To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit
http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/
Ezra
11Mu silimo no weli mu mwaka wa Cyrus, o mbumu wa ku Persia, Muna Bupilo seli wi yatela eliywi lyaye liya na kwiya mu kanwa ka Jeremia. Na ku binganisa omoyo wa Cyrus, mi ni liywi la Cyrus seli lita moshee mu mubuso waye. Esisi e sina kwa nolwa ni kwa ambolwa :
2''Cyrus o mbumu wa Persia, ni mwamba: Muna Bupilo Mulimu wa kuwilu, na kuni ba e mibuso yoshee ya bano bashi, mi na ku yoleka mane kuli ni yake a ndoo yaya mu Jerulasema, ni mu Judea.3Yo shee tunda kwanu aye ( o Mulimu waye a ikale naye) ni kufamana o kwenda ku Jerusalema, u waniwa mu Judea, ni kuyaka e ndoo ya Muna Bupilo, o Mulimu wa Isilaele, Mulumu wa Jerusalema. 4Anu no siemba so shee no mubuso mu ya anu no ku yoyiswa muya mu litunga ayoya kanyi anu atunda kundina kama afanene o kwa aba ni silivera na gaunda, ni ibyana ni imunanu, mane ni ku itombola oku koleka ku ndoo ya Mulimu ili mu Jerusalema.5E mitwi no aikale no macika a Judah ni Benjamine, a maprisita ni malevi, ni munu yoshee omoyo waye seli u binganiswa o kwenda ni ku yaka e ndoo ya Muna Bupilo, eili mu Jerusalema kuli imane. 6Aya a yakile mu manyonga oo seli a lemisa ku musebezi woo okwaba enu ni tendiwa ba silivera na gaunda, ebyana, e munanu, ni tucili tunyonyo no mali no kupula, ni koleko noku itombola.7Cyrus ombumu wa Persia ni yonyene seli ufungula enu ifanene ku ndoo ya Muna Bupilo iya Nebukanezzare iyi na kulita ku tunda ku Jerusalema ni ku ibeka mu tindo na alimu aye. 8Cyrus o mbumu wa Persia seli wa abeka mu makaa a Mithredati o mu tauli no mali, uyu u na kwa balela Sheshibazzar, o abi wa Judah.9Eyi ina ku ikala e palo yoo; mashumi atu no iwana ya gaunda, sikili si mweya no iwana no silivera, mashumi ayiili ni utamu natunee no iwana ya icili, 10mashumi atu no iwana no gaunda, 410 no tu wana tunyonyo no silivera, ni sikiti si mweya beulu no inu. 11Na kuikala 5,400 ya gaunda ni silivera ya inu yo shee. Sheshibazzar seli u ilita yo shee aboa hapiwa abana kuta ku tunda ku Babilona ni Jerusalema. 21Aa ni anu ali mu silalanda ana kwenda kuttunda muukoba bwa mbumu wa Nebukanezzare, aya ana kwikala mu ukoba mu Babilona ni mu Judah. 2Na kwiya na Zerubbabeli, Joshua, Nehemia Saraia, Reelaia, Mordecai, Bilishani, Mispar, Bigvai, Rehuma, ni Baana. E sisi o mundandwe no alume no anu amu Isilaele.3Akale a no ku Paroshi: 2172. 4Aku kale aku Shephatia: 372. 5Aku kale aku Arah: 775. 6Aku kale aku Pahath- Moabi ba mougo wa Joshua na Joabi: 28127Aku kale aku Elam: 1254. 8Aku kale aku Zattu: 945. 9Aku kale aku Zakkai: 760. 10Aku kale aku Bani; 642.11Aku kale aku Bebai: 623. 12Aku kale aku Azgad: 1,222. 13Aku kale aku Adonikam: 666. 14Aku kale aku Bigval: 2,056.15Aku kale aku Adin: 454. 16A lume aku Ater, ku Hezekia mashumi a atanu ni mashumi a nee nitu tanu ni twatu. 17Aku kale aku Bezai: 323. 18Aku kale aku Jorah: 112.19A alume aku Hashum; 223. 20A lume aku Gibbar: mashumi atanu ni mashumi anee ni tutanu. 21A lume aku Betelehema: 123. 22A lume aku Netophah: mashumi atanu ni tutanu ni ka mweya.23A lume aku Anathoth: 128. 24A lume aku Azmaveth: mashumi anee ni twiili. 25A lume aku Kaiath Arim, Kephirah, ni Beeroth: 743. 26A lume aku Ramah naku Geba;621.27A lume aku Mikmash:122. 28A kume aku Bethel na ku Ai: 223. 29A lume aku Nebo: mashumi atanu ni twiili. 30A lume aku Magbish:156.31A lume aku cili ku Elam: 1,254. 32A lume aku Harim: 320. 33A lume aku Lod, Hadid na ku Ono: 725.34A lume aku Jericho: 345. 35A lume aku Senaah: 3,630.36A maprisita; aku kale na ku Jedaiah a ndoo ya Jeshua: 973. 37A ku kale aku Immer: 1,052. 38A ku kale aku Pushhur: 1,247. A 39ku kale aku Haeima: 1,247.40A maLevi: aku kale a Jeshua ni Kadmiel, ni aku kale aku Hodaviah: mashumi atanu ni mashumi a yiili nitu nee, 41Aimbi a mutempele aku kale aku Asaph:128. Aku kale ababalela omwelo no lilapa: 42A ku kale aku Shallum, Ater, Talimon, Akkub, Hatita, ni Shabai: 139 oshee.43Aya ana kubiwa kuli a sebeze mutempele; aku kale aku Ziha, Hasupha, Tobbaoth, 44Kerosi, Siacha, Padon, 45Lebanah, Hagabah, Akkub, 46Hagab, Shalmai, ni Hanan.47Aku kale aku Giddel: Gahar, Reaiah, 48Rezin, Nekoda, Gazzam, 49Uzza, Paseah, Besai, 50Asnah, Meunim, ni Nephusim.51Aku kale aku Bakbuk: Hakupha, Harhur, 52Bazluth, Mehida, Harsha, 53Barkos, Sisera, Temah, 54Neziah, ni Hatipha.55Aku kale aku a bika a Solomoni: aku kale aku Sotai, Hassophereth, Peruda, 56Jaala, Darkon, Giddel, 57Shephatiah, Hattil, Pokereth-Hazzebaim ni Ami. 58Na ku ku ikala akale a kuma ba 392 a si kukale aya ana bekiwa oku sebeza mutempele ni aya asiku kale abika a Solomoni.59Aya ana ku tunda mu Tel Harsha, Kerub, Addon, ni Immer- kono ba si twesa oku tatulula e situndo soo sa ku tunda mu Isilaele- 60ku waneka 652 aku kale aku Delaiah, Tobiah, ni Nekoda.61Boshee, aku kale atunda ku maprisita: aku kale aku Hobaiah, Hakkoz, ni Barzillai ( uyu na ku londa mukataye ku tunda kwana no akati aku Barzi nai aku Gilead ni ku isanwa ba matina woo). 62Seli a saelisisa e situndo omuna sino lelwa kono na ku palelwa oku siwana, cwale na ku siiwa niku tundiswa ba mukoloko no maprisita kanyi ka isikena. 63Cwale abo o mubusisi seli wa ambela kuli a lese oku lya ya inu i nakeniswa no sitabelo kubitela omuprisita uli Urim ni Thummim a itatubo.64E sikwata soshee na sikukuma ba 42,360, 65Oku tundisa ko abika oo no alume ni a no akati ( Aa na 7,337) ni alume ni akati no liimba mu tempele ( minda yiili).66Ampii oo: 736. Mambema oo: 245. 67A kamele oo: 435. A madouki oo: 6,720.68Abana kwenda ku ndoo ya Muna Bupilo mu Jerusalema, o mukulu no mishuku selinokoloko o mupuzo no ku yaka endoo ya Mulimu, oku ibeka kame ba musumo wa yo. 69Na kuba oku eteka ba maata oo a musebezi no mali: e ikiti ikuma ba ikiti itanu ni sikiti si mweya no ganda, ni ikiti itanu no silivera minas, ni mwanda mu mweya ya matune no siprisita.70A maprisita ni maLevi, anu, a limba amu tempele, ni a libeleli ba mielo no malapa, ni aya ana bekiwa oku sebeza mu tempele na ku yaka mu mileneni yoo. Anu oshee mu Isilaele na ku ikalnga mu mileneni yoo.
31Neli mukweti no utanu ni ti kweti tiili mu nyima no aku kukale a Isilaele abana kwiya kame mu mileneni yoo, abo anu ana ku waneka ba mweya kanyi mulume mu mweya mu Jerusalema. 2Joshua o mwana no mulume wa Jozadaki ni abaye no alume a maprisita, ni Zerubbabel o mwana no mulume wa Shealtiel, ni abaye no alume seli a imanena muwilu ni kuyaka atala ka Mulimu wa Isilaele oku cina a matabelo kanyi omu ku nolelwa mu mulao wa Mushe o mulume wa Mulimu.3A babo seli a beka akatala ba ma imaneno ako, oku cila na ku ikala kwa wonyene elibaka no anu ali musibaka sa mumbu. Nakuba koleka e koleko no ku cina kwa Muna Bupilo a musiku-siku ni mangolwa. 4Kame na ku mamela o mukiti no mikunda kanyi omo na ku nolelwa ni koleka ekoleko no ku cina mu liywa ni liywa oku konela etaelo, o musebezi wa muliywa ni liiywa mu liywa lyao. 5O mukufanene, nekukuikala ekoleko ya kucina, ekoleko no kweti no ubya, ni koleko yo shee no mikiti ya Muna Bupilo eikalele iya i na mana oku keniswa, kame ni iya ekoleko itundelela kunci no mucima kwaya oshee ahakoleko ku Mina Bupilo.6Seli atateka o ku koleka ekoleko ya kucina kwa Muna Bupilo mu liywa eli no weli mu kweti no utanwii kweti mu mweya, abo etempele kabe ka isiwaniwa. 7Abo na kuba esilivera kwa atomboli no mawe ni kwa alume aaya, ni kuba esilya, ni ya kunwa, ni maati kwanu amu Sidoni ni mu Tyre, mi seli alita etondo Cedar mu liwate ku tunda ku Lebanoni kutwala ku Joppa, kanyi o mwana kupumenenwa ku Cyrus, o mbumu wa Persia.8Abo kame mu kweti no wili mu silimo no wili munyima seli aiya ku ndoo ya Mulimu mu Jerusalema, Zerubbabel o mwana a Shealtiel no mulume, Jashua omwana wa Jozadaki no mulume, ni aboo oshee ano alume amaprisita ni maLevi, ni aya ana ku tunda mu ukoba ku uka ku Jerusalema oku tateka omusebezi. Na ku biwa ama Levi eilima i kuma bamshumi a yiili yaku kulubala niku kulubala oku mona omusebezi no ndoo ya Muna Bupilo. 9Joshua ni anaye no alume ni abaye no a lume, ni ana a Kadmiel no alume ( a ya no kukale a Hodaviah), ni ana a Henadad no alume- oshee ni ku ikala ama Levi-seli aku ngungeka ba mweya kuli amone emi sebelezo ya ndoo ya Mulimu.10A yaki seli ayaka esitundo no tempele ya Muna Bupilo. E sisi sina ku twesita a maprisita oku mwana mui ku mango yoo ni tipala, mi a ma Levi, ana a Asaph no alume, okububeka Muna Bupilo ni tumbuli, kanyi a likaala Davida, o mbumu wa Isilaele mwana ku kunulela. 11Seli aimba ni titumba ni oku tumela ku Muna Bupilo, ''Niwa ku waba! E sikunu saye no ku sepahala kwa Isilaele niya ikala oku ikalelela.'' Anu oshee seli a lila okubokola kwatabo oku lumba Muna Bupilo elibaka la kuli e situndo sa tempele na si yakiwa.12Kono aku pula no ma prisita, ma Levi, ni anene no masika, aya ana ku kulubala mi na kumona endoo eno weli, abo esitundo no ndoo nasi kuyakiwa oweli mu miyo owoo, na siku sibiela ni lilata. Kono anu no ku pula naku kuweleza emikuwa no tabo ni ku wablwa ni miloomo no ku nyakala. 13Eiyi na tundu bo, anu kasi ku twesa oku taluhanya etabo ni milumo no nyakala ku tunda ku mulumo no anu alila, kwanu aya a ha lemine oku lila ni tabo inene, ni mulumo una ku yupiwa oku tunda okule.
41Cwale a timbile Judah na Benjamine seli a yupa kuli ana ikala mukoba cwale obile a yaka e tempele ya Muna Bupilo, o Mulimu wa Isilaele. 2Cwale seli aiya ku Zerubbabel niku mitwi no sikulubalelwa no masika owoo. Sele amba kwa wonyene nji, ''Ko tu yake nanyi, kanyi anyi, kame tu saela o mulumu wenu mi natu kutombala kwa yonyene ku bitela a maywa abo Esarhaddon, o mbumu wa Assyria, uyu na ku tulita muno mu sibaka.''3Kono Zerubbabel, Jeshua, ni oshee e mutwi ya sukulubalelwa no masika oo ni kwamba, ''Kanyi, kono aci afanene oku yaka e ndoo ya Mulimu wetu, eso naci a fanene oku yakela Muna Bupilo, Mulimu wa Isilaele, kanyi o mbumu Cyrus wa Persia e sikunu saye.''4Cwale anu no litunga naku bubisa a makaa no anu a Judah; na kuikala a ma Judean na kucila oku yaka. 5Kame ni onyene seli a ula ekweta a yemeli oku paleliswa emi nahano yoo. Nakutenda esisi munako yoshee no maywa a Cyrus ni mupuso ya Darius o mbumu wa Persia. 6Abo ku matingisiseto no puso Xerxes, seli a nola e nyazahalo oku lwisa aya ayakile mu Judah ni mu Jerusalema.7Neli mu maywa a Artaxerxes ya Bishlam, Mithredath, Tabeel, naya aku yupile noo seli a nolela ku mbumu Artaxerxes wa Persia. E lino nali ku nolwa musi Aramaic niku tolokwa. 8Rebum omulauli no masole ni shishai o mu Sicribi seli unola ngesi ku mbumu Artaxerxes ya Jerusalema.9Kame Rebum o mulauli no masole, ni shishai no Sicribi, ni acili aku yupile noo, aa ano kwi kala atuli ni acili ni manduna ali mu mubuso, ama Persian, alume atunda Uruke niku Babylona, ni alume ku tunda ku Susa ( aya ni Elamites)- na ku nola e linolo- 10mi na ku ngungewa ni anu noku neneba niku sepahala kwa o ukoba niku susumekwa oku ikala mu Samaria; niku kwenda no shee aya ana ku ikala mu silalanda ni mu nyaliya no ngambai.11E sisi e pampili no linolo liya ana ku tunga kwa yonyene: ''Kumbumu wa Artaxerxes, abika owe, a lume amu silalanda munjalia no ngambai, munole e sisi: 12Mu lesele ombumu alimuke nji ama Juda ana ku tunda kwa wene na iyi kuku tulwisa mu Jerusalema mu ku yaka omulenenino mifilifili. Namana oku mana amameta niku bakanya e situndo no muyako.13Abano mulesele o mbumu alimuke kuli nji o uu muleni na uyakiwa ni e limota nali maniwa, mi katamba okuba akabubo, omutelo kapa amali noku yakisa emikwakwa, ni siyamba sisinyi esiteulelo no malisa a mbumu.14Kaniti luli ni kulina tumana okulya omungwa noku muleneni, katumono elibaka kwaci oku mona e lishwau li tendahala kwa mbumu. Nikuli ni libaka elili liya to tumena esisi oku simweta ombumu. 15Okwa lunguta omukoloko noti taba tili mutibuka niku iyeta kuli esisi ni muleneni wa mifilifili uya so talakane ambumu ni ilalanda yo shee. Na iliti a matata a kupula kwa mbumu ni ku ilalanda. Na ikalanga eli nganelo no mifilifili ku tundela ku nako ya kunyima. Elibaka elili liya omuleneni naku kushandauliwa. 16Kame tu simweta o mbumu nji e u muleneni ni limota naku yakiwa, cwale ka kutamba oku ikala esinu sa siyale sa wene mu silalanda niku linyaliya no ngambai.''17Abo o mbumu seli utuma e kalabo ku Rebum o mulauli no masole niku shimshai no musicribi ni kwanu aku yupile noo mu Samaria ni kwanu oshee ana ku ikala mu silalanda ni munjaliya no ngambai: ''Ekozo ikale ni wene. 18E linolo liya una katuma kwa mene nalikutolokiwa niku balwa kwa mene. 19Cwale e taelo na iku tunda kwa mene, mi na ku nyakisisa ni ku iwana kuli mu nako noku liba uya muleneni na winguka oku kwisa a mbumu, ni mifilifili niku lwisa ina ku tendiwa mu kaci.20Ambumu no koongola naku busanga Jerusalema naku ikalanga ni mataa beulu ya sinu so shee mu silalanda ni mulingaliya no ngambai. E titumbo, miteto, ni amali no mikwakwa naiku tenekiwa kwa wonyene. 21Abano, u tende esikunu kwaa alume okulesela ni kwa yaka o uu muleneni ku bitela ni tenda a sikunu. 22Mutokomele mulese oku lesela esisi. Yiike mupumenena eyi ekozi oku kula niku lita esinyehelo ku nambekelo ya mbumu?23Abo o mbumu Artaxerxes' esikunu nasiku baliwa fa lubala Rebum, shamshai ma Sicribi, naya aku ngungekile noo, seli a enda niku lelubela ku Jerusalema ni Susu meza a ma Juda oku lesela oku yaka. 24Abo omusebezi ba ndoo ya Mulimu mu Jerusalema naku lesela ku bitela silimo no wili mupuso ya Darius o mbumu wa Persia.
51A babo Haggai omu profita ni Zecharia omu profita a siku kale aku Iddo, naku profita mu litena la Mulimu wa Isilaeli ku ma Juda mu Judaah ni Jerusalema. 2Zerubbabel o mwana no mulume wa Shealtiel ni Jeshua o mwana no mulume wa Jozadaki seli a imanena mu wilu ni ku tangisa oku yaka endoo ya Mulimu mu Jerusalema ni a profita ana ku yupa noo.3A babo Tattenai o mu busisi wa silalanda ni mu linyaliya no ngambai, Shethar- Bozenai, ni aya anu ku yupile noo ni kwiya ni kwamba kwa wonyene, ''Anyini ana mibi etaelo kuli muyake eyiyi ndoo nima nenena aa ma mota?'' 4No nyene seli amba, ''Kanti ni matima abini no alume ayaka o uu mayako?'' 5Kono amiyo a Mulimu kamali beulu no akulu noma Juda mi aya atimbile kasi ku a imanisa oku yaka. Kama naku tatela alinolo kuli li tumwe kwa Darius ni kunu kuli siuke kwa wonyene oku kumana ni sisi.6E yiyi ni pampili no linolo la Tattenai, o mubusisi wa silalanda niku linyaliya no ngambai, ni Shethar-Bozenai ni aya aku yupile no woo mu silalanda mimu linyaliya no ngambai, e linolo ana tuma kwa ku mbumu Darius. 7Seli a tuma e linusa, ku nolela asisi kwa mbumu Darius, ''E kozo ikale kwa na wene.8Mulesele o mbumu a limuke kuli na tukwenda kusilalanda sa Judah ku ndoo ku Mulimu no maata. Kame ileminwe oku yakiwa ni mawe noku neneba ni matimba abekilwe bamamota. Uuu musebezi kame o leminwe oku tendiwa wino wino mikame ukulela mumakaa oo. 9Natukwi banguta a kulu, ana ku mi nanisetae sikunu sa ku yaka endoo eyiyi ni mamota aa?'' 10Naci seli twa ibanguta amatina oo kwatenda kuli a limukiwe kwanyi; cwale abo ma tina ano alume aya ana kuikala ba mutwi yoo naku noliwa.11E sisi mwa naku tambulela aci; na kwamba nji, ''Tuli a bika a Mulimu mu mweya w ku wilu ni bashi, mi kame ya ku ilimo no kupula abo o mbumu no maata wa Isilaele na ku iyaka ni ku imanenena.12Cwale he, abo a sikulubelelwa etu na kutinisa Mulimu noku wilu, na kwaba mu makaa a Nebuchadnezzar o mbumu wa Babylon, ama Chaldean, ana ku shandula e ndoo iyiyi niku londa anu kwaatwala mukoba ni Babylon. 13Ni aku ikalile ngeso, mu silimo sa weli abo Cyrus ana ku ikala o mbumu wa Babylon, Cyrus seli ubanisa asikunu uku yaka kame a ndoo no Mulimu.14O mbumu Cyrus abo ni yonyene nakwa alula enu ina tendiwa ba gaunda niba silivera enu ya mu ndoo ya Mulimu iya Nebuchadnezzar iya naku tundisa mutempele mu Jerusalema ku tempele ya mu Babylon. Na ku ishitula ku munu mucili wa litinala Sheshbazzar, uyu ana ku yuleka u busisi. 15Na kwamba kwa yo nyene nji, ''Ko londe eyiyi enu. Wende uka ibeke mu tempele mu Jerusalema. Mulese e ndoo ya Mulimu kame iyakelwe ababo.''16Kame ababo uyu Sheshbazzar seli wiya ni ku yaka e situndo sa ndoo ya Mulimu mu Jerusalema; mi kame i leminwe oku yakiwa, kono kame kai simanenewa.'17Abano nji kame si ni wabeleliswa o mbumu, mwendi itamba oku saeliwa mu ndoo no mateulelo mu Babylon nji esikunu situndiswa kwa mbumu Cyrus na siku tundiswa oku yaka eyiyi ndoo ya Mulimu mu Jerusalema. Ababo kame mu lese o mbumu atume ama maneneno aye kwaci.
