki ndambu mu lendaka vuanda na mpaka mutindu yayi, mu yuvulaka kana nge lenda zola kuenda na yelusalemi, samu nge sambusua kuna na mambu yayi.21Kansi ntangu Paulu bokilaka, samu diambu na yandi zabakana na ntinu, mu tuminaka ba kutala yandi tii mu ke tinda yandi na Kaisala. 22Angalipa me tuba na Festo: Mu zola kuwa mpe muntu yina. Festo vutulaka: Mbazi nge ke kuwa yandi.23Kilumbu landaka, Angalipa na Benike kuizaka na nkembo ya nene, mpe ba kotaka na kisika ya kuzingusa mambu kintuadi na ba ngudi za nkuluntu mpe na ba nkuluntu ya mbanza. Na lutumu ya Festo, ba nataka Paulu. 24Na yau Festo tubaka: Ntinu Angalipa na beno nionso kele kintuadi na beto awa, Beno kena kumona muntu yayi ba kuizaka fundila munu na nkangu nionso ya ba Yudeyo, ya vuanda na Yelusalemi, ya vuanda na awa, ba vuandaka boka ti yandi fueti kufua.25Samuna munu, ntangu yayi me zaba ti yandi salaka kima mosi ya imbi ve yandi lenda bakila kitumbu ya lufua, mpe yandi mosi bokilaka ntinu, mu bakaka nzengolo ya kubika yandi. 26Na ndambu na yandi, mu mona diambu ya ku sonikina ntinu ve; ya yina me monisa beno yandi mpe na ntuala na nge, ntinu Angalipa, samu na manima ya kufiongunina yandi, nge sonika. 27Samu mu kena kuyindula ti ya kele mbote ve na kutinda nkole kondua kuzaba diambu ba me fundila yandi.
261Angalipa tubaka na Paulu: nge kele ne insua ya kutuba samu nge kukitanina. Bosi ntangu Paulu lambulaka diboko, yandi sasilaka mutindu yayi: 2Mu kena kimona muntu ya kiese, ntinu Angalipa, na kukitanina bubu yayi na ntuala na nge, na mambu nionso yina ba Yudeyo ma fundila munu, 3samu nge me toma zaba kinkulu mpe mayoyila na bau. Na yau me lomba nge, na kuwa munu na mvibudulu.4Luzingu na munu, kubanda kaka ba ntangu ya ntete ya kintuenia na munu, ya zabakanaka na ba Yudeyo nionso, samu ya lutilaka na Yelusalemi, na kati ya dikanda na munu. 5Kubanda ntama ba me zaba, kana ba zola tuba kimbangi samuna yau ti, kikadulu na munu vuandaka bonso mfalisi, mutindu kele kuvambuka me luta kusungama na nsambudulu na beto.6Na ntangu yayi, mu kena kufundusua na ntadisi na beno samu mu kena kutula kivuvu na kukukisama ya nsilulu ya Tata Nzambi yandi silaka ba tata na beto, 7mpe na yau, makanda na beto kumi na zole kena kutula kivuvu na nsilulu yina, ba kena kutatamana kusadila Tata Nzambi mpimpa na muini. Ô ntinu, samuna kivuvu yina nde ba Yudeyo me kuiza fundila munu! 8Inki! samuna inki beno ke leka kiminu ve ti Tata Nzambi ke fulukisaka bafua?9Samuna munu, mu banzaka ti mu fueti sala ngolo na ku vuanda kitantu na nkumbu ya Yesu ya Nazaleti. 10Yau mu salaka na Yelusalemi. Mu lozaka ba nlongo mingi na boloko, ntangu mu bakaka kilendo na ba ngudi za nganga, mpe ntangu ba vuandaka kufua bau, mu vuandaka ndima nzengolo ya ba yankaka. 11Mu vuandaka ntangu nionso kupesa bau kitumbu na ba inzo nionso ya tukutukunu, mpe mu vuandaka komina bau ba ntiakulu. Ntangu mu laukulaka bau, mu zomaka bau tii na ba mbanza ya ba nzenza.12Dituku yina mu kuendilaka na Damasiko, na kilendo na luve ya ba ngudi za nganga. 13Na kati kati ya kilumbu, Ô ntinu, Na nzila mu monaka kukia ya ngolo katukaka na dizulu me zunga munu na ba yina kuendaka na munu, kukia lutilaka ntangu. 14Beto nionso kubuaka na ntoto, mpe mu kuwaka ndinga mosi vuandaka tuba na munu na ki Ebeleo: Sauli, Sauli, samuna inki nge kena kuzoma munu e? Ya mpasi na ngeye na ku manga kusoba nzila na nge.15Mu vutulaka: Nge Nani Mfumu? Mpe Mfumu vutulaka: Mu kele Yesu yayi nge kena kuzoma. 16Kansi nanguka, mpe telama na makulu na nge; me monikina nge samuna kutula nge kisielo mpe mbangi ya mambu nionso nge monaka mpe ya yina muke monikina nge. 17Mu ponaka nge na kati ya nkangu yayi mpe na kati ya ba pakanu, kuna na bau mu ke tinda nge, 18samu ti nge zibula bau meso, samu ba katuka na kitombe ba kuiza na kukia, mpe ku katuka na kilendo ya Satana ba kuiza na Tata Nzambi, na kutula kiminu na munu, samu ba lemvukulua masumu mpe ba baka difua kintuadi na ba yina biekuaka.19Na yau, ntinu Angalipa, mu kolamaka ve na mona meso ya mazulu: 20ntete na ba yina kele na Damasiko, bosi na Yelusalemi, na insi ya mvimba ya Yuda,mpe na ba pakanu, mu longaka mpilulu a madiala mpe kubangumuka na Tata Nzambi, na kusala yina me fuana na mpilulu a madiela. 21Tala, yau yina ba Yudayo builaka munu na kati ya kinlongo, mpe ba sosaka kufua munu.22Kansi mu bakaka lusadusu ya Tata Nzambi, mu vuandaka moyo tii kilumbu yayi, mu kena kutuba kimbangi na ntuala ya ba leke na ba mbuta, kondua kuvengama ata na diambu ve na yina ba mbikudi mpe Mose tubaka ke kuiza, 23na kuzaba ti Klisto ke mona mpasi, mpe yandi ke fuluka ya ntete kati na bafua, yandi ke samuna kukia na nkangu mpe na ba insi.24Lokola yandi tubaka mutindu yina samuna kitanina, Festo tubaka na ndinga ya ngolo: Nge kele kilau, Paulu! nge kena kiyindula diaka mbote ve samuna zayu na nge me tuta. 25Paulu vutulaka: mu kele kilau ve, Festo muntu ya nene; ya kele mambu ya kedika mpe ya kusungama mu kena kubimisa. 26Ntinu me baka nzayilu na mambu yayi, mpe me tubila yandi na kimpuanza, nayau, me visa ti yandi zimbakana kima ve, samu ya me lutila na kinsueki ve.27ntinu Angalipa, nge ke lekaka minu na ba mbikudi e?...Me zaba ti nge ke lekilaka bau kiminu. 28Bosi Angalipa tubaka na Paulu: Na fintangu fioti nge zola kitula munu muklisto! 29Paulu vutulaka: Ya vuanda na fintangu ya fioti to ya inda, nkembo na Tata Nzambi, ya kele nge kaka ve, kansi bau nionso diaka kena kuwa munu bubu yayi, beno vuanda mutindu mu kele, katusa kaka tuvambu yayi!30Kubanda na ntinu, nyadi, Benike, na bayina nionso vuandaka kintuadi na bau, telamaka, 31mpe ntangu ba vuandaka kuenda, ba vuandaka tubana ba yayi na ba yina: Muntu yayi sala kima ya imbi ve samu ba kufua yandi to kulosa yandi na boloko. 32Mpe Angalipa me tuba na Festo: Muntu yayi lenda bikidilua, kana yandi bombidilaka Kaisala ve.
271Ntangu ba zengaka ti ba kesabuka na kukuenda na Italia, ba vutulaka Paulu na ndambu ya ba nkole na nkuluntu a binuani na nkumbu ya Yulio, na buka ya Angusto. 2Beto kotaka na nzaza ya bantu ya Adalamitio, yayi zolaka lutila penepene ya Asia, mpe beto kuendaka, kintuadi na Alistalako, muntu ya Makedonia, katukaka na Tesalonika, vuandaka na beto..3Kilumbu landaka, beto sabukaka na Sidoni; Yulio vuandaka tala mambu ya Paulu na nlembami, pesaka insua ya kukuenda na ba kundi na yandi mpe ku songua kimuntu. 4Ku katuka kuna, beto kuendaka na kisanga ya Kipelo, samu mupepe vuandaka disuasuani. 5Na manima kusabuka imbu ke dikilaka Kiliki na Pamfilia, beto kumaka na Mila kele na Likia. 6Bosi kuna, ntangu nkuluntu a binuani solulaka nzaza ya bantu ya Alesanda vuandaka sabuka na Italia, yandi kotisaka beto.7Beto salaka bilumbu mingi samuna kukuenda malembe malembe, mpe na mpasi beto kuminaka na penepene ya Kinido, kuna mupepe kakidilaka beto. Beto lutilaka na ndimba ya kisanga ya Kelete penepene ya Salamone. 8Na mpasi beto sabukilaka, mpe beto kumaka na kisika kele na nkumbu ya Masabu ya biza, penepene na yau vuandaka mbanza ya Lasea.9Ntangu ya inda lutaka, mpe kusabuka kumaka ya nsisi, samu kilumbu ya mbinunu a nsoki kilutilaka. Yau yina Paulu me lubula 10ba yankaka, na kutuba: O ba bakala, mu kena kumona ti kisumbula kele na nsabukulu na beto mpe mfuilu ya mingi ve, samuna kizitu na nzaza kaka ve, kansi samuna beto bantu mpe. 11Nkuluntu wilaka kinati ya nzaza na muntu me kuvua nzaza kansi mambu ya Paulu ve.12Mpe lokola sabu vuandaka mbote ve na kisivu, bantu mingi vuandaka luengisa na kukatuka kuna samuna kusosa kukuma na Fenike, sabu ya Kelete yayi me tadisa na kitini ya sude- weste mpe ya node-weste, samuna kulutisila kisivu kuna. 13Mupepe mosi ya kulembama katukaka na sude ve vumukaka, mpe ba yindulaka ti makani na bau me luta mfunu, ba tombulaka nkoki mpe ba sabukulaka penepene ya kisanga ya Kelete.14Kansi fioti me bikana kitembo ya ngolo kele na nkumbu ya Elakilo kitumukaka na kisanga. 15Nzaza kukumunaka beto, beto lendaka kitanina na kitembo ve, mpe beto kuendaka wosukaka. 16Beto lutilaka na ndimba ya kisanga ya fioti kele na nkumbu ya Klaudia, mpe beto vuandaka na mpasi ya kutuadisa bota ya nzaza;1718na manima ya kutombula yau, beto bakaka nzila ya lusadusu samuna kukanga nzaza, mpe na wonga ya kukakama na Siliki, ba kitisaka ba mvuela. Yau yina beto kibikaka na ku natua na kitembo. Lokola beto lunguaka na kitembo, kilumbu landaka, beto lozaka kizitu na imbu,19mpe na kilumbu ya tatu, na maboko na beto mosi, beto losaka bisadulu ya nzaza. 20Bilumbu mingi, lutaka ntangu na mbuetete vuandaka bima diaka ve, mpe kitembo vuandaka ya ngolo, bosi kivuvu nionso ya ku vulusua katukaka.21Ntangu ya inda lutaka, beto kudiaka ve. ntangu Paulu telamaka na kati kati na bau, me tubila bau: O ba tata, beno zolaka kuwa munumpe kukuenda na Kelete ve, samuna kuvengumuka na kisumbula mpe na mfuilu yayi. 22Na ntangu yayi, mu kena ku siamisa beno na kuvuanda na kibakala; samu muntu mosi ve kati na beno ke kufua, mpe kaka mfuilu ke vuanda kaka na nzaza.23Mbasi mosi ya Tata Nzambi yayi mu ke sadilaka biminaka munu na mpimpa yayi, 24mpe me zabisaka munu: Paulu kumona wonga ve; nge fueti samba na ntuala ya Kaisala, mpe tala, Tata Nzambi pesaka nge bantu yayi kena kusabuka na nge. 25Yau yina, Ô ba tata, beno siama, samu Tata Nzambi mu ke tudilaka kivuvuke ke vuanda mutindu yandi zabisaka munu. 26Kansi na kisanga mosi nde beto ke lenda nunga ve.27Na mpimpa kumi na iya, ba vindumunaka vindumunaka beto na imbu ya Adala, na kati kati ya mpimpa bisadi na nzaza banzaka beto kena kupusana na penepene ya disimu. 28Ntangu ba tezaka mpinda ya maza, ba monaka makumi zole ya bitezo; kansi ntangu ba pusaka fintama, ba lozaka diaka kitezolo ya mpinda mpe ba monaka kumi na tanu ya kitezo. 29Ba vuandaka na wonga ya kukakama na mabanga, ba lozaka ba nkoki iya na dibandu na manima ya nzaza, mpe na mvibudulu, beto vuandaka vingila kilumbu.30Kansi, lokola bisadi na nzaza vuandaka sosa nzila ya kubima na nzaza mpe kutina, ba kukutula bota ya nzaza na imbu, na kuvunikisa ku loza nkoki na intu ya nzaza, 31Paulu tubaka na nkuluntu ^mpe na binuani: Kana bantu yayi ke vuanda na kati ya nzaza ve, beno lenda vulusua ve. 32Na yau, binuani zengaka ba nsinga ya bota ya nzaza, mpe ba bikaka yau ya sotuka.33Tekila buisi kukia, Paulu bombidilaka bau nionso samu ba kudia, yandi tubaka: Bubu yayi kele kilumbu ya kumi na iya beno kena kuvingila mpe beno kena kumina nsoki, beno kena kudia ve. 34Mu kena ku bokila beno na kuiza kudia, samu ya kele mfunu na mpulusu na beno, mpe na beno nionso, ata lusuki ya intu ya muntu mosi lenda katuka ve. 35Ntangu yandi tubaka mutindu yina, yandi bakaka dimpa, mpe na manima kuvutula matondo na ntuala bau nionso, yandi bukunaka yau, mpe ba bandaka kudia.36Bosi ntangu bau nionso bakaka kibakala, bau kudiala. 37Na kati ya nzaza, beto nionso vuandaka ba nkama zole, makumi nsambodia na sambanu ya bantu. 38Na ntangu ba manisaka yukuta kudia, ba lozaka nkuna na imbu samuna ku yakidikisa nzaza.39Ntangu buisi kukiaka, ba zabaka diaka insi ve; kansi, ntanguba monaka divongo na disimu ya zielo ya ku lendumuka, ba bakaka nzengolo, kana ya lendakana, ya ku pusa nzaza kuna. 40Ba zibulana nkoki samuna kubika ya kuenda na imbu, mpe na nzila mosi ba zibulaka ba nsinga ya bindukulu; bosi ba tombulaka mvuela na pupepe, mpe ba sungamaka kukuenda na disimu. 41Kansi ba kutaka nsongi ya insi, ba kumikaka nzaza, bosi nzaza kakamaka, ya nikukaka ve, kansi dibandu na manima ya nzaza vuandaka tabuzuka samuna kingolo ya mayo.42Binuani tambudilaka kufua ba nkole, na wonga ti mosi na bau lenda kuta minga mpe yandi tina. 43Kansi nkuluntu zolaka vuluza Paulu kakidilaka makani yina. Bosi yandi tuminaka ba yina zabaka kuta minga na kiloza na maza bantu ya ntete samuna ku tuama kuma na disimu, 44mpe na ba yankaka ba zangama na zulu ya mabaya to na bitini ya nzaza. Na yau, mutindu yina bantu nionso kumaka na disimu kisumbula ve.
281Na manima kuvulusua,beto kuizaka zaba ti kisanga yina kele na nkumbu ya Malita. 2Bantu ya insi songaka beto nlembami mingi; ba yambaka beto nionso na tiya ya nene ba lemisaka samu mvula vuandaka noka mpe madidi vuandaka mingi.3Ntangu Paulu lokutaka kisumbu ya nkuni, mpe ntangu yandi tulaka yau na tiya, buta mpidi mosi bimaka samuna mbangazi ya tiya, bosi ya ziatamaka na diboko na yandi. 4Ntangu bantu ya insi monaka nioka namaka na diboko na yandi, ba tubanaka bau na bau: Ya kedika muntu yayi kele mvondi ya bantu; samu lunungu zola ve yandi zinga, na manima ya kuvukusua na kisumbula na imbu.5Paulu kubulaka kibulu na tiya, yandi monaka mpasi ata fioti ve. 6Bantu yina vuandaka vingila yandi vimba to kubua na kufua mbala mosi; kansi, ntangu ya inda ba vingilaka, ntangu ba monaka ti ata kima mosi ya imbi kena kukumina yandi ve, ba vilulaka mabanza mpe ba tubaka yandi kele nzambi.7Na kinzungidila vuandaka na nkuluntu ya ntete ya kisanga me kuvua ntoto, kele na nkumbu ya Pubilu, yandi yambaka beto, mpe pesaka beto inzo ya kuleka na mutindu ya mbote, na bilumbu tatu beto salaka. 8Tata ya Pubilu vuandaka ya kuleka samuna kimbevo ya yuku yuku na kivumu kuluta; Ntangu Paulu kuendaka kutana na yandi, yandi sambilaka, yandi tulaka maboko, mpe yandi belusaka mbevo. 9Na manima kimangu yayi, ba mbevo yankaka ya kisanga kuizaka, mpe ba belukaka. 10Ba zitisaka beto mingi, mpe, na ngiendolo na beto, ba pesaka bima beto vuandaka nsatu.11Na manima ya ba ngonda tatu, beto sabukilaka na nzaza ya bantu ya Alesanda, ba yayi lutisaka kisivu na kisanga, mpe ba vuandaka nata kidimbu ya Dioskuli. 12Ntangu beto sabukaka na Silakusa, beto -vuandaka kuna bilumbu tatu.13Ku katuka kuna, beto kuendilaka na mbela kisanga, mpe beto kumaka na Lengio; bosi, kilumbu landaka, ntangu mupepe ya sude telamaka, beto salaka bilumbu zole na kukuma na Puteoli, 14kuna beto kutanaka na ba mpangi yayi lombaka beto vuanda bilumbu nsambodia na bau. Mutindu yina nde beto kuendilaka na Loma. 15Ntangu ba mpangi katukaka na Loma kuwaka bakena kutubila beto, ba kuizaka kika beto, tii na zandu ya Apio mpe na bifulu tatu ya kunuina. Ntangu Paulu monaka bau, yandi vutulaka matondo na Tata Nzambi mpe yandi bakaka kibakala.16Ntangu beto kumaka na Loma, ba pesaka luve na Paulu na kuvuanda na inzo kintuadi na kinuani vuandaka kenga yandi. 17Na manima bilumbu tatu, Paulu kutikisaka ba kuluntu ya ba Yudayo; mpe, ntangu ba kutakanaka, yandi zabisaka bau mambu yayi: Ba mpangi ba bakala, Ya kele ve ti mu salaka diambu ya imbi na nkangu to na bifu ya ba tata na beto, ba tulaka munu na boloko na Yelusalemi mpe ba yekulaka munu na maboko ya bantu ya Loma. 18Na manima ya kukongodila munu, ba zolaka bikidila munu, samu kima mosi ya imbi vuandaka ve ya kuzengila munu kitumbu ya lufua.19Kansi ba Yudayo bangikaka yau, mpe ba tatimisaka munu na kubombidila Kaisala, kansi mu bakaka makani ya kufunda dikanda na munu ve. 20Tala, yau yina mu lombaka kumona nge mpe ku zabisa nge; ya kele samuna kivuvu ya Iseali me kangama na luvambu yayi.21Ba vutudilaka yandi: Beto baka ata mukanda mosi ve me katuka na Yudea, yina me tadila nge, mpe beto muntu mosi ve kuizaka awa na kuzabisa to kutuba imbi na nge. 22Kansi beto zola zaba na nge mosi yina nge kena kuyindula, samu beto me zaba ti, luvambanu yina kena kukakudulua bisika nionso.23Basilaka yandi kilumbu ya ngizulu ya bantu mingi na inzo na yandi. Paulu samunaka mambu ya kimfumu ya Tata Nzambi, na kutiba kimbangi mpe na kusosa nzila na nsiku ya Mose mpe na ba mbikudi, samuna ku lekikisa bau kimainu na yina me tadila Yesu Klisto. Mbokasani na bau vuandaka kubanda na nsuka tii na nkokila. 24Ba yankaka lekusuaka kiminu na yina yandi vuandaka tuba, mpe ba yankaka lekaka kiminu ve.25Lokola ba vambanaka na mvualangani, Paulu buelaka kaka mambu mosi: Mpeve ya Nlongo kele na ndungunu ntangu yandi tubaka mambu yayi na nzila ya mbikudi Esaya: 26Kuenda zabisa nkangu yayi: Beno kena kuwa na makutu na beno, kansi beno ke bakusa ve; Beno kena kumona na meso na beno, kansi beno ke mona ve.27Samu ntima ya nkangu yayi kele na mayindu diaka ve; ba me tula makutu na bau mabanga, mpe ba kangaka meso na bau, samu ba mona na meso na bau ve, ba kuwa na makutu na bauve, ba bakusa na ntima na bau ve, ba vilula diela ve, samu mu belusa bau ve.28Beno zaba timpulusu ya Tata Nzambi kuizaka samuna ba pakanu, mpe ba ke kuwa yandi. 29Ntangu yandi tubaka yau, Ba Yudeyo kuendaka bau, na mayoyila ya ngolo vuandaka kati na bau na bau30Paulu vuandaka ba mvula zole na inzo yandi futilaka. Yandi vuandaka yamba bantu nionso yina vuandaka kuiza tala yandi, 31yandi samunaka kimfumu ya Tata Nzambi mpe longaka mambu me tadila Mfumu Yesu Klisto, na kimpuanza nionso mpe kondua kukakidilua.

Loma

111Polo, kisadi ya Yesu, bokulua ka na ku vuanda ntumua, pe vanguluaka na ku tendikisa nsamu ya mbote ya Tata Nzambi, 22yina ba tubilaka bana ntama samuna Tata Nzambi na ba ntumua na masonukua ya nlongo, 33yina me tadila muana ( butukaka na dikanda ya Davidi na musuni) 444pe tubilaka Muana ya Tata Nzambi na lulendo mutindu Nlongo ya mpeve, na mfulukulu), na yandi na kati ya batu ku fwa, Yesu Klisto Mvulusi na beto. 55na nzila na yandi beto bakaka nlemvo pe kisalu na kunata na nkumbu na yandi na lutumunu na kiminu na mpakanu nionso, 66naki na bau beno diaka beno vuandaka, beno bokuluaka na Yesu Klisto,77na bayina nionso, kele na Loma, ba nzolakani ya Tata Nzambi, bokuluaka na kufuanda ya longo: bika nlemvo pe yenge ya Nzambi Tata na beto pe Mfumu ya beto Yesu Klisto ya pesama na beno !88ya ntete mukena ku vutudila Tata Nzambi matondo na nzila ya Yesu klisto, samuna beno nionso, samuti kiminu ya beno ya zabakana na yinza ya mvimba. 99Tata Nzambi yina mukena ku sadila na mpeve nsangu ya Muana na yandi, kele mpangi kele ntangu nionso muke bambukilaka moyo samuna beno nionso, 1010kuyuvuluka ntangu nionso na nsambudulu ya munu na kubaka luzolo ya Tata Nzambi na kubaka ntangu na ku kwiza na beno.1111Mukena nsatu yakumona beno samu naku pesa beno nkayilu ya nlemvo, ya mpeve samu beno siama, 1212samuna, beto bombasana na kiminu beto kele na yau na kintuadi ya beto na beno.1313Ba mpangi muzona beto bika zanga ku zaba, ti muvuandaka na mabanza yaku kuiza na beno na baka ba mbuma na kati ya beno mutindu mosi na makanda; kasi mukena ku kakudulua na yau ti na kilumbu ya bubu yayi. 1414Mukena mfuka na Eleni pe na ba nzenza, na batu ya mayele mingi mingi pe ba zoba. 1515Na yau mukena nsatu mingi na kupesa nsangu ya mbote na beno mpe kuna na Loma.1616Samuti mu kele na nsoni ve na ku samuna Nsangu ya mbote: ya kele lulendo ya Tata Nzambi samuna mpulusu na konso mutu ke ndima, ya ntete na ba Yudayo, bosi mpe na mutu ya Elene, 1717samu ti na nzila na yandi lunungu ya Tata Nzambi me zabikinina na nzila ya kiminu pe samuna ku tunga kiminu na mutindu ya soniminaka : Mutu ya lunungu yandi ke kuiza zingila na kiminu.1818Nganzi ya Tata Nzambi banda na zulu ke monisamaka na kununuanisa ba mambu nionso ya yimbi pe ku kondua ya lunungu ya batu nionso ke suekaka kedika, na mutindu ya lunungu ve, 1919pamba ve yina Tata Nzambi ke zabisaka beto yake monisamaka na yina Tata Nzambi ke salaka samu na bau.2020Samuti, bu nlongo ya ku koka ya Tata Nzambi, lulendo na yandi yina ke sukaka ve pe bunzambi na yandi, ke monanaka na meso, na ntangu beto ke monaka yandi salaka, banda yi nza salemaka. Balenda yambudulua ve, 2121pamba ve namanima yaku zaba Tata Nzambi bazitisaka yandi ve; kasi bau kukizimbisaka na mabanza na bau, pe na kuzanga mayele na mi ntima ya bau lozamaka na kitombe.22Ntangu ba kukitubilaka ve ke bake na mayele nkasi ba me kuma bilau.

23Bame balula nkembo ya nzambi yina ke bebaka ve, na kifuani ya muntu ke bebaka, ndeke ya zulu, kibulu ya makulu yi ya na bima kena kutambula na ntoto.24Na yau, Nzambi bikila bau ba nzinunu ya ba ntima ya bau na nsumukunu, na ku kimonisaka nsoni na ba nzutu ya bau mosi.

25Yau yina sobaka kedika ya Nzambi na luvunu mpe bafukiminika mpe ku sadila bima ba salaka na kifulu ya yina salaka yau yikele ya kusakumuka mvula na mvula.26Na yau Nzambi bikaka bau na nzinunu ya nsoni ya bau : samuti ba nkento ya bau me balulaka nsadulu ya kimuntu na yina ke ya kimuntu ve.

27Mutindu mosi mpe ba bakala bikaka nsadulu ya ba nkento ya kimuntu, bazinasanaka na ba nsatu ya bau ya nsuni, ba bakala kena kusala mambu ya nsoni bau na bau, ke bakaka na bau mosi difuta ya nzimbusu ya bau.28Ba zolaka zaba nzambi ve na mayela ya bau, Nzambi bikaka bau mosi na mayele yin aya kufuana ve na ku sala yina ke ya kufuana.29Ba fulukaka na ku kondwa lunungu, yimbi, ntima yimbi, nzinunu, ba mpaka na mabanza ya yimbi, 30Bantu ya ku nata ba mambu na yinsi na yinsi, bantu ya makela, ba zola Nzambi ve, ba mimvuezi, bantu ya kukimonisa, ntima ya nsoki, bake tumamanaka ba tata mpe ba mama ya bau ve 31Ba yina kena mayele ve, bake zitisaka nguizani ve, ba kena kiadi ve ya muntu.32Ba zabaka ba minsiku ya Nzambi na ku salaka mambu ya mutindu yina ba me fuana na kufua, ba yina nionso ke salaka mambu yina bake sala kaka ve, bak e ndimaka bayina ke salaka mambu yina.
21Na yau, nge muntu, kena kufundisaka, nge kena mpengomokono ve na ntangu nge ke fundisaka ba ya nkaka, nge ke ku kifundisa ve, nge ke ku kibedisa ve na ntangu nge kena kufundisa nge kena sala mutindu mosi.

2To me zaba, ke mfundusu ya Nzambi yake ya kedika na ba yina ke salaka mambu ya mutindu yina.3Na yau yinki nge kena kanisa, nge muntu ? Kena kufundisa bayina kena sala mambu ya mutindu yina mpe nge kena sala yau, nge kena kanisa ke ngeke tinamfundusu ya Nzambi ?

4Nge kena ku yina kimvuama ya Nzambi ya mambote mpe ya kulembama, mpe ya mvibudulu, kansi nge zaba mambote ya Nzambi ke nataka na ku vilula mayele.5Kansi na diambu ya intu ngolo mpe ntima y ange lenda soba ve, nge kena ku kikubikila kimvuama ya nganzi na kilumbu ya nganzi ya mfundusu ya Nzambi. 6Yandi ke vutula na muntu na muntu, mutindu kele mavanga ya yandi. 7Moyo ya mvula na mvula na bayina ke sosaka na ntatumunu na ku sala mambote, nkembo mpe nzitusu mpe ku kondwa ku bebuswa.8Kansi nganzi mpe ku fuema ya Nzambi na bayina kena mavanga ya bau ke vambisa bantu, ku tumama kedika ya Nzambi ve, kansi ku tumama ya bau kena lunungu ve. 9Mpasi na ntima, na nsambusulu ya moyo ya muntu nionso yina ke salaka yimbi na ba Nyudayo ya ntete, bosi na muntu ya Elene.10Nkembo, nzitusu mpe kiyenge na muntu nionso ke sala mambu ya mbote na Nyudayo ya ntete, bosi na Elene. 11Na ntuala Nzambi ku tala yilungi kele ve ! 12Ba nionso salaka masumukondwa minsiku bake kufua kondwa nsiku, mpe bantu nionso volaka masumu na nsiku ke sambusu na nsiku.13Ya kele ve bayina, kuwaka minsiku kele ya kulunga na ntadisi ya Nzambi, kansi ba yina sadilaka yau ke nunguswa na yau. 14Samuna bapaien, me kondwa nsiku ke sala na kimuntu ya bau yina nsiku, bakele bau mosi kena nsiku ve, nsiku ya bau mosi.15Ba kena ku kumonisa mavanga ya nsiku yake ya kusonama na ba ntima ya bau, nkansasa ya bau kena kutuba kimbangi mpe mabanza ya bau kena ku kifunda to kena ku kinuanina. 16Yau ke monana na kilumbu na mutundu kena kutuba masonukwa, Nzambi ke sambisa na Yesu Klisto mavanga nionso yaku suama ya bantu.17Nge kena kubieka nkumbu ya Nyudayo, kena kutelama na minsuki, nge kena kukisika na Nzambi

18Nani me zaba luzolo n’andi, nani kena ku ndima diswasanu ya bima kena nsiku ya kusonama na nsiku.

19Nge kena kukindima na kuvuanda ntuadisi ya bantu ya kufua meso, kiezila ya ba yina kena kitombe.

20Nlongi ya bizengi, nlongi ya ba yina kena mayele ve, samuti nge bakaka na ba nsiku mutindu ya bu mpila mpe ya kedika.21Nge kena ku longisa bantu ya nkaka, nge ke ku ki longis ave nge mosi, nge kena ku longa mambu ya Nzambi na ku yiba ve, nge kena kuyiba. 22Nge kena kutuba na kusala kinsuza ve, nge kena ku sala yau ! Nge kena ku kakumukina biteki, nge kena ku sala yina ke nsumukunu23Nge kena kukisala ntinu ya minsiku, nge kena zitisa Nzambi ve na ku fua ba nsiku ya Nzambi 24Samuti nkumbu ya Nzambi ba kena kuvueza yau samuna beno na bapaien mutindu ya sonamaka :2525.Nzengolo kele mbote, kana ti nge ke tulaka nsiku na bisalu y ange, kansi kanati nge bebisaka minsiku, nzengolo yange me kuma, ku kondwa nzengolo.

26Kanati muntu kena nzengolo ve, kena kuzitisa nsiku, ku kondwa nzengolo n’andi balenda tanga yau ve nzengolo ?

27Kondwa nzengolo na nsuni yau ke kotisa minsiku, yak e mbedoso nge kena manga yau, na ku baka nkanda ya minsiku mpe nzengolo ?28Nyudayo, yin ave kena nganda, bosi nzengolo ya kele ve yayi kena kumonana na nsuni.

29Kansi Nyudayo, yina kena yau na kati ya yandi mpe nzengolo, yin aya ntima, mutindu mpeve, bika na yina sonamaka na mukanda. Nzitusu ya ba Nyudayo me katuka na bantu ve kansi na Nzambi.
31Yinki ba Nyudayo ke baka to ndandu na nzengolo ?

2Yake ya nene mutindu nionso, bosi ntete na bimangu ya Nzambi pesaka na bau.3Eh yinki ! kanati bantu ba ndiminaka bau ve, ku kondwa ku ndima ya bau lenda katula ku kuikama na Nzambi ?

4Wana kuna, Nzambi me zabana na kedika, bosi muntu nionso mutindu muntu ya luvunu, mutindu sonamaka : samu ba mona kedika yange na mambu nge ke tuba, mpe nge nunga na ntangu ba ke sambisa nge.5Kanati ku kondwa lunungu ya beto kena ku monana lunungu ya Nzambi, yinki beto ke tuba ? Nzambi ke ya lunungu ve na ntangu nganzi n’andi kele ? (mukena ku tuba na muntindu ya muntu). 6Ntama kuna ! mutindu ya nkaka, wapi mutindu Nzambi ke vundisila yi nza ?7Bosi kana na luvunu ya munu, kedika ya Nzambi ke tenduka na nkembo, na yau mu kena ku funduswa munu mosi mutindu muntu ya masumu ? 8Samuna yinki beto sala beto ve mambu ya yimbi samu mambote kuizila beto, mutindu bantu ya nkaka, kena kuvueza beto, beto tubila yau ? Mfundusu ya bantu yina kele ya lunungu.9Yinki kuandi ! beto me luta mbote ? ve, samuti ya monanaka na beto nionso, Nyudayo, ba Elene bau nionso kele na yinsi ya masumu. 10Mutindu ya sonamaka : muntu kele ve ke ya kusungama, muntu mos i ve.11Muntu mosi ve kena mayele. Muntu ve kena kusosa Nzambi. Bantu nions oba zimbalaka nzila.

12Mos ive ke sala mambu ya mbote, ata mos ive.13Ba nkutu ya bau kele biziami ya kuzibuka, ba kena ku sadila ba ludimi ya bau na kuvuna, ba kele na yinsi ya ludimi ya bau minsa ya nioka. 14Ba yinua ya bau kele kizinga ya lusingulu mpe ya mpasi na ntima.15Ba kele na makulu ya nsualu na kutengula menga; 16Ku bunga mpe ku bebisa kele na nzila ya bau; 17Ba zaba nzila ya kiyenge ve; 18Kivumi y Nzambi kena ntuala ya meso ya bau ve.19Kansi beto mezaba nionso ke tubaka nsiku na ba yina kena yinsi ya nsiku, samuti ba yinua nionso kangama mpe bantu nions oba monana yaku bua na nsiku na ntadisi ya Nzambi

20Muntu mosi ve ke nunguswa na mavanga ya nsiku na ntadisi ya yandi ; samuti na nsiku me katuka mayele ya masumu.21Kansi bubu, kondwa nsiku kena kumonana lunungu ya Nzambi ba kena ku tuba kimbangi na nsiku mpe mibikudi, 22Lunungu ya Nzambi na kiminu na Yesu Klisto samu bantu nionso me ndimaka disuasanu ikele ve.23Bantu nionso me volaka masumu mpe kena kembo ya Nzambi ve; 24Mpe ba kena ku nunguswa na nkailu ya nlemvo ya yandi na nkudulu kele na Yesu Klisto.25Yandi Nzambi solaka na menga, yandi vuanda samu ba yina ke ndima naku monisa lunungu n’andi, mutindu yandi bambuka moyo ve na masumu yina melutaka n ntangu Nzambi vibilaka, 26Na ku monisa lunungu na ntangu yayi, mutindu ya k uvuandila lunungu mpe ku nungisa muntu nionso kele na kiminu na Yesu.27Na yau luyanu ya beto wapi yau yikele ? Ya bimuswaka na nganda, na wapi mutindu ya nsiku ? Na nsiku ya mavanga ? Ve kuandi, kansi na nsiku ya kiminu. 28Samuti beto mezaba ke muntu ke nunguswaka na kiminu, ku kondwa mavanga ya nsiku ve.29To Nzambi kele kaka Nzambi ya ba Nyudayo ? Yandi ke ya bapaien ve ? Ya kedika yandi kele mpe mutindu mosi na bapaien.

30Samuti Nzambi ke kaka mosi, yina ke nungisaka na kiminu bayina ke ya kuzengwa mpe na kiminu bayina ke ya kuzengwa ve.31Na yau, beto ke bebisaka nsiku na kiminu ? Mutindu yin ave, to ke siamisaka nsiku.
41Yinki beto ke tuba samuna Abalami, tata ya beto, bakaka na nsuni ? 2Kana Abalami nunguswaka na mavanga, yandi ke kuki yana na ntadisi ya Nzambi ve. 3Yinki kana ku tubaka masonukwa ? Abalami lekilaka Nzambi kiminu, yandi tangulwaka ke yandi ke muntu ya lunungu.4Kansi yina ke sala mavanga, yandi ke bakaka nsendo ve, nkasi mfutu na mutindu ya nlemvo ve kansi yandi me baka yau;

5Bosi na yina ke sala mavanga ve, kansi yandi ke ndima na yandi ke nungisaka muntu ya masumu yandi ke tangulwa kiminu n’andi ya kele lunungu.6Mutindu mosi mpe Davidi kena kutuba, kiese kele na muntu yina bake tangaka na Nzambi ke yandi ke lunungu kansi na mavanga ve: 7Kiese na bayina masumu me lemvukulwa, mpe masumu me fukwa! 8Kiese na muntu yina Nzambi tangila masumu ve.9Na yau kiese yina yak e kaka na bayina yaku zengwa ? Mpe na bayina ke ya kuzengwa ve ? Samuti beto ke tubaka, Abalami tangulwaka kiminu ke yandi ke lunungu. 10Wapi mutindu yandi tngulwaka yau ? Na ntangu bazengaka yandi to na ntangu bazengakantete ve ?11Yandi bakaka kidimbu ya bayina keya kuzengwa mutindu kidumbu ya lunungu ya kiminu na ntangu yandi vuandaka ya kuzengwa samuti yandi vuanda tata ya bantu nionso ke ya kuzengwa ve ke ndimaka samuti lunungu ya pesamaka bau,

12Mpe tata ya bayina ke ya kuzengwa, ke kaka ya kuzengwa kaka ve kansi ke tambulaka na bitambi ya yandi ya kiminu yina vuandaka na Abalami tata ya beto na ntangu yandi zengwaka ve13Na yau, na nsiku ve kele nsilulu yak u baka difwa ya yinsi yina ba silaka Abalami na dikanda n’andi nionso, kansi na kiminu. 14Kansi ba yina kena vingidila difwa na nsiku, kiminu ya bau mekuma ya mpamba, mpe nsilulu mebeba. 15Samuti nsiku ke tukisaka nganzi, kana nsiku kele ve, kuna mpe kele ku beba ya nsiku ve.16Na yau, ya ke diambu ya kiminu samu ya vuanda nsilulu samuna dikanda nionso kaka ya Abalami tata ya bantu nionso, kansi ya mutindu ya sonamaka : 17Me sala nge tata ya makanda nionso ya bantu yandi ke tata ya beto na ntuala ya yina yandi ndiminaka Nzambi ke pesaka moyo na bayina keya kufwa, bosi ke bokilaka bima yina kele ve mutindu ya kele.18Kivuvu kele ve, kansi yandi tatamaka na ku tula kivuvu, mutindu yina yandi me kumaka tata ya makanda nionso ya bantu, mutindu sonamaka yina ba tubaka na yandi : mutindu yina ke vuanda nkun’ange. 19Yandi lembaka na kiminu ve, yandi talaka nzutu n’andi ve mutindu ya kuminaka, samuti yandi vuandaka yaku siama na nkama mosi ya ba mvula bosi Sala vuandaka diaka muntu fuana buta bana ve.20Yandi vuanda kondwa kiminu ve na diambu me tala nsilulu ya Nzambi, kansi yandi vuandaka yaku siama na kiminu mpe yandi zitisaka Nzambi, 21Yandi zabaka mbote, yandi pesaka nsilulu ke kokisa yau. 22Na yau, ba tangilaka yak e yandi ke muntu ya lunungu.23Kansi ba sonikaka ve na na diambu ya yandi ba tangilaka mutindu yina; 24Na diambu ya beto nionso, beto ke tangulwa, kanati beto ke lekaka kiminu na yina fulukisaka Yesu, Mfumu ya beto na bafwa, 25Yandi ba yekulaka samuna masumu ya beto mpe mfulukulu ya yandi samuna ku nungisa beto.
51Na yau, na ntangu beto nunguswaka na kiminu, beto kena kiyenge na nzambi na Mfumu ya beto Yesu Klisto, 2Na yandi beto me baka mutindu ya kupusana na kiminu na nlemvo yina beto me tedimina ya ku siama, to na kena kiese na kivuvu ya nkembo na Nzambi.3Yina kaka ve, me beto yangalala mpe na ba mpasi ya beto, samuti beto zaba, na manima ya mpasi ke salaka ke beto tatamaname, 4Ku tatamana na ndungunu na ba ntotolo, bosi ndungunu na vuvu. 5Samuti ki vuvu ke fwiswaka nsoni ve, samuti zola ya Nzambi dukukaka na ba ntima ya beto na nzila ya Mpeve ya Nlongo yina pesamaka beto.6Samuti, na ntangu to vuandakana yaku lebakana, Klisto na ntangu ya kufwana fwilaka bantu yina vuminaka Nzambi ve. 7Ya me bikana; muntu lenda fwila muntu ya lunungu, samuti, nnanga ya muntu lenda kanga ntimana ku fwila muntu ya mbote.8Kansi Nzambi ke monisaka zola n’andi na beto, samuti beto vwandaka ntete bantu ya masumu Klisto fwilaka beto

9Na yau beto nunguswaka na menga n’andi, na kedika beto ke vuluswa na yandi na nganzi.10Kana ti beto, na ntangu beto vuandaka ba mbeni, ba wizasanaka beto na Nzambi na kufwa ya mwana n’andi, na ntangu beto ke ya kuwizana ntama, na kedika beto ke vuluswa na moyo n’andi. 11Na yina kaka ve, kansi beto me sepela na Nzambi na nzila ya Mfumu ya beto Yesu Klisto na yandi bubu beto me baka ngwizani.12Na yau, mutindu kotilaka masumu na yinza na nzila ya muntu mosi, mpe lufwa na masumu, mutindu mosi mpe lufwa kotilaka na muntu nionso, bantu nionso volaka masumu...

13Samuti na nsiku, masumu kotaka na yinza, kansi kifulu kele na nsiku ve, kena masumu ve14Na yau lufwa yalaka banda Adami ti na Mosi, na ba yina volaka masumu fwanakana na Adami, ya kele kifwani ya yina ke kwiza. 15Kansi ya kele ve mutindu mosi na nkailu na nlemvo Nzambi na kufwa nsiku, samuti kana na kufwa nsiku na muntu mosi, bantu mingi ku fwaka, mutindu mosi mpe na nlemvo ya Nzambi na nkailu n’andi, katuka na muntu mosi, Yesu Klisto, na bantu mingi mpe bakaka nlemvo Nzambi.16Yake mutindu mosi ve na yina kwizaka na nzila ya muntu mosi sumukaka, samuti na manima ya nsumukunu, mfundusulu me kuma mbedosolo, kansi nkailu ya nlemvo Nzambi kwizaka samuti masumu ya bantu mingi ya pesa ndungunu. 17Kana ti na muntu mosi volaka masumu lufwa bakaka kimfumu na yandi, mutindu mosi mpe ba yina ke baka ya nlemvo Nzambi mpe nkailu ya lunungu ba ka yala na luzingu na Yesu Klisto yandi mosi.18Na yau, mutindu kwizilaka mbedoso ya masumu ya kumaka na bantu nionso, nionso mutindu mosi mpe ndungunu kwizilaka ke pesaka moyo na bantu nionso na divanga mosi ya lunungu. 19Samuti mutindu na muntu mosi volaka masumu me sala bantu mingi bantu ya masumu, mutindu mosi mpe mingi mekuma bantu ya lunungu na kutumama ya muntu mosi.20Kana nsiku kwizaka, samuti masumu ya nieka, kansi kifulu masumu kumaka mingi, nlemvo ya lutaka mingi mingi,

21Samuti, mutindu masumu yalaka na fwilu, mutindu mosi mpe nlemvo yalaka na lunungu ya moyo ya mvula na mvula na Yesu Klisto Mfumu ya beto.
61Yinki beto lenda tuba ? Beto fwanda na masumu samuti nlemvo ya Nzambi vwanda mingi ? 2Mutindi yina ve, beto kufwaka na masumu, wapi mutindu beto ke zingila diaka na masumu ? 3Ku zimbakana ve, beto nionso bakaka mbotokolo na Yesu Klisto, na lufwa ya yandi beto bakilaka mbotokolo.4Ba zikaka beto na yandi na nzila mbotokolo na lufwa ya yandi samu, mutindu Klisto fulukaka na bantu ya kufwa na nkembo ya Tata, mutindu mosi mpe beto diaka kena kutambula na moyo ya yimpa. 5Kanati beto vukanaka na yandi na kifwani ya lufwa ya yandi, beto ke fwanda mpe mutindu mosi mpe mfulukulu ya yandi,6Na ku zaba ti kimuntuya beto ya ntama komuaka kifulu mosi na yandi na dikulusu, samuti ba nzutu ya beto ya masumu ya bebuswa, samu beto vutuka diaka ve kuvwanda mi nnanga ya masumu; 7Samuti yina me kufwaka me kumaka na kimpwanza na masumu.8Kati beto kufwa na Klisto, beto me ndima ke beto ke fuluka yandi mpe, 9Na ku zaba, ke Klisto futumukaka na bafwa ke kufwa diaka ve, lufwa ke diaka na lulendo na yandi ve.10Samuti, yandi kufwaka, samuna masumu yandi fwilaka mbala mosi, yandi fulukaka na bantu yina kufwa yandi ke moyo samuna nZambi yandike moyo. 11Na yau beno mosi beno tala mutindu bantu ya kufwa na masumu, mutindu moyo na Nzambi na nzila ya Yesu Klisto.12Na yau masumu yala diaka ve na nzutu ya beno ya mfwilu, mpe ku tumamana diaka ve ba nzinunu ya yandi. 13Ku bika binama y ange ve na masumu, mutindu bisaduluya masuùu, kansi beno kukipesa beno mosi na Nzambi, mutindi beno fwandaka mpe beno pesa binama ya beno mutindu bisadulu ya lunungu.

14Samuti masumu ke vwanda diaka lulendo ve na beno, samuti beno me kumaka, na yinsi ya nsiku ve, kansi na ya nlemvo.15Ya zola tuba yinki! beto vola beto masumu samuti beto kele ve na yinsi ya nsiku, kansi na nlemvo? Mutindu yina ve! 16Beno zaba ve na ku kipesa na muntu mutindu ya nnanga samu nge tumamana yandi, nge me kuma nnanga yin ange kena tumamana nnanga ya masumu ke nata na fwilu nnanga na ntumumunu ke nata na lunungu?17Matondo na Nzambi, na manima kuvwanda minnanga ya masumu, beto tumamanaka na ba ntima ya beto malongi beno longwaka. 18Na kukulwa na masumu, beno me kumaka minnanga ya lunungu19Me tuba na mutindi ya bantu, samuti na kulemba ya nzutu ya beno, mutindu mosi mpe beno pesaka binama ya beno mutindu bisadulu ya nsumukunu na kimpumbulu na kusala kimpumbulu, mutindu yina beno yekulaka binama ya beno mutindu minnanga ya lunungu samu beno vwanda ya nlongo. 20Samuti na ntangu beno vwandaka minnanga ya masumu beno vwandaka kimpwanza na nsiku. 21Wapi mutindi ya butu beno kena ku nata ? Mavanga yina beno fwila nsoni bubu yayi, samuti na nsuka na yau kele lufwa.22Mutindu beno me katukaka na masumu mpe beno me kuma minnanga na Nzambi, beno kele na mavanga ya beno ya kuvwandila ya nlongo, mpe na nsuka na yau moyo ya mvula na mvula. 23Samuti mfutu ya masumu kele lufwa, kansi nkailu ya nlemvo Nzambi yi kele moyo ya mvula na mvula na Klisto Yesu Mfumu ya beto.
71Ba mpangi, beno zaba ve samuti me tubila beno na bantu me zaba nsiku, nsiku kele na lulendo na muntu ntangu yandi ke moyo ?2Mutindu mosi nketo ya makuela, yandi ke ku ngangama na bakala ya yandi ntangu yandi ke moyo, kansi ti bakala me kufwa, yandi ke diaka na yinsi ya nsiku ve yina vwandaka kanga yandi na bakala n’andi. 3Na ntangu bakala n’andi vwandaka moyo, yandi kuma nketo ya muntu ya nkaka, bake bokidila yandi mpupa, kanati bakala me kufwa, yandi me sabuka na minsiku yina ke vwanda diaka mpupa ve, kansi nketo ya muntu ya nkaka.4Mutindi mosi mpe ba mpangi, beno mpe vwandaka na nzutu ya Klisto kufwaka na nsiku samu beno vwilu na muntu ya nkaka, na yina futumukaka na bantu ya ku fwa, samuti beto buta ba mbutu samu Nzambi. 5Na yau, ntangu beto vwandaka na nsuni, ba nzinunu ya beto ya masumu ya lamukaka na nsiku ya bikanaka na binama ya beto na ku buta mbutu ya lufwa.6Bubu yayi, beto me kumaka na kimpwanza ya nsiku, na yau beto ke minnanga na mutindu ya mon aya mpeve mpe na mvwandulu ya ntama ya bisono ve7Yinki beto ke tuba ? Ba nsiku ke masumu ? Mutindu yin ave. Kansi si kana na nsiku ve, muzolaka zaba masumu ve, mu zolaka zaba nzinunu ve, kana nsiku tubilaka ve : ku zinina ve. 8Masumu bakaka nzila na nsikudukusu ya bikanaka na munu nzinunu nionso, ku kondwa nsiku masumu ya kufwa.9Na munu, mu vwanda zinga na nsiku ve, me na ntangu nsiku me kuiza, masumu me baka moyo kansi munu me kufwa. 10Me mona nsiku ke nata na moyo na munu ke nata lufwa.11Samuti masumu bakaka nzila na ba nsiku me nata beto nsiku mpe na yau mu kufwaka. 12Nsiku kele ya nlongo, nsikudukusu ya nlongo ya lunungu mpe ya mbote.13Na yau nionso yina vwandaka ya mbote me kuma ya lufwa na munu ? Mutindu yina ve ! kansi masumu samuti ya monna mutindu masumu na kupesa lufwa na yina kele ya mbote mpe na nsiku ya me kuma kubediswa. 14Beto me zaba ti nsiku ya kele ya kimpeve, kansi munu, mu kele na nsuni ya kutekwa na masumu.15Samuti muzaba ve yina mukena ku sala mukena kusala ve yina mu zola mpe mukena kusala yina me manga. 16Na kutala, kana mukena kusala yina mu zola ve, mu kena kuzaba na nzila yina ke nsiku yak e ya mbote.17Na kifulu yina, munu ve kena kusala kansi masumu kena munu kena munu. 18Yina ke ya mbote, me zaba, kele ve namu ya zola tuba na nzutu ya munu, mukena mabanza, kansi lulendo ya kusala mambote kele ve.19Kansi mu ke sala ve mbote mu zola, bosi mu kena kusala mambu ya yimbi yina mu zola ve. 20Kana mukena kusala yina mu zola ve, yak e diaka munu ve kena kusala kansi masumu kena munu kena kusala yau. 21Mu kena kumona na munu nsiku yina ; na ntangu mu ke sosa kusala mambote, mambu ya yimbi ke ya kukangama na kati.22Samuti mu ke sepelaka na nsiku ya Nzambi mutindu muntu ya kati; 23Kansi mu kena kumona binama yamunu na nsiku ya nkaka kena kumanisa nsiku na ngwilu ya munu, kena ku kanga munu na nsiku ya masumu yina kele na binama ya munu.24Kiadi na munu muntu ya masumu, nani ke katula nzutu ya munu na mpasi ya lufwa. 25Nlemvo vutuka na Nzambi na nzila ya Yesu Klisto Mfumu ya beto !... Na yau munu mosi, mu kele nnanga na ngwilu ya nsiku ya Nzambi mpe mu kele na nsuni nnanga ya nsiku ya masumu.
81Na yau, bubu mbedoso ke diaka ve na bayina kena Klisto Yesu. 2Samuti nsiku ya mpeve ya moyo na Klisto Yesu me nungisaka munu na nsiku ya masumu mpe ya lufwa.3Samuti yina nsiku kokaka kusala ve, ya vwandaka na ngolo ve na nsuni – Nzambi salaka yau, yandi fidisaka mwana n’andi na kifwani ya nzutu ya masumu, samuna masumu, ya me bedisa masumu na nsuni. 4Samu lunungu ya nsiku ya kukisama na beto kena kutambula, na nsuni ven kansi na mpeve. 5Bayina, kena ku zinga na nsuni ke sadilaka na bima yin aya nsuni, na bayina ke zingilaka na mpeve bak e sadilaka na bima yina ya mpeve.6Mpe kusadila nsuni ya ke lufwa, kansi ku sadila mpeve, kele moyo mpe kiyenge. 7Samuti nsadulu ya nsuni ya kele kintatu na Nzambi, samuti yandi ke tumamanakave na nsiku ya Nzambi me yandi lenda koka yau ve. 8Na ku tala bayina ke zingaka na nsuni ba lenda zolakana na Nzambi ve.9Na beno, beno kena kuzinga ve na nsuni, nkasi na mpeve, si kana Mpeve ya Nzambi kele kati kati ya beno, kana muntu kena Mpeve ya Klisto ve, yandi ke ya yandi ve. 10Mpe kana Klisto kena beno, nzutu, ya kedika, yak e ya kufwa na masumu, kansi mpeve yak e moyo samuna ndungunu.11Kana mpeve ya yina fulukisaka Yesu na yinsi ya bafwa kele kati-kati ya beno, yina fulukisaka Klisto na bafwa yandi ke vutula moyo na ba nzutu ya beno ya lufwa na nzila ya Mpeve yina kele kati-kati na beno.12Na yau, ba mpangi, beto ke diaka na mfuka ve na nsuni samuna kuzingi na nsuni. 13Kana beno ke zinga na nsuni, beno ke kufwa, kansi ti na mpeve, beno kufwa mavanga ya nzutu, beno ke zinga,14Na bayina nionso kena ku tuaduswa na Mpeve ya Nzambi ba kele bana ya Nzambi. 15Bosi beto bakaka mpeve ya kinanga ve, samu beno tatamana kumona wonga ; kansi beno bakaka Mpeve ya kimwana na yau beto ke bokaka : Aba, Papa !16Mpeve yandi mosi kena kuba na mpeve ya beto ke beto kele ban aya Nzambi. 17Naku tala, kana beto kele ban aya Nzambi, beto kele bayina ke vingana : mimvingidi ya Nzambi mpe kituadi na Klisto, kana ti beto kena ku mona mpasi kintuadi na Klisto, kanati beto mpasi kintuadi na yandi, samu beto kembuswa na yandi mpe.18Mukena kubanza, ba mpasi ya ntangu yayi lenda tezwikuswa ve na nkembo ke kwiza na nkembo beto ke baka. 19Na yau, nionso salamaka kena ku vingila na mutindu yina ke zabanana ban aya Nzambi.20Samuti nionso salamaka ya vwandaka na ku vukila, na luzolo ya yau ve, kansi na luzolo ya yina yinimisaka yau.

21Na kivuvu, samuti ya vuluswa na kinanga yak u bedisa minsiku, na ku baka kifulu ya kimpwanza na nkembo ya ban aya Nzambi.

22Samuti, beto zaba ti na kilumbu ya bubu yayi, nionso salwaka ke pemaka mpe kena mpasi ya kubuta.23Yau kaka ve : beto diaka, bakaka nkailu ya mpeve ya ntete, beto diaka beto mpe kena kuvumuka na kati ya beto na kuvingidila kimwana, yina kele nkudulu ya ba nzutu na beto. 24Samu na kivuvu beto vuluswaka, samuti kivuvu yina ke monanaka kele kivuvu ve : yina ke monaka muntu yinki yandi lenda tudila yau kivuvu ? 25Kana ti beto metula kivuvu na yina beto kena mon ave, beto kena ku vingila na ku tatamama.26Mutindu mosi mpe na mpeve, kena kusadisa beto na ku lebakana ya beto, samuti beto zaba ve yina me fwanakana na kulomba na ba nsambudulu, kansi mpeve yandi mosi kena ku dimvutu na ba mpukumunu lenda visakana ve. 27Yandi ke fionguninaka ba ntima me zaba wapi mabanza ya mpeve, samuti mutindu ya Nzambi kena kudia mvutu ya banlongo.28Beto me zaba ke nionso ke salamaka na mutindu mosi na mbote na bayina ke zolaka Nzambi, bau ke bokulwaka na lukanu ya Nzambi. 29Samuti bayina yandi ku kizabilaka, yandi kaninaka bau bavunda mutindu ya yandi na kifwani ya mwana n’andi samu na muana n’andi samu ya vwanda yina ba salaka ntete na kati ya ba mpangi mingi. 30Bayina yandi kaninaka, yandi bokilaka bau mutindu mosi ; bayina yandi bokila, yandi me nungisa bau, bayina ya nungisaka, yandi kembisaka bau.31Yinki beto ke tuba na mambu ya mutindu yayi ? Kana Nzambi kena beto, nani lenda ; nani lenda vwanda na beto kintatu ? 32Yandi, vengumunaka muana n’andi ve, kansi yandi pesaka yandi samuna beto nionso, wapi mutindu yandi ke pesila beto ve bima nionso na yandi ?33Nani ke vunda bayina ke yak u solwa ya Nzambi ? Nzambi ke nungisaka bau ! 34Nani ke bedisa bau ? Klisto kufwaka ; vulukaka mpe, yandi ke nza diboko ya lubakala ya Nzambi, yandi kena kudila beto mvutu.35Nani lenda vambisa beto na zola ya Klisto ? Ncita, to ba mpasi, nzomono, to nsatu, to kondwa bilele, wonga to sabala ? 36Mutindu ya sonamaka : samuna nge bak e fwilaka beto bilumbu nionso, ba ke na ku tala beto mutindu mwana meme ba fwana kufwa.37Na nionso, beto kena ndungunu na yandi zolaka beto. 38Samuti mu kena kiminu yak u kwikama, lufwa ve, moyo ve, ba mbasi ve, ki kuluntu ve, bima ya ntangu yayi ve mpe bima yina ke kwiza ve. 39Lulendo ve, ya zulu to ya ntoto ve, yin aya yinsi ya ntoto ve, kima mosi ve ya nkaka salwaka lenda vambisa beto na zola ya Nzambi yina kele na Klisto Yesu, Mfumu ya beto.
91Me tuba ya kedika na Klisto, mu kena kuvuna ve, kansasa ya munu kena kutumba kimbangi na Mpeve ya Nlongo:

2Mu kena kiandi ya ngolo mpe mpasi na ntima kena ku tatamama.3Samuti mu zolaka munu mosi na ku vuanda na nsingulu mpe ku kabuka na Klisto samuna ba mpangi, bibuti ya munu na kinsunu, 4Ba yina kele ba Yudayo, yina kele mimvingani, mpe na nkembo, na luwawanu, mpe nsiku, mpe lusambulu, mpe na nsilulu, 5Mpe bakulu, mpe kuna katukaka Klisto na kinsunu na zulu ya nionso, Nzambi sakumuna na ntangu nionso. Amene!6Ya kele diaka ve na kutuba ke mambu ya Nzambi ya vuanda na mfunu ve. Samuti bantu nionso katuka na dikanda ya ba Yudayo ba kele ve baYudayo, 7Mpe, na kuvuanda na dikanda ya Abalami, ba kele bau nionso bana ya yandi ve, kansi yandi me tuba : Na Isaki bake bieka na nge dikanda ya nene,8Yina kena kutuba ya kele vebana ya kinsunu kele bana ya Nzambi, kansi ba kele ban aya nsilulu ba kena kutala nkuna. 9Yayi, na kutala, mambu ya nsilulu : Mu kekuiza diaka na ntangu ya mutindu yayi, mpe Sala ke baka muana.10Mpe, na ku buela diaka, na vuandaka mutindu mosi na Lebeka buta Isaki yandi mosi, tata ya beto; 11Samuti, bana ba butukaka ntete ve na tangu yaku sala mbote to yimbi, samuti na luzolo nsodolo ya Nzambi ya zingila na tadidila ve mavanga, mpe na luzolo mosi ya yina kena ku bokila, 12Ya tubamaka na Lebeka : Nkulutu ke vuanda na kinanga ya nleke mutindu ya sonamaka : 13Mu zolaka Yakobi mpe Esau mu yinaka yandi.14Yinki beto ke tuba na yau ? Kondua lunungu kele na Nzambi ? Yau ve! 15Samuti yandi tubaka na Mose : Mu ke monisa nlemvo ya munu na yina mu zola mpe muke mona nkenda na yina mu zola.

