Burulo: Bible for 1 Corinthians, 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Corinthians, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Luke, Mark, Matthew, Philemon, Philippians, Revelation, Romans, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matthew

Chapter 1

¹Buku Abi Yezu Kristo di dii, ori Davide 'i, ori Abaramu 'i, ²Abaramu ni Isako a ata 'i, Isako ni Yakobo a ata 'i,, Yakobo ni Juda pi a ata adinjii to ri 'i, ³Juda ni Perez pi a ata Zera ni Tamara a tile ni ri to ri 'i, Perezi ni Hezeroni a ata 'i, Hezeroni ni Ram a ata ''i.⁴Ram ni Amminadabu a ata 'i,Aminadabu niNasona a ata 'i,Nasona ni Salmone a ata'i, ⁵Salmone ni Boaza ni Rahabu a tile ni ri a ata 'i, Boaza ni Obede ni Ruta a tile ni ri a ata 'i Obede ni Yese a ata 'i, ⁶Yese ni Opi Davide a ata 'i Davide ni Salmone ni Davide a tile Uria a izi to ri a ata 'i.⁷Salmone ni Reboamu a ata 'i, Reboamu ni Abia a ata 'i Abia ni Asa a ata 'i , ⁸Asa ni Yeosapata a ata 'i, Yeosapata ni Joramu a ata 'i, Joramu ni Uzia a abi 'i.⁹Uzia ni Yosam a ata 'i Yosam ni Ahaza a ata 'i, Ahaza ni Kijikia a ata 'i, ¹⁰Kijikia ni Manasi a ata 'i, Manasi ni Amon a ata 'i, Amon ni Yosia a ata 'i, ¹¹Yosia ni Yokonia a ata adinji pi to rii saa 'ba longwizo Babilonia ga ri si.¹²Ba longwika Babilonia ga ri a vu ga, Yokonia ni Selatiele a ata'i Selatieleni Zerubabele a 'abi 'i, ¹³Zerubabel ni Abiudi a ata 'i, abiudi ni Eliakim a ata 'i, Eliakim ni Azoro a ata 'i ¹⁴Azoro ni Zadoki a ata 'i, Zadoki ni Acimu a ata 'i, Acimu ni Eliudi a ata 'i.¹⁵Eliudi ni Eliazari a ata 'i, Eliazari ni Matana a ata 'i, Matana ni Yakobo a ata 'i. ¹⁶Yakobo ni Yozefu ni Maria ni Yezu ni lungwele Kristo ri ni tire ri a a ago a ata 'i, ¹⁷Abi borodu engazo Abaramu dibwi Davide di emuru mudi a limbi su, engazo Davide di bwi sa 'ba longwizo Babilonia ga ri ni nga suru mudi a limbi su, engazo saa 'ba longwizo Babilonia ga si ri ni nga bwi Kristu 'di suru mudi a limbi su.¹⁸Oti Yezu Kristo di ederu leti di si. Ende, Maria ni esu ejjo Yozefu ni dule, ki adi saki resire ga ago pi izi to kuru du, esu anda ni bura to aga Endi Okole ri ni. ¹⁹Ki Yezefu ni Maria a ago a oluka 'modi anda ri 'i si,le anda kuke laka dinja 'ba anda ga ku, disidu esu le anda kuga izi ni ciciri ni.²⁰Anda nga dini 'a 'a lurarega si, malaika Opi di edeteru anda ni, 'kujo,"Yozefu ori Davide, akori ku Maria ni dure ga nyini izi du, adusiku bura anda kole ,,a ga ile 'bura Endi Okole ri a 'bale ni rii. ²¹Anda kemu kuti 'bura ago, nyeki nyida runa Yezu 'i adusiku anda kemu kalari 'ba anda 'di enji aga si 'ra".²²Nga di boro ederu ebezo le'jo Opi 'a 'jole profeta a ti si, ²³Anyinde,z a'ngwa ago nire gbwu kuru ri kemu kuko 'a ra onguru kemu kuti 'bura 'ago, evo alungwe runa Immanuele'i, ekwi na "Rubanga amato 'i, ri kengwi du anda.²⁴Yozefu nga odu ge si, edu ede nga malaika Opi di 'a 'jozo andani ri ani, edu 'du anda ni izi du. ²⁵Ki esiruki anda to kuru bwi ti 'bura ago na kpwa.Vu nani ga edu da runa Yezu 'i.

Chapter 2

¹Yezu ni tika Beteleme ni Judea di ni aga 'a vuga, lele Erode 'a oluzo Opi ri ni nga, 'ba lereniba ra ri pi esaki Yeruzaleme ga, edu ziki, ²"Anda ni tile Opi Judei 'ba di ri inguwa? Amande anda lelego ajire ga, amevo anda ni rure. ³De Opi Erode kujo anda keri lejo di, asidi na 'ba Yeruzaleme ga ri di to tuwadu mvuru pi.⁴Erode emu paderea amba ri pi karania to, ongu zi 'a 'i,"Kristo ni kulee kutiru ingua?" ' ⁵Joki anda ni,"Beteleme ni Judei di ri ni ga, adusiku di nga profeta a cwile ri 'i, " ⁶Ki nyi Beteleme ni vu Juda di ni aga rii, nyi ga rere ku amba Juda di ni aga, adusiku amba alu kenga nyidi si ba madi Isaraili di ni leyire ga."⁷Erode lungwe 'ba lerenika ra ri pi ciriciri ni anda ni nizo du saa lelego a efuzo bwa bwa ri ingoi ya 'i. ⁸Edu zwe 'ai Beteleme ga, 'jo,"Anyivo anyindu 'bura ga'angwadu ile losodu.De anyesu anda ni ra, anyezi mani ofu na dudu ma'i sa amaki anda ni rure elegi si.⁹Aia lejo Opi di ni erika 'a vuga, koki aia leti, lelego aia ndele ajire ga si ra na laga 'ai ni anda ga, edu ede ole/kare 'bura na laka ri ni ga. ¹⁰De kujoki ai kunde lelego na, anjiki opkwosi rere.¹¹Toruki zuga ongu ndeki 'burangwa di pi ende Maria to.Ngaki 'joki vuru, eduki ruki andani elegi si.Awiki kubegu aidi limi to ri, eduki keki andani mula sure su rii, ngurula ngure limi limi rii,odu ngure via ri to. ¹²Rubanga ecara 'ai orobibi aga okpo okpo, kungwiki erode di ku, disidu voki 'aidi vudige leti zi si.¹³Aia ole nani ebeka 'a vuga, malaika Opi di 'edeteru Yozefu ni orobibi ga, 'jo,"Nga oru, 'du 'bura ga'angwa di pi ende to, fe Ejito. Olu na a bwi saa ma 'jozo nyini ri ni nga, adusiku Erode kemu kundu 'bura 'di 'dile ra. ¹⁴Ini nasi ru, Yozefu nga 'du 'bura ga'angwa na pi ende to, edu mu Ejito. Anda edo olu naa bwi Erode a da ni nga. ¹⁵Di ebedu le'jo Opi 'a 'jole profeta a ti si ri engwi anda,"Ejito 'aga si malunwge ma'a bura pi."¹⁶De Erode ketiri 'ba lereni'ba ra ripi lunjwaki anda ni 'ra, edu anga de rere.Anda swe 'ba Yeruzaleme ga vu ire ire ri ni ga to edu diki bonji kinya sare eri ri pi anda ga ri to kpo kpo.,saa anda ekwile 'ba lereniba ra ri pi di ni vuga si.¹⁷Di ebe du le'jo e'jole profeta Jeremia ni tige si ri egaru du ra, ¹⁸"U'duku eriru rama aga ra, owuka pi asilajwa amgbwugodu ri to,Rakele kowu anda 'bonji si, le andaa ni asi ebweka ka ku, adusikuai wo iyo.¹⁹Erode a da ni vuga, anyinde, anjeli Rubanga di edeteru Yozefu ni orobibi ga ,ku'jo, ²⁰"Nga oru, 'du bura'angwa di pi ende to edu ngwi Izaraili ni vu ga, adusiku 'ba le'ba ai kudi bura di ra ri pi odaki ra." ²¹Yozefu nga oru, du bura di pi ende to edu mu Izaraili ni vu ga.²²Ki de anda keri Arkelao ko opi Judea aga ri 'ata ni tige ni, ori ko anda ni cwi mure ga na a.Rubanga a anda ni 'bi enjire ga orobibi ga a vuga, nga mu logo Galilea di ni ga ²³nga olu du tauni Nazareta di ni ga.Di 'ebe le'jo profeta di engwi anda, evo alungwe anda ni Nazareti go.

Chapter 3

¹Odu napi si, Yoana ni Batisimu lukere ri emu le'jo yusi kwesi kwesi Yudea di ni aga,kujoo, ²"Anyiru anya enji, Opi rubu di ire". ³Adusiku anda ni di mo'di porofeta Isaia a nga jore ga dile nani ga ra rii, kujoo,' Anyede leti Opi di 'ba 'ba, anyede leti anda di kolu anda".⁴Yuana 'su 'bongu edele naka naka ni 'bi si rii ongu ''i gamba edele eni si ri opi ge ayo.Linya anda di du umbi pi langu ayi aga ri to. ⁵Vu nani ga, Yeruzalame ''ba, Judei 'ba borodu, 'ba vu ire ire golo Jurdano di to ri pi voki anda di. ⁶Anda 'ke 'ba na pi ni batisimu golo Jurdano ni aga aia enji aidi ni ruka to aludu.⁷Ki de anda kunde Farizei Sedukia yayadu to kevok iandadi batisimu ge, nga 'jo 'aini,"Anyi ini boro ni bonji, 'adi 'jo anyini anyife anga emure andaga ri ni ga si pi ni ni? ⁸aAnyi 'a 'oa asilajwa enji luyika to edete re rii Anyira pi anyijo ku anya lele ga,"Amani ata du Abaramu ni 'a'a 'i'. ⁹Adusiku Rubanga keyi 'bonji Abaramu ni oni di pi ni aga si wa.¹⁰Diadu dini sa, 'aba tolu kwe ni zu lele akuga pi ri ni pa ga 'ba 'ba.Kwe alu alu 'oa loso ri ni 'a re ku ri agaa vuru ongu 'abee asi aga. ¹¹Make batisimu enji ruzo r i'ii si.Ki anda ni emure mani vuga ri zwa ma amba si ra, mate sa ku anda mvuka ni ngire ga. AAnda kemu kuke anyini batisimu Endi Okole ri si onguru asi to. ¹²Anda locokwe vu anya dire ga ri ni luwe zo ca ongu anya ni ekwi anda di luta zo ero aga ri anda ni diga.Ki anda kudu uyukubi na asi ezile pkwe ri si.¹³Ti aru Yezu emu Galilea ga si golo lungwele Jurdano ni ga batisimu kore ga Yuani disi/esure ga Yuani di si. ¹⁴Ki Yuani olu rusa andani lugare ga, ku'joo,"Esu kulee amesu batisimu nyidi si na onguru nyemu ma'di?" ¹⁵Yezu ai ongu 'jo anda ni,"E'be kederu diadu, adusiku anda tuadu kudu ole ra/kederu ra." Ongu Yuani ai anda ni ra.¹⁶Batisimu keka laka a vuga,Yezu enga rere 'ii aga si, ongu nde, rubu awiru anda ni ra.Anda nde Endi Rubanga di kesi vuru amamu ani,eki ri anda ni dige. ¹⁷Anyinde, uduku enga rubu aga si ku'joo, "Di 'bura madi ma lele ndo rii.Mani asi ibwe anda si

Chapter 4

¹Endi Okole ri zi Yezu ni kwesikwesi aga sitani ni obile. ²Abiri taka odu mudisu ini mudisu to avuga, abiri edu ko anda ni ra. ³Anda ni ba obire rii enga emu 'jo laka."De nyi 'bura Rubanga dii, 'jooni di pi ni kecoruki mugati". ⁴Ki Yezu 'ai ongu 'jo,"Cwirura,'Modi/'ba olu mugati si adute ku, ki le'joalu alu efure Rubanga ni tige ri si."⁵Vu aru sitani 'zi anda ni tauni okole ri ni aga ongu 'ba anda ni kine kine zo remuzo elegi ga ri ni ga, ⁶ongu 'jo anda ni,"De nyi 'bura Rubanga di 'i,'de diasi vuru, adusiku cwiru,'anda kuke cara anjeli andadi ni nyini 'ta mbare ga ra, ongu kungiki nyi oru aia di si, dudu anyire nya pa oni ge ku."⁷Yezu 'jo anda ni," Idi cwiru ra,'Kulee anyobi Rubanga nya Opi ni ku." ⁸Vu zi ni ga sa,sitani ngi anda ni be angwa azo ri ni di ge, edu .edete anda ni opi vudige ri borodu yai na pi to. ⁹Nga 'jo anda ni, "Make nga di pi tuwadu nyini , de aytide vuru anyiru ma ra na 'i."¹⁰Yezu nga 'jo anda ni,"'Mu diasi pi, Sitani! adusiku cwiru ra, 'nyiru Opi ni nya Rubanga ni ayo, ongu nye'de ibu te anda ni." ¹¹Sitani nga 'ebe andani ra, 'nde ooyio, malaika edu evu ekonyiki anda ni ra.¹²De Yezu eri ako Yuwani ni cwi, edu longwi ogu Galilea aga. ¹³'Ebe Nazareti ni ra, nga mu olu Kapernama ga,ire meri ambwugo Galilea di logo Zebulunu pi di Naftali to ri ni ga.¹⁴Di ederu le'jo profeta Isaia a 'jole ri ni emuzo anda, ¹⁵Vu Zebulunu di vu Naftali di meri ge lele rii, Jurdano logu ge, Galilea ni Kafirir,ba di rii! ¹⁶'Ba oluba vu mudi aga ri ndeki ingwe anbwugodu ri ra,ongu 'ba riba logo lindi lindi da di ri ni ga ri pi ni dige ingwe efu ra".¹⁷Engazo saa nasi, Yezu edo le,jo ngeka, kujoo,"Anyiru anya enji, adusiku opi rubu di esa /emu diadu ire".¹⁸Anda a lalire ga meri Galilea di ni tige si, nde adinji eri, Simone ni lungwele Peturu ri 'i pi adozi ni Andiria to, kuyiki voyi meri aga, adusiku ai 'ba ebi oko ba ri 'i.' ¹⁹Yezu 'jo aini,"Anyevo, anyeko ma vu, memu meco anyin okore ga(ebi ni ole ga)". ²⁰Mbwesa ebeki aia voi ra, edu koki anda vu.²¹Yezu a redire ga anda ga, nde adinji zipi ai eri, Yakobo ni Zebede a ngwa ni ai adozi Yuana to. Esu ai 'ibwo aga aia ata ni Zebede pi to, kobweki aia voi 'i.anda lungwe ai, ²²mbwesa ebeki aia ibwo aia ata to ra,koki anda ni vu 'i²³Yezu lamu Galilea aga si tuwadu, nga leni si sinagoga a si, ofu loso opi di ni nge si, ru ni ibewe kere ga lajwa pi jue ovi mbwi mbwi ri ni aga si 'ba lele ga. ²⁴Ofu anda di atca Siria aga si tuwadu, ongu 'ba ezi andadi 'ba lajwa lajwa ovi mbwi mbwi ri to borodu , 'ba ori to ri pi, 'ba alili to ri pi to. Yezu ebwe aini ru tuwadu ra. ²⁵laki mundara yayadu oko anda ni vu ni, engazo Galilea ga, Dekapoli ga, Yeruzaleme ga, Yudea ga pi vu Jurdano 'ado ga ri ni ga si.

Chapter 5

¹De Yezu ku'jo anda kunde 'ba ni mututu 'di pi 'i, edu tu 'be dige. Ri vuru iledi, anda maju voki andadi. ²Edu awi anda ti aiani lenire ga, ³Anda loso 'ba candi ori di to ri pi ni, adusiku opi rubu ge rikolu ai di 'i./'ai a 'i. ⁴Anda loso 'ba 'owu 'ba ri pi ni, adusiku evo ebwe aini asidi ra.⁵Anda loso 'ba rumuka ibwe ri pi ni, adusiku kevo koluki vu dini ata 'i. ⁶Anda loso 'ba abiri a zwale/tile 'iibi to ri pi ni, adusiku 'a na pi kevo kuga ra. ⁷anda loso 'ba kiza to ri pi ni, adusiku kevo kesuki kiza ra. ⁸Anda loso 'ba asi okole ri pi ni, adusiku kevo kundeki Rubanga ni ra.⁹Anda loso 'ba ibwe ni 'ibu ede 'ba ri ni, adusiku evo alungwe ai 'bonji Rubanga di 'i. ¹⁰Anda loso 'ba ecandile aia anda leka ayo ri si ri pi ni,, adusiku opi rubu ge ri kolu aia 'i.¹¹Anda loso anyini de ba kulu'da anyi, kecandi anyi pi kulu'joki nga injwi injwi ri anyini ruge enjo du le'jo madi si 'i. ¹²Anya'anjoru, anyini asidi ka njoru okposi rere, adusiku dide anyidi rubu ge nale ambwugo du rere. Adusiku leti ovi disi, 'ba ludi profetaa naninga eze esu adi aluti anyi kurudu ri pi ra.¹³anyi 'ai vu di 'i/vudige rii, ki de 'ai keda ra kelegwe anda 'ai 'ai ra kue asa kecoru 'ai du idi ingoni? andani kue kecoru kengwi 'ibu loso ekwi ako nga alu ni sa 'i,rari avia langwe 'ba ni lutule pa si. ¹⁴Anyi ingwe vu di 'i.Tauni bile be dige ri kuzuru kpe.¹⁵Ba kudu asi lamba tara bale evo a ga ku, ki a baa komi kpwombwo na ni dige, ongu ku'ji zo ni a ba zuga ri ni borodu. ¹⁶Anyebe ingwe anyidi kungwe kugwe 'ba borodu anda ga dudu kundeki 'ibu anyidi loso rianjo kezo anya Ata ni oru rubu ge ri ni.¹⁷Anyira ku memu cara profeta di ngure 'i. Memu enji aru ku, ki memu egare na ni ga. ¹⁸Bwa bwadu amajo anyini, rubu pi vu to koloko pkwaku du, le'jo ni ekwi aludi sa kundweru cara ga si pi ni pkwe, bwi nga borodu lele kederu ra ri kederu kpwa.¹⁹Disidu,mo'di cara ga'angwadu ngure cara 'di pi ni aga si ra ongu 'bazi lenire ongure nani ga ri kemu kulungweru 'ga'angwadu rere Opi rubu di ni aga. Ki mo'di ta na ni mbare ongu lenire 'bani rikemu kulungweru ambwugodu opi rubu di ni aga. ²⁰Adusiku amajo anyini, 'de anda anda loso loso anyidi kuzwa anda anda karania pidi Farizei di to ri kuru, anyini 'leti kolu iyo ruto zo Opi rubu 'di ni aga anyitoru Opi rubu 'di ni aga ku.²¹Anyeri ra andani eze 'jozo aini ra ri ani,'Aku'di 'ba ku,' pi 'Mo'di 'ba dire ri kesuru injwi injwi lambwa di to ra.' ²²Ki amajo anyini, mo'di alu alu angare 'adozi ni ni ri kesu injwi injwi le'jo lalika di to ra; ongu mo'di 'jore adozi ni,'Nyi ekwi ako!' ri kede kaka anda ga ra; onguru mo'di 'jore ,'Nyi mamali!' ri kemu kesulambwa asi aga ra.²³Disidu de nyike azi nyidi kidori okole ri ni dige ongu nyera le'jo anyini lele ga nya'dozi to 'aa , ²⁴'ebe azi nyidi kidori anda ga,nga ko nya leti.Anyiko tolu anyeko le'jo nya adozi to ati pkwa nyidi mu azi nyidi ni kere.²⁵Anyeriru mo'di nyini esikire ri to eze ze saaanya vo zo lokiko ga ri si, de dini ku, mo'di nyini esikire ri kuke nyi polisia a diga.ongu edu'abenyi mabusi aga. ²⁶Ama'jo nyini bwa bwadu, nyefu na' a si pkwe de anyolokwe mori nyidi tuwa du kuru na 'i/de anyolokwe rubia lele nyidi si ri tuwadu kuru na 'i.²⁷Anyeri ra, 'a 'jo,'Akede awu ku', ²⁸Ki ama'jo anyini, mo'di alu alu izi ndere vico odu kozo uku to ri si ri ede awu anda to anda ni asi aga ra.²⁹De nyini 'mi kalazi nyi enji edere ga ni, enge anda ni la'angwe, edu 'vi pi. Duba nya ru ni ewo alu kelegwe ni nya ru bworodu ni vika asi aga si na 'i. ³⁰De nya di anda kalazi nyi enji edere ga ni,'li anda ni pi,ongu 'vi anda ni pi.Duba nya ru ni ewo alu kelegwe ni nya ru 'borodu vika asi aga si na 'i.³¹A'jo sa ra,'Mo'di izi ni dore pi ri kuke laka waraga laga di to'. ³²Ki ama'jo anyini,mo'di alu alu izi ni dore pi awu ni le'jo si ku ri 'ke izi ni awu ge ra 'be izi ecoru awu. 'Mo'di alu alu izi na ni 'dure ri 'i sa ede awu ra.³³Idi, anyeri ra 'a'jo ba endani eze ri pi ni,'Akalu ru enjo du ku, ki ngi ralu nyidi Opi di'. ³⁴Ki ama'jo anyini, akaluru ku kwa rere,de rubu si,anda ni komi Rubanga di 'i; ³⁵akaluru inga si sa ku, adusiku anda ni duli/pkwombwo Rubanga a pa tizo rii, ongu Yeruzaleme si ku, adusiku anda ni tauni Opi ambwugo ri di 'i³⁶Akaluru nya di si sa ku, adusiku nyeco dibi alu ini kusa ingwe pkwe. ³⁷Ki le'jo nidi kolu "Oo,oo'i, kusa 'Ku,ku' 'i.Ngazi ileni zware ra ri kenga sitani di si mo'di injwi ri di si.³⁸Anyeri 'ajora,'Mi pi kaso mi to,ongu si pi kaso si to'. ³⁹Ki ama'jo anyini,aku'ja oja modi injwi ri to ku. dusi, lufu nya elemvu azika ri mo'di nyini dire nya elemvu anda ri ni ga ri ni.⁴⁰De Mo'di le nyini zile lokiko ga ongu kudu nya koti pi, 'ebe mo'di ile kudu nya bongu sule iti ri sa to. ⁴¹o'di nyi ni rire awe ga maili alu ri ebe anyivo anda to miaili eri. ⁴²Ke nga mo'di alu alu nga 'aire nyidi si ri ni, ongu akaniru mo'di lere anda kuko mo'ri nyidi si ri ni npi ku.⁴³Anyeri ra 'ajo, 'Kulee anyile anya wadezi ni onguru anyevu anya ojja bazi pi. 'Ki ma'jo anyini, anyile anya 'ojja bazi pi ongu anyelegi 'ba anyini ecandi 'ba ri pi ni, ⁴⁴dudu anyolu 'bonji anya Ata ni rubu ge ri dii, ⁴⁵Adusiku anda ku'ba itu kefu 'ba injwi ri pi ni dige ,ba loso ri to, ongu kezwe 'ii 'ba anda ri pi ni dige 'ba imbi ri pi ni dige to.⁴⁶Adusiku de anyile 'ba anyi ni le 'ba ri te ayo, anyesu dide apeke ovi ingoni ri 'i? 'Ba musoro lucwa'ba ri pi le edeki nga alua ri ayo ku? ⁴⁷De anyizi nya'adinji ni te ayo na, nga zi anya edele 'bazi di zware ra ri wo 'adu? ⁴⁸Disidu kulee nyolu okole 'ca anya Ata ni rubu ge ri a oluzo okole ri ani.

Chapter 6

¹Kulee anyinde loso, anyede 'ibu anyidi loso ri'ba anda ga dudu akunde anyi ni si ku, de dini, anyevo anyesu dide anya Ata ni rubu ge ri di si ku. ²Ebedu, de anyike azi 'ba ekonyi zi ri 'ba ni, akuvu teretu anyini anda ga ku lunjwa lunjwa 'ba a edezori sinagoga/zo elegi di ni aga si onguru leti a si, dudu 'ba kecu 'ai ri di ani ku. Bwabwadu ama'jo anyini, esuki aia dide ra.³De nyike ekonyi, 'ebe nya di legi ge ri kuni nya di anda kede 'adu yani ku ⁴dudu nya azi/ekonyi kukeru ciciri ni/ mugu mugu du.Oiyo, nya Ata ni ndere ciciri ni/mugu mugu du ri kuke nyini dide ra.⁵De anyelegi, anyolu lunjwa-lunjwa'ba ani ku, adusiku le kii edekaa zo Rubanga di ri ni aga ilegi ga i, ongu kede'kii leti bara ga ayosi du 'ba kunde ai kelegi i. Gbagba'du majoo anyini, 'ba di pi esu kii aia dide ra. ⁶6Ki anyilee, de anyelegi, anyikwi zuga iti lele. Anyala'bu koti cwi anyidi elegi anya ata'a ni Okole ri ni. Ongu anya ataa ni anyi endere ciri-ciri ni ri kuke anya dide ra. ⁷De anyelegi, aka'ngwa le'jo konyi'ako ri idi-idi kelende 'ba Rubanga ni ni'ba ku ri di ani ku, adisiku kuraaki eri ai wa ni lo'jojo aidi yaya du ri si.⁸Disidu anyolu ai ani ku, adusiku anya' Ata ni anyile adu ya ni ra anyisa anda ni zire ku ku. ⁹E'be du anyelegi di ani:'Ama Ata ni rubu ge ri,nya'ru kolu ecule/okole/ole, ¹⁰Opi nidi kemu, le nyidi kederu vudige dia kalande anda a redezo rubu ge ri ani.¹¹Eke a'mani endu linya 'amadi odu cidu a ri 'i. ¹²E'be amani mori amadi, kalande ama mori 'bazi amadi a mori ebe zora ri ani. ¹³Akuzi ama lunjwa lunjwa/ lubi lubi aga ku, rari lari ama anda ni injwigo ri di si.¹⁴Adusiku de anyebe 'bazi a enji ra, anya Ata ni rubu ge ri 'i sa kebe anya enzi ra. ¹⁵Ti de anyebe enji aidi ku,anya Ata 'ebe anya enji sa ku.¹⁶De nyita 'abiri, ebe nyini andati kalande kiza lunjwa lunwa a 'ba a edezo ri di ani ku, kecoki aini andati mbwi dudu 'ba kuni 'ai kuta 'abiri 'i. Bwa bwadu ma'ajo anyini, esuki aia dide ra. ¹⁷Ki de nyita 'abiri, efu nyini di odu si ongu jwe nyini andati ra dudu 'ba'azi kuni ku nyita 'abiri 'i, ¹⁸ki tete Nya'ata ni ndere ciriciri ri kuni ni, vu na ni ga Nya'ata ni ndere ciriciri ri kuke nyini dide ra.¹⁹Anyuluta anyini limi vudige dia ku,ole o'bu nyala to a aiani enjire ga wa ri ni ga,, ongu ole 'ogu a ngule wa nga ogu zo ri ni ga. ²⁰Dunasi,anyuluta anyini limi rubuge, ole 'obu pi nyala to a nga enjire ga kpwe ri ni ga, ongu ole ngule kpwe nga oguzo ri ni ga. ²¹Adusi ku ya, nyini asi kolu te ole nya limi a olure ga ri ni ga.²²Mi ni lombo / ingwe ru di 'i.Disidu, de nyini mi loso, nya ru borodu kuga ingwe si ra. ²³Ki de nyini mi injwi, nyini ru kuga vu mudi si 'de. Disidu, de ingwe nyini aga ri bwadu vu mudi, vu mudi niini na kolu ingini pi? ²⁴'Modi alu kede Opi eri ni 'ibu kpwe, adusiku, ya kevu alu na ra, kule zi ri 'i,kusa kuta asi 'ibu edere ga azika ri ni, ongu kede zi ri ra. Nyede 'ibu Rubanga ni ongu limi ni to kpwe.²⁵Ebedu 'ama'jo anyini, nyini asidi kucoru kudi kulumvuru ku nya lidi si,'di nyinya 'adu kusa 'di nyimvu adu ; kusa nya 'ru a dile ga, 'di nyisu adu yasi 'i.Lidi zwa linya kuru, ongu 'ru zwa bongu kuru? ²⁶Anyinde arinji oli aga ri pi 'i.Soki nga ku, lwaki anya ku ongulutaki anya ero aga si ku, ki anya 'Ata rubu ge keto 'ai kuke aini linya. Anyizwa 'ai kuru ya? Anya angi angi zwa aidi kuru ya?²⁷Anyini aga 'adi kenja anda lidi ni azo mita alu si wa anda a 'a rucoka si ni? Anyico 'a bongu ni le'jo si adusi? ²⁸Anyinde adi ofu amvu aga ri pi kumbaki ingono ya 'i. Edeki 'ibu 'ku, soki bongu sa ku. ²⁹Saa 'ama'jo anyini, Salmone ni bwa ri 'i sa okuta anda di ni aga si lusuru 'ofu di pi a aluzo ri di ani kuru.³⁰De Rubanga kulusu ayise amvu aga olure 'te endu ongu 'obu avia asi aga ri ri dini wa na, emu lusu anyi zwa di ra ku, anyi 'ba geni ga;angwadu to rii ³¹Disidu, aku'ngi 'a ku 'jore ga, ''Obu anya 'adu? kusa,'Evo 'amvuki 'adu?'Kusa,'Asu bongu ingoni ri 'i?³²Adusi ku pagania 'ba Rubanga ni niba ku ri kulundu nga ilepi ni, ongu anya 'Ata rubu ge ri nira anyile nga ile pi ra 'i. ³³Ki anyindu 'ati opi andadi 'i loso loso anda andadi to, ongu nga di pi kukeru anyini 'borodu ra. ³⁴Disidu, 'a 'angi 'a lejo obu a ri si ku, adusiku le'jo obu a ri 'ate anda ni ti. Odu alu alu ni injwi 'ate anda ni ra.

Chapter 7

¹1Lali le'jo 'ba zi pi ni dile ga ku. ²Adisiku lali nya 'bazi ni le'jo lizo ri si evo ali nya le'jo du, ongumitiri nya nga amazo 'bazi ni ri si, evo 'ama a du nyini ra.³Nyinde te kwe ni fufu ga'angwadu nya'adozi a mi geri ayo duli nyini mige ri ri ni ndeka ako adusi ya? ⁴Nyi 'joo nya'adozi ni,'Amedu kwe ni fufu nyi ni mige ri ni ingoni de duli nyini mige 'a a na 'i? ⁵Nyi mo'di lunjwa lunjwa di! 'Ati 'edu duli nyini mige ri langwe pkwa,dudu 'anyinde nga loso du nyini kwe ni fufu nya'adozi ni mi ge ri ni edu zo.⁶Akuke nga okole ole ri oke ni ku, ongu akuke mula sure su ri rabala ni ku. De dini, kutuki nga ile pi 'pa si, ongu kulufuruki nyi ni ocwire ga ka'ja ka'kafufu.⁷Zi, ongu 'akee nyini ra. Ndu, nyesuo ra. 'Pa koti, ongu 'awie nyini ra. ⁸Adusiku mo'di alu alu 'nga zire ra ri ka' ie ra, mo'di alu alu nga ndure ri kesuo ra; ongu mo'di koti pare ri ni awie ra. ⁹Kusa/'iida, anyini aga 'adi kuke oni ngwa ni ni de zi andadi si mugati ayo na 'i? ¹⁰Kusa de zi andadisi 'ebi, kedu kuke laka 'ini ayona 'i?¹¹Disidu, de anyi 'ba injwi ri ni nga loso ri pi ni keka anya 'bonji ni ra na, Anya 'Ata ni rubu ge ri kedukuke 'ba anda ni ziba ri pi ni nga loso ri ingoni pi? ¹²Disidu, nga nya lele 'ba kede nyini ri, nyi sa ede'aini ayo, adisiku 'di 'cara profetaa to.¹³"Anyikwi koti 'biri ri ni ga si. 'Adusiku leti 'ba zire darimo 'ga ri ekpwa ongu vala vala, ongu 'ba rutoba laka si na yayadu. ¹⁴Ki leti 'ba zire lidi ga ri 'biri ongu candi/dikiri laka yayadu, 'ba leti di ni esuba ri 'ai 'ubi ku.¹⁵Anyekuka anyi profetaa enjo ri pi ni ga si, ai evo'ba bilo ni lobu si, ki karasuke ai moi kidikidi 'ba onjure pkwa pkwa ri pi 'i. ¹⁶Anyini 'ai 'oa aidi si.Dena ''ba kuwu alabanga kwe oki 'are ayo ri ni ga si ya?kusa muyu cao oki to ri ni aga si ? ¹⁷Alua ri ani, kwe alu alu loso ri ku'a ekwi loso ri 'i, ki kwe injwi ri ku'a kwe ni ekwi injwi ri 'i.¹⁸Kwe loso ri 'a 'oa injwi ri ku, ongu kwe injwi ri 'a 'oa loso ri ku. ¹⁹Kwe alu alu 'oa loso ri ni a're ku ri ag a vuru ongu edu avia asi aga. ²⁰Disi du anyini 'ai aia 'oa si.²¹Mo'di alu alu mani lungwere ,'Opi, Opi,' ri emu kwire opi rubu ge ri ni aga ku, tete 'ba 'le Ma' Ata ni rubu ge ri dini ede'ba ri pi kutoru ni. ²²Odu nasi 'ba yayadu kevo ku'jooki mani,'Opi, Opi, 'ama'jo nga emure redere andaga ri nya ru si kuru ya, amalu'do ori injwi ri pi ongu 'amede nyuma yayadu 'auzo ri nya ru si kuru ya? ²³Saa nasi wo medu mayua aini 'bwo 'bwo,''Madi mani anyi ku kwa! Anyi'nga mani nale,anyi 'ba nga injwi ri pi ni ede'ba ri pi!'²⁴Disidu, mo'di alu alu le'jo madi ni erire ra, ongu 'bare 'ibu ga ra ri kolu mo'di zo anda di ni sire ira oni dige ri ani. ²⁵Ii emu 'di,vu lulu, 'oli lutu lutu emu lwe, oyo zo na okpwosi, ki zo na 'de vuru kuru, adusiku asi zo na ira dige.²⁶Ki mo'di le'jo madi ni erire ra ongu 'bare 'ibu ge kuru ri kolu idoo mo'di mamali anda zo ni bire cinyakwi dige ti 'ani. ²⁷Ii emu 'di, vu edu lulu,'oli lutulutu to edu lwe ongu lure zo na, ongu zona 'edu 'de vuru, ongu zona ledi ka'ja ka'ja rum."²⁸De Yezu ku'jo anda keko lo'jo 'jo anda'di ra 'ba ni mundara 'auki okpwosi, ²⁹adusiku anda 'leni 'ai kalande mo'di opkwo mori to ri di ani, karania skiribia 'ai di di ani ku.

Chapter 8

¹De Yezu kesi 'be dige si wo ra, mundara amgbwu edu koki anda a vu. ²Nde, mo'di dobo eri to ri emu anda di, edu 'wo anda ni anda ga, ku'joo,"Opi,de anyile ra,nyeco 'ma okole wa nyiba a mani ru kue ibwe wa." ³Yezu edu e'jo anda di ongu elo ru na, ku'joo,"Male ra. Olu okole ecoru okole."Mbwesa mo'di nani 'dobo edu e ra.⁴Yezu 'jo anda ni, "Nde, 'ajo ngazi mo'di zi ni ku. 'Mu, 'edeteru padere ni, onguru ke azi Muze a ecarale akuke ri , 'aini sadeni du."⁵Anda ekwire Kapernaum aga ri ni ga, mo'di amba jesi di eki andadi ongu 'ai anda ni, ⁶ku'jo "Opi, mo'di ibu edere madi boru ri ebwe ra ongu runa kalajwa okpwosi ." ⁷Yezu 'jo andani, "Memu me'ebwe andani ra."⁸Amba jesi di di ai anda ti, ku'jo, mesiku nyini ekwizo madi zuga. Tete 'jo le'jo ayo onguru mo'di ibu edre madi di ni ru ku'e ra. ⁹Adusiku ma 'i sa ma mo'di okpwo kere ga ra ri 'i, ongu madi asekerea ma a di ndele ri 'a a. De ama'jo di ni,"Mu,' kumu, ongu zini , 'emu!' ongu kemu, ongu ibu'go zi ni,'ede nga di, ongu kedee." ¹⁰De Yezu keri le'jo di 'i, a 'au okpwo si ongu 'jo 'ba anda ni vu ko'ba ri pi ni, "Bwa bwa du ama'jo anyini, mesu mo'di zi Isaraili ge 'ai ovi di ani to na kuru.¹¹A'ma'jo anyini 'ba yayadu kevo a'jire pi undwere ga si, ongu kevo kuriki teremeza ga Abaramu, pi Isako pi Yakobo pi to opi rubu di ni ga ra. ¹²Ki 'bonji opi di kevo kuviru vu 'mudi la'angwe ri ni aga pi, na' a,owuka pi si sika to kolu 'a'a." ¹³Yezu 'jo jesi ni 'amba na ni, "'Mu!kederu nyini nya 'ai zo ri ani." Ongu mo'di ibure na ni ru e bwa saa na si.¹⁴De Yezu kemu Peturu di zuga, nde Peturu a andizia ni laru vuru 'muri si. ¹⁵Yezu 'elo dyi na, ongu 'muri 'ebe anda ni ra. Anda edu nga oru anda ni ibu edere ga/ekonyire ga.¹⁶Undwe lagasi, 'ba ezi Yezu di 'ba yayadu ori injwi ri a kole cwi ri pi 'i. Edu 'do ori injwi na pi le'jo ni ekwi alu si ongu 'edu ebwe 'ba ru injwi ri pi ni ru borodu ra. ¹⁷Di ebe du le'jo profeta Isaia a 'jole ri engwi anda, ada 'jozo, "Anda ni adangasi 'du lajwa amadi pi ongu ngi juwe amadi mbwi mbwi ri ni.¹⁸De Yezu kunde laki ruta'ba anda ni maraga ri ni, edu 'jo kulee 'ai ku'vo ewo zina meri Galilea di ri di ni ga. ¹⁹vu na ni ga karani'go alu emu anda'di ongu 'jo,"Laponyi 'Ba lenire ri,"'Ma' luko nyini vu kare 'borodu nya lamure ga si ri ni ga." ²⁰Yesu 'jo anda ni,"Uba pi di 'bu 'a a, ongu arinji rubu ge ri pidi sa zo 'a a, ki Ago a bura di ole kare nga di ati zo sa iyo.²¹Ma'jugo zina 'jo anda ni,"opi, 'ebe amamu ma'ta ni sere ga pkwa." ²²Ki Yezu 'jo anda ni,Eko ma'a vu, ongu 'ebe 'ba oda'ba ra ri kuseki aia 'ba 'oda ba ra ri ni."²³Yesu ku'jo anda kukwi 'ibo aga, ma'ju andadi koki vuna laka. ²⁴Nde 'adi,'oli eke 'ii aga okpwo si,ebedu 'ii ni gbweni gbweni la'bu 'ibo cwi. Ki Yesu le e kuko 'odu. ²⁵Ma'ju anda di evoki andani enjire ga, ku'joki, "Eloko ama Opi, ama'ndu da wo di amada wo di!"²⁶Yesu 'jo 'aini,"Anyori adusi, anyi 'ba 'ai ga angwadu ri to ri?" E'du nga oru ongu e'ja oli pi meri to 'jo nga oli pi ni meri to. Vu'aru meri engwi 'ibwe ede 'di. ²⁷'Ba napi au'ki ra ongu 'joki," Di mo'di ovi ingini rii, kebe oli meri to keri enda le'jo di 'i?²⁸De Yesu 'ku'jwa 'ado azika Gadarini di ni ga, esuru ki ago eri ori to ri pi to. Esu kevoki 'budi aga si ongu esu ai anga 'daku, 'ebdu 'ba lamu'ba ri pi sa kalaliki du naa si pkwe. ²⁹Nde, 'jwaki oru 'edu 'joki,"Ama 'le'jo nyi to 'adu,Rubanga a 'Bura? Nyemu amani ecandi lou gogo ri ni kere sa na esa 'adi kuru du ya?³⁰Saa nasi, laki rabala di esu konyaki ire ire 'ai to. ³¹Ori injwi na pi oluki 'ti lutare ga Yezu ni, ku'joki,"De nyido ama pi, 'ebe amatoru rabala ni laki ile pi ni aga." ³²Yesu edu 'jo 'aini,"Anyivo!" Ori injwi na pi'oyiki ago eri na pi ni aga si pi edu toru ki rabala na pi ni aga, nde 'oiyo, rabala ni laki na pi borodu 'feki 'be dige si meri aga ongu edu odaki 'ii aga ra.³³Ba rabala leyi'ba na pi 'feki pi edu toruki tauni aga ongu longwiki nga redere ri aini tuwadu, ndo ndo le nga redere ago eri ori injwi ri to ri pi ni rii. ³⁴Nde, 'ba tauni aga ri pi borodu evoki Yezu ni ndere ga. De ndeki anda ni wo ra, edu aiki andani vu aidi ni 'ebere ga sese.

Chapter 9

¹Yesu kwi 'ibo aga ongu 'mu 'aidi ganyi ga. ²Nde, eziki anda'di mo'di ru 'ebwere ra rii birisi lisira dige. Anda a ndeka 'ai ai to si, Yezu 'jo mo'di ru ebwere ra na ni, "Ma'a ngwa, nyini asi kalanjoru.Enji nyidi eberu ra."³Nde, karania zipi 'jo aia lele ga,Mo'di di kulu'da Rubanga." ⁴Yesu a aia ra ni nika ra si, edu 'jo, anyulu ra nga injwi ri anyini asi aga adusi? ⁵Epe ri ingo 'i, 'joka, nya enji eberu ra 'i, de nga oru edu 'mu 'i? ⁶Ki anyini nizo du Ago a 'bura ni okpwo vudige dia aa enji 'ebe zo,..."nga 'jo mo'di pa ebwere ra na ni,"Nga oru, ngi nya birisi to, edu 'mu nyidi zuga 'boru"⁷Ego na edu nga du oru ongu mu anda di 'boru. ⁸De laki na kunde nga dii, 'auki okpwosi, ongu ecuki du Rubanga ni okpo di ni di kere 'bani ri ra. ⁹Yesu a lagare ga na'a si, edu nde ego lungwele Mateo ri 'ri kema musoro lutazo ri di ni aga. 'jo anda ni,"eko 'maa vu."Anda nga oru ongu ko vuna rere.¹⁰Yesu a rizo nga nyare ga zuga rii, nde,'ba musoro luta'ba ri yayadu enji'ba to evo nyaki nga Yesu pi maju anda di pi to alu. ¹¹De Farizei'ba kundeki dini, edu 'joki ma'ju anda di ni, "Anya laponyi kulunya linya 'ba musoru luta'ba ri pi enji'ba to alu 'adusi?¹²Yesu ku'jo anda keri le'jo di, edu 'jo," 'Ba ru ibwe ri le akimu kuru/daktari kuru, tete 'ba ru injwi ri le anda ni ni. ¹³Kulee anyivo anyeleni le'jo dini ekwi: "Male kiza, azi ku." Adusiku memu 'ba loso ri ni lungwere enji rure ga ayo ku, ki enji'ba.¹⁴Ma'ju Yuana di ongu 'joki,"Ama'ta abiri Farizei'ba to vuga vuga ndo, ki maju nyidi ta abiri ku adusi?" ¹⁵Yesu 'jo aini,"'Ba karama lage di ni ga ri kuta asilajwa wa de uduwa ni ago adi aito na 'i? Ki odu uduwa ni ago zizo aidi si pi ri kemu ra, kedu kutaki abiri wo saa na si.¹⁶Mo'di alu sa so bongu 'udi ri bongu oku ri ni dige ku, adusiku ewo bale na kucwi bongu nani ga si pi, ongu liri ru'bare ri/cwire ri kuzwa ati ri ra.¹⁷Ba cu vino 'udi ri vino ni eni oku ri ni aga sa ku.De kedeki ra, eni napi kulufe pkweri pkweri ra, vino na kocu ra, ongu vino ni eni na kenjiru ra.Duna, kulu'baki vino 'udi ri vino ni eni udi ri ni aga, dini ai eri twa koluki ke'je.¹⁸Yesu a nga dini 'jozo aini rii, nde, mo'di ibu edere ukuma ga ri emu ongu wo andani anda ga. Ku'jo, "Ma'a zwa da bwa diadu di, ki emu, ti nya dyi ru na ni ge, anda kedu kenji ra." ¹⁹Yesu nga oru ongu ko anda ni vu, maju andadi sa jo anda ni vusi.²⁰Nde adi, izi ibibi kere ku kinya mudi a limbi eri ri eki Yezu ni ogu ge si ongu elo anda bongu ni ti. ²¹Adusiku 'jo asi si ni,"De amelo tete bongu na 'i sa, ma ni ru kebwe ra." ²²Ki Yezu lufuru ongu nde anda ni ra, edu 'jo anda ni,"Ma a zwa, 'ji asi, nya 'a 'ai 'ebe nyi ni ru e ibwe nya 'ai ezi nyini ru ni ibwe ra."Ongu izi na ni ru e mbgesa ra saa na si.²³De Yesu kesa mo'di 'ibu edere ukuma ga na di 'boru, nde 'ba nyamulere luvu'ba ri pi laki yaya'du to ko'jwaki. ²⁴Anda 'jo, Anyivo dia si pi, za'angwa 'di pkwo ku, ki anda ku'ko 'odu."Ki 'guki anda ni cai to asi ge edema to asi ge.²⁵Ba ni laki na pi oyiki langwe pwa du, anda kwi zuga, edu ko za'angwa na diga, ongu za'angwa na nga oru. ²⁶Ofu le'jo di di aca vu na ni a si mbwi tuwadu.²⁷Yesu a laga zo na a si rii, 'ba mi ako ri eri edu koki anda 'vu.Oluki ojware ga,"Kiza kuko nyi amasi ori ²⁸Davide!" Yesu kwi zuga iledi, 'ba mi ako na pi evoki andadi. Yesu 'jo aini, "Anya'ai ra mede nga di wa 'i?" 'Joki anda ni, "Ooo,Opi."²⁹O iyo Yesu elo aini mi ongu 'jo,"Kederu anyini anya 'ai ni vuga si," ³⁰ongu mi na pi awiru ra.Vu aru, Yesu 'etiti 'ai, 'jo,"Kulee anyi'ba mo'di zi kuni nga nga dini 'dile ga ku." ³¹Ki ago eri di pi voki la'angwe ongu laseki le'jo dini ofu 'logo na ni asi borodu.³²Ago eri na pi a vore ga pi ni ga si, nde, ezi mo'di loro'jore pkwe sitani a kole cwi ri Yesu di. ³³De ado ori injwi na pi, mo'di na edu ,lo'joru ra.Laki na 'auki okpwisi ongu 'joki,"Nga dini di ederu bwu kuru Isaraili aga 'i!" ³⁴Ki Farizei'ba 'jo,"Kuludo ori injwi ri mori amba ori injwi ri di si."³⁵Yesu lupi tauni ni 'a 'ba ni 'a to tuwadu. Anda lamu andaga nga lenika to sinagoga aidi ni 'a si, ofu loso opi di ni ngeka to yuka to ongu lajwa ovi mbwi mbwi ri ni ebweka to. ³⁶De ku'jo anda kunde laki monigo na pi, kiza ko anda ni aisi cwi, adisiku 'ai asi'lajwa to/ongu di na pi kiru ra.Ecoru ki bilo mo'di aini leyire ri ako ri pi ani.³⁷Anda 'jo ma'ju andadi ni, "Anya lwale yayadu, ki 'bu'ba 'a'a ri ga toro angwadu 'ubi ku. ³⁸Disidu kulee anye'elegi ezezeamvu ni 'ata di dudu kezwe 'ibu'ba anda di amvu aga."

Chapter 10

¹Yezu lungwe ma'ju andadi mudi a limbi eri ri pi kare alu ga ongu ke 'aini mori pkwo ori injwi ri nipi ni zwa zo ra ri 'i, aini 'dozo langwe, ru ni ibwe kezo 'ba recandi'ba lajwa pi juwe mbwi mbwi to ripi ni.²Di ru ma'ju mudu a limbi eri ri pi di ri 'i. Ati zo ri Simone (ni anda 'i sa lungwele Peturu ), pi adozi Andiria to; Yakobo ni Zebedeo a ngwa pi adozi Yuani to, ³Pilipo pi Batulumeo toTamasu pi Mateo ni musoro lutare ri to; Yakobo ni Alifeo a ngwa pi Tadeo to; ⁴Simone ni mo'di vu anda di ni lere ndo ri 'i pi Juda Isikariote ni anda ni lezire ri 'to.⁵Yezu zwe ma'ju mudi a limbi eri di pi la'angwe.Edu ecara 'ai ni, "Anyivo 'ba Judei'ba ku ri pi a olure ga ku, ongu anyitoru tauni/ganyi Samarita'ba di ni aga ku. ⁶Ra ri anyivo bilo legwere di Isaraili ni zo ga si ri pi di; bilo Isaraili di legwere di ri pi di; ⁷anya vore ga, anyinge anyiyu anyi'jo anyico,'Opi rubu di esa wo ire.'⁸Anye'bwe 'ba ru injwi ri pi, anye'nga 'ba oda'ba ra ri pi, anyi'ba dobo'ba kecoru okole, anyuludo ori injwi ri pi. Anya esuzo isa ri ani, kulee anyike issa. ⁹Akuzi mula suba su ri anya kubegu aga ku. ¹⁰Akuzi kubegu awe di, bungu bongu ecozo ri , mvuka mvuka ecozo ri bele to anya vore ga si ku, adusiku ibure a dide duba kolu 'a a/ mo'di ibu edere ri kulekesu anda dide.¹¹Ba kusa ganyi alu alu anya rutore ga ri ni aga, anyindu mo'di laru to na 'i, anyolu na a bwi odu anya ngazo ri ni nga. ¹²Anyike lazi saa anya ruto zo zuga ri si.` ¹³De zo na esi 'ca, anye'be ibwe anyidi kesi laka. Ki de esi ku, anye'be ibwe anyidi kengwi anyidi.¹⁴Ba anyini 'ai'ba ku, kusa le'jo anyidi ni eri'ba ku ri pi ni, de anye'be zo kusa tauni na, anyulutu futu anyini pa ga 'ai ni. ¹⁵Adusiku ama'jo anyini bwa bwadu, duba na kolu vu Sodomu pi di Gomora to ri ni odu le'jo lali zo ri ra, vu na pi ni si na 'i.¹⁶Anyinde, ma'zwe anyi kalande bilo zwe zo moi kidi kidi ni laki aga ri ani, disidu anyolu ciri ini ani ongu ibwe amamu ani. ¹⁷Anyekuka anyi 'ba siKuke ki anyi 'ba aia vu ni le'jo lu'jo'ba ri pi di, kedu kulu 'mbwaki anyi sinagoga vura ni zo elegi ni zo aidi ni a si. ¹⁸Vu na ni ga, edu ezi anyi ba vu lase'ba ri pi ni anda ga opi to le'jo madi si a'i ni sadeni du 'ba Rubanga ni ni'ba ku ri pi ni to kafiria ni to.¹⁹De kuziki anyi lokiko ga, anyi ni asidi kulumvuru ku anyevo anyi'jo adu si ya 'i, adusiku nga anyini 'jole ri kukeru anyini saa na si ra. ²⁰Adusiku anyevo anyolo'joru anyi 'i ku, ki endi anya Ata di kemu kolo'joru anyi ni aga si ni.²¹Adozi kuke adozi rezi da ni ra, ata sa kuke anda bura da ni ra.Bonji ku'di ojja 'ba aini ti'ba ri to ongu ku'baa ki aludi ai ra. ²²'Ba borodu kevu anyi ma'a le'jo si ra/ ma'a ru si ra.Ki mo'di le'jo ebire bwi nga a lokore ga ri kalari ru ra. ²³De kecandiki anyi ganyi/yauni di ni ga, anyife tauni anda ga ri ni ga, adisiku bwa bwa du ama'jo anyini, Ago a Bura kesa kesuo anyisa lamure ga ganyi Izaraili di ni aga si tuwa kuru.²⁴Mo'di lenile leni ri zwa mo'di anda ni lenire ri kuru, viru vi mo'di 'ibu edere ri a mo'di anda 'ibu edere ga ri ni zwa zo kuru ni ani. ²⁵Mo'di lenile leni ri ni a oluka mo'di anda ni lenire ri ani ni atera, ongu mo'di ''ibu edere ri ni a oluka anda amba ani ni atera. De kulunweki zo ni ata Belezebuli i na,kukeki ru injwi ri 'ba andadi 'boru ri pi ni ingoni pi!²⁶Disidu anyori ai ku/akori ai ku, adusiku nga di akule cwi evole di na ni wile ku na kemu kolu iyo,ongu nga zule di evole nile ku na kemu koluiyo. ²⁷Anyiyu nga ma'a 'jole anyini vu mudi aga ri itu asi si,ongu nga ma'a 'jole koyo koyo i ri anyiyu zo dige si.²⁸Akori ku 'ba ru diba te ayo ki endi diba kpwe ri pi si. Rari anyori anda ni endi pi ru to edamayare asi aga ri 'i. ²⁹Elezi sii sii eri milimu ga'angwadu ri si ku?Ki aini aga alu sa dere vuru anya Ata nika ako na iyo. ³⁰Ida sa dibi anyini dige ri alula ra/ni weli laru ra. ³¹Ayori ku. Anyizwa sii sii yayadu ri ra.³²Disidu, mo'di mai aire 'ba anda ga bwo bwo ri ma i sa mai anda ni Ma'ata ni rubu ge ri ni anda ga ra. ³³Ki mo.di mani gare 'ba anda ga ri ma i sa maga anda ni Ma'ata ni rubu ge ri ni anda ga ra.³⁴"Akura ku memu vudige dia ibwe ezire ayo ku. Memu ibwe ezire ayo ku, ki iligo. ³⁵Adusiku memu mo'di esire anda ata to, ongu za'angwa esire ende to, ongu bura ni izi esire ada to ago a ende to. ³⁶Mo'di ni ojja'bazi kolu bwa anda kaka odi adinji 'i.³⁷Mo'di ata pi lere ende to mani zware ra ri esi mani ku, mo'di ngwa pi zwa to lere mani zware ra ri esi mani ku. ³⁸Mo'di anda kruce/kwe alala ngire ongu mani vu kore ku ri esi mani ku. ³⁹Mo'di anda lidi ni esure ra ri kelegwee ra.Ki mo'di anda lidi ni legwere le'jo madi si/ma si ri kesuo ra.⁴⁰Mo'di anyi ni 'aire ra ri 'ai ma 'i, ongu mo'di mani aire ri ai anda ni mani ezwere ri sa to. ⁴¹Mo'di profeta/tiluza 'aire anda oluka profeta si ri kesu profeta ni dide ayo, ongu mo'di mo'di anda ri ni aire anda oluka mo'di anda ri 'i si ri kesu dide mo'di anda ri di ayo.⁴²Mo'di ii ibwe kere 'ai ciri di pi a aluu ni anda oluka ma'ju si, ama'jo anyi ni bwadu, emu legwe anda dide ku.

Chapter 11

¹De Yezu keko maju anda di mudi a limbi eri ri ni lenika ra, mu na a si nga leni si ongu nga nge si ganyi aidi mgbwi mgbwi ri aga si. ²De Yuani keri mabusi a ga si nga Yezu a edele ri ra,anda ezwe ofu ma'ju anda di di si ³ongu zi anda ni,"Nyi anda ni emure ri 'i, de a;mate/amandu mo'di zi ayo?"⁴Yezu 'jo ai ni,"Anyi vo anyolongwi Yuani ni nga anya ndele ri anya erile ri to. ⁵'Ba mi ako ri pi ni mi awiru ra/kundeki nga, ba pa ebwe'ba ra ri pi kalamuki,, 'dobo,ba ni ru e pelere, 'ba bi ako ri keriki nga, 'ba oda'ba ra ri pi kenji lidi, onguru ofu loso ri kungeru 'ba nga ako ⁶ri pi ni ecandi'ba ni.⁷'Ba di pi a ngwi zo ri 'i, Yezu edo nga 'joka laki ni Yuani a dile ga,"Esu anyivo kwesi kwesi ga 'adu ⁸nedere-kwe angwa/'bilinwga oli a oyole ri ni ndere ga? Gbadu, 'ba bongu adu lusu'ba ri kolu'kii opi ni zuga.⁹Ki bwa bwa ri anyivo adu ndere-profeta go? Ooo, ama'jo anyi ni, anda zwa profeta ra/ ewa ubi si. ¹⁰Di anda ni nga cwire ga dile na ni ga,'Anyinde, mazwe maju madi nyini leti edere ri nyini anda ga ri 'i.¹¹Ama'jo anyini bwa bwadu, 'ba uku a tile ni ri pi ni aga, mo'di Yuani ni zware amba /amgbwu si ra n iyo. Kolu dini sa, mo'di ga 'angwadu rere opi Rubanga di ni aga ri zwa anda ni ra. ¹²Engazo saa Yuani ni batisimu lukere ri di ni ga si ndi/bgwi diadu, opi rubu di kecandiru nga injwi injwi edele ri si, 'ba a edele ri si, onguru 'ba ojja'ja le'ba ndo ri kuduoki mori si.¹³Adusiku profetaa borodu cara to riki le'jo emure redere nda ga ri ni ngere bgwi saa Yuani di si; ¹⁴ongu de anya'ie ra, anda ni Elia ni 'jole kemu ri 'i. ¹⁵Mo,di bi nga erire wa ri to ri keri.¹⁶Mo'bi 'ba diadu di adu to?Di kalande bonji ciri ova'ba soko aga ri pi a lurungweka ri ani, ¹⁷ku'jooki,"Amavu nyamulere anyini sa anyitu nga kuru.Ama owu/ amango owu loro sa anyowu kuru.'¹⁸Adusiku Yuani emu lunya linya ku, lumvu vino sa ku, ki ku'joki,"Anda ni ori injwi ri to'. ¹⁹Ago a 'Bura eki nga lunyaka to nga lumvuka to, ongu 'joki,'Anyinde, anda ni mo'di a mbworii ongu mo'di uwa ira a ngile pi ira lumvure ri 'i, rozi 'ba musoro lutaka ri pi di enji'ba to ri 'i!Ki ciri kedeteru/kunderu anda 'ibu si."²⁰ Vu nani ga, Yezu edo ganyi 'aidi mbwi mbwi 'ibu andadi bworo/rongo rongo auzo ri a redere ga ri pi ni 'ejaka adusiku ruki aia enji kuru/lufuki aia ogu aia enji ni kuru ²¹"Siokoko nyini Korazini! Siokoko nyini Betseida! Kesu 'ibu gogo/ni moni redere anyi ni aga di pi kederu Taira aga Sidonia aga to, tani di e'beki/ruki enji aidi eze suwali lusuka si ongu rufoka ufudo si si. ²²Du'ba kolu a a Taira pi ni Sidonia to odu le'jo lalizo ri si ada oluka anyini si na 'i.²³Nyi Kapernau, nyi ra a angi nyi oru rubu ge ra? Yo, olongwi nyi vuru, a'asi aga. Adusiku kesu 'ibu redere nyini aga di kederu Sodoma aga , tani dii Sodoma olu bwi andu a a. ²⁴Ki ama'jo nyini, lambgwa kemu kolu to to epe vu Sodoma di ni ada oluka nyini si na i.²⁵ Saa na si Yezu 'jo,"Me'cu nyi Ata, Opi rubu di vu to rii, adusiku nyizu nga dipi 'ba ciri /ciri to ongu nga ni ekwi eri'ba wa ri pi ni di, ongu nyedu nyedete 'ai bonji ciri ni. ²⁶Ooo, Ma' Ata, adusiku anda kalande nyini loso/? ²⁷Ma' Ata ke nga borodu mani diga, ongu mo'di zi alu sa iyo Bura nire na iyo, tete Ata 'i; ongu mo'di zi Ata nire na iyo tete Bura ni ni, ongu mo'di Bura a lele anda kedete Ata ni laka ri 'i.²⁸Anyevo madi, anyi borodu 'ibu ede'ba mori si ongu teri a ngule ri pi, medu make anyini lovuka ra. ²⁹Anyi'du lidi ni ovi ma'di 'i, ongu anyeleni nga ma'di si anyinde nga ma'di si, adusiku ma ibwe ongu mani asi adu, ongu anyesu lovuka anya endi ni ra. ³⁰Adusiku lidi ni ovi ma'di dikiri ako adu? onguru teri ma'di epe.

Chapter 12

¹Saa nasi, Yezu mu odu Sabato di si anya ni amvu a si. ma'ju andadi a oluka 'abiri to si edoki anya ni di ongule nyale. ²Ki de Farizei kunde nga di ni, 'joki Yezu ni,"Nde, ma'ju nyidi kedeki nga cara a lele ku ri Sabato si/odu Sabato di si."³Ki Yezu 'jo aini,"Anyila nga Davide a edele 'ba andadi to, saa ada/anda oluzo abiri to ri si ri kuru kwa ya? ⁴Anda kwi zo Rubanga di ni ga, ongu edu nya mugati Rubanga oluka aa ni edetere ri i, esu cara le kuru anda ni mugati na ni nyale anda 'ba to 'i, ki te paderea kunyaa wa ri ni.⁵Anyi'la buku cara di ni aga kuru, paderea katu cara Sabato di ni di, ki 'ala aiani dige enji ko 'i? ⁶Ki ama'jo anyini, mo'di zo lemu/elegi di ni zware ra ri di dia aa dia di.⁷Kesu anyini le'jo di ni ekwi ra,'Male kiza, azi ku/male azi ku ki kiza 'i; tani di anyiwa mo'di enji ako ri ku. ⁸Adisiku Ago a Bura ni Opi Sabato di 'i.⁹Yezu nga wo na a si, edu mu sinagoga/zo aidi elegi di i ni ga. ¹⁰Nde, esu naa mo'di dyi ebwere ra ri 'i.Farizei'ba ziki Yezu ni, cara le mo'di ni ru ebweka odu Sabato di si ra ya?" 'di dudu ai kesu leti andani esiki zo enji edeka si ri 'i.¹¹Yezu 'jo aini,"Anyini aga adi si bilo andadi alu tende, 'dere 'bu ali ri ni aga ri ni engere ga 'bu a si odu Sabato di si ku ni? ¹²Anyini mo'di ni weli ni okpwo zwa bilo di ingoni pi! Disidu cara ai nga loso ri ni edeka odu Sabato di si ra."¹³Vu naniga Yezu 'jo ago na ni,"'Ejo nya dyi." edu ejo anda dyi, dyi na/e/ emu /ecoru/ loso, dyi azika ri di ani. ¹⁴Ki Farizei'ba voki la'angwe le'jo care ga anda ru ge.Esu kunduki le'ti anda ni dizo ri 'i.¹⁵Yezu etiri le'jo ile iledi, edu aniru/naru/ndweru naa si pi. 'Ba yayadu ko andavu ni, ongu ebwe aini ru borodu ra. ¹⁶Anda edu ecara ai ni, kedeteki andani ku/anda ni edeteka ku 'i, ¹⁷du du le'jo profeta Isaia a 'jole ri kolu du anda, anda 'jore ga,¹⁸"Anyinde, opigo madi ma a lupele ri; ma a lele ndo ri, anda ni mani asi a ebwezo okpwosi ri.Ma'ba (ma'ku anda ni ma a endi si) endi ma'di andani dyi ge, anda kunge anda ayo pagania ni/'ba Rubanga ni ni'ba ku ri pi ni.¹⁹Anda emu ojware ga mori si ku; mo'di alusa uduku na ni erire le'ti aga na sa kolu iyo. ²⁰Anda emu ngu kwe ni zu ladale ra ri ku; anda emu ezi asi kwe ni kibili ekore eko ri di sa ku, bwi kuzi anda ozare ga kpwa, ²¹ongu 'ba Rubanga ni ni'ba ku ri kevo kesuki geni anda ru ni aga ra".²²Mbwe ezi mo'di mi ako pi ti ako, ori injwi ri to Yezu di.Yezu ebwe ru na ra, onguru 'edo loro'joka pi kunde nga wa. ²³Laki ruta'ba na a ri pi 'auki okpwo si ongu ku'joki,"Mo'di di bwa Davide a ngwa 'i?²⁴ De Farizei ku'jo ai keri nga nyuma di a dile ga, 'joki,"Mo'di di kuludo ori injwi injwi ri wa ri te mori Belezebuli ni ori injwi ri pi a amba di si." ²⁵Ki esu Yezu ni ra 'aidi ra ongu 'jo aini,"Opi alu alu laranjure anda nga si ra ri kecoru nga iyo ri 'i, pi tauni kusa zo laranjure nada nga si ra ri olu/ede ku.²⁶De Sitani kudo Sitani la'angwe wa, anda lanjuru anda nga si ra. Opi anda di kede/kolu ingoni? ²⁷Ongu de maludo ori injwi ri mori Belezebuli di si, bonji anyidi kuludo wo ai adi si?Le'jo ekwi di si kevo koluki 'ba evo'ba le'jo lalire anyini dige ri pi 'i.²⁸Ki de maludo ori injwi ri Ori Rubanga di si, opi Rubanga di esa anyidi wo ra. ²⁹Mo'di kukwi nga ogure ga mo'di zi okpwo ri di zuga anda ni ombeka ati kpwa kuru du ingoni? Vu na ni ga, kedu kogu nga anda di zuga ri wa. ³⁰Mo'di edere mato ku ri le ma ku, ongu mo'di nga ni pa lutare mato aludu ku ri kare nga are.³¹Disidu ma'jo anyini,enji alu alu la'da to keberu 'ba ni ra, ki la'da Endi Okole ri ni ruge ri eberu ku. ³²Mo'di alu alu nga injwi 'jore Ago a Bura ruge ri ni enji ke'beru andani ra. Ki Mo'di nga injwi ri ni 'jore Endi Okole ri ni ruge ri a enji 'ebe laka vu di ni ga pi vu emure andaga ri ni ga sa ku.³³'Ba kwe kolu loso, dudu oa na kolu loso, kusa 'ba kwe kolu injwi ongu 'oa na kolu injwi, adusiku ani kwe anda 'oa si. ³⁴Anyi ini 'boro ni 'bonji, anyi le anyi injwi na, anyi'jo nga loso ri ingoni? Adusiku 'ti ku'jo nga gare asi aga 'de ri ayo. ³⁵mo'di loso ri ke'de nga loso ri limi/nga loso anda niasi aga ri ni aga si, pi mo'di injwi ri kede nga injwi ri ra injwi injwi lurutare anda ni asidi aga ri ni aga si.³⁶Ma'jo anyini odu le'jo lalizo ri si, mo'di alu alu kunge anda ni 'dimba le'jo 'aia lu'jole nya nya ri si ra. ³⁷Adusi ku le'jo nyidi kedu nyi ni/ke'bee nyolu anda ni , ongu le'jo nyidi kuwa nyi ni."³⁸Vu nani ga, karania zipi Farizei zipi to aiki Yezu a ti ongu 'joki,"Laponyi, amale nyuma ndele nyidi si." ³⁹Ki Yezu ai aia ti ongu 'jo "Suru injwi asa le'ba ndo ri pi kulundu nyuma ni. Ki nyuma zi keru aini ku, rari nyuma porofeta Yona di 'i. ⁴⁰Kalande Yona a oluzo odu ina pi ini ina 'ebi ambwugo ri ni aga ri ani, Ago a Bura sa kemu kolu odu ina pi ini ina inga aga/inga ni asidi aga.⁴¹'Ba Nineve ga ri pi kevo kedeki le'jo lalika ga suru diadu 'di to ongu kuwaki ai ra. Adusiku ruki aia enji le'jo Yona a ngele ri si ra,ongu anyinde, mo'di Yona ni zware ra ri dia di.⁴²Kerizi Vu Orule ri di kemu ke'de suru diadu di to le'jo lalire ga ra ongu kuwa ai ra.Anda emu vu ni ti a lokore ga ciri Salmone di ni erire ga, anyinde, mo'di zi Salmone ni zware ra ri dia di.⁴³De ori injwi ri nga mo'di ruge si pi, kalali vu iyi ako ri ni aga si, kundu lovuka, ki esu ku. ⁴⁴Ongu ku'joo anda ngasi, 'Mangwi zo madi ma ebele ra nani ga.' Anda engwire ga, kesuo e'we zo nani a ra pelere ong u 'oba re. ⁴⁵Vu naniga, kumu kezi ori zipi tuderi anda ni zwaka injwi si ra ripii.Ai borodu kevoki olure ga na'a.Disi wo lidi mo'di na di kuzwa lidi anda di ati ri injwi si ra.Alua ri ani, di nga emure redere suru di ni ri 'i."⁴⁶Saa Yezu a loro'jore ga laki to ri si, nde, ende pi adinji to edeki la'angwe, kunduki le'ti loro'jo zo anda to ri 'i. ⁴⁷Mo'di zi 'jo anda ni, "Nde, nyende pi nya adinji to edeki la'angwe, leki loro'jole nyi to."⁴⁸Ki Yezu 'ai anda ni ti, ku'jo,"Me'nde ni adii ongu ma'adinji ni adi pi 'i?" ⁴⁹Ongu e'jo anda a di ma'ju anda di ni ga lele ongu 'jo,"Anyi'nde,mende pi ma'adinji to 'di! ⁵⁰Adusiku, mo'di 'le ma'ata ni rubu ge ri di ni edere ma'adozi 'i, ma'ambazi 'i, pi ma'ende ''i."

Chapter 13

¹Odu nasi Yezu fu zuga si , mu ri meri tige. ²Laki yayadu ke mara na gwi, ebedu anda kwi 'ri ibo aga, ki laki napi edeki meri tige.³Yezu 'jo aini nga yayadu leti obebi di si.anda 'jo,"Anyinde, Losire mu ori yire ga. ⁴Ada ori yire ga, zipi 'jo leti mara ga ongu arinji evo nya ai ra. ⁵Ori zipi 'jo inga onikwi to ri ni aga.Mbwesa ngaki pi inga na a oluka enyo si. ⁶Ki itu efu iledi, edu gweki ra adusiku 'zu napi kwi vuru kuru; edu lonyuki gweki ra.⁷Ori zipi deki kwe oki to ri pi ni aga. Kwe oki to dipi mbaki oru edu enduki ai ra. ⁸Ori zipi deki inga loso ri ni aga, ongu baki ori ra,zipi mia alu ni pi, zipi mudi azia,ongu zipi mudina. ⁹Modi bi to ri keri le'jo di"¹⁰Maju evo 'joki Yezu ni,"Nyolo'joru laki dipi ni leti obebi di sin 'adusi?" ¹¹Yezu 'ai aini," Anda loso nyuma Opi rubu ge ri di ni erizo wa ri keru anyini ra, ki keru aini kuru. ¹²Aduku 'modi nga to ri ni enja nga ra, onguru kolu elonyi to. Ki 'modi nga ako ri ni, nga 'bwa andadi aa na i sa aduo andadi si pi.¹³Di le'jo ekwi ma loro'jozo aini le'ti obebi di si ri 'i:Kundeki nga wa sa, kundeki nga pkwe; keriki nga wa sa, eriki nga ni anda ku. ¹⁴Aini du nga profeta Isaia a 'jole ederu ra kalande anda 'jo zo ri ra ri ani,"Anya nga erika wa ni dige si saa anyeri nga ni ekwi ku; ongu anya nga ndere ga si saa, anyetiri nga ku.¹⁵Adusiku 'ba dipini asi evo angi,onguru eriki nga ku, ongu la'buki aia mi cwi, dudu ai kunde nga ku, kusa ia keri nga aia 'bi si ku,kusa ai keridu nga aia asi si ku, aini lurufuzu idi, mani aini ru ebwele.'¹⁶Ki anda loso anya mi ni, adusiku kundeki nga; pi anda loso anya bi ni to, adusiku keriki nga. ¹⁷Bwa bwadu ama'jo anyini, profetaa yayadu pi 'ba loso ri to esu leki nga anya ndele di ni ndele ra, ki fuki ndee si kuru. Esu leki nga anya erile di ni erile ra, ki fuki eria si kuru.¹⁸Anyeri obebi mo'di losire mure anda ori yire ri di oio. ¹⁹De mo'di keri lejo Opi Rubanga di di ra, ki keri ekwi na kuru,anda ni injwi ri sitani kemu kugwi nga yile anda ni asi ge ri pi.Di ori yile leti mara ga ri 'i.²⁰Ori yile onikwi aga ri anda ni mo'di le'jo di ni erire onguru 'aire mgbwesa anjo to ri 'i' ²¹ki anda ni zu ako, kuko le'jo na ga'angwadu. De ecandi pi receka to le'jo Rubanga di si ri kenga ni, anda kude eze angwa du./kuga le,jo ile eze angwa du.²²Ori yile kwe oki to ri ni aga ri andani mo'di le'jo erire ra, ki le'jo vudige dia ri pi lunjwa lunjwa elonyi vudige dia ri di to kendu le'jo ile ra, ebe du kolu 'oa ako. ²³Ori yile inga loso ri ni aga ri anda ni mo'di le'jo erire ra, ongu ekwi na ni erire ra ri 'i. Kedu ku'a 'oa ongu kezi ori, zipi mia alu, zini aga mudi azia, zi ni aga mudina, lasu na ni vuga si.²⁴Yezu 'be aiani obebi zi. Ku'jo,"Opi rubu di viru mo'di ori loso ri ni yire anda di amvu aga ri ani. ²⁵Ki saa ba a odu ko zo ri si, ojja 'bazi andadi evoki aisa yiki ava/owowu ori loso na ni aga, ongu voki pi. ²⁶De anya ni bi ku'jo adi kefu,ezi anya ra, vu naniga, ava sa edu efu.²⁷Ibu'ba vu nani ata di evo jo'ki anda ni,'Amba, esu nyiyi ori loso ri nyidi amvu aga ayo ku ya?Ti diadu ori injwi ri ekwi laka ingoni? ²⁸Anda 'jo aini, 'Ojja rezi ede nga ile ni.'Ibu'ba edu 'jo anda ni, Disidu nyile amavo onjua ru pi ya?'²⁹Vu ni ata ku'jo, 'Ku.Adusi anya owowu onjure ga si, nasi anyonju anya to. ³⁰Anyebe kumbaki aludu bwi saa anya lwazo ri si.Saa anya lwazo ri si, ma'joo 'ba anya lwaba ri pi ni, " Ati anyonju ava ile pi, anyombe ai cwi, anyingo anyi,be ai asi aga,ki anyuluta anya ni madi ero aga.³¹Yesu be ai ni obebi zi, kujo, "Opi rubu di kolu modi kwe ni ori sure andadi amvu aga ri ani. ³²kwe ni ori di gbadu ga angwadu rere. ki de zo ni, kecoru ambugodu kuzwa kwe amvua aga ri twa du ra, kebe'e arinji kutaru di nani ga, kusiki aia zo duna niga.³³Yezu edu be aiani obebi zi,"Opi Rubanga di kolu akukwe izi a ocwale kobile irafu di ina to ri ani paka/bwi kufu leb'bu."³⁴Yezu 'jo nga di pi borodu laki ni leti obebi di si; ongu 'jo nga aiani obebi ako kuru. ³⁵Di ederu dudu le'jo profeta a 'jole ri kemu du anda, anda 'jo zo ri ani,"Ma'wi ma a ti leti obebi di si.Ma'jo nga andani zule di vu ni zele 'bazo si ri 'i.³⁶Vu na ni ga, Yezu ebe laki na pi ra ongu edu kwi zuga.Ma'ju andadi evoki anda di ongu 'joki,"Nge amani le'jo ni ekwi ava amvu aga ri di." ³⁷Yezu 'ai ongu 'jo,"Anda ni ori loso ri ni yire ri Ori Mo'di 'i. ³⁸Amvu du vu; ongu ori loso ri ai bonji Opi di 'i.Ava du bonji anda ni injwi ri di 'i, ³⁹ongu ojja reziaini yire ri sitani 'i. Anya lwa'ka ni vu ni ti a lokoka 'i, ongu anya lwa'ba ri ai malaika pi 'i.⁴⁰Disidu, kalande owowu lutazo ongu luduzo asi si ri ani,nga redere vu ni ti a lokozo ri ni nga ri sa kemu kolu anda ani. ⁴¹Ago a bura kezwe anda malaika nga borodu injwi opi andadi ni ga enji ezire r pi 'ii ongu 'ba enji ede'ba ri pi to. ⁴²Kedu ku'beki 'ai asi ni furunu aga, na'a, owu pi si nyaka to a'a. ⁴³Saa na si , 'ba anda ri pi kusuki itu ani Opi aia Ata di ni aga.Mo'di 'bi to ri keri le'jo di.⁴⁴Opi rubu di kalande elonyi zule inga aga ri ani.Mo'di ku'jo anda kesu iledi, edu zu di.Anjo anjo andadi si, edu lezi nga andadi borodu ra,ongu ge amvu na 'i. ⁴⁵Ziniga, Opi rubu di viru mo'di ede di dabu ndure ri ani. ⁴⁶De kesu dabu lage okpwo ri iledi, nga mu lezi nga andadi borodu ra, ongu edu ge dabu na ayo.⁴⁷"Idi, Opi rubu di viru voi 'bele meri aga ri ani, voi na luta nga lidi lidi ri ni ovi yayadu. ⁴⁸Voi na de kuga de,'ba ebi oko'ba ri pi eku logo ga. Riki vuru ongu taki nga loso ri pi okozo aga, ki yiki nga ekwi ako ri pi pi.⁴⁹Anda kemu kolu dini vu ni ti a lokore ga.Malaika kevo kalanju 'ba injwi ri pi 'ba 'ba loso ri pi to ra. ⁵⁰Kedu kuviki 'ai furunu asi di ni aga, na'a owuka pi si nyaka to kolu a'a.⁵¹"Anyeri nga di pi borodu ra ya?" Ma'ju ai anda ni, "Ooo". ⁵²Yezu nga 'jo ai ni,"Disidu karani go alu alu recore ma'ju opi rubu ge ri di kolu mo'di zo ni ata ri di ani, anda keyi nga oku ri pi nga udi ri to anda elonyi ni aga si/ero ni aga si". ⁵³Yezu eko loro'joka leti obebi di si iledi, edu mu kare nani ga si pi.⁵⁴Yezu ngwi aidi logo ga ongu leni 'ba ekelezia aga.Lojojo Yezu di ezi ba na pi ni au'ka ongu 'joki,"Ego di kesu ciri andadi nyuma di pi to inguwa si? ⁵⁵'Di najari'go ri a ngwa i ku?Ende ni alungwee Maria i ku?Adinji pi Yakobo pi Yozefu pi to Simone, pi Juda pi to ku? ⁵⁶Avunji pi borodu amato dia ku? Anda esu nga dipi borodu ingua si?"⁵⁷Angaki anda si de.Ki Yezu 'jo aini,"Profeta esu laru ku ri te aidi vudige ongu aidi familia aga." ⁵⁸Anda ede nyuma na'a nja kuru 'ai aidi a ako si.

Chapter 14

¹Ire saa nasi, Erode ni tetaraki'go ri eri ofu Yezu a dile ga ra. ²'Jo anda ibu'ba ni/opigo ni,"Di Yoani Batista i;anda enji da ga si ra.Di le'jo ni ekwi mori dipi a i'bu dedzo ru na ni ga si ri 'i.³Erode ko Yuwani ni, ombe anda ni cwi,edu 'ba anda ni mabusi aga le'jo Erodia ni adozi ni Pilipo a izi di si. ⁴Adusiku Yowani 'jo anda ni,"Cara le kuru nyini anda ni 'bazo nyini izi du 'i." ⁵Esu Erode kudi anda ni ra, ki ori 'ba ra, adusi ku 'ba borodu aiki anda ni porofeta du/'ba burodu aiki ra anda ni porofeta i.⁶Odu Erode ni tizo ri a karama ni nga,Erodia a zwa tu nga 'ba a ga, ongu di edu ke anjo Erode ni ra. ⁷Ti na ni ga/ayo si,edu 'jo anda ni raluka to, anda kuke laka nga anda zile ri ra.⁸Ende a laka ciri/cara keka a vuga, anda 'jo, "Eke mani, sakani di ni aga Yuwani Batista ni di 'i." ⁹Opi ni asi lajwa ko okpwosi nga zangwa di a nzile ri si,ki anda raluka ra si, onguru 'ba ri'ba anda to nga nyare ga ri pi ni mi si, anda ke cara kulee kederu ra.¹⁰Anda zwe ofu ongu eli Yuwani ni di mabusi aga si ra. ¹¹Vu nani ga ezi dini sakani aga, edu ake zangwa ri di, ongu edu zi ende di. ¹²Vu nani ga, maju andadi evo duki anda ru, seki ra. Di a vu ga, voki 'joki Yezu ni ra.¹³Yezu eri le'jo ile iledi, anda longwiru na'a si o'bo si , kare lolu 'ba ako ri ni ga.De laki keri ofu ile wo ra, eduki koki anda vu 'pa si tauni aidi ni ga si/tauni aidi mbwi mbwi ri ni ga si. ¹⁴Yezu emu aini anda ga, edu nde laki ambwugona iledi, kiza ko anda ni aisi cwi, ongu edu ejwa ,ba aidi ru injwi ri pi ra ebwe 'ba aidi ru injwi ri pi ni ru ra.¹⁵Undwe laga,ma'ju evo anda di, 'joki,"Kare di dwarikwe ni a, itu diadu kude.Aca laki di pi, dudu kuvoki 'ba a si linya gere ga aini.¹⁶Ki Yezu 'jo aini,"Ai ni voka pi ni leru kuru. Anyike aini nga nyale." ¹⁷'Joki anda ni,"Amadi dia aa ri mugati tou ebi eri to." ¹⁸Yezu 'jo,"Anyzi 'ai madi.¹⁹Vu nani ga Yezu ke cara laki ni rizo vuru ayise dige. Anda 'du mugati tou ri pi ebi eri ri to. Anda nga ndere ga oru ri ni ga,edu co tutu ru na pi ni ga, ²⁰langu ai ra, ongu ke anda ma'judi, ongu ma'ju edu lan'ju laki ni. ²¹Ai borodu nyaki nga, 'a na pi ga to.²²Mbwesa 'ba ma'ju toru 'ibo aga, vore ga a'do ga ati, anda laki acare ga si. ²³Anda a ma'ju zweka pi a vuga, nga mu be dige adute elegire ga.Anda olu na'a adute bwi undwe laga. ²⁴Ki i'bo le esu wo lolu rere logoti/vu to, kuluwe ii dige si,adusiku esu oli kelwe aidi lele.²⁵Saa su ini di si, Yezu etoru aito ire, kemu meri dige si. ²⁶De ma'ju nde anda kemu ii dige si, ori ko ai cwi ongu 'joki,"Di ori ori," ongu owuki ori si ra. ²⁷Ki Yezu 'jo nga 'aini mbwesa to, ku'jo,"Anya asidi kolu okpwo! Di ma 'i!Akori ku."²⁸Peturu ai anda ti, ku'jo,"Opi,de ile nyi 'i, 'jo mani amemu nyidi ii dige si." ²⁹Yezu 'jo,"Emu". Ebedu Peturu nga 'ibo aga si, edu mu ii dige si Yezu di. ³⁰Ki de Peturu kunde olini,ori ko anda ni cwi. Anda edoka sire ga ii aga, edu jwa, "Opi,lari ma!"³¹Yezu mbwesa ejo anda di, edu ko Peturu ni cwi, ongu 'jo,"Nyi 'ai ga'angwadu ri to ri, nya'u aduni?" ³²Yezu pi Peturu to toruki 'ibo aga iledi, oli ede lweka ra. ³³Oiyo ma'ju 'ibo aga ri ruki Yezu ni ra, 'joki,"Bwa bwadu nyi Bura Rubanga di 'i."³⁴Jwaki meri ni iledi, nga voki logo dige Gennezareti ga. ³⁵Ba kare nani ga ri etiriki Yezu ni ra, edu zweki ofu kare ire ire ri ni ga, ongu eziki mo'di alu alu ru injwi ri andadi. ³⁶Aiki andani, duba ai kelo anda bongu ni ti 'i, ongu 'ba borodu anda bongu ni ti elo'ba ra ri pi ni ru ebwe ra.

Chapter 15

¹Vu naniga Farizei zipi karania zipi to evoki Yeruzaleme ga si Yezu di. 'Joki, ²"Nya ma'ju katu cara am'ba kaka di ni di a'dusi? Adusiku 'jweki di linya nyare ga pkwa ku. ³Anda 'ai aini, Anyatu cara Rubanga di anya leti anyidi leka ayo si 'adusi?⁴Adisiku Rubanga ku'jo, "Ru nya'ata pi nye'nde to,' pi ''Mo'di nga injwi ri ni 'jore ata ni ruge kusa ende ni ruge kuda rere kpwo. ⁵' Ki anyi 'joo, 'Ekonyi esu kulee anyesu madi si ri diadu ecoru azi kele Rubanga ni ri 'i," ⁶onguru mo'di nani ata ni ruka leru kuru.'Le'ti di si anye'be le'jo Rubanga di ecoru ekwi ako leti leti anyidi si.⁷Anyi 'ba 'ba lunjwa'ba ri 'i! Le'jo Izaia a 'jole anyini ruge ri anda , ada 'jozo, ⁸'Ba di kuruki ma aia ti si, ki aia asi ma'to lolu. ⁹Laru aia kele ma'ni ri ekwi ako adusiku keleniki cara 'ba di lini aidi 'du ayo."¹⁰'Nag edulungwe laki na anda ni mara ga, edu 'jo aiani, "Anyeri nga, pi anyeri akwi na-- ¹¹Nga kwire tige ri andi modi ku. Rari, nga efure tige si ri 'i, di ayo kendi mo'di ni."¹²Va nani ga Ma'ju evo 'joki Yezu ni,"Nyini ra Farizei'ba evoki anga le'jo nya 'jole ri si 'i? ¹³Yezu 'ai, ku'jo,"Kwe alu alu Ma'ata ni rubu ge ri a sule ni ku ri evo anjua pi. ¹⁴'Ebe ai adi ra adute, ai 'ba mi ako 'ba lase'ba ri pi 'i. De mo'di mi ako ri kalase mo'di zi mi ako ri ni, 'ai eri twa kujoki 'bu aga ra."¹⁵Peturu 'ai Yezu ni ti ongu 'jo,"Nge amani obebi di ni ekwi." ¹⁶Yezu 'jo,"Nyi' isa adi nyeri nga ni ekwi ku? ¹⁷Nyinde kuru nga alu alu kwire tige ri kukwi ikwi aga ongu azia zo ru ekonyi zo ri ni aga 'i?¹⁸Ki nga ekwire ti ge si ri kemu asi aga si. Ai di nga mo'di endire ri 'i. ¹⁹Adusiku ra injwi injwi ri pi, lo'di, assa/awu, 'ogu, ti ondika pi 'ba edeka to koyi ti ge si . ²⁰Ai di pi nga 'ba edire ri pi 'i. Ki linya nyaka di jweka ako endi mo'di ku."²¹Yezu 'mu wo na'a si pi logo Taya pi di Sidoni to ri ni ge. ²²Anyinde, Kanani 'zi emu logo nani ga si. Edu jwaongu 'jo,"Kiza kuko nyi masi, Opi, Davide 'a ngwa!/Ori Davide! Ori de zangwa 'madi ni dige angi." ²³Ki Yezu 'ai ti na kwa kuru.Ma'ju andadi 'aiki anda ni, 'joki "zwe/do anda ni pi, adusiku anda ko'jwa 'ba ni vuga."²⁴Ki Yezu 'ai, ongu 'jo,"Ezwe 'ma modi zi/'ba zi, di ku ki te bilo legwere zo Izaraili di ni aga si di ri pi di." ²⁵Ki izi na emu wo anda ni anda ga, ku'joo,"Opi ekonyi 'ma." ²⁶Yezu 'ai 'jo," Bonji ni linya 'duka ongu vika na oke 'bonji ni ni esi ku."²⁷AndaIz i na 'jo,"Ooo,Opi, ki oke ni 'bonji sa kunya linya ni fufu ejore amba di teremeza ga si ri. ²⁸Ongu Yezu 'ai anda ti, ku'jo,"Izi, nya 'ai ambwugo du; kederu nyini nya lezo ri ani."Zwa ni ru ebwe sa na si ra.²⁹Yezu 'ebe ole na ra, edu 'mu Meri Galilea di ni mara ga. Vu nani ga edu 'tu ri 'be dige na 'a. ' ³⁰Ba yayadu evoki andadi. eziki 'ba 'pa ebwe'ba ra ri pi, 'ba mi ako ri pi, 'ba lamu'ba anda pkwe ri pi, 'ba yayadu zi pi lajwa to ri pi to. ³¹Eziki ai Yezu ni pa ga, ongu anda ebwe ai ni ru ra. Ebe du 'ba au okpwosi aia ndeka 'ba ti ako ri pi a loro'joka si, 'ba pa ako ri pi ni a ru ebweka si' 'ba lamu'ba pkwe ri pi a lamuka si, ongu 'ba mi ako ri pi a nga ndeka si. Edu ecuki Rubanga Izaraili di ra.³²yYezu lungwe anda maju ongu 'jo ai ni,"Kiza ko ma laki di si cwi, adusiku oluki ma'to dia diadu odu ina 'dii nya'ki nga kuru. Male amazwe 'ai pi nga nyaka ako pi ni ku;de dini kude'ki abiri si leti ge ra." ³³Ma'ju 'jo anda ni, "Esuki/Amesu mugati atere 'laki di ninyale wa ri ingua dwarikwe ovi dini aga dia," ³⁴Yezu 'jo aini,"Mugati anyidi a'a ri si?"Ku'joki,"Tudyeri, e'bbi ni ciri ciri to." ³⁵Vu naniga Yezu 'jo laki kuri vuru.³⁶Anda 'du mugati tuderi na 'ebbi to, anjo keka a vuga, edu langu mugati napi ongu ke ai maju ga.Maju edu lanju mugati na pi laki na ni. ³⁷'Ba nya nga ate 'ai to. Edu taki mugati ni fufu ongure ra ri kate evo tuderi. ³⁸'Ba nga nyaba ri a weli kate elifu su, uku bonji ciri to laka ako nga. ³⁹Vu nani ga, Yezu edu aca laki na ra ongu edu kwi ibbo aga, nga mu du logo Magadana di ni ga.

Chapter 16

¹Farizei'ba Seduki'ba to evoki Yezu ni amare ga, aia anda ni zika nyuma edetere ga aiani rubu ge si si. ²Ki anda ai 'ai ni,"De vu undwe, anyi 'joo, 'Vu ni mi kemu kolu loso, adusiku rubu ikka.³De vu ini'ni,anyi'joo, vu ni mi kemu kolu injwi,adusiku rubu ik'ka ongu vu ni mi muyu.'Anyi'ni nga nge'ka rubu ni dile ga ra, ki anyi'ni nga nge'ka saa ni ovi mbwi mbwi ri ni dile ga ku. ⁴Suru injwi pi as'sa ri pi kunduki alama ni/nyuma ni, ki nyuma zi keru aini ku, te nyuma Yona di 'i." Yezu 'ebe ai ra ongu nga 'mu pi.⁵De ma'ju kusa 'ado azika ri ni ga, esuki aini ta saru ''di mugati zika 'to si. ⁶Yezu 'jo ai'ni, "Anyi'so liri pi anyolu 'takayo du ku akukwe Farizei'ba di Sedukai'ba di ni dile ga." ⁷Ma'ju lura nga aia lele ga ongu 'joki, "Di 'ba a mugati ezika kuru si." ⁸Yezu ni aia ra ni ra ongu 'jo,"Anyi 'ba 'ai ga to ri pi,anyulu'ra nga aynini lele ga ongu anyi'joo, di ama mugati ezika kuru si ni 'adusi?⁹Adi anye'ra mugati tou 'ba elifu tou a nyale ri pi lesire ri anyita evo si ya ni kpwe? ¹⁰Kusa, mugati tuderi 'ba elifu su ni, ongu anyi'ta evo si ya ni kpwe?¹¹Anyeri ma'nge nga mugati a dile ga ku ni kpwe ingoni? Anyawi mi pi anyiso liri akukwe Farizei'ba di Seduki'ba di to si" ¹²Edu eriki wo ra, anda ri 'nga 'jore akukwe mugati aga ri ni dile ga ku 'i, ki 'ai kuso liri lini Farizei'ba, Seduki'ba di to a dile ga.¹³13De Yezu kesa logo Kesaria Filipi di ni ga, nga 'zi anda ma'ju, "'Ba ku'joo Ago a 'Bura ni 'a'dii?" ¹⁴Ku'joki."Zipi ku'joo Yuwani ni Batisimu lukere ri 'i, zipi ku'joo, Elia 'i,ongu zipi ku'joo, Yeremia 'i, kusa porofeta alu porofetaa aga si na 'i." ¹⁵Anda 'jo aini,"Ki anyile, anyi'joo ma adii?" ¹⁶Peturu 'ai,"Nyi Krito 'i, Bura Ago Rubanga lidi ri di 'i."¹⁷Yezu 'jo anda ni,"Nyini anda loso/odu, Simone Ori Yona, adusiku, ru pi eri to ('ba)edete nga di nyini ni ku, ki Ma'Ata ni rubu ge ri 'i. ¹⁸Ongu ama'jo nyini sa Peturu, pi irra dini ni dige mabi ma'a Eklezia ra.Mori assi di emu zwa mori na ku.¹⁹Ma'ke nyini mufuta opi rubu di di ra.Nga alu alu nya ombele vudige dia cwi ri komberu rubu ge sa cwi, pi nga alu alu nya ayule vudige dia ra ri kayuru rubu aga sa ra." ²⁰vu naniga Yezu ecara anda ma'ju ni ku'joki anda ni Kristu 'i ni ku.²¹Enga'zo saa na si Yezu e'do lu'joka na anda ma'ju ni duba kule anda kumu Yeruzaleme ga ra 'i, anda kecandiru nga yayadu si, amba, paderea amba, karania to a diga, addi anda ni ra, ongu edu enji anda ni da ga si ra odu ina zo ri si. ²²Disi wo Peturu ku anda ni maraga,ejja anda ni, "Nga di kole kolu nyidi si lolu, Opi;kederu kwa nyini ku." ²³Ki Yezu lufuru edu 'jo Peturu ni,"Ki mani ogu ge , Sitani! Nyalala mani di 'i, adusiku nyita asi nga Rubanga di ni ga ku, ki nga 'ba di ni ga."²⁴Wo Yezu 'jo anda ma'ju ni," De mo'di 'le mani vu ekole ra, kule kuga anda ni anda'ngasi imbgwe, kungi anda kruce kwe alala, ongu keko ma'ni vu. ²⁵Adusiku mo'di alu alu lere anda lid'di ni larire ra ri kelegwee ra, pi mo'di alu alu anda lid'di ni legwere ma'a lejo si ri kesuo ra. ²⁶Adusiku, loso na mo'di ni 'adu de kuta nga vudige ri twadu andani ki kelegwe anda lid'di ra na 'i? Mo'di kelezi/kazi anda lidi wa ri 'adu si?²⁷Adusiku, Ago a Bura kemu kemu yayi/keri Ata di si malaika andadi to.Ke'du kuke dide mo'di alu alu ninga anda edele ri ni vusi. ²⁸Bwa bwa'du ama'jo anyini, 'ba zi anyi ede'ba 'di pi ni aga a'a da'ba ku ri pi 'ii, bwi kundeki Ago a Bura 'a emure ga anda opi ni aga si."

Chapter 17

¹Odu azia a vuga,Yezu 'du Peturu pi Yakobo pi Yuwani ni anda adozi to, edu 'zi 'ai 'be azo ri ni dige. Ai na'a ai'angasi. ²A nda ni ovi ecoru 'aini andaga ra.Anda anda'ti 'su i'tu ani,ongu bon'gu anda'di ecoru ingwe 'bue, kusu asi ani.³Nde 'adi, Muze pi Elia to efuki 'ai ni anda ga, kolo'joru ki anda to. ⁴Peturu 'ai ongu 'jo Yezu ni, "Opi, 'ba ni oluka'a dia ni loso. De nyile ra, me'de morogo dia aini ina--alu nyini, alu Muze ni, ongu alu Elia ni."⁵Esu adi anda kolo'joru, nde, lo'fu sure 'su ri edu aku 'ai cwi, ongu 'udu'ku efu lofu 'aga si, ku'joo,"Di Bura madi ma'a lele ndo ri'i. Anyeri anda ni." ⁶Ma'ju eriki le'jo ile iledi, edu 'joki ai'a anda ti to vuru. ⁷Vu nani ga Yezu emunelo ai ongu 'jo,"Anyi'nga oru, ongu anyori ku." ⁸Edu ndeki nga oru, ki ndeki mo'di zi alu sa kuru, te Yezu 'i.⁹Ai'a esire ga .be dige si, Yezu ecara 'ai, ku'jo, " Anyi'jo nga le'te di a dile ga mo'di zi ni ku bwi Ago a Bura kenji da ga si kpwa." ¹⁰Anda ma'ju zi anda ni, "Ti wo ,ba ku'joo Elia kemu pkwa 'adusi?"¹¹Yezu a'i, Elia bwadu ke'mu ra ongu kolon'gwi nga 'borodu rre.¹²Ki ama'jo anyini, Elia le emu ra, ki etiri ki anda ni kuru.Alu alu a ri ani, Ago a Bura sa kemu kecandiru ai'ni diga ra."¹³Di 'ebe wo ma'ju ri pi eriki wo ra anda ri nga 'jore ai'ni Yuwani Batista ni dige 'i.¹⁴Evoki laki ga iledi, modi zi emu anda di, edu wo anda ni anda 'ga, ku'jo, ¹⁵"Opi, kiza kuko nyi ma'a bu'ra si, adusiku anda ni alili to ongu kecandiru okpwosi. Adusiku kulu'de asi aga, 'ii aga to. ¹⁶Mezi anda ni nya ma'ju di, ki maki anda ni ru ebwekaa pkwe."¹⁷Yezu 'a'i,"Suru a'i ako, ongu lidi injwi ri ni la'se'ba ri pi 'i, molu anyito bwi adungani?Me'bi anya le'jo bwi adungani?" ¹⁸Yezu 'ej'a ori injwi na, ongu edu efu mo'di na ni aga si pi, pi bura ago na ni ru 'ebwe ra enga'[zo saa na si.¹⁹Vu nani ga, ma'ju evo Yezu di 'ai 'ai ni, 'joki, "Ama'ma ori injwi nani dole kpwe 'adusi? ²⁰Yezu 'jo 'ai ni,"Anya 'a'i a olka ga si. Bwa bwadu 'ama'jo 'anyini, de 'ai nyidi kolu ga'angwadu ayise ni ekwi ni pi sa,nyi'joo 'be di ni,'Zweru diasi na'a; kuzweru ra, ²¹ongu nga'zi nyini emule edele kpwe na kolu iyo."²²Saa aia oluzo Galilea ga ri si, Yezu 'jo anda ma'ju ni,"Evo ake Ago a Bura 'ba diga ra, ²³ongu kevo kudiki andani ra, pi odu in zo ri si enga anda ni oru ra."Ma'ju ni asi evo lou.²⁴Ai'a evozo Kapernaum ga ri 'i, ago musoro drakama eri di ni luta'ba ri pi evoki Peturu di, ongu 'joki,"Laponyi anyidi lokwe musoro drakma eri di ri ku ya? ²⁵Anda 'jo, "Ooo"De Peturu kukwi zuga, Yezu 'jo nga anda di ati, kujo,"Nyira 'adu, Simone, Opi vu 'di di kutaki musoro 'adu'ba ga si?A'ia bonji ga si, de 'ba zi ge si?²⁶"'Ba'zi ge si",Peturu 'a'i." Bonji laya," Yezu 'jo i. ²⁷Ki adiki ba'a 'ba musoro luta'ba kede enji si, 'mu meri ga, edu 'vi goli 'ii aga, ongu edu eku e'bi emure 'ati ri 'i. De nya'wi ti na ra, nyesu 'aru shrekeli(rubia). ' du, edu ke 'ba musoro luta,ba ri pi di,mani nyini to"

Chapter 18

¹Saa alu alua na si, ma'ju evo Yezu di, ongu 'joki,''Adi asa amba si ni opi ru'bu di ni aga? ²Yezu lungwe 'burangwa ga'angwadu anda di, ongu edu .ba anda ni a'i ni anda ga, ³ongu 'jo,"Bwa bwadu ama'jo anyini, de anye'coru bonji ci'ri 'ani ku, anyitoru kwaqa ku opi rubu di ni ga'a 'i.⁴Disidu, mo,di anda ni mure/longwire'bura angwa di ani ri asa amba si ni opi rubu di ni aga. ⁵Mo'di bura'angwa ovi di ani ri ni 'aire ma'a ru si 'ri 'ai ma'i. ⁶Ki, mo'di 'bare mo'di alu 'ai ciri ma'ni 'ai'ba di pi ni aga, enji edere ri kesi loso ri touna ni onni ambwu'godu ri ombeka embe na ni ga, ongu esika'na meri 'ali ri ni aga.⁷"Ko'oo koko vu ni nga laralaka leti aga ri pi si? Ki nga larala'ba leti aga ri kule 'duba kevo ra, ki ko'oo koko mo'di kalakala naa emure ga anda di si ri ni. ⁸De nyi'ni di kusa nyi'ni 'pa kulu.ba nyi'ni pa lureka/regaka ni, 'li anda ni pi, ongu vi nyi'di si lolu.Kwi'ka li'di aga udavu to ni zwa nyi ni vika asi olure ta'du ri ni aga di eri to, kusa pa eri to ni ra.⁹De nyi ni 'mi ke'bee nyulure pa ni, enge anda ni pi, ongu vi anda ni nyidi si lolu.Kwi'ka lidi aga 'mi alu to ni zwa nyi ni vika asi olure tadu ri ni aga mi eri to ni ra.¹⁰Anyi'nde loso du, anye'de mo'di alu sa ai ciri di pi ni aga si ku. Adusiku, ma'ajo anyini, anjeli a'i di ¹¹kulundeki Ma'ata ni rubu ge ri a anda'ti odu cidu si.¹²Nyira 'a ingoni?De mo'di 'di bilo mia alu,ongu alu na kelegwe di na,anda 'ebe bilo mudi dicalu-a limbi dicalu napi 'be 'pa ga, ongu 'mu bilo leg'were di na ni ndusi ku? ¹³De kesu ra, bwa bwa'du ama'jo anyini,anjo kuko anda ni 'du kuzwa bilo mudi dicalu-a limbi dicalu legwe'ba kuru ri si ri ra. ¹⁴Alu'a ri ani, anda ni 'le Rubanga di'i ku, alu a'i ciri angwa di pi ni aga si kele'gwe 'di 'i.¹⁵"De nya'adozi ke'de nyini enji ra, ki, ed'dete anda ni enji anda'di, kesuo anyi anda to eri. De keri nyi ra, ku'joru nye'nda nya'adozi ni ra. ¹⁶Ki de anda eri nyi ku, zi 'mo'di alu kusa 'ba eri to dudu, sadenia eri kusa ina 'a tige si le'jo alu alu ni anda kuni'ru 'ra.¹⁷De ku'ga a'ini erika imbwe, zi le'jo ile ekelezia ga. De ku'ga le'jo ekelezia di ni erika imbwe, idi ada kolu nyini juru'go kusa 'mo'di musoro luta're ri ani.¹⁸Bwa bwadu 'a'majo anyini, nga alu alu anya 'ombele vudige dia ri komberu rubu ge cwi, ongu nga alu alu anya 'ayule vudige dia ri kayuru rubu ge ra. ¹⁹Idi, amajo anyini,de 'ba eri, a'iru vudige nga a'ia zile ri ni dile ga ra,Ma'ta ni rubu ge ri ke'dee a'ini ra. ²⁰Adusiku,mo'lu 'ba eri kusa ina a rutare ma'a ru si ri pi ni aga, ole 'aia rutare ga ri ni ga.²¹Wo Peturu emu Yezu 'di, 'jo," Opi,ma'ni ma'adozi a enji ni ,e'bezo wa, kulee ke'de mani enji vu si? Vu tuderi? ²²Yezu 'jo anda ni, ma'ajo nyini vu tuderi ku, ki mudi-tuderi a vu tuderi.²³Disidu, opi rubu di viru opi zi lere limi resure 'ede si ri ni si esile anda 'ibu'ba to ri di ani. ²⁴De ke'doki rubia lokwe'ka,ezi anda'di mo'di anda elifu mu'di lere ga siri 'i. ²⁵Ki mo'di na di leti rubia na ni lokwe'zo ri a olu'ka iyo si, anda amba ke cara anda'ni lezi zo anda izi to, pi anda bonji to pi nga anda'di borodu to, lukwe na ni ede'zo/mori nani ti lokwe'zo.²⁶Ebe'du mo'di 'ibure na 'de vuru, 'wo anda amba nani anda ga, ongu 'jo, Amba ede mani kiza/ete ma ga'angwa'du, molokwe nya'nga borodu ra. ²⁷'E'be'du kiza ko amba 'ibure na di cwi,ayu anda'ni ra, ongu ebe mori anda di ra.²⁸Ki mo'di 'ibure na fu la'angwe ile'dii, esu 'ibure rezi zi anda mori dinari mia alu to di to ri 'i, edu ko anda ni bworo ga, ongu 'jo, 'Lokwe ma'a mori.' ²⁹Ki anda 'iburezi 'de vuru ongu 'ai anda'di kiza, ku'jo,'Ete ma ga'angwa'du, molokwe nya mori ra.'³⁰Ki 'ibure ati na ga imbwe.Dunasi, edu 'ba anda ni olure ga mabusi aga bwi kolokwe anda mori kpa. ³¹Asi lajwa ko anda 'ibu'ba bazi cwi nga 'aia ndele redere ri si.Voki 'ai'a amba di ongu ngeki laka nga redere ri borodu.³²Vu nani ga, amba 'ibure na di lungwe anda ni, jo, laka, 'Nyi opigo injwi kanya ri, me'be nyini mori na 'borodu nya'a ti lutaka mani si. ³³Esu kulee anye'de kiza nya opigo rezi ni ma'a nyini kiza edezo ri ani ku?³⁴Anda amba anga okpwosi, edu ke andani 'ba ba ecandi'ba ri pi ni di'ga bwi kolokwe mori na 'borodu kpwa. ³⁵Alua ri ri ani, Ma'ata ni rubu ge ri ke'dee nyi'ni di ani de nye'be nya'adozi enji asi cidu si ku na 'i"

Chapter 19

¹De Yesu keko lejo anda'a lele anda kujo ri dii, ebe Galilea ni ra, andaa mu logo Yudea di ni ga, meri Jordano di ni ado. ²Ba ni laki ko andaa vu to, ungu ebwe (ejwa) a'i ni ru ra nale .³Farizei'ba zipi evo ki andaa ni obi're, joki andaa ni, "Cara Rubanga di a'i ra ago ni anda'a izi ni gazo lejo mbimbi si ra ya?" ⁴Yesu a'i jo a'i ni, "Anyila buku okole ri ni aga ama Anda ni a'i ni bire vu a edozo ri ni nga, bi a'i izi pi ago to ni kuru ya?⁵Anda'a ni a'i ni bi're ri kujo, 'Disi du ago kebe ata pi ende to ra, kemuru ki izi'i to ungu a'i eri ile kecoru ru alu rii.' ⁶Disi du a'i diadu eri ku ki, ru alu rii. Ebedu nga Rubanga a emule alu ra rii modi'zi alusaa kalanju ku."⁷Jo ki andaa ni,"De dini na andani Muze ke amani cara waraga uku gazo ungu a'i zwezo pi ri adusi?" ⁸Yesu jo a'i ni, "Muze a'i anyini uku gakaa anya asi ni okpo si, ki andani edore'ga, esu ileniku. ⁹Amajo anyini, modi izii ni ga're ingbe awu ni lejo si ku rii, de du izi zi idi, ede awu ra."¹⁰Ba anda'a lenile ri jo Jesu ni, "De lejo ago pini lele ga andaa izi to ri'i dini, dubasi modi kudu izi ku ri loso ni." ¹¹Ki Yesu jo a'i ni ,"Ba boro du evo lini di a'i re ni ku, te ba nga di a rukere ai ni ri pi ni. ¹²Adusiku ba zipi vico ladu di ako ri, ati a'i nani, ungu ba zipi vico ladu di ako ri ba ede ni, pi, ba zipi vico ladu di ako ri ba kii a'i kolu ladu ako lejo Rubanga di di si. Modi lini dini a'i re wa ri ka'i."¹³Ba zipi ezi bonziciri andadi dudu kuluti di ai ni di ga ungu kelegi a'i ni, ki maju andadi kadu a'i pi'pi. ¹⁴Ki Yesu jo," Anyebe bonji'ciri kevo madi, akadu a'i ku, adusi opi rubuga ri ai'di i." ¹⁵Andaa luti di bonjiciri di a di ga, edu mu naa si pi.¹⁶Modi zi emu Yesu di jo andaa ni, " Laponyi loso ri, nga loso kulee meede mani lidi olure tadu ri ni esuzo ri adu? ¹⁷Yesu jo andaa ni, "Nyulungwe ma laponyi loso rii adusi? Modi loso na iyo te Rubanga i adite, ki de nyile kwikaa lidi olure tadu ri ni ga, kule anyoko cara Rubanga di a'vu."¹⁸Ago di zi andaa ni, "Cara ingo'pi i?" Yesu jo laka, " Akudi ba ku, akede awu ku, akogu nga ku, akujo enjo ku, ¹⁹ru nyata'a pi nyende to, ungu le modi rezi nyaa nyi'ni lezo ri ani."²⁰Yai'go di jo andaa ni, "Mamba cara dipi anga tua du ra. Diadu ngazi lesire meede ri adu?" ²¹Yesu jo laka, "De nyile anyolu modi okole ri'i, mu, lezi nga nyidi twa du, edu ke rubia na icandi'ba ni, nyimu nyesu ilonyi rubu ge ra; emu, eko maa;vu." ²²De Yai'go di keri lejo Yesu ajole ri dii, mu pi asi lajwa to adusiku limi andaa di nja kare ako.²³Yesu jo ba andaa leni le ri ni, " Gbadu majo anyi ni, modi limi to ri'ni kwi ka opi Rubu di ni ga okpo. ²⁴Maajo anyini idi, nakanaka ni kwi'ka libira ni lu ga si epe rere si zwa modi limi to rini kwi'ka opi Rubanga di ni aga ra."²⁵De ba Yesu a lenile keri kii lejo ile, a'u ki okposi, jo kii, "De ileni na adi kalariru wa ri wo ni?" ²⁶Yesu nde nga a'i di, jo, " Ba ni, nga di kederu kpe ki Rubanga ni nga okpo na iyo." ²⁷Petero a'i, jo andaa ni, "Nde, amebe nga boro du ra nya vu oko zo. Diadu amevo amesu adu ayo?"²⁸Yesu jo a'i ni, "gbagbadu majo anyini , vu ni ti a loko zo ri si , ago ni bura kemu kuri andaa komi opi di ni di ge ra, anyi maa vu ni eko'ba ri sa, anyevo anyiri komi mudilimbi eri ri ni di ge, lejo li're suru Izaraeli di mudi a limbi eri ri ni di ga.²⁹Modi alu-alu ba ebere ra , kusaa andi'inji, kusaa avunji, kusaa ata, kusaa ende, kusaa bonciciri kusaa inga marusi ri kemu kesu dide vu mia alu, ungu lidi olure tadu ri to. ³⁰Ki ba ambu ati ri kevo kolu ki vule ungu ba vule ga ri kevo kolu kii ati ni.

Chapter 20

¹"Opi rubu ge ri kalende amvu ni ata fu re langwe inin- eze ibu ba lundu si ibu ede re andaa amvu vino di ri ni aga. ²A'ia ra'ika ibu'ba girisi alu odu alu-alu si avuga, andaa zwe a'i andaa amvu vino di ri ni aga.³Andaa ngwi langwe idi ire saa nimi ina avuga ungu nde ibu'ba zipi ede isa soko aga. ⁴Andaa jo a'i ni, 'Anyi sa, anyivo ma amvu vino di ri ni aga, ma'ke anyi'ni nga atere anyini ti ri ra.' mgbe sa vo kii ibu ga.⁵To sa ngwi langwe idi ire sa nimi azia avuga ungu to sa nimi dicalu avuga, to ede alua ri ani. ⁶Toidi ire sa nimi mudi alimbi alu si anda ngwi langwe ungu esu ba zipi ede isa. Anda jo a'i ni, 'Ngana anya edezo dia ibu edeka ako liti ri adu?' ⁷"Jo ki andaa ni, 'Adusiku modizi ke amani ibu kuru.' "Anda jo a'ini, 'Anyi'sa anyivo vino ni amvu aga naa.'⁸Esa undwelaga, amvu ni ata di jo modi anda amvu nidi ndere ri'ni, 'Lungwe ibu'ba ripi ungu lukwe dide, edo modi emure vulega ridi kudi sa modi ati ridi.' ⁹"Ba ibu di lungwele saa tou si ri de kevoki iledii, alokwe ai gine alu-alu. ¹⁰Ba lungwele ati ripi esa,kujo ai kevo a'ia dide ni aire, kuraa ki sina alokwe ai nja kuzwa ba zipi ri ra, ki a'isa esu ki gine alu-alu.¹¹De esuki aia dide iledii, edoki luzuka amvu ni ata ni. ¹²Ba ibu di evoka vulega ri edeki ibu saa ni mi alu adute, ki nyolokwe ai gine alu amadi ani, amale amevo inini rere, amecandiru itu ikka ile ni dige bwi undwe laga, sa nyike amani gine alu-alu adusi?¹³Amvu ni ata ai aia alu ni, maa rozii, ngazi maa edele injwi ri adu? Airu anyito odu alu si gine alu-alu ni kuru ya? ¹⁴Du nga nyidi aa rii, mu nyaa leti si. Mai ba evoka vulega ri ni lokwele anyidi ani ni ma'i.¹⁵Mani di mbwo iyo nga madi ni edezo male'zo riani i ya? Avi kuko anyi maa oluka modi loso rii si adusi? ¹⁶disidu ba ati ri pi kevo koluki ba vulega rii, ongu ba vule ri pi kevo koluki ba ati ri i.¹⁷Yesu a mure Yerusaleme ga rii, lungwe Ma'ju andaa di mudi a limbi eri rii, ongu jo nga aini. ¹⁸Anyinde diadu avoki Yesusaleme ga dii, ba cara Muzee di lenika ri pi amba nga azika Rubanga ni ri pi karania to kevo kuliki lejo da dii anda'a dige ¹⁹evo ake andaa ni kafiria adiga enywarile, mbwale, pi epale kruce diga. Ki odu ina avuga kemu kenji ra.²⁰Vuna ni ga Zebedeyo a izi ezi bonzi anda di eri ri to anda di, wo vuru, pi zi anda ni, kede anda ni kiza. ²¹Ysu jo anda ni, "Nyile adu?" Edu jo anda ni, "Ebe ma bonzi eri di kuriki, alu ri nyaa di anda ni ga, ongu zina rii nyaa di legi ni ge nya opi ni ga.²²Ki Yesu ai, kujo, "Nyini nga nya zile ri ku.Di nyivu nga lowe ma emule nga mvuzo ri si wa ya? Jo ki Eyoo! amamvu'o wa. ²³Yesu ai ni, "Gbwadu, anyimvu nga lowe ma nga mvu'zo ri si wa. Ki rika maa di andaga pi maa di legigi ni ga ni ibu madi i ku, ki anda ni kolu ba ma' ata a lupele ri pi ni. ²⁴De maju mudi aka ri pi eriki ngadii, ekii anga adinji eri ilepi ni.²⁵Yesu lungwe a'i anda di, pi jo ai'ni, "Anyini ra Kafiria ni ambakurwe ki ba aidi rwe, pi, ba amba aidi sa kebuki mori ayo. ²⁶Ki anyidi kolu di di ani ku; ki modi lere olule amba du anya lele ga ri kule kolu anya opigo i. ²⁷Pi, modi lere anda kolu ati anya lele ga ri kule'e kolu anya opigo i. ²⁸Kalande ori mo'di a ekizo ayo si ba kede du ibu andaa i ku, ki anda eki ibu edere'aga bani, pi lidi anda'a di kere ba kare ako ri rari zo."²⁹A'ia oyire ga Jeriko ga si ri, ba kare ako eko anda'a vu to. ³⁰Ago eri mi ako ri oriki leti bara ga, de keriki ajo Yesu kalaga leti nasi, edoki ojwaka, "Opi, Ori Davide, kiza kuko nyi amasi." ³¹Ba kare ako ile edoki aini edika du'du koluki ciri, ki enjaruki ojwaka to andaga, "Opi, Ori Davide, kiza kuko nyi amasi."³²De Yesu keri aia ojwaka iledii, ede cwi, lungwe a'i, pi, jo a'i ni, " Anyile amede anyini adu?" ³³Joki adaa'ni, "Opi, amale ama mi kawiru." ³⁴Kiza ko Yesu ni ai si cwi, edu elo aia mi, mbesa a'ia mi awiru ra, edu koki Yesu a vu to.