61Cwale o mbumu Darius naku amba e sikunu, mi naku saelisisa mu ndoo no ma teulelo no mapampili, muya mupulukelo no mali mo iteulelwe, muya mu Babylona. 2Mu muleneni una bekwa mu mamota a Ecbatana mu silalanda sa Media a ma Sicro o mwa nakuwaniwa, esisi e sina noliwa:3Mu silimo no weli sa mbumu Cyrus, Cyrus seli ulita a sikunu si amana ni ndoo ya Mulimu ili mu Jerusalema: 'Mulesele e ndoo iyakiwe kame kanyi a sibaka no matabelo, mu lesee situndo siyakiwe, mulesele oku lebakwa yo ikale makumi atanu ni likumi li mweya no ma cubits, mi mu upala ni makumi atamu ni likumu limweya no ma cubits. 4Ni mi koloko yaatu no mawe noku neneba ni mukolo no ubya ya timba, mu lesele a tifo i tenekiwe ni ndoo ya mbumu. 5Cwale muuse a gauda ni silivera in na tendiwabo eyi ifanene ku ndoo ya Mulimu, eyi Nebuchadnezzar ana ku lita Babylona kutundila ku tempele mu Jerusalema ni kwa tuma kame ku tempele ya mu Jerusalema. Mu fanene oku ibeka mu ndoo ya Mulimu.6Cwale Tattenal, o mubunsisi no silalanda sili mulinjaliya no ngambai, Shetharbozenai, mi anu mu ku yupile noo aya ali mu silalanda ni mulinjaliya no ngambai, mwa alesele! 7Musiye o musebezi no ndoo eyiyi ya Mulimu yo mboci. O mubusisi ni akulu no ma Judah atamba ku yaka eyiyi ndoo baya ba sibaka.8Kame ni lita esikunu siya mu fanene kusitenda kwa akulu no ma Judah ana kuyaka eyiyi ndoo ya Mulimu: Amali atunda ku ka bubo ka mbumu mulinjaliya no ngambai a tamba oku sebeliswa oku teneka aa alume kuli a lese oku imeka omusebezi. 9So shee siya si saeliwa- ngomwana no nundi, nundi no ngu, kapa o ngu munyonyo noku cina amatabelo ku Mulimu uli kuwilu, ni ubeke, ni mungwa, ni wine, kapa e oli no mati si fanene e taelo no ma prisita mu Jerusalema- mube eyiyi enu kwa wo nyene muliywa- muliywa na kwa palelwa. 10Mutende a sisi kuli ate alite e itabelo yi wa beliswa Mulimu uli ku wilu ni ku mu lapela ku upilo no mbumu ni aam a aye no alume.11Nina mana oku tundisa e sikunu siya nji kame kuli o munu omucili uyu so cola esisi sikunu, elibala mba li kokiwa ku ndoo yaye ni ku yaiwa mulutu lwaye. Endoo yaye kame ifanene okwalulwa mu libunda no ma labishi e libaka la sisi. 12E litima la Mulimu liya li na liti e litina lyaye oku ikala omomoni ku koma ombumu yo shee kapa anu a nona e likaa oku lwisa esisi sikunu, kapa oku shandaula e yiyi ndoo ya Mulimu ili mu Jerusalema. Mene, Darius bano nili ni tenda sino sikunu. Mu silesele si tendiwe ni mano!13Cwale abo ni kuli esikunu sina ku tumwa ni Darius o mbumu, Tattenai, o mubusisi no silalanda ni mulinjaliya no ngambai, Shetharbozenai, ni aya aku yupile noo, naku tenda enu yo shee o mbumu Darius eya na ku laela. 14Abo akulu nosi Judah na ku yaka ni kutakuso mu ku profita kwa Haggai o muprofita ni Zecharia, akukale aku Iddo. Na kumana oku yakae miyako yoo teelela ni sikunu sa Mulimu wa Isilaele mi o kutaafa sikunu sa Cyrus, Darius, ni Artaxerxes o mbumu wa Persia. 15E ndoo na i ku maniwa ba liywae li no watu mu mu kweti no Adar, mu silimo no utanu ni silimo si mweya sa mbumu Darius no kubusa.16Anu a Isilaele, amaprisita, ama Levi ni abika oshee seli a nendela outomboli ya ndoo iyiyi ya Mulimu ni ku wabelelwa. 17Seli a neula o mwanda no anundi no tingombe, ni mwanda no anundi no tingu, mianda inene no tingu ku utomboli eyiyi ndoo ya Mulimu. Ampongo no lishumi li mweya ni a ampongo a yiili no a nundi no nyene na kolekiwa ku ma Isilaele oshee, mumweya ku mushobo ni mushobo wa Isilaele. 18Niwonyene naku beka a maprisita ni ma Levi oku sebeza mu itopa oku belekela Mulimu mu Jerusalema, kanyi omo naku nolekwa mu buka ya Moses.19Cwale he aya ana kuikala mukoba naku nengela epaseka mu liywa no lishumi ni maywa anee ano kwetiwa weli. 20Amaprisita ni ma Levi naku kenisa wo nyene; oshee ni a ku kena. Cwale seli ai baa amatabelo aya oshee ana ku ikalanga mukoba, uku beka ni wonyene.21Anu a Isilaele ana kulya e nyama ypaseka naku ikala aya ana ku uka kutunda mukoba mi na ku tundisa wonyene sa kwa kena kwa nyangela ili mu sibaka ni ku saela Muna Bupilo, o Mulimu wa Isilaele. 22Naku nenga a tabile o mukiti woo no sinkwa na mbulwa mumela mu maywa atanu ni maywa ayiili, o Muna Bupilo naa litele e wabelelo ni futula o mucima wa mbumu wa Assyria oku ongotisa amakaa woo mu musebezi wa ndoo yaye, endoo ya Mulimu wa Isilaele.
71Cwale munyina ya e sisi, mupuso ya Artaxerxes o mbumu wa Persia, Ezra seli wiya ku tunda ku Babylona. Ezra a sikulubalelwa aye neli Saraiah, Azariali, Hilkaih, 2Shallum, Zadok, Ahitub, 3Amariah, Azariah, Meraioth, 4Zerahiah, Uzzi, Bukki, 5Abishua, Phinehas, Eleazar, o mwana no mule wa Aroni o muprisita omukulu.6Ezra na kwiya ku tundo ku Babylona mi sicribi na ku cuuluka mu mulao mushe uya Muna Bupilo, o Mulimu wa Isilaele, ana ku biwa. O mbumu naku muba enu soshee sa na ku kumbela oku mona feela elikaa la Muna Bupilo nali ku ikala naye. 7Acili asi ku kale oku Isilaele ni maprisita, ni ma Levi, ni a liamba mu tempele, ni alibe leliba mwebo no malaba, no nyene seli a enda ku Jerusalema musilimo no utanu ni ilimo yiili ya mbumu Artaxerxes.8Nakukela mu Jerusalema mu kweti no utanu, musilimo siku ikala sa utanu ni ilimo yiili no mbumu. 9Na kutunda Babylona muliwa eli no weli mukweti ono weli. Naliku ikala e liywa eli no weli mu kweti no utanu iya ana ku kela mu Jerusalema, ku bitela e likaa la Mulimu nali ku ikala naye. 10Ezra na ku bakanya omucima oku iyeta o mulao wa Muna Bupilo ni ku shimba niku iyetisa emikalelo ni ikunu mu Isilaele.11Iyi naku ikala epampili no linolo liya mbumu Artaxerxes ana kuba kwa Ezra o muprisita, omusicribi, ni caziba mu maywino taelo ya Muna Bupilo, ni mumilao ya Isilaele. 12O mbumu wa mbumu Artaxerxes, ku muprisita Ezra, omusicribi no mulao wa Mulimu wa ku wilu: 13Mene bano nili kame ni lita a sikunu siya omunu yoshee utunda kwanu a Isilaele mu mubuso wange- kwendelela na maprisita ni ma Levi- aya a saela o ku enda ku Jerusalema mbaende ni wene.14Mene, o mbumu, ni ma kansela, ni na ku mituma anyi moshee oka saela eyi ya mana ni Judah ni Jerusalema eya mana ni malao ya Mulimu wenu, ouli mu makaa a enu. 15Kamo fanene okulita esilivera ni gauda iya ombumu ni ma kansela ana kutombola oku koleka kwa Mulimu wa Isilaele, a malalo woo ni mu Jerusalema. 16Oku tombola o kuba yoshee esilivera ni gauda iya una wana mu silalanda sa Babylona, oku endelela ni miyambuto no ku lukuluha no tikoleko tiya no anu ni maprisita ana ku tombola ku tundelela ku mi cima yoo kundoo ua Mulimu mu Jerusalema.17Cwale mu ku itunise a mali o kuula cwale amapulu, etingu no anundi ni tingu ticilini obeke ona kolekiwa niya kunwa. Mu ikole kele ba katala kaya akali mundoo ya Mulimu wene mu Jerusalema. 18Mutende ni silivera ni gauda yoshee yoshee imonala wino kwanyi, ni kwa abenu, okukatelisa o Mulimu wenu.19Mubeke enu iya ina kutomboliwa oku biwa kwa wene weli ka sisebeza ku ndoo no Mulimu wenu mu Jerusalema. E sinu soshee siya si sailiwa ku ndoo ya Mulimu wenu mu Jerusalema. 20E sinu soshee siya si sailiwa ku ndoo ya Mulimu wenu iya u saela, mu londe emu teneko ku tunda ku sifalana sa ambumu.21Mene o mbumu Artaxerxes, bano kame oku lita e sikunu kwa teuli oshee no ikwama no mali mu silalanda ni mulinjaliya no ngambai, siya e sinu so shee siya Ezra omuprisita, omu sicribi no mulao wa Mulimu waku wilu, oku ibanguta kwa wene kame sifanene oku biwa soshee kwa wene, 22ku bita ba mwanda mu mweya ya silivera no titalenla, ni mwanda mu mweya no ubeke, ni mwanda mu mweya no ibekelo no wine, ni mwanda mu mweya no ibekeelo no oli, ni mungwa ha kuulwa se sikonkwani. 23E sinu soshee siya siiya kutunda kusikunu sa Mulimu wa ku wilu, mu itende ni tundamo ku ndoo yaye. Ni yike esesi wanise oku tweba so kwiye ba mubuso wa mbumu ni anae no alume?24Kame tu ni simweta nji ka kwisa etamaisa okoko ibekiwa ba ku ba, o mutelo ni ba mali atenekwa ba kwakwa ku a mu mwya no maprisita, ma Levi, ni aliamba, ni a libeleli ya ku mielo no malapa, kapa kwanu ana ku biwa oku sebeza mu tempele ni abika amu ndoo ya Mulimu.25Ezra, ni utali uya Mulimu ana kuba, kamo fanene oku yuleka aatuli ni ma mage magesitrte oku atula anu oshee musilalanda, ni ku yoyisa oshee aya a limikile o mulao wa Mulimu wene. Kame mufanene oku iyetisa aya anu kalimwekile omulao. 26Kanyi kuuya omunu ka tamba oku kuteka omulao no Mulimu wene ni mulao no mbumu- mulese a ekatulo kuli yatulilwe wangu kwa yonyene, nji ni lifu kapa okuyundiswa kapa e ibyana yaye ka etolongo.27A fuyolo ya Muna Bupilo, a sikulubslelwa o Mulimu woo, uyu ana kubeka eyiyi yo shee mu mucima wa mbumu oku kenisa mu ndoo ya Muna Bupilo mu Jerusalema, 28ni ku shetela esipangano noku sepahala kwa mene oweli ombumu, ni makansela, ni manduna aye oshee no kongola. Nina mana okongotwa ni likaa la Muna Bupilo o Mulimu wange, ni mana okuwaneka alumenoku bubana kulunda ku Isilaele kwenda ni mene.
81Aaa o kame a eteleli oo no a sikulubalelwa no lubazi loo, mi esisi esitundo sa ya ana ku siya Babylone ni mene mupuso ya mbumu Artaxerxes. 2Aku ikala oku Phinehas, Gershom. Aku kale a ku Ithamar, Daniel. Aku ikala oku Davida, Hattush. 3Aku ikala aku Shekaniah, uyu ana kutunda ku aku ikale aku Pavosh, Zecharia, mi ni yonyene naku ku ikala alume 150 ana kukolohanywa mu situndo saye.4Aku ikala aku Pahath-Moab, Eliehoenai o mwana no mulume wa Zerahiah mi ni naye na ku ikala mianda yiili no alume. 5Aku ikala aku Zattu, Ben Jahaziel mi ni naye naku ikala mianda yaatu no alume. 6Aku ikala aku Adin, Abed o mwana no mulume wa Jonathan mi ni naye naku ikala ma mashumi atanu no alume. 7Aku ikala aku Elam, Jeshaiah o mwana no mulume wa Athaliah mi ni naye naku ikala a mushumi atanu ni mashumi aatu no alume.8Aku ikala aku Shephatiah, Zebadiah o mwana no Michael mi ni naye na ku ikala ni mashumi atanu ni mashumi aatu no alume. 9Aku ikala aku Joab, Obadiah o mwana no mulume wa Jehiel mi ni naye no ku ikala 218 no alume. 10Aku ikala aku Bani, Shelomith o mwana no mulume wa Josiphiah mi ni naye naku ikala 160 no alume. 11Aku ikala aku Bebai, Zechariah o mwana no mulume wa Bebai mi ni naye ku ikala mashumi a yiili ni ni mashumi atanu ni mashumi aatu no alume.12Aku ikala aku Azgad, Johana o mwana nomulume wa Hakkatan mi ni naye naku ikala 11o no alume. 13Aya aku ikala aku Adonikam na kwiya mu nyima. Aa, a matina oo: Eliphelet, Jeuel, ni Shemaiah mi ni naye na kwiya ni mashumi atanu ni lishumi limweya no alume. 14Aku ikala aku Bigvai, Uthai ni Zakkur mi ni naye naku ku ikala a mashumi atanu ni mashumi ayiili no alume.15Seli ni waneka a endi ba kaabwa kaya katwala a mei ku Ahava, mi seli tu tibelela ababo amaywa aatu. Seli ni tatuba anu ni maprisita, kono kani sitwesa oku wana aku ikala aku si Levi ayoya omomo. 16Abo cwale seli natumela Ehiezer, Ariel, Shemaiah, Elnathan, Jarib, ni Elnathan ni Nathan, Zechariah ni Meshullam- ana ku ikala a etaleli oo- mi Joiarib ni Elnathan- aya ana ku ikala a fundisi.17E sitatama ni kwa tumela ku Iddo, o mweteleli wa mu Kasiphia. Ni na kwa ambela e fanene okwambola ku Iddo ni kwa abaye, ni kwa abika amutempele a yoya mu Kasiphia siya nisisi, oku tu tumela abika ndoo ya Mulimu.18Cwale abo seli atutumela ku likaa la Mulimu no ku waba o mulume wa litima la Sherebiah, omulume uyu ukana ei no kwiba. Naku ikala waku ikale wa Mahli o mwana no Levi o mwana wa Isilaele. Naku iya ni aama no alume akuma ba lishumi li mweya ni ana atanu ni aana aatu ni a kulwaye no alume. 19Ni naye seli wiya ni Hashabiah. O momo kame na ku ikala Jeshiah, o mucili wa ku ikale waku Merari ni abaye no alume, ni aa noo no alume, oshee ni alume a mashumi ayiili. 20Aya a na kubekiwa oku beleka mu tempele ba litina: aya Davida ni manduna aye ana kuba oku beleka ama Levi: 220, o mucili ni muciliwa wonyene naku biwa ba litina.21Kame ababo seli ni limukisa oku yumena eilya ba lyabwa la Ahava oku kokobeza kwaci balubala wa Mulimu, oku saela endila no koloka kwa yonyene kwaci, anyonyo etu, ni yoshee enu tu liwile. 22Nina ku ikala ni likenyi no ku ibanguta o mbumu no mpi no masole kapa alume a batimpili kuli atu sileleze ku ila etu a limu ndila yetu, ku mona na mana oku yamba kwa mbumu. E likaa la Mulimu wetu kame lili kwaya oshee a saela oku waba kwaye, kono a maata aye ni ku tweba kwaye kame kuli kwaya oshee ana mu pulama. 23Cwale abo natu ku yumena eilya ni ku saela Mulimu no sisi, no kuyupa e tapelo yetu.24E sitatama seli ni keta alume a kumaba lishumi limweya ni twiili no alume ku tunda ku prisita: Sherebiah, Hashabiah, ni lishumi no abaaye. 25Seli na pimela e silivera, gauda, ni enu ni tikoleko naku ndoo ya Mulimu uya o mbumu, amakansela ni manduna, ni ma Isilaele oshee ana koleke a wabelelwe.26Cwale abo seli ni pimela mu maka oo 650 a matalenta a silivera, o mwanda mu mweya no matalenta no enu ina tendiwa basilivera o mwenda mu mweya no matalenta no gauda, 27mashumi a yiili no ikotolo ya gauda aya oshee na kuma ba sikiti si mweya ya Darics, ni ma bronze ayiili no ku keniswa wino kanyi amawe aku fekile kanyi gauda.28Cwale abo seli ni amba kwa wonye, ''Mulia ku keniswa kwa Muna Bupilo, mi eyiyi enu kame, mi esilivera ni gauda ni koleko eno ku likuleha kwa Muna Bupilo, o Mulimu wa sikulubalelwa enu. 29Mwa liseni kwa ateula kubitela mwa pima o weli a manduna no maprisita, ama Levi, ni a eteleli no a sikulubalelwa no masika a Isilaele mu Jerusalema mu muzuzu no ndoo ya Mulimu.'' 30A maprisita ni ma Levi na ku tambula e silivera, gauda ni enu ina tendiwa ba kuli itwaliwe ku Jerusalema, ku ndoo ya Mulimu wetu.31Seli nenda ku tunda ku kaabwa Ahava muliywa elino lishumi limweya ni maywa ayiili mu kwetiya weli okwenda ku Jerusalema. E likaa la Mulimu wetu nali ku ikala baci kutunda ku likaa la sila ni kwaya ana ku saela oku tupatisa kutu lwisa mu mukwakwa. 32Cwale abo seli tu ingena Jerusalema ni ku ikala mo amaywa aatu.33Ababo mu liywa eli no unee e silivera, ni gauda, ni enu na ku pimiwa mu ndoo ya Mulimu wetu, mu likaa la Meremoth o mwana a Uriah omuprisita. Mini naye na ku ikala ni Eleazar o mwana no mu lume wa Phinehas, Jozaba o mwana no mulume wa Jeshua, ni Noadiah o mwana no mulume wa Binnui omu Levi. 34Epalo ni wima ya sinu soshee sina ku kakanyiwa. O wina oshee nauku noliwa mu iya nako.35Aya ana kwiya kuuka kukoba, anu muukoba, naku koleka e koleko, no kucina kwa Mulimu wa Isilaele: Lishumi limweya no a nundi ni anundi a yiili ku ma Isilaele oshee, mashumi n atanu ni mashumi anee no anundi no angu ni a nundi atanu ni nundi mu mweya, ni tingu no mashumi a tanu ni mashumi a yiili ni tingu titanu tingu tiili, ni lishumi limweya ni twiili no a mpongo, kanyi ekoleko eya kwiba yo shee ekoleko nai ku cinelwa Muna Bupilo. 36Ababo seli aba esikunu sa mbumu kumanduna no mbumu ni mabisisi anu silalanda ni munjaliya no ngambai, ni tusa anu ni ndoo ya Mulimu.
91E yiyi enu ina tendahala, a manduna seli a liyela ni kwa mba nji, ''Anu a Isilaele, a maprisita, ni ma Levi kasi uku kungula wo nyene kwanu ali mu sibaka ni mikw yoo no kwiba; amakanana, a Mahittites, a ma Jubusite, ama Ammonite, a Maobites, Egypeta ni Amorites. 2Abo na mana oku londa acili no a noo no a kati ni aha no alume, mi na mana oku waneka anu no ku kena na musibaka, ni a eteleli ni manduna ana ku ikala o weli muiyi tumelo.3Abana ni yupa esisi,seli ni kaula ei ku mango yange ni mikanjo, ni kukoka eti nuki tange ku mutwi ni nguma, mi seli ni ikala bashi, ni nyandile. 4Aya oshee naku kuna kwa liywi la Mulimu wa Isilaele no tumelo ya hapiwa seli aku waneka kwa mene abo ni si ikalile mu manyando ange oku bitela ba tikoleko no mangolwa.5Kono a etikoleko no mangolwa seli ni imana ku tunda mu mwikalela wange no likenyi lyange no ku kaola ei kumango ni mukanjo wange ba tikoleko no mangolwa, seli ni boyola amanwi ni ku twala a makaa ange ku Muna Bupilo o Mulimu. 6Nina kwamba, ''Mulimu wange, nina swaba ni ku shwauka oku imeka olubala lwange kwa wene, e tifoso tetu nati ekezeha ba mitwi yetu, mi etifoso tetu na tikulu ku wilu.7Kundunda ku maywa no sikulubalelwa etwi ku bitela abano, natu ku ikala mu tifoso noku neneba luli. Mumafosisa etu aci, a mbumu etu ni maprisita na ku biwa mu makaa no ambumu abano bashi, ku mukwale mukoba, ni ku sinya ni mabala no ku sosoba, kanyi omu tu ikala balelo.8Kono balino mu nakofeela eno kwibiba, esishemo situnda kwa Muna Bupilo o Mulimu wetu na siiyi ku tusiya kanyi e siemba sina siyala ku sinu sinene ni kutuba omwanda mubika saye noku kena. Esisi ni sa Mulimu wetu sa ku yatula a miyo niku tuba epumulo inyonyo mu okoba wetu. 9Aci tuli akoba, kono o Mulimu wetu ka situpulama mu okoba wetu. Kono, na sheta ku e sikunu no tumelo no kwaci oweli ku mbumu wa Persia. Na kutuba a maata no ubya no kuyaka kame e ndoo ya Mulimu wetu ni imeka amatota yaso, mi ku tuba e limota no silelezo mu Judah ni mu Jerusalema.10Kono bano, o Mulimu wetu, yiike sa tutwe se okwamba munyima ya sisi? Na tupulama e titaelo, 11etitaelo tiya una kuba a bika wowe no mapolofita, abona kwamba, ''E sibaka esisi wi ingena oku luwa ni sibaka na kwa kena. Na si sinyiwa na anu no sibaka no tikezo takwiba. Naku iyata ku tunda kuma maneneno limweya kuta ku licili niku sa kena koo. 12Cwale abano, mulese okuba a nenu no akatti kwa noo no alume, mulese okulonda a noo akati kwa nenu no alume. mulese oku saela ekozo ibitelela ni mukalelo woo, kuli mukale akuongola ni kulyae no kuwaba ya musibaka, cwale mu tamba oku litela a nenu oku iluwa enako yoshee.''13Kono munyima no inu yoshee ya na kwiya baci ba inu no kwiba tu na kutenda ni foso noku neneba- kubitela anyi, o Mulimu wetu, naku indisa a mafosisa atu fanene ni kutusiyela esimba sina ku siya ku sinene- 14me kame mbatu colo e milao yowe ni ma kwala aku shobanisa naa anu noku fosahala? Ka mutamba oku tina niku tushandaula mika ku kasiyala ni haibo siemba no sinu soshee, mba kuulwa mbali mu mweya so tabe?15Muna Bupilo, Mulimu wa Isilaele, uli wa kuluka, natuku siyala kanyi esiemba si na kutaba ku sinu no ku bula kulili eywa. Mona! Kame tuli bano oweli ba lubala lowe mu mafosisa etu, abo ka kwisa ni haiba mu mweya uso twasa oku imana balubala lowe balibaka la sesi sinu.