16Na yau, yina kena ku tadila ve na yina zola to na yina kena kuzaula, kansi ya Nzambi ke monisaka nkenda nandi.17Samuti masonukua kena kutuba na Falao : Mu tadimisaka nge samuna luzolo ya munu na ku monisa na nge lulendo ya munu, mpe samuti, kumbu ya munu ya zabakana na ntoto nionso.

18Mutindu, yandi monisaka nkenda nandi na yina yandi zola mpe yandi ke badisa ntima ya yina yandi zola.19Nge kena ku tuba : Samuna yinki yandi kena ku tema diaka? Samuti nani lenda kondua ku tumama na luzolo ya yandi? 20O muntu, nge na nga, nani nge kele na ku manga Nzambi? Kihumbu lenda mangayina salaka yandi, na kutuba samuna yinki nge me sadila munu mutindu yayi? 21Mvangi ya kihumbu yandi ve ke na lulendo lubumba, samuna kusala mutindu mosi na nene kihumbua ya nzitusu mpe kihumbua ya kondua nzitusu?22Mpe yinki beto lenda tuba, kana Nzambi, na ku zola monisa nganzi n’andi mpe ku monisa lulendo, yak u vibidila na mvibudulu ya kihumbua na nganzi vangi samuna nzimbusu,

23Mpe kana yandi zolaka sala na ku monisa kimvuama ya nkembo na bihumbua ya nkenda yandi me bongisaka ntama samuna nkembo? 24Mutindu yina beto bokuluaka, yau kaka ve na ku kota na ba Nyudayo, kansi diaka na kukota na bapaïen,25Mutindu ba tubila na osea : Mu ke bokila bantu ya munu, yina vuanda ntete ve bantu ya munu, mpe ba bizolua ya munu yina vuandaka ntete ve, bazolua ya munu ve; 26Mpe ba zabisaka bau : Beno kele ve bantu ya munu ! bake bokulua bana ya Nzambi ya moyo.27Yesaya, na ndambu nandi, bokaka na diambu ya bana Isaeli : na ntangu ban aya Isaeli ke buelama, bake vuanda mutindu nienge na disimu ya yibu, ndambu kaka ke vulusua. 28Samuti Mfumu ke sala nionso mpe na mbote nionso yandi kanisaka. 29Mpe mutindi Yesaya tubilaka yau na ntama :

Kana Mfumu ya bi nuani, Yandi zola bika beto nkuna Beto zolaka kuma mutindu ya Sodomi Beto zolaka mutindu mosi na Ngomoli.

30Yinki beto ke tuba ? Bapaien ke sosaka ve lunungu, ba bakaka lunungu, lunungu ke kuizaka na kiminu, 31Isaeli, bau vuandaka sosa nsiku ya lunungu, ba koka ve na nsiku.32Samuna yinki ? Samuti Isaeli yandi sosa ka ve na kiminu kansi mutindu yina katukaka na mavanga, ba tutanaka na dibanga ya masakuba, 33Mutindu ya sonamaka : Tala, me tula na Sioni dibanga ya masakuba, mpe yina ke ndima na yandi, yandi ke fuisua nsoni ve.
101Bampangi, nsila ya ntima na munu mpe lusambulu na Nzambi samuna beno, beno fuanda yak u vulusua.

2Mu kena tela bau kimbangi , ba kena vema na Nzambi, kansi bak ena mayele ve: 3Na ku zaba lunungu ve ya Nzambi mpe ku sosa na ku tula kituadi na lunungu, ba me kondua ku mi kitisa na tuala ya lungu ya Nzambi;4Samuti Klisto kele na fin ya nsiku, samuna ndungusulu ya bayina ndimaka. 5Na yau, Mose kena tadila lunungu mutindu ya mekatuka na nsiku, Muntu ke tula mambu yayi na mavanga yandi ke zinga na yau.6Kansi tala wapi mutindu kena kutubila lunungu me katuka na kiminu : Kutuba ve na ntima yange : Nani ke kota na dizulu ? Na ku kitisa Klisto ; 7Nani ke kita na dibulu ya mpinda ? Na ku kuenda tombula Klisto na kati ya bantu ya kufua.8Yinki beto lenda tuba ? Mambu kele pene pene yange, na yinua ya nge mpe na ntima yange. Kana mambu ya kiminu beto ke longisaka. 9Kana nge me ndima masumu ya nge na yinua Mfumu Yesu, mpe kana nge me ndima na ntima na nge ke Nzambi vulukisaka yandi na bayi kufuaka, nge ke vulusua.

10Samuti na kundima na ntima ke kumisaka na lunungu, mpe na kundima masumu na yinua ke nataka na mpulusu, mutindu me tuba masonukua,11Konso muntu me ndimina yandi ke fuisua nsoni ve. 12Disuasanu yi kele ve, na kati ya Nyudayo mpe ba Elene, samuti bau nionso kena Mfumu mosi, kele kimvuama samuna bantu nionso ke bombidilaka yandi. 13Konso muntu ke bombidila nkumbu ya Mfumu ke vulusua.14Wapi mutindu beto lenda bombidila muntu yina beto ndimina ve? Mpe wapi mutindu beto lenda ndimina yina ba kuwaka ba tubila bau ve? Wapi mutindi ba lenda tubila bau ve kana muntu longisa bau ve? 15Mpe wapi mutindu beto lenda baka minlongi kana ba fidisa bau ve? Mutindu ya sonamaka: Ya kele mbote na makulu ya bayina kena nata nsangu ya yenge, ya bayina kena ku nata nsangu ya mbote!16Kansi bantu nionso ndimaka ve na Nsangu ya Mbote. Bosi Yesaya tubaka : Mfumu, nani ndiminaka Nsangu ya Mbote beto longisaka ? 17Na yau kiminu ke kuizaka na yina betoke kuwaka, mpe yina beto ke kuwaka ke katukaka na mamabu ya Klisto.18Kansi me tuba : Ba ku waka ve ? Na mutindu ya nkaka ! Ba ndinga ya bau wakanaka na yinza nionso, mpe malongi ya bau kuendaka ti na nsuka ya ntoto.19Kansi me tuba : Isaeli zabaka yau ve ? Mose, ya ntete, tubaka : Muke lamusa kimpala ya beno na yina kele makanda, mu ke sokusa nganzi ya beno na dikanda mosi ke na mayele ve.20Mpe Yesaya na ku kumisa luzayu yaku tuba : Mu monanaka na bau vuandaka sosa munu ve. Mu kukimonikisa na bayina vuandaka lomba munu ve. 21Kansi na mambu ya Isaeli yandi me tuba : Mu zibulaka maboko bilumbu nionso na dikanda ya yintu ya ngolo, mpe ku manga mambu.
111Me tuba : Nzambi lozaka dikanda ya yandi ? Kuna ve ! Samuti munu mpe me kele Nyudayo, ya dikandaya Abalami, na dikanda ya Benyamini. 2Nzambi lozaka ve dikanda nandi, yina nandi zabaka banda ntama. Beno zaba ve yina masonukua kena ku tuba samuna Elia, wapi mutindu yandi kena kusala na Nzambina ku kanina samuna Isaeli : 3Mfumu, ba kufuaka mimbikudi y ange, ba buisaka bi yokolo y ange,mpe me bikana munu mosi kaka, mpe ba kena sosa na kufua munu?4Kansi wapi mvutudulu Nzambi pesaka yandi ? Mu kuki vengulaka ba nkama nsambuadia ya bantu, yina fukiminaka baal ve. 5Mutindu mosi na ntangu yayi, ya kele ndambu bikanaka, mutindu kele nsodolo ya nlemvo.6Kana na nlemvo, ya ke diaka na mavanga ve, na mutindu ya nkaka na nlemvo na nlemvo me luta.mpe kana mavanga, yak e diaka nlemvo ve ; samuti mavanga ke diaka mavanga ve. 7Yinki diaka ? Yani ba Isaeli kena ku sosa, yandi bakaka yau ve, kansi na ba yina ke yak u solua, 8Mutindu ya sonamaka :Nzambi pesaka bau mpeve ya pongi, meso samuna ku mona ve, mpe makutu samuna kuwa ve tina kilumbu yayi. Bosi Davidi kena kutuba.9Bika meza ya bau ya vuanda samuna bau mutambu, dikonde, nzila ya kubua, mpe ya mfutu! 10Bika meso ya bau ya vuanda na kitombe samu ba mona ve, mpe ba me simba mikongoni ya bauvuandaka ntangu nionso yaku tengama!11Me tuba: Na kubua ba vengamanaka ? Kuna ve !Kansi, na mbuilu, mpulusu mekuma na ba mpakanu samu ba lamusi kimpala ya bau. 12Na kutala, kana ti mbuilu ya bau vuandaka kimvuama ya yinza, mpe mbuilu ya bau kimvuama ya ba mpakanu, ntangu yikua bak e vuandila mutindi yina na ntangu bau nionso ke vilula ba ntima.13Mu kena kutuba na beno, ba mpakanu : Na ntangu mu kele ntumua ya bampakanu, muke kembisa kisalu ya munu, 14Samuti kana ya zolakana, na kulamusa kimpla ya ba yina ke yak u zimbala samuna ku vulusa ba ya nkaka.15Samu ku katuka ya bau vuandaka nguizani ya yinza, wapi mutindu bak e vutukila na nguizani, kanati moyo na kati ya ba yina ke kufua? 16Na ku tala, kanati mibutu ya ntete kele ya nlongo, yau mpe nene na yau ke vuanda ya nlongo, mavala mpe ke vuanda mutindu mosi.17Kansi kana mavala ya nkaka katuluaka, mpe kana nge vuandaka olive ya mfinda, nge vuandaka yak u katulua na kifulu ya bau, mpe nge me kumaka kintuadi na musisa mpe na mafuta ya yinti ya olive, 18Kuki yana ve nionso kele samuna mavala. Kanati nge me kukiyana, zaba ke nge ve kena ku nata musisa, kansi musisa kena ku nata nge.19Nge ke tuba na yau : Mavala katuluaka, samuna munu mu yikukusua. 20Yina ke ya kedika, ba katuluaka samuna mbadusu ya ntima, mpe, nge kena ku sikila na kiminu. Ku kibika na ku kizangula kansi mona wonga; 21Kana Nzambi vengumunaka mavala ya yinti ve, yandi ke vengumuna nge mpe ve.22Na kukitala, na mambote mpe na kusiamusua na Nzambi : mpe kusiamisa bayina kena ku bua mpe mambote ya Nzambi na ntadisi y ange, kana nge me kangama ngolo na mambote ; kanati mutindu yina ve nge ke katulua.23Bau mpe mutindu mosi, si kana ba kangama na ku kanga ntima, bake vuanda ya kuyikua ; kana Nzambikena lulendo samuna ku yikua diaka. 24Kana nge, nge ke yak u zengua na yinti ya olive na mutindu ya kufuana ve, na yau ya ke ya kuyikua mutindu ya kufuana na yinti ya olive, na kedika ba ke yika bau mutindu kele nsadulu ya mbote na yinti ya olive.25Samu mu zola ve, ba mpangi, beno zimbana mansueki, samu beno tala ve mutindu ya bantu ya mayele, ya kele ndambu ya Isaeli kubuaka naku badisa ba ntima, na kitezo ba ya bapakanu nionso ke kota.26Mpe mutindu yina Isaeli nionso ke vuanda ya k u vulusua mutindu ya sonamaka : Mvulusi ke katuka siona, Mpe yandi balula yimbi ya Yakobi; 27Mpe yak e vuanda luwawanu ya munu na bau, na ntangu me ke katula masumu ya bau.28Na yina metadila Nsamu ya mbote, ba kele ba mbeni samuna beno ; kansi na yina metadila nsobolo, ba zoluaka samuna ba tata ya bau. 29Kadi Nzambi ke vutukaka ve na manima na minkailu mpe na mbokolo.30Mutindu beno mpe vuandaka ntangu ya nkaka kutumama ve na Nzambi mpe na ku kondua kutumama beno kele bubu na kubaka nkenda, 31Mutindu mosi, ba kena ku tumama ve bubu yayi, samuna, na nkenda yina yandi sadilaka beno, ba me baka nkenda. 32Samuna Nzambi kangidilaka, bantu nionso na kukondua ku tumama, samuna ku sala nkenda na bantu nionso.33Na mpinda ya kimvuama, ya mayele mpe ya buzayu ya Nzambi! Bika ba nsambusu ya yandi lenda kangasana ve, mpe , ba nzila nandi lenda fisakana ve, samu 34Nani zabaka mabanza ya Mfumu to nani vuandaka luengisi ya yandi?35Nani pesaka yandi ya ntete, samu yandi baka na manima? 36Ni yandi, na nzila nandi, mpe samuna yandi bima nionso. Na yandi nkembo na ba mvula na ba mvula! Amene.
121Mu kena ku bombibila beno, ba mpangi, na nkenda ya Nzambi, na ku kaba ba nzutu ya beno lokola nkailu ya moyo, ya nlongo, ya ku zolakanana Nzambi, yina ke vuanda na ndambu ya beno lukutukunu ya ku zolakana. 2Beno vukukila ntangu yayi ve, kansi beno vuanda ba yina kena soba nankadulu na mayele ya beno, samuti beno zaba luzolo ya Nzambi, beno zaba yi na kele ya mbote, yaku ndimama mpe ya sungama.3Na nlemvo yina pesamaka na munu, mu kena ku tuba na mosi mosi na beno na kuvuanda ve na ku kizangika na beno, kansi beno vuata na banza ya mbote, mutindu kele kitezo ya kiminu ya beno yina Nzambi kabula na muntu na muntu.4Samu, mutindu na nzutu mosi beto ke na binama mingi,, mpe binama nionso kena kisala mos ive, 5Na yau, beto kele mingi, beto kena kusala nzutu mosi na Klisto, mpe beto nionso kele binama.6Samuti beto ke na mikailu ya disuasanu, mutindu nlemvo pesamaka beto, bika yina kele na nkailu ya mbikudilu sala yau mutindu kele ya kusonga na kiminu; 7Bika yina bokuluaka na kisalu kangama na kisalu nandi ; bika yina ke longaka kangama na ndongolo nandi, 8Mpe yina ke na kusimisa bantu na nsiamusu ya bantu. Bika yina ke pesaka sala yau na ntima ku zibuka ; bika yina ke tuadisaka sala yau na kinkuikizi nionso ; bika yina ke fuilaka bantu nkenda sala yau na kiese.9Bika zola vuanda kondua meso na yinsi a lukaya, beno manga ku sala yimbi, beno tatamama ku sala mambote.

10Na nzila ya luzolo ya kimpangi, beno vuanda yak u fuluka nzolua ya nge mpe na ba ya nkaka ; na nzila nzitusu, beno zitasana.11Beno vuanda na ntatumunu, mpe ku vuanda mmolo ve, beno vuanda na mpeve, beno sadila Mfumu. 12Beno yangalala na kivuvu, beno vuanda na mvibudulu na ba mpasi. Beno tatamana na lusambulu. 13Beno sadisa ba nlongo. Beno vuanda na nzolua banzenza.14Beno sakumuna ba yina kena zoma beno, sakumuna mpe ku singa ve. 15Beno yangalala na ba yina kena yangalala, beno dila na ba yina kena kudila. 16Beno vuanda na mabanza mosi beno nionso, ku zomina kifulu ya zulu ve, kansi kukibika ba landakana ba yina ke kuki kitisaka. Ku vuanda ve yak u fuluka na mayele na meso yange.1717.Ku vutula na muntu yimbi na yimbi ve. Sosa yina kele ya mbote na ntuala ya bantu nionso. 1818.Kana ti ya kele ya ku zolakana na nge, vuanda na kiyenge na bantu nionso.19Ku vutula na muntu me sala nge yimbi ve, mpangi ya zola, kansi bika nganzi ya Nzambi ya vaunda na yandi, samu ti ya sonamaki : Na munu na ku vutula, na munu na ku pesa ndandu me tuba Mfumu. 20Kansi kana ti mbeni ya nge kena nsatu, pesa yandi kima yandi ku dia, kana mpe yandi kena mpila pesa yandi maza yandi kunua, samuti na ku salaka mutindu yina, ya kele makala ya tiya nge kena ku tula na yintu ya yandi. 21Ku kibika ve ba nunga nge na mambu ya yimbi, kansi nunga mambu ya yimbi na ya mbote.
131Bika muntu nionso fwanaka lemvuka na ba kuluntu samuti kikuluntu, nionso katukaka na Nzambi mpe Nzambi tulaka ba kuluntu nionso. 2Na yau yina ke tediminaka ba kuluntu yandi ke tediminaka ba nsiku ya Nzambi, mpe bayina ke tediminaka yau bake baka nzengolo na bau mosi.3Na mavanga ya mbote ve, me na yimbi, ba zuzi kele na nsisi, nge zola mona wonga ba kuluntu ve ? Sala ya mbote, mpe nge ke baka nzitusu na bau . 4Samuti zuzi kele kele kisadi ya Nzambi samuna mambote na nge. Kana nge sala ymbi, mona wonga, samuti na mpamba ve yandi me simba sabala, yandi kisadi ya Nzambi samuna ku vutula nlandu mpe ku semba yimbi.

5Na yau ya me fwana na ku nlemvuka, na wonga ve ya lusembo, kansi diaka na mambu ya nkansasa6Na yina beno ke futaka mpaku, samuna ba zuzi ba kele bisadi Nzambi na yau ba ke tatamanaka na kisalu yina. 7Na yau, bika beno futa ba mfuka ya beno na bantu nionso : mpaku na yina me kuvwa mpaku, wonga na yina me fwana na kumonwa wonga, nzitusu na yina me fwana na nzitusu.8Beno vwanda na mfuka na muntu ve, kana kuzolasana kaka beno na beno, yina ke zola mpangi n’andi, yandi me lungisa nsiku.

9Yayi, kele ba ntumumunu : nge ke sala kinsuza ve, nge ke kufwa muntu ve, nge ke yiba ve, nge ke zinina kima ya ngana ve, yina lendaka ku vuanda kena ku monika na : ngeke zola mpangi y ange mutindu nge mosi. 10Zola ke salaka yimbi na moninga ve, zola ke nungusaka nsiku.11Na yau, beno me zaba ntangu beto me kuma, ya kele ntangu beto lamuka na pongi, samuti mpulusu vuandaka ntama, ntangu beto me kumaka bantu ya kiminu, ya me pusana na beto bubu yayi. 12Mpipa me pusana, muini me pusana. Na yau beto bika mavanga ya mpipa mpe beto vwata binuanunu ya kia13Beto diata mutindu ya mbote mutindu beto lenda tambula na muini, na makinu ve, mpe na ku zola malavu ve, na kinsuza ve, na mpaka mpe minzonza ve. 14Kansi beno vuata Mfumu Yesu Klisto, beno vuandila nsuni mayindu ve, na ku yukutisa ba nzinunu.
141Beno yamba muntu nionso kele ya kulebakana na kiminu, ku sala mpaka na diambu ya mabanza ve. 2Mosi ke ndimaka ku dia nionso, ya nkaka ke ya kulebakana ke ku diaka kaka ba ndunda.3Yina ke kudia yina ke kudiaka ve, yina ke kudiaka ve yandi fundisa ve, yina ke kudiaka. Samuti Nzambi yambaka yandi.

4Nge ke nani nge kena kufundisa kie sieloya ngana ? Yandi lenda telama to kubwa, ya me tala kaka Mfumu n’andi, samuti yandi ke telama, samuti Mfumu kena lulendo ya kutedimisa yandi.5Muntu lenda ku tezikisa bilumbu; ya kaka kena kumona ke nionso mutindu mosi kuandi. bika muntu muntu teza na mayele ya yandi mosi. 6Yina ke kanisaka na kilumbu yandi sala yau na Mfumu. Yina kena kudia, yandi kena kudia na Mfumu, na kuvutula matondo na Nzambi, yina kena kudia ve, yandi vutula matondo na Nzambi, yina kena kudia ve yandi kudia ve na Mfumu mpe yandi vutula matoando na Nzambi.7Na yau, mutindu beto kele, mos ive kena moyo samuna yandi mosi mpe mos ive kufwaka na yandi mosi. 8Kanati beto kena kuzinga, beto kena kuzinga samuna Mfumu, kana mpe lufwa, beto ke kufwaka samuna Mfumu. Na yau, kana beto ke moyo to beto me kufwa, beto me vwilu na Mfumu. 9Na diambu yina Klisto ku fwaka mpe yandi bakaka moyo diaka samu yandi vwanda Mfumu ya ba yin aya kufwa mpe bayina ke moyo.10Kansi nge, samuna yinki nge kena kusambisa mpangi yange ? To nge samuna yinki ku yina mpangi y ange ? Samuti beto nionso, beto ke telama na ntwala ya kiti ya Nzambi na ku sambuswa. 11Samuti ya sonamaka : mu kele moyo, tubaka Mfumu, makungunu nionsi ke fukama na ntwala ya munu mpe ba ndinga nionso ke pesa nzitusu na Nzambi.12Na yau, mosi mosi na beto ke dedikisa diambu na yandi na ntwala ya Nzambi. 13Na yau, beto lenda fundasana diaka ve, beto na beto, kasi beto kanisa na ku sala diambu ve na mpangi yina lenda vwanda diambu ya masakuba mpe nsumukunu.14Me zaba mpe mu kena kiminu na Mfumu Yesu, ke kima mosi ve ke ya kusumuka yau mosi mpe kima mosi ya kusumuka samuna yina kena kundima ke yak e ya kusmuka. 15Kana, na kudia, nge ke niongisaka mpangi wana nge ke ku diaka na zola ve. Ku bebisa muntu fwilaka Klisto na kudia y ange.16Na yau, kubika ve mambote ya beno ya vuezuka ve. 17Samuti kimfumu ya Nzambi ya kele na ku dia to ku nwa ve, kansi na lunungu, kiyenge mpe mayangi na Mpeve ya Nlongo.18Yina ke sadilaka Klisto na mutindu yayi yandi ke ya kuzolakana na Nzambi mpe ku ndimama na bantu. 19Na yau, beto sosa yina pesaka kiyenge mpe ntungulu ya kintwadi.20Ku bebisa kisalu ya Nzambi samuna mambu ya madia ve. Na kedika bima nionso yak e ya ku vedila, ya yimbi kanati muntu kena kudia yandi kuma masakuba. 21Ya kele mbote na ku dia mbizi, na ku nwa vinu ve, mpe na ku lemba ku sadila konso kima lenda pesa masakuba na mpangi.22Kiminu yayi kena nge lunda yau samuna nge mosi na ntwala ya Nzambi. Kiese kele na yina kena ku kifundisa ve na yina yandi me zaba yak e ya mbote. 23Kasi kanati mosi kena keti-keti na yina yandi kena kudia, yandi me beduswa samuti yandi sala yau na kiminu ve, samuti nionso ke salamaka na kiminu ve kele masumu.
151Beto kena ngolo, beto fwana simbidila yina ke yaku lebakana, ba yina kena yau ve, mpe na ku ki zola ve beto mosi.

2Bika beto nionso, beto zola ba mpangi ya beto samuti mambote na ntungulu.3Samuti Klisto yandi ku kizolaka ve, mutindu ba sonikaka : ba mvwezolo ya ba yina ke vwuezaka beno ku bwaka na munu. 4Samuti, nionso sonamaka na ntama ya sonamaka samuti ku longisa beto, samuna kutatamama mpe mbombolo me pesamana beto na masonukwa beto ke na yau na kivuvu.5Nzambi ya ntatumunu mpe mbombolo pesa beno na ku baka nkalasani ya mbote na Yesu Klisto, 6Samu na kintwadi na ndinga mosi, beno kembisa Nzambi mpe Tata ya Mfumu ya beto Yesu Klisto. 7Na yau, beno yambasana, mutindu Klisto yambaka beno na ku kembisa Nzambi.8Na yau, me tuba, kana Klisto me kumaka kisielo ya bayina ke ku zengwa ve, samuna makedika ya Nzambi na ku siamisa ba nsilulu yina yandi salaka na ba tata ya beto, 9Samuti bapaien ba kembisa Nzambi na nkenda n’andi na yina sonamaka : Na yau me ke yimbila nzitusu ya nkembo na nkumbu yange.10Diaka ya me tuba : Zitisa Mfumu, beno ban aya yinza nionso beno yangalala na bantu ya munu! 11Diaka mpe : Beno nionso bapaien, beno zitisa Mfumu, beno sanisina yandi, beno nionso bantu ya munu.12Yesaya tubaka diaka : Ya ke bima na Isai musisa, ke telema na kuyala na bapaien, Bake tudila yandi kivuvu na bapaien.13Bika Nzambi ya kivuvu fulusa kiese mpe kiyenge na kiminu, samuti beno buka na kivuvu na lulendo ya Mpeve ya Nlongo!14Na yina me tadila beno, ba mpangi, me toma leka kiminu, ke beno me fuluka beno mosi na mambote mpe beno me fuluzwa na mayele na nzailu nionso mpe ngolo yaku lubasana.15Kasi, na ya nkaka, me sonikina beno, na ku bambula beno moyo na nlemvo yina pesaka munu Nzambi. 16Na kuvwanda kisielo ya Yesu Klisto na bapaien na ntangu mu ke salaka kisalu ya Nsangu ya Mbote ya Nzambi samuti ba paien ba fwanda nkailu yak u zolakana, yak u biekwa ya nlongo na Mpeve ya Nlongo.17Mu kele na nsilulu ya Klisto Yesu na yin aya Nzambi. 18Samuti mu koka ve na ku samba nionso yin aya nkaka, kansi yina Klisto salaka ve na nzila munu na ku nata bapaien na kutumamana, na mpova mpe na mavanga, 19Na lulendo ya bidimbu mpe bimangu, na lulendo ya Mpeve ya Nzambi. Na yau, me lungisa Nsangu ya Mbote ya Klisto na Yelusalemi na ba yinsi nionso ya kinzungidila ti na Ililiko.20Samuti me sadila ngolo na munu na ku tendikisa Nsangu ya Mbote na bifulu nionso, samu nkumbu ya Klisto tubulwa ntete ve, samuti mu tunga na lufulu ya ngana ve, 21Mutindu ya sonamaka : Bayina ba samumunaka ve bake mona, mpe bayina kuwaka ve bake zaba.22Na yau munu ba mangaka kana ba mbala yikwa na ku kwiza na beno. 23Na ntangu yayi, mu vutuka baka kima mos ive lenda simbidila munu na ndambu yayi, mpe naku vwandaka mabanza ntama mingi na ku kwiza na beno,24Na yau, mu kanisa na kulutila na ku mona beno na ntangu mu ke kuenda na spania, mpe kintwadi na bayina ke vwanda na munu, bosi muke lungisa nsatu ya munu na mua ntangu na ku vwanda na beno. 25Bubu mukena kuenda na Yelusalemi na kisalu ya banlongo.26Samuti na Makedonia na Akaya ba zola lokuta mbongo samuna ba mputu kele na Yelusalemi. 27Samuti ba zolaka yau mpe ba fwuanaka sala yau, samuti bapaien ba bakaka na kintwadi na bima ya bau ya kimpeve mpe bafwana sadila bau na yin aya kinsuni.28Na yau, kana me manisa mambu yayi mpe me pesa bau minkailu yina, muke kuenda na spania, mpe ku lutila na beno. 29Me zaba na ku kwiza na beno, mu ke kwiza na lusakumunu ya Klisto.30Mu kena ku bombidila beno, ba mpangi na Mfumu ya beto Yesu Klisto mpe na luzolo ya Mpeve na kunwana na munu na lusambulu ya beno samuna munu na Nzambi, 31Samu mu tanunwa na bankolami ya Yuda ,samuti mutindu ya minkailu me nata na Yelusalemi ya ndimama na banlongo, 32Mpe samu mu kuma na beno na kiese na luzolo ya Nzambi mpe ku yangalala mpe luvundu ya kintwai na beno.33Bika Nzambi ya yenge vwanda na beno nionso ! Amene!
161Mu kena ku tindila beno Foibe kibusi ya beto, yandi kele kisielo ya nketo na dibundu ya Kenkelea, 2Samu beno yamba yandi na Mfumu na mutindu ya mbote me fwana na banlongo, mpe beno sadisa yandi na konso diambu yandi ke lomba beno, samuti yandi mosi me sadisa bantu mingi mpe na munu mosi.3Beno pesa mbote na Pliska mpe Akila, bisadi na munu na Klisto Yesu, 4Bakuki bika ba yintu ya bau samuna ku vukisa luzingu na munu ya kele kaka munu mos ive kena ku vutudila bau matondo, kansi mabundu nionso ya bapaien. 5Beno pesa mbote na dibundu kele na yinzo ya bau, mbote na Epaineto, nkundi ya munu mpe yandi vwandaka ya ntete na Klisto na Asia.6Beno pesa mbote na Malia, yina sadilaka beno mingi. 7Beno pes mbote na Andoloniko mpe Yunia, bibuti ya munu mpe bilandi ya munu na kinkole, yina kele na kiese ya kutunda na ba ntumwa, ba yina twaminaka na Klisto. 8Pesa mbote nz Ampiliz, nkundi ya munu na Mfumu.910119.Beno pesa mbote na ulubanu, mosi na bisadi na beto na Klisto, na staki, nkundi ya munu. 10.Beno pesa mbote na Apele ke ya kufwana na Klisto, beno pesa mbote na bantu ya yinzo ya Alistobulo. 11.Beno pesa mbote na Elodioni, kibuti ya munu. Pesa mbote na yinzo ya Nalakiso yina kena Mfumu.12Beno pesa mbote na qtqilifena mpe Tilifosa ke salaka samuna Mfumu, pesa mbote na Pelesi, yandi nkundi ya munu, salaka mingi na Mfumu. 13Beno pesa mbote na Lufo, yandi ponamaka na Mfumu, na mama ya beto na yandi. 14Beno pesa mbote na Asinkilito, na Felengoni, na Eleme, na Pataloba, na Elema, na ba mpangi kele na bau.15Beno pesa mbote na Filolongo na Yulia na Neleo na kibusi n’andi, mpe Olimpa na banlongo nionso kele na bau. 16Beno pesa bau mbote mekatuka na mabundu nionso, mpe pesasana mbote na mfibulu ya kiklisto.17Mu kena ku bombidila beno, ba mpangi, na ku tadidila ba yani ke tukisaka ku vambana na masakuba na ku lunda malongi beno bakaka. Beno vuanda ntama na bau. 18Samuti bantu ya mutindu yayi ke sadilaka bau Klisto Mfumu ya beto ve, kansi bivumu ya bau mosi mpe ba ke vengikaka ba yina kena ntima ya kimwana na mpova ya kulembama mpe ya nkondolo.19Samuti beno kutumama ya beno me zabakana na bantu nionso, mu kena ku yangalala na beno mpe na zola beno vwanda mayele na yin aya mbote mpe ku salayimbi ve. 20Nzambi ya yenge na nswalu yandi ke diatikisa Satana na yinsi ya bitambi ya beno. Nlemvo ya Mfumu ya beto Yesu Klisto vwanda na beno.2121.Timoteo, kisadi na munu, me pesa beno mbote, mutindu mosi mpe Lukio, na Yasoni, na Sosipatalo, bi buti ya munu.

2222.Me pesa beno mbote na Mfumu, munu Teleteo me sonikinaka beno mukanda yayi.23Ngayo, mfumu ya yinzo mpe na dibundu nionso me pesa beno mbote, Elasto, yina ke lundaka mbongo ya mbanza, me fidisa beno mbote mpe mpangi Kwalato. 24Bika nlemvo ya Mfumu na betoYesu Klisto vwanda na beno nionso ! Amene!25Na yina lenda siamisa beno mutindu kele nsangu ya munu ya mbote mpe nsamununu ya Yesu Klisto, mutindu kele nzaikusu ya mansweki banda ntama, 26Kansi bubu ya me zabakana na masonukwa ya ba mibikudi, na nsikudukusu ya Nzambi ya mvula na mvula, ya zabanaka na bapaien nionso na kutumama na kiminu,27Na Nzambi, yandi kaka kele na mayele, kuna kele nkembo na Yesu Klisto na mvula na mvula! Amene!

Mukanda ya ntete ya paulu na bakolinto

11Paulu, bokuluaka na luzolo ya Tata Nzambi samuna kuvuanda ntumua ya Yesu Klisto, mpe mpangi Sostene, 3na dibundu ya Tata Nzambi kele na Kolinto, na bayina biekueka kati na Yesu Klisto, bokuluaka na kuvuanda banlongo, mpe na konso kifulu yina kele bantu nionso kebombidilaka nkumbu ya Mfumu na beto Yesu Klisto, Mfumu na bau mpe ya beto: 2Bika nlemvo mpe yenge me katuka na Tata Nzambi mpe na Mfumu Yesu Klisto vuanda na beno!4Samuna diambu na beno, mu kena kuvutula ntangu nionso matondo na Nzambi Tata na munu, samuna nlemvo ya Tata Nzambi beno me baka na nkumbu ya Yesu Klisto. 5Samuna yandi, beno me baka kimvuama nionso me tadila mambu ya Tata Nzambi mpe nzayilu, 6kimbangi ya Yesu Klisto yina sikidikuaka ngui kati na beno,7samu ti beno kondua nkayilu ata mosi ve, na ntangu beno kena kuvingila kisalu ya Mfumu na beto Yesu Klisto. 8Yandi kesiamisa beno ti na nsuka, samu beno sembua ve na kilumbu ya Mfumu na beto Yesu Klisto. 9Tata Nzambi kele ya kukuikama, yandi yayi bokilaka beno na kuvuanda kintuadi na muana na yandi, Mfumu na bato Yesu Klisto.10Bampangi, mu kena kubombidila beno na nkumbu ya Mfumu na beto Yesu Klisto, na kuvuanda ndinga mosi, mpe beno vuanda na mpeve ya kuvambana ve kati na beno, kansi beno vuanda kaka na mpeve mosi ya mbote mpe na nkadulu ya mbote. 11Bampangi na munu, samu bantu ya Kloe zabisaka munu mambu na beno, ti minzonza kele kati na beno.12Mu zola ti konso muntu tuba mutindu yayi: Munu, mu kele ya Paulu, mpe munu, mu kele ya Apolo mpe munu, mu kele ya Kefa! mpe munu mu kele ya Klisto. 13Klisto kele ya kuvambana e? Paulu komuaka na dikulunsi samuna beto e, to beno botukuaka na nkumbu ya Paulu e?14Mu kena kuvutula matondo na Tata Nzambi, samu ti kati na beno mu botikaka ata muntu mosi ve, kukatula kaka Klisipo na Ngayo, 15samu ti muntu mosi tuba ve ti beno botukuaka na nkumbu na munu. 16Mu botikaka diaka bantu ya inzo ya Stefana; na yina me bikana, mu zaba ve kana mu botikaka diaka muntu ya nkaka.17Klisto tindaka munu samuna kubotika ve, yandi tindaka munu samuna kusamuna mambu ya Tata Nzambi, mpe ya kele na nduenga ya mpovolo ve, samu ti bakitula ve dikulunsi ya Klisto kima ya mpamba.18Samuna bantu yina kena kubungana, malongi ya dikulunsi kele buzengi; kansi samuna beto kele ya kuvulusua, yau kele kilendo ya Tata Nzambi. 19Bosi mpe ya sonamaka: mu kebunga nduenga ya bantu ya nduenga, mpe mu kevunza zayu ya bantu ya zayu.2021Nkua nduenga kele wapi e? Nsoniki kele wapi e? mbindisi ya mpaka ya bilumbu yayi kele wapi e? Tata Nzambi kitulaka nduenga ya inza yayi buzengi ve e? Samu inza na nduenga na yandi, zabaka Tata Nzambei ve na nduenga ya Tata Nzambi, ya sepedisaka Tata Nzambi na kuvulusa bayina lekaka kiminu na buzengi ya nsamununu ya mambu ya Tata Nzambi.22Bayuda kena kulomba bimangu mpe Baelene kena kusosa nduenga: 23Beto, beto kena kulonga Klisto yayi komuaka na dikulunsi; ya kele nteso asakuba samuna Bayuda mpe buzengi na bapaien,24kansi samuna bayina bokuluaka, ya vuanda Bayuda to ya vuanda Baelene, Klisto kele kilendo ya Tata Nzambi mpe nduenga ya Tata Nzambi. 25Samu buzengi ya Tata Nzambi me luta nduenga ya bantu, mpe kulebakana ya Tata Nzambi kele ngolo kulutila bantu.26Bampangi beno tala kati na beno bokuluaka, ata bantu mingi ya nduenga na kinsuni kele ve, ata bantu mingi ya kilendo kele ve, ata bantu mingi ya luzingu ya mbote kele ve. 27Kansi Tata Nzambi solaka bima ya buzengi ya inza samuna kufuisa bantu ya ndunga nsoni; Tata Nzambi solaka bima ya kulebakana ya inza samuna kufuisa bankua ngolo nsoni;28mpe Tata Nzambi solaka bima ya mfunu ve ya inza mpe yina bake vuezaka, yina kevuandaka ve samuna kuvunza yina kele, 29samu ti nsuni mosi ve kukizitisa na ntadisi ya Tata Nzambi.30Nzoka, samuna yandi nde beno kele kati Yesu Klisto, yayi beto siluaka nduenga na Tata Nzambi, lunungu mpe mpendoso mpe nkudulu, 31samu, ,mutindu ya sonamaka, ti bika muntu yina kena kukizitisa, yandi kukizitisa na Mfumu.
21Samuna munu, bampangi, ntangu mu kuizaka na beno, ya kele na mpova to na nduenga ya kulutila kitazo ve mu samuninaka beno kimbangi ya Tata Nzambi. 2Samu mu vuandaka na dibanza ya nkaka ve ya kuzaba kati na beno kana mambu ya Yesu Klisto ve, mpe Yesu Klisto yayi komuaka.3Mu vuandaka mu mosi ya kulebakana kati na beno, na wonga, na kuzakama ya ngolo, 4mpe mpovolo na munu mpe ndongolo na munu vuandaka mvovo ya nduengoso ya kukuikimisa beno ve, kansi samuna kutadisa na bantu Mpeve mpe kilendo ya Tata Nzambi, 5samu ti kiminu na beno salama na nduenga ya bantu ve, kansi na kilendo ya Tata Nzambi.6Na yau, beto kena kulonga nduenga kati na bantu kele ya kulunga, nduenga ya ntangu yayi ve, ya kele mpe ya bakuluntu ya ntangu yayi ve ke fukila; 7beto kena kulonga nduenga ya Tata Nzambi, yina tuaminaka bantangu, nduenga ya mampinda mpe ya kusuekua, yayi Tata Nzambi kubikaka samuna nkembo na beto.8nduenga yayi, ata ntuadisi mosi ve ya ntangu yayi salaka zaba yau, samu kana bazabaka yau, ba zolaka koma Mfumu ya nkembo na dikulunsi ve. 9Kansi , lokola ya sonamaka, ya kele mambu yayi disu monaka ve, mpe dikutu kuwaka ve, mpe ya kotaka na ntima ya muntu ve, mambu yina Tata Nzambi kubikaka samuna bantu ke zolaka yandi.10Tata Nzambi songaka beto yau na Mpeve. Samu Mpeve ke fionguninaka nionso, ata mampida ya Tata Nzambi. 11Bantu mutindu bau kele, nani lenda zaba mambu ya muntu, kana mpeve ya muntu ve yina kele na yandi e? Mutindu mosi, muntu mosi ve me zaba mambu ya Tata Nzambi, kana Mpeve ya Tata Nzambi ve.12Kansi beto, beto bakaka mpeve ya inza ve, kansi Mpeve me katuka na Tata Nzambi, samu ti beto kuiza zaba mambu yayi Tata Nzambi pesaka beto na nlemvo na yandi. 13Mpe beto kena kutuba yau, na mvovo kena kulongila nduenga ya bantu ve, kansi kintuadi na yina Mpeve kena kulonga, beto kena kusadilaka mpova ya kimpeve samuna mambu ya kimpeve.14Kansi kibulu ya muntu ke bakaka ve mambu ya Mpeve ya Nzambi, samu ya kele buzengi samuna yandi, mpe yandi lenda zaba yau ve, samu ba ke kongudilaka yau na kimpeve. 15Muntu ya kimpeve, ke kongudilaka nionso, mpe muntu mosi ve lenda kongudila yandi. 16Samu nani zabaka mabanza ya Mfumu, samu yandi longa yau e? Nzoka beto, beto kele na dibanza ya Klisto.
312Bampangi, samuna munu, mu tubaka na beno lokola bantu ya kimpeve ve, kansi lokola bantu ya kinsuni, lokola bana kele kati na Klisto. Mu pesaka beno kimvumina kansi madia ya ngolo ve, samu beno lendaka vibidila yau ve, ata malu malu yayi beno lenda mpe yau ve,3samu, ti bubu yayi beno kele ntete na kinsuni. Na yau, lokola kimpala mpe na minzonza kele kati na beno, beno kele na kinsuni ve, mpe beno kena kudiatila mutindu ya kimuntu ve? 4Na ntangu mosi na beno me tuba: munu, mu kele ya Paulu! mpe yankaka: munu mu kele ya Apolo! beno kele bantu ve? 5Apolo kele nani? Paulu kele nani? Bisadi ya Mfumu Yesu, na nzila na bau beno tulaka kiminu, bonso Mfumu pesaka yau na mosi na mosi na beno.6Mu kunaka, Apolo me tula maza, kansi Tata Nzambi me kudisa, 7na kumonisa ti ya kele ve yina me kuna nde yandi me luta, ata yina ma tula maza, yandi mpe ve, kansi Tata Nzambi yandi ke kudisaka me luta.8Muntu kena kukuna na muntu kena kuloza maza ba me fuanana, mpe konso muntu ke baka nsendo mutindu kele kisalu na yandi. 9Samu beto kele bisadi kintuadi na Tata Nzambi. Beno kele bilanga ya Tata Nzambi, inzo ya Tata Nzambi.10Na nlemvo yayi mu bakaka na Tata Nzambi, mu tulaka lufulu bonso ntungi ya nduenga, mpe muntu ya nkaka me tunga na zulu. Kansi bika konso muntu kukitala mutindu yandi kena kutungila na zulu. 11Samu muntu ya nkaka kele ve yina lenda tunga lufulu ya nkaka na zulu ya yina tuluaka, beno zaba ti yandi kele Yesu Klisto.12Nzoka, kana muntu me tungila na wolo, na palata, na mabanga ya ntalu, na mabaya, na nianga, na matiti na zulu ya lufulu, 13kisalu ya konso muntu ke monikisua; samu kilumbu ke monikisa yau, samu ya ke monikisua na tiya, mpe tiya ke tendula kisalu ya konso muntu.14Kana muntu me sala kisalu na zulu ya lufulu kena kusikila, yandi ke baka nsendo. 15Kana kisalu ya muntu me yokua na tiya, yandi ke zimbisa nsendo na yandi, samuna yandi, yandi ke vulusua, kansi yandi ke lutila na tiya.16Beno zaba ve ti beno kele kinlongo ya Tata Nzambi e, mpe Mpeve ya Tata Nzambi kevuandaka na beno e? 17Kana muntu me bunga kinlongo ya Tata Nzambi, Tata Nzambi ke bunga yandi; samu kinlongo ya Tata Nzambi kele ya nlongo, mpe yau beno kele.18Bika muntu kukivuna ve; kana muntu mosi kati na beno kena kukibanza muntu ya nduenga ya ntangu yayi, yandi kituka muntu ya buzengi, samu yandi kituka muntu ya nduenga. 19Samu nduenga ya inza yayi kele buzengi na ntuala ya Tata Nzambi. Mpe ya sonamaka: yandi ke bakaka bantu ya nduenga na bunkita na bau. 20mpe diaka: Mfumu me zaba mabanza ya bantu ya nduenga, yandi me zaba ti ye kele ya mpamba.21Muntu kukiyana na bantu ve; samu nionso kele na beno, 22ya vuanda Paulu, ya vuanda Apolo, ya vuanda Kefa, ya vuanda inza, ya vuanda luzingu, ya vuanda lufua, ya vuanda bima kele bubu, ya vuanda bima ke kuiza. Nionso kele ya beno, 23mpe beno kele ya Klisto, mpe Klisto kele ya Tata Nzambi.
41Na yau, bika batala beto bonso bisadi ya Klisto, mpe nkabudi ya mansueki ya Tata Nzambi. 2Diambu me bikana, ba kena kulomba na minkabudi, konso muntu fieti vuanda munkuikizi.3Samuna munu, ya kele diambu ya fioti ti beno fundisa munu, to na mbazi a nkanu ya bantu. Mu kena kukifundisa ve munu mosi, 4samu mu kena kukimona na diambu ve; samuna yau ve mu kena kunungusua. Yina kena kufundisa munu, ikele Mfumu.5Yau yina, beno tuamina ntangu ve ya kufundisa munu, beno vingila ti Mfumu ke kuiza, yandi ke kuiza kienzula na kukia yina suekuaka na kitombe, mpe yandi ke kuiza monikisa makani ya mintima. Na ntangu yina, konso muntu ke baka nsikulu yina Tata Nzambi kubukilaka yandi.6Bampangi, ya kele samuna beno, mu mosi salaka bamambu yina mpe na yina ya Apolo, samu ti beno longa bantu na beno ba vuanda na nganda ya masonukua ve, mpe muntu mosi ve kukitumpidika samuna kubedisa ya nkaka. 7Samu nani yayi kena kusuasisa nge e? Inki kima kele na nge yina nge bakaka ve e? Bosi kana nge bakaka yau, samuna inki nge kena kukiyana, bonso kaka nge bakaka yau ve e?8Kubanda ntama beno me yukutaka, kubanda ntama beno me vuamaka, ntangu beno vuandaka dikita, beto vuandaka ve. Beno lenda dikita, samu beto dikita kintuadi na beno! 9Samu, mu ke banzaka ti beto yayi bantu ya nsukaTata Nzambi kitulaka bantumua, beto yayi zenguluaka nkanu ya lufua, samu beto sala bimpa yayi vuandaka talua na inza, na ba mbasi mpe na bantu.10Beto kele bilau samuna Klisto, kansi beno, beno kele bantu ya nduenga na Klisto; beto kele ya kulebakana, kansi beno kele ngolo. Beno ke zitusuaka, mpe beto ke vuezuaka! 11Ti na ntangu yayi, beto kena kumona nsatua, mpuina, mvuatu ve, beto ke muesuaka mpasi, kukuenda na kukuenda, beto kevuandaka kisika mosi ve;12beto me lemba na kusala na maboko na beto mosi, kufingua, beto kena kusakumuna; kuzungulua kuama, beto kena kuvibidila; 13kutiakua, beto kena kutuba na ndinga ya kulembama; ti bubu yayi beto me kitukaka bonso doti ya inza, mpesua ya bantu nionso.14ya kele samuna kumuesa beno nsoni ve me sonika mambu yayi, kansi mu kena kuluengisa beno bonso bana na munu ya luzolo. 15Samu ntangu beno kevuanda na mafunda kumi ya minlongi na Klisto, beno ke vuanda na ba tata mingi ve, samu me buta beno na Klisto samuna Nsangu ya Mbote. 16Na yau, mu kena kubombidila beno, beno vuanda mimvukumuni na munu.17Smuana yau mu tindilaka beno Tomoteo, muana na munu ya luzolo mpe ya kukuikama na Mfumu Yesu, yandi ke bambula beno moyo na nzila na munu na Klisto, mutindu mu ke longilaka na bisika nionso na mabundu nionso. 18Kansi ba ya nkaka ke kukitumpidikaka bonso ti mu ke kuiza na beno ve.19Kansi ntama mingi ve mu ke kuiza na beno, kana ya kele luzolo ya Mfumu, mpe mu ke zaba mambu na bau ve, kansi kilendo ya bayina ke kukitumpidikaka. 20Samu Kimfumu ya Tata Nzambi kele na mambu ve, kansi na kilendo. 21Inki beno zola e? mu kuiza na beno na sikoti, to na nzola mpe na mpeve ya kulembama e?
51Beto kena kuwa bantu kutuba ti nsumukunu kele mingi kati na beno, mpe nsumukunu yayi beto lenda mona na ba pakanu; na kitezo ya kumona mosi na beno me baka nkento ya tata na yandi. 2Mpe beno kena kukitumpidika! Mpe beno kena kingongo ve na ntima, samu yina salaka mambu yina yandi vuanda diaka kati na beno ve!3Samuna munu, mu kele na beno ve na nzutu, kansi mu kele na beno na kimpeve, ntama me fundisaka muntu yina salaka mambu yina, bonso kaka ti mu vuandaka na beno. 4Na nkumbu ya Mfumu Yesu, beto kutakanaka beno na mpeve na munu kintuadi na kilendo ya Mfumu na beto Yesu, 5bika muntu ya mutindu yayi yakulua na Satana samuna mbungulu ya nsuni, samu ti mpeve na yandi vulusua na kilumbu ya Mfumu Yesu.6Mpamba kuandi beno kena kukiyana. Beno zaba ve ti lufunusu ya fioti ke vimbisaka mfumfu nionso kana ya me sangua na maza e? 7Beno katula lufunusu ya ntama, samu ti beno vuanda mfumfu ya impa tuluaka maza, yina kele na lufunusu ve, samu ba kufuaka Klisto, yandi kele Pasa na beto. 8Bika beto kembila nkembo yina kele na lufunusu ya ntama ve, lufunusu ya kimfunia ve mpe ya kikadulu ya nganzi ve, kansi na mampa kele na lufunusu ve ya kuvedila mpe ya kedika.9Mu sonikinaka beno na mukanda na munu na kuvuanda nkalasani na minsumuki ve, 10na mutindu ya kuvuanda kimpuanza kintuadi na minsumuki ya inza yayi ve, to na bantu kele nzodia mbongo mpe na ba yina ke zionaka bima ya bantu, to minsambidi ya biteki, kana pidina, ya me luta mbote na kubima na inza.11Malu malu yayi, yina mu sonikinaka beno, beno vuanda diaka nkalasani ve na muntu yina kena kukibokidila mpangi, bosi yandi kele nsumuki, to nzodia mbongo, to nsambidi ya biteki, mfingi, to nduvu, to nzioni ya bima ya bantu, beno lenda kudia na muntu ya mutindu yina ve. 12Ya munu nini vana, nga ya kele diambu ya munu na kufundisa ba yina kele na nganda e? bantu ya kufundisa, bau ve kele na kati e? 13Samuna ba yina kele na nganda, Tata Nzambi kena kufundisa bau. Beno katula buntu kele na kikadulu ya nganzi kati na beno.
61Na ntangu muntu mosi kati na beno kele kitantu na mpangi ya nkaka, samuna inki yandi fueti kuenda funda na bantu kele na lunungu ve, kansi na banlongo ve? 2Beno zaba ve ti banlongo ke fundisa inza e? Mpe bosi kana beno ke fundisa inza, beno kene kukuka ve kufundisa ba mambu ya fioti fioti e? 3Beno zaba ve ti beto ke fundisa ba mbasi e? Bosi ba mambu ya luzingu yayi kuandi, beto ke fundisa tau ve?4Ntangu beno kena kitantu na ba mambu ya luzingu yayi, beno kena kuenda na bantu yayi bibundu ke tulaka meso ve samu bavuanda mimfundisi! 5Mu kena kutuba mambu yayi samuna kufuisa beno nsoni. Ya zola tuba ti, kati na beno muntu ya nduenga kele ve yina lenda zengila beno ba mambu kati na beno na beno ba mpangi. 6Kansi mpangi yayi kena kufunda mpangi yina, na ntuala ya bantu kele na kiminu ve!7Ya kele kifu ya imbi beno na beno na kuvuanda na mimfundu ba yayi na bayina. Samuna inki na diambu me tadila kukondua lunungu beno kena kumona mpasi ve? Samuna inki beno kene kukibika ve ba vula beno e? 8Kansi beno nde kena kusalaka mambu ya kukondua lunungu mpe ya kuvula, mpe beno kena kusala mambu ya mutindu yina na bampangi!9Beno zaba ve ti ba yina kele na lunungu ve ke baka difua ya kimfumu ya Nzambi ve? Beno kukivuna ve: ata minsumuki, ata minsambidi ya biteki, ata minyangi, ata mvunikisi ya kikento, ata bantu ya bifu ya imbi, 10ata miyibi, ata banzodi ya mbongo, ata banduvu, ata mimvuezi, ata miyibi, ba kebaka difua ya kimfumu ya Nzambi ve.