Chapter 21

¹Yesu pi anda maju to saki ire Yerusaleme, evoki Bethapega, be Oliveti di ni ga, ongu Yesu zwe andaa maju eri, ²jo aini anyivo ba andaga ile ni ga, anyivo anyesu kaino ai cwi andaa bura to. Anyayu ai anyezi madi. ³De modi zi kuzi anyi ra, anyijo laka, Opi le ni, mgbwesa modi na kebe anyi ra.⁴Nga'di twadu ederu ayosi'du nga profeta ajole ra ri kolu du anda. Profeta jo, ⁵"Jo zangwa Zioni di ni , 'nde, nya Opi kemu nyidi, licu ako ongu anda ri kaino angwa ni dige."⁶Mgbesa anda maju vo edeki gba yesu a'jozo a'i ni ri ani. ⁷Ezikii kaino na bura na to ongu edu bekii aia bongu di na ni ga. ⁸Ba amgbwu lereki aia bongu leti ga, zi ripi ongu ki kwe ni du, pi lube ki leti ge.⁹Di avu ga, laki vo'ba anda ga ri pi ai vuna ni ko'ba ri pi to kojwa ki, "Hosanna Ori Davide ni! Anda loso kolu andaa ni emure Opi a ru si ri ni! Hosanna oru nale!" ¹⁰De Yesu esa Yerusaleme ga, tauni twadu oyoru ra ongu kujo, "Di adi i?" ¹¹Laki na ai'ki, "Di Yesu ni Profeta'go engare Nazareti ni Galilea ga ri i.¹²Yesu kwi zo Rubanga di ri ni aga. Anda ludo ba nga ge'ka ri pi nga lezi ka ri pi to langwe pi, eco teremezaa ba rubia ofu'ba ri pi di oli-oli, ongu ba amamu lezi'ba ri pi di to. ¹³Ongu jo ai'ni, "Cwiru Buku okole ri ni aga ra, 'Alungwe zo madi zo ilegi di i, ki anyi'ba ecoru uggi ogu di i." ¹⁴Gmbe sa ba mi ako ri pi, ba pa ebwe ka ra ri to evoki anda di zo Rubanga di ni aga, ongu ezwa ai'ni ru tuwadu ra.¹⁵De amba nga azi'ba Rubanga ni ri pi ai laponyia cara Muzee di leni'ba ri to ndekii nga lagu di adaa edele ripi, ongu bonji a ojwaka zo Rubanga di ni aga, joka'a "Hasana Ori Davida ni ri ni, avi ko ai, pi angala to ko a'i cwi. ¹⁶Joki andaa ni, "Nyeri anga aia jole ile?" Yesu jo ai ni, "Eyoo! anyila kuru ama, 'longo licu di kefu bonjiciri ongu a'i ba nduka ndu ri a ti ge si i ya? ¹⁷Edu ebe ai ra, efu tawuni aga si pi, mu Bethania ga, ongu eko odu laka.¹⁸Diadu inini lovuru si, andaa engwire tawuni ge ri, abiri ko andaa ni ra. ¹⁹De andaa kunde eleu leti bara ga, anda mu laka ongu esu nga di'aru iyo, te ibibi na papala ayo. Andaa jo laka,"O'a kwa idisa'a kefu nya ru ga si ku. Mbesa eleu ile ouwi to.²⁰De ba adaa lenile ri kunde nga redere dii, a'uki cwi, jo ki, "Adu ederu eleu dini ni andaa ni o'uwi zo cwi dini na'i? ²¹Yesu ai, pi jo ai ni, "Gbagbadu majoa anyini, de anyi a'i to, pi ori ako, anyivo anyede nga rede re eleu dini ri adite ku ki, anyijoo be di ni, nga, mu dere meri aga, ongu kumu kederu ra. ²²Nga twadu nya zile a'i si Rubanga di ri anyesua ra.²³De Yesu kukwi zo Rubanga di ni aga, amba ba nga azi'ba Rubanga ni rii, pi amba ziba ri pi to evo ki andaa di saa andaa nga lenire ri si, pi jo ki andaa ni, "Okpo nyaa nga dini edezo ri enga ingwa ongu adi ke nyini okpo di ni?" ²⁴Yesu a'i, pi jo ai'ni, " Maisa mazi anyini lazi alu, de anya i mani ra, masaa metede anyini mori maa nga dipi ni edezo ri ra.²⁵Batisimu Yoani di enga ingwa, di enga rubuge si, de ba'ga si?" Ri kii Lorojorkaa ai'ai ni, ama," De amajo enjo 'Rubu ge si,' kujoo amani, ' De dini na anya'i andaa ni kuru adusi?" ²⁶Ki de ajo, 'Enga ba'ga si,' amori laki adusiku ai twadu kunde kii Yoani ni Profeta go du." ²⁷Disidu ai'ki Yesu ni jo kii, " Amaniku." Yesu i saa jo ai'ni, "Mai'sa majo anyini mede nga dipi mori ingoni ri si ya ni ku.²⁸Ki anyira adu? ago zi bonzi bonji eri to, andaa mu bura ati ri di, pi jo laka, "Maa bura, endu mu ibu edere amvu vino di ri ni aga. ²⁹Bura ile a'i, kujo, "Mamu ku," ki vule-vule ni lufu andaa ujwe ra, ongu mu amvu aga ra. ³⁰Ongu ago ile mu ngwa ni aka ri di, jo lejo alu-alua ile laka. Ngwaa a'i, jo laka, "Mamu ra mata'a," ki fu mu si kuru.³¹Bonji eri ileni aga adi ede nga ataa lele ri ni? A'ikii, "bura ati ri i." Yesu jo a'i ni, " Gbagbadu majoa anyini, ba musoro taba ri, ongu ba bate ri pi to kuvo kutoru kii opi Rubanga di ni aga anyini ati. ³²Adusiku, Yoani emu anyidi leti anda-anda di si, ki anyegeni anadaa ni kuru. Ki ba musoro lutaka ri pi, ba bate ri to egeni kii andaa ni ra. Ki anyilee, anyinde nga di ra saa, anyeco asi andaa ni egeni'zo kuru.³³Anyeri lejo ni ekwi zina idi, " Naninga ago zi alu, andaa ni amvu ni ata. Andaa so amvu vino di, co bara na celi si cwi, di bu vino jwizo ri aru, pi ede loro laka, edu ke lokwele ba zibaa vino lusakaa ri pi ni. Na avuga, andaa mu vu zina ni ga pi. ³⁴De saa vino bwazo ri esa ire, andaa zwe ada ba ibu di zipi ri ba vino lusakaa na pi di andaa vino ni o'a lele ri ni ezire.³⁵Ki a'i ba amvu lokwe'ba ile kokii andaa ibu ba ile, mgbakii alu na i, di kii zina ri kpo, ongu pi luwa kii azika ri oni si. ³⁶To, amvu ni ata ile zwe ibu ba zibaa idi, nja zwa ati ri ra, ki ba amvu lokwe'ba ile ede kii nga alu-alua rii ba ile ni ayo. ³⁷Na avuga, amvu ni ata ile zwe ngwaa ni gba ri aidi ayo, jo ama, "Kuru kii maa ngwaa ni ra."³⁸Ki de ba amvu lokwe ba ile kunde kii ago di angwa ni, lojorukii a'ia lele ga ajo, 'Di andaa ngwaa ni gba ri i. Anyevo, akudi kii andaa ni kpo dudu amvu di kolu du bani.' ³⁹Di si du, du kii andaa ni, wa kii andaa ni amvu aga si laangwe, di kii andaa ni ra.⁴⁰Diadu de amvu ni ata kemu ni na, kede ba vino lusakaa dipi ni aduninga?" ⁴¹Jo kii andaa ni, "Andaa kemu kare ba kiza-kiza ile ovi injwi kanya ri si, ongu kuke amvu vino di ile lokwele ba kevo kuke kii andaa ni vino andaa di lele ri ra saa vino bwa'zo ri si ri pi ni."⁴²Yesu jo a'i ni, "Anyila nga cwile buku okole ri ni aga ri kuru, 'Oni ba zo lubika ri a gale imgbe ri aba e zo ni bungu bi zo. Di enga Opi di si, ongu kelende ama mi ga nga au zo ri i?⁴³Di si du majoa anyini, Opi Rubanga di avo aduo anyidi si pi , ongu avo akee suru ibu na edekaa wa ri pi ni. ⁴⁴Modi dere oni di ni di ge ri kongu ra. Ki modi oni di a dere aga diaru ri, anyia futufutu."⁴⁵De amba nga azi ba rubanga ni ri pi a'i Farizei ba to keri kii lejo ekwi di, ni kii andaa kube a'i ayo ni ra. ⁴⁶Esu leki andaa ni kokaa ra, ki ori kii laki si, adusi, ba napi egeni kii andaa ni profeta ni ra.

Chapter 22

¹Yesu be ai ni lejo, ²Opi Rubu di obie opi zi anda ni lonya ali ngwa di ni ede re ri to. ³Anda zwe anda ibuba, ba lungwele onya ali di ile niga ri ni lungwere, ki ga kii evo kaa ingbe.⁴Di avuga anda zwe ibuba zi, jo ai ni, anyijo ba lungwele ile ni, nde mede ma lonya ra, ti monigo swere ri sa mali ra, nga aa ri baba anyevo lonya ali di ni ga.⁵Ki baki bi lejo ileniga kuru, voki pi, alu ri mu andaa di amvu aga, zi ri mu anda ide ni ga ⁶Zina ri mbge doo opigo di pi ede ai dinza to pi dii air a. ⁷Opi mbge sa anga de pi zwee anda asikeria mbge sa ludi ba anda opigo ni luka na indu ai taun sa na.⁸Disdu joo anda opigo nil age sa baba, ki ba lungwele pi loso ku. ⁹Disdu anyi voo leti me ge anyi lungwele ba yaya du lage di ni ga ba anye esule ni e ¹⁰Opigo di mbge sa voli leti me ge etalli ba kivile du baa i esule ni e indzwi ri pi loso ni to. Disdu lage ni zo mbge go de omi si.¹¹Ki de opi emu zuga mbge sa de omudi ai modi zi alu sa lage ni bongo kuru. ¹²Opi joo andani marozi kemu diya ingoni ki ago di mbge lojoljo iyo.¹³Mgbe opi joo anda obigo ni anyi ko ago di diga pi paga anyi duu andani anyi vi kare ini ri ni ga dudu kowa laku na pi kusi si la ka. ¹⁴Ba ambge alugwe, ki bag a alung weri awu.¹⁵Parazio voki lara to dudu ai kenji Yesu lojojo ra. ¹⁶Disdu zwe ki anda moyu kare aludu Herodians. Joo ki Yesu ni lopanyi ama ni ngi ra, ngi anda rer ke ί, ngeli ni Rubanga anda ni ί anda ni anda, nyi elluka ba pi lara to pi ba to. ¹⁷Joo bani nyira adu? Di anda ku Musoro lukivele Caesar ni?¹⁸Ki Yesu eri ai enji jo ai ni adausi ku anyi lujuluja. ¹⁹Etede amani rubiya pi musoro, Rubiya ai ni²⁰Yesu joo ai ni ovi anya ru di adiya? ²¹Joo ki ai ni Caesar disdu Yesu joo ai ni kee Caesar ga Caesar kende Rubanga ai nga Rubanga. ²²De eri ki dini, disdu ebeki ai voki pi.²³Odu nasi sa aducees ba joo ki adi ka emu ai di zi ki ai ni. ²⁴Joo haponyi, Musa joo de ago daa boji adaj geki uku, boroji pi ai adijeni²⁵Disdu bonoji tuder ί ali zoni large dara, boronji ebele ni, ebe anda izi ra anda adozi zi di. ²⁶Adozi ni nabar eri ede nga alu zo ri ani naa zonia ί disdu leti tuder ί aduji. ²⁷Vu aru ai kwici du uku dara ²⁸De saa enjika di adi izi ai niga tuteri ri na aga ni ya? Adozi di ί? Disdu ai ge ki anda ni ra.²⁹Ki Yesu ai ani ri anyi ba egori disdu anyini ku buku ni mori Rubanga di ³⁰De sa onjika di esera awu kugeru awo ake ai lagega ai kalende malaika Rubage ni ani.³¹Ki kolu enjilla ba odaka ri ί anyi la nga jale anyni Rubanga jole kura ya? ³²Ma Rubanga Abramo di ma Rubanga Isako di e, ma Rubanga yakobo di e. ma Rubanga dare ni ku ki ma lidi ni e. ³³De mundara eri ki dini, Evolli in elemi di ni ga.³⁴Ki de phoasio eri ki Yesu ni ede ba saddueo di mbge earu ki ai ngasi ³⁵Modi alu ai ni aga gadi zi lazi kobi andani, ³⁶Haponyi gonun ambu ni ingo e ya? Cara di ni ga?³⁷Yesu joo andani, lee nya opi Rubanga pi nya asi c ί pi nya endi, pi nya huge ³⁸Di cara ambgoduri ί e, ati zo cara kde ni e.³⁹Vu eri zori cara ri e, hee nya wadezi kende nga gasi ⁴⁰Dii cara eri di baa cara propheto di e⁴¹De pharseyo di kobanuki alu Yesu zi lozi ai ni. ⁴²Joo ai ni anyi ra Yesu ni adi e?⁴³Yesu joo ai ni anyi joo Daudi ni endi Rubanga kujoo. ⁴⁴Opi ni Rubanga ai akuri ba andani ga oja ba zi pamvu to?⁴⁵De Daudi ni alugwe, Rubanga di andan Daudi bura go. ⁴⁶Modi zi ai re na iyo udu di modi anda ni zere na iyo odu na si.

Chapter 23

¹Yesu nge nga laki ni pi ba Andaa lenile ri pi to. ²Andaa kujo, "Karania ai Farizei'ba to ri kii komi Muze di ni di ge. ³Disidu anyede nga borodu aia jole anyede ri, anyede nga'di pi ongu anyulunde ai. Ki anyede nga aia edele riku, adusiku kujo kii nga ra, ki ede'kii nga na ku.⁴O-o, kombekii teri angidulu ngile kpe ri ayo, ongu kubaa'kii ba'zi ni embe ga. Ki ai aia'nga si ejju'kii (di'angwa) di'pidi ngi're na ni ga alusaa ku. ⁵Nga twadu aia edele ri kedee kii dudu ba kunde ai i. Adusiku kawikii lejo Rubanga di onguru kepwaki aia kanju dudu 'ba kunde ai 'ba Rubanga di i.⁶Karama ga te kudukii ole laru di ayo ongu ekelezia ga saa kudukii komi laru to rii, ⁷ongu soko aga kulekii lazi laru di ayo, ongu kulekii 'ba kulungu ai laponyia.⁸Ki kulee anya'i anyi lungwekaa laponyia ni ku, adusiku laponyi anyidi alu alu, ongu anyi tuwadu adiinzi. ⁹Ongu anyulungwe modizi vudige dia ri anya ataa i ni ku, adusiku anyidi ata alu, andaa ni oru rubu ge. ¹⁰Aka'i anyi anyi'ni lungwekaa laponyi ni ku, adusiku anya laponyi alu, andaa ni Cristo i.¹¹Modi asare amba si anyini aga ni ri kulee kolu anya opigo i. ¹²Madi andaa ni engare oru ri evo alongwia vuru, onguru modi andaa ni longwire vuru avo engaa oru.¹³Ki andainjwi anyini anyi ba cara Muzee 'di ni leni'ka ri pi ni, Farizei'ba to, lunjwa-lunjwa ba to! anyolobu leti opi rubu di ri 'ba ni cwi. Adusiku anyi anyangasi anyitoru laka ku, ongu anyile 'ba zibaa esu ire kutoru kii laka ripini saa rutokaa ku. ¹⁴Anda injwi anyini anyi ba cara Muzee di ni lenika ri ni, Farizei 'ba, lunjwa-lunjwa'ba to adusiku anyulura awizi ni 'ba, pi anyelegi para dudu akujo anyi loso, disidu anyivo anyesu langbwa angbugwugodu ri ra. ¹⁵Anda injwi anyi 'ba cara Muzee di ni leni'ba ri ni, Farizei'ba ni, lunjwa-lunjwa'ba ni to! Adusiku anyijwa meri ca, pi logo to ca ba ni asi ejore'ga anya maju i du, ongu de modi ejoru anya maju i du ra, anyibaa kecoru bura asi di i anyidi ani, kado anyi ewa eri si.¹⁶Anda injwi anyini, anyi 'ba 'ba'miako ri ni lase'ba ri ni, anyijo'kaa, "Modi ralu're kidori ni andaga ri, ede nga kuru. Ki modi ralure mula kidori di si ri, kulee kede nga andaa 'jole andaa kedee ra ri ra. ¹⁷Anyi 'ba mi'ako lali ri! Ingo ni njagodu ni, mula na i de kidori kubaa mula ku'e okole ri ni?¹⁸Onguru, 'Modi ralure kidori anda ga ri, andaa ni nga iyo rii. Ki modi ralure azi kidori di ga ri si ri, kede nga andaa raluzo ri ayo.' ¹⁹Anyi 'ba mi'ako ri! Ingo ni njagodu ni, azi na i de kidori kubaa azi na okole ni?²⁰Disidu mo'di ralure kidori si ri aluru ayo si ongu nga borodu diaru si saa to. ²¹Mo'di ralure kidori si ri aluru ayosi ongu aluru andaa ni olure laka ri si saa to. ²²Onguru mo'di ralure Ru'bu si ri aluru komi Rubanga di si , pi Andaa ni rire diaru ri si sa to.²³Anda injwi anyini, 'ba cara Muzee di ni lenika ri ni, Farizei'ba, pi lunjwa-lunjwa'ba to! adusiku anyike alu-mudi di nga epe-epe ri anya esule ri ni ga, ki anyiba 'bi nga cara di angi-angi ri ni edere ga ku, ovidu, anda, kiza ongu kiza to. Ki esu nga di kulee anyede ra ri pi i ongu azika ri pi ebekaa edekaa ako ku. ²⁴Anyi'ba 'ba mi ako ri pi laseka ri, anyi'ba bi lejo ekwi ako ri ni ga, ki anyi'ba bi le'jo bwa-bwa ri ni ga ku!²⁵"Anda injwi anyini, 'ba cara Muzee di ni leni'ba ri, Farizei 'ba, lunjwa-lunjwa 'ba to! adusiku anyulujwe kubaya ni ru laangwe ri i sakani di to, ki aru lele ri ni aga kuraka guluvo to ga ni. ²⁶Anyi Farizei 'ba mi ako ri! anyijwe kubaya ni 'a pa sakani di ri to, dudu ogu na ku'e okole andaai saa i.²⁷"Anda injwi anyini 'ba cara Muzee di ni leni'ba ri, Farizei'ba, lunjwa-lunjwa'ba to! Adusiku anyiviru 'budi ru na efu'le buya si ingwe ri to vi, ru na laangwe si kelende pelere, ki aru lele ba kpo ni kwa ga ni ongu nga borodu aru ri andi. ²⁸Leti ovi alua ri si, anyi saa laangwe si anyalande 'bani 'ba anda rii, ki iti'lele anyiga lunjwa-lunjwa si de pi cara ako to.²⁹"Anda injwi anyini 'ba cara Muzee di ni leni'ba ri, Farizei'ba, lunjwa-lunjwa 'ba to! Adusiku anyulubi 'budi profetaa di ri ra pi ongu anyegiri budi 'ba okole ri pi di saa ra. ³⁰Anyijoo, "De tebe kesu amolu aa saa ama abi ninga ri si, esu amavo remure a'ito 'bazo profetaa ni eri ni ocuzo ni ku. ³¹Disidu anyijo anya ti si ama anyi bonji 'ba profetaa ludi kaa ri pi di i.³²Anyisaa anyede enji anya ata a edele ri ni tige. ³³Anyi ini, anyi ini-boro ni bonji, anyipi langba asi olure tadu ri di ni aga si ingoni?³⁴Disidu, anyinde, maze anyini profetaa pi 'ba ciri rii, onguru ba cara Muzee di ni leni'ba ri pi to. Anyuludi zipi ra ongu zipi anyepaa kruce di ge, pi zipi anyimgba ai zo Rubanga di ni aga ongu anyuludu ailaangwe ganyi mgbwii-mgbwi aga si. ³⁵Nga aru lendere vu na ni ga rii, Eri 'ba anda to ri di ocure vu'dige ri kemu kude anya'di ge ra, edozo eri Abele ni okole ri di si, bwi eri Zakaria ori Baraciah ni anya'dile zo ilegi di a lelega kidori to ri i. ³⁶Gba-gbadu maajo anyini, nga dipi kwicidu kemu kude suru odu disi ri a dige.³⁷Yeruzaleme, Yeruzaleme,nyi profetaa ludire ongu 'ba zwele nyidi ri pi ni luware oni si ri! Mobi bonji nyidi ni pa lutale kare aluga vu si, gba a-u a bonji andaa di ni emuzo andaa opirikeke aga ri ani, ki nyileku! ³⁸Nde'adi, nyaa zo lesi nyini lakaka. ³⁹Disidu majoo anyini, anyinde ma ku edoru diadu muzo andaga bwi anyifu joo, 'Anda loso mo'di emure Opi a ru si ri ni."

Chapter 24

¹Yesu ekwi zo Rubanga di ni gasi langwe, pi ada Mure ga, ba anda lenile ri evo ki anda dri zo Rubanga di sile ete dere, ²Longwi ai ni anyinde nga dii kwici du ra ya? Majo anyini mbwa du oni alusa lesi oni zini dige ku, nga di kwici du enzia ra.³Anda rire ga be oliveti drigeri rii, ba anda le nile rii evoki anda dii mugu mugu du, anda ni zire ga: etede amani ngadi kedero adung ni. Adu kete’de ni nya engwika ni, ni? Pi adu ketede ni odu vu’ ni ti lokozo rii. ⁴Yesu a’i anyi’ba mi okpo kule mo’di zina kulunzwa anyi ku: ⁵Amala ba amgbu kevo ma ru si pi kujo ki: ma Kristo i, pi kulu azwaki ba amgbu.⁶De anyeri nga oja drige yaya dra ori kuko anyi ku, adusi’di nga kule kedero ri’i ki ngadi ede di si ku. ⁷Amala naninga suru kudiru’di suru to, Opi karu di opi’to. Vico koloko’ra pi vu koyoru kare kwici ga. ⁸Dii dria’do ecandi kedo’i.⁹A’di ko adi anyi lezi mgbwale pi dile pkwo, pi suru cidro kuga anyo ma ru si imgbe ¹⁰A’i’ba amgbu rii dri kenziru ra, ba kelzi aia ba zi ba pi leruku kwa mbombo dru. ¹¹Profeta enzo r kevo amgbu pi kaki ba lunzua yaya’dro.¹²Cara nit a mbaka ku ni enzaka si, le ku’e ba amgbu, ni asi ge. ¹³Ki de lami eandi pkwi lokore ga wa kalari ra. ¹⁴Ofu loso Opi dri ange vu kwici du ga sandeni du kpa. Nani vuga o’du ngani ti ti lesi zo rii kudi esa.¹⁵De anyinde nga amgbu go du kenziru asi lasa nza ezire profeta Daniele nga jore dilea ru ada mbare kare okole ole rig a rii Kule modi lare rii keri ekwi na ni, ¹⁶Kule’ba Yedea ga ri kufe be aga, ¹⁷De modi andani oru zodri ge, kule kesi kwire zo ga kule ku okozo etare ga ku, ¹⁸De modi omvu aga kule kengwi vule anda bongu zire ga ku.¹⁹O’du na kemu kolu uku bonzi to a'ga, kusa uku bonzi'ciri enduka ri ni inzi! ²⁰Anyelegi ayo si du angu anyidi kuko anyi ayi si, kusa Sabato si ku. ²¹adusiku dikiri njagodu ovi'na ezesi vu a edonga kpi endu sa ederu kuru ri kemu kude ba'di ge ra, ungu emu de idi ku. ²²De odu na kenduru ra lee'i, kudu modi lararire ra na kolu iya.²³Ongu de modizi kujo nyini, "Nde, Cristo ni dii!' kusaa, 'Cristo ni nalenaa!' akegeni ku. ²⁴Adusiku Cristo enjo ri pi profetaa enjo ri to kevokii raa ongu kede kii nyuma pi nga bani au'zo ri to, dudu 'ba ni di bazo legbere, de esu kumaakii wa, a'i kulunjwa du ba lupele ra ri pi sa to. ²⁵Anyinde, majo ngadi anyini adi saa na olu andaga du.²⁶Disidu, de 'jokii anyini, 'Anyinde, Andaani kwesikwesi aga,' anyivo kwesikwesi aga naa ku. Kusa, 'Anyinde, Andaa ni zuga iti'lele,'Anyegeni ku. ²⁷Adusiku ii lovi'a nga mgbakaa ajire ga ongu andaa lagukaa bwi undwelaga ri ani, Burangwa 'Ba di a engika sa kemu kolu andaa ani. ²⁸De tesaa anyukwa kpo ri aa, muku kutaru kare na ni ga ra.²⁹Ki mgbwesaa icandi ezesi ri ni vuga, vu mudi kube itu ni mi cwi, imba saa sa ngwe ku, lelego kejo rubu'ge si pi mori rubu di koyoru ra.³⁰Di avuga, Burangwa 'Ba di kefu oru rubu ge si, pi suru vudige ri borodu kowu kii ra. Kundekii 'Burangwa 'Ba di kemu lofu rubuge ri ni aga si okpo to pi eku njago ri to. ³¹Andaa kezwe anjeli Andaadi teretu ni uduku okposi ri to, pi kevo kulutakii 'ba Andaa di lupele ra ri pi kare alu ga vu ndutu ga si.³²"Anyeleni nga eleu ni kwe ga si. De anyinde eleu ni bi endo ludukaa idi du na ni ga si ra, kulea anyini na ketedea ayi ire i. ³³Disidu de anyisaa anyinde nga dipi kederu, kelee anyi ama Andaa ni koti ge ire.³⁴Gba-gbadu Majo anyini, ba abi diadu diniga ri pi sa lokore tuwa ku kesua nga di pi ederu ra. ³⁵Rubu pi vu to koloko ra, ki lejo Madi lokoku.³⁶Ki odu kusaa saa nga di pi di modi nire ra na iyo, de kolu angeli rubu ge ri i, kusaa ngwa'a i saa i, ki te Ataa i.³⁷Kelende odu Nuwe ninga ri ani, engwika Ago ni Bura di ri isaa kolu na ani. ³⁸Adusiku kalande odu nasi ri di ani duluvioa esazo esu adi kuru rii, ba ri nga lunya're pi rumvu'ka to, uku dukaa to pi ago dukaa to, bwi fu sa odu Nuwe a kwi'zo ibbo aga ri si, ³⁹ongu ni kii aduninga kemu kederu ni ya ni ku kwa bwi duluvio di fu esa pi ta ai twadu pi- engwika Ago ni Bura di rii saa kemu kolu na ani.⁴⁰Ongu ago eri kesuo amvuaga-adu alu ri azi'a pi, ongu ebe alu ri ra. ⁴¹Uku eri kevo ku'i kii nga oni di ge- alu ri azi'a pi, ongu ebe alu ri ra. ⁴²Disidu anyolu 'ba'ba, adusiku anyini odu anya Opi kengwi du ri ingo i ya ni ku.⁴³Ki kulee anyi nga di, ama de kesu zo ni ata kuni saa ogu a emuzo iniaga ri ingo i ya ni ra, esu mi na kolu mgbo ongu ebe ogu ni andaa goti nguzo bolongo zuga to ni ku. ⁴⁴Disidu kulea anyisaa anyolu 'ba'ba, adusiku Ago ni Bura kemu saa anya nile ku ri si.⁴⁵"Diadu, modi ibu di cir to pi igeni to andaa amba a ba'le ibu edere andaa di boru linya lukere aini saa anda si ri adi i? ⁴⁶Anda loso modi ibu di andaa amba kemu kesua nga ile ni edereaga ri ni. ⁴⁷Gwagbwadu amajo anyini amba di kemu kuba andaa ni nga andaa di twadu ri ni di ndere ga.⁴⁸Ki de modi ibu di asi injwi ri kujo asi-asi ni, "Maa amba ekalaru para," ⁴⁹ongu edo andaa ibu baazi mgbale, pi kulunya nga pi kulunvu nga lamvu'ba to, ⁵⁰ongu amba modi ibu di na di kemu odu andaa nile ku ri si ongu saa andaa nile ku ri si. ⁵¹Amba andaadi di kure andaa ni ciri-ciri ongu kudu kube andaa ni kare ba lunjwa-lunjwa di ri pi ni lubare ri ni ga, laka naa owu'kaa pi si sikaa to kolu aa.

Chapter 25

¹Opi rubu di kalande injoyi mudi adi ago mba kuru ri pi to voka lamba aidi to zaigo izi dure ri dure ri ni di iga ri ani logure. ²Tou ai ni agar i pi ciri ongu tou zi ri pi manmal. ³Adisiya inyonja mamali ri ziki aia lamba odu ako ⁴Ki injorji ciri ri pi ziki okozo odu di aia lamba to.⁵Zaigo izi dure ri a rekalaka ra si edu joki odu ge. ⁶Ki in adi ji ojwajwa olu aa, anyinde zaigo izi dure ri esara! Anyiro anda ni aire.⁷Mbesa lemuzi napi ngaki oru ongu edeki aia lamba ⁸Lemuruzi manali ri pi joki le muruzi ciri ri pi ni anyeke amani anya odu aga adusika ama lamba ni odu koloko loko ⁹Ki lemuruzi ciri na pi joki aim, anda a ateka bari anyito ku si anyivo ba odu lezi bar i pi di odu egere ga.¹⁰Saa aia voga odu agree gar i si yaigo izi dure ri enga esa du b aba bar i pi voki anda to karana lage di nani ga onga edu alabu koli cevi ¹¹Vu nani ga inyorji napi edu evoki anga joki Amba anba gwi ama ni kote ¹²Ki anda ai aini ti onga jo aini bwa bwadu amajo anyiru mani anyi ku! ¹³Disi du anyirde loso du/anyolu tesa baba, adusiku anyini na kusa saa na ku.¹⁴Adusiku anda ni di kalande modi lere anda kumu vu zi ge ri ani lungwe anda ibu ba onga edu ke anda limi aide. ¹⁵Aia alu ni ke rubea tou zina ni ke ruba eri, ongu zina ni ke rubia alu. Modi alu alu esu welli anda mori ni vuga si onguru modi na mu anda awe ni ga. ¹⁶Modi rubia na si angu esure ri mgbwesa mi ede eede rubia na si ongu esudu rubia tou di nan i ga.¹⁷Alua ri ani anda ni rubia eri di nan i ga. ¹⁸Ki modi girsi esure slur i mu, di bu ongu edu zu rubia (girisi) anda amba na di laka?¹⁹Saa ri ni/odu yayasu a vullga amba bana pi di edu engwi omgu ekoki lejo limi anda ebele ibuba anda di ri ni dug era ²⁰Ibure rubia esure tour i emu rubia tou zi to kujo amba myike mani rubia tou. Nde menda rubia tou dina ni ga. ²¹Amba anda di jo anda ni “nyede loso ibure loso egenle war i! nyegeri ru wa nga gaangwa ri si ma ba nyolu amba nga yayu du ni di ndere ga. Ekwi asi ibwe nya amba di ni esure ga.²²Ibure rubia esure eri na emu jo Amba, nyike mani rubia eri nde me nyei rubia eri zina di na rig a. ²³Anda amba jo anda ni nyede loso, ibure loso pi egenile war i! nyegeni ru wa nga ga angwa du a dile ga. Menu ma ba myolu amba nga yayadu a dile ga. Ekwi anjo anjo ibwe mya amba di ni esure ga.²⁴Ibure girsi esure slur i emu jo Amba mani ra nyi modi lejo okpwo ri ί. Nyilwa anya amvu nya sole nyi ku ri ni aga si (amvu) nya ari yire ga kuru ri ni aga si. ²⁵Mori ra disidu manu mazu nya rubia inga aga, nde nga nga di.²⁶Ki anda amba anda di jo laka nyi ibure injwi yi ovu rie! Nyini ra malwa anya amvu ma ori yire ga kuru pi ma ori arere ga kuru ri ni aiga si. ²⁷Tani dii nyike ma a rubia ba rubia luba ba? Bengi agar i pi di dudu tani saa ma engwizo di si memu mesu rubia ma di di de na to.²⁸Disidu anyidu rubia ile anda di si pi anyedu anyidu anyike ibure rubia mudi to ri di. ²⁹Adusiku modi nga to ri ni evo ake nga nja ra onguru akee niya rere. Ki modi nga oko ri di si nga anda di ana ri ί sa aduo pi. ³⁰Anyiri ibure ekwi ako ile vu mudi langwe (laangwe ) nan i aga, naa owuka pi si myaka to aa.³¹De Rubanga a ngwa kemu eku anda di to pi malaika anda di to kemu kuri komi anda di eku di ni di ge. ³²Vu borodu/laki borodu kevo kutaruki anda nan i ga anga anda kedu kuluvu ba mbjwi inbgwi kalande modi indi leyire ri a bilo laryizo luvuzo indi to ri ani. ³³kemu kuba bilo anda a di anda ga ki indi le anda di legi ge³⁴Vu nan i ga opi kujoo ba anda a di anda gar i pi ri Anyero anyi ba ma Ata a tutu core ga runa pi ni gar a ri pi diadu asya ί/anyiko) opi bale anyini b aba furu ufu ni zele ti a bazo ri ni nga ri. ³⁵Cari esu mani abiri ongu nye du nyike mani linya ta esu mani iibi aa onga nyike mani nga mvule ra esu ma Jurugo ki nyimba mani ta ra. ³⁶Esu ma bongo ako ki nyulusu ma ra. Esu mani ru inywi ki myimba man ta ra Esu ma mabusi aga mye du nyemu mani ndere gar a.³⁷Vu nani ga ba anda ri pi kiyoo anda ri opi arnande nyi abiri to amedu amake nyini linya adu nga ni? Kusa ubi to, amake nyini nga mvule ri adunga ni? ³⁸Amande nyi jurugo onguru ama ta adunga ni? Kusa bongo ako amalusu nyi adunga ri? ³⁹Amande nyini re inyivi kusa mabusi aga ame vo nyidi adunga ni? ⁴⁰Vu nani ga woo pi ka ie pi kujoo aini bwa bwa du amajo anyini nga anya edele ma a adiniji ni ciri alo di pi ni ri nyede mani⁴¹Ti nan i ga anda kujoo ba anda a di legi ge ri pi ni Anyinga nale anyi ba alule ra ri pi anyiro asi lokore ku edele sitari pi ni anda malaika to ri ni ga, ⁴²Adusiku esu mani abiri ki nyike mani nga nyale kuru esu ma iibi to ki nyike mani nga mvule kuru. ⁴³Esu ma juruyo ki nyimba mani ta kuru bongo ako ki nyulusu ma bongo si kuru mani ru injwi ongu ma mabusi aga ki nyimba mani ta kuru.⁴⁴Onguru kaie opi amande ruyi abiri to kusa iibi to kusa jurugo kusa bongo ako, kusa ru injwi to; kusa mabusi ago ongu amide nyeni ibu kuru ί? ⁴⁵Onju anda ka ί aini li kijoo bwa bwa du nya anyo edele modi asare gonji sir a ai ari di pi a lofo ni agar i ni kuru ri anyede kuru ri mani. ⁴⁶Ai di pi kero kuvoki lamba olure todu ri ni oga ki, ba anda ri pi kuvoki lidi olure tadu ri ni.

Chapter 26

¹Lele Yesu a lejo dipi ni eko’zo borodu ri si, jo anda’a maju ni, ²anyani ni ka ndu du odu eri avuga, thu ogboro lalika di kesa ra, ri ani, burangwa modi di akea epale kuruce dig a.³Ngbe sa’a ba nga azi kaa Rubanga adi ga ripi amba vura di to taru ki muru kaifa ni amba azi okole ridi boru. ⁴Oba kii nga ni ti kare aluga Yesu ni kozo ogu’ogu du dile kpo. ⁵Ri kii joa, “akuko andani odu karama di si ku, ayo si kudi lejo ezi bani lelega ku”.⁶Lele Yesu oluzo betania aga simone ni do’bo to ri di boru ri. ⁷Saa anda’a di odu di Yesu a diga okpo rito kere aga, cu odu di Yesu a diga. ⁸Lakini anda’a maju kujo a’I kunde nga di, angala ko ai cwi, jokii; odu enzi’a dini adu ni lejo si? ⁹Esu di elezi lage okpo ri si, girisi na akea ba nga ako rini.”¹⁰Lakini Yesu a etiri ka ra si, jo aini, anyecandi izi di adu si? Nnga anda edele mani di ibu lose rere ri’i. ¹¹Ba nga ako ri anya lele ga a’a, lakini male molu anya lele ga bobodu ku.¹²De izi di cu odu di ma ruga, ede nga di ma sezo. ¹³Amajo anyi ni nga gba rii, de ange ofu di vu boraduga odu vule ga ri si, ange izi di a edele mani rini dile ga, era anda ni du.¹⁴Mmodi zi alu maju mudi a limbi eri rini aga, run a lungwele yuda isikariote, ki amba’ba nga azika Rubanga ni ri di, ¹⁵Do: “Anyike mania du nga de ma ke anda’a ni anya di g na’i?” ke kii laka girisi mudi ina. ¹⁶Ri ti saa nasi, Yuda isikariote kulundu andloso anda ni Yesu ni lezi zo a’I ni pi.¹⁷Odu atizo’a mugata akukwe ako ri di si, maju evo jo ki Yesu ni, “ Nyile amo ba nyini kare lonyo karama lalika di ingwale? ¹⁸Do, “Anyiro tawani aga ago zi di, anyijo laka, laponyi jo, “Ma’a saa ore angwadu. Memu hu ogbworu lalika din yare ma’a maju to nyi di boru.” ¹⁹Maju die de nga Yesu a jozo a’i ni ri ani, aba ki lanya itu ogbworo lalika dir a.²⁰Saa undwe’laga ri si, Yesu ri vuru nga nya re anda maju mudi a limbi eri ripi to. ²¹Saa a’i a nga nya re rii, Yesu jo, ‘amajo anyini nga gba rii, modi zianyini aga kemu kelezi ma ra ²²Kiza ko a’i cwi, mgbe modi alu-alu edo Yesu ni zile, Gba ma’i ku opi?”²³Yesu a’i, "mo’di di lusure ita aga meto alu ri kemu kelezi ma ni. ²⁴Ago a bura kumu, gba kederu buku okole ri ajo zo ri ani, ki kolu anda inzwi modi bare nga ile kederu andaa di ga ri ni! Loso na kesu dubasi akuti andaa ni kuru." ²⁵Yuda ni kumu kelezi andaa ni ni ri, zi, "Di ma 'i' ma'i ku ya lapwanyi? Yesu a'i' andaa ni,' Nyijo gba nyanga si nyi i."²⁶Saa ai nga nyaa re rii, Yesu du mugati, ongu co tutu laka, edu lati, pi ke a'i ni edu jo, "Anyi anyinya. di maa ru i."²⁷Na avuga, du kubaya obgu ke anjo, pi ke a'i ni jo, "Anyivu, anyi kwici du si. ²⁸Adusiku di maa eri cara udi ri di i, ocure ba yayadu ni enji ebezo ri'i. ²⁹Ki majoo anyini, ma mvu vino di idi ku, kufu sa odu mamvuo anyito udi opi mata'a di ni aga.³⁰De kungo kii longo iledii, edu vo kii be Oliveti ni di ge. ³¹Yesu edu jo ai ni, "Anyi kwicidu si, ini endu ri si anyebe ma ra, adusi cwi ru buku okole ri ni aga, 'Ma mgba le'i dipi ni ongu andaa bilo kaca didi.' ³²Ki maa enjika avuga, memu malaga anyi ni Galilea ga ati³³Ki Petero jo andaa ni, "De ba twadu kebe nyi ra saa, ma'ile mebe nyi ku." ³⁴Yesu jo andaa ni, " Gba-gbadu majo nyi ni, ini endu di si, a-u logo sa sira so re kuru du, nyi ga ma imbe vu ina." ³⁵Petero jo andaa ni, "De kesu dazo nyito saa i, maga nyi ku." Maju zipi ri sa jo kii nga alua ri i.³⁶Na avu ga Yesu mu andaa maju to kare lungwe'le Gethsemane ni ga, pi jo ai ni," Onyori dia, mamu nale elegire." ³⁷Andaa zi Petero pi bonzi eri Zebedeo di ri pi to ongu edo asi lajwa ori to. ³⁸Ongu jo a'i ni, "Maa endi asi lajwa ko cwi bi daga. Anyelesi dia ongu anya mi kolu mbo, akunde nga redere ri.³⁹Andaa mu andaga ga'angwadu, de elu anda vuru, ongu andaa elegi. Kujo, " Mataa, de kederu wa, kubaya icandi di di galaga madi si pi. Kederu ma le si ku, ki nya le kederu nyaa le si." ⁴⁰Engwi maju ile pi di, esu ai odu ga, ongu jo Petro ni, " Anya mi kolu mgbo mato saa ni mi alu saa kpe ya? ⁴¹Anya mi kolu mgbo ongu anyelegi dudu anyikwi lubi aga ku. Endi le ra, lakini ru mori ako."⁴²Andaa ngwi vu eri zo ri si ongu elegi, kujo, "Mataa, de kubaya di kalaga madisi pi ni kpe ti amamvu to, nya le kederu ni." ⁴³To engwi idi ongu esu kuko kii odu, adusi, a'ia mi odusi angi. ⁴⁴Ebe a'i idi, andaa ngwi pi elegi re vu ina zo ri si, edu angwa lejo alu-alua ri ayo.⁴⁵Edu engwi maju ile pi di, jo a'i ni, "Adi anyolu oduga, pi anyolovu ya? Anyinde saa ni esa ra, ago a bura akee enzi'ba ni di ga. ⁴⁶Anyinga oru, akuvo kii. Anyinde, modi ma lezire ri esa ire."⁴⁷Adi andaa nga ile ekore kuru ri, Yuda ni maju mudi alimbi eri ri a alu i ri evo kii ba kare ako to ba nga azika Rubanga ni ri pi ba zi pi amba ri to ri pi di si. A'ia asekerea eko iligo aia di ga to. ⁴⁸Juda jo ai'ni, "Modi mamu ma ndu elemvu na ri andaa i. Anyiko andaa ni."⁴⁹Mgbesa andaa eki Yesu di, pi jo laka, "Mazi nyi ra laponyi laponyi!" Mgbesaa nju ti na to. ⁵⁰Yesu jo laka, "Morozii, anyede nga anya evo le edele ri." Mgbe sa evoki, koki Yesu ni pi.⁵¹Mgbesa modi zi alu majugo Yesu to ire ri zi di, enzu iligo, edu ga opigo alu amba nga azikaa Rubanga ni ri di a bi tuu. ⁵²Yesu jo laka, "Longwi Nyaa iligo ile kare aru, adusi ba twadu iligo ebukaa ri pi kevo koloko iligo si. ⁵³Anyiraa si na malunge Rubanga Mataa ni kezwe du angeli Rubanga di mudilimbiri ni zware ra ri maa nga mba re ni kpe ya? ⁵⁴Ki de dini na nga buku okole ri a jole kemu kederu ra ri ni, kederu ingoni?⁵⁵Saa na si Yesu jo ba evokaa Kare ako na pi ni, "Anyevo iligo to pi bele to ma kore ogu ani adusi? Odu cidu si mari nga leni re zo Rubanga di ni aga, ki anyiko ma kuru. ⁵⁶Ki nga di borodu ederu dudu nga profetaa a jole buku okole ri ni aga ri kederu dura." Mgbesaa maju andaa di ebe andaa ni ra ongu fe ki pi.⁵⁷Ba Yesu ni kokaa ri zi kii andaa ni Caiaphas ni paderea ni di ri di pi, kare karania ongu ba amba ri a rutare aga kare aluga ri ni ga. ⁵⁸Ki Petero ko vu na lolu si bi foro padere amba ri di ri ni ga. Andaa kwi zuga ongu ri vuru asekerea nga lute kaa ri pi to dudu andaa kunde du anduninga kederu ni ya i.⁵⁹Diadu padere amba ile ba amba ibu edekaa andaa to ri pi to kulundu kii sadeni ego ri Yesu aruga ayosi du ai kudidu andaa ni kpo. ⁶⁰Esu kii alusaa kuru, kesu saden enjo ri kevo yayadu saa i. Ki ba eri evo kii andaga ⁶¹pi jokii, "Ago di jo, 'Mani mori aa zo Rubanga di di enzi zo ra ongu mabia idi odu ina avuga."⁶²Padere go amba ri nga oru pi jo laka, "Nyini nga ai le iyo ya? Aduningana aia jole injwi-injwi nyaa ru ge rii?" ⁶³Ki Yesu olu ciri. Padere amba di jo laka, "Mai nyi ni Rubanga a ru si, jo amani de nyi Christo ni Rubanga a ngwa i na i." ⁶⁴Yesu ai laka,"Nyaa joka nyaa nga si ri ani. Ki majoa anyi ni, ri zo diadu mu zo andaga, anyidea ago a bura kuri di anda mori di ni ga, ongu kemu lofu rubu ge ri ni ga si.⁶⁵Padere amba di cwi andaa bongu kpa , Kujo, "Jo nga ingwi Rubanga a ruge! Ngana ama sadeni lezo ri adu? Anyinde, diadu anyeri nga injwi andaa jole Rubanga a ruge ri ra. ⁶⁶Anyira adu?" A'i kii, "Nga ile ate da."⁶⁷Ongu wi kii tuze mi'aru, mgba kii ongu zipi di kii andaa ni dimgburu si, ⁶⁸ongu jo ki, "Etede amani, Christo. Adi mgba nyini?"⁶⁹Esu Petero a ri re laangwe foro aga (kudidi), ongu zangwa ibu di naa ri emu andaa di pi jo laka, "Nyisaa nyiri olure Yesu ni Galileya go ri to." ⁷⁰Ki andaa ga imgbe aia anda ga si twadu, kujo, "Mani anyolojoru aduni dile ga ya ni ku."⁷¹De andaa lagare goti ge si rii, zangwa ibu di zina sa nde andaa ni ra, pi jo ba naa ri pi ni, "Ago di isa ri ki olure Yesu ni Nazereti go ri to." ⁷²To andaa ga imgbe lalu to, "Ma ni ago ile ku!"⁷³Ga dini, ba ede kaa ire naa ri evo kii jo kii Petero ni, "Gbadu nyisa nyi aia aluna ni , adusiku ovi nyaa nga jozo ri ketede nyi pi ni." ⁷⁴Na avuga edo ija mvukaa ralukaa to, "Madi mani modi ile ku," ongu mgbe a-u logo so sira. ⁷⁵Petero era lejo Yesu a jole andaa ni ri, "Mgbesaa andaa ki langwe ongu owu okposi.

Chapter 27

¹Yesu jo lejo ile eati evukari in pi anda maju to. ²Laponyia cara di pi farazei ba to ai ba cara mose di ni dinba ayare ri³Disdu kule anyele inga aia colele anyin ru I pi aringa aia ide anyi ni ri nga ai edele vii ekeole ku aolusilly nga ai jole t si rίi eoleki ku. ⁴Kubaki teri ban embe gal akin ba ki di nga ekonyi re ga ku ⁵Nga aia edele rii netted zo bani ai oliga baki sadu eligi oli acoi cejo oli leka pi ai bangu ga kusak jelobia iba azo rillto.⁶Ndo rii leki rurika termeza louya oli oru ri inga te na iku so lemu di gas a leki rika anokga and ba kuude ai i. ⁷Ai in asi ibwe de ba kuwle ai leti di ga pi ai andzo ga de aluugwe ai rabi kusa lapouyi !. ⁸Kule anyiba modi zi kulugwe anyi Rubik u adosi badi laponyi alu ba kweci ligu alu ga adudzi pi avendzi aui.⁹Atlugwe modi vudi olia nya ata ί ka, adosi ku anyidi ata alu tede awlou ora rub age. ¹⁰Kusa aklungwe nyi laponyi ku laponyi amadi alu andau Yesu kristo ί auhte.¹¹Modi lere anda kulu auba anyίin agar ii kule kolu opigo aui. ¹²Modi andani lougwire vura ril evo enga anda ni oru modi andain eagoli oru rile vu lougui anda ni vura. ¹³Ade anjwi anyini anyi ba lopouyia cara Moses oli pi Ferezea ba to any ba luijwa ka riu auyilaba eku Rubanga olii bani cevί ¹⁴Anda iniovi anyini anyi ba care Moses oli ngeka rii fagee ba pi lapayia endzo rii to auji to a coisi de boru anyetede ayi elegi azo rii in elegi ka si Ayesu camba nja go rii ra anyi ovl lle si ί¹⁵Anda indwi anyini ayi bei cara Moses de oli pi Fereza ba to anyi va meri aga si vuga ba ejore de ai anyi ra ayiba ai iujui kuse va eri kuzo asi ladu ri in gaί ¹⁶Ande eujwi anyi ba miako rii to mbaka rii ayi jo de modi alura zo Rubanga oli si anda lalu eriku ki de aleva dabu zo Rubanga oli si ke kede ebu ra rii.¹⁷Anyi be miako lali rii oli adi opwo rii ni zo Rubanga oliί kuse duba Rubanga dina ¹⁸Ayi jo de modi ralure altari sir a ile edeuga ku ki de modi ralure nga anda kleri sa ile kairu wa aid lalu na omberu ra. ¹⁹Ayi mia kore adu in njajo duni di azi ya wale zo rubaga di azi bare kure okole vilί.²⁰Disdu modi rulure altari si rii aluru nga altari gar ii si tewedu. ²¹De modi aluru zo Rubanga di si kusa Eklesia si modi ile aluru Rubanga si aolosi ku Rubanga kolu Eklesia aga. ²²De modi aluru ruba si modi ile aluru Rubanga ni komi si adosi kuri diaru. Ande inί anyini laponyia cara Moses di pi Frazea ba to anyi ba lawjwaka rii to anyi ke Rubanga ni alu modi di nga anga esule sa mbihbi ri si.²³Kede ingini uleku nga zi bi ri to lakini anyebe nga opkiso rii leni allele rii ra anda kiza geni to ra nga ile kule anyiba ebu ga ebeke oko lakini ayeoleke. ²⁴Anyiba mi udi rii anyidu onga nga anya lwule rii in gas i lakini ayivu naka naka aga awo²⁵Auda uiwi ayini in lapouyia cara Moses di lenikeri pi ni Frazea ba to. Anyojwe anya kopaya laugwe tete okole lakuu aura rii ayata sara lu di ayele osa pi anyile ayi awo. ²⁶Ayi Fraza miako rii anyiiwe anya kobya ni a ati ga anyi rug jwe lowadu.²⁷Ande injwi anyi lapoujia cara mose di leuika rii Freazea to anyi ba lonja lanja oli. Anyilewe budi bwale ingwe rii ani kalede pelere langwe, lakini aru ga kwasi rum ware ra rii aru. ²⁸Aluerain ayisa langeoe lel si ayaleide pelere ba kwici du ri ni lakui aru asi siga anyi lauja lanja di pi anyiko cara ni vu ku. ²⁹Anda injwi anyini lapanyia cara Mose di leuika rii di pi Frazea to anyiba leujue lunjwa di to anyiede budi protetea di pelere anyegiri budi baa i ludi oluka loso rii pi di.³⁰Anyi jo kesu ayolu se anya ata oli si anye muru ba pretetea in eri suka ril to ku. ³¹Ile olia itederu pelere ayi borondzi ata di propleatee Rubanga oli in ί³²Diadu de dui anyiko uga aya abi edele rii awo. ³³Anyi ini boro bacini ini di ί cabwa anyi di ni asi olere tadu rii epake ayi rokigo gas i pwe ³⁴Male majo anyini Maswe enjini proteta pi ba cini caponyia to anyide ai ra pi anyepa zibi krmce diga anyimba zipi kurubayi si zo Rubanga di ni ga. Pi any ί ludo zi rig a si.³⁵Di sib a twadu dile vudiga enzi akorii ai eri kengwi any oli ga engaga abele ni nya asazo bi zakeria in ori Baraka ni dile zo Rubanga di kidoe bara ga altarii to. ³⁶Bwadu ma jo anyini nga kwicii redere rii become kude borondzi evole vule rii ni dige. ³⁷Jerusalem, Jerusalem anyi de prohet anyivi onisi maja opi di Rubanga zwele rii. Vu yaya du si male amete anyi ma agaga kende au anda budzi trazo aida agaga, lakin anyi le ama de ku.³⁸Disi aya zoo Rubanga dii lesi mbo. ³⁹Di si maj anyini, ayude ma ku be anyi joa. ⁴⁰Tutu modi emere ru ama opi di si ris.⁴¹A'i ama 'ba nga azi'ba Rubanga ni ripi saa ileani, enyearikii andaa ni kare aluga 'ba cara Muze di ri ni leni'ba ripito, amba zi'baa ripito, ku'jokii, ⁴²"Andaa lari 'ba zipi i, ti andaa kalariru andaa ngasi kpe. De andaa ni Opi Israeli di'i, kesi vuru diadu kuruce duge si, pi amavo ama'i Andaa ni ra.⁴³Andaa egeni Rubanga ni ayo, kuba Rubanga kalari Andaa ni diadu, de Rubanga ni leti zi aa Andaa ni ayu'zo mgbo na 'i. A'dusia Andaa ku'jo, " Ma Rubanga a ngwaa 'i." ⁴⁴Leti ovi alua risi ogu epale kwe-alala dige Andaa to kare aluga ripi saa ludakii Andaa ni ra.⁴⁵Vu mudi de ini-tiri kare tuwadu ga eduru saa aziya aga sa ko saa dicalu. ⁴⁶Sa ire saa dicalu si, Yesu jwa u'duku oru ri si, kujo, "Eli, Eli, Lama sabachthani?" Lejo ekwi na ama, " Rubanga madi, nye'be ma ra a'dusi?" ⁴⁷'Ba zi'baa edekaa naa de keri kii lejo 'dii, kujo kii, "Andaa kulungwe Eliya ni ayo."⁴⁸Mgbesa mo'di alu a'ia lelega fe angu si, pi du 'du amori, su vino ukpa ri ni aga, sua lotirikwe ga, kudi kee Andaa ni mvule. ⁴⁹Zi'baa ripi ku'jokii, "Anye'be Andaa kolu; akunde adi de Eliya kemu Andaa ni larire aga ra ya'i." ⁵⁰Ongu Yesu jwa idi uduku ere ri si mgbe azi Andaa endi du.⁵¹Nde,di avuga, bongu 'ile zo Rubanga di ni aga ri lacwi eri, edo oru esa ko vuru, ongu vu oyoru, pi oni to lacwi kperi-kperi. ⁵²Ongu budi karako awiru mgbo, pi 'ba okole andaa oda'ba ra ri pi enji ra. ⁵³Oyi kii budi agasi pi odu Andaa enjizo dagasi risi,torukii tauni okole ri'ni aga, pi e'detekii ru 'ba karako ni.⁵⁴diadu de mo'di amba asekerea di, a'i ba andaa to Yesu a bara ni te te'ka kundekii vu a royokaa, pi nga redere ilepi to 'dii, ori ko a'i okposi, ongu jo kii, "Gba gbadu di esu Rubanga ni Bura." ⁵⁵Uku karako Yesu ni vu ko'ba Galilaya ga si to ikonyi kere Andaa ni ri pi naa aa, kendekii nga redere ri lolu si. ⁵⁶A'ia lelega Maria Magadalena i, Maria ni Yakobo pi Yosezu to rii'a ende i, ongu bonji Zebedayo di rii pi a ende pi to.⁵⁷De kusa undwe laga, modi zi limi to ri emu Arimatea, ru na Yosefu i, esu adaa i saa majugo Yesu dii. ⁵⁸Andaa ki Pilatu di, pi a'i Yesu a ru diaru si. Ongu Pilatu ke cara a'jo akuke ru ile andaa di.⁵⁹Yosefu du ru di iledii, li bongu si bongu pelere ingwe ri si, ⁶⁰pi, la budi andaa di tema andaa 'dile udi oni aga ri ni aga. Ongu andaa ri oni monigo ri budi ni ti ge cwi, kudi mu. ⁶¹Esu Maria Magadelena pi Mary ni aka ri to naa aa, o'rikii 'budi ni na ni andaga lele.⁶²O'burezi nasi, 'andaani odu robazo rini vuga, amba ba nga azi'ba Rubanga ni ri pi Farisei'ba to tarukii kare aluga Pilato pi'to. ⁶³Jo kii, "Amba, ameraa wa, lele enjogo lunjwa-lunjwa're na a oluzo adi lidi ri, kujo, 'Odu na a vuga memu menji idi..' ⁶⁴'Disidu ke cara, akulute 'budi na a bara lute kufu sa ko o'du na zo'a du ri si, kudu andaa maju kevo kogu kii Andaa pi, ongu kujoa ba ni, 'Andaa enji da gasi pi,' ongu di kubaa ba lunjwakaa vulega ri injwi si kuzwa enjo ati ri ra."⁶⁵Pilatu 'jo a'ini, "Anyidu asikerea. Anyivo anyinde losodu anyabizo wa ri ani." ⁶⁶Disidu vukii mbakii budi ile nita losodu, ombekii oni budi ti ge ri cwi kudi kii asikerea luba lutere nani ga.

Chapter 28

¹Ini eze itu Rubanga si, Maria Madelena pi ai Mary ni azika ri to vo ki Yesu a budi ga. ²Na avuga vu oyoru okposi, adusi ya Angeli Opi di esi Rubu ga si, Li oni bu ni ti ga ri pi, edi ri di nani ga.³Andaa ovi kalande iyi lovi ani, ungu anda bangu ingwe swi ani. ⁴Asikaria budi nani bara leteka ri pi ni ru di ori si okposi ungu ludeki vuru kalande ba oda ka ra ri ani⁵Angeli jo uku na ni, "Ori kuko anyi ku, adusi mani ra anyindu Yesu ni epale kuruce di ga rii. ⁶Andaa ni dia iyo, enji da ga si ra, andaa jo zo ra ri ani. "Anyevo anyinde kare anda ni lare aga ri dii. ⁷Anyivo ezeze anyijo andaa maju ni, ' Enzi da ga si ra. Anyinde laga anyini andaga galilea ga. Anyivo anyinde andaa ni na'a.' Majozo anyi ni ra ri ani."⁸Uku di ebeki'i budi rekaala ka ako, ori pi anjo to, edu fe ki maju na pi di ofu dini kere aga a'i ni. ⁹Mbesa esuru ki Yesu pi to dii, Yesu zi a'i, "Owi anyi ra ya." Uku di evo andaa di, ru ki andaa ni. ¹⁰Yesu jo a'i ni, " Ori kuko anyi ku. Anyivo anyijo ma adinji ni kuvo ki Galilea ga. Kevo kunde ki ma naa ra."¹¹Sa'a Uku na vo zo ri si, asekerea zipi budi ni mara luteka ri pi vo ki tawuni ga ati, nge ki ofu di amba nga azi ka Rubanga ni ri pi ni, nga borodu redere ile ni dile ga. ¹²Amba nga azi ka Rubanga ni ri pi amba vu di to a'iru ki, akuke rubia nja asekerrea budi ni mara luteka ri pi ni. ¹³ungu kujo ki ai ni anyi jo Maju Yesu di evoki ini aga ogu ki ru na pi esu ama odu ga.¹⁴de ofu di kusa amba vu lasere di ni, amevo ameko'o anda to ama i dudu lejo kemu anyini di ge ku." ¹⁵Di si du aseekerea ile du ki rubia di ungu edeki jozo a'ini ri ani. Ofu di aca Yudea ba ni twa du ungu kuki andaga bi endu.ss¹⁶Ki Maju mudi a limbi alu ripi voki Galilea ga, 'be Yezu a edetele aini ri ni ga. ¹⁷de kujoki ai kunde andani, woki anda ni anda ga ongu ruki anda ni ra,ki 'ba zipi aini aga 'auki ra.¹⁸Yesu emu aidi, lojoru ai to, ongu 'jo, "Okpo borodu rubu aga vu aga ri to keru mani diga ¹⁹Disidu anyivo anyiba vu borodu kecoru ma maju 'i. Anyike ,aini Batisimu, ru Ata di si, Ngwa di si, ongu Endi Okole ri di si.²⁰Anyeleni ai cara ma lenile anyini ripi ni vu okore ga borodu. Anyinde, molu anyito saa tuwadu si, bwi vu ni ti a lokore ga".

Mark

Chapter 1

¹Ofu loso Yesu Kristo Rubangaa angwapi di e’do ‘dini ²Buku profeta Isaia di I aga cwiru ‘dini:“ Nde , mazwe modi ofu zire ri nya anda ga, anda ni leti nyidi obare baba ri. ³Uduku modi alu nga lugwere hwesihwesi aga ri,‘ Enye de baba leti Opi di; anyedu leti anda.’⁴Yoana emura, kuke batisimo hwesihwesi aga kunge ofu batisimo enji ru zo ri dudu ekebe enji ba di ra. ⁵Ba tuwadu Judea ga ri pi tuwa du Jerusaleme di to vo ki anda dii. Koki batisimo abu Jordano ni aga, kuru ki aiya enji ni. ⁶Yoana kusu bongo edele nakanaka ni eni sii ri, ‘ii gobi ci, lonya anda di umbi lanyu to.⁷Anda ba lenire ga kuji, mo’diemure ma vuga ri mori na zwa madi ra, mvuka ni iba anda di mawo vuru twiya ru kpwe. ⁸Make anyi ni batisimo iyi si , anda ni le kemu kuke anyini batisimo Endi Ole ri si”.⁹O’du naniga , Yesu enga Nazareti ni Galilea ri aga. Yoana ke anda ni batisimo meri Jordano di ni aga. ¹⁰De Yesu edo emuka iyi asi, ende rubu awiru mgbo , Endi Ole amamu ani ri esi anda di ge. ¹¹U’duku engare rubu ge ri ku’jo: “Nyi ma Agwapi ma lele ndo ri ‘I;. ma le ni okpo nya rug’e.¹²Endi Ole ri zii anda ni hwesihwesi aga. ¹³Vuaru Yesu olu lakao’du mudisu ; Sitani obi anda ni ra. Yesu ni nyaraga to evoki ruaru, ki malaika mba taa na ra.¹⁴Yoana ni ako di, Yesu nga mu Galilea ga. Laka nge ofu loso enga’re Rubanga dii ri . ¹⁵ Ku’jo: “ O’du esa ra, opi Rubanga di ire. Anyiru enzi, anya’ii Ofu loso ri ‘i” .¹⁶Anda mure meri ni bara Galilea di ni ga , nde Simone ni ai adupi Andrea to kaki aia voi ni ‘be meri ‘aga, a’dusi esu ai ‘ba e’bi ‘beka ri ‘i. ¹⁷Yesu ku’jo ai ni: “ Anyeko ma avu, ma’baaanyi ‘ba be au.” ¹⁸Mgbesa ii e’beki aia voi pi ra, koki anda vu ‘i.¹⁹Voki andaga, ndeki ‘boronzi Zebedeo di Yakobopi anda adupi Yoana to, ai sa ai aia I’bu ni ‘a, kaki aia voi ogbwi. ²⁰Lungwe ai ri, e’beki aia ata Zebedeo ni ibo ‘a I’bu’ba diaru to koki anda avu ‘ii.²¹Voki bi Kafaranao, Sabato odu si, Yesu mu zo lemu di ni ga, e’do ‘ba lenika. ²²Nga anda lenile ri si a’uki ndo, a’dusi ri ai lenire mori si, lapwonyi cara Mose di lenika rii di ani ku.²³Zo lemu di ri ni agaesu mo’di zi ori inzi rii e’do ojwaka, ²⁴ “ Yesu Nazaretigo rii, nyile ama to a’du? Nyemu ama la’dare ya? Mani nyi ote: nyi mo’di ole Rubanga di I”. ²⁵ Ki Yesu ku’jo mgbemgbe: “ Nyolu ciri di! Efu runani gasi pi!” ²⁶Ori inji rii e’do mo’di ‘dini ‘jaka, ko efu ruaru ojwaka to pi²⁷‘Ba tuwa auki ra, ziru ki aia nga si, “ Di adu ni nga? Leni udi ri mori too? Kujoki endi injei ri ni ki eri anda ni raa. ²⁸Ofu anda di di mu vudi ngbwi ga vutowa du Galilea di to.²⁹Yesu e’be zo lemu di ra dini, voki Yakobo pi to, Yoana pi to, mgbesa toruki zo Andrea pi di Simone to ri ni ga. ³⁰Esu Simone a andizia a ruaci ‘de vuru; ki ‘joki anda ni mgbe ra. ³¹Emu anda di, enga anda di oru. Mgbesa ruaci e’be anda ni ra, ko mu lonya hwere ai ni.³²Nainga undrwelaga, eziki anda ni ‘ba avu ri pi I, ‘ba ori injwi to ri pi to. ³³ Ba ganyi awu tawni ga tuwadu r’ii taru ki kotige. ³⁴Mori anda di si ba ru injwi lajwa to ri ngapi, pi ba ori to ri pi sa doo pi, ki leku aini nga joka.³⁵Ga inini lovuru, vu sa adi ini ; Yesu nga mu ole baa ako ri ni ga ki edo elegika. ³⁶Simona pi anda bero’bazi to voki anda ni ndure ga. ³⁷Esuki andani ri, ku’joki: “ ‘Ba tuwa du kundu ki nyi”.³⁸Anda ni le a’i: ‘Ani ‘ba akuvoki kare zi ga ganyi mgbimgbi ga si, ausi amage du ofu loso rii ai ni sa to. A’dusi memu vu dige ausi”. ³⁹Nga mu Galilea ga Ofu loso ri nge si zo lemu di ni aga si ki do ori injwi ri runa pi ni ga si.⁴⁰Mo’di alu do’obo to rii emu Yesu di, ko wo vuru , a’I andani ‘dini: “de nyile ra ma ru kebwe wa! ⁴¹Kiza ko Yesu ni anda si cwi. Eju anda di ni, ko elo andani . Yesu lungwi: Ondo nyi a’joka rii ani, male ra! Nyaru kegbwe! ⁴²Mgbesa do’bo zwara, runa emu pelere.⁴³Mgbesa Yesu zwe modi nai emi emi, ko ecara anda ni dini: ⁴⁴Nyera, ak’jo ga ‘dii modi zi ni ku, rari nyimu edeteru mo’di ga azi’re Rubanga ni rii dii pi nyazi ga nya ru a egbwejo ri’I, kende Mose a ‘joka rii ani sadini dru, ausi ‘ba kuniki du nya do’bo jwa ra ni ote.⁴⁵Modi ‘di mu pi, ki anda ru a zwaka ra si e’do ga joka kare cidru niga nyanya; disidu Yesu kaci ganyi ‘a si ferende ni kpe. Disidu ri kolu kare ‘ba ako rii niga. Ki liri sa ‘ba anda ri ori kaci diaru.

Chapter 2

¹O’du u’bi kuu avuga Yesu engwi Kafarnaom ga ‘dii, mgbesa ofu anidi aca ‘baru sir a. ²Disidu taruki laka amgbu, e’be ausi zo ga tendere; zoti ga sa kare iyo. Saa na si esu Yesu keleni baa.³Ago ai suu zipi eziki anda di engiki ago zi pa na ebwe ra ri. ⁴Ki ‘ba a o’luka koti ge de si, njuki zo ni dii oru si mgbo. Ko esiki legeri and ni engizi ri Yesu ni andaga.⁵Yesu nde ai aidi dini ku’jo modi ru injwi ri ni: ”Ma ‘bura, enzi nyidi e’beru ra. ⁶Lapwonyia Cara Mose di lenika zibapi sa ai a’a na, e’doki nga raka aia asige. ⁷Mo’di di kujo nga dini ingoni? Ka Rubanga ni lu’da. Mo’di enzi e’be’re wa ri te Rubanga ‘I’ku ya?⁸Yesu a ga aia asi ge ri nika ote si, ku’jo ai ni: Anyi’ba ra ‘dini ‘di ‘bapi kolu anya asi ga a’dusi? ⁹Nga ingoi jole modi udavu ri ni, nya eji ni ebe ra kusa akujo Nga oru, nydu nga nyidi odudi, edo muka ii?¹⁰Dudu anyi ni duu agwapi modi ago na di anda ni mori to vudige ndiya kiza edezo enji ba ni”, kujo modi pana ebwe ra ri ni, ¹¹“ Majo nyini, nga oru, duu nya birisi ni, mu rere nyidi boru. “ ¹²Anda ni ngbwesa duu anda birisi, kwi zoga si langwe baa tuwa andaga si, ai sa kwici du au ki ra ki keki ekuu Rubanga ni, kujo ki, “ Ama dee nga dini gbwu sa kuru.¹³Anga mu anda ga si meri ti ge, ba laki evo anda di, edo ai lenika. ¹⁴Anda lagazo na si, nde Levi ni ori Alfeo ni ri vuru zo musoro tare ga ri atige: “Eko ma vu ni.”Levi nga oru, ko Yesu a vu ni.¹⁵Yesu ri zo Levi di niga. ‘Ba agbwu musoro taka rii pi enzi’ba to anda vu koka ri riki tarameza ga, kunyaki nga Yesu pi to pii sa ba anda lenile ri pi to. ¹⁶Lapwonya Cara Mose di lenika ri vua Farizei vu koka ri , ndeki Yesu kuu nya ga enzi’ba vua ‘ba musoro traka rii to ‘di, ku’joki ‘ ‘ba Yesu a lenile ri ni:kunyga enzi’ba to vua ‘ba musoro lutaka ri to a’dusi?”¹⁷Yesu eri nga di ‘jo ai ni: “ ‘ Ba dakitara leka ri ‘ba ru egbwe ri ku, ki ‘ba rulo’u rii ‘i. Memu ‘ba loso ri ni lungwere ku,ki mulugwe ba enzi’di au.¹⁸O’du zi , ‘ba Yoana ni batisimo hwe’di ri a vu ni okoka ri’bapi Farizei zi pi to , riki abiri tare. Ba zibapi evoki Yesu di ku’joki “ Nga bare ba Yoana a uv okoka ri kaki abiri ta ‘ba Farizei a vu okoka ri to, ki ‘ba nya vu okoka ri le kutaki abiri ku ri a’dusi? ¹⁹Yesu a’i aini ku’jo: “ Ba karama la’ge di ni ga ri le niki abiri ku. Okpo ri yaigo kolu a’a takiabiri ku.²⁰Saa yaigo na ‘duzo pi rii kemura. O’du naniga kevoki kutaki abiri ra. ²¹Mo’di alusa bongu u’di ogbwi’di oku rii si ni iyo. De ked’era, bongo u’di ri ka oku ri cwi ra, vuna ni ga ku’ba lirina kumu rezi si.²²Vuaro mo’di alu sa vino u’di to’re ubi oku rini aga ni iyo. De to ra, vino kaa ubi ‘dii leda kperi, vino kuko kura vuru, , vuaru ubi ni sa kue konyi akoo. Iyo! Kule ubi u’di ri kolu vino u’di ri ni aga!"²³Sabato zi si, Yesu pi voki ‘ba anda vu okoka ri to amvu ni aa lule si. ‘Ba anda vu okoka ri e’doki igi amvu aga ri ni keka. ²⁴Farizei ondeki nga ‘di ‘dii rii, ku’joki Yesu ni: “ Nyidre dri ‘ba nyidri ka ta cara a gale Sabato si mgbe ri ede a’dusi?²⁵Yesu ku’jo: “ Nyila anga Davide a edele rii eze sa kuru ya? Esu ‘ba anda vu niokoka ri to abiri koo air a. ²⁶Disidu Davide ohwi zo Rubanga di ni ga, nya mugati azile Rubanga ni ri ra. Nga dii ederu esu Abiatari ni Amba azi ole ri di ‘I . Cara amadi le mugati ‘dii ‘ba ga azika Rubanga ni rii kunya te ni. Ki abiri ni le’jo si Davide nya ra vuaru ohwe zi ba anda vu koka ri ni.²⁷Yesu vua ku’jo ai ni: Sabato ‘baru ‘ba ni, a‘ba ‘ba Sabato ni ku. ²⁸Disidu Agwapi ‘ba di I sa amba Sabato di ‘i ”.

Chapter 3

¹Yesu gwi zo lemu di ri ni aga, esu ago zi dini ebwe ra ri. ²Riki ndeka di de ka modi nani lajwa ejwa pi ya’i odu Sabato di si dudu ai kesiki anda ni.³Yesu kujo modi di ebwere ri ni , “Nga oru ede diya baa ni agaga tuwadu.” ⁴Vuaru kujo ba ni, “ Cara le Sabato si ekede nga loso ri ‘i nosi ujiri ‘I ya, lidi ekonyi re ga aosi ba dii’ka au?” Ki vu ki ciri.⁵Yesu nde ‘ba dii angala ko andani ra, ki kiza ko anda ni aia ga Erika ku si ,Ko ku’jo mo’di nani : “ Eju nya di ni. “ Mo’di nai eju anda di dini, mgbe ederu ra. ⁶Farizei di mgbe oyiki langwe lejo ni ti lubare ga ba Erode di to di ai kudiki Yesu ni ingoni ya.⁷Yesu pi voki ba anda leni le ri to voki meri Galilea Yudea di ri ni ga. ⁸Ido Jerusalem pi Idumea, Jordano ire ire Tiro pi laga Sidone to ri ni ga si. ‘Ba ‘di’pii evoki lejo Yesu a ‘leni le ri ni erire ga.⁹Yesu ku’jo ‘ba anda lenire ri ni kubaki ‘ibo ba’ba, adusiku ba’ni angbwu , kadiki ai anyu ku. ¹⁰Igbwe ba avu’ri ekpadu, ‘disidu ba’avu ri koki Yesu avu dudu ai ku lo ru na i.¹¹De ori injwi ri ndeki anda ni, ‘dee ki vuru anda andaga, kojwaki: “ Nyi Rubanga a Ngwapi’i . ‘ ¹²Ki ecara ai ni ilili kungeki anda driba ni ku.¹³Yesu tu oru ‘be dige, lugwe ‘ba anda enile ri. Ko evoki anda di. ¹⁴‘Dii’ni lupe ‘ba mudii alimbi eri: ( lungwe ai maju) Ku’jo ai ni : Malupe anyi anyolu du ma to. Ma anyi zwe ‘ba lenire ga ra, ofu loso ri si ¹⁵Vua’ru ma anyi ni mori hwe ori inzi ri dozo ra”. ¹⁶Disidu lupe ‘ba mudra alimbi eri : Simone ( Yesu a ‘dale Petro rii ‘i)¹⁷Yakobo ori Zebedeo pi adozi ni Yoana to Yesu ‘da aia ru “ Iyilovi boronji” ehwi a ni “ Ba angala a kole emi emir ii ‘i “ ; ¹⁸Andrea, Filipo, Bartolomeo , Mateo, Tomaso, Yakobo ori Alfeo, Tadeo, Simone ni mo’di o’ja ‘di’di dimgbo esuzo rii ‘ i, ¹⁹Vua Yuda Isikariote ni mo’di Yesu ni lezire rii ‘i²⁰Yesu ngwi ‘boru. ‘Dii avniga ‘ba amgbu taruki kare alu ga, ausi Yesu pi ‘ba anda vu okoka ri to fuki anga nya si kuru. ²¹Kaka andadi ri pi eriki nga di anda ni nale , ngaki voki Yesu ni ekore, a’dusi ‘ba ku’jo: “ Emali ra”. ²²Lapwonyia Cara Mose di lenika agaka Yerusaleme ga ri, ku’joki: “Anyinde Belizebuli ni ruaru, disidu ka ori inji ri ludo okpo Belizebuli ni amba ori injwi ri di si.²³Yesu lungwe ba kwicidu anda di vuaru nge aini le’joehwi si le’jo ehwi si, ku’jo: “ Sitani ka Sitani do wa ni ingoni? ²⁴De suru alu rii a ‘a lanjuru ra, kaki lu’ja ai ai ni, suru nai olu ku. ²⁵De ‘ba koti alu ga ri lanjuruki ra, kaki o’ja ‘duai ai, zo nai sa olu ku.²⁶De Sitani ka injwi ede anda ruge andagasi, anda opi kumba kpe, le’jo anda di ati kelesira. ²⁷Mo’di zi iyo kumu mo’di okpo ri di zoga ka anda limi ni epa kpe, kule ati kombe mo’di okpor iba si cwi kpa, kadi limi zuga ri ni dure.²⁸“ Ma’joo anyi ni lokuloku! Enzi tuwadu sale’jo injwi ri to tuwadu la’da to keberu wa. ²⁹Ki de mo’di ‘daa Enddi Ole ri ‘I le, enzi anda di e’beru ku, kolu tadu. ³⁰Yesu ‘jo nga dini di ‘ba ziba pi kujo ki ori injwi ri ruaru a’aa di.³¹Yesu a ende pi Yesu a adunzi pi to evoki anda di. Mbaki langwe , zweki ofu anda di lungwezo. ³²‘Ba amgbu taruki riki bara aru. ‘Ba ku’jo anda ni: “ Yya ende pi nya adunzi pi nya amvonzi pi to langwe ‘di ‘ai kaki nyini lungwe."³³” Yesu longwi: “ Ma’ende ni a’di ‘I ya? Ma’adunzi pi a’di pi ‘i? “ ³⁴Nde ‘ba lurika anda lagaga ri pi, ku’jo ai ni: “ Anyinde dini ! M’ende pi m’adunzi pi to ai ‘dii ! ³⁵Mo’di nga Rubanga a lele ri ede’re ri I, anda ni m’adozi‘I, m.amvoti ‘I pi m’ende ‘i.”

Chapter 4

¹Yesu edo nga lenika meri Galilea dii ‘a ti ga, ‘Ba evoka ri ekpadru, disidu tu , muu ri I’bo ‘a ‘aga. ‘Ba tuwa lumba ki logo ni fofo tige. ²Leni ai ni lejo ekpadu le’jo ehwi si le’jo ehwi si. Anda ga lenire ga.³ku’jo : “ Anyeri adii ! Anyera adi mo’di ori yi’re ri muu ori yire. ⁴Ki anda ori yire ga, ori zipi jo leti baraga , arinzi ko emu t era. ⁵Ori zibz pi jo oni di ge,esu laka inyakwi gaa’agwadu ‘a, ko nga eze’agwadu.⁶Itu ‘a kaka okpo si si, ori gwe ra, a’dusi inyakwi a oluka ga si su ijwa ali kuru. ⁷Ori zipi jo oki kwe aga, oki ni bi endu ra, lesire na iyo.⁸Vuaru, ori ziba pi jo vu a’du ri ni aga, ko zo loso, nga kaa ekpadru: zi baa pi mudina , zipi mudi azia, zipi mia.”Yesu ko ‘jo aini: “ ⁹Anyi ‘ba bi tro nga erizo ri I, anyeri! “¹⁰Yesu anda ni adute ri, maju ai ‘ba ziba pi ire ire anda to ri , ziki anda ni kunge dudu lejo obebi di ri ni ehwi adu ya, leki nile. ¹¹Yesu ku’jo ai ni: “Ga ruzu’re di Rubanga di ri edete anyi ni ra, ki ‘ba maraga rii ni edete obebi si. ¹²Ause’ ‘kundeki nga mi si be sa ; kende deki kuru ri ani; keriki nga bi si be sa, keriki du ehwi a ni li ku, ausi kecoki du aia asi Rubanga ruga kiza esuzo ku.’ “¹³Yesu ku’jo aini: “ Le’jo ehwi ‘dii anyi ni kuru ya? De nyi ni kun na le’jo ziba pi anyi niye ingoni? ¹⁴Mo’di ori yi’re ri yi le’jo Rubanga di ‘i. ¹⁵Ori joka leti mara ga ri ai kelede ‘ba le’jo Rubanga di erikara ri, ki mgbe sa Sitani kemu ka le’jo aia erile rii ‘du pi.¹⁶‘Ba ziba pi kende ori joka onihwi dige rii ani, de mgbesa eriki le’jo ‘dii ni, kaki a’ia ezeze asi egbwe si. ¹⁷Ki le’jo ni ohwi ai asi ge ali kuru. ‘disidu olu paraku. Ki de lubi lubi kusa ecandi emuni, kaki lejo anda ri ebeka ra.¹⁸‘Ba ziba pi kende ori joka oki ‘a gar ii ani. ¹⁹Ai ‘ba le’jo erikara ri ‘i, ki asi lajwa loso limi di ga vudigeri pi to, de ohwi ai asi ni ga, kaki le’jo ehwi ‘dii indu ra, ausi edeki I’bu loso rii ku. ²⁰Ki ‘ba zipi kendre ori joka vu a’du ri niga rii ani. Eriki le’jo ‘dii ra, ko a’iki ra vuaru ete’deki ovi loso rii okpo si, kende ori a ‘aka:zipi mudina, zipi mudi azia, zipi sa mia rii ani.”²¹Yesu ku’jo ai ni: “ Nyi tara ezi zu ga ‘bale ku’do ‘aga kusa lengeri zeledi ge ya? Kule anyi ba taramiza dige kuu ya? ²²Amala nga zule rii, ka redete kuni iyo, vuaru lejo lojole ciriciri ri, pi to eri ku ni iyo. ²³De modi di bi nga erizo a’aa keri! “²⁴Ku’jo ai ni: “ Kule anyi ba bi lejo any eri le ri ni ga! Ovi du nya lejo lulika ba zi ni dige ri, ali sa lejo nya dige awu si, nga zi sa kule anyi ni rii, ki lamgba Rubanga di ka anzi si anyidri nde ra. ²⁵Mo’di nga tro rii ni a’di zina enja laka, vuaru mo’di nga ako rii le anda dii gaa rii sa ‘aduo pi”.²⁶Yesu ku’jo: “ Opi Rubanga kelende mo’di alu ori yi’di anda di amvu ‘a gar ii ani. ²⁷De de odu ga , nosi mi na kolu mgbo, itu aci nosi iniaga sa, ori ani ayile rii kojo zo si ; ovi anda zozo rii ni ku. ²⁸Vu ka ori nii ezo ni kuba kua sa ni. Ati ori kunga kpa vuaru kuba ofuu pa, ordi ‘a ekpadu ²⁹De ori a’a ra, amvu ni ata ki’doa lwaka, a’dusi ori ka ra.”³⁰Vuaru Yesu ku’jo: “ Opi Rubanga di kuviru a’du tro? Le’jo ni ehwi ba esule obizo ri ingoi ya? ³¹Kende vundi ehwi a ni ; ori ‘dii gaangwa du . Mo’di alu ka ori di su amvu ‘a’ga ³²kuzo, kecoru hwe retugo hwe zii zware rii, dru a koca amgbu, arinzi kemu kute rasi laka.”³³Yesu ku’jo le’jo ehwi ehwi ‘dii anda ani amgdu, ausi’bakeri dru nga anda gele ri a ehwi ni, v ³⁴Onge le’jo laki ni le’joehwi si a’dute, ki ‘ba anda vu lukoka ri ni le nge le’jo ni vu ca.³⁵O’du alua na si undrwelaga, Yesu ku’jo ba anda vu lukoka rii ni: “ Jwaki a’do ga, “ ³⁶E’beki ‘ba amgbu rii vulega; ‘ba anda vu ni okoka ri toru ki I’bo aga Yesu ni lagaga, , peki tro:esu I’bozi pi sa a’aa. ³⁷Erevi e’do lweka okpo si, ka leasi unzi meri dri ngorongoro, I’bo ni ru eyi I’do omvuka; I’re I’bo kori.³⁸Esu Yesu ri ku ko o’du ko I’bo sa aga, ‘ba anda dri ni kpomgbo dri. Engaki anda ni, ku’joki: “ Lapwonyi nyi’ba bi ku ya?Ire a’di ocu ‘re! ³⁹Nga ra, ku’jo erevi ni meri tro: “ Anyimba ‘di! Mgbesa erivi to ede cwi.⁴⁰Ku’jo ba andaa lenile ri ni: “ Ori kalu ko anyi adusi ya? A’I anyidri iyo a’dusi? ⁴¹A’uki cwi , riki ai uzire: “ Mo’di eri meri tro a erile ‘dii a’di’i?

Chapter 5

¹‘Ba ‘dii caki vu Gerasini ni meri Galilea ‘a ‘do ri niga dii ²Yesu esi mgbe I’bo ‘a gasi , eciruki mo’di enga’re kare ‘ba lusere gar ii ni ga.³Mo’di ‘di ori inzi rii to kolu kare ‘ba lusere ga ri ni ga . Ba ma anda ni obele nyori si di kpe. ⁴amala ombe anda di pi pa to mola ingbili si nyori tro vu ekpadru sa, ka nyori ni kuke pi, mola mgbili ‘I sa konyoa ra ra; mo’di mori tro anda ni kore wan a iyo.⁵Iniaga si raa itu asi dige si odu tuwa; kolu kare ‘ba luserega ri ni ga pi ‘be aga. Kowu ka anda ru luka bibi oni si. ⁶Nde Yesu ni lulu si , efe angusi, ‘de Yesu a pa ga.⁷Jwa uduku nja sii, “ Ame de nyini adu, Yesu , Agwapi Oru Rubanga di rii? Ma inyi Rubanga ni gba ri aru si, ke lajwa ru di mani ku”. ⁸Enjaru kujo laka , “ Nga pi ago di aru ge si, nyi endi injwi ri i.”⁹Zi anda ni, nay ru adi ii”? Nga ai anda ni, “ Ma ‘ru ni Mundara- ama yayadu.” ¹⁰Aii kiza si idi idi dudu kuzwe du ai ole ai ya olure ri ni ga si p ‘ii kuu.¹¹Diyadu Opego laki na ‘I konyaki bee paga, ¹²aiki anda ni, jujo ki , “ Zwe ama opego na pi ni aga, dudu ama kwi du aiya ruge.” ¹³Aii aini raa, endi injwi ri nga aiya ruge se pi ki kwiki opego ni ruge, ngbsa lariki fu feki julu bee di ni aga pi deki meri aga, opego kate elifu eri omvuki meri aga.¹⁴Baa onya lukere opego ni ri feki pi keki ofu nga redere tawuni ge ri pi ayi aga morogo ga ri., Ba tuwa du nga ki ei gasi nga redere ri ni ndere ga. ¹⁵Evoki Yesu di nde ki modi ago orii-to rugeri, modi alu aluwa mundara to rug e ri., rii na’a, subongu cwi ujena eduru anda, ki ori koo air a.¹⁶‘Ba nga redere modi-ori injwi ri ni deka ri eriki modi na nge aini twadu, nge ki aini nga redere opego ni rug’e ri. ¹⁷Kii aiki Yesu in kumu pi rere ole aidi nani ga si.¹⁸Caa anda ni kutu I’bo ga ri, modi ado ori injwi ri ru aru si ri le mule anda to. ¹⁹Ki Yesu ai anda ni kuru, ki kujo laka, “ Nga muu boru nyidi pi ba nyidi ni ga joo aini nga Opi a edele nyini ri, pi sa kiza anda edele nyi ni ri. ²⁰Ngbwe sa nga mu pi ri lejo ngeka lejo losoYesu edele anda ni Dekapoli ga rii, baa tuwa duu aura.²¹Dyadu de Yesu ni jwa meri ni ado nasi idi , I’bo si, baa ambgwu taru bara na ni ga, anda ni bgwa meri bara ga. ²²Amba zo lemu di ri run’a Jairo ‘i, nde Yesu ni, ‘de pa aru, ²³Aii anda ni kiza si idi idi , kujo, “ Ma zwa ni gaga rii lidi na ire da to. Ma inyi, emu ti nya di dina ni ga dudu lidi na kengwi ra.” ²⁴Edo muu anda to, pi laki agbwu koki vuna epiru ki ireire anda ruge ngbwi.²⁵Diyadu izi zina emu naa eri kura ru aru si s’a kinya mudi alimbi eri. ²⁶Izi dii esu ecandi opkwosi , dakitaria ma pkwe, eko anda citi ra, lajwa ni jwaka iyo , duna kejaru andaga injwi. ²⁷De izi ri eri ofu Yesu aru ge, nga emu oguaru si ba laki aga elo kanju anda di.²⁸Iziri kujo, “ De amelo te bongo na I sa, Ma ruu kujwa ra.” ²⁹De elo Yesu ni, eri rare ri mba cwi, ecu anda runiga lajwa iyo, lajwa ru ge ri nga pi.³⁰Yesu ni mbgwsa eri anda ruge mori zi nga ra. Anga lufuru ba aga kujo, “ Adie lo maa bongo ni? ³¹Anda maju jo laka, “ Nyide baa laki di kulumwiru ki nya ruge ni kuru ya, nyi ziye, “ Adi lo nya ru ni ya?” “ ³²Ki Yesu de anda a bara ni di adi elo anda ni ni ya.³³Izi ri, nira nga redere anda ruge ri , ori kocwi run a ku di ‘diyi. Izi ri emu dee vuru Yesu ni anda ga pi nge ga redere anda ruge ri anda na tuwa. ³⁴Kujo iziri ni, “ Maa Zuwa, aii nyide ebedu nya ruu emu loso palanda. Mu tutu ibwi olure tadu ri to nya runi kujwa ralajwa to kuga pi.³⁵Anda kujo nga ri , ba ziba pi amba evoki Jairo aba ga si ri, kujoki , “ Nya zuwa ni dara. Nye candi Lapwonyi ni ididi adu ni”?³⁶Ki de Yesu eri lejo yaya du aiya lujole ri, kujo amba zo lemuu di ri ni: “ Oko ri kuu. Aii ayu.” ³⁷Aii kuru modi zi keko anda vu ni, teca Petro I, Yakobo ‘I vua Yoana ni Yakobo adozi to. ³⁸Evo ki zo ba ambe zo lemu di ri nde ba angbwu kojwaki palanda, kowuki pi ukuku to atci.³⁹De anda ni kwi zuga, kujo aini, “ Anya asi ni oru pi anyowu adu si? Bura di’i da kuru kuko odu.” ⁴⁰Guki anda ni. Ki ba baa tuwa langwe duu bura ataa pi ende to ba anda baraga ire ri to, mu ole bura alaa laka ri ni ga.⁴¹Koo bura ni dii kujo zangwa gawangadu ri ni , “ Talitha , koum!” ekhwi na “Zaabgwa ma’jo nyi ni ga oru! ⁴²“Mgbesa zaangwa rig a oru, e’do laweka. Esu kinya na mudi alimbi eri. Lejo di si auki opkwosi. ⁴³Ko ecara ai ni ku’joki nga’di ba zi ni alusa ku, vuaru ku’jo kuke ki zaangwa ri ni nga nyale rii.

Chapter 6

¹Nasi voki tawuni anda di boru, ki anda maju koo vuna to. ²De sabato ni odu esara, edo ba leni ka zo lemu di ri ni ga. ‘Ba amgbu a’uki ga aia erile ri si r’a. Ku’joki: “ ni ga di tuwa du ingoni? Cire pi nyuma anda edele ri a’di kee laka ni ya? ³Di fundi bau hwa’re ri ori Maria ni , Yakoba pi a adozi Yose I , Yuda pi tro, Simone pi tro ri ‘I ku ya ? Anda amvonzi pi ama lele ga diya iyo ya ? A’ I asi enjoru ra Yesui a’ru ge.⁴Yesu ku’jo ai ni,“ A’di profetago aru anda ni ku , ile anda di tawuni ge pi ba anda di odi du zo alu ri ni aga. ⁵Anda ni kede ibu mori si kpwe, ile kuba dii baa alu alu evoka anda di ru lajwato ri ki runa pi kemu loso. ⁶A’u aia oluka a’i ako si.⁷Yesu lungwe maju mudi alimbi eri zwe ai eri eri, kee aini mori endi injwi ri adige, ⁸ecara ai kuziki nga zi ku aiya acini ga, nosi bele diga, mugati kolu iyo, kubego to, pi rubiya kombe ki opige gasi ga ku-- ⁹kule kusu ki loti paga, pi kusuki kanju eri kuu.¹⁰Kujo aini, “ De anyi kwi zo zi ge, onylu naa di de anyi le vole pi rere. ¹¹De tawuni zina pi leki ku anyi ni aika nosi sa eriki anyi ku, de enye be ole nai, anya oyo urufudu anya paga ri naa koludu sadeni ai ni.¹²Nga voki pi nge ki ofu baa ni kebeki enji aidi raa. ¹³Doki ori injwi ri yaya du pi, pi sa evuki odu baa ru napi injwi ri aruge ki lajwa nga ban”a aruge si pi rere.¹⁴Opi Erode eri lejo di ra, adu si ku Yesu aru kuu ba ni tuwa du. Baa zipi kujo ki, “ Yoana ni batisimo hwe’re ri enzi ni, “dii le’jo anda nyuma edezo wa ri i. ¹⁵Ba zipi ku”jo : “Anda ni Elia ‘i.” ‘Ba zipi , “ Anda ni profetago ondo andani ‘ba andani ezenaa ani.¹⁶De Erode eri ‘di, ku’jo: “ Mo’di ‘di Yoana ni ma dina lile pi ri enzi ni” ¹⁷Andani esu opi Erode zwe ‘ba Yoana ni ekore, ko ombe anda ni nyori si cwi, su mabusu ‘aga le’jo Erodiade ni Erode a adozi Filipo a izi ni anda a ‘dule ri di si.¹⁸Yoana ku;jo Erode ni: “ Nyaoluka nya adozi izi tro ni cara le ku”. ¹⁹Erodiade I angala ko cwi , le Yoana ni ‘diika, ki ma kpe , ²⁰amala Erode ni Yoana si ori, ni ote anda ni mo’di loso vua ole ri ‘I , disidu ka anda ta mba loso. De Erode eri Yoana ku jo g’a, anda di karu ki ra, ki le nga Yoana di Erika ni ra.²¹Odu esuru Erodiade ni Yoana ni ‘dizo o’du Erode ni tizo ri erazo ri ni ga. Erode ‘ba karama amba andadi ganyi ‘a ri ni, anda askaria amba ri pi ziipi ‘ba amba amba ndeka Galilea ‘ar ri ni. ²²Zagwa Eroiade dri emu tu nga loso, ko hwe Erode pi ni anda omu tro anzo palada. Disidru opi ku’jo zawa ni : “ Nyizi ma ga nya lele ri si, mgbe ma kee ra”²³Erode ko aluru zawa ni ra: “Ma nyi ni ga tuwa du nya lele ri kee ra, kolu ewo vu am di ndrele ri dii sa ‘i.” ²⁴Zawagaw ‘di mu zi ende ni: “Maa’ I a’du au? Erodiade a’i: “Nya’i Yoana ni batisimo hwe’re ri a’di i “. ²⁵Zwangwa dii ngwi rere opi di , ko zi ga anda lele ri. Ku’jo: “Ma le nyi kee ma ni Yoana batisimo kere ni a dri ‘I ; nyi ke ko’bi ‘aga diyadu!²⁶Opi a asi lajwa okpo si, ki anda ralukara vuaru omu oluka aa si, le anda ni kuga nga anda a’ile zwa ni ra ri ku. ‘ ²⁷Disidu Opi zwe mgbe askari alu, ku’jo kezi Yoana a dri ni. ²⁸Mo’di ‘di mu, eli Yoana a dri ni mabusi ‘a ga si, ezi ko’bi aga, kee zawangwa ‘di dri , zwangwa ke ende di. ²⁹‘Ba Yoana a lenile ri eri ki lejo redere ri, evoki duki anda imwa ni seki vuru.³⁰Maju evoki Yesu di, ku’jo ki anda ni ga aia lenile care aruge ri to. ³¹Esu ‘ba ekpadru kevo ai di vua kaki ngwi. Disidu Yesu pi ‘ba anda vu okoka ri to, esuki saa ga nya zo kuru. Yesu ku’joai ni: “Anyitraru kare ‘ba ako ri niga lovure”. ³²Disidu voki I’bo si kare ‘ba ako ri niga lovure gaa angwadu.³³Ki laki ndeki ra ai voka ni ra niki kare na sa ra . Engaki e’I cidu ga, voki pa si kare nani ga caki laka maju ni ati. ³⁴Yesu enga I’bo ‘a ga si ‘dini, esu ‘ba ekpadu; kiza ko cwi, a’dusi kaki lede bilo leyi’dipi ako ri ani. Rii vuru, e’do ai lenika.³⁵Esu dria vu kuni, ‘ba anda lenile ri evoki ku’joki laka: “ Kare dini ga ‘ba iyo vua diyadu vu sa kuni. ³⁶Diya kule anyi zwe ‘ba ‘di pi, ausi kaki vo e’I ire ri ni ga lonya gere ga si ai ni.”³⁷Yesu longwi ai ni: “ Anyihwe ga ai I ni nyale anyi i.” Ba anda lenile ri a’iki: Ile amevo amge mugati silingi mia eri ai ni nyale le ‘I ya? ³⁸Yesu zi ai: “ Mugati anyidri a’a ri si? Anyivo ndrea.” Endreki ‘dii evoki ku’joki: “ Mugati tou e’bi eri to.”³⁹Ku’jo ‘ba anda lenile ri ni koba ki baa kuri vuru muru muru , kuriki lemgbe dige. ⁴⁰Ba edo rika vuru, lanzurukiru mia mia kusa mudu tou mudi tou. ⁴¹Yesu ko ‘du mugati tou ri e’bi eri ‘di to, ndi mi oru ‘bu aga, ko anzo Rubanga ni; ku’jo ‘ba anda lenile ri kalanju ‘ba lofo si. E’bi eri nai sa laju ‘ba ni lofu ga si tuwadu.⁴²‘Ba nya ga aia lezo ri ani. ⁴³‘Ba anda vu koka ri traki mugati fufu e’bi tro re’be’re ri evo mudra alimbi eri ⁴⁴‘Ba mugati ‘di nyaka rii ekpadru, ‘aru ago kate alifu tou.⁴⁵Nga ‘di avuga, Yesu ‘ba ‘baa anda lenile ri toruki I’bo aga, kujwaki vu zi Besaida ga, ki anda ni kelesi ‘ba amgbu ‘di zwere boru. ⁴⁶De wo voki pi, anda ni mu bee aga elegi re. ⁴⁷Undrwe laga I’bo ni lolu meri ‘aga, anda ni le lesi logo dige ‘a dute.⁴⁸Yesu ndre ‘ba ‘di lade I’bolupeka sir’a, amala erivi kulwe ai dri lele. Esu erefu vu aru vu owire ri ‘i Yesu emu aidi iyi diga si, kalawe iye dige si. Yesu le lagale laga pii. ⁴⁹Ki ‘ba de anda ni dini , kuraki andani oriori , ki diki ukuku. ⁵⁰a’dusi ndreki anda ni tuwadu ote, ori ko ai cwi. Ki mgbes ku’jo ga ai ni: “Anyemba asi! ‘Di ma ‘i! Ori kuko anyi ku.”⁵¹Anda ni sa ko tu I’ob ‘a ga tro, erevi ko mba ‘di. Be ‘di tuwadu maki nga ehwi erile gaangwadu sa kpe, ⁵²amala eriki ehwi nyuma mugati di naa kuru, aia uje la’buru cwi.⁵³Jwaki meri ni ‘di ni, ecaki vu Jenesareti di ni ga , ko lumbaki I’bo ni oti ga. ⁵⁴Oyiki I’bo ‘aga si ‘di , mgbe ‘ba ziba pi ndeki Yesu ni ra. ⁵⁵Acaki ‘ boru si , e’doki ‘ba avu ri ajikaavuruhwe si Yesu ni vu si.⁵⁶Kare tuwa du anda emure ga ri, e’I aga si, ganyi a’ si, amvu ‘a sis a, kaki ‘ba avu ri zi kaki lulaa soko ni tige, kaki kiza a’i dubasi ku’ba ‘ba avu ri kelo ai ni anda bongo a ti ‘i. Ba anda ni elokara ri a ru ni egbwe kpo ra.

Chapter 7

¹Farizei’ba ai lopwonyi care Mose dri lenika ri zipi engaka Yerusaleme ga ri tro taruki Yesu a bara ga.²Ndreki ‘ba zipi anda lenile ri kunyaki ga di andi tro, jwe ki dri kuru ³(Farizei’ba pi Yudei’ba tuwadu leni aia a’bi di si , nyaki nga ku du jweki di kuru nai, adusiku koko ki car aba aba abi dii. ⁴De Farizei’ba evoki soko ga si, nyaki linya ku de jweru ki kuru na i, pi sa kokoki abi ni cara , cara abi’ di ziti ciri ciri ri to, kubaya jweka , kodi, okozo mulasi suresuri, pi koviki ai ku nya lonya ovi ingo I ya⁵Disidu Farizei ba lupwonyia cara Mose di ni koka le nika ri to , ziki Yesu ni: ‘Ba nya lenile ri ruki cara abi di ku adusi yu,kunya ki nga di andi to adusi ya? “⁶Yesu a’i ai’ni : “ Isaia ku’jo anyi enjo ni ce, kelende cwi zo ri ani: Rubanga ku’jo ‘Ba di kuruki ma tisi isa, aiya asi ni ma ruge iyo. ⁷Laru ai a hwele ma ni ri ci ako, a’dusi ga aiya lenile ri car aba di ‘ba di a’dute cara Rubanga di ‘i ku.⁸Anyi luyi cara Rubanga di ra ongu anye lebi leti abi di ni ga. ⁹Anda ni ku’jo ai ni, “ Onyo ba losodu cara Rubanga di ni ebeka dudu anyi ba lego abi di niga. ¹⁰Amala Moses ku’jo: ru anya ata ni pi nya ende to ; de modi kujo nga injwi anda ata pi ende aruge gbwadu kudara.¹¹Ki anyi joa: de’modi jo ataa ni pi ende ni to, konyi anya ecule madisi ri Karbani ekwi na azi kele Rubanga ni ri i. ¹²disidu nya I ku modi nai kede konyi nya ataa ni kusa nyede ni. ¹³Disidu anyi baa cara Rubanga di kemu ekwi ako cara anya lubare ri si. Nga ziba pi anya edele ri si.¹⁴Lunga laki anda di ku’jo aini, “ Anya ri ma, anyi tuwa du, ki anyi ni ote. ¹⁵Nga zi iyo emure modizi aru ge langwe ci kejiya anda ni de kwi anda aruge. ¹⁶De ago lejo bito na aa , keri ki.¹⁷De Yesu ebe ba laki ra kwi zuga, lupwonyia anda lenile ri ziki anda ni obebi ni ekwi diba na adu ya. ¹⁸Yesu kujo aini, “ Anyi saa adi anyi ni ngadi ku? Anyi ni ote nga kwire modi aga ri langwe si ri enji anda ni ku. ¹⁹adusiku kwi asi na ni ga ku, ki kutoru ikwi aga koyi pii ize nib’u ge?” lejo di ni ekwi Yesu kujo lonya tuwa du pelere.²⁰Ku’jo, Nga oyire langwe asige si ri keji ba ni. ²¹Adusi ku nga engare modi ni ruge ri, anda asige ri , kejaru ra injwi ri, asa edeka, ogu, badika, ²²momo, asi injwi, bate, avi,ru ivoloka, dri okpo, lali idekatro. ²³Nga injwi’di tuwa du kenga ba ‘aga ki kenji ba ni.”²⁴Yesu e’be kare naa ra, mu vu Tiro pi Sidon di ni ga. Naa si mu hwi zoga,ki le anda ni naa modi zi kuni kuu, ki anda ni kuzuru kpwe. ²⁵Izi zi a zaangwa ni oriinjwi rii runa ni ga, eri ga Yesu a di g era, emu ‘de Yesu a’ndaga. ²⁶Ki izi ‘dii juruzi, ati anda ni Fenicia ni Siria ‘a ri nigaA’I Yesu a kiza ni kudo dru ori injwi ri anda zawangwa aru ge si pi.²⁷Yesu ku’jo anda ni: Atizo ri kule ‘baciri kunya ga kpa, a’dusi linya ‘baciri di ‘beka okee nini loso ku.” ²⁸Ki izi ‘di longwi: “Oo Amba, ma’I ra. Ki oke sa kaki linya ‘bacire di a fufu joka meja vuru ri nya wa.”²⁹Yesu Yesu ku’jo izi’di ni: “Ga nya jole la’di si, nyimu ‘bura asi igbwe to ; ori injwi na nga nya zawangwa ni rug e si pi”. ³⁰Izi ‘rii ngwi ‘boru ‘dini, esu anda zwangwa ‘de gbolo dige, ki ori ruaru iyo.³¹Yesu enga vu Tiro ni ga ‘di, ko leti Sidone di mu’re meri Galilea gar ii, lali vu Dekapoli di iga si. ³²Eziki andra aru mo’di bi ako nga jo’rekpe ri’I, a’iki anda ni kuti dri mo’di na adige.³³Lose anda ni ‘ba amgbu aga si maraga a’dute, su driza bi aru, elo ledra na tuzesi ³⁴Mgbesa ondi mi oru, a’a angi,ko ku’jo anda ni:”Efeta”, ehwi na ni, “Nyawiru!” ³⁵Mgbesa bi awiru ra,leda nai sa ayuru ra, ko ku’jo nga pelere.³⁶Yesu ecara ai ni kule ku’joki ‘ba zi ni ku. Ki luma kpe, anda ai igogaka si le kaki zi ofu ‘dii aca si. ³⁷A’uki okpo si. Ku’joki: Ede ga tuwa du loso! ‘Ba ‘ba bi ako ri keriki nga, ‘pi ba ti ako ri ku’joki nga”.

Chapter 8

¹Naniga sa ‘ba evo amgbu , ki ga ai ni nyale iyo.Esu lonya loko tuwadu ra. Yesu lungwe ba anda lenile ri, ku’jo ai ni: ²“ kiza kuko ma ba disi ku, a’dusi ko, ai ma tro o’du ina,vuaru ga aini nyale iyo. ³De mazwe ai boru abiri to, ka ai ‘be letige ra; zi ‘bapi engaki vu loluge”. ⁴Ba anda lenile ri longwi anda ni: “Kare ‘ba ako ‘dini ga a’di ka lonya esu kele ‘ba ‘dini pi waya?”⁵Yesu zi ai “Anyi di mugati aa’a ri si? A’iki: “ Tudyeri” ⁶Yesu ko ku’jo ‘ba kuriki vuru. Ko ‘du mugati tudyeri di, anzo Rubanga ati, ko kee’e‘ba andai ri di kalanzu le ‘ba ni; ko lanzuki ‘ba lofo si.⁷Esu e’bi ciri u’biku ai di aa’a. Yesu anzo Rubanga e’bi ‘di si, ko ku’jo ‘ba anda vu okoga ri kalanjuki. ⁸‘Ba nya ga de de aia leka ri ani, esu ai ire elifu isu. ⁹‘Ba anda vu okoka ri taki lonya ni fufu lesire ri , esu taru evo tudyeri. Yesu zwe ‘ba na tuwadu pi.. ¹⁰Mgbesa ‘ba anda lenile ri ‘Ba anda vo okoka ritoru ki ibo aga, ko voki vu Dalamanuta ni ga.¹¹Farizei ‘ba ziba pi evoki e’doki erota anda to, leki anda ni obika lejo Rubanga di adige. ¹²Yesu a’aa angi ,mgbe a’i: “Anyo ‘ba o’du ‘di sir ii ile lete a’dusi? Ma’joo anyi ni lokudu ohwe ‘ba o’du ‘di sir ii ni lete ku hwa”. ¹³Yesu e’be ai, tu I’bo ‘a, jwaki ‘a’do ga.¹⁴“ Ba anda lenile ri adi legwe lonya zire gar a , kujoki mugati ai tro rii eri isa. ¹⁵Yesu eba ai a bi ni dini : “Anyi’ba anya mi kolu mgbo, anyimba anya ta ni cuwi akuhwi Farizei’ba di Erode pi to ri si.”¹⁶Yesu ni ganga ai’a ‘jole ri ote, ko ku’jo ai ni: “Anyi jo nga mugati oluka iyo ri adige ‘adusi? ¹⁷Ndi abdu sa anyeri nga ku ya?¹⁸Andani mati mugati tou ri ‘ba alifu tou ni ‘di ri, anyi ta mugati fufu re’be’re ri evo si?” ¹⁹A’iki: Mudri alimbieru”.²⁰“Vuaru andani maa mugati tudyeri ri lutire ‘ba alifu isu ni ri niga,anyi ta mugati fufu re’be’di ri evo koro’do si? A’iki: “Tudyeri”. ²¹Yesu ko ku’jo ai ni: “ Adisa anyi ga eri kpe ya?”²²Esaki Besaida ga ‘dii, eziki mo’di mi ako riYesu di, ko a’iki anda ni kelo du mo’di di ni. ²³Yesu ko mo’di ‘dia dri ni, kadi eziya e’I ‘asi langwe. ‘Ba tuze mo’di ‘di amige, ti di ruaru, zi anda ni: “Nyi de nga way a?”²⁴Mo’di ‘di e’do mi aseka a’i: “ Ma ‘ba nde kaki lende kwe ani, ki kalawe”. ²⁵Ti anda di ni mo’di di amige sa di , mgbe mo’di ‘di nde ga pelere;anda mi zwa ra, kude nga tuwa du anda. ²⁶Yesu zwe anda ni ‘boru ku’jo: “Kugwi e’I te be ri ni aga ku.²⁷Yesu pi ‘ba anda lenile ri to voki e’I Cesarea Filipi laga ga ri ni ga .Letimige zi ai lazi si ‘dini: “Ba ku’joo ma a’di’i?” ²⁸Ku’joki anda ni: Zipi kura nyi Yoana ni batisimo kere ri, zipi kura nyi Elia ‘I, zipi kura nyi profetago.”²⁹Ko zi ai: “Anyi le, anyira ma a’di ‘i? Petro a’I Ni, ku’jo: “Nyi Kristo “i!” ³⁰Ko ecara ai ni kule kungeki di ba zi ba ni ku.³¹Ko e’do ai lenire, amala Ngwapi ‘ba di ‘baru ecandi retu rii ni esure,’ba amba ‘ba ga azika Rubanga ni ri dri lapwonyia Cara Mose dri lenika ri to ri ni gale mgbe vuaru ‘dile kpo. Ki o’du ina avuga kemu konzi ra. ³²Jo nga di gbo. Mgbesa Petro lungwe anda ni baraga edo anda ni ejaka.³³Ki Yesu ndre nga ba anda lenile ri di, e’ja Petero ni: ku’jo anda ni: Nyinga mani pi, nyi Sitani! A’dusi ra nyidi ‘ba di ‘i, Rubanga di ‘i ku”. ³⁴Yesu lungwe laki ‘ba anda lenile ri to, ku’jo ai ni: “De mo’di le ma vu ni okoka, kuga anda ru ra, ku’gi anda kruce ni, keko ma vu ni.³⁵A’dusi de mo’di le anda lidi ni larika, ka anda lidi ni legwe ra; ambisi de mo’di ka anda lidi ni legwe ma si vuaru Ofu Loso madri si, kemu anda lidri ni lari ra. ³⁶De mo’di di nga vu dige ri tuwadu a’aa, ki evolo anda lidri ni ra ri, anda ni di de aa ya? Gbwdu dide anda ni iyo. ³⁷Mo’di ka anda lidi ni ofu wa ri adusi?³⁸De ba odu dini aga Rubanga e’bekara, enzi edeka au ri lelega, mo’zi drinza ko ma si

Chapter 9

¹Yesu ku’jo ‘ba anda lenile ri ni: “ Ma’joo anyi ni gbadu ‘ba zipi ‘ari kaki opi Rubanga di emuka ni ndre kesua ludraki kuru.” ²O’du azia avuga, Yesu zi Petro ni, Yakobo to pi Yoana ni laka ‘be dige oru, ausi ai kolu dru ai ai ni. Ai andra ga si Yesu ecoru ra. ³Anda bongo ‘ee ingwe bue, ka ‘ba ni me esu esu, mo’di zi alu sa vu dige ‘a bongo ge’re naa ani wa ri iyo.⁴Elia pi Mose to edeteru aia anda ga, kezuruki Yesu pi too. ⁵Petro ku’jo: “Lapwonyi, ‘ba ni oluka ‘di ‘a ni loso, disidru nyi’ba amasi morogo ai naa, alu nyi ni, alu Mose ni vuaru alu rii Elia ni.” ⁶Petro ni ku’jo nga dinini ku: ori ko ai tuwa du ra.⁷Mgbe ru’bu enga retugo du, la’bu aia di ni cwi;u’duku ko enga ru’bu ‘aga ku’jo: “Di ma Ngwapi ni ma lele ndro ri ‘i. Anyeri anda ni! “ ⁸Ki ndreki ga aia bara ga di ni, esuki ‘ba zi ai allele ga iyo, tete a’ai rii Yesu ‘i.⁹Aia esire ‘be di ge si ri, Yesu kujo nga aiya dele ri kujoki ba zini ku kwa, kofuca ndi o’du Ngwapi ‘ba di onzizori niga. ¹⁰Gbwadu koki ga anda ecarale ai ni ri a vu ni ra; ki ai lelega si kaki g aero vua kaki enzika ai ehwi ni a’du ya ni luzi.¹¹Ko luziki andani: “ Lapwonyia Cara Mose dri lenika ri ku’joo Elia kemu kpa a’dusi?” ¹²Yesu ku’jo: “ Lokuloku. Elia kemu nga tuwadu edere karega ya ni ndrere kpa; ki de ‘dini ri osiru oma Ngwapi ‘ba dri ka icandi esu okpo si vua a’di ani ede a’dusi ya? ¹³Ki ma’joo anyi ni, Elia emu ra vuaru edeki nga ruaru cwizo buku ge ri ani”.¹⁴Yesu lungwe ba anda lenile ri, esuki ba angbwu taru aia bara ga , Lupwonyi Cara Mose di okoka ri keroki lejo ai to. ¹⁵Baamgbu ‘di ndeki Yesu ni’di, a’uki ra, feki anda ni a’ure, ziki anda ni anzo si. ¹⁶Yesu zi a’i: “Anyi ai tro ta ero a’du dige?”¹⁷Ba amgbu ‘di ‘a mo’di alu a’i: “Lapwonyi, mezi ma’bura ni nyi dri, a’dusi ori unzi rii ruaru a’aa, lubi tina cwi. ¹⁸Vuaru de ori ‘di ezu ruaru ni ku’bea vuru kefu tro ti n’ a ga, ka anda si ni nya okpo si vuaru kedea okpo. Mazi nya ba nya lenile ri kudoki dru ori ‘dii pi, ki maki kpe.” ¹⁹Ku’jo ai ni: Anyi ‘ba a’I ako ri ‘i. Kule molu anyi a bara ga ndi ingopi? AAnyezi ma di”.²⁰Eziki ‘bura ‘di anda di, ki mgbe sa ori inzwi ri ndre Yesu ni dini ‘be ‘bura ‘di vuru, ku liru inaku ‘a ga kefuto tro ti naniga. ²¹Yesu zi ata ni: “Nga di ederu ‘bura ‘di aruge ca kinya si?” Ata a’i: “ e’do ‘boronzi anda di niga. ²²Ku’bea aci ‘aga, zipi si iyi ‘aga, vu ekpadru ani ‘dijo kpo. Ki de nyi nga zi ede wa ri, kiza kuko nyi ama si, nyekonyi ama.”²³Yesu longwi anda ni: “ nyi’jo ce, me deya wa. Nga towa du kederu modi ai to ri ni wa”. ²⁴Mgbe ‘bura ‘di a ata oza, oma: “Madri a’I a’aa, ki ga, ekonyi a’I madi gaawandu ‘di ni!” ²⁵Yesu de ba remuka anda lagaga dini, eja ori injwi ri. Yesu ku’jo: “Nyi oriinjwi ri ga’jo’re kpe vuaru ga erire kpe ri, mecara nyi nga ruaru si pi, ongwi ‘bura ‘di iru di ku”.²⁶Ori de be bura di vuru, jwa rere nga ruaru si pi. Ko ‘bee bura ri vuru kende daa kpo ani,ausi ‘ba amgbu ku’jo : “Da ra. “ ²⁷Ki Yesu ko dina, enga anda ni oru, bura rib a pasi wa.²⁸De Yesu kwi zo nani ga, ‘ba anda lenile ri ziki anda ni: “Amado ori injwi ri kpe a’du le’jo si ya? ²⁹Yesu a’i: “ ‘Di kudoru wa ri elegi si.”³⁰Yesu pi ebeki ole na ra, laliki Galilea ga si. Lee ba kuni ku, ³¹Adusi le anda kele ni anda lupwonyia. Ku’jo ai ni: “ Ngwapi ‘ba di kemu karukwe ‘ba adiga, kaki anda ni ‘di kpovuaru o’du aina avuga kemu kenji ra. ³²Ki ai le eriki lejo ni ekwi ni ku, kaki oriori anda ni zire ga.³³Esaki Kafarnao ga ‘dini toruki zuga, ki zi ai: “ Anyi tebe leti mi ge enye ru aduni ga? ³⁴Oluki ciri a’dusi esu ai nga ero zo ri kuziye ki adi aiya lele ga kolu amba du ni ya i. ³⁵Ko ri vuru, lungwe ‘ba mudra alimbe eri ri anda di, ku’jo: “ De mo’di le oluka aluzo ri, kule kolu vulega kede I’bu ‘ba cidu ni”³⁶Vuaru e’du ‘burangwa alu, ‘ba aiya andaga, amvo cwi, ku’jo ai ni: ³⁷“Mo’di ‘baciri ‘di ani ‘di a’I’re ma ru si ri, a’I ma ‘I, vuaru mo’di ma a’I’re ri a’I ma ‘iku, a’I mo’di ma ezwere ri ‘i.”³⁸Yoana ku’jo Yesu ni: “Lapwonyi, made mo’di alu kudo ori injwi ri nya ru si, Anda oluka ama aluku si amaluga modi na cwi/pi. ³⁹Ki Yesu ku’jo: “ Anyi ga ku: mo’di nyuma edere ma ru si ri ‘jo nga injwi ma ruge ku.⁴⁰Mo’di jare ama to ku ri, ku’de ama ni ⁴¹Ma’joo anyi ni anda , De mo’di ke iyi mvule anya oluka Kristo dri ‘i si, mo’di anidru le’di igwe ana dride ni ku kwa.”⁴²Ki mo’di ba ciri ri evoloka ri, loso si oni obee embe aru ki adi bee iyi meri di ni ga. ⁴³Vuaru de nya di kuzi ni enji aga nyi li pi, dudu nyi mu lidi ga di alusi, kuzwa muka di eri to aci aga. ⁴⁴Laka o’bu ka nyi nya ‘bo vua aci sa ka nyi gwe ‘bo.⁴⁵Vuaru de nya pa kuzi nyi enji aga lipi! Loso ri anyi kwi lidi aga pa alu to, kuzwa inyi kwi aci aga pa eri ri to ra. ⁴⁶Laka o’bu ka nyi nya ‘bo vua aci s aka nyi gwe ‘bo.⁴⁷De nya mi ‘I sa kuzi nyi enji aga , enge pi! Loso ri anyi kwi Opi Rubanga dri ni ga mi alu tro, kuzwa nya kwika mi eri to aci olure tadu ri ni agar a. ⁴⁸Laka o’bu kunya nyi ‘buaga vuaru aci kugwe ni ‘bo du.⁴⁹Aci kemu mo’di alu alu eco pelere, a’ia aji loso ezika ri ani. ⁵⁰A’i ni nga loso ri, ki de a’i ‘ee asa ri, a’di ‘abaa ku’e uka ni ingoni? Kule anyi ‘ba a’i kolu anya ruge a’a vuaru anyolu wa’dezi anyidri tro egbwe si.

Chapter 10

¹Yesu e’be kare na ‘di, mu Yudea ‘a vuga Jordano a’do. Naas a ‘ba evo amgbu, ko leni ai, ingazi sa ani a edeka ri ani. ²Farizei’ba zipi ezweru ki Yesu dri, anda ni o’bizo ziki anda ni: “ Cara Rubanga dri ga mo’di ni izi anda di gaka mgbe ni ray a? ³A’iaia ti ni: “ Mose ku’jo anyi ni a’du? ⁴ku’joki : “ Mose a’i ama ni dri tika pasi kezo uku dozo pi vua gazoa dru mgbe ni ra,”⁵Yesu le ku’jo ai ni: “ Mose ku’jo nga ‘di anyi ni ‘dini ri anya renika kpe si. ⁶Ki e’dozo bi o’du ga bizo ri niga, Rubanga bi ‘ba, ago izi tro.⁷Disidu kulea ago ke’be ata pi endre tro ra, kemukiru izi tro ru alu ri ‘i.’ ⁸Eri trwa kakiremu alu, ausi ai eri ku, air u alu ri ‘i. ⁹Disidru nga Rubanda a emule alu ri, kule ‘ba kalanju ku”.¹⁰Ngwiki zu ga, laka ‘ba anda lenile ri ziki anda nga di si idi. ¹¹Ku’jo ai ni: “Mu’di anda izi ni ga’re mgbe , izi zii ‘du’re au ri kede asa ede vuaru ka enzi ede anda izi ni. ¹²Vuaru de izi sag ago ni mgbe ‘du ago zii au, anda ni sa kede asa. “¹³Ai ‘boronzi ciri ezire laka dudu kuti di runa pi niga, ki ba anda lenile rido ai pi. ¹⁴Ki Yesu de dini , engwi anya; ko ku’jo aini : Anye’be ‘baciri kevoki ma di, aku ga ai ku, adusi ku Opi Rubanga di kolu be dini ri ni.¹⁵Majo anyi ni gbadu ! Mo’di opi Rubanga di aire burangwa ga ri aika ri ani ku ri, kukwi laka kpe. ¹⁶Nga di avuga amvo ai, ‘ba di aia diniga coo tutu aia ruga.¹⁷Yesu edo muka dini, modi alu alu, owo andra aru,zi anda ni lazi si: “Lapwonyi loso ri, duba mede a’du lidri olure tadru riesuzo ‘wa? ¹⁸Yesu ku’jo laka: “ Nyulugwe ma losori a’dusi? ‘Ba loso an iyo , loso ri te Rubanga ‘i. ¹⁹Nyi ni cara Rubanga dri ote: A’kudi ‘ba ku, eke de asa ku, oko gu nga ku, akulujo enjo ku, akulu jwa ba ni nga ku, kule anyi ru nya ata pi nyde to.²⁰Mo’di na ku’jo anda ni: “Lapwonyi, amba le’jo di ega zo ma yai ni nga cara di avu moko tuwa du.” ²¹Yesu nde anda ni, asina de ruaru tuwadu ra. Nga lesire ri lezi nga nyidi aa ri tuwadu ki ke citi na ba nga ako ri ni, ki nye sun a lonyi ni rubu ge oru. Emu ko ma avu ni. ²²Anda lejo di ni Erika si ovina ecoru ra mupi rere angala to, adusiko anda ni ngato nja.²³Yesu eye nga, ku’jo ‘ba anda lenile ri ni: Kolu okpwo ba limi to ri ni kwizo keri Rubanga di ni ga!” ²⁴Ba anda lenile ri a’uki le’jo ‘di sir a,. ki Yesu angwa di ku’jo ai ni: “Ma ‘boronzi, kwika opi Rubanga di ni ga ni okpo. ²⁵Nakanaka a kwizo lu libira dri si ri emi, kuzwa mo’di limi tro ri a kwika opi Rubanga di ni ga ni ra” .²⁶A’uki okpo si, nde oku ri ra, ku’joki ai ni: “De dini ri, a’di ka rari wa du ni? ²⁷Yesu eye ai, ku’jo ai ni: “Ba ni okpo, kaki’bia kpe; ki Rubanga ni okpo ku, a’dusi Rubanga kede nga tuwa du wa.” ²⁸Petro iko le’jo ‘di a ti ni, ku’jo: “ Ki ama le, ame’be nga towa du ra, am’eko nya vu ni au”.²⁹Yesu ku’jo: Ma’joo anyi ni: de mo’di e’be zo, adrunzi , amvonzi, ata, endre, ‘baciri, vu troma si vua Ofu losorii si, ³⁰kemuka ga nza ri esu lidri vu dri ri iga. Mo’di ‘di kemu ke su zo, adrunzi, amvonzi, endre, ‘baciri, vu vua icandi tro esu nai ti vu mia, vua lidri emu’re rig a, ka lidri olure tadru ri esu ra. ³¹‘Ba amgbu ati ri kevo kolu vule, vuaru ‘ba vule ri kemu kolu ati”.³²Esu ai leti ‘aga kuvoki Yerusaleme ga, Yesu laga ai ni ni; ori ko ai cwi, ‘ba aia vu okoka ri sa anda ani.Ziniga Yesu lungwe anda maju mudra alimbi eri ri maraga, etede adu kumu kederu anda rude ire ri. ³³Yesu ku’jo ai ni: Diyadu avoki Yerusaleme ga, ki na’asi Ngwapi ‘ba dri ni a’di azia Ambw ‘ba ga azika Rubanga ni rii dri dri dri vua lapwonyia Cara Moses dri lenika ri dri. ‘Ba n aka dra li driaru au, a’di ko a’di ani hwe Kafiri ‘ba dri. ³⁴Kaki ani inya’li, kaki tuze wi anda ruge, a’di ko a’di ani mgba, odri andani ‘di. O’du ina avuga konzi ra.”³⁵Yakobo pi Yoana tro , Zebedeo a ‘boronzi, ozekiru Yesu dri, ku’joki anda ni: Lapwonyi, amale nyide ama ni ta ama zile ri ‘i. ³⁶Ku’jo aini: nga anya lele amide anyini rii adu? ³⁷Ku’jo ki anda ni: “Ba ‘ama ba eku nya opi dri ni ga aluri nya nyare ga, zii ri nya legi ga.”³⁸Yesu ku’jo ai ni: anyi ga anya a’ile rii ku. Anyi kerije icandi dri ma mvule rii mvu wa ya ? Anyi batisimo ma kole ri ko wa ya ? ³⁹A’iki Oo, amaa edewa .”Yesu ku’jo aini: “Lokuduru anyi kerije icandi drii ma mvule rim vu ra, vuaru any batisimo ma kole ri ko ra; ⁴⁰ki rika ma nyare ga kusa legi ga ni hweka ni, I’bu madri ‘I ku. Rubanga ka kare ‘dii hwe ‘ba upelera rii ni ni”.⁴¹Nga’dierika si, ‘ba zii mudra rii a asi e’do emika Yoana pi a ruga Yakobo tro ⁴²Ausi Yesu lungwe ai anda di , ku’jo aini: ‘Anyi ni ote ovi dri si, ‘ba lungwele opi rii kaki ‘ba ase okpo si.⁴³Nga di kederu anya lofo ga ku. Kule kede ibu anyini . ⁴⁴Modi lere anda kolu amba ri kule kolu Opigo ba tuwa di i. ⁴⁵Ngwapi ‘ba dri ede anda ani, emu I’bu edere ‘ba ni vuaru lidri andadi azire ‘ba amgbu edokazo.”⁴⁶Yesu pi caki Jeriko ga. Engaki Jeriko a’ba anda lenile ri tro ‘di, esu Baritimeo ( ehwi a ni ori Timeo), mo’di mii ako ga a’I’deri , ori leti baraga. ⁴⁷Kujo anda keri Yesu ni Nazaretigo rii kemu ‘dini , edo ojwaka ere: “ Ori Davide , kiza kuko nyi ma si,” ⁴⁸‘Ba amgbu e’jaki anda ni, ku’joki kuvu ciri ki ozi jwasi rere: Ori Davide, kiza kuko nyi ma si,”⁴⁹Yesu mba ‘cwi di, ku’jo: “Anyimba nya asi, nyinga oru, kulu gwe nyi.” ⁵⁰‘Be anda la’bu ni pi mvuru oru, mu Yesu dri.⁵¹Yesu ku’jo: “ Nyile amide nyi ni a’du?”Mo’di mi akori ku’jo:”Lapwonyi , nyi ‘ba amnde ga idi”. ⁵²Yesu ku’jo anda ni: “ Nyimu, a’I nyidri lari nyi ra” Mgbesa mi anda di awiru ra, vuaru ko Yesu a vu ni leti aga tro.