101Kanyi Ezra ana ku lapela ni oku nyaza, naku lila ni uku yumbela bashi yonena ba libala lwa ndoo ya Mulimu. Baliku waneno noku nenebala Isilaele lalume ni la no akati, ku beka amuke seli aku waneka kwa yonyene, kwanu aya analemine oku lila onene. 2Shekaniah o mwana no mulume wa Jeheil wa sikulubalelwa sa Elam seli wamba ku Ezra nji, ''Ka tu sikala aku sepahala ku Mulimu wetu niku kwata akati a tunda ku ndina a mu sibaka eseso. Kono musinu esisi, kusili esepo kwa Isilaele.3Abano cwale mutulesele oku tenda esikunu ni Mulimu wetu oku tuma akati oshee ni anoo esifanene e tifanene etitaelo ta mbumu ni titaelo ta aya a kuna ku tikaelo ta Mulimu wetu, mi mu silese sitendahale oku likana ni malao. 4Mu ikunguke, esisi sinu ni senu no ku shimba, mi kamo tuikalile nanyi. Mu kongote niku tenda esisi.5Cwale Ezra niku inguka ni ku tenda a manduna no siprisita, a ma Levi ni oshee ama Isilaele seli a sepisa oku sebeza mu ndila eyiyi. Cwale oshee seli a londa esikunu. 6Cwale abo Ezra seli winguka ku tunda balubala no ndoo ya Mulimu ni ku enda ku mizuzu ya Jehshan o mwana no mulume wa Eliashib. Ka sikulya esinkwa ni ku nwaamei, kubitela abana kusilisa okuluka kwaya naku ikala mukoba.7Abo selia tuma eliywi mu Judah ni Jerusalema ku anu oshee aya ana kuuka kukobakuli a ku wane mu Jerusalema. 8O munu yoshee uyu kasi kwiya mu maywa aatu omukufanene ku titaelo ku tunda kumanduna ni ku akuli- enu yoshee eya luwilu itamba oku londiwa mi yonyene utamba oku siiwa ku liwaanekelo linene no anu ana ku uka ku tunda mukoba.9Cwale oshee alume a Judah ni Benjamine seli aku wanena mu Jerusalema mu maywaatu. Neli mu kweti no utanu ni tikweti tinene ni liywa no mashumi ayiili no liywala mu kweti. Anu oshee seli a ikala musikwenda balubala ya ndoo ya Mulimu, akuna eli libaka le yiyi taba ni libaka la mbula. 10Ezra o muprisita seli wimana ni kwamba, ''Anyi wenyene na mu mana okutenda o mubonda no ku nene. Namu kuyoya ni akati atunda kundina anyi oku shange la a mafosisa a Isilaele.11Kono bano niba esepiso ku Muna Bupilo, o Mulimu asikulubalelwa enu, niku tenda etato yaye. Okwa kahanya kwanu anu sibaka ni kwa akati a tundo ku ndina.''12Oshee ana wana seli atamba ni liywi no kongota, ''Tutamba oku tenda omo na ambele. 13Abo cwale, kame kuli anu apula, ni mwaka wambula. Ka tu kwite liywa limweya kapa omusebezi wa maywa ayiili, ku mona luli tufoso onene mutaba eyiyi,14Cwale mulesele amanduna etu oku imanena yo shee emuku waneno. Mulesele e mileneni yetu yoshee aya na kwata akati aku ndima na iyi banako ina yulekiwa na kulu ni atuli ali mu mileneni oku bitela oku tweba kwa Mulimu wetu utunda kwaci.'' 15Jonathan omwana wa Asahel ni Jahzeiah omwana no mulume wa Tikvah naku lwisa etaba eyiyi, mi Meshullam ni Shabbethai omu Levi na kwa ongotis.16Cwale anu ana uka mukoba seli atenda esisi. Ezra omuprisita seli u noma alume, a eteleli mu masika no sikulubalelwa soo ni tindoo- oshee onyene ba matina, mi seli a saelisisa etaba muywa eli no weli mukweti ni lishumi. 17Ba liywa eli no weli ya kweti ya weli seli amana ku wana aya alume ana ku yoya na akati atunda ki ndina.18Kwa sekale no ma prisita na ku ikala naya ana ku yoyanga ni akati atunda ku ndina. Kwa sikale a Jeshua o mwana no mulume wa Jozadaki ni aabae ana ku ikala aa Maaseiah, Eliezer, Jarib, ni Gadaliah. 19Cwale n aku tundamena oku tuma akatoo okule. Kumona nji naku fosa, seli akoleka onundi no ngu ku tunda ku tifoso no mitepi yoo.20Mukaci aku ikala aku Immer: Hanani, ni Zebadiah. 21Mukaci aku ikala aku Harim: Maaseiah, Elijah, Shemaiah, Jehiel, ni Uzziah. 22Mukaci aku ikala aku Pashhur: Elioenai Maaseiah Ishmael, Nathanel, Jozabad, ni Elasah.23Mukaci no ma Levi; Jozabad, Shimei, Kalaiah- uyu ni, Kelita, Pethhiah, Judah ni Eliezer. 24Mukaci no liimba; Eliashib, mukaci no alibeleli no mielo no malapa: Shallum, Telem ni Uri. 25Mukaci no anu oshee no ma Isilaele- mukaci aku ikala aku Parosh: Ramiah, Izziah Malkijah, Mijamin, Malkiya ni Benaiah26Mukaci naku ikala aku Elam: Mattaniah, Zechariah, Jehiel, Abdi, Jeremoth, ni Elijah. 27Mukaci aku ikala aku Zattu: Elioenai, Eliashib, Mattaniah, Jeremoth, Zabad, ni Aziza. 28Mukaci aku ikala aku Bebai: Jehohana Hananiah, Zabbai, ni Athlai. 29Mukaci aku ikala aku Bani: Meshullam, Malluk, Adaiah, Jashub, Sheal ni Jeremoth.30Mukaci aku ikala aku Pahath- Maob: Adna, Kelal, Benaiah, Maaseiah, Mattaniah, Bezalel, Binnui, ni Manasseh. 31Mukaci aku ikala aku Harim: Eliezer, Ishijah, Malkijah, Shemaiah, Shimeon, 32Benjamin, Malluk, ni Shemariah.33Mukaci aku ikala aku Hashum: Mattenai, Mattattah, Zabad, Eliphelet, Jeremai, Manasseh ni Shimei. 34Mukaci aku ikala aku Bani: Maadai, Amram, Uel, 35Benaiah, Bedeiah, Keluhi, 36Vaniah, Meremoth, Eliashib,37Mattaniah, Mattania ni Jaasu. 38Mukaci aku ikala aku Binnui: Shimei, 39Shelemiah, Nathan, Adaiah, 40Maknadebai, Shaahai, Sharai,41Azarel, Shelemiah, Shemariah, 42Shallum, Amariah ni Joseph. 43Mukaci aku ikala aku Nebo: Jeiel, Mattithiah, Zabad, Zebina, Jaddai, Joel ni Benaiah. 44Aa oshee kama na ku londa akati andima mi ka makwite aana kwa cili a wonyene.
Jobo
11Nakwikalana mulume nu naha no Uzi e litina lyae neli Jobo; kame Jobo kaikala ni mubonda neli munu no kusepahala mulume no kucila o Mulimu kame ano kutundisa kwa ino kwiiba. 2Nakweeleka aana no alume ano utanu ni ambiili ni aana no akati aatu. 3Kama ana kuluwa tingu tikuma ba ikiti itanu ni ikiti yiili, ikiti yaatu no tikamele, ni mapulu akumana ni ticoko no myunda itanu, ni matongi no myaanda itanu ni abika no kupula. Simbangeso oyu mulume kama ana kwikala mukulu onene kubita anu oshe no ku upa.4Muliywaa lyoshe no kweelekiwa kwanmwana no mulume yoshe, kama ana kutenda o mukiti mu ndoo yaaye. Oshe kama ana kwisana amandoo kwiya mu kulya ni kunwa ni anyene. 5Amaywaa no mukiti abana kubwa, Jobo kama ana kwaisana nji aiye akenise. Kama ana kwinguka kusili amasiku kulita amatabelo no kucina akumana ni anaae no alume oshe, kakuli kama ata kwaamba nji, ''Mweendi kwa anaange kwaali oyu ana anakufosa ni kunyefula Muliimu mu micinma yoo.'' Jobo na kutendanga ngeso e nako yoshe.6Cwale mulyaa eliciili aana Mulimu bihi akumonahaza balubala no Minya-Upilo. Satani ni yonyene yo kwiingena bamweya ni onyene. 7Minya-Upilo yo kwaamba kwa Satani nji, ''Kubine ukatundile?'' Satani yo kutambula Minya-Upilo nji, ''Kame ni katundile mu kweenda mu litunga, ni kupota mo oku noku,'' 8Minya-Upilo yo kwaambela Satani nji, ''Nukumona mubika wange Jobo? kakuli mu litunga kakwisa oyu akufekile nae, kakwite mubonda munu no kusepahala, oyu no kucila Mulimu oyu wasingi eyino kwiiba.''9Cwale Satani yo kutambula Minya-Upilo nji, ''Kandi kakwisa libaka elyo Jobo acitela Mulimu? 10Kokaa na uku mu babalela yonyene ni ano ndoo yae, ni eyi alemine yoshe mu maneku oshe, nu nulubete musebezi no makaa ae, tingombe taye kame tikusalile mu naha yoshe. 11Kono cwale olole e likaa lyowe uleme ba inu yae akwite, umone nji kate ku kunyefula yo ikalile ba lubala lowe.'' 12Minya-upilo yo kwaambela Satani nji, ''Mona, yoshe akwite kame ili mu likaa lyowe. Fela ulese kutwala e likaa lyowe ba lutu lwae.'' Ababo Satani yo kutunda ba lubala no Minya-upilo.13Eliywaa e liciili, anae no alume ni ano akati abana lemine kulyela ni kunwela veine mu ndoo no mukulowo. 14Bilu kubita o numwana kwa Jobo ni kwaamba nji, ''Amapulu kama alima kame timbongolo na tikwema o kufula kunyonga ni onyene. 15Masabea kwamba ana ku itulukela ni kwiilonda. Kwa onyene abika, na kwaibaa ni mbinji. Kame kuna ku banduka mene nji ni iye ni kwaambela.''16Yo silemine kwaamba, bilu kwiiya o muciili kame ni kwaamba nji, ''Mulilo wa Mulimu una kutunda kuwilu na ukucina tingu ni abika. Mene fela sina kubanduka nji ni iye ni kwaambela.'' 17Usilemine kwaamba, o munjiili bilu aiya ni kwaamba ji, ''A makalede na kwiiya atenda itopa inatu, na kutulukela e tikamele ni kutilonda. Kwa onyene abika, na kwa ibaa ni mbiinji. Mene fela sina kubanduka nji ni iye ni miaambele.''18Yo kasimana ni kwaamba, o muciili yo kwiya ni kwaamba nji, ''Anowe no alume ni akati kama ana kulyanga ni kunwango veine mu ndoo no mukuloo. 19Ababo bilu kwiiya e mebo no linungwa una kutunda mu lihalaupa bilu u fula mu maneku anee no ndoo. Cwale e ndoo bilu ikwela andumbana, ni kwaibaa. Ku siya mene fela kwaba sina kwiiya mu ku miambela.''20Cwale Jobo seli aimana, ni kukayaula e sito sae, yo kubeula e tinuli ku mutwi, ni ku kwela bashi ni lubala, ni ku kumbela Mulimu. 21Na kwaamba nji, ''Sina kutunda mulipuma lya maa nambuliva sinu, kame ita kuuka nambulwa sinu. Minya-upilo na kuniba, kame ni Minya-upilo na kuni byangulo. Kububelwe e litina lya Minya-upilo.'' 22Mu yaambo eyi yoshe, Jobo kasifosa, kame kaba mubonda kwa Mulimu.
21Kame e liywaa eliciili ana Mulimu na kumonahaza balubala no Minya-Upilo kame Satani niyonyene nakwiiya nao ni o kumonahaza balubala lwa Minya-Upilo. 2Minya-Upilo yo kwaamba nji, ''Kubine ukatundile?'' cwale Satani yo kutambula nji, ''Kame nikatundile mu kwenda-enda mu litunga.''3Cwale Minya-Upilo seli waamba Satani nji, ''Mibika wange Jobo nu mumono? mulitunga kakwisa oyu akufekile nae ni mulume no kuluka onene oyu acilile Mulimu oyu ano kutundisa kwa ino kwiiba yoshe. Yonyene kama ongotete mu uwa wae simba u ni sineleketa nji ni lwe nae ni mwibae nambulwa mubonda.4Cwale Satani yo kwaambela Minya-Upilo nji, ''Situmba kwa situmba! munu esalemine sohe kame asiba nji ayoyise moyo wae. 5Kono u olole e likaa lyowe u muleme baifuba yae ni ba nyama no ba mwiili wae, abo ha kame uta kumona nji kate ku kunyefula balubala lowe.'' 6Minya-Upilo bilu waambela Satani nji, ''Mona yokame mu likaa lyowe, kono ulese kulema ba moyo wae.7Ababo, Satani yo kutunda balubala no Minya-Upilo ni kufula 8Jobo ni malonda no kwiiba oyi, kutunda kunalyatelo no makondo konji okakeela bakaci no mutwi.Jobo bilu a londa linetani no kunwaisa yo kaikala ba mufese no ba litiko.9Cwale mukatae bilu a mwaambela nji, ''Sikene abo wongotela mu ku sepahala kowe? weete Mulimu kame ufe!'' 10Kono Jobo yo ku mutambula nji, ''Kame waamba kwanyi mukati wa mweelo. Ngaibi, kame tufanene kutambula feela eyino kuwaba mu likaa lya Mulimu kame iyino kwiina twikane ku itambula?'' Muyaambo eyi yoshe Jobo kasi fosa mu kanwa kae.11Cwale ababo alikani ae Jobo a anatu, abana kuyupa makandauko ae. Munu ni munu na kutunda kwao- Elifazi noku Temani, Bilidadi no ku Shuwa ni Zofati no ku Naama. Nakutenda e sipangano ni kuta nji akamuyepele tineke niku muomba-omba.12Cwale abana ana kumwaliketa asiendela kule kaa Mulimu ka nawino. Seli akalumuka o kulila. Munu ni muni bilu akayaula e sikumango sae bilu akusukulela o lukuku kumitwi. 13Cwale bilu aikala nae bashi maywaa atanu ni maywaa ambiili ni usiku utanu ni usiku wiili, kame kakwisa simba munu mumweya ana kutundisa e liywi kwa Jobo. Kakuli na kumona nji okuyupa kukola kwae kame kuna kunemeba onene.
31Maywaa ao abana kubwa Jobo bilu ayamisa kauwa kae ni kufuya e liywaa lyae no kwelekiwa. 2Jobo yo kwaamba nji, 3''Liywaa sina kwelekiwa lifuyiwe, bamweya ni usiku una kwambiwa nji, 'Nakwelekiwa mwana no mulume.''4Eliywaa liya libiluke e lififi! Mulimu aikalile mu liwilu a lipulame. Kame lisel lilese ku limonisa. 5Uwi ni mwiinda no lifu akulondele lyo. Lifukiwe kwa makumbi, liciliswe kwa inu ikeyile mu uwi.6Usiku uya wikale muuwi unene; upalamiwe mu maywaa no mwaka,; ulese kubaliwa mu maywaa no kweti. 7Mawe! kulese kwelekiwa munu mu usiku owo; maywi no kuwabelwa alese kuyupahala mu usiku owo.8Ousiku owo, ufuyiwe kwa afuyanga maywaa, onyene a kwite maata nokwisana Leviatani. 9Tinungweti malungasiku no usiku owo tifafale; ushekelwe liseli kono uulwe kukena, kame buulwe kumona amasiku aban kakena. 10Kakuli usiku uya kawa siyatila e lipumo lya maa, kame kawa sifuka a miyo ange kumona a manyando.11Sikene aba na sifela mu lipumo lya maa? Sikene aba nasibitelela kwasa kwelekiwa? 12Ama yikena kunitambulela bayeelo? Yikene ama kuni yamwiseza ku maele ao?13Kambesi ngeso, kosina kuolola ni andokile ni kufa, koni kulanganene kale ni kupumulelela. 14Ee kupumelelela bamweya ni ambumu ni mandimo no litunga. A ana kuyakela a mabita no tikupuzo;15Koni ikalile ni ana no ambumu ana kuluwa gauda, ana kwiyata e tindoo tao silivera. 16Onene kambe kana simonwa ni kuyo ya kwanyi mwana a na kubitelela, kwanyi alukeke a simone liseli.17Omo ano kwiba naku lesela kutina, kame ano kukatala kamatwesa kupumula. 18Omo ana kuhapiwa kamaikalile mu wiiketo bamweya, kata kuyupa e liywi no munyandisi wao. 19Omo kame kwikalile anyonyo ni akulu; kame muzike na kulukuluha kwa molyae.20Oyu a maibile, Mulimu sikene abela kumona e liseli? kame oyu no kunyanda, sikene a mubela upilo? 21Ni ao shukela e lifu, kono ka liiyi, kama lishukelwe kubita omo kushekelwa o ufumu. 22Kama ata kwiiya ni kuwabelwa kunene mane kama ata kuwabelwa aba ata okumona ni libita.23Liseli sikene libelwa o munu ana ku ulwa e ndila yae? Ni uyo Mulimu ana kumuyatilela oku no ku? 24Kakuli okutonga kwange e silya sange, kame o kubokolola kwange kwa kulemenenena kwanyi mbula no milupi.25Kakuli eseni cilile anene ni sonyene ni wana, kame esi sinicilisa ni sonyene sina kuni iyela. 26Kanikwite wiiketo, simba pumulo kamba kozo; kono okubambaba kuwaniwa mo.
41Cwale Elifazi no ku Temani kwaaba ana kutambula nji, '' 2Aba tuta kutataka kwaamba nowe mwendi kame uta kuyupa o kwiiba? kono anyine so kwiinda o kwaamba?'' 3Mona, Niwene una kwelezanga ano kupula, kame na ukuongota a makaa no anu no kufokola.4A maywi owe na kutwesa kuongota oyu no singa kukwa ni oyu ana kunjanjata mu manwi. 5Kono cwale kubambaba aba kua ku kwiyela kame ufokola; aba kukulemine kame ubwelwa a maata. 6Kokaa, esi sikuba maata ni kucila Mulimu kowe, esi sikusepisa ni kusepahala kowe.7Cwale upuluke nji kwaali o munu ata kufa kwasa esi ana kutenda? Okwaali ano kusepahala ana kuyundiswa? 8Mene, esi sina kumona niesi, kikuli anu alima okwiiba ni ano kukuna eyino kukataza aciili, kama ata kukutula eyeyo. 9Mulimu abaamba, kama afa. Mebo no kutweba kwae kame wa mana.10Kumona kwande kame kubwa, ni kulila kwande ni kucilisa kame ni maeo no ana nde nakucololwa. 11Onde no kukulubala kame ifa libaka no kuulwa siselo kame ni twana no nde mukati kame tuta kuhasana.12Cwale e liywi kame lina kulitwa kwamene mu kunutu kame e kutwi yonge naikuyupa aba lishobotiwa. 13Neli munako no tipono no usiku aba sina kupuluka otulo tu nene aba tulemine anu.14Kucila seli kuniiyela, naikunganganisa eyifuba yange yoshe. 15Cwale silumba bilu sibita ba lubala lwange kame o wambo noba mwiili wange na ukwimana.16Silumba nasi kwiimana me sondokile kona kana sitwesa kumona omosimonahalela, sina ku simona balubala lwange. Kmae kuna kuondoka, kame ni yupa eliywi lyamba nji, '' 17Nji munu aba afa atwese okumona kuluka kubita Mulumu? kame munu katwese kwikala oyu no kukena kubita mubumbi wae.18Mumone! Simbali Mulimu ka sepi obika ae, kame abeka mubonda kwa mangeloi ae. 19Ngaibi kuta kwikala kwa onyene ayoya mutindoo no lizupa, aatunda mu lukungu, aa sonyiwa kwanyi lifele?20Kama yoya kutunda mu nako no masiku kutwala ku mangolwa kame kama afa. Kama felela kuta kutelela kwasa temuho simba kanyonyo. 21O muhala no tende yao kame upatuka kame afa, asi kuwana unungu.
51Cwale ukuwange, anyine so kutambula? kame kwano kukena anyine so futukela? 2Kakuli o kutweba ni ukwiibaa kwa mweelo; kame kukana ni ukwibaa kwa mwelo. 3Sina kumona o mulume no mwelo aba mena mibisi; kono nawangu kame sina kufuya e ndoo yae.4Anae no alume kama ali kule ni silelezo kame alyatingelwa mu mwelo, kakwisa oyu wa lamwena. 5Olukau lwao kame luliwa kufa lishebo, kama lulonda mu lusitelo no miunga, e yoo yoshee kame imanwa kwano kufa linyotwa.6Kakuli umai kautunu mu likungu, kame manyando katundu mumbu. 7Kono o munu kame ana kwelekwela manyando kwanyi e lianyi omo litendelwe ku tatalakanela mu liwilu.8Kono kambe ko mene ko misaela Mulimu, kame nita kubeka eyaambo yange yoshe kwa Mulimu. 9Niyonyene oyu atwesa kutende inn inene eyi ibita eyi ita kuyupiwa kwa munu. 10Yonyene yo lokisa e mbula mu litunga, yo endisa meyi mu matunda.11Kama abeka anu no kucaniba mu sisa sili kuwilu kame a aikalile mu maswabi kama abeka musilelezo. 12Kama sinya mayambuto no ano maya nji a makaa ao apalelwa a mayambuto ao. 13Aa kumona unungu kama kwacisa mu kuonga kwao, kame mifumo no ano tinalu kame ipala.14Kama akwangana ni uwi o munji, kame asaela o munji kwanyi usiku. 15Kama lamwena mubotana kwa mbinji, kutunda mu tunwa twao ni kulika lya anu ano maata. 16Cwale oyuno kufokala kama akwite sepo, kame ano kwiiba kama kulema ku kanwa.17Umone! Munu abafuliwa kwa Minya-Upilo na kunulubetwa, cwale ulese kunyaza e koto no oyuno- Maata-Oshe. 18Kakuli ni yonyene ayupisa o kukola, kame niyonyene a nunga aba bayupa okukola. Niyonyene oyu a holofaza, kame ni makaa ae a balisa. 19Kama ata kukulukula mu tikozi ti tanu ni kamweya, ee ni kuino utanu ni twiili, okwiiba kakuta kwa lema.20Munako no lishebo, kama ata kukuyoyisa nji ulese kufa; Mu tindwa kama ata kukukundeka ku kutweba kwa mbiinji. 21Kame ata kukusileleza kwa mbiinji iyupisa kukola; kame kauta kucila simba wiyelwa ni eyi ilita kozi. 22Tisinyehelo ni kuulwa aba ikwiiyela, kame utwesa kwisheka; kame kauta kucila iyamana no muliyungu.23Kakuli kame uta kutenda ulikani ni mawe no mumatongo, kame iyamana no muliyungu kame ita kuyoya mu kozo ni wene. 24Abo, kame uta kuyoya mu wiketo mutende yowe, habo uta kuta kukutatuba tingu towe kanta kutonda esinu mumulaka. 25Kame uta kulimuka nji ano lusika lowe kama ata kupula; aikulyowe akumane ni moopu no mu litunga.26Kame uta kwingena mu libita lyowe abo uta kwikala mucembele-mumbulu ufeke kwanyi e nata uloto mu nako no ku kutula. 27Mona, e yaambo eyo na tu kwishelisisa kame mo ikalele; wiyupe kame wilimuke wefoci.
61Jobo, bilu atambula nji, 2''O kukola kwange kambe na kukubekiwa ba sikala, ni kunyanda kambe na kukubekiwa ba sikala ni konyene; 3Kambe ne kuta kubita lishabati no mu liwate ku kulema; ni lyonene e libaka lina kunambisa na wangu.4Kakuli a masho a oyu no-Maata-Oshe na kuni yaa. Kame ulembe wao na ukubita ku mucima, Eyi icilisa no Mulimu kame ino kuwana kulwa ni mene. 5E mbii o muliyunga kame ililanga aba ifula o moopu? Ni ngombe kame ita kulila aba ileteelwe o mwengelele? 6Nji ilya no usula mba iliwa na mbulwa munwa? Ni ungume no likena no mu liki kame uta kutabusa?7O mucima wenge kame ukana, kwamene ni lya ina kuni nyikwa. 8Mawe! Kambe okukumbela kwange kame kuyupahala, Mulimu kambe ko niba esi ni shukweele. 9Nji, Mulimu a pumene kuni pwacaula, a olole likaa lyae ami bae!10Abo he mba nikwi o mucima; Ee kame nita kuwabelwa o weeti no kuneneba, kakuli kana sikanena a maywi a uno kukena. 11Maata ange, babi akuna, nji ni kusepise kwa siciili? kame upilo wange kaliywaa saumane nji ni kuongote?12Nji a maata ange kama akuwana ni maata no mawe? Kamba o mwiili wange kame ukwite okuongola kopa? 13Nji kosili esi sita kunitusa? Kame kuta kuwaniwa esi sita kuni yoyisa?14Oyu aikalile mu mumando kambe mulikani omumomise e lilato, simba amonahala nji na ku lesela kucila Oyuno-Maata-Oshe. 15Abange kama lombota kuonga kwa lweeti, onyene maati aiyala a meyi aiba. 16Kama ana kubiluka ano kwilola libaka o kukanyela, kame litwa kame likushweka mo. 17Aba kweenya a meyi kama akwa aba ku bya a kamwi kama abwelela.18Milongo-longo n anu ata mundila eyo kama auka, kama akaingena mi lihalaupa, kame akafa. 19Makoloi no ku Tema nai kusaela ko ameyi, aa tunda kwa Sheba ni onyene kama ana kwa sepa. 20Na kuswaba kakuli na kusepa nji mba awana, abana ku keela mo, ka limuka esi ata kutenda.21Naanyi mu mwikalele yo ngeso kamu kwifetuso, aba mumona esi sicilisa kame mumbemuke. 22Nji sina kumiambela nji mumbe? kamba mu ni tuse e mpo kututu yenu? 23Mwendi sina kukumbela nji mu ni lamwene mu likaa silasange/ kamba muni liulule mu likaa lya munyandisi wange?24Muni iyetise, abo kame nita kuondoka; mu nisimwete omo sina foso, abo kame nita kuyupisisa. 25Maywi no niti kama akwite e tuso onene! kono etikutazo tenu kame tinyaza sinu sibi?26Mwendi na mukupuluka kunyaza a maywi ange? bilu mu mona nji eyi yaambiwa kwa nyo waakinte sepo kame ifekile kwanyi mebo u tuka. 27Mane kame muta ku shebuluka ndiala kumona oyu so mu luwa, kame muta kuulisa mulikani wenu.28Kame cwale kame ni kumbela nji mu ni ale miyo; kame mutalumuka nji si miongo. 29Kame ni kumbela nji muukele esaamba, mu si alikete mu kuluka. 30Kame mwaamba nji, kamwa kange kame keta kwaamba eyi ya kwite niti? ni palelwe ku limike eyino kwiiba.