11Mpe yau beno ikele, ndambu ya bantu kati na beno. Kansi beno sukuluaka, Kansi beno vedusuaka, kansi ba kitulaka beno bantu ya lunungu na nkumbu ya Mfumu Yesu Klisto, mpe na Mpeve ya Tata na beto Nzambi.12Luve kele na munu na mambu nionso, kansi mambu nionso kele mfunu ve, mu kele na luve na mambu nionso, kansi mu lenda kukibika ve mu sala konso diambu. 13Madia kele samuna kivumu, mpe kivumu samuna mdia, kansi Tata Nzambi ke fukisa yayi na ba yina yankaka. Kansi nzutu kele samuna masumu ve. Ya kele samuna Mfumu, mpe Mfumu samuna nzutu.14Mpe Tata Nzambi fulukisaka Mfumu Yesu, ke fulukusa beto mpe na kilendo na yandi. 15Beno zaba ve ti ba nzutu na beno kele biela ya Klisto e? Mu lenda kuandi baka biela ya Klisto, samuna kukitula yau biela ya nsuza e? ya lenda vuanda ve.16Beno zaba ve ti yina kena kubundana na nsuza me kuma nzutu mosi na yandi e? Samu, ya tubamaka, bau zole ke kuma nsuni mosi. 17Kansi yina ke bundana na Mfumu kele na yandi mpeve mosi.18Beno tina kinsuza. Masumu ya nkaka muntu ke salaka kele na nganda ya nzutu; kansu muntu yina ke kukipesa na kisuza me sumuka na nzutu na yandi mosi.19Beno zaba ve ti nzutu na beno kele kinlongo ya Mpeve ya Nlongo kele na beno, yina beno bakaka na Tata Nzambi, mpe beno me kukivua beno mosi ve e? 20Samu beno sumbuaka na ntalu ya nene. Na yau, beno kembela Tata Nzmbi na nzutu na beno mpe na mpeve na beno, yayi me kuvua Tata Nzambi.
71Na yina me tadila mambu beno sonikinaka munu, dibanza na munu kele ti ya kele mbote samuna bakala na kusimba nkento ve. 2Kansi samuna kutina kinsuza, bika konso bakala vuanda na nkento na yandi, mpe bika nkento vuanda na bakala na yandi.3Bika bakala sala na nkento na yandi yina yandi fueti pesa yandi, mpe bika nkento sala mutindu mosi na bakala na yandi. 4Nkento kuvua nzutu na yandi ve, kansi bakala me kuvua yau; mpe mutindu mosi, bakala kuvua nzutu na yandi ve, kansi nkento me kuvua yau.5Beno mangana ve beno zole, ya fuana vuanda kaka na nguizani ya beno zole na fintangu, samuna kubaka ntangu ya kusambila; bosi beno me vutuka kisika mosi, samu Satana vukumuna beno ve kana beno kele na mvibudulu ve. 6Me tuba yau na luzolo, kansi ya kele luve ve. 7Mu zolaka ti babakala nionso beno sala bonso munu; kansi konso muntu me baka nkayilu na yandi na Tata Nzambi, yandi yayi mutindu yayi, yandi yina mutindu yina.8Na ba yina kele ya kukuela ve na mafola, me tuba ti ya kele mbote samuna beno na kuvuanda bonso munu. 9Kansi kana mvibudulu kele ve, bika ba kuela, samu ya me luta mbote na kukuela kensi kuyokana ve.10Na ba yina kele ya kukuela, me pesa insua, munu ve kansi Mfumu, ti nkento vambana na bakala na yandi ve 11(kana nkento me vambana, yandi kuela diaka ve to yandi wizana na bakala na yandi), mpe bakala lenda kuka nkento na yandi ve.12Ya nkaka, Mfumu ve , kansi munu kena kutuba: Kana mpangi ya bakala kele na nkento ke lekaka kiminu ve, mpe yandi me ndima kuvuanda na yandi, bakala kuka yandi ve; 13bosi kana nkento kele na bakala yina ke lekaka kiminu ve, mpe yandi me ndima kuvuanda na yandi, nkento kuka bakala na yandi ve. 14Samu bakala kele na kiminu veme biekua nlongo na nkento na yayndi, mpe nkento kele na kiminu ve me biekua nlongo na mpangi, kana pidina ve, bana na bau lenda vuanda ya kusumuka, mpe na ntangu yayi bakele ya kusuka.15Kana muntu yina leka kiminu ve me vambana, bika yandi vambana; na diambu yina, kima mosi kele ve yina me sangisa mpangi ya bakala to ya nkanto. Tata Nzambi bokilaka beto samuna kuvuanda na kiyenge. 16Samu inki nge me zaba, nkento, kana nge lenda vulusa bakala na nge? To inki nge me zaba, bakala, kana nge lenda vulusua nkento na nge?17Diambu mosi kaka, bika konso muntu diata mutindi Mfumu sadilaka yandi, mutindu yandi bakilaka mbokolo ya Tata Nzambi.Yau yina mu kena kusikidikisa na mabundu nionso. 18Muntu bokuluaka ya kuzengua, bika yandi vuanda ya kuzengua, muntu bokuluaka ya kuzengua ve, yandi kukizengua ve. 19Nzengolo kele kima ve, kukondua nzengolo mpe kele kima ve, kansi kulunda nsikudukusu ya Tata Nzambi kele nionso.20Bika muntu muntu vuanda mutindu yandi vuandaka ntangu babokilaka yandi. 21Nge bokuluaka bonso n'nanga, kutula yau mayindu ve, kansi kena nge zola vuanda kimpuanza, sadila yau. 22Samu n'nanga yina bokuluaka na Mfumu kele kimpuanza ya Mfumu, mutindu mosi, muntu ya kimpuanza yina bokuluaka kele n'nanga ya Klisto. 23Beno sumbuaka na ntalu ya nene, beno kituka minanga ya bantu ve. 24Bampangi, bika konso muntu vuanda na ntuala ya Tata Nzambi mutindu yandi vuandaka ntangu yandi bokuluaka.25Na yina me tadila bandumba, mu kele na ntumunu ya Mfumu ve, kansi mu kena kupesa dibanza, bonso muntu bakaka nlemvo na Mfumu samuna kuvuanda kimpuanza. 26Beno tala yina mu kena kumona ya mbote, samuna bantangu ya mpasi kena kufinamma: ya kele mboto na bakala kuvuanda mutindu yayi.27Nge kele ya kukangama na nkento, kusosa kuvambana ve, mpe kana nge kele na nkento ve, kusosa nkento ve. 28Kana nge kele ya kukuela, nge volaka masumu ve; mpe kana ndumba kuelaka, yandi volaka mpe masumu ve; kansi bantu yayi ke vuanda na nkuamusu na nsuni, kansi samuna yau, mu zola tanina beno.29Ba mpangi, mu kena kutuba mutindu yayi: beno zaba ti ntangu kele ya nkufi, kubanda bubu yayi, ba yina kele na ba kento, ba vuanda bonso kaka bantu ya kukuela ve, 30ba yina kena kudila bonso ba kena kudila ve, ba yina kena kusepela bonso ba kena kusapela ve, ba yina kena kusumba bonso ba kele na kima ve, 31mpe ba yina kesadilaka inza bonso ba ke sadilaka yau ve, samu inza yayi beno kena kumona, kena kuluta.32Mu zolaka ti beno tula mayindu ve. Muntu yina kele ya kukuela ve, yandi ke tulaka mayindu na mambu ya Mfumu, samuna kusepedisa Mfumu; 33mpe yina kele ya kukuela, yandi ke tulaka mayindu na bima ya inza, samuna kusepedisa kento na yandi. 34Mutindu mosi, disuasuani kele na kento mpe ndumbu: yina kele ya kukuela ve kena kutula mayindu na mambu ya Mfumu, samu yandi vuanda ya kuvedila na nzutu mpe na mpeve; mpe yina kele ya kukuela kena kutula mayindu na mambu ya inza, samuna kusapedisa bakala na yandi.35Mu kena kutuba yau samuna ntomoso na beno; kansi samuna kubaka beno na dikonde ve, ya kele samuna kusala mambu ya mbote mpe ya kufuana na kukangama na Mfumu kondua kivunikisa.36Kana muntu me yindula kusala diambu ya imbi na muana na yandii ya ndumba yina me luta ba mvula ya kukuela, mpe kana mfunu keleya kukuedisa yandi, yandi sala yina yandi zola, kana ba me kuelana, yandi nata disumu ve. 37Kansi muntu yina me baka lukanu, ya kutatumusua ve mpe na luzolo na yandi mosi, mpe yandi me zenga na ntima na yandi ya kulunda muana na yandi ya ndumba, yandi me sala mbote. 38Na yau, yina kuedisa muana na yandi ve, me sala diambu ya kuluta mbote.39Nkento kele ya kukangama na bakala na yandi, kana bakala kele moyo; kansi bakala me kufua, yandi kele kimpuanza na kukuela muntu yina yandi me zola, kansi ya fuana vuanda na Mfumu. 40Na dibanza na munu, yandi kele na mayangi kana yandi me vuanda mutindu yandi kele. Munu diaka, mu kena kubanza ti mu kele na Mpeve ya Tata Nzambi.
81Samuna yina me tadila nsuni ya kuyokila biteki, beto me zaba ti beto nionso kele na nzayilu .nzayilu ke kukitumpidikaka, kansi luzolo ke siamisaka. 2Kana muntu kena kutula kivuvu ti yandi me zaba diambu, yandi zaba ntete ve mutindu yandi fueti zabila yau. 3Kansi kana muntu me zola Tata Nzambi, muntu yayi me zabakana na Tata Nzambi.4Samuna yina me tadila kudia nsuni ya kuyokila biteki, beto me zaba ti biteki kele diaka ve na inza, kansi Nzambi mosi kaka kele na inza ya mvimba. 5Samu, kana bantu kele yina ke bokuduluaka ba nzambi, ya vuanda na dizulu, ya vuanda na ntoto, lokola kedika qkeli ti ba nzambi kele mingi mpe ba mfumu kele mingi, 6kansi samuna beto, Nzambi Tata mosi kaka yandi kele, na yandi ke katukaka nionso mpe beto kele samuna yandi, mpe Mfumu kele mosi kaka, Yesu Klisto, bima nionso kele samuna yandi mpe beto kele samuna yandi.7Kansi nzayilu yayi kele na bantu nionso ve. Ba ya nkaka me mesanaka na biteki mpe ba ke kudiaka yina ba ke yokilaka biteki, mpe kimuntu na bau kele ya kulebakana mpe ya kusumuka.8Ya kele madia ve kena kupusa beto pene pene ya Tata Nzambi: kana beto me kudia yau, kima mosi ve me buelama na beto; kana mpe beto kudia yau ve, kima mosi ve me katuka beto. 9Beno keba, samu kimpuanza na beno vuanda disakuba ve na bayina kele ya kulebakana. 10Samu kana muntu me mona nge yayi kele na nzayilu, nge me vuanda na meza na kati ya kinlongo ya biteki, lokola kimuntu na yandi kele ya kulebakana, ya ke nata yandi ve ti yandi kudia nsuni yokuaka samuna biteki e?11Mpe na yau, muntu ya kulebaka ke bungana na nzayilu na nge, mpangi yayi Klisto fuilaka! 12Na nsumukunu ya mutindu yayi samuna mpangi, mpe kuluekaka kimuntu na bau ya kele ya kulebana, beno kena kusumuka na Klisto. 13Yau yina, kana madia kena kutesikisa mpangi na munu masumu, mu ke kudia diaka nsuni ve, samu mu tesikisa mpangi na munu masumu ve.
91Munu, mu kele muntu ya kimfumu ve? Mu kele ntumua ve? Mu monaka Mfumu na beto Yesu ve? Beno kele kisalu na munu kati na Mfumu e? 2Kana ba yankaka me tuba ti mu kele ntumua ve, kansi samuna beno mu kele ntumua, samu beno kele kidimbu ya kintumua na munu kati na Mfumu.3Yau kele mvutu ya kukitanina na ba yina kena kufunda munu. 4Nga beto kele ve na luve ya kudia na kunua e? 5Nga beto kele ve na luve ya kunata mpangia beto ya nkento samu yandi vuanda nkazia beto, mutindu bantumua ya nkaka ke salaka, mpe na ba mpangia babakala ya Mfumu, na Kefa e? 6To munu kaka na Banaba kele ve na luve ya kusala e?7Nani kena kusala kisalu ya ntanini ya nkangu na mfutu na yandi mosi e? Nani kena kukuna inti ya vinia bosi yandi kudia mbutu na yau ve? Nani kena kuvungula dikamba, bosi yandi kena kunua mamvumina ya dikamba ve? 8Mambu mu kana kutuba, ya kele na kimuntu e? Bosi nsiku, ke tubilaka yau ve?9Samu ya sonamaka na nsiku ya Mose: Nge ke kanga ngombe ve yina kena kututa mbuma.Tata Nzambi, yandi ke kukikuamisaka samuna ngombe, 10to yandi ke tubaka kaka samuna beto e? inga, ya sonamaka samuna beto ti muntu kena kuvata bilanga fueti vata na kivuvu, mpe yinya kele a kena kututa mbuma yandi tuta na kivuvu ya kubaka ndambu. 11Kana beto kunaka kati na beno bima ya kimpeve, ya kele diambu ya nene kana beto me yonzika bima ya beno ya kinsuni.12Kana ba ya nkaka kena kusepela na luve na beno, na beto ve kiese yina zolaka vuanda e? Kansi beto sadilaka luve yina ve, nkutu beto kena kumona mpasi na kuvibidila nionso, samu kaka beto kakidila ve Nsangu ya Mbote ya Klisto. 13Beno zaba ve ti ba yina ke salaka kisalu ya nlongo ke dikuluaka na kinlongo, ti ba yina ke salaka na dizikua ya uyokila ke bakaka ndambu ya dizikua? 14Mutindu mosi mpe, Mfumu zengilaka ba yina ke samunaka Nsangu ya Mbote ba vukila na Nsangu ya mbote.15Samuna munu, mu sadilaka ata mosi ya tuve yina ve, ya kele ve ti me kusonika samuna ntomoso na munu; samu ya me luta mbote mu kufua, kansi kubika ve ba katula munu diambu yayi ya nkembo. 16Kana mu kena kusamuna Nsangu ya Mbote, ya kele samuna kukisika ve, kansi samu ba komikinaka munu mfunu na yau, mpe kiadi samuna munu kana mu samuna ve Nsangu ya Mbote!17Kana mu kena kusala yau na ntima ya mbote, mu kele na nsendo na yau; kansi kana mu kena kusala yau, ya kele kizitu ba pesaka munu. 18Nsendo na munu kele inki e? Na mbongo ve, mu kena kulonga Nsangu ya Mbote, mpe kulomba ata mfutu ve ya kilongi ya Nsangu ya Mbote.19Samu, ata mu kele intu na ntadisi ya bau nionso, me kikitulaka kisadi ya bantu nionso, samuna kubaka nkangu ya nene ya bantu. 20Kintuadi na bayuda, mu vuandaka bonso nyuda, samuna kubaka bayuda; kintuadi na ba yina kele na insi ya minsiku, bonso na insi ya minsiku (mu mosi mu kele na insi ya minsiku ve), samuna kubaka ba yina kele na insi ya minsiku;21na bau kele na nsiku ve, mu kele bonso muntu kele na nsiku ve (kansi mu kondua nsiku ya Tata Nzambi ve, mu kele na insi ya nsiku ya Klisto), samuna kubaka ba yina kele na nsiku ve. 22Mu vuandaka ya kulebakana na kati ya ba yina ya kulebakana, samuna kubaka bantu ya kulebakana. Me kikitula nionso na bantu nionso, samuna mutindu yina mu vulusa ba yankaka. 23Mu kena kusala niono samuna Nsangu ya Mbote, samu mu vuanda na kati na yau.24Beno zaba ve ti ba yina ke zaulaka na divia ya bansaka, bau nionso ke zaulaka, kansi muntu mosi kaka ke balkaka nsendo e? Beno zaula na mutindu ya kubaka yau. 25Bantu nionso ke nuanaka ke kukipesaka nsiku na kingolo, mpe ba ke salaka yau samuna kubaka nsendo yina kefukila; kansi beto, beto sala yau samuna kubaka nsendo yina ke fukila ve. 26Munu, mu kena kusala nsaka ve na kuzaula; mu kena kubula, bonso muntu kena kunuanisa mupepe ve. 27Kansi mu kena kunuanisa nzutu na munu na ngolo nionso mpe mu kena kuyala yau, samu, mu mosi, mu losua ve, na manima ya kulonga bantu yankaka.
101Bampagi, mu zola ve beno zimbaka ti batata na beto nionso vuandaka na insi ya matuti, mpe bau nionso lutilaka na maza ya imbu, 2bau nionso botukuaka na Mose na kati ya matuti mpe na kati ya imbu, 3Bau nionso kudiaka madia mosi ya kimpve, 4Bau nionso kunuaka maza mosi ya kimpve, samu bavuandaka nuina na dibanga ya kimpeve yina vuandaka landa bau, mpe dibanga yina vuandaka Klisto.5Kansi bayankaka kati na bau vuandaka yangidika Nzambi ve, samu bakufuaka na dikanga. 6Nzoka mambu yayi kuizaka salama samu ya vuanda kinona samuna beto, samu beto vuanda na bansatu ya mambu ya imbi ve, mutindu ya kuminaka bau.7Beno vuanda minsambidi ya biteki ve, bonso vuandilaka bayankaka kati na bau, mutindu kele ya kusonama: Nkangu bakaka bifulu ya kuvuanda samuna kudia mpe kunua; mpe batelamaka samuna mambu ya mpila na mpila. 8Beto kipesa na kinsuza ve, mutindu bayankaka kati na bau kukipesaka na yau, na yau nde mafunda makumi tatu ya bantu kubuaka na kilumbu mosi.9Beto tonta Mfumu ve, mutindu bayankaka kati na bau tontaka yandi, mpe banioka kufuaka bau. 10Beno vunguta ve, mutindu bayankaka kati na bau vungutaka, mpe muanze ya lufua kufuaka bau.11Mambu yayi kuizaka salama samu ya vuanda kinona samuna bau, mpe ya sonamaka samuna kudedika beto bayayi me kuma na nsuka ya bantangu yayi. 12Na yau, konso muntu kena kukimona ya kutelama yandi sala keba samu yandi kubua ve! 13Ntontolo mosi ve lenda kumina beno yina lendaka vuanda ya kimuntu ve, mpe Tata Nzambi kele ya kukuikama, lenda bika ve ntontolo lutila ngolo na beno; kansi samuna ntontolo yandi kekubika nzila ya kubimina, samu beno lenda vibidila yau.14Yau yina, bampangi na munu ya luzolo, beno tina nsambudulu ya biteki. 15Mu kena tubila beno lokola bantu ya nduka; beno kongudila mambu yayi mu kena kutuba. 16Mbungu ya lusakumunu yayi beto kena kusakumunina, nga ya kele kintuadi ve na menga ya Klisto e? Dimpa yayi beto kebukunaka, nga ya kele kintuadi ve na nzutu ya Klisto e? 17Samu dimpa kele kaka mosi, beto yayi kele mingi, beto me kituka nzutu mosi; samu beto nionso kele kintuadi na nzutu mosi.18Beno tala na kinsuni Baisaeli: bayayi kekudiaka minkayilu ya zikua, nga bakele kintuadi na zikua 19ve? Buna inki me tuba e? Nga nsuni yokuluaka kiteki kele kima e? to nga kiteki kele kima e? Ve.20Mu kena kutuba ti yina bake yokaka, bake yokilaka yau nkadia mpemba, kansi Nzambi ve; nzoka, mu zola ve beno vuanda kintuadi na nkadia mpemba. 21samu beno lenda kunua mbungu ya Mfumu ve, mpe mbungu ya nkadia mpemba ve; beno lenda kudia meza mosi na Mfumu ve, mpe na nkadia mpemba ve. 22nga beto zola kitumuna kimpala ya Mfumu e? nga beto kele ngolo kulutila yendi e?23Nionso kele luve na kusala, kansi nionso kle na mfunu ve; nionso kele luve na kusala, kansi nionso kesiamisaka ve. 24Muntu ve sosa nluta na yandi mosi, kansi bika konso muntu sosa nluta ya bantu ya nkaka.25Beno kudia bima nions kena kutakama na zandu, kondua kukifiongunina samuna kikuma ya kansansa; 27samu ntonto mpe nionso kele na ntoto Mfumu me kuvua yau. 26Kana muntu kelekaka kiminu ve me bokidisa nge, bosi nge zola kuenda na inzo na yandi, kudia nionso yina bakepesa nge, kondua kukifiongunina samuna kikuma ya kansansa.28Kansi kana muntu me zabisa beno: Bima yayi yokuaka samuna kiteki! beno kudia yau ve, samuna muntu yina kebisaka, mpe samuna kansansa. 29Mu kena kutuba awa, samuna kansansa na beno ve, kansi samuna kansansa ya bantu ya nkaka. Na yau, samuna inki kimpuanza na munu lendakanaka kufundusua na kansansa ya bantu yankaka? 30Kana mu kena kudia samuna mvutudulu amatondo, samuna inki bake bamina munu na diambu yina mu kena kuvutudila matondo?31Na yau, kana beno kekudiaka mpe kana beno kekunuaka,, konso kima yina beno lenda sala, beno sala yau samuna nkembo ya Tata Nzambi. 32Beno tesisa Baelene, Bayuda mpe dibundu ya Tata Nzambi masakuba ve, 33mutindu mosi na munu, mu kena kumeka kuyangidika muntu nionso na mambu nionso. Mu kena kusosa ntomoso ya munu mosi ve, kansi ya bantu mingi, mu kena kusala yau samu bavulusua.
111Beno vuanda ntanginini na munu, mutindu mu kele ntanginini ya Klisto. 2Mu kena kutonda beno samu beno kena kubambukila munu moyo na mambu nionso, mpe samuna kulanda nsikudusu mutindu mu pesaka beno yau. 3Na ntangu yayi, muzola beno zaba ti Klisto kele intu ya bakala nionso, mpe ti bakala kele intu ya nkanto, mpe Tata Nzambi kele intu ya Klisto. 4Konso muntu kena kusambila mpe kena kubikula, intu ya kufukua, yandi kena kuvueza nkuluntu na yandi.5Kansi konso nkento kesambilaka mpe kebikulaka, intu ya kufukua ve, me vueza nkuluntu na yandi: Ya kele bonso yandi zenguaka nsuki. 6Samu kana nkento vuata kitambala ve, yandi zengisa bansuki na yandi. Kana yau kele nsoni samuna nkento na kuvuanda na nsuki ya kuzengua, yandi vuata kitambala.7Bakala lenda fuka intu na yandi ve, samu yandi kele kifuani mpe nzitusu ya Tata Nzambi, kansi samuna nkento, yandi kele nzitusu ya bakala. 8Samu nkento bimaka na bakala, kansi bakala bimaka na nkento ve;9mpe bakala salamaka samuna nkento ve, kansi nkento salamaka samuna nkento. 10Yau yina, samuna bambasi, nkento fueti vuanda na kidimbu ya lulendo yina yandi kena kuyekamana.11Na nionso, kati na Mfumu, kukondua bakala, nkento lenda vuanda ve, mpe bakala lenda vuanda ve kana nkanto kele ve. 12Samu, lokola nkento katukaka na bakala, pidina bakala me butuka na nzila ya nkento, mpe nionso kekatukaka na Tata Nzambi.13Beno fiongunina beno mosi: Ya kele kuandi mbote ti nkento kena kusambila Tata Nzambi kondua kitambala na intu e? 14Kikadulu ya kimuntu yau mosi kena kulonga beno ve ti ya kele nsoni samuna bakala na kuvuanda na bansuki mingi? 15Kansi kana nkento kele na bansuki mingi, yake samuna nzitusu na yandi, samu bansuki pesaminaka yandi bonso kitambala. 16Kansi kana muntu zola kuwa ve, beno zaba ti beto kele na kifu ya kubinda mpaka ve na diambu yina, mpe ya kele mabundu ya Tata Nzambi ve.17Na kukebisaka beno, yina mu kena kuzola ve, kele ti beno kena kukutakana samuna kulutila kuvuanda bantu ya mbote ve, kansi samu beno kituka bantu ya imbi kuluta. 18Mpe ya ntete, mu kena kuwa ti ntangu beno kena kukutakana na dibundu, beno kele ya kuvambana, mpe fioti kaka mu kena kuikila na diambu yina, 19samu bamabundu ya fioti fioti fueti kaka vuanda kati na bno, samu ti bayina kele ya kufuana kati na beno bazabakana.20Na ntangu beno kekutakanaka, yake samuna kudia madia ya Mfumu ve, 21samu ntangu bakevuandaka na meza, konso muntu kekudiaka madia ya yandi mosi, mpe kana yandi yayi kele na nsatu, yandi yina me kolua. 22Beno kele na bainzo ve kuna beno lenda dila mpe nuina? To beno kena kuvuaza dibundu ya Tata Nzambi, mpe beno kena kumuesa nsoni bayina kele na kima ve. Inki mu ke tubila beno? Mu budila beno maboko e? samuna yau, mu lenda budila beno maboko ve.23Samu yina mubakaka na Mfumu, yau mu longisaka beno; na ntangu Mfumu Yesu yekuluaka na mpimpa yina, yandi bakaka dimpa, 24mpe na manima kuvutula matondo, yandi bukunaka yau, mpe yandi tubaka: yayi kele nzutu na munu, yayi me yekulua samuna beno; beno sala yau samuna kubambukila munu moyo.25Mutindu mosi, na manima kudia, yandi bakaka mbungu, mpe yandi me tuba: Mbungu yayi kele luwawanu ya impa na menga na munu; beno sala yau ntangu nionso beno kekunua yau, samuna kubambukula munu moyo. 26Samu ntangu nionso beno kekudiadimpa yayi mpe kunua mbungu yayi, beno kena kusamuna lufua ya Mfumu ti kilumbu yandi kekuiza.27Yau yina, konso muntu kekudia dimpa to kunua mbungu ya Mfumu mutindu ya kufuana ve, yandi kezengulua nkanu samuna nzutu mpe menga ya Mfumu. 28Bika konso muntu kukifiongunina, bosi yandi lenda kudia dimpa mpe kunua mbungu, 29samu yina kena kudia mpe kunua kondua kuvisa nzutu ya Mfumu, yandi kena kudia mpe kunua mfundusu samuna yandi mosi. 30Yau yina beno kena kumona kati na beno bayankaka ya kuvenga, bayankaka bambevo mpe bayankaka me kufuaka.31Kana beto kena kukifiongunina beto mosi, beto lendaka fundusua ve. 32Kansi ntangu beto kena kufundusua, beto kena kubaka kitumbu na Mfumu, samu ti beto zengulua nkanu ve kintuadi na inza.33Yau yina, bampangi na munu, ntangu beno kena kukutakana samuna kudia, beno vingasana. 34Kana muntu kele na nsatu, yandi kudia na inzo na yandi, samu ti beno kutakanaka ve samuna kubokila mfundusu na beno. Ntangu mu kekuiza nde mu kededikisa mambu yankaka.
121Na yina me tadila nkayilu ya kimpeve, ba mpangi, mu zola ve ti beno kondua kuzaba. 2Beno me zaba ti, ba nataka beno kuna kele biteki ke tubaka ve, tala mutindu ba tuadisaka beno ntangu beno vuandaka ba pakanu. 3Yau yina me zabisa beno ti, kana muntu kena kutuba na Mpeve ya Tata Nzambi yandi tuba ve: Yesu kele ya Kusingua! mpe muntu lenda tuba ve ti: Yesu kele Mfumu! kana na Mpeve ya Nlongo ve.4Minkayilu kele disuasuani , kansi Mpeve mosi kaka, 5kisielo kele disuasuani, kansi Mfumu mosi kaka; 6mavanga kele disuasuani, kansi Nzambi mosi kaka ke salaka nionso na bantu nionso.7Kansi Mpeve pesamaka na konso muntu samuna ntomoso ya bantu nionso. 8Na yau, na muntu mosi pesamaka Mpeve ya mambu ya nduenga; na ya nkaka, mambu ya nzayilu, na Mpeve mosi kaka;9na ya nkaka, kiminu, na Mpeve mosi kaka; na ya nkaka, nkayilu ya luniakusu, na Mpve mosi kaka; 10na ya nkaka, nkayilu ya kusala bimangu; na ya nkaka, mbikululu; na ya nkaka, kufiongunina bampeve; na ya nkaka, disuasuani ya tudimi; na ya nkaka, mbangudulu ya tudimi. 11Mpeve mosi kaka ke salaka mambu nionso yina, yandi ke kabulaka yau na muntu na muntu na mitindu yandi ma zodila.12Samu, lokola biela kele mingi na nzutu mosi kaka, mpe biela nionso ya nzutu lokola ya kele mingi, yau kena kusala nzutu mosi kaka, mutindu mosi yau kele na Klisto. 13Beto nionso botukuaka na Mpeve mosi kaka, samuna kusala nzutu mosi kaka, ya vuanda ba yuda, ba Elene, minanga, ba mfumu, mpe beto nionso nuikuaka na Mpeve mosi kaka.14Na yau, nzut me salama na kiela mosi kaka ve, kansi ya me salama na biela mingi. 15Kana dikulu tubaka: samu mu kele diboko ve, mu kele ya nzutu ve? samuna yau, nde ya kele ya nzutu ve? 16Mpe kana dikutu tubaka: samu mu kele disu ve, mu kele ya nzutu ve, samuna yau nde ya kele ya nzutu ve? Kana nzutu nionso vuandaka disu, inki kifulu dikutu zolaka vuanda e? 17Kana nzutu nionso vuandaka dikutu, inki kifulu mbombo zolaka vuanda e?18Ntangu yayi, Tata Nzambi tulaka biela, kiela na kiela na nzutu mutindu yandi zodilaka. 19Kana nionso vuandaka kiela mosi, wapi nzutu lendaka vuanda e? 20Ntangu yayi, beno zaba ti, biela kele mingi, kansi nzutu kele kaka mosi.21Disu ke tuba ve na diboko: mu kele na mfunu na nge ve; ata intu lenda tuba na makulu ve:mu kele na mfunu na beno ve. 22Kansi ya me luta mbote, biela ya kulebakana, kele mfunu; 23mpe yina beto kena kumona mfunu mingi ve, yau nde beto kena kupesa nzitusu ya nnene. Na yau, biela na beto ya nsoni yau kena kubaka nzitusa ya kufuana, 24kansi yina ya nzitusu kena kubakamana mfunu ve. Tata Nzambi kubikaka nzutu na mutindu ya kupesa nzitusu ya kufuana na yina vuandaka kondua,25samu ti kukabuana vuanda ve na nzutu, kansi bika biela salasana. 26Mpe kana kiela mosi kena kubela, biela nionso kele na mpasi kinuadi na yau; skana kiela mosi kena kuzitusua, biela nionso kena kusepela na yau. 27Beno kele nzutu ya Klisto, mpe beno kele biela na yandi, mosi na mosi samuna yandi.28Mpe ya ntete na kati ya dibundu Tata Nzambi tulaka bantumua, ya zole ba mbikudi, ya tatu minlongi, bosi ba yina kele na nkayilu ya bimangu, bosi ba yina kele na nkayilu ya kuniakisa, ya kusadisa, ya kuyala, ya kutuba tudimi ya disuasuani. 29Bau nionso kele bantumua e? Bau nionso kele ba mbikudi e? Bau nionso kele minlongi e? Bau nionso kele na nkayilu ya kusala bimangu e?30Bau nionso kele na nkayilu ya kuniakisa e? Bau nionso ke tubaka na tudimi e? Bau nionso ke bangulaka e? 31Beno zomina nkayilu yina ma luta mbote. Mpe mu ke monisa beno nzila yina me luta mbote.
131Ntangu mu lendaka tuba na tudimi ya bantu mpe ya zimbasi, kana mu kele na nzaola ve, mu kele kinsingala ke ningaka to kisimbala ke wungaka. 2Bosi ntangu mu ke baka nkayilu ya mbikululu, nzayilu ya mansueki nionso mpe mansueki nionso, ntangu mu ke baka kiminu nionso ti na kuvitumuna miongo, kana mu kele na kiminu ve, mu kele mpamba. 3Mpe mu lendaka kabula bima na munu nionso samuna madia ya ba mputu, mu lendaka yekula nzutu na munu samu ya yokua, kana mu kele na kiminu ve, ya kele kisalu ya mpamba.4zola ke vibidilaka, zola kele ya kufuluka na nlembmi, zola ke yandukaka meso ve, zola kele mayama ve, zola ke kukizangulaka ve, zola ke kukitumpidikaka ve, 5zola ke salaka ya bumbabu ve, ya ke sosaka nluta na yandi mosi ve, ya ke fuemaka ve, ya ke yindudilaka muntu mambu ya imbi ve, 6ya ke sepelaka na kondua lunungu ve, kansi zola ke sepelaka na kedika, 7ya ke lemvukilaka nionso, ya ke ndimaka nionso, ya ke tulaka kivuvu na nionso, ya ke vibidilaka nionso.8zola ke kufuaka ve, mbikululu ke manisa, tudimi ke zengana, nzayilu ke zimbala. 9Samu fioti kuandi beto me zaba, mpe fioti kuandi beto ke bikulaka, 10kansi ntangu yina ya kuvedila ke kuiza, yina ya ndambu ke zimbala.11ntangu mu vuandaka muana, mu vuandaka tuba bonso muana, mu vuandaka yindula bonso muana, mu vuandaka banza bonso muana; kansi ntangu me kuma mbuta, mu katulaka yina vuandaka ya kimuana. 12Na bubu yayi beto kena kumona na kitala tala, beto kena kumona kitombe, kansi beto ke meso na meso; bubu yayi me zaba ndambu, mu ke zaba bonso ba zabilaka munu. 13Ntangu yayi, bima tatu kele: kiminu, kivuvu, zola; kansi yina me luta na bima nionso tatu, kele zola.
141Beno sosa zola. Beno vuanda na vema na nkayilu ya kimpeve, kansi beno luta vemina yayi ya mbikululu. 2Yau yina, muntu kena kutuba na tudimi kene kutuba na bantu ve, kansi na Tata Nzambi, samu muntu ve kena kubakusa yau, ya kele na kimpeve yandi kena kutubila mansueki. 3Muntu ke bikulaka, kena kutuba na bantu, yandi kena kutunga, kusiamisa, kubomba. 4Muntu ke tubaka na tudimi kena kukitunga yandi mosi; muntu ke bikulaka, yandi ke tungaka dibundu.5Mu zola ti beno nionso, beno tuba na tudimi, kansi me luta zola beno bikula.muntu kebikulaka me luta yina kena kutuba ka tudimi, kana yandi kena kubangula yau, samu ti dibundu tungua. 6Mpe ntangu yayi, ba mpangi, inki mfunu mu lendaka vuanda na ntadisi na beno kana me tubila beno na tudimi,mpe kana mu tubila beno na mbueno ve, to na nzayilu ve, to na mbikululu ve, to ndongolo ve?7Kana bima kele moyo ve kele na ningu, lokola pitulu, to nsambi, ke pesaka ningu ya disuasuani ve, inki mutindu ba kezabila yina kena kubula kana pitulu to nsambi e? 8Bosi kana mpungi kena kupesa ningu yina kena kuvisakana ve, nani kekubama na mvita e? 9Mutindu mosi na beno, kana beno kena kutuba na tudimi mambu yina kele disuasuani ve, inki mutindu bantu kebakusa yina beno kena kutuba e? Samu na mpamba beno ke tuba.10Beto kele na bandinga ya mpila na mpila na inza, ata mosi me kondua ningu ve; 11kana mu zaba mbangudulu ya ndinga ve, mu ke vuanda nzenza samuna yandi kena kutuba, mpe yandi kena kutuba ke vuanda nzenza samuna munu kena kuwa.12Mutindu mosi na beno, lokola beno kena kuvemina minkayilu ya kimpeve, beno toma sosa yau mingi ya vuanda na beno samuna ntungulu ya dibundu. 13Na yau, bika muntu yina kena kutuba na tudimi yandi sambila samu yandi baka nkayilu ya kubangula. 14Samu kana mu kena kutuba na ludimi, mpeve na munu kele na lusambulu, kansi zayu na munu kele na mbutu ve.15Ikni ya kusala e? Mu ke sambila na mpeve, kansi mu ke sambila na zayu; mu ke yimbila na mpeve, kansi mu ke yimbila na zayu; 16Ya nkaka ya kutuba, kana nge kena kuvutula matondo na mpeve, inki mutindu muntu kele na mulongo ya nkangu lenda vutudila Ameni ! na matondo na nge, samu yandi zaba ve yina nge kena kutuba e?17Ya tseleka nge kena kuvutula matondo ya mfunu mingi, kansi ya nkaka kena kutungua ve. 18Mu kena kuvutula matondo na Tata Nzambi samu mu kena kutuba na tudimi kuluta beno nionso; 19kansi mu ke zolaka mingi na dibundu mu tuba ba mambu tanu na zayu na munu, samuna kulonga ba yankaka, kansi mafunda kumi ve ya mambu na tudimi.20Ba mpangi, beno vuanda bana ve na kufiongunina; kansi samuna mambu ya imbi, beno vuanda bana, kansi na kufiongunina, beno vuanda bantu ya zayu. 21Ya sonamaka na minsiku: ya kele na bantu ya ndinga yankaka mpe na bikoba ya ba nzenza mu ke tubila na nkangu yayi, me tuba Mfumu, ba ke kuwa munu ve, ata mu ke tubila mutindu yayi.22Na yau, tudimi kele kidimbu samuna minkuikizi ve kensi samuna ba yina ke lekaka kiminu ve; mbikudulu kele kidimbu samuna ba yina ke lekaka kiminu ve, kansi samuna minkuikizi. 23Na yau, kana dibundu ya mvimba me kutakana, bau nions kena kutuba na tudimi, mpe kanabantu ya nkangu to bantu ke lekaka kiminu ve me kota, ba ke tuba ve ti beno kele bilawu e?24Kansi kana bantu nionso kena kubikula, mpe kana bantu ke lekaka kiminu ve to muntu ya nkangu me kota, yandi ke tunguluka na bantu nionso, bantu nionso ke kongudila yandi, 25mpe mansueki ya ntima na yandi ke zabakana, na mutindu ti, ntangu yandi ke fukama na ntadisi na yandi, yandi ke zitisa Tata Nzambi mpe yandi ke tuba ti ya tseleka Tata Nzambi kele kati na beno.26Bampangi, inki beto sala e? Ntangu beno ke kutakanaka, ba yayi to ba yina kele na muyimbu, na ndongosolo, na mbueno ya kimpeve, tudimi, mbangududlu, bika nions o vsalama samuna ntungulu ya dibundu. 27Mutindu mosi kele na ba yina ke tubaka na tudimi, kana zole to tatu, to kuluta tatu kena kutuba, bika ba tuba konso muntu na ntangu na yandi, kansi muntu fueti bangula yau, 28kansi kana mbangudi kele ve, bika dibundu ya mvimba dingama, ba tuba na nsia ntima mpe na Tata Nzambi.29Samuna yina me tadila ba mbikudi, bika zole to tatu tuba, mpe ba yankaka fiongunina, 30mpe kana muntu yankaka kele ya kuvuanda bosi yandi me baka nsongolo ya kimpeve, yina vuandaka tuba ya ntete , yandi dingama.31Samu beno lenda landana na kubikula, samu ti bantu nionso ba longua mpe bantu nionso ba bombua. 32Mpeve ya ba mbikudi ke tumamaka na ba mbikudi, 33samu Tata Nzambi kele Nzamni ya mvualangani ve, kansi ya yenge. Mutindu ya kele na babundundu nionso ya banlongo,34bika ba kento dingama na mabundu, samu ba kele na insua ya kutuba ve, kansi bika ba lemvuka mutindu nsiku kena kutuba. 35Kana ba zola longuka diambu, ba yuvula ba bakala na bau na inzo; samu ya kele nsoni na nkento na kutuba na dibundu. 36Diambu ya Tata Nzambi, na beno ya biminaka e? to na beno mosi kaka ya kuminaka e?37Kana muntu ke kukibanzila mbikudi, to muntu ya kimpeve, bika yandi zaba ti mambu me sonikina beno kele nsiku ya Mfumu. 38Mpe kana muntu zola ve kuzaba, yandi ke zaba yau mpe ve.39Yau yina, bampangi, beno zomina nkayilu ya mbikululu, mpe beno kakidila kutuba na tudimi ve. 40Kansi bika nionso ya salama na mitindu ya kufuana mpe na ya kudedama.
151Ba mpangi, mu kena kubambula beno moyo ti, Nsangu ya Mbote mu samuninaka beno mpe beno tambulaka, yau yina siamisaka beno, 2mpe na yau beno vulusuaka, kana beno me simba mutindu mu samuninaka beno yau; kana ve, mpamba kuandi beno tulaka kiminu.3Tekila nionso, mutindu mu bakilaka, mutindu yina mpe mu longisaka beno, ti Klisto kufuaka samuna masumu na beto, me tuba Masonukua ya Nlongo, 4ba zikaka yandi, mpe yandi futumukaka na kilumbu ya tatu, me tuba Masonukua ya Nlongo;5mpe yandi monikinaka Kefa, bosi na ba kumi na zole. 6Diaka, na mbala mosi yandi monikinaka ba mpangi kuluta nkama tanu, kati na bau, ba yankaka kele moyo, kansi ndambu yankaka ya bantu me kufuaka. 7Yandi monikinaka diaka Yakobi, bosi na bantumua.8Na manima ya bau nionso, yandi monikinaka munu mpe, 9samu mu kele ntumua mosi ya fioti, mu kele ya kufuana ve ba bokidila munu ntumua, samu mu nuanisaka dibundu ya Tata Nzambi.10Na nlemvo ya Tata Nzambi mu kele yayi mu kele, mpe nlemvo na yandi nvuandaka ya mpamba ve na munu; mu salaka kisalu kulutila bau nionso, mu zola tuba ti munu ve, kansi nlemvo yayi ya Tata Nzambi kele na munu. 11Na yau, ya vuanda munu, ya vuanda bau, tala yina beto kena kulonga, yau beno kuikilaka.12Nzoka, kana ba kena kulonga ti Klisto fulukaka na bafua, inki mutindu bantu yankaka kati na beno kena kutuba ti mfulukulu ya bafua kele ve? 13Kana mfulukulu ya bafua kele ve, beno zola tuba ti Klisto fulukaka ve. 14Bosi kana Klisto fulukaka ve, malongi na beto kele kuandi mpamba, mpe kiminu na beno kele mpamba.15Ya zola tuba ti beto kele ba mbangi ya luvunu ya Tata Nzambi, yayi beto ketelaka kimbangi ti yandi fulukisaka Klisto; yayi yandi lendaka fulukisa Klisto ve, kana bafua ke fulukaka ve. 16Samu kana bafua ke fulukaka ve, ya zola tuba ti Klisto fulukaka ve. 17Bosi kana Klisto fulukaka ve, kiminu na beno kele ya mpamba, beno ke ntete na masumu.18mpe na kubuela diaka, beto lenda tuba ti ba yina kufuaka kati na Klisto me zimbalaka. 19Kana na luzingu yayi kuandi beto kena kutula kivuvu na Klisto, beto kele bantu ya kiadi kuluta bantu nionso.20Kansi na ntangu yayi, Klisto me fulukisuaka na bafua, yandi me tekidila bantu nionso yina kufuaka. 21Samu, lokola lufua kuizilaka na muntu mosi, ya kele na muntu mosi kaka mpe mfulukulu me kuizila.22mpe lokola bantu nionso ke kufuaka na Adamu, mutindu mosi mpe bantu nionso ke vuanda diaka moyo na Klisto, 23kansi konso muntu na dikabu na yandi. Lokola Klisto kele ntekidi ya bantu me kuvua, na ntangu ya ngizulu na yandi.24Bosi nsuka ke kuiza, ntangu yandi ke vutula kimfumu na Nzambi mpe Tata, na manima ya kubebisa ngiadulu nionso, kilendo nionso mpe lulendo nionso. 25Samu yandi fueti yala ti na ntangu yandi me tula mintantu nionso na insi ya makulu na yandi. 26Ntantu ya nsuka ke kefukusua, kele lufua.27Na yau, Tata Nzambi tulaka nionso na insi ya bitambi na yandi. Kansi ntangu yandi kena kutuba ti nionso pesamaka yandi, ya tseleka ti yina pesaka yandi bima nionso kele ya kuvambulua. 28Mpe ntangu bima nionso ke tumamina yandi, bosi Muana yandi mosi ke tumamina muntu yina salaka ti bima nionso tumamina yandi, samu Tata Nzambi vuanda nionso samuna banttu nionso.29Ya nkaka, bantu yayi kena baka mbotokolo samuna bantu ya kufua, inki ba lendaka sala e? Kana ti bafua ke fulukaka ve, samunu inki ba kena kuenda baka mbotokolo samuna bau e? 30Ebosi beto, samuna inki beto kena kufukila ntangu nionso e?31Konso kilumbu mu kele na kivonza ya lufua, ba mpangi, mu kena kundima yau, samu beno kena kusala kiese na munu kati na Yesu Klisto Mfumu na beto. 32Kana na mbueno ya bantu mu nuanaka na bibulu ya nganzi na Efeso, inki ndandu me baka e? Kana bafua ke fulukaka ve, bika beto kudia mpe kunua samu mbazi beto ma kufua.33Beno kukivuna ve: kikundi ya imbi ke bivisaka bifu ya mbote. 34Beno vutuka na mabanza na beno na mutindu yambote, mpe beno sala masumu ve samu ba yankaka ba zaba Tata Nzambi ve, mu kena kutuba yau samu beno kufua nsoni.35Kansi muntu ke tuba: Inki mutindu bafua ke fulukilaka, mpe ba ke vutukulaka na inki nzutu e? 36Zoba yayi! yina nge ke kunaka lenda mena ve, kana ya kufua ve.37Mpe yina nge kena kukuna, yina ke butuka, nzutu ve; ya kele kuandi mbuma, ya lenda vuanda ble, to nkuna yankaka; 38bosi Tata Nzambi me pesa yandi nzutu yina yandi zola, mpe na konso nkuna yandi ke pesaka nzutu yina ya yandi. 39Nsuni nionso kele mutindu mosi ve; kansi yankaka kelensuni ya bantu, yankaka ya bibulu kele na makulu iya, yankaka ya banuni, yankaka ya bambizi.40Ya kuzaba diaka ti, ba nzutu ya kizulu mpe ba nzutu ya kintoto kele; kansi yankaka kele nsemo ya banzutu ya kizulu, yankaka ba nzutu ya kintoto. 41Yankaka nsemo ya ntangu, yankaka nsemo ya ngonda, yankaka nsemo ya ba mbuetete; ata nsemo ya mbuetete mosi kele disuasuani na mbuetete yankaka.42Mutindu yina mpe kele na mfulukulu ya bafua. Nzutu ke kunuaka ya kufukila, ya ke fulukaka kondua kufukila; 43ya ke kunuaka kondua luzitu, ya ke fulukaka na nkembo; ya ke kunuaka ya kulebakana, ya ke fulukaka na kilendo ya kufuluka. 44ya ke kunuaka nzutu ya kibulu, ya ke fulukaka nzutu ya kimpeve. Kana nzutu ya kibulu kele, nzutu ya kimpeve mpe kele.45Yau yina ya sonamaka: Adami muntu ya ntete, kitukaka muela ya moyo. Adami ya nsuka kitukaka mpeve ke pesaka moyo. 46Kansi yina kele ya kimpeve kele ya ntete ve, ya kele ya kibulu; yina landaka yau kele ya kimpeve.47Muntu ya ntete vangamaka na ntoto, kele ya kintoto; muntu ya zole kele ya kizulu. 48Yayi kele ya kintoto, ba yayi kele mpe ya kintoto; yayi kele ya kizulu, ba yayi kele ya kizulu. 49Mutindu beto nataka kifuani ya kintoto, beto kena kunata mpe kifuani ya kizulu.50Ba mpangi, yina mu kena kutuba, ya kele ti nsuni na menga lenda baka difua ya kimfumu ya Tata Nzambi ve, mpe yina ke fukila ke baka difua ya yina ke fukila ve. 51Tala, mu kena kutubila beno disuekamu mosi: beto nionso ke kufuaka ve, kansi beto nionso ke kitulua,52na fintangu kaka, na mbuetoso a meso, na mpungi ya nsuka.Mpungi ke bula, mpe bafua ke fuluka ya kufukila ve, mpe beto ke kitulua. 53Samu nzutu yayi ya kufukila fueti vuata nzutu ya kufukila ve, mpe nzutu yayi ya mfuilu vuata nzutu ya mfuilu ve.54Ntangu nzutu yayi ya kufukila me vuata nzutu ya kufukula ve, mpe nzutu yayi ya mfuilu ke vuata nzutu ya mfuilu ve, basi mambu sonamaka ke salama: Lufua me minua na ndungunu. 55O lufua, wapi kele ndungunu na nge? O lufua, wapi kele divusu na nge?56Divusu ya lufua kele disumu, mpe kilendo ya disumu kele nsiku. 57Kansi matondo na Tata Nzambi, kena kupesa beto ndungunu na Mfumu na beto Yesu Klisto!58Na yau, ba mpangi ya luzolo, beno siama, beno vuanda ngui, beno sala mbote mbote kuluta kisalu ya Mfumu, beno zaba ti kisalu na beno kele ya mpamba ve kati na Mfumu.
161Na yina me tadila ngionzokolo ya ba mbongo samuna ba nlongo, beno mpe beno sala, mutindu mu tuminaka na mabundu ya Ngalatia. 2Bika kilumbu ya ntete ya sabala mosi na mosi banda kutula na inzo na yandi yina yandi lenda, mutindu kele mvuilu na yandi, samu ba vingila ngizulu na munu ve samuna yonzika minkayilu.3Mpe na ntangu mu ke kuiza, mu ke tinda mikanda na bantu yina beno me sola samuna kunata minkayilu na beno ya luzolo na Yelusalemi. 4Kana diambu yina me lomba ti mu kuenda kuna mu mosi, buna ba ke sala nzietolo kintuadi na munu.5Mu ke kuiza na beno ntangu mu ke sabuka Makedonia, samu mu ke sabuka makedonia. 6Nanga mu lenda vuanda na beno fi ntangu to mu lenda lutisa kisivu na beno, samu beno zieta na munu ti kisika mu ke kuenda.7Mbala yayi, mu zola ve kumona beno na ntangu mu kena kuluta, kansi mu kele na kivuvu ya kuvuada na beno ntangu ya kufuana, kana Mfumu me pesa luve. 8Mu ke vuanda na Efeso ti na ntangu ya Pentekoti. 9Samu kielo ya nene mpe nkotolo ya ngolo me zibukila munu, kansi mpe mintantu kele mingi.10Kana Timoteo me kuma, beno sala ti yandi vuanda na wonga ve kati na beno, samu yandi kena kusala kisalu mosi ya Mfumu bonso munu. 11Muntu mosi ve vueza yandi. Beno zieta na yandi na yenge, samu yandi kuiza kisika mu kele, samu mu kena kuvingila yandi na ba mpangi. 12Na yina me tadila mpangi Apolo, mu bombidilaka yandi na kukuiza kintuadi na ba mpangi ya nkaka, kansi ya vuandaka lukanu ya luzolo na yandi ve na kusala yau malu malu yayi, yandi ke kuenda ntangu yandi ke baka nzila.13Bika beno vuanda ya kisiama na kiminu, beno vuanda babakala, beno siamasana. 14Bika nionso beno kena kusala, ya salama na luzolo!15Ba mpangi, mu kena ku pesa beno diaka nsikudukusu mosi, beno me zaba ti inzo ya Stefana tuamaka na Akaya, mpe yandi me kukipesaka na kisalu ya ba nlongo. 16Beno diaka beno vuanda ya kulemvuka samuna bantu ya mutindu yayi, mpe samuna bantu nionso yina kena kusala kisalu mosi.17Mu kena kusepela na kumona Stefana, Fotunato, mpe Akaiko; ba me zika dibulu ya kukondua na beno, 18samu ba me vuvika mpeve na munu mpe ya beno. Beno zaba kundima bantu ya mutindu yayi.19Mabundu ya Aziya me pesa beno mbote. Akila na Pliska, na dibundu kele na inzo ya bau me pesa beno mbote mingi kati na Mfumu. 20Bampangi nionso me pesa beno mbote. Beno pesana mbote na mfibulu ya nlongo.21Munu Paulu, me pesa beno mbote na diboko na munu. 22Kana muntu kezolaka Mfumu ve, bika yandi vuanda ya kusingua! Malanata. 23Bika nlemvo ya Mfumu Yesu vuanda na beno! 24Nzola na munu kele na beno nionso kati na Yesu KListo.