Chapter 11

¹Aia Yerusaleme ni etorore rii, caki Betefeje pi a tigeBetania tro ‘B oliveti ni lagaga . Yesu zwe ‘ba andadi eri . ²Ku’jo ai ni: “Anyivu e’I nga ecore anyi dri na I’a,jo ito e’I na I’a ni, anyivu anyi kaino angwa ‘ile ci eze sa ture driaru kuru rii esu. Anyenzi, anyeji ‘di’a . ³De mo’di zii kozi anyi: ‘Anyi a’du ede? Anya ‘i:Opi ole ni, kemu kolongwiya nyebe diya.⁴Voki esuki kaino angwa ‘ile ci ri ketumi ga leti mi.Aia enzire a rii, ⁵‘ba umbaka na ‘a ri, oziki: Anyikaino la’di nzi a’dusi? ⁶A’iki ondo Yesu a ecara le ri ani. ko e’be ai evuki aiya leti si.⁷Eziki kiyino ni Yesu dii ki beki bongo ruaru dudu Yesu kutu di aru kalawe duu. ⁸Baa angbwu beki bongo letiyaga dudu andani kalawe di arusii, ziba pi lubaki ituu ni bi dudu ai kuba leti aga. ⁹Baziba edo lagaka atii ziba pi andavuga kojwaki, “Hosanna ! Andra adu mo’di emureruu Opi dri si ri’i. ¹⁰Andra adu Opi ama bire’ri ni Davide dri a en’gwika si!Hosanna ni oru ri’i!¹¹Yesu khwi Jerusaleme ga di’I, ko khwi zo Rubanga di ni aga. Ndre ga gbi , ki dria du esu vu nira, ‘disidu voki maju andadi mudra alimbi eri ri tro Betania ga. ¹²O’buzi, anda Betania ni’e’bere ri, abiri ko anda ni ra.¹³Ndre eleu bi tro ire ‘di, mu laka eleu endere ki oana ‘iyo, te a’a ri bi na ‘I , a’dusi lofo eleu a’azo ri adi sa esa kuru. ¹⁴Yesu ri nga joka eleu ni khwe aruge: Mo’di zi kunya o’a nyidi ku khwa.”varu ‘ba anda lenire ri eriki nga anda jole ri raa.¹⁵Ba’di caki Jerusaleme ‘ga’di , Yesu khwi zo Rubanga dri’ni aga , e’do ba nga lezika ri vuaru ga geka Rubanga ni zogari ni doka. Luli meza ‘ba siti ofuka ri di vuru vuaru komwi ‘baamamu lezika ri di i sa luli vuru. ¹⁶Le ‘ba ni ku nga gika Rubanga ni zo ga ku kwa.¹⁷Yesu leni ‘ba kujo: swiru Buku Ole ri ni ga Rubanga kujo: “ Ba tuwa du ni zo madri kemu kalugweru zo elegi dri I’. Ki dria anye eco ‘e ugi ogu dri ‘i! ¹⁸Ng’di Amba ‘ba nga azika Rubanga ni ri divuaru lapwonyia Cara Mose dri ni lenika ri eri ki dini leki ai kundu leti anda ni dizo.Oriki anda ni ra, a’dusi ‘ba tuwadu a’uki nga anda lenile ri adige tro. ¹⁹Undrwelaga fu tauni Yerusaleme ni aga si pi.²⁰O’buzi si aia lalire ga, ndreki eleu agini ri, o’wi bi ijwaga. ²¹Petero era ‘di, ku’jo Yesu ni: “ Lapwonyi, nyide adi, eleuhwe agini nya wale ri o’wi ra too!²²Yesu a’i: “ Anya ‘I Rubanga ni. ²³Ma’jo anyi ni lokuloku, de mo’di ku’jo ‘be’di ni: ‘Nyinzwe nyi , nyi’be nyi meri’aga, eka mama ako, de ka’I ga anda jole ri kederu ra.²⁴Disidu ma’jo anyini dini: de anyilegi ga esuzo , anya’I anyesua ra : anyizi ga nyalele ri anyesuwo raa. ²⁵Vuaru de enye legi, de enji be ziba pi edele nya ruge ri aa sa, kule enye be ra dudu , anya Ata ni rubu ga ri kebe anyi ni ru. ²⁶De anyebe enji be zidi ku, anya Ata ni buaga ri sa ebe enzi anyidi sa ku.²⁷Engwiki Yeruseleme aga idi. Yesu a’lawere zo Rubanga di ni aga ri, Amba ‘ba ga azika Rubanga ni ri di lupwonyia Cara Mose di lenika ri tro vuaru amba ziba pi tro evoki anda di . ²⁸Ziki anda ni: “ Okpo nyidi ga ‘dini ‘di edezo ri enga ingo? A’di kee okpo nyi ni ga ‘dini‘di edezo ri niya?²⁹Yesu ku’jo ai ni: “Ma anyi ni lazi zi alu dii;de anya ii ra,ma okpo ma ‘nga edezo ‘dini ‘dii etede ra ³⁰Batisimo Yoana dri enga Rubanga dri nosi ‘ba dri ya? Anya ‘i ma ni ile ii.³¹Ba’ di e’doki ga amaleai lofo ga:“Deama ‘jo: Enga Rubanga dri; ku’joa : ‘De ‘dini anyile Yoana ni a’ika ku a’dusi’? ³²Ki de a’majo: ‘Enga ‘badri le? Kaki ‘ba amgbu ‘rii ori, a’dusi ba amgbu a’I ra Yoana ni andrani profetago loku ri i ³³Ko a’iki Yesu ni: “Ama niku”. Yesuku’jo ai ni: Ma sa metede anyi ni okpo ma ga ‘dini edezo ri ku.

Chapter 12

¹Ziniga Yesu nge ga ai ni le’jo ekwi si: “ Mo’di zi so amvu a’bala ‘banga ni; lu’be tin a ci, ‘di’ bu a ‘bala ‘banga ni zizo ci, ko ‘di loro cwi, ‘diiri e’be ‘ba ni uhwele uhwe, ko mu vu loluga pi. ²Lofo tizoa dru ri si,amvu ‘niata ‘di engwi ‘di , zwe anda tiluzwa ni kemu ba ‘di dri anda dride amvu dri ezire. ³Ki ‘ba ‘di koki tiluza dii , omgbaki anda ni , ko zweki anda ni vule dride ‘di ako.⁴Ziniga amvu’niata ri zwe tiluza ziina au, ‘ba ‘di mgba anda ni sa dria dria, ko edeki anda ni kendre drinza. ⁵Zwe tiluza zi ni, ki ‘ba ‘di mgbaki andani kpo. Ko zwezipi sa ra, ki ziti omgba mgba, zipi ‘diki kpo.⁶Di avuga mo’di lesi alu a,aa anda bura lele ndro ri’i. Vulega zwe anda ni ai dri au. Amvu ‘niata ra: “ Kaki ma ‘bura ni ru ra”. ⁷Ki ‘ba amvu ‘aga ri ‘jo aiya lele ga :’Di amvu a’bura ‘i. Ayi’ba a’kudiki anda ni ra, ausi amvu ‘di kolu ama ni!⁸Disidu koki anda ni , ‘diki anda ni ra, ko ‘beki andani amvu agasi langwe. ⁹Yesu zi ai: “Driya amvu ni ata kede adu? Kemu ka ‘ba andadi amvu ‘aga ri ‘di ra, kuko ka amvu ni hwe ‘ba zi ni.¹⁰Nga cwaile Buku Ole ri ‘a’dii ila kuru ya? ‘Oni I’bu’ba a gale mgbe re engwi oni mba ‘re drile ga ri ‘i. ¹¹Nga ‘di Opie de ni; nga anda edele ri kendre ‘ba mi loso ndro rere! ¹²Amba Yudei di leki anda ni koka ra, a’dusi oniki le’jo ‘diiku’jo ai ni ni ote. Ki ori ko ai ‘ba amgbu ‘di si cwi. Dididru e’beki anda ni ra, ko voki pi.¹³Na’avuga zweki anda dri Farizei vua ‘ba Erode drikukokidru andi ga gere ego ga. ¹⁴‘Ba’di evo ku’joki anda ni: “Amba, ani ote nyi mo’di ga andari edete re ri,ori ko nyi mo’di zi si ku hwa amala mo’di a eku vu dri’di ‘a ri nyi niehwi ako, vua nyi le’jo Rubanga driini leti anda ri si. Cara Rubanga dri a’i ama hwe musoro Cesare dri, de nosi amah we ku? ¹⁵Yesu ndre ‘ba ‘di a ciri ni ‘di, ku’jo ai ni: “Anya o’bi ma lejo dini ‘di si adusi? Anyehwe ma ni okolongo alu, amade adi”¹⁶Ba dii keki driaru okolongo alu, ko ku’jo ai ni: “Di a’di a’dini eno ‘i? A’di aru i? A’iki: “Cesare di ‘i.” ¹⁷Yesu ku’jo ai ni: “ nga Cesare dii anyike Cesare di, ga Rubanga di anyikee Rubanga di.”A’uki okpwosi.¹⁸Saducai evoki Yesu dii. Ai ‘ba a’ika de mo’di dra ra ri kenzi kpe ri ‘i. ¹⁹Ko ziki anda ni lazi di si: “Lapwonyi,Mose cwi ama ni, ama de mo’di a adrozi da ra, ki e’be izi ‘bura ako, kule mo’di ‘di kohwi anda adozi a awizi ni, ausi kaki ‘boronzi ti anda adozi ni ra.²⁰Andrani eze adrunzi tudyeri. Atizori ‘du izi, ki dara ‘bura tika ako. ²¹Adrozi erizo rii ohwi awizi ‘di ni, ki anda ni sa da’ra ‘bura tika ako. Inazo ri sa da’ra ‘bura tika ako, vua’ru adrunzi zipi sa anda ani. ²²Ai tudyeri trwa daki ‘boronzi ako. Dria vulega awizi ‘di sada’ra. ²³Too o’du ‘ba a onzi’zo ri i nga, de enziki ni ri, izi ‘dikolu a’di dri ‘i? A’dusi ‘ba ‘di tudyeri trwa ‘duki izi ‘di ra.”²⁴Yesu ku’jo ai ni: “Anya ra ni ego rere. A’ dusi anyi ni nga cwile Buku Ole ri ‘a ri okpo Rubanga di tro ku. ²⁵Amala de enziki ni ago uku tro o’duru ku; ki kolu malaika‘bu’aga ri ani.²⁶Diyadu ‘ba drakara rii a onzika ni drige, Rubanga ku’jo ai ni: ‘Ma Rubanga Abramo dri, Rubanga Isako dri vua’ru Rubanga Yakobo di ‘i.’ ²⁷Nga ‘di a’ehwi ni anda ni Rubanga ‘ba drakara rii di ‘i ku,ki ba lidri ri dii ‘i. Anya ra ni ego rere”.²⁸Lapwonyia Cara Mose dri lenika ri ‘a alu ri eronga anda’di ra Eri Yesu a’I Saduccei ‘ba andaga ‘di, emu driaru zi anda ni lazi si: “ Cara aluzo nde’dia ri ingo ‘i?” ²⁹Yesu longwi ku’jo: “Cara nde’dia aga ri di ‘i: Israeliba anyeri! Opi Rubanga ama dri anda ni Opi alu tende ri ‘i. ³⁰Duba anyile Opi Rubanga anyidi anya asi cidru si, endri anyidi cidru si, ra anyidri cidru si vuaru okpo anyidri cidru si.’ ³¹Erizo ri ‘di ‘i:’Anyile anya wa’dezi pi kendre anya anyi leka ri ani.’Cara zi ‘di nde’re ran a iyo.”³²Mo’di ‘di ku’jo anda ni: “Lapwonyi , nyi’jo ce! Nga nya jole ri anda, amala Rubanga anda ni alu tende, zina anda a’ni na iyo. ³³Anda ni leka anya asi cidru si, ra anyidi cidu si, okpo anyidii cidru si vuaru anya wa’dezi ni leka anya anyi leka rii ani, ‘di ‘nde azi cidru azile Rubanga ni ri ra.” ³⁴Yesu eri mo’di diiku’jo nga ciri di’i’di , longwi anda ni: “Nyi opi Rubanga dri niga lolu ku.” Naiavu’ga ori ko ‘ba anda ni zire ga ci.³⁵Navuga si anda ga lenire ga zo Rubanga di ni ga’si, Yesu ku’jo: “Lapwonyia Cara Mose dri lenika ri kelenia Kristo ni ori Davide ‘i ni ingoni? ³⁶Amala Davide ‘I sa okpo Endri Ole ri di si ku’jo: ‘Opi ku’jo Opi madri ni: Nyiri ma nyare ga, Ma’ba nyi pa ti ku’ja ‘bazi nyidri idri.’ ³⁷De Davide kulgwe anda ni anda Opi ‘i ri, kolu anda ‘ burangwa ni ingoni?”’Ba amgbu ri eri nga ‘di anzo tro.³⁸Yesu a nga lenire ga , ku’jo: “ Anyimba anya ta lapwonyia Cara Mose drilenika ri si.Kaki kanzu ka’bu ka’buri lusu, ausi soko ‘a ozi dru ai laru tro; ³⁹vuaru kaki kare ati ri ‘du zo lemu dri niga vuaru karama la’du di niga. ⁴⁰Ba ‘di kaki awizi a nga ni luta ;kaki elegi para akujo du ai loso.Kevoki kesu ki lamgba retu ri esu ra.⁴¹Yesu ri aso kare siti ‘bezo ri tro,ka ‘ba siti ‘beka ‘aru ri ndre.Hworoni amgbu ‘beki siti nzanza. ⁴²Awizi alu emu, ‘be afu toueri, emuru okolongo alu.⁴³Mgbesa Yesu lungwe ‘ba anda au okokari anda di, ku’jo ai ni: “Lokuloku ma’jo anyi ni, waizi nga ako ‘di a ga ‘beleri, zwa nga twa ‘ba amgbu a ‘bele sandu ‘dii ‘aga ri ra. ⁴⁴A’dusi ‘beki siti aidri azarera ri au, andisi awizi ‘dii ‘be ando ga anda di ri a’aa oluzo anduri tuwa.

Chapter 13

¹Anda efure ga zo Rubanga di ni ga si pi ri, mo’di alu anda lenile ri ku’jo: “Lapwonyi, nyidre oni gboro nai, zo gboro na tro!” ²Yesu ku’jo anda ni: “ Ingre zo gboro ‘di ‘ba ra y’a? oni alu sa e’beru oni zi dri ku: nga ‘di tuwa du ke voloru ra”.³Yesu a rire’Be Olivetidri anda nga endrere zo Rubadri niga rii, Petero, Yakobo, Yoana vua Andrea pi tro evoki driaru mugu mugu dru, ⁴ku’jo ki: “Nga ‘di kederu a’dunga vua etede zo drug a ‘di kederu ra ni lete kemu kolu a’a ya?⁵Yesu e’do joka ai ni: “Anyi ‘ba mi okpo mo’dizi kunza anyi ku. ⁶‘Ba amgbu kaki evo ga kaki ngeya ma rug a, kaki ‘joa: ‘Ma ani ‘i!’ vua kaki ‘ba unzwa amgbu.⁷De anyeri o’ja kemu, kusa anyeri ayaya ku’ja dri ri ni, kule ori kuko anyi ku, a’disu ‘di ga kole kideru ri ‘I, ki de ti omba ‘di si ku. ⁸Amala naniga suru kudiru suru tro, opi kudiru opi tro. Vu koyorukare kwici ga vuaru abiri sa ku’de ra. Di diya ecandi ke’doru.⁹“ Anyolu baba . Kaki anyi zi lokiko a’ di anyi mgba zo lemu dri niga ra vuaru anyi mba’ba vu aseka ri andraga opi tro le’jo madri si, ma ite’dezo ai ni. ¹⁰Kule ofu loso ri ica vu diga tuwadu kpa.¹¹Vuaru de kujoki anyi vura andrga, anya asi kaljwa ‘di ma a’du ‘jo ya si ku;nyi’jo nga emure nydi g era ri I, a’dusi nga na nyi jo nyi ‘i ku, ki endi Ole ri ku’joo ni. ¹²Adrinzi ka aia adrunzi ni azi ‘dile; ataa ka ‘bacireaidri azi ‘dile; ‘baciri ke’ziata pi endre tro aruge, kaki pi kaki ai ‘di kpo. ¹³‘Ba tuwa kuga anyi ga ma ru si mgbe. Ki de mo’di zi ebi ecandi ndi anda lokore ga, a’di aria ra.”¹⁴“ De anye de ga amgbu kevoloru asilajwa retu ezi’re ri, kare kule kederu laka kuri ga, kule mo’di la’dia ri keri ehwi ani, ku le ‘ba Yudea ‘a ri kofe ‘be ‘aga. ¹⁵De mo’di zo driga oru, kule kesi hwire zo ga gaa anda di etare ku. ¹⁶De mo’di amvu ‘aga kule kengwi vule anda bongu ni zire ku.¹⁷De o’du naa ecara, kolu uku ru anji ri ni kusa ‘baciri indruka ri ni inzwi. ¹⁸“ Anyelegi kederu ayi nga ku! ¹⁹Amala o’du nanga , ecandi amgbwu ku’de ‘ba dieze Rubanga a vu bizo ri nga sa re de’di kuru rivuaru emu ‘de naani idi ku ²⁰Duba si lei de opi kedu lofo ecandi na dri ku ri,mo’di rari’dira ri kulu alu sa iyo. Ki indu lofo ni ra,kiza ko andani ‘ba anda lupele ri si cwi.²¹Ki de mo’di ku’jo nyi ni: ‘ Nyindre Kristo ni , kusa ‘Nyindre anda ni na, kule a’nya ‘i ku. ²²Amala ‘ba ‘joka enzo dru Kristo ‘I kusa ai profetaa ri kevo yayaduu; kaki lete ede vuaru kaki ga zipi ede kendre nyuma ani ‘ba lupele ra ri lunzwazo, de o’biki wa ‘i. ²³Kule ‘disidru animba anya ga ni. Maa gee anyi ni ga ‘dikpodru dri dri ra ‘di.”²⁴“O’du naniga, ecandi na a avuga, vu mudi ka itu mi’bii cwi, imba ongwe ku, ²⁵lelego kenga ‘bu ‘a si, kejo vuru vuaru okpo ‘bu dri koyorura. ²⁶‘Di avuga ‘ba kevo ka Ngwapi ‘ba di ni ndre ra kenga ru’bu ‘aga okpo tro vuaru eku ambgodu ri to. ²⁷Mgbesa ka malaika anidri eze ‘ba anda lupele ri trare kare cidru ga si , ndi ‘buzele ga”.²⁸Anyindre dri ovidru eleu. De bi a kuru, anyinia dria meli ire. ²⁹Ani sa de anide nga ‘di ke deru , anyini ote ani ire ondo tumi ga.³⁰Ma’jo anyi ni gbadu ‘ba dria riioca udrare kpo ku, kesua ge ‘di’bapi ederu ra. ³¹‘Bu vu tro koloko ra, ki le’jo madri le loko ku. ³²“Ki o’du vua saa ga ‘di a redezo ri,mo’di alu sa ni’dia ote ri iyo, de sa malaika ‘rubuga ri, desa Nywapi ‘i, mo’di alu sa iyo, kit e aludi Ata ‘i.³³Anyimba anya nga, anya mi kolu mgbo, a’dusi o’du naa emuka ni anyi ni ku. ³⁴Kende mo’di mure vu lolu ga ri ani, onga ‘boru si pi, e’be i’bu’ba ga dri ndrele, alu alu i’butro, ecara mo’digoti nga mbare ri ni mi a kolu mgbo.³⁵Dini anya mi kolu mgbo, a’dusi saa zo’niata a engwizo ri ani ni ku, undrwe kusa iniaga ka ‘dika’di,kusa a’ulogo a cira usore ri ‘i, kusa lovuru vu lofo si. ³⁶De kengwi emiadru anyi ni nika ako sa, kule kesu anyi o’du ga ku. ³⁷Nga ma a ‘jole anyi ni ri, ma’joa ‘ba tuwa ni, anya mi kolu mgbo.”

Chapter 14

¹Esu lesi andraga o’du eri itu ogboro Lalika dri ni ‘dezo Mugati Akuhwi Ako ri di tro. Amba ‘ba ga azika Rubanga ni ri dri vua lapwonyia Cara Mose di nika ri tro, ai leti ndrure Yesu ni kujo lole si o’ddi dru ra. ²Ku’joki : “Kule kolu itu ogboro si ku, nosi ‘ba kevo kezi lejo.”³Yesu ni esu Betania ‘a Simone ni do’bo tro ri dri zo ga. Anda olure lonya tige ri ni ga, izi alu eziete ‘a adu ngu’di drwi lage oru ri tro. Awi ete a ti ni, osu adu ni Yesu ni dige. ⁴‘BYesu pi tro zo ga ri ku’jo ki asi’deka dru: “Adu ngu’re drwi ‘di a’di ivoloa a’dusi ya? ⁵Adu drwi ‘di anda ni ‘di keleziru lage oru silingi mia ina sis a wa; silingi a ni kukeru ecandi ‘ba ni,”Angala ko ai lemuruzi ‘di aruga cwi.⁶Ki Yesu ku’jo: “Anye’be kplu ‘di. Anyi anda ni ecandi a’dusi ya? Nga anda edele ma ruge ri i’bu loso ndro rere ri’i. ⁷Ecandi ‘ba pi tesa anyi niaga tro, anyi ai ekonyi o’du tuwa anya lezo ri ani wa. Ki ambi male molu tesa anyi ni lofo ga ku. ⁸Nga anda edele ri anda edele wa ri ‘i: otri ma ru ni adisa caa ma serega kuru. ⁹Ma’jo anyi ni lokuloku, too jo a’di Of loso ‘di nze vu ndutu dige, a’di ga nge ga zipi ‘di a edele ri di ani era zo tro.”¹⁰Yuda Isikariote ni, maju mudra alimbi eri ri alu ni, muu Amba ‘ba ta lezika Rubanga ni ri dri Yesu ni azire. ¹¹Nga ‘di ni Erika si aia asi engwi ibwi; ecaraki ai ka anda ni siti hwe ra. ‘Disidru anda ni leti ndrure Yesu ni lezizo.¹²‘Du ati Mugati Akuhwe Ako ri dri si, biloangwa Alika dri azire ri’i ‘ba anda vu koka ri ku’jo anda ni: “ Nyi amide nyi ni kare Alika nyazo ri ingwa?” ¹³Zi ‘ba anda vu okoka ri eri, ku’jo ai ni: “ Anyivo tauni aga, anyevo anyi mo’di zialu esu ka eyi ji eyilemvu ‘aga. ¹⁴Anyi’de zo anda kwire ga ri a’dipi ni: ‘Lapwonyi ku’jo, dema Alika nyazo ‘ba ma vu ni okoka ri tro ri ingwa?’¹⁵Ka anyi ni zo retu oru esi ga ‘aru komwitro ri ite’de ra. Anyide ‘ba ni nga tuwadu laka.” ¹⁶‘Ba anda vu okoka ri lungweki, voki tauni ‘ge, esuki nga tuwadu nda ‘joka ri ani. Ko edeki ga Alika ni.¹⁷Undrwelaga Yesu pi eca maju andadi mudri alimbi eri ri tro. ¹⁸Aia ga nyare ga, Yesu ku’jo: “ Ma’jo anyi ni lokuloku, anyi lofo mo’di alu ma ga nya’di zi ri, ka ma lezira.” ¹⁹Asikina omvu ra, oziki andani alu alu: “Gba ma ‘i ‘di?²⁰Ku’jo ai ni: “ Anyi ‘ba mudiri alimbi eri ‘di ‘a mo’di a anda ni dri usu’re zi itaa alu ‘a ri. ²¹Oo, Angwapi ‘ba dri kemu dare kelende Buku Ole rii a ‘jozo ri ani. Ki mo’di Agwapi ‘ba dri azi’re ri, kesu ecandi ra. Di si duba ‘darii andrai mo’di na tika ku’i.”²²Aia ga nyare ri ‘du mugati anzo Rubanga ati, kee ‘ba anda lenile ri ni, ku’joi, “anya’I anyinya, ‘di ma ru i. ²³‘Di avuga ku’du kopo vino tro ri, anzo, ohwe ‘ba ani a lenile ri. Mvuki ra. ²⁴yesu ku’jo ai nii “di ma eri ‘i, eni cara u’di ri dri’i. ²⁵Gbadu ma’jo anyi ni, movu vino zi idi ku, kojuca a’du ma vino u’di opi Rubanga dri i ‘a ri mvuzo ri ni ga.²⁶Long avuga voki ‘be oliveti adinga. ²⁷yesu ku’jo ai nii “anyi kpodu anyodi ra anyi ma e’be ra, a’dusi buku ole ri’o Rubanga ku’jo: ‘Ma lei’dipi ni mgba kpo vua bilo kpodru kaca ra.²⁸Ki ma onzika avuga memu maga anyi ni Galilea ga ati.” ²⁹Petero ku’jo: “de ‘ba amgbu ke’be nyi ra sa, me’be nyiku.”³⁰Yesu ku’jo anda ni: “Ma’jo nyi ni gbaba gu, eudnu, ini onolo ‘disi, aiulogo-oca line gone, vu eni ni ku, kesuo ega ma vu mga.” ³¹ki petero angwi asi eri, ku’jo: “de olu duale nyi tvo ba, ma nyi ga kpe.” Ai kpodru sa ku’joki ovu anda ni.³²Evoki amvu lugwele Gesemoni ni ‘a yesu ku’jo ‘ba anda vu okoka ri ni: “anyolu ‘di ‘a ma dri ilegi.” ³³O’du petero pi yakobo pi yoana pi tuo voki ai tro. Ori oce ani ni osi lazwa tro. ³⁴Ku’jo ai ni: “M’asi kaljwa droka si anyi te ‘di aga, anya mi kolu mgbo.”³⁵Zuremi andnga gaadru, ‘de vuru elegy oma de kesu Rubanga kate wa si ku’ba saa ecandi di kalava ra. Nig’du kopo ecandi dri’di ma dri pi. ³⁶yesu ku’jo: ma ata! Nga tuwadu ke kederu nyi nga nyi si wa. Nyi’du kopo ecandi dri’di ma dri pi. Kile nyi’ba kederu nyi a leka ri ani, madni ani ku.”³⁷Engwi esu ai o’du ga, onga ku’jo petero ni: “Simone nyi o’du gaya? Nyoliki mi mgbo era aludi sa kpe ya? ³⁸De nya ini kolu mgbo, nyilegi, avsi sitani kita dru nyi kpe. Endri ole ra, ki ru ni mori ako. ³⁹Zianiga sa muelegi angwa ;e’jo aluani i.⁴⁰Engwi zinaniga, esu ri o’du ga, o’du ai mi ambaba. Maki onda ti ri a’ile kpe. ⁴¹Engwi vu inzo ri si, ku’jo avi ni: “anyi odiso o’du ko ya? Ai enzi’ba dri. ⁴²Anyiga avoki, ma di ma azi di rii eca ra.”⁴³Olu adi ga ‘jore ga, mgbeba yudani maju mudni olimbi eri ri olu esara. Amba’ba ga lazika Rubanga ni ri dri pi lupwonyia cara mose dri lenika ri pi ‘ba amba ritro, ezweki andani ‘ba amgbu tro, ondo tro vua iligo tro dri’a. ⁴⁴yuda ku’jo ai ni: “ma dule elemvu na ri anda’i, anyiko, anyiko, anizi loso, kiparu ku.” ⁴⁵yuda esa’di, mu rere sa yesu di, ku’jo: “lapwonyi! Mgbesa du elemvu’na. ⁴⁶‘Ba amgbu ‘di koki yesu ni okpo si.⁴⁷‘Ba umbaka maraga’di aluna enge andailigo ni, ga amba azi ole ni dri atiluza a bi ni pi. ⁴⁸Yesu ku’jo ai ni: “Anya evozo iligo tro, ondo tro ma kore ni ma ogu? ⁴⁹O’du tuwasu ma ngu leni onya lelega zo Rubanga dri ni aga, sa iji dri mu ru ku. Mani ‘di ederu nga buku ole ria ‘jole ri a vu ni okozo. ⁵⁰‘Dini ‘ba anda vu koka ri tuwadu e’beki anda ni ra, feki pi.⁵¹yaigo alu yesu avu ni ko’re ni ru ngaiyo, te suka angwa. Koki anda ni. ⁵²Ki e’be suka angwa ni aia dri ‘a, eparu fee suka ako pi.⁵³Ziki yesu ni amba azi ole ri dri di. Esu amba ‘ba nga lezika Rubanga ni ri driai’ba amba vu dri tro, lapwonyia cara mose dri lenika ri tro toruki na’a. ⁵⁴Petero ko vu oni ahwa gwa’da vua ohwi amba azi ole ri dri dri difo dri. Muu ri askaria rutraka ri tro aci tige.⁵⁵Amba azi ole ri dri ai lokiko tro, enzi ndrure yesu ni ruge anda ni ‘dizo ki esuki alu sa kuru. ⁵⁶‘Ba amgbu ezi le’jo enzodi ri, k iambi eci si kuru.⁵⁷zipi lumba, ku’joki le’jo ego ri ruaru. ⁵⁸amala: “Am’eri ku’jo: memu ma zo Rubanga dri sile drisi ‘dii ire ra, ki o’du ina ovuga mzi na si sile dri si ku ri’i.” ⁵⁹Ki ‘du sa eci si ku.⁶⁰Amba azi ole ri dri anga oru ‘ba amgbu ‘aga ziki lazi yesu dri: “Nga le’di niga nyi ni a’i iyo ya? Nga’ba ‘di ‘a nyi isikizo ri a’du? ⁶¹Ki yesu olu cirri, ofu nga a’i si kuru. Amba azi ole ri dri zi idi, ku’jo: “nyi kristo, ngwapi Rubanga ni ecule ri dri ‘i ya? ⁶²Yesu a’i: ma anda’i. Anyevo anyi ngwapi ‘ba dri rire Rubanga okpo tro ri a nyare ga ri ndre ra kemu ru’bu’a eku retu ni tro.”⁶³Amba azi ole ri di cwi anda bongu ra, ka’jo: “andru sadenia zi ku! ⁶⁴anyeri la’da anda ‘dale Rubanga ruge ri ra. Diya anyi ra adu?” ongo aliku le’jo, ku’joki tuwadu: “Ede enzi ra, kule kudaa.” ⁶⁵Zipi e’do mgbesa tuze luwika ruaru, mi na ombeka tro, e’doki anda ni mgbaka. Ku’joa ki: “Nyite’de mo’di nyi mgba’re ni!” Askaria koki anda ni udiki, usaki anda ni okpo si.⁶⁶Petero a olukre vuru lele esi ri nig a, zwagwa tiluza olu amba azi ole ri dri emu laka. ⁶⁷Ndre petero ri aci tige, eye petero ni okpo, ku’jo anda ni: “Nyisa anyi ocure yesu nazaretigo ri tro. ⁶⁸Petro lukwi cwi, ku’jo: “ani / ma’riku. Nga nya ‘jole ria ehwi ni meri alu sa ku.” Di avuga petro zweru andraga. A’ulogo so cira ra.⁶⁹Tiluza ‘di andre zi ga di, eye anda ni okpo, ku’jo ‘ba rutraka ri ni: “mo’di ‘di anda ni yesu pi a olu’bazi ‘i.” ⁷⁰Ki petro lukwi zi gas a cwi. ‘di avuga ‘ba rutraka ‘dii sa ku’jolu ni: “Gbadu nyi aia alu ‘i, a’dusikua nyi Galilea go.”⁷¹Ki e’do i'ja mvuka ealuka tro, ku’jo: “Rubanga komgba ma de le’jo ma a’jole ri anda ku’i. mo’di anya ga ‘jore driaru le’dii anda ni ku hwa.” ⁷²Olu gaadnu, a’ulogo so lira vu enizo ri ra. Mgbesa petro era le’jo yesu a’jole anda ni: “A’ulogo ca cira sore vu eni ku, kesuo nyi ga ma vu ina” ri ni ra. Odi tiri mindra tro kowo.

Chapter 15

¹Inini eze amba’ba ga azika Rubanga ni ri di’ba amba zi pi tro, lupwonyia cara mose dri inika ri pi lokiko tro, lutoruki ezeze voularu eseki ga aia role ri baba. Ombeki yesua dri ni cwi, ko ziki anda ni pilato di. ²Pilato zi anda ni: “nyi opi yudei dri’i ya?” yesu a’i anda ani: “I’jo ce.” ³Ki ainba ga azika Rubanga ni ri ari eziki sikia nyanya ri runoni ga yayadu.⁴Pilato zi anda ni idi: “nyi ni ga a’ile sika amgbu ‘dii geeiyo ya? Nyindre adi le’jo teretere dru aiatrolenya nu ge ri.” ⁵Ki yesu ago ni ti logwika kuru si, pilato a’u okpo si.⁶Esu itu ogboro tuwa si kule pilato keyi mabusugo alu aia zile ri a dri ni ra. ⁷Esu mo’di alu lungwele baraba ni osu mabusu aga ba zi pi tro ‘ba dika o’ja ga kpo si. ⁸‘Ba rutraka ni voki pilato dri ziki anda ni le’jo leti dri si.⁹Pilato zi ai ku’jo: “anyile ame’be anyi ni opi yudei’ba dri’iya? ¹⁰Amba pilato itini ejiki yesu ni ani andna ovi si ni ra. ¹¹Andirisi amba ‘ba ga lezika Rubanga ni ri dri usoki’ba rutraka ‘di’a bi ni ka’iki ke’be ai ni Barnaba’i.¹²Pilato nga ka’jo nga dini: “ki de’dini ri, kole mide ma’di anyi, a ungwele opi yudei’ba dri’i di inu’i a’du?” ¹³Jwaki tuwadu rere: “keparu knuce dnige.”¹⁴Pilato zi ai: “ede injwi dru a’du?” inzaki aia ole’bol uduku ni oru: “keparu knuce dniga.” ¹⁵Ki pilato ni ‘ba matraka na’a ri a osi ni egbwezo, e’be baraba ni ai ni ra, ‘ba amgba yesu ni kuruba si, koohwe ai dri epalekruce dri.¹⁶Askaria zi anda ni amba vu ase’di ri dui zoga, emuki mundava aiadni a pa ni alu. ¹⁷Osuki bangu ika ni ruanu, opoki oci oki ititi ai dru, osuki dniaru. ¹⁸E’doki anda ni zika: “oko’du, opi yudei’ba dni!”¹⁹Kaki ani mgba dni’a vua kaki tuze luwi ruaru vua kaki wo a’ja eri andna aru. ²⁰Nya’di amgbu aia idele ruaru ‘di avuga onziki bongu ika ni pi, ko suki atiti ni ruaru au. Ziki anda ni epale knuce dige. ²¹Keti a okoki simone ni enga’di e’I anidri ‘a mu’di tauni ‘a rii, kugi dru knuce yesu dri ni. Mo’di ‘di dimone ni cirego, alesandro pi a ata rufo tro ri’i.²²O’duziki yesu ni Golgota ga ehwi a ni kare ani kendre drihwa ani. ²³Ohweki / keki anda ni vino aia odole erwa tro ni mvule ki le ku. ²⁴‘Di avuga epaki anda ni kruce drige: odriki anda bongu ni anzu aia lelega, ‘beki agisi.²⁵Epaki anda ni saa naa si, ²⁶Nga esikizo dru ni, osiru, epa drile aru: “Opi yudei’ba dri’i.” ²⁷Lago / Bara aru epaki ogu eri, alu ri anda nyare ga, zina ri anda legi ga. ²⁸(Kendre sile buku ole ni’i ‘a ri ani, amala: “O’baki anda ni enzi’ba tro”)²⁹Ba lalika ri sa kaki anda ni ede dri oyoka tro, ku’jo ki: “oliku ni zo Rubanga dri ire ra vua anibi o’du ina avuga nyi sia koloko ra! ³⁰Knuce dri si nyesi vuru. Nyima adi nyi larire ga.”³¹Amba ‘ba ga azika Rubanga ni ri dni lapwonyia cara mose dri lenika ri tro sa edeki anda ni alua ri ani ku’jo ki: “lari’ba zipi le ayo, ki ka andani lani anda gasi kpe. ³²O’ba kristo ni opi yudei’ba dri kesi vuru, ondre dri a’i dru ani.” ‘Ba eri epa’bazi ri sa andani enya’le.³³Onga bi saa azia oca bi saa dricalu, logo nai ndutu eci triko triko. ³⁴Gaa dricalu si, yesu odi ti dini: “Eloi, Eloi, Lamasabakitani?” whwi nai: Rubanga madri, Rubanga madri, nye’be ma ra a’dusi ya?” ³⁵‘Ba lumbaka anda ni lagaga ri ku’joki ai keri ndini, ku’joki: anyeri adi, ka Elia ni lungwe.”³⁶Mo’di zi alu’du amori osu hwe si onda ocahwi tro, ohwe oru driaru mvule, ko ku’jo: “Ondre dri Elia kenzia vuru ra ya’i!” ³⁷Ki yesu odi ti ri, ko dra ra. ³⁸Vuaru bongu zo Rubanga dri ni ga ri cwi ra enga oru bi vuru.³⁹Askari amba mba’di andra aru rii, ondre ana / anda droka ni ‘dii, ku’jo: “Lokudru / Gabadu mo’di ‘di ngwapi Rubanga dri ‘i.” ⁴⁰Saa ‘dii si esu uku zipi a’a, ki ombaki ahwasi gwa’da, kaki ai sa ta ride’di ri ndre. Ai lofo a’a rii, maria magadalazi ri’i ai maria ni yakobo ni gaga ni pi a endre yose tro ni tro vuaru salome’i. ⁴¹Uku ‘di koki yesu avu ni ani a olure Galilea’a ri ai anda ni ekonyire ga. Vuaru uku zipi amgbu evoka ai tro yerusaleme ‘a’ga ri sa a’a.⁴²Dria sa undrwelaga esu yosefu Arimateago ri eca ra. Anda ni mo’di loso vutadri’i ori igenia ani kondre opi Rubanga dri tro. ⁴³Esu’ba tuwadu ederu sabatoni baba. Oya/muu asi okpo dru pilato dri yesu a ru linwa ni a’ire. ⁴⁴Pilato a’u anda enika yesu odra soadru sir a. ongo lungwe askari ambani zile ‘di lokudru / Gabadu yesu odra ra ya’i.⁴⁵Anda enika askari amba ni ti ra si, a’I yosefu ku’du yesu a linwa ni nira. ⁴⁶Yosefu gee suka, enzi / egi yesu ni kruce alige si, li anda imwa ni bongu ‘ba sezo ni’ga. Se’ba gale oni ‘a’ga ri ni ga. Li oni retugo / ambgodu ni ‘bu dra ni ti ge cwi. ⁴⁷Maria ni magadalazi rii ai maria yosefu a endre tro oluki liri sa nga ndrere ga, ko niki kare yesu ni sere ga ni ote.

Chapter 16

¹Sabato loko ‘dini, maria ri magadalazi rii aim aria ni yakobo a endre pi salone pi tro, gaki odu yesu a imwa ni efuzo. ²Itu Rubanga si, lovuru itu a eture ri, voki ‘budri ni ga.³Kakivo yoa si aiangasi: “A’di ka ‘ba ni oni ‘budri tigeri li pi ni ya?” ⁴Esu ani ni retugol amgbugo du ri ‘i. ki ambi ndreki ‘dini, esuki oni retugo ‘dii ali pi.⁵Toruki ‘dini, ndreki yaigo bongu ingwe tro ri rii nyare dri gasi, a uki cwi. ⁶Ki ku’jo ai ni: “Auu kuko anyi ku. Anyi a ndrule ri yesu ni Nazaretigo epale kuuce dri ri ‘i, anda ni diya iyo, enzi ra, Anyindre kare anda ni sere ga ri’di. ⁷Kule anyivo anyi’jo ‘ba anda vu okoka ri ni petro pi tro, laga anyi ni kumu Galilea ‘a, anyi de anda nil aka, anda jozo ani ni ra ni ani.”⁸Uku ‘di ‘bapi adri ani si oyiki ru tro kpekpe ‘budri ni aga si, feki pi. Voki ‘gesi mo’di zi dri ga kuru, a’dugi ori ko ai cwi.⁹Yesu onzi itu Rubanga si lovru ‘dii, ete’de anda ni ati maria magadalazi ri ni, izi ‘dii andrani ana ori unzi drore ruoru tudyeri ni i. ¹⁰Izi ‘di nga muu, ezu ga ‘di tuwadu ‘ba yesu dri ni. Esu ‘ba ‘dii kowuki. ¹¹Izi ‘dii a’joka yesu ni lidni anda ni lende aini tro ni’dii ‘ba ‘dii a’i ku hwa.¹²Di avu ga, ete’de anda ni ‘ba andidri eni rii ni ovi zi si, esu kuvoki leti si. ¹³‘Ba eri ‘diri rungweki, ku’joki ‘ba zipi nipi ni ra ‘ba’di a’i ku.¹⁴Vuaru yesu ete’deru maju andadi mudri alimbi alu ri ni, esu kunga ki nga. E’ja ai aia ga a’ika ku vuaru aia leka ga, yolera rii erikaku si, a’dusi leki ‘ba yesu ni ndreka onzika avuga ri a’ika ku. ¹⁵Yesu ku’jo ai ni: anyivo kare tuwa ga ‘ba kpodru lenire, anyica ofu loso ri, ‘ba tuwa du ni. ¹⁶Mo’di le’jo madi a’i're ri kesu batisimo ra, ka anda lidni lori ra; ambisi mo’di le’jo madri ga ‘di rii le’jo driaru aloki ra.¹⁷‘Ba ma a’ika rile kaki lete ‘di ani ‘di ‘ba ri id era, ru madri si kaki ovi unzi rii dro ra, kaki ti mgbimgbi rii ‘jo ra. ¹⁸Kaki ini sa ko dri si vuaru de komvuki ga inyoinya tro rii ni sa indua ai ku, de utiki dri ‘ba ovu ri nidige ni aia rukgbwe ra?”¹⁹Yesu ku’jo nga ‘di, tu ‘aga: rii dni nyare Rubanga dni niga. ²⁰‘Di avuga ai le voki ofu loso ri nge si kare ruwa ga. Opi ni i'bu edere edere ai tro, ete’de ga aia lenile rii anda ga ni anda okpo nyuma edezo rehweka ai ni si.

Luke

Chapter 1

¹Ba karako raki lejo cwika nga redere amalega, ²kende ba ndeba aia misi edoru andaa redorega, ongu ai naa ibuba lejo ilediu aia edijo amani ri ani. ³Disi du mande mani loro, Amba teifulo lejo di a vuni vika para a vuga, ama cwi nyimibisi biai ⁴ebedu nyisa amyini leuizo ri a audanda ri.⁵Odu kerode ni opi Yudaya di ni nga, kohana go zialungwee Zakaria ri, andaanibunyi Abia diri ga, andaa izi ni injanjii Aron di ni lelegasi, russa Elizabeta ri ⁶Ai ritotuwa 'ba anda ri'i Rubangab andaga, rokoki cara Rubanga di a vuni nga andaalele rito enji ako. ⁷Ki esu ai boronji ako, adusiku Elizabeta ni esu ondo tiku, ongu esu ai ritotuwa jaligo.⁸Odu ni Zakaria kede ibu kohana di Rubanga andaga andaa 'bunyi ni ga ⁹ovidu ibu kohana di, andaa ibuni 'de iswe nguse viya ri ni duzo Yekalu Rubanga di ni ga. ¹⁰Laki 'badi tuwadu esu taruki laangwe kelegiki naa iswe ngure vuiya ri ni dure rii.¹¹Anjeli Rubanga di edeteru Zakaria ni di andaga lele meja iswe ngure viya ri a bara ga ¹²De Zakaria nde anjeli ilei asidi na mvurupi nyorisi ¹³Ti anjeli 'jo andaani, Ori kuko nyi ku Zakaria, adusiku nyaa elegi erirura Rubanga andaga, pi nyaa izi Elizabeta ni kuvmu kuti nyini 'bura ago ra, nyimu nyida reua Yuani 'ri.¹⁴nyimu nyolu anjoto, ongu 'ba kasako kevo kolu anjo to andaani tika si. ¹⁵A'dusiku andaa kumu kolu modi amba opi ni andaaga, andaa mu mu uwaku, ongu wava opko ri saa andaa mvu ku, ongu andaa kumu kuga de lindi dle si, kidore ende a' aga si.¹⁶Pi 'bouji Isarael di karako kuvo kulufuru opi Rubanga a'ini. ¹⁷Ongu andaa kuwu kuse andaa di endi pi mori Eliya di si, dudukulufu ata ni rasi 'bonji aidi ni ga lele, ongu ai lej evibaku ri kwodu ciri 'ba anda ri di ni ga, kede du 'ba baba opini.¹⁸Zakaria 'jo anyeli ni, lejo 'di mamu maniye ingoni? A'dusika ma jaligo ongu ma izi sa kinya na lamuu pi. ¹⁹Anjeli alea'jo laka, ma Gabriel'i, endere Rubanga andaga ri'i, ezwema nyimi. ²⁰Ki, nde, nyimu nyolojoru ku, kusa ko o'du lejo'di a redenga, adusiku²¹'Ba alu Zakaria ni tere, oagu auki ambawba andaa aluka para yakalu aga risi. ²²de andaa kekuri laangwe, andaa ma lorjioka pka auri, pi ai raki ajo andaa nde lete yakalu aga ra, a'dusiku andaa kulupe 'ba disi, kijo lejio pke. ²³De andaa saa i'bu adzo yakalu aga ri lokoro, andaa, nguni andaadi zaga,²⁴O'd pia vuga, izu Elizabeta ko 'a, pi andaa luzuru imba tou, kijo ²⁵'' Opi ede mani lejo dini, o'du andaa mani ndezo ri niga, dinjo 'dwega pi ma digesi 'ba lelega. Anjeli 'jo Yesu ni tizo ri Maria ni.²⁶luba aziya zo risi, Rubanga zwe anjeli Gabrieli ni ei Galilei eli lungwele Nazareta ri ni ga. ²⁷Zangwe ago nire gbu sa kuru ri di, esu andaa yajiga lungwele Yozefu ni engare zo Daudi di ni gasi ri a ejole ejo ri i, pi zaugwea ile asu alungwe Masia' i ²⁸Anjeli ile emu andaadi pi zi andaani lazi si Nyolu ra ya, nyi anda loso to rii! Opini nyito! Nyi anda loso to uku lelega. ²⁹De Maria kunde andaani ori ko andaani ewi, pi andaa lura andaa asigasi lazi di a, pakuni ni.³⁰Anjeli 'jo andaani, Ori kuko nyi ku, Maria, a'dusiku nyimu tutu ra Rubanga di si. ³¹Pinde, nyimu nyiko 'bura aga, nyiti 'buraga, pi nyimu nyimu nyulungwe ruma Yesu 'ri. ³²Andaa kumu kolu anvgbu, pi avo alungwee dri lagarepi rii, pi opi Rubanga kumu kuke andaani koni kesidi ataa dandi diri ³³Pi andaa kmu kuzwa zo akoba di tadu, pi andaa kesi lokoku.³⁴Maria 'jo anjeli ri, Nga di kumu kederu iugoni,a'dusiku maui ago abu sa kuru? ³⁵pi aujeli longwi andaani, Endi ole kumu kemu nyaa ige, piapko andaani lagare pi ridi kumu koku nyi, ayosi 'bura nyaa tile ile avo alungwe ori Rubanga 'ri.³⁶Nae, nyaa, o'de Elizabeta ni ko 'a andaa iduji ngaa, diadu 'di imba aziyazo 'i andaani anola lungawele ondo rii. ³⁷Andusiku Rubangani ngazi okpa na iyo. ³⁸Pi Maria aka kujo ma opi a opizi 'rri, kolu mani nya jozo ri ami. 'Di avnga akjeli ebe assdaani.³⁹Saa ilesi maria nga mu ezeze ei 'be yadaya di ni aga riga ⁴⁰Andaa kuri zaga Zakaria di pi zi Elizabeta ni lazi si ⁴¹De Elizabeta keri lazi Maria di 'i' 'bwva andaa aga ri lufure, pi Elizabeta ga de lindi ole si.⁴²pi andaa aga ri lujiru si kujo, Nyi andaa loso to uku lelega, ongu saa ori nyaa aga ile losobedu. ⁴³lejo 'di euga inguwa,kebedu maa opi ende kemu madi? ⁴⁴A'dusiku, nde, de amesi nyaa u'dukulazi di 'i', 'buva maa aga ri lufura anjosi ⁴⁵Nyi anda loso to, nji ma'di a'i're ri'i', a'dusiku lejo opi ajale nyini ri 'i' kumu kedese ra. Longo Maria di eku pli 'i'⁴⁶Maria kijo, mabkeku opi ni, ⁴⁷maa asi i'dwe Rubanga mani larire ri ni A'dusiku andaa nde icandi andaa opizi di ra, nde, e'doru andu⁴⁸A'dusiku adaa nde icandi andaa opizi di ra, ndoru andu 'ba tuwadu kare tuwadu ga si kuvo kulungwe ma mo'de anda loso re ri 'i' ⁴⁹a'dusiku audauni opko tuwadu re ri ede mani nga ambgni pi andaa ru ole⁵⁰Pi andaa biza kolu 'ba andaa ni orine ri to tadu. ⁵¹Andaa e'dete andaa di opko ri ra, andaa aca lara 'ba reu'ba ri di ra a'i'a asige si.⁵²Andaa esi vuru 'ba opko ri a'i'a komi ni ga si, enga oru 'ba candi'ba moriako r'i'. ⁵³Andaa ega abiri'ba de nga loso si, pi a'i' koroui ri anda zwe pi lakaka.⁵⁴Andaa eloko andaa opigo Israel ni ra, era andaa kiza ra. ⁵⁵Andaa 'jazo ama a'bi ni ri ani, Ibraimu ni pi andaa ori ni tadu.⁵⁶Pi Maria olu andaa to imba na kudi engwi andaa di 'boru. Oti Yuani ni Batilimu re ri di'i ⁵⁷Saa Elizabeta di oti di eaa pi andaa ti 'burago ⁵⁸Pi andaa rozzi o'di ta de eikii kua amugba Opi a edele andaa ni ri'i', anoru ki kasako andaa to.⁵⁹De esa o'du arozo ri si, evo 'bursa ileni elirare ga, kijoki ruma kolu Zakaria 'i', ataa ru vusi ⁶⁰ki enda kijo, le'yo, runa Yuani 'i'. ⁶¹Akali laka kijoli, Anya a'di zi lungwe le ru ilesi na iyo.⁶²Pi epeki Zakaria ni disi andaa ra si 'bvura ni ru si ⁶³Andaa a'i' nga nga cwizo ri pi rwi nga laka, Runa Yuani 'i'. Pi a'i' tuwadu a'ukivui,⁶⁴mgbesa andaa ti awiru ra, andaa ledato ayuru ra, andaa e'do lorojoka Rubanga ewka to. ⁶⁵Ori ko 'ba tuwadu a'i'a bara ga ri woi, pi lejo ile alase 'ba Yadaya di ni tuwadu, ⁶⁶'Ba le'ji ile ni eri'ba ri 'ba lejo ile ai a asige, kijoki a'i' a'vni, 'Bura di kuma kalu a'du. ki di Rubanga⁶⁷Piandaa ata Zakariya ga de endi ole ri si, ngele'jo ki'jo, ⁶⁸Tutu kolu Opi Rubanga Israel di ni, a'dusiku andaa emi pi lari 'ba andaa di ra.⁶⁹andaa enga o'jo di lari di amani zaga andaa opigo Daudi di ⁷⁰kende andaa 'jo andaa nebiya ole ri tiga ri ani, e'doru vubinga. ⁷¹Dudu amalari ru avi'ba amadi ri ga si, pi a'i' tuwada ama ni evu'ba ri ni ga si.⁷²Andaa kiza edaka ama a'bi ni si, andaa lalu andaa di ole ri ni eraka si, ⁷³Lalu andaa alule ama a'bi Ibraimu ni ri'i ⁷⁴A'jo andaa kumu kuke amani andaa 'i'bu ni edeka ori ako, kesuo andaa lasi ama ama av'ba ni diga si pi ⁷⁵Ole aga pi anda aga andaa anda ga ama' lidi ni ga tadu⁷⁶Pi ruji 'bura 'di, avo alungwe ruji nedbe' andaami Oru lagare pi ri di 'i', a'dusiku nyimu nyalaga ati Opi andaa andaa leti ni edere ga. ⁷⁷Lami lare' di ni kerega 'ba andaa di ni enji a'i' di ni ebazo.⁷⁸Kinza amgbu Rubanga amadi di si vu ingwe awiru amani ra orusi ⁷⁹Ingwe 'jire ga 'ba rika vu ini aga ri ni pi lindi da di ni aga ri ni, ama ni pa sezo leti i'bwe di ni ga.⁸⁰Pi 'bura ile mba, esu opkwo endi ga, pi olu kwesikwesi aga esa ko o'du andaani e'detezo Israel ni ri ga.

Chapter 2

¹Saa ilesi ofu enga siza Agusto di si a'jo akuuwi 'ba tuwadu vu dige ri musoro ni le'jo si. ²'Di lauwi atizo ri 'i' esu kwirino kiywa siria ri ni ³'Ba tuwadu voki ruwire, modi alu alu kare andaa engare ga ri ni ga si.⁴Yozefu 'isa mu Galilaya ga si, e'i' Nazaret di ni ga si, mu Yudaya e'i' Daudi di lungwele Betehem ri ni ga, a'dusiku andaa enga Daudi di koti ge si ⁵Dudu akuwwi a'i' makria ni zangwa andaa lelegale rito, esu ru na angi (andaani 'buura to aga)⁶De esu a'i' nale o'du Maria ni rawozo ri ate 'ra, ⁷Pi andaa ti andaa 'bura aga atizo ri 'i', pi oli runa bongu si pi la sanuku anyukwa kunya onya lakasi ri ni ga, a'dusiku esu kare iyo a'ini zo omudi ni ga indi Leyiba Emiki Yesu ni.⁸Esu e'i' ile ni baraga indi leyi'ba laugwe kusubaki a'i' anynkwa ni ta iniaga. ⁹Anjeli Rubanga di emu a'i' di, pi yayi Rubanga di'yi vu ke a'i' magbi, pi oriko a'i' ambamba.¹⁰Pi aajeli 'jo a'i'ni, ori kuko anyi bu, a'dusiku mezi aunyini ofu loso anjoani ri di ni awugbu 'ba tuwadani ¹¹A'dusiku andu e'i'Daudi di ni ga ati anyini Anri'dipi (Ma'di 'ba lari re ri) ra, andaani karito Opi 'i'. ¹²'Di nga'bura u'di ali re na angu si, ala anduku anyukura kunya onya laka di ri ni ga.¹³Gmbesa rere anjeli ileto laki ru'buga si e'doki Rubanga ecuka kujoki ¹⁴ni oru, pi vu dige i'bwe kolu 'ba andaa asi i'bwe a'i' ni ri i.¹⁵De anjeli ilepi agwiki pi a'i'di si ru'bu ge, indi leji'ba 'dipi lojoruki a'i'a lelega ku'joki, Nyi'ba avoki Betelehem ga, avo andeki nga redere 'di, opi a e'detele amani 'di 'i' ¹⁶Evoki ezeze pi esuki Maria pi Yozefu to pi'bura ala sanduku ri ni ga.¹⁷De kun'deki ra, e'doki lejo'bwa ile di jole a'i' ni ri ni acaka. ¹⁸A'i' lejio ile ni eriba indileyi'ba tige si ri tuwa a'u cwi. ¹⁹Ki Maria mba lejo 'di pi a ta cwi, kulura 'ana andaa asige. ²⁰Indi leyiba ngwiki vule, kukeki yayi pi anjo to Rubanga ni lejo tuwadu a'i' a erile pi ndele ri si, 'jozo a'i' ni ri ani. Maria pi Yozefu to Eziki Yesu ni Yekau aga.²¹De odu aro 'bura ile ni elirao ri ate ra, 'daki ruma Yesu 'i', ru anda aujeli akele esu adi ako andaani aga kuru du ri 'i',²²De o'du Maria di andaa ni lebe zo cara Musa diani ri ate ra, eziki andaa ni Yesusaleme, dudu akezi opi ni ²³ken'decuwizo cara opi di ni ga ri ani,'Burago kayo ri avo alungwea ole opi ni. ²⁴Pi lazi ajirega 'jozo opi di cara ga ri ani, Gure eri, kusaamam eri.²⁵Esu Yesu saleme ga ago zi alungwee Dineoni 'i', andaani ma'di anda pi razire tuwadu Rubanga ni ri 'i', andaa kute asi 'ibwe Israel di 'i', pi Endi ole Menariga. ²⁶Esu Endi ole e'dete laka andaa mu da ku, de adi andaa nde opi a kristo ni kuru na 'i'.²⁷Endi ole ezi andaa ni Yekalu aga, naa ati'ba Yesu di a andaa ni ezizo Yekalu aga ri si, dudu akede andaa ni acra a'jozo ri ani. ²⁸simi ngi Yesu ni adaa diga, anjoRubanga ni ku'jo, ²⁹Opi, diadu le e'be nyaa opiga kumu asi i'bure to nyaa 'jozo ri ani:³⁰A'dusiku ma ni nde nyaa laze ra 'i' ³¹Nyaa edele tuwau ni ri 'i' ³²Ingwe vu 'jiega jww ni, pi nyaa 'ba Israel di ni.³³Yozefu pi ende to a'uki cwi leji 'jole busa ile aruge ri si ³⁴Simioni co tutu a'i'a rege, kijo Maria ni, Nde, 'busa 'di a'ba 'ba kasako Israel ga ri ni regazo vusu pi ngazo oru, ongu oluzo nywna du'bani luzele ³⁵Bgadu, iligo kumu kuso nyaa asidifu, 'ebedu lasa'ba kasako di ke'deteru du laangwe.³⁶Anda izi zi alu aluugwe Ana 'i', aani nebi, Fanueli a zwa'i', engare swu Aser di ni ga si ri ni, andaani idazi ambanba, esu alu agoo to kinya tudweir eidoru andaa injanji ni ga (ni ge nga). ³⁷De agoo kudara andaa olu ate kinya mandi aro a liwbi su andaani e'be zo Rubanga di ku, abioi tarega pi elegi ga ini pi itu ³⁸Andaa emu saa ilesi, ke anjo andaa 'i' sa Rubanga ni, nge lejo bura ile a ruga 'ba tuwadu lari teka Yerusalemi ga ri ni.³⁹De a'i' keko nga tuwadu edeka cara opidi a'jgozo ri ani, ngwiki Galilaya, a'i' a e'i' Nazareti ni ga, ⁴⁰'Bura ile mba, esu opko endiga, ga ciri si: pi kizo Rubanga di andaa to. Yesu ezusu lupwonyia Dini di to.⁴¹Esu 'ba andaani ti'ba ri kalawe Yerusalemi ga kinya tuwa kasama paska di ri ga ⁴²De andaa kinya kate mudi a limbi ri, voki Yerusalemi ga kende avi karama di aa ri ani ⁴³De o'du karama di loko ra, a'i'a ngwirega, 'burangwa Yesu ni lesi vule Yerusalemi ga, Yozefu pi enda to niki ku. ⁴⁴ki raki a'i' di ama si na andaani a'i'a lelega, voki awe o'du alu di 'i', pi e'doki andaani nduka rozi pi o'di a'i'di ni lelega si.⁴⁵De kesuki andaani kusu, ngwiki vule Yerusalemi ga andaani ndusi. ⁴⁶O'du na avuga, esuki andaani zo Rubanga di ni aga, ri 'ba amba dini di ni lelega, kesi a'i' pi kuzi a'i' lazi si ⁴⁷A'i' tuwadu andaani esiba a'uku cwi, andaa lami si pi andaa lazi longwika si.⁴⁸De 'ba andaani ti'ba ri nde andaani, a'uki cwi, pi ende 'jo laka, Maa 'bura, 'di nyede a'du 'dini amani? Nde, ama nyata to ri njini jwan dure asi lajwa to. ⁴⁹Andaa aka a'i'ni ku'jo, Anjindu ma a'dusi? Anjini ku dubasi andaa ma Ata di zoga? ⁵⁰Ki maki le'jo andaa 'jole a'i'ni 'di ri ni (eri) ka pke.⁵¹Andaa mu a'i'to, evoki Nazareti pi eni a'i', ti ende 'ba le'jo 'di tuwadu andaa asige. ⁵²Yesu mba pi enjaw ciri ga pi anjoanjo esusega Rubanga di si pi 'ba di si' Yuani ni Batilimu re ri Ede leti Yesu ni.

Chapter 3

¹Kinya mudi limba tou zo opi tiberio siza di ni aga, pontio pilato ri esu kuzwa Yadaya 'i', pi Erode ni esu kuzwa Galilaya 'i', pi andaa adozi pilipo ni kuzwa stwea pi kare Trakanitidi to, pi lioania Abilene 'i'. ²Ana pi kayapa to a'i' kahanaa amba ri 'i', lejo Rubanga di emu Yuani ori Zakaria ni mondi (kwesikwesi) aga.³Pi andaa lamu vu Jordani bara ga ileni ga si tuwadu, kunge 'bani le'jo batisimo enji ruzo pibenji e'bezo ri 'i'.⁴Kende cwizo buku nebi saya di ni ga ri ani, Anyede leti Opi di, anyedu andaa leti andaa.⁵Julu tuwaadu avo egaa de, pi pe tuwadu kaze oru ri to avo alogwia vueu: pi nga ego ri avo edua andaa, pi kaze olure ngoro ngoro ri avo a'i'e re,. ⁶Pi 'ba tuwadu vo kunde lari Rubanga di ra.⁷Yuani 'jo laki evo'ba andaa di batisiuni age ri ni, Anji ini pi angala emure ri ni ga si ni?⁸Anjia (Anji'ba) a'a aere asi lufuk to ri 'i', anye'ba anya lelega a'jo, Ana'bo nji Ibraimu di'i' ni ku: a'dusiku ma'jo. anjini, Rubanga ni opko oni 'dipi ni ecrega 'bonji du Iburaimu.⁹Pi diadu sa a'ba totu boba kwe paga, kwe a'a l'oso 'are ku ri agaa vwre, pi awaa asi aga.¹⁰P,'ba ziki andaani kujoki, Amede a'du? ¹¹Andaa longwi a'i' ni kujo, modi koti ri to ri kuke mo'di koti ako ri ni, pi modi onya to ri sa kede ileni.¹²Pi 'a'i' musaoro tutaka ri s evoki batisumu esure, 'joki andaani, Amba, kulee amede a'du? ¹³Andaa 'jo a'i;ni, Anjita kalamvu weli 'bale riku.¹⁴Asikaria saa evoki 'ku'joki andaani, Amalee amende a'du? Andaa aka a'ini kijo, anyulura 'ba ri nga ku, pi anyeli 'ba ni ti enjo du ku, dubasi lee anyinya anya moiya 'i'.¹⁵Laki esu baba kuteki nga muze redre r'i', pi kuluyiruki a'i a'isei a'i'a asi age si lejo Yuani di si, 'diandaaani Kristo 'i' ya de andaa'i'ku. ¹⁶Yuani ake a'i'ni, mede anyine batisimu iyi si, ti mo'di zi alumani zware ra na kemu, andaa mvuka ni iba mo'bi ru ku ayure ga ri'i', andaa kumue kebatiza anyilindi ole ri si pi asi si.¹⁷Andaa ku'bi ni andaa di ga, pi andaa kumu kede andaa kudidi pi lere, pi kumu komvu andaa anya ero aga, ti andaa kumu kudu vyeku'be asi lokore ku ri si.¹⁸Pi andaa nga a'i'ni le'jo zi'ba saa karako Erode 'Ba Yuani ni mabusu aga. ¹⁹Ti Erode ni opi amba ri 'ba Yuani ni mabusu aga andaa andaani e'jaka le'jo iziri kerpdia ni adozi pilipo a izi si, pi enji zi'ba andaa edele ri to. ²⁰En'jo 'di pi, andaa 'ba Yuani ni mabusu aga, Yuani Ebatiza Yesu ni.²¹De 'ba tuwadu akebatiza a'i' ra, ile avuga Yesu 'i' saa emu ebatia andaani ra, pi lele andaa elegi re riru'bu awiru ra. ²²Pi lindi ole ri esi vure andaa diga ru na belende gwe ani, pi u'duku emu (eviru)rubuge si kijo, Nyi ma Ngwa ni maa lele ndo r'i', mani asi ibwe nyisi (nyini) A'bi (ni vu) Yesu oli'i'.²³De esu Yesu a kinya kusa kende mudina ani, avidu 'baa razo andaani Yozefu ori heli a ngwa 'i' ri ani. ²⁴Heli ni ori Matati, ori Levi, ori Maelki ori Janna, ori Yozefu,²⁵Ori mattathiasi, ori Amos ori Naumi, ori Esl, ori Nage. ²⁶Ori mattathiasi, ori Semei ori Yozefu, ori Yuda²⁷Ori Joanna, ori Rhesa, ori Zorobabeli, ori Salatieli, ori Neri. ²⁸Ori meleki, ori Addi, ori kosmasi, ori Elmodama, ori Eri. ²⁹Ori Yose, ori Elizeri, ori Yoorimi, ori matthati, ori Levi,³⁰Ori Simeoni, Ori Yuda, ori Yozefu, ori Yonani, ori, Eliakiumu. ³¹Ori Melea ori Menani, ori Mattathia, ori Nathani, ori Dandi, ³²Ori Yesu, ori Obedi, ori Baazi, ori Salumani, ori Naassoni,.³³Ori Aminadabu, ori Aramu, ori Esroni, ori Faresi, Yuda. ³⁴Ori Yakobo, ori Isaka, ori Iburaimu, ori Thara, ori Nakori. ³⁵Ori Saruki, ori Uagau, ori Faleci, ori Hebei, ori Sala.³⁶Ori kaainani, ori A rfakisadi, ori Semu , ori Lamek. ³⁷Ori Methusela, ori Enoka, ori Yaredi ori Maalalel, ori kaimani, ³⁸Ori Enosa, ori Seti, ori Adamu Rubanga Sitani O'bi Yesua asi mandi Aga

Chapter 4

¹Ide Yesu kuga de Endi ole si, andaa engwi Yordani ga si, pi Endi ole se andaa di mondi aga. ²Andaa olu mondi aga nale o'du mudiw sitani ri andaani lwujware. Lele ileni aga si esu andaa ruya oaya kuwe: ile a vuga abiri ko ('di) andaani opkosi.³Pi Sitani 'jo andaani, De nyi ori Rubanga 'i' ke cara ani 'di ni becaru du esi (linya) ⁴Yesu aka andaani ku'jo Acwi buku ge ra, Mo'di olu lidi esi (linya) si papalaku, ti le'jo Rubanga di si.⁵⁶⁷Sitani zi andaani oru'ba dige, e'dete andaani saa gaangwa du ri ni aga keri vu dige ri tuwadu. 6 Pi Sitani 'jo andaani, Opko 'di tuwadu mamu makee nini, a'i'a yayi to: a'dusi ku nga tuwadu ake mani, pi makee mo'di maa lele ri ni. 7 De anyiro vuru mani ru re ga ra, nga 'dipi tuwadu kumu koku nyaa 'i'.⁸Yesu aka kujo laka, mu maa oguge nale, Sitani, a'dusiku acwi buku ge ra, kulee anyiwo Rubanga nyidi ri andaga, pi andaani papala anyiru ayo.⁹Pi andaa ezi andaani Yeruselema ga 'ba andaani lopire (nga bile Yekalu dige ture (mure) oru ri ni ga), pi 'jo andaani, De nyi ori Rubanga 'i' ti 'diasi (mvuru) vuru ¹⁰A'dusiku acwi buku ge ra, Andaa kumu kecara andaa angeli negisi, dudu kekuka ki negi (kumba ki nya ta). ¹¹kungi ki nyi oru a'i' a disi, dudu ori kudi nyaa pa ni re ku.¹²Yesu aka ki'jo, Anda a'jo, O'bi nyaa Rubanga ni asi ku. ¹³De Sitani keke andaa lu'bi lu'bi tuwa, e'be andaani leru. Yesu e'do Andaa i'bu Galilaya ga.¹⁴Pi Yesu engw Galaya ga oko Endi ole dito, pi andaa ofu ku kase ileuni ga si tuwadu. ¹⁵Pi andaa leni 'ba Sinegoga (zoilegi Yudei'ba dini) asi, 'ba tuwadu kecwo ayo.¹⁶Andaa emu Nazareti ge, 'ba anda andaa mba laka laka ri niga, pi kende andaa ovi andaa edezo ri ani, andaa toru Sinegogi aga (zo Yudei'ba di elegi di ri aga) o'du Sabatu di si,(itu aziya si), nga oru nga lare ga ¹⁷keli andaa di buku Nabi Isaya di 'i', De andaa kawi buku ile, esu kare acwi laka.¹⁸Endi opi di aa mato, a'dusiku andaa lupe ma (efuma odusi) le'jo loso ri ni ngere ga 'ba asidi 'ba ri ni: andaa zwe ma 'ba asidi yure mgbu ri ni elokore, le'jo layu di ni ngere 'ba ombele cwi ri ni, pi 'ba ru ako ri ni mi awurega dudu kuwaki asi i'bwe to. ¹⁹Pi le'jo ngere ga kinya opi ni 'ba lezo ri a dige.²⁰Andaa lu'ba buku ile cwi, pi ke mo'di buku ni ta mbore ri di pi andaa ri vuru. Pi'ba tuwadu sinegogi aga ri do mi andaani nderega. ²¹Pi andaa e'do 'joka a'i' ni, andu lejo cwile 'di o'biru ra auya 'bi la erizo ri ani ) ga. ²²'Ba tuwadu edoki loro'joka loso andaa ru ge, p a'uki cwi le'jo kiza di engare andaa tige si ri si, pi ki'joki , 'Di 'bura Yozefu di'i' ku?²³Andaa 'jo ai' ni Gabadu, anuyiwu anuijo le'jo pakwi ('bele) di 'i' Daktari, adi nyi nyaa nga si nga tuwadu redere kapernaumu ge ri edela 'dia nyidi vu dige ('boru). ²⁴Pi andaa ku'jo, Gbadu ma'jo anyimi, Nebi zi iyo 'ba ka'iye andaadi.²⁵Vu dige na'i', ti ma'joo anuyimi gbadu, awizi karako Israele ga o'du Eliya di ni ga, lele ru'bu li'bu zo cwi kimya na imba aziya ri si, saa abiri amgbugo ri a 'dyo vu dige tuwadu ri ni nga. ²⁶Ti azwe Eliya ri ma'di alu a'i' lele ni ga si na di kuru, azwe andaani mu sarepta, e'i' sidoi dil ni ga, izi laka ²⁷Ongu saa do'baba' esu karako Israele ga o'du Nebi Elizeu di si, ti alusa a'i'a lelega si lembere na iyo, te Naamani ri Siria go ri 'i',²⁸De a'i' tuwadu Sinegoga (zo Yudei di ilegi di ri ni ) aga ri keriki le'jo ile'i evoki anga. ²⁹Pi ngaki oru, liki andaani laangwe 'e'i' ('ba) ileni aga si, zi ki andaani 'ba 'e'i' ('ba) ileni sire ga ri a dige, dudu a'i' kuwa andaani laka si vuru. ³⁰Ti andaa fu a'i'a lelega mu pi.³¹Yesu emu kapernaumi ga, 'ba (e'i') Galilaya di'i', pi andaa leni 'ba (o'du Sabatu di) itu aziya si ³²'Ba a'u cwi andaa lini si: a'dusiku andaa le'jo 'jole ri mori to.³³Esu sinigogi (zo Yudei 'ba di elegi di ri ni) aga mo'di zialu endi inzwi to, andaa jwa u'duku si ³⁴ku'jo, E'be ama a'dule; ama le'jo a'du myi Yesu ni Nazareti ga ri 'i'? Nyemu amani ekore pi ya? Mani nyi ra, nyi mo'di ole Rubanga di'i',³⁵Yesu ecara andaani ku'jo, Di ciri, ougu emu pi andaa aga si. De endi andi ile ku'be ago ile vuru a'i'a lelega, ekwi laangwe ama ni ga si, pi ede andaani injwi kweu. ³⁶'Ba ile tuwadu ki cwi, ongu lo'joruki a'i' a'i' ri kujoki: 'bi leo ovi ingoni ri 'i'! A'dusiku andaa kecara endi andi andi 'dipi mori si pi opko to, ³⁷ongu a'i' koyi laangwe. Ongu olu andaadi aca kare ilepi ni ga si tuwadu. Yesu Adi Petero Andizia pi 'Ba karako.³⁸Andaa ekwi sinigogi (zoYudei 'ba di elegi di ri ni ) a'ga si mu Simeoni di zoga, Esu Simoni andizia a ru lo'u, pi tutaki ti andaani ayo si ³⁹Yesu ede bara ra ni ga pi ecara lajwa ile, ongu lajwa ile nga pi andaa di si, ngbesa andaa ga oru pi ede a'i' ni ongu.⁴⁰Lele itu a 'dere ri 'i',ba a'i'' a 'ba ri ru injwi lajwa lajwa mgbi mgbi rito ri ezikii a'i' andaa di pi andaa 'ba andaa di a'i' a ruge tuwadu, pi adi a'i' ra. ⁴¹Endi andi ri sa oyiki pi 'ba karako a ga si ojwajwa to, ku'jokii, Nyi kristu ori Rubanga 'i'. Pi andaa ecara a'i' opko si pi le a'i' ri lorojoka ku: A'dusiku niki andaani kristu 'i' ni 'jo. Yesu nge lejo Galilaya Aga si tuwa.⁴²De vu kowi ra, Yesu me laangwe kare 'ba iyo laki ri ni ga, pi 'ba e'do andaani nduka, evokii andaa di, pi e'dpkii andaani lugaka dudu kebe a'i' ku. ⁴³Ti andaa ku'jo a'i' ni, kulee amanga le'jo kuri Rubanga di aruge,ba zi',ba ri pi ni ga si sa, a'dusiku ezzwe ma i'bu ile si. ⁴⁴Pi andaa lunge le'jo zo reumuzo ri pi ni aga si.

Chapter 5

¹De esu 'ba kepiru andaa ruge le'jo Rubanga di ni erie ga, andaa ede fofoti meri gennesareti di ni ga. ²Andaa nde i'bo ri edekii fofati ile ge, ti a'i' e'bi ko'kba ri esu oyikii pi kaka si, ku'jwe ki a'i'a voyi 'i'. ³Andaa kwi i'bo olu na ni aga, i'bo Simoni di 'i', pi anda zi Simoni ni kuzwe i'bo meri aga gaangwadu fofoti ge pi nge le'jo 'bani laka si.⁴De andaa keko le'jo ngeka ra, andaa 'jo Simoni ni, zwe ru iyi ali aga lele pi yi nyaa voyi laka e'bi kozo. ⁵Simoni aka andaani ku'jo, Amba, amecandiru iniaga si ra amusu nga kuru, ti nyaa 'joka si mayia ra. ⁶De edeki andaa ani, koki e'ba yayadu kalapa voyi cwi (ke) ⁷E'doki a'i' a 'baazi zi'ba i'ba azika ri ni ga ri ni epeka disi, dudu kevoki a'i' ni elokore, 'ba ile evoki egaki i'bo rito tuwa e'bi si de de ebe i'be i'bo e'do kwika iyi aga.⁸De Simoni Petero kunde nga 'di, emu 'de vuru Yesu a paga, pi 'jo andaani, Opi, mu nyaa nga pi madi si, a'dusiku ma enji re. ⁹Andaa 'jo 'di a'dusiku andaani 'ba andaa to ri to a'uki cwi e'bi ri laki a'i' a kole ri si, ¹⁰Yakobo pi Yuani to, 'boronji Jabedayo di anda i'bu edeka Petero pi to kare alu ga ri pi saa a'u ki cwi. Pi Yesu 'jo Simoni ni, Ori kuko nyi ku, a'dusiku e'doru andu nyimu nyoko 'ba ayo. ¹¹De eziki a'i'a i'ba fofoti age, e'bekii nga ilepi tuwadu laka, koki andaa vu 'i'.¹²Esu Yesu ni 'ba zi ni ago zi do'bo to, de andaa nde Yesu ni andaa wo vuru pi a''i' andaani ku'jo, Opi de nyile ra, lenbe (adi) ma. ¹³Andaa (Yesu ) ejo andaa di pi lo ago ile a ru, 'jo laka, male ra , lembe pelere. mgbera rere do'bo nga ago ile a ruge si pi.¹⁴Yesu ecara ago ile e'be ku'jo mo'di zi ni ku, ti kumu ke'dete ru kohana ni, pi kuke lazi andaani lembezo ovidu Musa a cwizo cara ga ri ani sadeni du a'i'ni.¹⁵Kesu ileni saa, andaa oku ku ambamba: pi laki karako evoki andaa ni erire, pi andaa ni a'i'' ni adizo laiwa lajwa mgbii mgbi a si. ¹⁶Pi andaa mu (andaa nga) mondi aga elegi re ga laka. (Pi elegi laka)¹⁷O'du zi si, lele andaa nga leni re rii, esu i'arijei'ba pi a'i' lini nja to cara ru ge ri pi orikii ire ile'dia, a'i', pi Yudei ge si ri pi Yeruselemni ge si ri to: pi opko Opi di esu'aa a'i' ni adi jo.¹⁸Mgbe sa 'ba ezi adaadi ago zi lengere si, esu andaani lojwa to ru na e'bwe ti, pi nduki leti andaani suzo zo ga pi'bazo Yesu a andaga. ¹⁹De kumakii leti esuka pke andaani suzo zo ga laki gare si si, tuki oru zo dige, eyikii matafati (tu'bu) o'bale zo dige ile pi esikii ago ile andaa lengere (kutara) to Yesu ni andaga.²⁰De andaa kunde ai'a a'i''di'i' andaa 'jo ago ile ile ni, Ego, nyaa enji e'be nyi ni ra. ²¹Pi a'i' cara (Musa dini) luwi'ba farisei 'ba to e'doki lwiuzika a'i' a'i' ni ku'jokii Mo'di 'di a'di a'i', la'da la'da lu'jore ayo di'i'? A'di ke'be enji wa ri ni, te Rubanga 'i' papala.²²Ti de Yesu kuni a'i' a lara ra, andaa longwi a'i'ni ku'jo, Anyulura a'du aga nya asi ge si? ²³A'du epe 'jole ni, Nyaa enji e'be nyini ra, de Nga oru pi lamu? ²⁴E'bedu anyini Ori mo'di ni opko to vu dige 'dia enji e'bere ga. (Andaa lufuw mo'di e'bweereti iledi ele pi 'jo laka,) ma'joo nyini, Nga oru, 'du nyaa kutara pi ngwi 'boru (nyidi zoga).²⁵Mgbesa rere andaa nga oru a'i'' a anda ga si, pi 'du nga andaa ru lare ga ile, pi mu andaadi zaga, kew Rubanga ni ²⁶A'i tuwadu a'uki cwi, pi ecukii Rubanga, pi ori ko a'i' cwi, ku'joki, Amnde nga zi mgbi ripi andu.²⁷'De a vuga Yesu mu pi nde mo’di musoro lutare ri ‘I’, runa Levi ‘I’, ri kare musoro lutare ga ri ni ga , pi ( Yesu) andaa k’jo andaani, Eko maa vu. ²⁸Andaa e’be nga tuwadu, nga oru pi ko Yesu a vu ‘I’.²⁹Levi ede onya nja andaa di ‘boru (zo ga) Yesu ni, pi laki musoro lucw’,ba ri di ‘ba zi’ba to evoki orikii vuru onya nyare ga a’I’to kare alu ga ³⁰Ti a’I’ a’ba cara (Musa di ni ) lucwi’ba pi Farisiei ‘ba to e’doki lunya nga pi anyulumvu nga’ba musoro luta’ba pi enji’ba to? ³¹Yesu aka ku’jo a’I’ ni ‘Ba re ibwe ri voki (dakitari) mo’di eruwa lukere ‘bari ri di ku, te’ba lajwa to pi ‘I’. ³²Memu ‘ba loso ri pi ni lungwere ayo ku, ti enji’ba aside lufure ga.³³Pi ‘joki andaa ni, A’dusi maju Yuani di kuta abiri vu karako (koreako) pi kelegi ,kii ongu sa maju Farisiei’ba di andaa ni, ti nyaa maju kunyaki onya pi kumuuki lamuvu? ³⁴Andaa ‘jo a’I’ ni Anyate wa rozi (maju) mo’di izi ‘dure ri di ni epika mori si dudu kutaki abiri mo’di izi ‘dwe ri a bara ga si? ³⁵Ti sa kumu kemu ra, de aku’du mo’di izi ‘dure ile pi a’I’ di si, kuvo kutaki abiri ra.³⁶Andaa ‘jo (‘be) ai ni lejo ni pa ku’jo, ‘Ba o’bwe bongu oku ri bongu u’di si ku, a’dusiku u’du ri kenja oku ri a liri andaga, ongu sa a’I’ ru ki ku oku ri to³⁷Ongu sa ‘ba cu vino u’di ri kubegu euni ‘di oku ri ni ga ku, e’bedu vino u’di ri kucwi du kubegu eni di oku ile ku, ongu vino u’di ile kow du vuru ku, pi kubegu eni di ile kenyiru ku. ³⁸Ti vino u’di ri awa kubegu eni di u’di ri nig a pi a’I’ rito tuwa kolukii loso (enjirukii ku). ³⁹Mo’di zi iyo vino oku ri ni mvu re ongu mgbesa ile a vu ga kule u’di ri ‘I’ na iyo, a’dusiku ku’joo oku ri legani.

Chapter 6

¹O’du Sabatu di rizo ri si, esu andaa kalali awvu anya di ni aga si, pi andaa maju ongu anya ni di pi angikii a’I’a disi kudiki nyaa. ²Farisiei ‘ba zibaa ‘joki a’I’ ni, A’dusi anyede nga cara a ‘jale akede ku o’du Sabatu di si ri?³Yesu aka a’I’ ni ku’jo, Anyi la buku gekuru, nga Daudi a edele ‘ba andaa to ri to abiri si rii. ⁴Ovidu andaa ku’jo zo Rubanga di ni aga pi e’du pi nyaki esi (onya) ‘bale Rubanga ni andaga ‘ba andaa to ri to, nga vara a lele ku, te kuhana (amba I’buba Rubanga di zo ga ri ni) ni ri’I’? ⁵Pi andaa ku’jo a’I’ ni, Ori mo’di ni Opi Sabatu di ‘I’.⁶O’du Sabatu di zi si, Yesu kwi zo elegy di ni ‘aga pi keleni ‘ba esu laka naa ago alu dir a o’bwe ti co’uito). ⁷A’I’ cara Musa di ni leu’ba pi Farisei’ ba to e’doki andaa ni luteka, de ‘di kezwa mo’di ile o’du Sabatu di sir a yaii, e’bedu a’I’ kesudu leti andaa ti ni andijo (andaani esiki zo). ⁸Ti andaa ni a’I’a lara ra, pi andaa ‘jo mo’di di(o’ure to) ileni, Nga oru pi ede agaga. Pi andaa nga oru ede pau’⁹Ongu Yesu ku’jo a’I’ ni, Mazi anyini le’jo alu, cara ga andaa ni loso nga loso ri ni edezo o’du Sabatu di si de nga injwi ri ‘I’? Lidi elokoka de enjika na ‘I’? ¹⁰Pi andaa e’do a’I’ ni ndeka pi a’I’ magbi ni si, kudi’jo ago iluni, Ejo nyaa di, Ago ile ede andaa ani pi na emu loso azika ri ani ¹¹‘Ba ile evoki aga ambamba, pi e’doki ti emuka a’I’a’I’ ni nga a’I’a lele edele Yesu ni ri a diga. Yesu Ori maju mudwi a limbi ri.¹²Esu Yesu tu ‘ba dige elegy re, pi andaa elegy Rubanga ni iniag sir a. ¹³De vu kowi ra andaa lungwe ba’ andaa vu ni oko’ba ile andaa di, pi a’I’a lelega si ovi’ba mudwi a limba ri, pi lungwe a’I’ maju.¹⁴Di’ ‘di, Simoni (andaa run a ‘dalte petero ‘I’ ri ‘I’) pi adozi And rea to, Yakobo pi Yuani to, Pilipo pi Batulumayo to ¹⁵Matayo pi Tomasi to, Yakobo ori Alipaya pi Simoni ini lungwele mo’di di mgbo lere ndo ri ‘I’, ¹⁶Yuda Yakobo adozi pi Yuda ni engara kariata ga si pi andaani ti andire ri to (andaani esikire ri to).¹⁷Andaa esi a’I’ba vuru’ba dige si, pi ede kare je’be ri nig a, pi laki andaa vu ni oko’ba ri, pi laki engaka Yudaya a si pi Yerusalumu a si , pi angaka meri ti ge turo pi Sidoni a si, evoki andaani erire, ougu dudu andaa kadi a’I’ a’I’a lajwa kajwe nig a si, ¹⁸A’I’ ori injwi ri a ecandi le ri andaa adi a’I’ ra ¹⁹Loki’ba di tuwadu ndu ki leti andaa ru ni lo zo: a’dusiku opko esu kunga andaa rug e si pi kodi’ba tuwadu²⁰Ongu andaa ngi mi oru nde andaa maju pi ‘jo a’I’ni, Anji anda loso to anyi’ba nga ako rii, a’dusiku keri Rubbanga di anyidi ‘I’. ²¹Anyi anda loso to, anyi’ba diadu abiri a kole ri’I’ a’dusiku anyjwo anjigo de: Anyi andaa loso to anyi diadu owu’ba ri’I’, a’dusiku anjwo anyigu logu ra.²²Anyi andaa loso to, de ‘ba kuvo keov anyi ra pi kuvo kuvu anyi pi a’I’a lelega si, pi kuvo kede anyi pi kulu’jo anya ru injwi Ori mo’di a le’jo si. ²³Anyanjow o’du ile ni aga, pi anyulu mvuru anjo si, a’dusiku nde anya di de amgbu ru’buge, a’dusiku a’I’a ata sa anda edeki ile ani nebia ni,²⁴Ti anjwo anyinde icandi ra anyi ba koroni ri ‘I’, a’dusiku anyesu anya asi I’bwe ra ²⁵Anjwo anyinde icandi ra anyi’ba ga’ba de ri ‘I’, a’dusiku anjwo anyolu abiri to. Anyi icandi to ‘ba diadu logu gu’ba ri ‘I’, a’dusiku anjwo anyinde icandi pi anyowu ra²⁶Anyi icandi to de’ba tuwadu ku’jo anya ru loso na’I’, a’dusiku a’I’ ata sa edeki ile ani nebia enjo ri ni²⁷Ti ma’joo anyini, Anyile anya a’jabaazi anyede nga loso ‘ba anyi ni evu’ba ri ni ²⁸Anyi co tutu ‘ba anyi ni alu’ba ri ni, pi anyelegi ‘ba anyi ni ede’bari ni²⁹Pi mo’di nyini dire elemvu anda alu zo ri ni ga rii, lufu laka aluyo ri saa, pi mo’di nyaa kabu ni epare ri e’be kuji nyaa sati saa. ³⁰‘Ba tuwadu nga a’I’ba nyidi rii ke a’I’uni, pi a’I’ nyaa okozo ni zi’ba ri zi a’I’ idiku okozo ile si.³¹Pi ovidu nga anya lele’ba zi kede anyini ri anyisa anyede a’I’ ni ile ani. ³²A’dusiku de anyile te ‘ba anyini e’ba rii, avo anj anyi a’du si? Enji ‘ba sa kedeeki ileni. ³³De anyede nga loso ede’ba anyini ri ni, avo anjo anyi a’du si? Enji’ba saa kedeeki ileni. ³⁴Pi de anyike mori’ba anya ra le anyesu nga a’I’di si wa ri ni, avo anjo anyi a’du si? Enji’ba saa kukeki enji’ba ni, dudu a’I’ kesu njago du idi³⁵Ti anyile anya aja’ba zi, pi anyede nga loso, anyike mori, anyegeni ti na ni longwika ku, pi anya di de kumu kohu amba, pi anjwo anyolu ‘boronji Andaa ni olu lagare pi ri di ‘I’ a’dusiku andaa ni kiza to ‘ba egenile pke ri ni pi ni. ³⁶Onyolu ‘ba kiza ‘ba rii, kende anya Ata ni kiza re ri ani.³⁷Anyoli leji ‘ba a ru geku, dudu akuli le’jo anya rug e ku, anyoli le’jo a’jo zwa’ba zipi ra ku, adi le’jo li a’jo zwa anyi ra ku; anye’ba ni enji, anyiso avo e’ba anya enji ra.³⁸Andyike nga, anyi sa avo akee anyini ra, o’ba loso, amwia loso pi ayoo kocu vuru piya to, ‘ba kuvokukee anyini. A’dusiku okozo anyo ngaa o’bizo ‘bani ri avo ‘obi nga du anyini saa.³⁹Pi andaa ‘ba aini le’jo pa, mo’di mi ako ri kuse mo’di zi mi ako ri wa? A’I’ ri to tuwa joki’ba nga ku? ⁴⁰Mo’di lenile ri zwa mo’di andaa ni lenile ri ku, ti mo’di ro’di ra ri kumu kolu mo’di andaa ni lenire ri ani.⁴¹A’dusi nyide ayi gaangwadu nyaa adozi a mige ri, ti nyinde ku kwe angbugodu lalare nyaa mi ge ri? ⁴²Ongu nyi’joo ingoni nyaa adozi ni, maa adozi, e’be ane’du ayi nyaa mige ri, de nyi nyaa nga si nyinde ku kwe lalare nyaa mi ge rii? Nyi mo’di ‘ba lunjwa re rii ati wa pi kwe nyaa mi ge rii, ile a vuga nyidi nga nde pelere nyidi ayi nyaa adozi a mi ge ri ni e’du⁴³A’dusiku kwe loso ri’ba a’a injwi ri ku, pi saa kwe inywi ri ‘ba a’a loso ri ku. ⁴⁴kwe ni avi aniye andaa a’a si ‘Ba ‘bwa eleu ni a’a kwe oki di ni ga si ku, ongu saa ‘ba lu’bwa tutu ni a’a ku ngoli ngoli ge si.⁴⁵Mo’di loso ri andaa le’jo loso asige ri si kezi le’jo loso ayo, ongu mo’di injwi andaa le’jo injwi asi ge ri si kezi le’jo injwi ayo, adusi ku le’jo ga re as ge ri ti kijoo ayo.⁴⁶Anyulungwe ma Opi, Opi a’dusi de anyede nga maa lele ri ku na’I’ ⁴⁷Mo’di enuwe madi, pi maa le’jo ni erire ri, pi edere ri, me’dete anjwi andaa kolu ingowi ⁴⁸Andaa kolu mo’di zo sire, lu’di pelopelo na ali, pi ‘ba zo ni pa oni dige pi de iyi ku’di kelu, lolo ile elu zo rug e, ti ma zo ile ni lika vuru pke, a’dusiku asi zo ile oni dige.⁴⁹Ti andaa ni le’jo erire eri isa, ‘ba re I’bu ge ku ite kolu mo’di zo si re iya dige isa zo ni pa lu’dika oli ako nga, iyi elu lolo si mori si zo ile a ruge, mgbe sa zo ile ‘de vuru, andaa renjika n olu nja.

Chapter 7

¹De andaa keko andaa lini tuwadu ‘ba bige ra, andaa mu kaper naum ga²Ago zi amba asikeria di, andaa mo’di I’bue andaa lele ndo ri run a injwi ire dare ga. ³De andaa keri olu Yesu dii, zwe ‘ba amba Yudei ‘ba di andaa di, ti tutare ga andaa ni dudu kemu ago ile ni adier ga. ⁴De kevoki Yesu di, lutali ti andaa ni rere ku’joki, mo’di ile atera eloko le, ⁵A’dusiku andaa le ‘ba amadi ndo, ongu sa si amani zo elegy dir a.⁶Yesu mu a’I’to. De esu andaa ni ire zo ile to, amba asikeria di ile ezwe rozi andaa di Yesu di ku’joki andaa ni, Opi, ecandi ru ku emure ga, a’dusiku mesi ku nyini ekwire ga madi zoga. ⁷Ayosi mo’biru kuru emure ga nyaa andaga, e’jo a le’jo ayo, pi maa modi I’budi ‘di runa ku’e ra. ⁸A’dusiku masa ma mo’di zi kuwa ma ri, ongu mazwa asikeria zi’ba, De ma’jo zi na ni, mu, andaa kumu, ongu zi na ni, Emu ‘dia, andaa kumu, pi maa I’bu re ni, Ede’di, pi andaa kedee.⁹De Yesu keri le’jo di, andaa a’u cwi ago ile a ruge, lufum ‘jo ‘ba andaa vu ni oko’ba ileni, majoo anyini, mesu a’I’ angu godu ‘di ni pi kuru, Israel aga sa iyo. ¹⁰Pi a’I’ ezwele ile, de kungwikii zoga, esuki ago Rajwa to ile run a ‘e ra.¹¹O’du ile a vuga, andaa mu ‘ba lungwele Naiu ri ni ga, pi andaa maju karako koki andaa vu laka laki ‘ba di karaka to ¹²De andaa kemu koti ‘ba ile di ni ga, Andaa esu agi zi dare kpo ri ‘ba kungie laangwe, ‘burago alu tende ende ni ongu ende ri saa awizi, pi ‘ba karako ‘ba ileni gar ii iz ile to ¹³De Opi kunde andaa ri, kizo ko cwi, pi ‘jo andaa ni, owu ku. ¹⁴pi andaa emu lo kutara ile: pi a’I’ kutara ileri ngi’ba, ma’joo nyini, Nga oru. ¹⁵Pi andaa ni esu dare ra ile nga oru, pi e’do le’jo ‘joka. Pi Andaa ke andaa ni ede di¹⁶Ori ko ‘ba tuwadu cwi, pi ecukii Rubanga ni kujokii, Nebi angbugodu aa ama lele ga, ongu saa Rubanga euni ‘ba andaa dir a. ¹⁷Ofu Andaa di ‘di lamu Yudaya aga pi kare ire laka si ri nig a si tuwadu Yesu ayu Yuani a aside a lurumw uka.¹⁸Pi maju Yuani di nge andaa ni le’jo ‘di pi tuwadu. ¹⁹Yuani lungwe andaa maju eri pi zwe a’I’ Yesu di ku’jo, Nyi mo’di mure emure ile ‘I’? De amate zi na ‘I’ ²⁰Maju ile kesa Andaa di, ‘joki, Yuani ezwe ama nyidi, ku’jo, Nyi mo’di mure emure ile ‘I’? De amate zi na ‘I’²¹Pi saa ile si, andaa ezwa a’i lajwa lajwa mgbimgbi a si, pi endi andi ri to, pi a’i mi ako ri andaa awi a’i a mi ra. ²²Pi yesu aka ‘jo a’ini, anyvo anyanga, pi anyi’jo yani ni nga ndele pi anya erile ri, avidu ‘ba mi ako ri kunde nga,’ba pa e’bwe’ba ri kalawe, do’bo’ba elembe a’i ra, ‘ba bi ako ri leesi nga, ‘ba oda’ba ri enji a’i lidi, icandi’ba ni ange ofu loso ra. ²³Pi mo’di asis na lumvu ru lumvu masi ku ri anda loso to.²⁴De maju yuani di kungwi pi, andaa e’do loro’joka ni yani a ruge: anyivo kwesikwesi aga a’du ndere? Ayi oli a oyole rii? ²⁵Ti anyivo a’du ndere? Mo’di bongu loso ri ni lusure ri ni ndere? Anyiude, a’i bongu loso loso ri ni lusu ‘ba pi olu’ba lidi oru ri ni aga ri koluki opi ni kali aga. ²⁶Ti anyivo laangwe a’du ndere? Nebi ndere? Gbadu, ma’joo anyini mo’di nebi zware ra ri’i.²⁷De andaa ni andaa le’jo na cwile nde, mazwe maa maju nyaa andaa kumu kede nyini nyaa leti nyaa anda ga adi nyesa kuru du. ²⁸A’dusiku majoo anyini, a’i uku a tile ri ni lelga, nebi zi yuani ni ba ebatioare re na iyo: ta sa andaa ni toro angwadu keri Rubanga di ni aga ri zwa andaa ni ni.²⁹Pi ‘ba tuwadu andaa ni esi’ba, pi a’i musoro lucwa’ba to, a’ikii a’jo Rubanga ni anda a’i a batisimu yuani di ni esuka si. ³⁰Ti farisei ‘ba cara’ba to goki ingbe nga Rubanga a edele a’ini rii, a’ia batisimu yuani di ni esuka kuru si.³¹Opi ku’jo, mamu mo’bi ‘ba oti diadu ‘di di a’du to? Pi kolukii ingoni? ³²kalukii ‘boronji ori’ba soko aga ri ani, pi nga lungwe’ba a’i a’ini jo’ba, amava anyini nyamulere, pi anyitu latu ku, aksolu icandi to anyini, ti anyowu ku.³³A’dusiku yuani ni ‘ba ebatisa re ri emu, nya onya ku, pi nwu vino ku, anyi’jo andaa ni leni (ori injwi) to. ³⁴Ori mo’di emu kunya nga pi kumwu nga, pi anyi’jo, nde, o’di ‘a mgbo ri pi merare ri, rogi musoro cwa’ba pi enji’ba rid ii. ³⁵Ti ciri zwa le’jo ra andaa ‘boronji ni andaga tuwadu. (Acholi: Ti ciri Rubanga di zwa le’jo ra andaa boronji ni tuwadu.) izi enji ra efu yesu a pa.³⁶Pi farisei go zi lungwe yesu ni onya ga andaa di zoga. Andaa mu farisei go ile di zoga pi andaa ri vuru onya ga. ³⁷Pi, nde, izi zi’ba ile ni ga, andaa ni enjire, de andaa kuni a’jo yesu ni onya ga farisei ile di zoga, ezi lufuni ga angwadu odu dii. ³⁸Pi ede andaa pa ga lele andaa oguge kou, pi e’di andaa pa ni jweka minda si, pi efuka ma andaa di’bi si, pi nju andaa pa tisi pi efu odu ile si.³⁹De farisei go andaa ni lungwere onya ga ile kunde bga ‘dii, andaa ‘jo ‘a ‘a ni ku’jo, ago ‘di, de kesu andaa ni nobi, tebe ‘dii ni izi andaa ni lore ‘di a’di ‘i ya, ongu ovi na kolu ingoni ya ni ra: a’dusiku izi ‘di enji re. ⁴⁰Yesu aka’jo andaa ni, Simoni, mani le’jo ‘jole nyini aa. Pi andaa ku’jo, amba, ‘jo le’jo na.⁴¹Mo’di zi alu lukere ‘ba ni rii ‘ba eri ko mori andaa disi: mo’di alu ko mori gine miya tou, zina ri ko giue mudwi tou. ⁴²De mori lokweka kuzwa a’i eri ‘di ra, andaa e’be a’issi eri tuwa a’i a mori ra. Adi’jo mani, a’i ‘di ni lele ga, a’di kururu kule ago ile kalaga pi ni? ⁴³Simoni aka ku’jo, ma raa andaa ni andaa mori nja ri ni e’bele ra rii. Pi andaa ku’jo andaa ni, nyili le’jo anda.⁴⁴Andaa lufuru izi ile di, pi ‘jo simony ni, nyiude izi ‘di ra? Mekwi nyi di ziga, nyike massi iyi maa pa ni jwego kuru, ti andaa jwe maa pa minda si, pi efu a’i andaa di’bi si. ⁴⁵Nyinju maa elemwu buru, ti izi ‘di e’doru maa ekwijo nyidi zoga ri ni kga ko diadu andaa e’be maa pa ni njuka andaa ti si kuru.⁴⁶Nyiti maa di odu si kuree, ti izi ‘di ti ma pa odu si. ⁴⁷Ayosi ma’joo nyini, andaa enji yayadu rii, e’be andaa ni ra, a’dusiku andaa le ni nja, ti mo’di e’be andaa nig a ri, le andaa di sa ga.⁴⁸Pi andaa ku’jo izi ile ni, enji nyidi e’be ra. ⁴⁹A’i ori’ba onya ga andaafto ile e’doki joka na a’i a ‘aga si a’i ni, ‘di a’di ‘i enji e’bere saa rii? ⁵⁰Anda ku’jo izi ileni, A’i nyidi lari nyi ra mu I’bwe to.

Chapter 8

¹uku oko yesu pi a vu maju to ile a vuga andaa mu e’i rogo pi ciri ri ni aga si le’jo Rubanga di ni nge si, pi ofu loso kesi Rubanga di ni e’deteka si: pi maju mudwi a lisubi eri ri ‘aa andaa to. ²pi uku zi’ba andaa adile lajwa a si pi ori audi ri ni dore pi a’i a ruge si ri, maria magadala ni anda ado endi andi tudweri ru a ru si, ³pi Joana izi kuza ni Erode a i'bure ri di, pi Susana, pi zi’ba karako to, elokoki andaani nga a’i a diga ri si.⁴de ‘ba kemuru kakako, pi evoki andaadi e’i mgbi ge si, andaa jo a’ini le’jopa ⁵mo’di losire mu ori yire ga amvu aga, pi lele andaa ori yire ri’i, ori zi’ba ‘de leti bara ga, ‘ba lutu pasi, pi ariinji oru si evo tekiipi. ⁶zi’ba ‘de aramba dige, mgbesa nga emi, pi saa o’usui pi emi, a’dusiku inga lakatoro.⁷zi’ba ‘de oki lelega pi mba oki ro alu pi oki epi ra. ⁸zi’ba ‘de inga loso ga, nga pi mba loso, pi’ba ekwi vumiya. De andaa keko le’jo ‘di pi ni’joka ra andaa’jo u’duku si, mo’di bi to le’jo erizo, keri.⁹pi andaa maju zi andaani kujokii le’jopa ‘di ke’dete a’du? ¹⁰pi andaa ku’jo, anyini ake lani nga rugure di keri Rubanga di a dile gar a, ti ‘ba zi’ba ni ake le’jopa ayo, e’bedu kesu kundeeki saa dudu kundeki ku, pi keriaki saa dudu kunikii ku.¹¹diadu le’jopa ‘dii andaani ‘dini, ori andaani le’jo Rubanga di’i. ¹²A’i leti bara ga ri a’i ba le’jo eri’ba, ongu sitani kemu ku’du le’jo a’i a erile ile pi a’i a asi ge si, dudu a’i ka’i ku ongu kalariru ku. ¹³A’i aramba ga ri, a’i ba le’jo eri’ba emi asi I’bwe to, to a’i a zu enyo kukokii a’i a ‘ai ni vu gaangwadu isa, de lu’bilu’bi a’ini, ke’bekii ‘a’i ile ra.¹⁴A’i ‘de’ba oki lelega ri a’i ‘ba de kerukii le’jo ra kuvoki, pi lusalura lidi di, pi limi nile’jo pi anjoanjo lidi vu dige ‘dia ri di kepi le’jo ile e’bedu ‘ba o’a ku. ¹⁵Ti a’i inga loso ga ile a’i ‘ba asi anda pi loso rii, de kerikii le’jo ile ra, kukooki, pi ku’aki o’a asidi epika to.¹⁶mo’di zi iyo lamba dure pi akure evo si na ‘i, kusa’bare lengeri pa ga na’i, ti ku’baa mega dige, dudu ‘ba ruto’ba zoga ri kundekii asi ile. ¹⁷A’dusiku nga zi ruzure di avoani ku na iyo, kolu nga zi zule di avoani ku muze efure laangwe ku ma iyo. ¹⁸Ayosi anyekukaru nga anya erile ri nig a, a’dusiku andaani nga to ri avo enjaa laka ra, pi andaani nga ako ri avo a’du nga andaadi lendere gaanwadu ri sa pi.¹⁹ile a vuga, andaa ende pi adiinji to evoki andaadi, ti ateki kuru sase ga andaa di’ba ni laki si. ²⁰Mo’di zi alu mu’jo andaani, nyende pi nya adinji to edekii laangwe, leki nyini ndele. ²¹Pi andaa aka’jo a’ini, mede pi maa adinji to a’i ‘ba le’jo Rubanga di ni eri’ba pi vuna ni oko’ba ri’i.²²O’du zi si, andaa kwi i’bo aga andaa maju to, pi andaa’jo a’ini, nyi’ba avokii meri a’do na si. Pi e’doki rupeka. ²³Ti saa a’i a rupere ri andaa ko’du li, pi oli enga amgbu godu meri dige, pi i’bo e’do gaka iyi si, ‘ba a’i a lidi emu okpo.²⁴Evokii andaa di pi enjikii andaa ni ku’jokii, amba, amoda. ‘Di a vu ga andaa enji o’du ge si pi ke cara oli ile ni pi iyi rongare ri to, pi edeki cwi ongu vu di ciri. ²⁵Pi andaa ‘jo a’ini, anya a’i inguwa? Oriko a’i ongu ‘a’ukii cwi, ‘joki a’i a lelega ‘di mo’di ovi ingoni ri’i? a’dusiku andaa kuke cara oli ni pi iyi ni ongu a’i saa kerikii andaani.²⁶Pi esaki vu ‘ba Gaderene di ni ga, asore aso Galilei to rii. ²⁷De andaa kutu a’doga i'bo aga si, ago zi esuru andaa to e’i ile ni aga si, ago ile esu (endi injwi) ceni karako to zi saa ra, pi andaani ndoloma, ongu saa olu yooru ku, ti kolu ‘budi a si.²⁸De andaa kunde yesu ni, andaa jwa asi pi ‘de vuru andaa andaga, pi andaa ‘jo u’duku oru ri si, maa le’jo nyito a’du, yesu, nyi ori Rubanga ni oru lagare pi ri’i? ma’i nyi, ecandi ma ku. ²⁹(Esu yesu ecara endi adi ile kunga pi ago ile a ‘aga si, adusiku vu karako ko andaani: ongu saa ovuke ago ile mgbirila si, ti andaa oke mgbirila ile pi, ongu endi andi ile do andaani mondi aga.)³⁰yesu zi andanni ku’jo, nyaa ru a’di ‘i? pi andaa aka ku’jo legion ‘i, a’dusika endi andi kakako torukii andaa ‘aga. ³¹Lutokii ti andaani duudu kuzwe a’i gulukutu ‘aga ku.³²Pi esu kare ile nig a robala kakako konyakii ‘be dige: pi lutakii ti andaani duba ke’ke a’i kutoru rabala ileni ‘aga. Pi andaa a’i a’ini ra. ³³ile a vuga endi andi ile oyikii ago ile a ‘agasi, toruki rabala, aga, pi rabala ile fekii mori si pi jokii meri a ga pi omvukii ra.³⁴De a’i rabala ile, ni leyi’ba ru kunde ki nga redere ile, feki, voki joki le’jo ile ‘ba ile ni aga pi vu ire ire ri pi ni ga si. ³⁵Pi ‘ba ile evo nga redere ri ni ndere, evoki yesu di, esuki mo’di endi andi ri a oyirega si ri ni yesu a paga (bara ga) su bongu ruge pi lara na pelere, pi ori ko a’i cwi.³⁶Ai sa nga ile ni joki le’jo a’i ni ovi ago endi andi ri a olure ‘a ru ri a adizo rii. ³⁷‘di a vuga laki ‘ba di engare vu Gadarene di ni ga si ri a’iki andaani kunga pi a’idi si, a’dusiku ori ko a’i ambamba: pi andaa mu tovu i'bo aga pi (dadi) ngwi vule.³⁸ago endi andi a oyile ‘a ru si ile lutati andaani dudu andaa kolu du andaa to: ti yesu zwe andaa ni vule, ‘jo laka, ³⁹ngwi nyidi zoga, pi e’dete nga amgbugodu Rubanga a edele nyini ri’i. pi andaa mu andaa nga, e’do le’jo laseka ‘ba ile nig a si tuwadu nga amgbugodu yesu a edele andaani ri a ruge.⁴⁰de yesu kengwi ‘ba ile ni ga, ‘ba a’i andaa ni anjo to: a’dusiku esu kuteki andaa ‘i. ⁴¹pi ago lungwele jairo ‘i ri emu andaa ni amba zo elegy di di‘i, pi ‘de vuru yesu apaga, pi a’i yesu ni dudu kumu andaa di zoga. ⁴²a’dusiku esu andaa zangwa alu tende kinya na mudwi a limbi ri rii lajwa ‘be vuru kuda da. Ti saa andaa muze ri si ‘ba ni laki epiwki andaa ruge.⁴³pi izi zi eri a’bware ru na ni ga si kinya mudwi a liwki ri ri’I, andaa eko andaa limi ra daktaria ndego, pi esu zwaka kuru. ⁴⁴emu andaa oguge lele si, pi lo bongu andaa di ni ti, pi mgbesa andaa eri lure ri ede cwi.⁴⁵pi yesu ku’jo, a’di lo ma ru ni? De’ba tuadu oluki ciri, petero pi ‘ba andaa to ilea kaki, opi, laki taru nya ru ge pi kepi nyi, ongu nyi’joo a’di lo ma ni? ⁴⁶pi yesu ku’jo, mo’di zi lo ma ru ra, adusiku meri opko nga ma rug e sir a.⁴⁷de izi ile kunde a’jo nga anda edele ile niru ra, andaa emu ru a’duka to ‘de pa a ru pi ‘jo andaa ni ‘ba andaga tuwadu nga e’bere andaa lo andaa ru ri a’du, ongu andaa mgbesa adi ra. ⁴⁸pi andaa ‘jo izi ile ni, ma zwa, ori kuko nyi ku, nya a’i adi nyi ra: mu nya nga i'bwe to.⁴⁹De esu adi andaa kola’joru, mo’di alu emu amba zo elegi di ile a zoniga si pi ‘jo andaa ni, nya zwa ni da ra ecandi opi ni ku. ⁵⁰Ti de yesu keri le’jo ile ‘i, andaa ‘jo ago ile ni, ori kuko ngi ku, a’i ayo pi nya zwa kumu kujira.⁵¹De andaa kemu zoga, andaa le ‘ba zi kutoru zoga ku, te saa petero pi yoani to yakobo nil aka, pi zaugwa ile a ata pi ende to ⁵²Pi ‘ba tuwadu esu kowuki zangwa ile si: ti andaa ku’jo, anyowa ku, andaa da kuru, ti kuko o’du. ⁵³Pi guki andaa ni opko si, a’dusiku niki ra andaa ni da pko.⁵⁴andaa eyi ‘ba ile tuadu laangwe, pi ko zangwa ile a di pi lungwe ku’jo, zangwa, nga oru. ⁵⁵Pi andaa endi engwi idi, ongu andaa nga rere eru: pi andaa ecara a’i kukeki laka onya. ⁵⁶Pi andaa ni oti’ba a’u kii cwi: ti andaa ecara a’i ku’joki ga redere ile mo’di zi ni ku.

Chapter 9

¹Ile a vga andaa lungwe andaa maju mudwi a limbi ri ile kare aluga, pi ke a’ini mori pi opko to ori andi ri ni zwa zo, pi ‘ba adizo lajwa lajwa a si. ²Pi andaa zwe a’i le’jo keri Rubanga di ni ngezo, pi ‘ba adizo lajwa lajwa a si.³Pi andaa jo a’ini, anzizi nga zi anya awe ni ku, keru bele sa, deku kubegu sa, kolu peke sa, rubiya to, ongu anyizi koti ri ku. ⁴Ongu zo anya rutore ga ri anyolu kaka kufsa ko anya oyinga.⁵Ongu ‘ba anyini a’i ‘ba ku ri, de anyoyi ‘ba ileni ga si, anyotu urufu’du anya pa ga ri pi sadeni du a’ini esikire ga. ⁶Pi voki ‘ba ile ni aga si tuwadu kungeki ofu loso ri ‘i, pi kadiki ‘ba kare tuwadu ga si.⁷De Erode ni opi amba ile keri nga tuwadu andaa edele ri’i: andaa a’u cwi a’dusiku ‘ba zi’ba ku’jooki yoane enji dag a si pi. ⁸Zi’ba kujooki, Eliya efu ni, pi zi’ba a’jo nebi go alu nebia ofu oku ge ri enji ni da asi. ⁹Pi Erode ku’jo, yoani ni le mali di na tu ti mo’di ‘di andaani a’di ‘i, le’jo na ma erile di ‘i? anyosi andaa le ophosi andaa ni ndele.¹⁰De maju kengwi, joki andaani nga tuwadu a’i a edele rii. Pi andaa zi a’i cicirini fororu aga ‘ba lungwele Bethsaida ri a bara ga. ¹¹De ‘ba keri ofu ile koki andaa vu laka, pi andaa a’i a’i ra pi nge a’ini le’jo keri Rubanga di a ruge, pi adi ‘ba adika le’ba ri ra.¹²De kusa ire itu a ‘dere, a’i mudwi a limbi ri ile, evoki ‘joki andaaani, zwe ‘ba ‘di pi, dudu kuwoki tauni aga kare ire ire laka si ri to o’du korepi onya esuzo, a’dusiku ama o’dia fororu aga. ¹³Andaa ‘jo a’ini, anyike a’i ni onya. Pi a’i ku’jo, amadi aa ri mugati esu tou e’bi ri to, de azi amavo onya egere ‘ba ‘di ni le anye. ¹⁴A’dusiku esu ‘ba ile a weli kate ago alifu tou. Pi andaa ‘jo andaa maju ni, anyi’ba ‘ba kori vuru mudwi tou mudwi tou’bunyi alu alu ga.¹⁵Edeki ileni pi ‘baki ‘ba tuwadu ori vuru. ¹⁶ile a vuga, andaa ‘du mugati tou e’bi ri ile, pi nde nga oru rubuge pi co tutu ru na pi ni ga kudi a’i ni ongu kudi kre andaa maju di dudu ku’baki laki ile a andaga. ¹⁷Pi nyaki onya ile pi gaki de de, ongu taki onya lesire ile ga evo mudwi a limbi ri.¹⁸Esu andaaani a’dite kelegi, maju andaa di sa esu andaa to, pi andaa zi a’i ku’jo a’i ni, ba ku’joo ma a’di ‘i? ¹⁹Akaki andaa ni ku’joki, yoani ni ‘ba ebatiza re ri ‘i, ti zi’ba bujooki, Eliya ‘i, ongu zi’ba sa ku’jooki mo’di zi nebia oku ri pi ni aga si enji lidi ni.²⁰Andaa ‘jo a’i ni, anyi le anyi’joo ma adi ‘i? petero aka ku’jo, masiya ni Rubanga di ri ‘i. ²¹Pi andaa ecara a’i opkosi ku’joki nga ile ‘ba zi ni ku. ²²Andaa ku’jo, ori mo’di ni duba si le becandi ru nga karako aga, ongu amba’ba di kohanaa amba ri a’i cara lucwi’ba di to kuvo kugaki andaa ni imgbe, kudiki andaani ra pi avo enjia pi o’du na a vuga.²³Pi andaa ku’jo a’ini tuwadu, de mo’di le maa vu ni okoka, kulee andaa kuga andaani andaangasi ingbe, kungi andaa kuruce o’du tuwa pi koko ma vu. ²⁴A’dusiku mo’di lere andaa kalari andaa lidi rii kelegwee ra, ti mo’di andaa lidi ni legwere masi ri kalari andaa lidi ra. ²⁵A’dusiku kekonyi a’du mo’di ni de andaa kesu vu ‘di ndutu de andaa lidi kelegwe ra, ku sa kenyiru ra na ‘i?²⁶Mo’di dinja a kole masi pi ma le’jo si ri, ori mo’di saa dinza kumu kukoo ra andaa (ru ge) si, saa andaa engwinga andaa yayi to pi yayi Rubanga ata di to pi anjeli ole ri di to. ²⁷Ti ma’joo anyini, ‘ba zi ‘ba ede’ba ‘dia ri vo daki ku kesuo ndeki keri Rubanga di kuru du.²⁸O’du kumu rare aro le’jo ‘di pi a vuga, yesu zi petero pi yoane to yakobo nil aka, tu a’ito be dige elegy re. ²⁹Saa andaa elegire ri si, andaa anda ecoru mgbi, andaa bongu saa ecoru ingwe kususu.³⁰‘ba eri lendeki kolo’jorukii andaa to ‘ba ile Musa pi Eliya to. ³¹A’i saa leadekii yayi to, lo’jorukii ovi andaa a vu ‘di ni e’bezo ri a ruge, andaa a mule ekole Jerusalem ga ri ‘i.³²Petero pi maju andaa to ile esu o’du ate a’ini opkosi kesu a’ia mi ni mgbo saa ‘i, ndeki andaa yayi ile ra. ³³De esu’ba eri yesu to ile leki yesu ni e’bele, petero ku’jo “amba, oluka ‘diya loso, e’be amide morogo na, alu nyini, alu musa ni pi alu Eliya ni” Esu Petero ni ku nga andaa ‘jole ri ‘i.³⁴Andaa le’jo ‘di ni ‘jore ri, lofu emu la’bu a’i cwi, ori ko a’i cwi lele lofu a a’ini lu’bure cwi ile si. ³⁵U’duku emu ru’buge si ku’jo, “Di ma angwapi ni maa ovile ri ‘i, anyeri andaa ni.” ³⁶U’duku ‘di a vuga, esuki yesu lesi a’dule. Maju ile olukii ciri. ‘jokii mo’di zi ni kuru nga a’i a ndele ile ri ‘i.³⁷O’buregi na si, de esikipi’be dige si, laki ‘ba di esurukii andaa to. ³⁸Ago alu laki ile ni aga si jwa u’duku si ku’jo, “Loponyi, ma’I nyi kiza si, nde maa ngwa ni, adusi ku ati andaani alu papala,” ³⁹Nde, ceni injwi ri kemu ru aru, ku’ba andaa kowu, nga kukuo, kezi kafuto ti a ru, ru na konguru mgbu mgbu pi nga ru a ru si ezeku 40 ma’i ny’aa maju kiza si duku kudokiipi ruaru si, ti doka na zwa a’i ra. ⁴⁰Ma’i ny’aa maju kiza si dudu kudokii pi ruaru si, ti doka na zwa a’i ra.⁴¹Yesu aka ku’jo, “anyi ‘ba kare ‘didi, anyi a’i ako, pi anya ovi enji ru ra. Mamu molu anyito ko a’dungani? Mamu mepi aside anya ru geko a’dungani? Ezi nya ngwa ni ‘diya.” ⁴²Lele andaa emure yesu di ri ‘i, ceni ‘be ‘bura ile vuru nju andaani opko si. Ti yesu ecara ceni injwi ile, adi ‘burago ile pi ke andaani ataa di.⁴³Ba ile tuwadu a’ukii cwi mori Rubanga di si. Ti lele a’ia a’ure nga tuwa yesu a edele ri si, andaa ku’jo andaa maju ni, Yesu ‘jo le’jo andaa da a rugevu eri zori si. ⁴⁴Anye’be le’jo ‘dipi kukwi anya bi ge: a’dusiku ori mo’di ni avo akee ‘ba dig a. ⁴⁵Ti eriki le’jo ‘di a pakwi kuru, pi zuru a’ini di, dudu kunikii ku, pi orikii ra andaani zi re ga le’jo ile a pakwi si.⁴⁶Le’jo kipele di efu maju lelega, a’di ni amba ni a’ia lelega dige. ⁴⁷De yseu kuni nga a’ia asige ile ra, ‘du ‘bura angwa ‘ba andaa bara ga. ⁴⁸Pi ku’jo a’i ni, “mo’di ‘bura ‘di ni a’ire maa ru si ri a’I ma’i, pi mo’di mani a’ire ri a’i mo’di mani ezwere ri ‘i, a’dusiku mo’di toro anya lele ga ri adaani kumu kolu amgbu ni anya lelega.”⁴⁹Yoane aka ku’jo, “amba, amande mo’di zi kudo ori injwi ri nyaa ru si ti amaluga andaani cwi, a’dusiku andaani oko nyaa ru ama to kare aluga ku. ⁵⁰Yesu aka ku’jo andaani, anyuluga andaani ku, a’dusiku mo’di anya o’ja’baazi ‘i ku ri anyito kare alu ga.⁵¹De saa kesa ire andaani ngizo oru ri’i, andaa ta asi opkosi muzo Jerusalem. ⁵²Andaa zwe maju andaadi zi’ba andaga votorukii ‘ba zi samaria ‘ba di ni ga kare ederega andaa ni. ⁵³Ti samaria ‘ba ile a’ikii andaani kuru a’dusi andaa esu ‘ba asi muzo Jerusalem.⁵⁴De andaa maju Yakobo pi Yoane to kundeki nga ‘di, ku’jokii opi, nyile amalungwe asi ru’buge si keko a’i pi ya? ⁵⁵Ti yesu lufuru, luga a’i ku’jo, “Anyini ku asi aa anyini aga ri ‘i ” ⁵⁶A’dusiku ori mo’di ni emu’ba ni lidi ekore ga ku, ti larire na ni ga. “Di a vu ga voki’ba zi ni ga. ‘ba ziba leka yesu a vu ni okoka ri ‘i.⁵⁷Lele a’i a lawere leti ge si ri, mo’di zi’jo andaani, “mamu moko nya vu kare nya mure ga ri nig a si tuwad” ⁵⁸Yesu aka laka ku’jo, “uba aa ‘ba a’idi to, ariinyi’bu aga ri saa zo a’idi to, ti ori mo’di ni kare ako andaa di ni ati zo”⁵⁹59Andaa ku’jo mo’di zi ri ni, “Eko maa vu” Ti mo’di ile aka ku’jo, “amba, e’be adi ama mu amesi mata ni pa” ⁶⁰Yesu aka ku’jo kaka, “E’be ‘ba ada’ba ra ri kesi a’ia ‘bazi ada’ba ra ri, ti nyidi mu nge le’jo kezi Rubanaga di a ruge.”⁶¹Mo’di zi ku’jo “mamu moko nyaa vu ra amba, ti adi e’be amamu asscecara maa ‘ba.” ⁶²Yesu ku’jo laka, “mo’di zi iyo aso ti di ni kore pi ongu nga ndere andaa oguge ri kate oluka keri Rubanga di ni ga.”