71Upilo no munu bashi kokaa ni tindwa? A maywaa ne kokaa kwanyi maywaa no mubeleki? 2Kama fekile kwanyi mubika oyu ashukelwe onene mwinda no sitondo, ni mubeleki oyu walikete kubiwa a mali ae. 3Ni mane sina kosumenwa tikweti no kutatela feala; sina kulukisezwa ama usiku no kunyanda feela.4Aba ni to okalangana, kame naambanji, ''Kaliywa sami kauke?'' 5Nyama no mwiili wange kame iyaalile mibila ni ikalu iyaalile o lukungu; e situmba sange kame sikayoka kame kutunda o ufutu.6A maywaa kama abwa nawangu kubita owuno muluki no maambi; kame kama abwa yongeso kwaasa esi ni sepa bo. 7Mawe Mulimu! Upuluke nji upilo wange ni mebo feela; ni nji a miyo ange kata kumona eyino kuwaba.8A miyo auyo animone cwale kaata ku mimona kuuso; a miyo owe mba ni saele kono kamita kumonahala. 9Kwanyi elikumbi aba libwa kame likutela kule, yongeso ni kwauyo ashetumukela mu libita kaata kwinguka kutakutelela. 10Kaata kuukela mu ndoo yae; ni sibaka sae mba sikata na kumulimuka.11Simbangeso kanita kwindisa a kanwa kange kwaamba; kame nita kwaamba mo ni kalelwe mu mucima, kame nita kutangoka elibaka no kweena kuli mu mucima wange. 12Nji sime liwate? Kamba drakone no mu liwate nji uni sumene ngeso?13Aba nita okusepisa o ulangano wange nji mba uni pumulisa, ni nji aba ni langana o weeli wange kame ufukuzeha. 14Kwaamba uni cilisa ni tiloto, kame uni njanjisa mu tipono. 15Mulibaka elyo, o mucima wange kame u noma okowiwa, kame ni singa e lifu onene kubita upilo.16Upilo kame unimangile si singi kuyoya ni kamuta, unilesele! kakuli a maywa ange ni siyunda feela. 17Munu ni sike umu lekula masiku mu liywa, kame ni kutwala o mucima owe kwa yonyene? 18Sikene aba umu lekula masiku mu liywa, kame u mu lika mu nako yoshe?19Kaliywa so lesele ku ni kelyeka kwa miyo, kame kaliywa so ni be e sibaka no kumina a mate? 20Simba sina foso, sikene nina ku kutenda wene ulondela anu? sike una kunilondela ku nitenda e pakani yowe?21Kame ni sikene aba wa ni lemena e tifoso tange, kutu o uyi wange? Kakuli cwale kame ni kalangama mu likungu kame uta kuni saela, kono kanita kumonahala.
81Kwaamba kuna kutambula Bilidadi no ku Shuha nji, 2''Maywaa anjinga uta kutanda mo lemine kwaamba ngeso? Kame maywi ata kutunda mu kanwa koe kwanyi linungwa e nako ikuma babi? 3Nji Mulimu kama ata kukopamina o mulao? Oyu- No maata-Oshe a sikamise esi silukile?4Anoe simba ana kumufoseza, yonyene kame ata kwa aliketa ku mubonda wao; 5Wene usaele feela o Mulimu mukutundamena, ukumbele oyuno-maata-oshe mu wikokobezo.6Kame aboli oyuno kukena ni oyuno niti, ni saambo no kuongola nji mba kuyupu. Anulubete e ndoo yowe no kusepahala; 7Ni matabelo owe simba amonahala kucaniba, mangulela ao kama ata kuneneba.''8Cwale kame ni kumbela nji usaelise kwano akukale, kame utwale o mucima kwa esi ana kuwana anyeekulyao. 9Kakuli aci tuli ano bingolwa kame kakwisa esi tulimukile, amaywaa etu mulitunga ni mwiinda feela. 10Kokaa kama ata kukutalifisa ni okulemusa, aambe e yaambo ili mu micima yao nji?11''Nji kuma kame itwesa kumesa kumena omo kwasa mataba? Ni museme omo kwaasa a meyi?'' 12Kame isikalile inyonyo kaya sibita enako yazo no kutemwa. Naukukuta; kame o moopu omuciili oshe usili o wiishi.13Motikalele etindila no anu oshe ao apulama Mulimu, munu nakwa cila Mulimu okusepa kwae kame kuta kubwa. 14E sepo yae kame itapatuka kwanyi waanda. Okusepisa kae kufeka kwanyi wando no linyi. 15A ba kusileleza ba ndoo yae kono kaya si siongola; nji akongotete ba ndoo yae kaita kwikala sibaka.16Ni situndo no kuyuuba esi simena mu kamwi, eyi ikwite mitai eyi ilolela ba litongo lyne. 17Mibisi yayo kame ikutingeta ba mawe, kame ikakela ba mawe no kushi. 18Kono aba ita kutukulwa mulikalango lyayo, sibaka omo simemine kame sita kwikana, si aambe nji, ''Simba natanga kama sikumona.''19Mone, abo ababwela o kuwabelwa kwa ndila yae; kame mu mumbu owo kame kuta kumena eyi ciili. 20Mona, Mulimu kakana o munu no kuhika, kame kabi e tuso kwa atenda eyino kwiiba.21Kanwa kowe kama ata kukaiyata ni kusheka, elilata no kuwabelwa kame litunda mu kanwa kowe. 22A akutimbile kama ata okufuka okweena. Kame etende no ano kwiiba kaita kwiikala ko.
91Jobo bilu atambula nji, 2''Kame mwaamba eniti sina kupumena nji mo kwikalele; kono munu ngaibi atwesa kwiikala oyuno kuluka balubala no Mulimu?'' 3Mulimu nji kama ata kusinga kuzeka ni munu, munu kama ata kupalelwa kwiikalabela mu Saambo simweya kwwa ino lule.4Mulimu ni oyuno unungu kumanenena, amaata ae ni manene. Anyino kuongofa kulwa ni Mulimu nji akondise saambo sae? 5Niyonyene a shimbulula a malundu nambulwa ku lemusa munu, kama apindumuna ni kutweba kwae. 6Niyonyene a nyunganyisa elitunga kulitundisa mu sibaka salyo, kame ni misumo yalyo kame izikinyeha.7Niyonyene a laela eliywaa, kame kali kaula, oyu alanutiseza tinungweti mukuongota. 8Yonyene feela yo yandulula e liwili, yo enda bamandinda no liwate. 9Yonyene na kutenda e Bere, tikulube ni silimela ni tinungweti no mumabaka no mboela.10Yona kutenda eyinu inene na kwayuhala, kame ni inuno kukomokisa eyiya tweswe ku baliwa. 11Mone, kam atwesa beebi ni meene, kono meene simumono, kama bita balubala kwaasa ku mulemuha. 12Mona, aba londa esinu, anyine so mwindisa? Okwali oyu so mwaambela nji sikene utenda aba?13Mulimu kamanisa o kutweba kwae; a akulemisa ni muipubeki kama obana mushi yae. Menebo, sime anyine nji ni mutambule? 14Mene, ni kete ngaibi a maywi no kuzekisana nae? 15Saambo sange simba ssikala esino niti, ni lese ku mutambula, kame nita kukumbela feela nji muatuli wange anishemube.16Kame simba ana kunitambula aba nita otilelea, simbangeso kanita kupumena nji nakuyupa e liywi lyange. 17Kakuli nakunicola ni linungwa, naku nifula amatuma no kupula nambula libaka. 18Kame kapumene nji ni buyaetete, kono kama anilisa eyino kulula.19Kwaambiwa eyino kwiitika amaata, yonyene kamaamba nji, ''Mene, nili ni maata! Kwambiwa eyino muzeko, yonyene kamaamba nji, 'Anyine so ni sanena ku muzeko?'' 20Simba kanasifosa, kanwa kange kame kaamba nji sinafoso, kame simba sikwite o mubonda, kanwa kange mba kaamba nji kame ni kwite mubonda.21Kwaino mubonda, sikwite o mubonda; sibilaele kwa upilo wange sikata na kuukatwa. 22Kakwisa munangu, mu libaka elyo kame ni aamba nji. ''Kama ibaa oyuno kuluka ni oyunakwaluka.'' 23Koto aba ita kwibaa mu sipundukela, yonyene kama asheka amanyando no anu nambulwa mubonda. 24Elitunga kame lina kubekiwa mu maata no ano kwiiba, a mabala no atuli no litunga kama ata kwafuka kapai, nji kasayonyene atenda ngeso, ni anyine kame?25Cwale amaywa ange naati esitunu sibita esino kapaso, na kutuka, kama simona eyino kuwaba; 26Nakutete kule kwanyi isepe no lubilo, kwanyi mbande eyi ipamula sinu no kulya.27Simba naamba nji, ''Nipulame esi sinikataza, o lubala lwange lulesele kumonahala o kweena, ni ikale oyu wabeelwe.'' 28Meni ciliswa kwa manyonge ange oshe, ni limukile nji kanta ku ni atulela. 29Kame nita kubiwa kubiwa o mubonda, simbangeso sikenenikataza okusebeza feela?30Simba ni kuyowa mu meyi no litwa, kame ni kenisa amakaa nge ni mulela. 31Wene kame uta kunicupwa mu lilombo no ndawa, kame e ikumango yange kame ita ku ninyenyisa.32Kakuli kasa munu yonyene kwanyi mene, nji ni kutambule nae nji mane tukutwale ku kuta. 33Kwaali o muzekisi oyuso tusumena e liywaa, abeke e likaa lyae beulu no aci twaayiili!34Mulimu kama atuundisa a tupa yae kwa mene, kame eyi icilisa yae ilesele kuni mbwembwetisa. 35Abo kame nita kwaamba osa mucila, kono cwale kasamene wino.
101Omucina wange kame ukumangilwe kwa upilo wange! Kame nita okulilelela kwa anu nambulwa kweena; ni aambe eyi iyupusa mucina wange kushoshoma. 2Kame nita kwaambela Mulimu nji, ''Ulese kumimbeka o mubonda! kono unisimwete esi ni zekanaso. 3Kufanene nji uni limbe, nji u shumbule esi sina kutendiwa ni makaa owe, kame upumenene mayambuto no ano kwiiba?4Miyo owe ni a nyama nj? Nji kame ewaala omo kualelwa o munu? 5Maywaa owe, nji ni maywaa amunu? kame e myaka yowe nji kame ikuma ba maywaa no munu, 6nji udselisise o mubonda wange, kame wibangutise okwiiba kwange. 7Nji naukulimuka sikwite o mubonda, ni nji kakwisa oyuso ni lamwena mulikaa lyowe?8Makaa owe ni onyene ana ku nitenda nakuni uumba noku- nooku, kame simbangeso ni wene usinga usaela kuni yundisa. 9Upuluke nji ni weene una kuniuumba kwanyi lizupa, kame cwale kame waamba nji ni biluke o lukundu kame?10Kakaa, nukuni itela omo kwitelwa a mawe no muzilili, kame nuku ni mina omo kuminelwa a mafi! 11Ni weena una kunifuka situmba ni nyama, kame nauku ningungahanya bamweya ni ifuba ni misifa.12Niwene una kuniba o upilo ni kunishemuba, kame e pabalelo yowe ni yonyene iyoyisa o moyo wange. 13Simbangeso naukushweka e yaambo eyo mu mucima, kame ni lumukile nji ni yonyene una kupuluka kunitenda. 14Aba nitenda e sibi, kame uni lemuha, kame ukana kuni lemena o mubonda wange.15Nikale oyuno kwiiba, abo kame nita kumaiba! Nitende oyu no kuluka? simbangeso kame ni cilile kwiinula o mutwi; kakuli kame sina kwiiyelwa ni kweena, kame ni mona feela kumaiba kwange. 16Aba nisinga kwinuka, ababo kame uni zuma kwanu nde; naukunicilisa kame kwa ino kukomokisa e yowe.17Naukubisaelela tipaki ti bya kwiiya ku ni lwanisa; kame kutweba kowe kame kuekezeha beuli yange; esi niwana feela ni kusinyehelwa ni ku lwiswa.18Sikene una kunitundiseza mu lipumo lya maa? Kambe sina kufele nakwamonwa ni litiyo. 19Kwanyi kana ikala ko, ni situnda feela mulipumo bilutwaliwa kulibita.20Maywaa ange, kokaa ni macana feela? Wiilesele kame! Uni lesele nji ni kutumane kanyonyo, 21ni sikata na kuta kale oko sita okauka ko kame, mu naha no lififi ni mwiinda no lifu, 22naha no lififi linene, kwanyi usiku, litunga lya mwiinda no lifu omo kumonahalela mu suuyi, omo liseli kame lifekile kwanyi uwi lififi.
111Cwale bilu kutambula Zafari no ku Naama nji, 2''Maywi no kupula nji mba saela kulambulwa? Kame munu waamba enene, nji kumonahalisa e niti yae?'' 3Okuitokoza kwae, kame kuta kuondokisa anu? kame abo ulemine kunyefula ngeso, munu alese okwenisa?4Kakuli wene kame waamba nji, ''Omo simaambela ni niti, kame nili munu no kukena mu miyo no Mulimu.'' 5Mawe! Ko Mulimu ana kwaamba, yo kuyatula akanwa kae yo kulwa nowe! 6Kwa kumonisa eyi ishwekilwe no unungu wae, mona unungu no kutunga no mayambuto ae.7Nji wene kame uta kuyupiseza eyaambo no kutunga no Mulimu? kamba kame uta kulimukelela eyino kuwaba no oyu-Nomaata-Oshe? 8Eyo kame ilumbile onene kwanyi liwilu ngaibi uta ku lilombota? kame litungile kubita oko kwiikala ano kufa ngaibi uta ku lilimuka? 9Mukuleba kame libita e litunga kule-kule, kame mu upala kame libita e liwate.10Mulimu aba alema o munu, kama amuyatilela mutolongo, kame amutwala mu ku atulwa, anyine so mukanisa? 11Kakuli yonyene kama alimukile anu nambulwa tuso, kama amona o kwiiba yo sika ubihelwa. 12Kono o munu wakwite tuso kakwite kuyupisisa, ee munu kama elekiwa kwanyi mwana mbii no muliyungu.13Kame cwale abo sikululela o mucima owe kwa Mulimu, kame alolela amakaa owe kwa yonyene. 14Kwiiba kuwaniwa kwa weene, kama ata kutundiseza kuleni wene, ulese kuonga kwiikale mu tende yae.15Abo olubala lowe kame luta kunanguka libaka no kuulwa o mubonda, ee kame uta kuongola kwaasa esi ucilile. 16Mane kame ita kupulama a manyando owe, kame uta kwa aliketa kwanyi meyi ana kwiteka, ana kushukuka. 17Kame oupilo owe kame uta kukwanguka kubita e liwilu ya munji. Lififi lyoe lifeke kwanyi liseli no masiku.18Kamauta kuyoya mu wiiketo, kakuli e sepo kame ita kwiikalabo. Ee kame uta okutemauna, kame uta kulangana mu kozo. 19Simba uta okalangana, kakwisa oyuso kucilisa, ee akupula kam ata kwinya kwa wene mu ku kumbela kushemubiwa kwa wene.20Kono ano kwiiba, amiya ao kama ate kukatala, aulwe okwata kuwana macilelo; sepoyoo ni kufa feela.
121Jobo bilu atambula nji, 2''Ni sinu silimukiwa nji, ni anyi anu luli, aba mutakufa, unungu ni onyene kame uta kubwa!'' 3Kono nimene kame ni yupisisa wino-wino kwanyi anyi, kamunibiti kwa siciili; kono kwaali oyu walimukile eyi muna kwaamba?4Sina kubiluka omunu ashekiwa kwa alikani ae, munu ana kukumbelanga kwa Mulimu, kame na ku mutambulanga, munu no kuwaba nambulwa mubonda, na kubiluka sisomiso! 5Oyu akuketile kaa likete munu ana kwiiyelwa ni umai, kama anu shwaula, munu aba telela. 6Isinyi niyonyene iyoya mu wiiketo mu litende tayo, kame a ashomaeta Mulimu ni onyenye ayoya mu kozo, kwaamba nji ano kusepisa kwa maata aonyene, nji niyonyene Mulimu wao.7Cwale he wibangute iyamana, kame ita kuku eleza, wibangute ni iyunyi no kuwilu ikwaambele. 8Kamba ukumbele o mumbu nji ukutalifise, wibangute tindi no muliwate kame tita kukwaambela.9Kwayonyene yoshe, kwali oyu wa limukile, nji mwatendela Minya-Upilo? 10Yonyene alemine o moyo no iyoya yoshe, ni moyo anu oshe mu likaa lyae.11Kokaa, okutwi kame ilimukile kutaluhanya a maywi, kwanyi a kanwa omo kalimukele kuhalihanya ilya ili mu kauwa? 12Anu akukula ni onyene aikalile ni unungu, kame mu myaka no kupula mo kwiikalile ezibo.13Mulimu niyonyene aikalile ni unungu ni maata, kwayonyene kame kuwaniwa tikelezo ni kuyupisisa. 14Mu mone! aba kwisa esinu bashi, kakwisa oyuso siungula, aba ayatilela o munu, kakwisa oyuso muyatululela. 15Mu mone! Aba sindela o mbula e litunga kame likukuta. Aba ata kwilokisa. litunga kame lisinyeha.16Ni yonyene akwite maata ni unungu, o muongi ni uyu a ongiwa mu siyiili sao, kama ali mu maata ae. 17Kama atwala aelezi no ambumu mu ku hapiwa, kame azizibaza aatuli. 18Kama sinya titukelo ta ambumu kama anunga mihala mu timbunda.19Kama twala maprisita ku kuhapiwa, kame akwisa ano maata. 20Aalimulikile kwaamba kama alwisa a maywi, akulu kama ayumena kuyupisisa e yaambo. 21Kama sheulisa amanduna, kame anungutula a makaunda awo akwite maata.22Kama ayaneka eyi ina kushwekiwa mu uuwi lififi, kama lita mu liseli mwiinda no lifu. 23Kama kulisa a macaba kame wa amana; kama apulisa a macaba, ni kwa monisa mundila.24Kama indisa ambumu no litunga kuyupisisa, kame apolyanisa mu lihalaupa omo kwaasa e ndila. 25Kama polyyana mu lififi nambulwa liseli, kame wa tantalikisa kwanyi anu ana kukolwa amalopu.
131Komumone! ni mene sino kumonena eyo yoshe ni miyo, sina okuyupela ni matwi, sina kulemuha. 2Esi mu likulikile ni mene seni limukile, kakwisa eso muni bita naso.3Kono esi ni saela mene, ni kumonana ni Oyu-no maata-oshe; esi nisinga ni kuwaneka esaambo ni Mulimu. 4Kono anyi kame muyambutuka eyi yakwite niti, moshe kame muli anganga na kwa kwata tuso. 5Komuna kuondoka, abohe, kame muta kumonahala nji kame mwikalile ni unungu.6Cwale muyupe amabaka ange, kame mutetete eyaambo itunda mu kanwa kange eyi ni zeka, 7Nji kame muta kwimanena Mulimu mu ku kopamisa e yaambo? mwaambe eyae kwa eyi ya kwite niti? 8Mwikale ni saluluti libaka lyae? Mane mu zekele Mulimu?9Nji kame muta okuketa aba ata kwiiya ku mi tatuba? nji mutwese ku muonga omo kuongelwa munu? 10Luli kame uta ku ninyaza, aba ukwite ketululo mu mucima.11Oumbumu wae kauta ku micilisa? mulese kwiingeniwa kwa musunga wae? 12Tikelezo-tuna ta anyi ni tikelezo no mufuse, tikelezo no kuongola taanyi kame tifekile kwanyi ndowa no lizupa feela.13Ko muondoke! Mu nilesele ni aambe! Esi sita kuni iyela sini iyele! 14Sikene abani londa e nyama yange ni maeo? Ni beke o upilo wange mu likaa lyange? 15Ko mumone! Simba ani baa, kame nita ku mwaliketa, kanyi aba nita kwaamba myaambo yange balubala lwae.16Mwendi kame nita kuyoyiswa kwa saamba eso, eyi nonji kakwisa oyu so kana Mulimu ni kutwesa kwiiya balubala lwae. 17Mutetete nawino amaywi ange, eyino muzeko wange tingene mu matwi enu.18Mumone! Cwale kame sina kusumahanya yaambo yange; nilimukile nji kame nita kutundiswa o mubonda. 19Nji kwaali oyu so zekisana nange? simbangeso kame nita kwibanguta nji nife!20Umiyupe feela mu mu yiili, abo kame, ka nita okusweeka kwa wene. 21Tundisa e likaa lyowe kwa mene, kame eyi icilisa yowe ilese ku ni ngangamisa. 22Kame he uni isaane ni tambaa ku kutambula; kwaambe meene, ween uni tambule.23Mibonda ni tifoso tange niti njinga? Unisumwete mibonda ni tifoso tange. 24Sikene ushwekela o lubala lowe? kame nisike makiketa ngeeso kwanyi kame ni kalile sila sowe? 25Kakuli kame uta kutundamena elimuna litukiswa ni mebo? kamba kame ushenja o muuku no kukukuta?26Niwene uta kunola eyi ilula ita kumi iyela, kame unitenekisa mibonda no ku undumbana wange. 27Weene ununga amakondo ange mumasokisi, oyu alondela myeendelo yange yoshe, kame ubeka endinda ku makondo ange. 28Kame o mwiili wange naukuola nau kupwacauka, kwanyi esito sina kuliwa ni mafele.
141Munu ana kwelekiwa kwa mukati upilo wae niwa kwiiniba. Kame wiiyalile amaziezi. 2Kame ana kwiiya kwanyi palisa kame naukuyunda; kame una kubwa kwanyi mwiinda ka wikala sibaka. 3Kame o munu ana kutendiwa ngeso niyonyene uta kulondela? kame tukutula ku kuta.4Kame kuta kukonahala nji kutunde munu no kukena kwa munu no litilo? kakukonahala! 5Mukumona nji a maywaa ae kama ana kusumwa ni tikweti tae ni weene uyaamba, ni nji nau kumubekela esifunda esi katwese kusimatuka. 6Mulibaka lya eyo, ube munu e sibaka a pumule, kwanyi mubeleki a twese ku wabelwa mamaneneno no liywa lyae.7E sitondo simba sitemwa, koili e sepo no nji mba sita kumena kame, ni nji kasita kuulwa e lituhela. 8Mibisi yaso simba ikulubalela mu mumbu kame ni lisina lyaso kame liolela mu likungu. 9Simbangeso aba siyupa a meyi kame sishomena, kame simena mitai ibya kwanyi e sitondo si sikalile sinyonyo.10Kono munu aba afa, kwayonyene na kubu; Ee kama mina o moyo, kame cwale o kwaali? 11A meyi no mu masa a bwa, a meyi no mu lueti kame abwela kame ku kukuta. 12Mo kwikalele ni kwa munu, niyonyene kame alangana kame kataa kwinguka, kubitela e liwilu kalisaka, munu alese kumona kame, kamba kwingulwa mu tulo twae.13Mawe! konishweka mu libita! ko ni yatilela mo, kutweba kowe mane kubwe, unisumene e liywaa elyo utaa kuni puluka kalyo. 14Munu aba afa, ko ayoya kame! Abo, kame nita ku kumalela e ndwa yange, mu maywaa ashe, kubitela kwiiya oyu so ni lukulula mu sibaka sange.15Abo weene abo uta kwisaana, kame nita ku kutumbula, kame uta kushekwela ku mona kame o musebezi no makaa owe. 16Kono cwale kame uta kubala a matengo ange, kame ulondela e tifoso tange. 17Mibonda yange nai kunungiwa e nata, kame nau kubeka eliswayo lyowe ba kwiiba kwange.18Ni saambo no niti. Lilundu na li bulumuka mane ni kubwa, e liwe nati ku shenyiswa mu sibaka salyo. 19Meyi bilu abulumuna a mawe, meya a lungwangwa na kuta ni mununo no mumbu. mo sinyeza esi asepile munu.20Kame uta ku mukoma nako yoshe, mane afe; kame usinya o lubala lwae, ni kumulesa nji akutele. 21Anae oko anomiwa, yonyene kayii, kame simba ashubulwa kakata na kulimuka. 22Kutoma no mwiili wae, ni kwayonyene feela yofoci, kame o kweena no mu mucima wae, ni kwae feela yofoci.