Mukanda ya zole ya paulu na bakolinto

112Paulu, kele ntumua ya Yesu Klisto na luzolo ya Tata Nzambi, mpe mpangi Timoteo, na dibundu ya Tata Nzambi kele na Kolinto, mpe na ba nlongo, nionso kene na Akaya ya mvimba: bika nlemvo ya mpe yenge me katuka na Nzambi Tata na beto na ya Mfumu na beto Yesu Klisto vuanda na beno.3Bika Nzambi zitusua, Tata ya Mfumu na beto Yesu Klisto, Nzambi ya nkenda mpe ya mbombolo nionso, 4yayi kena kubomba beto na ba mpasi na beto nionso, samu ti, na mbombolobeto ke bombuaka na Tata Nzambi, beto lenda bomba ba yina kele na mpasi!5Samu, mutindu mosi ba mpasi ya Klisto kena kufuluka na beto, mutindu mosi na nzila ya Klisto mbombolo na beto kena kunieka. 6Kana ba kena kumuesa beto mpasi, ya kele samuna mbombolo na beno mpe mpulusu na beno; kana beto kena kubombua, ya kele samuna mbombolo na beno, yayi kena kusalama samuna kukanga ntima na mvibudulu kele na beto na ba mpasi beto kena kumona. 7Mpe kivuvu na beto na ntadisi na beno kele ya kusiama, samu beto me zaba ti kana beno kele kintuadi na ba mpasi, mutindu yina mpe na mbombolo.8Bampangi, beto zola ve ti beno zimbakana nzungu yayi kuizilaka beto na Asia, kizitu yayi ba tuikilaka beto me luta ngolo na beto, samu beto vuanda na kivuvu ya luzingu yayi diaka ve. 9Mpe beto vuandaka tala bonso ba yankaka nzengolo ya lufua na beto, samu beto kukitudila kivuvu, kansi beto tula yau na Tata Nzambi ke fulukisaka bafua. 10Yandi kangulaka mpe ke kangula beto na lufua ya mutindu yayi, beto kena kutula kivuvu ti yandi ke kangula beto diaka,11Beno mpe, beno sadisaka beto na tusambulu na beno, samu ti nkembo ba bakilaka beto na bantu mingi vuanda samuna bantu mingi ntangu ya kuvutula matondo samuna diambu ya beto.12Samu kima kena kusala nkembo na beto kele kimbangi ya kimuntu na beto, ti kikadulu na beto na inza mpe na ntadisi na beno, vuandaka ya nlongo mpe ya kuvedila na ntuala Tata Nzambi, na nduenga ya kinsuni ve kansi na nlemvo ya Tata Nzambi. 1314Beto me sonikina beno mambu ya nkaka ve kaka yina beno kena kutanga, mpe yina beno me zaba. Mpe me tula kivuvu ti beno ke zaba yau ti na nsuka, mutindu beno zabidilaka ndambu ti beto kele nkembo na beno, mutindu mosi, beno ke vuanda mpe ya beto na kilumbu ya Mfumu Yesu.15Na kati ya kivuvu yayi mu zolaka kuiza na beno, samu beno baka nlemvo mbala zole; 16mu zolaka lutila kisika beno kele samuna ku kuenda na Makedonia, bosi katuka na Makadonia mpe ku kuiza kisika beno kele, mpe beno zieta na munu na kukuenda na insi ya Yuda.17Na kusala mutindu yina, beno zola tuba ti mu lembisaka kilendo na munu e? Kana ve, ba mbombolo na munu, ya kele ba mbombolo ya kinsuni e, samu inga na ve vuanda kati na munu? 18Ya tseleka ti Tata Nzambi kele ya kukuikama, mambu beto zabisaka beno vuandaka inga na ve ve.19Samu Yesu klisto, Muana ya Nzambi, yina beto vuandaka longa kati na beno, kubanda na munu, mpe na Silvano, mpe na Timoteo, vuandaka inga mpe ve ve, kansi inga vuandaka kati na yandi, 20kansi na yina me tala ba nsilulu nionso ya Tata Nzambi, yandi kaka kele na inga, yau yina yandi tubaka diaka Ameni mpe na beto samuna nkembo na Tata Nzambi.21Mpe yina kena kusiamisa beto na beno kati na Klisto, mpe yina kusaka beto mafuta kele Tata Nzambi, 22yandi tulaka beto bidimbu mpe yandi tulaka na bantima na beto bidimbu ya kimpeve.23Nzoka, me tula Tata Nzambi vuanda mbangi ya muela na munu, ti samuna kutanina beno nde mu kuendaka diaka na Kolinto ve; 24ya kele ve ti beto kena kuyala kiminu na beno ve, kansi beto kena kusadisa na kiese na beno, samu beno kele ya kusiama na kiminu na beno.
21Mu bakaka lukanu munu mosi ti muleda vutukila beno na kiadi ve. 2Samu kana me monisa beno kiadi, nani lenda yangidika munu, kana muntu yayi ve me monisa kiadi e?3Mu sonikaka mutindu mu salaka samuna ngizulu na munu, mu mona ve ti bantu yina lendaka pesa munu kiese ba vuanda na kiadi, na ntangu mu kele na kivuvu na beno nionso ti, kiese na munu yau kuandi kele kiese na beno nionso. 4Ya kele na mpasi nionso, na ntima ya kingongo, mpe na mansanga mingi mu kena kusonikina beno, samu beno vuanda na kiadi ve, kansi samu beno zaba ti, mu kele na kiese ya kuluta samuna beno.5Kana muntu kele ntukisi ya kiadi, beno zaba ti munu ve yandi muesaka kiadi, kansi samuna kukuenda ntama ve, na beno nionso. 6Kitumbu muntu yayi bakaka yina katukaka na bantu mingi me fuana, 7ya me luta mbote na kulemvukila mpe kubomba yandi, samu yandi vuanda na kiadi ya kuluta ve.89Mu kena kulomba beno na kuvuanda na zola na ntadisi na yandi, samu mu sonikaka na dituku ya kutala beno, kana beno ke tumamaka na mambu nionso.10Samu muntu yina beno me lemvukila, me lemvukila yandi mpe; muntu yina mu lemvukilaka, kana mu lemvukilaka diambu, ya kele samuna beno, na ntadisi ta Klisto, 11samuna kubika nzila na Satana ve yandi vuanda na zulu ya beto, samu beto me zaba mabanza na yandi.12Yankaka, ntangu mu kumaka na Toloa samuna Nsangu ya Mbote ya Klisto, Mfumu zibudilaka munu kielo, 13mpe mpeve na munu dingamaka ve, samu mu vuandaka mona mpangi na munu Tito ve; yau yina ntangu mu bikaka bau, mu kuendaka na Makedonia.14Matondo na Tata Nzambi ke nungisaka beto ntangu nionso kati na Klisto, mpe yandi kena kudukudila beto nzayilu na yandi kisika nionso! 15Kansi samuna Tata Nzambi, beto kele nsunga ya mbote ya Klisto, kati na bayina vulusuaka mpe na ba yina kena kuzimbala:16na ba yayi, nsudi ya lufua, ke pesaka lufua, nsunga ya moyo, ke pesaka moyo. Bosi nani kele ya kufuana na samuna mambu yina e? 17Samu beto kena kufuatikisa mambu ya Tata Nzambi ve, mutindu kena kusala bantu mingi yankaka; kansi ya kele na kedika, mpe na nkumbu ya Tata Nzambi nde beto kena kutuba samuna Klisto na ntuala Tata Nzambi.
31Beto kukimonisa diaka beto mosi e? To beto kele na nsatu ya mukanda na beno mutindu ke salaka ba yankaka, to yina me katuka na beno e? 2Beno kele mukanda na beto yina sonamaka na ba ntima na beto, ya me zabakana mpe ya kena kutangua na bantu nionso. 3Ya me zabakana ti beno kele mukanda ya Klisto, ya sonamaka na kisalu na beto, na ditinta ve kansi kintuadi na Mpeve ya Tata Nzambi a Moyo, na zulu ya nsenzebele ya dibanga ve, kansi na zulu ya nsenzebele ye nsuni, na zulu ya ba ntima.4Beto kele na kivuvu katukaka na Tata Nzambi, yayi beto bakaka na nzila ya Klisto. 6Ya kutuba ve ti beto kele ya kufuana beto mosi na kubaka mayindu ya kusala diambu me katuka na beto mosi. Kansi kilendo na beto ke katukaka na Tata Nzambi. 5Yandi pasaka beto kilendo ya kuvuanda bisielo na luwawanu ya impa, ya bisono ve, kansi ya kimpeve; samu bisono ke kufuaka, kansi mpeve ke pesaka moyo.7Kana kisielo ya lufua nuatuaka na bisono na zulu ya dibanga vuandaka na nkembo, samu ti bana ya Isaeli lendaka tala ilungi ya Mose ve, samuna nkembo ya ilungi na yandi, kansi nkembo yina lutaka, 8bosi kisielo na beto ya kimpeve, ya ke luta na nkembo ve?9Kana kisielo ya mbedoso vuandaka ya nkembo, kisielo ya lunungu kele ya nkembo kuluta. 10Samu, na manzayisu yayi, yina vuandaka ya nkembo, vuandaka ya nkembo ve, samuna nkembo yina lutilaka yau. 11Na yau, kana yina lutaka vuandaka ya nkembo, yina ya ntangu nionso me lutila na nkembo.12Lokola beto kele na kivuvu ya mutindu yayi, beto kena kimpuanza ya nene, 13mpe beto kena kusala bonso Mose ve vuandaka fuka ilungi na yandi, samu bana ya Isaeli tala ve nsuka ya mambu lutaka.14Kansi ba me badisa nguilu na bau. samu ti na kilumbu ya bubu yayi, ntangu ba ketangaka luwawanu ya ntama, kifukulu yina kele kaka, mpe ya katuluaka ve, kansi ya kena kukatuka samuna Klisto. 15Ti na kilumbu ya bubu yayi, ntangu ba kena kutanga Mose, kifukulu mosi kena kulosua na ba ntma na bau; 16kansi ntangu ba ntma na bau me viluka na Mfumu, kifukulu me katuka.17Nzoka, Mfumu kele Mpeve, mpe kisika kale Mpeve ya Mfumu, vana kele kimpuanza. 18Beto nionso yayi kele bilungi ya kufikulua, beto toma tala bonso na kitala tala nkembo ya Mfumu, beto me kitulua kifuani mosi, ya nkembo na nkembo, mutindu ke salaka Mpeve ya Mfumu.
41Yau yina, na ntangu beto kena kisielo na nkenda ba fuilaka beto, beto lemba ve. 2Beto kena kulosa mambu ya nsoni ke salamaka na kinsueki, beto kele na nduatulu ya bunkta ve, mpe beto ke balusaka mambu ya Tata Nzambi ve. Kansi na muangisaka tseleka, beto kena kukimonisa kansansa ya kimuntu na ntuala Tata Nzambi.3Kana Masonukua na beto kele ya kufukua, ya kele ya kufukua samuna ba yina kena kufukila; 4samuna bantu ya kudimbula kiminu yayi nzambi ya ntangu yayi kufuaka meso ya diela na bau, samu ba mona kukienzuka ya kukia na Masonukua ya nkambo ya Klisto ve, yandi yayi kele kifuani ya Tata nzambi.5Beto kena kukilonga beto mosi ve; kansi Mfumu Yesu Klisto nde beto kena kulonga, mpe beto kena kutuba beto bisadi samuna Yesu. 6Samu Tata Nzambi tubaka: kukia ke kienzula kitombe! kukia kena kukienzula ba ntima na beto samuna kukienzula nzayilu ya nkembo ya Tata Nzambi na ntuala ya Klisto.7Beto kena kunata kima yina ya ntalu na biwumbua ya ntoto, samu ti beto pesa kilendo yina ya nene na Tata Nzambi, kansi na beto ve. 8Na mambu nionso, beto kena kufietukusua, kansi ba kena kusukisa beto ti na nsuka ve; na kati ya malema, kansi beto kena kukondua kivuvu ve; 9ba kulunguaka beto kuama, ba bembulaka beto, ba bulaka beto, kansi ba kufuaka beto ve; 10ntangu nionso beto kena kunata kaka na nzutu na beto lufua ya Yesu, samu ti moyo ya Yesu monana mpe na nzutu na beto.11Samu beto kele moyo, ba kena kuyekula beto ntangu nionso na lufua samuna yesu, samu ti moyo ya Yesu monika na kati ya nzutu a lufua. 12Na yau, lufua kena kusala kati ba beto, mpe moyo kena kusala na beno.13Mpe lokola beto kele mpeve mosi ya kiminu, yayi salaka na mambu kele na Masonukua: mu tulaka kiminu, Yau yina mu tubaka! beto mpe beto kena kutula kiminu, yau yina beto kena kutuba, 14beno zaba ti yina fulukisaka Mfumu Yesu, ke fulukisa beto mpe kintuadi na Yesu, yandi ke monikisa beto kintuadi na bau na ntadisi na yandi. 15Samu nionso yina ke kuizaka ke katukaka na beno, samu ti ntangu nlemvo kena kunieka, ya fulusa matondo ya bantu mingi samuna nkembo ya Tata Nzambi.16Yau yina beto beba ve. Mpe na ntangu muntu na beto ya nganda me fukila, muntu na beto ya kati ke kitukaka ya impa konso kimumbu. 17Samu ba mpasi ya ngolo kele ve na beto, ya fi ntangu ntangu kuandi, me tukisaka nkembo me luta kitezo ya ba mvula na ba mvula samuna beto, 18samu beto kena kutala ve bima ke monikaka, kansi yina ke monikaka ve; samu bima ke monikaka ke lutaka, mpe yina ke monikaka ve ke ya ba mvula na ba mbula.
51Beto me zaba ti, kana inzo na beto ya ngoto beto kena kuvuanda awa na ntoto me tulumuka, na dizulu beto kele na inzo Tata Nzambi tungaka, ya kele inzo tunguaka na diboko ya muntu ve. 2Mpe beto kena kuvumuna na inzo yina ya ngoto, kansi beto kele na nsatu ya kuvuata inzo na beto ya kizulu, 3kana ba me mona beto ya kuvuata kansi kimpene ve.4Samu, na ntangu beto kele na inzo yina ya ngoto, beto kena kuvumuna na bizitu, samu beto zola kuvula ve, kansi kuvuata, samu yina ya mfuilu ya minua na yina ya moyo. 5Mpe yina fuanisaka beto na yau, kele Tata Nzambi, yandi pesaka beto bidimbu ya kimpeve.6Ntangu nionso beto kele kaka ya kusiama na lukuikilu, mpe beto me zaba ti na kuvuanda na nzutu yayi, beto kele ya kutatuka na Mfumu, 7samu beto kena kutambula na kiminu kansi na mbueno ve, 8mutindu yina beto kele ya kusiama na kiminu, mpe nsatu kele ti beto katuka na nzutu yayi samuna kuvuanda kisika mosi na Mfumu.9Yau yina beto kena kusala ngolo samuna kuyangidika Mfumu, ata beto kena kuzinga ntete na nzutu yayi, ata beto me katuka na yau. 10Samu beto nionso fueti sambusua na mbazi a nkanu ya Klisto, samu konso muntu baka nsendo na mambote to na imbi yandi salaka ntangu yandi vuandaka na nzutu na yandi.11Lokola beto me zaba kivumi ya Mfumu, beto kena kuleba bantu; kansi Tata Nzambi me zaba beto, mpe me tula kivuvu ti na kimuntu na beno, beno me zaba beto mpe. 12Beto kena kukimonisa na ntadisi na beno diaka ve; kansi beto kena kupesa beno diluaku ya kukisika samuna diambu me tadila beto, samu beno lenda pesa mvutu na ba yina ke kukisikaka na bima ke monikaka, kansi na bima kele na ntima ve.13Na yau, kana mu kele na diela ya kusungama ve, ya kele samuna Tata Nzambi; kana mu kele na diela ya kusungama, ya kele samuna beno. 14Samu luzolo ya Klisto kena kunata beto nsualu, samu dibanza na beto kele ti, kana muntu mosi fuilaka bantu nionso, yau yina bau nionso masaka kufua; 15mpe yandi fuilaka bantu nionso, ba yina kele moyo ba vuanda na luzingu na bau mosi ve, kansi samuna yandi fuilaka mpe futumukaka samuna bau.16Na yau, kubanda bubu yayi, beto zaba buntu ve mutindu yandi vuandilaka na kinsuni; bosi kana beto zabaka Klisto na nzutu ya kinsuni, na ntangu yayi beto zabidila yandi diaka mutindu yina ve. 17Kana muntu kele na Klisto, yandi kele nsemono ya impa. Mambu ya ntama me masa luta; tala; mambu nionso me kituka ya impa.18Mpe nionso yina ke katukaka na Tata Nzambi, yayi wizisaka beto na yandi mosi na nzila ya Klisto, mpe yandi pesaka beto kisielo ya kuwizisa. 19Samu Tata Nzambi vuandaka kati na Klisto, yandi wizisaka inza na yandi mosi, yandi tangilaka bantu masumu na bau ve, mpe yandi tulaka kati na beto mambu ya kuwizisa.20Beto kena kusala kisalu ya ba ntumua samuna Klisto, bonso tata Nzambi vuandaka bombidila na nzila na beto; na nkumbu ya Klisto beto kena kuleba beno: Beno wizana na tata Nzambi! 21Yandi yayi zabaka disumu ve, yandi kituluaka disumu samuna beto, samu beto kituka lunungu ya Tata Nzambi kati na yandi.
6123Lokola beto kena kusala na Tata Nzambi, beto kena kubombidila beno, beno baka nlemvo ya tata Nzambi na mpamba ve. Samu yandi me tuba: Na ntangu ya mbote mu kuwaka nge, na kilumbu ya luvulusu mu sadisaka nge. Tala ntangu ya mbote yau yayi, tala kilumbu ya luvulusu. Beto kena kutesisa muntu disakuba na kima mosi ve, samu beto bamunua na kisielo na beto ve.4Kansi beto kena kukimonisa na bantu nionso ti beto kele bisadi ya Tata Nzambi, beto me toma vibidila na kuvuanda na ba ntontolo, na malema, na mambu ya mpasi, 5na kubulua bikoti, na ba boloko, na ba mvualangani, na bisalu ya ngolo, na kukaya meso, na kumina nsoki, 6na mpedoso, na nzayilu, na mvibudulu, na mambote, na Mpeve ya Nlongo, na nzola ya disu na insi ya dititi ve, 7na mambu ya kedika, na kilendo ya Tata Nzambi, na binuanunu ya lunungu na kunuanina mpe na kukitanina; nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn8na kati ya nkembo mpe ya mvuezolo, na kati bifu ya imbi mpe na bifu ya mbote; ba kena kumona beto bonso minzimbisi, kansi bantu ya kutuba kedika; 9bonso ya kuzabakana ve, kansi beto me toma zabakana; bonso bantu ya kufua, kansi beto kele ya moyo; bonso batu kele na insi ya kitumbu, kansi ba kufuaka beto ve; 10bonso bantu kele na kiadi, kansi beto kele na kiese ntangu bilumbu nionso; bonso ba mputu, kansi beto kena kuvuamisa bantu ya nkaka; bonso beto kele na kima ve, kansi beto kele na bima nionso.11Bantu ya Kolinto, inua na beto me zibuka samuna beno, ntima na beto me kuma ya nene. 12Beno kele na kifulu ya nene na ba ntima na beto; kansi beno kele ya kufietakana na ba ntima na beno. 13Beno sadila beto mutindu mosi, mu kena kutubila beno bonso bana, beno buedila beto mpe kifulu na ba ntima na beno!14Beno tulua kivangu ya nzenza ve na bantu yayi ke lekaka kiminu ve. Samu inki kintuadi kele na lunungu na masumu e? to inki kintuadi kele na kukia na kitombo e? 15Inki nguizani kele kati na Klisto na Beliali e? to inki kintuadi kele na muntu ke lekeke kiminu na yina ke lekaka kiminu ve? 16Inki kintuadi kele na Kinlongo ya Tata Nzambi na biteki e? samu beto kele Kinlongo ya Tata Nzambi a moyo, bonso Tata Nzambi tubaka: Mu ke vuanda mpe mu ke tambula na kati na bau; mu ke vuanda Nzambi na bau, mpe ba ke vuanda nkangu na munu.17Yau yina, beno vuanda na bau kintuadi ve, beno vambana, me tuba Mfumu; Beno simba bima ya kusumuka ve, mpe mu ke tambula beno. 18Mu ke vuanda Tata samuna beno, mpe beno ke vuanda samuna munu bana ya babakala na ya bakento, me tuba Mfumu, Mpungu tulendo.
71Ba mpangi ya luzolo, na kuvuanda na ba nsilulu ya mutindu yayi, beto kukivedisa na nsumukunu ya nsuni mpe ya mpeve, mpe kulungisa mpedoso na beto na kivumi ya Tata Nzambi.2Beno zibudila teto ba ntima na beno! Beto salaka muntu diambu ya imbi ve, beto bivisaka muntu ve, beto bakaka kima ya muntu na luvunu ve. 3Ya kele samuna kuzengila beno kitumbu ve mu kena kutubila mutindu yayi; samu mu tubaka ti beno kele na ba ntima na beto mpe beto kele ya kukubamu na kuzinga to na kufua na beno. 4Mu kele na kivuvu ya nene samuna beno, mu kena kukizitisa samuna beno; mu me toma bombua, mu kele ya kufuluka na kiese kati na banzungu na beto nionso.5Samu kubanda beto kumaka na Makedonia, nsuni na beto pema ata fioti ve; ba muesaka beto nzungu na kuama na mutindu nionso: mvita na nganda, wonga na kati. 6Kansi Tata Nzambi ke bombaka ba yina kele na kiadi, bombaka beto na ngizulu ya Tito, 7mpe na ngizulu na yandi kaka ve, kansi na mbombolo diaka yina Tito bombuaka samuna beno: yandi tubilaka beto disolo ya nsatu na beto, mansanga na beno, kimfuzi na beto samuna munu, na mutindu ti kiese na munu vuandaka ya nene kuluta.8Ata mu monisaka beno kiadi na mukanda na munu, mu niongulukila yau ve. Mpe, kana me niongulukila yau, samu mu me mona ti mukanda yina monisaka beno kiadi, ata kiadi ya fintangu ntangu kaka, 9na ntangu yayi mu kele na kiese, kiese samuna kiadi beno me muesua ve, kansi samuna kiadi na beno me nata beto na mpilulu a madiela; samu beno me muesua kiadi na luzolo ya Tata Nzambi, samu ti, kima mosi katuka na beto bivisa beno ve. 10Na yau, kiadi yina me zola Tata Nzambi ke butaka mpulusu yina ba ke niongulukilaka ata fioti ve, kansi kiadi ya inza ke tukisaka lufua.11Mpe tala, kiadi beno monaka, yina Tata Nzambi me zola, inki kimfuzi ve ya tukisaka kati na beno! Inki mutindu ya kukitanina, inki nzanzi, inki wonga, inki mpuila ya ngolo, inki vama, inki kitumbu! Beno monisaka na nionso ti beno vuandaka ya kuvedila na mbebe yina. 12Kana mu sonikinaka beno, ya vuandaka ve samuna muntu yina fingaka, to yina finguaka; kansi samu ti vema kele na beno samuna beto, ya monika na kati na beno na ntuala ta Tata Nzambi.13Yau yina beto bombuaka. Kansi, na nganda ya mbombolo, beto me luta yangalala na kiese ya Tito, ntangu beno nionso vuvikaka mpeve na yandi. 14Mpe kana na ntuala na yandi mu kukiyanaka fioti na yina me tadila beno, mu fuisuaka nsoni ve; kansi, lokola bilumbu nionso beto ke tubilaka beno kedika, mpe luyanu na beto na ntuala Tito vuandaka kedika.15Zola kele na yandi me lutila beno mbala zole, ntangu yandi ke bambukilaka ntumumunu na beno nionso moyo, na mutindu beno yambaka yandi na wonga na kuzakama. 16Mu kena kuyangalala kutula kivuvu na munu na beno na mambu nionso.
81Ba mpangi, beto kena kuzabisa beno nlmvo ya Tata Nzambi monikaka na mabundu nionso ya Makedonia. 2Na kati ya ntontolo mingi yina ba monaka, kiese ya kuluta na kimputu na bau ya mingi butaka na dikabu na bau kimvuama mingi ya kukaba.3Mu kena kutuba kimbangi ti ba pesaka na luzolo mutindu kele mbakulu, mpe kuluta mbakulu na bau, 4ba tomaka lomba beto, na nlemvo ya Mfumu, na kuvuanda kintuadi ya kusadila ba nlongo. 5Ba pesaka kaka ve na mutindu beto banzilaka, kansi ba tuaminaka kukipese bau mosi na Mfumu, bosi na beto, na luzolo ya Tata Nzambi.6Beto bakaka Tito, lokola yandi bandaka kisalu ya mvangi a mambote, bika mpe yandi manisa yau. 7Mu tindu beno kena kusala mambu nionso ya kuluta mbote, na kiminu, na mpovolo, na nzayilu, na kimfuzi nionso, mpe na zola kele ne beno samuna beto, beno tala, samu beno sala diaka kisalu ya mvangi a mambote.8Mu kene kutuba yau samuna kupesa beno ntumunu ve, kansi na kimfuzi ya bantu yankaka, samuna kutonta kedika ya zola na beno. 9Samu beno me zaba nlemvo ya Mfumu na beto Yesu Klisto, yandi vuandaka mvuama, kansi samuna beno, yandi kitukaka mputu, mpe na bumputu na yandi beno vuanda ba mvuama.10Ya kele nduengoso mu kene kupesa beno, samu ya me fuana na beno, na beno kaka ve bandaka ku sala, kansi na beno bantu vuandaka na luzolo kubanda mvula me luta. 11Ntangu yayi, mutindu beno tulaka zola na mbakulu na beno, mpe bika na vema, beno manisa na kupesa mutindu beno bakilaka kima. 12Kana luzolo ya mbote kele, mayangi ke vuandaka na kupesa yina yandi me kuvua, kansi yina yandi me kondua ve.13Samu ya kele ve ti beno vuanda na kiadi samuna ku sepedisa ba yankaka, 14kansi samu beno fuanana; na ntangu yayi, kimvuama na beno ke sadisa bau, mpe ya bau kuiza sadisa bau, samu beno fuanana, 15mutindu ya sonamaka: Yina lokutaka mingi kele na yau ya kuluta ve, mpe yina lokutaka fioti zanga kima ve.16Matondo na Tata Nzambi tulaka vema na ntima ya Tito samuna beno; 17samu yandi yambaka ndombolo na beto, mpe na kimfuzi mpe na luzolo ya yandi mosi yandi kuendaka na beno18Kintuadi na yandi, beto tindaka mpangi yankaka kele na nsikulu na yina me tadila Nsangu ya Mbote muanganaka na mabundu nionso, 19mpe ba mabundu nionso solaka yandi samuna kuzieta na beto na kisalu yayi ya zola beto ke salaka na nkembo ya Mfumu mpe na kutubaka kimbangi ya luzolo na beto ya mbote.20Beto kena kusala mutindu yayi, samu muntu mosi semba beto ve na yina me tadila ngionzokolo ya nene ya minkayilu yina beto kena kusala; 21samu beto kena kusosa yina kele ya mbote, na ntuala ya Mfumu kaka ve, kansi na ntuala ya bantu.22Beto me tinda kintuadi na bau mpangi na beto, yayi beto ke telaka kimbangi ti yandi kele kimfuzi, beto tontaka yandi na mambu mingi, kansi na bubu yayi, yandi me lutisa diaka vema na kivuvu kele na yandi samuna beno. 23Na yau, samuna Tito, yandi kele kintuadi mpe kisadi ya kisalu mosi na munu na ntadisi na beno, mpe samuna ba mpangi na beto yankaka, ba kele ba ntumua ya mabundu mpe nkembo ya Klisto. 24beno monisa kidimbu ya zola na beno mpe ya luyanu na beno na ntuala ya mabundu, mpe beno monisa bau ti beto kele na luyanu na beno.
91Ya ke kuandi mfunu ve mu sonikina beno na yina me tadila lusadusu ya banlongo. 2Na yau, me zaba luzolo na beno ya mbote, mu kena kukiyanisa samuna beno na ntuala ya ba makadonia, na kutubaka ti ku banda mvula me luta, Akaya me kubamaka, mpe vema na beno me kuikimisa bantu mingi kuluta.3Mu kena kutinda ba mpangi, samu ti luyanu na beno ya fuila mpamba ve na mambu yina, mpe mutindu mu tubaka, beno vuanda ya kubongama. 4Mu zola ve ti kana me zieta na ba makedonia, bosi ba kuta beno ya kubongama ve, beto ke kufua nsoni na kivuvu yina, kansi beno ve. 5Mu zengaka mbote na kutuamisa ba mpangi kuna na beno, samuna kubongisa nkayilu na beno yina beno silaka, samu ya vuanda ya kukubama na mutindu ya nkayilu ya kusakumunu, kansi ya buimi ve.6Beno zaba, ti yina kena kuna fioti ke yonzika fioti, mpe yina kena kuna mingi ke yonzika mingi. 7Bika muntu muntu pesa mutindu yandi me zengila na ntima na yandi, na kiadi ve, na kutatimisa ve; samu Tata Nzambi ke zolaka yina ke pesaka na kiese.8Mpe Tata Nzambi lenda fulusa beno na nlemvo ya mutindu nionso, samu ti, ata bilumbu nionso beno kele na bima yina ke yangidika ba nsatu na beno, kansi beno baka diaka ya mingi samuna kisalu na beno ya mbote, 9mutindu ya sonamaka: yandi muangisaka, yandi pesaka na ba mputu; Lunungu na yandi ke sikilaka ba mvula na ba mvula.10Yina ke pesaka nkuna na nkuni, mpe dimpa samuna madia na yandi, ke pesa beno, ke funisa nkuna, mpe yandi ke funisa mbutu ya lunungu na beno. 11Beno ke vuamisua na nionso, samuna minkayilu ya mpila na mpila ke pesama matondo na Tata Nzambi.12Samu lusadusu ya bima yina kele ve ti ya sadisa bansatu ya ba nlongo kaka, kansi yau kele into ya nene ya kuvutudila matondo mingi na Tata Nzambi. 13Na ntangu ba kena kubaka mfunu ya lusadusu yayi ba kele na kimbangi na yau, ba kena kuzitisa Tata Nzambi na kutumama na beno na kisalu ya Masonukua ya Nlongo ya Klisto, mpe na kinkayila na beno na ntadisi ya bau na ya bantu nionso; 14ba ke sambidilaka beno, mpe ba ke zolaka beno samuna nlemvo ya nene ya Tata Nzambi kele na beno. 15Ma tondo vutuka na Tata Nzambi samuna nkayilu na yandi ya kuluta kitezo.
101Munu Paulu, kena kuleba beno, na nlembami mpe na mambote ya Klisto, mu ke kikululaka ntangu mu kele na beno, kansi mu kele kibakala ntangu me tatukila na beno, 2me lomba na beno, ntangu mu ke vuanda vana, beno tatimisa munu ve na kuvutukila kibakala yayi na kivuvu, yina mu fueti sala na ba yankaka kena kutala beto ke kanisaka ti beto ke tambulaka bonso kele nsuni.3Kana beto kena kutambula na nsuni, beto ke nuanaka mutindu kele kinsunu ve. 4Samu binuaninu beto ke nuaninaka kele ya kinsuni ve; kansi ya kele na kilendo ya Tata Nzambi, samuna kutulula ba inzo ya kusiama.5Beto kene kutulula ba ngindu mpe nionso ya inda ke tediminaka nzayilu ya Tata Nzambi, mpe beto kena kusingika mabanza nionso na kutumamina Klisto. 6Beto kele ya kukubama na ku pesa kitumbu na kukolama nionso; ntangu kutumama na beno ke lunga.7Beno ke talaka yina ke monikaka! Kana muntu ke kitudilaka kivuvu ti yandi kele ya Klisto, bika yandi tuba kati na yandi mosi, lokola yandi kele ya Klisto, beto mpe beto kele ya Klisto. 8Mpe ntangu mu ke luta kukiyana na kilendo Mfumu pesaka beto na kutunga beno, kansi samuna ku bebisa beno ve, mu ke monina yau nsoni ve,9samu beno banza ti mu zola pamuna beno na mikanda na munu. samu ba ketubaka ti mikanda na yandi kele ya nduengoso mpe ya ngolo; 10kansi na kumona yandi na meso, yandi kele ya kulebakana mpe mpovolo na yandi kele ya kutondua ve.11Bika muntu kena kutuba mutindu yina yandi zaba ti mutindu beto kele na mpovolo na mikanda, na ntangu beto kele ve, mutindu yina mpe beto kele na mavanga na beto, ntangu beto kele vana. 12Beto lenda kukifuanisa ve to kukitezikisa ve na ba yankaka kena kukisonga bau mosi. Kansi, na kukitezikisa na kitezolo ya bau mpe na kukifuanikisa na bau mosi, bau kele na nduka ve.13Samuna beto, beto zola kukiyana ve na nganda ya kitezolo nionso; beto ke baka kitezo yina Tata Nzambi tezilaka beto samuna kukuma na kisika beno vuandaka. 14Beto kelutaka bandilu na beto ve, bonso ti beto kuizaka na beno ve; samu beto kuminaka beno na Nsangu ya Mbote ya Klisto.15Ya kele ve ti beto kekukiyanaka kulutila kitezo ya bisalu ya bantu yankaka, kansi na kivuvu ti kiminu na beno kena kubuelama, kena kukula diaka kati na beno mutindu ba zengilaka beto, 16mpe kusamuna Nsangu ya Mbote kuluta insi na beno, kukondua kukiyana samuna yina salamaka na nzengolo bakamaka na ba yankaka.17Bika muntu yina kekukiyanaka, yandi kiyana na Mfumu. 18Samu muntu yina kele ya kufuana, yandi ke kukimonisaka yandi mosi, mpe Mfumu ke tindaka yandi.
111Oh! kana beno zola vibidila fibizengi na munu! kansi beno vibidila munu! 2Samu kimpala kena munu samuna beno kele kimpala ya Tata Nzambi, samu mu zodilaka beno bakala mosi kaka, samuna kumonisa beno na Klisto bonso ndumba ya kuvedila.3Na nionso, lokola nioka vunaka Eva na nduka na yandi, mu kena kumona wonga ti mabanza na beno lenda bivusua mpe beno katuka na kinkuikizi ya Klisto. 4Samu, kana muntu me kuiza longa beno Klito yankaka yina beto longaka beno ve, to kana beno me baka Mpeve yankaka yina beno bakaka ve, to Nsangu ya Mbote yina beno kuwaka ve, buna beno me toma vibidila yau.5Kansi mu banza ti mpamba kuandi mu vuandaka na insi ya bantumua ya nene. 6Kana mu zaba ve mutindu ya kutubila, kansi mu kele na nzayilu, mpe beto monisaka beno yau na mambu nionso.7To disumu mu volaka, na kukiyina samu beno zangulua, mu longaka beno na mbongo ve Nsangu ya Mbote ya Tata Nzambi e? 8Mu sansumunaka mabundu yankaka, na ku bakaka nfutu kena katuka na bau, samuna kusadisa beno. 9Mpe ntangu mu vuandaka kuna na beno, kana nsatu ya kima, mu sadusuaka na muntu ve; ba mpangi katukaka na Makedonia kuizaka sadisa munu na yina vuandaka kondua munu. Na mambu nionso mu zolaka kuvuanda na kiyekua ya muntu ve, mpe mu ke tatamana kuvuandila mutindu yina.10Na kedika ya Klisto kele na munu, me tuba ti luyanu kele na munu na bitini ya Akakya, lenda katulua ve. 11Samuna inki e? Samu mu ke zolaka beno ve? Tata Nzambi me zaba yau!12Kansi yina mu kena kusalaka, mu ke tatamana kusala yau samuna kukatula kibila na bau ke sosaka kibila, samu ba mona bau bonso beto na mambu yina ba kena kukiyana. 13Bantu yina kele ba ntumua ya luvunu, bisadi ya bunkita, ba me kikitulaka ba ntumua ya Klisto.14Mpe beto kena kuyituka yau ve, samu yandi mosi Satana ke kitukaka mbasi ya kukia. 15Na yau, ya kele ya kuyituka ve ti bisielo na yandi mpe ke kitukaka bisielo ya lunungu. Nsukulu na bau ke vuanda mutindu kele mavanga na bau.16Mu kena kuvutukila yau, muntu mona munu ve ti mu kele na buzengi; kana ve, beno yamba munu bonso kizengi, samu mu kukiyana mpe fioti. 17Yina mu kena kutuba, na kivuvu samu mu baka diambu ya kukiyana, mpe mu kena kutuba yau na mutindu ya Mfumu, kansi bonso na buzengi. 18Samu bantu mingi kena kukiyana na nsuni, mu ke kukiyana mpe.19Samu na luzolo beno kele nguka, kena kuvibidila bayina kele na buzengi. 20Kana muntu me kitula beno minanga, kana muntu me kudia beno, kana muntu me kanga beno kinkole, kana muntu kena kukizangula, kana muntu me bula beno na ilungi, beno vibidila yandi. 21Mu kena kumona nsoni na kutuba ti beto monisaka kulebaka. Kansi kana muntu lendaka sala diambu na kibakala, munu mpe mu lendaka sala yau na kibakala, mu kena kutubila yau na buzengi!22Bau kele ba Ebeleo e? munu mpe. Bau kele ba Isaeli e? munu mpe. Bau kele nkuna ya Abalahami e? Munu mpe. 23Bau kele bisielo ya Klisto e? Mu kena kutuba bonso me lauka. Munu me lutila: me lutila na bisalu, me lutila na kubulua bikoti, me lutila na kulozua na boloko, me lutila na bivonza ya mfuimu,24Mu bakaka mbala tanu ba yudayo bulaka munu makumi iya katula mosi, 25ba bulaka munu bikoti nkumbu tatu, mbala mosi ba losilaka munu mabanga, nkumbu tatu mudindaka na maza, mu lutisaka kilumbu mosi na mpimpa mosi na mpinda ya imbu. 26Ntangu nionso kaka na nzietilo, mu vuandaka na kisumbula na kati ya nzadi, kisumbula na ntuala ya bimpumbulu, kisumbula na ntuala ya bantu ya insi na munu, kisumbula na ntuala ya ba pakanu, kisumbula na ba mbanza, kisumbula na makanga, kisumbula na imbu, kisumbula kati ya ba mpangi ya luvunu.27Mu vuandaka na kisalu mpe na mpasi, mbala mingi na kukaya meso, na nsatu mpe na mpuina, na mumina nsoki ntangu ka ntangu, na kiozi mpe na kukondua mvuatu. 28Mpe na kutubila kima yankaka ve, konso kilumbu ya kuvuatua na mayindu samuna mabundu nionso. 29Na kele ya kulebakana, samu mu lebakana ve? Nani me kubua, samu mu kuama ntima ve?30Kana mu lenda kukiyana, mu ke kukiyana na kulebakana na munu! 31Nzambi, yandi kele Tata ya Mfumu yesu Klisto, mpe yandi kele ya kuzitusua ba mvula na ba mvula, me zaba ti mu kena kuvuna ve!32Na Damasiko, nyadi tindamaka na ntinu Aleta na kenga mbanza ya bantu ya Damasiko, samu ba kanga munu, 33kansi ba kotisaka munu na kitunga mpe ba kitisaka munu na nela, ba kulumunaka munu na kibaka, mpe mu tinaka na maboko na yandi.
121Mu fueti kukiyana....Kansi ya ke kuandi mbote ve. Mu ke kuiza na mona meso mpe na ba nsongolo ya Mfumu. 2Me zaba muntu mosi kele kati na Klisto, ba mvula kumi na iya me luta, yandi zanguluaka ti na dizulu ya tatu (kana ya vuandaka na nzutu na yandi, mu zaba ve, kana na nganda ya nzutu na yandi, mu zaba ve, Tata Nzambi me zaba).3Mpe me zaba ti muntu yina (kana ya vuandaka na nzutu na yandi to na zutu na yandi ve, mu zaba ve, Tata Nzambi me zaba yau) 4zanguluaka na paladiso, mpe yandi kuwaka mambu ya ngitukulu yina kele ve na luve na muntu samuna kubangula yau. 5Mu ke kukiyana samuna muntu ya mutindu yina, kansi na munu mosi mu lenda kukiyana ve, kana na kulebakana na munu ve.6Kana me zola kukiyana, mu ke vuanda kizengi ve, samu mu ke tuba kedika; kansi me manga munu, samu muntu mosi ve na yina me tadila mambu na munu yandi vuanda ya kuzanguka na yina yandi kena kumona na munu, to na yina yandi kena kuwa na munu. 7Mpe samu mu kukitumpidika ve na nzayikusu yayi ya nene, mbasi ya Satana tulaka munu nsende na nzutu, samuna kunuika munu mpema mpe kukakidila munu mu kukizangula ve.8Nkumbu tatu mu bombidilaka Mfumu ya kutatula yandi na munu, 9mpe yandi tubilaka munu: Nlemvo na munu me lungana na nge, samu kilendo na munu me kukisama na kulebakana. Mu ke toma kukiyana na kiese ya kuluta na kulebakana na munu, Samu ti kilendo ya Klisto sikila na munu. 10Yau yina samuna Klisto, mu kena kuyangalala na kulebakana, na mfingulu, na ba mpasi, na nzomono, na kukuama; samu na ntangu mu kele ya kulebakana, ntangu yina mu kele na ngolo.11Mu vuandaka zoba na kusonika mutindu yina: kansi beno tatimisaka munu na kusala yau. Nzoka, beno nde zolaka tindama munu, samu mpamba kuandi mu kele fi muntu na ntuala ya ba ntumua ya nene, ata mu kele mpamba. 12Bidimbu ya kintumua na munu monanaka kati na beno: mvibuduldu na ba ntontolo nionso, bidimbu, mangitukulu mpe bimangu. 13Na inki diambu mabundu yankaka monaka beno mfunu mingi ve, samuna kukondua kubaka kiyeko na beno e? Beno lemvukila munu na imbi yina.14Beno tala, mbala yayi ya tatu me kubama kukuiza na beno, mpe mu ke vuanda na kiyeko na beno ve; samu mu kele na mfunu ya bima na beno ve, kansi mu kele na mfunu ya beno mosi. Bana ve ke yonzika mbongo samuna bibuti na bau, kansi bibuti samuna bana na bau. 15Samuna munu, na luzolo mingi mu ke pesa mpe kukipesa samuna miela na beno, Kana me zola beno mingi, fioti kaka beno ke zola munu.16Diambu ve, mu vuandaka na kiyekua na beno ve, kansi lokola mu kele na nduka, mu sadilaka bunkita! 17Ba yina mu tindaka, mu bakaka ndandu na mosi na bau e? 18Mu tindilaka Tito na mpangi ba kuiza na beno, inki kima Tito lombaka beno e? Beto tambulaka na mpeve mosi ve, bitambi mosi ve beto diatilaka e?19Ku banda ntama beno kena ku banzati beto kena kukitanina na ntadisi na beno. beto kena kutuba kati na Klisto na ntuala ya Tata Nzambi; mpe nionso beto kena kutuba, kele samuna kutunga beno.20Wonga kele na munu, ntangu mu ke vutuka, mu kuta beno ve mutindu mu kena kuzodila, mpe mu mosi mu vuanda ve mutindu beno kena kuzodila. Wonga ya kukuta minzonza, kimpala, nganzi ya kuluta, makani ya imbi, ba mpova ya imbi, ba mpova ya luvunu, kitumpidika, mvualangani. 21Wonga kele na munu, ntangu mu ke kuiza, Tata Nzambi lenda yinimisa munu diaka samuna beno, mpe mu ke vuanda na kiadi samuna ba yina tuamaka nata masumu mpe ba vilulaka madiela na bau ve na nsumukunu yina ya luyangulu, ya kisuza, mpe ya mvambasani yina ba kukipesaka.
131Ngizulu yayi ya tatu mu kena kuiza, na beno. Beto ke bongisa mambu nionso na ntuala ba mbangi tatu. 2Ntangu mu vuandaka kuna mbala ya zole, mu tubaka, mpe bubu yayi mu kele na beno ve mu kena kutuba na diaka na ba yina tuamaka kusumuka mpe na ba yankaka ti, kana me vutukila beno, mu ke sala ata kima mosi ve.3samu beno kena kusosa kidimbu ti Klisto tuba kati na munu, yandi kele ya kulebakana ve na ntadisi na beno, kansi yandi kele na kilendo kati na beno. 4Samu yandi komuaka na dikulunsi na kulebakana na yandi, kansi yandi kele moyo na kilendo ya Tata Nzambi, beto mpe, beto kele ya kulebakana na yandi, mpe beto kele moyo kintuadi na yandi na kilendo ya Tata Nzambi samuna beno.5Beno kitonta beno mosi, samuna kuzaba ti beno kele na kiminu; beno kifiongunina beno mosi. Beno kena kuzaba ve ti Klisto kele na beno? kana ve, beno tontua diaka samuna kuzaba kedika. 6Kansi me tula kivuvu ti beno me zaba ti beto tontuaka ve.7Na yau, beto kena kusambila Tata Nzambi ti beno sala imbi ve, samuna kumonana ya kufuana beto mosi ve, kansi samu beno sala yina kele ya bote mpe beto vuanda bonso bantu ya kutontua. 8Samu beto kele na kilendo ya ku kakidila kedika ve; kansi beto ke sadilaka kedika.9Beto ke yangalalaka ntangu bekele ya kulebakana, kensi beno kele ngolo; mpe yina beto kena ku lomba na tusambulu na beno, kele ku sungama na beno. 10Yau yina, lokola me tatukila beno, me sonikina beno mambu yina samu mu vuanda kibakala ve mutindu kele kilendo mu bakaka na Mfumu samuna kutunga kansi kutulula ve.11Ba mpangi, yankaka ya kutuba, beno yangalala, beno sungama, beno bombua, beno vuanda diela mosi, beno zinga na yenge, mpe Tata kele Nzambi ya zola ke vuanda na beno. 12Beno pesana mbote ya mfibulu ya nlongo beno na beno.13Ba nlongo nionso me pesa beno mbote. 14Bika nlemvo ya Mfumu Yesu Klisto, zola ya Tata Nzambi, mpe kintuadi na Mpeve ya Nlongo vuanda na beno nionso!

Galatians

1

1Ntumua Paulu (ntumua ya bantu to ya muntu ve, kansi ya Yesu Klisto mpe Nzambi Tata, yina futumunaka yandi na bafua) 2mpe bampangi nionso kele na munu, na mabundu ya yinsi ya Ngalatia3Nlemvo vuanda na beno mpe ngemba ya Nzambi Tata na beto mpe ya Mfumu Yesu KListo, 4yina kudipesaka samuna masumu na beto, samuna kukula beto na ntangu yayi ya yimbi na mutindu kele luzolo ya Nzambi mpe Tata na beto. 5Na yandi nkembo mvula ya bamvula na mvula.6Mu kena kuyituka ti beno me tatukila nsuala nsualu yina bokilaka beno na nlemvo ya Klisto. Mu kena kuyituka ti beno me baluka na nsangu ya mbote ya nkaka. 7Yayi ya zola tuba ve ti nsangu ya mbote ya nkaka, kansi nde kati na beno bantu ya nkaka kena kutula mvualangani mpe bakena zola balula nsangu ya mbote ya Klisto.8Kansi ata beto, to mbasi ya dizulu, lendaka longa beno nsangu ya mbote ya nkaka yina beto longaka beno ve, yandi singua. 9Mutindu beto tubaka na ntuala, na yau malu malu yayi mu kena kuvutukila yau:" Kana muntu me longa beno nsangu ya mbote yina beto longaka beno ve, yandi singua". 10Kansi malu malu yayi nini mu kena kusosa, bantu ndima munu to Nzambi e? mu kena kososa kuyangidika bantu e? Kana mu kena kusosa kuyangidika bantu, mu kele kisadi ya Klisto ve.11Na yau mpangi, mu zola beno zaba ti nsangu ya mbote mu longaka ya kele ya bantu ya mpamba ve. 12Mu bakaka yau na bantu mosi ve, ba longaka munu yau ve. Na kutubila mutindu ya nkaka, mu bakaka yau na nzayikusu ya yesu Klisto.13Beno kuwaka bantu kutubila luzingu na munu ya ntama na kiyudeyo, mutindu mu vuandaka zoma dibundu ya Nzambi mpe kubebisa yau. 14Mu tatamanaka na kiyudeyo kuluta mbandu ya bantu ya nkangu na munu. Mu vuandaka na mpinda ya kinkulu ya batata na munu15Kansi ya yangidikaka Nzambi na kusola(kupona) munu kubanda na kivumu ya mama na munu. Yandi bokilaka munu na nlemvo n'andi 16samuna kumonisa Muana n'andi na munu, samu mu longa Nsangu ya Mbote na bapakanu (bapaien). Mu yuvulaka nduengoso na nsuni ve na menga ve. 17Mu kuendaka na Yelusalemi ve na bayina tekidilaka munu na kintumua. Kansi mu kuendaka na Alabia mpe mu vutukaka na Damasiko.18Bosi na manima bamvula tatu, mu kuendaka na Yelusalemi samuna kuzaba Kefa (kefala), mpe mu vuandaka na yandi bilumbu kumi na tanu. 19Kansi mu monaka ata ntumua mosi ve na kati na bau, katula kaka Yakobi mpangi ya Mfumu. 20Kedika na ntuala Nzambi, na nionso mu kena kusonikina beno, mu kena kuvuna ve.21Na kulandakana, mu kuendaka na bizunga ya Silia mpe kilikia. 22Mu vuandaka zabakana kaka ve na mabundu ya kizunga ya Yuda vuandaka na na Klisto. 23Kansi ya vuandaka kaka kuwa:" muntu yina vuandaka zoma beto na bantangu ya nkaka kena kulonga kiminu yina yandi vuandaka bebisa. 24Ba kembisaka Nzambi samuna munu.

2

1Mvula kumi na iya lutaka, mu vutukaka diaka na Yelusalemi na Balanaba, nataka diaka Tito kintuadi na yandi. 2Mu kuendaka samu mu bakaka nsongolo na Nzambi tubilaka munu kuenda kuna. mu vuandaka sasila bau Nsangu ya Mbote yina mu vuandaka samunina bapakanu, Kansi na pembeni mu tubilaka bntu yina ya kuzabakana vuandaka tuadisa. Mu zolaka vuanda na kivuvu ya kuzaula ve, to ya kuzaula mpamba ve.3Na Tito mpe nkundi ya Elene yina vuandaka na munu, tatimisaka yandi ve ti yandi zengua kaka, 4mpeleko bampangi ya luvunu tindamaka na kinsueki samuna ku neka kimpuanza na beto yina beto kele na yau na Klisto Yesu. Bau zolaka kumisa beto minanga ya minsiku. 5Beto pesaka bau ata fintangu mosi ve, Samu ti kedika ya Nsangu ya Mbote lenda sobua ata fioti ve samuna beto.6Kansi bantu yina vuandaka tuba ti bau ikele mintuadisi bau nataka kima ve. Yina bau vuandaka ya nataka kima ve. Nzambi ketalaka yilungi ya muntu ve. 7Bau bakusaka ti mu kele ya kubokulua samuna kulonga Nsangu ya Mbote na bayina kele ya kuzengua ve, mutindu mosi Petelo bokuluaka samuna kulonga Nsangu ya Mbote na bayina ya kuzengua, 8samu, Nzambi mosi kaka yina salaka na Petelo samuna bayina ya kuzengua, kena kusala mpe kati na munu samuna bapakanu.9Ntangu babakusaka nlemvo ya Nzambi yina ba pesaka munu, Yakobi, Petelo, Yoane zabakanaka bonso malunzi, ba pesaka beto mbote, na Balanaba na munu, na kisinsu ya kutambudila, samu ti beto kuenda na bapakanu mpe bau na bayina kele ya kuzengua. 10Ba zabisaka beto mpe ti beto bambukila bamputu moyo, munu kele na nsatu ya ngolo ya kusala yau.11Ntangu Kefa kuizaka na Antiokia, mu tediminaka yandi samu yandi vuandaka ya kubedusua. 12Na ntuala ti ndambu ya bantu tindamaka na Yakobi kuiza, Petelo vuandaka kudia na bapakanu. Kansi ntangu bantu yina kuizaka, yandi bikaka kudia mpe yandi tatukilaka bapakanu, samuna wonga ya bantu yina vuandaka ya kuzengua.13Diaka, bayuda ya nkaka yina bikanaka vukanaka na disu na insi ya dititi na Kefa, samu Balanaba kudikotisa na disu na insi ya dititi ya bau. 14Kansi ntangu mu bakusaka ti yandi kena kulanda diaka kedika ya Nsangu ya Mbote ve, mu tubaka na Kefa na ntuala ya bau nionso:"Kana ngeye kele muyuda, kena kuzinga bonso bapaganu kansi na kiyuda ve, samuna nini nge ke tatimisa bapakanu na kuzinga lokola bayuda?".15Beto yayi kele bayada ya kubutukila kansi bapakano minsumuki ve, 16beto me zaba ti muntu mosi ve ke nungusua na bisalu ya nsiku kansi na kiminu na Yesu Klisto. Beto kuizaka na kiminu na Klisto Yesu, samu beto nungusua na nzila ya kiminu na Klisto kansi na nzila ya bisalu ya nsiku ve; samu muntu mosi ve lendaka nungusua na bisalu ya nsiku.171819Kansi kana ntangu beto kena sosa Nzambi samu yandi nungisa beto na Klisto, beto kena kudimona minsumuki, nga Klisto me kuma kisadi ya masumu e? Ve, ya kele mutindu yina ve! Samu kana me tunga diaka nsadulu ya nsiku yina mu tululaka, me kudi monisa munu mosi mvondi ya nsiku. Na nsiku muke ya kufua na nsiku, samu mu zinga samuna Nzambi.2021Mu komuaka na dikulunsi na Klisto. Munu ve kena kuzinga kansi Klisto kena kuzinga kati na munu, mpe luzingu mu kena kuzinga bubu yayi na nsuni, mu kena kuzinga na kiminu kati na Muana ya Nzambi, yina zolaka munu mpe kudipesaka yindi mosi samuna munu. Mu kena kulosa ve nlemvo n'andi, samu kana lunungu kele na nsiku, buna Klisto kufuaka mpamba.

3

1Beno bangalatia bizengi, nani me vukumuna beno e? Nsongolo ya Yesu Klisto komuaka na dikulunsi ba monisaka beno kele ya mbote! 2Diambu mosi mu zolaka zaba na beno. MPeve beno tambulaka (bakaka) na mavanga ya nsiku to beno ndimaka yina beno kuwaka e? 3Inki bizengi beno kele ? Na nini beno bandaka, na mpeve samuna kumanisina na nsuni e?.4Mpasi ya mpamba kuani beno monaka na bamambu'ango, inga ya vuandaka ya mpamba e? 5Mutindu mosi, yina pesaka beno Mpeve mpe yina salaka mambu ya n'nene na kati na beno, yandi salaka yau na bisalu ya nsiku to na nguilu ya kiminu?6Lokola:" Abalayama kuikilaka na Nzambi mpe yandi bikuaka ya lunungu", 7beno zaba ti bayina me ndima kele bana ya Abalayama. 8Masonukua bongisaka ti Nzambi ke nungisa bapakanu na kiminu. Nsangu ya Mbote samunuaka ntete na Abalayama:" na nge makanda nionso ke sakumunua na nge". 9Yau yina, bayina kele na mini me sakumunua kintuadi na Abalayama vuandaka na kiminu.101112Bayina ke tulaka kivuvu na bisalu(mavanga) ya nsiku, kele na insi ya nsingulu, samu ya me sonamaka:"Yandi singua muntu yina ke zinga ve mutindu ya sonamaka na mukanda ya nsiku, mpe ke sadilaka yau ve". Bubu yayi, ya me monana mbote ti Nzambi ke nungisaka muntu na nsiku ve samu:" muntu ya lunugu kezinga na kiminu". Nsiku ke katukaka na kiminu ve, kansi:" Yina ke tumamaka na mambu ya nsiku ke zinga na minsiku".13Klisto kulaka beto na nsingulu ya nsiku ntangu yandi kumaka nsingulu samuna beto, samu ya me sonamaka:" Yandi singua yina ke komua na inti". 14Dituku vuandaka ti lusakumunu yina vuandaka na zulu ya Abalayama ya kukisama na bapakanu na Klisto Yesu, samu ti beto baka nsilulu ya mpeve na kiminu.15Bampangi, mu kena kutuba mutindu kele bifu ya bantu. Bonso kaka nguizani ya bantu kele, muntu ve lenda vunza (katula) nsilulu ya Nzambi to ku buela diambu mosi kati na yau. 16Na yau nsilulu pesamaka na Abalayama na nkuna n'andi. Ba tubaka ve ti:" bankuna ", bonso ya kele mingi, kansi na mosi kaka:" na nkuna na nge", kele Klisto.17Na ntangu yayi me tuba mutindu yayi. Luwawanu ya nsilulu yina Nambi ndimaka lenda katulua na nsiku ve yina kuizaka na manima ya bamvula nkama yiya na makumi tatu (430). 18Samu kana difua kuizaka na nzila ya nsiku, ya lendaka kuizila diaka na nzila ya nsiku ve, kansi Nzambi pesaka na kimpuanza difua na Abalayama na nzila ya nsilulu.19Samuna inki nsiku tuluaka e? Ya buelamaka samuna ntulumunu, tii na ngizulu ya nkuna ya Abalayama yina bapesaka nsilulu, mpe nsiku tanguaka na bambsi na nzila ya n'wawisi. 20Ntangu yayi, n'wawisi ke vuandaka na kati ya kuluta muntu mosi (bantu zole to kuluta), kansi Nzambi kele kaka yandi mosi.21Na yau, nsiku ke tediminaka bansilulu ya Nzambi e? Ve! Samu kana nsiku yina lenda pesa luzingu me pesamaka, nga lunungu zolaka kuizila na nzila ya nsiku yayi. 22Kansi, Masonukua tulaka nionso na yinsi ya disumu. Na yau, nsilulu ya Nzambi kele kukula beto na nzila lukuikilu na Yesu Klisto pesamaka na bayina ke ndimaka.23242526Kansi tekila kiminu na Jesu, beto vuandaka ya kukangama mpe ya kulundua na nsiku tii na nzayikusu ya kiminu. Na yau, nsiku kitukaka nkengi na beto tii ngizulu ya ntangu ya Klisto samu beto nungusua na kiminu. Lokola kiminu kele awa, beto kele diaka na insi ya kimfumu ya nkengi ve. Samu beno nionso kele bana ya Nzambi na nzila ya Klisto Yesu.27Beno nionso yayi botukuaka na Klisto, beno me vuataka Klisto. 28Muyuda na elene, n'nanga, muntu ya kimpuanza, bakala, nkento, kele diaka ve, samu beno nionso kele mosi, na Klisto Yesu. 29Kana beno kele ya Klisto, buna beno kele nkuna ya Abalayama, mimvingidi ya nsilulu.

4

1Me tuba ti lokola mvingidi kele muana, yandi kele disuasuani na n'nanga, ata ko yandi me kuvua bima nionso, 2yandi ke kaka na insi ya bansansi mpe minkebi ya bima tii ntangu zengaka tata n'andi ke kuka.3Beto mpe, ntangu beto vuandaka bana, beto vuandaka ya kukangama na bamambu ya yinza. 4Kansi ntangu kilokula zenguaka kukaka, Nzambi tindaka Muana n'andi, butukaka na nkento, butukaka na insi ya nsiku, 5yandi salaka mutindu yina samuna kukula bayina vuandaka na insi ya nsiku, samu beto baka kimuana.6Samu beno ke bana, Nzambi tindaka Mpeve ya Muana n'andi kati ya bantima na beto, mpeve kena kuboka:" Aba, Tata". 7Samuna yau, beno ke diaka min'nanga ve kansi bana, mpe kana beno kele bana, buna beno kele mvingidi ya difua na Nzambi.