Chapter 10

¹‘Di a vuga, yesu ovi’ba zi mudwi tuderi, zwe a’i eri eri andaa andaga, dudu kwokii ‘ba tuwadupi kare tuwadu andaa lele murega rii. ²‘Jo a’’ini, “anya kara lwale, ti ‘ba lwa’ba na ga, ‘disi anya’i anwu ata ni, e’bedu andaa kuzwe I’bu’ba anya lware ga.³Anyioo anya nga, ti nde, magwe anyi kende bilo’bonji ani moyi lele ga. ⁴Anyizi jujulau limi di, kusa kubegu to ku, kesa nwuka saa ‘i; anyizi ‘ba leti ge si ku⁵Zo tuwadu anya kwire ga ri anyi’jo, “I’bwe kolu zo ‘dia” ⁶De’bura I’bwe di aa zo ga ile’dia, anya ibwe kolu laka ile’dia, tide iyo, anya i'bwe kengwi anyidi ⁷Anyolu zo ileni ga pi anyinya nga pi anyimeru nga kele anyini rii, a’dusiku mo’di i'bure ri dubasi akolokwe. Anyediru zo ga si zo zi ni ga ku⁸De anyikwi ‘ba zi ni ga pi a’iki anyi ra, anyinya nga ‘bale anya andaga ri; ⁹Anyadi ‘ba ru injwi laka ri, anyinge a’ini a’jo “keri Rubanga di esa ititi anyito.”¹⁰Ti de anyikwi ‘ba zi nig a, a’ikii anyi kuru, anyivo leti ‘ba ile di ni ga, anyi’jo, ¹¹‘kesu rufu’du anya ‘ba di lebire ama pa ga ri sa amotuo pi anya ru ge; kesu ileni sa, kulee anyini ‘di ‘jo keni Rubanga di esa ititi anyi to. ¹²Ma’joo anyini, o’du ilesi, icandi sodoma di kumu kolu dubaduba kuzwa ‘ba iledi ra.¹³Nyimu nyowu opkosi, nyi korazin! Nyimu nyowa opkosi, nyi Betsaida! Adusiku kesu anda i'bu rongo opko Rubanga dini e’dete re edele anyini aga ri akede turo ga sidonato, tebe ‘di ecoki asi ra, korikii ufudo anga ki kui’i kii kapili. ¹⁴Ti candi Turo pi di sadona to kumu kolu duba duba o’du gedia lalizo ri ni ga kuzwa nyidi ra. ¹⁵Pi nyi kapernaum, avo angi nyi ra oru rubuge? Ileni ku, avo alongwi nyi vuru ‘bu di aga.¹⁶“Mo’di anyi ni erire, kesuo eri ma’i, mo’di anyi nig are ri kesuo ga ma’i, pi mo’di mani ga re ri kesuo ga mo’di mani ezwere ri ‘i"¹⁷Ba muudwi tuderi ile engwikii vule asi i’bwe to, ku’jookii, “opi, kesu ceni injwi rii saa kerikii ama cara nyaa ru si !” ¹⁸Andaa aka ku’jo, “mande santani ni e’de vuru enga ru’bu ge si kende iyi lovi ani. ¹⁹Nde, make anyini mori ini pi itoni to tuzo vuru, pi opko tuwadu avire di to; nga zi iyo mure anyini edere injwi na’i. ²⁰De kesu ileni saa, anya asi kolu i’be ku a’jo ceni eri anya cara ra, ti anya asi kolu i’bwe a’dusi acwi anya ru ru’buge.²¹Saa ilesi yesu olu anjo to ole aga pi ku’jo, “manjo nyi mata, nyi opi ‘bu di pi vu di to, a’dusiku nyizu le’jo ‘dipi di ‘ba ciri pi nga ni ‘ba ri pi ni, ti nye’dete a’i ‘bonji ciri ni; gbadu, mata, a’dusiku nyile andaa ni.²²Nya tuwadu mata eke madi pi; mo’di zi ngwa ni nire na iyo te ata’i, ongu saa mo’di zi atani nire na iyo te ngwa ‘i, pi mo’di ngwa a ovile dudu ke’dete ata ni andaa ni ri ‘i.²³Yesu lufuru andaa maju di’jo a’ini, “andaa ni anda loso to mo’di nga anya ndele ri ni ndere ri ‘i. ²⁴A’dusiku ma’joo anyini, nebia pi opi karako to anda lelsi opkosi nga anya ndele ‘di ni ndeka, ti ndekii kuru, pi leki nga anya erile ‘di ni Erika, ti erikii kuru.”²⁵Nde, ago zi alu cara musa di ni lenire ‘ba ni ri nga oruu ama yesu a asi zi andaa ni, “Loponyi, dubasi le amide a’du lidi olure tadu ri ni esuzo? ²⁶Yesu zi andaa ni, “acwi a’ducara ga? Nyilaa ingoni? ²⁷Aka ku’jo “Le Rubanga nyidi nyaa asi si tuwadu, nyaa endi si tuwadu, nyaa opko si tuwadu, pi lara nyidi to tuwadu; le nyaa rezi ni saa nyaa nyini lezo ri ani.” ²⁸Yesu aka tin a ku’jo, “nyaka anda; ede ile ani nyimu nyadi ra.”²⁹Ago ile le andaa kuzwa le’jo ra zi yesu ni ku’jo, “maa rezi ni a’di ‘i? ³⁰Yesu aka laka ku’jo, “Ago zi anda nga Jerusalem ge si, kusi vuru jeriko, ti esurukii ‘ba kuraka di to, ngekii bongu run a ni ga si pi, mgbakii andaa ni, vokii pi e’bekii andaa ni ire dato.³¹Mo’di lazi azire Rubanga ni ri esu saa kemu leti ile si, de kunde andaa ni, ku laga bara ga si. ³²Ovi alu ri ani, levigo de kesa kare ile ni ga, nde andaani, pi ku bara ga si laga andaa nga.³³Ti samaria go esu kumu leti ilesi, de kesa kare ileni ga, nde mo’di ile, kiza ko andaa ni cwi. ³⁴Mu laka, cu odu pi vinoto bi na nig a kudi ombee cwi. ‘de a vuga andaa ‘ba andaa kaino ni dige zi zoo mu di ni ga,mba andaa ta laka. ³⁵Lovuru na si, ‘du rubiya ke mo’di zo omudi ni ata di pi’jo andanni, “lomve mo’di ‘di, nga tuwadu ngaa edele andaa ni ri mamu molokwee nyini ra maa engwi nga³⁶A’dini ago ‘dere ogu diga ile a rezi ‘i ‘ba ‘dipi ni lele ga? ³⁷Aka ku’jo, “mo’di kiza edere laka ri ‘i. "yesu ku’jo laka, nyisa mu ede ile ani.”³⁸Lele a’ia vore leti si ri, yesu ku ‘ba zi nig a, pi izi zi run a marta ‘i a’i andaa ni anda dizoga ³⁹Esu andaa ambazi run a maria ‘i ri ri yesu a baraga keri andaa le’jo ‘i.⁴⁰Ti marta ni esu kecandiru i'bu karako si; andaa mu yesu di, zi andaa ni ku’jo, “amba, nyiraku maa ambazi e’be ma i'bu ederega a’dute? “Jo laka dudu andaa kemu mani elokore.” ⁴¹Ti opi aka ku’jo, “marta, marta, nyuluranga karako, nyingi asi oru nga karako si, ⁴²Ti nga rulere ri alu papala, maria ovi nga loso vole ‘dule andaadi si pi ku ri ‘i.

Chapter 11

¹Yesu ni esu kelegi kare zi ge, dekeko elegy ra, mo’di alu maju ni aga ku’jo andaani, “opi leni amani elegy, kende andaa Yoane a andaa maju ni lenizo ri ani”²Yesu aka ku’jo a’ini, “de anyelegi, anyi’jo dini, “ama ata, akuru nyaa ru oleri.³Keri nyidi kumu. Eke amani o’dusi onya o’du tuwa di, ⁴E’be ama enji ‘ba tuwadu amani ede’ba injwi ri di. Zi ama lu’bi aga ku.”⁵Ongu andaa ku’jo a’ini, “Adi’I anya lelega rozi to ri, de kumu andani zirega ini aga likiki a’jo, “maa rozi, eloko ma esi na si; ⁶A’dusiku ma rozi zi enga omuge, laru ma laru, ongu mani onya zi iyo ‘bale andaa ru, ⁷Andaa kumu kaka laka zo ga si, a’jo, “E’be mani ecandika, mala’bu koti cwi, ama’bonji to amalaru vuru; mate ku ngaka oru nyini nga zi kare ga.” ⁸Ma’joo anyini, de kesu andaa ate ngaka oru nga karega andaani andaa oluka rozi ‘i si ku saa. Ti andaa andaa ni rika si kumu kunga orupi kuke laka nga tuwadu andaa lele ri ra⁹mecara anyi a’jo, anya’i aga avo akee anyini ra; anyindu, anyesuora, anyipa koti, awie anyini ra ¹⁰A’dusiku mo’di nga a’ire ri akee laka ra, pi mo’di nga mdure rii kesuo ra; mo’di koti pare re aoo awi laka koti ra¹¹A’di ‘i anya lelega ‘bura ni ata, de ‘bura andaadi ka’i andaa ni e’bi si kumu kuke laka ini ri ‘i? ¹²De anyi ‘ba injwi ri anyini nga loso ri ni keka ‘bonji anyidi ni’jo na, anya ata ru’buge mu zwa anyi ku endi ole andaa di ni kere ga kalaga pi ‘ba andaa ni a’I’ba ri ni? ¹³Ajhh Yesu pi Belzebul to.¹⁴Yesu ni esu kudo cemi loro’jore kpe ri ‘i, de ceni ile kunga pi mo’di loro’jore ile a ruge si, andaalo’joru ra, pi laki ‘ba di ile a’ukii cwi, ¹⁵Ti ‘ba zi a’i a lelega ku’jokii, “andaa kudo ceni mori Belzebul ni amba ceni di si.”¹⁶‘Ba zi ‘ba esu kundukii nyuma andaa di si engare ru’buge si ri ‘i, andaa ni ‘a amajo ¹⁷Ti yesu ni a’i a lara ra, pi ‘jo a’i ni, “de keri ni a kalanyuru eri, keri ile a vu kenjiru ra; pi zo de kalanjuru ra ku’de pi.¹⁸Satani saa de kalajuru ewo eri si, andaa keri kumu ede ingoni? A’dusiku anyi’joo mado ceni mori Belzebul di si. ¹⁹De mado ceni mori Belzebul di sin a, anya ‘bonji le kudo ceni mori a’di di si? ‘di si a’i vo kalali le’jo anya dige ni. ²⁰Ti de mado ceni di Rubanga di si, kulee ayini a’jo keri Rubanga di emu anyidi ra.²¹De mo’di opko ri lusu ru baba lasu o’ja di si kute andaa ‘ba ‘i, andaa nga tuwadu kolu loso, ²²Ti de mo’di zi andaa ni zwarera mori si ri ku’jo andaa to kuzwa andaa ni ra, kuta andaa okozo o’ja di andaa egeni le ile pi. ²³Mo’di edere mato ku ri kesuo andaani maa o’ja’bazi ‘i, pi mo’di nga ta re mato ku ri, kesuo karee are. Ovi ceni injwi ri a engwizo’ba ruge.²⁴De ceni injwi ri kuunga mo’di zi ru ge si pi, kumu kulupi vu kare iyi ako ri nig a si kundu kare andanni lovuzo laka ri ‘i, ti de andaa esu kuru, ku’joo ‘mangwi maa nga madi zo ga, kare anda maa enga re ga si ri nig a’ ²⁵De kumu kesuo awe zo ni ‘a pelere, ede loso, ²⁶Andaa kungwi kezi ceni zi’ba tuderi andaa ni zwa’ba injwi si ra rii, pi kutorukii kolukii zo ileni aga, ile a vu ga mo’di ile kumu kecoru injwi kalaga pi.²⁷De andaa keelu’jo le’jo ‘di pi ra, izi zi alu’ba lelega ‘jo nga u’duku si ku’jo, “anyini tire ri anda loso to, pi ba nyaa ndule ri anda loso to. ²⁸Ti yesu aka ku’jo, “lagare pi rii, a’i anda loso to ‘ba le’jo Rubanga di ni eri’ba ri ‘i, pi vuna ni oko’ba ri ‘i.”²⁹De ‘ba enjaru nja, yesu ku’jo a’ini, “ba saa ‘di di a’i injwi, kundukii nyuma ayo, ti avo e’dete a’ini nyuma zi ku, te nyuma nebi Yona dii papala ³⁰Ovidu kende anda Yona a oluzo nyuma du Nineve ‘ba ni ani, ori mo’di ni saa kumu kolu nyuma du ‘ba saa ‘di dini.³¹Keri zi enaare vuru lele si ri kumu kede le’jo lalire ga ‘ba saa ‘di di to, le’jo le’jo kumu kuzwa a’i ra, a’dusiku izi ile enga vu ni ti a lokore ga si emu Siliman a ciri ni erire, tin de mo’di Siliman ni zware amgbwsi ra ri aa ‘dia ‘di.³²‘Ba Nineve di vo kede le’jo lalirega ‘ba saa ‘di to, ti le’jo kumu kuzwa ‘ba saa ‘di diva, a’dusiku ‘ba Nineve di andaa ecokii asi ra le’jo Yoana a ngele ri si, ti nde, nga amgbu Yona ni zwa re ra aa ‘dia ‘di.³³Mo’di zi iyo lamba dure ‘bare teremeza pa ga vuru na’i, kusa kakua evo sin a ‘i, ti ku’baa teremeza dig e, e’bedu ‘ba tuwadu zo ga ri kunde ingwe na. ³⁴Lamba ru di abdaa ni nyaa mi ‘i, de nga injwi nyaa mi ge iyyo, nyaa ru tuwadu kolu pelere, ti de nga injwi nyaa mi ge aa, nyaa ru tuwadu kumu kolu vu ini aga. ³⁵Ekuka ru e’be ingwe nyaa aga ri kecoru ini ku ³⁶‘disi de nyaa ru tuwadu ingwe aga, ini laka iyo, nyaa ru tuwadu kolu pelere, lamba avu’jizo ri ani’³⁷De esu andaa kolo’joru, farisei go zi lungwe andaa ni onyaga andaa di zo ga, yesu kwi zo ga, ri onya ti ge. ³⁸Farisei go ile a’u cwi de andaa kunde yesu e’do onya di jweka ako.³⁹Opi ku’jo andaani, “anyi farisei ‘ba, anyulu jwe kuba pi saani ni ogu, ti anya ‘a luga kuraka si pi nga injwi ri ni edeka to. ⁴⁰Anyi ‘ba mamali rii ! mo’di nga laangwe ri ni edereri ede nga iti ri niku? ⁴¹Anyibe nga saani aga ri ‘ba nga ako ri ni keloko a’i; tin de, nga tuwadu kumu kecoru ingwe anyini,⁴²Anyvo anyinde icandira, anyi farisei’ba, a’dusiku anyike alu mudwi aga anya enge di anya ocobi di to, pi anya tubi mgbi mgbi ri di to, ti anye’be le’jo anda lalika pi Rubanga leka to; kulee anyede nga ‘dipi tuadu zi na ni e’beka ako.⁴³Anyioo anyi nde icandi ra, anyi farisei’ba, a’dusiku anyile kare oru ri ‘i zo elegy di ni ga, ongu anyile ‘ba kuluzi anyi soko aga si. ⁴⁴Anyivo anyinde icandi ra ! a’dusiku anyolu ‘budi leudereku’ba kalawe di arusi ni ki duriani”⁴⁵Mo’di zi alu cara leni’ba ri a lelega aka tin a ku’jo, “laponyi, de nyalo’joru ‘dini idosi ile nyulu’da ama’i saa.” ⁴⁶Yesu aka tina ku’jo “anyivo anyinde candi ra, anyi ba cara leni’ba rii saa! A’dusiku anyi’ba ‘ba kungi teri angi engaka na opko rii, ti anyi anyanga si anyilo ru na ku anya diangwa alu si sa’i.⁴⁷Anyivo anyinde icandi ra, a’dusiku anyo’ba oni nebia anya ata a lu’dile ri a ‘budi ni ga. ⁴⁸‘Dii ku’ba anyolu sadenia, anyanjo ibu anya a’bi a edele rii, a’dusiku dikii ra, pi anyo’ba oni a’ia budi nig a.⁴⁹‘Di si cirri Rubanga di ku’jo, “mamu mazwe a’ini nebia pi maju to, ‘ba zi’ba a’ia lelega avo a’di a’i ra, pi avo ecandi a’i ra,” ⁵⁰E’bedu eri nebia tuwadu di cule ri, re’dore vu bi nga akolokwe laki diadu ‘di a dige, ⁵¹E’doru eri Abel di ga esa ko eri Zakaria di ni ga, andaani anda dare kaci lelega kare okole ri to ri ni ga rii. Gbadu, ma’joo anyini, avo alokwe le’jo ile laki diadu ‘di ni dige.⁵²Anyivo anyinde icandi ra, anyi ‘ba cara leni’ba rii, adusiku anyepa mufuaa nga nizo ri pi, ongu anyi gba ri saa anyitoru laka ku, ongu saa anyuluga ‘ba leka a’i kutoru laka ri cwi.⁵³De andaa kunga ile’dia si pi ‘ba cara leni’ba ile farisei’ba to e’dokii andaa ni epika opkosi, pi andaa ti ni lunduka lazi lazi si. ⁵⁴Dudu a’i kesu le’jo andaati ge si.

Chapter 12

¹Saa ilesi laki ‘badi karako emurukii kare alu ga, kapirukii a’ia’ini. Yesu e’do’jokana andaa maju ni, “anyebuka ru akukwe farisei’ba di nig a si, andaani lunjwa lunjwa.²Nga zi iyo akule ndi avo awi kare ingwe ga ku na’i, kesu nga zule di avo aniku na’i. ³Le’jo tuwadu anya le’jole vu ini aga ri kumu kunivu ra vu ingwe aga; ongu nga tuwadu anya lutale vuru vuru ri avo angee zo dige oru.⁴Maa rozi, ma’joo anyini, anyori ‘ba tuwadu, ru dire ri ku, ti atekii ku nga zini ederega ‘dia vuga. ⁵Ti mamu me’dete anyini mo’di dubasi anyori ri ra; anyori mo’di de ku’di ra onguandaa ni opkoto to wa re ga Geena (asi olure ta du ri ni) aga ri’i, dini, ma’joo, anyori andaa’i.⁶Gwiligwili tou alezie girisi mudi eri si ku? Ti Rubanga nidi reru alu na si ku ⁷Kesu anya di’bi tuwa du rii saa ala welina ra. Anyoriku, a’dusiku anya le’jo amgba zwa gwiligwili karako ra.⁸Ma’joo anyini mo’di ru ni ngere ‘ba andaga ri, ori modi’I saa kumu kunge run a malaika Rubanga di ni andaga ⁹Ti mo’di mani gare ‘ba anda ga ri saa avo aga andaa ni malaika Rubanga di ni anda ga. ¹⁰Mo’di le’jo inywi ri ni ‘jore ori mo’di ni ruge ri avo e’be en’ji na ra, ti mo’di endi Rubanga di ni ‘da re ri avo e’be enjo maku.¹¹Deazi anyi vura anda ga pi opi ‘ba amba to anda ga, anyulura nga anya vole jole ri ku, ku saa anyini vole akale a’ini ri ku, deku anyi ni vole ‘jole ri ku. ¹²A’dusiku endi ole kumu kelemi anyini saa ilesi le’jo anyi ni ‘jole ri ra.¹³Mo’di alu laki lele ga ‘jo yesu ni, “Laponyi, ‘jo madozi ni e’be amalapi nga ama ataa e’bele amani ri andaa to” ¹⁴Ti yesu aka tina ku’jo, “egori a’di ‘ba ma le’jo lalire ga pi nga lapire ga anya lele ga? ¹⁵Andaa ku’jo a’ini, “anyinde, anyekukaru limi lurare ga, adusiku mo’di ni lidi ede limi karako anda di ri (a dige) ku¹⁶‘Be a’ini le’jo ni pakevi ‘di ku’jo, anda koroni go zi alu amvu na eka onya opkosi ¹⁷Ego ile zi andaa ni andaa nga si a’dule a’dule ni ku’jo, mamu mede a’du, a’dusiku mani kare iyo mani anya ‘bare ga? ¹⁸Ra ku’jo mamu medee ‘dini, moki mare ero madi ‘di pi tuwadu, ongu mamu mede zi’ba rongo ‘di pi ni zware ra ri pi, mamu macu anya madi tuwadu pi mata okazo madi tuwadu laka ¹⁹Mamu ma’joo maa aside ni, asi, nyi nga karako to nyini atere kinya karako ri ni aga; kovu, nya nga mvu nga, olu anjo anjo to.²⁰Ti Rubanga’jo andaa ni, “nyi maamali, ini andu ‘di si avo a’du nyaa lidi pi nyidi si; nga nyaa edele ‘dipi vo kolu a’di di’i?” ²¹Viru vi andaani, mo’di limi zure andaa ni papala ri limi ako Rubanga di.”²²Yesu ku’jo andaa maju ni, “disi ma’joo anyini, anyulura nga karako ku anya lidi si a’jo amavo amanya a’du, kusa anya ru si a’jo, amavo amaser a’du. ²³A’dusiku lidi ni amgbu zwa lonya ra, ru saa ta na amgbu zwa nga sule ru ge ri ra.²⁴Adi anyinde kuro; yikii ori ku, ongu saa lwakii anya ku, a’i goka ako pi ero ako, ti Rubanga keto a’i. anyata amgbu zwa ariinji kuru? ²⁵A’di ni anya lelega atere kinya alu enjare ga andaa lidi ni ga lura lura karako si ri’i? ²⁶De anyate nga gaangwadu ‘di ni edeka ku, a’dusi anyolu lura lura karako to le’jo zi’ba ri pi si?²⁷Adi anyira le’jo lenga mondiga ri a ruge, pi ovi a’i a mbazo ri a ruge; pi ki uziku ongu saa ‘bwekii bongu bu, ti menjaru’joka na to anyini, kesu anda sulumani kulusuru andaa yayi ni nga saa, lusuru zwa alu na a’i a lele nig a si kuru. ²⁸De Rubanga kulusu ayi mondi aga ri ileni, olure andu papala, o’burezi awaa ati aga ri’i, andaa ate anyini lusuka zwa a’i pi ku, anyi ‘ba a’i toro ri pi?²⁹Anyindu nga anyini vole nyale ri ku, kusaa nga anyini vole mvule ri ku; anya asi kolu le’jo karako lurare ga ku. ³⁰Adusiku ‘ba vudi ge tuwadu ri kundukii nga ‘dipi; anya ata ni ru’buge ri ni a’jo anyile nga ‘di pi ra.³¹Ti lagare pi ri’I anyita asi andaa keri ni rug e, ke’be nga ‘dipi tuwadu avo enjaa anyini ra.Limi zule ru’buge ri’i. ³²Onyori ku, anyi ‘bilo gaangwadu ri, a’dusilku anya ata le opko si keri kele anyini ra³³Anyezi anya okozo, anyeloko du candi ‘ba, anyiso kubegu limi di dereku ri, anyizu limi olure tadu ri ru’ba ge, kare ogusa lakaku ri nig a, ongu sa nyala enji ku ri ni ga. ³⁴A’dusiku kareanya limi olure ga ri anya asi saa kolu laka.³⁵Anyolu anyombe anya opi baba, ongu lamba anyidi saa kugwe. ³⁶Anyolu’ba amba a’idi mure karama lage di ni ga ri tere ri ani, dudu kawikii koti andaa ni ezeze de kupa ra na’i.³⁷A’i anda loso to i'bu’ba ilede amba a’idi engwi esu a’i ko’du li kuru na’i. Gbadu majoo anyini amba ile kumu kombe andaa opi cwi, ku’ba a’I kori vuru onya ga, kemu ke’do onya lapika a’dni. ³⁸De andaa kengwi ini aga likiku, ku sa a’u logo a sira so re rii, kesu a’i lemi, I’bu’ba ile a’i anda loso to.³⁹Kulee anyini ‘di a’jo, de kesu mo’di zo ni ata kuni saa ogu kemu laka ri ra, kute andaa zo dudu ogu kungu ku. ⁴⁰‘disi anyi saa onyolu baba adusiku ori mo’di ni kemu saa anya rale ku ri ni aga.⁴¹Petero zi andaa ni ku’jo, “opi, nyolo’jo le’jo pakwi ‘di ama ni papala de ‘ba tuwadu ni?” ⁴²Opi aka laka, a’di ni mo’di zo nit a mbare egeni le wa rii, ongu cirri to rii, de amba andaa dike’be ‘ba andaa di zoga ni tuwadu andaa diga, dudu andaa kuke a’ini onya saa rulere ri ni ga si? ⁴³I’bure ile anda loso to de andaa amba kengwi kesu kedee ileni na’i. ⁴⁴Gbadu, majoo anyini, amba ile kumu kuke andaa ni opko andaa nga tuwadu ri ni zwa zo.⁴⁵Ti de i'bure ile kura andaa nga si, “maa amba ni ekala ru ra engwire ga, pi ke’do i'bu’ba ago ri pi uku to ri ni gbaka, pi lurunyaka pi lurumvuka mera to ⁴⁶Amba i'bure ile di kumu kengwi o’du andaa engwika ni ra zo ku ri ni ga, ongu saa andaa nile ku ri ni ga, kumu kumgba andaa ni ku’baa ‘ba egeni le kuri ni lelega.⁴⁷Mo’di i'bure andaa nga andaa amba a lele ri ni nire rari, pi ede ngaile kuru ri avo amgbaa opko si. ⁴⁸Ti mo’di nire kure ri de kede nga kate lamgbs rii saa avo amgbaa ga. Mo’di ake laka nga karako ri avo alee andaa di si sa nja; ongu mo’di azu andaa dig a nga karako ri avo azi andaa ni ayo si karako kalaga pi.⁴⁹Memu asi du re ga vu dige, de asi ile keko ra na ma le ongu a’du? ⁵⁰Ti madi batizimu aa ake batiza ma du na’i, mata asi laka opko si ko kate to.⁵¹Anyira a’jo memu vu dige i'bwe ezire? Ma’joo anyini, iyo, te larapika. ⁵²E’doru andu, ‘ba tou olu’ba zo alu aga ri kuvo kalapirukii ra, ‘ba na kuvo kuga ‘ba ri ri imgbe, ongu ‘ba ri ri sa kuvo kuga ‘ba na ri imgbe. ⁵³‘Bura ni ata kumu kalapiru andaa ‘bura to pi, ‘bura saa kumu kalapiru ataa to pi, ende kumu kalapiru zwa to, zangwa saa kumu kalapiru ende to pi, ada kumu kalapiru pi andaa ngwa ni izi to, pi ngwa ni izi saa kumu kalapiru pi adaa to.⁵⁴Ongu yesu ku’jo laki ni, “de anyinde lofu kenga itu a ‘derega lele, gbesa anyi’jro iyi ku’di ra, ongu saa kederu andaani ⁵⁵De anyinde oli engare vuru lele si ri kulwe, anyi’joo, ‘vu kolu asi, ongu saa kolu andaani. ⁵⁶Anyi ‘ba lunjwa lunjwa di, anywluru ‘bu ni lele vu to wa, ti a’dusi anyulusu saa ‘di kpe?⁵⁷Anda, a’dusi anyi anganga si anyili le’jo anda kpe? ⁵⁸De anyivo gadi andaga mo’di nyini esikire ri to, de adi anyolu leti, o’bi opko si le’jo ekozo andaa to, e’bedu kuzi nyi gadi andaga ku, adi nyini ke asekere di ga ku, kudirii nyini su mabusi ge ku. ⁵⁹Majoo nyini, nyimu nyekwi laka si ku de nyolokwe girisi lele nyidi si ri tuwadu kuru na’i.

Chapter 13

¹Saa ilesi, esu’ba zi kunge andaa ni le’jo Galilaya’ba anda pilato a eri a’idi ni ocwa eri lazi di a’i a zile kaci ga rita ri a ruge. ²Andaa aka a’i ni ku’jo, anyiraa galilaya’ba ile a’i enji’ba zwa Galilaya’ba zi’ba ri tuwadu e’be ndekii icandi ovi ileni ile’i? ³Ma’joo anyini, iyo, ileni ku, ti de anyi saa anyeco asi ku, anyivo anyoda ileni⁴Deku saa ‘ba mudi a libi aro anda zo azo ngure a’i a dige ‘di a’i ra siloam ga ri anyiraa edeki enji zwa’ba oluka Jerusalem ga ri ra? ⁵Majoo anyini, iyo, ti anyisaa de anyeco asi ku anyi tuwadu anyivo anyida ile ani.⁶Yesu ‘be le’jopa ku’jo, ago zi anda su kwe ulukuyu di andaa vivo ni amvu aga. Andaa emu o’a na ni ndure, ti esu kuru. ⁷Andaa ku’jo mo’di losi sore ri ni, “nde, diadu malawe ‘dia kinya na ulukuya ‘di ni o’a ndure, mesuku, ga vuru, kenji inga isa a’dusi?⁸Mo’di losi lore ile loagwi laka, ‘amba, e’be adi kalu kinya ‘di si, mamu mede pa na loso ma’ba ti ni ize ‘o’ui re to ri laka. ⁹De ku’a kinya emure ri sir a loso, ti de iyo nyimu nyigaa vuru wa.”¹⁰Anda esu yesu keleni ‘ba zo elegy di nig a o’du sabatu di si. ¹¹Esu izi zi laka ile’dia ceni ‘ba lajwa run a nig a kinya mudia limbi aro; out andaa ni cwi kejoru anda pke¹²De yesu kunde andaa ni, lungwe andaa ni ku’jo laka, “izi, ayu nyi ra nyaa lajwa nig a si.” ¹³‘ba dir u na ni ga; mgbesa izi ile eduru anda, e’do Rubanga ni ecuka. ¹⁴Ti amba elegy ni zo iledi anga de yesu a mo’di adika o’du sabatu di si si. Andaa ‘jo ‘bani laki ile ni, ‘o’du azia aa ‘bani i'bu edezo, anyevo o’du ilepi ni aga dudu akadi anyi, o’du sabatu di si ku.”¹⁵Opi aka andaa ni ku’jo, “anyi ‘ba ‘ba lunjwa ‘ba rii ! mo’di alu alu anya lelega si otwi andaa monigo kusa kaino ku pi zi onyare pi iyi mvurega itu sabatu di si ku? ¹⁶Izi ‘di Iburaim a zwa ‘i, sitani ombe kinya mudi a limbi aro gogodu, dubasi le akayu andaa ni ku lajwa ‘di ni ga si itu sabatu di si?”¹⁷De yesu ku’jo le’jo ‘dii dinja ko avi’ba andaa di tuadu cwi, laki’ba di tuwadu asi na pi evo ‘i'bwe yayi di tuadu andaa edele ri si.¹⁸‘di si andaa ku’jo, “keri Rubanga di o’bie a’duto? Mamu mo’bie a’du si? ¹⁹Viru vi ori kwe karadali di to; mo’di zi ‘dule pi yile andaa di amuvu aga ri ani; ti bweile kumba kecoru kwe amgbu go du, ariinji kevo kusi a’ia zo du na nig a a ri ani.²⁰Ongu andaa ku’jo, “mamu mo’bi keri Rubanga di a’du to? ²¹Viru vi akukwe izi zi a ‘dule ocwale irafu mugati di to evo na aga, sa ko irafu ile anga api de.”²²Yesu enjaru andaa laweka to e’i rongo ri ni ga pi ciri ri ni gato, keleni ‘ba pi ‘ba asi muzo Jerusalem ga lele. ²³Mo’di zi alu zi andani, “ba ga angwadu ri vo kalairu ni ya?” “yesu ku’jo a’ini ²⁴“anyita asi opkosi, dudu anyitoru kotimi ‘biri ri si, a’dusiku ma’joo anyini, ‘ba karako vo ko’bi rutoka, ti vo ateki ku,²⁵De zo ni ata kunga oru kala’ba kotimi cwi, anyivo anyede laangwe, anyipa kotimi kotimi anyijoo, “amba awi amani kotimi ! andaa kumu kaka anyini, mami kare anya engare ga si ri ku. ²⁶Ti anyi’joo, anda ama nya nga pi amamvu ga nyito kare alu ga, ongu saa nyaleni nga amadi ‘boru ra ²⁷Ti andaa kumu ku’joo anyini, ‘ma’joo anyini, mani kare anya engare ga si ri ku, anyinga maa andaga si pi, anyi ‘ba nga injwi injwi ri ni ede’ba ayo rii.²⁸Kare na ni aga anyivo anyowu pi anyulunya anya si de anyinde Iburaimu pi loaka to yakobo ni laka nebia tuwadu to keri Rubanga di ni ga, ti anyi avo awa anyi pi laagwe. ²⁹‘ba kuvo kenga itu a efurega asi pi itu a ‘dere ga si, pidi legi ge lele si pi di anda ga lele si, kuvo kurikii vuru onya ga keri Rubanga di ni ga. ³⁰Nde, ‘ba ziba vule ri vo kolu’ba ati ri ‘i, ongu ‘ba ati ri pi vo kolu’ba vule ri’i.”³¹Saa ile si farisei ‘ba zibaa evokii ‘jokii yesu ni, “nga ‘dia si pi, a’dusiku kerode le nyini ‘dile” ³²Yesu aka a’ini ku’jo, “anyivo anyi’jo uba na ni, ‘nde, mamu mado ceni injwi ri pi mamu madi ‘ba andu pi o’bu to, o’du nazo ri si mamu mekoo du ³³De kesu ileni saa, kulee amenjaru manga maa awe to, andu pi o’fu pi o’burezi, a’dusiku nebigo zi dare laangwe Jerusalemu ga si na iyo.³⁴Jerusalemu, Jerusalemu, nyi nebia lu’dire rii, nyulwi’ba ezwele nyi di ri oni si, vu si male maata nyaa ‘borouji ovoga ‘a’u ende andaa ‘boronji ni tazo andaa ovo ni ga ri ami, ti anyile anyanga ku ! ³⁵Nde, diadu azi anya zo ra anyini. Ma’joo anyini a’jo, anyivo anyinde ma ku kusa ko saa anya vojo’jozo, “akanjo mo’di emure opi a ru si ri ni nga.”

Chapter 14

¹O’du zi alu sabatu di s’u de yesu mu onyaga am’ba fariseigo zi ‘di zoga, rikii andaa ti ni rwere opkosi, ²Esu aa naa ago zi lajwa luplupi di to. ³Yesu zi a’i cara musa di ni lemi’ba farisei’ba to ku’jo, cara ka’iye a’jo akadi ‘ba itu sabatu di si de iyo?⁴Ti a’i tuwadu dikii ciri. Yesu ko lajware ile adi ra, pi ecara andaa ni kumu andaa nga. ⁵Zi a’iku’jo, “adi ni anya lelega andaa kaiuo, kusa ti monigo to, de ku’de ‘ba ali ri ni aga iru sabatu di si enge langwe pi ku rii. ⁶Ongu le’jo ‘disi andaa zwa a’ira.⁷De andaa kunde ‘ba lungwelo omu ri kovukii kare kusa komi rongo rongo (loso loso) ri, andaa ‘be a’nini le’jo pakwi ku’jo, ⁸“De alungwe lari anyadi alidi ni ga, mu ri kare oru ri ni ga ku, nasi naa alungwe mo’di zi amba nyini zware ra na ra. ⁹Ti mo’di anyini lungwere erito tuwa kemu ku’joo nyini, ‘ebe kare ‘de mo’di ni. Nyimu nyingwi kare vuru ri ni ga dunja amgbu to.¹⁰Ti de alungwe nyi ra, mu ri komi vuru ri ni ga, e’be de mo’di nyini lungwere ri kemu ra, kumu ku’joo nyini, “maa rozi, ezwru komi rou ri ni ga, nyimu nyolu yayi to ‘ba tuwadu ori’ba nyito onyaga ile a andaga. ¹¹A’dusiku mo’di ru’bare amba ga andaa nga si ri avo alonwia vuru, mo’di ru’bare andaa nga si vuru ri avo ake andaani amba.¹²Ongu andaa ku’jo mo’di andaa ni lungwere ileni, “de nyulungwe ‘ba onya itu asi ri ni ga, kusa onya undwe ri ni ga, lungwete nyaa rozi, kusa nyaa adiinji, kusa nyaa o’di, kusa koroni olu’ba ire nyito rii, e’bedu a’i saa kulungwe ni ti.¹³Lokwe nyidi kuma kolu saa ‘ba ovi a’idi anda ri a enjinga da a si ri ninga. ¹⁴Ongu anyivo anyesu anda loso ra, a’dusiku atekii ku anyini lokwere ga, Avo alokwe anyi o’duni ‘ba anda ri a enjinga da asi.¹⁵de mo’di alu rire andaa to onya ti ge na eri le’jo ‘de, kujo, “andaa ni anda loso to mo’di mure onya nyare keri Rubanga di ni ga rii ! ¹⁶Ti yesu aka laka ku’jo, ago zi andaa ‘di onya nja, lungwe laka ‘ba karako. ¹⁷De saa lunya di kate ra, andaa zwe i'bu’ba andaa di ‘ba lungwele ilepi a di ni era si a’jo, “anywo, adusiku ede nga tuwadu ra.¹⁸Ti a’i tuwadu ku’jokii akede a’ini kiza, a’dusiku a’i ate evoka ku. Mo’di atizo ri ku’jo, “mage amvu u’di, male mule ndere na ni ga, ma’i nyi ede mani kiza. ¹⁹Mo’di rizo ri ku’jo, “mage ti losi di mudi, mamu a’ini ndere, ma’i nyi, ede mani giza? ²⁰Mo’di zi ri ku’jo, adi ma’du izi u’di, ‘disi mate emuka ku.²¹Mo’di i'bure ile ngwi vule’jo andaa amba ni ileni. Angako zo ni ata cwi, ku’jo, “mu eze leti kalacwi ga si, pi ‘ba lele ga si, eta ‘ba candi ‘ba, ‘ba pa ako ri, ‘ba mi ako ri pi ‘ba lucwa’ba lucwa ri to. ²²Mo’di i’bure ile ku’jo, ‘amba, amide nga nyaa ‘jole ri ra, ti kare adi alu aa.²³Amba ‘jo i’bure ile ni, mu leti epka pi ciri ciri ri nig a si, lungwe ‘ba mori si, dudu maa zo kuga de ²⁴A’dusiku majoo anyi ni, “mo’di zi iyo ‘ba maa lungwele ileni aga mure onya modi ni ‘bire na’i.²⁵Laki ‘ba di karako lawekii yesu to, ti yesu lufru’jo a’ini, ²⁶De mo’di zi emu madi, ti ga ataa ni endeto, andaa izi ‘boujito, andaa adiinji avunji to, ko andaa lidi to imgbe kuru, ate ku olure ga mo’di mani vu okore rii. ²⁷Mo’di andaa kuruce ni ngire pi mani vu okore ku ri, ate oluka mo’di mani vu okore rii du ku.²⁸a’dusiku a’di ni anya lelega, de le zo di oru ri ni sile, adi ri vuru pa ku weli limi rulere zo ile ni sizo ri ni emure ga, de andaa kate zo ile ni sika ekoka na to tuwawa ni’i? ²⁹de ileni ku, andaa kumu ke’do zo ni pa ari to, ti ekoka na kuzwaa ra, ‘ba tuwadu zo ile ni nde’ba ri kuvo kugu andaa ni ku’jooki ³⁰“mo’di ‘di e’do zo sika, ti ekoka na zwa andaa ni ra.³¹Deku opi ingo ‘i mure o’ja engare opi regi zi to, adi ri vuru pa ku le’o amare ga, de andaa kate ‘ba alifu mudi ‘jare ga wa ‘ba alifu mudiri to na’i? ³²De ileni ku, andaa kuzwe ofu opi aka nani adi olu lolu du, dudu a’i kuma rerile andaa to ibwe si. ³³Ileni saa anya lelega, de mo’di kazi nga andaa di tuwadu raku, ate ku aluka mo’di maa vu ni okore ri ‘i.”³⁴A’i loso, ti de a’ini loso ku’e iyo na, avo alonguia loso idi ingoni? ³⁵Andaa ecoru wo injwi inga ni kesu cucuri ni saa’i. rari awaa pi. Mo’di bi to le’jo erizo ri kulee keri.

Chapter 15

¹Musoro lita’ba enji’ba to esu anda evokii ire yesu a le’jo ni erire. ²Farisei’ba pi’ba cara musa dini leni’ba ri to a’ukii cwi ku’jokii, “mo’di ‘di ka’i enji’ba, pi ongu kunya nga a’ito.³‘Disi yesu ‘be a’ini le’jopakwi ‘di’i, ⁴A’di ni anya lelega bilo miya olu to, de alu a’ia lelega kelegwe di na, e’be bilo mudi dicalu di dicalu goro aga mualu legwere di ileni ndure ga ku, koo kesuo to? ⁵De kesu ra, kungie andaa owulokodi ge, asi na i'bwe.⁶De kusa ‘boru kulungwe andaa rozi pi ‘ba ire ire andaa to ri to kare alu ga, pi ku’joo a’ini, ‘anya asi kolu i'bwe mato kare alu ga, a’dusiku mesu bilo madi legwere di ri ra. ⁷Andaa anis a ma’joo anyini, anjoanjo kumu kolu nja ru’buge mo’di alu enjire a asi lufuka si, kugwa ‘ba loso mudi dicalu di dicalu asi lufuka leru a’ini ku ile ra.⁸“Deku izi ingo’i de girisi andaa di alu na kelegwe di, mu du lamba ku we zo ni a tuwadu ku pi ndu girisi ile ku ko kesuo to rii? ⁹De kesu girisi ile ra, kulungwe andaa rozi ‘ba ire ire andaa to ri to ku’joo a’ini, ‘anya asi kolu i'bwe mato kare alu ga, a’dusiku mesu maa girisi legwere di ri ra.’ ¹⁰Andaa ani saa ma’joo anyini, anjoanjo kumu kolu nja malaika Rubanga di ni andaga mo’di enjire alu ri a asi lufuka si.”¹¹Ongu andaa ku’jo a’ini, “anda ago zi aa ‘boronji ago ri to. ¹²Gaga ri ‘jo ataa ni, ‘mata, eke mani limi madi lele ri. ‘Ataa lapi limi andaa di a’ia lelega.¹³O’di ga a vuga, yayigo gaga ile emu andaa nga tuwadu, mu pi vu lolu ge; e’do andaa limi ni enjika ovi lidi injwi injwi ri si. ¹⁴De andaa limi koloko tuwadu ra, abiri gumberegumbere e’de vu ile nig a, yayigo ile e’do recandika opko si.¹⁵Nga wuru ago zi vu ileni ga ri di, ago ile zwe andaa ni rabala leyire. ¹⁶Andaa kura andaa ‘a ni egaka nga ni o’bo rabala a nyale ile si; mo’di zi alu sa iyo andaa ni onya kare na ‘i.¹⁷De andaa kura le’jo ni ‘a andaa nga si, ‘jo, ‘i'bu’ba mataa di si kunyakii onya kpeke’bekii to, ti male mecandiru abiri si ‘dia. ¹⁸Manga, mangwi mataa di, mamu ma’joo laka, “mata, menji ra ‘bu andaga nyaa andaga to; ¹⁹Mesiku lungwele nyaa ngwa ‘i; e’be amalu mo’di alu i'bu’ba nyidi di pi a lelega na ani.”²⁰Andaa nga mu ataa di. Ti de adi andaa olulolu, ataa nde andaa ni. Kiza ko andaa ni cwi andaa ru ge, fe amvo embe na, nju elemvu na. ²¹Ngwa’jo andaa ni, ‘mata, menji ra ‘bu andaga pi nyaa andago to, diadu mate ku lungwele nyaa ‘buva ‘i.²²Ti ata ku’jo i’bu’ba ni, anyezi jelebiya u’di lagare pi ri ezeze, anyisu ruaru; anyisu langiti andaa diangwa ga, pi mvuko andaa pa ga. ²³Anyezi ti kaju swere de na saa anyili, dudu akonyarukii, akolu asi i'bwe to; ²⁴Adusiku ‘bura madi ‘di anda da ra, diadu andaa ni lidi, ada legwedi, diadu esuru ra. E’doki ranjoka²⁵Esu andaa ngwa ni amba ri amvu a ga, andaa engwire ga de kesa ire ‘bato, eri longo latu latu to. ²⁶Lungwe mo’di alu i'bu’ba lelega, zi andaa ni, a’du ni nga kederu ‘dia ni? ²⁷I’bure ile longwi andaa ni ku’jo, nya adozi ni wo engwira nyata li ti kaju swere de ri, a’dusiku andaa a’i andaani ru na i'bwe pi lidi.²⁸Ti angala ko ‘bura amba ile cwi, garutoka ‘boru imgbe. Ata ekwi laange lutati laka, ²⁹Ti andaa aka ataa ni ku’jo, nde, mede i’bu kinya karako laga’ba ‘di ni aga, e’doru furu eze maga nyaa cara kuru, ti nyike mani indi angwa isa ri saa kuru e’bedu amalanjoru du maa rozi to. ³⁰Ti nyaa ngwa ni di nyaa limi ni enjire uku bate ri to ri de kemu ni nyidi laka ti kaju swere de rii !³¹Ata aka ti na kujo, ‘maa ngwa, nyi o’du tuwa nyolu mato, nga madi tuwadu nyaa ‘i. ³²Kulee akunyaki nga akolu anjo to, a’dusiku nya adozi ni ‘di anda dara, diadu andaa ni lidi, anda legwedi, diadu esura.

Chapter 16

¹Yesu ‘jo ‘ba andaa vu ni oko’ba ri ni ku’jo, “anda ezekoronigo zi aa mo’di andaa nga nit a mbare ri to. ‘Ba esiki mo’di ‘di andaa di a’jo kenji andaa nga nya nya du. ²Andaa lungwe ago ile pi zi andaa ni, “di a’du maa erile nyaa ruge rii? Ezi mani weli nga madi nyaa zule ri, a’dusiku diadu nyate oluka mo’di ma nga ni ta mbare du ku³Mo’di andaa di nga ni ta mbare ile ra aa ni, ‘mamu mede a’du? Adusiku ma ambale man maningele i'bu nga ni tambazo ri ni ga si pi. Ma mori ako losi sore ga, ongu dinja kuko mako nga a’ire ga ‘ba ga si. ⁴Mani nga medee ri ra, de ado ma pi i'bu nga ni to mbazo ri ni ga si dudu ‘ba ka’i ma a’idi zo ga si.⁵Andaa lungwe ‘ba mori ko’ba andaa amba di si ri alu alu, ‘jo mo’di ate ri ni, mori ma amba di si nyidi? ⁶Andaa aka ku’jo, o’du zeituni di kate ku’do miya alu, andaa ‘jo laka, ‘du nyaa waraga mori di pi ri vuru ezeze, cwi mudi tou. ⁷Ongu andaa zi mo’di zi ri ni ku’jo, nyile nyaa mori si? Andaa aka ku’jo, Gemia kate kila miya alu. Ku’jo andaani, e’du nyaa waraga mori di cwi mudi aro⁸Amba ile an’jo mo’di nga nit a mbare egeni lekpe ile opkosi, a’dusiku andaa oluka ciri to si, a’dusiku ‘ba vu ‘di di a’i ciri a’ia lelega zwa ‘ba olu’ba ingwe aga ri ra.⁹Maa’joo anyini, anyiko rozi’ba to anye’bu limi auda ku ‘di ‘i, dudu de kumu koloko ra, aka’i du anyi kare olure ta du ri ni ga.¹⁰Mo’di egenile wa nga gaangwadu ri ni ga, kumu kolu engenile pke nga gaangwadu ri ni ga ri avo egenile pke nga nja ri ni ga. ¹¹De andaa anyolu ‘ba egenile kpe rii limi anda ku ri ni ga, a’di kumu kuke anyini koroni gba ri ni? ¹²De anda anyolu ‘ba egenile kpe ri mo’di zi a nga ni ga, a’di kumu kuke anyini nga anyidi gba ri ni?¹³Mo’di zi iyo i'bu edere opi ri to, a’dusiku kumu kuga mo’di alu imgbe, kule azika ri’i, kusa kumu kelebi mo’di alu ruge, kede mo’di azika ri ra. Nyate ku i'bu edeka Rubanga to ongu limi to sa.¹⁴Farisei’ba limi leka ndoile eri le’jo ‘dipi tuwadu, ti edeki andaa ni ra. ¹⁵Ti yesu ku’jo a’ini, anyi ‘ba anya anda ni ete’de’ba ‘ba andaga rii, ti Rubanga ni anya asi ra; a’dusiku nga ‘ba a ecule ri Rubanaga kevua.¹⁶Cara nebia to ede i'bu esako saa yoane ni’ba ebatiza re ri di, e’doru andaa di ange ofu loso keri Rubanga di a ruge, ‘ba tuwadu kutoru laka mori si ¹⁷Ti kolu epe ru’bu ni vuto lokozo kuzwa nukuta alu cara di ni renjizo.¹⁸Mo’di andaa izi nig a imgbe ongu ‘du zi na ‘i ri ede asa ra, ongu mo’di izi ago a gale imgbe ri ni ‘du re ri saa ede asa ra.¹⁹Anda ago zi aa koronigo, kulusu bongu sure su rii, pi jelebiya bongu lariri dii, ongu kunya onya weli oru rii o’du tuwa. ²⁰Candirego zi kulularu andaa di koti ge, ru nalazero ‘i, runa eco tuwa bi, ²¹Ana kulura ga ka onya ni fufu jore koronigo ile di meja pa ga risi; oke saa esu kevo kulumbe andaa bi ni mi.²²De candirego ile kuda ra, malaika ngikii zii kii Iburaim aga ga. Koronigo ile saa da ra ti esi andaa ni vuru. ²³Ngi mi oru ‘budi aga si icandi to, nde Iburaimu ni lolu lazero atiru aga na ni ga.²⁴Jwa ku’jo, mata Iburaimu, ede mani kize, ezwo lazero ni kesu andaa di angwa iyi aga, kemu ku’ba maa leda ga ke’bwe du, adusiku maa ru kalajwa ‘dia ndu ku asi ‘di ni aga.²⁵Ti Iburaimu aka andaani ku’jo, maa ngwa, era adi, saa nyaa lidi di ni ga ake nyini nga loso loso rii, ongu lazero ni ake nga injwi injwi rii, ti diadu ‘dia e’bwe asi na ra, nyidi nyi lajero to. ²⁶Ongu saa le’jo dipi ni aga si tuwadu, ama lelega anyito a’ba gulukutu ali, e’bedu de’bazi le lagale amadi ‘dia simuzo anyidi ile’dia katedu ku, e’bedu mo’di zi saa kalali ku engazo anyidi ile’dia si emuzo amadi ‘dia.²⁷Ku’jo laka, ‘diadu ma’i nyi, mata, zwe andaa ni mata di zoga, ²⁸A’dusiku ma adiinji tou to, e’be andaa kumu kunge a’ini, e’bedu kevokii kare icandi di ‘di ni ga ku.²⁹Ti Iburaimu longwi laka, a’i aa musa pito nebia to, kerikii a’I 'i. ³⁰Andaa ku’jo, ‘iyo, mata Iburaimu, de mo’di zi ‘ba dare ra ri a lelega kumu a’idi, kuvo kecokii asi ra. ³¹Iburaimu ‘jo andaa ni, de erikii lejo musa pi di nebia to ku, kesu mo’di zi kunya ‘ba odare ra ri ni aga si saa a’ikii lurufuka ku.

Chapter 17

¹Yesu ‘jo ‘ba andaa vu ni oko’ba ri ni, “nga ‘bare’ba ku’dedu enji aga ri kulungaru pke, ti nga ‘bare ‘ba ku’dedu enji aga ri ni ezire ri kumu kunde icndi ra !” ²Kolu loso mo’di ileni de akombe oni nga izo ri embe na ni ga akuwa iyi aga, kuzwa andaa ke’be mo’di alu ‘bonji ciri di a lelega ku’de enji aga.³Anyekuka ru anyi ayini, de nyaa adozi ede enji ra luga andaa ni dekeco asi ra ede andaa ni kiza ⁴Dekede enji nyini vu tuderi o’du alu aga, ongu lufuru nyidi vutuderi, ka’i nyi a’jo andu eco asi ra, ede laka kiza.⁵Maju’jokii opini, “enja ama a’ini !” ⁶Opi aka ku’jo, “de anyi a’ito karadali ni ekwi ni pi, anyate’joka kwe ‘di ni, nyuru ‘dia si mu suru meri aga, keri anyati ra.⁷A’di ni anya lelega i'bure losi sore ti si ri, kusa indi leyire rii, de kengwi amvu asi ku’joo laka, ‘emu ezeze ri vuru onyaga ri ‘i?’ ⁸Andaa ‘jo laka ku, ‘ede mani onya undwe ari, ombe nyaa opi, ezi mani onya, ko de manya nga ra, mamvu nga ra, nyidi mu nga nyare pi nga mvure?’⁹Anda kanjo i'bure andaa nga ecarale andaa ni ri edeka si? ¹⁰Iyo. Anyisaa andaa ani, de anyede nga tuwadu ecarale anyini ri ra, kulu anyi’jo, ‘ama i’bu’ba konyi ako ri ‘i, amide nga duba amede ri’i¹¹De yesu kumu Jerusalemu, andaa laga lele samaria pi di Galilaya to ri ni ga si. ¹²De andaa kutoru ‘ba zi ni ga, do’bo’ba esuru andaa to, edekii kare lolu ge, ¹³Ocwakii ku’jokii, “yesu, amba, ede amani kiza.”¹⁴Yesu nde a’i, ‘jo a’i ni, anyivo, anye’deteru kolanaa Rubanga di ni.” A’I a vore ga si, ru a’i di lembe ra. ¹⁵Mo’di alu a’I a lelega, de kunde andaa ru zwa ra, engwi vule keco Rubanga ni u’duku si, ¹⁶Wo vuru yesu apaga kanjo andaa ni. Andaa ni esu samariya go.¹⁷Yesu zi ajo, “anda adi ‘ba mudi kuru? ‘ba dicalu ri ingua? ¹⁸Mo’di zi alu a’i a lelega engwire vule Rubanga ni ecure ga, te jurugo ‘dii papala?” ¹⁹‘Jo andaa ni, “nga oru, mu nyaa nga, a’i nyide kadi nyi.”²⁰Farisei’ba zi yesu ni ku’jokii, “keri Rubanga di kumu kumu a’dungani?” andaa longwi a’ini, keri Rubanga di kemu andee ni si ku. ²¹Avo a’jo anyini ku, ‘nde, andaani ‘di! deku saa, andaa ni na! a’dusiku keri Ruubanga di diadu ‘aa anya ‘aga.”²²Andaa ‘jo andaa maju ni, “saa kumu kesa ra anyivo anyira o’du alu ori mo’di de ni ndezo, ti anyivo anyinde ku. ²³Avo a’joo anyini, “nde, andaa ni ‘dii deku, ‘nde andaa ni na!” anyivo laka ku, anyoko a’ia vu ku. ²⁴A’dusiku ovidu iyi uluvi (lovi) a lagu zo vu ‘jizo bara alu ko bara azika ri ni ga ri ani, ori mo’di ni saa kumu kolu ileani andaa o’du ni nga.²⁵Ti dubasi le andaa kebi icandi karako pa, laki’ba di saa ‘di si ri kuga andaa ni imgbe. ²⁶Kende andaa redezo saa nuwa di si ri ani, kumu kederu andaa ni saa ori mo’di di si. ²⁷Saa na si kolonyarukii pi kulumvurukii, a’i a yayi injonji va to ku’durukii, sa ko nuwa a rutore ga i'bo aga, iyi ga emvu a’i tuwadu²⁸Saa latdi si saa andaani, esu kunyakii nga, kumvuru kii, kugekii okozo, kelezikii okozo, kusokii amvu, kusikii zo, ti o’duni lata ngazo pi sodoma ga si ni ga, asi pi oni salfa asi a akale ile to, ejo ru’buge si eko a’i tuwadu. ²⁹Ti o’du loto a fuzo pi sodoma ag si ri ni ga, asi ejo ru’buge si kibiriti ekore asidu ri to du’ba ile tuwadu ra.³⁰Kumu kolu ileni saa o’du ori mo’di ni e’dete nga ³¹O’di ilesi, mo’di zo dige andaa akozo zoga ri, kesi vuru ku tare na ni ga, ileani saa mo’di amvu aga ri kengwi ‘boru ku.³²Anyera nga lot izi a ruge. ³³Mo’di andaa lidi ni larire ri kumu kelegwee ra, ti mo’di andaa lidi ni legwere rii kumu kekukaa ra.³⁴Ma’joo anyini, ini aga ilesi, ago ri rula’ba lengeri alu ile ni dige ri, avo a’du mo’di alu pi, mo’di alu kelesi ra. ³⁵Uku ri nga i'ba kare alu ga ri, avoa’du mo’di alu, avoe’be mo’dizi kelesi ra. ³⁶Ago ri vokolu amvu aga, avoa’du mo’di alu, avoe’be modi alu kelesi ra.³⁷Zikii andaa ni ku’jokii, “inguwa opi?” andaa aka a’ini ku’jo, “kare ‘ba dare ra ri a ru olure ga ri, loguomce saa kutaru laka.”

Chapter 18

¹‘Be a’ini le’jopakwi a’ini lenizo dudu a’i kelegi ini tuwadu e’beka na ako landeka ako. ²‘Jo a’ini “and’ba zi ni ga mo’di le’jo lalire zi aa, andaa ori Rubanga ni ku, kesu’ba saa andaa ru ku. ‘ba ileni ga saa esu awizi zi aa kalamu andaa di o’du tuwa ku’jo laka, “lali le’jo ama lelega maa amire to.³Esu awizi zi aa’ba ileni aga, pi andaa kemu o’du tuwa andaa di, ku’joo laka, “Eloko ma dudu amesu maa anda mo’di mani lere ku ile si si. ⁴Vukarako si mo’di le’jo lalire ile ga le’jo awizi ile di imgbe, “de kesu amori Rubanga ku, amaru ‘ba ku sa’i, ⁵Ti izi ‘di kecandi ma ambamba mamu malali le’jo andaa di andaa avire to ra, kudi mani ecandi lawere ga madi ‘odu tuwa ku.”⁶Opi ku’jo, “anyeri le’jo mo’di le’jo lalire ovi injwi ri a’jole ri. ⁷Rubanga mu lali le’jo ‘ba andaa di andaa ovile owu’ba andaa ni itu pi ini to ri a lele ga avi’ba a’idi to ku? Andaa kumu kekalaru ra ede nga zi a’ini ku? ⁸Ma’joo anyini, andaa kumu kalali le’jo ezeze ‘ba andaa di a lelega avi’ba a’idi to. Ti majoo anyiru, de ori mo’di ni kumu emure, gbagbadu kumu kesu a’i ra vudige?”⁹Ongu andaa ‘be le’jopakwi ‘ba ‘jo’ba a’ia ovi loso kedekii ‘ba zi’ba ri a ruge Ku’jo. ¹⁰“Ba ri anda vo elegi ga Rubanga di zo ga, mo’di alu fariseigo, zina ri mo’di musoro lutare ri’i.¹¹Fariseigo ile ede elegy andaa nga si ku’jo, ‘Rubanga, manjo nyi a’dusiku molu’bu azika ri pi aniku, mulumbe’ba, egenile kperi pi, asa’ba, masa ma muoro lutare diani ku ¹²Mata abiri vuri sabiti alu a ga, make alu mudi aga maa nga tuwadu maa esule ri pi ni aga si?¹³Ti mo’di musoro lutare ile ede lolu, le saa andaa mi ni ngika oru ku, ti andaa di andaa aga, ku’jo, ‘Rubanga, ede mani kiza, a’dusiku ma enjire? ¹⁴Ma’joo anyini, mo’di ‘di mu andaa di zo ga zwa le’jo ra zwa ago aka na sa ra, a’dusiku mo’di andaa ni ‘bare amba a’jo andaa zwa ‘ba tuwadu ra ri avo olongwia vuru, ti mo’di ru’bare vuru andaa nga si ri kumu kolu amba¹⁵Ezikii ‘bonji ciri andaa di, dudu ku’ba andaa di ru na pi ni ga, de maju kunde di, lungakii a’i udi. ¹⁶Ti yesu lungwe a’i andaa di, ku’jo, “anye’be ‘bonji kevo madi, anyuluga a’i ku; a’dusiku keri Rubanga di ‘ba a’i ani ri pi dii. ¹⁷Gbagba du ma’joo anyini, mo’di keri Rubanga di ni a’ire kende ‘bura toro ani ku ri mu toru laka ku.¹⁸Mo’di amba zi zi andaa ni, loponyi loso ri, amide a’du dudu amesu lidi lokore ku rii?” ¹⁹Yesu zi andaani ku’jo, “a’dusi nyulungwe ma a’jo ma mo’di loso? Mo’di zi iyo vu digee ‘dia loso na ‘i, te Rubanga ‘i, papala. ²⁰Nyini cara ra, a’jo, “ede asa ku, ‘di ‘ba ku, olu sadeni enjo rii ku, ru nyende pi nyata to! ²¹Aka ku’jo, “mako le’jo ile pi tuwadu, e’doru maa ‘bonji ni nga.”²²De yesu keri ‘du’jo andaani, “adi nye’be nga alu, lezi nyaa nga aa ri tuwadu, lapi limi na candi’ba ni, ti nyimu nyolu karako to zule nyini rubuge rii, nyidi emu mani vu okore. ²³Ti de andaa keri le’jo di, asidi vako icandi cwi, a’dusiku esuandaani limi amgbu to.²⁴Yesu kunde andaani, ‘jo laka, “opko karako koroni ni rutozo keri Rubanga di ni ga. ²⁵A’dusiku kolu epe nakanaka ni rutozo libira ni mi ge si kuzwa, kuzwa koronigo ni rutoka keri Rubanga di nig a”²⁶‘Ba tuwadu le’jo ‘di ni Erika ri kujokii andaani, “ti a’di kate lararika ni?” ²⁷Yesu akaku’jo, “nga ‘di ateku ‘bani, ti Rubanga di si batera.”²⁸Petero akaku’jo, “nde ama, ‘be ama ‘ba ra ameko nyaa vu’i.” ²⁹Andaa ‘jo a’ini, “Gbadu, ma’joo anyini, mo’di zi iyo andaa zo ni e’bere, deku izi e’bere, kusa adiinji, kusa andaani oti’ba, kusa ‘bonji andaa dii ni ebere keri Rubanga di si, kumu kesu ‘dini zware pi vu karako ri ‘i saa ‘disi pi saa emure andaga ri si andaa kumu kesu lidi lokore ku ri ‘i.”Yesu angwa le’jo andaa da ruge vu na zo ri si. ³⁰Kesu de kumu kesu nga vu dige ‘dia ri nja ku sa’i, ti vu mure emure andaga na ni ga kumu kesu lidi likore ku ri ra.”³¹Yesu zi ‘ba andaa di mudi a limbi ri bara ga, ‘jo a’ini, “anyinde avokii Jerusalemu ga ‘dii, le’jo tuwadu anda nebia a cwile ori modi a ruge ri kumu ko’biru andaa kare nig a. ³²A’dusiku avo ake andaani juru diga, kuvo kengalikii andaani, kuvo kedekii nga injwi andaa ruge, kuvo kuwikii tuge andaa ruge; ³³Kuvo kumgbakii andaa ni kuruba si, kuvo ku’dikii andaa ni ra, ti o’du nazo ri si andaa kumu kenji lidi idi.”³⁴Erikii le’jo ile ni ekwi alu sa kuru, pi le’jo ‘di azu a’i ni di, pi erikii le’jo ‘jole ile a pa alusa kuru.³⁵De kusakii ire jeriko to, ago zi mi ako esu ri leti bara ga nga a’ire. ³⁶De andaa keri ‘ba ni laki kalaga andaa bara ga si, andaa zi a’jo, “ile a’du kederu ni?” ³⁷‘jokii andaa ni, “yesu ni nazareti go ri kalaga ni.”³⁸Ago mi ako ile ajwa ku’jo, “yesu, ori dandi, ede mani kizo ‘do!” ³⁹‘Ba anda laga’ba ati yesu a andaga ri lugaakii andaa ni kujokii, “egori, de ciri,” ti andaa enjaru enja ojwaka to, “ori daudi, ede mani kiza!”⁴⁰Yesu ede cwi ecara ajo akezi andaa di. De kesu ire, yesu zi andaa ni ku’jo. ⁴¹“Nyile amide nyini a’du?” mo’di mi ako ile aka ku’jo, opi, male maa mi kunde nga.⁴²“yesu ‘jo laka, nde nyanga vu, a’i nyidi adi nyi ra.” ⁴³Mgbasa e’do nga ndeka, ko yesu a vu kumu yayi kesi Rubanga ni. De ‘ba tuwadu kundekii ‘di, ecuukii Rubanga.

Chapter 19

¹Yesu toru jeriko aga kalaga laga. ²Esu ‘ba ile ni aga ago zi alungweru na zakayo ‘i, andaani amba ‘ba musoro lucwaka ri dii, ongu saa koronigo.³Andaa ra yesu ni ndele, ti ate ku ‘ba ni laki ilesi, a’dusiku andaa ni mo’di ali rii. ⁴Andaa le andaga tu eleu dige dudu andaa kunde andaa ni, a’dusiku yesu kumu kalaga ile’dia si. De yesu kesu kesa kare ileni ga, ngi mi oru ku’jo laka, “Zakayo, esi vuru ezeze, a’dusiku andaa dubasi amolu nyidi zo ga.”⁵De yesu kemu kare ile ni ga, andaa nde nga oru pi ‘jo andaa ni, “Zakeo, esi vuru ezeze, a’dusiku andu dubasi amolu nyidi zo ga.” ⁶kayo esi vuru ezeze, a’i andaa ni asi i’bwe si. ⁷De ‘ba tuwadu kundekii nga ‘di, luzukii ku’jokii, “andaa kwi zo ga olurega omu mo’di enjire ri dii.”⁸Zakayo nga oru, ‘jo opi ni, “nde, amba, mamu make nusu okozo madi candi’ba ni, de malunjwa mo’di zi nga zi ni ga ra, mamu malokwee laka vu su,” ⁹Yesu ‘jo andaa ni, “andu lari ekwi zo ga ‘dia ra, a’dusiku andaa ni saa ori Iburaim ‘i. ¹⁰Adusiku ori mo’di ni emu ‘ba legwe’ba di ri pi ni ndure.”¹¹De adi kerikii le’jo ‘di, yesu enjaru andaa lo’jo’jo to, ‘be a’ini le’jopakwi, a’dusiku esu a’i wo ire Jerusalemu to, ongu a’dusiku esu kuraakii keri Rubanga di kelende rere saa ileni. ¹²‘De si andaa ku’jo, “andaa opi ni ngwa zi alu aa, mu kare lolu ge keri esure (nyare) ga laka kudi engwi vule.¹³Lungwe andaa i'bu’ba mudi, lapi a’ini gine alifu alu, pi ku’jo a’ini, “anyelezi nga du kotozo maa engwi nga.” ¹⁴Ti ‘ba andaadi vu dige ile gakii andaa ni imgbe, zwekii ‘ba andaa vu ga ofu to ku’jokii, ‘amale mo’di ‘di ku olure ga ama amba ‘i du. ¹⁵Ti de andaa kengwi ra kare andaa mure ga keri esure ri ni ga si, ke cara a’jo akulungwe i'bu’ba andaa di anda andaa lapi limi andaa di a’ini ri pi dudu andaa kuni weli limi di a’i a esule nga lezire ga si ri.¹⁶Mo’di atizo emure andaa andaga ri ku’jo, “amba, gine miya alu nyaa kele mani ri enjaru ‘e alifu alu.” ¹⁷Amba aka laka, “loso, nyi i'bure loso rii! A’dusiku nyolu mo’di egenile wa rii nga gaangwada ri ni ga, nyimu nyolu amba ‘ba mudi di’i.¹⁸Mo’di rizo ri emu ku’jo, “Gine miya alu nyaakele madi ri enjaru laka gine miya tou zi. ¹⁹Ku’jo laka, nyi saa nyimu nyizwa ‘ba toru.²⁰Mo’di zi ri emu, ku’jo andaa di, ‘amba, nyaa limi ‘di, mamba ta na cwi, mombe mondile si, ²¹A’dusiku mori nyi, mani ra nyi mo’di di anyu ri ‘i, nyidu nga nyaa zule kuru rii, nyilwa anya nyaa yile kuru rii.²²Ku’jo laka, “mamu mali le’jo kuzwa nyi ra kenga le’jo nyaa ‘jole nyaa ti si ri ni ga, nyi i'bure injwi rii! Ada nyini ma mo’di di anyu rii, ma’du nga kure maa nga bare ga kuru ri ni ga si, malwa anya kare maa ori yire ga kuru ri ni ga si. ²³A’dusi nyi’ba maa limi bengi ga kuru dudu tebe megwi ‘dini mesu maa limi faida renjare di a ru ri to tuwadu.²⁴‘Jo ba ede’ba andaa bara ga ileni, “anyi’du gine miya alu ile pi andaa di si, anyike mo’di gine alifu alu to iledi,” ²⁵‘Jokii andaa ni, ‘amba, andaa di gine alifu alu aa ‘do?’²⁶Ti andaa aka ku’jo, ‘ma’joo anyini, mo’di nga andaadi aa ri avo enja zi na laka, ti mo’di nga ako ri avo a’du nga aa andaa di ri saa pi. ²⁷Ti avi’ba madi ‘dipi, maniga’ba olure ga amba du a’ifa dige ‘dipi, anyezi a’i ‘dia, anyidi a’i iligo belengu si ‘ba andaga.²⁸De yesu keko le’jo ‘di pi ni lo’joka ra, andaa mu andaga oru Jerusalemu ga lele.²⁹De kesa ire Betepage ti Betania to, ‘be lungwele Jeituni ri ni pa ga, yesu zwe’ba ri andaa maju ni lelega si, ³⁰Ongu ecara a’i a’jo, “anyivo ‘ba anya andaga ile ni ga. De anyitoru laka, anyivo anyesu kaino ni nga obele cwi rii, anyayu anyezi ‘dia. ³¹De mo’di zi zi anyi a’jo, “anyayu andaa ni a’dusi?” anyivo onyolongia laka ‘dini, opi leni.”³²‘Ba zwele ile voki, esuki gba yesu a ‘jozo a’ini ri ani. ³³Da a’i kayu kaino ile, ata’ba na zi a’i a’jo, “anyayu kaino ni ‘bura a’dusi?” ³⁴Akaki a’ini, “opi leni.” ³⁵Ezikii kaino ni ‘bura ile yesu di. De ku’bekii a’ia bongu ogu na ni ga etukii yesu ni di a ru. ³⁶De andaa kumu lu’bekii a’i a bongu leti ge si.³⁷De andaa kusa ire Jerusalemu to, ‘be zeituni di a relure ga, ‘ba andaa vu ni oko’ba ri tuwadu olukii anjoto, ecukii Rubanga ni se’duku si i'bu rongo a’ia ndele ri si, ³⁸Ku’jokii, “Rubanga kuco tutu opi emure opi rusi ri a dige! I’bwe kolu ru’bu ge, Pi yayi kolu kare oru lagare pi ri ni ga!”³⁹Farisei’ba zi’ba laki lele ga ri ‘jokii andaani, “Laponyi, luga ‘ba nya vu ni oko’ba ‘di pi” ⁴⁰Yesu aka a’ini, “ma’joo anyini a’jo, de ‘ba ‘di kudi ciri, oni ‘dipi gba ri saa kuvo kojwa ra.”⁴¹De andaa kusa ire ude ‘ba ni di, ovu ‘ba ilesi ku’jo, ⁴²“Andaa kesu anyini nga nyi ni i'bwe ezire ri ra, teke’dii loso! Ti azu di nyini.⁴³A’dusiku saa kumu kesa ra nyaa ruge, avi’ba nyidi vo kuta iya nyaa bara ga kuke nyi agaga, pi kuvo kululi pi nyi ‘dia lele pi naa lele. Kuvo kulikii nyi vuru, anyi nyaa ‘bonji to, vo e’bekii oni alu sa ku zina nidige, a’dusiku anda nyini ku saa nyini emizo rii.” ⁴⁴Vo kutuki anyi vuru inga aga anya ‘bonji to kare alu ga. Vo e’bekii onizi alu radore rezi adige na ku, a’dusiku nyita asi kuru lele Rubanga a lere nyini larizo ri si.⁴⁵Yesu kwi zo Rubanga di ni ga, e’do’ba nga lezi’ba ri ni doka pi aka si. ⁴⁶Ku’joo a’ini, “andaa acwi a’jo, ‘zo madi kumu kolu zo elegi dii’ ti anyulufu eceru ugi kuraka ‘ba dii.”⁴⁷Yesu olu’ba lenire zo ga Rubanga ini tuwa, ‘Ba amba lazi azika Rubanga ni ri pi ‘ba cara lemi’ba judei ‘badi, ‘ba amba ‘ba lelega ri to ndukii leti yesu ni ‘dizo, ⁴⁸Ti esukii kuvu a’ini nga zi edezo andaa ru ge, a’dusiku ‘ba tuwadu takii asi le’jo andaa di ni erire ga.

Chapter 20

¹O’du alu zi si de esu yesu keleni ‘ba Rubanga ni zo gakunge ofu loso keri Rubanga di di ‘i, ‘ba amba to evokii. ²Zikii andaa ni, “mori ingo ‘i ke’be nyede nga ‘di pi, kusa a’di ke nyini mori ‘di ni?”³Yesu longwi a’ini ku’jo, “masa mamu mazi anyi lazi alu si, anyaka mani. ⁴Batisimu yoane dimori na enga rukuge si de enga ‘baga?”⁵Emukii ti a’i a’ini ku’jokii, “de ama’jo, ‘enga ru’buge, andaa kumu kuzi ama a’jo, ‘a’dusi anya’i andaa ni kuru?’ ⁶Ti de ama’jo, ‘enga ‘ba ga si, ‘ba tuwadu vu kuwa ama onisi, a’dusiku ‘ba tuwadu a’ikii gbgbadu yoane ni nebi.”⁷‘Disidu longwikii yesu ni ku’jokii a’i ni ku kare mori na enga laka si rii. ⁸Yesu ku’jo a’ini, “masa ma’jo anyini ku ovi mori maa nga dipi ni edezo rii.⁹Yesu e’do le’jopakwi ‘di ni ‘bele laki ni ku’jo, “andaago zi su vino andaa di amvu aga, e’be i'bu’ba di ga, mu pi kare lolu ga alu laka para. ¹⁰De saa kate ra, andaa gwe andaa i'bure zi losi’ba iledi dudu kekekii andaani vino ni ‘o’a zi, ti losi’ba ile mgbakii ago ile dokii pi ngwi di ni ‘asi isa.¹¹Ongu andaa zwe i’bure zi, andaa saa edekii andaa ani, edekii nga injwi ruaru. ¹²Ongu zwe nazo na, ladakii andaa ni, zwekii vule.¹³Vu na ni ga amvu ni ata ra ku’jo, “mamu mede a’du diadu? Mamu mazwe maa ngwa ni maa lele ndo rii, nosi kuvo kuru kii andaa ni ra. ¹⁴Ti de i'bu’ba ile kunde andaa ni, la’jorukii a’i a’ini ku’jokii, ‘di mo’di limi ‘di ni ata gba rii, aku’dikii andaa ni pko, e’bedu limi andaa mule esule logo ri kolu du amani.¹⁵Zikii andaa ni laangwe amvu vino di ileni ga si, ‘dikii pko. Amvu ile ni ata kumu kede a’i ingoni? ¹⁶Andaa kumu kemu, ku’di losi’ba ile tuwadu pi, kumu kuke amvu vino di ile ‘ba zi ni.” De kerikii le’jo ‘dii, ku’jokii, “ileni ku!”¹⁷Ti yesu nde a’i opko, ‘jo a’ini, “ti ‘di a’du anda cwile a’jo, “oni i'bu’ba a wale pi ri avo eco ani amgbugodu rii zo ni bara ga?” ¹⁸‘Ba tuwadu ‘de’ba oni ‘di a dige ri kuvo kongu ra, ti de oni ‘di ku’de mo’di di ge, kumu kungi mo’di ile ki’jiki’ji.” ‘Ba cara lemi’ba pi ‘ba lazi azire Rubanga ni amba ri to lekii andaa ni kole saa ile si, ti orikii laki ‘ba di ra, a’dusiku esu nikii losodu andaa ‘jo le’jo ile a’ia ruge.¹⁹‘Disidu karania cara musa di ni lucwi’ba ri a’i ‘ba amba lazi aziba Rubanga ni ri pito ndukii leti yesu ni kozo saa ile si, a’dusi nikii ra a’jo andaa ‘be le’jo pakwi ‘di a’ia ru ge. Ti orikii ra ‘ba ile si. ²⁰Ndekii saa loso ri, zwekii ‘bazi ciri si andaa di, dudu kokokii le’jo andaa ‘jole ripi e’bedu a’i kuko du andaa ni a’i kuke amba vu zwa re ri a diga.²¹Zikii andaa ni ku’jokii, laponyi, amani ra nyulu’jo le’jo pi nyeleni lemi anda rii, iyalanju saa ‘ba ni lele ku, ti nyeleni leti Rubanga di anda. ²²Kulee amacwa musoro sizari ni de amacwa ku?”²³Ti andaa ni a’ia cirri ra, zi a’i ku’jo, ²⁴“adi anyete’de mani rubiga musoro lokwezo ri a ovi. Eno pi nga cwile ruaru ‘di a’didii? “a’ikii ku’jokii, “sizari di ‘i.”²⁵Yesu ku’jo, “anyike nga sizari ‘di andaa di, pi nga Rubanga di anyike Rubanga di.” ²⁶‘Disi du esukii le’jo zi kuru andaa tige si laki andaga, ongu a’ukii cwi ovi andaa le’jo ile ni akaka a’ini ile ani si, e’bedu dikii ciri.²⁷Sadukei’ba zi evokii yesu di, a’i ‘ba ‘jo’ba daka ra ri enji ku rii. ²⁸Zikii andaa ni ku’jokii, “laponyi, musa anda cwi amani ku’jo, ‘de mo’di ago kuda ra ke’be izi ‘bonji ako, kulee adozi kungwi izi ile, e’bedu kuti ‘bonji adozi ni di du²⁹Andaa andi’ji tuderi aa, atizo ri ‘du izi, ti da ‘bonji ako. ³⁰Rizo ri, pi nazo ri to ‘boro ngwikii izi ile ra, ovi alu ‘di ani a’i tuderi tuwadu ngwikii izi ile ra, adakii ‘bonji ako. ³¹Nazo ri ngwi izi ile, pi ovi alu alu ri ani, a’i tuderi tuwadu ngwikii izi ile rat i a’i tuwadu odakii e’bekii ‘bura kuru. ³²‘Di a vuga izi ile saa da ra. ³³O’du ‘ba enjizo da a si ri ni nga izi ile kumu kolu a’di a izi i' a’ia lelega? A’dusiku a’i ago tuderi tuwadu olukii to dura.”³⁴Yesu ‘jo a’ini a’jo, “ba saa ‘disi ri ku’duru, ti ‘ba ovile sarega kare na ni ga, pi enjire ga ‘ba oda’ba ra gasi ri vo ‘duru ku, ³⁵Ti a’i'jole atere ra o’du ile ni nga enjika da asi ri ni esre gar i vo ‘du uku ku ongu avo age a’i sa ku. ³⁶A’dusiku vo odakii ku, vo kuvirukii vi malaika to, a’i ‘bonji Rubanga di ‘i, pi ‘ba enji’ba pi da a sir ii.³⁷Ti de le’jo ‘ba a enjizo da asi ri a ruge, musa ni gba ri sa e’dete ra kare rudu ekore asisi ri nig a, de andaa lungwe Rubanga ni a’jo “Rubanga Iburaimu dii, Rubanga isaka dii, pi Rubanga yakobo dii.” ³⁸‘Disidu Rubanga ni Rubanga ‘ba kpo rid ii ku, ti andanni Rubanga ‘ba lidi rid ii, a’dusiku ‘ba tuwadu kolu lidi andaasi.³⁹‘Ba zi’ba cara leni’ba lelega akakii andaani ku’jokii, “laponyi, nyi’jo ada.” ⁴⁰‘De a vuga, enjarukii idisa kuru andaani zirega le’jo zi si.⁴¹Ti yesu zi a’iku’jo, “ba ku’joo ingoni a’jo masiya ni Rubanga ovile ri ori Daudi ‘i?” ⁴²A’dusiku daudi ni gba ri ‘jo buku jabuli di nig a a’jo, “opi ku’jo maa opi ni, ri maa di anda nig a, kare yayi di niga. ⁴³Kusa ko saa am’ba nyide ni ecozo kolu du komi nyaa pa ni atizo.” ⁴⁴‘Di avi, de wo Daudi kulungwa andaani opi na, ongu kumu kecoru Daudi a ngwa ‘i ingoni?”⁴⁵Saa laki ‘budi tuwadu ri a le’jo andaa di ni erire risi, yesu ‘jo ‘ba andaa vu ni oke’ba ri ni, ⁴⁶“Anyekukaru ‘ba cara lemi’ba ri a ruge, kulekii laweka bongu jelebiya si, ongu saa kulekii ‘ba kuluzi a’i lazi si soko a si, kulekii lurika komi ‘ba amba de ni ga de kurokii kare ‘ba emuree laka ri ni ga na’i, ongu saa kulekii orile komi yayi dini gal emu lonya diniga. ⁴⁷Kepakii zo awizi de, ongu kelegikii elegi azo ‘ba lunjwazo papala. Avo ali le’jo amgbu a’ia dige kalaga pi.

Chapter 21

¹Yesu enga mi oru, pi nde koroni ku’be a’ia lazi sandukee lazi di nig a Rubanga di zo ga. ²Andaa nde awizi alu candire, ‘be anda di girisi ri papala. ³‘Jo aini, “Gbagbadu ma’joo anyini, awizi candire ‘di ‘be limi nja zwa ‘ba tuwadu ra. ⁴A’dusiku a’i aka dipi e’dukii nga limi a’idi karako ri ni ga si, ‘be limi aa andaa di andaa lidi ni ekonyizo ri tuwadu.”⁵De esu ‘ba zi ‘ba andaa vu ni oko’ba ri a lelega kolo’jorukii zo Rubanga di a ruge, ovi andaa yayi di pi oni moni loso izo du pi lazi azile andaa ni ri to, yesu ‘jo aini, ⁶Nga ‘dipi tuwadu anya ndele ‘dipi saa kumu kesara avo e’be laka oni alu vadore rezi a dige ali vuru pi na ku.⁷Maju andaani zikii andaani ku’jokii, “laponyi nga ‘dipi kumu kederu a’dungani, ongu a’du kumu kedetee ni de wo ire redere ga na ‘i?” ⁸yesu aka ku’jo, “anyekukaru, mo’di zi kelegwe anyi ku, a’dusiku ‘ba karako kuvo kevo maa ru si, ku’jokii, ma andaa ‘i, kusaa, ‘saa esa wo ire! Anyoko a’ia vu ku. ⁹Ongu de anyivo anyeri le’jo o’ja ru ge pi vu a rondika ru ge, anyori ku, a’dusiku nga ‘dipi kederu pa, ti vu ati ni lokoka mu esa eze ku.¹⁰Ongu andaa ‘jo a’ini, “keri vo ku’ja keri zi to; ¹¹Ongu vu a royoka opko ri kumu koyo vu karako, abiri gumbere gumbere pi junve mgbingbe to ke’de vu karoko dige; pi nga ‘ba ni ori kere ri pi nyunato kumu kederu ru’bu ge.¹²Ti adi nga dipi sa redere ga kuru du, avo ako anyi, avo alurwe anya ti, avo azi anyi vura andaga, avo ako anyi mabusa ge, avo azi anyi opi pi ‘ba amba andaga maa ru si. ¹³‘Di ayo kumu kolu anyini saa sadeni ngezo maa ruge.¹⁴Disi anyi’ba anya di ge baba a’jo anyivo anyo’ba le’jo anyini longwile ‘ba andaga ri atiati ku, ¹⁵A’dusiku mamu make anyini opko le’jo akazo cirri si, ku’ba mo’di zi alusa anya avi’ba lelega din a ni aturewa na kolu iyo, kusa kipele ‘bare laka nakolu iyo.¹⁶Kesu ko ‘ba anyi ni oti’ba ri pi anya adiinji to anya o’di pi anya rozi to vo kesikikii anyi ongu zi’ba saa vo ku’di anyi ra, ¹⁷‘ba mborodu kevo kuga anyi imgbe maa ru si. ¹⁸Ti anya di’bi alu sa mu legwe ku. ¹⁹De anyepi asi anyidi opko, anyivo anyalari anya lidi ra.²⁰Ti de anyinde o’ja ke Jerusalemu ni gwi anyi ni a’jo saa andaani arezo ri esa wo ire. ²¹‘Ba olu’ba yudaya aga ri kulu kufekii ‘be dige, ‘ba ‘boru ri kulee kulekii pi laka si, ‘ba laangwe ri kulee kutorukii ku Jerusalemu aga. ²²A’dusiku saa ile kumu kolu saa enji lokwezo rii, pi nga tuwadu cwile ri ni ro’bizo.²³Ongu uku ato ri vo kunde icandi ra saa ilesi kare alu ga uku ‘bonji endu’ba ri to! A’dusiku icandi amgbu ile kumu ku’de vu dige, pi angala nja kumu ku’de ‘ba suru ‘di di dige. ²⁴Avo a’di a’i iligo si, avo azi a’i oluzo opi du suru mgbi mgbi tuadu aga si; juru vo kutu yerusalemu ni vuru a’i a paga, kusa ko saa juru di a atezo ri ni ga.²⁵Nyuma nyuma kumu kelede itu ruge, pi imba ruge kare alu ga lelego to, surubkarako vu dige ri vo kolu icandi to pi vo kori kii karako meri ni u’duku a ‘uka si pi nga zi’ba mgbi mgbi ri a redeka si ²⁶‘Ba ni ru vo ku’di ori si, de kura kii nga mure redere vu dige rii na’i, a’dusiku opko tuwadu ru’buge ri sa kumu koyoru ra.²⁷‘Di a vuga kuvo kunde kii ori mo’di ni kesi lofu dige mori pi yayi amgbu to. ²⁸De nga ‘dipi e’do redeka ra, kulu anyinde nga oru, ongu anyenya anya di oru, a’dusiku saa anyini larizo ri esa ire.²⁹Ongu yesu ‘be a’ini le’jo pakwi ku’jo, “adi anyinde kwe ulukuyu di kwe zi’ba tuwadu ri to, ³⁰De kedeki bi u’di lusuka ra, anyindee anyanga si pi anyi’joo meli esa ire. ³¹Ile ani anyisa de anyinde nga ‘dipi kederu, anyini a’o keri Rubanga di esa ititi³²Gba gbadu ma’joo anyini, ‘ba diadu aa ‘dipi sa odare tuwadu ku kesuo nga ‘dipi ederu ra. ³³‘Ru’ba vu to kolokora, ti maa le’jo loko ku.³⁴“Ti anyekuka ru, anya asi kolu anyu a mgbo si ku, pi mera ira di si ku, pi le’jo ziba lidi ‘di di si ku, ku’badu anyolu lara karako to, e’bedu o’du ile keru anyi eruku. ³⁵A’dusiku³⁶Ti anyolu baba saa tuwadu si, anyelegi dudu a’yolu opko anyate du pika pi nga ‘dipi mure redere ri ni aga si, pi edere ga ori mo’di ni andaga.³⁷Itu si andaa keleni nga zo Rubanga di ni aga, ini andaa kumu laagwe ‘be oliveti di ni dige. ³⁸‘Ba tuwadu evo lovuru eze andaa ni erire ga

Chapter 22

¹Esu karama mugati akukwe ako ri di esa ire, lungwele paska kusa lalika rii. ²‘Ba amaba lazi azi’ba Rubanga ni ri karania cara musa di leni’ba ri to emukii ti ovi yesu ni ‘dizo ri a ruge, a’dusiku esu korikii’ba.³Sitani kwi yuda ni lungwele iskariota ri a sige, andaa ni mo’di alu maju mudi a limbi ri ni lelega. ⁴Yuda mu’ba amba lazi azi’ba Rubanga ni ile pi di amba mundara ni di se’ba ri pi to pi erirukii a’ito ovi andaa kumu kukedu yesu ni a’idi ri a ruge.⁵Asinapi evo i’bwe pi olukii anjo to ongu a’ikii rubiya keka andaa ni ra. ⁶Andaa saa a’ira pi e’do leti nduka ovidu andaa kukue yesu ni a’idi kesuo’ba ni laki iyo.⁷O’du mugati akukwe ako ri di esa, o’du bilo Paska di ni lizo rii. ⁸‘Disidu yesu zwe Petero pi yoani to, ‘jo a’ini, “anyivo anyede amani lonya paska di, dulu amanya.” ⁹‘Jokii andaa ni, “nyile amide ingua?”¹⁰Andaa aka a’ini, “anyeri, de anyitoru ‘boru ile’dia anyivo anyesu mo’di ago kungi lukudo iyi dii. Anyiko vu naka zo andaa kwire gar i ga. ¹¹Anyi’jo mo’di amba zo iledi ni, ‘laponyi ku’jo, “kare omudi ingo, mamu manya paska laka maa majuto to rii?”¹²Andaa kumu ke’dete anyini zo sile oru zo dige rii, ‘a na epka o’ba baba. Anyede lonya ‘di laka.” ¹³‘Disi du vokii esukii nga tuwadu andaa ‘jozo a’ini ri ani. Edekii onya paska di ile laka.¹⁴De saa onyudi esara andaa ri vuru onyaga andaa moju to. ¹⁵Ongu andaa ‘jo a’i ni, “male opkosi paska ‘di ni nyale anyito adi mecandiru kuru du. ¹⁶A’dusiku ma’joo anyini, “mamu manya onya ‘di idi ku kusa ko andaa ro’binga keri Rubanga di ni ga.”¹⁷‘Di a vuga, yesu ‘du kubanya, de andaa kuke anjo ra, andaa ku’jo, “anyi’du ‘di, anyalami anya lelega. ¹⁸A’dusiku ma’joo anyini, mamu mamvu vino’di idi ku kusa ko keri Rubanga di a emunga.”¹⁹‘Di a vuga andaa ‘du mugati, de andaa kuke anjo, andaa ngu’ana, pi ke a’ini, ku’jo, “Di maa ru’i kele anyisi rii. Anyede ‘di anyira si ma du.” ²⁰Andaa ‘du kubaya ovi alua ri ani onya vuga, ku’jo, “kubaya’di andaa ni lalu u’di rii maa eri ni ga, ocure anyisi rii.²¹Ti anyekukaru, mo’di mani esikire ri aa mato meja ga ‘dia. ²²A’dusiku ori mo’di ni kumu gbadu kende o’ba tina andaa ni ra ri ani. Ti icandi kolu mo’di andaa ni esikire ri ni!” ²³E’dokii luruzika a’ia’ini a’di’i a’ia lelega mure nga ‘di ni edere rii.²⁴Ongu kipele e’doru a’ia lelega a’di ni amba ni a’ia lelega ruge. ²⁵Andaa ku’jo a’ini, “opi juru di amba pi kuzwakii a’ia’ba mori si, ongu a’i'ba a’idi ni wa’da mori si alungwe a’i'ba loso ‘ba a’idi ni ripi’i.²⁶Ti kulee kolu ‘di ni ku anyito. Rari mo’di amba anya lelega ri kulee kolu’bura ani, pi kulee mo’di amba rule anya lelega ri kolu kende opigo anyidii ani. ²⁷A’dusiku a’di ni amba ni, mo’di rire meja ga onyaga rii de mo’di onya lukere ‘bani rii? Mo’di rire meja ga onyaga rii ku? Ti nde, ma anya lelega kende mo’di onya lukere ri ani.²⁸Ti anyi’ba renja’ba olurega mato maa lo’bilo’bi aga si tuwadu rii. ²⁹Make anyini keri, kende ma ata a keri kezo mani ri ani, ³⁰Dudu anyinya aga pi anyimvu nga maa meja maa keri di ni ga, pi anyivo anyori komi keri di ni dige anyoli lejo suru mudi limbi ri Israeli di ni dige.³¹Simoni, simony, ekukaru, sitani a’i a’jo andaa le nyi’i, dudu andaa kulu’bi nyi anya lu’bizo ri ani. ³²Ti melegi nyisi ra, dudu nyaa a’i ke’de ku. De nyimu nyulufuru idi ra, emba nyaa adinji ni.³³Petero aka andaa ni, “opi, ma baba mure ga nyito mabusu ge ko da ga saa.” ³⁴Yesu longwi laka, “ma’joo nyini Petero, a’u logo sa sira sore ga andu ku kesuo nyiga ma imgbe vu na nyi’joo nyini maku.”³⁵‘Di a vuga yesu’jo a’ini, “anda mazwe anyi jujulani ako, kubegu onya di ako, deku mvuka, nga zi zwa anyi ra? “akaki, “iyo.” ³⁶Ongu andaa’jo a’ini, “Ti diadu, mo’di jujulani to ri, kuzi to, ongu saa kubegu onya di to. Mo’di iligo belengu ako ri kulee kelezi andaa jelebiya pi kuge du iligo belengu cwi.³⁷A’dusiku ma’joo anyini, nga cwile maa ruge ri kulee ko’biru andaa kare ni ga, ‘Ala andaa ni ‘ba injwi ri to.’ ‘A’dusiku nga ‘jole ra maa ruge ri wo kumu redesi.’ ³⁸‘Jokii andaa ni, “opi, nde! Iligi belengu ri aa’dia.” Andaa aka a’ini, “ile ate ra.”³⁹Yesu mu, kende dosi andaa lawezo ri ani ‘be oliveti di ni ga, pi andaa maju kokii andaa vu to. ⁴⁰De kusakii ra, andaa ‘jo a’ini, “Anyelegi dudu anyitoru lu’bilu’bi aga ku.”⁴¹Andaa mu andaga a’idi si lolu na kende mo’di a oni vizo ri nioi, pi andaa wo vuru elegi, ⁴²Ku’jo “mata, de nyile ra, ‘du kubaya’di pi madi si. Ti rari nga maa lele ma rii ku, ti lale nyidi kederu ni.”⁴³Anjeli enga ru’buge si lende andaa ni, opko kere ga andaa ni. ⁴⁴Esu andaa asi kalajwa ambamba, andaa elegi opkosi, pi andaa ori emu kende eri ani kuti vuru anda nan i gasi.⁴⁵De andaa kunga oru elegi ga si, andaa emu andaa maju di pi esu kuko’dukii a’ia asi lajwa si, ⁴⁶Pi andaa zi a’i, “anyiku’du o’dusi? Anyinga oru anyelegi, dudu anyidi kwi lo’bil’bi aga ku.”⁴⁷Lele adi andaa kolo’joru rii, nde, laki’ba si evo yuda pito, andaa ni mo’di alu maju mudi limbi ri ri a lelega, ese’ba ile adi ni. Andaa emu ire yesu to andaa elemvu ni njurega, ⁴⁸Ti yesu ku’jo andaa ni, “yuda, nyesiki ori mo’di ni elemvu njuka si?”⁴⁹De a’i'ba yesu a bara ga ile kundekii nga redere ile, ku’jokii, “opi, amaga ai iligo belengu si?” ⁵⁰Mo’di alu a’ia lelega sig a opigo amba’ba nga azi’ba Rubanga ni ri a bi di andaga ri tu iligo si. ⁵¹Yesu ku’jo, “ile ate ra!” andaa lo opigo ile a bi pi lebi bina andaa kare ni ga.⁵²Yesu ku’jo amba’ba nga azi’ba Rubanga ni ilepi ni, pi amba mudara zo Rubanga di ilepi ni amba zi’ba evo’ba a;ito, “anyervo kende mo’di ogu kore ani, iligo to bele to? ⁵³Anda de ma anyito o’du tuwadu si zo Rubanga di ni aga, anyiko ma kuru. Ti diadu ‘di anya saa ‘i, pi mori vu ini di’i.”⁵⁴Kokii andaa ni, zikii pi amba ‘ba nga azi’ba Rubanga ni ri di zoga. Ti Petero ko andaa vu vulega. ⁵⁵De kudukii asi foro aga pi orikii yure na ni ga, Petero ‘i saa emu ri a’ia lelega.⁵⁶Zangwa zi i’bu edere ile’dia nan de andaa ni ri’ba ile a lelega asi yure ga, nde andaa ni opko ku’jo, “Ego ‘di saa andaani mo’di ile to.” ⁵⁷Ti Petero ga imgbe ku’jo, “izi di, mani andaa ni ku” ⁵⁸Ga ‘dini mo’di zi nde andaa ni pi ku’jo, “nyi sa nyi a’ito.” Ti Petero ku’jo, “Ego’di, ma’iku.”⁵⁹Saa ni mi alu vuga, mo’di zi embaru ku’jo, “gba gbadu ego’di saa andaa to, asudiku andaa ni saa Galilaya go.” ⁶⁰Ti Petero ku’jo, “Ego’di, mani ku nga nya ‘jole ile’i" mgbesa andaa loro’jore gas i ‘a’u logo so sira ra.⁶¹Opi lufuru nde Petero ni, pi Petero era le’jo opi di andaa ‘jole andaa ni, “A’u logo sa sira sorega ku du andu kesuo nyiga ma imgbe vu na.” ⁶²Petero fu laangwe pi owu opko si.⁶³‘Di a vuga a’i'ba yesu ni bara lute’ba ile edekii andaa ni, pi mgbakii andaa ni. ⁶⁴Akukii nga zi andaa dige cwi kudikii andaa ni luzi ku’jokii, “E’dete amani! A’di mgba nyi ni?” ⁶⁵lu’jokii le’jo ziba karako yesu a ruge andaa ni lu’dazo.⁶⁶De vu kowi ra, amba’ba di emuru kare alu ga, amba’ba lazi azi’ba Rubanga ni ri pi a’i karania cara musa di ni leni’ba ri pito. Zikii andaa ni vura andaga ⁶⁷Pi ku’jokii, ‘De nyi kristu ‘i, ‘jo amani.” Ti andaa’jo a’i ni, “De kesu ama’jo anyini saa, anya’i ku, ⁶⁸Pi de amazi anyi saa anyivo anyaka maa tiku.”⁶⁹Ti e’doru andu, ori mo’di kumu kuri di anda mori Rubanga dini ga.” ⁷⁰Ku'jokii,"nyi ori Rubanga ii ya?" Pi anda jo a'i ni "anyi jo ma a'anda ii. ⁷¹Ku’jokii, “Amale sadeni zi a’duni? A’dusiku ameri amanga andaa ni gba ri a tige si.”

Chapter 23

¹D’I laki ile tuwadu ngakii pi ezikii yesu ni Pilatu andaga. ²E’dokii yesu ni esikika, ku’jokii, “Amesu ago ‘di kenji vu amadi, kuluga ‘ba musoro lokwerega cesari ni ongu ku’joo andaa ni andaa ngasi andaa ni kristu, opi’i.³Pilatu zi andaa ni ku’jo, “nyi opi yudei’ba di’i?” yesu aka andaa ni ku’jo, “nyi’jo anda.” ⁴Pilatu ‘jo amba’ba lazi azi’ba Rubanga ni ri pi ni laki’ba di to, “mesu nga zi injwi mo’di ‘di ni ruge kuru.” ⁵Ti enjarukii ‘jore na ni ga, “Andaa kuluto’ba ni bi lele andaa’ba lenire gas i yudaya aga si tuwadu, e’doru Galilaya esa ko’dia.”⁶De Pilatu keri ‘di, andaazi ‘di mo’di Galilaya ga si ya? ⁷De andaa kesu a’jo yesu ni kare Erode kuzwa ni ri ni gas i, andaa zwe andaa ni Erode di, esu Erode saa aa yerusaleme ga o’du ileni ga.⁸Da Erode kunde yesu ni, andaa olu anjo to, a’dusiku andaa le opkosi yesu ni ndele. Andaa eri le’jo yesu a rug era pi andaa ta asi nosi andaa kumu kunde nyuma nyuma zi’ba yesu kedee na ra. ⁹Erode luzi yesu ni le’jo karako si, ti yesu aka andaa ni nga zi alu saa kuru. ¹⁰Amba ‘ba lazi azire Rubanga ni ri pi karania cara musa di ni leni’ba ri to edekii, esikikii yesu ni nga karako si.¹¹Erode ni andaa asekerea to lu’dakii yesu ni pi edekii andaa ni. ‘Di a vuga lusukii andaa ni bongu loso ri si kudikii zwee Pilatu di. ¹²Mgbesa o’du ilesi Erode pi Pilatu to ecorukii rozi, esu revuka aa a’ia lelega.¹³Pilatu lungwe amba ‘ba lazi azi’ba Rubanga ni ri pi amba ‘ba ni di du ri pi to ‘ba ni laki tuwadu kare aluga. ¹⁴Pi ‘jo a’ini, “Anyezi madi mo’di ‘di kende mo’di ‘ba ni di sere nga injwi ri ni ederega rii, ti nde, ma’i maa ngasi, maluzi andaa ni anya andaga si, mesu nga zi injwi mo’di ‘di ni ruge kuru le’jo ovi anya andaa ni esikizo ri ni ga.¹⁵Nga zi iyo, kesu erode ‘i saa esu le’jo zi alu saa kuru, a’dusiku andaa ezwe andaa ni vule amadi, pi nde, nga zi atere da ni mo’di ‘di a edele na iyo. ¹⁶‘Disi mamu mamgba andaa ni pi mayu andaa ni ra” ¹⁷Esu Pilatu ni kulee kayu mo’di alu yudei’ba ni ra o’du karama di si.¹⁸Ti ojwaki tuwadu kare aluga ku’jokii, “Akelegwe mo’di ‘di ra, ayu amani baraba’i!” ¹⁹baraba ni esu a’ba mabusu ge andaa tika avoro du si pi’ba ‘dika to.²⁰Pilatu ‘jo a’ini idi, esu andaa le yesu ni ayule. ²¹Ti ojwakii ku’jokii, “Epa andaa ni kuruce dige, epa andaa ni kuruce dige.” ²²Andaa ‘jo a’ini vu nazo ri si, “A’dusi, mo’di ‘di ede nga injwi ingo’i? mesa nga zi injwi da lizo andaa dige na kuru. ‘Disidu de amgba andaani ra, mayuo pi.”²³Ti enjarukii ojwaka to u’duku oru ri si, kulekii akepa andaa ni kuruce dige. U’duku a’idi epi Pilatu ni ndi. ²⁴‘Disi Pilatu a’i le’jo a’idi ra. ²⁵Andaa ayu mo’di a’ia a’ile ‘bale mabusu ge avoro si’ba ‘dika to ile ra. Ti andaa ke yesu ni nga a’ia lele ri ni edezo laka.²⁶Lele a’ia andaa ni zire pi ri si, kokii ago zi runa simoni’i. andaa ni mo’di engare vu lungwele cirene gas i rii, esu kemu andaa nga leti si, kokii andaa ni pi’bakii kuruce yesu di andaa dige kungi, kuko yesu a vu.²⁷Laki ‘ba di karako, pi uku owu’ba andaa sir i to kokii andaa vu. ²⁸Ti yesu lufuru a’idi ku’jo, “injonji yeruusaleme di, anyowa masi ku, rari anyowu anyisi pi anya ‘bonji to.²⁹A’dusiku nde, o’du kumu kemu vo ku’jokii laka, “A’i anda losoto ondo pi ‘a ti’ba kuru ripi, pi ba lundule kuru ripi.” ³⁰Ongu vo ku’jokii ‘be ni, anyi’de amadige, pi ‘be ciri ciri ri ni, “anyaku ama cwi.” ³¹A’dusiku de kedekii nga dipi kwe ebi ri a ruge, kumu kolu ingoni kwe a’ui ri a ruge?”³²‘Ba zi ri, a’i’ba nga injwi ri ni ede’ba rii, a’i saa azi a’ikare alu ga yesu to ‘dile.³³De kusakii kare lungwele “ban i di nikwa” ri ni ga, epakii yesu ni kuruce dige, ‘ba injwi ile to-mo’di alu andaa di anda ga lele pi aluzo ri andaa di legige lele. ³⁴Yesu ku’jo, “Mata, ede a’ini kiza, a’dusiku nikii ku nga a’ia edele rii.” ‘Di a vuga ‘bekii coro, pi lapikii andaa bongu.³⁵‘Ba ede kundeekii pi amba ‘ba di kulu’dakii andaa ni ku’jookii, “andaa lari ‘ba zi. Kalari andaa ni andaa nga si de andaa ni kristu ni Rubanga di ri’i na’i, mo’di Rubanga a ovile ri’i.”³⁶Asikeria saa edekii andaa ni, evokii ire andaa to, kekii andaa ni vino upka rii, ³⁷Ku’jokii, “De nyi opi yudei’ba dii, lari nyi nyaa nga si.” ³⁸Epakii nga cwile ri andaa dige lele oru ku’jo, “Di andaa ni opi yuderi’ba di’i.”³⁹Mo’di injwi alu epale kuruce dige ri ‘da andaa ni ku’jo, “nyi kristu’i ku? Lari nyi nyaangasi amato saa. ⁴⁰Ti mo’di injwi luzo ri e’ja andaa ni ku’jo, “Nyori Rubanga ku, azi nyisa ali le’jo nyaa dige ra? ⁴¹Ama ‘dia gbadu anda a’dusiku alukwe amani nga injwi ama edele risi. Ti mo’di ‘di le ede nga injwi kuru.”⁴²‘Di a vuga andaa ku’jo, “yesu, era ma de nyemu nyaa keri ni ga na’i.” ⁴³Yesu aka andaa ni, “Gbadu ma’joo nyini, andu nyolu mato kare alu ga paradise aga.”⁴⁴Saa esu esa aziya, vu ini aku vu tuwadu sa ko saa dicalu ⁴⁵Itu’ji vu kuru. ‘Di a vuga bongu lalale zo Rubanga di ni aga ri aga ri cwi pka.⁴⁶Yesu owu u’duku si ku’jo ’dini andaa ekoru ra, ⁴⁷De asekeria ni amba kunde nga redere’di, andaa ke yayi Rubangani, ku’jo, “gbagbadu mo’di ‘di mo’di ri’i.”⁴⁸De ‘ba laki evo’ba nga dipi ni ndere ri kundekii nga rede’ba ‘dipi, ngwikii vule aga luudika to. ⁴⁹Ti a’i tuwadu andaa ni ni’ba ra ri, pi uku andaa ni vu oko’ba enga’ba Galilaya gas i ripi, edekii baraga kundedkii nga redere ‘di pi.⁵⁰Nde, ago zi runa yozefu’i, andaa ni vurago. Andaa ni mo’di loso pi mo’di anda. ⁵¹Ago’di esu a’i le’jo vuru a lile yesu a dige ri kuru pi nga a’ia edele yesu ni ri to. Andaa ni ’ba yudaya di lungwele Arimatea ri ni ga si, andaa ni kulute keri Rubanga di a emuka.⁵²Ago’di mu Pilatu di, zi yesu a ru andaa di si. ⁵³Andaa e’du yesu a ru kuruce ga si, libongu dabalani ingwe sure su ri si, kudi laa ’budi u’di gale oni agar i ni ga, esu adi ase mo’di zi gbu laka kuru.⁵⁴O’du ile esu o’du redezo rii, sabatu ire re’dore ga. ⁵⁵Uku yesu a vu ni oko’ba enga’ba Galilaya ga si ri kokii yojefu pi a vu pi ndekii ‘budi yesu a ru ni ‘barega ile to. ⁵⁶Ngwikii vule, edekii odu andaa run i efuzo. Lovukii o’du sabatu di si cara a’jojo ri ani.

Chapter 24

¹Lovuru inini itu Rubanga si, uku ile evokii ‘budi ge, ezikii adu ngure viya a’ia edele ri to. ²Esukii oni ambugodu atile ‘budi ile a tiger i ali pi. ³Kwikii ‘budi aga, ti esukii opi yesu aru kuru.⁴Lele a’ia di rukire ga ra nga redere ile si ri ni ga mgbesa ago ri ede a’ia bara ga bongu napi kususu. ⁵Uku ile ori ko cwi pi elukii di vuru, pi ‘jokii uku ile pini, “anyindu mo’di lidiri ‘ba pko ri ni aga si a’dusi?⁶Andaa ni ‘dia iyo, ti enji pi da a si! Anyera nga andaa ‘jole anyini esu andaa ni adi Galilaya ga rii, ⁷Ku’jo ori mo’di ni kulee akazi ‘ba injwi ri a diga pi akepa kruce dige, pi o’du na a vuga kenji pi da asi.”⁸Uku ile erakii andaa le’jo, ⁹Pi ngwikii vule ‘budi ge si, pi ‘jokii nga ‘di tuwaduu majuu mudi limbi alu ri pi ni ‘ba zi’ba ri pi to. ¹⁰Ti maria magadele ni joana ro, pi maria ni yakobo ende to, pi uku ziba a’i to ri ‘jokii nga dipi maju ni.¹¹Ti ofu ‘di keriruu maju ni kende le’jo isa rii, pi a’ikii uku ile a le’jokuru. ¹²Ti Petero nga oru fe ‘budi ge, wo vuru nde ‘budi aga, nde bongu dabalani ingwe ri bara nde ga a’dute. Petero ngwi vule andaa di ‘boru, kulura a’du ni nga ederu ni ya’i.¹³Nde, ‘ba ri a’ia lelega si esu kuvokii ‘ba lungwele Emausi ri ni ga, lolu na kate maili tuderi yerusaleme ga si. ¹⁴Kuvoki rezusi a’ia lelega nga tuwadu redere ri a dige.¹⁵Lele a’ia rezure pi luruzire a’ia’ini ri ga, yesu ni andaa ngasi emu emuru a’ito. ¹⁶Ti a’ia mi la’buru cwi andaa ni nire ga.¹⁷Yesu ‘jo a’ini, “Anyi ri ‘di anyolo ‘joru a’du dige anyizi vosi na’i?” edeki cwi anda na pi kelende icandi to. ¹⁸Mo’di alu a’ia lelega runa keleopasi ‘i, aka andaa ni, “nyi mo’di alu papala yerusaleme ga si nga redere’di ni pi o’du ‘di pi ni asi ri ni nire ku rii?”¹⁹Yesu ‘jo a’ini, “nga ingopi’i?” akaki andaa ni, “nga yesu ni nazareti go ri a ruge, andaa ni nebi, opko i’bu ge pi lo’jo’jo ga Rubanga ni andaga pi ‘ba andaga sa, ²⁰Pi avi amba ‘ba lazi azi’ba Rubanga ni pi’ba amba amadi to ke andaa ni da lizo ruaru pi epazona du kuruce dige.²¹Ti esu amegeni andaa ni ra mo’di mure Israeli ni larire ri’i du. Te ‘diiku, andu ‘di odu ni nazo na’i, e’doru nga ile a redenga.²²Ti saa, uku zi ama lele ga si kekii amani a’uka cwi, de kuvokii lovuru inini ‘budi ge na’i. ²³De kesukii andaa ru kuru, engwikii, ‘jokii a’i de anjeli ra ongu anjeli ile ‘jo a’ini andaa ni lidi. ²⁴Ago zi’ba ama lele gasi vokii ‘budi ge, vo esukii nga ile gba uku ile a ‘jozo ri ani. Ti ndekii andaa ni kuru.²⁵Yesu ‘jo a’ini, “anyi’ba mamali pi asi anyu le’jo tuwadu nebiya a’jole ri ni a’ire ga rii! ²⁶Leru kuru kristu ni icandi esuzo ‘diani pi kudi ruto andaa yayi ni ga?” ²⁷Yesu kudi e’do le’jo cwile andaa ruge buku ge ri ni ngeka a’ini, e’doru buku musa di ni ga pi nga tuwadu nebiya a cwile andaa ruge ri to.²⁸De esakii ire ‘ba a’i kuvo laka ileto, yesu ede Akaka du kende andaa kalaga ani. ²⁹Ti rikii andaa ni, ku’jokii, “olu amato, a’dusiku diadu vu undwe itu’dera” ‘Disi yesu eda di vule mu a’ito’boru kare alu ga.³⁰De saa onya di esa ra, andaa ri vuru a’ito onya ga, andaa ‘du mugati, elegi, pi ngu ke a’idi. ³¹‘Di a vuga mina pi awiru ra, pi nikii andaa ni ra, pi andaa legwedi a’ia lelega si. ³²Ku’jokii a’iaini, “Esu ama asi ri lurumvure kuru, lele andaa loro’jozo amato leti ge rii, lele andaa le’jo buku ge ri ni awire amani rii?”³³Mgbesa ngakii oru onya tige si saa ilesi rere, nywikii yerusalemu. Esukii maju mudi limbi alu ile tarukii kare alu ga, pi’ba zi’ba a’ito ri to, ³⁴‘Jokii a’ini, “opi ni enjira gbadu, pi e’deteru simony ni ra,” ³⁵Pi ngakii nga redere a’ini letige si ile, pi ovi yesu a re’detezo a’ini mugati nguka si ile to tuwadu a’ini.³⁶Lele a’i a le’jo dipi ni lu’jore rii, yesu ni gba ri emu ede a’ia aga ga, pi ku’jo a’ini, “l’bwe kolu anyito.” ³⁷Ti oriko a’i cwi, pi rakii a’i nde endi.³⁸Yesu ‘jo a’ini, “anya asi kulumvuru a’dusi? Lazilazi kemuu anya asi ge a’dusi? ³⁹Anyinde maa di pi maa pa to, ‘di gba ma’i. anyilo ma pi anyinde. Endi ru ako pi kwa ako, ovidu anya mani ndezo’di ani.” ⁴⁰De andaa ku’jo nga’di, andaa e’dete a’ini andaa di andaa pa to.⁴¹Adi saa atekii a’ika na ku anjoanjo si pi ‘a’ukii cwi. Yesu ‘jo a’ini, “anyidi nga nyale na aa?” ⁴²Kekii laka e’bi lu’bilelu’bi rii, ⁴³Pi andaa du nya a’ia anda ga si.⁴⁴Andaa ku’jo a’ini, “lele maa olure anyito ri, ma’jo anyini nga tuwadu cwile cara musa di ni ga pi nebia di to pi buku longo di ni ga ri to kulee ko’biru ra.”⁴⁵‘Di a vuga andaa awi a’ia lara dudu a’i kuni du nga cwile buku aga ri. ⁴⁶Andaa ‘jo a’ini, “acwi dini, “a’jo kristu ni kulee knde icandi, pi kenji pi idi da asi o’du nazo ri si. ⁴⁷Asi lufuka pi enji e’beka kule akunge andaa ru si vu tuwadu ga si, ke’doru yerusalemu ga.⁴⁸Anyi sadenia nga dipi di’i. ⁴⁹Nde, mezwe nga mata ecarale anyini ri. Ti anyolu’ba yerusalemu di ni ga kusa ka anyini lusunga mori engare oru ri si.”⁵⁰‘Diavuga yesu se a’ini di laangwe sa ko ire Betaniya to. Andaa ngi di doru cotutu a’ia ruu ge. ⁵¹Mgbesa lele andaa tutu core a’ia ruge ri si, andaa e’be a’ipi angi andaa ni oru pi ru’buge.⁵²Kekii laru andaa ni, pi engwikii yerusalemu ga anjo karako to. ⁵³Olukii Rubanga di zoga saa tuwadu si andaa ni anjore ga.