151Cwale bilu kutambula Etifazi no ku Temani nji, 2''Kwali o munu no unungu oyu atambula ku yaambo no kuyambutuka feela, kame ni ku tundulukisa e sifuba sae kwa mebo no upa?'' 3Nji a kanene ni maywi nambulwa tuso, kamba ni yaamo eyi yaamba e siciili?4Weene naukulesela kucila Mulimu, kame usinya e sebelezo itendelwa yonyene. 5O kwiiba kowe okwaambisa a kanwa kowe, kame usinga kulombota a maywi ao no kushemba. 6Kanwa kowe ni konyene kama ku kuba o mumbonda, kasa mene; kame amaywi atunda mu kanwa kowe ni tipaki, ti kununga.7Nji ni weene munu no weeli mu kwelekiwa? kamba naikwiya oweeli, kwa malundu? 8Nji siwe wefoci ama kuyupa e tikunutu ta Mulimu? kame unungu ni weene feela uli nabo kumanenena? 9Esi ulimukile ni sike eso twa limukile ni aci? sike uyupisisa eso twa yupisisi aci?10Kwaaci kwaali ano tinuki no upuzwa, ni alume akulu kame kama abika ni sitowe ku maywaa. 11A maywi no Mulimu no kukuondota o mucima nji kame wamona kucauiba? yaambo una kwaambelwa ni musa?12Sikene o mucima owe aba uku byuulela kule, kame u kobisa a miyo owe? 13Sikene aba ubilula o mucima ngeso, kame ufulalela o Mulimu, kame mu maywi atunda mu kanwa kowe kame ulusa nae? 14Omo aikalele o munu, kikuli aikale oyu no kukene? kame oyu ana kwelekiwa kwa mukati, aikale oyuno kaluka?15Umone! Mbali o Mulimu ka sepile ano kukena ae, kame e liwilu kala sikena mu myo ae. 16Onene-nene kame uta kupalelwa ku sepa o munu no kwiiba ana kusinyeha, yonyene o munu oyu a nwa okwiiba kwanyi meyi!17Kame nita ku kwaambela, utetete, kame eyi sina kumona yoshe kame nita ku kwaambela yo. 18Ni yaambo ina kwambiwa kwano unungu, eyi ana kulonda kwa sitoo, kame kasi iteulela yo.19Ni onyene ana kubiwa e naha ofoci, kame ka kwaikala oyu no kundina oyu na kuyoya nao. 20Nakwaamba nji, ''Munu no kwiiba wana mafenyelo mu maywaa ae oshe, myaka no munu nokwacila Mulimu ni myaka no utata. 21Misunga no kucilisa naikwiikala mu matwi ae, kama acila sisinyi nji mba situkela e tutu yae.22Kakwite sepo nji kama ata ku banduka mu tinako no lififi. kakuli e mbiinji kame imukundamene. 23Kama ata oku no ku kusaela e ndima, ni kwaamba nji, ''Oko ili?'' kama alimukile nji e liywaa no lififi na likeela. 24Kama aleminwe ni nalelwa ni titumelo, kame ina kumwiiyela kwanyi mbumu ukatile ku kulwa.25Kakuli oyu no kwiiba na kutwala e likaa kulwa ni Mulimu, kama ashemaeta oyuno Maata-Oshe. 26Yo kumutela yo kukutisize e ndingo, yo kukutendile ku tebe yae no mukita.27Kakuli o lubala lwae kame luna kumuna onene, kame o mwiili wae kame una kwiyala amaati. 28Kama ana kwiikala mu mindi no matota, kuyaka mu tindoo kuna kutunda anu, mu mabaka ana kusinga ku sinyeha.29Kaata kufuma, kame ata kupalelwa kuteula o ufumu wae. 30Kaata ku kutula o lukau mu litunga. Kaata kutwesa ku tunda mu lififi, a malimi no mulilo kame ata kucina mitai yae. Kame Mulimu kame ata kumana ni mebo no mukanwa kae.31A lese kusepa eyi yaasa tuso, a kuonge nayo, kakuli eyi yaasa tuso ni yonyene ataa kuwana. 32Aiwane e myaka yae isikumana; mutai wae kauta kutuhela kame. 33Kame uta kufeka e sitondo no veine si bulumuna sisausa eso kasa siimba kale, ni nji sitondo no alive ina kufoloza.34Okwaaleka, mane kuta kuwaniwa mu tindoo no anu ana kufutukela Mulimu, kame o mulilo kame uta kucina e tende no a ashonga ni unyinga no kweta. 35Kama akushimbile eyi ita ku sinya, kame ata kushema eyino kwiiba feela. Mulipumo lyao kame kusebezwa a maya.
161Jobo bilu atambula nji, '' 2Sina kuyupa e yaambo no kupula eyino ngeso; moshe mwiikalile aomba-ombi no kwenisa.'' 3Amaywi asa tuso kama ata kubwa kamba ngaibi? sike sikususueza nji u ni tambule?4Nimene kama nitwesa kwaamba kwanhyi anyi; kambe nianyi mwikalile mu sibaka sange, konitwesa ku waneka maywi no kulwa ne nu bamweya, ni mi nyungele o mutwi wange. 5Name kame ni twesa ku miongoto o mwima ni kanwa kange, kame ni mi omba-omba ni maywi no mu tunwa twange.6Simba ni amba, kutona kwange kakukuyuka, kame simba ni ondoka, ni tuso ibi nita kumona? 7Mawe! Enako ino kame sina kunifokolisa oyi, e ndoo yange yoshe naikushandoka. 8Nu kumibitela bashi! kame eyo kame ina kubiluka o pakiata ku ninunga! Okuyonga kwange, ni paki imana ku ni munjula.9Nakunikamuna, kame na kuni ndongwama ni kutweba kwae, kame uni kweceza a maeo; sila sange kame sini lutukela ni miyo no kutweba. 10Nakuniyatululela o tunwa twao, na kuni mbakula ba litama kunienisa, na okuwana bamweya kulwa nge.11Mulimu na kunibeka mu maata no anu aka naku mucila. Na kunikondela mu mataa anu no kwiiba. 12Kame sina kuyoya mu wiiketo, kono yonyene nakunicola bakaci, na kunilema ba ngwangwali, nakuni bomaka byemba-emba, na kunitenda e pakani yae.13Mashe ae kama yaleka mene feela, kama ani yaaka ku tipio, kakata nakuniyepela o kukola, kame itela enyoko yange bashi. 14Nakuniyaaka imbongola, nakuni iyela kwanyi munu ata kukulwa.15Sina kulukela o lwaambi no saka ba situmba sange; kame sina kutwala o mutwi wange mu likungu. 16Lubala lwange kame luciiswa ni miyoti. Akafifi no kufa naka kufuka tinobyo no miyo ange. 17Imbo kakwisa esino kwiiba sina kutendiwa ni mataa angwe, kame kukumbela kwange kame kama kwikala okumo kukena.18Mawe, wene litunga, ulese kushweka o uyinga wange, kame ku kuwanga kwange kulese kubwa! 19Mumona! Niabano, opaki wange kama ali kuwilu, kame oyu ani imela kama ali mu sibaka no muliwilu.20Alukani ange kama anisheka, kono mene, kame ni lila e miyoti mo milemine ku kumbela Mulimu. 21Nji abe munu titukelo tae mu saambo sae ni Mulimu, kame na ku imanena mwana ino munu kwa likani ae. 22Kakuli myaka sina ku siyalelwa ni inyonyo feela, kame nita kuta mundila, omo sita okauka.
171Amaata ange kame abwa; sikwite amaywaa; e libita bilu linaalikete. 2Kame ni kalile ni a alemine lunisheka, a miyo ange kama mona a alemine kuninyefula. 3Wene Mulimu, unibe sepiso no nji wene uta kumona e saambo sange ni wene. Anyine so ni imanena ku ni lema ku likaa.4Kakuli naukushweka yao kuyupiseza, kauta kwabeka beulu. 5Oyu abeteka alikani ae nji aa sinyeze, anae kama ata kufa a miyo.6Mulimu na kunitenda sishendiso kwa nyangela, sina ku biluka o munu oyu anyikwa aciili. 7A miyo kama ata kuunda libaka no kulila onene, kame ilama yange yoshe kame icamibile kwanyi mwiinda. 8Anu no kuluka kama ata kukomoka e saambo eso, kame ano kusepahala kame ata kunyaza a akata nakucila Mulimu.9Simbangeso, oyuno kuluka kame ata kutundamena mu myendelo yae. Kame oyuno mataa no kukena kama ata o kuongota onene. 10Kono anyi moshe muuke, mwiiye! kamita kuwana o munu no kutalifa kwaanyi!11A maywaa ange nakubwa mayambuto sina kuyambuta na ku sinyeyeha, yonyene sina kupuka mu mucima wange. 12Ousiku kame aamba nji ni munji; kame kame aamba nji e lififi kame lili beebi ni liseli.13Endoo na likete, ni lyonyene libita; mu sibaka no lififi mo m=nita kuyala o ulangano wange. 14Kame naambela libita nji, ''Niwene a tate'' kwa mubila nji, ''Niwene a mayo, ni weene mandange!'' 15Cwale ese nina kusepa o kosili? sepo sina kusepa kwa onyene, oyu so imona ni anyine?16Kame ita kushetumukela ku mwelo no sibaka sa ono kufa. Omo tuta okalangana mu likungu.
181Bilidadi noku shuha kwaaba ana kwaamba nji, 2''Kamwaka so ungule a maywi no ku tuteisa? Muyambute oweeli, kubinda tuta kwaamba.3Kame kufanene nji twaaliketwe kwnyi kame tuli iyamana? kame tumonahala kwanyi tuli aelo mu miyo no anyi? 4Mawe! wene ukukayaula mu ku tina kowe, nji, enaha nai kushandoka mulibaka lyowe.5Ee, ni liseli lya uyo no kwiiba kame lita ku tima, kame o mulilo wae kauta ku benya. 6Liseli kame lita kubiluka e lififi mu tenda yae, kame e lambi yae, ikalile beuli yae kame ita kutina.7Omwendelo wae no kuongola, kuuso kame uta kushwekiwa. A kwisiwe kwa eyi ayambuta yonyene. 8Kakuli makondo ae kama ata ku mutwala mu kanyandi kana kuteiw, aka lyate ba mubeto.9Esiteyo kame sita kumulena ku lisito, e silaha si muleme. 10O mubeto kame ushwekelwe yonyene mumbu, kame o musima na ukukalengelwa yonyene mundila. 11Eyi no kucilisa kame ita ku mumbemukisa oku noku, imushenje mu mwanda wae.12A maata ae kame ata kufokolisa ni lishebo, tisinyehelo ti mu kumalele okwata kuta koshe. 13Ilama no mwiili wae kame ita kumwanuluka, ee imaniswe ni mweeli no lifu.14Kame ata kukokiwa mu tende yae omo ana kuyoya mu wiiketo, a litwe kwa mbumu no kulisa. 15Kakwisa mwabae ata kwiikala mu tende yae; e sibalule no silufula kame sita kuselaelwa ba sisa no ndoo yae.16Mibisi yae kame ita kukukuta kushi, kame kuwilu mitai yae kame ita ku temiwa. 17Kaata kupulukiwa mu litunga, kame e litina lyae kalitae kwaambiwa mu makululu.18Kame ata kutundiswa mu liseli ni kukondela mu lifif, acitiwe mu litunga. 19Kaata kusiya omwana, kamba lusika mu sicaba no abae. Simba oyuno kumuyola mu sisa sae. 20Ao ata kwelekiwa kuuso, kame ata kukomoka okuyunda kwae.21Luli no uta kutendelwa o mundi no munu wakwite e niti, kame mo yikalele eyi munu wa limukile Mulimu.
191Jobo kwaaba ana kulambula nji, 2''Kame muta kulonda e nako lkuma babi mu sienisa o mucima wange, kame muni colola tweemba-emba?''3Namuku ninyaza akano likumi kamu kweenene aba muni foseza ngeso? 4Kame nji ni niti sina kufosa, mubonda wange kame uta kwiikala ni mene.5Kame musinga feela okumuneka aba mulwa nange ngeso, kame mu ni zekisa libaka no umai una kuni iyela. 6Cwale muyupisise nji oyu na kunitenda ni yonyene Mulimu; niyonene ana kunifukela mu kanyandi kae.7Mene uno kame ni kuwanga, kame naamba nji ni tendiwe ouyi kono kani yupahala; kame ni kuwanga nji ni lamwenwe, kono kakwisa oyu so nimonena e saambo sange. 8Yonyene nakuni sindela nji ni lese kubita, kame nakulita e lififi mutindila tange. 9Esi sina kuni kutekisa kwaanu na kuni byangula so , na kutundisa e nguwani no umbumu ku mutwi wange.10Nakunicolola mu maneku oshe, mane kauisa bo; e sepo ni na kwiikala nayo, na kuitukula omo ku tukulelwa e sitondo. 11Kame kutweba kwae naku kutumbubukela mene, kame ani balela kwa ila yae. 12E timpi tae natiwana kulwa nange, na kuipokolela e ndila no kwiya ku ni lema, kame nati ku tibelela ni kufuka e tende yange mukaci.13Nakunitundisa kwa abaange, kame ao sina kulimuka oshe na okutenda andina kwa mene. 14Abange na kuni yaya, ni alikani ange na kuni pulama.15Aa aikalile mu ndoo yange, ni ana mukuka ange nakunialikela twanyi kame nikalile munu undima, kame nikalile nyambaeti kwa onyene. 16Aba ni isaana mubika wange kani tambula, mane simba ni mu kumbela ni kanwa kange kakwite taba.17Mwbo itunda mu sifuba sange, kame anunka kwa mukatange, anange kame ana kunyikwa o muuko wange. 18Mane ni twanukana tunyonyo kame tuni shubula, abani imana kame aamba ni kashwau. 19Ano tikunutu tange kame ani timbile, ni ao sina kuolisa oshe nakuni fulalela ni kulwa nange.20Eifuba yange kame ilamatele ba situmba sange, ni bailama yange, kame sina kubanduka ni situmba no baeo ange. 21Muni yupele okukala, muni yupele o kukola kwange, mawe, anyi alikani ange! Kakuli e likaa lya Mulimu na likunifula. 22Sikene muni ndongwamela kwanyi Mulimu? kamupumene sikene kwa nyama no mwiili wange?23Mawe! Ko kukonahala maywi ange anoliwe cwale! Ko ka noliwa mu buka! 24Ko kanoliwa ni sinoliso no sipi ni loto kuafanauna baliwe; aikalebo kuta-kutela!25Kono mene kame ni limukile nji muliululi wange ayoya, ni nji kumamaneneno kame ata kwiimana mu litunga. 26Kame he, e lisinga lyange simba lina ku sinyeha ngeso, simba ni ulwa o mwiili, kame nita kumona o Mulimu. 27Kame nita ku mumona menyene, kame nita ku mumona ni miyo ange, moushukelelwa o mucima wange mu sifuba sange.28Anyi mwaamba nji, ''Tumutukufaze ngaibi? kakuli kame mwaamba nji, ''Kame muwana kwa mene elibaka lya manyando ange.'' 29Mucile embinji! kakuli kutweba ni sibi esi sifuliwa ni mbiinji, abo he, kame muta kulimuka nji kame kwiikalile ekatulo eyo muta kuatulwa.
201Kwaamba kuna kutambula Zofari no ku Naama nji, 2''Muyaambo eyo, e kalabo kame ana kwiwana mu mayambuto ano mu mucima wange, kame ni palelwa okule kame ni leluba ku kwaamba,'' 3Sina kuyupa e tikalimelo no kwenisa, kono tingana ni kuyupisisa kwange ni yonyene iniba e kalabo.4Kakuli kana silemuba kale kutunda munu abana bekiwa mu litunga. 5Nji o kula kwa oyuno kwiiba kame kubwa nawangu, ni nji kuwabelwa kwa oyu wa cili Mulimu ni kwa nako inyonyo feela?6Kuneneba kwae simba kubita ku liwilu, o mutwi wae kame ukabita ku makumbi. 7Simbangeso kame ata kubwa omo kuna kubwela eyae, ama ku mumonanga kame ata kwaamba nji, ''Okwaali?''8Kame ata kutukela kule kwanyi e tolo, kame kaata ku monwa ee, kame ata kulikelela kwanyi e pono no usiku nokutulo. 9A miyo ana ku mumonanga kaata ku mumona kame, ni sibaka sae kasita ku mumona, kuta kutelela.10Anae kame ata kukomiwa kwa fuzana, makaa ae alite oubufumu wana kuwana. 11Ifuba yae nai kuongola ni maata ano undumbana, kono kame ata kulangana nae mu likungu.12Kwiiba kame kuna kumamata mu kanwa kae, kame ana ku ushweka kushi no lulimi lwae. 13Naku ukatwa na kukana kwiisha mukaci ni onyene, mane na kuuteula mu mitahali yae. 14Kone he, eilya eyo mu mila yae kame sita kubiluka sifamu no tinyoka kwa yonyene.15Oufumu ama kumina, kame ata ku ulusa; Mulimu kame ata utundisa mu lipumo lyae. 16Yonyene kame ata kuyamwa e sifanu no tinyoka, elilimi no sibibi li mwibae.17A miyo ae kaata kumona maeti kame, milapo ni tweetinyana omo kuma kukuka uki ni mawe. 18Kakuli esi ana okukataleza kusiwana kame ata kusiusa, alese kusiteula, kame ata kuusa eyi ana okuuyela yoshe, alese o kukola yo. 19Kakuli na kukoma anjebwa kwa aala nji kasasinu, na kulondela e tindoo ta si yaka.20Kakuli katwesa kupumena kwa esi ana kulema, kame ata kupalelwa kuteula esana kusaela. 21Kame kakuli kasiya sinu kwainu ana kumina, wiketo wae kauta kuongola. 22Simba ana kutwaelwa ni maluo, kame ata kwiikala mu unjebwe, makaa a ano kuyanda oshe kame ata kumulema.23Munako ana kusaela kwiiyata e lipumo lyae, Mulimu kame ata ku mulenga ni kutweba kunene kwae, amu lenge kwanyi mbula yolemine kulya. 24Kama ata kucila kwa uyo alemine eyi lwiso no sipi; kono oyuno buta bwa kopa kame ata kumuyaa kumupuluteza. 25A comole e lisho mu mwiili wae; mane e liyulu lyayo i mwaka li tuunde mu nyoko yae, o luwewe kame lumulemine.26Lififi linene kame lilukesezwe eyae no utokwa, o mulilo wasi tumbulwa kwa munu, kame uta ku mucina, u cinelele niesi sina kusiyala soshe mu tende yae. 27Liwilu kame lita kupatulula o kwiiba kwae, elitunga limane ku mu munjula.28Oufuma no mundoo yae kame uta ku hasanyiwa, etutu yae ibwelele, mu liywao no kutweba kwa Mulimu. 29Nisonyene e sanda no munu no kwiiba esi kame situnda kwa Mulimu, ni saanda ana kuwiba kwa Mulimu.
211Jobo yo kutambula nji, 2''Komutetete e yaambo yange ni tokomelo, aba mutenda ngeso kame muta kuni kwisa o mucima. 3Mulipumenene ni aambe; kame aba ni mana kwaamba, kwaaba muta kulimuka ku ni sheka.4Kwanyi mene, mwaambe nji, ''Nikulelele kwa munu?'' kokaa, e libaka ko lili aba sina kutina? 5Komuni alikete kame mu komoke! Mukuleme ku tunwa ni makaa. 6Aba ni keneela, kame ni filikana, kame ni tinyama tange kame ti ngangama.7Sikene ano kwiiba aba lemine kuyoya, kama kulubala kame mane kama abiluka anu anene. 8Ana ao kame ayaka nao, kame aekulyao kame aleliwa ni onyene. 9Ano tindoo tao kame akuketile kwaasa esi saa cilisa, tupa no Mulimu kame ya fula.10O nundi yao kame yi ituka, kaikata nakufokola, sitole sao kame si leya kwaasakufoloza. 11Ana ao aba tunda bande, kame amonahala kwanyi mutapi, anukana kame abeba alemine ku matoka. 12Kame imba alemine o kupela tungoma tunyonyo ni tiharepa, kame akukola o kumamata aba kupetwa epala.13Kame ananenena amaywi ao muwiketo, simba ata kwano kufa, ni nawangu, ka sinyanda. 14Cwale ni onyene ana kwaambela Mulimu nji, ''Ututesele kakuli katusingi ku limuka eyino tindila tao. 15Oyu-no maata oshe ni anyine nji, tumusebeleze? esi tuta kuwana ni sibi simba tu mukumbela?16Kono anyi kame mwaamba nji, ''Mumone, okukonda no upilo wao kakutundu mu maata ao, e tikelezo no ano kwiiba ti kale kule ni mene. 17Nji ni onene muna kumona e lambi ya ano kwiiba ; tima, kamba umai uta kwa iyela? simba Mulimu kwaaba a mauyando aba twebile? 18Na mukwaamona kubiluka kwanyi luokuaku lufefulwa ni mebo kamba muuku upekulwa ni kakundukundu?19Anyi kame mwaamba nji, '' Mulimu kame ateulela anae tikoto tifanene okwiiba kwao.'' kono, Mulimu ko afula oyuno kwiiba tota, nji ayupe o kukola. 20A miyo ae amone eyino kwiiba ita mwiiyela, kame anwe kukutweba kwa oyu no maata oshe. 21Kakuli munyima wae ngaibi ata kuwabelwa ano ndoo yae. E nako no tikweyi ana kubiwa kuyoya aba ina kumbatulwa bakaci?22Kwali oyuso iyetisa Mulimu e zibo? yonyene aatula aayoya ku liwilu? 23O muciili kame ata kufa yo siongolile, yo sikuyupile, yo lemine kuyoya mu wiketo ni mu kozo. 24Tikame kame ti iyalile a mawe, kame mooko usili a meyi muifuba yae.25Kauti o muciili kama afa mucima wiiyalile tinongosi, yokasikukola o kuwaba kwa upilo. 26Muwiili wae nakulangana mu lulundu, aikalile amabapa, kame sito sao ni mibila.27Mumone! Kame ni limukile omo mupulukela, tikelezo muta no nifoseza kayo. 28Kakuli kame mwaamba nji, ''Oko ili endoo no munyandisi? ni ndoo ya ano kwiiba oko ili?''29Nji kamwibangutanga aa aenda? kamuyupanga oupaki wao? 30Nji o munu no kwiiba kame ababalelwa mu liywa no ziezi, ni nji mu liywaa no kutwebelwa kame uta kubanduka?31Anyine so kwata o mucima uta ku mukalimela mu miendelo yae? kamba kumulondota esi ana kutenda? 32Kame atwaliwa ku mutotaeli niuno kupula, kame amutatela ku libita lyae. 33A masinda ano musindi kame ata kwikala ano kubeba beulu yae, munyima wae, aamu oshe kame ata kuta ni miendelo yae, omo ama kutendela aku kwiikala oweeli kwa onyene.34Simbangeeso sikene aba mu ni omba ni maywi nambulwa tuso? esi simonahala mu tikalabo ni mafosisa feela.