Ephesians

11Polo, ntumua ya Klisto Yesu na luzolo ya Nzambi, na banlongo ya Nzambi na Efeso mpe bakuikami na Klisto Yesu. 2Bika nlemvo mpe yenge ya Nzambi, Tata na beto mpe Tata na Mfumu na beto Yesu Klisto vuanda na beno.3Bika Nzambi mpe Tata ya Mfumu Yesu Klisto zitusua! Yandi sakumunaka beto na bansakumunu ya kimpeve na bifulu ya mazulu na Klisto. 4Nzambi ponaka beto kati na yandi banda na mbadukulu ya yinza, samu beto vuanda nlongo mpe kukondua nsembolo na meso na yandi.5Nzambi kubikaka beto samu beto kuma bana na nzila ya Yesu Klisto, na nzolakani ya nlemvo na yandi. 6Kimuana na beto tukisaka nzitusu ya nlemvo na yandi ya nkembo, yina yandi kabudilaka beto na yina zolaka beto.7Na Yesu Klisto, beto bakaka nkudulu na menga na yandi mpe ngiambudulu ya masumu, mutindu ya bimvuama ya nlemvo na yandi. 8Yandi dukulaka nlemvo yina na beto na nduenga nionso mpe na nduka.9Nzambi zabisaka beto mansueki ya luzolo na yandi mutindu yandi zoninaka, mpe yina yandi monikisaka na Klisto. 10Lukanu ya Klisto vuandaka samu ti, na nsukulu ya ntangu, yandi kubikisa bima nionso na zulu pe na ntoto na yinsi ya Mfumu mosi, na Klisto.11Na Klisto beto biekuaka mimvingidi ya difua. Ya kubukuaka samuna beto na lukanu ya yina salaka bima nionso na lukanu ya luzolo na yandi. 12Nzambi biekaka beto mimvingidi ya difua samu beto vuanda yantete na kubaka kivuvu ya kusikalala na Klisto. Na nzila yina beto ke vuanda samu na nzitusu ya nkembo na yandi.13Na Klisto, beno mpe, ntangu beno kuwaka mambu ya kieleka, nsangu ya mbote ya mpulusu, mpe beno lekilaka yandi kiminu mpe beno bakaka kidimbu ya Mpeve ya Nlongo yina ba sidikilaka beno. 14Mpeve ya Nlongo kele difua na beto ya kusikalala ti beto ke tambula yawu mbote na nzitusu ya nkembo na yandi.15Na yawu, banda ntangu munu kuwaka yina me tadila kiminu na beno na Mfumu Yesu Klisto mpe luzolo na beno na banlongo ya Nzambi, 16mu tatamanaka kuvutula matondo na Nzambi samu na beno na bansambulu na munu.17Bika Nzambi ya Mfumu Yesu Klisto, Tata ya nkembo, pesa beno mpeve ya nduenga pe ya nzayikusu na mpisulu na yandi. 18Bika meso ya ntima na beno ya kienzulua samu beno zaba nini kele kivuvu ya kusikalala yina beno bakuduluaka, mpe bimvuama ya difua na yandi ya nkembo na kati ya banlongo nionso ya Nzambi.19Mpe mukena kulomba na bansambulu na munu beno zaba lulendo ya nene-nene na yandi na beto lekilaka yandi kiminu, na mutindu kele mavanga na yandi ke salaka na ngolo na yandi ya nene. 20Na lulendo yina kaka Nzambi salaka na Klisto ntangu yandi fulukisaka yandi na bafua mpe yandi vuandisaka yandi na diboko ya lubakala na bifula ya mazulu. 21Yandi vuandisaka Klisto na ntandu ya ngiandulu nionso, na kikulutu, na lulendo, na kimfumu, mpe nkumbu nionso me zabana. Klisto ke yadila na ntangu yayi kaka ve, kansi mpe na yina ke kuiza.22Nzambi salaka bima nionso na yinsi ya makulu ya Klisto mpe yandi pesaka yandi na dibundu lokola nkulutu na ntandu ya bima nionso. 23Dibundu kele nzutu na yandi, nzadulu ya yandi yina kele nionso na batu nionso.
21Kansi na yina me tala beno, beno vuandaka ya kufua na bantiakulu na beno ya nsiku mpe na masumu na beno. 2Beno vuandaka tambula kati na yawu mutindu kele mavanga ya yinza yayi. Beno landaka nkulutu ya bimfumu ya mpeve. Yakele mpeve ya mutu yina ke salaka kati na bana yina ke tumamanaka ve. 3Na ntama, beno nionso vuandaka kintuadi na bayina ke lekaka kiminu ve. Beto vuandaka sala yina kele kintuadi na banzinunu ya yimbi ya musuni na beto. Beto vuandaka sala mabanza ya musuni; beto vuandaka bana ya nganzi lokola ba yankaka.4Kansi Nzambi kele na nkenda mingi samuna luzolo na yandi ya nene yina yandi zolaka beto. 5Ntangu beto vuandaka ya kufua na bantiakulu na beto, yandi nataka beto na luzingu ya yimpa kintuadi na Klisto - na nlemvo na yandi beno bakaka mpulusu. 6Nzambi fulukisaka beto nionso mpe vuandisaka beto na bifulu ya mazulu na Klisto Yesu, 7samuna bamvula ke kuiza, yandi monisa beto kimvuama ya nene ya nlemvo na yandi, na nzila ya mambote ya Klisto Yesu.8Pamba ve, beno bakaka mpulusu na nlemvo na nzila ya kiminu, mpe ya katukaka na beno ve, yakele nkayilu ya Nzambi, 9yakele ve na mavanga samu ti mutu mosi ve kukiyana. 10Samuti beto kele bivangu ya Nzambi, semuaka na Yesu Klisto samuna ku sala mavanga ya mbote yina Nzambi kubikilaka beto banda ntama, samu beto tambula na yawu.11Beno bambuka moyo ti na ntama, beno vuandaka ve bayuda na musuni. Bake bokilaka beno "batu yaku zengua ve" na yina bake bokilaka "kuzenga" na musuni, salamaka na maboko ya batu. 12Samu na ntangu yina, beno vuandaka yaku vambana na Klisto. Beno vuandaka banzenza na nkangu ya Isaeli. Beno vuandaka banzenza na baluwawanu ya nsilulu. Beno vuandaka na kivuvu ve na yina me tala mbazi. Beno vuandaka na Nzambi ve na yinza.13Kansi na ntangu yayi, na Klisto Yesu, beno yina vuandaka ntama na Nzambi, beno kumaka kintuadi na Nzambi na menga ya Klisto. 14Pamba ve, yandi kele yenge na beto. Vana vuandaka zole yandi salaka yakuma mosi. 15Yandi tululaka na musuni na yandi kibaka ya mpambumunu yina vuandaka vambisa beto : kintantu; ya zona tuba ti yandi katusaka bansikudukusu mpe bansiku samu na ku sala mutu ya yimpa na yandi mosi. 16Yandi salaka yawu samuna kuwizinisa bankangu zole na Nzambi na nzutu mosi na nzila ya dikulusi. Na dikulusi, yandi kufuaka kintatu.17Yesu kuizaka mpe yandi samunaka beno yenge; na beno vuandaka ntama mpe yenge na bayina vuandaka pembeni. 18Pamba ve, na nzila na Yesu, beto nionso zole kele na yinsua yaku kota na Tata na Mpeve mosi.19Na yawu, beno yina kele ve bayuda, beno kele diaka ve batu ya nganda mpe banzenza. Kansi, beno me kuma bampangi na bayina bavengulaka samuna Nzambi mpe batu ya dibuta ya Nzambi. 20Batungaka beno na lufulu ya bantumua mpe bambikudi. Klisto Yesu vuandaka yandi mosi dibanga ya difuma. 21Na yandi, yinzo nionso me simbama mpe kena kukula lokolo yinzo ya Nzambi na Mfumu. 22Na yandi beno pe kena kutungua kintuadi lokola yinzo ya Nzambi na Mpeve.
31Samuna yawu munu, Polo, mu kele nkole ya Klisto Yesu samuna beno bapakanu. 2Mume kanisa ti beno kuwaka kiyeko ya nlemvo ya Nzambi yina yandi pesaka munu samuna beno.3Muke na kusonika na mutindu ya nzayikusu yina mu bakaka. Yayi keke kedika ya kusuama (disuekama); mu sonikinaka yawu na lukufi na mukanda ya nkaka. 4Ntangu beno ke tanga yawu, beno lendaka visa mbakusulu na munu na disuekama yayi me tala Klisto. 5Na bambandu ya nkaka, kieleka yayi zayukusuaka ve na bana ya batu. Kansi na ntangu yayi, yame zayikusua na Mpeve na bantumua na yandi mpe bambikudi yina yandi biekaka.6Disuekama yina kele ti bapakanu kele kintuadi na beto mimvingidi ya difua mpe binama ya nzutu. Bakele kintuadi na beto na kati ya nsilulu ya Klisto Yesu na nzila ya nsamu ya mbote. 7Pamba ve, mume kuma kisadi ya nsamu ya mbote yina na nkayilu ya nlemvo ya Nzambi, pesamaka munu na nzila ya lulendo na yandi yina kesalaka.8Nzambi pesaka munu nkayilu yina, ata mume luta fioti na bayina biekuaka samuna Nzambi. Nkayilu yayi kele ti mu fuana samuna na bapakanu nsamu ya mbote ya bimvuama ya nene ya Klisto. 9Mu fuana kienzula batu nionso na yina me tala ntadulu (lukanu) ya kinsueki ya Nzambi. Yayi kele ntadulu yina Nzambi suekaka na bambandu lutaka, yandi yina salaka bima nionso.10Ya salamaka mutindu yayi samuti na nzila ya dibundu, mintuadisi mpe bimfumu na bisika ya kuzangama ya mazulu bazaba bampila mingi ya nduenga ya Nzambi. 11Yake salama na mutindu ya lukanu ya mvula na mvula yina yandi lungisaka na Klisto Yesu Mfumu na beto.12Pamba ve, na Klisto beto kele na kibakala mpe kufinangana (insua ya kukota) na kivuvu samuna kiminu na beto na yandi. 13Na yawu, muke lomba na beno naku lebakana ve samuna bampasi ya munu samuna beno. Yakele nkembo na beno.14Samuna diambu yina, mukena kufukama na ntuala ya Tata.15 Na yandi dibuta nionso na dizulu mpe na ntoto me sonukua. 16Muke na kusambila yandi pesa beno, samuna kimvuama ya nkembo na yandi, diluaku yaku vuanda yaku siama na lulendo na nzila ya Mpeve yina kele na beno.17Mukena kusambila Klisto vuanda na bantima na beno na kiminu. Mukena kusambila beno mena mianzi mpe beno kunua na nzola na yandi. 18Bika beno vuanda na nzola na yandi, samu beno bakula, mutindu mosi na bankuikizi nionso, nini kele bunkufi, yinda, ntela mpe mpinda ya nzola ya Klisto. Mukena kusambila beno zaba nene ya nzola ya Klisto, yina me lutisa nzayilu nionso. 19Beno sala yawu, samu beno vuanda yaku fuluka na mpulusulu nionso ya Nzambi.20Ntangu yayi, na yina lenda sala mambu nionso, na zulu mingi kuluta yina beto kelomba to kubanza, mutindu ya lulendo na yandi yina kena kusala kati na beto, 21na yandi vuanda nkembo na dibundu mpe na Klisto Yesu, na bambandu nionso, bilumbu nionso mpe mvimba mvimba. Ameni.
41Na yawu, lokola nkole ya Mfumu, muke na kusiamisa beno na kutambula na mutindu yina me fuanakana na mbokolo yina beno tambulaka.2 Beno vuandda na luyinunu nionso, kimpombo mpe mvibudulu. Beno vibasana beno na beno na nzola. 3Beno sala nionso naku keba kintuadi ya Mpeve na nsinga ya yenge.4Nzutu kele mosi, mpe Mpeve mosi, mutindu kaka beno bokuduluaka na kivuvu mosi. 5Mpe Mfumu kele mosi, kiminu mosi, mpe mbotokolo mosi. 6Nzambi mosi mpe Tata ya batu nionso. Yandi kele na ntandu ya batu nionso, na nzila ya batu nionso mpe na batu nionso.7Mosi-mosi na beto bakaka nlemvo mutindu kele kitezo ya nkayilu ya Klisto. 8Mutindu metuba masonukua : "Ntangu yandi tombukaka na mazulu, yandi nataka bankole na kinkole. Yandi pesaka bankayilu na nkangu."9Nini zona tuba "yandi tombukaka", kana ve yandi kulumukaka mpe na yinsi ya ntoto? 10Yina kulumukaka, yandi mpe tombukaka diaka ntama na zulu ya mazulu. Yandi salaka yawu samu yandi lungila na bima nionso.11Klisto pesaka minkayilu mutindu yayi : bantumua, bambikudi, minsamuni, minkengi mpe minlongi. 12Yandi salaka yawu samuna kupesa na banlongo yina mefuana samuna kisalu ya kufuanikisa (kutunga) nzutu ya Klisto. 13Yandi kena kusala yawu ti beto nionso ke kuma na kiminu mosi mpe na nzayilu ya muana ya Nzambi. Yandi kena kusala yawu ti beto ke yunduka lokola bayina mekumaka na mbokono ya Klisto.14Yakele mutindu yina samu beto bika vuanda diaka bana. Yakele pidina samu beto bika natuka na mupepe nionso ya malongi, na nzila ya mayuya ya batu yina kele na mayele ya kufuluka na luvunu. 15Kansi beto ke tubaka kedika na nzola mpe beto kekula na nionso yina metadila yandi yina kele yintu, Klisto. 16Klisto kena ku sangisa banlongo nionso na nzutu mosi. Yandi me tula nionso kintuadi na lusadusu ke pesasanaka mutindu kele kiela na kiela samu ti nzutu yamvimba ya kula mpe ya siamusua na nzola.17Na yawu, mume tuba mutindu yayi mpe mukena kusiamisa beno kati na Mfumu : Beno tambula diaka ve lokola ba pakanu yina ketambulaka na mayele na bawu ya lufukulu. 18Bame baka kitombe na mayele na bawu. Bakele na nganda ya moyo ya Nzambi samuna kukondua kuzaba kele kati na bawu samuna mbalu ya bantima na bawu. 19Bake monaka nsoni ve. Bakukipesaka na nzinunu mpe nsumukunu na kusala nkukumusu nionso na vema.20Kansi mutindu yina ve beno longukilaka Klisto. 21Mume banza ti balongisaka beno samu na yandi mutindu kedika kele na Yesu. 22Beno katusa nionso yina kele mbonokono na beno ya ntama, mutu ya ntama yina kena kubivusuaka ba nzinunu ya luvunu.23Beno kituka batu ya yimpa na mayele na beno. 24Beno vuata mutu ya yimpa yina kele mutindu kele Nzambi na lunungu mpe nlongo ya kedika.25Na yawu, beno vula yimbi nionso ya mutindu na mutindu. "Beno tuba kedika mutu na mutu na muninga na yandi," samu ti beto kele babiela ya ntuadi. 26"Kana beno me fuema beno vola masumu ve." Beno bika ve nganzi ti ntangu ke kota. 27Beno bika pesa nzila na Satana.28Yina nionso ke yibaka yandi yiba diaka ve. Kansi yandi sala. Yandi sala yina kele ya mbote na maboko na yandi, samu yandi baka yina yandi lenda pesa batu ya nkaka yina kele na nsatu. 29Diambu mosi ve ya yimbi bima na yinua na beno. Kansi yina ya mbote samuna kutunga ba yankaka yina kena kuwa. 30Beno pesa Mpeve ya Nzambi kiadi ve. Na yandi, beno tuduluaka kidimbu samu na kilumbu ya nkudulu.31Beno katusa ndudi nionso, nkesi, nganzi, mpe mbokolo ya ntiakulu ya katulua na beno sika mosi na nionso ya yimbi.32 Beno kalasana nlembami, nkenda, kuyambasana mutindu ya Nzambi kati na Klisto yina yambudilaka beno.
51Beno vuanda bilandi ya Nzambi mutindu ya bana na yandi ya luzolo. 2Beno tambula na nzola mutindu Yesu Klisto zolaka mpe beto, mpe kukipesaka yandi mosi samuna beto. Yandi vuandaka nkayilu mpe dikabu, samuna kuvuanda malasi ya kitoko na Nzambi.3Kindumba, ata diambu mosi yaku vedila ve to nsatu ya kuzua bimvuama fuana monana kati na beno. Mutindu yina kele nkadulu ya bayina ke kuikilaka. 4Beno tuba mambu ya nsoni ve, ya buzoba to ya yimbi ve, musokosi yina ke mbote ve. Kansi beno vutulaka matondo.5Pamba ve, beno fuana zaba ti mutu yina ke zingaka na kusala kindumba, buzoba, to ke vuandaka na nsatu ya kuzua bimvuama, yazola tuba kusambila biteki, ke kota ve na kimfumu ya Klisto mpe ya Nzambi. 6Mutu mosi vuna beno ve na bampovolo ya pamba-pamba. Yakele samuna mambu yina nganzi ya Nzambi ke kuizaka na bana ke kuwaka ve. 7Beno vuanda kintuadi na bawu ve.8Pamba ve, beno vuandaka batu ya kitombe, kansi na ntangu yayi beno ke kiya kati na Mfumu. Na yawu, beno tambula lokola bana ya kiya. 9Samu mbuma ya kiya ke na mambu nionso ya mbote, ya lunungu mpe ya kedika.10 Beno sosa yina ke kitoko na Mfumu. 11Beno sangana ata mbala mosi ve na mavanga ya yimbi ya kitombe, beno fuana bimisa yawu na nganda. 12Pamba ve, mambu bake salaka na kiunsueki kele nsoni mingi na kutubila yawu.13Mambu nionso, kana ya me tulua na kiya, yame monana. 14Samu nionso yaku zayakana kele yaku kienzulua. Na yawu ya me tubama : "Lamuka, nge kene kuleka, telama kati na batu ya kufua, mpe Klisto ke kienzula nge."15Beno fuana sala keba na mutindu beno kena kuzinga, lokola bazoba ve, kansi lokola batu ya mayele. 16Beno sadila ntangu, samu bilumbu kele ya yimbi. 17Beno vuanda bazoba ve, kansi beno bakusa luzolo ya Mfumu kele nini.18Beno kolua malavu ve, yina ke nataka na mbivusu, kansi beno fuluka na Mpeve ya Nlongo. 19Beno siamasana na bankunga, miyimbu mpe miyimbu ya kimpeve, beno yimbila mpe sanisina Mfumu na ntima na beno nionso. 20Beno vutulaka ntangu nionso matondo na Nzambi na diambu nionso na nkumbu ya Mfumu na beto Yesu Klisto. 21Beno tumama beno na beno na luzitu na Klisto.22Banketo, beno tumamana babakala na beno, lokola na Mfumu. 23Samu bakala kele mfumu ya nketo, mutindu Klisto kele Mfumu ya dibundu. Yandi ke Mvulusi ya nzutu. 24Na mutindu mosi dibundu ke tumamanaka na Klisto, bika banketo sadila yawu mpe na babakala na bawu na mambu nionso.25Babakala beno zola banketo na beno, mutindu Klisto zolaka mpe dibundu, mpe kukipesaka yandi mosi samu na yawu. 26Yandi salaka yawu samu na ku vedisa yawu. Yandi sukulaka yawu na maza mpe na mpova na yandi.27 Yandi salaka yawu samuna kukimonikisa na yandi mosi dibundu ya nkembo, yina kena ditona mosi ve ya mvindu, ni mfiende, to yina kele ve na kima ya yimbi, kasi yavuanda ya Nlongo mpe na diambu mosi ya kusemba ve.28Na mutindu mosi, babakala fuana zola banketo na bawu lokola banzutu na bawu mosi. Yina kezolaka nketo na yandi kena kukizola yandi mosi. 29Mutu mosi ve ke yinaka nzutu na yandi mosi, kansi yandi ke dikalaka yawu mpe ke zolaka yawu, mutindu Klisto zolaka mpe dibundu. 30Pamba ve, beto kele binama ya nzutu na yandi.31"Na yawu, muana bakala ke katuka na yinzo ya tata mpe mama na yandi, mpe yandi ke kangama na nketo na yandi, mpe bawu zole ke kuma nzutu mosi." 32Yakele disuekamu ya nene, kasi mukena kutubila samuna Klisto mpe dibundu. 33Na yawu, mutu nionso kati na beno fuana mpe zola nketo na yandi mosi mutindu yandi mosi, mpe nketo fuana zitisa bakala na yandi.
61Bana, beno tumamanaka na bangudi na beno na Mfumu, samu yawu me fuana.2 "Zitisa tata na nge mpe mama na nge;" (yayi kele nsikudukusu ya ntete na nsilulu),3 "samu ti nionso vuanda mbote samuna nge, mpe nge zingila mingi na yinza yayi."4Beno batata, beno fuemisa ve bana na beno. Kansi, beno yundula bawu na malongi mpe kivumi ya Mfumu.5Bisadi, beno tumama na bamfumu na beno ya ntoto, na luzitu ya nene mpe kuzakama, na kimpombo ya ntima na beno. Beno tumama bawu mutindu beno kesadila na Klisto. 6Beno tumama kaka ve ntangu bake naku tala beno samu na kusepedisa bawu. Kansi beno tumama lokola bananga ya Klisto. beno sala luzolo ya Nzambi na ntima ya mbote. 7Beno sala na ntima na beno nionso lokola beno kena sadila Mfumu, batu ve. 8Beno zaba ti samuna diambu nionso ya mbote yina mutu kena sala, yandi ke yamba nsendo ya Mfumu, yandi vuanda nanga to munu ya kimpuanza.9Mpe beno, bamfumu, beno sala mutindu mosi samuna basadi na beno. Beno vumisa bawu ve. Beno me zaba ti Mfumu na beno mpe ya bau kele na mazulu. Beno me zaba ti yandi ke vuanda ve na ntalu zizi.10Na nsuka, beno siamasana na Mfumu mpe na ngolo ya lulendo na yandi. 11Beno vuata banduanunu ya Nzambi, samu beno koka kutelimina mayuya ya diabulu.12Pamba ve, beto kena kunuanisa ve nzutu na menga. Kansi beto kena kunuanisa bikulutu, bangiandulu ya kimpeve, bamfumu ya kimfumu ya kitombe, ba mpeve ya yimbi na mazulu. 13Na yawu, beno vuanta banduanunu nionso ya Nzambi, samu beno nunga kutedimina yimbi na bilumbu yayi ya yimbi. Na manima yawu sala nionso yayi, beno ke siama.14Beno vuanda yaku siama. Beno sala yawu na manima yaku vuata mponda ya kedika mpe nkaku ya lunungu; 15na manima yaku tula na makulu na beno nkubumunu ya nsamu ya mbote. 16Na mambu nionso yina beno baka nkaku ya kiminu, samu beno koka ku kanga bitoto ya tiya ya nkandi ya mpemba.17Beno vuika nkaku yampulusu, mpe sabala ya Mpeve, yina kele mambu ya Nzambi. 18Beno sambila ntangu nionso na Mpeve, na bansambulu mpe bandombolo ya mutindu nionso. Na dibanza yina, beno kaya meso na ntatumunu mpe bansambudulu samuna banlongo nionso.19Mpe beno sambidila munu, samu mubaka nsamu yaku tuba ntangu muke zibula yinua. Beno sambila samu muzayikisa disuekama ya nsamu ya mbote na kibakala. 20Mukele ntumua na minsinga samuna nsamu ya mbote, samu ti na bansinga yina mu tuba na kibala mutindu mu fuana tubila.21Samu beno zaba bisalu na munu mpe mutindi kele mavipi na munu, Tisik, mpangi ya luzolo mpe kisadi ya kukuikama na Mfumu, ke tubila beno nionso. 22Mume tindila beno yandi samuna lukanu yina, samu ti beno zaba mutindu beto kele mpe yandi bomba bantima na beno.23Bika yenge vuanda na bampangi, mpe nzola na kiminu kati na Nzambi Tata mpe Mfumu Yesu Klisto. 24Bika nlemvo vuanda na beno nionso yina kezolaka Mfumu Yesu Klisto na nzola yaku suka ve.

Philippians

1

1Polo na Timote, bisadi ya Yesu-Klisto, nabanionso vanguluaka na kati ya Klisto Yesu, bayina kele na mbanza Filipe, na mintuadisi ya dibundu mpe bisielo; 2Bika nlemvo mpe yenge me katuka na Nzambi, Tata na beto mpe Mfumu na beto Yesu-Klisto, vuanda na beno.3Mu kena kutonda Nzambi na munu, na konso diambu mu kena kuyamina beno ntima, 4na bansambudulu nionso samuna beno, muke sambilaka bilumbu nionso na kiese. 5Mu kena kuvutula matondo samuna kintuadi na kati ya Nsangu ya Mbote banda kilumbu ya ntete tii bubu yayi. 6Mu kena kivuvu ya kusiama na diambu yaya ti yina bandaka kisalu ya bota kati na beno yandi tatamana samuna kumanisa yau tii na kilumbu ya Yesu -Klisto.7Ya kkele mmbote mu banzila mutindu yina samuna beno nionso, samu beno kele na kati ya ntima na munu. Beno nioso vuanda kintuadi na munu na nlemvo ya Nzambi, ya vuanda na ntangu muke na boloko, to mu kena kusamba, to na kusikidikisa Nsangu ya Mbote. 8Samu Nzambi kele mbanngi na munu ti me zola beno mingi na Yesu -Klisto.9Mpe mu kena kusambila mutindu yayi: Bika nzola na beno ya yunduka(fuluka)na nziyilu mpe na mpisulu. 10Mu kena kusambila samu beno zaba kusuasisa mpe kupona(kusola)yina kele ya kulunga(ya mbote mbote). Mu kena kusambidila yau samu ti beno vuanda na kieleka mpe kuvuanda na lusembo ve na kilumbu ya Klisto; 11samu beno mpe beno fulusua na mbutu ya lunungu ya Yesu-Klisto; na nzitusu mpe na nsikuku ya Nzambi.12Bampangi, na kilokula yayi mu zola beno zaba ti mambu yina builaka munu ya me tomisa mingi Nsangu ya Mbote. 13Na nzila na yau, bampangi na munu na Klisto me zabana na binuani nionso ya yinzo ya kintinu mpe na konso muntu. 14Mpe bampangi mingi na Mfumu me luta kabuka ntima, samuna bampangi na munu, samuna kumuangisa mambu ya Nzambi na kibakala nionso.15Yakieleka, bayankaka kena kusala yau na kimpala mpe minzonza. Kansi bayankaka samuna nzola na beto. 16Bayina kena kusamuna Klisto na nzola me zaba ti batulaka munu awa samuna kutabila Nsangu ya Mbote. 17Kansi bayankaka ke samunaka Klisto na nsatu ya bau mosi kaka mpe na makani ya mbote ve. Bake na mabanza ya kubuedila munu mpasi na bmpanga na munu.18Kansi yina yakele Mfumu ve! Na nionso, Klisto kena kusamunua, ya vuanda samuna bansatu ya yimbi to ya mbote, mpe na yina nionso, mu me yangalala. ya kieleka, muke ya kuyangalala. 19Samu me zaba ti nionso yina kele samuna kimpuanza na munu. Ya ke salamina mutindu yina na nzila ya bansambudulu na beno mpe na lusadusu ya Mpeve ya Nlongo.20Mu me tula kivuvu mpe nsiamusu ti mu ke fuisua nsoni ve. Kansi, na kibakala , na ntangu nionso to na kilokula yayi, kivuvu kele ti Klisto ke zangulua na nzutu na munu, na moyo to lufua. 21Samu, samuna munu, Yesu kele moyo na munu, mpe lufua kele ndandu.22Kansi kana kuzinga na masumu kena kubuta mimbutu(bambuma)ya kisalu na munu, wana mu zaba diaka ve nini mu sola(pona). 23Samu mambu nionso zole yayi kena kufietikisa munu. Muke na nsayu ya kukatuka na yinza yayi mpe kuvuanda na Klisto, yau me lutisa mbote! 24Kansi kuzinga na nsuni yayi kele mfunu mingi samuna mambote na beno.25Samu mume visa yau mpe mume zaba ti muke vuanda mpe muke tatamana na beno, samuna ntomoso mpe kiese na beno na kiminu. 26Na yau, luyanu ya beno na kukizangula na Klisto samuna munu ke fuluzua samu beno ke mona munu diaka kati na beno. 27Beno vuanda na nkadulu me fuanana na Nsangu ya Mbote ya Klisto. Beno sala yau samu ti, ata me kuiza tala beno to mu kele ve, mu kuwa ti beno ke ya kusiama na mpeve mosi. Kivuvu kele na kuwa ti beno kena kusala kintuadi na mpeve mosi samuna kiminu ya Nsangu ya Mbote.28Mpe mintantu na beno muesa beno wonga na kima mosi ve. Yayi ya kele samuna bau kidimbu ya mbungulu na bau. 29Kansi samuna beno, ya kele kidimbu ya mpulusu na beno me katuka na Nzambi.Samuna Klisto, beno bakaka luve, kaka na kulekila yandi kiminu ve, kansi mpe ya kuyamusua samuna yandi. 30Samu beno kele na mvita mosi yina beno kele na yau kintuadi na munu, mpe yina beno kuwaka mu kele na yau na kilokula yayi.

2

1Kana nsiamusu kele na Klisto, kana mbombolo me katuka na nzola n'andi, kana kintuadi ya Mpeve kele, kana mavanga ya nkenda mpe ya nzolakani kele. 2Beno lungisa kiese na munu na kuvuanda na mabanza mosi, nzola mosi, kintudi ya kimpeve, mpe makani mosi.3Kusala kima mosi ve samuna ntomoso ya nge mosi to samuna luyanu. Kansi na luyinunu beno mona ti yankaka me lutila munu. 4Kusosa va kunungisa mambu na nge mosi, kansi ya bantu ya nkaka.5Beno vuanda na mabanza mosi yina vuandaka na Klisto Yesu. 6Yandi vuandaka mutindu mosi na Nzambi, kansi yandi bakaka ve kufuanana na yandi na Nzambilokola kima ya kukangimina. 7Kansi yandi kukisalaka nkatu. Yandi bakaka nzutu ya kisadi, mpe yandi kumaka mutindu mosi na bantu. 8Yandi kukiyinaka mpe tumamaka tii na lufua, lufua ya dikulunsi.9Yau yina mpe Nzambi zangulaka yandi mingi mpe pesak'andi nkumbu kele na zulu ya bankumbu nionso. 10Yandi salaka yau samu ti na nkumbu ya Yesu, makungunu nionso ya fukama na zulu, na ntoto, mpe na yinsi ya ntoto. 11Mpe ndinga nionso ya tuba(funguna)ti Yesu-Klisto kele Mfumu, na nkembo ya Nzambi Tata n'andi.12Na yau, bakundi ya luzolo, lokola beno ke tumamaka ntangu nionso, beno tatamana kusala samuna mpulusu na beno na wonga mpe kuzakama, kaka ve ntangu mu kele na beno, kansi lutila ntangu mu kele na beno ve. 13Samu Nzambi ke salaka kati na beno ti, beno vuanda na luzolo ya kusala samuna kiese n'andi.14Beno sala nionso na maniogo ve, na kuvunguta ve. 15Beno sala yau samu beno kuma ya kusonga mpe ya kudedama, bana ya Nzambi me kondua kieta. Beno sala mutinu yina samu beno ngenga lokola minda na yinza, na kati ya mbandu ya yimbi mpe ya masumu(bumbabu). 16Beno simbidila mbote mbote mambu ya moyo samu mu yangalala na kilumbu ya Klisto. Na yau mu ke zaba ti mu zawulaka mpe mu salaka mpamba ve.17Kansi kana nzutu na munu me pesama bonso nkailu, yake vuanda kisalu samuna lukuikilu na beno, mu kena kiese mpe mume yangalala kintuadi na beno nionso. 18Mpe mutindu mosi, beno mpe, beno sepela kintuadi na munu.19Kansi na nkumbu ya Mfumu Yesu, mume tula kivuvu ti, ntama mingi ve, muketindila beno Timoteo lokola yandi., samu mu yangalala(siamusua) ntangu muke kuwa mambu na beno. 20Muke na muntu ya nkaka ve na mayindu samuna beno,yina lenda vuanda na susi ya beno lokola yandi. 21Samu bayina yankaka, bau nionso kena kusosa ntete ntomoso ya bau mosi, ntomoso ya bisalu ya Yesu-Klisto ve.22Kansi beno, beno me zaba mfunu na yandi, samu mutindu mosi, lokola muana kena kusadisa tata n'andi, yandi mpe kena kusala na munu na Nsangu ya Mbote. 23Kivuvu kele ti mu ke tinda yandi kana mume zaba mbote mutindu mambu na munu kesukila. 24Kansi mume tula kivuvu na Mfumu Nzambi mpe na munu mosi, muke kuiza ntama mingi ve.25Mume mona yakele mfunu mingi na kudisa beno Epafalodito. Yandi kele mpangi na munu mpe kinuani kintuadi na munu, ntumua mpe kisadi samuna bansatu na munu. 26Ntangu beno kuwaka ti yandi belaka, yandi vuandaka na kiadi mingi mpe yandi vuandaka zina ntima nsatu ya kuvuanda na beno nionso. 27Kimbevo ya ngolo vuandaka na yandi mpe yandi zolaka kufua, kansi Nzambi fuilaka yandi kiadi. Yandi ve kansi na munu samu mu vuanda na mpasi kaka na mpasi ve.28Mu zominaka kutindila beno yandi samu ti beno sepela ntangu beno ke mona yandi, mpe mu kitisa ntima. 29Na nkumbu ya Mfumu, beno yamba Epafolodito na kiese nionso. Beno zitisa bantu lokola yandi. 30Samu yandi zolaka fuila na kisalu ya Klisto. Yandi zolaka zimbisa(vidisa) moyo n'andi samuna kusadisa munu mpe kusala yina beno lenda sala ve samuna munu.

3

1Yankaka, bampangi na munu, beno yangalala na Mfumu. Mu ke lemba ve kusonikina beno bamambu yina beno me zaba. Ya ke tanina beno kansi. 2Beno keba(luenga) na bayimbua. Beno luenga na bisadi ya yimbi. Beno keba na bayina zenguaka mbote ve. 3Samu beto zenguaka nzutu mbote mbote. Beto nde ke sambilaka na Mpeve ya nzambi. Beto nde ke kukiyanaka kati na Klisto Yesu, mpe beto ke tulaka kivuvu na musuni ve.4Munu diaka mu lenda tula kivuvu na munu na musuni (nsuni). Kana muntu me banza ti yandi lenda tula kivuvu na musuni, munu lendaka lutila. 5Bazengaka munu na kilumbu ya nana, samu, mukele ya Isaeli, na dikanda ya Benyamini; muke Ebeleo ya Baebeleo. Na nsiku, mukele mfalisi.6Mu zomaka dibundu na kinkesi nionso. Mumonanaka na lusembolo ve na yina me tadila lunungu ya minsiku. 7Kansi, mambu yina vuandaka ndandu na munu, mu talaka yau bonso mfuilu, samuna Klisto.8Mutindu yina, mu kena kutala mambu'ango lokola mfuilu, samuna nzayilu ya kukuka ya Yesu-Klisto, Mfumu na munu. Samuna yandi nde mu yambulaka mambu nionso. Mu kena kutala yau lokola poto poto, samu mu baka(nunga) Klisto 9mpe mu monika kati na yandi. Ve, na lunungu na munu ve, yina me katuka na nsiku. kansi kintuadi na yina ke bakamanaka na lukuikilu na Klisto, lunungu yina ke katukaka na Nzambi salamaka na zulu ya lukuikilu. 10Na kilokula yayi, muzola zaba Klisto, mpe kilendo ya mfulukulu n'andi, mpe kintuadi ya bampasi n'andi. Mu zola fuanana na Klisto na lufua n'andi, mpe na mutindu ya nkaka, 11mu kuma ti na mfulukusu kati na bafua.12Ya kele ve ti me tambula bima yayi, mukuma ntete ve na kitezo ya lunungu. Kansi mu kena kuzaula, kumeka(kutonta) kusimba yau, samu ti munu mosi mpe, ba simbaka munu na Yesu-Klisto. 13Bampangi, mu ndima ntete ve ti me simbaka yandi. kansi mu kene kusala diambu yayi: kuvilakana yina me lutaka, mpe kutadila yina kele na ntuala, 14mu kena kuzaula ti na nsuka, samu mu baka nsendo ya mbokolo ya Nzambi na Yesu-Klisto.15Na yau, beto nionso kele ya kuyunduka, beto vuanda dibanza mosi. Kana beno kele na mabanza yankaka, Nzambi ke kienzula beno na diambu yina. 16Kansi, yina beto nungaka kubaka, beto simbidila yau mbote mbote.17Bampangi, beno landa tanginina munu. Meso na beno ya tala bayina kena kudiata na mutindu ya beto. 18Mingi kati na beno kena kudiata(kutambula) bonso mintantu ya dikulunsi ya Klisto, Bayina mu vuandaka zabisa beno mbala na mbala, mpe mu kena kuzabisa beno na kinsanga na meso. 19Na nsuka nsendo na bau kele mbungulu(kufukusua), samu Nzambi na bau kele bivumu na bau, nzitusu na bau kele na mambu ya nsoni. Mabanza na bau kele na bima ya ntoto(yinza).20Kansi, kisi nsi nabeto kele na mazulu, mpe beto kuna kena kuvingila Mvuluzi mosi, Mfumu Yesu Klisto. 21Yandi ke kitula nzutu na beto ya luyinunu, samu ya fuanana na nzutu na yandi ya nkembo, yina salamaka na kilendo n'andi ya kusala bima nionso na yinsi ya kimfumu na yandi.

4

1Na yau, bampangi na munu ya nzola ba yayi mu kena kumonina kingunda, beno kele kiese mpe koloa na munu, mutindu yina beno siama na Mfumu. 2Mu kena kubombidila Evodia na Sintika na kuvuanda na mabanza mosi na Mfumu. 3Na yau, mu kena kubombidila nge diaka,mpangi na munu na diyinza, sadisa bakento yayi, samu bavuandaka salaka kintuadi na munu na kulonga Nsangu ya Mbote, kintuadi na Klema mpe bampangi ya nkaka yina me bikana kele bankumbu na bau na mukanda ya moyo.4Beno yangalala na Mfumu ntangu nionso. Mu kena kutuba dika beno yangalala. 5Bika nlembami na beno ya zabakana na bantu nionso. Mfumu ke lukufi. 6Beno vuanda mayindu na kima mosi ve. Kansi na mambu nionso, beno zabisaka nsatu na beno na Nzambi, na lusambulu, na bandombolo, na mvutudulu ya matondo. 7Mpe yenge ya Nzambi, me lutila mayele na beto, ke kenga bantima mpe mabanza na beno na Klisto Yesu.8Na yau, bampagi, nionso yina keleka ya kieleka, nions yina kele ya luzitu, nionso yina kele ya lunungu, nionso yina kele ya kuvedila, nions yina kele ya kuzolakana, nionso yina kele ya nzitusu, kana diambu ya kusonga, kana diambu me fuana na nzitusu, beno banzila yau. 9Mambu beno longuaka , tambulaka, kuwaka, mpe monaka na munu, beno sadila yau. Mpe nzambi ya yenge ke vuanda na beno.10Mu me sepela mingi na Mfumu samu na ntangu yayi, beno me vutula diaka ndandu na beno na munu. Ya kieleka na ntete beno vuandaka mona ndandu na munu, kansi beno bakaka diluaku ve ya kusadisa munu. 11Mu kena kutuba yau samuna bansatu ya munu ve, samu mu longukaka kumesana na konso ntangu. 12Mu me zaba kuvuanda na nsukumunu, mu me zaba kuvuanda na mvuilu. Na mutindu nionso mpe na knso dimbu, mu longukaka disuekamu. mutindu nini kuyukutusua mpe kufua nsatu na ntangu mosi, kuvuanda na mvuilu mpe na nsukumunu. 13Mu lenda sala mambu nionso na yandi ke siamisaka munu.14Kansi, beno salaka diambu ya mbote ya kusangana na bampasi na munu. 15Mpe beno me zaba, beno bantu ya Filipi ti, na mbadukulu ya Nsangu ya Mbote, ntangu mu katukaka na Makedonia, dibundu mosi ve sadisaka munu, kana beno ve. 16Ata ntangu mu vuandaka Tesalonika, beno tindilaka munu bambala mingi lusadusu samuna bansatu na munu. 17Ya kele ve ti mu kena kulomba lusadusu, kansi mu kena kusosa mbutu ke niekisa (tomisa) kikuluntu na beno.18Mu tambulaka nionso, mpe mu kena mvuilu mingi, mu kele ya kulunga. Mu tambulaka (bakaka) na maboko ya Epafolodito bima yina beno tindilaka munu, ya kele malasi ya nsunga ya mbote,mpe nkayilu ya kufuana me zolakana na Nzambi. 19Na yau, Nzambi na munu kevutudila beno na mutindu kele bimvuama na yandi mpe bansatu na beno nionso, na nzitusu kele na Klisto Yesu. 20Ntangu yayi, bika Nzambi mpe Tata na beto baka nziyusu ntangu nionso, Amen.21Beno pesa mbote na banlongo nionso na Jesu-Klisto. Bampangi yina kele na munu me pesa beno mbote. 22Banlongo nionso me pesa beno mbote, mpe mingi mingi bantu ya yinzo ya Kaisala. 23Bika nlemvo ya Mfumu na beto Jesu -Klisto vuanda na beno nionso. Amen.

Colossians

11Paulu,ntumua ya Yesu Klisto na luzolo ya Nzambi, mpe mpangi ya bakala Timoteo, 2Na basantu mpe bampangi minkuikizi kati na Klisto kele na mbanza Kolosai, bika nlemvo mpe luvuvamu vuanda na beno, yina me katuka na Nzambi Tata na beto.3Beto kena kuvutula matondo na Nzambi, Tata ya Mfumu na beto Yesu Klisto, mpe beto lenda bika ve samuna kusambidila beno.4Na nsangu beto kuwaka samuna lukuikilu na beno kati na Yesu Klisto mpe na nzola na beno na ntadisi ya basantu nionso, 5samuna kivuvu na yina bakubikilaka beno na mazulu, mpe bika nsangu ya mbote ya tseleka, nsangu yina ya ntete ntete ya Masonukua ya Nlongo pesaka beno nzayilu. 6Yandi kele kati na beno,mpe kati na yinza ya mvimba; yandi me buta bambutu, mpe ya kena kuyunduka kaka, bonso kifuani kele kati na beno, kubanda nkangu yina beno kuwaka mpe beno zabaka nlemvo ya Nzambi kufuanana na tseleka.7Na kulandila banduengoso yina beno bakaka na Epafala, mpangi na beto ya luzolo, kintuadi na kisalu, yina kele samuna beno kisadi mosi ya kukuikama na Klisto,8 mpe yina longisaka beto yinki mutindu ya nzola Mpeve kena kusadila beno.9Yau yina beto mpe, katuka na kilumbu yina beto kuwaka yau, beto kena kutatamana kusambila Nzambi samu na beno, mpe kulonba ti beno fulusua na nzayilu ya luzolo na yandi, na nduenga nionso mpe mayele ya kimpeve, 10 Samuna kuvuanda na kikadilu na mutindu ya Mfumu mpe kuyangidika yandi mvimba mvimba na kubutaka mbutu na mutindu ya bisalu nionso ya mbote mpe na kukula na nzayilu ya Nzambi,11na nionso yina, beno fuana siamusua na nzila ya kilendo ya nkembo na yandi, samu ti beno vuanda bilumbu nionso na kiese, mpe bantu ya kivuvu mpe mvibudulu.12 Beno vutula matondo na Tata, yina me kumisa beno bantu ya kukuka na kubaka difua ya basantu na kati na kukia,13 yina kangulaka beto na kilendo ya kitombe mpe yandi nataka beto na kati ya kimfumu ya Muana, na luzolo na yandi.14 Na yandi beto kanguluaka mpe beto tambulaka ndemvokolo ya masumu.15Yandi kele kifuani ya Nzambi kemonanaka ve, yandi(Yesu Klisto) butukaka ya ntete na bivangua nionso. 16Na yandi salamaka bima nionso ke na mazulu mpe na ntoto, yina ke monanaka na yina ke monanaka ve, bivuandulu, nzitusu, bilendo, bimfumu. Nionso yandi salaka ya ke ya yandi. 17Yandi kele ya ntete(na ntuala) na bima nionso, mpe nionso ke na kuzinga samuna yandi.18Yandi kele yintu ya nzutu ya yinzo ya Nzambi; yandi kele mbadukulu, ya ntete na kuvutuka kati na bafua, samu yandi vuanda ya ntete na nionso. 19Samu Nzambi zolaka ti kufulusua vuanda na yandi; 20Yandi zolaka na nzila na yandi, nionso wizana, yina kele na ntoto mpe yina kele na makulu, na kutula luvuvamu na nzila na yandi, na nzila ya menga na yandi na dikulunsi.21Mpe beno, bayayi vuandaka mbala ya nkaka banzenza mpe batantu na mabanza na beno mpe na bisalu na beno ya yimbi, ntangu yayi yandi wizisaka beno na nzila ya lufua ya nzutu na yandi ya kinsuni, 22 samuna kukitula beno basantu na ntuala na yandi, kukondua kieta mpe kubamunua ve, 23kansi kana beno me vuanda ya kusiama mpe ya ku telema ngui na lukuikilu, kukondua kuvengama na kivuvu ya nsangu ya mbote beno kuwaka, yina balongaka na bivangua nionso na insi ya dizulu, mpe munu,Paulu, tuluaka kisadi.24Mu ke na kiese samuna bampasi na munu samuna beno; mpe yina kena kukondua na bampasi ya Klisto, mu kena kumanisa yau na nzutu na munu, samu nzutu na yandi kele Inzo ya Nzambi. 25Samuna yau bakumisaka munu kisadi, nakutala mbebe yina Nzambi pesaka munu na kuvuanda kimfini na beno, samu mu longa ntangu nionso mambu ya Nzambi, 26disuekamu ya nene vuandaka ntangu nionso bambandu na bambandu, kansi bubu yayi yandi me monisaka yau na basantu na yandi, 27na nani Nzambi zonaka pesa nzayilu ya kuzaba yinki disuekamu ya kimvuama ya nkembo kele kati na bapaien, kuzaba: Klisto kati na beno, kivuvu na nkembo.28Yandi nde beto kena ku longa, kuniakisa muntu nionso, mpe kulonga muntu nionso na nduenga nionso, samuna kumonisa muntu nionso na Nzambi, ti yandi me kituka ya kufuana kati na Klisto. 29Yau yina mu kena kusala, na kunuanaka na ngolo na yandi, yina kena kusala kati na munu.
21Na yau, mu zola ti, beno zaba inki mutindu ya nkindu ya nene mu kena kunuanaka samuna kubuela beno maboko, mpe samuna bayina ke na Laodikia, mpe samuna bau nionso yina mona ntete ve yilungi na munu na kinsuni. 2Samu ti bavuanda na ntima ya kufuluka na mbombolo, bau vuanda kintuadi na nzola, mpe na kitezo ya mayele ya kufuana samuna kuzaba disuekamu ya Nzambi, kele Klisto, 3kati na disuekamu me suekua bimvuama nionso ya nduenga mpe ya nzayilu.4Mu kena kutuba yau samu ti muntu vunuka ve na bampova ya kuleba yina kebuisaka bantu. 5Samu, kana mu kele na beno ve na nsuni, mu kele na beno na kimpeve, na kumonisa kiese na nkubukulu ya mbote yina kele na beno, mpe kusikalala ya kiminu na beno kati na Klisto.6Yau yina, na kumona ti beno me yambaka Mfumu Yesu Klisto,beno diata kintuadi na yandi, 7beno ke ya kumena bamianzi mpe ya kitungua na yandi, mpe ya kusikalala na lukuikilu, na nzila ya ndongosolo yina ba pesaka beno, mpe ya kufuluka na matondo.8Beno keba, muntu kumisa beno kisakununu na yandi ve, na nzila ya nduenga samuna kubuisa bantu, mpe na nzila ya luvunu na ya bantu ke yekamanaka na kinkulu, na mabanza ya bana fioti ya inza, kansi na Klisto ve. 9Samu kati na nzutu na yandi me fuluka kinzambi na yandi nionso.10Beno kele ya kufuluka na nionso samuna yandi, yand'ikele Mfumu ya bikuluntu nionso mpe ya lulendo nionso. 11Mpe na yandi beno zenguaka, na nzengolo ya diboko ya muntu ve, kansi na nzengolo ya Klisto, yina fueti vuanda namvundulu ya nzutu ya kinsuni: 12Na kuzikua na yandi na nzila ya mbotokolo, beno futumukaka kintuadi na yandi, na nzila ya lukuikilu na lulendo ya Nzambi,yina futumukaka yandi na bafua.13Beno vuandaka ya kufua samuna bamambu na beno ya yimbi, mpe samuna kukondua kuzengua na kinsuni, yandi pesaka beno luzingu na yandi, na kulemvuka beto samuna bamambu na beto ya yimbi.14Yandi vinzunaka bisono ya minsiku yina vuandaka kakidila mpe yina zengilaka beto bitumbu, mpe yina kele kintuadi na beto ve, yandi. bebisaka yau na kukomaka yau na dikulunsi; 15Yandi zionaka kilendo ya bakuluntu mpe kimfumu na bau, bosi yandi yekulaka bau na ntuala ya nkangu, na kunungaka bau na nzila ya dikulunsi.16Muntu ve lenda sambisa beno na yina me tala kudia to kunua, to na yina me tala nkinzi(feti), na ntubukulu ya ngonda to ya tumingu: 17Yau vuandaka kini ya bamambu ke kuiza, kansi nzutu kele ya Klisto.18Beno bika ve muntu kuiza ziona beno nsendo ya ndungunu, ata yandi me kuiza kudimonisa na luyinunu mpe na nsambudulu ya bambasi, mbala ya nkaka samuna kukiyana ya mpamba na mabanza na yandi ya kinsuni, 19kukondua kintuadi na Mfumu, zaba ti nzutu nionso ke ya kusiamusua mpe ya kuzolakana ngolo na bansinga, yau ke kulaka mutindu Nzambi kena kupesila.20Kana beno kele ya kufua na Klisto na bamfietokoso ya yinza, samuna yinki, bonso beno kena kuzinga na yinza, ba kena kutatimisa beno bansiku yayi: 21kubaka ve! kuleka ve! kuzinga ve! 22Bansiku nionso ke fukila mpamba, mpe ya me salama na mikanda mpe na binkulu ya bantu? 23Bau kele,na kisika ya tseleka,mbonokono ya nduenga, na kusala lusambulu naluzolo na bau, na luyinunu mpe nkuamusu ya nzutu, kansi babaka kima ve mpe ba kena kupesa samuna kuyangidika nsuni.
31Kana ti beno me futumukaka kintuadi na Klisto, beno sosa bima kele na zulu, kisika Klisto kele ya kuvuanda na lubakala ya Nzambi. 2Beno luta zola mingi bima ya zulu, Kansi yina kele na ntoto ve. 3Samu beno kele ya kufua, mpe moyo na beno kele ya kufua kati na Klisto mpe kati na Nzambi. 4Na ntangu Klisto, moyo na beno, ke monana, beno ke monana kintuadi na yandi na nkembo.5Na yau, beno kufua bandambu yina kele na ntoto, kindumba, nsumukunu, banzinunu, bansatu ya yimbi, nzola ya kuluta ya mbongo, nionso yayi me monisaka nsambudulu ya biteki. 6 Na nzila ya bima yayi nde nganzi ya Nzambi ke kuminaka bana yina ke kolamaka, 7batangu ya nkaka, beno Vuandaka tambulaka kati ya bim'ango, na ntangu beno vuandaka zinga luzingu ya masumu. 8Kansi bubu yayi, beno me bika bima nionso yayi,nganzi, mabanza ya kibulu, nganzi nganzi,ntiakulu,bampova ya luvunu yina lenda bima na yinua na nge.9Beno vunasana ve beno na beno, beno vuluaka na kimuntu ya ntama mpe na bisalu na yandi. 10Bosi, beno vuataka kimuntu ya yimpa, yina me soba beno nzayilu, samuna kuvuanda kifuani ya yina salaka yau. 11Awa ata ngeleki ata n'yuda kele diaka ve, ata ya kudabua(kuzengua) ata ya kudabua ve, ata kimpumbulu ata nsikite, ata nanga ata wakimpuanza; Kansi Klisto kele nionso mpe samuna bau nionso.12Yau yina, mutindu beno kele bisolua ya Nzambi, basantu mpe banzolua, beno vuataka ntima ya kinkenda mpe ya kiadi, ya mambote, ya luyinunu, ya nlembami, ya luvibudulu. 13Beno vibasana beno na beno, Bosi kana muntu ke na diambu na muntu ya nkaka, beno lombasana nlemvo. Mutindu mosi Klisto lemvukilaka beno, beno lombasana nlemvo. 14Kansi na ntuala ya bamambu nionso yayi, beno vuanda (vuata) zola, yau kele kikangulu (nsinga) ya lunungu.15Bika luvuvamu ya Klisto yina ba bokidilaka beno samuna kitunga nzutu mosi tala bantima na beno. Mpe beno vuanda na nzayilu. 16Bika mambu ya Klisto vuanda mingi kati na beno; beno lombasana mpe beno siamasana bayayi na bayankaka na nduenga nionso, na miyimbu ya Davidi, na miyimbu ya nsikulu, miyimbu ya kimpeve, kuyimbidilaka Nzambi kati na bantima ya beno na nsongolo ya nlemvo. 17Mpe konso kima yina beno lenda sala, na mpova to na kisali, beno sala yau na Nkumbu ya Mfumu Yesu, na kuvutulaka matondo na Tata Nzambi na nzila na yandi.18Bakento, beno lemvukaka na babakala na beno, bonso ya me fuana na Mfumu.19 Babakala, beno zolaka bakento na beno, beno vuandaka na bau ndudi ve. 20Bana, beno tumamaka bibuti na beno na nionso. Samu yau kele ya kuzolakana na Mfumu. 21Batata, beno fuemisaka bana na beno ve, samu ba kondua kibakala ve.22Bisadi, Beno tumamaka bamfumu na beno ya kinsuni, na meso na bau kaka ve, samuna kusepedisa bantu, kansi na luzolo ya ntima mpe kumona wonga ya Mfumu.23Nionso beno ke sala, beno sala yau na ntima ya mbote, bonso kaka na Mfumu, Kansi samuna bantu ve, 24na kuzabaka ti beno ke baka nsendo ya difua ke katuka na Mfumu. Beno sadila Klisto, Mfumu. 25Samu yina ke sala na mutindu ya kufuanakana ve, ke baka nsendo na kisali na yandi, mpe ba ke lemvukila muntu ve.
41Minlongi, beno pesa na bisadi na beno yina kele ya kudedama mpe ya kufuanakana, na kuzabaka ti beno mpe, beno kele na Nlongi mosi na dizulu.2Beno tatamana na lusambulu, beno kaya meso na mvutudulu ya matondo. 3Beno sambila mpe diaka samuna beto, samu ti Nzambi zibudila beto kielo ya mambu, samu munu muangisa disuekamu ya Klisto, na yau munu kele ya kukangama(na luvaku), 4mpe kupesa nzayilu na mutindu munu lenda tubila yau.5Beno vuanda na nduenga na ntuala ya bayina kele na nganda, mpe beno sadila ntangu. 6Bika mpova na nge vuanda ntangu nionso kintuadi na nlemvo, kutuisa yau mungua, samu beno zaba yinki mutindu beno ke pesila mvutu na konso muntu.7Tikiko, mpangi ya zala mpe kisadi ya kukuikama, kindiata na kisalu kati na Mfumu, yandi ke zabisa beno mambu yina me tadila munu. 8Me tindila beno yandi na luzolo, samu beno zaba bamambu ya beto, mpe yandi bombidila bantima na beno. 9Me tinda yandi kintuadi na Onesimo, munkuikizi mpe mpangi ya zola, yandi kele mpe ya beno. Bau ke zabisa beno nionso kena kuluta awa10Alisitalako, kindiata na munu na kukangua, me pesa beno mbote,mutindu mosi na Malako,muana ya ngudi a nkazi ya Banaba, na diambu'ango yina beno ndimaka kusungika, kana yandi me kuiza na beno, beno ndima yandi. 11Yesu, yina bake bokidilaka na nkumbu ya Yute, me pesa beno mpe mbote. Bau kele na kimvuka ya bayina kele ya kuzengua, mpe yandi mosi kaka vuandaka sala na munu samuna kimfumu ya Nzambi, mpe yandi kaka vuandaka bomba munu.12Epafalasa, yandi kele mpangi ya beno, yandi me pesa beno mbote: yandi kele kisadi ya Yesu Klisto, yandi ke lembaka ve na kunuana samuna beno na bisambu, samu beno vuanda ya ku telema na kuzaba kulemvuka na luzolo ya Nzambi. 13Mu kena kupesa kimbangi samuna yandi, ti yandi kele na kisali mingi samuna beno, na bayina kele na Laodikia, mpe na Yelapoli. 14Luka, dokuta, yandi kele yakuzolakana, kintuadi na Damasi bau me pesa beno mbote.15Beno pesa mbote na bampangi kele na Laodikia, mpe na Nimfa, na dibundu kele na yinzo na yandi. 16Na ntangu beno ke tanga mukanda yina, beno sala ti yau tangama diaka na dibundu kele na Laodikia, bosi beno ke tanga yau na nkangu ya mvimba ke kutakana na Laodikia. 17Mpe beno tubila Alakipo: Toma simba kisali nge bakaka kati na Mfumu, samu ti nge sala yau mbote.18Me pesa beno mbote,munu Paulu, me sonika na diboko ya munu mosi. Beno bambuka moyo na bansinga na munu. Bika nlemvo vuanda na beno!

1 Thessalonians

1Polo, Sivano mpe Timoteyo na dibundu ya Tesalonika na Nzambi Tata mpe Mfumu Yesu Klisto. Bika nlemvo mpe yenge vuanda na beno.2Beto kena kutatamana kuvutula matondo na Nzambi samuna beno nionso, ntangu beto ke tangaka bankumbu na beno na bansambulu na beto. 3Beto ke bambukilaka moyo ntangu nionso, na ntadisi ya Nzambi Tata na beno, mavanga na beno ya kiminu, nzola na beno yaku kuikama mpe ntatumunu ya kivuvu na beno na Mfumu na beto Yesu Klisto.4Bampangi ya nzola na Nzambi, beto me zaba ti yandi ponaka beno, 5samu nsangu na beto ya mbote kuizaka na beno, na kutuba ve, kasi na lulendo, na Mpeve ya Nlongo mpe na nsikudukusu ya nene. Mutindu mosi, beno me zaba mpe mutindu nini ya batu beto vuandaka kati na beno samu na ndandu na beno.6Beno me kumaka milandundi ya beto mpe ya Mfumu, lokola beno tambulaka mambu ya Nzambi na kati ya nzomono mingi na mayangi ya Mpeve ya Nlongo. 7Beno me kumaka mbonosono samuna batu nionso yina lekaka kiminu na Makedonia mpe na Akayi.8Samu ti, banda na beno, mambu ya Nzambi muanganaka na Makedonia mpe na Akayi kaka ve, kasi na bifulu nionso yina kiminu na beno na Nzambi kumaka. Na yawu, yakele mfunu ve na kutubila yawu. 9Samu bawu mosi tubaka mutindu beto kotilaka na beno mpe beno balukaka na Nzambi na kufila biteki manima samu na kusadila Nzambi ya moyo mpe yakieleka. 10Batubaka ti beno kena kuvingila, na mazulu, Muana na yandi yina yandi fulukisaka na bafua, Yesu, ke taninaka beto na nganzi ke kuiza.
21Pamba ve, beno me zaba, bampangi ngizulu na beto na beno vuandaka ya mpamba ve. 2Beno me zaba ti beto lunguaka ntete mpe kuamusuaka na nsoni nionso na Filipi. Beto siamusuaka na Nzambi na beto samu beto samunina beno masonukua ya Nzambi na kati ya bampasi mingi.3Samu ti mbombolo na beto katukaka na nzimbusu ve, na nsumukunu ve, na luvunu ve. 4Kansi mutindu Nzambi ndimaka kupesa beto nsangu ya mbote, samu na yawu beto ke tubaka. Beto ke tubaka samuna kukizodisa na batu ve, kansi na Nzambi, yandi ke kongudilaka bantima na beto.5Samu ntangu mosi ve beto sadilaka mambu ya kufiedila bantima ya batu, mutindu beno me zabila, to samu na nzinunu ya mbongo, Nzambi kele mbangi, 6to kusosa nkembo ya batu, ke katuka na beno to batu ya nkaka. Beto lendaka zomina nzitusu ya bantumua ya Klisto.7Kansi, beto vuandaka nlembami kati na beno lokola ngudi kena kubombidila bana na yandi. 8Na yawu, beto zonaka beno. Beto vuandaka na kiese na kukabula na beno, mambu ya Nzambi kaka ve, kansi bamoyo na beto mpe, samu beno kumaka ntalu na beto. 9Pamba ve, bampangi, beno tebukilaka kisalu na beto mpe ntovokolo na beto ntima. Mpipa mpe muini, beto vuandaka sala, samu beto bika sala beno kizitu, na ntangu beto vuandaka samunina beno nsangu ya mbote ya Nzambi.10Beno kele bambangi, kintuadi na Nzambi, ya ndiatulu na beto ya nlongo, ya lunungu mpe mezanga lusembo na ntuala ya beno lekaka kiminu. 11Mutindu mosi tata ke lubulaka bana na yandi, beno me zaba mutindu beto lombilaka mpe sikidikisaka mosi mosi na beno,12 samu beno tambula na mutindu ya kufuana na ntadisi ya Nzambi yina ke na kubokila beno na kimfumu na yandi mpe na nkembo na yandi.13Na yawu, beto ke vutudilaka Nzambi matondo ti, ntangu beto samuninaka beno mambu ya Nzambi, beno yambaka yawu ve lokola mambu ya mutu, kansi mutindu yakele : mambu ya Nzambi. Yawu mambu yango kena kusala kati na beno lekaka kiminu.14Samu ti beno, bampangi, beno me kumaka minlandudi ya mabundu ya Nzambi kele na Yuda na Klisto Yesu, samu ti beno mpe, beno lunguaka kuama yina batu ya yinsi na beno lunguaka na Bayudayo. 15Bawu Bayudayo kufuaka Mfumu Yesu na bambikudi; bawu zomaka beto, na yawu bazolakanaka na Nzambi ve. Kansi, bakele kintantu na mutu nionso. 16Bake kakidilaka beto na kusamuna bapakanu samu ti bavulusua; na nzila yina bake na kufunisa masumu na bawu mpe nganzi ya Nzambi fuana buila bawu kaka na ntangu ya zimunina (nsuka).17Bampangi, beto vambanaka na beno na ntangu ya fioti, na nzutu kansi na ntima ve. Beto vuandaka sosa na kimfuzi nionso ti beto mona beno, 18samu ti, bambala mingi, munu Polo, mu zinaka ntima na kukuiza na beno, kansi Satana vuandaka kakidila beto. 19Samu ti, kivuvu na beto, to kiese na beto, to koloa ya nzitusu na beto nini na ntadisi ya Mfumu na beto Yesu na ngizulu na yandi? Yakele ve beno, na bayankaka? 20Pamba ve beno kele nkembo mpe kiese na beto.
31Na yawu, ntangu beto kena kukoka kuvibidila diaka ve, mabanza na beto kele ti beto bikana beto mosi na Atene. 2Beto tindaka Timoteo, mpangi na beto mpe kisielo ya Nzambi na nsamununu ya nsamu ya mbote ya Klisto, samu na kusiamisa beno mpe kubomba beno na kiminu na beno. 3Beto salaka yawu samu mutu mosi ve zezusua na bampasi yayi, samu ti na yawu beto bokuduluaka.4Ya kieleka, ntangu beto vuandaka na beno, beto lubulaka beno ti beto ke zomua, mpe beto kena kumona yawu. 5Na yawu, ntangu mukokaka diaka ve kuvibidila, mu tindaka ntumua samu mu zaba mutindu kele kiminu na beno, kana mvukumuni me vukumuna beno, mpe kisalu na beto ya vuandaka ya mpamba.6Kansi ntangu Timote katukaka na beno, yandi natinaka beto bansangu ya mbote me tadila kiminu mpe nzola na beno. Yandi tubilaka beto ti beno ke tebukilaka beto ntima ntangu nionso, mpe beno ke na nsatu ya kumona beto, mutindu beto mpe kena nsatu yaku mona beno. 7Samuna yawu, bampangi, na kati ya bampasi mpe nzomono na beto nionso, beto bombuaka samu na kiminu na beno.8Samu ntangu yayi beto kele moyo, kana beto me siamusua na Mfumu. 9Samu ti mutindu nini beto lendaka vutudila Nzambi matondo na kiese na beno kena kumonisa beto na ntadisi na yandi? 10Mpipa mpe muini, beto kena kubombidila yandi beto mona bizizi na beno mpe kukokisa yina me zanga na kiminu na beno.11Bika yandi mosi Nzambi mpe Tata na beto, na Mfumu na beto Yesu, batuadisa nzila na beto ti na beno. 12Bika Mfumu funisa mpe niekisa nzola samuna beno na beno mpe samuna batu nionso, mutindu beto ke nakusadila yawu na beno. 13Yandi sala yawu, samu yandi siamisa bantima na beno na kukondua lusembo na nlongo na ntadisi ya Nzambi mpe Tata na beto na ngizulu ya Mfumu na beto Yesu Klisto kintuadi na banlongo nionso.
41Na nsuka, bampangi, beto kena kusiamisa mpe kubombidila beno na Mfumu Yesu Klisto. Mutindu beto zabisaka beno mutindu nini beno fuete tambudila samu na kuzolakana na Nzambi, mpe beno kena kusala yawu. Kansi beno luta sala yawu, 2samu ti beno me zaba bansikudukusu beto pesaka beno na Mfumu na beto Yesu Klisto.3Samu Nzambi zona mbiekolo na beno, ngiangulu ve; 4mutu na mutu zaba mutindu yaku kebila nzutu na yandi nanlongo mpe na luzitu, 5kukipesa ve na nzinunu ya nzutu (mutindu ke sadilaka bapakanu yina zaba Nzambi ve). 6Mutu mosi ve sadila luvunu to sala mpangi na yandi yimbi na diambu yina, samu ti Mfumu Nzambi ke vutusa ndinda na mambu nionso yina, mutindu beto lubudilaka mpe pesaka beno kimbangi.7Samu ti Nzambi bokila beno na nsumukunu ve, kansi na nlongo. 8Na yawu, mutu yina ke niafuna bansikudukusu yayi me niafuna batu ve, kansi Nzambi, yina ke pesaka beno Mpeve na yandi ya Nlongo.9Na yina me tadila nzola ya kimpangi, yakele mfunu ve basonikina beno samuna yawu, samu Nzambi yandi mosi longaka beno naku zolasana beno na beno. 10Yawu mpe beno ke salaka na bampangi nionso kele na Makedonia nionso, kansi beto kena kubombidila beno, bampangi, na kuluta sala yawu. 11Beto kena kubombidila beno diaka na kuzomina kuzinga na nlembami, na kutalaka mambu na beno mosi, na kusala na maboko na beno, mutindu mu sikidikisaka beno. 12Beno sala yawu, samuna kutambula na mutindu yaku songa na kivumi na batu yina kele na nganda ya kiminu, mpe samu beno zanga kima mosi ve.13Bampangi, beto zona ve ti beno bika zaba mambu me tadila bayina kena kuleka, samu beno vuanda ve na kiadi mutindu kele bayina me zanga nsiamusu na yina me tadila mambu ke kuiza. 14Samu ti, kana beto me leka kiminu ti Yesu kufuaka mpe yandi fulukaka, mutindu mosi, Nzambi ke fulukisa, kintuadi na Yesu, bayina lekaka kati na yandi. 15Samu ti, tala, beto kena kuzabisa beno na nkumbu ya Mfumu, ti beto kele moyo, kena kuvingila ngizulu ya Mfumu, beto ke tekila ve bayina me lekaka.16Samu Mfumu yandi mosi kekatuka na dizulu mpe, na mbokolo ya ndinga ya nkulutu ya bambasi , mpe na tulumbeta ya Nzambi, mpe bayina kufuaka na Klisto ke fuluka ntete. 17Bosi beto kele moyo, beto bikanaka, beto ke zangulua sika mosi na matuti samu beto kutana Mfumu na mpeve, mutindu yina beto ke vuanda na Mfumu ntangu nionso. 18Beno bombasana na mambu yina.
51Bampangi, mfunu kele ve ya kusonikina beno na yina me tadila bantangu na bansungi, 2samu beno me zaba mbote ti kilumbu ya Mfumu ke kuiza lokola muyibi na mpipa. 3Ntangu bake tuba : "Yenge mpe luvovomo," buna mbungulu ke tumbu buila bawu. Yake vuanda lokola miangala ya nketo ke zona buta. Bake vuka ata fioti ve.4Kansi, bampangi, beno kele na kitombe ve samu ti kilumbu yina sutukisa beno lokola muyibi. 5Samu ti beno kele beno nionso bana ya kiya mpe bana ya muini. Beto kele bana ya mpipa ve, ya kitombe ve. 6Na yawu, beto bika leka lokola batu yankaka, kasi beto kaya meso mpe beto kukikenga, 7samu ti bayina ke lekaka, bake lekaka na mpipa, mpe bayina ke koluaka, bake koluaka na mpipa.8Kansi, lokola beto kele bana ya muini, beto kukikenga; beto vuata nkaku ya kiminu na ya nzola, mpe yimpu ya kivuvu ya mpulusu ke kuiza, 9samu ti Nzambi zengilaka beto nganzi ve, kasi na kubaka mpulusu na Mfumu na beto Yesu Klisto. 10Yandi kufuaka samuna beto, samu ti, ata beto kena kukaya meso, to beto kena kuleka, beto vuanda na yandi. 11Na yawu, beno bambasana mpe kutungasana, mutindu beno ke sadilaka yawu.12Bampangi, beto kena kulomba beno na kuzaba bayina ke na kusala kati na beno mpe kele na zulu na beno kati na Mfumu, mpe ke lubulaka beno.13 Beno zitisa bawu mingi na nzola samuna kisalu na bawu. Beno vuanda na yenge beno na beno. 14Bampangi, beto kena kubombidila beno na kulubula bayina kena bunkita, beno siamisa bayina ke ya kulebakana, beno vibidila bayina kele ngolo ve, beno vidibila batu nionso.15Beno keba ti mutu vutusa ve yimbi na yimbi, kasi beno tatamana kusala yina kele mbote kati na beno mpe batu nionso. 16Beno yangalalaka ntangu nionso. 17Beno sambilaka, kulemba ve. 18Beno vutulaka matondo na mambu nionso, samu mutindu kele luzolo ya Nzambi na Klisto Yesu samuna beno.19Beno bika kufua Mpeve.20 Kulenza ve bambikudulu. 21Kansi beno fiongunina mambu nionso, beno simbidila yina ya mbote.22 Beno tina mambu nionso ya mbivusu.23Bika Nzambi ya yenge yandi bieka beno mvimba. Bika mpeve na beno, muela mpe nzutu na beno ya vuanda na lusembo ve ti na ngizulu ya Mfumu na beto Yesu Klisto. 24Yina bokilaka beno ke yakukuikama, mpe yandi ke kokisa yawu.25Bampangi, beno sambidila beto mpe. 26Beno pesa mbote na bampangi nionso na mfibulu ya nlongo. 27Muke na kusikidikisa beno na Mfumu, mukanda yayi fuete tangua na bampangi nionso. 28Bika nlemvo ya Mfumu na beto Yesu Klisto vuanda na beno.