John

Chapter 1

¹Anda eze eze Le’jo ni aa, Le’jo ile aa Rubanga di, Andaa ni Rubanga. ²Andaa ni aa Rubanga to eze eze. ³Nga tuwadu ederu Andaa si, Andaa ni akodu nga ziederu kuru.⁴Andaa ni aga lidi aa; lidi ‘dii ingwe ‘ba di ‘i. ⁵Ingwe ‘di ku’ji nga vu ini aga, ti vu ini ni andaa ni ku.⁶Andani Rubanga ezwe mo’di, runa Yowani ‘i. ⁷Andaa emu olurega sadeni du, le’jo ngerega ingwe ile a ruge, e’bedu ‘ba tuwadu ka’iki i andaasi. ⁸Andaa ni ingwe ile’i ku, ti ezwe andaa ni le’jo ngerega ingwe ile a ruge.⁹Ile ingwe gbarii, ‘ba tuwadu evore vu dige ri ni ‘jire rii.¹⁰Andaa ni eze sa aa vu dige, Andaa bi vuni, ti vu ni Andaa ni ku. ¹¹Andaa emu Andaa ‘badi, ti Andaa ‘baa’i Andaa ni kuru.¹²Ti ‘ba tuwadu Andaa ni a’i’ba ra ri ni Andaa ke a’ini opko oluzo ‘bonji Rubanga dii, a’i Andaa ru ni a’i’ba ra rii. ¹³Anda a’ini otile eri si ku, kolu ru ni lale si sa ku, kolu ‘ba ni lale si sa ku, ti Rubanga di si.¹⁴Ti Le’jo ile ecoru ru, olu amani lelega ra, amande eku na ra, eku na kende ‘bura alu tende tile engare Ata di ri ‘i gare kiza si pi anda to ri’i. ¹⁵Yowani nge Andaa le’jo ‘i , ojwa ku’jo, ‘di mo’di andani maa anyini ‘jole rii, andaa ni emure maa vuga rii a’ba wo mani ati; a’dusia Andaa ni eze mani ati.''¹⁶Andaa gaka kiza si de si, ama tuwadu amesu kiza kiza dige to. ¹⁷A’dusi cara ekeru Musa di si, ti kiza pi gba to Yesu Kristu ezini. ¹⁸Mo’di Rubanga ndere ra k kare zige na iyo, ‘Bura alu tende engare Ata di si rii e’dete Andaa ni ni.¹⁹‘Di le’jo Yuwani a ngele rii, de Yudei’ba kuzwekii ‘ba nga azi’ba Rubanga ni ri pi ‘ba suru Levi dito engare Yerusalemu ga ri andaa ni zirega, Nyi a’di ‘i ? ²⁰Ti andaa lu, andaa ga ku ru ti ku’jo, Ma Kristu ‘i ku. ²¹Ongu zikii andaani ku’jokii, A’di ‘i ti? Nyi Elia ‘i ?Andaa ku’jo, Iyo. Nyi nebi ile ‘i ? Andaa longwi a’ini ku’jo, Iyo.²²Ongu zikii andaani ku’jokii, Nyi a’di ‘i wo ? E’bedu amolongwi le’jo ‘ba amani ezwe’ba ri ni. Nyi le nyi’jo a’du nyaa dile ga ? ²³Andaa ku’jo, Ma mo’di ni u’duku ojware mondi aga ri, ‘i, Anyede Opi ni leti anda, kende anda nebi Isaya a ‘jozo ri ani.²⁴“ba anda ezwele ri a’i Farisei’ba ²⁵Ongu zikii andaani ku’jokii , Nyike ‘bani batisimu a’dusi, de nyi Krist “i ku na ‘i , kolu Elia ‘i sa ku na’i, kusa nebi na’i ku na’i?²⁶Yowani aka a’ini ku’jo, Make ‘bani batisimu iyi si papala, : ti mo’di zi ede anyini lelega, anyini Andaa ni ku. ²⁷Andaa ni gba rii ,emure maa vuga rii, a’ba wo mani ati, mateku Andaa mvuka ni iba ayure ga. ²⁸Le’jo ‘di ederu Betaniya ga, Yurudani a’do, kare anda Yuwani a ‘bani batisimu kere ga ri niga.²⁹Lovurunasi, Yuwani nde Yesu kemu andaa di, andaa ku’jo, Anyinde Biloangwa Rubanga di enji vuduge ri ni ‘dure rii. ³⁰“Di mo’di andani maa anyini ‘jole rii, Andaa ni emure maa vuga rii a’ba wo mani ati: a’dusia Andaa ni eze sa mani ati. ³¹Ma sa andani mani Andaa ni ku :Ki memu batisimu kerega ‘bani iyi si dudu Isarele’ba kunikii du Andaa ni ra.³²Ongu Yuwani nge le’jo ku’jo, anda mande Endi kesi enga ru’buge si ri Andaa ni dige . ³³Ma saa anda mani Andaa ni ku: ti mo;di mani ezwere batisimu kere ga iyi si ri ‘jo mani, Mo’di nyaa mule ndele Endi kesi dinani ga rii, olure dinani gar ii, Andaa ni gba ri kemu kuke ‘bani batisimu Endi ole ri si ni. ³⁴Ongu mande pi mange le’jo ma’jo , “Di wo ‘Bura Rubanga di gba rii.³⁵Lovurunasi, onguru Yowani ede ‘ba eri andaa lenile ri to. ³⁶De andaa kunde Yesu kalaga , andaa ku’jo a’ini, anyinde Biloangwa Rubanga dii.³⁷De ‘ba andaa lenile ilepi kerikii le’jo dii, e’du kokii Yes a vu. ³⁸Ongu Yesu lufuru , nde a’i keko Andaa ni vu, ku’jo a’ini, Anyndu a’du ? A’ikii Andaa ni, Rabi (ku’joru Laponyi) nyolu inguwa ? Andaa ‘jo a’ini, Anyevo anyinde. ³⁹Evokii ndekii kare Andaa olurega rii, olukii Andaa di ini ilesi: esu saa mudi.⁴⁰Mo’di alu ‘ba ileni aga le’jo Yowani di ni erire rii, vu na ni kore rii, andaa ni Andereya ‘i, Simoni Petero adozi ‘i. ⁴¹Andaa esu adozi Simoni ni ati, ‘jo andaa ni , Amesu Masiya ni ra,, ekwi na Kristu ‘i. ⁴²Ongu andaa ezi andaa ni Yesu di. De Yesu kunde andaa ni, Andaa ‘jo, Nyi Simone ori Yowani, avo alungwe nyi Kepa ‘i , le’jo ekwi na Oni ‘i.⁴³Lovurunasi, Yesu le muka Glilaya ga, Andaa esu Filipo ‘i, ‘jo andaa ni, Eko maa vu . ⁴⁴Filipo ni mo’di Betesaidaga rii,, ganyi Andereya pi di Petero to rii. ⁴⁵Filipo esu Nataniele ‘i, ‘jo andaa ni, Amesu Andaa nira, Mo’di anda Musa a cwile cara gar ii, profetaa a cwile rii saa, Yesu ni Najareta ga rii, ori Yozefu ‘i.⁴⁶Nataniele ‘jo andaa ni, Nga loso ri kenga Nazareti ga si wa ? Filipo ‘jo andaa ni, Emu nde. ⁴⁷Yesu nde Nataniele kemu Andaa di, ku’jo, Nde Israele’bago gba rii. Andaa ni aga enjo alu sa iyo. ⁴⁸Nataniele ‘jo Andaa nni, Nyini ma inguwasi ? Yesu a’i ‘jo andaa ni, Ati Filipo a nyini lungwezo kuru ri mande nyi ra eleu paga.⁴⁹Nataniele ‘jo Andaa ni, Laponyi, nyi Rubanga ni Ngwa, Nyi Opi Isaraeli di ‘i. ⁵⁰Yesu a’i ‘jo andaa ni, A’dusia maa ‘joka nyini Mande nyi eleu paga ra si nya’i ayosi ? Nyimu nyinde nga ‘di ni zware na ra. ⁵¹Ongu Andaa ‘jo andaa ni, Ma’joo nyini, gbadu, engazo andu, anyivo anyinde ru’bu kawiru, malaika Rubanga di kutukii pi kesikii Ori Mo’di a dige.

Chapter 2

¹O’du nazorisi, anda ali aa Kana Galilaya ga ri nig a,esu Yesu ende ni nale. ²Alungwe Yesu ni ‘ba Andaa lenile ri to ali ile nig a.³De vino kolokora, Yesu ende ‘jo Andaa ni, vino lokowora. ⁴Yesu ‘jo ende ni, Izi, alari nyito a’duya ? Maa saa adi ate kuru. ⁵Ende ‘jo ‘ba i’bu ede’ba ile’dia ri pi ni, Le’jo tuwadu Andaa ‘jole anyini anyede.⁶Esu luku’do azia iyi di aa naa, edele oni sir ii, a’ini aga alu alu acu safia ri deku na, kende Yudei’ba a iyi lurwezo ri ani. ⁷Yes ku’jo a’ini, Anyicu anyega luku’do ilepi iyi si. Ongu lucukii iyi laka lugakii dede. ⁸Ongu Andaa ‘jo a’ini, Anyibi diadu anyizi mo’di amba karama di di. E’du zikii ra.⁹De mo’di amba karama a ri ku’bi iyi recore vino du rii, andaa ni kare iyi ile a engare ga ri ku ( ti i’bu’ba iyi lubi’ba ri ni kii ra ) . Amba karama di lungwe alire, ¹⁰ku’jo andaani, ‘Ba tuwadu atisi kezikii vino loso rii, de ‘ba kuga de kezikii injwi rii, ti nyizu vino loso ri esa ko diadu.¹¹‘Di nyuma ati Yesu a edele Kana Galilaya ga ri nig a rii, e’dete du Andaa eku du, ongu ‘ba Andaa lenile rii a’ikii du Andaa ni ra.¹²‘Di a vuga, e’du sikii Kapernaumu ga, Andaa ‘i, pi ende to, pi Andaa adiinjito pi ‘ba Andaa lenile ripi to, olukii naa o’du u’bi ku.¹³De karama Yudei’ba di esa ire, Yesu mu oru Yerusalemu ga. ¹⁴Andaa esu Kenisa aga ‘ba ti moni luge’ba ri, bilo to, amamu to, rubia ofu’ba to orikii nale.¹⁵De Andaa kucwa iba kurubaa du wo ra, Andaa do a’i tuwadu laangwe Kenisa asi, bilo pi moni to, Andaa cu rubia ofule ile vuru, ongu Andaa eco a’ia meja oli. ¹⁶Andaa ‘jo a’i ‘ba amamu luge’ba ileni, Anyizi nga ‘di pi, anyulufu Mataa zo dukani du ku.¹⁷‘Ba Andaa lenile ripi erakii nga anda cwile ra rii, Abiri Nyaa zo di kuko ma ra. ¹⁸Ongu Yudei’ba a’ikii ‘jokii Andaa ni, Nye’dete amani nyuma ingo’i, nyaa nga ‘dini edezo rii ? ¹⁹Yesu a’i ‘jo a’ini, Anyare Kenisa ‘di pi, o’du na aga masie idi.²⁰Yudei’ba ku’jokii Andaa ni, Zo Rubanga di ‘di asi kinya mudisu a limbi azia ‘dinipi, nyimu nyisie o’du na aga papala? ²¹Ti Andaa lo’joru zo Andaa ru ‘i ri ni dige. ²²De Andaa kumu kenji pi ‘ba da’ba ra ri asi, ‘ba Andaa lenile ripi erakii le’jo anda Andaa ‘jole a’ini atisi ri ra, ongu a’ikii nga cwile ri niaga, le’jo Yesu a’jole ri to.²³De Andaa ni anda karamaga Yerusalemuga ini karama di si, ‘ba karako a’ikii Andaa ru ra, de kundekii nyuma Andaa edele rii nai. ²⁴Ti Yesu ‘ba Andaa ni a’ia dig a kuru, a’dusia Andaa ni ‘ba tuwadu. ²⁵Andaa le mo’dizi ku Andaa ni ‘bani le’jo ‘jorega, a’dusia Andaa ni a’dule ni nga ‘ba aga ri ‘ja.

Chapter 3

¹Anda mo’di zi aa Farisei’ba lelega, run a Nikodemu ‘i. Yudei’ba ni amba. ²Andaa emu Yesu di ini aga, ‘jo Andaa ni, Rabi ( Laponyi ), amanie nyi laponyi engare Rubanga di sir ii: a’dusia mo’dizi iyo atere nyuma edere kende nyaa edezo ri ani de Rubanga andaa to ku nai.³Yesu a’i ‘jo andaa ni, Gbagbadu ma’jo nyini, De mo’di tile vuri kuri,andaa ate keri Rubanga di ni ndeka ku. ⁴Nikodemu ‘jo Andaani, Mo’di kate ingoni tile idi de wo andaa ni amba na ‘i ? Andaa kate kwika idi ende ni aga ongu adi tiye ?⁵Yesu a’i ‘jo andaani, Gbagbadu ma’jo nyini, De mo’di tile iyisi ku, pi Endi si ku, andaa ate rutoka Rubanga ni keri ge ku. ⁶Tile ru si ri andaani ru, tile Endi si ri andaani endi.⁷Luzu nyini ku maa ‘joka nyini akuti nyi vu eri ri si. ⁸Oli kulwe kare andaa lele ri niga, nyeri u’duku na ‘i, nyate kare andaa engarega ri ni nika ku, pi kare andaa murega ri to. Tuwadu otile endi si ri kolukii ileani.⁹Nikodemu a’i ‘jo Andaani, le’jo ‘di kate redeka ingoni ya ¹⁰Yesu a’i ‘jo andaani, Nyi laponyi Israeli dii, nyini le’jo ‘di ku ? ¹¹Gbagbadu ma’jo nyini, amalu’jo amanile rii, amange amandele rii, anyi anya’iku le’jo amangele rii.¹²De ma’jo anyini le’jo vu dige rii, anya’iku, anyivo anya’iye ingoni de ma’jo anyini le’jo ru’buge rii na’i ? ¹³Mo’di zi iyo anda ture ru’buge rii, mo’I esire ru’bugesi rii papala, Andaa ni Mo’di ni ‘Bura olure ru’buge rii.¹⁴Kende anda Musa a ini ngizo oru mondi aga riani, dubale Ori Mo’di ni saa akungi oru ileani. ¹⁵E’bedu ‘ba tuwadu Andaa ni a’I’ba ri kudakii ku, ti kolukii lidi lokoreku ri to.¹⁶A’dusia Rubanga le vu opkosi, Andaa ke Andaa “Bura tile alu tende ri, e’bedu ‘ba tuwadu Andaa ni a’i’ba ri kudakii ku, ti kolukii lidi lokore ku ri to. ¹⁷A’dusiaRubanga anda ezwe ngwaa ni vu dige le’jo lirega vu ni ku,ti e’bedu vu kalariru Andaa si. ¹⁸Mo’di Andaa ni a’irerii ali laka le’jo ku ti mo’di Andaa ni a’ire ku rii ali laka le’jo eze a’dusi andaa a’i ru Rubanga ni Ngwa alu papala tile ridi kuru.¹⁹Di wo le’jo lika, ingwe anda emu vu dige, ti ‘ba le vu ini laga ingwe pi; a’dusia a’ia i’bu eze injwi’ ²⁰a’dusua ‘ba tuwadu nga injwi ede’barii lekii ingwe ku, evokii ingwega ku, a’dusia lekii a’ia i’bu injwirii akuni ku. ²¹Ti mo’di nga gba ri ni edere rii kemu ingwega e’bedu andaa i’bu kuniru, andaa edele Rubanga andaga rii.²²Le’jo ‘di a vuga, Yesu pi ‘ba Andaa lenile ri to vokii Yudaya a vu ga; Andaa olu nale a’ito , ongu ke ‘bani batisimu. ²³Yuwani saa esu nale, kuke ‘bani batisimu ‘boru Ainon, ire Salim to, a’dusia nale esu iyi ambgu , ongu evokii andaa di pi ke a’ini batisimu ²⁴A’dusia esu Yuwani ni adi a’ba mabusuge kuru.²⁵Ongu saa ilesi kipele enga ‘ba Yuwani a lenile ri a lelega Yudei’ba to le’jo pelere di si. ²⁶Ongu evokii Yuwani di, ‘jokii andaani, Lapony, mo’di anda olure nyito Yurudani a’doga ri, anda nyaa le’jo na ni ngele rii, nde, Andaa kuke ‘bani batizimu, ‘ba tuwadu kevokii Andaa di.²⁷Yuwani a’i ku’jo, mo’di ateku nga esurega a’dule, de akeke andaani kenga ru’buge si ku nai. ²⁸Any anyangasi anyolu sadenia madii, maa ‘jozo ma Kristu ‘i ku rii, ti ezwe ma Andaa ni andaga.²⁹Mo’di zangwa gererii andaani alire: ti rozi alire di andaani mo’di edere ire andaa mara ga rii keria ayo, asi na kolu i’bwe karako alire niu’duku si, asi i’bwe madi ‘dii saa o’birura. ³⁰Dubale Andaa kenjaru, ti dubale amolongwiru vuru.³¹Mo’di engare oru rii Andaa ni di ‘ba tuwadu dii, mo’di engare vu dige ri andaa ni mo’di vu a rii,, kulu’jo le’jo vu a rii; ti mo’di engare ru’buge rii Andaa ni ‘ba ni di tuwadu, ³²ongu nga Andaa ndele rii, Andaa erile ri to Andaa kungee ayo, mo’di zi iyo le’jo Andaa ngele ri a’ire na’i. ³³Mo’di Andaa le’jo ngele ri ni erire rii e’dete a’jo Rubanga ni gba.³⁴A’dusia Andaa ni Rubanga ezwele rii kulu’jo Rubanga ni le’jo: a’dusia Rubanga ke Andaa ni Endi o’bile o’bi ri ‘i ku. ³⁵Ata le “Bura,ongu ke nga tuwadu Andaa di ga. ³⁶Mo’di ‘Bura a’ire rii, kesu lidi olure tadu ri ra, ti mo’di “Bura a’ire ku rii andaa nde lidi ku, ti Rubanga ni anga kolu andaa ruge.

Chapter 4

¹De Opi kuni a’jo Farise’ba erikii Yesu kuke ‘bani batizimu zwa Yuwani ni ra, ²( Ti Yesu ni gba ri ebatiza ‘ba kuru, ti ‘ba Andaa lenile ri pi ‘i ), ³Andaa e’be Yudaya ni ra, ongu Andaa mu Galilaya ga idi.⁴Dubale Andaa kalaga Samaria gasi. ⁵Ongu Andaa emu ‘ba Samaria di ru na Sukari’i ri nig a, ire amvu Yakobo a kele ngwa Yozefu ni ri niga.⁶Esu Yakobo a idi naa. Esu Yesu lande awesi to. Andaa ri idi tige ire saa azia si. ⁷Izi Samaria ga ri emu iyi birega. Yesu ku’jo andaa ni, eke mani iyi mvule. ⁸A’dusia esu ‘ba Andaa lenile ripi vokii ‘boru pi onya gerega.⁹Ongu izi Samaria a ri ‘jo Andaani, Nya’i ma ingoni, nyi Yude i’bago, nyini iyi kerega, azi ma izi Samaria dii na’i ? A’dusia Yudei’ba emurukii ku Samaria ‘ba to ¹⁰Yesu a’i ku’jo andaa ni, Kolu nyiini ke Rubanga dir a, mo’di ‘jore nyini, eke mani iyi mvule ri to, tebe’dii nya’i Andaa ‘i, kuke nyini iyi lidi dii.¹¹Izi ‘jo Andaa ni, Opi, nga nyidi iyi ebizo iyo, saa idi ali, Nyesu iyi lidi a ri inguwa ? ¹²Nyi amgbu nyizwa ama ata Yakobo ni ra, amani idi ‘dini kere rii, andaa mvu laka, andaa ‘bonji to, pi andaa akwa to ?¹³Yesu a’i ku’jo andaani, Mo’di iyi ‘dini mvure ri iyibi kumu kukoo idi, ¹⁴Ti ‘ba tuwadu iyi maa mule kele a’ini ri ni mvu’ba rii, iyibi mu ko a’iku ini tuwadu, ti iyi maa mule kele a’ini ri kumu kecoru a’ia aga idi etire lidi lokore ku rid ii.¹⁵Izi ri ‘jo Andaa ni, Opi, ekemani iyi ileri, e’bedu iyibi kuko ma ku, dudu amemu ‘dia kare loluge iyi birega idi ku. ¹⁶Yesu ‘jo andaani, Mu nyagoo ni lungwere, anyevo ‘dia.¹⁷Izi ri a’i ku’jo, Ma ago ako. Yesu ‘jo andaani, Nyi’jo anda, ma ago ako. ¹⁸A’dusia anda nyi ago tou to, diadu mo’di nyoluto rii nyago ‘iku, ile nyi’jo gba.¹⁹Izi ‘jo Andaa ni, Opi, manie nyi profeta. ²⁰Ama ata anda kuluwokii ‘be ‘diniga, ti anyi’joo Yerusalemu ga lee andaa ni kare ‘bani luworega rii.²¹Yesu ‘jo andaa ni, Izi, a’i ma, saa kumu kemu ra, anyivo anyiwo Ata ni ‘be ‘dini ga ku, kolu Yerusalemu saa ‘i, ²²Anyiru nga any anile ku rii. Amani nga amarule ri ra, a’dusia lararika aa Yudei’ba di.²³Ti saa kumu kemura, diad andaani esara, ‘ba luwo’ba gba rii kuvo kuluwokii Ata ni Endi gba risi a’dusia Ata kundu ‘ba ileni rii luworega Andaa ni. ²⁴Rubanga ni Endi, ‘ba wore Andaa ni rii dubale kuwokii Andaa ni Endi aga pi gba aga.''²⁵Izi ku’jo Andaa ni, Mani ‘ja Masiya kumu kemu ra, lungwele Kristu ‘i rii de Andaa kumu kemura, Andaa kumu ku’jo amani le’jo tuwadu. ²⁶Yesu ‘jo andaa ni, Ma loro’jore nyito ri Andaa ‘i²⁷Saa ilesi rere ‘ba Andaa lenile ripi esakii, ongu luzukii ra Andaa lro’joka izi ile to risi, ti mo’dizi iyo a’ia lelega ‘jore laka, Nyindu a’du, deku a’dusi nyolo’joru izi ile to ?²⁸Ongu izi ile e’be andaa luku’do, ngwi ‘boru pi ‘jo ‘bani, ²⁹Anyevo, anyinde ago ‘dii, ‘jo mani nga tuwadu maa edele ri ra, ‘dii Kristu ‘i ku ? ³⁰Ongu engakii ‘borusi, evokii Andaa di.³¹Saa ilesi Andaa ‘ba lenile ri lutakii ti Andaa ni, ku’jokii, Laponyi, nya onya. ³²Ti Andaa ‘jo a’ini, Onya madi aa any anile ku rii. ³³Ongu ‘ba Andaa lenile ri lo’jorukii a’ia’ini, Diyo mo’di zi ezi Andaa ni onya ra?³⁴Yesu ‘jo a’ini, Onya madi andaa ni i’bu mo’di mani ezwere ri di ni edeka pi ekoka na to. ³⁵Anyi’joo lesi imba su vuna niga onya kukara ku ? Nde, ma’joo anyini, anyingi anya mi oru, anyinde nga amvu aga a’dusia diadu anya kara lwale. ³⁶Ongu mo’di nga lware ri kesu dide, kuta anya ekwi kusa ko lidi lokore ku ri niga. Layire pi lalware to asina pi kolu i’bwe kare alu ga.³⁷Le’jo ileni aga le’jo ‘di gba, Mo’di alu kuyiayi, aluzori kulwalwa. ³⁸Mazwe anyi nga lwarega nga anda anya edele kuru ri niga, ‘ba zi edeni, ti anyikwi a’ia i’bu niga.³⁹‘Ba karako Samaria’ba a ‘boru rii a’ikii Andaa ni ra le’jo izi ‘di a ‘jole risi, Andaa ‘jo mani nga tuwadu anda maa edele ri ra. ⁴⁰De Samaria’ba kevokii Andaa di, lutakii ti Andaa ni dudu kolu a’ito. Andaa olu nale o’du ri.⁴¹‘Ba zi karako a’ikii Andaa ni a’dusia Andaa le’josi; ⁴²ongu ku’jokii izi ileni, Diadu ama’i nyaa ‘joka amani si ku: ti a’dusia ameri Andaa ni amanga si, amanie ‘dii gbadu Kristu ‘i, vu larire ‘i.⁴³O’du ri ile a vuga, Yesu mu nale Galilaya ga. ⁴⁴A ‘dusia Yesu ni a’dule ngeni, a’jo, profeta ni eku ako a’idi vuga. ⁴⁵Ongu de Yesu kemu Galilaya ga, ‘ba Galalaya di a’ikii Andaa ni ra, a’dusia ndekii nga tuwadu Andaa edele karama ga Yerusalemu ga ri ra: a’dusia esu a’i saa vokii karama gar a.⁴⁶Yesu ongu emu Kana Galilaya ga ri niga idi, kare anda Andaa iyi ecorega vini du ri niga. Nale ago zi amba rule ndo rii, bgwa ni runa injwi Kapernaumu ga. ⁴⁷De andaa keri Yesu enga Yudaya emu Galilaya ga, andaa mu Andaa di lutati Andaa ni dubale kemu ngwaa ni adire a’dusia esu ‘bura ile ire darega.⁴⁸Ongu Yesu ku’jo andaa ni, De anyinde nyuma ku anya’i ku. ⁴⁹Mo’di amba ile ‘jo andaa ni, Opi, emu ezeze adi maa ngwa da kuru du. ⁵⁰Yesu ‘jo andaa ni, mu nyaanga, nyaa ngwa ni adira. Mo’di ile a’i le’jo Yesu a ‘jole andaa ni ri ra , pi mu andaa nga.⁵¹De andaa kesi kemu, esurukii ‘ba i’bu ede’ba andaa ni ripito, pi ‘jokii andaa ni, Nyaa ‘bura adiwora. ⁵²Ongu andaa zi a’ini saa ingosi ‘bura e’do oluka loso. Ku’jokii andaa ni,, Agini saa tuderi si lajwa e’be andaa ni laka.⁵³‘Bura ata ni saa ile Yesu ‘jodu andaa ni Nyaa ngwa adira rii, e’bedu andaa ni gba rii sa a’idu ra, andaa ni ‘ba tuwadu andaa di zoga ri to. ⁵⁴‘Dii nyuma rizo rii Yesu a edele, de anda Andaa kenga Yudaya ga si kemu Galilaya ga na ‘i .

Chapter 5

¹O’du ‘di a vuga, esu karama Yudaya’ba di aa Yesu mu nale Yerusalemu ga. ²Nale Yerusalemu ga ire kare bilo lezirega ri niga ka’bulu aa, lungwele Eburunia’ba tisi Betesaida ‘i rii, laka zo ciriciri tou aa. ³Nale lajwa’ba karako kulularukii laka, ‘ba mi ako rii, ‘ba avu’ba, ‘ba pa ako rii, ‘ba ru e’bweka ra rii, ⁴A’dusia saa zi si malaika kesi vuru ka’bulu aga iyi egbalarega, mo’di esare ati lele iyi a egbalare ri ni gar ii,kwire iyi aga rii, lajwa na ku’e ra.⁵Esu ago zi nale aa, andaani lajwa to, lajwa na olu andaa ruge kinya mudina a limbi aro. ⁶De Yesu kunde andaa laru naa, Yesu ni ra andaa olu lajwa na to kinya karako, Yesu ‘jo andaani, Nyile nyaa ru ku’e ra ?⁷Lajware a’i Andaa ni, Opi, madi mo’di zi iyo mani zirega ka’bulu aga lele iyi a egbalare rii, ti de mamu emure, mesuo mo’di zi laga mani ati. ⁸Yesu ku’jo andaani, Nga oru, ngi nyaa gumbere mu.⁹Mgbesa ago ile adi ra, ngi andaa gumbere pi muandaa nga: o’du ‘dii saa esu o’du Sabiti dii.¹⁰Yudaya’ba ‘jokii ago adire ileni, Andu ‘dii o’du Sabiti dii, cara ga nyini gumbere ngizo iyo. ¹¹Andaa a’i a’ini ku’jo, Mo’di mania dire ri ‘jo mani ni, a’jo Ngi nyaa gumbere, mu.''¹²Ongu zikii andaani, Mo’di ile a’di’i ‘jore nyini Ngi nyaa gumbere mu rii ? ¹³Mo’di adile ri ni mo’di andaa ni adire ri ku, a’dusia esu Yesu mu Andaa nga pi, esu laki karako saa ilesi.¹⁴Vulega Yesu esu andaa ni kenisa aga , ‘jo andaa ni, Nde, nyadi wora : Enji nga idi ku, e’bedu nga injwi rii kemu du nyaa ruge ku. ¹⁵Ago ile nga mu ‘jo Yudaya’ba ni Yesu adi andaa ni ni.¹⁶Le’jo ilesi Yudaya’ba kulurwekii Yesu ni lekii ‘dile, a’dusia Andaa adi ago ile o’du Sabiti di si. ¹⁷Ti Yesu a’i a’ini, Mata ede I’bu ile esa ko andu, mai saa medee. ¹⁸Le’jo ilesi Yudaya’ba ‘angala ko opkosi, lekii Andaa ni ‘dile, a’dusia Andaa Sabiti enjika si papala ku, ti ku’jo saa Rubanga ni Andaa Ataa ‘i , ko’biru Rubanga to.¹⁹Ongu Yesu a’i ku’jo a’ini, Gbagbadu ma’jo anyini, ‘Bura ate nga edeka a’dule ku, ti de Andaa kunde nga Ata a edele rii, a’dusia nga tuwadu Ata a edele ri ‘Bura saa kedee ayo. ²⁰A’dusia Ata le ‘Bura ndo, e’dete laka nga tuwadu Andaa edele rii ongu kumu ke’dete laka I’bu nja rii kuzwa ‘di ra e’be anyuluzu du.²¹A’dusia kende Ata a ‘ba da’ba ra ri ni enjizo ri ani, kuke a’ini lidi, ‘Bura saa ileani kumu kuke lidi ‘ba Andaa lele ripi ni. ²²A’dusia Ata lali le’jo ‘bani ku, ti Andaa ke mori le’jo lalizori tuwadu Andaa ‘Bura ni. ²³‘Ba tuwadu dubale kurukii ‘Bura kende a’ia Ata ni ruzo riani, Mo’di ‘Bura rure ku, andaa saa ru Ata ni ku, Andaa ni ‘Bura ezwere rii.²⁴Gbagbadu ma’jo anyini, Mo’di maa le’jo ni erire rii, pi mo’di mani ezwere ri ni a’ire rii, esu lidi olure tadu ri ra, ali laka le’jo ku, ti andaa laga da asi pi, andaa sa lidi agar a.²⁵Gbagbadu ma’jo anyini, saa kumu kemu ra, diadu esa wora, ‘ba da’ba ri kuvo keri Rubanga ni ngwa ni u’duku ra: a’i eri’ba rii kadikii ra.²⁶A’dusia kende Ata a oluzo lidi riani, Andaa ke ‘Bura ni saa oluzo lidi Andaa ngasi. ²⁷Ke Andaa ni opko saa le’jo lizo , a’dusia Andaa ni Ata ni ‘Bura²⁸Anyuluzu anyini ku le’jo ‘disi, a’dusia saa kumu kemura, de ‘ba tuwadu ‘budi aga ri kuvo kerikii Andaa u’duku ra, ²⁹ongu kuvo koyikii laangwe: ‘ba anda nga ede’ba loso rii, kenjikii lidi aga: ‘ba anda nga ede’ba injwi rii kenjikii le’jo lalire ga.³⁰Ma a’dule mate nga edeka ku: mali le’jo maa erizo riani, lali madi anda; a’dusia mandu nga maa lele ma rii ku, ti lale Ata mani ezwere rid ii. ³¹De mange le’jo maa ruge ri a’dule, le’jo madii gba ku, ³²Mo’di zi saa aa kunge le’jo maa ruge rii, mani ra le’jo andaa ‘jole maa ruge rii le’jo gba rii.³³Anyi anyizwe ‘ba Yuwani di, andaa nge le’jo gba rii. ³⁴Ti le’jo andaa ngele maa ruge rii enga ‘baga ku: ti le’jo maa ‘jole dii e’bedu anya lariru du. ³⁵Andaani anda lombo gwere vu ‘jire rii, anyile saa gaangwadu aga anyanjoru andaa ingwe aga.³⁶Ti maa sadeni zwa Yuwani dir a, a’dusia I’bu Ata a kele mani ri ni ekozo, I’bu maa edele ile kunge le’jo maa ruge ni, ke’detee Ata ezwe ma ni, ³⁷ongu Ata mani ezwere rii Anda kunge le’jo maa ruge ni, Anyi anyeri Andaa u’duku kuru alu saa ‘i, ongu anyinde Andaa ni saa kuru. ³⁸Ongu Andaa le’jo saa olu anya aga ku : a’dusia anya’i mo’di Andaa ezwele ri kuru.³⁹Anyndu Buku ni a a’dusi anyiraa a’ini aga anyi lidi lokore ku ri to: a’i kunge le’jo maa ruge ni. ⁴⁰Anyile evoka madi ku anyini lidi esuzo.⁴¹Mesu eku madi ‘baga. ⁴²Ti mani anyi ra, anyi Rubanga ni le ako anya aga.⁴³Memu Mata a rusi, anya’i ma kuru, de mo’di zi kumu kemu andaa ru si anyivo anya’ie ra. ⁴⁴Anya’ie ingoni ya, de anyindu eku anya lele ga si na’i, anyile eku engare Rubanga di si a’dule ri ni nduka ayo ku na’i.⁴⁵Anyira anya asige ku a’jo mamu mesiki anyi Ata ni ra, mo’di anyini esikire ri andaani Musa ‘i , anya egenile ra rii. ⁴⁶A’dusia kolu anya’i Musa ni ra, tebe’di saa anya’i ma ra, a’dusia andaa cwi nga maa ruge. ⁴⁷Ti de anya’i nga andaa cwile ri ku, anyivo anya’i le’jo madi ingoni?

Chapter 6

¹Le’jo ‘di a vuga Yes jwa meri Galilaya di ni a’doga, lungwele meri Tiberia ‘i rii. ²Laki amgbu ko Andaa vu a’dusia anda ndekii nyuma Andaa edele lajwa’ba ni ra. ³Yesu tu oru ‘be dige pi olu laka ‘ba Andaa lenile ri to.⁴Karama lagazo Yudei’ba di esu esa ire. ⁵De Yesu kungi mi oru Andaa nde laki amgbu kevokii Andaa di, Andaa ‘jo Filipo ni, Amavo amage onya inguwa ‘ba ‘di ni nyale ? ⁶Andaa ‘jo le’jo ‘di Filipo ni o’bizo a’dusia Andaa ni gbarii ni nga Andaa lele edele ri ra.⁷Filipo a’i Andaa ni, linya gine miya ri di saa ate a’i ku, kolu ku’dukii gaangwadu gaangwadu sa ‘i ⁸Mo’di alu Andaa maju ni lelega, Andereya, Simoni Petero adozi ‘i, ‘jo Andaa ni, ⁹“Bura zi ‘dia aa mugati tou to, e’bi ciriciri ri to, ti ‘di kate a’u ya ‘ba ‘dinipi go ‘dini?¹⁰Yesu ku’jo Anyi’ba ‘ba ile kori vuru. Esu ayise amgbu aa kare nani ga. “Ba ori vuru ago ni weli kate alifu tou. ¹¹Yesu ‘du mugati ile; pi ke anjo ayosi,pi ‘du ke Andaa maju di pi lanjukii ‘ba ori’ba vuru ileni, e’bi to kende a’ia lezo ri ani. ¹²De kugakii de , Yesu ‘jo Andaa maju ni, Anyita limbi lesire ri, nga zi kelesi vuru ku,¹³‘Disi takii mugati tou ile a limbi lesire rig a evo mudi a limbi ri. ¹⁴Ongu de ‘ba kunde nyuma Yesu a edele rii, ku’jokii, ‘Di gbadu Andaa ni profeta ile’i, emure vu dige rii. ¹⁵De Yesu kuni a’ile evole Andaa ni kole mori si, lufule Opi du, Andaa nga mu ‘be dige a’dule idi.¹⁶De kusa undwe, Andaa maju nga vokii meri tige. ¹⁷Torukii i’bo aga, perukii vozo Kapernaumu. Esu vu ni wora. Yesu ni adi esu esa a’idi kuru. ¹⁸Meri e’do ongaka oli a lweka opkosi ri si.¹⁹De anda kuperukii kate maili na deku su, ndekii Yesu kemu meri dige si, kezweru I’bo ruge ire, ori ko a’i cwi ²⁰Ti Andaa ‘jo a’ini, ‘Di ma’i,, anyori ku, ²¹ongu a’i a’ikii Andaa ni I’bo aga: mgbesa I’bo sa logo kare a’ia vorega ri niga.²²Lovuru nasi, ‘ba anda ede’ba meri a’doga rii de kundekii i’bo zi nale iyo, alu maju a vozo rii papala, ongu Yesu saa mu kuru Andaa maju to i’bo ileni aga, ti Andaa maju vo a’dule, : ²³( Ti i’bo zi evo enga Tiberia ire kare anda a’ia onya nyarega ri nig a, Opi a anjo kezo rii).²⁴De ‘ba kunde Yesu ni nale iyo, kesu Andaa maju ‘i saa iyo, a’i saa torukii i’bo aga evokii Kapernaumu ge, Yesu ni ndusi. ²⁵De kesukii Andaa ni meri a’do, ku’jokii Andaa ni Laponyi, nyemu ‘dia a’dungani?²⁶Yesu a’i a’ini Gbagbadu ma’joo anyini, anyindu ma anya nyuma lundeka si ku, ti anindu ma anya linya nyaka de si. ²⁷Anyede i’bu onya lokore ri ni ku, ti onya lokore ku olure sare ko lidi lokore ku ri ni, Ori mo’di a mule kele anyini rii, a’dusia Rubanga Ata ke Andaa ni opko.²⁸Ongu ku’jokii Andaa ni, Kulee amide a’du i’bu Rubanga di ni edezo ? ²⁹Yesu a’i ku’jo a’ni, , Dii wo i’bu Rubanga dii, anya’i Andaa ni anda Andaa ezwele rii.³⁰Ongu ku’jokii Andaa ni, Nye’dete amani nyuma ingo’i , e’be amande, ama’i du Nyi ? Nyede a’du? ³¹Anda ama ata lunya mana mondi aga; kende anda cwile Buku aga ri ani, Rubanga ke a’ni onya engare ru’bu ge rii nyale.³²Ongu Yesu ku’jo a’ini, Gbagbadu ma’joo anyini, Musa anda ke anyini onya engare ru’bu ge si ri ni ku, ti Mata ke anyini onya gba engare ru’buge ri ni. ³³A’dusia linya Rubanga dii Andaa ni engare ru’buge sir ii kuke lidi vu ni. ³⁴Ongu ku’jokii Andaa ni, Opi, eke amani linya ‘di o’du tuwadu si.³⁵Yesu ‘jo a’ini, Ma linya lidi dii, mo’di emure madi rii abiri ‘di andaa ni ku ongu mo’di mani a’ire rii iyibi ko andaani ku. ³⁶Ti ma’joo anyini, anyi saa anyinde ma ra ti anya’i ma ku. ³⁷“Ba tuwadu maa Ata a kele mani rii kevokii madi, mo’di emure madi rii mamu mado andaa ni pi ku,³⁸A’dusia menga ru’buge si mesi vuru, nga maa lele medee ri si ku, ti lale mo’di mani ezwere ri di si. ³⁹‘Dii andaa ni lale Ata anda mani ezwere rid ii, nga tuwadu anda Andaa ekele mani rii amelegwe ku, ti dubale amenji a’i ra o’du vu a lokozo ri nig a.. ⁴⁰Ongu ‘dii saa lale Andaa ni anda mani ezwere ri dii, ‘Ba tuwadu ‘Bura ndere, Andaa ni a’ire rii kolukii lidi lokore ku ri to, mamu menji a’i O’du vulega ri si.⁴¹Ongu Yudaya’ba e’do luzuka Andaa ni Andaa ‘joka, Ma linya engare ru’buge si ri si, ⁴²ku’jokii, ‘Di Yesu ‘i ku, Yozefu a ngwaa ‘i ku, ataa pi ende to amanile ra rii ku? Diadu andaa ku’joo ingoni menga ru’buge si?⁴³Ongu Yesu a’i ‘jo a’ini, Anyuluzu anyini anya lelega ku, ⁴⁴Mo’di zi iyo atere emure ga madi, de Ata Mani ezwere ri ku’bani ku nai: Ma saa mamu menji andaa ni tozo o’du vulega ri sir a. ⁴⁵Anda profeta cwira, Rubanga kumu keleni a’i tuwadu, ongu, ‘ba tuwadu eri’ba rii, lenire Ata di si rii kevo madi.⁴⁶Mo’di zi iyo Ata ni ndere rii, alu mo’di engare Rubanga dir ii Andaa nde Ata ni ni. ⁴⁷Gbagbadu ma’joo anyini, Mo’di mani a’ire rii andaa ni aa lidilokore ku ri to.⁴⁸Ma linya lidi di ‘i. ⁴⁹Anya ata anda lunyakii mana mondi aga, odakii ra.⁵⁰‘Dii linya efure ru’bu ge sir ii, mo’di nyare rii da ku. ⁵¹Ma linya lidi dii, esire ru’bu ge sir ii, mo’di linya ‘di ni nyare rii kumu kolu tadu, ongu linya maa mule kele andaa ni rii andaa ni maa ru ‘i, maa mule kele lidi vu di ni rii.⁵²Ongu Yudaya’ba epeleki a’ia’ini, ku’jokii, Ago ‘di kate andaa ru ni keka nyale ingoni ? ⁵³Ongu Yesu ‘jo a’ini, Gbagbadu ma’joo anyini, De anyinya Ori mo’di a ru ku, anyimvu Andaa eri ku, anyidi lidi iyo.⁵⁴Mo’di ma ru ni nyare, ma eri ni mvure, andaa ni lidi lokore ku ri to: Ma saa mamu menji andaa ni ra tozo o’du vulega ri si. ⁵⁵A’dusia maa ru andaa ni onya gba rii, maa eri andaa ni lamvu gba rii. ⁵⁶Mo’di maa ru ni nyare, maa eri ni mvure andaa kolu maa age, ma saa ma andaa aga.⁵⁷Kende Ata lidi mani ezwere rii, Molu Ata si, ongu mo’di maa ru ni nyare rii saa kolu masi. ⁵⁸‘Dii andaa ni mugati engare ru’bu ge sir ii, andaa ni mgbi mana anya ata a nyale ri to, odakii ra. Mo’di linya ‘di ni nyare rii andaa da ku ini tuwadu. ⁵⁹Le’jo dii Andaa ‘jo ‘bani zo ‘ba a elegire ga ri nig a,, esu anda Andaa keleni ‘ba Kapernaumu ga.⁶⁰‘Disidu Andaa maju karako de kerikii le’jo ‘dii, ku’jokii, ‘Di le’jo opko rii ‘do: a’di kate Erika na ni? ⁶¹De Yesu kuni Andaa maju kuluzukii le’jo ilesi, Andaa ‘jo a’ini, Le’jo ‘di eru anyi ra?⁶²Anyivo anyolu ingoni de anyinde Ori Mo’di ni kutu oru kare anda eze Andaa olurega ri nig a nai ? ⁶³Endi kuke lidi ni, ru ni ekonyi ako: le’jo maa ‘jole anyini rii, a’i endi ongu a’i lidi.⁶⁴Ti ‘ba zi anya lelega a’ikii ku, a’dusia Yesu ni anda eze ‘ba a’i’ba ku ile ra, ongu saa Mo’di mure Andaa ni esikire ri to. ⁶⁵Ongu Andaa ku’jo, Le’jo dii ma’joo anyini, mo’di zi iyo atere emurega madi, de Mata kuke andaa ni ni ku nai.⁶⁶Enga saa ileni aga Andaa maju karako rii ngwikii vule; lawekii wo Andaa to ku. ⁶⁷Ongu Yesu ‘jo mudi a limbi ri ri ni, Anyi saa anyile voka pi? ⁶⁸Ongu Simoni Petero a’i Andaa ni, Opi, amavo a’didi ya? Nyi le’jo lidi lokore ku ri di to. ⁶⁹Ama’i, amani gbadu nyi Kristu ‘i, ‘Bura Rubanga lidi rid ii.⁷⁰Yesu a’i a’ini, Malupe anyi mudi a limbi ri ma ku, ti mo’di alu anya lelega andaa ni satani? ⁷¹Andaa lo’joru Yuda Kariota ori Simoni a ruge: a’dusia andaa ni mure Andaa ni esikire ri ‘i, andaa ni mudi a limbi ri ri a lelega.

Chapter 7

¹Le’jo ‘di a vuga, Yesu mu Galilaya ga a’dusia Andaa le lamuka Yudaya a si ku, a’dusia Yudaya ‘ba kundukii Andaa ni ‘dile. ²Karama morogo di Yudaya ‘ba di esa ire.³Ongu Andaa adinji ‘jokii Andaa ni, Nga ‘diasi mu Yudaya ga, e’bedu nya maju kundekii nga nya edele rii. ⁴A’dusia mo’di zi iyo nga edere ni rii, esuo andaa ni gba rii le akuni andaa ni ra na’i . De nyede nga ‘dii,e’dete ru vu ni.⁵A’dusia adinji saa anda a’ikii Andaa ni kuru. ⁶Ongu Yesu ku’jo a’ini, saa madi adi esa kuru: ti anya saa ni o’du cidu si baba ⁷‘Ba vu dii ri evu anyi ku, ti evukii ma ra a’dusia ma enji a’idi ni e’dete kasi, a’dusia I’bu a’idi injwi.⁸Anyivo karama ‘diniga: adi mamu karama ‘di niga ku, a’dusia saa madi adi esa kuru. ⁹De Andaa ku’jo le’jo ‘di a’ini ra, Andaa lesi Galilaya ga.¹⁰Ti de Andaa adinji anda kuvokii karama ga pi, Andaa saa mu karama gar a, kare ingwe ga ku , ti luzuru luzu. ¹¹Ongu Yudaya’ba ndukii Andaa ni karama asi, ku’jokii, Andaani ingwa ya ?¹²Anda esu luzuka amgbu laki aga Andaa si; a’dusia ‘ba zi ku’jo,Andaa ni mo’di loso: ti ‘ba zi ku’jo, Iyo, a’dusia Andaa kulunjwa ‘ba. ¹³Ti mo’di zi iyo loro’jore kare okole ga Andaa si, a’dusia Yudaya’ba orikasi.¹⁴De kesa wo karama agaga Yesu mu kenisa aga, ‘ba lenire ga. ¹⁵Yudaya’ba a’u cwi, ku’jokii, Ago ‘di ni nga laka ingoni Andaa lenika ako na’i? ¹⁶Yesu a’i a’ini ku’jo; nga lenika madii ma’i ku, ti mo’di mani ezwere ri dii.¹⁷De mo’di nga Andaa lele ri ni edere rii, anda kumu kuni nga lenika ‘di ra, de enga Rubanga di ya ‘i, de molo’joru manga si a’dule ya rii ¹⁸Mo’di loro’jore andaa nga si a’dule ri kundu andaa eku a’dule, ti mo’di eku mo’di andaa ni ezwere ri di ni ndure ayo rii andaa ni gba, nga injwi ri esu run a nig a ku.¹⁹Musa anda ke anyini cara kuru, pi mo’di zi iyo anya lelega cara ile ni kore rii? A’dusi anyile mani ‘dika? ²⁰‘Ba a’i ku’jokii, Nyi maa mali. A’di kule nyini ‘dika ni?²¹Yesu a’i ku’jo a’ini, Mede nga alu, anyi tuwadu anya’u ayosi. ²²Musa anda ke anyini lorolika ( a’dusia esu enga Musa di ku, ti enga Ata di) anyi sabiti si saa anyoli ‘ba.²³De akuli mo’di sabiti si, dudu cara Musa di kunguru kun na, anyanga mani maa mo’di adika sabiti si ri si? ²⁴Anyi li le’jo anya mi a ndeka isa si ku, ti anyili le’jo anda rii.²⁵Ongu ‘ba zi engare Yerusalemu ga si ri ku’jokii, ‘Di Andaa ‘i ku, ‘ba a ndule ‘dilr rii ²⁶Ti anyinde, Andaa kolo’joru kare ingwe aga, ‘jokii laka nga zi alu saa ku. ‘Ba amba ni gbadu ‘di Andaani Kristu ‘i? ²⁷Amani kare ago ‘di a engare ga ri ‘ja, ti de Kristu kumu kemura, mo’di zi mu ni kare Andaa engare ga ri ku.²⁸Ongu Yesu ojwa kenisa aga kare Andaa nga lenirega ri ni gasi ku’jo, Anyi tuwadu anyini ma ra, ongu anyini kare maa engare ga ri saa ra: memu maa ngasi a’dule ku, ti mo’di mani ezwere ri Andaa ni gba rii, anyini Andaa ni ku. ²⁹Ti mani Andaa ni ra, a’dusia menga Andaa di, ongu Andaa ezwe ma ni.³⁰Ongu a’i le Andaa ni kole: ti mo’di zi iyo di ‘bare Andaa ruge, a’dusia esu Andaa saa adi esa kuru. ³¹‘Ba karako laki aga a’ikii Andaa ni ra, ku’jokii, De Kristu kumu kemura, Andaa kumu kede nyuma karako kuzwa ago ‘di a edele ri ra ? ³²Farusei’ba erikii laki kotakii le’jo Andaa ruge le’jo ‘disi; Farusei’ba amba ‘ba nga azi’ba Rubanga ni ri pito zwekii askeria Andaa ni ekore ga.³³Ongu Yesu ku’jo a’ini, Adi maa saa lesi gaangwadu, mani oluzo anyito rii, ti mamu mangwi Mo’di mani ezwere ri di. ³⁴Anyivo anyindu ma, ti anyivo anyesu ma ku: kare maa olurega ri , anyate saka laka ku.³⁵Ongu Yudaya’ba lo’jorukii a’ia’ini, Andaa kumu kumu inguwa, ama Andaa ni esuzo ku rii? Andaa kumu kumu ‘ba aca’ba juru aga ri ni ga, juru lenire ga? ³⁶Le’jo ‘d ni ovi ingoni, Andaa ‘jole, Anyivo anyindu ma anyivo, anyivo anyesu ma ku: kare maa olure ga rii, anyate saka laka ku rii?³⁷O’du karama a lokozo ri si, andaa ni ini amba karama dii, Yesu ede ‘jo nga u’duku si ku’jo, Mo’diiyibi a kole ri , e’be andaa kemu madi, kumvu. ³⁸Mo’di mani a’ire rii, kende buku a‘jozo ri ani, golo iyi lidi a ri kumu kulu kenga andaa agasi.³⁹( Ti Andaa ‘jo le’jo di Endi a ruge, ‘ba Andaa ni a’I’ba rii kate esuka na : a’dusia esu Endi Okole rr adi ezwe kuru, kesu Yesu ‘i saa esu adi a’ba laka eku kuru.)⁴⁰Ongu ‘ba karako de kerikii le’jo ‘dii , ku’jokii, Gbadu, ‘dii Anda ni profeta. ⁴¹‘Ba zi ku’jo, ‘Dii Kristu ‘i . Ti ‘bazi ku’jo, Kristu kate engakaa Galilaya ga si wa? ⁴²Buku ‘jo kuru, Kristu kumu kenga ori Daudi di niga, kenga ‘boru Betelehemu ga si, kare anda Daudi a olure gar ii?⁴³Anda ‘ba lapiru Andaa si ra. ⁴⁴‘Ba zi le Andaa ni kole, ti mo’di zi di ‘bare Andaa ruge na iyo.⁴⁵Ongu askeri evo ‘ba amba nga azi’ba Rubanga ni ri di Farusei’ba to, ku’jokii asikeria ileni, Anyezi Andaa ni kuru a’dusi? ⁴⁶Askeria a’i ku’jokii, Mo’di zi iyo loro’jore ago ‘di di ani nai.⁴⁷Ongu Farisei’ba a’i ku’jokii a’ini, Anyi saa alunjwa anyi ra ? ⁴⁸‘Ba zi amba lelega, deku Farisei’ba lelga a’i Andaa ni ra ? ⁴⁹Ti ‘ba cara ni’ba ku ‘dii a’i ‘ba ceni a rii⁵⁰Nikodemu (andaa ni anda emure Yesu di ini agar ii, andaa ni mo’di alu a’ia lelega rii) ku’jo a’ini, ⁵¹Cara amadi kuli le’jo ‘bani esu adi eri le’jo andaa tige pa ku, kuni nga andaa edele ri pa ku ? ⁵²A’ikii ku’jokii andaa ni, Nyi saa nyenga Galilaya ? Ndu, nyesuo profeta zi iyi engare Galilaya ga si na’i.⁵³‘Ba alu alu e’dokii acaka a’idi zoga si.

Chapter 8

¹Yesu mu ‘be Oliveti di niga. ²Lovuru inini Andaa emu kenisa aga idi, ongu ‘ba ‘boro evokii Andaa di, Andaa ri vuru pi leni a’i. ³Ongu karania Farusei’ba to ezikii izi a’ia kole asa ga ri Andaa di, de ku’bakii andaa ni agaga.⁴Ku’jokii Andaa ni, Laponyi, izi ‘di ako asa edere ga, ⁵Cara ga Musa anda ecara amani ku’jo, ‘ba nga ede’ba ‘diani rii dubale akuwa a’i onosi, ti nyidi nyi’jo a’du ? ⁶‘Jokii ‘di Andaa ni o’bizo, e’bedu a’i kesu le’jo Andaa ni esikizo. Ti Yesu wo vuru, cwi nga vuru Andaa disi, kende Andaa eri a’ia le’jo ile kuru ani.⁷Ti de kuzikii Andaa ni idi, Andaa nga oru, ku’jo a’ini, Mo’di anyini lelega nire a’jo andaa ni enji ako rii, ke’do andaa ni waka oni si ati ni. ⁸Ongu Andaa wo vuru idi nga cwire ga.⁹De kerikii ‘dii a’ia asige a’ia’ini a’jo a’i enji’ba, vokii laangwe alu alu, e’doru amba gas a ko cirri ri nig a. Yesu lesi a’dule pi izi ile ede agaga. ¹⁰De Yesu kunga oru, nde ‘ba kuru ti izi ile a’dule, ku’jo andaa ni, Izi, a’i inguwa nyini esiki’ba rii? Mo’di zi iyo le’jo lire nyaa ruge nai? ¹¹Andaa ku’jo, Mo’di zi iyo Opi, . Ongu Yesu ku’jo andaa ni, Ma saa mali le’jo nyaa ruge ku, Mu, tie de enji idi ku.¹²Ongu Yesu lo’joru a’ini idi, ku’jo, Ma ingwe vu dii, mo’di maa vu ni okore rii andaa mu lawe vu ini a si ku, ti kumu kolu ingwe lidi di to ¹³Farisei’ba ‘jokii Andaa ni, Nyi nyinge le’jo nyaa ruge a’dule, le’jo nyaa ngele ri gba ku.¹⁴Yesu a’i ku’jo a’ini, Kolu maange le’jo maa ruge a’dule saa le’jo maa ngele ri andaa ni gba, a’dusia mani kare maa engare ga ri ‘ja,, pi kare maa murega ri to, ti anyi anyate kare maa engarega ri ni ‘joka ku, pi kare maa mure ga ri saa. ¹⁵Anyi anyoli le’jo ru si, ti mali le’jo mo’di zi ni ku. ¹⁶De mali le’jo, le’jo madii gbadu, a’dusia ma a’dule ku, ti ama Ata mani ezwere ri to.¹⁷Ongu acwi anya cara ni ga saa, a’jo, le’jo ‘ba ri ri a ngele rii anda ni gbadu. ¹⁸Mange le’jo maa ruge a’dule, pi Ata anda mani ezwere rii Andaa saa kunge le’jo maa.''¹⁹Ongu ku’jokii Andaa ni, Nyata ni inguwa ? Yesu aka ku’jo, Anyini Ma ku, kolu maa Ata’i saa ‘i : kolu tebe anyini ma ra, tebe ‘dii anyini Mata ni saa ra. ²⁰Le’jo ‘di Yesu ‘jo limi ni zoga, esu Andaa keleni ‘ba kenisa aga: mo’di zi iyo di ‘bare Andaa ruge nai; a’dusia esu Andaa saa adi esa kuru.²¹Ongu Yesu ‘jo a’ini idi, Mamu Maanga, anyivo anyindu ma, ti anyivo anyoda anya enji ni aga: kare maa murega rii anyate saka laka ku. ²²Ongu Yudaya’ba ku’jo, Andaa kumu ku’di ru ra ? A’dusiaAndaa ku’jo, Kare maa murega ri anyate saka laka ku.²³Andaa ku’jo a’ini, Anyi anyenga vuru,Ma’i menga oru, Anyi ‘ba vu ‘di dii,, Ma mo’di vu ‘di dii ku. ²⁴‘Disi ma’jo anyini, anyivo anyoda anya enji ni aga: a’dusia de anya’i a’jo Ma Andaa ‘i ku nai, anyivo anyoda anya enji ni aga.²⁵Ongu ku’jokii Andaa ni,Nyi a’di’i ? Yesu ku’jo a’ini, nga anda maa ‘jole anyini eze ri adi olu andaa karega. ²⁶Le’jo karako aa mani ‘jole anyini pi le’jo lika anyini to: ti Mo’di mani ezwere rii Andaa ni gba, molo’joru vu ni le’jo maa erile Andaa di sir ii. ²⁷Nikii ku a’jo Andaa lo’joru a’ini Ata ruge.²⁸Ongu Yesu ku’jo a’ini, De anyivo anyingi Ori Mo’di ni oru ra, anyivo anyinie Ma wo Andaa ‘i , pi nga maa edele rii madii ku, ti kende Ata mani lenire rii, malu’jo le’jo ‘di ayosi. ²⁹Mo’di anda mani ezwere ri aa mato; Ata e’be ma a’dule kuru, a’dusia mede nga tuwadu anjo kere Andaa ni rii. ³⁰De Andaa ku’jo le’jo ‘dii, ‘ba karako a’i Andaa ni ra.³¹Ongu Yesu ku’jo Yudaya’ba Andaa ni a’i’ba ileni, De anyenjaru le’jo madi nig a, anyi maju madii gbagbadu. ³²Anyivo anyini gba ni ra, gba kumu kayu anyi ra. ³³Akakii Andaa ni ku’jokii, Ama ‘bonji Iburaimu dii, eze saa ama opi mo’di zi dii ku, a’dusi ny’joo , Avo ayu anyi ra?³⁴Yesu aka a’ini ku’jo, Gbagbadu ma’joo anyini, ‘Ba tuwadu enji ede’ba rii a’i opi enji dii. ³⁵Opigo olu zoga ini tuwadu ku,ti ‘Bura kolu ini tuwadu. ³⁶Ayosi de ‘Bura ayu anyi ra, gbadu ayu anyi ra.³⁷Manira anyi ‘bonji Iburaimu dii, ti anyile mani ‘dika, a’dusia le’jo madii anya aga iyo. ³⁸Malu’jo nga maa ndele Ata di si ri a ruge: anyi saa anyede nga anya ndele anya ata di rii.³⁹Akakii, ku’jokii Andaa ni, Iburaimu ni ama ata ‘i. Yesu ku’jo a’ini, de anyi Iburaimu a ‘bonji ‘i , tebe ‘dii anyede I’bu Iburaimu dii. ⁴⁰Ti diadu anyile mani ‘dika, mo’di le’jo gba ri ni ‘jore anyini rii, maa erile Rubanga di sir ii: Iburaimu anda ede ileni kuru.Anyi anyede nga anya ataa dii. ⁴¹Ongu ku’jokii Andaa ni, oti ama asa aga ku; ama Ataa ni alu, Andaa ni Rubanga ‘i.⁴²Yesu ku’jo a’ini, De Rubanga ni anya Ata a ‘i , tebe ‘dii anyile ma ra: a’dusia menga Rubanga di madi emu, memu maa nga a’dule ku, ti Andaa ezwe ma ni. ⁴³A’dusi anyini le’jo maa ‘jole ri ku? A’dusia anyeri le’jo madi ku. ⁴⁴Anyi anya ataa ni satani ‘i, anyedee anya ata a lezo ri ani. Andaa ni mo’di lo’di dii anda eze eze, olu gba aga ku, a’dusia gba andaa ni aga iyo. De kulu’jo enjo kulu’jo andaa le’jo ‘i: a’dusia andaa ni enjo, pi enjo ni ata.⁴⁵A’dusia malu’jo le’jo gba rii anyi anya’i ma ku. ⁴⁶Mo’di anya lele ga a’di’i le’jo lire ga maa ruge a’jo ma enjire rii ? Ongu de ma’jo le’jo gba rii, a’dusi anya’i ma ku ? ⁴⁷Mo’di Rubanga dii keri le’jo Rubanga dii: anyeri ku a’dusia anyi ‘ba Rubanga dii ku.⁴⁸Ongu Yudaya’ba a’ikii ku’jokii Andaa ni, Ama’jo anda ku nyi Samaria’ba go, pi nyi ori injwi to? ⁴⁹Yesu a’i ku’jo, Ma ori injwi ako; ti maru Mata ni; anyi anyiru ma ku.⁵⁰Mandu maa eku a’dule ku, mo’di zi aa ndure rii pi le’jo lire ri to. ⁵¹Gbagbadu ma’jo anyini, mo’di maa le’jo nit a mbare rii mu nde da ku.⁵²Ongu Yudaya’ba ‘jokii Andaa ni, Diadu ama ni ra nyi ori injwi to: Iburaimu da wo ra, profetaa to, ti nyi nyi’joo mo’di maa le’jo nita mbare ri andaa mu ‘bi da ku? ⁵³Nyi amba nyizwa ama ata Iburaimu ni ra, dare ra rii? Profeta saa oda ra ‘do: nyidi nyi a’di’i?⁵⁴Yesu a’i ku’jo, De ma’ba laru maa rugge a’dule, laru madi ile isa: Mata ku’ba laru maa ruge ni; Andaa ni anya’jole anya Rubanga ‘i rii, ⁵⁵Anyini Andaa ni ku, ti mani Andaa ni ra: de ma’jo mani ⁵⁶Andaa ni ku mamu mecoru enjo anyiani: ti mani Andaa ni ra mamba Andaa le’jo ni nga’i.⁵⁷Ongu Yudaya’ba ‘jokii Andaa ni, Nyi adi nyate kinya muditou kuru, anda nyinde Iburaimu ni ra? ⁵⁸Yesu ku’jo a’ini, Gbagbadu ma’joo anyini,, adi esu Iburaimu ni tizo kuru rii, Ma aa. ⁵⁹Ongu ‘dukii oni Andaa ni wazo: ti Yesu zu ru di, fu kenisa asi pi, laga a’ia lelega si, mu Andaa nga pi.

Chapter 9

¹Yesu a lagarega, Andaa nde mo’di tile mi ako rii. ²Andaa maju zikii Andaa ni, ku’jokii, Laponyi, a’di enji ni, ago ‘dii de ‘ba andaa ni ti’ba rii, andaa ni tizo du mi ako rii?³Yesu a’i , ku’jo, Ago ‘dii enji kuru, kolu ‘ba andaa ni ti’ba rii saa ‘i: ti dudu i’bu Rubanga di akunde andaa ruge. ⁴Dubale amide i’bu mo’di mani ezwere ri di itu itu, a’dusia vu ini kumu kemura, mo’di zi iyo atere I’bu edere na’i ⁵De adi ma vu dige, Ma ingwe vu dii.⁶De Andaa kolo’joru ‘dini, Andaa wi tuze vuru, ocwa inga tuze to pi ‘ba mo’d miako ri ri a mige, ⁷Ku’jo andaa ni, Mu jwe ka’bulu Siloam di niga (le’jo ekwi na andaa ni zwele ra rii), andaa mu , jwe, engwi naa si kunde nga.⁸“Ba a’idi ‘boru rii pi a’i andani andaa ni ndere esu andaa oluzo mi ako rii, ku’jokii, Di ‘Di andaa ni anda olure nga a’ire rii ku ? ⁹“Ba zi ku’jo, Andaa ‘i, zi ku’jo, Kende andaa’i : ti andaa ku’jo, Ma andaa’i.¹⁰Ongu ku’jokii andaa ni, Nyaa mi mi awiru ingoni? ¹¹Andaa a’i ku’jo Mo’di lungwele Yesu’i rii ocwa inga, kudi ‘baa ma mige, ku’jo mani, Mu ka’bulu Siloam di niga, mu jwe: Mamu majwe wo madi nga nde. ¹²Ongu ku’jokii andaa ni, Andaa ni inguwa? Andaa ku’jo, Mani ku.¹³Ezikii andaa ni anda mi ako ri Fa risei’ba. ¹⁴O’du anda Yesu a inga ocwazo, Andaa mi awizo rii esu o’du Sabiti dii. ¹⁵Ongu Farisei ‘ba saa zikii andaa ni idi ovi andaa nga ndezo risi. Andaa ku’jo a’ini, Andaa ‘ba inga maa mige , madi jwee, madi nga nde.¹⁶Farisei’ba zikii, ku’jokii, Mo’di ‘di enga Rubanga di ku, a’dusia anda ru Sabiti ku. ‘Bazi ku’jo, Mo’di enjire rii kate nyuma ‘dinipi Ri ni edeka ingoni ? Ayosi, lapirukii a’ia’ini ra ¹⁷Ongu ku’jokii mo’di mi ako ri ni idi Nyidi nyi’jo a’du Andaa ruge, a’dusia Andaa awi nyaa mi’i ? Andaa aka ku’jo, Andaa ni Profeta. ¹⁸Ti Yudaya’ba a’ikii kuru a’jo andaa ni anda mi ako, awi mina awi, ongu lungwekii mo’di mi rewire ra ri ata pi ende to.¹⁹Zikii a’i, ku’jokii, ‘Dii ‘bura anyidii, anya’jole ati mi ako rii? Diadu andaa kunde nga ingoni ? ²⁰Ataa pi ende to a’ikii, ku’jokii, Amani ra ‘dii ‘bura amadii, anda ati miako, ²¹Ti ovi andaa nga ndezo diadu rii , amani ku, pi mo’di andaa mi ni awire rii saa amani ku, andaa ni amba, anizi andaa’i: andaa ku’jo andaa nga ni.²²‘Ba andaa ni ti’ba ri ‘jokii la’jo ‘di a’dusia orikii Yudaya’ ‘ba: A’dusia Yudaya’ba anda ecarakii a’jo mo’di ‘jore Andaa ni Kristu ‘i rii a’i kudoo zo Rubanga di ni agasi pi. ²³E’be le’jo ‘disi, ‘ba andaa ni ti’ba ri ku’jokii Andaa ni amba, anyizi andaa ‘i.²⁴Ongu lungwekii mo’di anda miako ri idi, ku’jokii andaa ni, Ke eku Ruba nga ni, amanie mo’di ‘di enjire. ²⁵Andaa a’i ku’jo, De Andaa ni enjire, de enjire ku, mani ku, mani nga alu a’jo anda ma mi ako ti diadu mande nga.²⁶Ongu ku’jokii andaa ni idi, Andaa ede nyini a’du, Andaa awi nyaa mi ingoni ? ²⁷Andaa a’i a’ini, Ma’jo anyini wo ra, anyer kuru: a’dusi anyile Erika na idi ? Anyi saa anyile olule andaa maju ‘i?²⁸Ongu ‘dakii andaa ni, ku’jokii, Nyi Andaa maju ‘i, ti ama Musa a maju ‘i, ²⁹Amani anda Rubanga lo’joru Musa ni: ti ago ‘dii amani ku kare Andaa engare gar ii.³⁰Mo’di ile a’i ku’jo a’ini, ‘Dii le’jo opko rii, a’dusia anyini ku kare Andaa engare gar ii, ti Andaa awi maa mi ni. ³¹Amani Rubanga eri enji’ba ku, ti de mo’di kuru Rubanga pi kede nga Rubanga a lele rii, Rubanga keri andaa ni.³²E’do anda eze eze ‘ba eri kuru ado mo’di zi awi mo’di zi tile mi ako ri ni mi ra. ³³De mo’di ‘di enga Rubanga di ku, Andaa ate nga zi edeka ku. ³⁴A’ikii ku’jokii andaa ni, Nyi gbari anda ati nyi enji aga, nyeleni ama nyi ? Ongu dokii andaa ni pi.³⁵Yesu eri ado andaa ni pi, ti de kumu kesu andaa ni idi, ku’jo andaa ni, Nya’i ‘Bura Rubanga dir a? ³⁶Andaa a’i ku’jo, Andaa ni a’di’i ya, Opi, e’bedu ama’i Andaa ni ? ³⁷Yesu ku’jo andaa ni, Nyinde Andaa ni ra, Ongu saa Andaa ni ‘dii, loro’jore nyito rii. ³⁸Ongu andaa ku’jo, Opi, ma’i ra. Ongu andaa wo Andaa ni andaga.³⁹Yesu ku’jo,, Memu vu dige ‘dia le’jo lalire, e’bedu a’i nga nde’ba ku rii kundekii; a’i nga nde’ba rii kecorudu mi ako. ⁴⁰Ongu Farisei’ba zi anda olure Andaa to ri, erikii le’jo ‘dii, ku’jokii Andaa ni, Ama saa ama mi ako? ⁴¹Yesu ku’jo a’ini, Kesu anyi mi ako , tebe’dii anyi enji ako: ti diadu anyi’joo, Amande nga ,ayosi anya enji kolu ru.

Chapter 10

¹Yesu ku’jo a’ini, gbagbadu ma’jo anyini, mo’di kwire goro aga kotisi ku rii, ti kutu leti zisi, andaa ni ogu pi kuraka re. ²Ti mo’di kwire kotisi rii andaa ni indilei.³Koti lu’bure kawi koti andaa ni; bilo keri andaa u’duku ‘i: andaa kulungwe andaa bilo rusi pi andaa keyi a’i laangwe. ⁴De andaa keyi andaa bilo tuwadu laangwe, andaa kalaga a’ini ati, pi bilo kuko andaa vu ‘i: a’dusia a’i ni andaa u’duku ra.⁵A’i oko mo’dizii ni vu ku, ti kufekii andaa disi pi; a’dusia nikii mo’di ile a u’duku ku. ⁶Yesu ‘jo o’do ‘dii a’ini,: ti erikii le’jo ni ekwi Andaa ‘jole a’ini ri kuru.⁷Ongu Yesu ‘jo a’ini idi, Gbagbadu ma’jo anyini, Ma koti bilo dii. ⁸‘Ba tuwadu anda evo’ba mani ati rii, a’i ogu pi kuraka’ba: bilo eri a’i kuru.⁹Ma koti: mo’di kwire madisi rii, andaa kumu kala-riru ra, pi kumu kutoru pi kekwi pi kekwi, kesu onya loso rii. ¹⁰Ogu kemu nga zisi ku, ti nga ogurega pi ‘direga , pi enjirega: Memu e’bedu kolukii lidi, pi e’bedu a’ia lidi kolu loso ambamba.¹¹Ma indilei loso rii: indilei loso ri kuke andaa lidi andaa bilo si. ¹²Ti mo’di i’bu edere rubiasi rii, indilei gba ku rii, bilo andaa dii gba rii ku rii, de kunde o’du kemu, ke’be bilo, kufe pi, o’du kuko a’i kare a’i pi. ¹³Andaa kufe pi a’dusia andaa ni mo’di i’bu edere rubiasi rii, andaa ra nga bilo dige ku.¹⁴Ma indilei loso rii, mani maa bilo ‘ja, a’i saa nikii ma ‘ja. ¹⁵Kende Ata a mani nizo riani, ma saa mani Ata ni ra: pi make maa lidi bilosi. ¹⁶Ma bilo zito saa, a’i goro ‘di dii ku: dubale amezi a’i pi a’i kuvo keri maa u’duku ra: pi kumu kolu goro alu pi indilei alu.¹⁷Le’jo ‘disi maa Ata le ma ra, a’dusia make maa lidi, ongu mate ‘dukana idi. ¹⁸Mo’dizi ate ‘dukana madisi ku, ti makee maanga a’dule, : Ma opko to kerega, ongu ma opko to ‘durega idi. Cara ‘dii mesu Mata disi.¹⁹Yudaya’ba lapirukii le’jo ‘disi ra. ²⁰‘Ba karako ku’jo, Andaa ni endi injwi ri to,pi maamali, a’dusi anyeri andaa ni? ²¹Zi ku’jo, Le’jo dii mo’di endi injwi ri to rid ii ku. Endi injwi ri kate mo’di mi ako ri ni mi awika?²²Anda karama kenisa azizo ri aa Yerusalemu ga, esu vu ayi. ²³Yesu lawe kenisa aga baranda Silimani di nigasi. ²⁴Ongu Yudaya’ba evokii tarukii Andaa bara ga ku’jokii Andaa ni, Nyi’jo le’jo gba ri amani a’dungani? De nyi Kristu ‘i ‘jo amani pelere.²⁵Yesu a’i a’ini ku’jo, anda ma’jo anyini ra, ti anya’i kuru, i’bu maa edele Mata a rusu rii, kunge le’jo maa ruge ni. ²⁶Ti anya’i ku a’dusia anyi maa bilo ‘i ku, kende anda maa’jozo anyini ri ani .²⁷Maa bilo keri maa u’duku ‘i, pi mani a’ira, ongu a’i koko maa vu ‘i. ²⁸Make a’ni lidi lokore ku rii, vo dakii ku pi mo’di zi iyo mure a’ini eparega maa diga si.²⁹Mata ni anda a’ini ekere mani rii,Andaa ni amba zwa ‘ba tuwadu, pi mo’di zi atere a’ini eparega Mata a diga sin a iyo. ³⁰Ama Mata to ama alu. ³¹Ongu Yudaya’ba ‘dukii oni idi Andaa ni wazo.³²Yesu a’i a’ini, Me’dete anyini i’bu karako loso engare Mata dir ii, i’bu ingosi anyile mani waka onisi rii? ³³Yudaya’ba a’ikii Andaa ni ku’jokii, i’bu loso risi amawa nyi onisi ku, ti la’dasi, a’dusia nyi mo’di isa rii, nyile nyini’bale Rubanga du.³⁴Yesu a’i a’ini, Acwi anyidi caraga kuru, Ma’jo anyi rubanga? ³⁵De Andaa kulungwe a’i rubanga a’i anda le’jo Rubanga di emu a’ini ripi ( pi Buku ate renj-ika du ku); ³⁶Anyi’joo malu’da nga, ma gba mo’di Ata a ‘bale mgbi, ongu ezwele vu dige rii, maa ‘joka ma ‘Bura Rubanga dii si?³⁷De mede i’bu Mata a dii ku, anya’i ma ku, ti de medee, kolu anya’i ma ku saa, anya’i i’bu ayo, e’bedu anyate nika pi a’ika , ³⁸Ata ni mani aga pi ma Andaa ni aga. ³⁹Ayosi lekii Andaa ni koka idi: ti Andaa naru pi a’ia digasi,⁴⁰ongu Andaa mu Yurudani a’doga idi, kare anda ati Yuwani a ‘ba ni batisimu kerega ri niga rii, pi Andaa olu laka nale. ⁴¹‘Ba karako evokii Andaa di, ku’jokii, Yuwani anda ede nyuma kuru, ti le’jo tuwa andaa ‘jole mo’di ‘di a ruge rii anda gba. ⁴²‘Ba amgbu naa rii erikii le’jo Andaa ‘jole ri ra.

Chapter 11

¹Ti anda mo’dizi lajwa to, runa Lazero ‘i, Betania gar ii, ‘boru Maria pi di Marta to. ²( Maria ‘dii andaa ni anda Opi ni tire odu sir ii, Andaa pa ni lire andaa di’bi sir rii, adozi Lazero ni run a injwi ni ).³Ayosi andaa avunji zwe ofu Andaa di , ku’jokii, Opi, nde, andaa ni nyaa lele ndo ri run a injwi. ⁴De Yesu keri ileni, ku’jo, Lajwa ‘dii ate andaa ni ‘dika ku, ti Rubanga ni eku esuzo, e’bedu Rubanga ni ‘Bura kesu eku ayosi.⁵Esu Yesu le Marta pi ambazi to, Lazero nil aka. ⁶De Andaa keri a’jo andaa ru injwi, Andaa olu kare Andaa olure ga ri niga o’du ri. ⁷Ongu ‘di a vuga Andaa ku’jo Andaa maju ni, Avokii Yudaya ga idi.⁸Andaa maju ku’jo Andaa ni, Laponyi, Yudaya’ba le nyini wale onisi iniri ‘dii, ongu nyimu nale idi? ⁹Yesu a’i, saa mudi a limbi ri ku o’du alu aga? De mo’di kalawe itu , andaa reru ku, a’dusia andaa kunde ingwe vu dige ‘dii.¹⁰Ti de mo’di kalawe ini, andaa kureru ra, a’dusia ingwe andaa to iyo. ¹¹Andaa lu’jo Lu’jo le’jo ‘dii, ‘di a vuga Andaa ku’jo a’ini, Ama rozi Lazero ni ko’duli, ti mamu andaa ni enjire o’duge si.¹²Ongu Andaa maju ku’jo, Opi, de andaa kuko’duli, kenjira. ¹³Yesu ‘jo le’jo andaa dazo rii; ti a’ira Andaa ‘jo le’jo lovuzo o’dusi rii. ¹⁴Ongu Yesu ‘jo a’ini pelere, Lazero dara.¹⁵Ongu maa asi i’bwe anyisi a’dusia ma nale ku, e’bedu anya’i ; ti avokii andaa di ¹⁶Ongu Tomasi ni lungwele Didumo ‘i rii, ku’jo andaa rozi maju ‘baazi ni, Ama saa avokii, e’bedu amoda Andaa to.¹⁷De Yesu kemu, esu andaa olu ‘budi aga ini su. ¹⁸Betaniya ni ititi Yerusalemu to ate maili ri ku. ¹⁹Yudaya’ba karako evokii Marta pi di Maria to a’ia asi ni e’bwere ga a’ia adozi si. ²⁰Ongu Marta de keri a’jo Yesu kemu, andaa mu dina ni loswire: ti Maria le olu zoga.²¹Ongu Marta ‘jo Yesu ni, Opi, de anda kolu nyi ‘dia, tebe’di maa adozi da kuru. ²²Ti diadu saa manira, nga tuadu nyaa mule a’ile Rubanga dir ii, Rubanga kumu kukee nyini ra. ²³Yesu ku’jo andaa ni, Nyaa adozi kumu kenji idi.²⁴Marta ku’jo Andaa ni, Manira, andaa kumuk kenji idi tozo o’du ‘baa enjinga vu a lokozo ri nig a. ²⁵Yesu ku’jo andaa ni, Ma enjika pi lidi to: mo’di mani a’ire rii, de kolu kuda ra saa , andaa kumu kolu lidi. ²⁶ongu ‘ba tuwadu lidi mani a’i’ba rii vo dakii ku ini tuwadu. Nya’i ‘di ra?²⁷Andaa ku’jo Andaa ni, Eyoo, Opi: Ma’ira nyi Kristu ‘i, Rubanga ni ngwa emure vu dige rii. ²⁸De ku’jo ileni, andaa mu lungwe ambazi Maria ni maraga, ku’jo laka Laponyi emura, kulungwe nyi. ²⁹De andaa keri ileni, andaa nga oru ezeze emu Andaa di.³⁰Esu Yesu adi esa ‘boru kuru, ti Andaa olu kare Marta Andaa ni esure ga riniga. ³¹Ongu Yudaya’ba anda olu’ba andaa to zoga, andaa ni asi e’bwerega rii, de kundekii Maria nga oru eze fu laangwe, kokii andaa vu, kuraakii, andaa kumu ‘budige owurega nale. ³²Ongu de Maria kemu kare Yesu a edere ga ri niga, nde Andaa ni pi ‘de vuru Andaa paga, ku’jo Andaa ni, Opi, de anda kolu nyi ‘dia, tebe’dii maa adozi da kuru.³³De Yesu kunde andaa ouka, Yudaya’ba evore andaa to rii saa koukii, Andaa asi ngu mgbu. ³⁴Ku’jo a’ini, Anyi’ba andaa ni inguwa ? Ku’jokii Andaani, Opi, emu ndee . ³⁵Yesu ‘de ousi.³⁶Ongu Yudaya’ba ku’jokii, Anyinde Andaa le andaa ni ingoni. ³⁷‘Bazi ku’jo, Mo’di ‘di awi mo’di mi ako ri ni mi ra, Andaa ateku mo’di ‘di ni lugarega dare ga si ku?³⁸Ongu Yesu ni asi lajwa idi emu ‘budi ge. Esu ‘budi na ugi, aku tina oni si. ³⁹Yesu ku’jo, Any’du oni ‘di pi. Marta, mo’di dare ri ambazi ku’jo Andaa ni, Opi, diadu agi na kungu injwi a’dusia olu o’du su da aga. ⁴⁰Yesu ku’jo andaa ni, Ma’jo nyini kuru, de nya’ira nyimu nyinde eku Rubanga dir a?⁴¹Ongu ‘dukii oni pi ‘bu tigesi. Yesu ngi mi oru, ku’jo, Ata, manjo nyi a’dusia nyeri ma ra. ⁴²Manira nyeri ma ini tuwadu: ti a’dusia ‘ba ede’ba ‘d si ma’joo ayosi, e’bedu ka’ikii a’jo nyezwe ma nyi.⁴³De Andaa ‘jo ‘dini, Andaa jwa u’duku okposi, Lazero, efu laangwe. ⁴⁴Andaa ni dare ra ri efu laangwe, ombe pana pi dina to bongu ‘ba sezo risi: andana ombe mondilisi. Yesu ku’jo a’ini, Anyayu ra, anye’be kumu.⁴⁵De Andaa ‘jo ‘dini, Andaa jwa u’duku okposi, Lazero, efu laangwe. ⁴⁶Andaa ni dare ra ri efu laangwe, ombe pana pi dina to bongu ‘ba sezo risi: andana ombe mondilisi. Yesu ku’jo a’ini, Anyayu ra, anye’be kumu.⁴⁷Ongu ‘ba nga azi’ba Rubanga ni ri pi Farisei’ba to emurukii lokiko ga, ku’jokii, Amede a’du ? A’dusia mo’di ‘dii kede nyuma karako. ⁴⁸De ame’be Andaa ni ‘dini, ‘ba tuwadu kuvo ka’i Andaa ‘i: Roma’ba kuvo ku’du ama kare ama suru to pi.⁴⁹Mo’di alu a’idii, runa Kayafa ‘i, esu andaa ni mo’di amba nga azire Rubanga ni kinya nasi rii, ku’jo a’ini, Anyini nga alu saa ku. ⁵⁰Kolu lara saa anyira ku, Duba amani mo’di alu kuda ni ‘basi, e’bedu suru tuwadu kuda du ku.⁵¹Andaa ‘jo le’jo ‘di andaa ngasi a’dule ku: ti esu andaa ni mo’di amba nga azire Rubanga ni kinya nasi rii, andaa e’dete a’jo Yesu kumu kuda suru ‘disi. ⁵²Suru ‘disi a’dule ku, ti saa e’be Andaa kumu kemu ‘bonji Rubanga di aca’ba kare zigesi ri kare alu ga. ⁵³E’doru o’du nasi kulundukii leti Andaa ni ‘dizo.⁵⁴Ayosi Yesu lawe wok u kare okolega Yudaya’ba lelega si; li nga mu kare ire mondi ti ri nig a, ‘ba a lungwele Efuraimu ri niga, olu laka Andaa maju to. ⁵⁵Esu karama lagazo Yudaya’ba di ire; ‘ba amgbu engakii a’idi ‘boru si vokii Yerusalemu ga a’ini ro’bazo itu ogboro ni.⁵⁶Ongu ndukii Yesu ni, lo’jorukii a’ia’ini, lele a’ia edere kenisa agar ii,, Anyira a’du, Andaa emu karama ga ku ? ⁵⁷‘Ba amba nga azika Rubanga ni ri Farisei’ba to keki cara a’jo de mo’di kuni kare Andaa olurega rira, andaa ke’dete a’ini, e’bedu a’i kate Andaa ni koka.

Chapter 12

¹Esu lesi o’du azia katedu karama lagazo rii, Yesu emu Betaniya ga, kare anda Lazero a olurega rii, andaa ni anda dare Yesu a enjile daga sir ii. ²Edekii Andaa ni onya undwe rii naa, Marta luke onya ni: ti Lazero ni anda alu a’ia lelega ori’ba onyaga kare alu ga Andaa to rii. ³Ongu Maria e’du odu lage opko ngure viya rii, efu Yesu a pa du, kudi lia andaa di’bi si: pi zo ni a elili odu ile ni agisi ambamba.⁴Ongu mo’di alu Andaa maju ni lelega, runa Yuda Kariota ‘i, andaa ni mure Yesu ni esikire rii,ku’jo, ⁵Esu odu ‘dii elezi gine miya na si, pi ake candi ‘ba ni ku a’dusi? ⁶Andaa ‘jo ‘dii candi ‘ba raka si ku, ti a’dusia andaa ni ogu, kubegu kolu andaa di pi andaa ku’du nga andaa ni agasi andaa leka si.⁷Yesu ku’jo, E’be andaa kolu, anye’be kede nga evole edele maa ruge o’du mani esizo ri niga rii. ⁸A’dusia anyolu candi’ba to o’du tuwadu; ti ma anyito o’du tuwadu ku.⁹Yudaya’ba karako nikii a’jo Andaa ni aa nale: evokii Yesu ni ndere a’dute ku: ti lekii Lazero ni ndele saa, mo’di anda Andaa enjile da asi rii. ¹⁰Ti amba kenisa di amakii le’jo Lazero ni ‘dizo saa to. ¹¹A’dusia andaa si Yudaya’ba karako a’ikii Yesu ni ra.¹²Lovurunasi, laki evore karama gar ii, de kerikii a’jo Yesu kemu Yerusalemu ga, ¹³‘dukii ici ni du vokii Andaa ni di loswire, ojwakii, Ozana, Opi Israeli dii anda na loso, emure Opi a rusi rii.¹⁴De Yesu kesu kaino ni ngwa ra, ri dina niga. Kende cwizo ra ri ani, ¹⁵Akori ku, injonji Sioni di, nde, anya Opi kemu, ri kaino angwa dige.¹⁶Le’jo ‘dii maju ni ekwina ku, ti de kenji eku to iledii, erakii le’jo ‘di a’jo anda acwi Andaa ruge ni ra, pi edekii le’jo ‘di Andaa ni.¹⁷‘Ba anda olu’ba Andaa to lele Andaa Lazero ni lungwezo ‘budi asi, kudi enjia daasi rii a’i sadenia. ¹⁸Le’jo ‘disi saa laki vo Andaa di ni loswire, a’dusia erikii nyuma Andaa edele ri ra. ¹⁹Ongu Farisei ‘ba lo’jorukii a’ia’ini, Anyinde, anyate nga zi edeka wok u ? Nde, ‘ba tuwadu kuko Andaa vu ‘i.²⁰Esu Girigi’ba aa a’ia lelega evore Rubanga rure ga karama gar ii. ²¹Evokii Filipo di, andaa ni anda Betesaida Galilaya ga ri nig a rii,, zikii andaani, ku’jokii, Amba, amale Yesu ni ndele. ²²Filipo emu ‘jo Anderiya ni. Andereya pi Filipo to vo ‘jokii Yesu ni.²³Yesu a’i a’ini ku’jo, Saa esawora Ori Mo’di kesudu Andaa eku. ²⁴Gba gbadu, ma’joo anyini, de anya ni ekwi ku’de vuru ku, kuda ku, andaa kolu a’dule: ti de kudara ku’ba ekwi karrako.²⁵Mo’di andaa lidini lererii kumu kelegweera; mo’di andaa lidi nig are vu dige ‘diari, kumu kesu lidi lokoreku rira. ²⁶De mo’di kede i’bu madii, e’be andaa koko maa vu ‘i, karemaa olurega rii, mo’di madii saa kolu laka: de mo’di kede i’bu madii, Mata kuke andaa ni laru ra.²⁷Diadu maa asi kalajwa; mamu ma’jo a’du ? Ata lari ma saa ‘disi: ti le’jo ‘disi memu ‘dia saa ‘disi. ²⁸Ata, ke eku nyaa runi. Ongu u’duku emu ru’bugesi, ku’jo, Nake ekuu ni ra, ongu mamu makee eku laka idi. ²⁹‘Ba anda ede’ba Andaa to ititi rii erikii, ku’jokii, vu kuluzu, ‘bazi ku’jo, Malaika kolo’joru Andaa to ni.³⁰Yesu ai ku’jo, u’duku ‘dii emu masi ku, ti emu anyisi. ³¹Diadu le’jo lika vuni aa: diadu avo ado opi vu ‘didi pi.³²Ma saa de avo akungi ma oru vurusi, mamu meku ;ba tuwadu madi. ³³Andaa ‘jo ‘dii e’dete Andaa da ni ovi Andaa muzo dazo ri du.³⁴‘Ba a’i Andaa ni, Ameri caraga a’jo Kristu ni kolu ‘bo’bodu: a’dusi nyi’joo Ori Mo’di ni duba akungi oru ? Ori Mo’di ni ‘di a’di’i ya ? ³⁵Ongu Yesu ku’jo a’ini, Adi lesi ga ingwe aa anyito. Anyalawe lele ingwe a oluzo anyito aa ri ani,, vu ke’be nika anyini: a’dusia mo’di lawere vu ini asir rii ni kare andaa murega ri ku. ³⁶De ingwe aa anyito, anya’i ingwe ile ‘i, e’bedu anyolu ‘bonji ingwedii. Le’jo ‘dii Yesu ‘jo pi mu zuru a’ini di.³⁷Ti kolu Andaa kede nyuma karako a’ini ileni saa a’i a’i Andaa ni kuru. ³⁸E’bedu le’jo profeta Izaiya a ‘jole rii kederu du, andaa ‘jozo, A’di a’i ama le’jo ni? A’di nde Opi a dini?³⁹Ayosi atekii a’ikana ku, a’dusia Izaiya ongu ku’jo idi, ⁴⁰Andaa lu’bu a’ia mi cwi, Andaa emba a’ia asi opko; dudu kundekii a’ia misi ku, kunikii du a’ia asisi ku, kecorukii du, pi madi a’ini adi.⁴¹Le’jo ‘dii Izaiya ‘jo a’dusiya andaa nde Andaa eku’i, ongu ‘jo le’jo Andaa si. ⁴²TI opi amba ri a lelega karako a’ikii Andaa ni ra; ti a’dusia Farisei’basi, a’ile Andaa le’jo ni ‘joka ku, adi a’ini do zo elegi di niga si pi ku. ⁴³A’dusia a’ile recuka ‘badii zwa recuka Rubanga dir a.⁴⁴Yesu ojwa ku’jo, Mo’di mani a’irerii a’i mai ku, ti a’i mo’di mani ezwere rii. ⁴⁵Ongu mo’di mani ndere rii, nde mo’di mani ezwere ri ra.⁴⁶Memu vu dige olurega ingwe du, e’bedu ‘ba tuwadu mani a’I’ba rii kolukii vu ini aga ku. ⁴⁷De mo’di keri maa le’jo ‘i , ka’iku, mali laka le’jo ku, a’dusia memu le’jo lirega vu ni ku, ti vu larirega.⁴⁸Mo’di mani gare, maa le’jo ni kore ku rii, andaa le’jo ni lire aa: le’jo maa ‘jole rii, ile kumu kuli laka le’jo vu a lokonga ⁴⁹A’dusia molo’joru masi a’dule ku; ti Ata mani ezwere rii, Andaa eke mani mori nile’jo mani ‘jole pi mani ngele ri to. ⁵⁰Mani a’jo cara Andaa di andaa ni lidi olure tadu rii: ayosi le’jo tuwadu maa ‘jole , ma’joo kende Ata a ‘jozo mani riani.

Chapter 13

¹De adi karama lagazori esa kuru, Yesu ni a’jo saa Andaa di esara Andaa ni ngazo vu dige si muzo Atadi, esu Andaa le ‘ba Andaa di vu dige rii; le a’i sa ko lokorega (tadu). ²Lele a’ia nga nyare rii, esu Sitani ‘ba Yuda Kariota ori Sumoni ni asige Yesu ni lezizo’.³Yesu nira a’jo Ata eke nga tuwadu Andaa diga, pi Andaa enga Rubanga di ongu Andaa kumu Rubanga di, ⁴nga onya tigesi twi Andaa bongu ‘ba maraga; Andaa ‘du futa ‘i Andaa opige, ⁵ongu Andaa cu iyi lo’we aga, e’do maju ni pa jweka pi lika to futa Andaa ‘ile opige risi.⁶DE Andaa kesa Simoni Pettero di , Petero ku’jo Andaa ni, Opi, Nyijwe maa pa nyi ? ⁷Yesu ku’jo andaa ni, Nga maa edele ‘dii nyini diadu ku: ti nyimu nyinie o’du vule ra. ⁸Petero ku’jo Andaa ni, nyimu nyijwe maa pa alu saa ku. Yesu a’i andaa ni, de majwe nyi ku nyi mo’di madii ku. ⁹Simoni Petero ku;jo Andaa ni, Opi, maa pa ‘i papala ku, ti maa di pi maa di to saa.¹⁰Yesu ku’jo andaa ni, Mo’d ru jwere ra rii le ru jweka idi ku, ti pa na’i papala, a’dusia andaa ru tuwadu okole, anyi okole ti anyi tuwadu ku. ¹¹A’dusia Andaa ni mo’di Andaa ni lezire ri ra, ayosi Andaa ku’jo anyi tuwadu okole ku.¹²De Andaa kujwe a’ia pa ra, Andaa ‘du Andaa bongu, ri vuru idi, ku’jo a’ini, Anyini nga maa edele anyini ri ra ? ¹³Anyulungwe ma Laponyi pi Opi, anyi’joo loso a’dusia ma andaani, ¹⁴De ma anya Opi’i, pi Laponyi’i, majwe anya pa ra, anyi saa duba anyilujwe anya pa anyi anyini. ¹⁵A’dusia mede ‘dii me’dete anyini leti, anyi saa anyede kende maa edezo anyini riani.¹⁶Gba gbadu ma’jo anyini, Opigo olu amba zwa andaa opi ku, ongu mo’di ezwele rii olu amba zwa mo’di andaa ni ezwere ri ku. ¹⁷De anyini le’jo ‘di ratutu kolu anyito de anyedee ayo na’i. ¹⁸Ma’jo anyini tuwadu ku, ti mani: Mani a’i maa ‘dule rii ra, ti e’bedu Buku kederudu andaa kareniga, Andaa ni nga nyare mat rii ecoru maa o’ja rezi.¹⁹Diadu ma’jo anyini esu adi esa kuru du, e’be de kumu kesa ra , anyivo anya’ie a’jo ma andaa’i. ²⁰Gba gbadu ma’jo anyini, Mo’di maazwele ri ni a’ire rii a’i ma’i, ongu mo’di mani a’ire rii andaa a’i mo’di mani ezwere rii.²¹De Yesu ku’jo le’jo dii, Andaa asi lajwa, ku’jo, Gba gbadu ma’joo anyini, mo’di alu anya lelega kumu kelezi ma ra. ²²Maju lunderu mige mige, rakii Andaa ku’jo le’jo dii a’disi.²³Maju alu, andaa ni anda Yesu a lele ndo rii, atiru Yesu agaga. ²⁴Simoni Petero epe andaa ni disi, dudu Andaa ku’jo mo’di Andaa bele rii. ²⁵Ongu andaa atiru Yesu agaga ku’jo,Opi, a’di’i?²⁶Yesu a’i, Andaa ni mo’di maa mule linya dule itu aga rini kerega rii. De Andaa kudu linya itu agar a, Andaa ke Yuda ori Sumoni Kariota ni. ²⁷De andaa ka’i linya ile ra, Sitani kwi wo andaa asige, ongu Yesu ku’jo andaa ni, Nga nyaa mule edele rii ede ezeze.²⁸Ti mo’di zi iyo mejaga zire a’dusi Andaa ‘jo le’jo andaa ni ileni. ²⁹‘Bazi rakii a’dusi Yuda ni kubegu to, a’jo naa Yesu ku’jo andaa ni, Ge nga amalele karama ni rii; deku, a’jo andaa kuke nga candi’ba ni. ³⁰De andaa ka’i linya ilera, andaa fu laangwe rere, esu vu ini.³¹De andaa kufu laangwe pi, Yesu ku’jo, Diadu Ori Mo’di ni kesu Andaa eku, ongu Rubanga saa kesu eku Andaa si. ³²De Rubanga kesu eku Andaa si, Rubanga saa kumu ku’ba eku Andaa ni Andaa si,; rere Andaa kumu ku’ba eku Andaa ni. ³³‘Bonjii, Adi lesi ga molu anyito. Anyivo anyindu ma kende anda maa ‘jozo Yudaya’ba ni riani, Kare maa murega rii anyivo laka kpe; diadu ma’jo anyini ileni.³⁴Make anyini cara u’di rii, Anyileru ndo; kende maa anyini lezo riani, anyi saa anyileru ndo. ³⁵‘Disi ‘ba tuwadu kuvo kunie a’jo anyi maa maju’i de anyileru ndo na’i.³⁶Simoni Petero ku’jo Andaa ni, Opi, nyimu inguwa ? Yesu a’i andaa ni, Kare maa murega rii, nyate ma vu ni koka laka diadu ku, ti nyimu nyiko maa vu vulega. ³⁷Petero ku’jo Andaa ni, Opi, a’dusi mate nyaa vu ni kokaa diadu ku ? Mamu make maa lidi nyisi. ³⁸Yesu a’i andaa ni, Nyimu nyike nyaa lidi masi ? Gba gbadu, majoo nyini, Adi a’ulogo sa sira sorega kuru du, esuo nyiga ma vu na.

Chapter 14

¹Anyaa asi kalajwaku. Anya'i Rubanga, anya'i ma saa ma. ²Mata'di zoga kare oluzori aa karako: De kolu ileni ku, tebee'dii majo anyini, Mamu anyini kare edere. ³De mamu mede anyini kare edere'e ga ra, mamu mengwi idi, anyi a'ire madi, ebedu kare maa olure ga rii, anyi saa anyolu laka.⁴Kare maa murega rii anyini ra, leti saa anyini ra. ⁵Tomasi ku’jo Andaa ni, Opi, amani kare nyaa murega ri ku, leti na amanie ingo ngoni? ⁶Yesu ku’jo andaa ni, Ma leti, pi gba, pi lidi,: mo’dizi iyo murega Matadi, de masi ku na’i. ⁷De kolu anda anyini ma ra, tebe ‘dii anyini Mata ni saa ra: enga diadu anyini Andaa ni ra, pi anyinde Andaa ni ra.⁸Filipo ku’jo Andaa ni, Opi, E’dete amani Ata, kate ama ra. ⁹Yesu ku’jo andaa ni, molu anyito ‘dinipi godu, adi nyini ma ku Filipo? Mo’di mani ndere ri nde Ata ra, ongu nyi’joo ingoni , E’dete amani Ata?¹⁰Nya’i ku a’jo ma Ata aga, pi Ata ma aga? Le’jo maa ‘jole anini rii ma’joo maanga masi a’dule ku ti Ata olure maa agar ii, Andaa kede I’bu ni. ¹¹Anya’i ma a’jo ma Ata aga, pi Ata maa aga: de ileni ku, anya’i I’bu maa edele rii.¹²Gba gbadu ma’jo anyini, Mo’di mani a’ire rii I’bu maa edele rii andaa saa kumu kedee ra; ongu kedee kuzwa ‘di ra: a’dusia mamu Mataadi. ¹³Ongu nga tuwadu anya vole a’ile maa rusi rii, mamu medee ra, e’bedu Ata kesu eku Ngwa si. ¹⁴De anya’i nga zi maa rusi, mamu medeera.¹⁵De anyile mara, anyiko maa cara ‘i. ¹⁶Ongu mamu ma’i Ata, Andaa kumu kezwe anyini Asie’bwere, mo’di anyini ekonyire ri ra, e’bedu Andaa kolu anyito tadu. ¹⁷Andaa ni Endi Gba di ‘i vu a’i Andaa ni ku, a’dusia vu nde Andaa ni ku, ni saa Andaa ni ku: ti anyini Andaa ni ra: a’dusia Andaa kolu anyito, ongu kumu kolu anya aga.¹⁸Mamu me’be anyi isa emvo du ku, mamu memu anyidi ra. ¹⁹E’beru ga vu nde ma ku, ti anyi anyinde ma ra, a’dusia ma lidi, anyi saa anyivo anyolu lidi. ²⁰O’du nasi anyivo anyinie a’jo ma Mata ni aga, pi anyi maa aga, pi ma anya aga.²¹Mo’di maa cara to pi vuna ni kore rii. andaa ni ayo mo’di mani lere rii: andaa ni mani lere rii Mata kumu kule andaa ni ra, ma saa mamu male andaa ni ra, mamu me’deteru andaa ni. ²²Yuda ( Kariota ‘i ku ) ku’jo Andaa ni, Opi, nyimu nye’deteru amani ingoni, vu ni ku na’i?²³Yesu aka ku’jo andaa ni, Mo’di mani lere rii, andaa kumu kuko le’jo madii: pi Mata kumu kule andaa ni ra, pi amavo amevo andaa di, pi amavo amolu andaa to. ²⁴Mo’di mani lere ku ri mba maa le’jo ni ta ku, le’jo anya erile rii madii ku, ti Ata mani ezwere ridi’i.²⁵Le’jo di ma’joo anyini, esu adi ma aa anyito du. ²⁶Mo’di anyini ekonyire Andaa ni Endi Okole rii, Ata a mule ezwele maa rusi rii, Andaa kumu keleni anyi le’jo tuwa aga, ongu kumu keloko anyi le’jo tuwa anda maa ‘jole anyini ri ni erare ga. ²⁷Me’be anyini I’bwe ayo, I’bwe madi makee anyini, makee anyini kende vu a kezo riani ku. Anya asi kalajwa ku, ongu saa anyori ku.²⁸Anyeri wora kende maa ‘jozo anyini riani, Mamu pi, ongu mamu mengwi anyidi idi. Kolu anyile mara tebe’dii anya asi kolu I’bwe, a’dusia ma’jo mamu Ata di: a’dusia Ata ni amba zwa mara. ²⁹Diadu ma’jo ‘di anyini esu adi esa kuru du, e’bedu de kumu kesa ra, anya’i du.³⁰Mamu ma’jo le’jo zi karako anyini ku: a’dusia opi vu ‘didi kemu; ongu andaa le’jo mad iyo. ³¹E’bedu vu kuni a’jo male Ata ra, kende Ata a cara kezo mani riani, medee ileani. Anyinga avokii.

Chapter 15

¹Ma vino ni kwe gba rii, Mata ni amvu ni ata. ²Du tuwadu maa aga ‘are ku rii Andaa kugaa pi, du tuwadu ‘are rii Andaa kedee, e’bedu ku’a karako.³Diadu anyi okole, le’jo maa ;jole anyini risi. ⁴Anyolu maa aga, masa ma anya aga, kende du a aka kpe andaa nga si riani de kolu vini ni kwe ruge ku na’i; anyi saa anyate ku de anyolu ma aga ku na’i,⁵Ma vino ni kwe, anyi du na’i, Mo’di olure maa aga pi ma andaa aga, andaa ku’ba o’a karako, a’dusia ma ako anyede ngazi kpe. ⁶De mo’di kolu maa aga ku, awa andaa ni pi, kende du ani, ko’wi , ata a’i , awa a’i asi aga, kugwekii ra. ⁷De anyolu maa aga, pi le’jo madi kolu anya aga, anyivo anya’i nga tuwadu anyalele rii, avo edee anyini ra.⁸Le’jo ‘disi Mata kesu eku, de anyi’a karako na’i, ‘dini anyivo anyolu maa maju ‘i,. ⁹Kende Ata a mani lezo riani, masa male anyi ra, anyolu maa lale ni aga.¹⁰De anyiko cara madii, anyivo anyolu maa le ni aga; kende mako cara Mata dii, molu Andaa le ni aga. ¹¹Le’jo ‘dii ma’joo anyini e’bedu maa asi ni I’bwe kolu anya aga, pi e’bedu anya asi ni I’bwe kugadu de.¹²‘Dii cara madii, Anyileru anyi anyini, kende maa anyini lezo riani. ¹³Lale ‘di ni zware na mo’di zi di iyo, mo’dini andaa lidi ni kezo andaa rozi si.¹⁴Anyi maa rozi ‘i, de anyiko cara maa kele anyini rii na’i ¹⁵Idisa malungwe anyi opigo du ku; a’dusia opigo ni nga andaa opi a edele ri ku: Ti malungwe anyi rozi; a’dusia nga tuwadu maa erile Mata disi rii ma’jo anyini ra.¹⁶Anyulupe ma anyi ku, ti malupe anyi ma’i. pi ma’ba ani e’bedu anyivo anyi’a ekwi, dudu anya ekwi kolu aa, e’bedu nga tuwadu anya a’ile Ata di maa rusi rii, Andaa kuke anyini. ¹⁷Le’jo ‘dii mecara anyini , e’bedu anyileru anyi anyini.¹⁸De vu evu anyi ra , anyini a’jo andaa evu ma ati, esu adi andaa evu anyi kuru du. ¹⁹De kolu anda anyi vu dii, tebe’dii vu kule andaa di lele rira, ti a’dusia anyi vu dii ku, ti malupe anyi vu ‘dini agasi, ayosi vu evu anyi ra.²⁰Anyira le’jo anda maa ‘jole anyini rii, Opigo olu amba zwa andaa opi ku. De kukekii mani icandi ra, kuvo kukekii anyini icandi saa ra: de kumbakii maa le’jo ni nita ra: kuvo kumbakii anya le’jo nita saa ra. ²¹Ti le’jo ‘di tuwadu kuvo kedeekii anya rug era maa rusi, a’dusia nikii mo’di mani ezwere ri ku. ²²De anda kesu amemu ama’jo a’ini ku, tebe’di a’i enji ako: ti diadu kunarukii kpe a’ia enji nigasi.²³Mo’di manigare rii evu Mata ni saa ra. ²⁴De anda amede a’ia lelega i’bu mo’di zi a edele kpe ri kuru, tebe’dii a’i enji ako: ti diadu ndekii, evukii ma Mata to ra. ²⁵Ti le’jo ‘dii o’biru cwile a’idi caraga riani, A’i evuma isa.²⁶Ti de Mo’di anyini ekonyire ri kemura, maa mule ezwele anyini rii, engare Ata disi rii, Andaa ni Endi gba di’i, engare Ata dirii, Andaa kumu kunge le’jo maa ruge ni. ²⁷Anyi saa anyivo anyingee ra, a’dusia anye’do oluka mato eze.

Chapter 16

¹Le’jo ‘dii ma’jo anyini ra dudu anyi’de a’iga si ku. ²A’i kuvo kudo anyi zo elegi di ni agasi pi. Ti saa kumu kemura, ‘ba tuwadu anyi ni ‘di’ba rii kuvo kurakii a’jo a’i kede I’bu Rubanga dii.³Le’jo ‘dii a’i kuvo kedee anyini ra a’dusia a’i ni Ata ni ku kolu ma’i saa ‘i. ⁴Ti le’jo ‘dii ma’jo anyini, e’bedu de saa kumu kemu ra, anyivo anyeraa andani ma’jo anyini ra. Ma’jo le’jo ‘di anyini eze kuru, a’dusia esu ma aa anyito.⁵Ti diadu mamu mo’di anda mani ezwere ri di: ti mo’di zi iyo anya lelega zire, Nyimu inguwa na’i? ⁶Ti maa anyini le’jo ‘d ni ‘joka si anyini as kalajwa. ⁷Ti ma’jo anyini gba, ‘Dii loso anyini de amamu pi na’i, a’dusia de amamu ku, Asie’bwere emu anyidi ku, ti de amamu ra, mamu mezwe Andaa ni anyini ra.⁸De Andaa kumu kemura, Andaa kumu ke’dete ego vu dii, pi le’jo anda rii, pi le’jo lika to. ⁹A’a enji ni mani a’ika ku ‘i. ¹⁰Anda si, mangwi Mata di, ongu anyinde ma idi ku; ¹¹Le’jo lika si, a’dusi opi vu ‘d di ali laka le’jo wo ra.¹²Adi ma le’jo karako to ‘jole anyini, ti anyima Erika na kpe diadu. ¹³Ti de Endi le’jo gba di kemu ni, Andaa kumu kalase anyini di le’jo gba tuwadu aga: a’dusi Andaa mu lo’joru Andaa ruge a’dule ku; ti Andaa kumu ku’jo le’jo tuwadu Andaa erile rii, pi Andaa kumu ke’dete anyini le’jo mure emure andaga rii. ¹⁴Andaa kumu kuke mani eku ra, a’dusia Andaa kumu ku’du le’jo madii, pi kumu ke’detee anyini.¹⁵Nga tuwadu Mata di’i rii a’i madi’i, ‘disidu e’be ma’jo Andaa kumu ku’du le’jo madii, pi kumu ke’detee anyini. ¹⁶Lesi ga anyivo anyinde ma ku: ongu lesi ga anyivo anyinde ma ra , a’dusia mamu Ata di.¹⁷Ongu Andaa maju zi Andaa ni, lo’joru- kii a’ia’ini, Le’jo ‘di a’du Andaa ‘jole amani rii, Lesi ga anyivo anyinde ma ku: ongu lesi ga anyivo anyinde ma ra ri pi, adusia mamu Ata di ? ¹⁸Ayosi ku’jokii, Le’jo ‘di a’du Andaa ‘jole rii, Lesi ga? Amani nga Andaa ‘jole ri ni dige ku.¹⁹Yesu ni ra a’ile Andaa ni zile Andaa ‘jo a’ni, Anyuluziru anyianyini le’jo maa ‘jole anyini ri si, Lesiga anyivo anyinde ma ku: ongu lesi ga anyivo anyinde ma ra? ²⁰Gba gbadu ma’joo anyini, Anyvo anyou pi anyivo alu candi to, ti ‘ba vu dige ri ni asi kumu kolu i’bwe: Anyivo anyolu candi to, ti candi anyidi kumu kecoru asi ni i’bwe ²¹Izi lajwa oti di to ri andaa ni candi to, a’dusi andaa saa esa wora: ti de kuti ‘bura wora, andaa era candi ile ku asi i’bwe si, ‘bura tika vudige ra si.²²Diadu saa anyi candi to: ti mamu mande anyi idi,anya asi kumu ke’bwe ra, anya asi i’bwe mo’di zi mu ‘du anyidi si pi ku. ²³O’du nasi anyivo anyizi ma le’jo zi si ku. Gba gbadu ma’jo anyini, , nga tuwadu anya-vole a’ile Ata di ma ru sir ii, Andaa kumu kukee anyini ra. ²⁴Enga anda eze adi anya’i nga maa rusi kuru, anya’i. avo akee anyini ra, anya si ni i’bwe kugadu de.²⁵Le’jo ‘di tuwadu malu’joo anyini ma’bee le’jo ni pakwi si, ti saa kumu kemura, mamu mo’joru anyini leti le’jo ‘bezo ‘be ri si ku, ti mamu me’dete anyini Ata ni kare ingwe aga.²⁶O’du nasi anyivo anya’i nga maa rusi, : ma’jo anyini ku a’jo mamu ma’i Ata anyisi. ²⁷A’dusiku Ata ni gbarii le anyi ra anya mani leka si, pi anya a’ika menga Ata di si ri si. ²⁸Menga Ata di madi emu vu dige, ongu me’be vu mamu Ata di.²⁹Andaa maju ku’jo Andaa ni, Nde diadu nyolo’joru pelere,nyi’be le’jo ‘be ku, ³⁰Diadu amani gbadu ajo nyini nga tuwadu ra, pi nyile mo’di zi ni nyinizika alu saa ku: le’jo ‘disi ama’ira a’jo nyenga Rubanga di. ³¹Yesu a’i a’ini, Diadu ana’i wora?³²Nde, saa kumu kemura, diadu esa wora, anyivo anyaca tuwadu pi, mo’di alu alu andaa kare niga, pi anyivo anye’be ma a’dule: ti ma a’dule ku, a’dusia Ata ni aa mato. ³³Ma’jo le’jo dii anyini, e’bedu anyolu asi I’we to mani aga. Vu dige anyi candi to, ti anyepi asi, mazwa vu wora.

Chapter 17

¹De Yesu kulu’jo le’jo ‘di ra, ngi mi oru ru’buge, ku’jo, Ata, saa esa wora, ke eku Nyaa Ngwa ni, e’bed Nyaa Ngwa saa kuke eku nyini. ²Kende anda nyaa Andaa ni opko kezo ru tuwadu zwazo riani, e’bedu Andaa kuke lidi lokore ku rii a’i tuwadu nyaa kele Andaa ni ri ni.³‘Dii andaa ni lidi lokore ku rii, e’be kunikii nyi Rubanga alu gba rii, pi Yesu Kristu ni anda nyaa ezwele ri to. ⁴Make nyini eku vu dig era, a’dusia meko i’bu anda nyaa kele mani edele ri ra. ⁵Diadu, Ata, eke eku mani nyito aludu, eku anda ama oluzo nyito kare aluga eze esu vu adi iyo riani.⁶Me’dete nyaa ru ‘ba anda nyaa kele mani engare vu dige ‘diasi ri ni ra, A’i anda nyaa’i, Ongu nyeke a’i mani, ongu a’i ko nyaa le’jo ni vu ra. ⁷Diadu nikii a’jo nga tuwadu nyaa ekele mani rii enga nyidi. ⁸A’dusia make a’ini le’jo anda nyaa ekele mani ri ra, pi a’ikii ra, nikii gbadu a’jo menga nyidi si, pi nyezwe ma nyi.⁹Ma’i nyi a’isi: ma’i nyi vu si ku, ti a’i anda nyaa ekele mani ri si; a’dusia a’i nyaa’i, ¹⁰Nga madi tuwadu rii nyidi’i, pi nyidi saa madi’i, mesu eku a’isi. ¹¹Diadu molu vu dige ku, ti a’i kolu vu dige, pi mamu nyidi. Ata okole rii, ekuka a’i nyaa ru si, a’i anda nyaa ekele mani rii, e’bedu kolukii alu kende ama oluzo nyito alu riani.¹²Anda maa oluzo a’ito vu dige rii, mekuka a’i nyaa rusu: a’i nyaa ekele mani rii, mekuka a’ira, mo’di alu a’ia lelega legwere na iyo, ti ‘bura Sitani dii, Yuda Kariota ‘i; e’bedu le’jo buku ole ri di kolu du anda. ¹³Diadu mamu nyidi; le’jo ‘dii malu’joo vu dige, dudu asi i’bwe madi kuga a’ia aga de. ¹⁴Make a’ini le’jo nyidi ra pi vu evu a’ira, a’dusia a’i vu dii ku, kende ma saa ma vu dii ku riani.¹⁵Ma’i nyi a’i ni ‘duka vu dige si pi ku, ti ekuka a’i mo’di injwi ri niga si. ¹⁶A’i vu dii ku, kende ma saa ma vu dii ku riani. ¹⁷Eco a’i okole gba nyidi si, le’jo nyidi andaa ni gba.¹⁸Kende nyaa mani ezwezo vu dige riani, masa mazwe a’i vu dige. ¹⁹Make maa lidi oluzo olea’isi, e’be a’isaa kolukii okole nyaa le’jo gba ri si.²⁰Ma’i nyi te ‘ba ‘disi papala ku, ti a’i vo’ba mani a’ire a’ia le’jo si ri si saa. ²¹E’be a’i tuwadu kolukii alu, kende nyi, Ata, aa mani aga, pi ma nyaa aga riani, e’be a’i saa kolukii alu, ama aga e’bedu vu ka’I a’jo nyezwe ma nyi.²²Eku nyaa kele mani rii saa make a’ini ra; e’be kolukii du alu kende ‘baa oluka alu riani. ²³Ma a’ia aga, pi nyi maa aga, e’be kolukii okole oluzo alu, pi e’bedu vu kuni a’jo nyezwe ma nyi, nyile a’i kende nyaa mani lezo riani.²⁴Ata Male a’i nyaa ekele mani ri saa kolukii mato kare maa olurega ri niga; e’be kundekii du maa eku anda nyaa ekelemani rii, a’dusia nyile ma enga eze adi vu iyo.²⁵Ayi, Ata Okole rii, anda vu ni nyi kuru: ti mani nyi ra, ‘ba ‘dii nikii nyezwe ma nyi. ²⁶Me’dete a’ini nyaa ru ra, pi mamu me’detee idi, e’bedu le andani nyaa mani lezo rii kolu a’ini aga, pi ma saa amolu a’ini aga

Chapter 18

¹De Yesu kulu’jo le’jo ‘di ra, Andaa mu Andaa maju to golo Kidironi ri a’do, esu amvu aa laka, torukii laka . ²Yuda ni Andaa ni lezire rii saa esu ni kare ile ra: a’dusia Yesu ni anda kalamu nale vu karako si Andaa maju to. ³Ongu Yuda ni de esu asikaria ni laki ra, pi amba enga’ba zo Rubanga di niga ri to, pi Farisei’ba to, evokii ile’dia lombo to, galaka to. Pi okozo o’ja di to.⁴Yesu ni esu ni nga emure Andaa ruge ri ra, mu a’idi, pi ku’jo a’ini, anyindu a’di’i? ⁵A’ikii Andaa ni, Yesu ni Nazareti go rii. Yesu ku’jo a’ini, Ma ‘dii. Yuda ni Andaa ni lezire rii saa esu ede a’ito.⁶De Yesu ku’jo a’ini Ma ‘dii, a’i ngwi oguoguni ‘dekii vuru. ⁷Ongu Andaa zi a’i idi, Anyindu a’di’i? Ku’jokii Andaa ni, Yesu ni Nazareti go ri’i.⁸Yesu a’i, Ma’jo anyini ra: Ma ‘dii, de anyindu ma’ianye’be ‘ba ‘dipi kuvokii. ⁹Le’jo Andaa ‘jole ri ederu ra, a’jo, ‘ba nyaa ekele mani rii melegwe alu saa a’ia lelega kuru.¹⁰Ongu Simoni Petero ni esu iligo belengu to, enge, gasi opigo mo’di amba zo Rubanga di ri di du, li bi andaa di di anda ga lele ri tu.. Opigo na a ru Maliku ‘i. ¹¹Yesu ku’jo Petero ni, longwi nyaa iligo coko’bo aga, kubaya Mata ekele mani rii, dubale maamvu ku?¹²Ongu laki asikeria di a’ia amba to, pi amba Yudei’ba di to kokii Yesu ni ombekii Andaa ni cwi. ¹³Zikii Andaa ni ati Anna di, a’dusia andaa ni Kayapa andi ‘i, esu andaa ni mo’di amba nga azire Rubanga ni rii kinya iles. ¹⁴Esu Kayapa ni mo’di anda lara kere Yudei’ba ni ile’i, ku’jo, Kolu loso mo’di alu kuda ‘basi ni,¹⁵Ongu Simoni Petero pi maju zi to kokii Yes a vu, maju ile ‘ba amba nga azi’ba Rubanga ni rii ni andaa ni ra, torukii Yesu a vuga ko kudidi mo;diamba iledi niga. ¹⁶Ti Petero ede laange kotige. Ongu maju ‘ba amba nga azi’ba Rubanga ni ri a nil era ile fu laangwe , ‘jo zangwa koti tere ni kezi Petero ni aru lele.¹⁷Ongu zanga koti tere ri ku’jo Petero ni, Nyi saa nyi mo’di na a maju ‘i ? Andaa ku’jo, Ma’i ku. ¹⁸Esu opi pi amba to edekii naa, kekokii asi ani dii; a’dusia esu vu I’bwe; kuyukii asi: Petero saa ede a’ito asi yurega.¹⁹Ongu mo’di amba nga azire Rubanga ni ri zi Yesu ni Andaa maju dilega pi Andaa leni to. ²⁰Yesu a’i ku’jo, Molo’joru ‘ba tuwaduni kare okole aga, meleni nga o’du tuwadu kare ‘ba a lurutarega rini ga, pi zo Rubanga di ni aga,pi kare Yudaya’ba a lurutare ga ri nig a to, ma’jo nga zi ogu oguni kuru. ²¹Nyizi ma a’dusi ? Zi a’i mani eri’ba ri pi’i. Le’jo maa ‘jole a’ini rii. Nde, nikii le’jo maa ‘jole a’ini ri ra.²²De Andaa ku’jo ‘diani, mo’di alu amba lelega ede’ba naa rii di Yesu ni digbara si ku’jo, Nyaka mo’di amba nga azire Rubanga ni ri a ti ileni ? ²³Yesu a’i ku’jo andaani, , De amolo’joru injwi nge nga le’jo injwi ile dii, ti de loso, nyidi ma a’dusi ? ²⁴Ongu Anna zwe Andaa ni Kayapa ni mo’di amba nga azire Rubanga ni ri di, esu ombe Andaa ni cwi.²⁵Simonii Petero ede asi yurega. Ongu ‘jokii andaa ni, Nyisa nyi Andaa maju ‘i kuya? Andaa ku’jo, Iyo, ma’i ku. ²⁶Opigo zi mo’di amba nga azire Rubanga ni ri di, adozi ni mo’di Petero a bi na ni gale tu rii, ku’jo, Mande nyi amvu aga kare aluga Andaa to kuru? ²⁷Petero ku’jo, Iyo. Mgbesa a’ulogo kuni sira so.²⁸Ongu ‘dukii Yesu ni Kayapa disi, zikii Andaa ni zo le’jo lirega ri nig a, esu adi lovuru inini, ti a’i gba rii torukii zo le’jo lirega ri niga kuru, dudu a’i kendiru ku, ti e’bedu a’i kunya onya karama lagazo ri di wa. ²⁹Ongu Pilatu fu laangwe a’idi, ku’jo, Anyezi le’jo ingo’i mo’di ‘d a ruge? ³⁰Akakii ku’jokii andaa ni, Kolu mo’di ‘di kede enji kuru, tebe’dii amezi Andaa ni nyidi ku.³¹Ongu Pilatu ‘jo a’ini, Anyizi Andaa ni, anyili Andaa ni le’jo kende anya cara a ‘jozo ri ani. Yudaya’ba ‘jokii andaa ni, Cara amadi le amani da lika mo’di dige ku. ³²E’bed Yesu a le’jo kolu du anda, dudu ke’dete Andaa da ni ovi du.³³Ongu Pilatu toru idi zo le’jo lirega ri niga, lungwe Yesu ni, ‘jo Nyi opi Yudei’ba dii? ³⁴Yesu a’i andaa ni, Nyi gbari nyi’jo nyi de ‘bazi ‘jo nyini le’jo madi ni? ³⁵Pilatu a’i ku’jo, Nyiraa ma Yudei’ba go? ‘Ba anyidi gba rii, amba ‘ba nga azi’ba Rubanga ni ri to ezikii nyi madi ni: esu nyede a’du?³⁶Yesu a’i, Maa keri vu ‘di ni dige ku, kolu maa keri kolu vu dige ‘dia, tebe’dii ‘ba amadi ku’jakii masi ra, tebe’dii ake ma Yudaya’ba di ku: ti diadu maa keri enga ‘dia ku. ³⁷Pilatu ‘jo Andaa ni, a’jo, Nyi wo Opi ? Yesu a’i, Nyi’jo nyi ma Opi. Ati ma le’jo ‘disi, ongu memu vu dige le’jo ‘disi, dudu amolu sadeni du le’jo gba ri ni. ‘Ba tuwadu le’jo gba ri di kerikii maa u’duku ‘i.³⁸Ongu Pilatu ku’jo Andaa ni, Nga gba ri a’du ? De andaa ku’jo ‘dini andaa fu laangwe idi Yudaya’ba di, ku’jo a’ini, Mesu nga injwi ri kuru ³⁹Andaa ruge letige mani anyini mo’di alu twizo karama lagazo ileni ga: wo anyile amayu anyini Opi Yudaya’ba dii ? ⁴⁰Ongu a’I tuwadu idi, ku’jokii, Mo’di ‘dii ku, ti Baraba ‘i Esu Baraba ni mo’di kuraka re rii.