221Elifazi no ku temani bilu atambula nji, 2''Nji o munu kame ata kwiikala ni tuso kwa Mulimu? Batili o munu no unungu kame akutusa yofoci feela.'' Ni 3tuso ibi kwa uyo no maata oshe simba nji kame uli munu akwite e niti? kame simba wiikalile ni mikalelo no kuwaba, sikene uta ku mufumisa?4Weene kame waamba nji, abo mucila, ni lyonyene e libaka ato kunyazeza, ni eli mukutwalela ku kuta? 5Elibaka kasa kwiiba kowe, nji kame uli unene, kame e mibonda yowe kaya waniwa oko ita kubwela?6Kakuli na ukuba e sepiso kwa mwaboe kwaasa libaka, kame nauku byangula afuzana ito yao. 7Munu ana kufa linyotwa na ukuyumena a meyi no kunwa, oyu ana kufa e lishebo na ukuyemena e ndima yowe. 8Munu no maata yonyene na uku muba e naha, munu no kukutekeha nauku muyakisa mo.9Kono akati no ambelwa naukausa mataa feela, kame ao ana kufelwa kwa sitowo na kucola a makaa. 10Mulibaka elyo amalaba kame akubekile mukaci, kame una kungangamiswa ni kucila. 11Eliseli lyowe noli kubilukele e lififi, kame a meyi no kupula kame ana ku kufuka.12Kokaa, Mulimu kama ikala kuwilu mu liwilu? kama ukumela e timungweti likatile kule onene! 13Kame weene kame waamba nji, ''Eya limukile Mulimu niibi? Atwese ngaibi o kubusa mukutoyola lififi no wiilu? 14Amakumbi no wiilu onene nakumufuka, mane kama apalelwa kumona, kama aenda no pota-pota musibaka no liwilu feela.15Weene kame waamba nji, ''Ute ni ndila no kukale, ana kweenda amo kwiiba. 16Kandi aya nakukaula enako yekasikwana kale, o kuongola kwao kame kuna kufeka kwanyi a meyi no mulapo abwela. 17Aya na kwaambela Mulimu nji, ''Utunde kwaaci, oyu-no maata-oshe esi ata kututusa ni sike?18Kono Mulimu na kwiiyata e tindoo ni tutu no kupula. Tikelezo etino a kwiiba tiikale kule ni meene! 19Anu no niti abana koma esi sinakwaiiyela aya, na kuwabelwa, ano kuluka bilu atenda lishea. 20Bilu aamba nji, ''Luli ana kutukona nakufa! kame eyana kusiya kame ibya Mulimu.21Cwale usane o mucima ni Mulimu, kame uta kwiikala mukozo; abo uta kutenda ngeeso kame uta okuketa. 22Utambule o mulao utunda mu kauwa kae, kame utwaleo mucima ku maywaa ae.23Abo uukela kwa oyuno-maata-oshe, kame ata kukuyakisa sinea, nji kame utindisa eyino kwiiba mu tende yowe. 24Kame ukona oufumu owe oshe bashi mu lukungu, ni gauda no ku Ofiri mu mawe no mu tulweeti. 25Kame he oyuno-maata-oshe ni yonyene ata kwiikala e gauda yowe, ni silivera no ufumu owe.26Cwale kame uta kuwabelelwa oyuno-maata-oshe, kame uta inunena o lubala lowe kwa Mulimu. 27Simba uta kumukumbela, yonyene kama ata okuyupa, kame ababo kame uta kutenda eyino witumelo owe. 28Simba uta kuyambuta e sambo e siciili, kame sita kukonda, kame e ndila kame ita kwiikala mu liseli.29Munu a kokobeza? Abo kame uta kwaamba nji, ''Kwinuneka kame kuta kwiikala bo. Mulimu kama atusa munu no kuishuwa. 30Mane weene kame uta kulamwena oyu akwite mubonda, ee, a lamulelwe, libakano mataa owe kukena.
231Jobo bilu atambula nji, 2''Nibalelo kubilaela kwange kame kulemine kulwa, e likaa likalile beulu yange kame lifipelisa o kutonga kwange.''3Mawe, konilimuka oko nita kumuwana, omo nita kubitela balubala no lubona lwae! 4Koni nungahanya eyaamba yange balubala lwae, kanwa kange kaiyale a mabaka. 5Abo kame nita kulimuka eyaambo yae eyino kuni tambula, ni yupe esata ku niambela.6Kakuli kama ata kuni zekisa ni maata ae oshe, kokuulwa! Kono kama ata kuteteta eyange. 7Ababo oyuno niti kama ata ku pumenenwa ku zeka nae, ni lukululwe kwa muatuli wange, kuta-kutelela.8Mumone! Simba nita kwa upa, kasako; nite ku wilo kanimuwana. 9Yonyene simba ata oka sebeza kwa mutulo kanita ku mumona ko; simba apateha ku mboela sitaa kumuwana!10Simbangeso kame ulimukile miendelo yange, simba ani liko, kame nita kutunda nikalile oyuno kukena kwanyi gauda. 11Elikondo lyange na li kulyata mu mwanda wae, sina kweenda mundila yae kame kamasitundamo. 12Kamasiitukulula milao ina kutunda mu kanwa kae, kame ni tokumele e yaambo itunda mu kanwa kae kubita eilya ni yoya.13Kono yonyene kama puluke e saambo simweya feela! Anyine so musikulula? esi sisingiwa ku mucima wae ni sonyene ata ku tenda. 14Esa yambuta kwameene, kama ata kunitenda sonyene, kame eyaambo no ngeeso niya kupula kwayonyene.15Nisonyene sini ngangamisa balubala lwae, aba ni mupuluka kame ni mucima oyi. 16Kakuli Mulimu na kunicola o mucima, oyuno-maata-oshe kama ana kunizieza. 17Nisonyene sini yupisa o kulema; kasa lififi, kamba kwilola kwiiya ba miyo ange.
241Oyuno-maata-oshe ngaibi kaikala ni tinako tina kusumiwa? aa amucila, sikene aba sa mono a maywaa ae no kwaamba e yaambo?2Anu anjiili kama ashenyisa a mawe a no tindinda, kama alya e mitapi yao no tingu, kame ata okalisa. 3Kama abyangula tindiala e mbongolo yoo kama itwala; e pulu no mukati no mbelwa na kwiilonda kwanyi e sepiso no sikoloti. 4Kama ana kusindela anjebwe kubita mu ndila. Mawe a akushuwa mu naha kama ata okushweka bamweya.5A okame, kama aikalile kwanyi timbii no mu liyungu, kama abamena ku misebezi yao eyino kusaela e silya ni kubambaba, litunga na kwa limiwa kame lita kwaaba e ilya no ana ao. 6Kame asaela eyino kulya mu matongo. Kama abyangulula mu matongo no veine eyi anu nakwacila Mulimu. 7Usiku oshe kama alangana situtu, nambulwa ito, kakwisa omwata kutendela kwisiteka ku seenge.8Nakulokiwa ni mbula ba malundu, kame na o kukumbata ku mawe libakano kuulwa mukunda. 9Kame aciili kama ana kupamula ku maele no anu kufelwa kwa sitao, kwatenda e sipiso no sikoloti. 10A okame, kame aenda njenje nambulwa sikumango, kame afa elishebo simba na kukutula manata no uloto.11Simba akamuna olive kuitundisa ku maati, simba ailyatingela sisansa mu sikandelo no veive, a akome kama afa linyotwa. 12Mu mindi no anu kame kuyupahala kutosaela kwa anu aibaiwa, mebo no anu ana kuyaiwa kame ukuwanga, simbangeso Mulimu katokomela o kwiiba oko.13Anu anjiili kama akana e liseli, kasingi tindila no Mulimu ka singi kwenda mo. 14Mwibai kama inana nako no liseli aba ibwa, okaibaa anjebwe ni ano kusheba, kame usiku, kama ashondalela kwanyi mbuyi.15Oyuno liito yonyene kama atatela e nako no mabuliwa; kame aambe nji, ''Kakwisa e litiyo lita kunimona.'' kama akufuka lwaambi ku lubala. 16Nako no usiku niyonyene e nako a toyola e tindoo; kono o munji kama akuyatilela; kakwite sambo ni liseli. 17Kwa onyene oshe, e nako no masiku kame ifelile kwanyi mwiinda no lifu. Abana kumona kuyanduluka kama ana kukalelwa kwanyi nionyene mwiinda no lifu.18Oyuno kwiiba kama abwa nawangu kwanji sinu siyeyaka ba meyi; e saauda sao kame sikulwe munaha. Kakwisa oyu alekula matongo ao no itando ya veine. 19Kwanyi linanga ni kamwi aba li mana a meyi no litwa, a mayumbelo kame ata kumina ngeso ao ana kutenda sibi.20Oyu no kumweleka kama ata ku mutobola, mibila kame ita okukola kuwaba kwa mwiili wae, kata kupulukiwa kuta kutelela. Oyu akata na kucila Mulimu kame ata kucolwa omo kucolelwa sitondo no kukukuta. 21Kakuli kame unyandisa o mukati no mbelwa oyu wakwite ana, kame katwese kutenda nawino o mukati no mbelwa.22Kame Mulimu kama ayoyisa ano maata ni maata ae, kama ata, kuuka, simba ka sepile nji kame ata kuyoya. 23Mulimu kama aba wiketo, aikale ni sepo, a miyo kame amonena mutindila tao.24Ni akulu ee, kono munako inyonyo feela kaata kwiikalabo, kama akatile kushi, kama afa kwanyi anu oshe. Kama a yangulwa kwanyi makunka no makonga. 25Nji kasangeso? anyine so ni monahalisa nji kame nili oyuno maya, kamba kunimonisa nji ange kakwite tuso.
251Bilidadi no ku shuha kwaaba ana kwaamba nji, 2''Umbumu ni maata no kucilisa ni yae, ni yonyene aongota kozo mu maneku ae no kuwilu.'' 3Etimpi tae nati kubaliwa? kwali oyu wapelwa e liseli lyae?4Kwaaba naamba nji, ''Omunu ngaibi sa luke balubala no Mulimu?'' kame oyu ana kwelekiwa kwa mukati ngaibi sa ikale oyuno kukena? 5Mbali e kweti kame imonahala nambulwa liseli, kame e tinungweti ka tila kumonahala kukaya mu miyo ae. 6O munu bo? yonyene ni libila feela, kame ni mwana no munu no mulume, kama ikalile ulo.
261Jobo kwaamba ana kwaamba nji, 2''Ngaibi una kutusa oyu wakwite a maata? ngibi una kutusa e likaa nambulwa maata! 3Naukweteza nawino onene o munu nambulwa unungu! Kame ngaibi una kumonisa o mwikalelo no kuyupisisa, ni kutalifa kunene kowe. 4Yaambo yowe, anyine una kuyambela? kame e mebo ina kwaambisa a kanwa kowe oko itunda ni kubi?5A no kufa kama angangama, mushino meyi ni mushimo eyi iyoya mo. 6Sibaka sa ano kufa kame simanahalelela balubala lwae, kame kakwisa esi si musindela ku ngulwa.7Kama alolela mutulo ba sibaka no mukungulu, kame kama atuleka e litunga beulu no kwaasa sinu. 8Kama wameka a meyi mu makumbi ae no mukita; kono a makumbi kakayulwa ni kulema kwa meyi.9Kame ashweka o lubala no lubona lwae, kame kama lifuka ni likumbi lyae. 10Kame ana kupolosa sibaka no meyi ni ndinda, kusiyende kamiinji, oko ku kuwanene liseli ni lififi.11Misumo no liwilu kame inganganya, kame itilimuka, Mulimu aba ikalimela. 12Mu maata ae kame atuleka a mandinda no liwate, kame mu kutweba kwae kama akwisa kutulekwa no mandinda ni onyene.13Kuyoyaela kwae kame kukenisa e liwilu, e likaa lyae kame liyaa Drakone no situnu. 14Simba mumona ngeso eyi ni inu ikalile kunyonga no tindila tae, mu matwi etu kame tuyupa mulimo no kucaniba feela wayo; kono nji ko mushika no maata ae, oyu so ta kuiyupisisa ni anyine?
271Jobo yo kushangela ku kwaamba a maywi ae no unangu nji, 2''Kwa Mulimu-oyu-ayoya, yonyene ani yumena e titukelo tange, kwa oyuno-maata-oshe oyu ana kutufaza o moyo wange. 3Kakuli o upilo kame usi ongolile kwa mene, kame moyo no Mulimu usikalile mu liyulu lyange.4Luli a kanwa kange kakata kwaamba eyi ya siluka, ni lulimi lwange kwaamba eyino maya. 5Mulimu atuse! Nilese kupumenwa kwaanyi! kame nita kwaamba nji sikwite o mubonda, mane kutwala ku kufa kwaange.6Kame ni ongotile e niti yange, kame kanita kuikana, o mucima wange kawenene limweya ku maywaa no upilo wange. 7Sila sange ko sitendiwa omo kutendelwa oyuno kwiiba, kame oyu alwa wange atendwe omo kutendelwa oyu akwite mubonda.8Esi sita kwelekiwa kwa uyo na kwacila Mulimu ni sike, Mulimu abata ku mukayula kwa aciili, kame yo kulonda o moyo wae? 9Kikuli Mulimu kame ata kuyupa kuwanga kwae, abata kuiyelwa ni utata? 10Nji oyu kame ata kuwabelelwa oyuno-maata-oshe? A kumbele Mulimu munako yoshe?11Kame nita ku myaambela omwaa sebeleza Mulimu, kanita ku mishwekela esa lelile oyuno-maata-oshe. 12Mumone! moshe namukumonene eyana kutenda, cwale sikene aba mutundamena eyi yakwite tuso.13Owu, ni mupuzo no munu no kwiiba, ata kubiwa kwa Mulimu, ni saanda no anyandisi ata kuyoliswa kwa oyuno-maata-oshe. 14Anae simba ata kupula, kama ata kwibaiwa ni mbiinji, ni nji aikulyae alese kwikuta e ndima.15Ana kusiya munyima wae kame ata kumaniswa ni lifu, kame akatae ata kusiya kata ku mulila. 16Simba awaneka silivera ni lukungu, a bundeke ikumango kwanyi lizupa. 17Ee kame ata kwibundeka, kono kame ita okumangiwa kwano kuluka, kame a kakwite mubonda ni onyene ata okutabela silivera yae.18Endoo ano kuyakela kwanyi endoo no lifele, kame ifekile kwanyi sibuma ano kuyakela aba lita mu litongo. 19Kame ato kalangama yoikalile munu no kufuma, kono katakutenda ngeso; yo sitona feela ni ufumu na ubu!20Kunjanja kame ku mulema kwanyi meyi alungwangwa, kame alondiwa ni linungwa o usiku. 21E mebo no ku upa kame imutwala kule, kame nati! Mebo kame umulundula mu sibaka sae.22Kame Mulimu kame ata kumukonda, kwaasa kumufela etineke, yonyene a singe kutundanena mu likaa lyae. 23Anu kame ata kumukwashela a makaa, aikalile musibaka sae, anu shaele miloti ku musheka.
281Kokaa koili e mikoti no silivera, ni sibaka amu kenisezwa gauda. 2Utale kame uwaniwa mu mumbu; kame kopa kame iwaniwa mu kwi shengununa mu mawe.3Omunu nakutwesa e lififi, kame kama ata kusaelisisa mu mabaka no kushi-kushi mawe a shwekilwe mu lififi elino kwiilola. 4Kama akalanga o mukoti uta kule ni oko aikalile kwiikalile onu, omo ka lemuhiwi kwa anu abita. Kama kundoka ba muhala alemine kunyeloka aku no ku, kule ni anu.5O mumbu ni litunga, onyene o mumbo kutunda e ilya, kame u sinyiwa kushi kwanyi kuna kubita o mulilo. 6Mu mawe aonyene mu kwiikalile safiro, kame mo kuwaniwa unga no gauda.7Endila eyo no mu mukoti, kuiyunyi eyi ishobota kakwisa eyi ilimukile, kame a miyo no maukoli ka si ilemuha. 8Lyamana no mwiziniko kaisi sienda mo, simba o ndee no kucilisa kayasibita mo.9Munu aba ingenya e likaa lyae ku liwe no mulilo, kama fulumuna a malundu konji ku mibisi yaonyene. 10Kama akalanga tindila mukaci no mawe, a miyo ae kama shokomona inu yoshe no utowa. 11Kama sindela a meyi nji alese kuzwetela onene; kame esi si shwekiwe kama silita mu liseli.12Oko uwamiwa unungu? kame e sibaka no kuyupisisa oko sili? 13Kakwisa o munu alimukile eteko no unungu, kauwaniwa mu litunga lya no kuyoya. 14Kumanduna no meyi kushi no litunga nakwaambiwa nji, ''Kausa ko kwanene; kame liwake nalikwaamba nji, ''Kausa kwa mene.15Kautweswe kufundotwa ni gauda; silivera eyi ilikanyezwa mu sikala kaitwe ku uula. 16Kautwese kulikanyezwa ba sikala no gauda no safiri, kamba ni mawe no utokwa ano onikisi, ni ano safiro. 17Gauda ni ngilasi kaitwese kubapiswa ni unungu; kauta ku sintwa ni tikabisa ta gauda no kukena.18Katuta kwaamba amawe no korale ni ano Krisitalo, kame e teko no unungu kame ibitela kule e teko no mawe no rubi. 19A mawe no topazi ano ku Etopia kakumana ni onyene unungu, kame e gauda no kukena kaishetete kwa onyene.20Oko kutunda unungu ni kubine? kame e sibaka no tingana oko sili? 21Unungu kame ushwekelwe a miyono anu ayoya oshe, kame na ukuteulwa kule ni iyunyi eyino mu liwilu. 22Kusinya ni lifu kame yaamba nji, ''Kabubo no unungu natu kuyupa ni matwi etu.23Mulimu ni yonyene alimukile e ndila yao, kame yo limukile ni sibaka oko uwaniwa. 24Kakuli yonyene kama mona oko kukabwela litunga, na kumonisa eyi ikalile mushi no liwilu yoshe. 25E nako ana kulikanyeza Mulimu a maata no mebo, kama ana kwalikanyeza ni kulema kwa meyi ba sikala.26E nako ana kusumena o mbula milao yayo, kame kama ana kulukiseza mamonyi ni mishika e ndila. 27Abo, Mulimu nakumona unungu, kame abana kuumonahalisa, na ku usuma, ee, kame na ku utatuba kumanenena. 28Kwaaba ana kwaambela o munu nji, ''Kucila minya-upilo nionyene unungu; kame kwambuka eyino kwiiba ni onyene tingana.
291Jobo yo kushongela ko ku kwaamba a maywi ae no unungu nji, 2''Mawe! ko nita kufeka omo sina kwiikalela mu tikweti no samutamunene, ni mu maywa aya, Mulimu abana kunisebeleza. 3E lambi yae aba ina kubenya beulu no mutwi wange, kame mu tuso no lisele lyae kame nina kutwesa kweenda mu lififi!4Koni twesa ku uka ku maywaa no maata ange, Mulimu aba ana kwiikala mu tende yange kwanyi mulikani wange. 5Oyuno-maata-oshe aba ana kwiikalanga kwa mene, kame ni anange asi yakile ni maane. 6Aba sina kuyowisa amakondo ange mu mawe, kame mawe na kukukisa maeti no maati yange.7Aba sina kubanena banda kuta ku mwelo no mundi, kame sina kulukisa e sipula sange. 8Andumbana aba ana kunimona seli akela munyima, ku nisheteta; akulu na kwiinguka ni kwiimana.9Makwambuyu na kulesela kwaamba, kame ana kulema batunwa ni mataa. 10Tingambolo no manduna nati kubwa, a mulimi ao kame ana ku kumalela mu mitahali yao.11kutwi aba ina kuyupa eyi sina kwaamba, kame sina kunulubeta. 12Kakuli mubotana abana kwiitilelela, kame sina kumulamwena, bamweya ni kuzana nambulwa oyuso mutusa. 13Oyu ana kwikala beebi ni kufa, kama ana kuni nulubeta, kame sina kuwabelisa o mucima no mukati ana kufelwa mbumwae.14Kutenda ni mulao, neli sokame e sito sange sino kufukange, kuluka kwange, kame kunakwiila ikumango yange ni kuwano yange. 15Ni meene sina kwiikala liyiyo no sibofu, kame a makondo auyo ana kutoza, 16neli meene sitae njebwe, kame e saambo no munu oyu kama umika, kame sina ku ibangutiseza.17Kame sina kucola mitahali no munu oyu wasiluka, kame anakuyangwela esi alemine ni maeo. 18Mulibaka elyo kame sina kwaamba nji, ''Kame nita kufela mu siyaleto sange, amaywaa ange no kuyoya akumane ni lipumasheke. 19Mubisi wange kame uta kuolokela kunyoya ni meyi, e puka ikale usiku oshe ku mitai yange.20Umbumu wange kame uta kuongola, kame buta bwange kame uta kwiikala ni wangu mu likaa lyange. 21Anu kame ana kuteya kuwti kwa meene, a tateele, kame na kuondoka aba ni na kwaamba. 22Aba sina mana kwaamba, kakwisa esi ana kulundeka bo; a maywi ange nakwa iyela kwanyi o mbula no maseulo.23Kama aha kumi shukwela omo kushukwelwa o mbula, kame naku yaamisa tunwa twao kwanyi a atambula o mbula no maungulo. 24Aba kuzielaha, kame sina kwa menyeza, kame e liseli no ba lubala lwange kalimona kubwa.25Kame sina kweenda e ndila imweya ni onyene, kame e situlo sange kame sina kwiikala esino mukulu, kame sina mwiikala kwanyi mbumu aikalile ni mpi yae, kwanyi munu aongota o mucima waa alila.