2 Thessalonians

11Polo, Silvano pe Timoteo, na dibundu ya Tesalonika na Nzambi, Tata na beto, mpe Mfumu Yesu Klisto. Bika nlemvo mpe yenge ke katukaka na 2Nzambi, Tata na beto mpe na Mfumu Yesu Klisto vuanda ne beno.3Bampangi, beto fuana tonda Nzambi ntangu nionso samuna beno, samu ti yakele mbote, samuti kiminu na beno kena kukula mingi, mpe nzola na beno na mutu na mutu kena kunieka. 4Na yawu beto mosi kena kuniemisa beno na mabundu ya Nzambi. Beto ke na kutubila mvibudulu mpe kiminu na beno na banzomono mpe na bampasi nionso beno kena kuvibidila. 5Yakele kidimbu ya mona-meso ya mfundusu ya lunungu ya Nzambi, samu beno monika ti beno me koka na kimfumu ya Nzambi yina beno lunguluaka.6Yakele diambu ya lunungu ti Nzambi vutula bampasi na bayina kena kuyamisa beno, 7mpe yandi vundisa beno yina me zungulua na nkuamusu mutindu mosi na beto. Yandi ke sala yawu na mbonokono ya Mfumu Yesu na dizulu, na bambasi, na lulendo na yandi.8 Na nlemo ya tiya, yandi ke vutula nlandu na bayina me zaba ve Nzambi mpe me manga kutambula nsangu ya mbote ya Mfumu na beto Yesu.9Bake longua ndongi ya mbungulu ya mvula na mvula, ntama na kizizi ya Mfumu mpe nkembo ya lulendo ya yandi.10 Yandi ke sala yawu ntangu yandi ke kuiza kilumbu yina samu na kukembusua na batu na yandi mpe kumonukusua na batu nionso yina lekaka kiminu, samu beno lekila kimbangi na beto kiminu.11Samu na yawu, beto ke tatamana kusambidila beno, samu Nzambi na beto banzila beno ti beno me koka na mbokolo na yandi, mpe yandi kokisa lukanu nionso ya mbote mpe mavanga nionso ya kiminu na lulendo nionso. 12Beto ke na kulomba ti nkumbu ya Mfumu Yesu kembusua na beno, samu beno kembulua na yandi, samu na nlemvo ya Nzambi na beto mpe Mfumu Yesu Klisto.
21Bampangi, na yina metadila ngizulu ya Mfumu na beto Yesu Klisto mpe kukutakana na beto na yandi, muke na kulomba na beno, 2beno bika pumuka na mabanza na beno, na bampeve na beno, na diambu to na mukanda mosi lendaka katuka na beto samuna kuzabisa beno ti kilumbu ya Mfumu me kuizaka.3Mutu bika vukumuna beno na mutindu mosi ve samu ya ke kuiza ve ti ndimbukulu ya biminu ke vuanda, mpe mutu ya bumpubulu ke zayikusua, muana ya mbungulu. 4Yandi ke kakidilaka mpe ke kukizangulaka na ntandu ya nionso bakebokidilaka "Nzambi," to bake sambilaka. Na yawu, yandi me vuanda na yinzo ya Nzambi mpe me kukisonga lokola Nzambi.5Beno bambuka moyo ve ti muzabisaka beno mambu yayi ntangu mu vuandaka na beno? 6Ntangu yayi beno me zaba nini ke na kukakidila yandi samu yandi zayikusua kaka na ntangu na yandi. 7Samu mansueki ya kimpumbulu ke na sala, mutu mosi kaka kena kukakidila yandi na ntangu yayi ti yandi ke katulua na nzila.8Buna mutu ya bumpumbulu ke zayikusua, yina Mfumu Yesu ke kufua na muevila ya yinua na yandi mpe ke fukisa na mbonokono ya ngizulu na yandi. 9Ngizulu ya nkolami ku tukusua na mavanga ya Satana na lulendo nionso, na bidimbu, na bimangu ya luvunu, 10mpe na mambu nionso ya luvunu me kondua lunungu. Mambu yayi ke vuanda samu na bayina ke fukila, samu bayambaka ve nzola ya kedika samu bavulusua.11Samu na yawu, Nzambi ke tuadisaka bawu na nzila ya nzimbusu samu balekila luvunu kiminu. 12Na yawu, bayina lekila kedika kiminu ve, kansi zominaka kukondua lunungu, bawu nionso ke fundusua.13Kansi beto kena kutatamana kutonda Nzambi samu na beno bampangi ya nzola ya Mfumu, samu Nzambi ponaka beno na kuvuanda lokola mimbutu ya ntete ya mpulusu na mbiekolo ya Mpeve mpe ndekolo ya kiminu na kedika, 14yina beno bokuduluaka na nzila ya nsangu ya mbote samu beno baka nkembo ya Mfumu na beto Yesu Klisto. 15Na yawu, bampangi, beno siama, beno simbidila mambu beno longuaka, ya vuanda na kutuba to na mukanda.16Bika yandi mosi Mfumunba beto Yesu Klisto, mpe Nzambi Tata na beto yina zonaka beto mpe pesaka beto na nzila ya nlemvo mbombolo ya mvula na mvula, mpe kivuvu ya mbote samu na bilumbu ke na kuiza, 17yandi bomba beno mpe sikidikisa bantima na beno na konso mavanga mpe konso ndinga ya mbote.
31Bampangi, beno sambidila beto samu ndinga ya Mfumu ya muangusua malu mpe ya kembusua, mutindu yakele na ndambu na beno. Beno sambila samu beno tanunua na batu ya2 kinkesi mpe ya yimbi, samu ti bawu nionso lekaka kiminu ve. 3Kansi Mfumu kele yaku kuikama, yina ke sikidikisa beno mpe ke tanina beno na nkua wambi.4Beto ke sadilaka beno kivuvu na Mfumu ti beno ke na kusala mpe beno ke tatamana kusala mambu yina beto sikidikisaka beno. 5Bika Mfumu tuadisa bantima na beno na nzola ya Nzambi mpe ntatumunu ya Klisto.6Bampangi, beto kena kusikidikisa beno na nkumbu ya Mfumu na beto Yesu Klisto, na kuvambana na bampangi yina kele bummomo (bumolo), diambu yina kele disuasana na malongi yina beto pesaka beno. 7Samu beno mosi me zaba ti beno fuana landudila beto, samu beto tambudilaka ve bonso bonso kati na beno. 8Mpe madia ya mutu mosi ve beto kudiaka ya mpamba. Kansi, beto salaka muini mpe mpipa, na ntovokolo nionso, samu beto bika pesa beno kizitu. 9Beto salaka yawu ve samu beto me zanga luve, kansi samu beto vuanda ntungulu beno fuana landudila.10Pamba ve, ntangu beto vuandaka na beno, beto sikidikisaka beno : "Kana mutu sala ve, yandi kudia ve." 11Samu bazabisaka beto ti ba yankaka kati na beno zona ve kusala. Bake salaka ve, kaka kukonda na mambu ya batu. 12Batu ya mutindu yayi, beto ke na kusikidikisa mpe kubombidila bawu na Mfumu Yesu Klisto na kusadila na nlembami mpe kudia madia ya bawu mosi.13Kansi beno, bampangi, beno lemba ve kusala yina kele ya lunungu. 14Kana mutu tumamana ve mambu na beto me sonama na mukanda yayi, beno tatukila yandi mpe beno vuanda diaka kintuadi na yandi ve samu yandi kufua nsoni. 15Beno banzila yandi lokola ntatu ve, kansi beno luengisa yandi lokola mpangi.16Bika yandi mosi Mfumu pesa beno yenge na yandi ntangu nionso mpe na mambu nionso. Yandi vuanda na beno nionso. 17Munu, Polo, me tindila beno mbote na diboko na munu, mutindu muke sadilaka yawu na mikanda nionso. 18Bika nlemvo ya Mfumu na beto Yesu Klisto vuanda na beno nionso.

Mukanda ya ntete ya paulu na timoteo

11Polo, ntumua ya Yesu Klisto, na lutumu ya Tata Nzambi Mvuluzi na beto mpe ya Yesu Klisto kivuvu na beto, 2na Timoteo, muana na munu ya kedika na kiminu: Bika nlemvevo, nkenda mpe yenge ya Nzambi Tata mpe ya Yesu Klisto Mfumu na beto ya pesamana nge!3Mu kena kubambula nge moyo na ntiamusu mu pesaka nge,na ntangu mu vuandaka kuenda na Makedonia, nge bikana na Efeso, samu nge sikidikisa ndambu ya bantu ba bika longa ndongosolo yankaka, 4mpe ba bika kukangama na masolo ya yinza mpe na mambu ya mukanda kele na nsuka ve, yina ke tukisaka ba mpaka na kifulu ya kudiatisa kisalu ya Tata Nzambi na kiminu.5Lukanu ya nsikudukusu yau kele luzolo ke katukaka na ntima ya ku vedila, na kusansa ya mbote mpe na kiminu ya kedika. 6Bantu yankaka vengamaka na mabu yayi ba kele ya kuzimbusua na ba mpova ya mpamba; 7Ba zola ba vuanda minlongi ya nsiku, kansi ba ke visaka ve yina ba ketubaka mpe yina bake longaka. 8Beto zimbala ve ti nsiku kele kima ya mbote kana beto sadila yau na mutindu ya kufuana,9na kuzaba ti nsiku salamaka ve samuna muntu ya lunungu, kansii samuna bi mpumbulu, mpe ba yina kele yintu ngolo, samuna bantu ya yimbi mpe bantu ya masumu, samuna bantu zaba Tata Nzambi ve, mpe ba yina ke salaka masumu, samuna bayina ke kufuaka bibuti na bau, ba yina ke kufuaka bantu, 10ba yina ke salaka kinsuza, na bayina kele na bimbangi ya yimbi, na miyibi ya bantu, na bantu ya luvunu, na ba yina ke levaka ndefi ya luvunu, mpe na mambu nionso yina kele kitantu na ndongosolo ya mavimpi, 11mutindu kele Nsamu ya mbote ya nkemboya Tata Nzambiya mayangi, Nsangu ya mbote yina ba yukudilaka munu.12Mu kena ku vutula matondo na yina siamisaka munu, na yesu Klisto Mfumu na beto, samu yandi monaka munu ya kukuikama, na ku tumbaka munu na kisalu ya Tata Nzambi, 13na ntama munu yayi vuandaka mvuezi, nzomi ya bantu, muntu ya nkesi. Kansi mu bakaka nlemvo, samuna mu zabaka ve yina mu vuandaka sala, na kukondua kiminu; 14mpe na nlemvo ya Mfumu na beto lutilaka kunieka, kintuadi na kiminu mpe nzola yina kele na Yesu Klisto.15Yayi kele diambu ya kusikalala mpe ya fuana ndimama, ti Yesu Klisto kuizaka na yinsi samuna kuvulusa bantu ya masumu, munu ikele ya ntete. 16Kansi mu bakaka nlemvo, samu ti Yesu Klisto monisaka ntete na munu mvibudulu na yandi ya mvimba, samu mu vuanda kifuani na ba yina ke kuiza kuikila na yandi samuna moya ya mvu ka mvu. 17Na nge ntinu ya ba ntangu nionso lenda kufua ve, kumonika ve, na Tata Nzambi kaka nzitusu na nkembo, na ba mvula na ba mvula! Ameni!18Nsikudukusu mu kena ku pesa nge, muana na munu Timoteo, na mutindu ba mbikudulu tubamaka ntete ntete samuna nge, landila yau, nge nuana nduanunu ya mbote 19na ku kukeba kiminu na nge mpe kansansa ya mbote. Kansansa yina ndambu mingi ya bantu zimbisaka mpe kukumukaka na yina me tadila kiminu. 20Imenea na Alesanda vuandaka na kati ya bantu yina, mu yekulaka bau na Satana samu ba longuka na kuvueza ve .
21Na yau mu kena kusiamisa, na ntuala ya mambu nionso, na kusambila, na kubombidila, na kulomba, na kuvutula matondo samuna bantu nionso, 2samuna ba ntinu mpe ba yina nionso kele ya kuzangama na luzitu, samu ti beto zinga na yenge mpe na kimpombo, na kati ya nzitusu ya nsiku ya dibundu mpe na kedika ya ntima. 3Yau kele diambu ya mbote mpe ya kuzolakana na ntuala ya Tata Nzambi, Mvulusi na beto, 4yina zola ti bantu nionso vulusua mpe ba vuanda na nzayilu ya kedika.5Samu Nzambi mosi kaka kele, mpe yandi kele nwawisi na kati ya Tata Nzambi na bantu, Yesu Klisto muntu, 6yina kukipesaka yandi mosi samuna kukula beto. Yau kele kimbangi pesamaka na na ntangu na yandi, 7mpe samuna yau mu tumbuaka nlongi mpe ntumua, mu kena ku tuba kedika, mu kena kuvuna ve, na kiyeku kulongisa ba pakanu na kiminu mpe na kedika.8Mu zola ti bantu sambila na bifulu nionso, na kuzangula maboko ya kuvedila, na nganzi, mpe na mabanza ya yimbi ve. 9Mu zola diaka mpe ba kento ba vuata na mutindu mosi ya mbote, na luzitu mpe na luyinunu, na ku kanga nsuki ve, na ku vuata wolo ve, minsanga ya ntalu ve, bilele ya kulutila ntoko ve, 10kansi ba vuata mavanga ya mbote, yina me fuana na ba kento yina ke sadilaka Tata Nzambi11Bika nkento kuwa malongi na kuvuanda na pi. 12Mu pesa nkento ve yinsua ya kulongisa, mpe yandi yadila bakala ve, kansi yandi fueti vuanda na sui.13Samu Adami salamaka ntete bosi Eva; mpe 14Adami ve ku buaka na mpukumunu, kansi Eva vukumunaka yandi na kubabisa nsiku. 15Yandi ke vulusua na ntangu yandi ke kuma mama, kana yandi me vibidila na kiminu, na nzola mpe na kukilunda ya nlongo.
31Diambu yayi kele ya kedika: Kana muntu me yekama na kisalu ya nkengi ya dibundu, yandi me zola kisalu me luta mbote. 2Nkengi fueti kondua lusembo, bakala ya nkento mosi, ya kudedama na nkadulu na yandi, ku vuanda na ngiambu ya nzenza, ya kuvedila na ndongosolo. 3Yandi vuanda ve muntu yina ke koluaka malavu, nkesi ve, kansi muntu ya kulembama, ke tukisaka yange mpe ke salaka kisalu na kusosa ve ndandu.4Yandi fueti tuadisa mbote yinzo ya yandi mosi, yandi fueti tuadisa bana na yandi na kulemvuka mpe na kedika ya ntima; 5samu kana muntu zaba ve kutuadisa yinzo na yandi mosi inki mutindu yandi lenda tuadisila dibundu ya Tata Nzambi e?.6Yandi vuanda ve muntu yina me vulusua bosi na dibundu, mpamba ve yandi lenda kukiyana mpe kubua na yinsi ya mfundusulu ya Satana. 7Yandi fueti vuanda diaka na kimbangi ya mbote na bantu ya nganda, samu yandi fuisua nsoni ve mpe kubua ve na mintambu ya diabulu.8Bisielo ya ba bakala fueti vuanda bantu ya kusonga, ke sadilaka kedika na ntima, ke ntama ya mambu ya mutindu na mutindu, bantu ya kukolua malavu ve, bantu ya ndandu ya luvunu ve, 9ba lunda mansueki ya kiminu na kansansa ya kuvedila. 10Ba fueti fimpua bau ntete, samuna kutala kana bau kele na nsembolo ve, bosi ba lenda banda kisalu na bau.11Mutindu mosi mpe na ba kento, ba fueti vuanda ya kusonga, mimvuezi ve, nkadulu ya mbote mpe ya kukuikama na mambu nionso. 12Bisielo ya ba bakala fueti vuanda na nkento mosi kaka mpe kutuadisa mbote bana ya bau mpe ba yinzo ya bau; 13samu ba yina ke salaka kisalu ya mbote, bau ke bakaka nzitusu mpe kivuvu ya nene na kulekila Yesu Klisto kiminu.14Me sonikina nge mambu yayi na kivuvu, bilumbu ya fioti me bikana samu mu kuiza kisika nge kele, 15samu nge zaba kana mu ke zingila, inki kikadulu ke vuanda na bantu na kati ya yinzo ya Tata Nzambi, yayi kele dibundu ya Tata Nzambi ya moyo, dikunzi mpe kiyekamanu ya kedika.16Mpe ya me toma zabakana ti dinsuekamu ya vumi ya Tata Nzambi kele ya nene: yandi monikaka na nsuni, yandi nungusuaka na Mpeve, yandi monikaka na ba mbasi, yandi longaka baggggggggggg, ba lekilaka yandi kiminu na yinza, yandi zanguluaka na nkembo
41Kansi Mpeve me tuba na kimpuanza ti, na bilumbu ya nsuka, ndambu ya bantu yankaka ke sotuna kiminu, samuna kukipesa na ba mpeve ya mvukumuni mpe na ndongosolo ya ba mpeve ya yimbi, 2na luvunu ya bantu ya disu ku nsi a lukaya, kele na kidimbu na kansansa ya bau mosi,3na kusonika ba kuela ve, mpe ba kudia ve madia yayi Tata Nzambi salaka samuna ya diwuka na mvutudulu ya matondo na ba yina kele ya ku kuikama mpe ba yayi zabaka kedika. 4Samu bima nionso Tata Nzambi salaka kele ya mbote, mpe kima ata mosi ve lenda losuka, kaka ya diwuka na mvutudulu ya matondo, 5samu nionso me vedusua na mpova ya Tata Nzambi mpe na lusambulu.6Kana nge kena kusadisaka ba mpangi na malongi yina, nge ke vuanda kisadi ya mbote ya Yesu Klisto, nge me dikulua madia ya mambu ya kiminu mpe ya ndongosolo ya mbote yina nge tomaka landa. 7Tinguna masolo ya yinza mpe ya mpamba; Tambula na kubanga Tata Nzambi, 8samu nsaka ya nzutu kele mfunu na mambu ya fioti, kansi moyo ya kinzambi kele mfunu na nionso, na ntangu beto kele na nsilulu ya moyo yayi mpe ya yina kena kuiza.9Yau yina ikele diambu ya mvimba ya mfunu mpe ya kufuana na kutambulua. 10Beto kena kusala mpe kunuana, samu beto me tula kivuvu na Nzambi ya moyo, yina ikele Mvulusi ya bantu nionso, kansi ntete ya minkuikisi.11Tuba mambu yayi mpe longisa yau. 12Muntu mosi ve vueza kintuenia ya nge, kansi vuanda kifuani samuna minkuikisi, na mambu, na ndiatulu, na nzola na kiminu, na mpedoso. 13Tii mu ke kuiza, kukipesa na ntangulu , na nsiamusu, na ndongolo.14Kumona mpamba ve nkayilu yayi ikele na nge, mpe ya pesaminaka na nge na mbikululu na ntudulu ya maboko ya nkutakani ya ba kuluntu. 15Banza mambu yayi, kukipesa nge ya mvimba na yau, nsuka nsuka ngiendolo ya bisalu na nge ya monika na bantu nionso. 16Kukikeba nge mosi mpe na ndongolo na nge, tatamana na mambu yayi, samu, nge meka sala mutindu yina, nge ke kukivukisa nge mosi mpe nge ke vukisa ba yina kena kuwa nge.
51Ku semba kinunu na kingolo ve, kansi siamisa yandi lokola tata; siamisa ba ntuenia lokola ba mpangi, 2ba kento ya kuyunduka lokola ba mama, ba yina kele ba ntuenia ya ba kento lokola ba mpangi ya ba kento na mpedosolo nionso.3Zitisa mafola yina ikele mafola ya kedika. 4Kana difola ikele na bana to ba tekolo, bika ba ntuenia kumonisa ntete nkadulu ya kinzambi na mabuta na bau mosi, mpe ba vutudila bibuti yina ba longokaka na bau; samu ya ikele ya mbote na Tata Nzambi.5Yina kele difola ya kedika, mpe ke vuandaka yandi mosi, tula kivuvu na yandi na Tata Nzambi mpe yandi tatamana na lusambulu mpimpa na muini na kubombidila mpe na lusambulu. 6Kansi difola yina ke zingila na kiese ya yinza yandi kele ya kufua ata yandi kele ya moyo7Zabisa bau mambu yayi, samu ba semba bau ve. 8Kana muntu ke sadisaka bantu na yandi ve,mpe singula ba mpangi ya dibuta na yandi, yandi ikele muntu me niefuna kiminu, mpe yandi me luta yimbi na muntu yina ke kuikilaka ve.9Saamu ti difola sonama na mukanda, yandi lenda vuanda ve na insi ya ba mvula makumi sambanu, yandi fueti vuanda nkento vuandaka na bakala mosi kaka, 10yandi fuana vuanda na mavanga ya mbote, yina yundulaka bana , yandi vuandaka yamba ba nzenza, yandi vuandaka sukula makulu ya banlongo, kusadisa ba nsukami, yandi vuandaka sadila mavanga ya mutindu na mutindu ya mbote.11Kansi kukikinina ve mafola ya ntuenia; samu, ba ke katula mabanza ya Klisto, 12ba ke zola kukuela diaka, mpe ba ke kukibedisua samu ba me bebisa luwawanu ya ntete. 13Na yau yina, ba me kituka ba molo, ba me longuka kukuenda yinzo nz yinzo;mpe ba kele kaka ba molo ve, kansi ba kento ya kutuba tuba mpe ya musokosi mpe na kutuba yina lendaka tubama ve.14Mu zola ba ntuenia ba kuela, ba buta bana, ba tuadisa ba yinzo na bau, ba pesa mbeni ata nzila mosi ve samuna kuvueza; 15samu ba yankaka me bangumuka kulanda Satana. 16Kana ndambu ya minkuikizi, ba bakala to ba kento, ikele mafola, yandi sadisa bau,samu dibundu sadisa ba yina ikele mafola ya kedika.17Bika nzitusu zole pesama na ba kuluntu ya dibundu yina ke tuadisaka mbote, ba yina ke longaka mambu ya Tata Nzambi na kukipesaka na ndongolo. 18Samu Masonukua me tuba: Nge ke kanga yinua ya ngombe na ntuala ya mbuma ya kudia. Kansi kisadi me fuana na mfutu na yandi.19Kuyamba ve muntu kuiza ke kuiza funda nkuluntu, ya fueti vuanda mfundu ya ba mangi zole to tatu kaka. 20Ba yina me sumuka, yamba bau na ntuala ya bantu nionso, samu ya pesa wonga na bayina yankaka.21Mu kena kudia ndefi na ntuala ya Tata Nzambi, na ntuala ya Yesu Klisto, mpe na ntuala ya ba mbasi ya kusolua, na kukeba mambu nionso yayi mpe na kusadila yau na kusuasisa bantu ve. 22Ku tuamina kutula maboko na muntu ve , kusangana na masumu ya muntu ve, kukikeba nge mosi ya nlongo.23Ku tatamana ve kunua maza; kansi kunua fioti vinu, samu kivumu mpe ba mpasi yina ke vuandaka na nge. 24Masumu ya bantu yankaka ke monanaka tekila ba sambisa bau, kansi ya bantu yankaka ke zabanaka na manima. 25Mutindu mosi, mavanga ya mbote ke monanaka, mpe yina ya yimbi ke suamaka.
61Bika ba yina ikele na insi ya bizitu ba zitisa ba ntuadisi na bau samuna nkumbu ya Tata Nzambi na ndongosolo ya vuezuka ve. 2Mpe bika ba yina kele na minkuikizi bonso mintuadisi ba vuezua ve, na kubanzila ti bau ikele ba mpangi; kansi ba sadila bau lokola ba ikele minkuikizi mpe ba mpangiya luzolo yina me kangama na kusadila bau mambote. Longa mambu yayi mpe ba sadila yau.3Kana muntu kena kulonga ndongosolo ya yankaka, mpe yandi ndima ve mambu ya mbote ya Mfumu na beto Yesu Klistoto mpe na ndongosolo na nkadulu ya kinzambi, 4yandi kele luyanu, yandi zaba ata kima ve, mpe yandi ikele na kimbevo ya kutula ntembe na mpova, yau ke tukisaka nsatu ya yimbi, minzonza, ntiakulu, mbanzulu ya yimbi, 5mpaka ya kukondua ndandu ya bantu vunuaka na nguilu, bantu kakuduluaka kedika, mpe bame banza ti moyo ya kinzambi ikele nto ya ndandu.6Na yau, ya kele yinto ya nene ya ndandu kuluta yina moyo ya kinzambi kintuadi na nguizani; 7samu beto nataka kima mosi ve na yinza, mpe ya ikele kedika ti beto ke na ta kima mosi ve; 8kana beto ikele na madia na bilele, ya ke kukila beto.9Kansi ba yina me zola kuvuama kena kubua na mpukumunu, na ntambu, mpe na ba nzinunu mingi ya buzoiba mpe ya mbivusu ke dimisaka bantu na mbungulu mpe mvidusu. 10Samu luzolo ya mbongo ikele muanzi ya mambu nionso ya yimbi; ba yina vuandaka na mabanza mingi na yau, ba lozaka kiminu mpe ba kukikotisaka na kiadi.11Samuna nge, muntu ya Tata nzambi, tina mambu yayi. Sosa lunungu, moyo ya kinzambi, mpukumunu, zola, mvibudulu, kimpombo. 12Nuana nduanunu nya mbote ya kiminu. Kangama na moyo ya mvula na mvula yina nge bokudukuaka. Samuna yau, nge tubaka kimbangi ya minu na ntadisi ya bantu mingi, samuna mambu ya mbote.13Mu kena kuyekula nge na Tata Nzambi yina ke pesaka moyo, na bima nionso, mpe na ntadisi ya Yesu Klisto, yina tubaka kedika nionso na ntadisi ya Ponse Pilatu, 14lunda mbote mbote ntumunu, kondua nsembolo, tii na mbonokono ya Mfumu na beto Yesu Klisto,15Tata Nzambi ke kuiza monisa mbonokono na yandi na ntangu ya kufuana, muntu ya mayangi mpe yandi mosi kaka na kuzangama, Ntinu ya ba ntinu, Mfumu ya ba Mfumu, 16yandi kaka ke kufuaka ve, yandi kele kiya yina muntu lenda kutala ve, yandi kele kiya me zabakana ve, muntu mosi ve monaka yandi to lenda mona yandi, na yandi kele nzitusu mpe lulendo ya mvula na mvula. Ameni!17Tuba na ba mvuama ya yinza yayi ba vuanda ve na lunangu, mpe ba bika tula kivuvu na bau na bimvuama yina ke sikila ve, kansi ba tula kivuvu na Tata Nzambi. Yandi ke pesaka beto bimvuama ya kedika yina ke sepedisaka beto. 18Tubila bau ba sala mbote, ba vuanda ba mvuama na mavanga ya mboe, ba vuanda bantu ya mayangi mpe ba zibula maboko na kukabula, na yau, 19mpe ba ke yonzika kimvuama samuna bilumbu kena kuia yina ba ke tula na lufulu ya ngolo, samuna kubaka moyo ya kedika.20O Tmoteo, lunda mambu nge longukaka, na kutina ba mpovolo ya mpamba mpe ya kusumuka, mpe minzonza ya malongi ya yimbi 21yina ba yankaka kitulaka kisalu na bau, ba yankaka me kubua na kiminu. Bika nlemvo vuanda na beno!

Tito

11Polo, kisadi ya Nzambi, pe ntumua ya Yesu-Klisto samuna kiminu na bayina bonamaka na Nzambi pe kuzaba ma kiedika yina ikele mutindu ya kusonga, 2nayau ikele na zulu ya kifuma na kivuvu na luzingu ke sukaka ve, yina ba lundilaka kubanda na ntangu ya ntama na Tata Nzambi yina lenda vuna ve, 3pe yina monisaka mambu na yandi na ntangu na yandi na malongi yi na ba pesaka munu na lutumunu ya tata Nzambi Mvulusi na beto,4na Tito, muana na munu muyundulaka na kituadi na beto na kiminu: bika nlemvo pe yenge pesimina beno na Tata Nzambi pe Yesu Klisto Mvulusi ya beto ! 5Mu bikaka nge na Klete, samu nge kuiza sungika mambu yina fuana salama, pe na mutindu ya ba nduengosolo, ngeke tula ba kulutu na Mbanza mosi mosi,6sikana na nati ya ikele na batu lusembolo ve, ya ku kuela na nketo mosi, ikele na bana yaku kuikama, bayina zabana ve na kinzuza to montomboki. 77Na yau nkengi fuana vuanda mutu ikele na lusembolo ve, yandi fuana vuanda nkebi ya bima ya Tata Nzambi; yandi bika fuana vuanda mutu ya mpaka, to pe ya nganzi, to pe mutu ke zolaka malavu, to ya kingakaza, to yina ke sosaka ku baka kimvuama na mutindu ya mbote ve;88kasi yandi vuanda mutu ke yambaka ba nzenza, nkundi ya batu ya mbote, mutu ya kuluenga, ya lunungu, ya nlongo, pe yina ke kukiyalaka, 99yaku kuikama na malongi ya kieleka mutindu na mutindu ya ikele, samu yandi vuanda na ngolo yaku siamisa mutindu ikele malongi ya nlongo pe ku manga mpeve ya bayina ke mangaka yau.1010Kasi na yau, mingi na kati ya batu ya ikele yaku lemvuka, ba mintomuki mingi, batu ya yi nua ya mpamba pe ba mi mvuni, 1111na ntuala ya bau yau ikele mbote na kanga yi nua. Bakekotisaka mvualangani na dibuta nionso, bake longisaka samu ba baka ndandu na mutindu ya nsoni yina balenda longisa ve.1212Mosi na bau, nbikudi na bau mosi, yandi tubaka: Batu ya Klete ke kaka batu ya luvunu, bau ikele bibulu ya yimbi, batu ya kindiafu ba molo. 1313Kimbangi yayi ikele ya kedika. Nayawu semba bau na kingolo nionso, samu ba baka kiminu ya nlongo,1414pe babika kangama na bingana ya ba yudayu pe na ba ntumunu ya batu ke vengamaka na mambu ya kieleka.151615Nionso ikele ya mbote na batu ikele ya nlongo, kasi kima mosi ve ikele yaku vedila ve na batu yaku sumuka pe ke lekaka kiminu ve. 16Bakekukikanisaka ku zaba Tata Nzambi, kasi bake mangaka yandi na bisalu na bau, ya nkakumusu, ba mintombuki, pe ba lenda sala kima mosi ya mbote ve.
211Nge fuana tuba mambu ya ku fuana yina ikele malongi ya nlongo. 22Tuba ti binunu fuana vuanda batu ya ku songa, batu ya luzitu, ya nlongo na kiminu, ya ntima mbote, ya mvibudulu.3453Tuba binunu ya ba keto diaka fuana vuanda na mbonokono na mbote yina me fuana na mutindu ya nlongo, ba vuanda batu ke tubaka mambu ya yimbi ve, batu ke zonaka ku nua vinu ve; batu ke pesaka ba nduengoso ya mbote, 4na lukanu ya ku monisa ba ndumba mutindu balenda sonina ba bakala na bau pe bana na bau, 5na ku kiluenga, ku lunda ba nzutu, ku sala bisalu ya inzo, ba vuanda mbote, na kuvuminaka ba bakala na bau, samu mambu ya Tata Nzambi vuezuka ve.6786Siamisa diaka ba ntueni na ku vuanda batu ya nlembami, 7nge monika na mambu nionso mutu ya kifuani na mambu ya mbote, pe ke pesaka malongi yaku vedila, pe yaku fuana, 8mambu ya nlongo, kele na tsembolo ve samu ba mbeni vuanda na tsoni, samu ba tuba kima mosi na beto ve.9109siamisa bi sadi na kutumamanaka ba mfumu na bau, basadila bau mambu nionso yina ke sepedisa bau, batelimina bau ve, 10bayiba kima mosi ve, kasi ba monika batu ya ku kuikama, samu ba zitisa malongi nionso ya Tata Nzambi Mvulusi na beto.11121311Samu nlemvo ya Nzambi, pesaka ya mpulusu na batu nionso, yina monanana. 12Yake longaka beto na kubika mambu yina kele yaku fuana ve pe ya nzinunu ya bima yayi nza, pe na ku zinga na mbandu yayi na nduenga, na lunungu pe na ku songa, 13na ku vingilaka kivuvu ya mayangi, pe mbonokono ya nkembo ya nnene ya Tata Nzambi pe Mvulusi na beto Yesu Klisto,1414yina kukipesaka yandi mosi samuna beto, samu ti yandi kuiza kula beto na masumu nionso, pe yandi sala beto batu na yandi, veduasaka na yandi pe batu ke ya ku kuikama na kusala mambu ya mbote.1515Tuba mambu yayi, siamisa, pe semba, na kibakala nionso. Mutu mosi bika lenza nge.
311Bambula bau ntima na ku vumina ba nsambisi pe ba mfumu, naku tumama, bavuanda ya kukubama naku salaka mambu nionso ya mbote, 22naku tuba yimbi ya mutu ve, vuanda mutu ke salaka yenge, vuanda yaku lembama, vuanda mutu na bu mpombo na ntuala ya batu nionso.33Samu beto diaka, beto vuanda ba zoba, batu ke tumamaka ve, batu yaku simbana, pe vuandaka na nzinunu pe na ba tsaka ya yimbi ya mutindu na mutindu, ke zingilaka na kinkesa pe na ku zola ki ntatu, kuzola kimpeni, pe kesalaka kimpeni bau na bau.454Kasi, na ntangu mambote ya Tata Nzambi Mvulusi na beto pe zola ya batu monanaka, 5yandi kulaka beto, samu na navanga na beto ve ya lunungu yina beto salaka, kasi samuna nkenda na yandi, na mbotokolo ya yimpa pe na kubutuka ya yimpa ya Mpeve ya Nlongo,676yandi dukudilaka beto na mutindu ya kulutila na Yesu Klisto Mvulusi na beto, 7samu, beto nungusuaka na nlemvo na yandi, beto me kuma, batu tatamanaka na ku kuikila, ba minvingidi ya luzingu ke sukaka ve.88Mambu yayi ikele kedika, pe mu zona nge siamisa mambu yayi, samu bayina kuikilaka na na Tata Nzambi ba sadila mambu ya mbote. Tala mambu ya mbote me fuana na batu.910119Kasi tina ba mbaka ya buzoba, ku tangana mabuta, ki ntatu, kuzonza na yina mitadila mi nsiku; samu ya ikele ya mbote ve pe ya ikele mambu ya mpamba. 10Namanima na yaku lubuka na nkumbu ya ntete pe ya zole, vuanda ntama na mutu ke tulaka nkabunu na batu, 11Zaba ti, mutu ya mutindu yayi ikele ya kuzimbana, pe ke salaka masumu, pe kekukisembaka yandi mosi.121312Na ntangu muke kuiza tindila nge Alatemasi to Tisiki, salaka malu na ku kuiza dengana munu na Nikopolisa; samu kuna mu mona mbote na kulutisila ntangu ya kisivu. 13Kubikila Zena nzila ya mbote, nganga ya minsiku, pe Apolosi, samu kima mosi kondua na bau ve.1414Batu ya beto diaka fuana longuka ku salaka mambu ya mbote samu ba kokisa ba nsatu na bau, samu ba bika vuanda batu yina lenda koka ku buta mi nbutu ve.1515Batu nionso ikele na mutu me pesa ngeyo mbote. Pesa mbote na bayina ke zonaka beto na kiminu. Bika nlemvo vuanda na beno nionso !

Philemon

11Paulu, nkole ya Yesu Klisto, mpe mpangi Timoteo, na Filemoni mpangi na beto ya kuzolakana mingi mpe kindiata na beto na kisalu, 2na mpangi ya kento Afia, na Alakipe, kinuani ya beto na kintuadi, mpe na yinzo ya Nzambi kele na lupangu(yinzo) na nge: 3bika nlemvo mpe luvuvamu vuanda na beno na Nkumbu ya Nzambi Tata na beto mpe ya Mfumu na beto Yesu Klisto!4Mu kena kuvutula ntangu nionso matondo na Nzambi na munu, na kubanzaka nge na bisambu na munu, 5samu ba zabisaka munu na kiminu kele na nge na Mfumu Yesu mpe na nzola kele na nge na basantu nionso. 6Mu kena kulomba na nge, bika lukuikilu na nge vuanda ya kusiama samu na Klisto, na kubambula beto moyo na yina me tala mambote na yandi.7Na yau, mu vuandaka na kiese mingi mpe mu bakaka lubombolo na yina me tala nzola na nge; samuna nzola na nge, mpangi, bantima ya basantu vuandaka na luvuvamu.8Yau yina, ata mu kele na kimpuanza nionso na Klisto na kusonikina nge yina kele ya kudedama, 9na kumonisa ti, yina me luta na nkumbu ya luzolo mu kena kusambidila nge, na yina mu kele, Paulu, kinunu, mpe yina me luta malu malu yayi, nkole ya Yesu Klisto.10Me baka nge mutindu kaka muana na munu, mu butaka ntangu mu vuandaka na bansinga,Onesimo, 11yandi na ntangu ya nkaka yandi vuandaka mfunu ve na nge kansi malu malu yayi yandi me kumaka mfunu,mpe na nge mpe na munu.12 Mu kena kutindila diaka nge yandi,yandi kele ya mu mosi.13Mu vuandaka na mpuila ya kusimbidila yandi pene pene na munu, samu yandi sadila munu na kisika na nge, na ntangu mu kele ya kukangama samu na nsangu ya mbote.14Na nionso yayi,mu lenda sala kima mosi ve kondua luve na nge,samu mambote na nge ya vuanda ya kutatimisa ve, kansi ya vuanda na luzolo.15Ya lenda vuanda ti,yandi me vambana na nge na fintangu kaka samu nge mona diaka yandi bamvula na bamvula. 16Bonso muntu kele na nkole ve,kansi bonso yina kele na zulu na yandi,bonso mpangi ya bakala ya zolua,ya kuvambusua,mpe yandi lutila mfunu mingi samu na nge,ata na nsuni,ata na Mfumu.17Kana nge me baka muntu bonso nkundi na nge, tambula yandi mutindu nge ke tambulaka munu. 18Bosi kana yandi salaka nge imbi,to yandi kele na mfuka na nge, tula yau na yintu na munu. 19Munu Paulu, kena kusonikina nge na diboko ya mu mosi, mu ke futa, na kutubila nge ve ti nge kudi pesa mvimba na munu. 20Inga, mpangi ya bakala, bika mu bakila nge ndandu kati na Mfumu; vuvika ntima na munu kati na Klisto.21Na kivuvu kele na nge,na kulemvuka na nge,me sonikina nge,samu nge zaba ti nge ke sala kulutila yina mu kena kutuba.22Na ntangu mosi pidina,kubikila munu kisika ya kuleka,samu mu kele na mabanza ya kukumina beno,samu na bisambu na beno23 Epafalasa,kindiata na munu,beto kangamaka samu na Yesu Klisto. 24 Me pesa nge mbote,kintuadi na Malako,Alitalako,Demasi,Luka,na bau beto ke salaka kisalu mosi. 25Bika nlemvo ya Mfumu na beto Yesu Klisto vuanda na mpeve na beno.

Hebrews

11Na ntama, na manima ya kutuba bambala mingi na batata na beto na nzila ya bambikudi, 2Nzambi, na bantangu yayi ya nsuka, tubilaka beto na nzila ya Muana na yandi, yina yandi biekaka mvingidi ya bima nionso, na yandi mpe yandi salaka yinza, 3mpe, lokola yandi kele mbonosono ya nzitusu na yandi mpe ndedakani na yandi ke simbidilaka bima nionso na ndinga na yandi ya lulendo, yandi salaka mpedolo ya masumu mpe yandi vuandaka na lubakala ya kitinu ya Nzambi na dizulu.4Lokola yandi kumaka na zulu ya bambasi, yandi bakaka nkumbu me lutila bankumbu na bawu na nzitusu. 5Samu ti, na mbasi nini Nzambi me tubaka : " Nge kele Muana na munu, mu me buta nge bubu yayi?" To diaka : "Mu ke vuanda Tata samuna yandi, mpe yandi ke vuanda Muana na munu?"6Mpe, na ntangu yandi kitisaka diaka Muanda ya ntete na yinza, yandi me tuba : "Bika bambasi nionso sambila yandi." 7Diaka yandi me zabisa bambasi : "Yina ke kitulaka bambasi na yandi mipepe, mpe bisielo na yandi, banlemo ya tiya."8Kansi yandi zabisaka na Muana na yandi : "Kitinu na nge, O Nzambi, ke sikilaka mvula na mvula; kidimbu ya kitinu na nge kele kidimbu ya lunungu.9 Nge zolaka lunungu, nge belaka yimbi; samuna yawu, Nzambi, Nzambi ya nge kusaka nge mafuta ya kiese na zulu ya bantinu nionso ya yinza."10Mpe diaka : "Nge, Mfumu, na mbadukulu nge salaka lufulu ya ntoto, mpe mazulu kele mavanga ya maboko na nge; 11Yina, yake fukila, kansi nge, nge ke sikila; yake kitulwa yantama lokola mvwatu (nlele, kinkuti), 12nge ke bundika yawu lokola kiyunga, mpe ya ke kutulwa; kasi nge, nge ke sekukaka ve, mpe bamvula na nge ke suka ata fioti ve."13Mpe, na mbasi nini yandi me zabisaka : "Vuanda na diboko na munu ya lubakala, ti muka kitula mintatu na nge mfiduku ya makulu na nge?" 14Ba nionso bakele ve bampeve ke sadilaka Nzambi, bafidusuaka samu na kusadila bayina fuete vingila difwa ya mpulusu?
21Na yawu beto fuete luta lunda yina beto kuwaka, samu beto bika zimbala.2Samu ti, kana mambu bambasi samunaka ke ya kusikalala, mpe kana ntulumunu nionso mpe kuzanga kutumama nionso ke tambula nsembolo ya kufwana, 3mutindu nini beto ke vukila kana beno me tambula ve mpulusu ya nene yina samunuaka ntete na Mfumu mpe siamusuaka na bayina kuwaka yawu? 4Nzambi mpe tubilaka yandi kimbangi na bidimbu, na mangitukulu mpe na bimangu ya disuasanu, mpe diaka na minkayilu yina Mpeve ya Nlongo kabulaka mutindu kele luzolo na yandi.5Samu ya kele ve na yinsi ya luyalu ya bambasi Nzambi salaka yinza yina beto ke na kutubila. 6Kansi, mutu tubaka kimbangi yayi : "Mutu kele nini samu ti nge bambukila yandi ntima (moyo)? To muana ya mutu samu nge kebaka yandi?7Nge salaka mutu na yinsi fioti ya bambasi; nge fulusaka yandi na nkembo mpe nzitusu. 8Nge salaka bima nionso na yinsi ya makulu na yandi." Samu ti na yandi nge pesaka kikulutu na zulu ya bima nionso. Kima mosi ve kele na yinsi ya inswa na yandi ve. Kansi, beto mona ntete ve, ti bima nionso kele na yinsi ya lutumu (inswa) na yandi.9Kansi beto me mona yina ba basaka na mwa fintangu-ntangu na yinsi ya bambasi : Yesu, yina bavuatisaka kolowa ya nkembo mpe ya nzitusu, samu na ntiakulu mpe lufua na yandi. Na yawu, na nlemvo ya Nzambi, yandi mekaka lufua samuna konso mutu. 10Yakele ya kusonga na Nzambi naku nata bana mingi na nkembo, samu ti bima nionso salamaka samuna yandi mpe na maboko na yandi. Yavuandaka ya kusonga samuna yandi, ya kulungisa Mfumu ya mpulusu na bawu na nzila ya bampasi na yandi.11Samu ti yina ke vangulaka na bayina ke vanguluaka me kutuka na yinto mosi. Na yawu, nsoni kele ve ya kubokila bawu bampangi. 12Yandi me tuba : "Muke samuna nkumbu ya nge na bampangi na munu, mu ke yimbila miyimbu ya nzitusu na kati ya tukutukunu."13Mpe diaka : "Muke sala kivuvu na munu na yandi." Mpe diaka : "Tala, munu yayi na bana yina Nzambi pesaka munu." 14Na yawu, lokola bana nionso ya Nzambi kele na musuni na menga, Yesu mpe kumaka lokola bawu, samu ti na nzila ya lufua na yandi, yandi sukisa yina vuandaka na lulendo ya lufua, nkadi ya mpemba. 15Ya vuandaka mutindu yina samu yandi kutula bayina nionso lutisaka luzingu na bawu nionso na kinanga samu na lufua.16Samu ti, ya kieleka kuandi, bambasi ve yandi ke na kusadisa, kasi bana ya Abalayami.17 Na yawu, yakele mfunu mingi na yandi ya ku fuanana na bampangi na yandi na mambu nionso samu yandi kuma Mbuta nganga ya kukuikama mpe ya nkenda na mambu ya Nzambi, mpe samu batu lendaka tambula ngiambudulu ya masumu.18 Samu ti yandi mosi Yesu-Klisto lunguaka mpe vukumunuaka, yandi lenda sadisa bayina ke vukumunua.
31Na yawu, bampangi ya nlongo, beno kele ntuadi na mbokolo ya kizulu. Beno tadidila Yesu, Ntumua mpe Mbuta-nganga ya kiminu na beto. 2Yandi vuandaka yaku kuikama na Nzambi yina ponaka yandi lokola Mose yina vuandaka mpe ya kukuikama na yinzo ya Nzambi. 3Samu ti Yesu banzuluaka ti yandi me fuana na kutambula nkembo me lutila yina ya Mose samu ti yina ke tungaka yinzo me lutila yinzo yango na nzitusu. 4Samu ti konso yinzo tunguaka na mutu mosi, kasi yina tungaka bima nionso kele Nzambi.5Yantete, Mose vuandaka ya kukuikama mbote-mbote lokola kisielo na yinzo nionso ya Nzambi. Yandi vuandaka kimbangi ya mambu yina fuanaka samunua. 6Kansi Klisto kele Muana ya kimfumu na yinzo ya Nzambi. Beto kele yinzo na yandi kana beto me simbidila mbote-mbote kivuvu na beto yaku sikalala mpe kiminu na beto ya kiese.7Na yawu, mutindu Mpeve ya Nlongo kena kutuba : "Bubu kana beno me kuwa ndinga na yandi, 8kubadisa mintima na beno ve mutindu ya vuandilaka mfuemono na ntangu ya mpukumunu na yinsi ya nkatu.9Mutindu yina ya vuandilaka ntangu bankaka na beno fuemaka mpe tontaka munu, mpe ntangu bamonaka mavanga na munu na bamvula makumi yiya. 10Na yawu, mu fueminaka mbandu yina mpe mu me tuba : "Ba me zimbala ntangu nionso na mintima na bawu mpe bazaba ve banzila na munu. 11Na yawu, mu kudiaka ndefi na nganzi na munu : Bake kota ve na luvundulu na munu."12Bampangi, beno luenga samu beno bika vuanda na ntima ya yimbi yina me dimbulaka kiminu, ntima yina me sotukaka na Nzambi ya moyo. 13Kansi beno bombasana beno na beno konso kilumbu, samu ti yatubamaka : "Bubu yayi," samu mutu mosi ve kati na beno badusua na bunkita ya masumu.14Samu ti beto kele ntuadi na Klisto, kana beto me simbidila mbote kivuvu na beto ya kusiama na yandi ntangu nionso. 15Na yawu yasonamaka : "Bubu kana beno me kuwa ndinga na munu, kubadisa mintima na beno ve lokola na mfuemono."16Nani ke fuema kana yandi me kuwa ndinga ya Nzambi? Yakele ve bayina Mose bimisaka na Ngipiti? 17Mpe nani bafueminaka bamvula makumi yiya? Yakele ve bayina volaka masumu mpe bamvumbi na bawu kubuaka na yinsi ya nkatu? 18Mpe na nani yandi levaka ndefi ti bake kota ve na luvundulu na yandi, sikana bayina tumamanaka yandi ve? 19Beto me mona ti ba kokaka ve kukota na luvundulu na yandi samu na ndimbukulu ya kiminu na bawu.
41Na yawu, beto fueti kukikenga samu beto kondua ve nsilulu ya kukota na luvundulu ya Nzambi. 2Samu ti nsangu ya mbote yayi samunuaka na beto mpe na bawu. Kansi ntumu yayi sadisaka ve bayina sanganaka na kiminu na bayina tumamanaka.3Samu ti beto me lekaka kiminu, beto kaka ke kota na luvundulu yina, na kulandakana masonukua : "Lokola mu levaka ndefi na nganzi na munu, bake kota ata fioti ve na luvundulu na munu." Mpeleko mavanga yina yandi semaka salamaka na lufulu ya yinza. 4Samu kisika mosi yandi tubaka na yina me tadila kilumbu ya nsambodia : "Nzambi pemaka na bisalu na yandi na kilumbu ya nsambodia." 5Yandi tubaka diaka : "Bake kota ata fioti ve na luvundulu na munu."6Na yawu, lokola nlemvo kele ntete na ndambu ya batu na kukota na luvundulu na yandi, mpe lokola bana Isaele mingi kuwaka nsangu ya mbote kotaka ve samu na mbadusulu ya ntima, 7Nzambi salaka diaka kilumbu mosi ke bokuduluaka "Lumbu ki." Na manima ya bilumbu mingi, yandi tubaka na yinua ya Davidi, mutindu yatubuluaka ntete : "Bubu yayi, kana beno me kuwa ndinga nandi, kubadisa mintima na beno ve."8Samu ti kana Yosua pesaka bawu luvundulu, Nzambi zonaka tubila ve diambu ya kilumbu ya nkaka. 9Na yawu, luvundulu ya nkaka ya lumingu kubukuaka samu na bana ya Nzambi. 10Samu ti mutu yina me kota na luvundulu ya Nzambi me vunda mpe na bisalu na yandi, mutindu mpe Nzambi vundilaka na yina ya yandi. 11Na yawu, beto sala kimfuzi naku kota na luvundulu yina, samu mutu mosi ve kubua na mbadusu ya ntima yina vuandaka na bawu.12Samu ti mambu ya Nzambi kele moyo mpe lulendo, yake luadisaka kulutisa sabala ya bandambu zole. Yake zokamaka ti na kuvambisa muela ma mpeve, mpe madikula na nluku. Yakele ngolo na kusuasisa mabanza ya ntima na makanisi. 13Nsemono mosi ve kele ya kusuekama na ntadisi ya kizizi ya Nzambi. Kansi, bima nionso ke ya kumonukusua na meso na yandi.14Na yawu, lokola beto kele na Ngudi ya nganga ya nene yina lutilaka na dizulu,Yesu Muana ya Nzambi, bika beto siama mbote-mbote na biminu na beto. 15Samu beto ke na Mbuta-nganga ya nkaka ve lenda fuila beto nkenda na kulekana na beto, kasi beto ke na mutu yina vukumunuaka lokola beto na mutindu nionso, katula kusala masumu. 16Beto pusana na kibakala na kiti ya nlemvo samu beto tambula nkenda mpe kumona nlemvo ke sadisaka na ntangu ya nsukumunu.
51Samuti ngudi ya nganga nionso ponamaka kati ya nkangu, yandi kele yaku biekua samuna batu, nayina me tadila bima ya Nzambi samu yandi yoka minkayilu mpe minkayilu samuna masumu. 2Yandi lenda lemvukila bayina zaba ve mpe batu yaku zimbala samu yandi mosi mpe me baka lebakana. 3Samuna yawu, yandi mosi mpe me bindama naku yoka nkailu samu na masumu na yandi mosi lokola na masumu ya batu nionso.4Ata mutu mosi ve lenda baka yandi mosi nzitusu yango, kansi yandi me bokulua na Nzambi lokola Aloni bokuluaka. 5Mutindu mosi mpe, Klisto kukipesaka yandi mosi ve nzitusu ya kuvuanda ngudi ya nganga. Kansi Nzambi me zabisa yandi : " Nge kele Muana ya munu, bubu yayi, munu me kuma Tata na nge." (bubu yayi, mu me buta nge)6Na ndambu ya nkaka yandi tubaka : "Nge kele nganga ya Nzambi mvula na mvula mutindu mosi na kinganga ya Melesedeki."7Na ntangu ya luzingu na yandi na nsuni (na ntoto), Klisto sambilaka mpe lombaka, na mbokolo mpe kudila na Nzambi, yandi kaka lenda vukisa yandi na lufua. Nzambi kuwaka bisambu na yandi samu ti yandi vuandaka tumama na mambu nionso. 8Ata yandi vuandaka Muana, yandi longukaka tumama na nzila ya ba mpasi yandi monaka.9Yandi nungusuaka mpe na yau yandi me baka luve yaku pesa mpulusu ya mvula na mvula na bayina ke tumamanaka yandi. 10Nzambi ponaka yandi ngudi ya nganga na mutindu ya kinganga ya Melesedeki. 11Mambu mingi kele na beto yaku tuba na yina me tala Yesu, kansi ya kele mpasi na kusudikisa samu ti beno me kuma kuvisa mambu malu ve.12Pamba ve, na ntangu yayi, beno kutu fueteke vuanda minlongi katuka ntama, kansi beno kele ntete na nsatu ti mutu ya nkaka longisa beno mambu metadila lufulu ya mambu ya Nzambi. Beno kele na nsatu ya miliki, nkasi ya madia ya ngolo ve! 13Pamba ve, konso yina ke kunuaka kaka miliki, yandi mesana ntete ve mambu ya lunungu, samu ti yandi kele ntete muana ya fioti. 14Kansi madia ya ngolo kele ya bankulutu . Tala, bayina nionso, na kuyunduka na bawu, ba kubikaka mayele na bawu samuna ku suasisa mambu ya mbote mpe ya yimbi.
61Na yawu beto bika mambu ya mbadukulu ya Klisto, samu beto landa ndongosolo ya batu yaku yunduka. Beto vutukila ve lufundu ya mpisulu ya mayele na mavanga ya kufua mpe ya kiminu na Nzambi, 2ni na lufundu ya kulonga na nzila ya mbotokolo, kutetika batu maboko, mpe mfulukulu ya bafua mpe lufundusu ya mvula na mvula. 3Beto ke sala mpe mambu yina kana Nzambi me zola.4Pamba ve, ya lenda ve na bayina vuandaka yaku kienzulua, bayina bimbaka nkayilu na mazulu, bayina vuandaka kintuadi na Mpeve ya Nlongo,5 mpe bayina bimbaka mambu ya mbote ya Nzambi mpe lulendo ya ntangu yina ke kuiza,6 kansi bame vutukila luzingu ya batu ya ntama; ba lenda diaka ve ku vulusua. Samu ti bame buela koma na bawu mosi Muana ya Nzambi, naku kumisaka yandi diambu ya nsoni na ntuala ya batu.7Pamba ve, ntoto yina ke yambaka maza ya mvula ke kubuaka ntangu na ntangu mpe kebutaka minti ya mfunu na bayina kena kukuna yawu, ntoto yina ke yamba lusakumunu ya Nzambi. 8Kansi kana yakena buta bansende mpe minti ya yimbi, ya fuana ve mpe ya lenda singua. Yake sukaka naku yokana.9Ata beto me tuba mutindu yayi, bankundi, beto kele na kiminu samuna yina me tala mpulusu mpe mambu ya mbote samuna beno. 10Pamba ve, Nzambi kele ya lunungu, yandi lenda ve kuzimbana bisalu na beno mpe nzola beno monisaka samuna nkumbu na yandi, mutindu beno sadisaka bankuikizi mpe beno kena kutatamana na kusadisa bawu.11Mpe beto zola ti mosi-mosi na beno tatamana mutindu yina ti na nsuka, samuna kivuvu yina kele na beno vuanda ya kulunga. 12Beto zola ve beno vuanda batu ya ku lemba, kansi, beno landa kifuani ya bayina ketambulaka bansilulu samuna kiminu mpe mvibudulu.13Pamba ve, ntangu Nzambi pesaka nsilulu na Abalayami, yandi zengaka ndefi na nkumbu na yandi mosi, samu yandi lenda ve zenga na nkumbu ya yina me luta yandi.14 Yandi me tuba : "Muke sakumuna nge ya kieleka, mpe muke butisa dikanda na nge." 15Na mutindu yina, Abalayami vingilaka na mvibudulu mpe yandi bakaka yina basilaka yandi.16Pamba ve, batu ke zengaka ndefi na nkumbu ya mutu yina me luta bawu. Kuzenga ndefi kele kidimbu yina kekumisaka mambu nionso ya kati yaku dedana. 17Ntangu Nzambi bakaka lukanu yaku monisa na bayina yandi pesaka nsilulu ti yandi kesekula ve mabanza na yandi, yandi zengaka ndefi. 18(Nsilulu mpe ndefi kele bima zole yina batu lenda sekula ve.) Nzambi salaka pidina samuna, na nzila ya bima zola yina kesekukaka ve (na yina Nzambi lenda vuna ve), beto bayina tininaka na yandi, beto kindama naku simba ngolo nsilulu kena ntuala na beto.19Mutindu kizundu kesimbaka masuwa, beto kele na kivuvu lokola kizundu ya kusiama mpe ya ngolo samuna miela na beto, kivuvu yina kena kukota ti na kifulu ya kati ya kinlongo na manima ya nlele.20 Yesu kotaka na kifulu yina neti ntekidi samuna beto, yandi kumaka ngudi nganga ya mvula na mvula kulandila nzila ya Melesedeki.
7

1Ya kele Melekisedeki, ntinu ya Salemi, Nganga Nzambi ya kuzangama, yina kutanaka na Abalayama na kuvutuka na yandi mpe sakumuna ka yandi, na manima ya kuzenga bansingu ya mintinu. 2Abalayama pesaka yandi kibuku ya kumi na nionso yina yandi bakaka. Nkumbu n'andi "Melekisedeki" yina zola tuba "Ntinu ya lunungu" mpe "Ntinu ya Salemi" yina zola tuba"Ntinu ya luvuvamu". 3Yandi vuandaka na tata ve, na mama ve, nkulu ve, na ntonono ya bilumbu ve, nsuka ya luzingu ve. Kansi yandi vuandaka Nganga Nzambi ya bilumbu nionso, bonso Muana ya Nzambi.4Ntangu yayi, beno tala mfunu ya n'nene vuandaka na muntu yayi. Nkulu na beto Abalayama pesaka yandi kibuku ya kumi ya bima ya mbote yina yandi bakaka na nkindu. 5Mpe na yau bana ya Levi tambulaka kinganga, bau bakaka yinsua ya kubakaka kibuku ya kumi na nkangu, ya zola tuba na bampangi na bau ba Isaeli, atako bau mpe kele bana ya Abalayama. 6Kansi Melekisedeki yina vuandaka muana ya Levi ve, bakaka bibuku ya kumi ya Abalayama, mpe sakumunaka yandi, yandi vuandaka na nsilulu.7Beto lenda manga ve ti muntu kele na bikada ya kuzangama nde ke sakumunaka yina kele na bikada ya yinsi. 8Na yau, bantu yina kekufuaka ke bakaka kibuku ya kumi, kansi mbala yina, muntu ke baka kibuku ya kumi fuana vuanda ya moyo. 9Mutindu ya nkaka ya kutubila, Levi yina vuandaka baka kibuku ya kumi, futaka yau mpe na Abalayama. 10Samu Levi vuandaka kati na kivumu ya nkulu n'andi Abalayama ntangu Melekisedeki kutanaka na yandi.11Ntangu yayi, nsadulu ya mbote lendaka salama na nzila ya kinganga ya balevi(samuna yandi nde nkangu bakaka nsiku), ya vuandaka mfunu diaka Nganga Nzambi ya nkaka yandi bima na mitindu ya Melekisedeki, kansi na mitindu ya Aloni e ? 12Samu ntangu bakesoba kinganga, nsiku mpe fuana soba.13Kansi muntu yayi bamambu kena kutubilua kele ya dikanda ya nkaka, mpe ata muntu mosi ve me salaka na kinlongo. 14Na ntangu yayi, beto me zaba ti Mfumu na beto kele na dikanda ya Yuda, dikanda mosi yina Mose salaka tubila ve na yina me tala banganga Nzambi.15Mpe yina beto kena kutuba me luta kuwisakana, kana nganga Nzambi ya nkaka me bima na mutindu ya Melekisedeki. 16Nganga Nzambi yayi ya yimpa kele ve yina lenda vuanda nganga Nzambi na mutindu ya dikada ya muntu, kansi mutindu ya kilendo ya moyo ke fukila ve. 17Samu Masonukua kena kutuba kimbangisamuna yandi:" Nge kele Nganga Nzambi ya bilumbu nionso mtindu kele kinganga ya Melekisedeki".18Na yau nsiku ya ntama ya katuluaka samu ya vuandaka ya kulebakana mpe mfunu ve. 19Samu nsiku lungisaka kima mosi ve, kutu kivuvu ya kuluta mbote kele na ntuala yina kena kufiningisa beto na Nzambi.20Kivuvu ya kuluta mbote vuandaka ve kondua kudia ndefi. Kansi bayankaka kumaka banganga Nzambi kondua kudia ndefi ata fioti ve. 21Kansi na yina me tala yandi yayi, Yesu, yandi kumaka Nganga Nzambi na ndefi salamaka na muntu yina tubilaka yandi:" Mfumu kudiaka ndefi mpe yandi ke sala viluka (sekuka) ve:"Nge ikele Nganga Nzambi ya bilumbu nionso".22Yau yina, Yesu kumaka yintu ya luwawanu ya kuluta mbote. 23Yau yina, lufua vuandaka kakidila (pekisa) banganga nzambi na kusala bilumbu nionso, yau yina, banganga nzambi kele mingi, mosi na manima ya nkaka. 24Kansi samu Yesu kena kuzinga mvula ma mvula, Kinganga Nzambi na yandi ke soba ve.2526Na yau, yandi kele ya kukuka na kuvuluza bayina ke finanganaka (kupusana) penepene na Nzambi na nzila na yandi samu yandi kena kuzinga mvula na mvula samuna kusambidilaka bau. Ya me luta mbote samuna beto na kubaka Nganga Nzambi ya mutindu yayi yandi kele na masumu ve, ditona ve, ya kuvedila, ya kuvambana na bantu ya masumu mpe yandi me kumaka n'nene kuluta mazulu.27Mutindu mosi ve na bangudi ya nganga, yandi kena mfunu ve, na kunata (kupesa) nkayilu bilumbu nionso, ya ntete samuna masumu na yandi mosi, mpe samuna nkangu. Yandi salaka yau mbala mosi na kudipesa yandi mosi. 28Na yau, nsiku kena kutuba ti bayina ke ya kulebakana nde ba fueti vuanda bangudi ya nganga, kansi diambu ya ndefi katukaka na nsiku, me tula Muana, yina bakitulaka ya kulunga (kufuana) samuna kuzinga bamvula na bamvula.