Chapter 19

¹Ongu Pilau ko Yesu ni mgba Andaa ni kuruba si. ²Ongu asikaria pakii oki ititi du ‘bakii Andaa dige, pi lusukii Andaa ni bongu ika ri si. ³Evokii Andaa di, ku’jokii, Amazi nyi ra laru si, Opi Yudaya’ba dii, ongu dikii Andaa ni digbara si.⁴Pilatu mu laangwe idi, ku’jo a’ini, Nde, Mezi Andaa ni anyidi, , anyini du mesu nga injwi Andaa di kuru. ⁵Ongu Yesu efu laangwe, su ititi oki dir ii, pi bongu ika rito. Pilatu ku’jo a’ini Anyinde Andaa ni ‘dii. ⁶De amba ‘ba nga azi’ba Rubanga ni ri pi asikaria ni amba to ndekii Andaa ni ojwakii ku’jokii, Epa Andaa ni kuruce dige, Epa Andaa ni kuruce dige. Pilatu ku’jo a’ini, Anyizi Andaa ni, anyepa kuruce dige, a’dusia mesu nga injwi Andaa di kuru.⁷Yudaya’ba a’ikii andaa ni, Cara amadi aa, pi cara amadi si, dubale Andaa kuda, a’dusia Andaa ku’jo Andaa ni Rubanga ni ‘Bura. ⁸Ongu de Pilatu keri le’jo ile’i, andaa ori opkosi. ⁹Andaa toru idi zo le’jo lirega ri niga,ku’jo Yesu ni nyenga inguwa si ? Ti Yesu a’i tina kuru.¹⁰Ongu Pilatu ‘jo Andaa ni, Nya’i mani ti ku? Nyini kuru ma opko to nyini epazo kuruce dige, pi opko to nyini ayuzo? ¹¹Yesu a’i, Nyi opko ako maa ruge, kolu anda eke nyini ru’bugesi ku na’i: ‘disidu, mo’di mani kere nyidi rii andaa ni enji amgbu ri to.¹²Enga saa ilesi Pilatu ndu leti Andaa ni ayuzo, ti Yudei’ba ojwakii ku’jokii, De nyayu mo’di ‘di ra, nyi Cezari a rozi ‘i ku: mo’di ‘jore andaa ni opi rii kepele Cezari to. ¹³De Pilatu keri le’jo ile’i, andaa ezi Yesu ni laangwe, ri vuru komi le’jo lizo ri niga kare lungwele Oni o’barega rii, ti Ebere’ba tisi Gabata.¹⁴Esu o’du ro’bazo karama lagazo ri dii, ire saa azia: andaa ‘jo Yudaya’ba ni, Nyinde anya Opi. ¹⁵Ti ojwakii idi, Zi andaa ni pi, zi andaa ni pi, epa andaa ni kuruce dige. Pilatu ku’jo a’ini, Amepa Opi anyidi kuruce dige ? ‘Ba amba nga azi’ba Rubanga ni ri a’ikii, Amadi opi zi iyo, te Cezari ‘i. ¹⁶Ongu andaa ke Andaa ni a’idi epale kuruce dige’ Kokii Yesu ni zikii pi.¹⁷Pi Andaa ngi Andaa kwe ,muto laangwe kare lungwele kare ‘ba ni di ni kwa dii ri niga, lungwele Ebere’ba tisi Gologota ‘i rii: ¹⁸Kare Andaa ni eparega ri niga, pi ‘ba ri zi to, mo’di alu mara anda alu ga, zna ri mara anda zina ri nig a, Yesu ni agaga.¹⁹Ongu Pilatu cwi nga saa, epa kwe dige. Le’jo andaa cwile ile ku’jo Yesu ni Nazereti gasi rii, Opi Yudei’ba dii. ²⁰Le’jo ile Yudaya’ba karako lakii ra: a’dusia kare Yesu ni eparega rii ‘b to lolu ku: pi le’jo ile acwi Ebere’ba tisi, pi Girigi’ba tisi, Roma’ba tisi.²¹Ongu ‘ba amba nga azi’ba Rubanga ni ripi ‘jokii Pilatu ni, cwi ileni ku, Opi Yudaya’ba dii, ti Andaa ku’jo ma Opi Yudei’ba dii. ²²Pilatu a’i a’ini, Le’jo maa cwile ra ri macwira.²³De asikeria kepakii Yesu ni kuruce dige; ‘dukii Andaa bongu lapikii ewo su si,, asikeri alu alu ni ewo alu, Andaa koti to: koti na ‘dii anda o’bweleti o’bwezori ako. ²⁴Lo’jorukii a’ia lelega, e’be okocwi ku: ti aku’bekii coro si, dudu akunde a’di kuzia ni ya ‘i: e’bedu le’jo buku a ‘jole rr kolu du anda, ‘jore, Lapikii maa bongu a’ia lelega, pi maa koti ‘bekii coro si.. Asikeria edekii ileani.²⁵Ti Yesu a kuruce ni baraga ende ede laka, pi enderi to, Maria, pi Kelopa izi ‘i, pi Maria Magdalena to. ²⁶De Yesu kunde ende’i, pi maju anda lele ndo rito edekii ititi, Andaa ‘jo ende ni, Izi, nde nyaa ngwa ni, ²⁷Ongu Andaa ‘jo maju ileni, Nde nyende ni ! Enga saa ilesi maju ile zi andaa ni andaa di ‘boru.²⁸Le’jo ‘di a vuga, Yesu ni le’jo tuwadu diadu loko wo ra, le’jo buku di ederu wora, Andaa ku’jo, Mani iyibi. ²⁹Esu luku’do aa nale gare vino upka ri sir ii: pi sukii amori vino upka ri ni aga , sukii lotirikwe ga, ‘bakii Yesu a tige. ³⁰Ongu de Yesu ku’bi vino ukpa ile, Andaa ku’jo, Lokowora: pi Andaa elu Andaa di vuru pi azi Andaa endi Rubanga di pi.³¹Ongu Yudaya’ba, a’dusia esu o’du ile o’du redezo rii, dudu ‘ba ni ru kolu kwe ruge ku o’du Sabatu di si, (a’dusia o’du Sabatu di ile o’du amba rii) zikii Pilatu ni dudu okongu a’ia pa ra, pi aku’du du a’i pi. ³²Ongu asikaria evo ngukii mo’di at ri a pa ra, pi mo’di zi epale a’ito ri di saa. ³³Ti de kesakii Yesu di, ndekii Andaa da wora, ngukii Andaa pa kuru.³⁴Ti asikarigo alu aju to, so Andaa mara du, pi iyi pi eri to efu lakasi. ³⁵Mo’di ndere ri nge le’jo, le’jo andaa ngele ri le’jo gba rii, andaa ku’jo le’jo gba rii dudu anya’i.³⁶A’dusia e’bedu le’jo ‘disi e’bedu le’jo buku aga ri kolu du anda, ‘jore, Andaa kwa alu saa angu ku. ³⁷Ongu buku zi ‘jo ‘dini, a’jo, A’i kuvo kunde mo’di a’ia luro na ni sole ri ra.³⁸Le’jo ‘di a vuga, Yozefu ni Arimataya gar ii, andaa ni maju Yesu di oguma du rii ori Yudaya’ba di si, a’i Pilatu ni dudu andaa kuzi Yesu a ru: Pilatu a’i andaa ni kuzi ni ra. Andaa emu ‘du Yesu a ru.³⁹Nikodemu saa emura, mo’di anda emure Yesu di iniaga rii, ezi odu ngure viya rii to, angi na rotol miya alu.⁴⁰Ongu ‘dukii Yesu a ru ombekii bongu a’du risi kare aluga odu ngure viya ri to, kende ovi Yudaya a ‘ba esizo riani. ⁴¹Esu kare Andaa ni eparega rii amvu laka: amvu ileni aga ‘bu u’di ri laka, adi esi mo’di zi laka kuru rii. ⁴²Esikii Yesu nil aka naa, a’dusia esu saa Yudaya’ba di redezo Sabatu ni ri esa ire, ongu ‘bu na a oluka ire si, , e’du sekii Yesu nil aka.

Chapter 20

¹O’du at Sabatu di si, Maria Magadelna emu ‘bu dig e lovuru inini, esu vu adi ini. Andaa nde ali oni ‘butige si pi. ²Andaa fe, esa Simoni Petero di pi maju zi Yesu a lele ndo ri to, ku’jo a’ini, ‘Dukii Opi ni ‘bu agasi pi; amani ku kare a’ia ‘barega rii.³Ayosi Petero mu naa, pi maju zi ile to, evokii ‘budige. ⁴Fekii kare aluga: ti maju zi ile lupe Petero ni angusi ra, andaa esa ‘budige ati ni. ⁵Andaa wo, nde nga ‘budi aga, andaa nde bongu ‘ba sezo ri naa, ti anda kwi ‘budi aga kuru.⁶Ongu Simoni Petero emu andaa vuga, toru ‘budi aga, nde bongu ‘ba sezo ri aa naa. ⁷Pi bongu ombe Andaa di du rii mgbi kare zige, kare aluga bongu ‘ba sezo ri to ku.⁸Ongu maju esare ‘budige ati ile saatoru ‘budi aga, nfe nga ile, pi a’ira. ⁹A’dusia esu nikii le’jo buku a ‘jole ri ku, a’jo dubale Andaa kenji da agsi ra. ¹⁰Ongu maju ilepi ngwikii vule a’idi ‘boru.¹¹Ti Maria ede laangwe ‘budige kou: de andaa kou, andaa wo vuru, nde nga ‘budi aga. ¹²Ongu andaa nde malaika ri lusukii bongu ingwe rii, aluzo ri ri dige lele, zina ri ri paga lele, kare anda Yesu a ru nil are ga ri niga. ¹³‘Jokii andaa ni, izi, nyou a’dusi? Andaa ku’jo a’ini, a’dusia ‘dukii maa Opi ni pi, maniku kare a’ia ‘barega rii.¹⁴De andaa ku’jo ‘dini, andaa lufuru oguge lele, nde Yes ede naa, ti andaa ni ‘di Yesu ‘i ni ku. ¹⁵Yesu ku’jo andaa ni, izi, nyou a’dusi ? Nyindu a’di’i ? Andaa ra ile mo’di amvu tere rii, ku’jo ku’jo andaa ni, Amba, de nyi’du Andaa ni nyi, e’dete mani kare nyaa ‘barega rii, e’bedu ama’du Andaa ni pi.¹⁶Yesu ku’jo andaa ni, Maria. Andaa lufuru, ku’jo Andaa ni, Raboni, le’jo na ku’joo Laponyi. ¹⁷Yesu ku’jo andaa ni, Lo maa ru ku; a’dusia adi mamu oru Mata di kuru: ti mu maa rozi di, ‘jo a’ini, Mamu oru Mata di, pi anya Ata di saa, pi Rubanga madi di, pi Rubanga anyidii to. ¹⁸Maria Magadalena emu ‘jo maju ni a’jo, Mande Opi ni ra, le’jo dii Andaa ‘jo andaa ni ni.¹⁹Ongu o’du ilesi undwe, o’du ati Sabatu di si, de esu akulu’bu koti cwi kare maju a rutarega ri nig a Yudaya’ba ni ori si,Yesu emu ede a’ia lelega,’jo a’ini, I’bwe kolu anyito. ²⁰De Andaa ku’jo ‘diani, e’dete a’ini Andaa di pi Andaa mara to,. Ongu maju ni asi e’bwe ti a’ia Opi ni ndeka si.²¹Yesu ongu ‘jo a’ini idi, I’bwe kolu anyito: kende Mata a mani ezwezo ri ani, masa ma saa mazwe anyi. ²²De Andaa ku’jo ‘dini, Andaa vu Andaa uluvi a’ia ruge, ku’jo, Anyesu Endi Okole ri. ²³Enji mo’di di anya e’bele rii, e’bee andaa ni ra: enji mo’di di anya e’bele ku rii e’be laka ku.²⁴Ti Tumasi ni mo’di mudwi a limbi ri agar ii, lungwele Didumo (Leju) ‘i rii, esu andaani iyo maju zi’ba ripito, lele Yesu a re’detezo a’ini rii. ²⁵Ayosi maju zi ‘jo andaa ni, Amande Opi ni ra. Ti andaa ‘jo a’ini, De mande ilwe musumari di Andaa diga ku, ma’ba maa di Andaa mara ga ku, madi ma’i ku.²⁶O’du aro a vuga maju ongu tarukii zoga idi, esu Tomasi saa aa a’ito: ongu Yesu emu, esu alu’bu koti cwi, ede a’ia lelega, ku’jo, I’bwe kolu anyito. ²⁷''Ongu Andaa ‘jo Tomasi ni, ‘Ba nyaa di ‘dia, nde maa di: ‘ba nyaa di maa maraga: E’be oluka a’ika ako, ti a’i to rii''.²⁸Tomasi a’i, ku’jo Andaa ni, Maa Opi, pi maa Rubanga. ²⁹Yesu ku’jo andaa ni,, Tomasi, nyaa mani ndekasi nya’i wora ? A’ia anda loso, ‘ba mani a’i’ba ndekii ma kuru rii.³⁰Yesu ede nyuma zi karako lundele rii Andaa maju ni andaga, cwile buku ‘di ni aga kuru rii. ³¹Ti ‘dii acwi e’bedu anya’i Yesu ni Andaa ni Kristo ‘i, Ori Rubanga ‘i, e’bedu anya’i, anyesu du lidi Andaa ru si.

Chapter 21

¹Le’jo ‘dipi a vuga, Yesu e’dete ru idi Andaa maju ni meri Tiberia di niga.Andaa e’dete ru ‘diani. ²Esu a’i kare aluga, Simoni Petero, Tomasi ni lungwele Didumo ‘i ,pi Nataniele mo’di Kana Galilaya gar ii, pi ‘bonji Jibidayo di ri ri to, pi Andaa maju ri zi to. ³Simoni Petero ku’jo a’ini, Mamu e’bi kore. ‘Jokii andaa ni, Ama saa amavo nyito. Vokii, kwikii i’bo aga ezeze; ini ilesi kokii nga zi kuru.⁴Ti de vu kowira, Yesu emu ede a’doga: ti maju nikii kun a Yesu ‘i ni ku. ⁵Ongu Yesu ku’jo a’ini, ‘Bonji, anyidi onya aa ? A’ikii, ku’jokii, iyo. ⁶Ongu Andaa ku’jo a’ini, Anyi’be anya ibakwi i’bo ni di andaga lele; anyvo anyesuo ra. ‘Bekii, pi atekii ku ibakwi ekurega e’bi ni laki si.⁷Ayosi, maju Yesu a lele ndo ri ku’jo Petero ni, ‘Di Opi ‘i. De Simoni Petero keri Andaa ni Opi ‘i, e’du su andaa bongu ruge,(a’dusia esu andaa ni isa), liru meri aga. ⁸Maju zi evokii i’bo gaangwadu ri si; (a’dusia esu a’i a’doga lolu ku, ti kende mitir miya alu mudiri ). Ekukii ibakwi gare e’bisi ilei. ⁹De kesakii a’doga, ndekii asi ili di naa, pi e’bi mugati to asi dige.¹⁰Yesu ku’jo a’ini, Anyezi e’bi zi anya kole diadu ri. ¹¹Simoni Petero mu eku ibakwi a’doga gare e’bi si ile, miya alu muditou alimbi na: kesu a’i karako ileni saa ‘i , ibakwi ile fu cwi si kuru.¹²Yesu ku’jo a’ini, Anyevo, anyinya nga. Maju alu zi asi epire Andaa ni zizo, Opi, nyi a’di ‘i na iyo, a’dusia nikii ra Andaa ni Opi ‘i. ¹³Ongu Yesu emu ‘du mugati e’bi to ke a’ini. ¹⁴‘Di vu nazo rii Yesu a re’detezo Andaa maju ni Andaa enjizo da aga si pi ri a vuga.¹⁵De kunyakii nga ra, Yesu ku’jo Simoni Petero ni, Simoni, ori Yuwani, nyile ma zwa a’i zi’ba ‘di ra ? Andaa ku’jo Andaa ni, Eyoo, Opi, nyini ra male nyi ra. Ku’jo andaa ni, Ke onya maa bilo ‘bonji ni. ¹⁶Andaa ‘jo andaa ni idi vu rizo rii, Simoni, ori Yuwani, nyile ma ra ? Andaa a’i Andaani, Eyoo, Opi, Nyini ra male nyi ra. Ku’jo andaa ni, Leyi maa bilo.¹⁷Andaa ‘jo andaa ni vu nazo rii, Simoni, ori Yuwani, nyile ma ra? Petero ni asi ngu mgbu, a’dusia Andaa ‘jo andaa ni vu na , Nyile ma ra ya? Ongu ku’jo andaa ni, Opi, nyini le’jo tuwadu; nyini ra male nyi ra. Yesu ku’jo andaa ni, Ke onya maa bilo ni. ¹⁸Gba gbadu, ma’joo nyini, De adi nyi opko, nyulusu nyaa bongu nyi, pi nyalawe kare nyaa lele ri niga, ti de anyecoru jaligo, nyejo nyaa di mo’di zi kulusu nyaa bongu nyini ni, pi kuzi nyi kare nyaa lele ku ri niga.¹⁹Andaa ‘jo le’jo ‘dii, e’dete da ni ovi ingo’i andaa ni eku kezo Rubanga ni rii. Ongu de Andaa ku’jo ‘dini, Andaa ku’jo andaa ni, Eko maa vu.²⁰Ongu Petero lufuru, nde maju Yesu a lele ndo ile keko a’ia vu; andaa ni anda rulare Andaa agaga onyanga ile’i, ‘jore, Opi, mo’di ingo’i kelezi nyi ni rii. ²¹Petero nde andaa ni, ku’jo Yesu ni, Opi, mo’di ‘di lee kumu kede a’du?²²Yesu ku’jo andaa ni, de amalera andaa kolu kusa ko maa engwinga, nyaa le’jo laka a’du? Eko nyidi maa vu ‘i. ²³Ongu le’jo ‘di ku adiinji lelega si a’jo, maju ile mu da ku: ti Yesu ‘jo ileni kuru, a’jo andaa mu da ku, rari Andaa ku’jo, De amale andaa kolu kusa ko maa engwinga, nyile laka a’du?²⁴“Dii, andaa ni maju le’jo ‘di ni ngere rii, pi le’jo ‘d ni cwire rii, ongu amani ra le’jo andaa Cwile rii gba. ²⁵Ongu le’jo zi karako Yesu a edele rii, de kesu ‘ba kucwi a’i tuwadu, maraa vudi gba ri saa ateku buku a’ia cwile ilepi ni ta mbaka.

Acts

Chapter 1

¹Buku atizo ni’i macwile teofilo ni ma lele ndno ni’i abu yesu edele ni anda leli ni to” edozo ri ni nya ko ²Odu anda ni zizo nubu ape, ke cara anda maju ni kute ki endi ole ri kemu nubu ge si, anda maju ovile ni niga. ³Sa anda icandi tale pi niga etede ru, “duko ai ni ovisi odu mudisu avuga kunge an ni lejo nubu geri i.⁴Saa kolu ki ai to rekee cara ai ni kebe ki Jerusamu ni ku, lakadi kute ki uduku anda jole ni i ata si. ⁵Yuwani ni kee anyini Batisumuiyi si lokini Batisum anyi di’I kolu endi ole ri si".⁶Saa maju ru tareya kare alu ga Jiui andini opi” kari israle baa ii myike aidir ya? ⁷Yesu ai ani adu di ibu ata di i okpoma andi mori nato. ⁸Amyivo engesu moni endi oleni di si de emu anyi di ra ni’i anyivo ongolu anda sadeni du Jereselum ga undi koo, Judea ga samaria ko kudi cidu lasire ga".⁹Anda lojore ga ni vuga nediki ai lele aga sin de andani lofu ga oru rubuge. ¹⁰Anda ture ga rubuge ba eni ede sonoo ingwesi edeki anda manga, ¹¹Joki ba Gallilea ni anyi nde gaoru adusi yesu ni zille rubuge Rubanga di ri i kemu kengwi kende anda muzo ri ani anyu de zo ri ami.¹²Nasi engwiki Jeresalum ge kare aia vorega nig a si kare be lunguwale oliue ni e’jeresa lum ga adu Sabbath disi. ¹³Voki Jeresalume tuki oru zo kare koluki laka ri nig a, petero i yuwan i andena i pillippo i Tomaso i Bartolomeo i Mateo i Yakobo ni oni Alpeo i Simone lugwele zealot ai Judas ori Yakobo i. ¹⁴Emurki kare aluga elegy ga ai ukuzi to pi Yesu endi I maria adunzi zi to.¹⁵Odu zi si petero nga oru ba aika ni lelega sib a mututu lelega esu ba di weli na mia alu mudieri. ¹⁶Maduezi lelo buku gari ni alumaki ni nile endi aleni duvide ni kolu anda ga ada jele ri ani yada nib a evoka yesu ni kore rie.¹⁷Juda ni esu ama alu zoe “mu lupero mgbi ama lele ga si”. ¹⁸Rubiya anda esule leti egosi ri i jiro du ra esu anda da auwu si ikuei na fee duu kperi oyii langule. ¹⁹Di rienu kwacidu ba Jeresulm ga ni tuwadu kare lungeki niuma ai tisi akekelama ekwi na kare eri di i.²⁰Cururwu book ge psalms ekebe ba andi keberu lokaka modi zi kolu laka iyo, anda kare ga akuba modi zi awu.²¹Disi modi bake ni kolu modi opi yesu muandi na anda ni mbgi amato ri. ²²Anda redozer ga batisoum yowano gli ni gabi yesu tuzo rubuge nig a kemu kolu moju sadeni ne anda endizo nig a. ²³Disudu ovike ba eni yosefu ni lugwuele barsaba anda ru zina justi ii zina mathkia ii.”²⁴Di ava edoki elegy joki opi ngini modi alu alu ni asi ra ovi amani opi adiya ba eri diniya ovi adi e”. ²⁵Adi kudu kare ibu di edezo majudu juda kare ga ebele mbo ni ga ni? ²⁶Aiyu avuga beki coro ba eni ni ruge coro dee mathia ni andani endza maju mudi alibe alu ni ruge.

Chapter 2

¹Oyisuni nya Yesu di bore ho Bethlehem di Judea, d’omiru howonderek Erode ara ohobu. Kwak ahani, afuni ohothing homok hoiyeyena ohilyefi tholo moithe di Yerusalem, ²karik efiye, “D’amaji nani othamanai oitho, lowon de ara ohobu lo’Ojudei lo? Etehu ohoi ohilyep lonyong ainduna nanyong dihide tholo moithe, karik ifunu ohoi di mojo donyong.” ³Ethaninguna no Hobu Erode arami hune, engere bebe, iring dang nengerejarik lobo di Yerusalem. ⁴Ethalongo d’amaji aboithe ho fadiri hohittwak karik ohoityenak h’oyalu, efiyo isong, “Dinai de ofuni iyisuna Omessiah?”⁵Judea ba oluka Jeresulam ga ri ai ba dini di ee’ ngaka buru cidu vu di, ko. ⁶De eriki uduku di i ba taru yaydu auki jwii ai Erika ba kolojuru ti mgbil mgbilisi. ⁷Auki cwii ai ajoka ti ba di Galilea bay a?⁸De dini ba cidu keri ti ai jole rii keranu ti ama ai ani. ⁹Ba nga parthiaus ga medes ga Elamites ga pigan mesopotmia ga Judea Cappadocia ga portu ga Asia ga. ¹⁰Bapizi ga Phrygia ga Egypt ga kare zi pi hibya ga si kare suru cyrene piomu enga Romans ga ¹¹Bazi pi Arabia ma tini ovi si emeria kujoki lejo Rubanga di’e okpo Eubanga di awu.¹²Si kwijudu au ki eri kolojuru ai ga si de lejo ekwi naduya? ¹³Ba zipi raki ba emeriki anasi.¹⁴Petero mgo oru maju ni lelega si esu ba simudi alimbi alu to jo aini uduku si emgeri loso du laki rutaka di ya, ba Judea emgeni pi aluka jeresulam gani to anyi kwicidu emgeni ma metede amyni ekwina. ¹⁵Ba di emery kuru anya rozo ri ani ku disu vu olu inini saa adi.¹⁶Rani lejo di profeto joel mgele di ni mgare e. ¹⁷Rubanga jo di nga mamu mede rai vulega ni i mamu mezwe endi oleri yayi ukuzo to kun lajo Rubanga di i anyi yai anyi veu anyinde ga orebibi si kundega.¹⁸Oo ma opigo ayo, uku to odu naniga maevuzo ni endi ole mezwe endi ole ai ni orobibi kulubi ai ni. ¹⁹Mamu mede nyuma oru rubuge kuko vudige eri, asi to ku cidu.²⁰Itu ni kemu kolu ini, imba ni, kemu kolu eni ani odu opi emuzo ri nga andzo kolu odu nasi. ²¹Odu nasi ba lugmeka opi kuvo kalinu ra.²²Israelti ba anyiri mu lejo ma jole di yesu ni Nazaretigo ni i Rubanga ezanee anyini Nyuma si nga aiedele mgbil mgbil Rubanga edele ani ni si anyini gar a anya andaga. ²³Rubanga ni okposi anda ciri to si ebeke yesu kristo ni anya diga anyi ko anda ni du ba injwiri adiga ebe diki andani ra. ²⁴Ki Rubanga endji andani ra da hasi ra okpo da diyo andata mbaso.²⁵Dauidi jog a di leanu garo mande opi ri saa cidu si anda ni madii anda ni dii andga awu si du mesu icandi ku. ²⁶Lejo di si ma asi ibwe, vuaru lejo ngare ma tiye rii, kolu anjoto pi manu kolu oku to.²⁷Awu si du nyebe ma endi ni vu dii ko, nyemu boi nya adele ole nii pi aiku ri to. ²⁸Etede mani leti lidi di e”, vu aru nyemu mgi ngega ma ruge maedele ego ni nya andaga ri e.²⁹Madeji kule duba si le majo anyi ni ngo abi Dauiele ngele ri pelere. Duba si le majo anyni dara ase andani ra budi ge nya di edenu amo, lelega si. ³⁰Mani andani profetago nig a Rubanga di nga Rubanga ecanale andu ni ra, Rubanga ecara anda kemu Dauide bonoji anda di ani dauide ani, ³¹Nga anda ndele stir ii nga jole rid ii aruarii endjilla kristo ni rii e, mani modi ebele okopo da di keeru ya anda nu le nga indjwi rii ku.³²Rubanga endji yesu ni dasina ama kwiji du sadeni lejo di i. ³³Zii anda ni oru rii dii andga, Rubanga ecarele ri i anda kale amani ri i.³⁴Dauide ni ananyasi sa mu rubu ge kulu ki rusi jo, opi jo opi madi ni nyini ma die andaga ma ba myi pa dige. ³⁵Oja bazimyidi mabe nya pa dii ge. ³⁶Ba israele di cidu anyima nile kwjcidu yesu ni amji epale kuke ga ri Rubanga ba andini opi kudi kristo".³⁷Bude eniki dii ni nga ai edele rii i joki petro ri ri majuzi mbato madurji emede adu? ³⁸Perro jo ai ni anyinu anya enjini anyiko batisimo nu yesu kirsto di si ausdu anyi enji ni keberu ra anyiuo anyi ke Rubanga le dudu Endi ole ri esujo. ³⁹Adusi Rubanga ba anda cara anyini boronji to ba cidu kolu ki vu ama opi Rubanga emale kulunywe andi i".⁴⁰Petro nye ga ani para ekoro mgo ku, jo Anyarega Adi koli nu myini anyo ga enyedele nig a si ni. ⁴¹Erota andi ebe ba amgbu eri nga anda jole rii ra, aiki ebe esuki Batisimo ra. Odu naniga ba ni weli emuru ai to elifu na. ⁴²Ba dii olune ki ai tori i maju dii si adunji mugati anyalore’ga kare elegi’go.⁴³Maju edeki nyuma ba ancwi bacidu anki okposi, ⁴⁴Kristo ba kwici du emuruki kare alunga kalami ai nga lelega si. ⁴⁵Keli zilu ai ga si, kalanjuwa ai ga lele gasi modi leku rii ani.⁴⁶Odu cidu kutaru ki zo Rubanga dii nig a kare alu ga kutaki aid ii zuga si mugati kalanju linya(osisi) elele si luru si. ⁴⁷Kelu ki Rubanaga ni ecu sa ai olure ga ba cidu ai to asi ibure si, odu cidu si opi kaliri ba weli enjaka.

Chapter 3

¹Odu zi si saa dijalusi, petro pi yuwano to ai tore ga zo Rubanga dii gas a elegy di si. ²Esu ki ango modi pa na embwere ri nga andani tizo ri niga, kuba ki anda ni odu cidu koti lunywele tumi loso ni niga auwsi du ba toka zo Rubanga di ni gani kuke anda ni nga . ³Nde petro pi yoana to kuto ki zo Rubanga di ni ga aii ai kuki anda ni nga, Au Rubiya.⁴Petro pi yoana to, nde ki nga anda di, petro jo nde nga amadi, ⁵Nde nga aid ii kura sina ada kesu ngara ⁶Ki petro jo nga andni ma di rubiya iyo, ki make nyini ru modi yesu kristo ni Nazaretigo di si nga oru edo (laweka) muka⁷Disidu petro ko modi di enga dii legi sa anda kungu oru ni ga. Mybesa modi di mga pasi emu okpo. ⁸Mvuru oru mba pasi edo laweka ko voki ai to Rubanga ni anjooega.⁹Ba mtaka di deki andani kalwe anyo Rubanga ¹⁰Ete di ki aii modi hurire koti Rubanga di ketumi loso ri ni ga rii i ai kwicii du anki cwii disidu maki nga rederu ruaru mgele kre.¹¹Modi di muu petro pi vuga ai yoana to, ba amgbu au cwii efeki koti zo Rubanga di lung wale jouoro salomone dii i ga. ¹²Petro de ba di jo ni ra israeliba anyi au nga redere di si ya? Anyi ra di ederu okop amadi si ya? Kusa amal aluka peteresi ya?¹³Rubanga Abramo di isaka di, yakobo di, andani Rubanga ama abi di kee amani oku lejo yesu di ni kee andani ba lasejo ri ni anyi ga andani pilato andga imgbe esu lee andani ebele ra, ¹⁴Anyi ga modi petere rii imgbe anyi ko anyi pilato ni andage kebe anyini modiba indire rii e.¹⁵Rari anyi ko anyi dii opi lidi i ke Rubanga enji andani ra ama sadeni laka rii i. ¹⁶Anda ru kee okpo mori to modi ba dire dii e ni modi anya adele anyi a nile ra lebi ama yesu ni aika si, ai yesu ni ru i" ebe andani zozo pelere anya andga si ni.¹⁷Ki madiji ama ni ra nga anya edele ti si esu nga anyi edele ku, ¹⁸Andani eze sa Rubanga jo profeta cidu si anda kristo ni kule kecandu ra leti di si ba lejo dini andga ra.¹⁹Anyiru anyi endji ni anyiko anyengwe Rubanga di dudu anyi endji ni keberu ra pelere. ²⁰Dudu opi kuke anyini saa asi ibwe si ni dudu kemu kuke ayini asi yesu kristo ni luple anyi kemu kenjra.²¹Kule kolu bu anda odu icandi redezo rii ni nga Rubanga etede nga dii profeta pelere ba ni mgadii furu ege sa ra. ²²Ovidu musa jo opi Rubanga kumu kezwe anyi ni profeta ra kende ma ani, kenga anya lelega adnji gasi, kule dubasi le angeri lara ada jole angina ri’e ²³Modi alu nga profeta jole ni erire ra ni i kuni kanjoru Rubanga ni.²⁴Profeta kucwidu nga Samuel ni nga anda vu lasejo ri ni nga jo lejo idi vu di kejiru ra. ²⁵Profeta vu kwici agari Rubanga ecarele amani abi pi ni ra e Abramo ni borouji siduba kwici du vu dige ri kesu ki tutu ra ri pi anyi di oto. ²⁶Rubanga enji anda ti ebule ri ra anyisi ainiga ezwe anda ni ati ayini dudu kucwo tutu core ga anyini tuwa du alu alu asani endezi anya edele ri pi si.

Chapter 4

¹Petro pi yoana to olu ki lejo ngere ba ni, ba nga lezika Rubanga ni ri i ai amba askaria zo Rubanga ai nig a mbaka pi saducei bato evu ki ai di. ²Amgala ko ai okposi adusi moju eri ki leni ba lenika yesu ni enjira da ga si ra ketedru bad aka rari kenjiki da gasi lidi. ³Disidu koki majo eni cwii suki ai mbusiga oluki bi obu rezi na si adusi esu vu rira. ⁴Ba lejo di Erika ra rii, ba ni weli kusa elifu towu.⁵Obu rezina si yudeiba amba pi ai askaria pi laponyia cara musa di lenika ri to taruki lemuga Jerusalemu ga. ⁶Emukiru pi kanisa ni amba ba asi ale ni ri to kaifa pi yoana ri alesander ri bazi pi to kwasidu engaka amba asi oleni pi koti geni pi to. ⁷Baki maju dii baki ai andga ko ziki ai anyide nga di ingoni? Okpo anyde di ingoni enyde nga di adi rusiya?⁸Petro ga Endi ole dii si, anyi amba suru dii vu amba vu laseka di to. ⁹De endu anyzi ama ibu loso ama edele modi zi diar leti zoso pelere rii disi, ¹⁰Kule anyini ba Israel di kwici du acute modi amba anya andaga pelere ri okopo ru yesu kristo ni Nazaretigo si anya epale kurce gar ii ki Rubanga emji andani ra, endu modi die de anya andaga loso ru zi ku.¹¹Anda ni ni ibu ba gale imbe rii ngwi ni bu di delege na ni. ¹²Adi kai rarika ni disidu modi zi iyo vu dinga iyo ile Rubanga ru kele ba ni ralizo niiyo.¹³Amba lemu di auki nga petro jole yoana to ri si raki ba lemi akori i, disidu imgbe niki ai ba oluha yesu to ri i. ¹⁴Ai nga alu ba ku jole ai ni iyo, awusi du aia ndeka modi ni ru ledera ri i ambaka petro to ri yoana ri tosi.¹⁵Disidu joki ai ni ebeki zo lemu dii ra. Ba amba lejo lalika rii ra amaleni i. ¹⁶Ziki bad ii edeki nya di imgoni, ba kwici oluka jereusalemu niki nyuma ba di edele ri i niki ra, adi hwzuwa di ni? ¹⁷Ki gad ii ni edezo acazo ba ni lelega si kule dubasi le kungeki nga yesu aru si ku modi ni ru alu si ku. ¹⁸Disdu ekecara ai ni okoposi dudu kunge ki nga kusa keleni ki ba ni niga yesu a’a rusi ku alu saa’ ku.¹⁹Petero pi yoana to ai ba dini e, anyi anyinaga anyile di Rubanga andaga oru rosi oru Rubanga andaga? ²⁰Disdu amebe nga amandele ama misi ri ku nga emery ama bi sini ri ku.²¹Disi du bal emu dii luogwe ai edjaka ni di vu aru ebeki aii ra esuki nga iyo ai ruge aini lamba kezo ai ri kuru, au si ba cidu nga Rubanga ni ecure ngo, rednisi. ²²Modi nyuma edere ruaru ni kinya nde mudisu ri ra.²³Petero pi yoana to ebe ki ai na ngwiki aia adnjin pi dii kare ai lakarie vo ezuki nya amba suru asi ole ni dii joki to ni ai ni. ²⁴Eriki lejo di nga emurki kwicidu du kare alu ga Rubanga ni elegire, opi rubu pidii vu pi to vu ai ru dii to. ²⁵Endi ole dii sii ama abin Davide pi anda dzore ga, angala ko kafini ba adusi ba ma lejo ndule ruaru kpe adusi?²⁶Opi pi edeki ai baba odjani dusu du ba vu laseka sa emuki nga ni ti amare ga. Opi pi eruki anda kristo to.²⁷Di nga redere ri i disudu Erode pi ponzio pilato to emunaki alu. Kafiriba to ba Israeli di to di nga amarale nya ti tiluza aru e. ²⁸Tariki alu kwicidu nga nya edele okpo si edele.²⁹Ki disudu, opi, ba’a bi ecadi aia ezile ra ni ga ausidu ama nya tiluza ba ni cidu kunge nya lejo ai ni ori ako. ³⁰Nya di ni ba enjika rib a nya nyuma ai jwezo kederu nya tedujo ni yesu di si. ³¹De edoki elegy di zo aia rutara ga oyoru ra gaki kwicidu endi ole ni si edoki lejo Rubanga di ngele ori ako.³²Ba ai to ni emu aia nga asi alusi modi zi alu sa nga di modi ma iyo kupi ki aia nya ni alu. ³³Majo nge lejo opi yesu ngele aia ni okopsi, Rubanga coco tutu ba ni kwicidu.³⁴Modi alu sa ai lelega iyo. Ba vu to kusa zo to ri kaki silliny aia esule ri e. ³⁵Kuki maju di Rubiya di adi kalanjuwa ai ni modi alu si candi vu si.³⁶Yosefu ni modi ngare suru leni di tile cipiroa muju hunywele Baranaba ri kee ai ni modi ba asi ni embaki ri i ³⁷Lezi anda avu ni ezi rubiya ni anda esule ausidu ke maju di.

Chapter 5

¹Esu modi zi alu anda ru Anaina i iju nu ria Safirai. Lejiki nga pi ra, ²Keki ebeki rubuju zina pi ra keke maju di bagi na ii.³Petero jo andani Anania ni nyi ba sitani kwi nya asi ga adusi nga nyi lezile ri nig a adusi? ⁴Disdu nga nya lezile kuru ni nya nyidi i nyelizi rubiya bi nya i nga ebere nya asige rii adu? Nyi ludja ba ku nyi ludja Rubangi. ⁵Mgbesa Anania eri dii mgbede vuru, dara ra nga di si ba kwicedu du auki cwii. ⁶Yai eto ki zaga liki andani bongo si ngi ki andani langwe voki seki andani ra.⁷Saa na vuga Anania uzi ni ekwi zuga, ki esu ni nga rederi kuru. ⁸Petero jo etede mga amani pelere dii nga ni weli kwicidu anya lezile re si izi di ai Oo nga dii kwicidu andai.⁹Disdu petero jo andani anyi nga si nyago to anyama ti opi ni obijo adusi ya? Ba nya ago ni zikari eseleni esaki keti ge ra endi aiso kuziki sa sele to. ¹⁰Mgbesa de petero paga ekoru ra. Yai die to zo ga ndeki data di ngiki anda ni langwe vu ki seki andan ago marega. ¹¹Ba aitori ba lejo di Erika ri to ori ko ai cwi.¹²Maju ede myuma nga anzo ri to ba lele kwici ai to ni toru ki zovoro ga salomone di ga. ¹³Ba zi pi marage ni mbaki asi tone i nga si kuru ba kwici kekiri aia ru okopi si.¹⁴Ki ba amgbu ago uku to opi ni ai kori rii e enjara ai didiri. ¹⁵Nga di ba’a bu vu lelerugudu ni aga ba legeki siri e aiba lile lisina au si de petero kali ri ni gasi anda lindi lindi kade zipi ni dige. ¹⁶Haki amgbu zi pi gamji jerusalemu ni maraga ri i, kokikiba aidi rib a ori to ri i sa eziki aia ru kwici ra.¹⁷Aki ko amba aki ole rid ii si bazi pi kwicidu ewo ki soducii di to maju ruge si jo pi edezo ai ruge. ¹⁸Koki maju ni toki ai mabusiga ba mundara dii niga¹⁹Ki saa ini disi malaika opi ai emu awi koti mabusi di i zi maju di langwe zi ai ni. ²⁰Anyivo anyimba zo Rubanga di ni ga anyi lejo ba cidi ni lidi di ederu ra i. ²¹Maju pi ai ra hovuru taki zo Rubnaga di riga edoki nga lenile. Amba asi ole rid ii ai bazi pi to lungweki Judea ba amba ledzo ambaka dini di ni tilamaka ndere koku ziki ba zipi moju ni ezire ai andaga.²²Ki askeria amba di, esuki maju dii mabusi ga aiiyo, disidu ziki ofu aia ba lama ga. ²³Joki amasa mazusi zo gad ii emesu keti ni ti esi ndi dinga askaria sa baba kute ki mara ni, ki amawi koti ni tii dii emesu alu sa ba zoga kuru.²⁴Amba askari de Rubanga did ii amba asi ole dii to, eriki nga dii aukicwii nga disi kemu kolu ingoni? ²⁵Modi zi kwii zo ai ni, engeni dib a anya tole mabusi ri i aki zo Rubanga di niga kein ki ba ni.²⁶Disidu askari amba dii voki ba andi to bongwiki maju dii vule, eziki ai okpo si ku adusi ori ko ai cwii, ba kuno kuloui aia onisi ra. ²⁷Eziki maju to zo ga ab’a ba lema di ba andaga amba asi ole ni di zi ai ni. ²⁸Adzo ake anyini cara okpo kule ekeleni nga modi di arusi ku, ki eyede di anya edele dini anyeca di leni anyidi jerusalemu ni kwici du dudu taa anyidi kegwi amadiiga."²⁹Petero pi moju zii pi to aiki kule akalimi ru Rubanga di au, amoniba ku. ³⁰Yesu ni anyi dii anyiepak kurulega dia. Vaga Rubanga ama abi pi di enji anda ni ra daga si. ³¹Rubanga enji andani ra rii dii andaga lopirigo du andani enidipi dudu kuke ba israele di ni kare aia rii enji ai ni ruzo awusi du aia enji keberu dura. ³²Ama laledu kolu pelere Rubanga ni, kuke ba ni orika ni ku dudu sadenia di e.³³Ba lemudi de ai keni ki lejo di anyala ko ai okposi amoki nga maju dib a jizo. ³⁴Amba lejo ni ti amaka dini di e modi zi alu runa farizeiga run a hamaliele I andani hopwonyi cara musa di leniba ri ba kwici du kori ki andani okoposi rii mba ede pasi ai lele ga jo ni ba dii nyi lugwe.³⁵Ko jo ai ni amba lejo nit e amakari mi pi dini ba to ri ni, Israeli ba anyira nya anyi edele, ba di anyira nga aia ruge caa pa. ³⁶Mande irere di Tundasi nga anda lejo to jo andani modi ole nii. Ba mia alu koki anda lejo i ki adi andari na ba anda vu kokori aca ki pi disdu lejo ko ba cwii. ³⁷Dii ni avuga Judea nihalileago efu anda lejo to odu ba lazo ni riniga anda sa adi ra ba anda vaga rii sa kwicidu acaki pi.³⁸Disudu majo anyini ekede nga zii ku ba dini ruge. Enyebe koluki ki de nya aia edele ri vu nyumanyuma aia kide ni de enga Rubanga di anyi ma aia acaki pi kende ba akanidiani. ³⁹Ki de enga Rubanga dii anyi ma aia mi zawele kpe. Anyesu anyi jo Rubanga to, lama ba ko ra Gamaliele di andar.⁴⁰Hungweki maju dib a juga. Mgba ai kurus si ecara ki al ni kule kunge nga yesu aru ku ba ni idiku. Ko ebeki ai ra. ⁴¹Maju oyiki amba lejo amaka dini ni andga si anzo retu to, adusi Rubanga ai aia ricandzo yesu arusi ni raa. ⁴²Adu cidi si ai ofu loso ri ngezo yesu kristo ni ru zo Rubanga di i pi laki di.

Chapter 6

¹Odu zi si ba aia leniri a’weli napi enjaru ra i Judea ba Grik doki ojaka Judea ba vu ni ataka ba ri to. Judea ba pi Griki to ti joka ri ziki nyike rubia aneizi aidri ni oducidu si rubiya lanyule ni ni ga ku.²Disdu maju mudiri alimbi eni rii lungwe ki ba aia leniri kwici du karealu ga joki lejo Rubanga di ebeku linyasi ku lanjuka kalende amani loroku. ³Disdu mandji enyere ba anya lelega onyaki tuderi ba aia ovi losonie endi ole gare gare aia asi ga rii ongu ba sini to rii mgu ba ibu di i. ⁴Amangasi adi kukee tema elegy runi dudu lejo ri mgezo ni.⁵Ba amgbu ri anjo okpo si leni maju leni le risi disidu lupeki Stefani ni modi ai oku to ri i pi endi ole pi to si pillipo i pokoro i nikanore i Timoni i paramena i pi nikole ni antiokiago jurugo kele dini ba judii ba di i. ⁶Laki etde ai maju ni elegi ki ko leki ko aia di ni ai di i.⁷Disdu lejo Rubanga di i adi oja si ku ba maju ni vu koka ri ai weli zi reinjasi jerusalemu okposi vuru ba azikeke Rubanga ni ri ambu ai ki lejo yesu kristo di ra.⁸Stefano nga endi ole di si okpo to edo nyuma edeka to laki ni lele ga. ⁹Ki ba zipi ga aini imgbe. Ba ai anda dig a ri i lele Judea ba emgaka cirene ti ga alesad ria to ni i, ai Judea ba emgaka cillica ga vu Asia ga ni ba to edoki nga eroka Stefano pi to.¹⁰Ki endi ole ni kee cini Stefano ni jo kujo nga sa to ba di kuzi ki mi kpe. ¹¹Disdu ba di geri ba zipe Rubanga si ko joki du Ameri modi si ku musa pi uduku Rubanga to.¹²Disidu enjiki ba amba vu laseka ni asi ri to, lapodonya cara musa di lenika ri to evoki koko ki Stefano ni ziki amba lejo amaka dini ni andaga. ¹³Ko eziki ba zipi kevo kunge enjo anda ruge kujoki modi di saa kunge nga zo Rubanga di ruge cara musa di to indzwi. ¹⁴Adusi emeri dzo yesu ni Nazaretgo ni kemu zo Rubanga di arera vu aru pi leti amadi emgare musa di ecara. ¹⁵Amba lejo amaka dini di rii kwici du ai Stefano ai ndele ra ndeki Stefano ai andasi kelende malaika di ani.

Chapter 7

¹Padere amba ri joo. Nga di badu anda ya? ²Stefheno joo maadijee pi maatato, enyeni ma Rubanga andi retede atat Abrahmo ni esu andani messopotama ebe muu Haran joo andini ³Ebe nya vu pi odiinyi di to ra mu vu metede nyi rii ni ga.⁴Mobesa ebe vu chaldem muu olu Haran na si, atta dara, Rubanga ezi andani vu na nga, diado omolu lakari e. ⁵Kee andani kare kuru olujoo ole pa bazo andani, lakni joo andani dee boronzi iyosa, anda kuke vu ra anda abi ni anda vuga.⁶Rubanga joo andani dini nya boroji kuvo kolu ki bobo du vu juru di niga, kuva kulu ki opigo du avo edee ai indzwi ambamba kinya ni ru mudisu. ⁷Ki mamu ma lali lejo ba vu dige baa ii eriko, kurini, Rubanga joo kwun kevoki ma ejurega kare ma kele nig a. ⁸Rubanga kee Abrahmo ni aika pi haruka to. Disidu Abrahmo ni emu ata isaako di e, onguru rulika kolu edu aro, isaacho ni emu atta yakbo di e, yakbo ni emu atta bozi mudi al libe eri di e.⁹De boroji dii evoki aviro yosefu ni ruge lezi andani Ejito gipi rusu Rubanga ni anda to. ¹⁰Ekonyo andani ni jcandi nig a, kee yosefu ni andaloso pi cirri to pharaoh ni andaga opi ejito ba di ni pi anda zoo ba to.¹¹Saa vu ede emu abiri ba ejito pi canan di to ba ecandru opokosi aia atta ni esu onya ku. ¹²De yacobo ni eri anya (dura) aa Ejito ga zenee ama abi ni vu atizo ri Ejito ga. ¹³Aii awe Ejito ga vueri zo ribi yosefu etedri adijini pi pharoh ni kaka anda di duu ra.¹⁴Disidu yosefu ni zwee adijini aia ata yacbo dii kujoki du andani kevoki kaka to kwicidu ai aa mudi tuderi limbi tou. ¹⁵Yacobo ni muu Ejito ga daa ki abi to laka ra. ¹⁶Aia angi ai shechem esi ai budi ai abi Abrahamo gele lage silver adiya bura go Hamor ni shechem.¹⁷Desaa cara Rubanga di esana esara Abrahamo ni esu weli ba amadi ejito ga enjaru yayadu ejito ga. ¹⁸Vuaru opi zi aba, ni yosefo ni kuru esu yosefo re vu ejito dii lasereni re i. ¹⁹Edoki mulobe pi lujuluja ba amadi ni ruge asi injwi ama abe ni ruge pi boroji amadi atizo ni ruge dika ri pi.²⁰Saa na si esu musa ni atira, anda ni pelere Rubanga ni andaga esu andani imba naa isa anda ata di zuga. ²¹De azu anda ni langwe lele, pharaoh zwani duu andani ezo anda bura goo anda di i.²²Musa ni eleni cirri ejito di ani, anda ni pelee uduku pi ibu to. ²³De andani kinya mudi suu, hara emu anda ni anda kulumi adanjni boroji Israel du. ²⁴De dee Israelitega ede indzwi, musa duu talode mangbe ejito go ni kpoo. ²⁵Anda kura adajni kura ki Rubanga di ai ni elekozo ki lana di emu ai dige kuru.²⁶Hovuru na si emu esu Israelite boji kujaa ki ai ainain esu kegoaga ai ibwega anda rozi zo joo aini ma adanji anyi ladaraku nyi ba alu ri i. ²⁷Ki alu rezi ni edere injwi, anda ire ire ni duu lii andani pi, dozoo anda ni nyi adiya? Adi baa nyi opi du ni ya kediyo linega. ²⁸Nyi le ma dile kende ejito ga dele agini ri ani?²⁹Musa de eri dini fee pi olu kende ba feeka vu zi nig a riani muu olu inga midian, andani emu olu ata boji ari ode e. ³⁰De kinya mudisu laga pi, malika etede ru andani kwesi kwesi aga be Sinai, nig a, dee asi ni lede mondiga.³¹De musa de asi kugwe anda andga mu ire nderga, rasi eri uduku Rubanga di e kujo. ³²Maiyie Rubanga nyutu di e Rubanga Abrahamo de, isaaco, yacbo, di musa ni runa edo dika ebe nde idi kuru.³³Rubanga joo anda ni, ngee mbuvga nya paga si pi kare nya edere ga di andani kare ole ri e. ³⁴De mande ba madi ai recende ka si ai ejito gasi meni ai owuna memu mebe vuru ai lanirega emu male nyi zwele ejito ga.³⁵De musa mu ai di gaki imbe, de jooki, adi baa nyi ni opi du ni kediya (gadi). Andani alu Rubanga ezwele andani kede opidu ba elokore. Rubanga zwee andani dizi malaika andani etederu musa ni kwesikwesi aga ri ani. ³⁶Musa see mbe ai ejito ga si mbe sa andu nyumnyuma ejito ga si golo red sea diniga si onyuru kwesikwesi ga si kinya ru mudisu. ³⁷Musa ni alu alu dii joo bani Israel. Rubanga ni kega oru prophet ga anyi lele adnji ga si kemu prophet kolu maani.³⁸Dii modi andani remuru kaka mondiga ai malaka to ri hojuru bee sinaia ga ri i andani modi ata, onyuru esu uduku kurge ba ni ri i. ³⁹Dii modi ama ata lejo na gare imbe ri i doki anda ni ai lelegasi. Mbege ai aside vuru vule ejito ga. ⁴⁰Mbe saa na si joo ki Arona ni, kedu kede Rubanga mbe saa kuse aini, disudu musa esi ai vuu ejito nig a si pi ai ni ku aduni nga kedera ai ni.⁴¹Disu du edebii kwe eziki asidu sistani ejuzo asani ga ai edele disi ri i. ⁴²Ki Rubanga lufuru kee aini keju ki andani lelego si rubu ge kende cwile bulu ge propheto, enydu nyi ke mani anyaka awu azi du kinya ru mudi sa kwesikwesi aga nyi ba Israel de?⁴³Anyi ai sitani moledi di e lelego Rubanga rephan di i anda eno to anda ni ecwi disudu mado nyi lolu Babylon.⁴⁴Ama ata ni teremja anda di pelere desa kolu kwesikwesi ga sai andani Rubanga cara kere ri e de joo musani kedu kede ga loso ambamba anda kundu. ⁴⁵Vuaru ama ata, Joshua, ni esu teremeja lesire vu na niga ri, Rubanga du vu na kare inga na gasi esa koo davide ni nga. ⁴⁶Anda ni esu anda loso Rubanga di se andani zi kare anda kemu kolu laka ri Rubanga yacobo di.⁴⁷Ki Solomon ni bi zoo Rubanga di ni. ⁴⁸Disu kare asi konisa du kende prophet joo ri ani. ⁴⁹Rubu ni ma kare e, vu ni ma pa ni vu tiso ni zoo ori ingoni nyi biya awa mani? Rubanga joo, kare ingoi ma mu molouu lakar i? ⁵⁰Vi madii ede ni kunya.⁵¹Anyi ba be diyadu onyule ndoloma ali anyi kuru anya asiga si pi anya bii too to anyi odu cidu enyoriga endi ole ni ruge anyi eronga anya ata di ani. ⁵²Propheto ango ku re anya ata edebe indjwe kure e? diku prophet andani retede ri pelere ri kamu kolu anda loso loso du tore ki anyi vo onyolu ba lezi pi ba hudika to ri anyi dii anda ni pi. ⁵³Anyi ba anyesu cara lalaka di sir a, ki anyi ekuka kuru.⁵⁴De amba kanisa di eriki e’jo dii, asi ra pi mbesa vurupi edoki aia si anga si stephono ni ruge. ⁵⁵Ki andani oluko endi ole ri tobi, mbesa de nga oru rubu de Rubanga pi yesu ede dii andga Rubanga. ⁵⁶Stephono joo, anyi nde mande rubu awiro, munde bura Rubanga die de di anda Rubanga di ni ga.⁵⁷De disu amba kanisa labu ai ni cwii edoki ojwa ojwa boro oru si mbgwee sa keki andani. ⁵⁸Mbgwsa zii andani city ga si pi edoki amla luvika onisi, sadenia edoki ai bongo baka burago curube ni paga ruma saulo.⁵⁹De kulova ki onisi stepheno, lungwe Rubanga ni ai yesu to kuki anda endi ole e. ⁶⁰Mbgwe wo vuru lungwe ga brono si Rubanga ebe anira enji di, mbgwe sa ekoro du ra (dara).

Chapter 8

¹Saulo nil emu pi daadi to, mbgwe endoso odu nasi cara ba kanisa di nig a pi jeresulem ba ai kari tuwadu areru didi vuga si Judea pi sanaria ile maju. ²Ba ai to ni seki stepheno ni seki anda I leti loso ri si. ³Ki saulo ni ede ba kanisa di indjwi kumu zoo ti zoo ga si kuko uku pi ago to kuba mabusi aga.⁴De kristo ba aikari sa are i ra ebe ke lejo Rubanga di kuru. ⁵Philipio ni mutaun samaria di niga lejo yesu di ni ngerega.⁶De ba ni mututu eri ki deki nyumnyuma philipio edele ni soki bi oga erini nig a ai kwije du lejo anda ngele rig a. ⁷Ori ori injwiri pi oyiki pi owuto uduku pi boro oru ni si ba pa ebwere ri pi dii to ni pito esuki ibnee na. ⁸Disu du andjoandjo emu taun nanga ambamba.⁹Ke esu agosi taun naniga runa simone e, esu andani modi nga lunde ri e, kulujwa ba samaria gani kujo andani mode okori i. ¹⁰Ba kwidu samaria gani boki ai bi lejo na nga okpsi, ago di andani modi mori toni i andani modi Rubanga di tori. ¹¹Keri ki andani okposi adusi ku ba ri di legwele di anda ozoozo si.¹²Ki de eriki ai to nga philipio ngele nisi uduku pelere Rubanga disi yesu kristo di to, dii si du ago, uku, kwicdu koki Batasimo ra. ¹³Simone ni sa anagasi aii batisimo ra vuaru ai aluka philipho to pi onguru nymanyuma kedenu okposi.¹⁴Maju Jerusalemo ga ri de keni ki ba samaria rii ai Rubanga mbe zweki petero pi yoan to ai di. ¹⁵De esaki ai dir a mbwe sa eleki aini dudu kesu endi olerdu. ¹⁶Saa nasi sa esu endi ole ni iyo ai lele ga ile esuki batasimo yesu kristo aru si. ¹⁷Disu petero pi yoan to tiki aid ii e ai diniga embe sa esu endi oke ri to.¹⁸De simone dee endi ole ri akee ra dii baka maju di si kee ai rubiya. ¹⁹Joo aini emgekwemani mori dii saa to de maba modi mungwe endi ole ri mesu du.²⁰Ki petero jo andani, nya raraga lejo Rubanga di age rubiya si mu nya rubiye le to asiya. ²¹Kare nyini iyo lejo di nig a, adusi nya asi iyo Rubanga ni andaga pelere ku. ²²Disu du ga injwi nya edele ri elegy laka Rubanga dudu kebe ga injwi asi ga ra. ²³Adusi amande nyi avi to onguru pi enyanya to ga di ombe cwi."²⁴Simone ai, "elegy Rubnaga ni mani dudu ga nya jole kederu mani ku."²⁵Petero pi yohano to nge lejo opi dii okposi de kungwi ki Jerusaleme aia ngwire ga voki ofu loso nii ngesi ba ambgu samaria ga rii ai ki ra.²⁶Malaika opi di joo pilipo ni ederu baba muzo leti engare Jerusaleme ga mure gaza ga ri leti di lali kwesikwesi aga si. ²⁷Disudu pillipo ederu nya muzo esu ethopiago kumu leti si anda modi okpotore e pisa modi rubiya yayadu tore pi kerizi etiopia gare dii modi dii Candace, queen cushites, andani modi rubiya ni dii e enga Jerusaleme elegy ga. ²⁸De anda ngwene ga tuu rii naknaka diige awi buku kula buku prophet izaiah di e.²⁹Endi ole ni joo pillipio ni mun ire naknaka ni ruge ire. ³⁰Pillipo ni fee ire eni kula bulu Isaiah dii joo andani nyeni nga nua lale ri pelere du ya? ³¹Cushite di joo maki ingoni de modi zi nge mani ekwi naa kuru nie mbesa aii pillipo ni ketu naknaka oruu kuri anda to.³²Ewoo buku pelere nig a nii anda lale nig a nii. Kunde anda ni bilo zile lile ri ani. Kende anda ni bilo ngwa bi lile owu kuniaw. Joo nya sa aludi ku. ³³Anda lidi pi anda andanda to adupi vu ga diya adi kunge ga anda abi abi ni? Anda lidi adu vu ni di si."³⁴Modi eunudi zii pillipo ni ma nyi adi ni prophto lajo nyanyele ru aru ri adia ole modi zi? ³⁵Pillipo edo andani lejo buku anda ngele ni uduku pelere yesu ni anda ngasi.³⁶De aia vore ga leti me ge si esuki iyii, adusi amba dii joo iyii di aa di nga zi ma ekala na aa ya ma batisimo kozo ni aa yu? ³⁷Pillipo joo anda ni nyesu batisimo wa de nya i asi cidu sii, mai ra, ma I yesu kristo ni ra Rubanga bura i. ³⁸Modi amba Ethiopian di kee cara dudu naknaka ni edezo mbesa pillipo pi eri tuwa toki iyii aga pillipo koo kee anda ni batisimo.³⁹Etuki langwe iyi agasi mbwe endi ole Rubanga mgii pillipo ni pi eunch nde andani kuru idisa e ki mu asi anjo anjo to. ⁴⁰Pillipo esu anda ni azotu bati ra ai ki lejo Rubanga di asi kwici si sa pi Cesarea ga.

Chapter 9

¹Ki saulo kuljoru vurmoyi du onyuru badika to lofo moju dini ngasi Rubanga kumu laponyia orudi ni ga si. ²Andani kuzi waraga synagogues gasi muzo Damascus ga dudu de anda kesu ba ra anda kuko ai ba Rubanga ni vu okoka ni ukuzi pi ago to ezile Jerusalem ga.³De andani edo muzo nga zi ederu anda ni ire kusa du Damascus mgbe sa nga si lagu ingwe rubu ge si. ⁴Mgbe sa de vuru inyaga uduku joo saulo saulo le candi ma adusi ya?⁵Saulo zii nyi adi opi i? mgbe uduku jo andani ma yesu ni nya ecandle rii. ⁶Ki nga aru mu tauni ga avo adzo nyini nyini nge de rii. ⁷Ba voo ba ri tori edeki uduku ko ki keri ki uduku modi di ki udeki ku.⁸Saulo nya vuru si de kowi anda mii ndega ku mgbe sa edu azi andani Damascus ga. ⁹Odu naa vuga nde gas a ku nyaga saku mavga sa ku.¹⁰Esu modi opi go Rubanga di alu runa aminnia e Damascus ga Rubanga jo nga orobibga jo aminnia ni nde ma diya Rubanga. ¹¹Rubnanga jo andani nga mu leti ge kulu gweru leti andari jo Judea ga zii agooemwe ga rii emure Tarsus runa saulo, anda ni kelegi ra. ¹²Andande ga orobi biga ago aniania ni kemu dii barega anda diiga dudu anda mi kunde ga idii.¹³Ki aniania ai Rubanga mere modi di andani injwi karako dii moju nyidi pelere Jerusalem. ¹⁴Edu carao amba kanisa di ni gasi dudu anda kako ba zile, de modi alu alu kulwenge nya ru i na i. ¹⁵Ki Rubanga joo andani muu andani modi alu ma orile ebu modi edere ma rusi rii Gentiles pi opi boroji Israel ni. ¹⁶Mamu meted andani icandi asani ma rusi.¹⁷Mgbe anania nya mu kwi zoo, mbge baa dii anda, dige, joo ma adozi saulo Rubanga yesu ni, anda ni retede re nyini esu nyemu leti ga si ri anda ni ezwe ma ni dudu nyesu mii ako du idi dudu nyi ga edi ole ri si. ¹⁸Mbge sa nga zi ede ebi ni oboro ani mini nag a si mbge sa nga oru esu batasimo. ¹⁹Mbge sa nya ga esu moridu, andani alu maju to Damascus adu ubii.²⁰Mgbe sa edo yesu ri ru nyeka synagogues kujoo andani Rubanga ri bura i. ²¹Ba andani Erika ri evo ki asi orii to kujo ki ago di andani ba lukore ku ya Jerusalem ga si ri ku yu emu diya opi ki amba kanisa nya si. ²²Ki saulo ni emu bodi Rubnaga di okpo rii ba yudi ba Damascus dudu kede ru yesu ni kristo i.²³Odu ubia vuga edoki lara injwire e dudu andani akudi du opkwo. ²⁴Ki ai laru niru ra saulo ni riki ganyi tit ere ga itu pi ini to dudu akudi andan ra. ²⁵Ki andani muju anda di zii andani ini aga si duu andani ezwe andani mbge sa vuru gufo si.²⁶De andani emu Jerusalem ga, saulo kule anda kumuru muju na to ki ori koo ai kwic ai kii kuru andani muju e. ²⁷Ki barnabas duu andani zii maju ni lele ga joo aini saulo ni nda opi leti mii ge si Rubanga lojoru anda to Damascus saulo lojoru mori opi di si pi opi yesu aru si.²⁸Esuru ki ai to esu kevo ki itii ai kuvo langwe Jerusalem ga kolojoru mori opi yesu kristo aru si. ²⁹Ki riki lojore mori sib a Grecian yayudi ba to, ki kura dudu ai kudi andani ra. ³⁰De adinji ni eriki dini ezi ki andani pi vurule lele zweki andani pi kare lungwele Tarsus ga.³¹Disu du kanisa mgbe enyei, Judea, Galilee pi Samaria ba evo anjanjo to siki ba zoki anjonjo rubanga pi endi ole to, kanisa zoo pi members to. ³²Disidu petero ni nga muu tauni, (mundiria) emu pi ba ai ni to kolu taoun lungwle hydda ga ri ni ga.³³Kare nani ga agoozil runa. Aeneas i e alu kinya ni ruu dii dii aro bgwole di ge pana ebwera. ³⁴Mbge sa petero joo andani, aeneas yesu kristo ejwa nyi ra ngaa oru lii nya gwbolo mgbe sa di sii mgbe gaa oru. ³⁵De ba alu alu oluka hydda pi sharou ga to ndeki modi dii mybe saa lufuki asi Rubanga ga.³⁶Kare zii na runa Joppa opigo zi na runa Tabitha i alufu runa Greek tisi alugwe Dorcus, izii di andani aii Rubanga di to anyu aii andi ambamba kedenga ba nga akori ni asi cidusi. ³⁷Esa adu zi andani dee,auu runa indjwi jwelli andani baki andani zoo orureni ga³⁸De lydda niire joppa de moju erili Petero ire na zwelli ofu laka ba eri to andi dudu kailli andani kallal ako. ³⁹Mgbe Petero nga voli aito de andani sara mgbe sa ezii andani zoo oru niga, awizi edeki oru pasi kowu ki etede andani koti pi kanju to nga Dorus edde nip ii sa ai torie.⁴⁰Petero mgbe doo ai turoa du zuga si, mgbe sa ajo vuru elegy lufuru anda to ire jo Tabitha nga oruu, mgbe saa awi ada mii kude petero ni mgbe nga oru. ⁴¹Petero kee andu dii enga andani oru mgbe sa eulgwe ba aiba ri dullu anda kulle ai ni andani ledu ai awji diga ledu. ⁴²Mgbe sa lijo di eru ba joppa ga ri aula to mbge sa ai opi Rubanga du to. ⁴³Petero ni mgbe olu sa ai to odu ubi joppa ga esu ago esu ago sii runa Simone andani modi koju lusoni pi vulla toί.

Chapter 10

¹De ago zi kolu tawn Caesarea, runa Cornelio ii, kulgwero italiau regiment. ²Andani modi ai tore i andani kelegi Rubanga ni anda ba zugari to tuwa du kakee rubiya ba lekari ni onya kelegi Rubanga ni andzo to.³De sa dijalo ini die andani nde orobi pelere malakia Rubnaga kemu andi malaka Rubnaga di joo andani “Cornelius” ⁴Cornelio ori ko andani cwi maliaka hojoji si de aduninga ya? Malakia joo andani nya elegy pi nya nga kele bag a akori ra kerudu pi nya azi keka to sa Rubanga ni andajra. ⁵Mgbe zwee ago taun joppa din a ga modi runa na simone runazi kulunywe ru petero e. ⁶Kolu ki simone andani modi vuko, sore e pi kaju sore, anda ire meri maraya.⁷De malaika lojoru anda to mgbe ebe andani. Cornelius mgbe lungwe ba eri ba ibu edeka andadi zuga pi ni angu pi anda asekeria Rubnaga ni ai ka ri pi to aseken ai anda ekuka pi i to. ⁸Cornelius ngee nga reder andani kwici ai ni ra mgbe zwee ai joppa.⁹Odu zi si saa ni ru aziyo inini si edoki de ire kalinikii taun. Petero muu oru zo ni piriye oru elegy laka. ¹⁰Nasi abini edo andani dika lee nga nyale ki saa nasi ukuji kudi lonya. Nasi ake laka lonya mgbe lara to emulaka. ¹¹Nasi mgbe nde ga lofu anu awiru mbo nga si kende caka ani ambugo du kemu vuru vuga ezeru kemu ewa sa si. ¹²Ewa su ge si nga kwici pa sar re laka aa kundwe ki vu aga si pi arandzi lufe lofu aga ri pito.¹³Mgbe uduku lojuru andani ngaa aru petero lii nya ai. ¹⁴Ki petero joo ileni ku Rubanga ma nya nga andi ni ku. ¹⁵Ke unduku emu andani vu eni si, nga Rubanga bale ni pelere, lungwe nya di andi ku. ¹⁶Nga di ederu vuu naa disudu mgbe ba okozo di mgbe olongwe ruge.¹⁷De petero ni lara nag a nga andelraleri aduya mgbe sa ba ago eni swele Cornelius edeki gomyi tige ziki leti muzo zuga. ¹⁸Mgbe sa zi ki simone onguru adini lungwele petero andani kolu diya.¹⁹De petero ni lanaga andaniga endi ole badu ba naa ago kundu nyi. ²⁰Nga oru mu aito akugo ku voka ai to adusi ku mazwe ai ma i. ²¹Mgbe petero ni emu aidii vuru ago nadi mai di anyi nduri i lee anyi evu adusi?²²Mgbe sa joki modi amba jesi di runa Cornelius e andani modi ai Rubanga di to onyar kecu Rubnaga pi kolojuru ganyi Judea di ni endi ole malaika Rubanga anda kere du anda di si. ²³Petero lungwe aii kevo ki zunga dudu ai koluki ai to.²⁴Hovuru na si mgbe voki caesarea. Cornelius kure ai lungwe ba kaka andai pi adii anda di to rosi anda ire ri to.²⁵De saa petero kwidu zuga. Cornelius mgbe wo vuru anya si anda paga dudu andu keju andani du. ²⁶Ki petero koo andani ora joo andani ede pasi mai saa modi.²⁷De petero ni kolojoru anda to mgbe zuga esu laki yayadu taru ki kare alu ga. ²⁸Dzo ai ni anya ga si anyini loso du Judea ba emuru ba zi to ku kende ba pelere kuru ri pito kumu sa ku taun ni zi ga. Ki Rubanga dzo mani malongwe bazi pi andi ku. ²⁹Disidu mgbe memu nenenge ako de azwe ba madi ni e, le anyi zwee ba madi.³⁰Cornelius jooga odu suu avega sa disi esu melegi sa dijalo si, zoo madi ni ga mgbe sa mande modi edee mandaga bongo sure sure si. ³¹De dzo Cornelius nya elegy pi nga nyakele ba nga akori ni onyuru nya aito eroru ra Rubanga ni andaga ra. ³²Disdu zwee ba joppa, kulwge modi ruu simone andani alungwe petero andani kolu joo modi vuka pi kamju sore re de runa simone e kolu ire meri tige. ³³Mgbe sa mazwe ba ayidi nyi modi ibwe rei mgbe nyenurara ama kwici du diya Rubnaga ni andaga ama le emery nga djole nyini e Rubanga di si re i.³⁴Petero awi anda ni tie badu mesu Rubanga duu modi zi langwe kuru. ³⁵Badu vudige modi ecu Rubanga pi andani modi ole kede nga ai le andani ri e.³⁶Anyi ni ra uduku zwele ba israele ni ri e kee ofu di ibwe di pi yesu kristo ni opi i ba kwici ni. ³⁷Anya gasi anyini soro nga di dukera dure ederu kwici du vu Judea ga edoru Galilee di vuga si yoana kee ofu bataziumo. ³⁸Nga di ofu yesu ni Nazaretho Rubanga coo tutu endi ole ri si mori to. Kwicedu dudu kejba pi ba ai epile ra sitani Rubanga ni kemu kolu ai to.³⁹Ama sadenia na e nga yesu edele ri niga kwice du vudi ko jews pi Jerusaleme diku andani ajiaji kwesi ga. ⁴⁰Ki Rubanga enya andani oru odu naa vuya esiki andera. ⁴¹Lakin ba kwie ni ku ile oluka sadenia ai ovile otire diduri pi e Rubanga pi nyaki pi vuru ki anda to ri pi ede odu anda oji daa ga ra naa i.⁴²De kee cara amani lejo gego bani di budu andani Rubanga ovile ri I opi pi ba lidi pi oda ra ri pito. ⁴³De anda dii si prophet ba sa kolu ki a sadenia dudu ba kwice ka ki ai du ra enjenj kuduru andana rusi.⁴⁴De petero ni kujo di endi ole dee ba di ni ruge kwici du de keri uduku na e. ⁴⁵Ba enga ilile ra ai guruba ai ka ra re pi ba evoku petero tore ore koo ai cwi asani endi ole ni kwisodi olu ai ruge ai nab a Gentiles.⁴⁶De ai eriki ba Gentiles kolojoru ki ti zi pi si keju Rubanga mgbe petero ai. ⁴⁷Anya lele ga modi zi kega ba di iyi batazimo di kuya ba di esu ki endi oleri ra nai kede amani ni e. ⁴⁸Disi du kee cara ai batizimo ru yesu kristo di si disu ziki andani kolu ki ai to odu ubi to.

Chapter 11

¹De maju pi adnzi to eri ki Judea sib a hentiles ai sa esului Rubanga ra. ²Petero emu jeresailem ga ba guru alile ri pi edzo and ani ludoka. ³Migbe sa rilli djolla nyini olure ba andi ni to anyini ga nyalla ai to kare alu ga.⁴Ili petero edzo ngella ai ni ga rederi bisibise dzo ai ri. ⁵Mari elegi re tanu joppa, mande nga kennu kojoron kemu vuru kende julla ezwe vuru Rubuge si ewa susi etederu mani ⁶Mari ndella mara ana, mgbe sa mande nga pa ai su amjulla ezwe vu dige, moi pi amyuka pa ai di ebwe ri pito arandji lofu aga re pito.⁷Meri uduku rubuge si dzo mani petero nga oru dii anyuka alu nya. ⁸Mai ederu ku Rubanga nga andire pe nga endi pelere to kwi ma tei ni ga ku ⁹Ki onguru uduku ai mani idzi nga emerue rub age si, Rubanga joo andani pelere lungwe andi ku. ¹⁰Dii ederu vu ni ru naa mgbe sa nga die olongwe nga Rubage vule.¹¹Disi du mybe ago ai naa edella ki koti ni anduga egwe ai caesarea madi ¹²Mgbe sa endi ole keemani cara ama voo ba to alu mara nga ku ai lele ga, dii adrji ai aze to amovo ai to amavo ago nadi zuga. ¹³Dzo amani kende anda de malaika ede andi zuga kujo zwe ago goppa kezi ki simone vule andani alungwe petero. ¹⁴Kemu kolojuru unuku si dudu myi lone du ra omgura pi mya zoo to tura kaleru sa to.¹⁵De medo ai ni roloka mybe ande ole ri emu ai ni kede anda emu zo bani re ani ¹⁶Mgbe sa mera udulu Rubanga di ra Yoani badu kuke Batisumo iyi se ki anyi voo anyi kee Batisumo bani endi ole ri si¹⁷De Rubanga kee ai adi alu alu ri ama al ra Rubanga Yesu Kiristo ama adi pi Ya? De amle loso aba eroto Rubanga to. ¹⁸De erilli dini dzo ki nga zi kuru ki ravi edolli Rubanga ni eculla dzo ki Rubanga kee ailla pi lidi to hentiles ban i ra.¹⁹Ba ai arele pi edele Stephano indjwere pito edolli udulu ngele ba phoericla, Cyprus pi Antioch kukee ki lejo di ba judaya ga ni adule. ²⁰Ki bazi ago engaki, Cyprus pi Antioch edoki lejo ngele Greek bani sa kullee uduku Pelere Yesu Kristo di e. ²¹Dii Rubanaga di saa ai to ba ambu ai kare re ai ki ra lufuru ki Rubanaga ra.²²Udullu ai dii emu ban i bi ge ra onguru pi kanisa Jeresulame. Eden Zwelli Barnabas I lolu Antioch. ²³De emm esu, dee gire siya Rubanga di andane andzo andzo to edo ai ni andgo kella Rubanaga kolu anya asi ge tuwa du. ²⁴Andani modi ollpo ri I omyurn loso ni I andomi onguru endi ole ni to pi aii to ba ambu endzaru Rubanga air a.²⁵Barnaba ni muu Tarsus, Saulo ni nderega ²⁶De esu andani na eze andani to Antioch esu ba kemuru kore aluga kanisa pi keleni ba maju ati antioh pi Krist sa to.²⁷De saa si propheter evolli Jeresalum se evoli Antoich ²⁸Modi alu ai lelega, andu ru Agabus e ede oru edo mgella endi ole dzo abiri kemu kolu aa va di ko, go di kemu kederu odu chaudirus di si.²⁹De maju dee dini alu alu kee ukonyi adonjini Judeya ga. ³⁰Edu ki dii Rubiya ni ru awa amba kee Barnaba pi Saulo ni diga.

Chapter 12

¹Saa nasi esu Herod ni opi vudi kuba di ba kanisa dudu andu kejandi ai du. ²Andani dii yokobo ni adozi ni yoana illi azogo re se³De nde kuku anjoamjo Judeyaba ni muu koo Petero saa esu odu sa kudi mugati issa adu akulave ako ⁴De koki andani ra aba andani mabusi ga aba aselleria suu andani terega dudu ai kezi adu asunda sib a ni andaga.⁵De Petero ni ekeeka mabusi ga, ki elegi ederu Rubanga nni adaya ba kauisia si. ⁶Ini aa gas i Herod Kumu andani bale gediya ni andaga, Petero ni kuko odu aselleri ni lele ga ba rei, ombe andani mola eri si esu aslleria di aii koti tige kunde ki ga mobusi ni zuga.⁷Mgbe sa malaika Rubanaga di etedru du andani dzii asi ingwe mabusi aga dzo Petero ni ando maraga enga andani oru mulla dee anda digasi. ⁸Malaillo, Rubanga di, su mga bonyu su nya vuka Petero ede jozo ni ani malaika dzo andani su nyo kaji eko ma vuu.⁹De Petero koo malaika vu langwe, nilun malaiko, mga di badu, anda kura kunde orobibi. ¹⁰De laga ki asalleri atizore ni gas i vow asellari eri zoremiga evolle lloti edele mulia sir i niga koti di awiro mboo evolli mbe sa langwe evolui leti ge mgbe malaika ebe andani ra.¹¹Petero na angasi, badu mani na Rubanga egwe anda malaika ma ellomji re gar a ni Herod diga sib a Judaya gar i kute ki ¹²De raa dini muu marija di baga Yoana ende di andani sa alugwe marko I ba Yayadu taru ki elegi ga,¹³De paa koti gonzi di e zangwa ibu edere opi dure emumi runa Rhoda emu ai ni ¹⁴De eri Petero udukie anjanjo ko ollwosi koti awilla leywe laka dii face angusi zuga kee udulla Petero di e kede langwe kati ge. ¹⁵Djo ki andani mgii endzo, ke ru ididi badu anda I joolli andani ille anda malaikae¹⁶Ki Petero kuriu kati palla to dee aniki kote mybe sa ndeki anda I ding aka ai cuei. ¹⁷Peter etede andi cicire ri dzo ai ni Rubanga edu andani mabusi aga si dzoo ga di Yacobo pi adji to ni mgbe ebee aii mu kare zi ge.¹⁸De emu itu asi aselleri ni lejo emu okpo nga redere Petero ni si ¹⁹De Herod rii andani nduka ki esu andani kuru re askeri ni lusika kee cana askeria de akudi ai na, andani muu Judaya gas i nii allure casarea ga naa.²⁰Herod ni emu anga ambaba ban i kioui du tyre ri sidon to ri voki ai tuoa alu lejo di Blastus ni dudu opi kekonyi ai du zii ki andani ai le ibwe vu ai dii kesu omya opi di si. ²¹De odu indzwi si Herod lusuru opi banga sir ii komi opi di ni ga koroni komi dii kudi anda lajolojo ni joo ai ni.²²Ba ri ojwaka dii uduku Rubanga di e modi zi di ku. ²³Mybe saa malaika Rubanga mba andani asani kee andzo andzo Rubanga ni kuru mybe sa abu edzo ni anda nyaka mgbe daa da.²⁴Ki lejo Rubanga ni rejalla andaga ²⁵De Barnaba pi Saulo to ello ki ai ibura mybe sa engwilu Jeresalem ezilu ai lele ga Yoani lungwe Marko ί to.

Chapter 13

¹De kanisa Antioch, di ni ga prophetous sii pi laponya to. Ai Baranaba simon (alwumge niger) pi hucius ni cyrene pi manaen (lamgwi adozi, herod ni Telrareh) pi Saulo to. ²De keculli opi awo Rubanga ni pi Kuta abiri to endi ole dzo ai ni anyi duu Baranaba pi Saulo to kede ki iba ma ai lumgwe zo ri ί. ³De edu tali abini pi ellgi to lollora dutu ai dii baa ago na dige mybe sa ebew air a volli pi.⁴Baranaba pi Saulo rulli endi ole ri ra volli mgbe sa kare Seleucia na si vo iboo si Runga. Cyprus ⁵De ai taun salonis edolli lejo Rubanga dii ngella ba synaogues ba Judaya ai lofo gas a Yoan marko pi to kellomji ni.⁶De volli ki Runga ni lofoga si pi paphos esuki madi zi ozo Judeya endzorίί prophet anda ruί bar Jesu. ⁷Ozo di emuru lli modi baa li proconsul sergius Paulus ii andani modi ciri ri I modi di lungroe Barnaba pi saulo to anda le lejo Rubanga di erile. ⁸Ki Elymas ni modi ri di anda ru alun goe du ni le mga ileku le mga allulfu lejo ai dimi ga ku.⁹Ki Saulo ni alungwe Paulo gaa endi ole ri to mybe edo andani indalla. ¹⁰Joo andoni myi sitoni ni bura nya ga boro injwe ri to pi mori myuni iyo nga loso re ni edezo kulukulu myi lufu lejo Rubanga di.¹¹De dii Rubanaga dii my ruge e sa disi ngumu nii allo kemu nyinde ga ku pi itu to, mgbe sa mga dee elymas ruge kende lofu ami pi vu uni to mgbe saa edzo jollu ba kuzi andani diga. ¹²De modi amba di ndee mga di ederu duni mgbe sa ai opi ni du emuru ba to aludu Rubanga ni leni ga alu duba to.¹³Paulo pi andan rozi peki ibo voli paphos kuvoki perga ri pamphylia ki yoam ebe air a engwe Jeresalem. ¹⁴Paulo pi anda rozi to peki ibo volu perga evollo anterodi pi pisidia. Nasi volli synagogue odu Sabbath di si evollo ri ki vuru. ¹⁵De rilli cara larel propheter amba pi synoguge zwelli ofu ai ni, amadonyi de amyemi uduatu enjale ai angjdu.¹⁶Disi du Paulo nga aru etede anda dii I dzo ba baxel gore anyi ecu Rubanga ni ni engeri ¹⁷Rubanaga ba Isarel di avi ama ata ni de ba Israel di esu koluki Jito ga de ai dii eniya allonga ezii ai pi naa si ¹⁸De kinya ni ru mudusu elluka ai kwesi kwesi aga si.¹⁹De esu anda endzi vu nit i tuderi Cannan di ί kuba kare di abi ni. ²⁰Nga di duu kare muja ni rusu pi kinya ru mudi tou de nga di ederu ra Rubanaga kee ai ni cara be Samule ni prophet.²¹Ba edzo opi zile Rubanga di si alle ai ni Saulo ί bura kish di ί ba suru engare Benjamin di sir i kolu opi kimya ru mudisu. ²²De Rubanga duu anda ni opi gas i duu boa Dauide Bura Jesu kolu ma asi di e kedu kedega ma lele ri ί.²³Modi di si abi Rubanga ezii Isarel ni ai ka ni Yesu e anda ai na anda kedera. ²⁴Nga dii ederu esu Yesu emulluru, Yoani ni atii ni joo ban i asi lifu ka enji ebekato ba Isarel gar i nie. ²⁵De esu Yoani kello anda ibu ni joo anyi na sina ma adiya, ma anda I ku, ki emgeri modi emure re ma vugare anda ί ku ki emgeri modi emure rema vugare anda pamu ma pelene ku ombere ga.²⁶Ma adanji pi mabonji to vuu abrahomu ni bazi anyi lele ga diya kean ki Rubanga ni pi ban i lofo ga uduku kuzi musi andaga ²⁷Ai ba oluka Jeresalem gare kujoo ui prophets lale ni odu Sabbath kuvo kuga anda ni ingbme.²⁸De ai sa esu egaego rara anda runu kuru sa ί lelli daa anda ruge ni ai ki pilate kudi anda ni ra ²⁹De ello llinga ai lele ri ra ongu cioile anda si re ί dulu andani kwe ci se sί baki andoni buuaga.³⁰Ki Rubanga anya andani daa si pi ³¹Ande andani odnubi sί, ba evoka anda tori ί hallile pi Jeresalem pito ai anda sadeniya ‘e’ ba di kioici du.³²Disdu amege anyini uduku Petere ri ί ai le ra ί ama ata di re. ³³Andomi air a pi bura anda di ri engare gas i asani ku nyi ma bura e endu memu mya atta ί ³⁴Andona sin ye ga andoni oru ra anda rusi dudn kumioka ku Rubanga ni joo Redendini malle myini endi ole pi tutu to kende jole Davide ni ani.³⁵Di sa jale bulu Pslam di ani ga ³⁶De Davide ni ede le Rubanga di ί ongu auda abi mybe sa larru oduge andani esi atta managa anda ni edo moalla ra, ³⁷Ki andani Rubanaga enga andani oru ki ruma mwa kuru.³⁸Dadn anyini du madding de modi kumye anyini riga ebeke pi enjenj to ri ί. ³⁹Anda sib a ai ka re mya endjioine aba ai ni ku ki cana muse di sib a anda mi agar i baba ai ku cana ga.⁴⁰Ongolu oga dudu lejo prophet jole dudu re kederu ku anyini ⁴¹Anyi nde mga anya edele ri awu aliso le ni kunu kolora, mede ibu odu anyide ni agase, ibu di anyi ku, de modi ze uduku anyi ni ile anyi di aue."⁴²De Paulo pi Baranaba to mga ki pi, ba edo ai aika dudu kunge ki uduku di sabbiti emure zi ri idii. ⁴³De ba synagogue aiyu remulu lollora ba judaya di air i pito voli Paulo pi Burnaba to ai vuga kujo ki garesi Rubanaga di anyi to.⁴⁴De odu si sabbati sib a taun agoni tonu ki kivicedu lejo Rubanga di ni ervega ⁴⁵Judeya ba rule mundane tasu ki mgbe sa evoli anga lejo Paulo ni ludolla.⁴⁶Ki Pualo pi barnaba to nge lli uduku mori si badn ujo Rubanga di akuge, kalende anyi le ilu Rubanaga modi atiri ku ami kede anyi ba ande andi gas i pi lidi gas i pi ri ani. ⁴⁷Disu du opi Rubanga kee amani cara dzoo maba anyi imgwe ba Gentile di ί dudu engezi ai ka vudige."⁴⁸De ba Gentile di erilli dini evolli anjo to ecuki Rubanga ni ollpose mgbe sa ae ambu ni ovi ai ledi ai nga. ⁴⁹Uduku Rubanga di mbge sa aca vunu ni diί.⁵⁰Ki Judaja ba edolli ojuoaja uku ai kare pi baa amba nongo pi to taun edoli Paulo pi Barnaba lulika na doki ai pi baa ri lelega se. ⁵¹Ki Paulo pi Barnaba to oyoli futu ai vuka ni pagari ai ni, Disi volli toun . ⁵²Maju mgbe sa gali anjoanjo to pi endi olevi si.

Chapter 14

¹De sa ai Iconium Paulo pi ai Barnaba to kwilu toun ga ba synagogue pi Judaya ngeli lejo loso ni si Judeya pi coreclesba to ai mybera. ²Ki Judeya baa i lara allore edoli badolla pi Gentile asi injwi pi anya to aduji ri ruge.³Olu kin a zi sa para kunge ki leji Rubanga di asi cidu si onyura more Rubanga de si kunge nga cedere pi e anda loyoyoni ga garisi ongu ba kesu adi Paulo pi Barnaba ri diga ⁴Ki ba ambugu taun ri lanjuru kin a bazi ai judaeya bazi ai maju awu⁵De ba Gentile pi judeya ba to lewe ai amba ai di kaiki Paulo pi Barnaba to akulu vi bari oni si. ⁶Nelli loso du mgbe sa feki toun lycaouia pi hystra pi derbe tuam ireire ni to ⁷Noa si kunge li lejo Rubanga di bani⁸Hystra ago ziwe anda mori konyo, akore e ai paga modi pana ebwera ende aagasi esu lawe kuru. ⁹Ago dii de eri Paulo kunge ngaa mgbe saa Paulo baa anda mii anda ruge de mgbe modi esn ai aa anda asige, ettede elegi andani kemu heso. ¹⁰Dzo andani uduku oruri se, ede oru nya pasi, disi du ago di vuru oru mgbe edo awe anda nga se.¹¹De mundaro de ga Paulo edele ni edoki ojwa ka udulu oru ni si ai tis i lycadoria badu Rubanga esu vuru ra amani ovi modi disi. ¹²Hungwe ui Barnaba ni zeus pi Paulo Herme asani anda ni modi lojoro ollposi ri ί ¹³Paderia zewo gani ai kanisa langwe taun ezilli monigo pi aribe gonji koti di tige mundara leki azi edele ra.¹⁴Ki maju, Barnaba pi Paulo to eri ki dimi ewilli ai Bongo ezeze volli mundara aga ojuago to. ¹⁵De kujo ki mjiba le engede nga di dini adusi ya? Ama sa ba ovina lara myidi ani emezi anyini udulln loso ni duduanyi lufuru anya nga indzioi edele ni gas i. ¹⁶De kinnya lagari gas i, aii ba kirici du kede mga leti aii edzo ni ami¹⁷Ki sa ebe anda gas i ku olu ka sadenia du dini sa kede loso ke anyini uji di si onya aa ri pito eiga anyi asi anya pi asibwe to. ¹⁸De uduku dii sisoa, Paulo pi Barnaba ebeki mudura sa kuru amya ai gas i.¹⁹Ki Judeya ba enga ka Antioch pi 1Corium edolli ojwaja mudona ni edoli oni villa Paulo ni dolla taun aga se kuna lli ai dii anda ni kowpo ²⁰Disi sa moju ede anda mara cwui mgbe sa mga oru uwei taun, hovuru nasi mgbe muu Derbe ai barnaba to.²¹De mge lli uduku Rubanga di ί taun aga esuki maju mgbe sa Yayadu engwi lli hystra pi 1Couium ladi Antioch. ²²Edolli maju ni asi embala pi lidi to edelle vuru anda lelga lazim kwika Rubu Rubanga di ille ieandi to.²³De ovilli ai amba ra kanisia ga si tuna du edu elegi ki ai ni ongura taki abiri sa elegi to baki ai Rubanga adiga asani ai ra ²⁴Mgbe sa laga lli pisidia movlli pamphilia ²⁵Masi de nga lli udulu Rubanga di Renga volli mgbe saa Attallia. ²⁶Mybe nasi pelli iboo volli Antioch nasi ai ibu ge ambamba garasi Rubanga ibu na to ellolle du ra.²⁷De salli Antioch hitalli llaanisa aludu edoli mgella Rubanga edele ri ai ni ί kende awi koti ai ba Gentiles di si, ²⁸Olu lli ai to zii odu na maju to.

Chapter 15

¹Ago sii enga ki Antioch leni ki adauji ille alluli amyira kende cana Muse di sir i ani dudu kenyu ai du. ²Dii ezi Paulo pi barnaba uduku opioo ri niga pi ojawja to ai lofo ga Paulo pi Barnaba oviki ai lele ovi bazi kuvo ki Jeresalem gu dudu kemuru majo pi amba to lozie.³Disi du azwe ai kanisa bas i dudu kalaga gi pi Phoenicia ri samaria dudu kuge ki Gentiles ezi anzonzo adnjini to. ⁴De evolli Jeresalem, ai ai ba kawisa disi pi maju, Ambato, disi edoki nga Rubanga edele air i Ri ί.⁵Ki ago zi ede ai lelega andani modi ba pharisas ede oru joo, leru r aba di ellelera air a dudu cana Muse di niga, ⁶De maju pi ba amba re to rilli kare aluga lejo aa myare ga.⁷De rilli lego dii aa myarega Petero ede pasi jo aa ni ma adanji amgi rara loso du anda eze si Rubanaga kori ba amya lele gas i ma tisi Gentiles ba keriu ki uduku bulu agani ί mgbe sa kaki du to. ⁸Rubanga ni nini gar a ban i asi gas i kuzi ki ofu pi end isle ri to kende anda edezo ban i ari ani kende anda edezo ri ani. ⁹Anda ni ede ovira ovina kuru ban i lele ga pi ai to ki ede asi pelere pi ai ka to.¹⁰Pisi du le ongobi Rubanga ni dudu anyi baa mulla maju ni embega pi ama ata to dudu ama ngile picwe ¹¹Ki ama aira pi garsiya to pi Yesu kirisi di si kende ai aiani."¹²De muadara olu eini keni nga Barnaba pi Paulo ti gasi nga ai edele myum myuma edele ri pi to bu Gentile pi ai lele go, si.¹³De labn or edeli ai hejo ra mbge Yakobo aii ai ni madanjin engere ma madi. ¹⁴Simone joo de Rubanga de ati zoni andoni ke illonyi ba Gentiles dudu kudu ai disi Ruu anda di ί.¹⁵De udulu prophet di ai ruu ra kende ewizo ri ai ni. ¹⁶Disi mybe ga di ederu ra mybe Musi kema Dauide di ί deri vuru rim obi idii kengwi kare ruu. ¹⁷Ba lesi ri dudu kundu Rubanga du r aba Gentiles di to dudu kulangwe ma ru du. ¹⁸Disi du Rubanga dozoo deni nga edele eze ni ru r aba allu nadi si¹⁹Disi ma land di ekedu ba di elledu elleeandi ai ku Gentliles ba dii asani lufu ki Rubanga di. ²⁰Ki allwaci ai ni dudu kouki loluu Sistani awn ni lejo ga iza kasi ga pi eni myakol to. ²¹Musa nge lejo taun gas i ezee sib a olluru saa ai di riga laa bullu synagous odu sabbiti si.²²Disi du loso muju ni pi amba to kanisa kwice du kovili Judas alungwe barsabbas ί pi silas to ai Ba amba karisa di ί Antioch, Paulo pi Barnaba to. ²³De cirili muja pi barnba ri to adanji pe Gentiles adanji pi anticoh, Syria, Cilicia lazi anyini.²⁴De emery ago zi mga ama lele gas i lazi alloo amani ellonji ki anji lemi ga endzi anya Rura. ²⁵Disu du ama kirici du ama aiigo ail era zawele amyi di ama amlele ndore to Barnaba pi Paulo to. ²⁶Ango azi ai rua na ri ί iuu opi Yesu Kristo di si.²⁷Ama zwee Judas pi silas kavo kunge ki nga ni udukuo jule ni ί ²⁸Disi du kolu loso endi ole ni amani kuba ki dudu modi zi kesu icandi nga zi pi to. ²⁹Dudu nga edele Sistani ni ri eri emule mgbelmgbe to awu to. Re ngellu lla mya ru nga di pi gas i kolu loso pi anjoanjo to.³⁰De ede ai ndil udulu na enga Antioch de taru ki mundara tuwa du edoki wanagu laka. ³¹De lolu ra, mgbe sa andjaudjo to adusi ku ai embaga si. ³²Judas pi Silas to ai prophets embug ki ai asi ambamba.³³De zii saa ma ra, azwe ai pi azibwee si pi adanji ni ai ezwer I pidi. ³⁴Ki silas ni kende lese maa. ³⁵Ki Paulo pi Barnaba to olu ki Antioch pi mundara ambu to, kelin ki lejo Rubanga ί.³⁶Odu ali auga Paulo pi Barnaba, joo hi elle avoli vule dudu adanji lesi ba tonu nge kare ange lejo Rubanga di ai ni ri ai na si Inyonic Ju? ³⁷Barnabas ni le anda kuzi Yoani ni lung nde ni ί Marko ί ³⁸Ki Paulo ni rola loso kura ai kuzi Marko to ί, Esu ebe ai pamphylia mu ai to andaga kuru ibage.³⁹Mybe sa ai lele ga ojioajwa olu ao Barnaba, duu Marko ί pekiiba noki Cyprus. ⁴⁰Ki Paulo avi silas ί mybe sa voki. ⁴¹Mybe sa voki Syria gas i pi Cilicia emba ki kanisa ambamba.

Chapter 16

¹Paulos emu derbe pi hystra esu majo go nuna Timothos e buna ende ni udeyu mizic go di e anda ata ni creelis go ²Andani kolojoru loso ambamb pi adanyi ni hystra pi Iconium di to. ³Paulo lee ai kuvo anda to duu andani elerala andani asi judeya bas i ai kore dini ga niki andani ra atana greek go die.⁴De voki toun aga si etede andani kawes ni cana dudu kuru ki du kende croile Buku gar i ani kende maju amba pi jeresalom gori e. ⁵Kanisa kuzi renzasi ai gas i pi ban i weli kuzi renzasi odu cidu.⁶Paulo pi anda rezi to baa nit i taun alung we phryigia pi Galatia, kende ende ole rni nii lugare city asia ga. ⁷De joli ire mysia evolli vuruble le ki ai kuro bithnia ki edi Yesu di ga imbe ai ni. ⁸De kalagi ki mysia, evavi vuru lele tauu Troas di ri ga.⁹Anda dee lilarndilidini etedur Paulo ini ga, ago macedouia edeki kulugwe lli aii engevo Macedonia ama ekony ire. ¹⁰Paulo dee orobibi ra mgbe da ama rga vore ga Macedonia mybe sa emado Rubanga do ama lungwe sa ri nduze k aba ni.¹¹De ama pee iboo Troas mybe ama lii samoth rance odu rezi na di emevo neapolis. ¹²Nasi ama voo Phillippi taun Macedonia andani taun ambugo ri ί di ederu sa Roman colony di nga amulu taun dii ga zii adu ubii ra. ¹³Odu sabbiti di si ama voo longwe gongi koti inee meri di nya amara andoni kare losori ί elegi ri, ama ri vuru emedo lojojo ukuzil to baa ma evoka ai to ri pito aludu.¹⁴Izi zi ai lele ga anda nu hydia andani medi kanja leire ri ί taun, Thyatira diga andani kecu Rubanga ni arou engeni amadi, Rubanga mybe sa ani anda aside lejo Paulo ngele ri ni ga Pelere. ¹⁵De and aba zicga kivice du esu ki batumo ra, edo joo madi ni de angile cara eile madige sa emgevo ongurn pi ai madi to Rubanga engvo ongulu madi zoo ga mgbe kun amvo anda di zoo ga.¹⁶De saa esara amani vozo kare elege di niga mybe sa eurubeizi zi endi zi to mgbe lari ama anda modi amba ni allozo si. ¹⁷Izi di kumu Paulo vaga ama to re ojwalla to si ago dii andani maju go amba Rubanga ti geri ί kuge lejo Rubanga dii ί dudu ariye esu anjoanjo. ¹⁸Ede mga ille odu ubi si, ki Paulo ni esu anga andani mgbe sa lufuru dzoo enai malu mge ru Yesu kiristi dii sii emm runu ga mgbe diyado pi.¹⁹De ando amba de nga Rubiya esuzo ni ee uja mgbe sa edolli edoki Paulo pi silas dolia soko kore adi zilli ai car aba kuru du. ²⁰De silli aii gediya ni andaga jail ba dii kojioalli taun amadi ni ga ai ba judeya di ί ²¹Ba dii kelinilli abincara awu anda ni cara badi ku Roman lele ku ongu leni le ru.²²Disi mundane mga kaice Paulo pi silas to ri ra car aba cwilli ai kanju aii ruge si se pi keki car aba akuba ai kurubiya se. ²³De ba ki endjo ai ru ge mbge sa ba ki ai mabusi ge ba ki cara asikera ni oplio kunde ki ai loso du. ²⁴De erilli cara di mbge sa asikera di vii ai mabusi ni zoga iti obmbe ai mbgrila si dii to.²⁵De sa ini adi Paulo pi sila aii kelegi pi logo to Rubanga mabusiaba zi kerilu ai longo disi. ²⁶Disudu mbge vuu oyoru vu di ko inga locule zo bizo re ayuru pi zo mabusi di ni gasi mbge sa kati awiru mboo madi alu alu si mbrila ayu ru pi abmbiru kuru.²⁷De Asellera mabusi di nga oru odu ge si mbge nde ki koti mabusi mbgo, educlli illi azoi kule anda kuso anda ni du kuru ki mabusi di felli pi. ²⁸Ki Paulo jwa uduku orusi kuja, lada ruku nya gas i, ama kwicdu aa.²⁹Asilleni di mbge lungwe asi kwi zuga mbge sa runa kudi di ori si mbge de vuru Paulo pi saila to andaga ³⁰Mbge ezi ai langoe joo, amba!! Mede adu larizo? ³¹Mbge jolly aii nyidi kolu opi Yesu ni ruge myesu larilla ra pi myi ba myidu zodi to.³²Mbge sa jolly andani uduku Rubanga di e” ba andadi juga ri to tuwa du. ³³Mbge sa asillera di zi ai anda di zuga sa nasi iniga si, mbge jane aia bii pelere anda pi and aba zo to mbge sa alle ai ni badisumu. ³⁴Disu ezi Paulo pi silas to anda di zuga mbge ke ani (linya) or omya anjo anjo to pi anda zuga ri aii ki Rubanga.³⁵De sa itu opi gadi ezwe ofu sullali ni kebe ba di kuvu du. ³⁶Kasikeri di langioi ofu di Paulo jo opi gadi kujo amavo lanywe ibwe si to.³⁷Ki Paulo jo aii ni amc amba ban i andaga si aba ama mabuse ama gas i baa ma ta Roman di baki ama ambusaga kule ki aii kuzwe ama oguagn du iyo!! Kevo ki ai gas i ni dudu kuzi ama longwe ni. ³⁸De asekeri di langwe ki uduku dii gadi pi ni de eniki Paulo pi silas to ai ba Ramaba mbye ori ko ai eroi. ³⁹Mbye sa gadi emu ai kiza aidisi ezi du langwe ai aii mbge kuvolli toun gas i pi.⁴⁰Mbge Paulo pi silas to ekwilli mabusi ga langwe, evolli Lydia de Paulo pi sil to ndeli adinzi emba ai asi mbge ebelli taun.

Chapter 17

¹De laga lli taun amphipolis pi apollonian kge evolli taun thessolonica ambu syna gogue Judeya ba. ²Paulo, ni mbge suru si muu aidii, alu sabiti ni ru naa!! Rilii reniga booli ale ri niga si.³Andani kowi book ale ni aa kunge ai ni badu Kristo kenu esu icandi pi kenji da ga ia dzo ai ni, Yesu ni mage amjini di Kristo e ⁴Bazi Judeya ai kin a mbge sa emmuri ki Paulo pi silas to mudara ambga to pi Greeks ai ban i to, uku zi ga ai di sera ga.⁵Ki Judeya baa i allori mbge sa nga lli avi to, mbge talli ago ai kore soko gas i emu ki mundara Yayadu kare aluga edolli ojwajwa evolli zo!! Josou, lelli ai kezi Paulo pi silas mudara ni adaga. ⁶Ki de esu lli ai kuru edu ezi Jason pi and ji to ba amba ni andaga taun own to ba di lufu vu oru, vunu. ⁷Ago di Jason ai aija edele ri ra di ebe cana Caesar di ra, dzoki opi zi aa runa Yesu e,⁸De mundara ba amba cara di to de erilli ejo di ai uje enjurura. ⁹Lli amba di jolly Jason kulukwe rubiya ayuogu du dudu ai kebe andani ra.¹⁰Ini aga si adnji di zwelli Paulo pi silas to pi Bereu, de solli ma ra mbge sa volli synagogue Judeya baga. ¹¹Badi ai ba loso amba amba ni e, zwalli ba Thessolania gar i ra, ailli udroki pelere ejo book agar i ra badu ejo ada ¹²Ba ambugu na air a, ba zi Greek ga na to zi pi ago to ambagu air a.¹³Lii de Judeya ba Thessalonia erilli Paulo ni kunge lejo Rubanga di Bereu mbge volli na edoli ba areka ¹⁴Mbye sa adnji zwelli Paulo ni kumu meri ga lli silas pi Timothyo to keli sir a ¹⁵Ba Paulo ni zika ri toun lung we athen de kebe ki Paulo na mbge sa esuki cara anda di si silas pi timothyo kero ki anda di na ezeze.¹⁶De Paulo ni kute ai athem ga endi ole ni etede andani toun nai ai endi ozozo di to ¹⁷Mbge sa edoki reri k aba synogigue ai ba Judeya ai kecu lli Rubanga ri pito pi ba soko ni kare pi to piba narito.¹⁸Ki ba zi pi Epicure an pi stoic Philosophers edelli andani ra, ba zi kujo andani kulu wge andani, modi mumali kujo adu niga ba Rubanga mbii rii andani kungrga Yesu ni jiri dige lele.¹⁹Mbge sa dulli Paulo zili Areopagus ai ama le amani leni udi di akujo awu? ²⁰Aon si du ngezi mga mbini ni ama bige ama le nile mga di lejo ekwina adu? ²¹Ba Thenians ga pi ba evoba evorito baki ai saa!! Nga jale ni Erika to nga udii to²²Paulo ni ede agaaga Areopagus andaga jo angi ba Athens di made angi ba dini de e leti andani niga. ²³De Malaga maude anyi le omguru elegi to Mesu anya elegi ni aiwi laka, Rubanga nile kuri e, ma joo!! Anyi ecule lajo ellwino iyo ma jo anyini.²⁴Rubanga bii vuu nga aa kwicidu aru, andani opi Ruba pi vu to di e olu kanisa bile dii ri ni ga ku. ²⁵Kende andani ba bi aia disi, kende leenga zi ra ani, andani eze anda gas i ke lidi aka nga kwicidu.²⁶Modi alu gas i bii vu cidu ba kolu laka vu diye kute ki lli ai lungwe ni I sa pi lollori to pi kare kaluki lallari i ²⁷Disidn dudu kundi Rubanga ni du dudu kura lli leti andani nduzo, andani sa lolu ku ba alu alu ga si.²⁸Anda si omolu, pi ama nduwo ama nga si kende nyindu illwi kujo ama sa boroji andan di ²⁹Disi du eze sa ba boroji anda di e, ellebe nga loso ni ni roka kende mola sure sure ami pi Rubiya, pi oni ani, abi kede ba mga ai bizo ni lara ba di si.³⁰Disdu Rubanga ndeba ni mamali ki kee can aba kwice ni modi aln aln kaii ³¹Disdu baa odu gediya lizo vudige ba loso ni ni anda ovile, Rubanga kee anda bani modi alu ni engazo daga si.³²Deba Athens erihi dini enjilla modi daga si mbge sa edolli Paulo ni ludalla ki bazi dzo ki emery lejo dii idi myidisi redeka di. ³³Mbge sa Paulo ebe air a. ³⁴Ki badi aii emuru lli Diony sius pi Areopagite izii ruwa Damaris e pi ulluzi to.

Chapter 18

¹Ga ni vuga Paulo ebe Athens muu Corinth. ²Naa esu Judeya go mena Quila koka pontus andani sa emu Italy gas i ai anda, izi to runa Priscilla e, amba Claudius kee car aba Judeya di ni kebe lli Raman ni, Paulo mbge muu ai di. ³Adusi ai kede lli ide alu ri I mu aluki ai to kede ibu alu ri e idedii mga lusha tent vudo vudo di idedu⁴Paulo mu erinuli synagogue itu Rubanga cidu, andani keleni Judeya pi Greek ba to. ⁵De silas pi Timothy evolli Macedonia, Paulo ni gaa endi ole ni to mbge ba Judeyas Yesu ni opi ba tuna di i. ⁶De judeya bag a anda lejo imbwe edoki ai ni mabge go ai ni amja eri kolu anya dige maiye lejo allo edoru endu mu anda mamu ba Gentiles⁷Mbge na si mu zo Titus Justus ba kecu Rubanga ni, anda zo ine synagogue to. ⁸Crispus ni amba synagogue e ai Rubanga ni r aba kwicidu Kolu lli anda di to zo ga nit u wa, ambungu ai ba Corinthians erilli mbge sa ede ai Batasimo.⁹Rubanga jo Paulo ni ini gas i orobibidu. Ori kolu iyo myini ki nge lejo olu ciri ku ¹⁰mai nyito modi zi ijo laderega ba modi yayado toun di ni ga. ¹¹Paulo ni olu na kinya alu imba ni ru azi to keleni udu Rubanga di ai lelga si¹²De Gallio emu amba or mamuru ba Achiaia, mbge Judeya ba ngaa ki anga Paulo ni ruge mbge sa ezi andani gediyo, ni komi ga, ¹³Mbge sa dzo ki modi di kunge ga mbi nga Rubanga ni ecuzori ani ku cara di ni ku.¹⁴Eesu ine Paulo ni nga jore ga, mbge sa Gallio dzo ai ni angi Judeya ba, anyi Judeya bia de anda. Si mga indgwere si jerino, to edega molu anda to anya ruge. ¹⁵De azi pi udu si, di cara anyidi anyi ma lejo di nderega, mai molu gediya di ga ku.¹⁶Gollio mbge jo ai ni kebe lli gedio ni komi. ¹⁷Mbge edolli sosthenes ni amba di mballa synagogues mbaki andani gedia ni andaga si ki gallio babi ai nga ai edele ni gu kuru.¹⁸Paulo ni de olu na odu ubi ebe adnzi mbge mu Syria pi prisilla pi Aquila to de adi ebilli iboo, cenchrea, iri anda dibi kware ga anda cara anda dule ni to. ¹⁹De evolli Ephensus, Paulo ebe Priscilla pi Aquila naa, muu anda nga si synagogue nilli rezure ba Judeya to.²⁰De zilli Paulo ni kolu ai na andu kebe anyi ²¹Ki duu anada ai lofo ga pi jo ai ni memu ra de Rubanga air a ni I mbge du iboo mun Ephesus ga.²²De Paulo sa caosarea, mbge mu ai zirega Jerusalem ni kanisa ga vuan mun Antioch ²³De dun adu ma ga, Paulo mbge mu taun Galata pi Phiyojia emba maju ollposi²⁴Modi zi Judeya goo runa Apolos andani Alexandrian go otisi emmu Ephesus anda ni anderi ejelo Boolidi ngera ga. ²⁵Apolos ni aba leni andani Rubanga ruge losodu andani endi oli to ambanba ambangu keleni nga anda loso Yesu ni ruge ki andani ni lejo katasimo Yuwah awu ²⁶Apollos ni edzo lejo nengka syrugogue. lli Priscilla modi duki andani nara njeki laka leti Rubanga di pelere²⁷De lee muzo Achaia adnzi emballi anda ni cwiki maju Achoia ga ni kaki de sa nara ni e dudu andani kenjara ba ai llari to kiza pelere si. ²⁸Appollo ni edzo Judeya di ni ludaka ba gas i kede ai booli Yesu ni kristo.

Chapter 19

¹Emu sag a Apollos ni Corinthians, Paulo muu kare vu di ni ga emu taun Ephenus, esu moju ze pi naa ²Paulo joo aii ni anyi esu endi ole ri ra sa esa anyi ai zore ni nga? Joo andani ai esu kuru ole ai eri endi ole nii!!³Apulo joo ai ni adi kee anyini Batasino ni joo ki Yuwauh ai si ⁴Paulo joo ai in Ywanh batasimo enji eba ka joo bani kai ki andani alu emure vuarue di Yesu e.⁵De ba eri ki diini edu alle ai ni Batasimo idi ru ori di Rubanga Yesu arusi. ⁶De Paulo baa andandi ai ruge mbge sa endi ole emm air u ge mbge sa edoki lojo lojo ti mabili mobile si pi nga ovilla to. ⁷Ba ni weli kiricidn mudi alibi eri.⁸Paulo mun synagogue mbge edoo lojolojo mari si zi andani imba ni ru naa keriu ki ai to kunge ga mba Rubanga e. ⁹De Judeya ba dirja ko ai mbge sa rau sa iyo ai ni edo li nga sitani nit i si mundara ai ni andaga, Paulo mbge sa ebe ai duu maju ai ni ga si pi odu cidu kunge lejo ai ni zoo tyr annus. ¹⁰Andani olu kinya eri, baa i olullo Asia ni de erilli udu Rubanga di ai ba Judiya pi.¹¹Rubanga kede nga loso Paulo di ga sbi ¹²De kitambara sa de kelo ba lajwa sa kunjwi si pi kebe air a endi¹³De Judeya ba zi kalweki ai lele gas i kulwanji ki Yesu ru dudu kudo endi sitani di e Paulo lungwe si malu emu langwe. ¹⁴Judiya paderio, rongroage ri nuna scera andoni bonji tuderi ai kede ki.¹⁵Endi sitani ai aini Yesu ni amera pi Paulo sa amani ra anyi adi pi e? ¹⁶Endi sitani di dii zwaa ai mori se ram aba ai mbge sa feeli pi munera pi alada ai to. ¹⁷De nira ki ba Judiya pi Greek di to kwici olu ka Ephesus, ai kwicdu ori ko ai ra ru opi Yesu aru du ra.¹⁸Mundara baa i kani ai ki iza pi nga ai edele indjwire ai edele ni to ra. ¹⁹Ba ambu go edele ozo ozo ederi pi ezilu ai book kare alu ga mbge adu r aba ni andaga si de laki weli na e zi weli eleifu mudi tou bagi siver di e. ²⁰Lejo udu ku Rubanga di lonjuru emieni moni leti andari se.²¹Paulo zwe Macedonia gu eni anda moju pi ί ²²Timothy pi Erastus to andani ellouyire ga, ki olu angasi Asia ga zi sa gongwudu ra²³Sa nasi ojwajwa inyo Ephesus leti ni oviga. ²⁴Modi zi aragi ederi ί runa demetriuo andani kodi mulla Asilleria di ί Artemis ezi iba Yayadu ba ozo di ni. ²⁵Disudu ta aba ibu di kivicidu ai ibn ni tige si, joo ngini ra ibudi emede rubiyo du yayadu.²⁶Nyinde, ngeri nga di te Ephensus dediya ku kwici du Asia ga ngu Paulo myulufo ba di kivici ngijo Rubanga si edele dii sin i ί ²⁷Tee diyu ku anyia bi asara mu mure ku ki Rubanga llanisa avo ori anru, kumu kelegwe anda amba san a, Asia ga vu di llo kelegi ki anu.²⁸De eri kidini mbge evolli anga jwalli. Amba amba ni Artemis pi Ephensians di ί ²⁹Mbge sa taun evolli ojwojwa to ba evoli kare aluga mbge Paulo sa doki, Gaius Aristachus evoki Macedonia.³⁰Paulo ni le kirile mundara maju dun anda ni pi. ³¹Amba rongnorg sa taundi leki ku andani kwila ban a ni aga ba Asia zibaa pi anda rozi e keki ofu opoure kukwi ku mundara ni aga. ³²Ba zi kojwaki eyo alu si, bas i lejo sese mudara evoli mamali, bas i sa niku ai evoli kare ai³³Mundara ambu jail Alexander ni Judeya ba kuro lli andanga disi du Alexander etede anda disi kule anda kujo ba rutaba ni. ³⁴Disudu de niki andani sa Judeya aii kwiedu jawali udu alu si amba Artem af Ephesian."³⁵Detaun ni amba ede ai joo ai ni anyi ba Ephensus di ga niha kuri taun Ephensian ni karisa ba ekuku ru ku ba artemis di edeki rub age si vuru? ³⁶Anyi de nga di kederu pliwe anyulu cini allali muku. ³⁷Disdu enjizi ba di kediya ai ogo kanis di ku pi ai Rubanga badi ludari ku.³⁸De demeteicus pi ai ba ozo to ai aito asi ki modi sa kuru gediya di mbgo lazi kalu laka aa dudu modi alu alu kesik ai aine. ³⁹Ki de myindu nga ni ekwi lejo di andae kaka rutare ga adu ba assembly ga si. ⁴⁰Disdu badu ba icandi ga, esili ba ojwajwa to lejo di ellwien sa iyo lejo ni disdu lejo ni ellwiua sa iyo ngezo du. ⁴¹De dzo di mbge sa ede kediya ndi.