301Kono cwale kame ni shekiwa kwa anukana kwa mene-onyene anu ao, sitoo kana sitwesa kwa abeka kwa ambwa ana kulondela mutapi wange! 2Kakuli a maata no makaa ao ngaibi ata kunitusa onyene afa asika kulubala kale. 3Kame ana kuyandiswa kwa unjebwe ni lishebo; kame ana kusaelanga eyilya mu mabaka no kukukuta mu matota noku kale, ana kushandoka.4Kame ana kumweta p moopu no kulula owuno mu macacani, ni mibisi no moopu wa lufiyelo ni yonyene ilya yao. 5Kame ana kuciliwa mu mindi no anu, kame ana kukuwanga omo kukuwangelwa o mbuyi. 6Kame ayoya mu tipakana no kucilisa eyino mu musindi, ni mu mikoni no mu mumbu ni mu mawe.7Kama ana kukowanela mu macacani, kama alangana sikusha mu mikakani. 8Anu a, ni ana no matanya ana no anu nambulwa matina. Ana kucitwa mu naha mu mindi no anu.9Kame cwale nionyene alemine kuniimba; ee, ni meenu aseba. 10Kama ani kendoka, kaata ku ni kuteka; kusibula a mate mu lubala lwange. 11Kakuli Mulimu na kumangutula ekwele no ita wange, ni ku niyipisa kukola, onyene kaata kunicila.12Matanya ao kama ani iyela ku likaa lyange no silyo kame kama sundulula a makondo ange; kame a lwa wange saela etindila no ku ni nyandisa. 13Kama ashaundola ndila yange; saambo sa onyene esino weeli ni kuni sinyeza, onyene ka kwite simba ndambo no kwa tusa.14Na kwiiya kwanyi anu ana kutoyola e lisuba linene mu lukwakwa, no mundi; mukacino tisinyehelo kama iya kwa meene. 15Eyi icilisa nai kuniwana; umbumu wange na ku ushenja kwanyi mebo, kame o wiketo naukuta kwanyi likumbi.16Cwale upilo wange kame upoomoka kutunda mu sifuba sange, a maywaa no maswenyeho na kuni wana. 17Usiku eyi fuba yange kame yoola mu mwili wange, kame weeti ulemine kunilya kaupumuli.18Libakano kuneneba kwa weeti wange, e sito sange nasi ku sinyeha; kame sini owa kwanyi e kololo no sikumango. 19Na kumikondela mu ndowa; kame sina kubika kwanyi likungu ni mufuse no ba litiko.20Kame ni kuwangela kwa weene, Mulimu, kono kausingi kunitambula; kame ni mana balubaka lowe, kame unalikete feela. 21Na ukubiluka oyuno lungu kwa mene; ni likaa lyowe no maata naukulwa nange onene.22Naukuni nonene mu mebo nokufuka; nau kuniendisa beula yao. Kame una kuni yundiseza mu linungwa. 23Kakuli kame ni limukile nji oko ukanitwalile ni kwa lifu, sonyene esibaka silukisezwe a ayoya oshe.24Oyu asaela kufa, nji kakwite etukelo no kuolola a amakaa? nji o munu aikalile mu utata kata kukuwanga ku saela tuso? 25Kana si lilela o munu ayupile kukola? kamba kufela o njebwe tineke? 26Aba ni yambuta eyino kuwaba, kame eyino kwiiba kame iniyela, aba sina kutatela liseli, lififi na likwiiya.27Mila yange kame inuyungana, kame kani pumuli; maywaa no maswenyeho na kuni ngenena. 28Kame ni enda meni bilukile oyo wiilu kana sicinwa ni kamwi; kame ni inana mukopano no anu, ni kumbela ni wikokobezo kutuswa. 29Kame ni ikalile mwabae aluwawa, ni mulikani no timpye.30Esitumba sange kame silola, kame sipampumuka, ni ifuba yange, kama aliwa ni ncwa ikukutisa. 31Kame cwale e haepa yange, kame ikalile eyino kusilisisa feela, kame o mulumo no pala yange kame ukufekile ni maywi ano kulila.
311Sina kutenda tumelelano ni miyo ange; sikene nita kuala o mwana no mukati? 2Kambesi ngeso, kambe ni uswa ubi nita kubiwa kwa Mulimu no kuwilu? nitambule e saauda sibi kwa oyuno-maata-oshe oyu wikalile kuliwilu?3Kame sina kuyombuta nji umai niwa munu no kwiiba, ni ku sinyehalwa ni kwa ao no mikalelo no kwiiba. 4Nji Mulimu ka simona miendelo yonge, kasayonyene a bala matenge ange oshe?5Nji sina kweenda ni mayo, kame e likando lyange kulelubela kwa ino koonga, 6abo, ni likanyiwe ba sibala no kuluka, nji Mulimu alimuke nji kani kwite o mubonda.7Nji milyatelo yange naikutunda mu ndila kamba o mucima wange kuendiswa ni titakazo no miyo ange, kamba e litilo kulanatela ku makaa ange, 8nji mo sina kutendela, ani kune he; kame ku kulya o muciili! Kame esi sina kumena mu litongo lyange si tukulwe.9Nji o mucima wange naukushonga o mukati, kamba sina ku kundamena oyu wikalile beela ni meene kunyonga ni mwelo wange, 10nji ni ngeso mukutange atwele o muciili, kame anjiili amukubamele.11Kakuli mu yaambo no ngeso kame kwiikalile mubonda mu munene; luli kame uta kwiikala mubonda ufanene kuatuliwa kwa atuli. 12Kakuli owo ni mulilo u cina kucinelela luli, kame uta kucina o lukau lwange kutwala ku mibisi.13Nji sina kushwauta etukelo no mubika wange no mulume kamba o mukati, abana kuzekisana ni meene; 14Esi nita kutenda kwa Mulimu aba ata kwiimana ni kwiiya ku ni atula? abata kuni ayula, ngaibi nita ku mutambula? 15Kokaa yonyene ana kunitenda mu lipumo, ni yonyene ana kutenda mubika wange kame? kasa yonyene ana kutuumba toshe mu lipumo?16Nji sina kuyumena a ashebile sina ana kushekwelo, kamba nji sina kukataza a miyo no mukati no mbelwa mu kunu conisa; 17Kamba nji sina kulya e ndima yange mefoci, kame ni yumena e tindiyala okulya ko ni onyene- 18kakuli kutangiseta kuwanuke wange ndiyala kama ana kukulela kwa mene kwanyi kama aikalile kwa sitae, kame sina kulela nyina wae, simba na tunda mu lipumo lya mayo.19Nji sina kumona munu yoshe alemina kufa libaka no kuulwa ito, kamba mubonda kakwite esino kufuka; 20Omucima no ndiala nji kawasini nulubeta, kame yonyene kasifutumalelwa mu sito no woya no tingu tange, 21nji sina kwiimeka e likaa lyange kufula o ndiala, kakuli kame sina kumona aa ni imanene nao ano ba kuta.22Nji sina kutenda eyi inu, cwale e sifuti sange si shokolwe mu sipaka, kame likaa lyange licoke e sifuba. 23Kakuli kufuliwa kwa Mulimu; neeli sinu sina kucila onene. Kame sino kuyupa kupalelwa kutenda esiciili balubala no umbumu wae.24Nji kame sino kutinga ba gauda, kame kwa gauda no kukena sina kwaamba nji, ''Niweene sinu ni sepile, ' 25Nji kame ni wabeliswa ni ufumu wange kakulu ni wa kupula, ni nji likaa lyange ni lyonyene lina kuni uyela eyino kupula.26Nji kame sina kwaliketa e liywa aba likanya, kamba okweti aba ina kweenda kwa liseli, 27kame nji mucima wange kame una kuongiwa o kwa limuka munu, kame sina ku lisebeleza kwa kauwa kabge ku tubeta likaa lyange- 28esi kame ni kwiiba kufanene kubekiwa mubonda kwa aatuli, kakuli abo koni ta kukana Mulimu no ku liwilu.29Mweendi sina kuwabelelwa ku kozi ina kwiiyela oyu anakunitimba kamba kunenga ni kuwabelwa enako ana kuwana maziezi. 30Kandi kana sipumenena a kanwa kange ku fosa mukumufuya nji afe.31Kokaa ana no mundoo yange nakwaamba nji, ''Kodi kame kuna kuwaniwa o munu ana kutunda ku tafule yae yokasi kuta ilya? 32Nyambaeti ka tibelela mu mapatelo, kono kame sina kuyatululela nyambaeti esi yatiliso sange, kame nji kasa ngeeso, cwale mu nibe o mubonda!33Nji, kwanyi munu yoshe, sina kushweeka ibi yange mu kushweeka o kwiiba kwange mukaci no sifuba sange 34(Kakuli sina kucila undi-wa- nyangela, kakuli tinyefulo no masika no anu na tikumicilisa, cwale kame nita kuondoka kanita kuta bandee)-35Oh, ko kwaali oyuso ni yupa! mona, eli e liswayo lyange; ulesele oyuno maata anitambula! kambe feela sina kulema e lindoo no yaambo ana kuninunga nayo oyu alemine kuni zekisa! 36Kokwiikalile ngeeso kame sina kuishimba bangandeza basifuti sange; koni ikununga ku mutwi kwanyi enguwani no umbumu. 37Kame nita ku mwaambela milyatela yange aba ikuma; kwanyi onwana mbumu aba nita kuta kwayonyene.38Nji e naha yange kame ita kuninunga e yaambo, kame e mikokolombwa yateni kame ita kulila banmweya, 39nji sina kulya e ilya ina kubekiwa kwaasa kwii iteneka kamba sina kusinyiseza anya naha upilo wao, 40nji mo kwikalele yongeso kumene miunga musibakano uloto.'' A maywi no Jobo babwela ababo.
321Cwale alume ao aatu na kulesela kutambula Jobo kakuli na okumona nji kama lukile mu miyo ae. 2Ababo okutina kwa Elihu mwana Barakele no mulume no ku Buzi, oyuno lusika lwa Rami; mu mucima wae kame kuna kuweka libaka no kutwebela Jobo kakuli Jobo kama ana kuongota e niti nji kakwite mubonda kwa Mulimu.3Kame kutweba kawe kame kuna kuwekela ni alikani ae anatu kakuli ka siwana ekalabo no kukolwisa Jobo. 4Cwale Elihu kama ana kutatela kwaamba kwa Jobo kakuli alume aciili na ku kulubala kwa yonyene. 5Kame Elihu abana kumona nji kakwisa mutumwa no alume a aatu, mu mucima wae kame kuna kumweka libakano kutweba.6Cwale Elihu mwana Barakele no mulume no ku Buzi na kwaamba nji, ''Meene kame nikalile mwanukana, kame anyi kame muli akukulubala. Mulibaka elyo kame sina kwikala me ni ondokile kame sina kucila ku miambela a mayambuto ange. 7Bilu naamba nji, ''Ano maywaa ni onyene atamba kwaamba; ano myaka no kupula ni onyene ata kutalifisa.8Kono o moyo wikalile mu mucima no munu; onyene o moyo utunda kwa oyumo-maata-oshe ni onyene uba o munu o kuyupisisa. 9Kukulubala kasa konyene kuba o munu uyungu, ni kuyupisisa kakwiiyi mu myakano kupula. 10Cwale kame naamba kwa anyi, mu ni tetete; kame nita kumiambela omo ni yambuteta.11Mumone, kame sina kutatela amaywi enu, kame ni teteta a mabaka enu aba muna kushela eyi muta kwaamba. 12Ee, sina kumiteteta, kono mumone, kame kuna kuulwa simba mumweya oyu no kulisa Jobo kambe oyu na kutambula a maywi ae.13Mulese ku limbululo ni kwaamba nji, ''Natukuwana unungu?' Mulimu kama twesa Jobo; munu feela ka twese. 14Kakuli Jobo ka siamba eyaambo kale ni mene, cwale ka nita ku mutambula ni maywi owe.15Aa alume anatu na kucila; katwese kutambula Jobo kame; no kuulwa esino kwaamba. 16Nitatetele kame kakuli ka sinji kwaamba, kakuli kama aimanine aondokile kame kakwite ya kwaamba.17Kokuulwa, ni meene cwale kame nita kutambula musibaka sange, ni aambe omo ni yambuteta. 18Kakuli ni meene kame ni ikalile ni yaambo, o mucima wange kame uni susumeza nji ni aambe. 19Mumone, kame ni iyalile mumucima kwanyi kame ukauka, kwanyi mikotana ibya no itumba, ina kwiteliwa veine nakwasindilulwa.20Kame nita kwaamba nji ni wetuluke; ni yamise a kanwa kange ni tambule. 21Meene kamitaa kumonisa sobozi kwa anu; ni kulema o munu ba miyo; 22kakuli silimukile kulaleka o munu; aba nita kutenda ngeeso mubumbi wange kama ata kuniyundisa nawangu.
331Cwale, weene Jobo, kame ni kukumbela nji, utetete e yaambo yange, kame uyupe a maywi ange oshe. 2Umone, cwale kame ni yamisa a kanwa kange o lulini lwange nalu kwaamba mu kanwa kange. 3Maywi ange kama atunda mu kumonahalisa kwa mucima wange; kame kanwa kange kame kata kwaamba nawinowino eyino niti ni limukile.4Moyo no Mulimu ni onyene una kunitenda; ee onyene moyo wa oyuno-maata-oshe ni onyene uni yoyisa. 5Nji kame utwesa, unitambule; ukutukiseze mabaka nji u imane.6Mona, balubala no Mulimu kame ni kumana ni weene; ni meene sina kuumbiwa kwa lizupa kwanyi weene. 7Mona, mulibaka elyo kauta kungangama balubala lwange; kuneneba kwange ku lese ku kulimba.8Luli eyi unaamba sina kwiiyupa; kame mu maywi owe sina kuyupa e liywi no nji, 9''Mene kame ni kenile kana sifosa e siciili; sikwite mubonola kwiiba kakwisako kwa meene.10Mona, Mulimu kama anakuwana sibaka esino kulwa nange, kame uni unaala kwanyi kame nili sila kwa weene. 11Kame ana kubeka amakondo ange mu likulo; kama alondata miendelo yange yoshe.' 12Umone, cwale kame ni saela kukwaambela nji mu yaambo eyo kawa sipasa-kakuli Mulimu ni munene kwa munu.13Sikene aba unuzekisa? kakuli yonyene kamonisa a mabaka ae mu inu ana kutenda uoshe. 14Kakuli Mulimu kama aamba kwa munu kamweya-ee, tumbiili, kono o munu kakata no ku lemuha. 15Mu tulo, mu likoto no usiku, aanu aba amati mutulo tunene, kame ana kulangana mu malongano ao-16Mulimu kwaamba ku sindula a matwi no anu, kame a ongota e temuso kwanyi omo kuongotelwa linolo. 17Nji asikulule o muni mu miendelo yae no kwiiba, ni kutindisa mwiipo kwa munu. 18Mulimu kama lukulula o moyo no munu ku libita, ni upilo wae kwa lifu no mbiinji.19Ni mu weeti umulangeka ba ulangano wae munu kame alemuswa, aba kulemine kushoshoma muifuba yae, 20o mucima wae bilu ukoma e ndima, kame o moyo wae na ukukana ilya no kumamata.21O mwiili wae kame uyonga kaumonahala; ifuba yae, kaimonuhala, kama amonahala bandee. 22Luli o moyo wae kame usheteta ku libita, upilo wae kame uta kwao ata usinya.23Kono aba ata kwiiyelwa ni lingaloi elino muyemeli, li mwaya ku a atenda sikiti, lina kwiiya kwaambela munu nji liswanelo tae. 24Lyonyene kame lita kunushemuba ni kumu kumbelela nji, ''Umuliulule alese kuta mu libita; sina kuwana etifo.''25Abohe e nyama no mwiili wae kame ita kuwaba kubita etino mwanukana. Aukelwe ni maata no ku undumbana wae. 26Kama ata kukumbela kwa Mulimu, kame ata a kumutambula ni sishemo nji amone o lubala lwa Mulimu yo wabeelwe.27Cwale uya o munu kame ata kwiimba balubala no anu ni kwaamba nji, ''Sina kufosa sina kutula o mulao, kono sibi sange kana sifuliwa e koto ifanene. 28Mulimu kama ana kuliulula moyo wange nji ni lese kwingena mulibita; kame o upilo wange kame ufanene kumona liseli.29Umone, Mulimu kame atanda eyi inu yoshe kwa munu, twiili, ee, simba twaatu. 30Nji o omyo wae uusiwe mu libita, nji e liseli no upilo li mu monise.31Mawe Jobo, unitetete nawimo, uondoke kame ni aambe. 32Nji ukwite e sina sa kwaamba, uni tambule; kakuli kame ni singa kumonahalisa e niti yowe. 33Nji kasangeeso, cwale unitetete mo ondokile kame nita ku kulatifisa.
341Elihu bilu waamba kame nji, 2''Anyi auuno unungu, muyupe a maywi ange; nanji no kutalifa muni tetete. 3Kakuli kutwi kame iketa eyaambo kwanyi a kanwa omo kaketela eyino kulya.4Esi si lukile sikale sonyene tuto o kuketela, kame tu lemuhele bamweya esi sikwite tuso. 5Kakuli Jobo nakwaamba nji, ''Meene sikwite mubonda, Mulimu ni yonyene yona kutundisa e niti yange. 6Kame simba ni imanine ba niti yange, kame naaliwa nji kame ni kalile ni lishano; sitonda sange kasitwese kubala simba nakwite mubonda.7Nji na kukumoniwa o munu ufekile kwanyi Jobo, oyu anwa tinyefulo kwanyi meyi? 8Oyuso waniwa mu saango no anu no kwiiba, oyu atwaele ao sacilile Mulimu. 9Niyonyene ana kwaamba nji, 'Kakwisa tuso munu simba atwala o mucima kwa Mulimu!10Simbangeso ko munitetete anyi alume no kuyupisisa; saambo no nji Mulimu kame ata kutenda o uyi kame sili kule; kamba oyuno-maata-oshe kufosisa e yaambo. 11Kakuli kame alombota o munu ku musebezi wae, munu ni munu awane eyi ikumana ni mikalelo yae. 12Ee, ni saamba no kuongola esino nji Mulimu kaata kutenda ouyi, kamba oyuno-maata0oshe kufosisa eyaambo.13Oyu na kubeka e litunga mutaelo yae ni anyine? kaamba kubeka eyi ina kuumbiwa yoshe mu pabalelo yae? 14O mucima wae ko utunda kwa munu, ko twesa kutundisa kwa e mebo wae ni kubunyela kwae. 15Eyi ina kuumbiwa yoshe ko ita o kufela bamweya, kame o munu na okaukela mu likungu.16Nji kame wikalile no kuyupisisa uyupe e saambo esi, kame utetete e liywi lyange aba aamba. 17Mba kukunahala nji oyu atimbile o mulao aikale yonyene a busa? kame unyaze Mulimu no kuluka oyuno maata?18Yonyene, waambela mbumu nji kausepahala, kwa makwambuyu kame waamba nji kamwa siluka? 19Yonyene, oyu saati ni sobozi eyino akulu, kamba mukuketa oyuno kufuma ni njebwe; kakuli oshe ni kusebezi no makaa ae? 20Nako inyonyo feela, bilu na kufa, mukacino usiku sicaba na sikutengoka ni kubwa; ano maata na kutundisisa kono kasa likaa lya munu.21Kakuli amiyo aye kame aliketa e mikalelo no munu, kame amona e miendelo yae yoshe. 22Kakwisa lififi kamba mwiinda no lifu, omo ato akakushweka ano kwiiba. 23Mulimu kasaeli kwaaliketa a munu nako no kuleba, nji amwisanene mu kwatulwa kwa Yonyene.24Ano maata kama atuba maemba-emba kwaasa oyu so mwibanguta e libaka, kame ayolisa andina muitulo yao. 25Kakuli kame alimukile misebezi yao, kame munako no usiku kame aatulula kame a shandola.26Kama afula omo kufulelwa ano kwiiba, anu akumonena. 27Kakuli na kufulalela Mulimu kame kasienda mutindila tae. 28Kakuli na kutumukiseza kwa yonyene sililo no anjebwe kono yonyene nakuyupa kwitilelela kwa anyondi.29Simba akwiikalela oyuso munyaza ni anyine? Omwa tendela sicaba mwa tendela ni munu. 30Nji o munu nakwa cila Mulimu alese kubusa kame alese kubiluka siteo kwa sicaba.31Nji naukumona ngeso aiya ni kwaambela Mulimu nji, ''Sina kufuliwa kanita kufosa kame. 32Uniiyetise esi na mono; nji kame sina kutenda oyi, kanita kutenda ngeso? 33Mulimu aba munu, nji kame ata kwaweena nji ukame esi una kubiwa?34Alume akwite kuyupisisa kame ata kuni pumena, ee, oyu no yoshe aba ayupa kame ata kwaamba nji, 35''Jobo kame aamba nambulwa kuyupisisa, kame a maywi ae kamonahala unungu.''36Siwawa ni Jobo aba ata kulikiwa kumonenena, kakuli kutambula kwae ni mutambulelo no anu no kwiiba. 37Kame kame ashangela kumubonda wae mukukumusa, kame afula amaka ae mukaciketu, kame aamba a maywi no kupula no kulwa ni Mulimu.
351Elihu yo kwaamba nji, 2''Mwendi kame upuluka nji kame ku kufanene, abo wimana ba niti yowe kasa iyino Mulimu? 3Mane kame waamba nji, ''Tuso kwa meene ni ibi? kame okwatenda sibi sike ni wana bo?4Yngeso nitamba kukutambula weene ni alikani owe. 5Wi imunene amiyo kuwilu, walikete, umone e liwilu likalile beulu kubita weene.6Simba utenda oyi, sike u mu sotisa? kame tifoso towe simba tiikale takupula ni saambo sibi kwa yonyene? 7Simba wiikalile mununo kuwaba, esi uta ku muba ni sikene? Etuso iwaniwa kwa weene nibi? 8Kwiiba kowe kame kuta ku sinyeza o munu no kufeka weene, kame kuwaba kowe kame kuta kutusa mwana no munu feela.9Anu kama alila libakano manyando no kupula, kame akumbela kulamwena mu likaa eli lya kona. 10Kono aba kwiikalile o munu wiibanguta nji, ''Okwaali Mulimu mubumbi wange, yonyene yotuba kwiimba tindimo no kuwabelwa mukaci no usiku. 11Yonyene yotu talifisa kubita omwa talifiseza iyamana no muliyungu, yonakutuba unungu ubita owuno iyunyi no muliwilu?12Aa okame, kama alila, kama akuwanga, kono Mulimu katambula libakano wikumuso wa ano kwiiba. 13Luli Mulimu kaata kuyupa eyino maya, oyuno-maata-oshe kaata kuitokomela. 14Kame simba waamba nji kau mumono, saambo kame sili balubala lwae, u mwalikete!15Kono he, kakuli ka silenga ni kutweba, Jobo kama puluka nji Mulimu ka tokomela, munu simba akukumusa. 16Kame ayaamisa a kanwa kae kwaamba eyi yakwite tuso, kama apulisa kwaamba a maywi no kupula nakwa yupahala.
361Elihu yo kwaamba nji, 2''Unitetete oweeli, kame nita kukumonisa nji kwaali a maywi a ambiwa musibaka no Mulimu.'' 3Kame nitaa kulonda e yaamba yange kule ni monahalise e niti no mubumbi wange.4Kakuli niti a maywi ange kaya mbwashula, munu no kutalifa kumanenena oyu yokame, balubala lowe. 5Umone, Mulimu kama kwite a maata, kame kashwaula o munu, maata ae kama amonahalela mu kuyupisisa kwae no kuongola.6Ka babalele o upilo wa oyuno kwiiba, kono ano kunyunda kame aaba eyi yafanene. 7A miyo ae katwese o kwa aliketa a akwite e niti, kama a ikalta ni ambumu ba lubona, kama akulisa kuta-kutelela.8Kame aba ataa kunungiwa ni wawenge, aba ata kwiikala mu tindambo no manyando. 9Abohe, ni kwa simweta misebezi yao, ni kufosa kwao, ni nji nakuyoya mu wikumuso.10Kame kama sindilula tikutwi tao, nji ayupe eya laelwa, kame alaela kuyumba eyino kwiiba. 11Aba ataa ku muyupa, ni ku musebeleza, kame ata kuyoya mu wiketo maywa ao oshe, a mone e myaka yao alemine kuyoya awabelelwe. 12Kono aba sa yupi kama ataa kuyundiswa ni mbiinji, afe elibaka na kwatalifa kwao.13Ano mucima nakwacila Mulimu kame atenda ni kutweba; Mulimu aba anunga ni mawenge ka mu kumbeli. 14Kama afa asili andumbana upilo wao kame ubwa o mwabwela aanu no mikalelo no kuola.15Kono ano kunyanda, Mulimu kama alamwena mu manyando ao, kama ayupisa libakano utata aikalile mo. 16Ee, ni weene Jobo, Mulimu kama singa ku kutundisa mu nalelwa, akwingenye omo ku yooya omo kauta ku sinaniswa ni sindina, kame eyi kubekiwa ba tafule yowe kame ita kwiiyala a maati.17Kono abo utundamena kuizekela kwanyi munu no kwiiba, e katulo ni koto kame ita kukutundamena. 18Libaka no nji kame utwebile, ukuleme, ulese lkunyefula, ulese kuyembulukiswa kwa kuneneba no tifo.19Ufumu woe kame utaa kukuyoyisa na kwamona manyando? simba yoshe ulemine ikuba a maata? 20Ulese ku lakaza nji kwiikale usiku, anu kwaamba ana kuluka ba itulo yao. 21Ukumonene ulese kuta kwa ino kwiiba! Kakuli ni sonyene utaa kunoma abo kama kuyupiswa kukola.22Mona, Mulimu kama tenda eyino beulu mu maata ae, okwaali muluti oyu a kumana nae? 23Oyu na kumusimweta e ndila yae ni anyime? kamba ni anyine oyuso aamba kwa yonyene nji, ''Naukutenda esi safanene kutendiwa?'' 24Upuluke kulumbeka misebezi yae, yonyene ibubekwa kwa anu mutindimo tao.25Anu oshe kama imona, kame kamaibuha ikalile kule. 26Umone, Mulimu ni mukulu, kakwisa omo satu mulimukele, myaka yae kaitwesiwa ku baliwa.27Kakuli ni yonyene a waneka a meyi kuwilu, ku abilula a makumbi ata kulokisa o mbula. 28Cwale liwilu seli likokisa o mbula, munu kama tambula e milupi. 29Kwaali oyu so yupisisa omwa wanekela a makumbi, kamba kupalakata kuyupahalanga mutende yae?30Umone omwa monahaliseza tinungweti tae oku no ku, ni omu akufukela ni utungi no liwate. 31Kwa iyo kama litela a macaba tikoto. Kame lwao kama menisa lilya no kupula.32Kama fumbatele a mamonyi no mbula makaa ae, kame a laela o kulenga esi anaamba. 33Kama izibahaza ni mishika mu makumbi, kame ni tingombe kame liyupa linungwa aba liiya.