8

1Na ntangu yayi diambu ya mfunu beto zola bubila yau yayi: Beto kele na Ngudi ya Nganga kele ya kuvuanda na lubakala ya kiti ya nzitusu na mazulu. 2Yandi kele kisadi na kati ya kisika na nlongo, yake kinlongo ya kieleka Mfumu tungaka, kansi muntu ve, kubikaka (bongisaka)yau.3Samu ngudi ya nganga nionso ke tumbuaka samuna kupesa na mbala mosi minkayilu mpe na yina ya kuyoka. Na yau ya kele mfunu mingi ya kuvuanda na kima ya kupesa. 4Na ntangu yayi, kana Klisto vuandaka na ntoto, yandi lendaka vuanda Nganga Nzambi ve, samu bau ikele ba yina ke pesaka minkayilu na mutindu kele nsiku. 5Bau kena kusadila kifuani mpe kini (kita) ya mambu kele na zulu. Ya kieleka mutindu Nzambi vuandaka luengisa Mose ntangu yandi zolaka kutunga Kinlongo: "Tala", tubaka Nzambi:" Sala nionso na mutindu ba monisaka nge na zulu ya mongo".6Kansi ntangu yayi, Klisto bakaka kisalu me luta mfunu samu yandi kele nwawasi ya luwawanu ya mbote mingi tumbuaka na zulu ya bansilulu ya mbote. 7Samu kana luwawanu ya ntete vuandaka na nsembolo ve, na yau ya lendaka vuanda mfunu ve na kusosa luwawanu ya zole.8Kansi ntangu Nzambi zabaka yimbi ya nkangu, yandi tubaka:" Beno tala, bilumbu kena kuiza (me tuba Mfumu), yina mu ke sala luwawanu ya impa na yinzo ya Isaeli na ya Yuda. 9Yake vuanda ve lokola luwawanu mu salaka na bankulu na bau na kilumbu yina mu sumbaka bau na diboko samuna kubimisa bau na ntoto ya Ngipiti. samu, bavibidilaka ve na kuvuanda na luwawanu na munu, mpe mu vuandaka tula bau diaka ata meso ve", tubaka Mfumu.10Kansi "Tala luwawanu yina mu ke sala na yinzo ya Isaeli na bilumbu kena kuiza", me tuba Mfumu. " me ke tula bansiku na munu na mabanza na bau, mpe mu ke sonika yau na mintima na bau. Mu ke vuanda Nzambi na bau mpe ba ke vuanda nkangu na munu.11Ba ke longa diaka muntu na muntu mfinangani na yandi to mpangi na yandi ve, na kutubaka:" Zaba Mfumu" , samu bau nionso ke zaba munu, banda na nleke ti na mbuta na kati na bau. 12Samu mu ke vuanda Nzambi ya nkenda na mavanga na bau ya yimbi mpe mu ke mu ke bambukila diaka masumu na bau moyo ve".13Na kutubaka ti:" impa", luwawanu ya ya ntete yandi kumisaka yau ya ntama. Yina yandi tubaka ya ntama ya ke zola zimbala.

9

1Ntangu yayi, ata luwawanu ya ntete vuandaka na minsiku na yina me tala nsambudulu mpe kinlongo ya yinza yayi. 2Samu kinlongo ya ngoto vuandaka kubukua. Na disuku ya ntete vuandaka tulua kebolo ya muinda, meza mpe mampa ya ntala, babokidilika kinlongo.3Mpe na manima ya nlele (ngumbu) vuandaka disuku ya nkaka vuandaka bokudulua kinlongo ya nlongo. 4Ya vuandaka dizikua ya wolo samuna malasi ya nsunga. Na kati diaka vuandaka nkela ya luwawanu ya kuzingama na wolo. Na kati, vuandaka mbungu (wumbua) ya wolo tuluaka mana, nkawa ya Aloni yina bimisaka bafololo (bifulu) mpe mabanga ya minsiku ya luwawanu. 5Na zulu ya nkela ya luwawanu, bakeluba ya nkembo yitalalaka (fukidila) na kiandu ya nlemvo yina beto lendaka sasila (kutubila) ata fioti ve.6Na manima ya kukubika bamambu yina, banganga Nzambi vuandaka kota bilumbu nionso na disuku ya nganda ya kinlongo ya ngoto samuna kusala bisalu na bau. 7Kansi kaka ngudi-nganga vuandaka kota na disuku ya zole mbala mosi na mvula, mpe yandi vuandaka kondua menga ve ya kupesa nkayilu samuna yandi mosi mpe samuna masumu ya kukanina ve ya nkangu.8Mpeve ya Nlongo vuandaka monisa (songa) ti nzila ya kinlongo ya nlongo vuandaka ntete ya kuzibuka ve lokola kinlogo ya ngoto kele ntete. 9Yayi vuandaka kifuanusu ya ntangu yayi. Minkayilu mpe minkayilu ya kuyoka yina ba me monisa na kilokula yayi lenda vedisa ve kimuntu ya bayina ke zitisaka yau. 10Bake zolaka mingi madia, malavu, mpe bima ya nkaka ya mpedoso ya kilumbu na kilumbu. Ya vuandaka bansiku ya kinsuni yina sonukuaka tii nsiku ya impa ke tulua.11Klisto kuizaka bonso (lokola) Nguda-Nganga samuna bamambu ya mbote yina kuizaka. Yandi lutilaka na kinlongo me lutila n'nene mpe ya mbote yina salamaka na maboka ya bantu ve. 12Ya vuandaka na menga ya bankombo to ya bingombe ngombe ve, kansi na menga ya yandi mosi yandi kotilaka na kinlongo ya nlongo mbala mosi kaka mpe kutanina mpulusu na beto ya bamvula na bamvula.13samu kana menga ya bankombo mpe ya bangombe mpe mbuangusunu ya dibombe ya fingombe ngombe na banzutu ya bayina kele diaka ya kuvedila ve kena kuvambulua samuna Nzambi samuna kuvedisa nzutu na bau. 14Na ntalu yikua kuluta menga ya Yesu, na nzila ya Mpeveya mvula na mvula kudipesaka yandi mosi na Nzambi kondua ditona, kuvedisa kansansa na beto ya bisalu ya kufua samuna kusadila Nzambi ya moyo? 15Yau yina yandi kele n'wawisi ya luwawanu ya impa. Samu ti, lokola lufua kuizaka samuna kukula bayina vuandaka na masumu na bau na luwawanu ya ntete, bayina bokuluaka babaka nsilulu ya difua ya mvula na mvula.16Samu, vana kele mukanda ya difua, ya kele mfunu mingi ya kumonisa lufua ya muntu yina me bika yau. 17Samu mukanda ya difua ke vuandaka mfunu kana muntu me kufua, samu ya ke vuandaka mfunu ve na ntangu muntu me sonika yau kena kuzinga ntete.18Na yau, ata luwawanu ya ntete ya salamaka na menga ve. 19Samu ntangu Mose pesaka nsikudukusu mosi mosi ya nsiku na nkangu nionso, yandi bakaka menga ya nkombo mpe ya bingombe ngombe, na maza, mika ya mpumbu na isopi, mpe yandi muangumuninaka mukanda mpe nkangu nionso. 20Mpe yandi tubaka :" Yayi kele menga ya luwawanu Nzambi me sikidikisa samu na beno.21Mutindu yina, yandi lembaka menga na kinlongo ya ngoto mpe na bisadulu nionso ba ke sadilaka na kinganga. 22Bosi mutindu kele nsiku, fioti me bikana nga nionso kena kuvedusua na menga. Kana menga tengukaka ve ngiambudulu ya masumu lendaka vuanda ve.23Na yau, ya vuandaka mfunu mingi ti bifuani ya bima ya zulu vuanda ya kuvedusua kintuadi na minkayilu ya bibulu. Kansi, bima ya zulu yau mosi fuana vedusua kintuadi na nkayilu yina me lutisa kitoko. 24Samu Klisto kotaka ve na kinlongo ya nlongo yina tunguaka na maboko, yina kele kaka kifuani ya yina kele ya kedika. Na ndambu ya nkaka, yandi kotaka na dizulu samuna kumonika na ntuala Nzambi samuna beto.25Yandi kotaka ve samuna kudipesa yandi mosi mbala na mbala mutindu kesalaka ngudi-nganga ke kotaka na kinlongo ya nlongo bamvula nionso na menga ya bayankaka. 26Kana ya vuandaka mutindu yina, nga yau zolaka vuanda mfunu mingi yandi lungua mbala mingi kubanda na mbadukulu ya yinza.27Muntu nionso fuana kufua nkumbu mosi, na manima na yau mfundusu vuanda. 28Na mutindu mosi, Klisto mpe, yekuluaka mbala mosi samuna kukatula masumu ya bantu mingi, yandi ke monika mbala ya zole samuna kukatula masumu ve, kansi samuna kuvuluza ba yina kena kuvingila yandi.

101Pamba ve, nsiku kele kaka kifuanusu ya mambu ya mbote ke kuiza, yakele mutindu beto kena kumonila yawu ve na kati. Bayina kena kupusana na Nzambi balenda vuanda ya kufuana ve na minkayilu kaka yina Nganga-Nzambi ke pesaka ntangu nionso na imvu. 2Na mutindu ya nkaka, bazolaka tatamana kupesa minkayilu yina? Na yau, kana bavedusuaka na mbala mosi, minsambidi zolaka zaba diaka ve masumu. 3Kansi na minkayilu yayi, yake naku bambula moyo na masumu mvula na mvula. 4Kansi yake lenda salama ve ti menga ya bangombe na bankombo katula masumu.5Ntangu Klisto kuizaka na inza, yandi tubaka : "Nge vuandaka na nsatu ya ni minkayilu ni makabu. Kansi nge bongisilaka munu nde nzutu. 6Nge sepelaka ve na bibulu yina bame yoka na meza ya minkayilu mpe minkayilu yina bake pesaka samuna nlemvo ya masumu." 7Na yawu mu tubaka : "Beno tala, munu yayi, mutindu yame sonama samuna munu na buku, samuna kusala luzolo na nge."8Na ntete yandi tubaka : "Nge sepelaka ve na bibulu yina bame yoka na meza ya kuyoka minkayilu, mpe minkayilu yina batu ke pesaka samuna nlemvo ya masumu, nge me zola yawu ve mpe nge me yangalala na yawu ve." Kansi beto zaba ti bake pesaka yawu mutindu yina minsiku kena kutuba. 9Na manima yandi me tuba : "Tala, mukena kuiza kusala luzolo na nge." Yandi me katula nsadulu yina ya ntete samuna yandi tula ya zole.10 Mpe na luzolo yina beto vedusuaka na nkayilu ya nzutu ya Yesu Klisto mbala mosi na mvimba.11Na ndambu mosi, Nganga-Nzambi nionso ketelama kilumbu na kilumbu samuna ku sadila Nzambi yandi kepesa ntangu nionso minkayilu mosi ata ya lenda katula masumu ve. 12Na ndambu ya nkaka, Klisto pesaka nkayilu mosi kaka samuna masumu na ntangu nionso, yandi me vuanda na diboko ya lubakala ya Nzambi. 13Yandi kena kuvingila ti ntangu yina yandi ke diatikisa bambeni na yandi. 14Pamba ve, na nkayilu mosi kaka, yandi me fuanisa bayina kele yaku vedusua mvimba.15Mpe Mpeve ya Nlongo kena kupesa beto kimbangi. Pamba ve, yandi ke tuba na ntuala ya nionso : 16 "Tala luwawanu muke sala na bawu na manima ya bilumbu yayi, metuba Mfumu. Muke tula minsiku na bantima na bawu, mpe muke sonika yawu na mabanza na bawu.17Muke bambukila diaka masumu na bawu ve mpe na mambu na bawu ya yimbi ve." 18Na ntangu yayi, kisika yina kele kulemvukila samuna mambu yayi, yakele diaka na nkayilu ata mosi ve samuna disumu.19Na yawu, bampangi, beto kena lukuikulu ya ku kota na kisika ya kulutila nlongo na lusadusu ya menga ya Yesu. 20Tala nzila ya mona mpe ya moyo yandi me zibula samuna beto na nlele, ya zona tuba nzutu na yandi. 21Mpe lokola beto kele na nkulutu ya Nganga-Nzambi na yinzo ya Nzambi, 22beto pusana na bantima ya kedika ya kufuluka na lukuikulu mpe kiminu, na bantima yaku vedusua na mabanza nionso ya yimbi mpe banzutu na beto yaku sukulua na maza ya kuvedila.23Beto tatamana na kuzabisa kimbangi ya kivuvu na beto na Nzambi. Beto lemba ve samuna Nzambi yina pesaka nsilulu ke lungisaka bansilulu na yandi. 24Beto salasana samuna kutuadisa beto na kuzola bampangi mpe kusala bisalu ya mbote. 25Beto lemba ve naku sangana na bampangi ya dibundu mutindu batu ya nkaka ke salaka. Kansi, beto kukisiamisa beto na beto, mpe yawu, kulandila mingi beno kena kumona kilumbu kufinama.26Pamba ve, kana beto ke sala masumu na luzolo ya beto, na manima yaku zaba kedika, nkayilu ya masumu yina kele diaka ve. 27Nzoka, yame bikana kaka kuvingila lufundusu ya nsisi, mpe tiya ya ngolo ke niengisa bambeni nionso ya Nzambi.28Konso mutu yina ke tumamaka ve na minsiku ya Mose, ke kuzuaka kitumbu ya kufua, bake monina yandi kiadi ve na ntangu batu zole to tatu me pesa kimbangi. 29Ni kitumbu beno kena kanisa, me fuana na mutu ke diatikisa Muana ya Nzambi, ke mona menga ya luwawanu neti kima mosi ya kusumuka - menga yina vedisaka yandi - mpe yandi me finga Mpeve ya Nlongo?30Pamba ve, beto me zaba yina tubaka : "Muke vutula yimbi;" mpe diaka : "Mfumu ke fundisa batu na yandi." 31Ya kele diambu mosi ya mpasi mingi na mutu yina me kubua na maboko ya Nzambi ya moyo!32Beno bambuka moyo na mambu yina salamaka bilumbu ya ntete ntangu beno kienzuluaka, wapi mutindu beno monaka mpasi mingi. 33Beno vuandaka batu yaku tiakama na bifingu mpe ba bandaka ku zoma beno, mpe beno vuandaka kati na batu yina lutilaka na bampasi ya mutindu yina. 34Pamba ve, beno fuilaka kiadi na bayina vuandaka na buloko, mpe beno vuandaka ndima na kiese baziona bimvuama na beno. Beno zabaka ti beno kele na kimvuama yina me lutila kitoko mpe yina ke bebaka ve.35Na yawu yina, beno bika ve kiminu na beno, nsendo ya nene me kangama na yawu. 36Pamba ve, beno fuana vuanda na mvibudulu, samu beno baka yina Nzambi silaka beno na manima ya kusala luzolo na yandi.37 "Kaka ntangu ya fioti me bikana, mutu yina fuana kuiza ke kuiza kaka mpe yandi ke zingila ve.38Mutu na munu ya lunungu ke zinga na kiminu. Kansi kana yandi me vutuka na manima, muke yangalala diaka na yandi ve." 39Kansi beto kele ve bayina ke vutukaka na manima samuna mbungulu. Beto kele nde kati na batu yina kena kukuikila samuna kuvulusa miela na bawu.
111Kansi kiminu kele kivuvu ya kusikalala na kubaka bima yina nge kesilaka kivuvu, yakele mpisulu ya bima mge mona ntete ve. 2Samu ti, na yawu, bakulu na beto tewoluaka kimbangi samu na kiminu na bawu. 3Na kiminu, bame visa ti yinza semuaka na bunkete ya Nzambi, na yawu kima mosi ve na yina ke monikaka salamaka na nzila ya bima kemonikaka.4Na kiminu Abeli tambikaka na Nzambi nkayilu me lutila mbote na yina ya Kayina. Na yawu ba tubaka kimbangi ti yandi ke ya lunungu. Mpe Nzambi ndimaka kimbangi na yandi nsamu na minkayilu na yandi. Mpe na kiminu, Abeli ke na kutatamana kutuba atako yandi me kufuaka.5Na kiminu Enoki zanguluaka mpe monaka lufua ve. Yandi monikaka diaka ve samu ti Nzambi zangulaka yandi, samu ti tekila yandi zangulua, yatubamaka ti yandi vuandaka zolakanaka na Nzambi. 6Kana kiminu kele ve, nge lenda zolakana na Nzambi ve. Samu ti konso mutu ke kuiza na Nzambi fueti leka kiminu ke yandi kele mpe yandi ke sendaka bayina ke sosaka yandi.7Na kiminu Nowa tungaka nzaza samu na kuvulusa batu ya yinzo na yandi, lokola yandi lubuluaka na Nzambi samu na bima yina yandi monaka ntete ve, na kivumi ya Nzambi. Na yawu, yandi bedisaka yinza mpe kumaka mvingidi ya difua ya lunungu ke katukaka na kiminu.8Na kiminu Abalayami, ntangu yandi bokuluaka, tumamanaka na kukuenda na kisika yina yandi fueteke tambula lokola difua. Yandi kuendaka ata ko yandi zabaka ve wapi yandi kena kukuenda. 9Na kiminu yandi vuandaka zinga na yinsi ya nsillulu lokola nzenza. Yandi vuandaka na yinsi ya banzo ngoto na Isaki mpe Yakobo, mimvingidi ya kintuadi ya difua mosi,10 samu yandi vuandaka vingila ntungulu ya mbanza yina Nzambi vuandaka mvangi mpe ntungi.11Na kiminu Abalayami bakaka luve ya kubuta, atako Sala vuandaka kisita. Diambu yina salamaka atako yandi vuandaka ya kuyunduka mingi, samu ti bavisaka ti yina pesaka bawu nsilulu ke yaku kuikama.12 Na yawu, na mutu yina vuandaka pene-pene ya lufua butukaka nkuna ya kunieka. Bakumaka bawu mingi lokola bambuetete ya dizulu mpe lokola nienze ya disimu ya yimbu, yina lenda tangukusua ve.13Na kiminu banionso yayi kufuaka, bakukitambudilaka bansilulu ve. Kansi bamonaka yawu mpe bayangalalaka na ntama, samu ba visaka ti bake banzenza mpe bakena kuluta na yinza. 14Samu ti bayina ke tuba mambu ya mutindu yayi me visa mbote ti bafuete sosa yinsi samu na bawu mosi.15Kana babanzilaka kaka yinsi yina babikaka, nga babakaka diluaku ya kuvutuka. 16Na yawu, ba zominaka yinsi me lutisa toma, yina ya kizulu. Na yawu, Nzambi monaka nsoni ve ya kubokulua Nzambi na bawu, samu ti yandi kubikilaka bawu mbanza ya nkaka.17Na kiminu Abalayami, na manima ya kutontua, pesaka Isaki nkayilu. Yandi vuandaka muana na yandi mosi kaka yandi pesaka nkayilu, yandi yina bakaka bansilulu. 18Na Abalayami ba zabisaka : "Na nzila ya Isaki ke bimina nkuna na nge." 19Abalayami visaka ti Nzambi ke na lulendo ya kufulukisa Isaki na bafua mpe yandi yambaka yandi diaka, na mutindu ya kifuani.20Na kiminu mpe Isaki sakumunaka Yakobi na Esawu na yina me tadila mambu ke kuiza. 21Na kiminu Yakobi, ntangu yandi vuandaka kufua, sakumunaka bana ya Yosefi. Yakobi sambilaka ya kusikama na nsongi ya nkawa na yandi. 22Na kiminu Yosefi, na nsuka ya luzingu na yandi, tubilaka bana ya Isaeli ti bafuete bima na yinsi ya Ngipiti mpe kunata bivisi na yandi.23Na kiminu Mose, na mbutukulu na yandi, suekoko na bibuti na yandi bangonde tatu, samu bamonaka ti yandi kele fimuana-muana ya kitoko. Bamonaka ve wonga lutumu ya ntinu. 24Na kiminu Mose, ntangu yandi me yunduka, tingunaka na kubokulua muana ya muana nketo ya Falawo. 25Kansi yandi ponaka kubufua na dikabu ya Nzambi, samu ti yandi zonaka ve mayangi ya masumu na fi ntangu-ntangu. 26Yandi banzaka ti mvuezolo ya Klisto kele kimvuama ya nene me lutila mayudukua nionso ya Ngipiti, samu yandi tadidilaka nsendo ke na ntuala.27Na kiminu Mose katukaka na Ngipiti. Yandi tinaka ve nganzi ya ntinu, kansi yandi kuamininaka nakutadidilaka yina ke monikaka ve. 28Na kiminu yandi kebaka pasa mpe mbuakunu ya menga samu ti mbungi ya basemukunua valakana basemukunua ya Isaeli.29Ya kele samu na kiminu bazengisaka na kati ya diambu ya kubuaka lokola bavuandaka na insi ya kuyuma. Kansi lokola batu ya Ngipiti zolaka sala yawu, baminamaka. 30Ya kele na kiminu ti bibaka ya Yeliko builaka na manima ya kuzungidila yawu na bilumbu nsambodia. 31Ya kele na kiminu ti Rahabia nketo ya kinsuza fuilaka ve na batu ya kudimbuka kiminu samu yandi tambulaka bamineki na yenge.32Kansi mu tuba diaka nini? Samu ntangu me kuiza zanga munu ya kutuba samu na Ngidoni, Balaki, Samisoni, Yofeti, Davidi, Samueli, mpe bambikudi. 33Na kiminu, babedisaka bimfumu, salaka lunungu, bakaka bansilulu. Bazibikaka bainua ya bankosi, 34bazimaka lulendo ya tiya, bavukaka na meno ya sabala, babelukaka na bimbevo, babakaka ngolo na bamvita, batinisaka nkangu ya banzenza.35Banketo monaka diaka batu na bawu yina kufuaka na kufutumuka. Ba yankaka bakuamusuaka mingi mpe bazolaka vukusuku ve, samu batambulaka lufulukulu yina me luta mbote. 36Ba yankaka vuezuaka mpe babuluaka, bakangamaka na bambienga mpe na buloko. 37Babulaka bawu mabanga, bantotaka bawu, bazengaka bawu na maguengue, bakufuaka bawu na sabala, batambulaka na bisika nionso. Bavuataka nkanda ya mameme mpe ya bankombo, bakonduaka bima ya kuvukila. Bazunguluaka mpe bayamusuaka. 38Inza fuana na bawu ve. Bazenzilaka na yinsi ya nkatu mpe na bamongo, na banluka mpe na mabulu ya ntoto.39Atako batu nionso yina bateluaka kimbangi na kiminu ya bawu, kansi batambulaka bima yina basiluaka ve. 40Nzambi lokola yandi kubikilaka beto yankaka yina meluta mbote, samu balungua kondua beto ve.
12

1Na yau, lokola dikabu ya n'nene ya bambangi me zungidila beto, beto loza kima nionso kena kutula kizitu kati na beto mpe disumu yina kezingaka beto na ntatumusu ve (na petepete). Beto tatamana kuzaula na kivuvu samuna yina kele na ntuala na beto. 2Beto sungamana (tala) Yesu, yintu mpe m'vue (yina me kuvua to n'lungisi) ya kiminu na beto, samuna kiese yina kubukuaka samuna yandi, zunguaka mpasi na dikulunsi, yandi monaka nsoni ve, mpe vuandaka na lubakala ya kiti ya kimfumu ya Nzambi. 3Na yau, beno banzila yina kuamusuaka na bantu ya masumu yina zolaka yandi ve, samu beno bika ve mpe beno lemba ve.4Beno telema ntete kekete ve (kukakila) tii na menga, to beno nuanisa ntete disumu ve. 5Beno me zimbakana molongi ba pesaka beno bonso bana:" Muana na munu, kumanga kitumbu ya Mfumu ve, mpe kulebakana ve ntagu ba kena kusemba nge na Mfumu". 6Samu Mfumu ke sembaka muntu nionso yina yandi ke zolaka, mpe yandi ke piyaka kitumbu na muana yina yandi ke yambaka.78Beno vibidila bampasi samu beno vuanda na kikadulu ya mbote. Nzambi kena sembaka beno bonso bana, samu inki muana yina bake pesaka kitumbu ve na tata e? Kansi kana bake pesaka beno kitumbu ve, na yau beto nionso kele, ya zola tuba ti beno kele bana ya muntu ya nkaka kansi bana n'andi ve.9Nkutu, beto vuandaka na batata na beto na ntoto samuna kupiya (kupesa) beto bitumbu, mpe beto kena kuzitisa bau. Ya lendakana ve ti beto tumamana Tata ya bampeve samu beto zinga e? 10Samu batata na beto pesaka beto bitumbu na bamvula fioti na mutindu bau vuandaka zodila, kansi Nzambi ke piyaka beto bitumbu samuna mambote na beto, samu beto vuanda kintuadi na kikadulu n'andi ya nlongo. 11Kitumbu mosi ve kepesaka kiese, kansi ya ke yamisaka kaka (mpasi). Kansi, yake butaka namanima na yau mbuma mosi ya yenge, ya lunungu na bayina ndimaka yau.12Na yau, beno siamisa maboko na beno ya kulebakana mpe makungunu na beno beno ya kulemba, 13mpe beno sungika banzila samuna makulu na beno, samu ti muntu nionso kena kutembila kubua ve, kansi yadi niaka.14Beno sosa yenge na bantu nionso, mpe kikadulu ya nlongo kana ve muntu ve ke mona Nzambi. 15Beno kukikenga samu ti muntu mosi ve sotuka na nlemvo ya Nzambi, mpe muanzi (musisa) mosi ve ya ndudi yunduka samuna bamvita, mpe bantu mingi basumukina yau ve. 16Beno luenga samu muntu ve vuanda na kinsuza to ndimbukulu lokola Esau, kekisaka kinkuluntu n'andi samuna madia. 17Samu beno me zaba ti na manima, ntangu yandi zominaka kutambula difua ya lusakumunu, yandi luazuluaka (niafunuaka) samu yandi bakaka diluaku ya kuvilula mayela ve na ntdisi ya tata n'andi, mpeleko yandi sosaka yau na kinsanga na meso.18Samu beno kuizaka ve na mongo yina lendaka simbua, mongo yina me yokana na tiya, kitombe, dituti mpe kitembo. 19Beno kuizaka ve ntangu mpungi sikaka (bulaka), to na bamambu katukaka na ndinga kele ti bayina kuwaka yau lombaka ti batubila bau ya nkaka ve. 20Samu balembanaka kuvibidila yina basikidikisaka bau:" Ata kibulu me valakana mongo, bafuana kufua yau na matadi". 21Mona meso yayi vuandaka wonga mingi ti Mose tubaka:" mume mona wonga mpe mume zakama".22Kansi na kubangisa, beno kuizaka na mongo ya sioni mpe na mbanza ya Nzambi ya moyo, na Yelusalemi ya kizulu, mpe bakumu kumi ya mafunda ya bambasi kele na nkembo. 23Beno kuizaka na dibundu ya bansemokono nionso sonamaka na dizulu, na Nzambi mfundisi ya nionso, mpe na bampeve ya balunungu yina lungusuaka. 24Beno kuizaka na Yesu, n'wawisi ya luwawanu ya yimpa, mpe menga ya ndembolo kena kutuba kulutila menga ya Abeli.25Beno kuki kenga, na kutatamana kuwa yina kena kutuba. Samu bavukaka ve, ntangu bamangaka kuwa yina vuandaka kebisa bau na ntoto, ya kieleka bato ke vuka ve kana beto ke zola kuwa ve yina kena kutuba banda na dizulu. 26Na ntangu yina, ndinga n'andi ningisaka ntoto. Kansi bubu yayi, yandi silaka mpa tubaka:" Mu ke ningisa ntoto kaka ve, kansi na mazulu".27Mambu yayi:" Mbala mosi diaka", kena kumonisa nkatukulu ya bima'ngo nikunuaka; ya zola tuba ti bima yina salamaka, samu ya nikunuaka ve ya vuanda kaka. 28Na yau, kubakaka kimfumu yina ke nikunua ve, beto vuanda na mbambukulu ya moyo mpe na mutundu yina, beto zitisa Nzambi na kivumi mpe na wonga. 29Samu Nzambi na beto kele tiya ke bungaka (fukisaka)

131Beno tatamana naku zolana lokola bampangi. 2Beno zimbana ve kuyamba banzena. Pamba ve, na nzila na yawu, ba yankaka yambaka bambasi pe bazabaka ve.3Beno bambuka moyo na bayina kele na buloko, lokola kaka beno mpe beno kele na bawu kintuadi. Beno bambuka moyo na bayina bakena kuamisa, neti kaka beno vuandaka na bawu na nzutu. 4Bika dikuela ya zitusua na mutu nionso. Bika mfulu ya dikuela ya kebua nlongo samu Nzambi kefundisa batu ya kindumba mpe ya kinsuza.5Bika beno vuanda na nzola ya mbongo ve. Beno yangalala na bima kele na beno, pamba ve Nzambi yandi mosi tubaka : "Muke loza nge ve, ni kusala bika nge." 6Beto yangalala na bima na beto samu beto koka kutuba na kibakala : "Mfumu kele nsadisi ya munu, muke mona wonge ve. Nini mutu lenda sala munu?"7Beno tumisa bantuadisi na beno, bayina longisaka beno mambu ya Nzambi, mpe beno tala nsuka ya nkadulu na bawu; beno landakana kiminu na bawu.8 Yesu Klisto kele mutindu mosi mazono, bubu mpe mvula na mvula.9Beno bika vukumuka na malongi ya mutindu na mutindu mpe ya nzenza, pamba ve ya kele mbote ntima siamusua na nlemvo, kansi na madia yina lenda tomisa ve bayina ke sadilaka yawu. 10Beto kele na dizikua bisika yina batu kena kusala na kinlongo kele ve na yinsua ya kudia.11 Kansi, menga ya bibulu yina bakufuaka samuna masumu, ngudi nganga nataka yau na kinlongo kansi nzutu na bawu bake yokaka yawu na mbanzi atua (ya buala).12Mutindu yina mpe Yesu monaka mpasi na nganda ya mbanza, samuna ku bieka nkangu na menga ya yandi mosi.13 Na yawu, beto bima samuna ku kuenda na yandi na nganda ya mbanza na kunata mvuezolo na yandi. 14Pamba ve, beto kele na mbanza mosi ve yina ke sikilaka awa na ntoto. Beto kena sosa nde yina ke kuiza.15Na nzila na yandi, beto nata minkayilu ya kusika Nzambi, kisuka yina kele mbutu ya bainua na beto kena ku samuna nkumbu na yandi. 16Mpe beno zimbakana ve kusala mambote mpe kusadisana, pamba ve, Nzambi ke sepelaka na minkayilu ya mutindu yayi nde. 17Beno tumama mpe beno vuanda ya lemvu na mintuadisi na beno, pamba ve, bake kayilaka miela na beno meso, lokola bayina ke vutusa mvutu. Beno tumama samu bantuadisi na beno basadisa beno na kiese kansi na kunionga ve, yina ke vuanda ve mfunu samuna beno.18Beno sambila samuna beto, pamba ve beto kena kiminu ti beto kele na kansasa ya mbote mpe beto zona zinga na mutindu ya kufuana na mambu nionso. 19Mukena ku bombidila beno naku sala yawu, samu mu koka kuvutuka na beno malu.20Na ntangu yayi, bika Nzambi ya yenge yina fulukisaka na bafua Mfumu na beto Yesu, yina kele mvungi ya nene ya mameme, na menga ya luwawanu ya mvula na mvula, 21yandi fulusa beno na mambu ya mbote samuna kusala luzolo na yandi. Bika yandi sala kati na beto yina kele yaku zolakana na ntuala na yandi, na nzila ya Yesu Klisto, na yina vuanda nkembo mvula na mvula. Amen.22Ntangu yayi, bampangi na munu, mukena kuluengisa beno na kuvibidila bapova yayi ya mbadukulu munu me sonikina beno na lukufi. 23Beno zaba ti mpangi na beto Timoteo babikaka yandi, kana ti yandi ke kuiza malu muke mona beno kintuadi na yandi.24Beno pesa mbote na mintuadisi na beno nionso mpe banlongo nionso. Bayina ya Italia me pesa beno mbote. 25Bika nlemvo vuanda na beno nionso.

James

11Yakobi, kisielo ya Nzambi mpe ya Mfumu Yesu Klisto, na makanda kumi na zole vuandaka na nsasukunu : Mbote. 2Bampangi, beno mona yawu lokola diambu ya kiese, ntangu beno me zungudulua na bampukumunu ya mutindu na mutindu. 3Beno me zaba ti ntotolo ya kiminu na beno ketukisa ntatumunu.4Bika ntatumunu lungisa kisalu na yandi, samu beno tombulua mpe lungusua, mpe samu beno zanga kima mosi ve. 5Kansi kana kati na beno mutu kena nsatu ya nduenga, yandi lomba yawu na Nzambi, yina kepesaka yawu yaku tezakana ve mpe me zanga nsembolo na batu nionso ke lomba, mpe yandi ke kuiza pesa yandi yawu.6Kansi, yandi lomba na kiminu, na keti-keti ve. Samu ti mutu nionso ke sala keti-keti yandi kele lokola mayo na yimbu kena kutuadusua na mupepe mpe kunikusua kinzungidila. Pamba ve, mutu yina, yandi banza ve ti 7yandi ke baka kima na Mfumu. 8Mutu ya mutindu yina ke yaku sikadala ve na banzila na yandi.9Bika mpangi ya mputu kembela na nzangudulu na yandi, 10kansi mvuama, na bumputu na yandi, samu ti yandi ke luta lokola kililia ya mfinda na matiti. 11Pamba ve, muini kebima na mbangazi na yandi mpe ke yumisa dititi. Kililia ke kubua, mpe ntoko na yandi ke fukila. Mutindu mosi, mutu ya mvuama ke fukila na kati ya nzietolo na yandi.12Kiese na mutu yina ke vibidilaka mpukumunu, samu ti, na manima yaku nunga mpukumunu, yandi ke tambula koloa ya moyo yina basidikilaka na batu yina ke zolaka Nzambi. 13Mutu mosi ve, ntangu yandi me vukumunua, tuba : "Mume vukumunua na Nzambi," samu ti Nzambi lenda vukumunua na yimbi ve, mpe yandi mosi lenda vukumuna mutu ve.14Kansi konso mutu ke vukumunuaka na nzinunu na yandi ya yimbi, ke natumuna yandi mpe ke buisa yandi. Na manima, ntangu nzinunu me kuiza, yake butaka masumu. 15Mpe, kana masumu me yunduka, yake nataka lufua. 16Beno vunuka ve, bampangi ya munu ya luzolo.17Nkayilu nionso ya mbote mpe ya kukoka ke katukaka na kayengele. Tata ya kiya ke kitisaka yawu. Na yandi nsekokolo to kini ya mpilukulu kele ve. 18Nzambi ponaka kubuta beto na ndinga ya kieleka, samu ti beto vuanda lokola mbutu ya ntete ya bima nionso yandi semaka.19Bampangi na munu ya nzola, beno me zaba diambu yayi : Bika mutu nionso vuanda nzaki na kuwa, kikufi na kutuba mpe na kufuema. 20Pamba ve, nganzi ya mutu ke lungisaka ve lunungu ya Nzambi. 21Na yawu, beno loza nsumukunu nionso mpe mfusumukunu ya mambi. Na kimpombo, beno tambula mambu kunuaka, yina lenda vulusa miela na beno.22Beno vuanda minvangi ya mambu, bika kaka bayina kekuwaka mpe ke kukivunaka bawu mosi. 23Pamba ve, kana mutu ke kuwaka kaka mambu ya Nzambi mpe kesadilaka yawu ve, yandi kele lokola mutu me fiongunina kizizi na yandi na lumueno. 24Yandi me kukifiongunina mpe, na manima, yandi me kuenda mpe me zimbakana mbala mosi na nini yandi me fuanana. 25Kasi mutu yina me tala mbote na nsiku ya kulunga ya kimpuanza, mpe me tatamana kusala yawu, na kuvuanda kaka ve mutu yina kekuwa mpe ke zimbakana, mutu yina ke sakumunua na mavanga na yandi.26Kana mutu ke kukimona nsambidi, kasi yandi ke yalaka ve ludimi na yandi, yandi ke vuna ntima na yandi, mpe nsambudulu na yandi kele ya nkatu. 27Nsambudulu ya kedika yina me kondua nsumukunu na ntadisi ya Nzambi mpe Tata na beto kele mutindu yayi : kusadisa bayina me kondua batata mpe mafola na mpasi na bawu, mpe kukikeba kukondua ditona ya nsumukunu.
21Bampangi na munu, beno bika sadila kiminu na Mfumu na beto Yesu Klisto, Mfumu ya nkembo, na ntalu zizi na batu yankaka. 2Kana mutu me kota na lukutukunu na beno ya kuvuata minlunga ya wola mpe mvuatu ya ntalu, mpe mputu me kota diaka na mvuatu ya yimbi. 3Kana nge me tala mutu yina me lutisa vuata mbote mpe nge me tuba : "Dodokolo, vuanda kisika yayi ya mbote," kansi nge me tuba na mputu : "Nge, telema kisika yina," to, "Vuanda na makulu na munu," 4beno kena kufundisa ve na beno mosi? Beno me kuma ve mimfundisi na mabanza ya yimbi?5Bampangi ya munu ya luzolo, beno kuwa; Nzambi ponaka ve mputu ya yinza samu yandi vuanda mvuama na kiminu mpe mvingidi ya difua ya kimfumu yina yandi sidikilaka na bakiazolua na yandi? 6Kansi beno me bundula mputu! Bamvuama ve ke kuamisaka beno? Bawu ve ke kokaka beno na yinzo ya mfundusu? 7Bake tiakaka ve nkumbu ya beno ya luzitu?8Kansi, kana nge ke lungisaka nsiku ya kitinu mutindu kele masonukua : "Zola mfinangani na nge lokola nge mosi," nge ke nakusala mbote. 9Kansi nge ke suasisaka batu, nge ke na kuvola masumu, mpe nge me nata nkanu lokola mvondi ya minsiku.10Pamba ve, konso mutu ke tumamanaka nsiku nionso, kansi yandi me kuta sakuba na diambu mosi kaka, yandi me nata nkanu na nsiku nionso. 11Samu ti yina tubaka : "Kusala kimpinga ve," yandi tubaka diaka : "Kufua mutu ve." Kana nge sala kimpinga ve kansi nge me kufua mutu, nge me nata nkanu.12Na yawu beno tuba mpe beno sala lokola bayina ke fundusua na nsiku ya kimpuanza. 13Samu ti mfundusu me zanga nkenda na bayina monisaka nkenda ve. Nkenda ke nungaka mfundusu.14Bampangi, nini ya mbote kele kana mutu kele na kiminu, kansi yandi me kondua mavanga? Kiminu yina lenda vulusa e? 15Kana mpangi ya bakala to ya nketo ke yaku vuata yimbi mpe me baka ve kima ya kudia kilumbu yina, 16zimbukila mosi na beno me tubila yandi : "Kuenda na yenge, yotila mpe yukuta." Kansi nge pesa yandi ve bima yina ke mfunu samuna nzutu, buna ntomoso nini yakele? 17Mutindu mosi, kiminu me kondua mavanga kele ya kufua.18Kansi mutu ya nkaka ke tuba : "Nge ke na kiminu, munu, mavanga." Monisa munu kiminu na nge me kondua mavanga, samu munu mu monisa nge kiminu na munu na mavanga na munu. 19Nge ke lekaka kiminu ti Nzambi kele, nge ke salaka mbote. Kansi bandoki mpe kelekaka kiminu mpe kezakamaka. 20Nge mutu me kondua nzayilu, nge zaba ve ti kiminu me kondua mavanga kele na ndandu ve?21Abalayami, tata na beto, nungusuaka ve samu na mavanga, ntangu yandi pesaka muana na yandi Isaki nkayilu na dizikua? 22Nge me visa ti kiminu tambulaka nzila mosi na mavanga mpe, na mavanga, kiminu na yandi tombuluaka mvimba mvimba. 23Na yawu, masonukua me lungusua kena kutuba ti : "Abalayami lekaka kiminu na Nzambi, mpe ya tanguluaka ti yakele lunungu." Na yawu, Abalayami bokuluaka nkundi ya Nzambi. 24Nge me visa ti mutu ke nungusuaka na mavanga, kasi na kiminu kaka ve.25Mutindu mosi, Lahabi nsuza nungusuaka ve na mavanga ntangu yandi yambaka bantumua, mpe yandi tinisaka bawu na nzoila yankaka? 26Pamba ve, mutindu mosi nzutu me kondua muela kele ya kufua, mutindu mosi mpe kiminu me kondua mavanga kele ya kufua.
31Bampangi, minlongi bika vuanda mingi kati na beno. Beto me zaba ti beto ke fundusua na mutindu yakulutila.2 Pamba ve, beto ke kutaka masakuba na mutindu mingi. Kana mutu kuta masakuba ve na mpovolo na yandi, yandi kele mutu me yunduka, mutu lenda yala nzutu na yandi nionso.3Ntangu beto ke tulaka luvambu na yinua ya bakavalu samu ba tumamana, beto lendaka mpe kutuadisa banzutu na bawu ya mvimba. 4Beno tala bamasuwa, ata ya kele ya nene mpe yake natuaka na mupepe ya ngolo, yake tuadusuaka na mbindukulu ya fioti mingi na luzolo ya mbindiki.5Mutindu mosi, ludimi kele kinama ya fioti na nzutu, kansi yake kukisikaka na mambu ya nene. Tala, tiya ya fioti lenda yoka mfinda ya nene. 6Ludimi mpe kele tiya, yinza yaku fuluka na masumu basalaka kati-kati ya binama na beto. Ya lenda sumuna nzutu ya mvimba, mpe kupedisa tiya na luzingu nionso. Yawu mosi mpe yake pedusuaka tiya na bulungi.7Bibulu nionso ya mfinda, bandeke, yina ke sulumukaka mpe bibulu ya maza, bakele ya kuyadulua na mutu. 8Kansi mutu mosi ve lenda yala ludimi. Yakele kima ya yimbi lenda dingumusua ve, yame fuluka minsa ya lufua.9Na ludimi, beto ke zitisaka Mfumu mpe Tata, mpe na yawu, beto ke singaka batu salamaka na mfikula ya Nzambi. 10Na yina mosi kaka kebimaka lusakumunu mpe lusingulu. Bampangi na munu, ya vuandila ve mutindu yina.11Yinto mosi lenda bimisa maza ya mbote mpe maza ya yimbi? 12Bampangi, inti ya kuyu lenda buta Olive, to inti ya vinia ba kuyu e? Maza ya mungua lenda pe ve kubimisa maza ya mbote.13Nani kati na beno kele nduenga mpe mayele? Yandi songa nkadulu na yandi ya mbote na mavanga ya kimpombo ya nduenga. 14Kansi kana beno kele na kimpala mpe nzinunu ya yimbi, beno bika kukiyana mpe kutuba luvunu.15Nduenga yina me katuka na dizulu ve, kansi yakele ya ntoto, ya kimpeve ve, kansi ya kindoki. 16Pamba ve, kisika kele kimpala na nzinunu, kuna mpe kele bonso bonso mpe mavanga nionso ya yimbi. 17Kansi nduenga ya dizulu kele ntete ya kuvedila, bosi ya yenge, ya nlembami, ya nzaki na kulebuka, ya kufuluka na nkenda, na mbutu ya mbote, ya mbonokono zole ve pe yakieleka. 18Mbutu ya lunungu kekunuaka na yenge na kati ya bayina ke sosaka yenge.
41Wapi me katuka bamvita na minzonza kati na beno? Yakele ve na banzinunu na beno kena kunuanisa miela na beno? 2Beno ke zininaka, kansi beno ke bakaka ve. Beno ke kufuaka batu mpe kuzinina, kasi beno lenda ve kubaka. Beno kena kunuanasana mpe kunzonza, kansi beno kena kubaka ve samu ti beno kena kulomba ve. 3Beno kena kulomba, kansi beno kena kubaka ve samu ti beno ke lombaka yimbi, na lukanu ya kuyukutisa bansatu na beno.4Beno batu ya kimpinga! Beno zaba ve ti nzola ya yinza kele kintatu na Nzambi? Yina me zona kuvuanda nkundi ya yinza fuete kuma ntatu ya Nzambi. 5To, beno kena kukanisa ti masonukua lenda tuba na nkatu ti : "Mpeve yina yandi kotisaka kati na beno kele kimpala mingi?"6Kansi Nzambi kepesaka nlemvo me lutila nene, na yawu Masonukua ke na kutuba : "Nzambi ke kakidilaka batu ya luyanu, kasi yandi ke pesaka nlemvo na yandi na batu ya kimpombo." 7Beno kukiyina na Nzambi. Beno kakidila nkadi ya mpemba mpe yandi ke tina beno.8Beno finama na Nzambi, yandi ke finama na beno. Beno vedisa maboko na beno, batu ya masumu, mpe beno vedisa bantima na beno, batu ya disu na yinsi ya dititi. 9Beno vuanda na kiadi, beno nionguluka mpe beno dila! Masevo na beno kitulua matanga, mpe kiese na beno, kiadi. 10Beno kukiyina na ntadisi ya Mfumu, mpe yandi ke zangula beno.11Bampangi, beno kelasana ve. Yina ke kela mpangi mosi, to kufundisa mpangi na yandi, me kela nsiku mpe me fundisa nsiku. Kana nge me fundisa nsiku, nge ke nkebi ya nsiku ve, kansi mfundisi. 12Mosi kaka kele nsadi ya nsiku mpe mfundisi na yawu. Yandi kaka lenda vulusa mpe kubunga. Nani nge kele, nge ke na kufundisa mfilangani na nge?13Beno kuwa, beno kena kutuba : "Bubu to mbazi beto ke kuenda na mbanza yayi, beto ke vuanda mvula ya mvimba kuna, kusala munkita mpe kubaka ndandu." 14Nani me zaba yina ke kuiza mbazi mpe mutindu nini luzingu na beno ke kumina? Pamba ve, beno kele lokola muisi yina ke monikaka na mua ntangu fioti, mpe ya me zimbana na manima.15Beno fuana nde kutuba : "Kana Mfumu me zona, beto ke vuanda moyo mpe beto ke sala yayi to yina." 16Kansi bubu, beno kena kukisika na makanisi na beno ya luyanu. Luyanu nionso ya mutindu yina kele yimbi. 17Na yawu, mutu yina me zaba sala mambu ya mbote, kansi yandi kena kusala yawu ve me sala disumu.
51Bubu, beno ba mvuama beno dila mpe beno nionga samuna malema kekumina beno. 2Bimvuama na beno ke ya kubola, mpe bilele na beno me diwuka na mfua nkabu. 3Wola na beno mpe mbongo na beno me kuma nkazu-nkazu. Nkazu-nkazu yina kena kutuba kimbangi na beno. Yake kudia musuni na beno lokola tiya. Beno kena kuyudika mbongo na beno samuna bilumbu ya nsuka.4Tala, nsendo ya bisadi kena kuboka (nsendo yina beno simbidilaka na bayina vuandaka yonzika na mayinza na beno). Mpe mbokolo ya banyonziki kena kukuma na makutu ya Mfumu Sabaoti. 5Na ntoto beno zingilaka na kindiafu, beno kukipesaka na banzinunu, beno yukutisaka bantima na beno samuna kilumbu ya mbungulu. 6Beno bedisaka mpe kufuaka mutu ya lunungu. Yandi kakidilaka beno ve.7Na yawu, bampangi, beno vibidila ti na ngizulu ya Mfumu. Beno tala mutindu nkuni ke vibidilaka mbutu na yandi yantalu. Yandi ke vingilaka na mvibudulu nionso ti mvula ya ntete mpe ya nsuka ke noka. 8Beno pe, beno vibidila, beno sikidikisa bantima na beno samu ti ngizulu ya Mfumu me kuma lukufi.9Bampangi, beno vunguta ve beno na beno, samu beno mfundusua ve. Tala, mfundisi me telama na nkotolo (muelo). 10Bampangi, beno baka kifuani ya bampasi mpe mvibudulu ya bambikudi yina tubaka na nkumbu ya Mfumu.11 Tala, beto ke tadilaka batu yina ke tatamanaka lokola batu ya lusakumunu. Beno kuwaka ntatumunu ya Yobo mpe beno me zaba lukanu ya Mfumu, mutindu nini kele nkenda mpe nlemvo na yandi.12Yina me lutisa, bampangi na munu, beno bika leva ndefi na dizulu to na ntoto, to ndefi kuandi ya nkaka. Kasi "inga" na beno ya vuanda "inga" mpe "ve" na beno ya vuanda "ve." Na mutindu yina, beno ke kubua ve na mfundusu.13Mutu mosi kati na beno kena kulungu e? Yandi sambila. Mutu ke na kuyangalala? Yandi yimbila miyimbu ya nzitusu. 14Mutu kati na beno kena kubela? Yandi bokila bakulutu ya dibundu samu basambidila yandi. Bakusa yandi mafuta na nkumbu ya Mfumu.15 Lusambulu ya kiminu ke niakisa mbevo mpe Mfumu ke telimisa yandi diaka. Kana yandi salaka disumu, Nzambi ke lemvukila yandi.16Beno tambudila masumu na beno mpe beno sambila samu na baninga, samu beno niakusua. Lusambulu ya mutu ya lunungu lenda sala mambu mingi ya lulendo. 17Elia vuandaka mutu lokola beto; yandi lombaka na lusambulu samu mvula noka ve, mpe ya nokaka ve na bamvula tatu mpe bangonde sambanu.18 Mpe Elia sambilaka diaka : dizulu kitisaka mvula, mpe ntoto pesaka mbutu na yandi.19Bampangi, kana mutu kati na beno me vidisa kieleka, mutu ya nkaka vutula yandi na nzila, 20yandi zaba ti konso kuandi mutu ke bimisa mutu ya masumu na nzila ya nzimbusu, yandi ke vulusa muela na yandi mpe ke finika masumu mingi.