Chapter 20

¹De ojwajwa laga pi Paulo ni zioe maju pi emba ai aside pi ede lonya mabge samuu Macedonia. ²De mu tauns ni gas i nge lejo lemba ai ni mbge sa emu Greece. ³De zi iba ni mi naa na edoki lejo anda ni rug e mbgi ba Judeya esu ife kumu syia mabge engwi vule Macedonia.⁴Azi andani lolu asia ga pi sopater ngioa ni pyrihus pi Berea Aristarchus, pi secundus ai pi Thessalonian baa i ka ri to, Gaius pi derbe, Timothy pi Tychicus, pi Trophimus pi Asia. ⁵Ba di voli andaga ati bai ni kuteki ba Troas. ⁶Ape ama iboo si Phillippi ge si odu mugati dizo ri ninga odu ri nuu tou vuga emeso. Troas na si omolu odu ni ruu tuderiye.⁷Odu olu sabbiti ni ga, ama ni kare aluga amadu kumoni Paulo joo ba aika ri ni mara obu raize na si disudu rii mojoka ai to bi ini adii. ⁸Na lamba yayadu kane oruniniga ama mitare ga.⁹Zo niiie yai go nii runa Eutychus, mbge dee oduge de Paulo kalojoro azo ambamba, yaigo di andani kuka odu ede joo oru nimira naa di niga si mbge daa pilopo. ¹⁰De Paulo muu varu elo anda ruu anga di dinja ko andani, disdu joo akun dinja to ku andani lidi.¹¹Mbge sa muu jo aru ni niga mbge saduu mugati edo myallana, de lojeru ai to zi sara mbye emba air a. ¹²Edu ezili bura go lidi ai oluli anjanjo to.¹³Ama gas i amovo andanga Paulo iboo lola asso amara amdu Paulo vusi gue di sa nga andu nallei ί anda na anda kumu leti gas i. ¹⁴De esu ama assos, ama duu andani iboo agoa si pi mbge ama voo mitylene¹⁵Nasi amaduu iboo amaso obu rezi na si mara conji chios di ni ga lovuru na si amasa gromyi samosa du si ama voo taun miletus di mi ga. ¹⁶Paulo lara ni anda kupe iboo anda kuma Ephesian dudu anda kekeluru ku asia ga ku mbge sa anda kumu Jeresalemo dudu kusa odu pantcost di ni ga ku dudu kedera anda nazo ni ani.¹⁷Miletus gas i zwe ba Ephesus ga kulungwe amba kanisa di e mbye da joo ai ni amyi anya gas i anyini odu atizo ni madu mamo asia di e mbye da joo ai ni ¹⁸Anyianya gas i anyini odu atizo ri madu mamo asia mai ma gasi male madu da anyito ¹⁹Mari Rubanga madi ecure ma adute ga di pi raa modi to minda modi to kwice icandi kederu mani ri to asani endzo Judeya di si. ²⁰Amyi nii mede adu pi mari lejo nyere pe lejo loso pi to myere ga anyini pimeleni amyi ro, ba mundaraga si ongunu meleni ba baga si pi bagasi. ²¹Meleni ba Judeya pi Greek ba to meleni kebe ki enji ai edelepi aito Rubanga ni ruge pi aii to opi Yesu si.²²Anyi de mamu Jeresulam ga pi endi pelere ri to adunga kumu kederu mani nan i ya e. ²³Moui na endi ole joo mani ra taun twaga atema ambele pi icaudi kutema. ²⁴Ki mani ma lidi maba anyi kuru ki mani male mello ibu ma esule opi Yesu di siri e pi eyo book ge ί onguru ai Rubanga disi.²⁵Anyi de onyunu anyi nii anya lele ga mani lejo Rub age ri ngere ga vunu angi vogo anyi de ma andasi idi ku. ²⁶Disudu mari lejo ngere anyini odu dini ni ga mede ngazu kuru eni modi zi ocukuru. ²⁷Malonguei ogukura lejo Rubanga diniger ega²⁸Disudu anyi soru oga anyi nga si pi baai karito pi endi oleri to ba lli anyi ai du ί anyi soru oga baa i ri airuge pi kanisa Rubanga di to age eri andadi si. ²⁹Mani ra de radu mamuzo ni ni nga, moi pi odu to kemu anya lele ga dudu kudu baa i di ku ³⁰Mani ra anga lele gas a bazi kevo kenzi ki lejo andari ra dudu kulungioe ki, maju ai di lele.³¹Disudu amyi soro oga, anyi raa kinya ni ru naa mebe modi zi sa kuru, minda kubwa lui pi itu to. ³²Mebe anyi Rubanga ni diga pi anda Garisi to, dudu kubi amyi oru kuke anyini mori ba ailla ni lele gas i.³³Malungwe ba rubisi ku pi siluer to ku pi Bongo si ku. ³⁴Anyia gas i anyini dii madi kali nib a ai llari ί ba nga ail eke ri to madisiri ί ³⁵Nga ma kele ni metede ekwe na to. Dudu anyi kekonya ba mori allori sa dudu udu opi Yesu di sa dzo anda Yasi sa tutu esuha loso kee, mesui ku.³⁶De dzo lejo woo vuru edo elegi ai to kwici du. ³⁷Disdu own edorn ambamba pi dinza Paulo ni disdu ndzu ai andani. ³⁸Ai kirici du dinza to nga anda jole pi si nga ada jole ri ai ndee anda andasi idiku ku si disdu zi ki andani iboo ga.

Chapter 21

¹De embe aira mbge sa iboo, ama voo taun cosdi nga obu rezi na si taun Rhodes na si mbge taun pataraga ²De emesu baburu ra mbge amaro Phoenicia ama voo iboo si vuzi ge.³Disdu embe Cyprus dic legi ga ibo si mbge ape ama Syria ama sa Tyre, iboo esi okozo zi ibaa aga si. ⁴De emesu maju ziba naa amulu na odu ni Tuderi endi ole ni si edou ί Paulo ni kumu Jeresalams ga ku.⁵De oddu amadi lollora, mbge embe ai ama leti aniadi ni ga andga ai kruci ai uku pi boronzi to ezi ama taun gas i, mbge sa ama wo vunu elegi ga merit i ge elega. ⁶Mbe ka andzo ba kirice ni mbge ama tuu iboo vozo langwe vuzi ge ai engwe bagasi.⁷De emako iba ra tyre ga mbge ama sa ptolemais naa si ama situ adnjo to omule ai to odu alu di. ⁸Obu re zi si embe ai amavoo caesarea mbge ama kwi zo Philipo di niga andani maju ba ezire ί andani modi aln tudera aga siri ί omulu ai to. ⁹Modi dii andani esu ίndzo suu pelere ai sa kunga Rubanga di e.¹⁰De omalu na zi odura mbge vuru lele Judeya ga ago zi na andani nebi runu Agabus e. ¹¹Emu amadi duu Paulo gasi opigasi mbge sa ombe anda padn anda dii to mbge joo dii endi ole rii joo Judeya ba jeresalem ga llombe agoo gasi dii ί avo allee andani ba kafari ni duga.¹²De emery lejodii ama kuicedu piba to ama ai Paulo ni kunu ku Jeresalem ga ί ¹³Disdu Paulo ai aini enyede adu ongowu pi asi anyidi mgulla mbugi si mai ra ollom be ma pi dalla to. Jeresalem pi ruu Yesu disi. ¹⁴De Paulo naa andani allo emede andani kumi ku andani joo, kalo Rubanga ni raa si.¹⁵Odu dii ni vuga ania duu kubegu ama voo Jeresalem ¹⁶Disdu voliί maju caesura ezillί ai lele ga ago zi ruua mason. Ago zi Cyprus ai moju ama voo omolu ai to.¹⁷De ama sa Jeresalem, Adonji ai asi alu si ¹⁸Oba rezi na si Paulo muu amato, James dii amba to aa. ¹⁹De zi ai ί ra alu alu nga Rubanga edele ri ί ba koufni anda ubua ni ga.²⁰De eriki anjo ki Rubanga ni elegi si jo ai ni angende maadanji ba elefu miya air i Judeya ai kwici keka ki cara. ²¹Ajo lejo ai ni nya rusi nga nya levi le ri to sib a Judeya ni kolu lli ba lel ai kuru pita ba musa ni mji jo kuli ki ru ku ai boronji ile lejo okuri ni ί.²²Ama ede adu? Ai erili myemu ra. ²³Ede nga ama jale nyini ri e ama di diya ago ni ru suu kaluru ki ²⁴Duu ago dii etede mu ai kendi nyaini dudu kulullwe ki nga ai iya edele ri ni ga disdu dudu kalian aidii du, dusdu modi alu kuniya nga jole nyuru ge anda ku. Dudu kuni ki nyisa myini cara ra.²⁵Ki baa i kururi de ai ki ra acoi allee ami cara dudu kumba ai nga ni onguru sitani ni ibu to nga eri lunya to pi aurou to ²⁶Disdu Paulo duu ago dii ba lovuru na si emuri ki si ai to volli kanisa, akee udu odu ba azii modi alu alu ni.²⁷De odu tuteri ine kolollo ba yudeya ai Asia nde ki Paulo ni kanisa aga mundane amba edo ki ojwajwa baki dii andan ruge. ²⁸Kojwaki ago Israele di ellonyi ama, dii modi keleni ago nga kunu indzwi ban i ruge ni ί cara, ri kare, disidu ezi Greek ba kanisa ebe kare dii kare aleri ί ²⁹De nde ki Trophimus, Ephesian gare andan to taun ga, kura ki Paulo andani Kanisa ga.³⁰Ba taun agari evlli andjo andjo to ba kwici du kufe kuko ki Paulo ni duki andani pi kanisa aga si mbye sa lobuki kotinijwi. ³¹Turola kule ki ai kudi andani na, udu mbge sa muu modi amba opi ambani di askeria jere salemo ai kare ojwa ojwa di ni ga.³²Mbge sa duu asikeria ba ambari to voke kare mundara di ni ga mbge sa de ndeki opi pi asekera to ebe ki Paulo ni mbakara ³³Opi amba di koo Paulo ni mbge sa kee cara okombe ndii mbrila eri si, myί adiya? Esntigede adu?³⁴Mundara di kojw ki nga alu bazi nga zi si opi di jeo ga ai ni kuru pi ojroajwa yayadusi mbge sa kee cara Paulo ni ekezi gedija ga. ³⁵De emu andaga andani asilleria ngii andani disdu mundara ni ojwajwa si. ³⁶Mundara ba kuko ki anda vuu kujo ki akudi amla na.³⁷Paulo ni ire ale ellzi gediya ni andaga opi amba ni male nga jale na ngini opi andani ngini Greek tin a ya? ³⁸Nyiba Ejito di ku ya? Ai oyoro ba kecandi bat i kuba ki Asekeria elefu suu ayo Assassins di pi kwes kwes di kuya?³⁹Paulo jio mai Yudeya go tun Tarsu pi Cilicia mai taun amdi amba ambamba ebe molojuru ni ai.⁴⁰De opi amba kee loka lojojo Paulo nga oru jo ani nit i Hebrew tis i ai ni,

Chapter 22

¹Ma adanji pi ma adaa engeni ma lojojo pi raduka to ma jo anyini. ²De mundara enki Paulo kolojo ai ni Hebureo tis i diki ciri jo ai ni.³Ma ί yudeya goati ma tarsus pi Cilicia, ma leleru taun feet of Gamaliel elelima cara okopo leti ama ataa si si ama avi ba Rubanga ni kende endu engedozori ani. ⁴Aba ma leti daa ni ga ombe ma oru ki? Mange ai lejo sa ma mapusi e Ago fi uku to ni. ⁵De laponya logori ambazi pito keri ai sadenina mesu waraga ai di si pi adanji Damascus ekedu ekezi ai okombe ai sa Jeresalemo dudu ai sa alluki ai ni giza kende ma di ni ani.⁶Nga ederu mani esa ma muu ire Damascus to itu kali si mbge sa rga zi lagu ingwe ken de asi gweri ri ani rub age si mbge sa emu ingwe ma ruge. ⁷Mbge sa made vura meri uduku kujo mani Saulo Saulo le myecadi ma? ⁸Mbge sa maci myi adi opi? Mbge sa jeo mani Yesu Nazareth di ri ί nyec anda awu⁹Ba ai ma tori ndeli ga ingwe ki niki ku adi lojo anda to ni ί. ¹⁰Majo me de adu opi? Jo mani nga anu mun Damacus ga myimu avo ajo myini ga kioice du na ryimu myeleri ί. ¹¹Ma ndega ku vu inywe ambamba mani edu azi anda ni ako diina ί adi see baa ma ai to ni ai sa evoki damacus.¹²Na si mesu ago nii run a anania ί anda ni modi aii toni ί cara to kujo Judeya nit i onguru kalu na. ¹³Andani emu madi ede ine muto joo mani ma adozi Saulo ebu mya londe mbge sa masi mande andani.¹⁴Mbge joomani, Rubanga ama ato di ovi ngii na dudu myini leti awu anda le oleu ri e meri udu kemu anda tii ge si. ¹⁵Ngii ngoln sadeni ba kwice di ί myisa dera pi nyeri ra ¹⁶Nyite adu ni nga gaa alluke myciri Batasimo dudu kujwe endzi nyidi du dudu ngi lungwe anda ruί.¹⁷De mengwi jeresalemo go de melegi kanisa ga ngazi ederu mani munde orobi bi. ¹⁸Mande andani jo mani ebe Jeresalem ni ezeze adu su ai ki ku mya ai ma rusi.¹⁹Majo opi ai nga san i ra ma baa mabusi ge pi amba air a ai baa i kin i sa ί ba synagogue ²⁰De eni Stepheno mya ti inzani re ocu masa mede ma nde onguru na ai mande ba kanju ai ansani diku ni to. ²¹Ki andani jo mani mani lolu bu ai kuru ni ga.²²Eni ki andadi si kwicidni mbge sa edoki ojwajwa ekelge andani ra vu degesi andani andaku olozo vudge, ²³De kojwahi kuluviki ai kaju kuwili inga to onu oliaasi. ²⁴Opi amba kee cara Paulo ni ezizo kediga dudu anda kuluzi andani lozi si de aduje du ra sa ί dudu andanga sa anda kuni adusi ojwaj anda rasi nani.²⁵De ombe ki andani ibasi, Paulo joo ambazi ni esu ede anda mara ga ire anda jo cara ingo modi andani sa Romano go ri aba gediya ni andaga? ²⁶De centurion eni di ni mbge sa muu opi amba ni dii jo laka ngede aduringa? Modi di andani Rontano go.²⁷De opi amba emu anda di myi Roman go ya? Paulo ai andani oo!!. ²⁸Opi amba ai andani mai make Rubiya yago du olu va dai ni ga, ki Paulo ai andani mai atima vudiniga ma Roman go. ²⁹De ago esu kumu andani luzeri mbge sa ebe andani na opi amba dii ari koo de ni Paulo ni Roman go ni ί odu si ambe andani cwii si ί.³⁰Obn resina si opi amba dii anda kuni Judeya ni andanda ai sika ri ovi Paulo ni ruge ri e mbge sa lungwe laponge paderiya to pi council kenuri ki andan to Disdu mbge sa esi Paulo baa ai andaga awa lele ga.

Chapter 23

¹Paulo ni mbge nde ga council members di jo ma andji mai Rubanga ni anduga pi nga bi endu ²Laponyi amba Ananias kee car aba edeka ine anda to ni akumba tina. ³Disdu Paulo jo ai ni Rubanga kumba anyi na amjiba rika kare ingwe ari di ni ga rie anyi ni kediya line ga ma ruge gomuni cara si.⁴Ba edella ri jo ki dii leti nyulda luponyi amba ri awo paderiya. ⁵Paulo jo air i ma niku ma andji aciou nyi jo nga endjwi ni mya amba ni.⁶Paulo ndenga council pi sadducess edeti pharises, jo nga oru council ni maadnyi mai Pharises ni Bura go Pharisees di e disdu mai ai si ojine ga dare ri si disdu anyi ba gediya madi ge. ⁷De anda jo lejo dii ni ojwajwa edero ai lele ga pharises pi sadduceess mabge sa mundara lonjuru ra. ⁸Ba sadducess di jo ki enjika iyo pi malakia pi endi, ki Pharisees ni ai kwici ra.⁹Disdu mundara nga ojwa jwa to bari amba scribes di ba phariees diίί nga ki oru edoki ojwajwa kujo ki ama nga inwi kura ago di ni ruge de endi pi malaika di to kojwa ki jo ai nira? ¹⁰De ojwajwa nga oru, opi amba mbge sa ori koko andani ra kura Paulo ni kuvia pi kuca andani na, mbge ke cara askeria ni kudu ki andani morisi ba mundara gas i aioa caun cil members aga si mbge kezi ki anda kediya.¹¹Ini aga si opi ede anda maraga jo andani okoni ku kende myinge ma lejo ra Jeresalemo, go dudu ngolu sa ma sadeni ί Rome.¹²De emu odu zi si yudaya si pi obaru ki kule ai kezi laruka dudu ai kunya ga ku dudu ai kudi Paulo du ra. ¹³Ai mundara weli na pi kusa mudisu obaru ki lejo di ni ga ni.¹⁴Voki amba paderiya de pi amba kanisa di to am aba amaga si lijo diniga lonya iyo ile Paulo ni akadi ra. ¹⁵Disdu council ni amba kujo, opi amba ni ni dudu ekezi nyidi diya dudu nyile gediya na de amale ama baba andani direga kesa du di ku.¹⁶Ki Paulo ambzi ngwa eri kute ki andani dudu kumu gediya ga jo Paulo. ¹⁷Paulo lungwe modi oru centurions jo laku zi bura go di opi amba di dusn andani lee nga zi jole ra andani.¹⁸Disdu centruniou zi andani opi ambara di jo Paulo ni mabusi gere lungwe mo andadi zima mezi bura go di nyidi andani ngazi jole aa nyini. ¹⁹Opi amba dii duu andani dii ga zii andani kane ba laku iyari ί ni ga zi andani nyile adu jole mani?²⁰Buna go di jo laka, Judeya ba airn ki dudu ai kuzi nyi ekezi Paulo myidi obu, council dudu ai kuzi lejo luso du gediya di. ²¹Disdu aki lejo ai di ku ai ba weli pi mudisu kajo ki enjo enjo run i ga lungwe ki gediji vum ai nga si adisndu leki onyasa ku pi ga uka disdu ilea i kudi andani ra sa di sa ai baba kute ni myidi si.²²Disdu opi amba ai ebe burago ai kumu denye andani lejo na na ί, kujo modi zi ni ku kende adzo lejo air a mani ra. ²³Mbge sa lungwe ba eni centurious jo ai ni kesu ki askeria miya eni kuru ki caesura mudi tuderi kana ba pi miya eni ba aju di ί amyi voo sa naa ini di ni ga. ²⁴Kee sa ai ni cara dudu anyukroa zi kezi Paulo ni duu ibwe Felix ni Governor dii.²⁵Mbye cwci waraga di ni ί ²⁶Claudius hysios modi amba Governor Felix hazi myini. ²⁷Modi di alla andani Judeya ba leli andani dile na de memu ai abelleri to mali ai adani diodn meri andani Roma cro.²⁸Male main i adusi esiha andani mazi andani ai council ga. ²⁹Meri esiki andani ai cana, ki nga zi andani esiki zo iyo pi da to nguru bazo mabusi ga. ³⁰Muzi lejo di nyini nile andu sika e anda ruge ni e.³¹Askeria nulli ai cara (mbge sa duki Paulo ini gas i Antipatris ³²Odu zi si asekeri ebe ki ago naknak di na dudu karo ni to engwi ki kare aidi niga, ³³De ba ago nakanaka sa ki caesarea di ra mbge kelli waraga Governor pi Paulo to andadi.³⁴Mbge sa Governor laa waragana, mbge sa si Paulo nyi taun inyoro ni ni ga? Paulo sa ai Cilicia di ni ga. ³⁵Jo diya ngi andadu de my aba myi eskeria diya ni e mbge sa kee cara ekulla andania Herod di ukuma ni Gonyiga.

Chapter 24

¹And ton avuga ananisa amn opi amba paderia di modi amba to modi zi orator mina tertullus voki na, ago di ezi aidudu kuli gediya paul ni mage governor in andga ²De Paulo ni ede governor ni andga, Tertullus edo sika andadi governor ni andaga adasi myi si gresa gaa amani dudu mya loso si kese anda loso ama vudige. ³Adusi ku mya loso si ami ί myi ibu edele nί myi loso Felix.⁴Disdu mendzi mya sa ku ma ί myi nge mani nga ali mya loso si. ⁵Dis emesu modi di andani vu enze ni ί judeya ga diya vudi oyoro ne ni ί pi andanic amba nazarenet di ί ⁶Andani sa modi kanisa enjire ni ί allullo andani.⁷Hallin hysias ni hapiru go amba emu mbge sa duu andani mori ama duya si. ⁸De myi zi Paulo ni lejo disi myesu lejo andaa ama ezile anda ni ruge si. Emezi andani myi. ⁹Judeya sa sa emuru lli sillia di badu anda.¹⁰Kode governor kee Paulo kunye or kolojo mi. Paulo ai badu mani ngolu kinya yaya du godi du vudi niga mai molu anjoto lejo nyere ga maruge myini ¹¹Imji mu myine du disdu alu odu mudi lebi eri de mama elegire Jeruslam ge. ¹²De esu ki ma kanisa aga mojiva modi alu sa kura mandzu mundara di sa kuru de synagogues gu, de tawn ga. ¹³Ai nyeki nyini lejo ai ma esikzo ekirina kuru myini ma mige.¹⁴Ki ma ba lejo di mya diga leti ai lungwe zori nyini mbgi mai melu Rubanga ata amadi ai madito pi cara caeile propheto ¹⁵Lana mani aa pi mosu to Rubanga ni aga kene modi ai kujo ojika pi baa i di aa ri to pi ba loso ai to pi ba indjioire to. ¹⁶Mai sa cido mede anda madinagu to Rubanga ni kende ba ani.¹⁷De kinya yayadu mezi illonyi vu amadi ni ga azi pi Rubiya to. ¹⁸De mede dii ba zi judeya ai asia esuki ma mede ibn kanasio ga mundara to ku mbge ojiva jioa. ¹⁹Ago di atisi ngini air a ai ti lujwa to ma ruge de ngazi aa ni e.²⁰Dee ba alu alu di esu and injivri ma ruge de mede amba Judeya di ni andaga. ²¹Ole nga alu ma ojiaajo ai andga pi ai lele ga to si lejo alu andzo ni e de ba dalla ni si de endu du mede nya andaya awo si.²²Felix ni alle lalla ra ambmba awa ma si eni ojiva join di jo mbge sa de hysios ni modi amba jesi di emu Jersalem gas i mali mya gediya. ²³Mbge sa kee cana Paulo ni kolu commander centr uon koln asilleria diga, ki anda anda kalu aa laka pi rozi andadi alludo ai ku anda nga lele ni ni gas i.²⁴Odu ga ruga, Felix engwi ra ai Drusilla izi to. Judeya ba pi Paulo dii dudu anda keni aii Yesu kristo ni ga ni ί ²⁵Ki Paulo ni lojo ki anda to ai dilega pi Rellu ka pi gediya line ga, mbge sa Felix ni ori jioii jo muu pi diyado, ki de mesu sa ra ma zioe udu ra myidi.²⁶Sa nasi lee Paulo kuke anda di rubiya dudu anda kuzwe anda kemu kolojo anda ra. ²⁷Ki de kinya laga eni porcius Festus emu governor, felix auga, ki felix ni lee anda kesu nga jedeya ba si disu du ebe Paulo ni kumu anduga asikeria to.

Chapter 25

¹De Festus knei taun ga, mbge odn maa vuga muu caesarea pi Jerusalemo, ²Amba paderiya pi kanisa ni amba zi to mbge ezi siliya Paulo ni mbge. ³Zili endzo dudu kuba Paulo lejo asi ni aga Festus dudu kulungwe Paulo ni Jereulam dudu ai kudili ra leti gas i.⁴Festus ai aini Paulo ni aba caesura anda gas a kumu na ireine. ⁵Deba leku ni jo kuro ki ma amato, de mga zi indzwi aa ni e modi di ni e enyi sili andani.⁶Festus olu na odu aro awn mudi mbge sa mu caesania abu lovu na si mbge nii gediya ni koni ga mbge kee cana Paulo ni ellezi gediya. ⁷De esana Judeya ba Jerusalem ede anda to ire ezilli gediya Yagadu anda inge lli ma li andana sa ngele pknee. ⁸Paulo ni adu lejo anda mge li, mede aga zi sa inzwi na ba kuru cara Judeya di ni mge pi kanasi ni ruge pi Caesar.⁹Ki Festus lee anda kesu nga loso ni Judeya ba gasi mbge sa zi Paulo ni myile akvuo Jereusalams dudu ma gediya dudu ma naa? ¹⁰Paulo ai mede gediya andaga komi Caesar dinya dudu akuli ki mede nga injwi ni kura Judeya ni andaga kende myi sa nizo ni ani.¹¹De mede injwi sa anguru de mede loso ni ani daadu maga ku dalu, ki de sila na anda na lijo modi zi iyo kuke ma ai diga, onguan male appeal ra Caesar ni andaga. ¹²Festus mbge sa lojoru councils to ai amu enyede appeal Caesar di anyi vara.¹³De odu zii mbge opi Agrippa ai Bernice esaki ra Caesarea lumi official di e ai kuzi ki andan ¹⁴Naa si olu odu ubii Festus kee gediya Paulo kee opi ambari di ago zi Felix li anda ni vule mabusi aga. ¹⁵Saa esu ma Jerusalem ga ni amba paderiya amba Judeya di to ezili gediya ago dii ni ruge ni zi ki gediya daa di modi di ni ruge. ¹⁶Ma ί anini cara Raman di de modi alu esiki andani kulo daa, ki modi di anda sa moni ake laka anda ekokozo avi gediya di ni ga.¹⁷Disdu dee evalli kane alu gana diya nate ku mbge mega gediya oru obu lovu na si, make cara ekezi modi esikele ri. ¹⁸De modi esikni ede gediya ni andaga ba anda ni esika. ¹⁹Disdu ail el ga ojwaja aa dini ni ovsi lejo yesu ni dana ra si Paulo ni kujo andani lidi si e. ²⁰Ma nga maba bi andani luzire ga kuru mbge majo andani se emmha Jersulamo dudu kede gediya ni andaga.²¹Ki Paulo ede appeal elluka andani mubusi ga dudu anda kute gediya laka si dudu aleuzwe andani Caesar, dii ²²Agrippa jo Festus mai maga male meri modi disi obuu Festus jo myimu myeni ra.²³Disdu obu rezi na si, Agrippa pi bernica evoki lejo diner ga evoki asikeri ni amba to ba ragorgo ri pi to amba taun di to de Festus zroee cara, Paulo ni ekezi anda ni du. ²⁴Festus jo amba opi Agrippa angi my amba to anyidi ya ni amto anyi nde ago di mundara Judeya di ri ma zirega Jeruslam gas i diya sis a ni ki ojioajwa modi kolu akadi ra.²⁵Mara andani ede nga zi indjwi ri kuru ba kule aku di anda ni ra ki andani ede appeal emperor di ²⁶disdu mara medu mezi andani nyidi officially nyi di opi Agrippa dis du dudu mauwi lejo andani anda gediya ri ga. ²⁷Disdu modi mabusi gari marya si alluli gediya anda mge.

Chapter 26

¹De Agrippa jo Paulo ni jo mga mya gasi awe egoga myis diddu Paulo enya dii onu edo audo ni eyaga ka. ²Disdu marra ma andza opi Agrippa ma gediya mya anduga si endu sikiyo ba bale marugesi ³Nya oluka pelere si, disdu myi modi ganile judeya ni cara pi mya lozi si mai myi eri ma loso du pi asi ibwe to.⁴Badu Judeya ba ni ma oluzo lufuno ni ga pi ma vuga to pi Jerusalam. ⁵Ai niki ma ederoga pi kali ki molu pharise du pi mede okioo party kanisa di niga.⁶Mede dija dudu cara akukii ma di ge asani lee midi pi ai modi to ma ai lee ni Rubanga ni anta anadi si ⁷Disdu dii ai ka ama suru mudi limbi eri si dudu kesu ki Rubanga ni ecuka pi itupi ini ni to ni ga, disdu ma aisi opi amba Agrippa disdu Judeya ba esitu maawa si. ⁸Adusi anyi ba ai kira Rubanga enga ba dabar ni ί?⁹Disdu badu mara nga injwiri ru Yesu di Nazareth disi. ¹⁰Mede nga ai Jerusalem mesi ba Yayadu inabusi aga noni ma esule amba paderi dini gi si de akudi air a mobe iya ai mge. ¹¹Make ai ni icandi opkivosi ba synagogue mobi ai evorika pi ecandi to manga anga ai mge pi taun langwe pi to.¹²De mede ga di munga mamu damascuso pi cara kele mani ni to opi amba paderiya disi ¹³De sa leti ga na itu kali si, “opi” mande bga ingwe enga Rub age si ingwe re re ambamba zhoaa itu ra ingawe na manuge pi ba amavo ai to re pito marage pi ba nato. ¹⁴De amade kwice du inga vuru meri uduku kolujuru mani Hebrew nit i si, Saulo, Saulo, le myecani ma adusi? Disdu opkwoo Rubanga ni ecandi ka Disi? Disidu opkuo Rubanga ni ecandi.'¹⁵Disdu mai myi adi opi? Opi ai, dii ma Yesu ni mya ecande lere ni e. ¹⁶Disdu nga oru mya pasi ede, odusi ku meteru du nyini movi mya ma opigo e dudu evyi myi ngelu ma sadeni e pi ga my anile metede myini no e uvlega. ¹⁷Mai memu mellonyi ni buaga sib a llafari ma mu mu maz we ni lallo, ¹⁸Dudu ai mii kawudu dudu ai sa kulufuru ki nuini ge si pi inywe go si pi mori sitani, Rubanga dudu kesurli ki Rubanga rebe ai enji dudu ra pi ai abiya ake anim tutu ai to ma mugeri ί e.¹⁹Disdu opi amba Agrippa disdu maga orobi bi rabu gen i kuru. ²⁰Ki ba damasco ati pi Jerusalem kivice vu dello, Judeya pi Gentiles ma kee ai ni uduku na kebe nga injwi dudu kulu fuli ga injwini ni gas i pi. ²¹Lejo disdu Judeya koki andani kanisa agasi lee ki ma dile ra.²²Rubanga ellonyi ma ra bi diyadu mede mange ga ba isari pi ba amba ni andaga gazi iyo kende prophet Musa ga kederu duri ί ²³Yesu ni kemu kecanduru nan i ani ati kunga daa si kemu kunge iga inguee di ama bani pi baa i kakuru pi to.²⁴De Paulo ello anda egaga, Festus jo udu si Paulo mya lenilla ambusgi myemu mamali du ani. ²⁵Ki Paulo ai anini ma mamali ku amba Festus kinga mojole di andani ί pelere. ²⁶Disdu opi amba ni na nga zi zule na laka iyo majo lyo pelere ni anda mara zule Musa iyo.²⁷Nyaa ai propheto pi amba Agrippa to? Mani na nya ί na ²⁸Agrippa jo Paulo ni sag a nyi lufu ma ehrestan duwa? ²⁹Paulo jo meli Rubanga ni saa ali si pi saazori ni myiadite ku, ki ba ma erilla ri to endu kuvo kuln ki ma ani ki mabusi ani ku pi ai ombezo nyori sir i ani ku.³⁰Mbge sa opi amba ederru, governor, pi Bernica ni sa burika ai to ri tuwa du. ³¹De ebe ki gediya ni zo ra edoli lojojo ai ai ni ago edenga injwiru kunu dudu kesu daa awu okombe ndie. ³²Agrippa jo Festus ni de esu modi ede appeal kuru Caesar ni ellebe andani ra.

Chapter 27

¹De ara ape ibbo kumu Italy gas i aba Paulo ni aru pi mabusa zi to modi amba centurion run na Julius ί imperial Regiment. ²Ama tuu ibbo adramythum, ibo di kumu leti mure Asia disdu amaro meri ga Aristardus pi Thessalonia ai Macedonia muamato.³Oba rezi na si emesi taun sidon di ni ga mbge sa Julius ebe saa Paulo ni ibnesi ali andani muka rozian da di ni ndezo na dudu kesu illonyi ai disi ⁴Nasi amvo meri ga ape ama amba lee Cyprus, irerunge ga esu oli kulwe indzwi. ⁵Nasi ape ama lalamara du ire runga Cilicia pi pamphylia emesi myra, taun hycia. ⁶Nasi mbge sa centurion esu iboo mure Alexandria kumu kalaga kuperu Italy ri ί baa ama lalla.⁷De ape ama odu ubi avuga vu aru saa ama to mbenye mbenyo to amasa caidus alia i amani muu lla na lele kure gangwdu lele gas i kare crete mara ga salmon ⁸Ape ama nasi mbermybemy to be emesa kare lungw le Fair havens ire taun Lasea.⁹Ama duu saa na ra, saa Judeya ba di larudi di esu laga pi disdu esu indjwi ambamba Paulo keai nicana. ¹⁰Anda jo ago mande leti awn awe amdi ai ladaka aa ri kolu lalla ai pi ibo to atude ku ibo sa laka aa ki pi onyunn ama lidi to. ¹¹Ki centurion baa bi awu lana ibo ra pi ibo ni atta to di nga Paulo jole na ri ί.¹²Disdu bongo ibo di ali tane ga kule oli na ba ibo pelia di ajoo ai ni kupe kin a si pi teni gas i dudu kusa ki phoneenix anda ni kare meli dii. Ibo ni oti crete alungwe North easoer pi south east. ¹³De ali south edo lwella sese modi ibo pere ni nii na nga ai lel edo lli ipo ayuka pee li crete ire fofo ti ye si.¹⁴Ki sag a vuga ali edo emuka mori si alungwe north easter edo mbge sa lwella runga aga si. ¹⁵De ibbo ello oli ma kare oli kumulalla ni ni ga alle leti utulutu ni ambse lete oli di niga. ¹⁶Ama de ibo leti lee kare runga gangwe di ni gas i alungwe Cauda mori ama ma ibo di alu loso.¹⁷De ibbo ni lidi olu loso ellu oru ebu anda ibbo ί dudu kede ibo ndii kaer alu ga ai ί ori kuma kare vuru ni gas i inga gas i syr tis dudu ai kesi iba aya to ni kumu alu du. ¹⁸Ama duu icandi di utulutu edele ί obu rezi na si edo ki iboo luvika.¹⁹Odu naa vuga ba iboo pelladi nga bale iboo agani edoki esika ni ai diisi ni. ²⁰De itu pi lelego gwe ki kuru odu ubi utulutu sa koyoru amu ruga ki ai asi amalanira de ebe ama nasi ί.²¹De ai taa abini longa iyo sa, disdu Paulo ede ai lele ga ba ibo pelladi jo aga emgeni nya madi diya mini emgedo pelle kuru crete gas i bidiyadu enyudu lad aka pi legioeka to. ²²Majo anyi ellebi ga dini, disdu lidi lagwella pi amya lele gas i iyo lli ibo legweni.²³De ini aga si malaika Rubanga di ma laka ni ί onguru mecu ri ί anda malaika emu ede mamaraga. ²⁴Anda jo, allolu ori to ku, Paulo nyimu myede Caesar andaga nyimu nyende Rubanga ni loso kulle nyiniba ai kesili ki ayire. ²⁵Disdu olu logu awa anzo amzo to ago disdu mai Rubanga kumu kederu kende jozo mani ni ani. ²⁶Ki allufe lli vuru si kare runga gas i.²⁷De odu mudialibli ssu ini die emurnu ra, kende azi ama leti Adriatic meni ini adi siba ibo peka ri de ine kalinike ki inga. ²⁸Duki nga owure, esuki ga ni ojuu mudi rii zi ganywadu esu ki zina owure ί muditou ojuu. ²⁹Disdu ori kou air a ile aree oni ra disdu longwi nguu welί ai suu ekede elleli ili inini dudu keme ese.³⁰Ba ibo pella di kundelli dudu ai kenji iboo ra esi ki aya leti ibo vuru eseki meniaga kede ki allaradu kende ai kuwe mola dudu kede du. ³¹Ki Paulo jo centurion pi asikera to ile ago di kolu ki ibo aga anyi vo ongulu ledi. ³²Disdu asilkeria lii iba tu ibo diί dudu kumupi ί.³³De itu kemu oru, Paulo jo ai ni kwici kudulli lonya jo, dii odu mudi alibi suu kule myite nyi ga ku myinga ga ku. ³⁴Disdu majo akali ni ki onya di anyi to disdu anyiko ongudu lidi disdu modi anyini aga si legwe anda dibe alusa ku anda digesi. ³⁵De jo dini mbge duu magati kee elegi laka ajo Rubanga nib a ni andaga tuwa du tii mbgesa edo nyallana.³⁶Disdu ai kuricidu duki emba ai myaki mugali ³⁷Ama sa mia eri mudi tudeni libi azia ba ibo agani ί. ³⁸De mya lli atera mbge sa ebiki ibo ee epe duki villi amya merί aga.³⁹De odu esa ra niki kuru ai uga disdu ama nde kare ibo kede lalla ni fofoti to mbge sa niki lojo lojo ai mya si de ai kuzi ibo lalla ire. ⁴⁰Disdu lilli emu adu ebeki meri aga sa alu alu si lilli iba ali dizwe ki oru lele dudu kega oli dudu ai kuzwe fofotige. ⁴¹Disdu evoli kare ai eni llesuru ki lalani ί ibo mbge sa kusi vuru, ibo mbge reru oli ni ovisί.⁴²Asikeria ni lana mbi dudu ai kudi mabusia tuoa du dudu modi alu sa kufe ku iyi dezo caa logo dige dudu kufe ku. ⁴³Ki centurion le anda kalari Paulo mbge sa ede ai naa ni ndii sisdu keecana de ba deku ni aa kude ki ibo aga si ati vuga. ⁴⁴Dudu ago zi kuko ai vuu ί bozi ai ibo oguge bazi ibo owokoli di ge disdu ba kivice du kolu lidi pi ba kevo kare inya to ri ni ga.

Chapter 28

¹De ezi ama nwii emelini Runga di run na malta ²Ba nari kee kiza ama ni kende ba isa ni ani ki duu ki amani asi oo di ni ani ai ama du adusi ki iyi kudi ambamba vu ibwe.³Ki de Paulo ni taa ijaluwi yayadu baa i asi ga mbge sa asilia awo emu anda kafuto diga. ⁴De ba di ndeke anya ruwi anda diga si jo ki ai lele da gas i meri aga si lakin gediya ai anda ni oluzo lidi ni kuru.⁵Ki de oyo amyuka di asi aga anda ni loda zo ee iyo ⁶Ai kute ki maleriya kuku andani na pi kudaa ra ki teki para mga zi ederu kuru infu ki ai ujee andani Rubanga.⁷Re na si esu kara zi opi na di ί runga di ί runa publius anda ni ai ama ibwe si omolu odu ni ru naa ⁸Disdu esu ederu publius ata ni numa indjur ί malaria to mori si de Paulo nunu anda di edu elegi laka mbge sa baa anda dii lajwa ee du ra. ⁹De dil ederu dini ba nar ί bar u indzo ί runga aa si ai sa esu ki ibwe ra. ¹⁰Disdu mbge sa ba edo ki ana ruha de esu ama ederu ibo pelere du vozo ai keli nga ama lele ni ί.¹¹De zi iba ni ru naa amani ibo pezo melisi Runga aga ibo mure Alexandria di leju eni to edeki andu ga ¹²De emesa taun Syracuse, omolu na odu ni na naa.¹³Nasi ape ama sa taun RHEGIUM. De zi odu alu oli south wind mga oru pi odu eri avaga amasa taun Puteoli. ¹⁴Nasi emesu adanji zi pi ai ki ama amolu ai to odu inderi disdu mbge sa emesa Rome ge. ¹⁵Nasi adangi zi pi eri ki ama ί evoki ama ai re ga soko ga Appius pi Three Taverns. De Paulo nde adanji dii mbge saa kee andzo Rubanga ni pi embaai.¹⁶De ama kiv ί Rome Paulo ni ake laka dii mboo la kolu anda nga si asikeria anda ni mara teri allo. ¹⁷De sa odu naa ruga Paulo toba ago ai ba ambari ia lele Judeya di ni gasi de evoki kare alu ga jo ma adanji mai meda ga indzioe ni kuru ba awa cara ama abi di su kuru edu aba ma mabusi ge bi Jerusalemo gas i ake Maba Romans di niga. ¹⁸De edoki ma luzile kule ki esuai kebe mara adusi ku nga zi kebe madizo ri iyo.¹⁹Ki de Judeya ba kujoki ma mge indyw ί ai asi si ebe ni ma ί ί appeal Caesar di mazi nga ai ase lele ni ί. Ezile sika ma vudige. ²⁰Asani ma appeal si ma zi ί male ma lojonu anji to adusi ku ma aii Israel adusi ombe ma myori si.²¹Disdu jo ai ni ama nga si emesu wanaga Judea gas i kuru lejo myidisi ama adanji kolungwi ki gazi indjwi mya mage. ²²Ki ama le eme ni myididi gediya dii lejose adusi nina amani kweidu kane tunaaga.²³De aba odu alu andani, ba evo yayadu kare andani ni ga edu mya geka ai ni lejo leti Rubanga ί Rubanga die ede leti Yesu di ni ngella ai ni kwi cideu Musa ni prophetes edonu inini bi undwe laga. ²⁴Bazi pi ai kin a bazi ai kuru.²⁵De airikru ai ngasi ebeki Paulo ni jo ai ni udu alu endi ole re jo Isaiah ga prophetes jo onya ata ni ²⁶Jo mu badini jo Erika si emgi ra ki anyide andani ki emya nduwo esuku.²⁷Disdu ai aside badi kemu mamali ai bii erilla kioo ai ni kesi lli ai mii disdu kunde ai mi si kura ki ai aside si ki kulufa ki adu ba zi ί medu kesu ki ai ka ra.²⁸Disdu myima nile ai Rubanga di due azwe ba kafarini keni ki ra. ²⁹De jo lejo di Judeya ba mbge voki pi edoki ojwajwa ai lelega si.³⁰Paul olu keinji ni ru eri anda zo lukele lakani ni ga, kai ba evolla andani. ³¹Andani runge ga Rubu Rubanga dini ga ri e pi keleni ai opi Yesu kristo di si kajo nga mori si modi zi anda ni lugare na iyo.

Romans

Chapter 1

¹Paulo, opi Yesu Christo di’I, lugwele, kulu du opigo , ofu Rubanga di ni ngere ga. ²and’a ecarale Profeta ni ri buku ole ri ni ga, ³anda ngwa ni adile ga, anda’ni enga Abi Davide di eri ga.⁴Mori Endi Ole di si, anda ni , edete ru mori oluzo Rubanga agwapi ii, anda enjire ga , da ga’asi, Yesu Christo ama Opii. ⁵Anda ni aga emesu kiza, piofu ngeka nga Erika aito vu dige tuwa, anda a’ru si. ⁶Vuu nidi naniaga, anyi sa alugwe anyi, anyi olu du da Yesu Christo dii.⁷Waraga di any tuwadu Roma ga ri ni’i , Rubanga allele dro ri, lugwele koluki baa ole ri. Duba si le Kiza kolu anyi ni, idwe Rubanga ama Ataa , pi Opi Yesu Kristo ni.⁸Atii, manzo Rubanga , Yesu Kristo ni aga , anyi tuwa du si,adu si kuu any ai’ni lende vudi ge tuwadu. ⁹Adusi ku Rubanga ni ma sadeni ii, ma ibu edere ga endi sii ofu angwapi di,mariye nya ru tadu. ¹⁰Tadu mai ma elegi ni ga duba sile kiza Rubanga di si ame’mu anyidi.¹¹Adusi ku male anyi dele rere raa, du ama kee anyini Endi ole ni bakasisi, anyi embare ga. ¹²Dusa, male ma asi embaka anyini aga, Aii badi alu alu, anyidii madi to.¹³Diya du male onylu ofu ako ni ko, maduzi’I , saa tuwadu male memu anyi dii ( kii alugama cwi gbwi diyadu) du nga lwaka anya nelega, maa edezu juru asii ri ani. ¹⁴Ma Mori too Greegi ni to pi Juru ni, tuwadu ba ciri ri ni pi malali ni tro. ¹⁵Dini, ma le , ma baba ofu ngerega ba sa Roma di tro.¹⁶Adusi ku dinza koma kuru ofu ngere ga, ndi mori Rubanga dii rarizo rib a tuwadi aika ri ni, ati Judeyi bani Greegi ni too. ¹⁷adusiko Rubanga edete andanda aii aii vuga si , kende cwizo boku aga ri ani, “ Baa andaa rii kolu waa aii si.”¹⁸Adusi ku angala Rubanga edete ru buagasi ba tuwadi oluka Rubanga akoo ri ni andanda nika ku to. ¹⁹Dii ederu adusiku niki ote Rubanga ni ndeki aii a’a misi. Adusiko Rubanga awaii ai aa uje laka ra.²⁰Adusi anda”a ovi ledere ku’u ri, ruu na lidi olure tadu amori pi anda ovi lendere kuu ri, nderu pelere, edoru vu bire ga si, pi nga lubile ri to. Kebe duu lunaka kolu iyo. ²¹Dii adusi , kesu kuniki Rubanga raa sa, keki eku Rubanga ni kuru, anzoki anda ni kuru. Rari, evoki mamali aiya ra ni ga, pi uje ako pi asi aidi i’ni.²²Kura kii aii ciri, ki evo mamali. ²³Kulufki eku olure tadru Rubanga di eno baa ubile ubi ri si, arzi, anyukwa pa suu rii to pi lafere vuru si ri to.²⁴Disidu Rubanga kee ai asa asigeri to andiandi to, aiya runi rujo kuu aia lelega. ²⁵Ai ii leji andaa Rubanga di lufure ga ri enjo si, pi kaki ilegi nga bile bii ri ni kani kuruki labire, ecule tadru tadru lokoreka , Amen.²⁶Nga di si , Rubanga kee ai laruako angbwo tro, uku aidi kulufi ruu bile ri ruu lidi vudi sii ²⁷Ovi aluwa ri ani, ago sa ebeki ruu bile uku pi ago too alelega ri ra, vico ai ai ai ni alelega. Dii ago enzi edeka dinja ako rii atera langbwa esuzo aia dige nga inzi edeka si.Leki ku raa losori esuka Rubanga di si, ake aini uje nga erizo ku ri, adusi ku kedeki nga anda na iyo rii. ²⁹Gaki twa du nga injinji tro, ovi injwi, kudeki nga misi kpwe, uje’ako. Lugaki angala tro,ladire,ojaja, aciunzi, pi rauraka unji ba zi ru ga. Kaki enjo ujo, ³⁰baa ni ru ujoka, baa Rubanga leka ku rii, laru ako, ta joka agala too, recuka, leti esuka nga injwi edezu, Ata ende too alejo Erika koo, ³¹Aii uje akoo, aii ako, Acii ako,pi kiza ako.³²Niki ote cara Rubanga di, kujo baa ga injwiinjwi edele ri kule kudaki ra. Kuu sa edeki na adite ku, kai ki ba ziti sa kede ki nani.

Chapter 2

¹Disidu anyi lunaru kpwe, nyi modi, nyi lejo lulire ri, nyi luli lejo bazi ruge ki nyi luliye nya ruge sa too. Nyi nga lulire bazi dige ri nyede nga alualuwa ri. ²Ama le amani Rubanga alali lejo leti andra ri si de kude ba edeka ri adi’ge.³Lakini raa nga dii, nyi modii, nyi lejo lulika baa nga napi edeka ri ni rii. Nyi raa nyipii langbwa Rubanga di ni agasi ra yaa? ⁴Kusa nyi ra ga angwadu lonyi loso , pi langbwa anda’di ekala ka si, pi nga mii’ka anda di’ri? Nnyi ni kuru’u loso anda’di kebe’du anyi ru enji?⁵Lakini sasa’a asi anyu pi enzi ruka ku asige’si anya lutele ri , dii , odu kedete’ru Rubanga andaa ri alejo lirega. ⁶Anda ni kulu kwe baa alu alu ni ibuu anda edele ri ni ga. ⁷Baa raa too ri’i, nga edeka loso akee aini anzo, laru, pi ai baa rezika kuru ri’i. kuke ai’ni lidii olure trdo ri.⁸Lakini baa leka te ga kolu aini ri, lejo anda ri ni gaka rii, lejo injwi anlala kemu raa. ⁹Rubanga kezi lidi opkwo raa ngdwi ngwi baa ndutu nga injwi injwi edeka ri ni, Judeya baa ni atii , pi Greegi baa ni sa to’o.¹⁰Ki recu, laruu, pii ebwee kolu ba tuwa ni nga loso loso ri edeka si, Judea ba ni atii, pi Greegi baa ni sa tro. ¹¹Ecema iyo Rubanga ni. ¹²Ba enzi edeka cara nika akoo ri aii sa kudaki cara nika akoo avuga , pi ba angbwu enzika cara avuga ri alali lejo cara avuga si¹³Adusiko ai cara Erika erii ri aba ai anda Rubanga ni kuu, anda ni nga edere rusi ri i aniye anda. ¹⁴De’e Juru, ai cara ako rii, kedeki gaa cara dii , ai cara ai aini, koluki baa cara ako to ri sa ii.¹⁵Nga aia edele ri leru ra Cara ga alle’le ri acwi aia asige. Aia ra sa olu sadeni du aini, aiya ra esiki ai kusa kudeki aia oguni ta. ¹⁶Saa Rubanga ni, Na kedero odu Rubanga kuli lejo baa dii tuwadu edele vuru vuru ni ri, ma ofu ajozo ri ani, Yesu Krito ni aga.¹⁷De nyi lugweru Judeya ba kii nyi ta asi cara aruge pii nye’curu Rubanga aga, ¹⁸nyi ni ote le anda di dii’tre ga ri loso palanda adusiko eduani cara si; ¹⁹pi de nyi ni ote ni madi mii akori aserega , atci baa vuu inii ge. ²⁰mamali edurega, lapwonyi boronji ciri ri inire ri’I, pi sa nyidi cara aa cara nga nizo ri p’ii anda anda too, diya dile kolu nya lidi ni ga ingoni ingoni?²¹Nyi baa azii leni’re ri, nye le nyi adute si ku’ya? Nyi nge lejo ogu adile ga, nyogu nga? ²²Nyi nga lujore baa kede asa ku, asa nyede’e? Nyi le kuu eno lubile rule ri, nylu raa zoo Rubanga di yaa?²³Nye curu cara aga, nyi ru Rubanga kuu cara anda di ni ngwuka cii? ²⁴Adusiku ru Rubanga di ede ede Juruaga anya lejosi, gbwa cwizo ri ani²⁵Lejo lulizo rii ekonyi anyi raa de anyiluko cara ni vuu, ²⁶ki de ayi ngwu cara raa, anya lalika kemu lalika kuu egeni ingoni ²⁷Modi tile ruci kuru ri ka cara ni vu oko, madi di lire kururi karidte oliru ra ni kuruy’aa ? ka ridete anyidi cara sileri aa pi rulika too, ki saa anyi cara ungo!²⁸Pi ani Judeyi goo kuu runa endeka angwe cii, lalii leleri te nga lendere angwe rii koo, ruu diri ii. ²⁹Anda ni le Judeya go andaa ovi iti ri ni aga, ki ruu lika ni asii ge, endi ole dii’i, waraga ga kuu. Mudi nani ecuu ka kega baga si kuu ki Rubanga di si’i.

Chapter 3

¹Ki loso loso Judeyi ba esule ri aduu? Pi ruu lika nii konyi adu ? ²Konyi naa aa leti ngbwi ngbwi sii. Atii tuwa duu, Judeya baa igeni aii nga Rubanga edete lee ri sii.³Ki de Yudeyi go rii le aii ako le’e? Aii aidi kuu rii kuga Rubanga ni aii? ⁴Kpwa kolu iyo. Kule ruu, Rubanga ni kesuru andaa, sala kusa abaa alu alu enzo. Cwizo buku ga ri ani, “ ku le aku ni du anyi baa lejo akoo rii, disi du nyi vo ani pira odu lejo lalizo rii ni ga.”⁵Ki de ada ada amadi kedete ada ada Rubanga dii, amaa joo adu? Kule amajo Rubanga ni ego langbwa ezire ga ama ruge? ( Maa reroka baa di ezi ayo.) ⁶Kolu andaa ani kuu! Rubanga kaa lejo baa vudi ga ri di lii ingoni?⁷Kii de anda anda’a kuke anjo anjo retu ri anda ni, ki ali lejo ma dige enzi re ingoni? ⁸Kuu anii, ofu enjo di lujoka ama ruu gee sii, baa zii kujo ama joo, “ Kule eme de nga injwi’ri, dudu nga loso rii kemu? Lejo lika aia’a dige rii andaa.⁹Adu ngani ? Ama luna ogu pii? Kpwa rere. Ame siki raa Judeya ba Greegi too, aii tuwa do, aia oluka enjii aga sii.¹⁰Dii cwizo ri anii: “ Modii anda naa iyo, alu sa ii.¹¹Modi alu keri nga waa na iyo. Modi Rubanga avu lundure na iyo. ¹²Aii tuwa duu lufuru ki pi. Aii tuwa duu evo ki konyi ako.Aii alu alu nga loso na edere na iyo, kwa, alu saa ii”¹³“ Aiiya gbwor ni budi ngbwo ri ii. Aiya leda enjo laka. Idoo inii di aiya leda ga. ¹⁴Aiya tii gaa lawaa pi angala too.¹⁵Pana ‘pi emii erii cure gaa. ¹⁶Nga enzi ka pi ecandi lukeka aiya leti ii. ¹⁷Baa dii niki leti ibwe di kuu. ¹⁸Leti Rubanga ni orizo iyo aiya mige.¹⁹Diya duu ama nii otee lejo cara ajole rii. Kolojoru modi cara avuga rii. Kebe duu baa nit ii alu alu kala buru raa, pi baa vudi ge rii tuwa du kedete kii nga aiya edele rii Rubanga ni. ²⁰Dudu nga rudi eke duu ebu edele ri misi koo. Adu sii kuu cara kedete enzi baa di’ii.²¹Diya saa cara ako ada ada Rubanga gi lede raa.Sadeniya naa duu cara pi Profeta too. ²²di ii, andaa andaa Rubanga di Aii Yesu Kristo nii baa tuwa duu aii ka ri’I ni. Adusi ku ruvika iyo.²³Adusi ku baa tuwa ede enji raa saki eku Rubanga di ni aga kuu. ²⁴ai ayu aii raa anda aa kiza sii ai longwika Kristo Yesu nii aga.²⁵Rubanga kee Kristo Yesu ni ofule aii erii andaa di sii, Azi Kristo ni edete adaa , adusi kuu raa enzi atiri kuruu. ²⁶Anda lejo mwika sii. Dii edeteru loso andadi saa dii si. Kebedu akuni duu anda ni andaa, dudu kuba bazi pi anda nile ote aito Yesu niaga rii.²⁷Recuka diya ingo? Adu pii yaa. Leti ingoni rii sii? Ibu dii sii? Iyo, ki anda ai abare ga. ²⁸tina ni lokozo modi abaa ada aii andadi sii ibu cara too si kuu.²⁹Rubanga ni Rubanga Judeyi baa nii adite yaa ? Andaa ni Rubanga juru dii kuu? Andaa, Juru saa laka. ³⁰Dee anda ani , Rubanga ni aluu, anda ni kedu ru’lika aii ba’dii sii, pi ba lulile kuru rii aii ai ai’di sii.³¹Cara ama ebeya raa ai sii yaa? Pkwa kolu andani kuu!Rari, aku baa cara gaa.

Chapter 4

¹Ama jo Abramu ni, ama abii lati ruu di si,esura yaa? ²Dee Abramu ni araki andaa ebu andaa edele ri sii,esu kani anda ni recuka ni andaa, lakini Rubanga anda gaa kuu. ³Lejo cwaile rii joo aduu? “ Abramu aii Rubanga raa, ala anda adige losoloso anda ede’le rii.”⁴Diya’du ibu ede’re ri nii, nga lukwele anda ni’ri ala kuu keleri, ile nga anda’di ii. ⁵Anda ni ibu edere kuru rii ki aito modi ba rubanga akoo rii, aii anda dii alaa anda anda’a dige.⁶Davide ni saa ngbwa tutu modi Rubanga alale andari ibu anda edele ri si kuu. ⁷Kujo ,tutu kolu baa cara lungwuka ri kiza ede aini raa, enji aidi saa aku cwi. ⁸Tutu kolu modi enji anda dii Opi lula enji na kuu. “⁹Kii tutu di tee ajo kolu baa lulile ri ni, ku caa baa lile kuru rii ni sa too? Adu sii ku amajo, “ Aii alaa Abramu ni anda anda duu” ¹⁰Alaa ingoni? Abramu nile lali aga, awu alii anda ni kuru? Iyoo lali aga ku, ki ruu lika kuru rii ni agaa.¹¹Abramu ni akee ovi ruu lulizo rii. Dii woo ilwe ada adaa aii di’i anda edile rii esu anda ni ali ruuna kuru. Emu edeteru anda emu ataa baa angwu ai ka ri nii, kesu aii oluki baa lulika kuru ri sai.Dii edete ruu anda andaa alaa aiya di ge’e waa. ¹²Dii kedete ruu Abramu ni olu Ataa ruu lile raa riniaga baa alia ii kuru ri ni pi leti aii diri ni okoka ri nii amaa ataa Abramu too oli ani kuru duu.¹³Pii lalu kaa na Abramu ni pi anda boronji aa boronji abi vudige ndutu cara avuga sii anda anda aii dii sii. ¹⁴Dee ba cara avu okore rii boro njii ciri rii, aii ana aba luu, pii cara kele rii ekonyi kurru. ¹⁵Cara ezi angala , ole cara kaka iyoo rii, enji’I saa iyoo.¹⁶Disi duuka ride wani aii si’I , koludu waa lalu na kiza dii kwele Abramu aboro njii – luka cara avuu okoka rii adite kuu, ile ai ni aii Abramu di lamika ri nii. Andaa ni ataa baa tuwa di. ¹⁷cwizori ani, “ Ma aba nylu ataa wuu angbwu dii ii.” Abrahamu ni edete ruu modi anda egenire nii, anda ni, Rubanga, lidi keri baa daka ri nii pi kulugwe nga ledere kuu ri kelede waa.¹⁸Egeni gaa saa aii egeni kuu rii too, anda koludo ataa kaka ubii rii di ii, nge zoo anda ni rii ani, “ ida dini nya boroji aboroji kolu”. ¹⁹Koluki awi ako kuu aii gee,raa anda runi ga nga dare ra ri ani ( adu si kuu kinya na saa muya alu raa)—raa anda dii Sara otizo adaka raa sii. Kii cara²⁰Rubanga dii sii, Abrahamu ni longwiru vule aiiako ni kuruu. Kii anda ni emba aii naa raa kedo recu Rubanga ni ra. ²¹Akee laka raa atere rii nga kederu ra rii, anda ni keko lejona raa. ²²Disi duu di saa ala andani lejo andaa gbwa gbwa’ri.²³Diyaa acwi anda ni adite ekonyiga kuu, ki ala tuwa duu anda’ni. ²⁴Acwi nga dii amani saa too, duu amaa alaa laka, amaa aika andani Yesu ni unjire daga si ri’I amaa Opi. ²⁵Andani baa durega pii enjii gasi rii enji amadi sii andaa andaa amdi nii.

Chapter 5

¹Diya adaa adaa’a aii sii, amani ibwe aa Rubanga aga Opi Yecu Kristo ni gaa. ²Anda ni aga letii esuru raa aii kiza ama mbare gar ii, asi amadi ibwe egeni too Rubanga dii.³Tee ile ii kuu, ama asi saa ibwe ama recandi ka sii. Ama niye ote recandi ka kezi bani asiepika. ⁴epika kejaru ovi losori, ovi loso rii egeni nja ⁵igeni enjii baa ni asi’I kuu adu sii kuu lee Rubanga dii acuu amaa asige endi ole kele amani ri sii.⁶Amolu mori ako saa, saa andaa risi Kristo nii daa baa rubanga akoo rii si’i. ⁷modi aluri kuda modi enjii ako ri sii.Ilei’I, kusa modi zii kuda modi loso rii atige’e .⁸Kii Rubanga edete andaa lee amani, omolu enjii baa saa ii, Kristo daa amaa sii. ⁹Njaa rere, dini, diyadi aba amaa andaa erii andaa dii sii, ama lariru raa angala Rubanga dii ni aga.¹⁰Dee kii, ama oluzo ojaba rii ani, kii ama joo lejo asige ri tuwa, ama lariruu raa lidi anda dii sii. ¹¹Tee dii ii kuu, kii anjo anjoo amadi Rubanga agaa Opi Yecu Kristo sii, ebe anda sii ama ayu ama asini raa.¹²Disi duu, modi alu sii enjii kwi vudige , ebedu daa ekwi leti enji dii sii. Daa areru baa ruge sii tuwa , adusi kuu baa tuwa ede enjii raa. ¹³Bii cara emuga, enjii aa vodige, kii enjii enjii lulika baa dige iyo adusi kuu cara iyoo¹⁴Kwa rere, ukumu dadii edoru Adamu niga bii Musa ni gaa, kesusa edeki enjii kuru Adamu edezori’ani lejo erikaa kuu, virura modi emure anda anda gar ii. ¹⁵Keka andaa dii enjii ani kuu. Ki de enjii modi aluu dii sii baa angbwu daa raa, ki kolu ingoni kiza Rubanga dii pi lakee kiza modi aludi nasi, Yesu Kristo, njaa ba angbwu’ni!¹⁶Luke ni olu nga emure modi aluu na enjii sii. Lejo lulika koko enjii avuu enjii edeteru pelere. ¹⁷Dee’saa, enjii modii alu dii sii, daa zwa baa ni morii modi aluri sii, kolu ingoni baa kiza esuka rii nii ada andaa modi alu tende, Yesu Khristo ii.¹⁸Dii sii, enjii modi alu dii sii lejo lika emuu ba tuwa duu adi’ge, anda anii lejo alu loso palad’aa edele’ri anda andaa aa baa tuwani. ¹⁹Adusi kuu modi aluu alejo erika’ku sii baa ngbwu evoki enjii to’o, andaa ani saa lejo Erika modi aluu dii ri sa’a baa angbwu alaa ai adaa²⁰Kii cara emuu enjii enjare. Ole enjii laka nja’a, kiza retuu ri aa saa. ²¹Ederu dudu, enjii ukumu ni daa, anda ani kiza saa ukumu anda dii kenjaru ada andaa lidi lokore kuu rii Yesu Kristo Opi ama dii ni agaa.

Chapter 6

¹Ama jole aduu yaa? Kulee baa kejaruu enjii too dudu kiza koludu nja’a? ²Loku pkwa iyo. Ama baa udaka enji ni rii, avo rejarega enjii agaa aduni? ³Anyi nyi kuru baa angbwu batisimu esuka ri Kristo Yesu ni batisimu ana daa sii?⁴Esii amaa, pii, anda too batisimu daa’too.Dii ederu ovidu Kristo anga daaga sii ekuu Rubanga dii sii, amasa ama lawe lidii udii rii ni gaa. ⁵Dee ama omberu cwi ovi anda daa di sii, alu duu saa tuwa duu onjire gaa anda too.⁶Ama nii dii raa, ama jaliko rii epa kuruce ga anda too, kebe duu ruu enjii dii akudu pii.Dii ederu dudu okolu opigo enji dii kuu. ⁷Anda’ani dare rii runa kuura anda andaa laruu enjii akoo dii.⁸Kii dee adaa kii Krisito too ,ama ai raa omolu aluu andaa too. ⁹Ama ni ote eze saa Krisito ni onjidaga si raa daa saa idii kuu; daa amori ni iyo anda digi.¹⁰Jozo daa enjii alejo’si, daa vuu’alu batuwa nii. Adisa ii, lidi andaa oluzo rii, anda nii kolu Rubanga nii. ¹¹Leti aluwa rii sii, anyi saa anyi lura nga anyruge dara enjii agaa, kii lidi Rubanga Kristo Yecu sii.¹²Duba sii le’ii enjii kuzwa ruu nyidi ekuu too rii kuu nya ii duu asaa ideka . ¹³pkwa okee ruu nyidii ziti enjin’iikuu, kulu duu nga injwi injwii rii ni edezo kuu. Kii anyi anyruu ni Rubanga nii, baa ezile daga sii pii lidi gaa rii ani , kule anyi kee any ruu ni enji ni,ngaa losokuri nii edezo rii .Kii anyi kwe ruu Rubanga ni, aii baa ezili daga sii lidii gaa rii ani, anyi kwe anya ruu nii Rbanga ni nga loso rii nii. ¹⁴Enye bee enjii nii kuzwa anya mori raa kuu. Anyi diya cara in vuu okore rii ii kuu, anya luu kiza cii.¹⁵Aduu kii? Kuleru amaa ede enjii adusiku ama amaluko cara avuu kuu, kii ama kiza avuga? Pkwa kederu kuu. ¹⁶Anyi nikuru modi alu anya ruu kere ga ri ii opigo duu ani rii anda ni modi aluu enye riya waa ri ii, anda ni modi alu kulee enye rii lejona ri ii yaa? Andaa nile andaa onyo luu opigo duu saa enji baa zire daga rii, kusa lejo Erika baa zizo ada adaa gaa ri ii. Ki anjo kolu¹⁷Rubanga ni !Anyi kani opii enjii dii, kii anya ii anya’a asige sii letii leni dii kele anyi ni rii. ¹⁸Abaa anyi iyoo enjii aga, ki diya aba anyi opigo letii andaa ri dii.¹⁹Maa lojoru ago’o ani anya oluka awi akoo ruge sii. Ovidu anyzi ruu anyidi zipi opigo ani anga andaa kuu injwii ri nii, leti alualuwa ri diyadu, anyzi anya ruu ziti opii goo anda andaadudu ibwe olure tadu rii ni. ²⁰Adii anya oluzo opii enjii diri, anya dii ngbwo anda andaa gaa sii. ²¹Saa naa sii, kwe ni oo’a ingoni rii diyaa duu dinja kere nyini rii? Aduu si kuu lejo napi avuga kemu daa.²²Dya duu lee’I anyi ngaa pii enjii aga sii enye voo opi’I Rubanga di’ii,orii anyi dii anda andaa di’ii. Lidi olure taa’du ri ezire rii. ²³Baka sisi enjii dii daa, ka dide Rubanga dii lidi olure taa duu ri ii Yesu Krisito ni aga.

Chapter 7

¹Kuca nyi ni raa, maa adupii ( majoga baa cara nika raa rii ni) cara kumba modi ni taa kesuwo adi anda ni lidi yaa?²Adu si kuu izi gelera rii cara kokoani de agoni lidii adii, kii dee agoo dar’a, izini dii ngbwo lage aii’di acara gas ii. ³Disi duu, andaa agoni oluzo lidi rii, dee esu izi na olu ago zii too raa, alugwe andani bate asaa edere rii. Ki dee ago ni daa ra, izi ile cara koku anda di nii ngbwo, dee olu agozi too ede enjii kuru.⁴Disi duu, maa adunjii, cara baa anyisa anyi dara ruu Kristo dii sii. Kebe duu enye muru aluu, kolu duu, anda ni enjii lee daga sii rii ani , dudu oaa badii kuludo Rubanga nii ⁵Baa oluza eze lidii ruu dii sii, loso losoo enjii dii, cara engaa nii, kede ibwu baa ruuge kezidu oaa daa dii.⁶Diyadu le ama ayuu amaa raa cara avuga sii. Kende ama daa laka raa diyadu oko ama nii. Kebe duu eme dee ibwu endi udirii ni gaa , lejoo okuu cwile’rii ni gaa kuu.⁷Ama joo diya lee aduu? Cara nii enjii yaa? Pkwa kolu kuu. Raa rii, esuu mani kuu lejoo enjii adige, kesu cara sii kuu. Mani saa kuu asii baa dii kulu dee ngaa gaa dee cara edete kuru na ii, “ Baa ni asii kuuludee bazi ni ngaga kuu” ⁸Enjii nii duu leti idea dini cara adule rii andega misi kpwe.Kesu cara iyoo, enjii daraa.⁹Saa zina risi esu ma lidi cara akoo saii, kii dee cara emu dii, enjii esumori lidi’dii, ki ebedu ma dara. ¹⁰Cara emure lidi ezire rii ecoru dadu ma ruge.¹¹Enjii esu anda letii ni cara aruu gee ki njwaki ma raa. Cara avu okoka sii diki maa raa. ¹²Cara lee Olee, pii Cara okurui saa olee, andaa, pii loso palanda.¹³Diyadu nga loso rii kezi mani daa yaa? Pkwa kolu andaa ani kuu.Ki enjii, edetezu anda nii enjii lejo andarii sii, emure daga rudi sii. Kebe duu cara avuga sii, enjii kulugweru enjii ajoo saa kpwe. ¹⁴kii ama nii saa cara ni Endii, kii maa lee ruu dii’i. Elezi ma pii opigo enjii nii.¹⁵Nga maa edele rii, malura ekwina kpwe. Nga maa lele amederi, mede anda ani kuu, nga maa evule rii, mede duna sii ayo. ¹⁶Kii diya lee mai maa arusi maiku, Mii Raa cara avuga cara ni loso.¹⁷Kii diya lee mai kuu lekaa kede rii, ki enjii olure maruge rii ii. ¹⁸Adusiku mani maniaga, lee maru dii ii, olu nga losori kuu. Kii asi nga loso rii edezo aa maa asige, kii medee kpwe.¹⁹Nga loso maa lelee amide rii me dee kuu, kii ngaa injwii maa lelee kuu rii , kii mede ayuu. ²⁰Diya duu dee mede nga maa lele amede kuu rii, kujoru diya duu maa ma ngasi kuu ederega, kii enjiiolure maa ruu gee rii. ²¹Me suo, diya, ovidu nga ma lele amide rii lidi anda rii dii ii, ki nga injwii rii aa maruge diya saa ii²²Adusi kuu anjo anjoo itii ma asige aa Rubanga abale rii sii. ²³Kii mandee loso loso ngbwi ngbwi maa ruuaga sii. Kuuja nga injwii injw’I ujee agarii. Kombe ma cwi enjii zipii maa ruu gee rii ni aga.²⁴Maa modii ecandi acigeri too! Adii kudu ma pii ruu dadii nii agasii ni’i? ²⁵Kii anjoo kolu Rubanga niiYesu Krisito ni amaa Opii ni agaa! Disi du, mai maru ma cara Rubanga di ni taa mba maa ujee’sii. Aduya ni, maa cara rudi oko ayo lidi enjii edete re rii

Chapter 8

¹Diya duu leii lejo lika baa Krisito Yesu ni agar’ii iyo . ²Cara Endi lidii dii Kristo Yesu ayuu anyii raa cara enjii dadi ni aga.³lejo cara kedee kpwe rii adusi manja laka aa ruu ge sii enii agaa, Ruanga lee ede raa. Ezwe anda ngwa nii ovi enjii dii ni agaa enirudi nigaazile enjii sii, pii andaa nii lilejo enjii arugee. ⁴Andaa nga dii ni edezo rii cara avu okozo lezo rii anii, ama acika lejo ruu dii sii kuu rii, kii Endii avu’sii ⁵Baa oluka vico ruu dii sii rii kuluba kii asii nga ruu dii ni gaa, ki baa oluka lidii endii dii sii rii kubaki acii nga Endii dii ni ga.⁶Lidii lubalee nga ruu dii nii gar’ ii daa kpwo, ki ujee tale Endii lidii dii rii Ibwe laka. ⁷Ujee tale ruu dii rii angaa tele Rubanga ni ruu gee, adusi kuu okoki Rubanga acara nii vuu kuu, kede saa pkwe. ⁸Baa ruu avu okoka rii ebwe ki Rubanga ni asii kuu.⁹Anyile, anyi baa ruu dii kuu ki baa endii di’ii, dee anda’a gbwaduRubanga Endii anyi too . Kii de modi zii anyi agaa Endii Kristo dii iyoo laka, modi ile andaa dii ii kuu. ¹⁰Dee Kristo ni nyini agaa, ruu kesuwo daara enjii adinja durega, ki Endii le Lidii laruto anda andaa ga ii.¹¹Dee Endii anda dii Yesu ni onjii’re daga sii rii nyitoo, andaa nii Kristo nii onjii ree daa gas’ii rii kuke saa lidii saa ruu olure tadu rii nii Endii sii, kolu nyini gaa rii.¹²Disi duu, maa’duji , ama baa mori to’rii, kii ruu dii ri sii kuu oluka lidi ruu dii. ¹³Kii dee nylu lidii ruu dii sii, nyii muu nyi daa raa, kii endi sii abaa anya ruuni daga , onyo luu lidii.¹⁴Baa agbwu endii Rubanga dii kalasee aii ni rii, aii boronjii agoo Rubanda dii ii. ¹⁵Anye suu Endi anyini bare opi goo rii kuu, dudu onylu orito idii, kii enysu endi’I ayi’emure rii, ama owu laka, “Baba, Matta!”¹⁶Endii nii anda ruu sii sadeni too ama endii gaa edete amaa boroji Rubanga dii. ¹⁷Dee ama borojii, amaa saa borijii ataa nit’ii sure rii, borojii Rubanga dii.amamuru borojii Kristo ni agaa, dee saa eme suu ecandi andaa too dudu ekuu olure taadu rii andaa too.¹⁸Maa raa ecandi diyadu eculerii caa dii sii rii okobii kuu Ekuu karidete amani rii nii aga. ¹⁹Amaa aci oruu nga lutere gaa vuu lubizori kedetee burojii agoo Rubanga dii.²⁰Vuu bile dii koyobe injwi injwi’I too, anda lezo rii anii koo, kii anda nii baa oyore’egaa, ki egeni’i aa. ²¹Ngaa lubilerii andaa ruu sii alarii aii opi opi nga mware ni, avo alarii andaa nii dii ngbwo gas ii Ekuu Borojii Rubanga dii. ²²Amaa nii ote vuu bile rii kulupee kede ibuu runi lajwa too diyadu saa ii.²³Nai adute saa kuu, amaa ama sii saa ii, orii endii dii too rii’i—amamani saa amalupee itii itii nii, amate amani ezika alun’ii,amaa ruuni larika ii. ²⁴Egenii amadisii amalariru raa. Egenii ndelee misii rii egenii kuu. Adiikegeni ngaa andaa ndele misii rii? ²⁵Kii dee abakii egenii nga ndele kuu rii nii gaa , ate kii dii.²⁶Leti aluwa rii sii, Endii kekonyi baa manjaa badii sii. Amaa nikuu amelegi ingoni yaa ii, ki endii anda ngasii mba amatige kulupee amani ajoo tisii saa kpwe. ²⁷Andaa nii asii ludure rii nii ruu , kelegi opigo Rubanga dii nii anda alezo rii anii.²⁸Ama nii otee baa Rubanga ni leka rii nii, kede nga loso aii nii , baa andaa lugwele lejo alualuwari sii. ²⁹Adusiku baa andaa nile otee rii ni, zwe aii anda gaa koludo ovira andaa agwapi, dudu koludu bura tile atii adujii nii agaa. ³⁰Baa anda ovile rii, disaa aiya lungwele rii. Baa aiya lungwele rii, aii saa baa andaa rii,aii duu balee andaa rii sai, ilee andaa ekuu kere gar’i ii.³¹Ama joo aduu ngaa tuwa dii ni aga? Dee saa Rubanga baa’ni, ad’ii kulu avito baa ruu gee nii? ³²Andaa nii angwapi anda dii gare bani kuru rii lee kee andanii ba’aa tige tuwadu, andaa nii lee kee bani nga kwici duu isa’a kuya?³³Adii kezi resiki kaa baa Rubanga ovile’ri nii gaa nii?Rubanga nii adit’ee kujoo anda anda’a anda’di nii. ³⁴Mudi aluu lejoo liree rii adi’iyaa? Krisito Yesu nii aluu dare’rii—laga’ree pii rii, enjii da ‘gaa sii—andaa nii diya duu saa dii anda’a Rubanga dii ni gaa, andaa nii saa kulu taa tii ama’sii.³⁵Adi’ii ku’duu ama lee Kristo dii nii aga’sii nii? Resiki kaa, ngaa lura kaa, resiki’kaa, abirii, oluka ndolo’maa, nga’inji, awuu iligoo yaa? ³⁶Cwizo rii anii, “ anyi ekonyii kaa sii aludii amaa oduu tuwa duu. Abaa amaa Bilo lulilee rii”.³⁷Lejoo redere rii nii agaa tuwaa duu ama zwaa raa lee anda’nii aluu ale’sii. ³⁸Maniye kolu daa saa, awuu lidii, kusa malayika, awuu ukumaa, awuu ngaa ledere diyadu rii, awuu ngaa emuu’re rii, awuu morii, ³⁹awuu ngaa oruu rii, awuu ngaa vuru’rii, awuu nga zibaa lubile rii, pkwa lajwu amaa kuu lee Rubanga dii nii agaasii, andanii olure Kristo Yesu ama opii nii agaa.

Chapter 9

¹Maa’joo lejo andaa Kristo ni agaa. Ma’joo enjo kuru, raa maa uje garii maa sadeni ii Endii Olerii, ²mani duu asii lajwaa lokore’kuu rii maa asi’gee.³Maa ngaa sii maluraa ngaa duba sii lee ii amaluru okovi maa Kristo ni maa adunjii sii, kaka madi’rii ruu sii. ⁴Aii ba Isaraeli dii ii. Aii ezii aii, ekuu too, laluka, kee cara dii, Rubanga elegii kaa, aii kaa. ⁵Aiyaa abii Kristo emure ga’sii rii ii emuu letii ruu dii sii—andaa nii Rubanga ngaa tuwa gaa.Andaa aruu kolu ecule taa’duu. Amen.⁶Pkwa laluka Rubanga dii ede’kuru. Abaa tuwa duu oluka Isaraeli gaa rii baa Isaraeli dii tuwa duu kuu. ⁷Kusaa borojii Abramu utile rii anda aaborojii ii tuwa duu. Kii, Isako nii agaa boro’jii anii dii kulugweru laka.⁸Aii pii, boronjii ruu dii ii Rubanga dii ii koo. Kii boronjii cara’dii aii ayuu. ⁹Dii olu lejo cara’dii: oduu dii sii memu raa, kii bura agoo akee raa Sarah nii”.¹⁰Ilee adute kuu, Ile’avuga sii Rebeka isaa koo aa raa agoo aluu sii, Amaa ataa ii Isaaca ii – ¹¹Boronjii ilee esuu saa adii atii aii kuruu edeki nga loso awuu injwii nii kuruu, kebe’duu cara Rubanga dii kumba duu, nga andaa edele’rii sii kuu, kii andaa nii ngaa lugwere rii nii,-- ¹²ajoo anda nii izi nan ii, “ Anda’ni ambaa rii kede ibwu gaga rii nii.” ¹³cwizo boku agar ii ani: “Yakobo ni male doo, ki Esau ni maa’asii evur’aa”.¹⁴Amajoo diyaduu lee aduu? Anda andaa edeka Rubanga ni iyoya? Kolu kpkwa iyoo. ¹⁵Andani kujoo Musa ni, “ mede kiza modi malele mede anda’ nii kiza rii ii, acii ibwe kolu modi maa acii ibwe ruu aa ruu rii ii.” ¹⁶Disi’duu , kede ngaa waa sii kuu, awu anda nii feka waa sii kuu, kii Rubanga sii, kiza edet’eeree rii’i.¹⁷Ngaa cwilee rii joo Pharaoh ni, “Lejoo dii sii duu menga nyi oruu, duu amede’tee ma mori nya ruu gee, dudu nya runi kuku’du wuu dige tuwa duu. ¹⁸Disi’duu, Rubanga ni kuke kiza modi andaa lele rii nii, onguru anda leka sii kuba modi naa lejoo ludure rii.¹⁹Dyadu nyijo mani, “ dee ileni naa kecu lejo baa ruu gee adusi? Adi’ii kuluga ngaa andaa lele kederuu rii nii yaa? ²⁰Ego egodu, agoo, nyii adii ii anya ii lejoo Rubanga ni tigerii? Ngaa bile rii kujoo nga , ngaa andaa nii biree rii nii yaa, nyi bii maa dinii ingoni yaa? ²¹Modi kudo lubire rii morii andaa nii aa utuu anda lubile rii ni gaa zina rii atci bazo ki zirile ngaa loso amba bar’ii nii bazo , ki okozo zina rii ibuu edzo odutuwa rii dii ii?²²Kii dee Rubanga, anda ni baba angalaa andaa dii nii edete zoo morii sii, jii asii raa angala andaa dii nii edete zoo lee ii? ²³Kii de anda ni ede dii dudu kuniru raa retuu anda dii kiza too, anda retuu ati obale eze sii rii? ²⁴Dee ede dii amani saa, andaa alugwele rii, Judeyi aga adite kuu, kii andaa lugwele Juru asii rii nii gaa?²⁵Anda joo zoo Hosea gaa rii anii: “ Malungwe baa madi baa madikuu’rii ii, andaa lomuruzi lele doo rii , leledoo kuu rii ii. ²⁶Kulu joo zoo aini rii anii, Anyi maa baa ii kuu, aina alungwe aii yaii lidii Rubanga agaa rii ii.”²⁷Isaka ni ouw raa Isaraeli bas ii, “kesusaa weli boriji Isaraeli baa dii kolu cinya kwii merii dii anisa’ii, pika rii gaa amba mba lesika’rii larizo, ²⁸Adusi kuu Opii kulii lejoo Vudige,tuwadu ekalaruu kuu. ²⁹Isaiah ajoo zoo ezerii an’ii, “Dee Opii laba dii ebekii amani akwa kuru, amalu esuu Sodoma baa anii, emevo Gomorrrah anii”.³⁰Ama joo lee aduu yaa? Baa Opii duri, aii andaa anda’a okoka kuu rii, kii esukii andaa andaa raa, andaa anda’a aii sii. ³¹Kii Israeli nii, aii cara avuu okoka andaa anda’a gar’ii ii , ecaki laka kuruu.³²Kuru adusi, adusi kuu okoki vuna aii sii kuu, kii ibu sii. Lureki paa oni paa lurezo rii nii gaa. ³³cwizo rii anii, “ “Ndee, maa lala’aa Zioni nii aga onii baa ni paa lure’re’rii pii onii lejoo nduzorii. Modii aire laka rii dinjaa koo anda nii kuu.”

Chapter 10

¹Maadinjii, lee ma’asige’rii maii Rubanga anyii sii, dudu anya lariru raa. ²Kii majoo nga aiya dige aiya lee oluka Rubanga anda gaa sii, kii ciri ujee dii sii kuu. ³Adusi kuu oniki kuu andaa Rubanga dii, kakii letii nduu andaa anda’ai angasi. Lukeki ruu kuru andaa andaa Rubanga dii nii gaa.⁴Kristo nii ate raa cara andaa andaa rii nii baa tuwa aikaa rii nii. ⁵Musa cwii andaa anda’aa engare cara avu gar’ii:“ Modii andaa anda cara dii edere rii kolu cara avu sii.”⁶Kii andaa anda’a engare aii agar ii ndii, “ Akujo kuu nya asigen, adii kutu rubu gee nii yaa? ( kujoru, Kristo nii longwire vuru); ⁷akujo kuu, modi ture atcia rii adiyaa? ( ekwi naa, Kristo nii ezire dagaa sii pii).⁸Dii kujo aduu? “ Lejoo dii nyito ire , nya tiige pii nya asiige.”Dii lejo a’ai dii, ama lujolerii. ⁹Dee nya tii sii nyi nii Kristo ni’I nya Opii ii, ki nya ii any asii gee Rubanga onjii anda nii daga sii raa, nya lariru raa. ¹⁰Adusi kuu nya asii ge sii modi kaa ii dudu kolu duu andaa, andaa asii gee kuniru lidii rarizo raa rii ii.¹¹Ngaa cwile rii kujo, “ modi alu alu andaa ni aire rii aba anda nii ndija gaa kuu” ¹²Kii ngwi ngwi iyo Judeyi pii Greegi goo rii nii too. Opii aluwa rii opii baa tuwa dii, anda nii lonyi too baa anda ruu rugwere rii. ¹³Modi alu alu Opii aru lungwere rii ka la’ari ruu raa.¹⁴Kulugweki ruu naa ingoni dee aii kii anda ni kuru nai? Kaa iki anda ni ingoni dee eriki aii ni lejo kuru naii? Keriya kii ingoni dee modi ofu ngere rii caa aidi kuru na’ii? ¹⁵Kuu ngeki ofu ingoni, dee azwe aii kuru nai’i? – Cwizo rii ani’i, “ Losoo amba amba tutu kolu aii apaga baa ofu loso rii nilazire rii nii!¹⁶Kii aii tuwa duu baki asii ofu loso rii nii gaa kuru. Isaiah lee joo, “ Opi, adii kerii ama ofu nii?” ¹⁷Aii kemu lejoo aire gaa sii, Erika nii kemu lejoo Kristo dii sii.¹⁸Ki ma lee majo, “ Aii lee eriki kuru yaa?” Oho, gbwa gbwadu.” Uduku aidii acaa vudi gee ndutu, lejoo aidii saa vudi ndutu alokore ga”.¹⁹Andaa ii, majoo, “ Isaraeli ba nikii kuru yaa? Atii Musa kujoo, “ Menga anya avii baa kaka kuu rii sii. Kemuu kaka anya vuna nile kuurii, menga anya angala.”²⁰Isaiah lee ii asi naa anyu jorega’ “Baa maa nduka kuru rii esukii maa nii. Melede baa ma vuu luzika kuruu rii nii.” ²¹Kii Isareali nii kujoo, “Andu litii maa dii sara baa lejo Erika kuu asi anyuu rii nii gaa.

Chapter 11

¹Amaa joo, Rubanga gaa baa andaa dii raa yaa? Pkwa kolu anda anii kuu. Maa maa’ngsi Isaraeli goo, amaa abini Abramu ii, kaka Benjemna dii. ²Rubanga gaa baa andaa dii kuru, and anile ezesi rii ii. Anyi nii kuru ngaa buku acwile rii Elijah adile gaa rii, lutaa tii Rubanga nii angalaa too Isaraeli aruge? ³“ Opii, ludiiki nyaa propheta, lungwuki nya kidorii raa. Melesi adite, kulundu kii maa lidini legwele raa.”⁴Kii Rubanga aii andaa nii ingoni?” maa baa agoo elifu tuderi ajaa woka kuru Baal nii rii’ i.” ⁵Zii saa ii, diyadu ndini saa baa zii tii saa aa lesika kiza anda dii sii rii.⁶Dee kiza sii, ibuu edeka sii lee kuu. Kusa kiza olu kiza gbwa rii ii kuu. ⁷Aduu kii? Isareali baa andu lee rii, esuu kii kuru rii ii, ki baa ovile rii esuki raa, kii baziti acidina’pi anyuu. ⁸Oluu lucwizo rii ani: “ Rubanga kee aini endii ujee akodi, miito kii minapi ndee nga kuu, binapi aa kii eriki nga kuu, oduu diniga gbwa”.⁹Kii Daudi kujo, “ Aiya tarabeza kolu voyi ocile rii ani, kwedili aii lurere rii kulukwe duu tinaa aii nii. ¹⁰Mina pii kezo inii kebe duu kunde kii nga kuu, kotuu kii aiya oguu reja zoo andagaa.¹¹Maa jowa, “ Nga ree aii dudu kudeki duu?” Pkwa anda ani kuu. Raa’rii, dudu kedeki ruu, larika emuu Juru nii, dudu kuke aini angala avii too. ¹²Kii dee aiya deka nii elonyii vuu ndutu dii, pii aiya nga anyare rii elonyi Juru dii, kolu andagaa ingoni anda lokoka nja rere.¹³Diyadu majoo ngaa anyini Juru, maa le maa ofu lungere anyi nii Juru rii nii, mecuru ibu ofu ngezo rii sii. ¹⁴Nosi make angala avi too baa madi’ I ati ama alu rii too. Nosi amalari zipi saa raa.¹⁵Kii de aiya nga gaka ni dudu Kemu’du baa vuu dige rii tuwaa, ai nii aika’ri nii kolu lidii daa agasii? ¹⁶Kii de kwe nii oaa atiri amba tana raa, pii dee fura nyileri too. Dee kwe nii ijwa amba tana raa, kwe nii duu saa amba taana too.¹⁷Kii de kwe nii duu ziti ngura, dee ni’i, duu olive dii ii, kii ombee anyii alutodu, kii dee anya lamii ivuu aluwa luwa rii ii olive ni kwe . ¹⁸Kii ekecuru kuu kwe nii tuu rii sii. Kii dee nyecuru saa ii, nyi kuu kwe ni ijwa kore opkwo rii, kii ijwa nyi okore rii.¹⁹Diya nyi joo, “ Kwe ni duu angu pii dudu maa saa akusu maa lakaa. ²⁰Ile andaa. Aiya oluka aii aku sii ebedu angu aii pii, kii nyi nyebaru opkwo nya aii sii. Akulu baru angii kuu nygasi, kii orii kolu aa. ²¹Ki dee Rubana ebee kuru kwe nii bii ngare adite rii kuru’na, ebee nyii saa kuu.²²Ndee na’I, pii, kiza andaa edele’rii angala Rubanga dii: angala emu Judeyii baa ndeka rii aruge, kii kiza Rubanga dii emuu nya’ruu gee, kii dee nye’jaru anda kizaniaga. Nyi saa aluwarii anii alii anyi pii.²³Aii saa ii, de enjaru kii kuru aiiako ai’di nii gaa kuru, asuu aii itii.Rubanga saa kusu aii kwe nii duu aluwa rii ni aga. ²⁴Kii dee alii anyii pii kwe olive dii ayii agrii ni gaa, eciru kuru kwe emule emuu rii losoo olive diiri too, kolu njaa palanda Judeyi goo rii nii, andaa nii kwe ni duu ngare adite rii nii, okolongwi duu anda nii kwe okuu olive rii nii aga ?²⁵Male kuu onylu cara ako kuu, madunjii, ngaa auu zoo dii sii asii anyuu ideruu raa Israeli ba gaa,Dee saa tuwa duu ngaa Juru dii ederuu raa.²⁶Israeli tuwa duu kalar’iruu ruu raa, cwizoo rii an,ii: “Zion aga sii kemu Aridipi. Kuduwo pii lidii rubanga akoo dii Yakobo dii sii pii, ²⁷dii diyadu kolu maa laluka aii too, maduu enjii aiid’ii pii.”²⁸lejo ofu dii nii lungeka sii, evoki ojaba anyi sii. Kii baa ovire gaa sii lee, evoki baa leledoo rii aiya abii dii sii. ²⁹Lukee pii lungwe lugwe Rubanga dii lufuru kuu.³⁰Anyii eze saa ii enye rii lejo Rubanga dii kuu, diya lee enye suu kiza aiya lejo Erika kuu sii. ³¹Letii aluwa rii sii, diya duu Judeyi goo dii esuu erii ngaa kuu. Vuu aruu emu kiza edete lee anyini rii aii saa kesuki dudu kiza. ³²Rubanga labu goti cwii nga erizoku’rii , kebedu kedete duu ainii kiza baa tuwa nii.³³Oh, ali al’ii elonyi ciri dii nga nikaa Rubanga aa dile’ga.! Kulund’uru kpwe gediya-andadi nii lika, pi anda letii ni avu esu ree gaa! ³⁴“Adii nii Opii ni’ii aujee ni’iya awu adi emu andaa ni raa lukere gaa ni yaa?³⁵Adii kee nga Rubanga ni kebedu Rubanga kulukwe tina ii”? ³⁶Diya anda dii sii kemu andaa dii sii anda nii nga tuwa duu. Laka kolu ekuu tadutadu rii. Amen.

Chapter 12

¹Mala marii anyi, maaduj’ii, kiza Rubanga di sii, dudu anyi kee anyruu nii azii lidi rii ani, ole, kara ii waa Rubanga nii rii ii. Dii ibu nyidii edele raa andaa sii rii. ²Lidi nyidii vuu didi’I kuu, kii anye coru ujee udii rii ii. Anyii nii pii anye’dee nga loso rii, aiyee waa rii, andaa paladaa Rubanga allele rii.³Maa jo dini, kiza kele mani rii sii, dudu modii alu alu baa nii agar’ii kuraa kii kuu ainiaga ruu bazi ngika duu oru palanda kuu. Kii leii, kuraki nga cirisii, ovidu Rubanga kee modi alu alu nii aii atere andaa too rii.⁴Ruu aluu rii nii gaa lanjuru ngbwi ngbwi, kii aii ngbwi ngbwi rii kedeki ibwu aluu rii ii. ⁵Ovi aluwa rii anii, amsa yayadu rii ama ruu nii aluu Kristo ni aga, amaa ngbwi ngbwi saa ii kii amaa aluu.⁶Modi alu alu nga nii kaa edeka ngbwi ngbwi kiza kele’rii avuga. Dee nga kele rii ofu anda gaa rii nii ngezo, kule kederu mori aii anda dii avu gaa. ⁷dee kee anda dii ibuu edezo rii ii, kede ibu naa. Dee lukee anda dii nga leni kaa, kulee keleni. ⁸Dee baani asi embazo, kulee kemba. Dee kee nga keezo rii, kulee kukee baatuwa nii. Dee kee baa lasezo rii, kulee kederu loso. Kii dee kee naa kiza edete zoo rii, kederuu anjo anjo doo.⁹Lee kolu baljwazo kuu. Anyii gaa nga injwi injwi’rii; anyi baa nga andaa rii nii gaa. ¹⁰Ofidu lee adunjii aruu gee’rii,anya asii nii kolu ibwe ani anyi nii. Laruu adile’gaa, laruu kolu anya lelega aa.¹¹Mbaka anda adige, okorii kuu. Lejo endii dii’sii, baa asii. Opii adile’ga, nyii dee ebuu laka. ¹²Nya asii nii kolu ibgwe egeni nyidi nii gaa, nyii embaa asii ecandi aga’sii, nyi legi aii too. ¹³lamii ngaa baa ofu dii too. Esu leti ngbwi ngbwi ba ekonyii zoo rii.¹⁴Kee tutu baa nyini esikika rii ni; baa tutu aka luu aii kuu. ¹⁵Nya asii kolu ebgwe, baa asinapii ebgwe rii too; owuu baa saa kowuu rii pi too. ¹⁶Anya raa nii kolu aluu anya lelega. Akulu raa letii rcuzorii ii kuu, kii anya’ii baa awi’ako vuru’rii . Nyibaru ciri nyga’sii kuu.¹⁷Akulukwe ngaa injwi ngaa injwi sii kuu. Kii kule ede’nga loso rii baa tuwa nii andagaa. ¹⁸Dee kede’ruuwaa, dubasile’ii ebe nyidi, kulee onyolu asii ibwe too baa tuwa nii.¹⁹Okolokwe nga nii tii anya ruge kuu, leledo’ri, ebee letii angala Rubanga dii nii. Adusi kuu cwiru, “ Angala nii madi ii; malokwetina raa, Opii joo nii.” ²⁰Kii dee nya oja baa zii nii abiri too, Keel aka lonyaa. Dee laka iyii bii, keel aka ngaa vule rii. Dee nyedee nga dii raa, nyii doo atci kolo dii’aruu”. ²¹Ngaa injwi injwi rii kuzwa nyamo’rii nii kuu, kile ii anyi zwa nga injwi injwi rii nga loso sii.

Chapter 13

¹Kuleru endi tuwadu kerii lejoo baa ambaa oruu rii nii gaa rii, ambaa zina iyoo ile dee emu Rubanga dii sii. Amba diyadu aa rii Rubanga baa nii. ²Disii duu modi dee le cara kuu kende anda nii kugaa cara Rubanga dii; kii baa andaa lejoo nii gare’rii kesu kii langbwa aiya’ruge raa.³Adusi kuu ambaa angala koo aii kuu nga loso edele rii sii. Nya asi kuko orii baa aba rii aruge? Ede nga losorii, nyesu’oo kanjoo nii opkwosi. ⁴Adusi kuu andaa nii opi goo Rubanga dii loso dii. Kii dee nyede nga injwi rii, orii kukonyi; adusi’kuu ilii andaa kole diga rii isa kuu. Andani opigo Rubanga dii, angala kuk’oo nga injwi injwi baa ziti aedele rii sii. ⁵Disidu anye rii lejoo, langbwa kolu anydige sii kuu, kii anya raa adite sii.⁶Disidu ebedu any’lukwe musoro. Baa ambaa ibuu gerii aii opii Rubanga dii, kuba kii asii ibuu nii andagaa. ⁷Anylokwe ngaa lele anya lokwe aini rii. Musoro musoro aruu’ lere rii nii gaa, mori anya morii nii tii lokwezo; orii nga orika koluu aa rii, laruu kolu aa baa ruzo rii.⁸Okolu modizi amorito kuu, kii rarii lale koluu anylofuga aa. Dusiko modii andaa jerani nii leka ndo rii koko cara aa vuu andaa. ⁹Cara kujoo, “ Ekede lejo odukozo bazi nii uku too kuu, akudii baa kuu, okoguu kuu, nya’mii kolu baa’zi nii ngaku,” kii dee cara zii aa saa, emuu aluu lejo ekwi naa dini: “Lee nyawade nii (jerani nii)” nyi nya ruu lezo rii anii”. ¹⁰Lee ladaa nya jerani nii kuu; disidu, leni cara avu okoka.¹¹Nga disi duu, anyii nii oduu naa raa, diyadu saa naa emura anyi nga oduge sii. Diyadu aii amad’ii ire palanda aama aii zoo ati rii anii. ¹²Vuu inii palanda, vuu owika esaa ir’ee.¹³Akalaweki anda anda’a too, vuu ingwe gaa rii anii, baa emerii kii raa latuu mero dii too; okoluki asaa ruu diniga kuu nosi’saa latuu merotoo kuu; nosi mii ingwe, ki anide kuu angala auwu asiunjii. ¹⁴Kii anyi suu Opi Yesu Kristo niaga, anyi baa anya ruu nii vudi koo, dudu anyi dee ngaaanyvico dii.

Chapter 14

¹Anyaii baa morii akoo aigarii, lejo ego kipele too kuu. ²Modii aluu nii aii kunyaa gaa aa rii, zina mori ako rii kunya ocobiawu.³Modi nga nidi lunyare nyaduri kede nyare kuu rii kuu; andaa nii ngaa ni dii lunyare nya nya kurii kululi lejo modii nga nyare mvoro too mvoro rii too kuu. Adusi kuu Rubanga aii andaa nii raa. ⁴Nyii adii’i, nyii lejoo lire opigo modi zii dii adige rii? Kede andaa amba ni andaa gaa nii nosii kude nii. Kii abaa andaa nii kederaa, adusiku Opini morii too andaa nii edezo.⁵Modi aluu kubaa odu aluu rii oruu. Zina rii kuu baa kelede’lede. Kulee mudii alualu kuraa andaa ujega. ⁶Andaa nii oduu nii vuu lukore rii, lubaa oduu nii opi nii dii gaa; anda ni nga nyare rii, anyaa gaa opini agaa, adusi kuu kukee anjoo Rubanga nii. Anda nii nyare kuu rii nii, ebe nyakana Opi aruu sii, andani saa kuke anjoo Rubanga ni.⁷Oluu baa ngasi kuu, alualu daa andaa ngasi kuu. ⁸Dee oluu lidii, lidii badii Opii nii, dee daa duu saa, adaa Opii nii, Dee oluu lidii awuu adaa, Adaaki Opii nii gaa. ⁹Lejo dii ekwi sii Kristo daa kii ngaa daga sii raa, dudu koludu Opii baa daka lidiri too.¹⁰Kii nyii, nyululi lejo nya adozi adige adusi?Nyii saa, nyede nya adozi nii adusi? Adusi kuu edeki anyi too gediya Rubangadi anda gaa. ¹¹Acwi dini, “ Dee maa olu,” Opi kujo, “ mani duu ajaa tuwa duu kuwoo, pii amaa uduku saa kecuu Rubanga nii.”¹²Disi’duu, modii alualu kunge andaa dimba Rubanga nii. ¹³Disidu, kule akulu lii lejo baa zii nii ruge kuu, kii enyede ndi ii, modi alu alu kule kuluba kwedili awu ibaa ocileri adozi ni kuu.¹⁴Manira majozo dini Opi Yesuni agaa rii, ngaa zina iyo pelere kuu anda gasi.Ilee kolu modi lurare rii tuwa duu pelereku, anda nii pelereku. ¹⁵Dee lonya nii lejoo sii anyadozi nii edega’injwi, lidi nyidi lee laka iyo. Ekejii modii lonyaa nii lejo sii kuu modi Kristo adazo rii.¹⁶Eke’bee nga nya ralerii loso rii runa akujoo injwi nii kuu ¹⁷Adusi kuu kerii Rubanga dii tee ngaa nyaka pii mvuka too kuu,kii nga andaa andaa dii, ibwe, anjo anjo Endii Olee gaa.¹⁸Adusi kuu modi alu alu ibuu edeka Kristo nii letii dii sii rii Rubanga kaii andaa nii raa baa saa kutidi’laka. ¹⁹Diyaa, kule’kii akludu ibwe ibwe nii letii pii nga kebwe baa kuzodu oruu anyalele ga’rii.²⁰Ekevolo ibuu Rubanga dii lonya nii lejo sii kuu. Ngaa tuwa duu pelere, kii injwii palanda modi nga nyare’rii nii kebedi kude. ²¹Losoku izaa nyaka, kusa iraa vuka, nosi anga zibapii kuba andozi kenjiru duu rii.²²Aii nyii dii rii, mbaa tana nya lelega pii Rubanga too. Tutu kolu modii andaa lejo lire andaa dige adite kuu rii. ²³Modi kulura nga ngbwi ngbwi alii lejo diaru de nyaraa nai, kesuwo aii laka iyoo.

Chapter 15

¹Dyadu amaa morito rii kulee amaa mii baa moriako rii, dubasile’ii kule ekebwe baa nii asi banga sii kuu. ²Modi alu alu kule kuba anda jerani asi kolu ibgwe nga losorii sii, dudu kuba duu oruu.³Kristo ni anda ngasi ecuanda nii adite kuru. Kii lee, cwizo rii anii, “ Ldaa andani ludaazo rii dee andaa nii dige” ⁴Ngaa lucwileri atiri alucwii baa eduzo, dudu asii jika sii pii embaka buku acwilerii egeni saa too.⁵Diyadu Rubanga asii lubere cwii rii pi baa nii asiembare rii kuke anyini raa uje aluu dii anya lelega Kristo Yesu alezorii anii. ⁶Duba sile kede dii raa dudu raa alurii sii ecuki tii aluu sii Rubanga pi ama Atta dii Opi Yesu Kristo dii. ⁷Disii duu anya’iru anya lelega, Kristo nii anyinii aii zoo rii ani, ekecudu Rubangani.⁸Male majo Kristo nii abaa anda nii Opigo baa lulilerii atige Rubanga nii andaa andaa ga, dudu cara aiaya laluzori akuke ataa nii. ⁹Juruni dudu kuke duu ekuu Rubanga akiza sii. Cwizo rii an’ii, “Disidu make anjo anjo anyini baa Juru agar’ii dudu kungo kii longo nya ruu sii”.¹⁰Iddi kujo, “ Acii ibwe, anyii Juru, anya baa too”. ¹¹Onguru iddi, “ Ekcuki Opini, anyii Juru tuwaduu; baatuwa duu kecuu andaa nii”.¹²Iddi, Isaiah kujo, “ Zuu Jesse dii kemura, andani emure juru zware rii; andaa nii aga Juru kolu egeni too.¹³Diyadu dubasile Rubanga egeni dii kukee anyini anjo anjo ebwe too anya aii kaa sii, dudu mori Endii OleE di sii egeni anda gaa kolu aa.¹⁴Mai mangasi egeni madi aa nya ruu gee, maa’adozi. Maa raa nya ruge nga losori gaa nyidi, gaa ciri ngbwi ngbwi too. Maa saa raa emu mani mori nyinii aa baa zibapi nii engazo oruu.¹⁵Kii macwii gaa opkwo nyini nyinii erazo idi lejo oku sii, kiza Rubanga akele mani rii sii. ¹⁶Akee mani amoludu opigo Kristo Yesu nii zwele Juru ni rii, dudu kazii padere ani ofu Rubanga dii. Kule amide dii raa dudu azii Juru dii aiye duu waa, jweru pelere Endi Olerisi.¹⁷Kristo Yesu nii aga mecuru waa ibu madi maedele Rubanga nii rii. ¹⁸Majo nga zii nya nya kuu ilee nga Kristo edele maniaga’riiebedu Juru eriki lejo aii dii raa. Dii nga edele jole pi bale ibugeri. ¹⁹Mori redeteri pii nyuma too, pii mori Endii Olee dii. Dii kebedu kedoru Jerusalem , pi ndi lolu Illyricum, dudu wasidu amadu amangi ofu Kristo dii ii.²⁰Leti dii sii, lee madi njaa ogu ngerega, ole Kristo nii anii kuu ruu sii, dudu eme ndo zoo bika modi zii aedorega kuu. ²¹Cwizo rii ani: “ Aii ofu anda dii nii erire rii kude kii andaa nii raa, aii Erika kuru rii saa kuniye kii raa”.²²Awu sii duu masa alugama vuu ubii emuzo anyid’ii. ²³Kii diya lee, mani ole zii iyoo diya vuu dini aga, kinya ubii male ame muu anyi dii.²⁴Maa rani made anyi too de Malaga Spain saa ii, dudu enyekonyi maa mure gaa nale, dudu ekesuki anjo anjo remure ga aluu. ²⁵Kii diyadu male mule Jerusalem gaa, mazii konyii baa opinii aikaa rii nii.²⁶Oluu lidii loso baa Macedonia dii baa Achaia dii too konyi keka sii baa ecandi too rugerii ofu lukeka Jerusalem gaa rii. ²⁷Oho, aiya lososii, kii, gbwadu, aii lukweki aiya morii nii. Kii dee Juru lamikii Endiiole nii nga, alualuwa rii anii kekonyii kii aii nga zipii sii.²⁸Disidu, dee mekoo ibuu kele mani konyi nii paa emuzo rii raa duu kesuki konyi lutale rii raa , maisa mamu Spain gaa raa duu mande anyi letige sii too. ²⁹Maniraa ote dee memura anyidi nale memu anyinii tutu njaa Kristo dii too.³⁰Diyadu marii anyii, madunjii, opi Yesu Kristo niaga, pii aii Endii dii sii, kule enye mato aluu mato elegi gaa Rubanga nii man’ii. ³¹Anyelegi mani dudu amapipi baa lejo erikakuu Judea gaa rii nii aga, pii maa ibuu Jerusalem gaa rii baa aiika rii nii raa. ³²Anyee legii dudu amemu anyidi anjo anjo too mori Rubanga dii sii, dudu maa saai, anyi too aluu, ekesuki lovuka.³³Kulee Rubanga Ibwe kolu anyito tuwaduu. Amen.

Chapter 16

¹Makee nyini cara Phoebe ama ambwvoti, opizi Ekelezia Cenchrea gaa rii, ²dudu anya’ii andaa nii Opii nii agaa. Anyede nga andaanii baa ofu lazika rii nii ruuzo rii anii, anyi mbaa andaa abaraga lejoo zitiniga andaa lele’anyi’drii. Andaa nii emuu opizii daa angbwu rii nii ekonyirega, ekonyi maa saa raa.³Zimani Priscilla pii Aquila too, maa ibwu rezi Kristo Yesu nii agaa, ⁴aii maa lidi sii ecandiruu’kii aziki lidii aidi ii. Maa kee’aii nii anjo, maa’ii adite kuu , kii ekeleziya angbuu baa Jurudi’ii ⁵Zimani Ekeleziya zoaga ogogo rii ii. Zimani Epaenetus maa lelee’ndo rii, aii orii atirii Asia agaa Kristo dii rii.⁶Zimani Mary nii, ibuu edere nyini opkwo rii. ⁷Zimani saa Andronicus pii Junias too, maa odii ii maa wade zii mabusi’aga. Aii baa runire raa ofu ngeka rii nii aga, aii saa aikii Kristo nii atii mani. ⁸Zimania Ampliatus nii, maa lele’ndoo Opini agar’ii.⁹Zimani Urbanus nii, amaa wadezii’ nii ibuu Kristo dii nii agaa, aii Stachys, maalele ndoo rii. ¹⁰Zimani Apelles, aiile dii erisi Kristo ni agaa rii. Zimani baa eige Aristobulus dii rii. ¹¹Zimani Herodion nii, maa odii ii. Zimani baa boru Narcissus dii rii ii, aii Opii agaa rii.¹²Zimani Trypheana pii Tryposa, aii ibuu edeka opkwo Opini aga’rii. Zimani Persis maleledori, ibuu edeka Opini’aga palanda’rii. ¹³Zimani Rufus ni, Opii aovilerii, anda ende’ii madi too. ¹⁴Zimani Asyncritus, Phlegon ni, pi Hermes ni, Patrobas, Hermas ni laka, adunjii aiidi to tuwadu.¹⁵Nyzimani Philologus pi Julia to, Nereus nilaka ambzi pi too, pii Olympas, baa ai’ika tuwadu koluki ai to rii. ¹⁶Anyi ziru anylelega elebwu olee rii ni nduka to. Ekeleziya Kristo di tuwadu ziki anyi laka.¹⁷Diya mari anyi, madunji, anyi raa nga ba baa lanjuka ri adigekebedu baa kude. Kuvoki leni ngbwi leni amalenile rii ni agasi anya lenile amdisi rii. Ayulufuru pi aidisi. ¹⁸Baa ile anirii edeki ibu Opi Kristo di ii kuu, ki aia ikwi awu aia aa ii. Tina pii kujo nga loso,ti ngbwaka sii kulujwaki ba ibwe rii.¹⁹Anyedete rerika loso ba tuwa nii. Maa asi ibwe, adusi kuu, nyisi, ki male anyolu ciri nga loso ri nii nirega, ki nga inji inji ri nyi ni kuu. ²⁰Rubanga ibwe dii kongu Satani nya paga. Dubasile’I kiza opi amadi Yesu Kristo di kolu anyi to.²¹imothy, ma ibu edere rezi, zinyi laka, ai Lucis pi Jason ni, pi Sosipater nilaka, anda ni maa odi’ii. ²²Maa, Tertius ii, ofu dii ni cwirega vuru rii, zii anyi laka Opiniaga.²³Gaius ni, eii nii ata Ekeleziya tuwadu diya rii di ii, zii anyi laka. Erastus ni, limi ni taa mbare towuni aga diyari, zii anyi laka, aii Quartus adozi too. ²⁴Kiza Opii Yesu Kristo dii kolu anyi too. Amen.²⁵Diyadu anda nii bare anyi baa ofu maa ngele rii ni ga Yesu Kristo dii rii, nga ziba pii aredete ree nyuma duu ri zule dii para rii, ²⁶kii diyadu edeteru nga profeta acwile rii ni aga baa vudige tuwari nii, mori Rubanga ni lokore kuu rii di sii, dudu kezi aika aii ge.²⁷Rubanga alutende ri ni, Yesu Kristo ni aga, ekuu kolu tadu tadu. Amen

1 Corinthians

Chapter 1

¹Ma Paulo ni rubanga lungwele anda ra siimaju du riipi adozi, ²2fu di ekelezia Rubangadi Korinto ga rini.ba opi jwule anda erisiri Yesu nigariipi lungwele koluki ole kende ba vudiga rindutu Yesu ama opiaru lungwekarii aia opi pi amadi I, ³Kiza ebwe to anyini amatadi si pi anabura yesu Kristosi,⁴Sa cidro manjo Rubanga ni anyi si anda kiza keka yesu kristoni ga si, ⁵Disi yesu niaga anyisu olnyi opwosi anya lojoj iaga pi anya luge ga, ⁶Adosiku sadeni amadi kristo diiairu anyi si,⁷disido kwe endi anyi zwa rena iyo kende ate asi cidrusi yesu kristo ketedea bani rii, ⁸kuba anyolu opkwo paka akiriga du basudi anya miga ku odu yesu kristo disi i. ⁹Rubanga anyi lungwere anda lejo lamire ga yesu ama i leniga ri kegeniruwa¹⁰Ma roz I ama Opi Yesu Kristo vuni okoka rii, mai anyi olule alu adunzi ani.akalandzuru ko ,anya iru nga anyar ale loso ri niga. ¹¹;Ba ambu GOLEA di koti gar ii ezwe ofu mani kujoki luzuka anya lele ga aa.¹²Kujoki bazi anyiniaga kujo ai kuko ma vu awo,zipi kujo ki aikuko Apolo avu awo,zipi rele aikuko Peturu avu awo akari pi kuko ¹³Di yesu Kristo ni alanzu raya?,Di epama kruce diga anyini raya?Di batisimu ake anyini maru si raya?.¹⁴Ma andzo Rubanga ni adosi ku make batisimu modizini kuru te Krispo pini Gauis to, ¹⁵Modizi kujo pke anda ko batisimu ma ru si i. ¹⁶Make batisimu ra ri baciriStevano di ni ,mera pwe de make batisimu modi zi ra i.¹⁷Yesu lungwe ma batisimu kere ku.Lungwe ma ofu loso ri ngere bani awo ama ebu ni lojojo rongo rongo rii kubaa kruce Yesu di kue mori ako.¹⁸Ofu kruce diba legwe ka diripi ni ekwi ako .Lakini ama rarile ripini.anda ni Rubanga mori ebu gar ii. ¹⁹Rubanga ajozo buku anda di niga ri ani,mendzi uje ba baka ai ciriri dir a mondi ba joka aini nga ndza rii ra."²⁰Adu ederuni bajoka ai ciriri pini i?Adu ederuni bajoka aini buku opi di ca rere i?Adu ederuni bajoka aininga kuruce diga ra i?Di Rubanga jo aini kuru ciri pi uje vu dilali i? ²¹Rubanga ni cirri aiku bavuaga riikebu aiciri anda mori ndzo ra I.Lakini Rubanga rari ba ofu amangele ri lalidu rii aikarar ri.²²Ba Yudei ga ri ziki nyuma awo,ki ba Greeki gari ziki nga cirri laka aa ri, ²³Amale amange nga Kristo ni epeka kruce dig a rii.Ba ambu Yudea gar ii pini lejo laka aa,pi ba Greki ga ri ni lejo lali di i.²⁴Ama ofu le Rubanga mori ni anda to kolu Yudea ba ni Greki ba to anda lulere ri pini. ²⁵De Rubanga ni mamali anda cirri zwa nga vuga ri twa,de Rubanga ni mori ako,opkwo n a zwa nga vuaga ri itwa.²⁶Ma rozi anyera saa Rubanga anyi lungwe zori I,ba vudiga rii kuraa anyi ambu ciriku.Ba ubiku engaka kare mori to riniga rii,pi ba anyiniaga ubiku enga kare tamili opkwo ri niaga ²⁷Lakini Rubanga lupe nga lali vuga rii kuke dinja ba joka ai ciripi ni.Lupe nga noriako vudiga rii kuke dinja nga mori to ri pini.²⁸Nga bavudi ga rale ekwe ako mori ako,ibuako rii Rubanga ebu nga opkwo rini enjizo. ²⁹Rubanga ede nga twa dudu bavudigarii kecuru andani ku si.³⁰Anyi bonji Rubanga di I ezwe Yesu niama rarire pi ama bare cirri pi ole. ³¹De anyile recule kule anyede nga buku opi di ajolerii awo.Anyecuru ru opi di si adite.

Chapter 2

¹Marozi,sa memu nga ngere anyini Rubanga ni ovi garii ama ebu lojojo bworori kuru kusa lojojo cirri di riikuru, ²Sa ma anyi to rii, naba ma uje te lejoYesu Kristo di ningere gapi anda ni epaka kruce diga rii to.³Ati zo riisa memure anyidi rii ma moriako ma rusa kudidi dindza to. ⁴Sa ma nga ngere anyini riipi malojore anito rii metede kurunga majole rii cirri aru aaya I l lakini male opkwo Rubamga di anda endi to kedede anda mori nini. ⁵Ile kubaa anya ai kolu Rubanga aruga .ciri ba vuga ri ni gaku,⁶Amebu ciriRubangadi iba zoka ai ga riipini I ,lakini cirri ba vuaga rii di awo ku,kusa cirri ba vulasekarii di ku ba vu lasere rini cirri kelegwe emi angwa do, ⁷Amajo nga cirri Rubanga zule dir ii di I anda etede le amaekuni esu vu abi kuru rini nga,⁸Ba vudini lasekarii ninga alusa cirri dini dig a ku,kolu kunikira te epaki Yesu ni kruce diga ku.9. Kende buku ole rii ajozorii ani(mi ndeku,pi bi sa eriku,uje ba di sa ⁹kunie pkwe.Rubanga oba tina ba anda ni lekarini,¹⁰Rubanga edede nga ile amani kwecidu anda endi si,endi ninga tuwa ama asi ge rii ra.pi ninga vuru rubanga ni asidegerii ra. ¹¹Adi kuni modizi nga asiga wa ni?.ile endi modi ni agarii kunea ni, Aluarii ani endi Rubanga di ninga endi di ni.¹²Nga amaesule rii endi vudi di ku.Amasu endi Rubanga di si.Endi Rubanga di kekonyi ama nizo rubavga endi ke anani isa. ¹³Lojojo cidu amajole rii endi opi di leni amani ni.ciri ru di si ku.Endi alua di kuba amaleninga endimdi ba endi to ri pini i.¹⁴Ile ketedea ba tutu endi rubanga di to riikuni tut u endi di ni,modi endi rubangadi ako rii kujo tutu endiidi ekwi ako kusa lali. ¹⁵Ba endi opi di adi selerii kuliki kedia vudi gar ii tuwa du wa,Lakini bazipirii kuli kedia aia diga pkwe, ¹⁶Buku opi di ojozorii animodi opi ara ni nire riiaa ya,adi kuke limba opi ni wa ri ni?

Chapter 3

¹Marozi Anya daru kelede ba vuaga rii ani disdu malojoru anyito kende ba endi aga rii ani ku. Ayalende borondzi ciri rii ani anya ai ga i. ²Kulea amaba anyanga borondzi ciri rii ani amake anyni lei awo adite. Adosiku ayinya linya opwo rii pkwe.³Adosiku anyi adi opkwo endi ga ku, anyi avi ba anya lele ga, kipele ba, ile ketedia anyi ba endi di ku, anyi ba nya vudi ini rii i. ⁴Anyi inaga bazi pi kujoo ai kuko ma vu awo ki zipi kujoo ai kuko Apolo avo awo. Ile ba isa ⁵Kederu in kuya? Ama Apollo to kwici Opigo Rubanga dii ai ezire anyini rii. Nga ile kwe ci Opi ba ideru ileni ni.⁶Masu ori Appollo lucu cu ki Rubanga ba nga pi ezo ni. ⁷Nga ndze rii sakana pi lucu kana to i ku ki Rubanga ni bore kwe ile zo rii opkwoni.⁸Madi nga sa ree rii virivi modi lucu re rii to. Madi alu alu olokwea ibu ada edele rii ni vu si. ⁹Ama Apolo to kwece ebube Rubanga kubia rii i.¹⁰Rubanga ni loso bam emu Modizo luberir emir ii i. Monji oni zii ba zo bika rii abile rii ni digal lakini kule okolu ciri de amabi zo na i. ¹¹Adosiku Yesu edo zo le inzelemi bika ni.¹²Zo ama bile ile ni diga rii kole amalu ciri. ¹³De amabi ama i. Adosiku vulega obi ama asi si odu rukigo vule gar ii inaga: Odura si Modi alu alu kesuara de amaba adu bizo. Di dabuya, moly gare su rii i ya, kwe ya lodwi ya de inya ku.¹⁴Amesu dide ra de amazo esu olu pasi i. ¹⁵De asi kendzira amasa nga kweci duku. De ama anangasi kariri ru ra sa. Kalende modi epale asi aga si rii ani.¹⁶Anyitwadu anyinira anyi eklesu Rubanga oli i endi andadi kolu anyiniaga. ¹⁷Anyi kwici olu eklesia otle Rubanga dii de modi endzieklesia Rubanga dii ra Rubanga sa kendzi anola ni ra.¹⁸Akulundzwa anyiku vudi nga rii si i dii nyira nyi ciri nga vudi niaga rii inga kule anyolu marale, emule oluzo ciri vule ga i. ¹⁹Di adusiku Rubanga kundei ciri vudi niga rii mamali, kalende Bku okole rii ajozo rii ani Rubanga ko ba joka aile ai kobiru anda ni rii cwi. ²⁰Buku okole rii ajozorii ani “Rubanga ni ba joke ai ciri ebu ako,²¹Kule anyebe re anka nga Modi edele rii si ra. Paulo pi Petero tro Apolono rii laka ile. ²²Anyi ba anyidi i. Bwado bai le anyidi i. igazo vudi ga dia, lidi ga, dega sai i nga diadu rii nga bi andaga, rii su kwecidu rii anyi dri i. ²³Yesu ni anyidi i pi Yesu kristo ni Rubanga dii i.