371Kwaiyo o mucima wange kame ushomboka mane kame utokoka mu sibaka sao. 2Muyupe e lilata no liywi lyae, kuuma kutunda mukanwa kae. 3Kama yupuhalisa lilata musibaka soshe no muliwilu, kame a mamonyi ae kama kabita ni kumamaneneno no litunga.4Munyima no lumonyi, kame ku luma e liywi, aba kupalakata, ni liywi lya umbumu wae; liywi lyae abalina kumana kuluma kaata kusindela o mbula ku lenga. 5Mulimu kama yupahalisa mishika minene mu liywi lyae, e inu atenda ni inene, katutwese kuliyupisisa. 6Kulitwa kama amba nji, ''Uloke bashi!'' kame alaela ngeso milupi ni nundupula.7Kama ambumbisa a makaa a munu ni munu, a imukise anu oshe nji kama ana kutendiswa kwa yonyene. 8Eyo aba ita kwiiya, iyamana kame ita kwiingena mu misima yao, kama ita o ka mbulumana mu ipumbo yayo. 9Mebo no ku mboela aba uta ku fuka kame ulita linungwa, kame o mabo bo ku mutulo kame ulita e seenge.10Mulimu aba futelabo, a meyi kama kangela, kame a meyi mu upala wao, kama auka. 11Yonyene, ni yonyene a beka a meyi mu makumbi no kwilola, kame ni yonyene a hasanya a makumbi ae' no myamyata.12Kame onyene a makumbi kama ama kuuka oku noku alemine kweendiswa kwa yonyene, nji esi ata kwa laela soshe ate o kasitenda mu lutinga omo kuyakile amu. 13Aba aluma a makumbi, abanjili ni pafa no kufula litunga, abaciili ni kulita lituso no sishemo.14Wene Jobo utetete e yaambo eyo, wimane oweeli, kame u yambute misebezi eyi ikomokisa no Mulimu. 15Yonyene e misebezi eyo, kakuli kama limukile omwa i endiseza Mulimu, ni omwa myamyatiseza liseli mu makumbi ae?16Mweendi ulimukile omwa tendela a makumbi o kwa kwela bashi, onyene musebezi no kukomokisa ku misebezi eyino oyuno unungu oshe? 17Sikene aba uyupa e ikumango yowe kweenya, aba kuondokaile mu litunga libakano mebo no ku mboela?18Kikuli kame uta kutwesa kuyandulula liwuli, kwanyi o mwa litendela Mulimu, ni kulitenda kuongola kwanyi siiponi no kopa ina kusululwa? 19Utuambele esi tufanene ku mwaambela, kakuli katuyii omo tuta kutandela e saambo setu, libakano no kuulwa e zibo. 20Nji kame kuta oka bihiwanji, kame ni singa kwaamba? nji kwali o munu oyu a singa ku komezwa?21Kakwisa o munu oyu atwesa kwaliketa e liywaa aba licina mu liwilu, mebo aba una kufuka kame nau kumana makumbi. 22Ku mutulo kame kwiiya ku kanya kwanyi gauda, kame umbuno no Mulimu kame ucilisa onene ni kubita.23Kakwisa omo satu limukelele oyuno-maata-oshe; a maata ae; kame kwaatula kwae ni mu tukelo no kuongola. Katwese kufoseza o munu. 24Nilyonyene libaka lya mucilela anu; Mulimu ka alikete oyuno unungu nji ni siciili.
381Minya-upilo kwaamba ana kutambula Jobo aikalile mu linungwa nji, 2''Anyine oyu na kulita e lififi mu mayambuto ange, ni maywi ae nambulwa tingana?'' 3Ukununge mu mbunda kwanyi mulume, ni kwibangute; wene unishambwekise.4Oku una kwiikala aba sina kusuma o mutomo no litunga? waambe nji ulimikile. 5Oyu nakupuluka ku litenda mu titikanya talyo, nji umulimukile? kamba oyu aha kulilikanyeza ni muhala no tikanyo?6Abo ku ongotitwe mitomo lyayo, ni ba siike? kame u mulimukile oyu ana kubeka e liwe no sikutwana salyo. 7Tinungweti no malungasiku aba tina kuta no imba bamweya, kame ana no Mulimu oshe naku luluweliswa kwa kuwabelwa?8Kame ni anyine ana kuyatilela e liwate e saandi, enako lina kutoyola, nali kubana kwanyi mwana aba tunda mu lipumo. 9Kame bilu ni tenda e likumbi nji likale sikumango salyo, kame e lififi no kwilola nji likale sito salyo.10Mane sina kulisumena e ndinda, kame sina kuyongota ni saandi ni ipakiso. 11Bilu naamba nji, ''Naukubiwa aba, kono kuuso kauta kubita, bata o kaukela a mandinda owe no mu ikumuhuso?12Simba waelekiwa kama naukusumena o usiku e naka uta kubwa? kamba nauku monisa e liywa sibaka abo sali kapela? 13Mane lileme e litunga kumauneku alyo, kame ano kwiiba a tutulelwe baudee?14Litunga nalikubiluka omo kubilukela lizupa elyo liswaiwa, kame inu yoshe i mena, kame li ifuka kwanyi sikumango. 15Ano kwiiba kwaamba ana kuyumenwa e sibaka sao, kame e likaa lyowo lina kwinuka kame lina kucoka.16Mweendi nu kakeela ku liweluwelu no liwate? kamba mweendi nauku pota-pota mu mandunga no ba litako lya liwate? 17Ni myelo no lifu, mweendi nauku yatulelwa e yaandi yayo? kamba nauku mona e myelo no mwiinda no lifu? 18Kame nu kulimukelela owunene no litunga abo ukuma? waambe nji kame wilimukile eyo yoshe.19E ndila ita oko kuyakile liseli oko ili? kame e lififi sibaka salyo oko simonahala ni kubi? 20Kikuli kame utwesa ku lilema mutindinda talyo, oko likabwela, ni kulimuka kusaela e ndila ita ku ndoo yalyo? 21Eyo kame utaa kwiilimuka kakuli abo, naukwelekiwa kale, kokaa, kame wiikalile ni maywaa akupula.22Kikuli na ukwiingena abo kwiikalile mateulelo no litwa? kamba na ukumona amateulelo no simbwewewe? 23Ni onyene sina kuteulela a maywaa no maswenyeho, ee, a maywaa no mifilifili ni ano tindwa. 24Liseli aba lihasana ni mundila ibi? kame ni mundila ibi kame o mebo no ku upa aba ufuka mu mabaka oshe no mulitunga?25Anyine ana kutendela o mbula e ndila mu mbyumbyulu, ni ndila no lumonyi lwa mbula i luma? 26Nji i loke mu naha kwaasa anu, mu lihalaupa omo kwayaka anu. 27Ikolobeze o mumbu na kwa limwa mu matota, itwese kumenisa o moopu mubya?28Ombula, kikuli kame akwite sitae? kamba kwaali oyu na kweleka puka? 29Ni mulipumo lya anyine omo kuma kutunda a meyi no makaza? 30Nji a meyi ashwekiwe abiluke liwe, kame beulu no liwate ni bonyene ku kangele ku ongole.31Mweendi ni weene ana kununga e tinungweti no silimela banweya? kamba ni weene u kwite a maata no kunungutula tindambo no likulube? 32Mweendi ni weene u monahalisa titopa no timungweti mutinako tayo, kamba oyu a endisa e koloi no tinungweti no Bere ni ana ayo. 33Kikuli kame ulimukile e milao eyi inunga liwilu? kame kame uta kutwesa kusuma epuso yalyo mu litunga?34Mba utwese kuinula ku liywi nji mane likayupahale mu makumbi? kamba wisane o mbula, ulokiwe ni mbula no kupula? 35Mbutwese kumyamyatisa a mamonyi no mbula, nji aiye aipihe kwa weene nji, ''Aci ano?''36Unungu no mu mucima, oyuno ushweka ni anyine? kame oyuno tenda nji tingana tiyupisise yaambo ni anyine? 37Anyine yo kwite unungu no kubala akumbi aba kuma? kambe oyu atwesa kufuleka tingwano kuwilu. 38Likungu aba libuluka e ndowa, kame a masinde kama kobeha onene?39Mba utwese kusaelela o ndee no mukati e siselo sae? kamba kumana e lishebo no ana andee. 40Simba tina kubuta mu misima yato, kamba kame tikushwekile mu sikwa nji ti shondalele?41Oyu na kutendela linwalala e silya salyo ni anyine? otwana twalyo aba tikulilelela kwa Mulimu, kame tuta okunoku kusaela eyino kulya.
391Ulimukile nako tishemanga etimbongo no mu liyungu? kame na ukulimuka lipala aba ti shema ana azo nji ni nako ibi? 2Nji nukubala e tikweti no kuishimba kwato? kame ulimuke e kweti yazo no kushema?3Kame ti buta, abati shema ana azo, kame tikondela bandee esi si tiyupisa kukola. 4Ana ato kama a ongola, kama akulela mu liyungu; kama siya anyina ao, kame kataa kuukela kwa onyene.5Oyu na kulukulula e mbii no miliyungu ni anyine? kame oyu nakumbatula e tintambo tayo, 6Ni mundi wanyine sina kutenda mu lihalaupa, naha no sikela o mu mundi wayo?7Kame ishwaula lilata no muleneni; kame kaiyupu ku kwaazwa o kuno mukwaezi. 8Naha no malundu ni mafulisezo ayo; kame yeenda no saela esi simena soshe ni kulya.9O nyaci mba pumene ku ku sebeleza? kamba aba ita ku buta ousiku ni mu mulaka owe? 10Mweendi kame uta kuitwesa e nyaci, kuinunga ni tikwele mane ikekele e mifolo? kamba ikuputele mitabo munyima yowe.11Nji kame utaa o kusepisa a maata ayo, kakuli ni akupula? kame ukusebeliseza yonyene? 12Kame uta otinga kwa yonyene mane ilite olukau lowe kumundi, kame iku wanekele o uloto ba sihoto?13Mpye kame ipukumuna a maando kakuli kame iwabelwe, kono simba ikwite o woya ni maando kaikwite lisinga. 14Kakuli kame isiyanga amaki ayo bashi, ni a ndondomonwe kwa lishabati; 15Kame ipulama nji kama ata kupwaciwa ni makondo kamba kulyatingelwa ni siyamana.16Kame ikalile ni nole kwa ana ayo kwanyi kasa aye; kushema kwayo kakwisa tuso kame ka itwala ko o mucima, 17Libaka no nji Mulimu na kwiiyumena unungu kasi iba tingana. 18Kono e nako ikunona nji icile, kame isheka e mbii ni munu ana kwiitina.19Nji ni weene una kuba e mbii a maata ayo? naukufuka o lukumbi lwayo ba ndingo? 20Kamba ni weene wi matokisa kwanyi nziye? hemine kulila mu kutweba kucilisa?21Kame ilika mu musindi iwabeelwe kame ikuyupa a maata; kame ikawameka ndwa ni a aiya ni ilwiso. 22Kame isheka eyino kucilisa kailimukile kucila; kame kaicili o mukwale. 23Sipuso no masho kame sishyakashya ba lipumo lyayo, bamweya ni mbiinji noku myaka ni mukwaza.24Kame inama e hala mo ilemine ku lika ni kutweba kunene; aba iyupa o mulumo no tolombita, kaitwe kwiimana banu bamweya. 25Isilila feela e tolombita, yonyene kame yaamba nji, ''Aha! Kame iyupa e sifuka no tindwa ti si iyela kule-kuluma kwa endisi ni lilata.26Ni mutingana towe maukoli aba zengelela, simba a yandulula a maando ni kutukela kwa mboela?27Ni mutitaelo towe mbande aba ilenda, kame iyakela e siyalelo sayo kwa kuleba. 28Kame iyoya ba lilundu no liwe beiyatetela ababo, mu lwandala ku liyulu no liwe aba baongolile.29Aba itunda mo kame ishoka mbuya; a miyo ayo kame aimonena kule. 30Anayo kama anwa o unyinga; kame omo kwiikalile eyi tupu, mu yikalile ni yonyene mbande.
401Minya-upilo bilu atambula Jobo nji, 2''Nji oyuno tinanyani usilemine ku zeka ni oyunomaataoshe; kutambule yonyene no tinanyani ni Mulimu.''3Ababo, Jobo yo kutambula Minyaupilo nji, 4''Umone, meene, kame ni kalile sinu sinyonyo feela; eyi nita kukutambula ni ibi? kame ni kulema ku kanwa ni likaa. 5Sina kwaamba kamweya, kono sita kutambula e siciili, sina kwaamba olimo wiili mane; kono kanitaa kushangela amaywi.6Cwale Minya-upilo bilu atambula Jobo nji, 7''Ukununge mumbunda kwanyi mulume, ni kwibangute; ween uni simwete.''8Nji kame uta kunyaza-e tikatulo tange? ubeke o mubonda kwa meene, weene umonahala nji kame wikalile ni niti? 9Elikala lyowe mweendi kame likumani ni lya Mulimu? kame utwesa kupalakata o mwa palakatela yonyene mu liywi lyae?10Cwale ukufuke a maata ni unene ukukabise ni umbumu. 11Okutweba ukukokobeze; walikete munu ni mnunu you akukumusa kame umu enise.12Oyuno mwiipo yoshe, umulite bashi, mulyatingele ano kwiiba mu mabaka onwa ikalile. 13Anu ao oshe washe=weeke mu lukungu; kame ufuke mabala ao malififi no libita. 14Abo he, ni mene kame ni pumena nji e likaa lyowe no solyo kame litaa ku kuyoyisa lyonyene.15Cwale waalikete Behemoti (mbuu) sina ku umba, omo sina kuumbela ni weene. 16Walikete e mbunda yayo oko kwiikalile kuongola kwayo, ni misifa no lipumo lyayo oko kwiikalile a maata ayo.17Kame imengisa o musila wayo kwanyi sitondo no sidare, mieto no misifa yayo kame ikulemine bamweya. 18Ifuba yayo kama felile kwanyi milamu no kopa, amakupo ayo kama kuma ba tipakisa no sipi.19Ku misebezi no Mulimu, mbuu ni wuno weeli, muumbi wayo nakwiiba a maeo kwanyi mikwale. 20Luli malundu kame ai meniseza lya yayo, ni iyamana no muliyungu mo ibebela. 21Kame ibuta mu mwiinda no kuma, mu macilelo no nete, mu mataba.22Kama kame i ifuka ni mwiinda wayo, a matoya no lweeti kame a iyatilela mukaci. 23Mona a meyi no lweeti simba aifuka yonyene ka icili; kame ita okwikala, a meyi no Jordani simba na kwiyalela, kubita ba kanwa kayo. 24Kwali oyuso ilema aba yalikete? kame kwilema mu lituwa nji a itoyole mu liyulu?
411Kame uta kulemba o Levitani ngandu ni kashuto? kamba kuseta o lulimi lwayo ni muhala? 2Kame utwesa kwi ingenyeka o lumingo mu liyulu? kamba kwi itoyola o mutahali ni muwayo? 3Mwendi kame ita ku kumbela onene? kamba kwaamba ni weene ni maywi aikalile ni musa?4Kamba kame ita kutanda o kuyupana ni weene, nji aikale mubika owe kuta-kutelela. Nji 5kame uta kwibebisa omwa bebiseza kayunyi? kamba kwiilitela anowe mo a nungilwe? 6A mandui nji kama ata kuifundota? kamba kwi mbataulela a uta kwiiya mu ku ulako?7E lisinga lyayo, nji kame uta kulitoyaula ni tushondiso? kamba kutoyola o mutwi wayo ni miwayo? 8Utwale likaa lyowe, wi leme! E ndwa muta kulwa kame uta ku ipuluka; mbukafaokwitateka Mulimu! 9Umone, okusepisa kwa yonyene kakwisa tuso; munu aba yaliketa feela kabebi na kucila.10Kwa andume kakwisa simba mu mweya oyuso kuongota, nji akaishomaete-nji ni ngeso anyine so inama ba lubala lwange? 11Anyine na kuni kolotisa esinu oweeli, nji ni musete e sikoloti sange? Eyi ikalile mushino liwilu yoshe ni yange. 12Nilese kupulama kwaamba eyilama no ngandu, kama o maata manene ayonyene, ni omo yuumbelwe wino.13Kwaali oyu nakubuwa e situmba sayo? 14Anyine so twesa ku yatula eyaandi no lubala lywayo? Maeo ayo kama cilisa oyi. 15Kame ikukumusa ni makakalapa no kuongola ayo, a kulemine bamweya kwanyi anakuwanekiwa ni kuongola no manolo.16Eliciili kame likalile mabapa ni liciili beebi luli, mane o mebo kakwisa omo uta kuitela. 17Kame ana kuwanekiwa e liciili kwa liciili, kame ana kuongotiwa bamweya nji alese kualuana. 18Aba iku timula, kame imonahalisa liseli, kame amiyo ayo kama fekile kwanyi mafume no liywaa aba likaula.19Mukanwa kayo kame kutunda a mamonji atumbuka, kutatakana no mulilo kame kubanene baundee. 20Muliyulu kame kutunda o wise, kwanyi muuku utunda mukaco kasheloka ba mulilo no kuma. 21Aba iyoyaela kame itumbula a makala, kame o mulilo kame utunda mu kanwakayo.22Amaata ayo kama ikalile ku ndingo yayo, kame inu kame eyinu kame icila ba lubala lwayo. 23Misifa no mwiili wayo kame ikulemine ba mweya, kame yongolile kaitwese kunyanyanyiswa. 24Mucima wayo kame wongolile kwanyi liwe, kuongola kwanyi liwe no sibelelo.25Aba imane, ano maata kama cila libakano kumbemuka, kama cila. 26Munu simba alwa nayo ni mukwale, kakwisa tuso wanebo, yonyene ni kwa mbiinji, kamba ni sishondiso, kamba ni muwayo no kushenga. 27Kame yaaliketa sipi nji ni moopu feela, ni sipino kopa kwanyi sifufu.28A mashe katwese kwiicilisa; kwayonyene a mawe a kondiwa ni tufwililo kama biluka kwanyi cileke kwa yonyene. 29Tisukulu, kwa yonyene kwanyi cileke; aba ikondiwa kame isheka. 30Mushi no lipumo lyayo kame inonahala kwanyi tunetana no kutweba, mu ndowa kame isiya o mwaamba ufekile kwanyi sipuputiso no hala.31Kame ishelaukisa a meyi no mu mandunga kwanyi a mukaco, kame ikusha e liwate omo ku kushezwa a kaco no maati no okushokona. 32Munyina wayo kame isiya o mwaanda no kumyaka, mane munu apuluke nji mu liwate kame mwikalile e tinuki no upuzwa.3334Mulitunga ka kwisa sinu sikumana nayo, sinu kutendiwa na kwalimua kucila . Kaikata na kucila kwaliketa eyi nene yoshe, niyonyene mbumu no iyamana yoshe.
421Jobo bilu atambila Minya-upilo nji, 2''Ni limukile nji kame utwesa kutenda inu yoshe, ni nji kakuswa mayambuto ana kuyambutwa kwa weene a atweswa kukaniswa 3kutendiwa-Oyu alita lififi ku mayambuto ange, mu kuulwa kulimuka, ni anyine? Ee, kame sina kwaamba e yaambo eyi na kwayupisa, eyino kukomokisa onene ni kubita, eyi na kwalimuka.4Kame ni kumbela nji uni yupe, kame nitaa kwaamba; ni kwibangute; weeene uni iyetise. 5Sina kuyupa e yowe ni matwi feela, kono cwale a miyo ange kama kumona. 6Mulibaka elyo kame ni kumona oyi kame ni ku nyaza, mu likungu ni mu mufuse.7Cwale he, Minya-upilo abana kwaambela Jobo a maywi ao, Minya-upilo bilu waambela Elifazi no ku Temani nji, ''Kutweba kame kuna ku kuukela, weeni ni alikani owe ambiili, kakuli ka mwa saamba eyaange nawino kwanyi mubika wange Jobo o mwana kwaambela. 8Mulibaka elyo mulonde a mapulu atanu ni ambiili ni titotolo titamu ni tiyiili, kame mute kwa mubika wange Jobo mukakutendele e sitabelo no kucina. Kame mubika wange Jobo kame ata kumikumbelela, kakuli ni kwanyonye feela ni ta kutambula e tapelo, nji ni lese ku mitenda mu weelo wenu. Kakuli kamwasaamba eyange mu mwikalelo no kuluka kwanyi mubika wange Jobo omwana kutendele.'' 9Kame ababo Elifazi no ku Temani, Bilidadi no ku Shuha ni Zafari no ku Naama nakuta no kutenda o mwana kwaambela Minya-upilo. Cwale Minya-upilo yo kutombula tapelo no Jobo.10Cwale Minya-upilo bilu a lukulula Jobo kwa inu ina kumununga, abana kumana ku kumbelela alikani ae. Minya seli aba Jobo twiili kwa inu ana kwiikale nayo oweeli. 11Abae oshe seli a sheteta kwa yonyene ni amandae oshe bamweya ni ana kulimukana nae o weeli seli aiya ni kuikala ba ilya ni yonyene mu ndoo yae. Na ku muyupela akukolobilu a muomba-omba mu utata ana kumwingenya Minya-upilo; kame munu ni munu na ku muba e mpo no mali ni lisale no gauda.12Minya-upilo seli aba Jobo timulubeti mu mamaneneno no upilo wae, kubita omwana ku mubela ku matatekelo. Kakuli cwale nakwikala ni tingu ti tenda likumi ni tunee no ikiti ni kamele titenda utanu ka mweya no ikiti ni mapulu akumana ni tijokwe no sikiti ni timbongolo no akati titenda sikiti simweya. 13Kame nakwiikala ni ana no alume atenda utanu ni twiili, ni amo akti anatu. 14Mwanae no mukati no weeli, na kumubeka litina lya Jemina; oyu no wiili nakumubeka lya Keziya; kame oyuno waatu nakumubeka litina lya Kereni-Apuki.15Kame mu litunga kakwaikala akati no kuwaba kwanyi akatana no Jobo ao. Kame sitao na kwatebela ku ufumu wae, bamweya ni amandao. 16Eyo aba ina kubwa, Jobo kame yo kuyoya myaka no mwaanda ni makumi anee, kame nakumona anae, ni ana no anae, kutwala mane kwa ekulu no aikulyae. 17Jobo bilu afa na kukulubala, na pulelwa ni maywaa.