1 Peter

11Petelo, ntumua ya Yesu Klisto, na banzenza yina kele yakumuangana, na basolua, na Ponto, na Ngalatia, na Kapadokia, na Aziya mpe na Bitinia. 2Mutindu kele nzayilu ya Nzambi Tata vangulaka munu na Mpeve, na ntumumunu mpe ndembolo ya menga ya Yesu Klisto. Bika nlemvo mpe yenge ya nieka na beno.3Bika Nzambi, Tata na Mfumu na beto Yesu Klisto zitusua! Na nkenda na yandi ya nene, yandi pesaka beto mbutukulu ya yimpa samu na kivuvu ya difua. Difua yina kele na mfulukulu ya Yesu Klisto na bafua. 4Yayi kele samuna difua yina ke fukila ve, ke beba ve mpe ke lengila ve, yina yunduluaka beno na mazulu. 5Beno ke kebuaka na lulendo ya Nzambi na kiminu, samu na mpulusu yina ke monukusua na bantangu yambanunu.6Beno ke na kuyangalala na yawu, atako ya kele mfunu ti bubu yayi beno monusua kindenda na bampasi ya mutindu na mutindu. 7Yakele mutindu yina samu kiminu na beno ya tontua, kiminu yina me lutisa ntalu na wola yina ke fukila kana yame tontua na tiya. Yafuete vuandila mutindu yayi samu kiminu na beno tambula difua ya nzitusu, ya nkembo mpe ya nsikulu ya Yesu-Klisto.8Beno monaka yandi ve, kansi beno me zola yandi. Beno ke na kumona yandi ve bubu yayi, kansi beno me lekila yandi kiminu mpe beno kena kiese ke tubukusua ve pe ya nkembo.9 Na kilokula yayi beno ke tambula nsendo ya kiminu na beno mpulusu ya moyo na beno.10 Mpulusu mpe nlemvo yina kubukuluaka beno, bambikudi yuvulaka mpe fionguninaka yawu.11Basosaka kuzaba na nani mpe ntangu nini Mpeve ya Klisto yina kela na bawu tubilaka bawu. Ya vuanda na ntangu yandi bikulaka ndungulu ya Klisto mpe bankembo yina kekuiza. 12Bazayikisaka bawu ti bakena kusala bawu mosi ve, kasi beno, ntangu ba vuandaka tubila mambu yina bame zabisa beno bubu yayi na bayina ke na kulonga nsangu ya mbote na lusadusu ya Mpeve ya Nlongo fidusuaka na dizulu (mambu yina bambasi zola tala mbote).13Na yawu, beno kubama mpe beno dedika mpuandulu na beno. Beno vuanda na kivuvu ya kukoka na nlemvo bake natina beno na ngizulu ya Yesu Klisto. 14Lokola bana yaku tumamana, beno vukumukina ve nzinunu beno vuandaka landa ntangu beno konduaka ntete nzayilu.15Kasi yina bokilaka beno kele ya Nlongo. Beno diaka, beno vuanda ya nlongo na ndiatulu na beno. 16Samu yake yaku sonama : "Beno vuanda ya nlongo, samu munu mosi kele ya nlongo." 17Kana beno kena kubokidila "Tata" yina ke fundisaka na disuasanu ve mpe na mutindu kele mavanga ya mosi na mosi, beno lutisa ntangu na beno ya nzietolo na kivumi.18Beno me zaba ti ya vuandaka ve na mbongo to na wola ke fukilaka beno kuduluaka na nkadulu ya beno ya yimbi yina beno longukaka na batata na beno. 19Kansi, beno kuluaka na menga ya ntalu ya klisto vuandaka lokola muana ya dimeme me zanga kieta mpe ditona.20Klisto ponamaka tekila lufulu ya yinza, kasi kilokula yayi, na bantangu ya mbanunu, yandi monukusuaka na beno. 21Beno ke lekilaka Nzambi kiminu na nzila na yandi, Nzambi yina fulukisaka yandi na bafua mpe na nani yandi pesaka nkembo samu kiminu mpe kivuvu na beno ya sikila na Nzambi.22Beno vedisaka miela na beno ntumumunu na kedika. Ya vuandaka samu na nzola ya kimpangi mpe ya kieleka, beno zolasana mingi beno na beno na ntima na beno yamvimba. 23Beno butukaka mbutuka ya yimpa kele ve na mbongo ke fukilaka, kansi na mbongo ke fukilaka na nzila ya mambu ya Nzambi kele moyo mpe ke sikilaka.24Samu "musuni nionso me kokana na dititi, mpe nkembo na yandi nionso me kokana na kifulu ya dititi. Dititi ke lengilaka mpe kifulu ke kubuaka, 25kansi mambu ya Nzambi ke sikilaka." Yakele nsangu ya mbote yina basamuninaka beno.
21Beno loza mayele nionso ya yimbi, luvunu, bunkita, mpuila ya yimbi mpe nkelasani. 2Lokola bana yansua, beno zomina mamvumina ya kimpeve samu, na nzila na yandi, beno yundukaka na mpulusu, 3kana beno bimbaka mutindu Mfumu kele mbote.4Beno kuiza na yina kele ditadi ya moyo yina balozaka na batu, kansi yina Nzambi ponaka mpe yakele ntalu. 5Mutindu mosi, beno kele mabanga ya moyo kena kutungua samu yakuma yinzo ya kimpeve, samu na kuvuanda kinganga ya nlongo ke tambika minkayilu ya kimpeve ya kuzolakana na Nzambi na nzila ya Yesu Klisto.6Masonukua me tuba mutindu yayi : "Tala mu me tula na Siyoni dibanga ya kifuma, yaku ponama pe yantalu. Konso mutu me lekila yandi kiminu lenda kufua nsoni ve."7Nzitusu kele na beno me leka kiminu. Kansi, na bayina leka kiminu ve, "dibanga yina balozaka na mintungi, yawu me kumaka ya ntete ya kifuma," 8mpe, "dibanga ya ntezolo ya masakuba mpe ya mbuisulu." Baketezaka masakuba na kumanga kutumama mambu ya Nzambi, samu ti yawu bakubukuluaka.9Kansi beno, beno kele batu ya kuponama (kusolua), kinganga ya kitinu, dikanda ya nlongo, batu me vuiwu na Nzambi, samu beno tendikisa mavanga ya ngolo ya yina bokilaka beno katuka na kitombe ti na kiya na yandi yangitukulu. 10Na ntama, beno vuandaka dikanda ve, kansi bubu beno kele dikanda ya Nzambi. Beno bakaka nkenda ve, kansi bubu beno me baka nkenda.11Bankundi ya zola, muke na kubombidila beno lokola banzenza mpe minkibi, na kuyambula banzinunu ya musuni ke nuanisaka muela na beno. 12Beno vuanda na nkalasani ya mbote na kati ya bapaganu samu ti, kana bake na kutubila beno lokola batu me sala mambu ya yimbi, balenda mona mavanga na beno ya mbote mpe kukembila Nzambi na kilumbu ya ngizulu na yandi.13Beno tumama minyadi nionso ya batu samu na Mfumu, beno tumama mpe na ntinu lokola yakuzangama, 14mpe na minyadi yina fidusuaka samuna kusemba ba yina ke salaka yimbi mpe kusika ba yina ke salaka mambu ya mbote. 15Samu ti ya kele luzolo ya Nzambi ti na kusala mbote, beno kena kukanga yinua ya buzengi ya batu me zanga nzayilu. 16Lokola batu ya kimpuanza, kimpuanza na beno ya bika vuanda divunga samu na kinkesi, kansi beno vuanda lokola bisielo ya Nzambi. 17Beno zitisa batu nionso, beno zola kimpangi, beno vumina Nzambi, beno zitisa ntinu.18Beno bisadi, beno tumama bamfumu na beno na kivumi nionso, kaka na bamfumu ya mbote mpe nlembami ve, kasi na bayina mpe kele ya yimbi. 19Samu ti yakele diambu ya nzitusu ti mutu ke vibidilaka nkuamusu, ntangu bake na kusala yandi yimbi na kuzanga lunungu samu kansasa na yandi ya mbote na ntadisi ya Nzambi. 20Samu ti, nzitusu nini yakele na kundima nsembolo samu na masumu? Kasi kana nge sala diambu ya mbote mpe bake na kuyamisa nge ntangu bame semba nge, yakele nzitusu na ntuala ya Nzambi.21Samu na yawu beno bokuluaka, samu ti Klisto yamusuaka mpe samu na beno. Yandi bikilaka beno mbonosono samu beno landa nsinda na yandi. 22Yandi salaka disumu mosi ve, ata luvunu mosi bimaka na yinua na yandi ve. 23Ntangu bafingaka yandi, yandi vutusaka ve. Ntangu yandi yamusuaka, yandi vumisaka mutu ve, kansi yandi kukiyekulaka na mfundisi ya kieleka.24Yandi nataka yandi mosi masumu na beto na nzutu na yandi na inti, samu beto tangua diaka na masumu ve mpe beto zinga samu na lunungu. Na bamputa na yandi, beto niakusuaka. 25Beno vuandaka minzieti lokola mameme ya kuzimbana. Kasi bubu beno me vutuka na mvungi na beno mpe nkengi ya miela na beno.
31Na mutindu yina, beno banketo beno lemvuka na babakala na beno. Beno sala yawu samu ti, atako ndambu ya babakala ke tumamanaka ve mambu ya Nzambi, na nzila ya banketo na bawu, banungua kuzanga ata mambu ya Nzambi kele ve; 2samu ti bake mona mpuandulu ya mbote na kivumi.3Beno sala yawu na kitoko ya nganda ve : nsuki ya kukangua mbote, banlunga ya wola mpe bilele ya ntangu yayi. 4Kansi ya vuanda na mutu ya kati ya ntima, mpe kitoko ke fukilaka ve ya mpeve ya nlembami mpe ya kuvovama, yina kele ntalu na ntadisi ya Nzambi.5Samu ti na ntama banketo yanlongo vuandaka vuatila mutindu yina. Bavuandaka tula kivuvu na bawu na Nzambi mpe kulemvuka na babakala na bawu mosi. 6Mutindu yina, Sala tumamanaka Abalayami mpe vuandaka bokila yandi mfumu na yandi. Beno me kuna bana na yandi, kana beno ke sala yina ya mbote mpe kana beno ke tina ve wonga bampasi.7Mutindu yina, beno babakala, beno vuanda na mpisulu na banketo na beno, lokola kiwumbu yaku lebakana, nketo. Beno zitisa bawu lokola mimvingidi ya difua ya nkayilu ya moyo. Beno sala yawu samu ti bansambulu na beno ya kakudulua ve.8Na kumanisa, beto vuanda na mabanza mosi, kufuisasana nkenda, zola ya kimpangi, kiwuntu mpe luyinunu. 9Kuvutusa ve yimbi na yimbi, to kifingu na kifingu. Kasi beno tatamana kusakumuna, samu ti yawu beno bokuduluaka, samu beno baka difua ya lusakumunu.10"Mutu yina me zona zola luzingu mpe kumona bilumbu ya mbote fuete lemba kuvueza mpe kubika luvunu. 11Yandi fila mambu ya yimbi manima mpe yandi sala mambu ya mbote. Yandi sosa yenge mpe kutatamana na yawu. 12Meso ya Mfumu ke monaka banlongo, mpe makutu na yandi ke kuwaka bandombolo na bawu. Kansi kizizi ya Mfumu ke kangamaka na bayina ke salaka yimbi."13Nani yina ke sala beno yimbi kana beno ke zomina yina ya lunungu? 14Kasi kana beno ke na kuyamusua samu na lunungu, beno ke ya kusakumunua. Kutina ve yina ke na kuwongisa bawu. Kususumuka ve.15Kansi beno bieka Mfumu, Klisto na mintima na beno. Beno vuanda ya kukubama ntangu nionso na kuvutusa bamvutu na mutu nionso ke yuvusa beno samu na nini beno ke salaka kivuvu na Nzambi? Beno sala yawu na nlembami mpe na kivumi. 16Beno vuanda na kansasa ya mbote samu ti batu kefingaka nkalasani na beno ya kusonga na Klisto bakufua nsoni samu ti bake tubaka yimbi lokola beno vuandaka batu ya yimbi. 17Yame lutisa mbote, kana Nzambi me zona, beno yamusua na kusalaka mamu ya mbote, kasi ya yimbi ve.18Klisto mpe yamusuaka mbala mosi samuna masumu. Yandi mutu vuandaka na yandi ya lunungu, yandi yamusuaka samu na beto me zanga lunungu samu yandi vutula beto na Nzambi. Ba kufuaka yandi na musuni, kansi yandi fulukusuaka na Mpeve. 19Na nzila ya Mpeve, yandi kuendaka samuna na bampeve yina kele yaku kangama na buloko bubu yayi. 20Ba tumamaka ve ntangu mvibudulu ya Nzambi vingilaka na bilumbu ya Noa, na bilumbu ya ntungulu ya nzanza, mpe Nzambi vukisaka batu ya nkaka (miela dinana) na maza.21Yayi kele kifuani ya mbotokolo ke vukisa beno bubu yayi (na mpedosolo ya yimbi ya nzutu ve, kansi samu kusiamisa kansasa ya mbote na ntadisi ya Nzambi) na mfulukulu ya Yesu-Klisto. 22Klisto kele na lubakala ya Nzambi, yandi kuendaka na dizulu. Bambasi, bimfumu nionso mpe lulendo nionso fuete vuanda na yinsi ya lulendo na yandi.
41Na yawu, samu Klisto monaka mpasi na nzutu, beno bongama mpe mutindu mosi samu mutu nionso yina me mona mpasi na nzutu me manisa na masumu. 2Na yawu, mutu ya pidina kena kuzinga diaka ve samuna batu, kansi samuna Nzambi, na bilumbu yina mebikana na yandi yaku zinga.3Samu ti ntangu mingi bame lutisa naku salaka luzolo ya bapakanu : kinsuza, banzinunu, kukolua malavu, luvambulu, makani ya yimbi mpe mambu ya nsoni yaku sambila biteki. 4Bakena kuyitukua ti beno ke vuandaka ve kintuadi na bawu na mavanga yina ya mbivusu, na yawu bakena kuktuba yimbi samuna beno. 5Bake monikisa kisalu na yina kele ya kukubam na kufundisa batu ya moyo mpe batu kufua. 6Samuna yawu nde nsangu ya mbote samunuaka mpe na bafua, samu ti atako bafundisaka bawu na musuni ya bawu lokola batu, bazinga lokola Nzambi na kimpeve.7Nsukulu ya bima nionso me kuma lukufi. Na yawu, beno vuanda nlongo na mpeve, mpe kukenga mabanza na beno samuna lusambulu. 8Na zulu ya bima nionso beno tatamana naku zolasana samu nzola ke fukaka masumu mingi. 9Beno vuanda na nzola ya banzenza naku vunguta ve.10Lokola konso mutu bakaka nkayilu na yandi, beno sadila yawu naku salasana, beno sala yawu lokola minkebi ya mbote ya minkayilu ya nlemvo ya Nzambi. 11Kana mutu kena kutuba, yandi sala yawu samuna kusamuna mambu ya Nzambi, kana mutu kena kusala kisielo, yandi sala yawu na lulendo yina Nzambi me pesa yandi. Beno sala mambu yayi samu ti na nionso, Nzambi kembusua na Yesu Klisto. Bika Yesu Klisto baka nkembo mpe lulendo na mvula na bamvula. Amen.12Ba mpangi ya zola, beno yitukua ve na ntotolo ya tiya me kuiza na beno lokola diambu mosi ya nzenza. 13Kansi beno yangalala na konso kuandi mpasi beno kena kumona na Yesu Klisto, samu beno yangalala diaka ntangu nkembo na yandi ke monika. 14Kana bame vueza beno samuna nkumbu ya Klisto, beno yangalala samu ti mpeve ya nkembo mpe mpeve ya Nzambi kele na beno.15Kansi, mosi ve yamusua lokola mutu ke kufuaka batu (mvondi), muyibi, mutu ke salaka yimbi to mutu kelundaka mambu ya ngani ve. 16Kansi kana mutu kena kuyamusua lokola nkua klisto, yandi mona nsoni ve, kansi yandi kembisa Nzambi na nkumbu yina.17Pamba ve, ntangu me kuiza yina mfundusu ke bandila na yinzo ya Nzambi. Mpe kana yame bandila na beto, mutindu nini ke vuandila nsukulu ya bayina kena ku tumama ve nsangu ya mbote ya Nzambi? 18Mpe, kana "mutu ya lunungu ke vulusua na mpasi, wapi mutindu mutu yina me zanga kivumi ya Nzambi mpe mutu ya masumu bakevuandila?" 19Na yawu, ba yina kena kuyamusua na luzolo ya Nzambi ba yekula miela na bawu na nsemi ya kuikama, mpe ba tatamana kusala mambu ya mbote.
51Mukena kusiamisa bankulutu yina kele kati na beno, munu yina kele nkulutu, nkundi mpe mbangi ya bampasi ya Klisto; mpe yina kele mpe mosi na bayina kele na kati ya nkembo yina kemonukusua. 2Na yawu, mukena kusiamisa beno, bankulutu, beno vunga mameme ya Nzambi yina kele kati na beno. Beno dikila bawu; naku tindika ve, kansi na ntima yaku zibuka ya Nzambi. Beno tanina bawu samuna mfutu ya yimbi ve, kansi na luzolo nionso. 3Beno sala ve lokola mfumu yina kena lulendo na nkangu na yandi, kansi beno vuanda kifuani samuna dikamba ya mameme. 4Ntangu mvungi ya ngudi kekuiza, beto ke tambula kimpambu (koloa) ya nkembo.5Mutindu mosi, beno bantuenia, beno kuwa bambuta. Mpe beno nionso, beno kukikulula mpe beno salasana beno na beno; pamba ve Nzambi kezonaka ve batu ya lulendu, kansi yandi ke songaka nlemvo naba yina ke kukikululaka. 6Beno kukikulula na insi ya diboko ya lulendo ya Nzambi, samu ti yandi zangula beno na ntangu yaku fuana. 7Beno kitisa bampasi na beno na yandi, pamda ve yandi ke kebaka beno.8Beno vuanda na nkebolo, beno leka tulu ve. Ntatu na beno, nkandi ya mpemba kena kuzunga neti nkosi yina kena nsatu, yandi kena kusosa nani kuniefuna (kubufua). 9Beno tedimina yandi mpe beno vuanda ngolo na kiminu na beno. Beno me zaba ti bampangi na beno na yinza kena kumona mpe bampasi yango.10Na manima yaku mona mpasi na ntangu ya fioti, Nzambi ya nlemvo nionso, yina bokilaka beno na Klisto na nkembo yina kesuka ve, yandi ke lungisa beno, vuandisa beno mpe siamisa beno. 11Bika yandi baka kimfumu ba mvula na bamvula. Amen.12Muke monaka Syliveni neti mpangi yaku kuikama. Mpe, na nzila na yandi nde mume sonikina beno na lukufi. Mukena kusiamisa beno mpe kupesa kimbangi ti nionso yima me sonika kele nlemvo ya kedika ya Nzambi. Beno kangama na yawu. 13Dibundu yina kele na Babiloni, yina kele yaku solua lokola beno, yame pesa beno mbote. Muana na munu Malako me pesa beno mbote. 14Beno pesanaka mbote beno na beno naku yambana ya nzola. Bika yenge vuanda na beno nionso yina kele na Klisto.

2 Peter

11Simoni Petelo, kisielo mpe ntumua ya Yesu Klisto na bayina tambulaka kiminu ya ntalu yina me dedakana na yayi ya beto ya lunungu ya Nzambi ya beto mpe mvulusi Yesu Klisto. 2Bika nlemvo mpe yenge ya nieka na beno na nzayilu ya Nzambi mpe ya Yesu Mfumu na beto.3Mambu nionso me tala lulendo ya Nzambi samuna moyo, pesimilaka beto na nzila ya nzayilu ya Nzambi, yandi yina bokilaka beto na nzila na nkembo mpe mambote na yandi. 4Na mambu yina, yandi pesaka beto bansilulu ya ntalu mpe ya nene. Yandi salaka pidina samu beno kabula kadulu ya kinzambi, lokola beno me vuka na mbivusu yina kele na inza samuna bansatu ya yimbi.5Samuna diambu yayi kaka, beno sala nionso na kubaka lusango na nzila ya kiminu na beno, mpe na nzila ya lusango na beno beno baka nzayilu.6 Na nzila ya nzayilu na beno beno buela kukiyala, mpe na nzila ya kukiyala na beno beno buela ntatumunu, mpe na nzila ya ntatumunu na beno beno buela kimvumi ya Nzambi. 7Mpe na nzila ya kimvumi ya Nzambi na beno beno buela nzola ya kimpangi, mpe na nzila ya nzola ya kimpangi na beno beno buela nzola.8Pamba ve, kana bima yayi kele kati na beno mpe kena kukula kati na beno, beno ke zanga mimbutu ve na nzayilu ya Mfumu na beto Yesu Klisto.9 Kansi mutu yina me kondua bima yayi, mpe kena kusosa kaka yina kele pembeni, yandi kele meso yakufua (mpofo). Yandi me zimbala kuvedusua ya masumu na yandi ya ntama.10Na yawu bampangi, beno luta sala kimfuzi samuna beno vuanda yaku siama na yina me tala mbokolo mpe nsodolo na beno. Kana beno me sala mambu yina beno ke kubua ve na masakuba. 11Na mutindu yina, kotolo ke pesimina beno na kimfumu ya mvula na mvula ya Mfumu mpe Mvulusi na beto Yesu Klisto.12Samuna yawu, muke vuanda ntangu nionso yaku kubama samuna kubambula beno moyo mambu yayi ata beno me zaba yawu, mpe ata ntangu yayi beno me kuma ngolo na kati ya kedika. 13Me banza ti yakele yaku fuana samuna munu na kusikimisa beno mpe kubambula beno moyo mambu yayi awa mukele ntete na nzutu yayi. 14Pamba ve, me zaba ti ntama ve, muke bika nzutu yayi mutindu Mfumu na beto Yesu Klisto monisaka munu yawu. 15Muke sala nionso samu ti beno bambuka moyo mambu yayi na manima ya lufua na munu.16Pamba ve, beto landaka ve bansangu yaku tungu na mayele ya batu, ntangu beto tubilaka beno lulendo ya mbonosono ya Mfumu na beto Yesu Klisto, kansi beto vuandaka bambangi yina monaka kutunda na yandi. 17Pamba ve, yandi tambulaka na Nzambi Tata nzitusu mpe nkembo ntangu ndinga wakanaka na nkembo na yandi ya nene : "Yandi yayi kele Muana na munu ya luzolo na yina mume tula nzola na munu nionso." 18Beto kuwaka ndinga yina katukaka na dizulu, ntangu beto vuandaka na yandi na mongo ya nlongo.19Beto kele na pova yayi ya mbikudulu, yina me luta yaku siama. Beno me sala mbote na kukangama na yawu. Ya kele lokola muinda kena kukiezula na kifulu ya kitombe ti buisi ke kukia mpe mbuetete ya nsuka kelamuka na bantima na beno. 20Beno zaba ntete diambu yayi, mbikudulu mosi ve ya masonukua me katuka na mbangudulu ya mutu. 21Pamba ve, mdikudulu mosi ve me katuka na luzolo ya mutu. Kansi, batu tubaka na nkumu ya Nzambi na insi ya lutuadusulu ya Mpeve ya Nlongo.
21Bambikudi ya luvunu kuizaka na kati ya batu, mpe malongi ya luvunu kekuiza mpe kati na beno. Bake kotisa na kinsueki malongi yina kebebisaka kiminu, mpe bake kadila nkau Mfumu yina kulaka bawu. Bakena kubenda mbungulu ya nzibukila na zulu ya moyo na bawu. 2Mingi ke landa kinsuni na bawu, mpe nanzila na bawu nzila ya kedika kevuezua. 3Na nzinunu ya mbongo, bake bakila beno ndandu na mambu ya luvunu. Nzengolo na bawu ke vingila ve; mbungulu na bawu ke leka tulu ve.4Pamba ve, kana Nzambi kutaka ve bambasi yina volaka masumu. Kansi, yandi yekulaka bawu na Talatalusi samu balundama na bansinga na mpinda ya kitombe ti na lufundusu. 5Mpe, yandi kutaka yinsi ya nkulu ve, kansi yandi kebaka Noa, yina vuandaka longa lunungu, kintuadi na batu nsambodi ya nkaka, ntangu yandi tindaka nkuka ya maza na inza ya bayina kevuminaka Nzambi ve.6 Nzambi kitulaka mpe bambaza ya Sodomi mpe Gomola na dibombi mpe yandi zengilaka bawu mbungulu, samuna kupesa kifuani yina kekuiza na bayina ke vuminaka Nzambi ve.7Na yina me tala mutu ya lunungu Loti, yina vuandaka nkuamusua ntangu nionso na nkalasani ya nsoni ya batu ya yimbi, Nzambi taninaka yandi. 8Pamba ve, mutu yayi ya lunungu, yina vuanda kati na bawu kilumbu na kilumbu, yamusuaka na muela na yandi ya lunungu samuna yina yandi vuandaka mona mpe kuwa. 9Mfumu me zaba wapi mutindi yandi lenda tanina na mpukumunu batu yina kevuminaka yandi, mpe wapi mutindu yandi lenda lunda batu ya yimbi samuna basemba bawu na kilumbu ya lufundusu.10Diambu yayi kele ya kedika samuna bayina kena kutatamana na bansatu ya nzinunu ya nsuni mpe kena kuzitisa kimfumu ve. Bake kukiyanaka mpe bake intu ngolo. Bake monaka wonga ve naku vueza bikulutu. 11Bambazi kele na ngolo mpe lulendo yaku luta nene, kansi bake finganka bawu ve na ntadisi ya Nzambi.12Kansi bibulu yayi yabuzengi basalamaka samuna bakangama mpe babungua. Bazaba ve yina bakena kufinga. Bakebunga bawu. 13Bake tambula nsendo ya mavanga na bawu ya yimbi. Bakena banza ti kukipesa na kindiafu kilumbu ya mvimba kele diambu yaku zolakana. Bakele ya nkeni mpe yaku sumuka. Bake sepelaka na mayuya na bawu ntangu bakele na bankinzi ya beno. 14Meso na bawu me fuluka na bizizi ya banketo ya kindumba; bake fulukaka masumu ve. Bake vukumunaka miela yina yaku siama ve, na kati ya mavanga na bawu ya yimbi, mpe mintima na bawu memesanaka na nzinunu. Bana na bawu kele yaku singua.15Basisaka nzila yaku sungama. Bake yaku zimbala mpe balandaka nzila ya Balami, muana ya Beoli, yina ke zolaka kutambula nsendo mekondua lunungu. 16Kansi ba sembaka yandi samuna nkanu na yandi. Mpunda ya bizitu, yina ketubaka ve, yatubaka na ndinga ya mutu mpe sukisaka kilawu ya mbikudi.17Batu yayi bakele lokola into kele na maza ve. Bakele lokola matuti yina ke natuaka na kitembo. Bakubikila bawu kitombe ya nene. 18Bakena kutuba na lufundu ya mpamba. Bakena kubenda batu na nzila ya banzinunu ya nsuni. Bakena kubenda bayina kena kumeka kutina batu kena kudiata na nzimbusu. 19Bake pesaka bawu nsilulu ya kimpuanza, kansi bawu mosi kele binanga ya lubololo. Pamba ve, mutu kele nanga ya nionso yina nungaka yandi.20Konso mutu me tina bansumukunu ya yinza na nzila ya nzayilu ya Mfumu mpe Mvulusi Yesu Klisto, mpe namina mevutuka diaka na nsukumunu yina, mutindu na yandi ya nsuka me luta yimbi na yina na ntete. 21Ya zolaka vuanda mbote samuna bawu, babika zaba nzila ya lunungu, naku zaba yawu mpe kufila manima nsikudusu ya nlongo yina pesiminaka bawu.22 Kingana yayi kele ya kedika samuna bawu : "Imbua me vutuka na biluzi na yandi. Ngulu yina meyobila mevutuka na poto-poto."
31Ntangu yayi, mukena kusonikina beno bampangi mukanda ya zole samuna kusikimisa mayele ya beno yaku vedila, 2samu ti beno bambuka moyo na mambi ya ntete tubaka bambikudi ya nlongo mpe na nsikudusulu ya Mfumu mpe Mvulusi, yina beno tambulaka na bantumua na beno.3Beno teka zaba ti baminlevudi ke kuiza na bilumbu ya mbanunu, bake levula mpe ke tambula na mutindu bake zodila, 4mpe bake banda tubaka : "Wapi nsilulu ya ngizulu na yandi? Batata na beto mekufuaka kansi bima nionso me sikila mutindu yake vuandilaka ku banda mbadukulu ya yinza."5Bame vilakana na luzolo ya bawu mosi, ti dizulu na ntoto biminaka na maza mpe na nzila ya maza, banba ntama na mambu ya Nzambi, 6yakele na nzila ya mambu yina nde inza ya ntangu yina bunguaka na insi ya nkuka ya maza. 7Tala, mazulu mpe ntoto mekubukua samuna tiya na nsikudusu kaka yina : bame kubukua samuna kilumbu ya lufundusu mpe mbungulu ya batu ya yimbi.8Bampangi ya luzolo, beno vilakana ve diambu mosi, kilumbu mosi kele na Mfumu lokola kifunda ya bamvula, mpe kifunda ya bamvula lokola kilumbu mosi. 9Mfumu kena fuki na nsilulu na yandi ve lokola batu ya nkaka kena kubanza yawu. Kansi yandi kena vibidila samuna beto. Yandi zola ve mutu bosi bungua kasi yandi zola ti batu nionso vilula mayele.10Kansi, kilumbu ya Mfumu ke kuiza neti muyibi. Mazulu keluta na makele ya nene. Bima ya mazulu (bambuete) keniengusua na tiya, ntoto mpe bima na yawu (mpe mavanga na yawu) kezinusua.11Lokola bima nionso yayi keniengusa mutindu yayi, batu ya mutindu nini beno fuana vuanda? Beno fueti diata na kinlongo mpe kivumi ya Nzambi. 12Beno fuana vingila na mvibudulu ngizulu ya kilumbu ya Nzambi; na kilumbu yina, mazulu kebedusua mpe bambuete kesiuta na tiya. 13Kansi, beto kena kuvingila mutindu kele nsilulu na yandi, mazulu ya yimpa mpe ntoto na yimpa, kuna lunungu ke kuiza yala.14Na yawu yina, bampangi ya luzolo, lokola beto kena kuvingila mambu yayi, beno sala kimfuzi nionso samu yandi mona beno batu yaku vedila mpe me kondua lusembo, batu kele na yenge na yandi. 15Beno visa ti mvibudulu ya Mfumu na beto kele mpulusu na beno, kaka lokola mpangi ya beto ya luzolo Paulo sonikaka yawu na nduenga yina bapesaka yandi. 16Paulo kena kutubila mambu yayi na mikanda na yandi nionso; na kati ya mikanda yina, yakele na mambu ya mpasi naku visa. Batu yina zaba ve mpe bayina kele ve yaku sungama, bakena kubangula mbangudulu ya mambu yango mutindu bakesadilaka mpe na masonukua ya nkaka, samuna mbungulu na bawu mosi.17Na yawu, bampangi ya luzolo, lokola beno mezaba mambi yayi, beno kukikenga samu beno zimbusua ve na luvunu ya bayina kevuminaka Nzambi ve, ti na kuzimbisa lukiukulu na beno. 18Kansi beno kula na nlemvo mpe nkayilu ya Mfumu mpe Mvulusi na beto Yesu Klisto. Yandi baka nkembo bubu mpe ntangu nionso. Amen.

1 John

11Yina vuandaka na mbadukulu (yina beto kuwaka, beto monaka na meso na beto, yina beto talaka mpe yina beto simbaka na maboko na beto) yina beto kesamunaka ya kele mambu ya moyo. 2Moyo monukusuaka mpe beto monaka yawu mpe beto kena kusamuna yawu. Beto kena kusamunina beno moyo ya mvula na mvula, yina vuandaka na Tata, mpe yina monukusuaka na beto.3Yina beto monaka mpe kuwa beto ke samunaka mpe yawu samu beno vuanda kintuadi na beto. Mpe kintuadi na beto kele na Tata, na Muana na yandi Yesu Klisto. 4Beto me sonikina beno mpe mambu yayi, samu ti kiese na beto ya lunga.5Yayi kele malongi beto kuwaka na yandi, mpe beto kena kusamunina beno : Nzambi kele kiya kitombe kutu kele na yandi ve. 6Kana beto me tuba ti beto kele kintuadi na yandi, kansi beto ke tambula na kitombe, beto kele batu ya luvunu mpe kedika kele na beto ve. 7Kansi kana beto kena kutambula na kiya mutindu yandi mosi kele kiya, beto kele kintuadi beto na beto mpe menga ya Muana na yandi Yesu ke vedisaka beto na masumu nionso.8Kana beto me tuba ti beto kele na masumu ve, beto kena kukivuna mpe kedika kele ve kati na beto. 9Kansi kana beto ke tambudila masumu na beto, yandi ke ya lunungu mpe yaku kuikama samu naku yambudila beto yau mpe kuvedisa beto na yimbi nionso. 10Kana beto me tuba beto kele na masumu ve, beto kena kutula yandi mvuni mpe mambu na yandi kele kati na beto ve.
21Bana na munu, mume sonikina beno samu beno sala masumu ve. Kansi kana mutu me sala masumu, beto mebaka nzonzi na Tata, Yesu Klisto, yina nungaka. 2Yandi kele kodi na masumu na beto, samuna masumu na beto kaka ve, kasi ya yinza ya mvimba. 3Na yayi, beto me zaba yandi kana beto ke kebaka bansikudusu na yandi.4Yina me tuba "mume zaba Nzambi" kansi kekebaka bansikudusu na yandi ve, yandi kele mutu ya luvunu mpe kedika kele kati na yandi ve. 5Yina ke lundaka mambu na yandi, ya kedika, na yandi nzola ya Nzambi lungusuaka. Na yayi beto mezaba ti beto kele kati na yandi : 6yina me tuba yandi kele na Nzambi yandi fueti tambula lokola yandi mosi Yesu tambulaka.7Bampangi, mukena sonikina beno nsikudusu ya yimpa ve, kansi ya ntama yina beno bakaka banda mbadukulu. Nsikudusulu ya ntama, yakele mambu yina beno kuwaka. 8Kansi nsikudusu ya yimpa mume sonikina beno, yakele ya kedika na Klisto mpe na beno, samu ti kitombe kena katuka mpe kiya ya kedika kena kumonika.9Yina me tuba ti yandi kele na kiya kansi yandi kezolaka mpangi na yandi ve, yandi kele na kitombe ti bubu yayi. 10Yina kezolaka mpangi na yandi kele na kiya, mpe diambu ya mbuilu kele ve kati na yandi. 11Kansi yina ke lendaka mpangi na yandi, yandi kele na kitombe, mpe yandi ke tambulaka na kitombe; yandi zaba ve kisika yandi kena kuenda samu ti kitombe me kufuaka yandi meso.12Mu me sonikina beno bana, samu ti masumu na beno me yambuduluaka samuna nkumbu na yandi. 13Mu me sonikina beno bambuta, samu ti beno zabaka yandi yina kele kubanda na mbadukulu. Mu me sonikina beno bantuenia, samu ti beno nungaka nkua wambi. Mu sonikinaka beno bana ya fioti samu ti beno me zaba Tata. 14Mu me sonikina beno bambuta samu ti beno zabaka yandi yina kele banda na mbadukulu. Mu sonikinaka beno bantuenia, samu ti beno kele ngolo, mpe mambu ya Nzambi kele kati na beno, mpe beno nungaka nkua wambi.15Beno zona ve yinza na nionso kele na yinza. Kana mutu ke zonaka yinza, nzola ya Tata kele ve kati na yandi. 16Samu ti nionso kele na yinza (nzinunu ya nsuni, nzinunu ya meso, luyanu ya luzingu) ya kele ya Tata ve, kansi ya yinza. 17Yinza na banzinunu na yawu yake luta. Kansi yina ke sala luzolo ya Nzambi ke sikila mvula na mvula.18Bana na munu ya fioti, yayi ntangu ya nsuka. Mutindu kaka beno kuwaka, Anti-klisto kena kuiza, na yawu baanti-klisto mingi monikaka. Na yawu beto me zaba ti beto me kuma na ntangu ya nsuka. 19Ba mebimina kati na beto, kansi bavuandaka ya beto ve. Samu ti kana bavuandaka ya beto, bazonaka sikila na beto. Ntangu babimaka, yawu monisaka ti bavuandaka ya beto ve.20Kansi beno me baka mbieko na yina kele ya Nlongo, mpe beno nionso me zaba kedika. 21Mu sonikinaka beno ve samu ti beno zaba ve kedika, kansi samu beno me zaba yawu, mpe luvunu kutu kele ve na kati ya kedika.22Nani kele mvuni, kana yina ve me tuba ti Yesu kele Klisto ve? Mutu yina yandi anti-klisto, samu ti yandi kena kundima ve Tata na muana. 23Mutu mosi ve me manga kundima Muana, kele na Tata. Yina ke ndima Muana yandi kele mpe na Tata.24Samuna beno, yina beno kuwaka banda na mbadukulu yakele kati na beno. Kana yina beno kuwaka banda na mbadukulu yake sikilaka kati na beno, beno sikila na Muana mpe na Tata. 25Tala nsilulu yandi pesaka beto : moyo ya mvula na mvula. 26Mu sonikinaka beno mambu yayi me tadila bayina zolaka zimbisa beno.27Na yawu, samuna beno, mbieko yina beno bakaka yake sikilaka na beno, mpe beno kele na nsatu ya mutu ve samu kulonga beno. Lokola mbieko na yandi kelongaka beno mambu nionso, yakedika yakele luvunu ve mpe lokola ya longaka beno, beno sikila kati na yawu. 28Bana na munu, beno sikila kati na yandi, samu ti ntangu yandi ke monika, beto ke yangalala kansi beto ke kufua nsoni ve na ntadisi na yandi ntangu yandi ke vutuka. 29Kana beno mezaba ti yandi kele ya lunungu, beno mezaba ti mutu nionso yina kesalaka lunungu yandi butukaka na yandi.
31Beno tala nzola yina Tata zodilaka beto, samu beto bokudulua bana ya Nzambi mpe yau beto kele. Samuna yawu,yinza zaba beto ve, samu ti yazabaka Tata ve. 2Bampangi ya luzolo, beto kele penza bana ya Nzambi, mpe yina beto ke vuanda yazabana ntete ve. Beto mezaba ti ntangu Klisto ke monika, beto kevuanda lokola yandi, mpe beto ke mona yandi mutindu yandi kele. 3Mutu nionso kele na kivuvu yina na yandi, yandi ke kukivedisaka mutindu yandi mosi kele ya kuvedila.4Yina kena tatamana vola masumu, yandi tumamanaka nsiku ve, samu ti masumu kele kukolamana nsiku. 5Beno me zaba ti Klisto monikaka samuna kukatula masumu na beto, mpe kati na yandi masumu kele ve. 6Yina kesikilaka na yandi ke volaka diaka masumu ve. Yina ke tatamana kuvola masumu, yandi monaka yandi ve mpe zabaka yandi ve.7Bana na munu, mutu mosi vuna beno ve. Yina ke salaka lunungu ke lunungu, lokola yandi mosi Klisto kele lunungu. 8Yina kesalaka masumu kele ya Satana, samu ti Satana volaka masumu kubanda na mbadukulu. Na yawu, Muana ya Nzambi monukusuaka samuna kubunga mavanga ya Satana.9Yina butukaka na Nzambi yandi ke volaka masumu ve, samu ti nkuna (nkununu) ya Nzambi kesikilaka kati na yandi. Yandi lenda tatamana kuvola masumu ve, samu ti yandi butukaka na Nzambi. 10Na yawu, bana ya Nzambi mpe bana ya Satana ke monikaka. Yina ke salaka lunungu ve, yandi kele ya Nzambi ve mutindu mosi na yina kezolana mpangi na yandi ve.11Kuwa nsangu yina beto tambulaka banda na mbadukulu : beto fuana zolasana beto na beto, 12na mutindu ya Kayini ve, yina vuandaka ya Satana mpe yandi kufuaka mpangi na yandi. Samuna nini yandi kufuaka yandi? Samu ti mavanga na yandi vuandaka ya yimbi, mpe yina ya mpangi na yandi vuandaka ya lunungu.13Beno yitukua ve, kana yinza me beba beno. 14Beto me zaba ti beto katukaka na lufua mpe beto mekotaka na moyo, samu ti beto ke zolaka bampangi. Yina me kondua nzola, yandi kesikilaka na lufua. 15Yina kelendaka mpangi na yandi, yandi kele mvondi. Beno me zaba ti moyo ya mvula na mvula ke sikilaka ve na mvondi.16Beto me zaba nzola samu ti Klisto pesaka moyo na yandi samuna beto; beto mpe, beto fuana pesa moyo na beto samu na bampangi. 17Kansi yandi yina mebaka bima ya yinza kansi me mona mpangi na nsukumunu, mpe me kangila yandi ntima, inki mutindu nzola ya Nzambi ke sikila na yandi ? 18Bana na munu, beto bika zona na mpova mpe na ludimi kansi na mavanga mpe na kedika.19Na yina beto me visa ti beto kele na kedika, mpe bantima ne beto ke siamusua na ntadisi na yandi. 20Pamba ve, kana ntima na beto kena kufundisa beto, Nzambi me luta ntima na beto, mpe yandi me zaba nionso. 21Bampangi na munu, kana ntima na beto me fundisa beto ve, beto kena kivuvu yaku siama kati na Nzambi. 22Konso kima beto kena kulomba, beto ka baka yawu na yandi, samu ti beto ke kebaka bansikudusu na yandi, mpe beto ke salaka mambu ya mbote na meso na yandi.23Yayi kele nsikudukusu na yandi, beto kelekaka kiminu na nkumbu ya Muana na yandi Yesu Klisto, mpe beto fueti zolasana beto na beto, mutindu yandi mosi zodilaka beto. 24Yina kekebaka bansikudukusu ya Nzambi ke sikilaka na Nzambi mpe Nzambi kati na yandi. Na yawu beto me zaba ti yandi ke sikilaka na beto, na nzila ya Mpeve yina yandi pesaka beto.
41Bampangi ya luzolo, beno lekila bampeve nionso kiminu ve. Kansi beno tonta yawu samu na kusuasisa yina ya Nzambi, samu beno kuwaka ti bambikudi ya luvunu kuizaka na inza. 2Na yayi beno ke zaba Mpeve ya Nzambi. Mpeve nionso ke ndima ti Yesu kuizaka na nsuni yandi kele ya Nzambi, 3mpe mpeve nionso yina ke ndima ve Yesu ya kele ya Nzambi ve. Ya kele mpeve ya anti-klisto yina beno kuwaka ti yakena kuiza, kansi na ntangu yayi, ya me kukikuizilaka na inza.4Beno kele ya Nzambi, bana na munu, mpe beno nungaka bawu, samu ti yina kele kati na beno meluta yandi yina kele na inza. 5Bakele ya yinza, samuna yawu, nionso baketubaka kele ya yinza mpe yinza ke kuwaka bawu.6 Beto kele ya Nzambi. Mutu nionso yina me zaba Nzambi yandi ke kuwa beto. Yina kele ya Nzambi ve yandi ke kuwa beto ve. Na yayi beto me zaba mpeve ya kedika mpe mpeve ya nzimbusu.7Bampangi, beto zolasana, samu ti Nzambi kele nzola, yina nionso ke zolaka butukaka na Nzambi mpe yandi me zaba Nzambi. 8Mutu yina ke zolaka ve, zaba Nzambi ve; samu ti Nzambi kele nzola.9Samuna yawu, nzola ya Nzambi zayikusuaka na beto : yakele ti Nzambi tindaka muana na yandi mosi kaka na yinza samu beto baka moyo kati na yandi. 10Na diambu yayi kele nzola : beto zolaka Nzambi ve, kansi yandi zolaka beto, mpe yandi tindaka muana na yandi samu yandi vuanda kodi na masumu na beto.11Bampangi, kana Tata Nzambi zolaka beto mingi, beto mpe beto fuana zolasana.12 Mutu mosi ve monaka Nzambi, kana beto ke zolasana, Nzambi kesikila na beto, nzola na yandi lungaka na beto. 13Na yawu beto me zaba ti beto kele kati na yandi, mpe yandi kati na beto, samu ti yandi pesaka beto Mpeve na yandi. 14Bosi diaka, beto monaka mpe beto ndimaka ti Tata tindaka Muana samu ti yandi vuanda Mvulusi ya yinza.15Yandi yina me ndima ti Yesu kele Muana ya Nzambi, Nzambi kele na yandi mpe yandi na Nzambi. 16Diaka, beto zabaka mpe beto ndimaka na nzola yina Nzambi kele na yawu samuna beto. Nzambi kele nzola, yina ke sikila na nzola yina kele kati na Nzambi, mpe Nzambi kati na yandi.17Samuna yawu, nzola yango lungusuaka kati na beto, samu beto vuanda ya kusikalala na kilumbu ya mfundusu, samu ti mutindu yandi kele, mutindu mpe beto kele na yinza yayi. 18Kati na nzola wonga kele ve. Kutu nzola ya kulunga kekatulaka wonga, samuti wonga kena monisa nsembolo. Yina nionso kele na wonga, yandi lungusuaka ve na nzola.19Beto kezolaka samu ti Nzambi zolaka beto ya ntete. 20Kana mutu metuba, "Muke zolaka Nzambi" kansi yandi kelendaka mpangi na yandi, yandi kele mutu ya luvunu. Samu ti yina ke zolaka ve mpangi na yandi yina yandi ke monaka, yandi lenda zola Nzambi ve yina yandi ke monaka ve. 21Tala nsikudukusu beto bakaka na yandi : Mutu nionso ke zolaka Nzambi yandi fueti zola mpe mpangi na yandi.
51Mutu nionso yina me ndima ti Yesu kele Klisto, yandi ke yaku butua na Nzambi, mpe yina kezolaka Tata yandi kezolaka mpe Muana yina butuaka na yandi. 2Yayi kele mutindu beto mezaba ti beto kezolaka bana ya Nzambi : na ntangu beto me zola Nzambi mpe beto kesalaka ba nsikudukusu na yandi. 3Tala mutindu kele nzola ya Nzambi : kana beto ke kebaka bansikudukusu na yandi. Bansikudukusu na yandi kele ya mpasi ve.4Yina me butuka na Nzambi, yandi kenungaka yinza. Ndungunu yina kebedisaka yinza kele mutindu yayi : kiminu na beto. 5Nani yina me nunga yinza? Yandi yina me ndima ti Yesu kele Muana ya Nzambi.6Tala yandi yina kuizaka na maza na menga : Yesu Klisto. Yandi kuizaka kaka ve na maza, kansi yandi kuizaka na menga diaka. 7Pamba ve, bima tatu ketelaka kimbangi : 8Mpeve, maza mpe menga. Nionso tatu yayi ketelaka kimbangi na kintuadi.9Kana beto ke tambulaka kimbangi ya batu, kimbangi ya Nzambi me lutisa nene. Samuti kimbangi ya Nzambi ya kele yina yandi telaka na Muana na yandi. 10Yina me ndima Muana ya Nzambi, kimbangi kele kati na yandi mosi. Yina me leka ve Nzambi kiminu, yandi mesala yandi mutu ya luvunu, samu ti yandi ndima ve na kimbangi yina Nzambi telaka samuna Muana na yandi.11Tala kimbangi yawu yayi : Nzambi pesaka beto moyo ya mvula na mvula, moyo yango kele na Muana na yandi. 12Yina kele na Muana kele na moyo. Yina kele na Muana ya Nzambi ve kele na moyo ve.13Musonikinaka beno mambu yayi samu beno zaba ti beno kele na moyo ya mvula na mvula, na beno yina me ndimina na nkumbu ya Muana ya Nzambi. 14Diaka, yayi kele kivuvu ya kusikalala beto kele na yawu na ntuala na yandi, yakele, kana beto me lomba kima na mutindu kele luzolo na yandi, yandi kena kuwa beto. 15Kana beto me zaba ti yandi kena kuwa, konso kuandi kima yina beto me lomba yandi, beto me zaba ti beto me baka yina beto me lomba yandi.16Kana mutu me mona mpangi me sala masumu yina lenda nata na lufua ve, yandi fuete sambila mpe Nzambi ke pesa yandi moyo. Mukena tubila ve masumu yina kenataka na lufua. Masumu kele yina kenataka na lufua; mu tuba ve ti beno fuete sambidila yawu. 17Kukondua nionso ya lunungu kele masumu, kasi masumu yina ke nataka ve na lufua.18Beto me zaba ti mutu nionso yina me butuka na Nzambi ke volaka masumu ve. Kansi yandi yina me butuka na Nzambi yandi ke kukikebaka yakuvulusua, mpe nkua wambi lenda buisa yandi ve. 19Beto me zaba ti beto ke ya Nzambi, mpe yinza yamvimba me yekama na nkua wambi.20Kansi beto me zaba ti Muana ya Nzambi kuizaka mpe yandi pesaka beto nzayilu, samu beto visa yandi yina kele ya kieleka. Mutindu mosi, beto kele na kati na yandi kele ya kieleka, na Muana na yandi Yesu Klisto. Yandi yina Nzambi ya kieleka mpe Moyo ya mvula na mvula. 21Bana na munu, beno tina nsambulu ya biteki.

Mukanda ya zole ya yoane

11Mbuta muntu, na mfumu ya nkento soluaka na bana ya yandi, mu ke zolaka na kedika, mpe yau kele munu mosi kaka ve me zola bau, kansi bayina nionso zabaka kadika, 2samuna kedika yayi me vuanda kati na beto, mpe ke vuanda na beto samuna ba mvula na bamvula: 3bika nlemvo, nkenda mpe yenge me katuka na Tata Nzambi mpe na Yesu Klisto, Muana ya Tata, vuanda na beno, na kedika mpe na zola.4Munu vuandaka na kiese mingi na kumona bana na nge ku tambula na kedika, na kulanda nsiku beto bakaka na Tata. 5Mpe na ntangu yayi, kima mu kena ku lomba nge, mfumu ya nkento, ba kena ku sonikina nge nsiku ya yimpa ve, kansi yina beto bakaka ku banda na ntonono, bika beto zolasana ba yayi na bayina. 6Mpe nzola kena kulomba, beto tambula na ku landa ba nsiku. Yau nde nsiku beno fueti landa, mutindu beno longukilaka yau ku banda na ntonono.7Samu ba mvukumuni mingi me kota na yinza, ba yayi kena kutuba ve kimbangi ti Yesu kuizaka na nzutu. Muntu kele mutindu yina kele mvukumuni mpe antiklisto. 8Beno ki luengisa, samu ti beno zimbisa ve mbutu ya kisalu ya beno, kansi beno baka nsendo ya kufuluka.9Konso muntu yiname taluka mpe me sikila na ndongosolo ya Klisto ve kele na Tata nzambi ve; muntu yina kele na ndongosolo yina kele na Tata mpe na Muana. 10Kana muntu me kuiza na beno mpe me nata ndongosolo yayi ve, be yamba yandi na yinzo na beno ve, mpe beno tuba ve na yandi : Mbote! 11samu yina ke tuba nayandi: Mbote! me sangana na mavanga na yandi ya yimbi.12Ata munu ikele na mambu mingi ya ku sonikina beno, mu zolaka ve ku tula yau na bisono na ditinta; kansi mu ikele na mabanza ya ku kumina beno, mpe ku tubasana na yinua, samu ti kiese na beto vuanda ya ku lungana. 13Bana ya mpangi na nge ya nkento soluaka me pesa nge mbote.

Mukanda ya tatu ya yoane

11Na ngudi a muntu Ngayo, mpangi ya luzolo, yina mu kezolaka na kedika. 2Mpangi ya luzolo, munu kena kuzola nge vuanda ya ku toma na mambu nionsompe nge vuanda na mavimpi ya mbote, mutindu kena kutomina muela na nge. 3Munu tomaka vuandaka na kiese mingi, ntangu ba mpangi kuizaka mpe ba tubaka kimbangi ya kedika kele na nge, na mutindu nge kena kutambula na kedika. 4Munu ikele na kiese yankaka ve kana ku mona ve banaya munu kena kutambula na kedika.5Mpangi ya luzolo, nge kele ya ku kuikama na yina nge kena kusala samuna ba mpangi, ata na ba nzenza mpe, 6ba yayi tubaka kimbangi ya nzola na nge, na ntuala ya dibundu. Diambu ya mbote nge ke sala, nge sindika bau nzietolo ya vuanda na mutindu ya ku fuana na Tata Nzambi. 7Samu na nkumbu ya Yesu Klisto ba me kuendila, kondua ku baka kima na ba pakanu. 8Beto fueti yamba bantu ya mutindu yayi, samu beto vuanda bisadi kintuadi na bau samunna kedika.9Mu sonikaka fidiambu na dibundu; kansi Diotelefe yayi ke zolaka kaka ku vuanda muntu ya ntete kati na bau, kena kuyamba beto ve. 10Na yau, kana mu zola monana na beno, mu ke bambula beno moyo mavanga yandi kena kusala, na kutubila beto mambu ya yimbi; beto kele na kiese na yau ve, yandi kena kutambula ba mpangi ve, mpe ba yina zolaka sala yau, yandi kena kukakidila bau mpe kukuka bau na nganda ya dibundu.11Mpangi ya luzolo, beno tanginina mambu ya yimbi, kansi ya mbote. Yina ke salaka mambu ya mbote kele ya Tata Nzambi; yina ke salaka mambu ya yimbi yandi monaka Tata Nzambi ve. 12Beto nionso, na kedika yau mosi mpe, beto kena kutuba kimbangi ya mbote samuna Demetelio; beto diaka, kena kutuba kimbangi samuna yandi, mpe nge me zaba ti kimbangi na beto kele ya kedika.13Mu zolaka vuanda na mambu mingi ya kusonikina nge, kansi mu zola ve ku sonikina nge na tinta na kilapi. 14Ntama mingi mu zola monana na nge, mpe beto ke solola yinua na yinua. Bika yenge vuanda na nge! Ba kundi me pesa nge mbote, mosi na mosi na mutindu na yandi.

Jude

11Yude, kisadi ya Yesu Klisto, mpe mpangi ya Zaki, na bayina me bokulua, bampangi ya luzolo na Nzambi Tata, mpe yaku lundama samuna Yesu Klisto : 2Bika nkenda, yenge mpe nzola pesama na beno na kulutisa.3Bampangi ya luzolo, mu vuandaka sala ngolo naku sonikina beno samuna mpulusu na beto ya kintuadi. Mu fuanaka sonikina beno samuna ku siamisa beno na kunuana na kedika samu na kiminu yayi pesamaka na minkuikizi mbala mosi. 4Samu yake na batu mosi me kotila beno na kinsueki. Batu yina me ponama samuna kubaka nsembolo. Ba yina ke kuikilaka ve kena ku balula nlemvo ya Nzambi na mambu ya yimbi, pe kena ku wangana nlongisi kaka mosi na beto mpe Mfumu Yesu Klisto.5Ntangu yayi, mu zona bambula beno moyo (ata beno me zaba yawu mbote) ti Mfumu vulusaka na mbala mosi nkangu mosi ya Ngipiti, kansi na manima na yawu yandi bebisaka bayina ndimaka ve. 6Mpe diaka ba mbasi yina bikanaka na kimfumu na bawu ve kansi babikaka yinzo na bawu mosi - Nzambi bikaka bawu mvula na mvula yaku kangama, na kitombe ti na kilumbu ya nene yina yandi ke sala lufundusu.7Yakele neti Sodomo na Gomola, mpe na bambanza ya nkaka yina vuandaka pene-pene, kipesaka naku sala kindumba mpe kulandisa mambu ya yimbi yina ke salamaka ve. Yakele kifuanusu na bayina kena kumona mpasi na tiya ke manisaka ve. 8Na mutindu mosi mpe, batu yina kotaka kati na beno na kinsueki, kena ku bebisa banzutu na bawu; bakena kumona mpamba kimfumu mpe kutuba mambu ya luvunu na bambasi yina kena nkembo na mazulu.9Ata Mfumu ya bambasi Mikayeli, ntangu yandi vuandaka nuanina nzutu ya Mose na Satana, yandi pesaka yandi mfundusu ya yimbi ve, kansi yandi tubaka : "Bika Nzambi pesa nge nsembolo." 10Kansi batu yayi kena kufinga nionso bakena kuzaba ve. Mpe yina bakena kuzaba (yinu bibulu ke yindulaka ve ke zabaka na kibulu na bawu). Yawu kena kubebisa bawu. 11Kiadi na bawu! Samu bame landa nzila ya Kayini mpe bame sala mutindu Balami yina salaka yina me bonga ve samu na mbongo. Bawu kufuaka samu bawu tumamaka ve, mutindu salaka Kole.12Yake mambu yaku bivisa bankinzi na beno ya nzola. Bakena kusala mambu ata nsoni ve, na kudia samu naku misepedisa bawu mosi. Bake matuti yina ke nokisaka mvula ve, yina mupepe ke nataka. Bawu kele mutindu bayinti yina ke butaka bambuma na ntangu yaku buta ve, bayinti yaku timuka mpe yina kele ya (kufua mbala zole). 13Bakele mayo ya ngolo ya yimbu, kena kubimisa fulu-fulu ya yimbi. Nzambi me bongisila bawu kisika na kati ya kitombe ya mvula na mvula.14Enoki, ya nsambuadi na kikulu ya Adami, bikulaka na kutuba : "Tala. Mfumu me kuiza na mafunda na mafunda ya banlongo. 15Yandi kena kuiza pesa kitumbu na batu nionso. Yandi kena kuiza ndimisa batu nionso ya yimbi na mambu basalaka, na bampova yina ya yimbi batu ke kuikilaka ve tubaka samuna yandi." 16Yake batu ke vungutaka mpe kunionga, ke landaka bansatu ya bawu ya yimbi. Bake batu ya lulendo yina ke lengulaka batu yankaka samu babaka yina bake zona.17Kansi beno, bankundi ya ntima, beno bambuka moyo na bampova yina tubamaka na ntama na bantumua ya Mfumu na beto Yesu Klisto, bazabisaka beno : 18"Na ntangu ya nsuka, yake vuanda na mimvuezi yina ke landa bansatu ya nzutu (musuni) ya bawu mosi." 19Nkangu yayi kena kunata kukabuana. Bake batu ya yinza mpe bake na Mpeve ve.20Kansi beno, bampangi ya luzolo, beno tatamana na kukula na kiminu ya beno ya Nlongo mpe beno sambila na Mpeve ya Nlongo. 21Beno tatamana kuvuanda na kati ya nzola ya Nzambi, mpe beno vingila nkenda ya Mfumu na beto Yesu Klisto yina ke natina beno moyo ya mvula na mvula.22Beno fuila kiadi bayina kele na keti-keti. 23Beno vukisa bawu naku katula bawu na tiya ya lufundusu. Na bayankaka, beno fuila bawu kiadi na wonga. Beno fuana yina mpe binkutu ya bawu ya kusumuka na mavanga ya yimbi ya bawu.24Ntangu yayi, na yina kele na lulendo ya kukeba beno samu beno kubua ve na masumu mpe kunata beno kukondua dibaku mpe na kiese na ntadisi na yandi ya nkembo,25 na yandi kaka, Nzambi ya Mvulusi na beto, na Yesu Klisto Mfumu na beto, vuanda nkembo, bunene, bimfumu mpe lulendo, mazono, bubu, mpe mvula na mvula. Ameni.