Chapter 4

¹Anyira ama opigo Yesu Kristo dii akeaini lejo ekwi etele Rubanga rii leti sii rii. ²Ama ebu atizo rii, kule amolu laru to, Modi ama ebu anda di edele ile ni ruga i.³Eda nga zii mani ku, de ayili gedia ma ruga pi ba vudi isa kuli kedia ma ruga ra sa. Ra riimali gedia ma nga si pkwe. ⁴Mani nga indzi na rua nga si kuru, lakini ile ketede a ma andai ku.⁵Akuli gedia Modi zii ni ku bi opia engwizo riini nga. Ketedea nga ruzare de vu muddia ga rii pi nga baniagidige rii sa ra. Opi Rubanga kemu kuke anyi ba anda di ni ni.⁶Marozi mebu ama, Apolo to nya lemizo, lakini nya malele anyi di rii ayi ko cara ni vu awo. Male anyebe joko Modi zi amaniaga zwa rezi ni ra na ku. ⁷Di nga anyesule ngwibir rii adu? Nga anyia esule ake nyini kuru rii adu? Di ake anyi ke nga anyareazo rii ado? Nga anya asule rii ate anyi ray a?⁸Nga anya asule rii ate anyi ray a? Di adu anyi I koroni ya? Di ayevo Opi amaba isa rii i? Ra Modisi ayolu Opi, dudu ara ga amesu du nga anya opi bu di ni ga to. ⁹Kalende Opi Rubanga ba ma Maju kare indzi rii ni ga. Amalende Mabusia zule daga rii ani. Angeli ba vudiga dia rii to kugu ama ga.¹⁰Adosiku Yesu si am aba ama mamali, ki Kristo ba amai ciri i, Ama moriakoaru amasaku, lakini nyi morito pi aruwa. ¹¹Di endu ama abiri, eyivi to nga sule Amani rii iyo sa te bongo ni liri, ede ana injili kare anani oluzo iyo sa.¹²Amade ibu opwosi anadi si, de ba kuluda amasa amake aini andzo ibe to Awo. Di ama icandiaga anemba ama asi icandiaga si. ¹³Di Modi kalua amasa amaiye leti tutu di si. Badu bi diadu ba kure amaviru okrornyo vudi ga dia rii to ri.¹⁴Nga Macwele rii menji anya asidiku. Male ayi ekonyile awo, kalende atta kekonyi ai, borondzi awo rii ani. ¹⁵B kate elitu Modi keleni ayini lejo Yesu di kakini ma aya ata ni adute rii. Ayie ma borondzi. ¹⁶I sa maleni ayi rii male anyi e Yesu ari.¹⁷Ile lejo bare mazwe anyini Temateyo ni rii. Male anda ni ndo bura Modi ani, anda ni Opigo lejo Opi dierire rii i o. kujo anyira nga mai edele Yesu Kristo ni ru kozo rii. Pi nga maile ra sa cidu de maleni ba Ekelesia Yesu di rig a rii i. ¹⁸Bazi pi anyiaga ram emu anyi loswe ku, badu kecwk ru.¹⁹De Opi lere zi sa ndza ku mesera, maru mesu ra barecuka ile pidi de moria ya i. ²⁰Ebu Rubanga dii andani tini ambwa ko. Andani Mori Opi dii i. ²¹Ayile made ayi ingeni de Mesa ayidi ni i. Ayile amolu angaa anyini wale amalu Ibwe andzo to;

Chapter 5

¹Meri nga indzi rere anyini riiaga, Anya ovi oluzo rii zwa katiriba ra. Modi kude anda endori to. Ile kule anya, ²asi kalajwa lakini anyandzo alu. Kule duna anyido modi ile anya lele ga si pi.³Ma anyito ra si lakini ru Yesu Kristo ema Opi di si Malali gedia ba ileni rii dii ra kendre ma ayini aga ru si. ⁴De anyemura alu mori ama Opi Yesu Kristo si Masa ma anyiniaga; ⁵Ayike Modi ile ani rri sitani di, kuna endzia ra lakini andi na olure kute odu Yesu anluzo rii si.⁶Ayeba recuka ra, Aniku akuwe kenga twa mugati di ndzago do, kelebu oru ⁷Ayiba akakwe oku ree anya liodi ri ga si pi. Ayelende mugati odi adi okkukwe ako rii ani Modi ama nga itu obwaro lalika di Yesu Kristo i ni Bilo ba ebwere ree rii i. ⁸Akandzo nga indzwi rii si ku kalende mugati dile akukwe dii ani. Anyolu okele pi andato dudu anyi endzo mugati dile akukwe ako rii ani rii si.⁹Otu vule ga rii majo anyini anyede ng aba asa leka rii niga ku. ¹⁰Lakini malojoru ba vudiga rii aniga ku, kule anyebe ba vudi sari ra, ba aga adeka rii ba a, mbo rii ba ilegi ka nga ni rii, pi ba balunjiwika rii to.¹¹Ma lojoru ba anyidi ile pi nib a aga dii, ba a, mboto rii, b aba aluka rii pi i ba era luluka rii pi ba elegi ka nga ni pi ba lunjwa lunjwa to rii pi! Anyinga nga aito sa ku. ¹²Ba Langwe rii mali rokigo aidiga adosi? Kule le akujo nga te ba amadi ekelesia agar ii niga ku ya. ¹³Rubanga kuli rokigo ba kweci ni diga ni lakini buku okole riikujo, anyido anya lele ga ba endi to rii pi.

Chapter 6

¹De Modi anya lelega kuluzu anyikwe andari Rokiko ba endzi di ni ga wale anyizire andani ba Rubanga dire ni rokiko ga, Di anyini kuru borondzi Rubanga dii. ²Kevu kuli gedia ba vudiga rii ni? De anyevu ayi li gedia ba vudigari ni ayeko lejo gangwadu ile pkwe adusi. ³Di anyini kuru amaveo ama li rokiko Angeli di adosi ni dige ni? Di kemu lolu ileni ba anito ko lejo kweci do wa.⁴Di anyizi anya lejo ba rokiko vugeri di adosi adizoari oru ai ku ba eklesia Rubanga di ni ga. ⁵Male Majo anyini ile dinja rere. Di Modizi anyiniaga cirito kori kare jaji diniga na iyo, Modi kuli nga loso rii pi endjiri to na iyo ya? ⁶Ayibaa Modizi kuzi adozini gedia andaga ba ai ako rin ni ga adosi.⁷De Modizi zi adizini gedia(rekiko) ile ni andaga anyi kwicidu si ayidere. Kolu loso ree kulea aklunjwa anyi pi akura anyi loso ni. ⁸Lakini anyilunjwa anya adundzi pi anga anyi ra ai awo.⁹Di anyini kuru ba endzi bar ii aini kare iyo buaga Rubanga di ni le i? kule anyi lunjw anyi ku. Modizi alanga asa ree, ilegire nga ni, Modi losi ako ladu ga diale, Modi kolu agoto rii. ¹⁰Ba ile ndki eka Rabudi ku. Ai ogu rii pi, ambo ri pi i lanvu bar ii pi ai ba aluka pi ba lunjwaka rii to toki Rubanga di ku. ¹¹Anyizipi rii, riolure ileni dia ru ama Opi Yesu Kristo di kwe anyira ba anyie okole airu ra Rubanga ni andaga i.¹²Anyizi pi rii kujo, ama denga amalezo rii ani, lakini male majo anyini nga kwecidu rii pi loso ku bani i. Mari kuru nga vudigaa dia rii kulu morito mahid ga i. ¹³Anyi jo nga zi sa, lunjwa di ede runi , rasa, ru sa ide linya ni lakini majoo anyini Rubanga kenji ai eri twadu ra. Kulea Mede nga indwwi rii amaru siku, amebu amaru iniaga andzo kere Opi ni rii ni.¹⁴Rubanga kenji ama draga si mori anda ama Opi Yesu Kristo ni endizo rii siii rii. ¹⁵Di anikwa anyaru ni aluzona Yesu di i kuya. Kolu loso ya de amare nuru ru Yesu di awo to kare alugana i. ka kolu loso ku.¹⁶Di anyini kuru de modi emuru izi to kevoki nga alu rii i. Buku okole rii kujo ba eri ilepi kevo nga alu rii i. ¹⁷Di Modi emu anda ni alu endi si andai ni Opi to alu.¹⁸Akolu asa to ku lejo uku pi di niga i, andani ni endzi ru sir ii zwa endzizi pi ra.¹⁹Anyini ra anga ru ni ekwesia endi okole rii alure ga rii ray a. Edi ile dide Opi di i kolu ayito Anyi anga anga si ku ra rii anyi opi di i. ²⁰Rubanga lukwe anyi nga ndza rii si . Anyebbu aya ru laru kezo Rubanga ni.

Chapter 7

¹Diadu male amai anyini lazi anya zile warega gar ii i. Anyizi di loso de Modi kudu izi ku na i ya? ²Ande rii Modi izi anda di to wale ago anda di to rii kwe andzi asa di ni ga ku³ago pi uku to kule aikiru de ai aijoga ni i ⁴Izi anadani ago dii i anda ni ni ku ago sa andani anda izi di andani anda nga si ku.⁵Modi alu alu kugaru rezini ku ile de sa anyini ilegi zo rii sile anyikwe saw a ilegizo i. Ile kube satani ni lubi zwa anya moriko. ⁶Lakini ma ra ga ngadi male kederu ni, mani ku de Opi kujo adu lakai. ⁷Maraniga male anyolu kwele madi ani, lakini ubanga ke bani kwe mbi mbi sa i.⁸Di ma ikonyi i ba rudu ka kuru rii pi ni awizi to rii. Kule anyolu adite ma oluzo rii ani ⁹Ki de yimba nyaru ni ta pw emo andaga ladu to. Adosiku andani ani loso modini ladu zwa modi ni asi kolu nya rurere ladu ga i.¹⁰Majoo kule ba rudukara rii kolu alu, ile nga ama Opia lenile ngasi rii i. ¹¹Izi anda ago ni ebere ra rii kulee kolu adite. De anda aniku kulee kungwi ago ni oku rii di. Ago sa kule kebe anda izi ni ku.¹²Ngazi manile ran a iyo Opia jole ladu gar rii? Nga ma idelewa rii make anyini ma ra adite rii awo. De nya izi ni Modi Yesu evuni kore ku rii de air a anda kolu nyito ebe andani kolu akudu ku. ¹³De nyago ni Modi aiaga rii ku lakini ai anda kolu nyito akuga anda ni ku. ¹⁴De nya Izi kusa nyago ni Modi aiagarii ku elo anda ni okole anya ladu ile si. Ile sa eco nya borondzi kwici okole, anyimba airanga nga indwi rii niaga si Rubanga andaga i.¹⁵Di nya ago kusa nya izi ni modi aiaga rii ku le ada kebe nyi anya aisi ibe andani kumu. Adosiku nga anyi emure na iyo. Rubanga lupenyi le anyolu ibe si. ¹⁶Nani di nyinia ingeni memu nyejo Modi ile karariru wa i de andani Modi lai ako rii na i?¹⁷Aklesia kweciga majo babi koluki Opi ai lungwejo rii ani. Yesu ama Opi lupe ai ni Rubanga lungwe ai olule andani. Diadu masa majo nga alu alu rii anyi awo. ¹⁸Di ali nyidiadu ra olu ile ani de ali nyi kuru ba akuli nyiku ¹⁹De akuli nyira wale akulinyi kira ni nga ndza rii ku. Nga lagere pi rii Rubanga acara orika i.²⁰Kule aceru ku olu ile nyi lungwezo rii ani ²¹Di nyi opigo ya? Ba ile kuke nyini asi lojwa ku. Di nyesu nya dembo wa zi awo. ²²Sa Opi opigo lupere rii evoku ba dimbo to rii i. De lupe ba dimbo rii evuki ai opigo Yesu dii i. ²³Rubanga lukwe nya mori ra kule akolu opigo Modi zi, dii idi sa ku. ²⁴Olu Rubanga nyi lupezorii ani.²⁵Maniku alusa ku nya ba ruduka kuru rii adilega i Opi ajule rii. Lakini majo anyini ma ra i. Meginia anyere ma ra adosiku nga Rubanga edele mani loso ru si. ²⁶Amavu diadu sa opkwo rii inagaa si, Modi loso ree modi kolu diadu sa andani laka rii ni ga.²⁷Di nyidure ra abeku de nyedu kuru loso rii olu nyini izi ako ²⁸Andani indziku izi duka i, nyile ra mu andoga ladu to i. kesu nyidu kuru sa i. Lakini ba uku to rii ni lejo ambamba. Male amamba anyenga lejo ileniaga si i.²⁹Madundzi yesule kengwe ireangwa du, de nyi izi to male nyi izi ako ede nga ku. ³⁰Kuvruvi diado ole nyawo owu wale nyigunga ga a i, de nyike nga pi de nyide nga alusa iyo sa i. ³¹Ba nga vudiga dia rii ebwe rini odoru kende ai kebu vudi twadu ku. Vudi nga aru rii to olu ba ku, vudi ire kemu ande ti lokore sa.³²Make anyolu ori ako. Ba uku duka kuru rii kuba asi lejo Rubanga ana Opi dirri edere duda kuke andzo andani. ³³Ba uku du kara rii kuba bi nga vudiga rii niga pi nga kebwe ani uku ni aside rii niga. ³⁴Lanjwa duni. Izi udure kuru rii, ole izi ago nire kuru rii kuba asi Opi alejo niga, kule anda kuba anda ru nokole end endi to. Lakini izi ago to rii kuba bi lejo vidiga rii niga pi nga kebwe anda ago asi di ga rii niga.³⁵Majo nga ile dudu kekonyi anyi i. lejo majole ile dudu kemba anyi anya leti ni ga ku. Nga majole ile nga anda rii i. Dudu anyiba bi lejo opidini ga rekala ka ako.³⁶De Modi kunde anda rozi ni lasu aiga, ungu anda Kenya muda ndza kule kede nga anda asiga rii. Ladu ni endzi ku, kale kaduki ru. ³⁷De modi ile asi na opkwo, ngazi anda nib a azi lajwa ga iyo, kumba anda runi ta wa le anda rozi ile kolu zangwa ago bire kwa rii kale kede adani asiga rin ani. ³⁸Modi anda rozi dure ede loso. Lakini modi lupe and kkaduru ko rii enda loso daku.³⁹Izi kule kolu andaa ago ni bara ga de agoo ni adi lidi nai. Ki de agoo da kpo, izi ile ni di mgbo aa ago zi andaa lele ri duzo, ki tete Opi ni aga. ⁴⁰Ozi dini lejo lalikaa madi ni ga, kolu andaa asi asi na kolu ibwe rere de andaa kolu ago ako nani nai. Ongu maraa mai saa endi Rubanga di madi aa.

Chapter 8

¹Anya ofu ezwele rii ni ga, anyizi ma lonya kile Rubanga ni rii niga, Ba kweci ani nga ra lejo ileni diga i. Uje nga nizo rii kabo be kungwa oru, lakini le kuba olu konyi to adunyi gipi ni. ²Ba raka ai ninga ndza rii ninga ku ree, ³Lakini Rubanga kolu igenito ba andani leka rii pini i.⁴De ani ra lonya ile ake satwani nga rule rii ni ama ni ra ide ile endi na iyo vudiga dia, vulega ng anile ra rii Rubanga ni alu adiye. ⁵Nga vudi ni gar ii alungwe Opi, Opi Rubanga, lakini ani niga Rubanga, Opi to iyo. ⁶Amadi aa rii Rubanga Opi ni adite anda ni Ata, Bi naga vudiga rii ni. Amalu anda ni. Yesu Kristo ni ama Opi i nga kweci ede andasi, anda so ake Amani lidi udi ra.⁷Ba kweci du niki nga ile ku. Ba amba vidiga rii pi tukizo aiki Rubanga ile lidi ai ni i. De nyaki nga azele Rubangaa ile ni rii ai I uje kecandi.⁸Lakini lonya esiba ire Rubanga to ku. Kolu undzi di ama nga lonya ile ku i, de ama nyara sa amazwa ba sipi rii kuru. ⁹Akezi lejo ba zipi ku ai oluka mori endido ako de nyi nya naga kweci du ori ako sa i. ¹⁰De Modi ai ma gar ii nde nyi nya ga asile ori undzwi rii ni aidi kidori ga nyini edenya ku. Lakini kede laka odu anda ai ga i.¹¹Nyide nya nikara ori ndzi Rubanga ile edenya ku lakini nyaduzi Yesu da awosi rii kelegwe di ai ga. ¹²De nyede endzi udundzi ni ruga, nya lada ai aiya ai ni ga ra, ai oluka mori ako si ai ga i ile ayedeendzi Yesu aruga. ¹³De mendzi ba Opi ru ni koka rii nga ma nyale le ru si, dubasi anenya nga iza rii idi ku ma woliga i.

Chapter 9

¹Ma mbo adososka ma majugo Yesu di i. Made Yesu ni ram aba anyisa ai anda ni aya Opi i. ²Bazipi rii kuk ma majugo ku, lakini anyitede wa ma majugo Yesudi i.³Di bazipi kuzi mani metedea ⁴Ama Baranaba to di mbo aa ama Lonya ga i. ⁵Amani anda ai uku duzo de ai ba ai agar ii ra i, kende adunzi zipi rii maju edezo rii ani kede Petero ba zipi rii to. ⁶wale le ama Baranaba to te kede ibu ni?⁷Kede nga asikere di, aiya nya si? Adi kusu kwe di vuni di di zo ra nya ku rii adi? Kusa adi keleyi akwa pi nvu leyi na ku rii adii? ⁸Di nga majule ile anda ni mori ba di ya? Cara Opi di sa jo ile ani ku ya?⁹Cwiru buku cara Mose di niga. De nyizi paluwa ayiaga kule okombe tina ku. Ile andani Rubanga kumba pawawa ilea wo ya? ¹⁰Ile Rubanga kujo nga anadile sa awo ku ya? Nga cwiru amani, adosiku Modi losi so re rii kuba asiga obu anda kesu ra. Modi nga iware rin sa kuba asiga kemu kesu anga ile ra. ¹¹De amasa onya endi di anyini awo, kolu anya de amalwanga vuaga rii andisi awo i.¹²De bazi pi ri kudu ai anda anyide si, de amadi anda iyo nga duzo ndza anyidisi, lakini amaniaga modi rai le to na iyo Duna Amari nga mire twadu si, dudu Opi lejo kokalauki. ¹³Di anyinikuru ba ebu ideka eklesia gar ii kesu ai Lonya laka i? Di anyini kuru ba nga azika Ribanga di kidori gar ii kunya nga kidori gar ii awo ya? ¹⁴Aluori ani, ba lejo dii kusa ba awla lejo ngelw rii kesu ai lonya laka.¹⁵Lakini mazi nga ile ayidi kuru, Mazwe ofu ile dudu ngazi anyede mani si ku. Mai daawo de Modizi kunju marekuka Opi si i. ¹⁶De mangega Rubanga di anga alusa mani recuzo na iyo, adosiku kule amade awo. Kolu anda indzi mani de ma ngenga Opi di ku i.¹⁷De mede asi cidru si, Modi dide aa. Lakini de mede asi si ku sa ibu kele rii olu Madiga. ¹⁸Madide kemu kolu ingwaa? Disidu de mangega kule kolu lukwa si ku, madu ma ande ofu ngezo rii tuwadu ku.¹⁹De amolu dembo to sa nga twadu ga, mengwi Opigo ba twadu ni dudu amesi bazipiri ai ga. ²⁰De ba Judea ga rii ni, mengw Judea go ani dudu ama zi ai Opi di. Ba cara vu okoka rii, mengwi Modi cara vu okore rii ai ezizo rubanga dri. Mede nga ile kesu ma mangasi Modi cara ni vukore ku rii si.²¹Ba cara aya ku rii, mecoru ba cara aga ku riiai kesu ma modi cara Rubanga di aga ku rii I sa. Lakini ma cara Yesu di ni vu kore rii. Mede dini adusiku dudu amend aba cara ako rii Rubanga ni. ²²Ba awi ako rii mengwi awi ako, dudu ama nok ai awiko rii pi i. Mengwi nga twadu rii bani dudu amze ai aiga Opi di. ²³Mede nga ile duwadu evanjelio (ofu loso rii) si dudu vulega amesu tutu emure rii.²⁴Di anyinira ya ruzware ga ba twadu kute ki ra lakini Modi aluna kuzwa ni kesu dide ni i. kule akute dide esuzo. ²⁵Kweci ma ruzwaka rii kumba nga na rii anga anda anda. ²⁶Kedeki dudu ai kesu limi mwaga kenjiru wa rii. ²⁷Lakini amide dudu amesu nga zi ra i

Chapter 10

¹Anyi ma rozi male anera anyini kwici ma abi pi la weki ruba labu ai ni pi lagaki meri aga si. ²Nga ile ederu kalende batisimu ani, kende ba mazi avuni kokari ani. ³Ai kwicidu nyaki lonya endi di awo. ⁴Ungunvuki iyi endi dii awo. Enga be endi di niga si ko air u to. Be ile andani Kristo i.⁵Lakini ai ambary ba Rubanga asi ibwe ai ni ku, ba odaki opkesi ai aru fororu aga si. ⁶Nga nedere dini ile leni bani dudu ba kede nga endzi nani rii ku.⁷Kuruki nga ni ena kende buku okole rii a jozo rii ani bai le keri vuru lonya ga pi lanvuga pi kangaki oru latuga kule akuru nga ni eno ku” ⁸Ba ile zipi ede nga dindza kore rii, disi du alu rii si odaki kusa alifu mudiri limbe na vu alu si i. Ekede nga dindza di aia edele rii ku.⁹Kule akobi Yesu Kristo Opi amadi ku kende bazi aidi edezo rii ani i ban a sa ba iniga ai odaki opwo si. ¹⁰Anyiluzu ku kende ai edezori ani ba angeli Rubanga di di ai yaya du.¹¹Nga ile edura anyini, ile kuke bani limba nga injwi rii keki edere sa, pi ngacwile buku okole Rubanga dii dini gar ii keleni badu sa vulega ire vuniti lokozo casa rii i. ¹²De nyi ra nyede lobilobi aga opko was a, olu ciri dudu anyide ku. ¹³Lobilobi nyi ari kende ba kwici kavu laka rii. Rubanga kekeniru wa, lobilobi ile olu ndza ree ku. Pi anda ketede leti nyini ekwizo rii ni.¹⁴Marozi kule anyolu lolu laru ilegi to kere nga Rubanga ku rii ani .. ga. ¹⁵Ma lojoru anyini kende ba nya ni kara rii ani ¹⁶De anvunga kubaya bazi Rubanga ku cu tata rru aru rii ile alami eri ama Opi Yesu Kristo di ku ya? ¹⁷De akalami magati alu rii kende ama emura ru alu rii de kesu ama mbimbi sa i.¹⁸Di ba Isreayili de kemuriki Rubanga ni ai re kutary ki altari ni anaga pi kunya ki nga azile Rubanga ni kare na ni ga ya? ¹⁹Di majore rii nga ai rule ile pi lonya ai asile ile pi kwici nga ku mani i.²⁰Ile ni ku lonya ai azile ile andani lonya azile sitani ni rii i. Rubanga ni ku. Male ayide alusa sitani ni ku. ²¹Anyi nvunga kubaya satani di si pi anya lami nga kubaya Rubanga dii si ingoni. Anyi nga nga teremisa sitani di ni ga ungaanyevu nga nyare Opia teremeza ni ga ingoni. ²²De amide nga ile ile diani kuba Rubanga kuko avu cwi. Pi ama zwa Rubanga opkwo si kuru eledi.²³Ba zii anyini aga kujoo ai kede nga ailezo rii ani, lakini male majo anyini nga kwici du loso ku nga konyi to ku. ²⁴Kule akura nya ile ana, akura ama awo ku.²⁵De anyise iza sokoga si, anyi vu to andaga anyidi anyi nya akuzi iza ile enga ingwa ni ku. ²⁶Buku okole rii kuju “Vudi pi nga vudi ni gar ii kwici du Rubanga dii i. ²⁷De Modi ai aga ku rii lungwe nyi anda omu i, mu ori aku de ke nyini lonya ra nyi. Akuke andani mgazi asi lajo azo rii ku, nga zika di lunya dii ezi inkwa si,²⁸De nyeri Modizi kujo linya ile azi ori indzwi rii ni aku nyaku. Ile kuba Modi zore nyiri asi lajwa de nyi. ²⁹nya ra i. ile nosi nyijo ma dimbo modi zi kalese ni ni adosi i. ³⁰De make andzo nya ma nyale rii niga Modi zi kesi ki ma nya indzwi rii si adosi.³¹De nyi nya nga, awo nyinvu nga, ama nyede nga si pi rii ga ekede sa cidu rii kuke Opi ni andzo awo. ³²Akundu lejo bazi pi ni ku de andani Judea ba go, de andani Greeki go de anda ni suruzi pi rii andani Rubanga eklesia ni ga. ³³Sa cidu rii si male amake andzo bazi pi ri ni mani ku dudu ai amba kesu rarika ra.

Chapter 11

¹Anyi ko ma ovi ano kende ma ovi Yesu di kozo rii ani. ²Mecuru anyi si, anyera ma pi ayoko nga ma lemile rii avu awo. ³Diadu male anyi ni le rii Kristo nib a vudiga rii di kwicidu, pi ago andani di izi di i. pi Rubanga ni di ba kwici di i. ⁴Di ketedea Modi ago de kelegi, ama ketede nga profeta di ombe nga diga kezi dindza adani.⁵De uku kelegi ama kunge nya profeta dii ombe di kuru kezi dindza adani. Te ile i ku, kule kwe anda di p ra kolu ali. ⁶Izi kule kuzu nga anda diga cwi, anda dindza uku ni di re ga i de le di ombe ka ku duba kore ra rii loso ni.⁷Ago abi ai Rubanga ani kule keziki laru Rubanga ni. Di ketedeya ago kusu nga ai diga ku. Uku abi ai dudu kezi ki laru aiago ni. ⁸Izi ni abi ago ni ga si, ago abi izi ni ka si ku.⁹Ako ile abi izi ni ku, lakini izi ilea bi ago ni. ¹⁰Asani lejo ile si pi lejo anjeni di si, izi kule dubasi kombe and di cwi, ile ketedia anda mori i.¹¹Kende Opi lejo ani izile ago ra pi ago za le uku ra. ¹²Adani anda Izi attire enga ago aga si. Lakini ago kweci uku ti ai ni. Lakini Rubanga bi nga kwici du rii ni.¹³Zi nyi nya nga si di andani anda izi ilegika di ombeka ako i. ¹⁴Di andani loso ungu dindza ako di ago ni dibi olu azo na i? ¹⁵Lakini dipi azo ile pelere de uku kombe aia di cwi i. ¹⁶Di nga edele rii eklesia Rubanga di niga vandutu rii ni si i. pi ile lenga zi ku Modi zi ni zile laka i nga majole ile rig a i.¹⁷De anyike andzo Rubanga ni ilegi ga rii ke mani ango ko momu ma adzo anyi laka ku. ¹⁸Ajo mani de anyike andzo Rubanga ni, anyite bazi piri ku. Megeni nga merile ile pi anda. ¹⁹Anyeroru angasi, lakini kalende pelere nga Rubanga ai le riiado ya i.²⁰De anyimura kara aluga anyizi lonya Opi di i ku. ²¹Anyedo lonyakesua bazi pi ria di esa kuru lemu karesi kuba bazi to ku abirito mazi kunyanga pi kuru nga to ²²Di anyide boru ba iyo ngare ga pi nga nvure ga i ya. Di anyile Opi eklesia ku ya. Di anyile anyike dindza bazi pi nib a aidi nga iyo rii adosi? Anyile amajo anyini adu? Ile make anyi andzo laka pkwe.²³Majo anyini ra nga Yesua edele rii esu ako kuru rii i iniaga na si i. Nga ile eki Yesu ama Opi di si. Edu do mugati anda diga. ²⁴De kuju anda kuke andzo edu lati mugati ile, jo dini “Di andani ru kele anyini rii. Ayai anyinya ma era zo.²⁵Mugati avuga du kubaya vino di anda diga ke andzo Opi ni kuju “Di ma eri i anda si Rubanga ede cara nde rii du. Anyi nvu ma erazo” ²⁶OPi ra niga de anyinya mugati ile pi anyi nvu kubaya ile nigasi, anyetedea anda da pi anda engwi to.²⁷De anyinya mugati pi anyi nvu vino leti Opi di si ku ile anyede endzi and ru ni and eri to. ²⁸Ile ketedea kule anyilobi anya leti mugati nyazo ri pi vino nvujo rii to i. ²⁹De anyeri ku anyi ru Opi di i, anyale da anyi ra leti anya nga nyazo pi nga nvujo ile si i. ³⁰Ile nga bare anyizi pi rii mori ako lajwa to ba ayeda ambamba owo si.³¹De nga ama edeleri ama ri vu na ra amesu lawba ku. ³²De Rubanga kuli ama rokiko pi kuke Amani lumba kede nga ile dudu ovu akemu am aba vu agar ii to ku.³³Marizi kule anyite adunzi ile kwici to emurura anyidi lonya ile edo nyaka i. ³⁴De nyi abirito kale anyinya boru si. Dudu kuke nyini dindza ku de anymuru kare aluga i. De masa ra mamu ma unge nya anyini nga ze piri adiga ra.

Chapter 12

¹Nga endi kukee ni ri adeleg, ma adiinjii, male anyolu ofu ako ni ku. ²Andani anya oluzo pagano du rii, eno edele disi rubanga du rii ri anyadi sereni, leti mgbii-mgbi si. ³'Disidu male anyini ajo mo'di lorojore Edi Rubanga di si ri kujoo kpe, "Yesu ni akalu" i. Mo'di zi jore," Yesu ni opi" na iyo de Endi okole ri ako na i.⁴Diadu nga Endi a kele ri mgbi mgbi, ti Endi alu. ⁵I'bu edele ri mgbi mgbi, ti Opi ni alua ri i; ⁶pi I'bu ni ovi edele ri mgbi mgbi, ki Rubanga ni alua ri kubaa kederu wa ni ni.⁷Diadu mo'di alu alu ni ake nga Endi a edele rii 'ba tuwadu ekonyizo. ⁸A'dusiku mo'di zi alu ni endi ke laka lejo ciri dii, ongu zina ri ni endi alua ri ke laka lejo nga nizo rii.⁹Zina ri ni ake a'i endi alua ri si, ongu aka ri ni ake endi 'ba ni ru ezwa'zo rii. ¹⁰'Ba zipi ni ake mori nyuma edezo, ongu zina ri pi ni ake mori profetaa dii. Zina ni ake mori endi ni mgbi mgbi ni nizo, zina ni ake mori lorojozo ti mgbiimgbi ri si, ongu zina ri ni ake mori ti mgbiimgbi ri ni ekwi ayuzo. ¹¹Nga di tuwadu ibu Endi alua ri di i, alnju mori alu alu ni Andaa lezo ri ani.¹²Ru ni alu ti ewo na mgbi mgbi, ti emo mgbi mgbi ile tuwadu ru ile dii, disidu Kristo di saa andaa ani. ¹³Endi alu ri si, ama tuwadu amesu batisimu ru alu ri si Andaa ni aga, de kolu Yudei'ba kusaa Giriki'ba, kusaa pagano'ba, de dimgbo'ba kusaa opiga, pi ake a'ini Endi alua ri ni mvukaa ayo.¹⁴Ru ni ewo alu ku, ti karaako. ¹⁵De pa kujo, maa olukaa di ku si, ma ewo ru dii ku, ti gbadu andaa ni ewo ru dii kuu? ¹⁶De bi kujo, "ma mi ku, di si du ma ewo ru dii ku, kedetee andaa ni ewo ru dii kuu? ¹⁷De ru tuwadu kolu mi na, eri nga ingoni? De ru tuwadu kolu bi na, angu nga ingoni?¹⁸Ti Rubanga 'bi ewo mgbii mgbi ru di andaa lezo ri ani. ¹⁹De ru kolu ewo alu papala na, alungee ru ni ingoni? ²⁰Ti de ru ni ewo kolu mgbii mgbi saa i, ru ni alu.²¹Mi kujoa 'di ni kpe, "Male nyi ku i." Pi di saa kujoa pa ni kpe, "Male nyi ku i." ²²Ki ewo ru di lendere mori ako ri leru ra, ²³pi ewo ru di ama rale laru ga to ri, amake laka laru nja, pi ewa ru di lendere kpe ripi ake aini laru ambamba. ²⁴Diadu ewa rudi lendere loso ri pi ake aini laru ku adusiku esukii laru ra. Ki Rubanga emu a'i tuwadu kare alu ga, pi Ke laru nja ewo laru esukaa kuru ri pi'ni.²⁵Andaa ede di dudu laranjukaa kolu iyo ru ileni ga, ki kebedu ewo mgbiimgbi ile kumba kii ainga asi alu si. ²⁶Dudu de ewa aluri kecandiru, ru tuwadu kecandiru kare aluga; kusaa de ewa ru di alu ri kesu laru ra, ru tuwadu kanjoru kii kare alu ga. ²⁷Diadu anyi ru Christo dii pi ewa mgbiimgbi ru ile di i.²⁸Ongu Rubanga ovi ba ekelezia aga atizo ri maju du, erizoa ri profetaa du, inazoa ri laponyia du, ongu nga okpo ri edekaa ri pi i, pi ke lijwa di i, 'ba ikonyi kekaa ri pi i, pi 'ba 'ba ni di lase kaa ri pi, pi 'ba lorojo'ba ti mgbiimgbi si ri pi pi to. ²⁹A'i tuwa du maju? A'i tuwa du profetaa,? A'i tuwa du laponyia? A'i tuwa du kedekii nyuma wa?³⁰A'i tuwadu kejwa kii ba? A'i tuwadu kolojoru kii ti mgbiimgbi ri si? A'i tuwa kayu kii ti mgbiimgbi rii? ³¹Anyidu nga kele lagare pi ri asi tuwadu si. Ki medete anyini leti loso lagare pi ri ra.

Chapter 13

¹De kolu amalojoru ti mgbiimgbi 'ba di ri si ongu angeli di si. Ki de ma le ako, mecoru longu ani ku saa aya mgba'le ri ani. ²De kesu madi ke oluzo profeta du ri aa pi mani nga tuwadu ruzure di ri ra pi nga nikaa to, pi ma a'i tuwadu to be li zo pi ri to. Ki de ma le ako, ma mo'di isa rii. ³De kese amake maanga tuwadu ba nga ako ri ni, pi de amake maaru du'le asi si. Ki de madi le iyo mesu nga laka ku.⁴Le ni nga mikaa pi asi ibwe. Le ni avi ako kusaa recukaa ako. Andaa ni di injwi ako ⁵kusaa anga ako. Le ni te-mani i ku. Le anga eze ku, pi ba nga injwi ri asi ge ku. ⁶Le anjoru nga injwi ri si ku. Ki dunasi, ki kanjoru nga anda ri si. ⁷Le kungi nga tuwadu, kegeni nga tuwadu, ka'i nga tuwadu, pi kumi nga tuwadu.⁸Le lokoku. De lejo profetaa aa, kalaga kii pi. De ti mgbimgbi ri sa aa, koloko ra. De ciri saa aa, kemu kalaga pi. ⁹Amani lejo ni ewa ayo ongu amange ewa na profetaa ti si ayo. ¹⁰De lejo gba ri kesa ni, lejo ekole kuru ile kalaga pi.¹¹Maa olure burangwa ri, molojoru burangwa ani, mara'nga burangwa ani, meronga burangwa ani. Ki de mecoru amba, mebe nga bonji di ra. ¹²Adusi diadu amande nga miraya aga gbo ku, ki miga-miga gbo-gbo. Diadu mani lejo ni ewa ayo, ki mamu mania pele kelende maanizo atisi ra ri ani. ¹³Ki diadu nga na dipi lesini: a'i, geni, pi le to, ki lagare pi ai ni lelega rii andaa ni le.

Chapter 14

¹Anyiba asi le ga pi anyita asi nga endi a kele ni ri ni ga, dudu anyate lorojokaa profetaa ani wa. ²Adusi ya Modi lorojore ti mgbiimgbi si ri lojoru 'ba ni ku ki Rubanga ni. Adusiku modi andaa lejo ni ekwi nire ra na iyo adusiku andaa kulujo nga ruzure di endi aga ri i. ³Ki modi lorojore profeta ti si ri kolojoru bani a'i emba zo, a'i ni asi ebwe zo ⁴Modi lorojore ti mgbimgbi si ri kemba andaa asi andaanga si, ki andaa ni lorojore profetaa ti si ri kemba ekelezia.⁵Diadu male anjolojoru ti mgbiimgbi ri si. ki lagare pi rii, male anyolojoru profetaa ani. Modi lorojore profeta ti si ri zwa modi lorojore ti mgbiimgbi si ri ra(nosi rari de modi zi kayu lejo ile ni ekwi ba ni dudu kemba ekelezia ba). ⁶Ki diadu, maadiinjii, de memu anyidi molojoru ti mgbiimgbi ri si na, mekonyi anyi ingoni? Mekonyi anyi kpe rari de molojoru anyini nga Rubanga a etede'le bani risi na i, deku nga nikaa si, deku lejo profeta di si, deku lini si.⁷De nga lidi ako longo ngozo ri-ovidu nyamulere kusaa odi-ongu ezikii uduku mgbiimgbi ri ku na, 'ba kuvo kuni uduku nyamulere kusaa odi di ile ingoni? ⁸De ture kuke uduku anda ri ku na, 'ba kunie di saa robazo oja ni rii ni ingoni? ⁹Andaa saa ile ani anyito. De nyulujo lejo ekwi 'ba a nile kpe ri si na, 'b kuvo keri anyi ingoni? Anyivo anyolojoru, ki 'ba vo eri anyi ku.¹⁰La'u akonga, vu dini dige ti mgbiimgbi aa, ki alusaa ekwi ako na iyo. ¹¹Ki de mani ti zi ni ekwi ku, mecoru jurugo mo'di ti ilenii jore ri ni, ongu andaa saa kolu mani jurugo.¹²Andaa saa ile ani anyi to. keende anya nga endi a kele ri ni lezo ndo riani, anyile nga endi akele ekelezia embazo ri ndo. ¹³Disidu mo'di lorojore ti mgbiimgbi si ri kulee kelegi dudu andaa kayu lejo ileni ekwi wa. ¹⁴Adusiku de melegi ti mgbiimgbi ri si, endi madi kelegi, ki maa ujwe madi esu nga ku.¹⁵Kulee amede adu? Melegi maa endi si, pi maa ujwe si. Mango nga maa endi si, pi maa ujwe si. ¹⁶De ileani ku, de nyecu Rubanga ni endi si na, 'Ba zi ri kuvo ka'i "Amen" ni ingoni esu nyike anjo ki ba zi ni nga nyaa jole ri ku na i?¹⁷Nyilee nyike anjo gbadu, bazipi ri esu limba ku. ¹⁸Make anjo Rubanga ni adusi'ya molojoru ti mgbiimgbi ri si zwa anyi twadu ra. ¹⁹Ki ekelezia aga duba maajo lejo tou adite maa ekwi na erile ra rii du amaleni 'ba zi du wa, zwa lejo elifu mudi ti mgbiimgbi si ri ra.²⁰Ma adinjii, anya lara kolu bonjiciri ri di ani ku. Rari, enji ru ge, anyolu bonjiciri ani. Ki anya ra kolu ba amba di ani. ²¹Cwiru cara ga ra, "Ba ti nile ku ri di si pi juru ni ti si mamu malojoru 'ba di ni ra, Ki kolu ileni saa vo erikii ma ku, "Opi jo di ni"²²Disidu, ti mgbiimgbi ni nyuma 'ba a'i 'ba ri ni ku ki 'ba a'i ba ku rini. Ki lejo ngekaa profetaa ti si, ndaa ni nyuma ba a'i 'ba ku ri ni ku, ki 'ba ai ba ri ni. ²³Disidu, de, ekelezia emuru karealuga ongu 'ba twadu kolojoru kii ti mgbiimgbi si, ongu ba laangwe ri pi 'ba ai ba kuri de ketoru ai ni aga na, vo jokii ba di mamali i?²⁴Ki de anyi borodu kolojoru profetaa lorojozo ri ani onguru modi ai ako ri kusaa modi laangwe ri ekwi aia lele ga ni, kumu ka'i nga twadu andaa erile ri ra. Lejo lujole ile kumu kuli lejo andaa ru ge ra. ²⁵Nga ruzure di andaa asige ri kumu kedeteru ra. Disidu, andaa kumu kuwo vuru Rubanga ru re. Andaa kumu kujoo gbadu Rubanga ni aa anya lele ga.²⁶Lesire andaga ri ado maadinjii? De anyemuru kare alu ga, modi alu-alu ada longo to, lini to, zina ri nga Rubanga ketedea ni ri to, zi na ri ti mgbiimgbi ri to, kusaa lejo ni ekwi ayu kaa to. Anyede nga twadu ekelezia embazo. ²⁷De modi kolojoru ti mgbiimgbi ri si, kulee kolu kii eri kusaa na, pi kofuru kii ofu, pi modi lejo jole ri nii ekwi ayure ri kolu aa. ²⁸Ki de modizi lejo ileni ekwi ayure na iyo, kulee kolu kii ekelezia aga ciri. Dubasi modi alu-alu kolojoru andaa ni adule kusaa Rubanga ni.²⁹Kulee profetaa eri kusaa na kolojoru, ongu 'ba aka ri pi keri kii nga jole ri eri. ³⁰Ki de Rubanga edete nga zi mo'di zi rire elegi ga ri ni ra, kulee modi aka lorojore ati ri kudi ciri.³¹Adusiku modi alu-alu anyi ni aga ri anyate lorojore profetaa di ani wa dudu modi alualu keleni nga laka si anyi ni emba zo ³²Adusiku edi profetaa di ri kumba kii ta na ni. ³³Adusiku Rubanga ni Modi kondia dii ku, ki ibwe di. Di cara ekelezia 'ba ole ri dii twadu.³⁴Uku twadu kolukii ekelezia aga ciri. Adusiku ai aini lorojokaa kuru. Rari kulee kolongwiru kii vuru cara a jo zo ri ani. ³⁵Ki de lekii ngazi nile ra, kuvo kuzi kii aia ago'o ni boru si. Adusiku andaa ni loso ku izi ni lorojokaa ekelezia aga. ³⁶Lejo Rubanga di enga anyidi? Di sa te anyidi?³⁷De modi zianyini aga kuraa andaa ni profeta kusaa andaa ga endi si ra, kulee andaa kura nga maa cwile di enga Opi di. ³⁸Ki de modizi ga nga di imgbe, andaa i'saa akuga andaa ni imgbe.³⁹Disidu, maadinjii, kulee anyita asi lorojore ga profetaa ani, pi anyuluga modi lorojore ti mgbimgbi si ri ku. ⁴⁰Ki anyebe nga twadu kederu ca ongu re.

Chapter 15

¹Diadu male amera anyi, maadinjii, ofu loso maangele anyi ri si, pi anya ai le ongu anya edereega rii, ²anyalariru ofu loso di si de anyede lejo maangele ri ni ga okpo nai, de andaa ani ku anya a'i ibu ako.³Adusiku make anyini nga ati okpo maisaa maa esule ri, ajo Christo da ama enji si alande buku okole ri ajozo ri ani, ⁴ajo ase Andaa ni ra, ongu enji da aga si pi odu na avuga buku okole ri ajozo ri ani.⁵Christo edete ru Kefa ni, ongu maju mudi alimbi eri ri ni; ⁶Pi Edeteru adiinji mia tou adi ndere ra ri pi ni vu alu si. Zipi adi na olu lidi, ki zi pi jo odu ga. ⁷Ongu edeteru Yacobo ni pi maju twadu ri pi ni.⁸Vulega ri edeteru mani kelende bura tile saa ego ri si ri ani. ⁹Adusiku ma majug vule ga rii. Mesiku lungwele maju du'u i adusiku mecandi 'ba Christo di okposi.¹⁰Ki kiza Rubanga Mecoru dini ni ayo si, pi andaa kiza maniaga ri laga isa kuru. Ki duna si mede ibu nja zwa a'i twadu ra. Ki ile mai ku ki kiza Rubanga di mani aga rii. ¹¹Disidu, de tebe amange nga anyini mai kusa kunge kii anyini ni saa, disidu amange nga anyini, anya i ra.¹²Diadu de ange ofu ama Yesu enji da ga si ra na, ki anyi zipiri kujoo enjikaa da ga si iyo adusi? ¹³Ki de enjikaa daga si iyo, kujoru Yesu i saa enji daga si kuru du.; ¹⁴pi de Yesu ni enji daga si kuru kujoru nga ama ngele anyini ri pi saa ibu ako ongu anya a'i saa ibu ako.¹⁵Ile wo, kesua ama sadenia enjo Rubanga di i adusiku ajo Rubanga enga Yesu ni da ga si ra. Ki esu enga Yesu ni daga si kuru, de gbadu ba daka ra ri enji daga si ku na i. ¹⁶De ba daka ri enji daga si ku, Yesu isaa enji daga si kuru; ¹⁷pi de Yesu enji daga si kuru, anyisaa anya a'i ekwi ako pi anyolu adi enji aga.¹⁸Dedini 'ba daka Yesu ni aga ri da kii isa. ¹⁹De ama igeni Yesu ni aga ri te dini, amasa anda injwi si vudige dia ama i.²⁰Ki dia Kristo ni, o'a ati 'ba oda'ba ra ri pi dii ri, enga andaa ni da ga si ra. ²¹Adusiki da a emukaa modi alu si si, onjika 'ba oda'ba ra ri di saa emu mo'di alu si.²²Kelende 'ba borodu a dazo ra Adam ni aga ri ani, alua ri ani Kristo ni aga saa 'ba borodu avo enzia lidi.²³Ki modi alu alu andaa ovi si kolu mgbi: Kristo ni o'a atizoa ri i, 'ba Kristo dii ri pi adi enzia lidi Andaa emu zo rininga.²⁴Ileni vuga vu ni ti kudi loko, kesua kuke opi Rubanga ni Ataa di, kesua Andaa kuluga cara borodu ongu mori to borodu.²⁵Adusiku kulea Andaa kolu opi ga bili Andaa kufu oja baazi Andaa di ri epi borodu vuru Andaa paga.²⁶Oja rezi vulega rere kulea akenji ra ri da.²⁷Adusiku "Andaa ba nga borodu vuru Andaa paga," Ki de kujoru "Andaa ba nga borodu,"di ekwi na eriru ca ama ile modi nga borodu bare ibuga Andaa paga ri aru iyo. ²⁸De Andaa kunde nga borodu ni di ni, kujoru Ngwaa ni andaanga si kumu kolu modi nga borodu bare andaa paga ri di i, ayosidu Rubanga kunde di na ni.²⁹Kusaa 'ba ake a'ini batisimu da dii ri pi kede aduninga? De 'ba oda'ba ra enga lidi ga kuru kwa rere na, ake a'ini batisimu na aduni? ³⁰Dia ama tesaa nga injwi ri ni ga saa cidu aduninga si?³¹Mada oducidu si! Di nga bga rii ni recu maa bale anyaruge maa bazo Kristo Yesu ama Opi a ruge ri ani.³²De kolu 'ba a rakaa ri ani, mesi oja dire nyaraga Efeso aga ri a ruge, ikonyi na kolu mani adu, de 'ba odakaa ra nga daga si ku na i? "Kulee akunyakii nga pi akumvukii nga, adusiku obusi odakii ra."³³Akulunjwa anyi ku: "Rozi kukaa 'ba injwi ri to kenji 'ba loso ri ra." ³⁴Anyengwi lidi anyidi anda rini ga! anyebe enji edekaa ra! 'ba zi anya lelega kalende ni kii Rubanga ku. Majo nga dii ayosidu dinja kuko anyi.³⁵De modizi kujo, "'Ba oda'ba ra ri kunga lidi ni ingoni, ongu aia ru ni ovi kemu kolu ingoni?" ³⁶Amyi rere mamali! Ori anya yile ri edo mbakaa ngbe rere kurukuru ku ki kulee kuda pa kudi lidi udi rini esu.³⁷Ori nyaa yile ri ru na gba ri mu nga ni ku, ki zipi to. Kecoru ovidu lucweri kusaa ngazi ngbwi na i. ³⁸Ki Rubanga ke aini ru anda lekaa ri ani, ongu ke ori alu-alu ni ru ngbwiingbwi ri i. ³⁹Ru twadu viru kuru. Ki, ru zi alu tema 'ba twadu ni na aa, pi ru anyukwa di saa ngbi, ongu zina ariinji di saa ngbi, ongu zina ebi dii tema.⁴⁰Ru rubu dii sa ngbwi pi ru vu dii sa ngbwi. Ki Eku ru rubu ga ri di ovi na alu ongu eku ru vudige ri di saa zina i. ⁴¹Eku itu di ngbwi, ongu eku zina imba dii, pi eku zina lelego di saa ngbwi. Adusiku eku lelego alu ri di kuzwa zina ri di ra.⁴²Ovi 'ba daka ra ri a enjikaa saa kemu kolu andaa ani. Ru sele vuru ri kumwa wa, ongu Ru engale ra vuru si ri kumwa kpe. ⁴³Ase laruako du; enga andaa ni eku to. Ase andaa ni mori ako to; enga andaa ni mori to. ⁴⁴Ase andaa ni ru isa rii; enga andaa ni ru endi dii. De ru isa ri aa, ru ru endi si rii saa aa.⁴⁵Cwiru ra, "Modi bile ati Adam i ri ecoru endi lidi ri i." Adam ni vulega ri ecoru endi lidi kere ri i.⁴⁶Ki nga endi si ri emu ati ni ku ki nga ru si ri emu ati ni, nga endi si ri kudi emu vule ga.⁴⁷Modi ati ri andaa ni modi vu di i, abi utu si. Madi erizoa ri enga rubuge si. ⁴⁸Modi bile dutu si ri viru kii modi modi vudige ri to vi ongu modi engare rubugesi ri viru kii ba rubuge ri to vi. ⁴⁹Ama ruvikaa modi bile utu si ri to vi ri ani, amevo amviru modi rubu ge ri to vi.⁵⁰Madinjii, maajo ngadi, ama ru pi eri to esukii opi Rubanga di ku. Pi nga mware wa riisaa esu nga mware kpwe ri ku. ⁵¹Anyinde! kulea meetede anyini nga ruzure di ri a anda-anda: Avokii Odare twadu ku, ki avo ecoru kii twadu ra.⁵²Avo ecorukii emiangwadu, mi cozo ri di ani, ture vulega ri a owuzo ri ninga. Adusiku ture ile kemu kowu, ongu ngbe 'ba oda'ba ra enga ai ru mware ku risi, ongu eco ama ra. ⁵³Adusiku ru mware wa di dubasi kulea kusu ru mware kpe ri i, pi ru bile utu si di kulea kusu ru bile utu si ku ri i.⁵⁴Ki de ru mware wa di kusu ru mware ku ri, ongu de ru bile utu si di kusu ru bile utusi ku ri ni, ngbe nga cwile ra ama, "Da ni avu co mori na azwa ra" ri kemu kederu ra. ⁵⁵"Da, nyaa okpo inguwa? Da, nyaa okpo 'ba ekozo ri inguwa?"⁵⁶Mori da di andaa ni enji, ongu mori enji di andaa ni cara. ⁵⁷Ki anjo kolu Rubanga ni amani okpo kere ama Opi Yesu Kristo si ri ni!⁵⁸Disidu, madinjii maalele ndo rii, kulea anyede okpo ongu akolozwe anyi kpe. Tesaa anyelenju ibu Opi di ri ni ga, adusiku anyini ndudu ama anya ibu Opi ni aga ri laga isu ku.

Chapter 16

¹Diadu lejo nga takaa kristo'ba ni ri adile ga, kulea anyede maa etedekaa kristo'ba Galatia ga ri a edekaa ri ani. ²Odu atizoa itu'Rubanga cidu di si modi alu-alu kuba ngazi baraga, dudu de memu ni saa, ngazi tale kolu du iyo³Ongu de memu ra, nga anya ra'ireaga ra ri mazee Jerusaleme ga anya ru si. ⁴Ki de kolu mamu wa, amavo a'ito alu du.⁵De mamu Macedonia ga ra, maki mengwi anyidi si adusiku malali Macedonia aga si lali. ⁶Ki nosi memu molu anyito, kusaa meli Kesuma anyito, ayosi du antekonyi ma du wa maa aci ni ge, kare borodu mamu laka rini ga.⁷Adusiku esu male amande anyi leti digesi ku. Ki esu male moolu anyito de Opi a'i ra na'i. ⁸Ki adi male amolu Efeso ga bi odu Pentecost di si, ⁹Adusiya koti ekpamgbara ri awiru mani ra, ki ongu ojabaazi laka yayadu.¹⁰Diadu de Timateo emura, anyinde kole anyito ori ako adusiya; andaaisaa kede ibu Opi di i, maisaa maa edezo ri di ani. ¹¹Kulee modizi alusaa kede andaa andaani ku. Anyekonyi andaani ada aciga ibwesi, dudu andaa kemu du madi wa. Adusiku mate andaani adiinjii to. ¹²Diaa Apolo ni ama adozii adilega, ma'i andaani emureega anyidi adiinjii to, ki andaa ni baba ku emuregaa i, ki kumu kemu ra de saa kesuru ra nai.¹³Anyawi mi, anyelenju anya a'i ni ga ndi, anyolu 'ba ani, anyolu okpo. ¹⁴Nga anya edele ri kederu le si.¹⁵Anyini 'ba Stepana di koti ge ri ra, a'i ori atizoa Achaia di ri i, kekii aia ru 'ba Kristo di ni ekonyizo okposi. ¹⁶Kulea anyike laru 'ba ovi diani ri pi ni, ongu modi alu-alu ibu edere ri pi ibu'ba to ri ni.¹⁷Maa asi ibwe Stepana pi ni Fotunatu to ongu Achaicus ni laka, aia evokaa si. Ezi kii nga anyidi iyo ri to. ¹⁸Adusiku emba kii maa endi ra ongu emba kii anyidi rii saa to. Disidu kulea anyera 'ba diani ri pi.¹⁹Ekelezia Asia aga ripi ezikii anyi laka. Aquila pi Priscilla to ezikii anyi laka Opi ni aga, ekelezia a'idi boru ri pi to. ²⁰Adiinzi dia ri pi zi kii anyi laka. Anyiziru lazi le di si.²¹Ma paulo ni gbari si macwi lazi dii maa di si. ²²De modi le Opi Yesu Kristo ni ku, lalu kolu andaa ni aa. (Maranatha.) Opi emu! ²³Gracia ama Opi Yesu Kristo di kolu anyito. ²⁴Le madi kolu anyi to maa'le kolu anyi to borodu Kristo Yesu ni aga. Amen

2 Corinthians

Chapter 1

¹Ofu di enga Paulo ni Rubanga a ovile olure re ga maju Yesu Kristo di ri di ama adozi Timateo to. Ziki ba Kristo di Rubanga di to Oluba Korinto ga ri pi ‘ I, pi Kristo ba borodu Rubanga di(Grigi) oluba Girigi ni vuga ri pi to. ²Rubango Ama Ata pi Opi Yezu Kristo to kuke anyini kiza asi ibwe to. Paulo kanjo Rubanga ni (Rubanga asi ibwe cidu di ‘i).³A akeki anjo Rubanga ni ata ama Opi Yezu Kristo di ni, anda ni Ata kiza ni ata ri ‘i ! ⁴Anda ni mo’di amani (elokore) ekonyire candi amadi ni aga si rii, disi du (ama) ba i sa ake ekonyi (konyi)’ ba zipi candi esuba ri ni saw a, edaki kiza alu alua engare Rubanga di si ri ayo⁵Kalande ama remuka candi (monigo) amgbu Kristo di ni aga ri ani, emuruki ekonyi anda di (nja) (amgbwugo (eyo) ri si ra. ⁶De ecandi ru sa, ile (ibri) kolu ekonyi ‘ba a esule ri si ongu di ama laraika (relokoka) i. De eko nyi ama, anyi sa ekonyi anyi ake amani (‘bani) okpo candi ‘di ni ebizo (mizo) ⁷Mata asi anyi si, adusiku mani ra ata anyi to candi alu alua ri ayo, anyi sa anye ro anysu konyi ama esule ri ra.⁸Ma adinji male anyera candi ama esule Asia aga ri zwa candi ama ebile (diadi) (duwadu) ri ra, ebe du amani kura amevo amo lu lidi ri ra ‘i. ⁹Amani sin a ali da amani liger a. Nga di ederu amani amani egenizo amanga si ku (ama ama niku), ki ra ‘ri amegeni te Kubanga ni ‘ba daka ra ri ni enjire ri ayo. ¹⁰Lari ama candi injwi da di ni aga sir a, kemu kalari ama ra, ama asi taka anda si si, kemu kalari ama idi.¹¹Anyisa anyakonyi ama elegy anyi di si ri ani. Rubanga keri elegi ‘ba yayadu (ubia anyabwu ri dir a, kuco tutu amani ruga ra. Ba amgbu (ubi yayadu) Kengaki aia uduku anjo kere ga Rubanga ni ama si. Paulo kulufu awe anda di (anda awe).¹²Nga ama oluzo anjo to rid ii, amani asi (aside) kedetee amani ‘ ibu rudige dia nda ndo le anyiri ekonyizo ri ‘i, amedee lejo anda asi okole ri di si Rubanga ni Andaga kiza anda kele ri si cirri vudi di si ku. ¹³Macwi anyini nga anya lale wa onguru anya ekwina ni erile wa ri ‘i. Megeni anyeri ekwina pelere ra. ¹⁴De anyini lejo ni ekwi ni adi ca ku sa, anyeni anyini e ra, ‘du ‘du O’du Opi Yezu Kristo di si anjo kemu kuko anyi amasi cwi (ra), ama ‘i sa amero amanjo anyi sir a.¹⁵Ma nga di nila ra si, maraa amemu anyidi kpa, ‘du ‘du anyevo anyesu du tutu vu eri. ¹⁶Edu si ku akoluki anyeto kpa, madi mu Macedonia ga, Onguru ma engwire ga Macedonia ga si ‘du ‘du amande anyi to kebee du anyike mani ekonyo mani kizo Yudea ga.¹⁷Anyi raa mara ‘lejo di ni a ‘ca kuni ya? Anyi raa malura nga di manga si ya? Anyi raa gba gba du de malura nga di ni di pi na ra madi kolu ‘ba (Ekwi akoi) ri pi di ani, du du a majo ‘’Ooo, ooo’’ onguru ‘’ku ku ni saa alu alua ri si ya? ¹⁸Rubanga a oluka bwa bwadu ri ani, loku anda) ri ani, ‘lejo majole anyini ri nga a’ile ra ako ‘’Ooo’’ onguru ‘’kusa ‘’iyo ri ani ku.¹⁹Adusiku Yezu Kristo ni Rubanga a Ngwa ni ama ‘lejo na ngele anyini sila pi to, Timateo pi to ni, anda ni mo’di nga aire (Lara ako, nyadu) ‘’Ooo’’ Kusa ‘’ku’’ (Iyo) ri ani ku’bwa bwa ri anda ni ‘’Ooo’’ Rubanga di’ i. ²⁰di ekwina ‘’Amen’’ si amajo oku Rubanga di ni ruge ru Yezu Kristo di si wa ri ‘i.²¹Diadu Rubanga ni bwa ri kuke bani anyito mori edezo wa Kristu ni ga ri ni, anda lupe ama. ²²Edu ba anda gura ama ni rige, ongu ke bani endi ole ri, i amani asige aga gura nga emure anda ga ri, i du.²³Duna, malungwe Rubanga ni olure ga mani sadeni du, le,jo ni ekwi ma emuzo korinto ga kuru ri du du amekuka anyi la’da injwi ri ni aga si. ²⁴Di ama majo anyini anyi’ba anya a’i ‘ibu ge ingoni ya ,i ku. Duna, amale akedeki ‘ibu anyito alu du du anyini ‘a kuga anjo si de anya edezo okpwo anya ‘ai ni aga ri a ni.

Chapter 2

¹Kule anucu ma de le’jo na kolu loso ku sa i. Ki mange nga ovi ma ndele redere mani Opi akele ri ni dipe. ²Lejo ni dini: Kristo bago zi ziru rubu oru ri nig e, kinya na lamvu diadi mudi a limbi isu ni ra. Maniku de ngadi ederu ra ya ‘i, nasi orobibi lubi anda ni ni, te Rubanga ni ni adute.³Mangwaa idi, Maniku de nga di ederu ra ya iri ku nasi orobibi lubi anda ni ni-te Rubanga ni ni adute. ⁴naa eri nga nga ba amgele yakwe ri ‘i, nga lele bani leda ku’jo kpe ri i.⁵Mecuma m’odi di si waki mangasi mecu maku mecuma tete nga mani edete okpo ako ri si. ⁶De amale mani ecaaka ra sa moludu mamali ku, adusiku medete nga bwabwa ri ayo ki male amecu ru ku, adusiku male mo’dizi kenja ra anda mani ecuzo rii, nga anda ndele ma a edele pi nga anda erile ma’ jole ri si ku. ⁷Ki amecu du ma nga amgbwago ma ndele ri si ku, ebe du nga soma agaga, ‘ba majugo ku (adute adute ku).⁸Lejo di si melegi opi di vu ina kudu nga di mani dige si pi. ⁹Anda ai ni: ‘’Ekonyi madi ate nyini ra; okpo madi nja rere de nyolu okpo ako ,i. ‘’Malanjo amba mba ma ecuka ma mori ako si si, dudu amesu du okpo Kristo di mari mara lute zo.¹⁰Malanjo ma oluka mori ako si, mani ludaka si, ecandi esuka si, ecandi keka amani si, pi ma ecandi mbwimbwi esuka ru Yesu Kristo di si si. ¹¹De ma mori ako, karasuke (ambi ma) ma okpo rere. Mede nga kalande mo’di mamali ri anyi’i. Anyinge mani dimba wa ri anyi ‘i. De amolu mo’di ekwi ako rii sa maju anyidi zwa ma ku.¹²Ovi idetezo du anya andaga ma maju ri ederu anya lelega lejo ebika nja ri to; laka nga edeteru ra(lete), nga anzo rii pi nyuma to saa a’a. ¹³Ngazi anya esule ga kalande Kristo’ba zipi a sule ri ani ri a’di?Rari ma anyini ecandika mani ta mbaka ku si ‘i. Kiza si anye’be mani ma anyini ecandika ni ra.¹⁴Di diadi vu inazo ma emuzo anyini ndire ga ri’i, ki ma’ba asi nga zi a’izo anyidi ku. Mal lele ri anyi ‘i, anya rubia ‘i ku. Anyini ra bonji mba aia ata nit a niku, ki ata kumba aia bonyi nita ni. ¹⁵Memu molu anjo to nga madi ni enjika pi mani keka ayini leka ndo si ya?¹⁶Anyimba ma ta karu ni anya ie ra. Ki ba zipi kevo ku’joo ma modi luna re rii malunjwa anyi enjo si. ¹⁷A’dusi? Ma ’ba zweka anyidi si malunjwa anyi enjo sir a ya?

Chapter 3

¹Di kedetee amecuru amangasai ya? Ba zipa a lezo ri ani, amale ofu nya ni dimba nyere anyini ruge ri ku, kusa ofu engare anyi di ri ku. ²A’dusi anyi gbwa anya ngasi ofu ru ewire amani asi aga ba borodu a ndele onguru aia lale awa ri i. ³Edeteru pelere (‘ca) anyi ofu engare Kristo di ama ngole rigi; acwi ingi si ku ki cwiru Endi Rubanga olure lidi ri si, cwi onu nga cwizo ri ni dige ku, ki cwi anya asi lidri ri ni aga.⁴Ama nga di ni jo zo rii, amageni Rubanga ni Yesu Kristo si. ⁵Amede nga di ama okpo si ni ama ni aside ge iyo ki okpo ama edezo ri enga Rubanga di. ⁶Anda ni modi amani okpo kere oluzo ibuba cara u’di di di ri ‘i. Cara di ac wi nukuta si ku, ki acwi endi si. Ofu cwile nukuta si ri kezi ‘da, ki endi le kezi lidi.⁷Cara da ezire ri acwi nukuta si ori dige sa ekezo ri si, edete oku Rubanga di ri ra. Esu(saa) muze ami sure oku Rubanga di sis u ri, ‘ba Israeli maki ndekana kpe ozi oku di olu bobo du ku. ⁸De cara da ezire ri kemu oku to dini na, ‘ibu endi okole ri di a oku a amburu(retu?) ni ingoni pi?⁹De ibu ‘bani da lalizo ri a oku kolu dini na, ibu ba ni enji ebezo ri ni oku kolu ingoni pi ya? ¹⁰bwabwa du, oku diadi ri a oluka ambwugo du rere si, ebe oku andari eze ambwugo ri e iyo. ¹¹De nga bobodu ri ni oku kolu nja dini na, nga olure tadu ri a oku kolu nja rere.¹²Ama nga dini egeni ka si, Amange lejo asi okpo to. ¹³Kalande muze diani anda anda ti labure bongu si cwi, du du ‘ba Israeli di kunde du anda mi sure ri a legweka ni ku ri ani ku.¹⁴Bwabwadu asini pi kura nga kpe; bwi dia du , cara oku ri lazo ri ni nga bongu alua ri olu diadi sa na ‘a. bongu di duru eze sa kuru, rari te Kristo kuduo wa ri ni. ¹⁵Bwi diadi, de ala cara muze di ai sa, bongu na tozo(kemu) kzu aini aside di. ¹⁶Kalande Buku okole ri a ‘jozo ri ani: Bongu na ‘duru ku, bwi kufuki Opi ni a’i kpa.¹⁷Diadi Opi ‘di Endi; kare Endi di a lure ga ri ni ga dimbwo a’a. ¹⁸Ama borudu amande oku opi di andati labaku ako. ‘Di oku alua rii engare Opi di rii (ogo) anda isa enderi, amani ovi ecore anda ani, oku nja emure lesire ku ri ni agar ii.

Chapter 4

¹Ake amani ‘ibu dini edele kiza Rubanga di si; disidu amalande laku ku. ²Amaga nga edele dinja du onguru ogu ogu ni ri imbwe; amide nga onjo du, kusa lamu zo le’jo Rubanga di si enjoduku. Ingwe bwa bwa ri si amolu Rubanga anda ga onjuru amobie le’jo lalile amani di ge modi alu alu a ra loso ri si.³Ofu loso ama ngole ri de kuzura bazi pi ni di, ile zuru te ba legweka di ri pi ni. ⁴A’iki ku ni a’dusi Rubanga enjo vudige dia ri labu asi napi cwi. Ebedu ndeki ingwe vu zire ai di ku, ingwe engore ofu loso ri ni aga si eku Kristo ni gbwa Rubanga gbwa ri ani ri di ngere ri ‘i.⁵Disidu amange nga amani dile ga ku, ti amangee Yesu Kristo ni opi ri adile ga, amale a madi lejo Yesu di anyini ayo? ⁶Rubanga ni jore, ‘’Ingwe kungwe vu mudi aga ri, anda ni Rubanga alu alua bare ingwe anda di Kugwe amani asi aga du du ba borodu kunde lini Rubanga oku di a sule ‘Kristo a andati ge ri.⁷Ama Aluka limi andi di to si, amalande ku’ do bile ludwi si ri ani idete zo okpo ndedi a lagare pi rere ri Rubanga di i, amadi ,I ku. ⁸Ecandi ama odu adu si, ki alada amakpo ni kuru; zipi si amani di kukiru, ki amani asi(di) lumvuru ku. ⁹Ama o’ja ‘bazi ya yadu (mundara) ki rozi amadi loko ku; zipi si alada ama injwi sa, diki ama ku. ¹⁰Amale mu odu cidu si amani ruge yazu a dato, du du anda lidi sa kalande ama ruge wa ra¹¹Ama lomure ga lejo Yesu Kristo di si amani lidi candid a dini aga du du anda lidi kunderu ama ru dare wa ri ni aga. ¹²Da kede ibu amani asi aga, lidi kede ibu anyini asi aga.¹³Buku okole ri kiyo: ‘’Ma jozo ri adusiki ma ‘I ra”. Disidu endu aidi alu alua ri si amaisa ama jozo rii ama a ‘i ra. ¹⁴Amani ra (ja) Rubanga ni opi Yesu Kristo ni engare lidi rii kenga amaisi Yesu pito lidi, kuzi ‘ba anyito kare(ole) alu ga anda ni anda ga. ¹⁵Nga di borudu (ederu) anya lejo si, kiza asi ibwe Rubanga di kaca bani cidu kebeedu kelegiki okpo si anjo kezo oku Rubanga di ni.¹⁶Lejo disi amebe ra amadi ku. De amani ru gba ri kevo kada ra sa, ki rusa lidi ama endi di kuzi renja si odu cidi si. ¹⁷Candi angwa ama esule ‘di kuke amani oku nza lokore ku ri ra, kuzwa candi ama esule ri okpo si ra. ¹⁸Amaba amani asi nga ndele wa ri ni ga ku. Ki nga ama ndele ku ri ni ga. Nga ndele wa ri kelegwe saa ga si (ezeze), nga ndele ku ri kolu tadu.

Chapter 5

¹Amani ra (ja) zo sile rudige dia ri- adusiku amalayi ru vudige dia ri ra, zo Rubanga a sile amani rubuge ri a ‘a; ba di Rubanga ni andangasi edeni onguru kolu tadu. ²Diadi amani asa kalajwa adusiku ama vico bongu amadi edele baba rubuge ri ni suzo ri nja rere; ³Ama oluka vico di to si, evo esu ama assa ku.⁴Ouka zo vudige dia ri ni aga si esu candi asi lajwa to; di kajoru amaga ama ru vudige dia ri imbwe ku, ki amale amesu amani ru ‘rubuge” ri i, du du ru mware wa di lidi kuru du co. ⁵Di lejo toma Rubanga amanibizo rii onguru ke amani endi anda di gura du.⁶Amani asi odu cidi si okpo. Amani ra de amolu bar u di dini aga ama ba opi di ni agasi langwe ⁷Lidi amadiai, anda ni nga ndele mi si rii ku. ⁸Amani asi okpo amale loso si amebe ba ru di ra, amaro olure ba Opi di ni aga.⁹Ki amale anjo keka andani kuzwa nga borudu ra, ba amadi di maga kusa nale ri ni aga. ¹⁰Kole ba borudu akuvoki Kristo a anda ga; kemu lejo amadi ni lalire. Du du modi alu alu kesu du lamgba nosi nga anda edele lidisi injwi kusa loso ri ni vuga si.¹¹Amani leti Opi ni ruzo ri ra(ja) disi du ameta ba. Rubanga ni ama loso du; moganie anyisi anyini ma anya asi aga loso du. ¹²Amobi ama ovi ni edeteka anyini idu ku, ki ra rii amedete anyini lejo gbwa anyini recuzo amasi ri; dudu anya ‘i ‘ba rucuba ba zipi a ovi si ri wa ki aia lidi si ku.¹³Ama gbwa gbwa du mamali ya? Ki de ama mamali, ama mamali ri Rubanga si. Ama ‘baciri to rii ya? De ama cirri ri anyasi. ¹⁴Le Kristo di a mani laseka ni si, diadi amani ra modi alu da’ba borudu si ekwina ‘ba borudu emeru da anda di ni ya alu. ¹⁵Da ba borudu si du du ‘ba lidiri kolu du aiangasi ku, ki koluki du du andani gbwa dare onguru ngare(enjire) lidi aia lejo si ri si(ni).¹⁶Ngazo diadi bwi anda ga akalali ba zini le’jo ciri‘ba di si ku. De kesu andani abalali Kristo a lejo ciri ‘badi sis a ederu diadi ku. ¹⁷De modi pi kemuru ki Kristo to alu diadi anda ni mo’di udi rii, nga oku ri diadi laga pi, lidi ri esa woni.¹⁸Nga di borudu Rubanga ede ni. Amba oluka anda o’ja bazi ‘i si Kristo si eco ama anda rozi i. Onguru be amani ibu bi zipini ecozo enda ni rozidu rii. ¹⁹Nga ama ngele ri dii, Rubanga eco ‘ba vudige ri borodu rozi du Kristo si. Rubanga ‘ba bi aia enji nig a ku, onguru ke amani le’jo anda ai ni ecozo rozi du rini(ngele ayo).²⁰Ama diadi ‘ba Yesu Kristo ati ediba rii, kalande Rubanga a ‘ba aizo(aika) leti amadi si ri ani: Yesu ni tige ama ai anyi, kulee Rubanga keco anyi anda o’ja’bazi rii anda ni rozi du! ²¹Ama lejo si,ba Kristo ni enji ako ri ecoru(engwi) enji to, du du Yesu si akalande(akalamiki) anda(nga loso) Rubanga di wo drini.

Chapter 6

¹Ama oluka ibuba Rubanga di ‘i si, ama ai anyi, kulee akukuka kiza Rubanga di anya a esule rii ibu ederu ga ku. ²Anyori le’jo Rubanga a jole ri.”Mori anyi sa nasi kiza edezu ra, mokonyi anyi o’du na si anyini lari zo”. Anyori” di saa kiza Rubanga di ni esuzo ri’i, di endu odu lararizo ri’i. ³Ama amangasi le amuluba leti ku dudu ibu amadi kudi oku injwi ri ni esu ku.⁴Nga borodu ama odele di kedetee ama ba lejo Rubanga di ni ngoba ri ‘I le’jo ebika luzuka ako, candi, nga ako, asi lajwa ⁵Lamgba to, mabusi to, o’ja to, landeka to, o’du koka ako to abiri to; ⁶Le’jo bwabwa ri to,lini to, le’jo mika(ebika) to, kiza to, Endi Okole ri to le bwa bwa (dranga) du ri to, ⁷Lejo anda ri to, okpo Rubanga di to, ago ni kwe anda di o’ja dizo ri ni koka di anda si onguru di legi si.⁸Ama oku to sa ba olu amani edere; ba amani edere ga sis a ba kecu ama, amajo nga anda(bwabwa) ri sa, aba ama ba enjo ri ‘i du. ⁹Amalande b anile ku ri ari sa,’ba borodu ni ama ra; kalnde amada ra ani, ki anya ndezo ra ri ani amolu lidi. Ake amani lamgbwa ra sa, diki amaku; ¹⁰Amalande ba asi lajwa to ri ani, ki amolu anjo to odu cidu si; ama landa nga ako, ki ama ba ba yayadu engwi limu to; kalande ama ba nga ako ri anis a, amadi nga borodu aa.¹¹anyi ma rozi ma lelendo Kristo ni aga ri! Majo le’jo di anyini asi si, ametede le’jo amani asi aga ri anyini pelere. ¹²Amalukwi le’jo amani asi aga ri anyini ku, ki anyulukwi nga anyini asi aga ri amani anyi i. ¹³Ma’jo nga di anyini kalande ma bonji i ani. Anyedete amani ovi alu alua ama edetele anyini ri’i. Anyadete le’jo anyini asi aga rii amani pelere nga lukwika ako.¹⁴Akemuru ‘ba a’i ako ri to alusaku, adusiku anyi ‘ba mgbimgbi ri’ i. Nga loso ripi kesiruki nga injwi ri to ingoni ya? Ingwe pi kolu ini to kare alu ga ingoni? ¹⁵Kristo pi kalamiki lejo sitani to wa ya? Nga ‘ba a’i to ripidi ‘ba a’I ako ri to ri ingo ‘i? ¹⁶Emuzo Rubanga di ori injwi ba a edele ni ri to kare(ole) alu ga wa ya? Ama zo Rubanga lidi ri di ‘i! Rubanga ni gbwa ri a joka: “Maba ba ma’di ba madi to, Medu molu ai ni aga, Molu Rubanga ai di I onguru koluki ba madi ri ani.¹⁷Disidu! “Anye ‘be ai, anyalanjuru ai to ra, Akelo nga andi ri ku. Mako ma’I anyi ra, ¹⁸Molu anya ata’i, anyolu ma bongi i ongu ma injonji’i. Opi okpo to ri jo nga di ni.

Chapter 7

¹M’adinji, le’jo di ecaranu ama borodu(cidi) ni. Disidu (ayodu) enge ama nga borodu injwi ama ruge nosi ama endi ni ecore injwi ri ni aga si pi, ongu akoboki olule(ole) okole, akoriki Rubanga lidi amadi ni aga si.²Amajo nga di le’jo lalizo anyini dige ku, ki ma ‘jozo andani anyini ra ri ani, anyi amani loso; ³olu anyito alu ga, de akolu lidi de oduki ra sa ‘i. ⁴Mani le’jo anyidi ca; mecura anyi si. Candi ama esule ri ni aga sa, amani asi olu okpo, amani aga anzo sir ere de.⁵Ama esaka Macedonia ga ri a vuga sa , amani lovuka olu alusa iyo. Candi olu a‘a kare cidu ge, ojoja bazi to(sa olu aa), ongu ori sa olu amani asi ge aa. ⁶Ki Rubangani bani asi embare ri emba ama asi Tito a esaka si ra. ⁷Kite anda emuka si ku, ki anya anda asi embaka si. Etede amani le anya lezo mani ndezo rii, asi lajwa anya esule rii anya oluka baba ma o’ja bazi igagare ga ri’I aduzo ri, disidu manjo du okpo si (ebe du anjo monijo ri koma cwi).⁸De ofu Andani ma cwile ri eseka anyini asi lajwa ra sa, mani asi lajwa ma ofu name cwika ra si ku. Esu kulee asi lajwa kukoma du ra mandeka ofu na ke anyni asi lajwa ra si, ⁹Ki mani asi diadi ibwe, ma asi lajwa keka anyini siku, ki anya asi lajwa a baka anya lidi anydi ni ecoka rasi. Asi lajwa ile Rubanga eke ni, disidu make anyini cardi kura. ¹⁰Asi lajwa Rubanga a kele ri keco bani asi ‘ba zizo lala rire ga. Ngasi gale laka na iyo! Ki asi lajwa vu vudige ri kezi da.¹¹Anyinde nga Rubanga a edele asi lajwa anyidi si ri, ba anyoba ‘ba’ba anya lidi ni eduzo, bwabwa nga dipi ni aga: angala, ori, vico nja rii, le ibu loso ri ni edezo rii pi lamgba orika! Le’jo yaya du di mi asi, anyedete anyi enyi ako (anyedete anyi enji ako. ¹²De amajwi ofu ile anyini ra sa, edeteru macwi modi nga edere injwi ri si ku, kusa modi nga a redere runaniga injwi ra si ku. Ki macwi ofu ile anyini anyini edezo Rubanga anda ga ‘di anya le amani ruge ri ingoni pi ya ni edetezo.¹³Dii bwadu amesu leti ama asi ni embazo rii. Te amani asi embazo ku, ki ovi Tito amani asi igbwe kezo leti anya anjozo ai to ri si. ¹⁴Mecu ama anyi si anda ni anda gar a onguru anyike mani asi lajwa kuru. Nga ama, jole anyini ri tesa lejo bwabwa rii. Disidi ama recuka Tito ni andaga ri esura nga anda rii.¹⁵Anda le anyini lezo ri enjaru ambwu(eyo), Anyi borodu a anda ni ti Erika ra si ongu anya anda ni aika laru to pi ori to ni eraka si. ¹⁶Ma anyini egenika wa si, mani asi (enjwi) imbwe!

Chapter 8

¹M’adinji, male amedete anyini nga Rubanga a edele Kristo’ba Macedonia ga ri aruge rii. ²Obi aini asi ecandi aia mi Zwale wa ri si, anjo aidi njagodu ri pi nga ako aidi zwa nga aia kele nga lou ako ri ra.³Kule amera anyi keki nga nja aia ateka wa ri ni pi,ongu zwa di sa ra. ⁴Ziki ama dudu aisa ai kuke nga ‘ba Rubanga di yudea ga ri ni. Edeki nga di ra aidi si. ⁵Esu nga di ederu zwa ama rale ri ra! Ki ati asiki ai aiangasi opi ni; dini vuga le Rubanga di si aziki ai amani.⁶Disidu amazi Tito ni ibu dini edore rii kalamu to du anda ga, kekonyi anyi asi cidu si ibu tema le di si. ⁷Anyi borodu limi to: a’i ge, nga’jore ga pi ciri ga, anya le oluzo baba ‘ba ekonyire ga ri ni ga, pi le anyidi amani ruge ri si. ‘Disidu amale anyisa anyede ibu le di ‘di ani.⁸Amaba anyini cara alusa ku. Ki medete anyinibazi a oluka baba aia rozipi(ba baazi)? Ekonyi ga ri ayo; male amesu di anya le tema ri ingoni ya ni. ⁹Anyini le ama opi Yesu Kristo dir a; anda ni limi to sa, ecoru nga ako anyi si, du du anda nga ako si anyolu du limi to.¹⁰Ra madi le’jo di nig a ri di ’i; kulee loso rii anyeko nga anya edole kinya lagare ri si ri ra anyi ‘ba atizo ri ‘i nit e nga (ibu) edeka si adute ku ki kule anyisa anyile nga(ibu) edeka. ¹¹Disidu anyeko anya ibu ni! Anyolu ekore na nig a baba! Anya vico kolu ekore na nig a kalande andani anya edozo ri di ani. Anyede nga di nga anyidi aa ri si. ¹²De anyi baba nga kere ga, Rubanga kai nga anya kelerib kalande anya olure ga baba kere na ni ga ri ani, ng anydi iyo ri si ku.¹³Mobi ‘ba zi abeka amaba dud uteri te anya dige si ku; ki nga aoluka anyadiga nja si, ¹⁴anyobi ‘ba zipi ekonyi leka ra ri pi ni ekonyile. Dudu de anyisa anyile ekonyi, ongu de esu aidi nga a’a, kekonyi ki anyi ra. ‘Disidu ai eri tuwa kekonyi ruki ki kuvi ru vi. ¹⁵Buku ole (Okole) ri a’jozo ri ani: ‘’Modi nga tare nja ri di nga olu nza rere ku; modi nga tare ga ri di nga olu gar ere ku’’ ri ani.¹⁶Anjo kolu Rubanga ni anda Tito a asi ‘baka amadi ani anda anyini ekonyika si. ¹⁷Ede nga ama andani zizo ri ra; bwa bwadu anda ni diadu baba zwa andoni ri ra. Kemu anyidi anyini ndere tema anda leka si.¹⁸Mazwe andani ama adozi alu ‘ba cidu(borodu) a rule okpo si Kristo ‘ba nga ibu anda a edele ofu loso ri ni ngeka si ri si. ¹⁹Kuvu adi ile ra, Kristo ‘ba lupo (ovi) anda ni lamure ga amato de amavo ibu le di ni edesi opi a ekusi si ‘i; onguru edetezo amale ekonyi kele ra ‘i.²⁰Amegeni amageni ama nga anda ri ni edeka ayo si luruzuka kolu iba nja dini edere ga iyo; ²¹‘disidu male nga loso ri ni edeka te Rubanga a andaga ku, ki ’ba andaga sa to.²²Ai ni awebazi du amazwe adozirezi na zo ri to; amobi asi na vu yaya du, ki rusa emsu anda ni baba ekonyi kere ga. Diadu sa anda egoni anyini nge aa, anda ni baba asarega ekonyi kere ga ai. ²³Ki Tito le andani ma’ adozi ni ama ibu edere rezi anyi ni ekonyi re ga ri ‘i. adinji eri aia vobazi ilepi edeki Kristo ‘ba karega ongu kuzika oku Kristo ni. ²⁴Anyodete anya le ni anda ni; di kebee Kristo bazi kunie ama recuka anyi si ni nga bwadu(bwabwa) ri ni ra(‘ja).

Chapter 9

¹Lejo mani ofu cwizo anyini ekonyi zwele ‘ba Rubanga di Yudea aga ri ni a dile ga iyo. ²Mani ra anyile ekonyi kele ra ‘I, ‘disidu maba lejo anyidi nja ‘ba Mcedonia aga ri pi ni. Dini adinji Girigi aga ripi obaruki baba ekonyi kere ga bwi kinya agini ri si. Anya le enja aia mori ibu loso ri ni edere ga ra.³Amazwe adinyi (ilepi) (dipi) du du ama recuka anyisi ri akede du ku; ki ma ‘jozo ra ri ani dudu anyolu konyi anyidi to baba ⁴Kusa de ba Macedonia ga evoba mato ri kesu anyi baba ku dinja amani kore ri kolu ingoni pi? Dinya anyidi le joruka adusika amani ra anyi baba i. ⁵Le’jo disi amara loso ri adinyi dipi kuziki vosi amani andaga, dudu amesu ekonyi anya lele kele ri kolu baba de amesa ni amesu du baba dudu kedete le anyidi, ki mori si ku.⁶Anyira lejo ma jole dini ekwi: De modi kuji ori ga, kulwa anya ga; modi ori yire nja ri kulwa anya nja. ⁷Mo’di alu alu kuke anda lezo ri ani, kukeru asilajwa ako onguru okpo si ku, adusiku Rubanga le mo’di nga kere asi ibwe si ri’i.⁸Rubanga kemu kuke anyini nga nja ra, rodu ra, onguru kate ti anyini ibu loso bworudu anya lele anye dee ri ni. ⁹Kalande buku okole(ole) ri a’jo zo ri ani: ‘’ke nga yaya du ecandi ‘ba ni; asi ibwe anda di kolu tadu,’’(loko ku).¹⁰Rubanga ori kere mo’di ori yire ri ni lenya nyale ri to rii sa kuke anyini ori bworudu anya lele ri ra onguru kumba ra, anyesu dudu nga(anya) lwale yayadu anya oluka nga lou ako asi.(avi?) ¹¹Di kubaa onyolu odu twadu si limi to nga kezo nga lou ako, dudu ba amgbu kanzo Rubanga ni konyi anya ekele amadi si ri si.¹²Ibu loso anya edele ri ekonyi te ’ba Rubanga di adute ku, ki kuke anjo Rubanga ni sa okpowasi. ¹³Ibu anya edele ri kub aaba amgbu kuke du oku Rubanga ni anya nga ofu loso Kristo di anya a ile ri ni, ga ‘i, asi baka si pi anya oluka nga lou ako si si ku, anya nga lanyuka ai to ongu ba zipi to si. ¹⁴Kelegi ki Rubanga anyini, anya vico a ai koka asi ibwe to cwi si, adusiku Rubanga ke anyini asi ibwe le nja asarera ri di ra. ¹⁵Anyi Rubanga ni dide andadi gelekpe ri si.

Chapter 10

¹Ma Paulo si, ma’I kiza anyidi asi ibwe si. Ma oluzo anyito rii ma’joo ma mo’di ibwe rii, ki de ma anyini lele ga iyo mecoru mo’di anya ri i. Ma’I anyi kiza pi, asi ibwe Kristo di si. ²De amemu ni sa, akumu ma angare ga anyi ni ruge ku. Mani mgbwe sa ra ‘ba joka amide nga vudi ayo ri ni amevo anga ‘i. (arja).³De amolu vudige sa amani ovi viru ‘ba vudige ri di to ku kuru. ⁴Ajuke ama ojja dizo nga okpo rere ri a mi zwazo ri ojukwe ama ojja dizo nga okpo rere ri ami zwazo ri ajukwe vudiga ri ku, ki ajukwe Rubanga okpo to ri di i. Mazwa nga epele le, mamali du ri mi ayo si.⁵Muzwa Lecuka ba ni cirri Rubanga di nizo ku ri borodu ra; onguru ameco lara ra? Borodu engwi opigo Kristo di ‘i, amebe koriki anda ni. ⁶De anyedete anya laru pelere ra, amevo amolu baba lamgba kere gab a laru ako ri pini .⁷Anyinde nga bwabwa ri ayo. Mo’di zi anyini lele ga jore anda ni Kristo di ‘i na aa ya? Kole kulura ana idi, adusiku ama ‘i sa ama Kristo di i anda a oluzo ri ani. ⁸Dinja ko ma okpo Opi a kele amani ri si alusa ku, de amecuma ayo si, sa ‘I, di kubaa anyitu oru, anyolongwiru vuru ku.⁹Male amedeteru anyini andaga kalande mo’di emure ori kerega ofu ma avile, anyini ri si ni ku. ¹⁰Mo’dizi kujoo: ‘’Paulo a ofu okpo ambamba rere, ki de anda nib a aga anda ni okpo ku ongu lejo anda di sa nga yaya ri i.¹¹Kule modi di kura nga ama cwile ri nga ama evole edele anyini lelega ri to a mbwi mbwi ni aa ku. ¹²Ki amo’bi (ro?) ama ‘ba zipi recuka aiangasi ndo ripi si ku. Anyinde mamali mi ambwu aidi! (Lali aidi ri ingiti!). Baki ai aiangasi oru rere liri aidi si onguru kuliki lejo aidi lerenika aidi ni vusi.¹³Ki ama le, recuka amadi amangasi lamvu cara ni di ku rari recuka amadi kolu bwa i’bu Rubanga a kele ama edele anyini lele ga ri niga. ¹⁴Ama evozo ofu loso Kristo di ni ezizo anyini ri ni aga amalamvu ‘ibu kele amani ri ni di kuru.¹⁵Amecu ama ‘ba zipi a ibu edele ibu Rubanga a ekele amani ni di a di ni lamvu ka ra si ni ku. Rani amara a’I anyidi kenjaru ra, dudu amo’bi du ibu edele nja anyini lele ga,ki kulee teas kolu Rubanga a lezori ani. ¹⁶Onguru amange ofu loso ri vu zipi anyini mara ga ri ni aga si, ki ameceru ‘ibu bazi a edele bazi ni lele ga ri si ku¹⁷Kalande buku ole (okole) ri a ‘jozo ri ani: ‘’Mo’di lere anda kecuru ri, kecu anda ni nga Opi a edele ri si’’ ¹⁸Modi aile ri anda ni bare andaga sir ii ku, ki modi aile rii Opi a ‘bale ni ri ‘i.

Chapter 11

¹Maraa anyai mawa de kolu ina mamali sa i. kule anya’i! ²avi koma anyisi cwi kalande anda Rubanga ni kozo ri ani. Anyalande zangwa ago nire ku ma ecarale ago alu Kristo ni ri ani³Ori koma cwi, adusiku anyini di kemu kenjiru ra onguru kubaa anyebe le anyidi gogo Kristo aruge ri ra, bwa ovi alu alua ini lunjwa Eva ni cirri enjo di si. ⁴Disidi mo’di emure udi ri kunge nga mbwi ri Yesu ni udi ri a dige ayo, viru anya esule ama ngele ri to ku. Nasi ofu u’di ri viru anya aile ra ri to ku, onguru anyaie asi cidu si.⁵Amajo anyini bwabwa du: maju amba dipi di nga mani zware ran a iyo. ⁶Nasi ma mo’di le’jo joka nire ku rii, ki cirri ga lele ku. Amedete ngadi anyini pelere saa cidu si onguru nga mbwi mbwi redeka ripi ni aga si.⁷Mali nga olusa anyini dige ma ofu loso Rubanga di ni ngere ga anyini kuru. Amaba ama amba vuru anyini otuzo oru(anyini bazo laru to)? Disi ma ego ya? ⁸Mova Kristo bazipi adide (maiya/musara) ibu amadi ni edezo anyini lelega. ⁹Lele ma olure anyito rubia a mani zwazo ra rii, de male rubia mazi olusa anya ekonyi ku. Adinji enyaba Macedonia ga ripi eziki nga borodu ma lele ri ni. Molu anyni teri du ku, kalande andeni riani bwi andaga sa ‘i.¹⁰Lejo anda Kristo dia oluka mani aside ge aa si megeni recuka di legwe mani vu borodu giriga aga ri ni aga ku. ¹¹Ma’jo nga di adusi? Ma anyini leka ku si ya? Rubanga ni ra male anyi ra’i.¹²Nga ma edele diadi di medee bobodu, du du maju ziba pi kecuruki du ama aisa ai ede ibu viru(ondo) ama edeka ri di ani ni ku. ¹³Ba dipi ai maju bwabwa rii ku. Ai maju enjo ri pi ‘i, ai di ‘ba enjo lujaba ibu aidini dile ga ri pi ‘i onguru kecoki ai du du ai kalande du maju Kristo di bwabwa ri pi ‘i.¹⁴Akau ko! Sitani sa keco andani kalande malaika ingwe di ani! ¹⁵Ki di lejo amgbwugo rii ku, de’ba ibu edeba anda ni ri kecoki ai kalandeki ba anda rii sa, vulega ngani ti a lokore ga, kevo kesuki bwa nga aia lele ri ra nga aia edele ri si.¹⁶Amangwa anyini(idi): Mo’di zi alu sa kura mamali riku. Ki de anyira andaani sa kule anyai ma kalande mo’di mamali ri ani, du du a mecura amba mba ku. ¹⁷Bwadu nga ma ‘jole diadi di nga Opi a lele amajo rii ku. Lejo recuzo ‘di si majo nga kalande mo’di mamali ri ani. ¹⁸ki ‘ba amgbu a recuka le’jo ba di ekwi akorisi si, maisa mecura anda ani.¹⁹Anyi anyangasi ciri, disidu anyai ‘ba mamali rii sa anjo to. ²⁰anyebi ‘ba anyini baka opigo du ripi a le’jo ‘ba anyini lutuka, ‘ba anyini osika rii, ‘ba anyini edeka rii,kusa ‘ba anyini elemvu ludiba ri to. ²¹Dinga koma cwi ma ‘joka ama okpo ako si. Ki de mo’di ku’jo anda kecuru nga zipi si –ma’jo nga kalande ma mamali ani- memu molu asi okpo du.²²Ai eberei’ba ya? Miasa ma ebere go. Ai Israeli ‘ba ya? Maisa ma Israeli go. Ai bonyi Abramo di i ya? Maisa ma bura Abaramu di’i. ²³Ai ba ibu edeba Kristo ni rip ii ya? Mo’jwa kalande mo’di mamali ri ani ki ma modi ibu edere Yesu Kristo ni aini zware ra rii! Mede ibu okposi rere; asu ma mabusi aga vu yayadu; amba ma vu yayadu; ire dato vii yaya du.²⁴Judei ‘ba mbwa ma mudina limbi dicadu ni ate vu tou ²⁵Roma’ba mbwa ma kurubai si vu ina; awa ma oni si vu alu omocu i ‘bo si ra ra ni vu ina; molu iyii aga saa mudiri alimbi isu ni vu alu, ²⁶ma awe yayadu ri nig a mesu ecandi iyi elure ri si ra, onguru kuraka ba ga si, ma ecande ni ma Judei bazi kafiri ba to ba ni. Ecande mbwi mbwi de taumi a si, ecandi nyaraga diga si. Ecanda meri ekpwa ri ni asi, econdi rozi enjo ri pi di si.²⁷Mede ibu ecandi to, Malamu odukoka ako, abiri iibi to oko ma “dima” okpo si vu yaya du. Linya ate mami ku vu yayadu, ijbwe dige, kusa bongu ako. ²⁸Onguru nga zipi ni edeteka ako, mani asi kolumvuru ma nga raka odu cidu Kristo’ba cidu a ruge si. ²⁹De mo’di zi di okpo iyo, maisa molu okpo ako. De modizi kude enji aga asi lajwa kuko ma cwi.³⁰De mecuru nga ma recuzu ri nga idetere ma okpo ako ri si. ³¹Rubanga pi ata Opi Yesu di- akecu runa tadu!- ni ma enjo ku ni ra.³²Ma oluzo damasiko gar ii mo’di vu lasere Opi aretasi a di na ni ndele rii ri ba ‘ba tauma ni tumi ge mani kore ga. ³³Ki aba ma(kongoro aga) (evo epkwa na ri ga) evo aga, esi ma ari di mbwo ri ni ga si vuru, mefe pi.

Chapter 12

¹M’adinji, mani emure ri, medete ma mo’di nga ngere loso ongu cirito ri ni kura; ki memu le’jo Rubanga a kele ri edetere. ²Ma olure anyini aga rii, nga te ma nile ri Yesu ‘i, Andani Kristo ni epale kruce dige ri ‘i.³Ma emure anyidi rii memu okpo ako, ori to, pi ru adika to. ⁴Nga ma ‘jole pi ma ngele ri, Mange cirri ‘ba di ‘ba etazo ri si ku, rarii me‘dete mori endi ole (okole) ri di ‘i. ⁵Ma aga dini edezo diani ri dudu anya ai kolu du ciri ‘ba di si ku, ki okpo di si.⁶Ki rusa amani ciri kele ba zoka amba ri ni aa, kolu dini sa cirri di vudige rii ku, kusa cirri ‘ba vu laseka di i sa ku, adusiku cirri aidi koloko loko. ⁷Ciri Rubanga di rugure di ama lenile lejo anda ekwi nile ku ri dii ri ‘I, anda ni ciri Rubanga a edele eze olure ga oku amadi ‘I vu a edozo kuru ri i.⁸Ba vu ‘di laseba ri ni aga mo’di alusa cirri dini nire ‘ja na iyo. Kesu kuniki ra, tamidi epaki Opi oku di kruce dige ku. ⁹Nga ama le nile ri buku ole (okole) ri a jole: ‘’Nga mi a ndele ku, kusa bi a erile ku ri ‘i, nga bani ciri zware ra ri ‘i; nga di borodu Rubanga ede ‘ba andani leka ri ni.’’ ¹⁰Di bwa nga Rubanga a edele ama ni endi ole di si ri i, Adusika ende kesu nga dini ri bworodu de kesu ngana kolu Rubanga di ruzure di ri ‘i sa kesu ra.¹¹Nga mo’di di ruzure di ri kedeteru bwa anda endi si, mo’dizi a endi si ku; Alu alua ri ani nga Rubanga di ole (okole ri si) ri si. ¹²ciri vudige ri ni ole ga, amesu endi ole engare Rubanga di ri keleri dudu ama dudu amani du kwe Rubanga a kele amani ri ‘i. ¹³Disidu amelini nga leti ‘ba ciri ri a nga lemizo ri si ku, ki amele ni leti ‘ba cirri ri a nga lenizo ri si ku, ki amele nice leti endi okole ri a le nile amani ri si. Ameleni nga endi okole ri dib a Endi Okole to ri ni.¹⁴Ki mo’di endi ako ri ‘i nga engare Rubanga di di ri alusa ku. Anda ni nga dipi ekwi ako; Zwa ciri anda dir a, a ‘dusiku kumiru wa ni leti endi ole ri di si. ¹⁵Ra rii mo’di endi ole ri to ri kumi loso nga cidu di wa ri ni, ki loso na mo’di zi kume kpwe.¹⁶16Kalande buku ole ri a joka ri ani: ‘’a’di kumi Opi ra ni ja ri ni? ¹⁷A’di kele ni anda ni wa ri ni?’’ ki ama ‘ba ra Yesu Kristo di to ri ‘i. ¹⁸Mai Tito Kamuni ra,onguru mazwe Kristo’ba aia vore rezi ri sa ma ‘i. Disidu anyijoo Tito Lunjwa anyi to ya? Amani ibu idere anda to alu onguru asi alu ri si to ku ya?¹⁹Nasi anyi raa te amange nga ama ngele ri amani epazo anyini anda ga ija? Ku (iyo) Rubanga ni anda ga amajo nga Kristo a lele ri ayo. Ma adinyi, nga borodu ama edele ri amdee anyini ekanyi zo.²⁰Ori kuko ma muka anyidi si ko, adusiku maraa mesu anyi ma leka razo ri ani ku. Mesuo oja’ja, avi, Anga nga lou, ‘ba ludaka, ‘ba otaka, recuka pi di sika to kolu a’a. ²¹Ma orizo muka iledia si ri ma Rubanga kemu kuke mani dinja anyini andaga ra, memu mowu ‘ba yaya du enji ogboro(ambwugo) edeka eze, ki rukaa ku ri di, aia enyi asa dipi ra injwi ri di edeka si ra.

Chapter 13

¹Di diadu vu na zo rii mani emuzo anyi ndere ga. Buku okole ri a ‘jazo ri ani: Sikia kaloliru loso ri nga sadenia eri kusa na ri a ‘jole ri si. ²Male ametede anyini adipi ede enji andani ati ni ya pi ‘ba ziba to tuwadu. Majo andani anyini awe madi erizo ri si nga di ra, ti diadi de amolu anyini aga iyo sa majoo idi. Odu ma ekizo rini nga modi alusa pire lamgba ga si pi na kolu iyo.³Anyile Kristo Ku’jo nga masi( matisi) iledi, anyero anyinie ra. De anda ni anyini aga anda ni okpo ako ku, ti ra ri kedete okpo amada di anyini aga. ⁴De maniniga okpo ako andadi si adi anda ni kruce dige kpwo sa okpwo Rubanga di si olu lidri. Ama remuka anda to alu si ama sa ama mori ako; ki ruleka badi anjilo ri si, evo oluki anda to okpo Rubanga di si.⁵Anyama anyi anyanga si onguru anyalali any a le’joni, ni zo a du bwabwadu, di anyi a’i to ya i. bwabwadu anyini ra Yesu Kristo ni anyini asi aya aa ya? De dini kule, mgbesi anyiga ru imbwe. ⁶maraa anyini ra ama ‘ba, dekara ri ‘i ku i.⁷Ama Rubanga a ni elegi dudu anyide du? Nga enji injwi ri ni aga ku edete zo ama ‘ba asa deka ra ri ku, ki du du anyede nga loso ri ayo de alandeki ba deka ra rii i sai. ⁸Amede nga ego ri anda loso Rubanga di ruge kpe, ki kuke amide nga ri ayo.⁹Amani asi ibwe de ama okpo ako nai, ki anyile anyi okpo. Du, disidi ama isa amelegi du du anyengwi loso amba mba rere ¹⁰Di nga tema ma ofu cwizo anyini ma olure anyini aga iyo ri I, du du de amesa ni angala kuko du ma anya ruge okpo Opi a kele mani ri ‘bare anyi ni dige ku. Okpo di anyini etuzo andaga anyini longwizo vuru ku.¹¹Diadi ma adinji, anyolu asi ibwe si anyo’bi zoka loso, anyekonyi ru anyi ni. (anya lofo ga). Anyemuru alu, anyolu ibwe si(oja ako)? Vu na nig a Rubanga le dri ibwe to rii kolu anyi to. ¹²Anyizi anyi anyi ni anjo si.¹³Kristo ba borodu zi anyi laka.Tutu opi Yesu Kristo di, le Rubanga di, ¹⁴lemu endi okole ri to kolu anyi borodu to.

Galatians

Chapter 1

¹Paulo ni majugo - le 'ba di si ku kesu 'ba a ovile ni rii saa ku, ti le Yesu Kristo pi Rubanga Ata Yesu ni enjire pi da aga si ri di si - ²pi adiinji aa mato kare aluga ripito, macwi waraga 'di ekelezia mgbimgbi Galatia ga ri ni.³Kiza kolu nyini pi i'bwe to engare Rubanga ni ama Ata 'i ri di si pi Opi Yesu Kristo di si rii, ⁴Andaa azi Andaa lidi ama enji si dudu Andaa kalari ama vu injwi 'di niga si, le ama Rubanga pi ama Ata di si, ⁵Andaa ni kolu eku tadu tadu.⁶Ma'u cwi de ameri a'jo anyulufuru pi ezeze 'dini na'i Andaa ni anyini lungwere kiza Kristo di si ri di si. Ma'u cwi de anyulufuru ofu loso zi mgbi na di na'i, ⁷ti gba rii ofu loso zina iyo, rari 'ba zi vo anyini ecandirega pi Ofu Loso Kristo di 'di ni ecorega letzi mgbi nasi.⁸Ti de ama'i, deku malaika engare ru'buge si na'i kunge anyini ofu loso zi mgbi ama ngele anyini ri to, kulee akalu ra. ⁹Ama 'jozo ra atisi ri ani, diadu saa ma'joo idi, " De mo'di zi kunge anyini ofu loso zi mgbi anya esule ra ri to, kulee akalu mo'di ile ra." ¹⁰'Di ke'detee a'jo diadu male 'ba kecu ma'i ? Iyo, rari maa lele ri Rubanga kecu ma ni. Mandu anjo anjo keka 'bani ayo ya ? De adi mandu anjo keka 'bani ayo, ku'joru ma Kristo a opigo 'i ku.¹¹A'dusiku male anyini, maa adiinji, a'jo Ofu Lofo maa ngele anyini ri enga 'baga si ku. ¹²Mo'di zi ke mani ofu 'di ni ku, pi saa mo'di zi leni ma du ni ku. Rari mesu Yesu Kristo a re'deteka mani si.¹³Anyeri ra lidi madi a ovi anda maa oluzo dini Yudei 'ba di niga rii, esu mecandi ekelezia Rubanga di ambamba pi esu mo'bi enjile ra, ¹⁴moko cara dini ama a'bi di ni vu tuwa pi 'ba dini Yudei di niga ripi ni lelega malaga ati ma'i. 'Di ovi maa asi tazo okposi ama a'bi a leti ni vu okorega rii.¹⁵Ti de Rubanga mani lupere mende a 'aga si, pi mani lungwere Andaa kiza si ri a'ira ¹⁶dudu Andaa ke'dete Andaa Ngwa ni mani, e'bedu amange le'jo Andaa di 'ba juru ri ni lelega, malari lara esuka 'ba di si kurukuru du kuru. ¹⁷Mamu saa Yerusaleme ga kuru 'ba alungwe a'i maju du mani ati ripi di. Rari mamu ati Arabia, pi 'di a vuga mangwi Damasiko.¹⁸Ongu kinya na a vuga mamu Yerusalemu ga Petero ni zirega, pi molu andaa to o'du mudilimbi tou. ¹⁹Ti mande maju zi'ba ripi kuru, rari Yakobo ni Opi adozi 'i. ²⁰Nga maa cwile anyini 'diniga, ma'joo anyini gbadu, ma'jo enjo ku.,²¹'Di a vuga mamu kare Siria pi di Kilikia to ri niga. ²²Esu adi ekelezia Yudaya ga Kristo ni aga ri nikii ma ku. ²³Erikii eri papala a'jo, " Mo'di anda amani ecandire ri diadu ku'joo, a'i anda andaa lele enjile ra 'di andisi ofu loso rii". ²⁴'Disidu kekii eku Rubanga ni masi.

Chapter 2

¹Kinya mudi alimbi su a vuga mangwi idi Yerusalmu ga kare aluga Barnaba to, mazi tito ni to. ²Mamu naa lete si pi me'dete a'ini Ofu Loso maa ngele juru ni rii. Molo'joru vuruvuruni 'ba alu alu ripito - dudu madi olu mo'di lafere isa kusa anda lafere isa rii ku³Ti Tito ni Girigi go olure mato rii saa ari mori si kuru dudu akuli andaa ni ra. ⁴A'i adiinji lunjwalunjwa di ile etorukii vuruvuru ni amani aga umiya du dudu a'i kuni ama di mgbo Opi Yesu Kristo ni aga ri. lekii amani 'bale opigo du, ⁵ti amale le'jo a'idi ni erika ku kwa, dudu gba Ofu Loso di kolu anyito.⁶Ti 'ba ru'ba'ba 'ba amba du ile ( de a'i a'du'ba ya ni le'jo madii ku, a'dusiku Rubanga lapi 'ba ni lele ku )- a'i 'jo'ba a'i amba ilepi, ma'joo 'dini, enjakii ngazi mgbi na mani kuru. ⁷Rari dusi, ndekii a'jo ake mani Ofu Loso ri ngele 'ba olile kuru ri ni, kende ake Petero ni Ofu Loso ri ni ngezo 'ba olile ra ri ni ani. ⁸A'dusiku Rubanga ni i'bu edere Petero to maju du 'ba olile ra ripi ni ri, saa ede i'bu mato juru ni.⁹De Yako'bo pi Kefa to Yoani ni laka, a'i anda nile amba du olu'ba pelopelo ani ekelezia ga ripi, kunikii kiza kele mani ri, a'ikii ama Barnabo to di riri ri si remurega alu a'ito. A'ikii ra a'jo amavo juru ge pi a'i kuvo 'ba olile ra pi di. ¹⁰Zikii ama ku'jokii rarii kulee amera 'ba nga ako rpi, nga 'di gba maa lele ndo edele rii.¹¹Ti de Kefa kemu Antioko ga, me'ja andaa ni gbo du a'dusiku andaa ede injwi. ¹²Esu adi 'ba zi evo Yako'bo pidi si kuru du, Kefa ri nga nyare 'ba juru ri to kare aluga. Ti de 'ba ile ku'jo a'i kesa, andaa e'be nga nyaka juru to ri ra pi vuru mgbi a'ini aga si. Andaa ori ra 'ba rolika le'ba ayo ilepi si.¹³Yudei 'ba zi ripi saa emurukii andaa to lunjwalunjwa 'di niga. Kesu Barnaba 'i saa 'i aku pi a'ito a'ia lunjwalunjwa ni aga. ¹⁴Ti de amande nga a'ia edele 'di viru gba Ofu Loso di to kuru, ma'jo Kefa ni a'i tuwadu ile ni andaga, " De nyi Yudei 'ba go, pi nyolu ovi juru di ani Yudei 'ba di ani ku, nyiri juru mori si ingoni olurega Yudei 'ba ani ?"¹⁵Ama amanga si oti ama Yudei 'ba pi ama juru enji'ba ripi 'i ku, ¹⁶kesu ileni saa amani ra a'jo mo'di zi iyo 'bale anda na'i i'bu cara ni vu okozo risi ti a'i Yesu Kristo ni aga risi. Ayosi ama saa ama'i Yesu Kristo ni ra dudu aku'ba ama 'ba anda rii Kristo ni a'ika si, i'bu cara di si ku. A'dusiku i'bu cara di si avo a'ba mo'd zii anda du ni ku.¹⁷Ti de ama 'ba lari ndu'ba Yesu Kristo ni aga ripi, ama saa akesu ama enji aga juru ani, 'di ke'detee a'jo Kristo ni enji ni ata ? Ile ani ku kwa! ¹⁸A'dusiku de amasi idi nga anda maa arele pi ripi ke'detee ma mo'di injwi rii. ¹⁹A'dusiku cara aga mada ra cara ni, dudu amadi Rubanga ni. Epa ma kuruce digeKristo to,²⁰Diadu madi ma'i ku, ti Kristo ni kadi maa 'aga ni. Lidi diadu maa adile ruge 'di madi a'ika Rubanga a Ngwa ni aga risi, Andaa ni mani lere pi Andaa lidi ni kere masi rii. ²¹Ma'ba kiza Rubanga di bara ga ku, de 'ba kesu andaanda wa cara ni vu okoka si, ku'joru Kristo da isa.

Chapter 3

¹Anyi Galatia 'ba anyi mamali. A'di ro anyi ni? E'dete Yesu Kristo ni anya andaga pelere a'jo epa Andaa ni Kuruce dige. ²Male amani nga alu 'dii papala anyidi si: Anyesu Endi Okole ri i'bu cara ni vu okozo ri si de le'jo a'i di ni erika si? ³Anyecoru mamali 'dini? Anye'do Endi Okole si, diadu avo eco anyi 'ba anda du le'jo ru di si?⁴Anynde icandi nga karako aga 'dinipi godu isa - de gbadu kolu isa na'i? ⁵Andaa ni Endi Okole ri ni kere anyini pi nyuma edere anya lelega ri kede nga 'di i'bu cara ni vu okozo risi de le'jo a'i di ni erika si?⁶Kende Iburaimu a Rubanga ni a'izo pi eco andaa ni du mo'di anda rii ri ani, ⁷ovi alua ri ani saa, kulee anyini, a'jo a'i 'ba a'i to ripi 'boronji Iburaimu dipi 'i. ⁸Buku Okole ri nde nga andaga ra, a'jo Rubanga kumu keco 'ba juru ri 'ba okole du ra a'i si, nge Ofu Loso ri ra Iburaimu ni dogodogo du, ku'jo, " Nyini aga suru tuwadu vo kesu tutu ra." ⁹'Disi, 'ba a'i di ni anda loso kare aluga Iburaimu ni mo'i a'i di ile to.¹⁰'Ba tuwadu i'bu cara di ni egeni'ba ayo ripi alu a'i ra: kende cwizo ra Buku Okole ri niga riani, " Ba tuwadu nga cwile buku cara di niga ri ni ede'ba duwadu cwizo ri ani ku rii alu a'i ra." ¹¹'Di diadu e'dete pelere a'jo mo'di zi 'bale anda Rubanga andaga cara ni vu okoka ayo na si alusa iyo, a'dusiku acwira, " 'ba anda ri kuvo kadi ra a'i si." ¹²Ti cara ni nga a'i dii ku, rari, acwi a'jo, " Mo'di i'bu cara di ni edere ri kadi ayosi."¹³Kristo lari ama lalu cara di ni aga si Andaa recoka lalu du amasi ri si - a'dusiku acwira, " 'Ba tuwadu epale kwe dige ripi alu a'i ra." - ¹⁴e'bedu tutu Iburaimu di kemu juru ni Yesu Kristo ni 'aga, dudu a'i si amesu Endi Okole Rubanga a ecarale ri.¹⁵Maa adiinji, adi amolo'joru ovi 'ba a loro'jozo ri ani. De 'ba a'iru ra cara andaga, mo'di zi ra'ika ileni ngure na iyo kusa nga zi enjarega laka. ¹⁶Nga ecarale ile Rubanga ecara Iburaimu ni andaa ngwa to. Buku Okole ri 'jo kuru, " Nyaa 'bonji to," ku'joru 'ba karako ni ku, ti mo'di alu ni, " pi nyaa 'bura ni," ku'joru Andaa ni Kristo 'i.¹⁷Diadu nga maa 'jole ri 'dii: Cara, kele 'bani kinya 430 a vuga ri , lufu ra'ika Rubanga a edele 'bato atisi ra ri ku, nga Rubanga a ecarale ra ri ni nguzo pi. ¹⁸De nga Rubanga a ecarale ra ri 'ba kesuo cara ni vu okoka si, ku'joru nga ile emu Rubanga a ecaraka ra si ku. Ti Rubanga ke nga ile isa Iburaimu ni Andaa 'joka Andaa kumu kukee Iburaimu ni ra ri si.¹⁹Diadu cara ni i'bu wo a'du? Enja cara 'bani enji 'ba di si dudu kusa ko saa Iburaimu a Ngwa a emunga, Andaa ni ake nga ecarale ri ayosi rii. Cara ni emu 'bani malaika di ga si, mo'di edere 'ba lelega ri ni diga si. ²⁰Mo'di de kede 'ba lelega kesuo 'ba ile ni weli zwa alu ni ra. Ti Rubanga ni alu.²¹'Di ke'detee a'jo cara le nga Rubanga a ecarale ri ku? Ileni ku ! De kesu cara lidi ezire 'bani wa na akuke ra, tebe 'dii anda anda kemu 'bani cara ni vu okoka si wa. ²²Ti Buku Okole ri ombe 'ba tuwadu cwi enji aga dudu nga Rubanga a ecarale ra 'ba ni a'isi Yesu Kristo ni aga ile akuke a'i a'i'ba ri ni.²³Esu adi a'i iyo ri, ama 'borodu ombe ama cwi cara aga, ama mabusuge kusa du ko saa leti a'i di ni e'detere ga. ²⁴'Disidu cara ni olu ama leyi 'i sa ko Kristo a emunga, dudu aku'ba ama 'ba anda rii a'isi. ²⁵Ti diadu a'i a esaka ra si, ama leyi diga ku. ²⁶A'dusiku anyi tuwadu anyi 'bonji Rubanga di 'i Yesu Kristo ni a'ika si.²⁷A'dusiku anyi tuwadu ebatizale Kristo ni aga ri anyulusuru Kristo si. ²⁸Mo'di zi Yudei 'ba go kusa Girigi go na diadu iyo, mo'di zi olure opigo du kusa dimgbo dii na iyo, mo'di zi olure ago du kusa izi du na iyo, a'dusiku anyi tuwadu nga alu rii Yesu Kristo ni aga. ²⁹'Disidu de anyi Kristo a 'i, anyi 'bonji Iburaimu dii, pi 'ba nga Rubanga a ecarale ra ri ni esu'ba ripi 'i.

Chapter 4

¹Ma'joo 'dini, mo'di mure ata a limi ni esure ni ri de adi andaa olu 'bura andaa mgbimgbi iyo opigo to, kesu andaa kolu 'ba ile ni ata 'i sa 'i. ²Ti leyi andaa di kuzwa andaa ni ni kusa ko saa ataa ovile andaa ni mori kezo nga tuwadu zwazo ni ri niga.³Ile ani saa, adi ama oluzo 'bonji ciri du rii, amari olure opigo du ori injwi vu 'di ni lasere ni ri dii. ⁴Ti de saa kumu ko'biru ra, Rubanga ezwe Andaa Ngwa ni, izi ti ni, ati cara 'aga, ⁵dudu Andaa kate 'ba cara a ombele cwi ri ni larika wa, dudu akeco ama 'bonji du Rubanga ni.⁶pi diadu anya oluka 'bonji Rubanga di 'i si , Rubanga ezwe Endi Okole Andaa Ngwa di ri ama asige, Andaa kojwa, " Ata, Mataa." ⁷'Disidu diadu nyi opi ku, ti 'bura, pi de nyi 'bura nyi mo'di tozo mure nga 'bani vole esule Rubanga di si ri ni esure 'i.⁸Ti saa nasi, anya Rubanga ni nizo kuru rii, anyolu opigo du nga mori a'idi si 'ba a lungwele rubanga du kesu a'i Rubanga ku ripi saa'i. ⁹Ti diadu anya Rubanga ni nika ra si, kusa diadu Rubanga anyini nika ra si, ongu anyingwi vule a'duga olurega opigo du nga mori ako pi ekwi ako pi endi andi vu lasere ni ri di ? Anyile aku'ba anyi opigo du idi?¹⁰Anyekuka o'du pi imba wilo pi saa ayi di meli to kinya aga! ¹¹Ori kuko ma anyisi diyo nasi naa i'bu maa edele anya lelega ri mede isa.¹²Ma'i anyi okposi, maa adiinji, anyolu maa ani, a'dusiku ma saa mecoru anyi ani. Anyede nga injwi mani kuru. ¹³Ti anyini ra lele maa Ofu Loso ngezo anyini vu atizo ri si rii esu lajwa aa maa ruge, ¹⁴pi kesu maa ru ni ovi kelende anyini injwi lele nasi saa 'i, anyede ma kuru pi anyiga ma kuru. Rari dusi anya'i ma asi tuwadu si kende anya'i malaika Rubanga dii ani, kende ma Kristo Yesu ni gba ri 'i ani.¹⁵Diadu anya anda loso ri wo inguwa? A'dusiku mange sadeni anya ruge wa, a'jo kesu kate wa rii, tebe'dii anyenge anya mi pi kele mani. ¹⁶Ti diadu mecoru anya o'ja'baazi 'i maa anyini gba 'joka ayo si?¹⁷A'i 'ba azika ilepi takii asi okposi anyini kurega pi, ti ile konyi ako. Lekii a'i kalapi ama lele anyito ra dudu anyile a'i kuzwa ama ra. ¹⁸Andaa ni loso amani nga loso ri ni lezo kalaga pi, anyede nga 'di te maa mi ni orika ayo si ku.¹⁹Maa 'bonji ciri ripi, ongu malajwa lajwa oti di anyisi idi kusa ko saa Kristo ni kelende anya 'aga to. ²⁰Male esu amolu ire anyito diadu, dudu ameco maa u'duku ni ovi, a'dusiku maa di kiru ra anyisi.²¹Adi anyi'jo mani, anyi le'ba anyoko cara ni vu ayo ripi, anyeri nga cara a 'jole ri ku? ²²A'dusiku acwi ra a'jo, Iburaimu ni 'bonji na ri, aluzo ri opizi ri ti ni pi azika ri izi andaa di gba ri ti ni. ²³Aluzo ri opizi ri ti ni le ru disi, ti azika ri izii ni gba ri tini cara Rubanga di si.²⁴Nga 'dipi 'ba kate ayuka na leti le'jo 'bezo ri di si, a'dusiku uku ri 'dipi o'bie ra'ika ri ripi to. Alu a'ia lelega ri enga 'be Sinai di ni gasi pi andaa kuti 'bonji opi du. 'Di andaa ni Hagari 'i. ²⁵Hagari ni viruvi 'be Sinai di to vu Arabia di niga rii, pi andaa viruvi Yerusaleme ni vu dige 'dia ri to, a'dusiku andaa ni andaa 'bonji to tuwadu opigo.²⁶Ti Yerusalemu ni oru ri di mgbo to, pi andaa ni ama ende 'i. ²⁷A'dusiku acwi ra, " Kulee anyanjoru, nyi mo'di tire ku ri, ojwa anjo si nyi oti ni lajwa erire kuru ri, a'dusiku 'bonji izi tire kuru ri di yayadu zwa 'bonji izi ago to pi tire ri di ra.²⁸Ti anyi 'i, maa adiinji, kende Isaka ani, anyi 'bonji nga ecarale ra ripi dii. ²⁹Saa nasi, andaa ni tile le ru di si ri ecandi andaa ni tile Endi si ri ra. Diadu saa viruvi andaa to.³⁰Ti Buku ku'jo a'du? "Do izi opizi ile pi andaa 'bura to. A'dusiku 'bura opizi ile di mu lapi limi mule esule ri 'bura izi gba 'di di to ku. ³¹'Disidu, maa adiinji, ama 'bonji izi opizi ri dii ku, rari 'bonji izi gba ri dii.

Chapter 5

¹Di mgbo si, Kristo ke amani di mgbo ra. Ayosi, anyede okpo anya di mgbo ni aga, anya'i idi ku olurega opigo du. ²Anyinde, ma Paulo si, ma'joo anyini 'dini, de anya'i rolika ra, anyivo anyesu nga zi loso na alu saa ku Krist ni aga.³Make sadeni 'di mo'di alualu lere akuli andaa ni ra ri ni, caraga, kulee andaa koko cara tuwadu ri a le'jo 'i. ⁴Ali anyi pi Yesu Kristo di si, anyi le'ba aku'ba anyi 'ba anda du cara ni vu okoka ayo si ripi, diadu anyesu kiza wo ku.⁵A'dusiku Endi Okole ri si pi a'i si amate geni anda anda di asi si. ⁶Yesu Kristo ni aga ru olika pi ru olika ku to 'boro nga ekwi ako ripi 'i, ti a'i i'bu edere le si rii. ⁷Esu anyife loso. A'di luga anyini nga gba ri ni erirega? ⁸Nga anyini asidi vure ile enga Opi ni anyini lungwere ri di ku.⁹Akukwe gaangwadu ri kenga irafu ngile ri ni. ¹⁰Anya asidi kolu okpo Opi ni aga dudu anyulura nga zi mgbi na ri ku. Mo'di anyini lunjware ile kumu kesu lamgba ra.¹¹Maa adiinji, de adi mange le'jo loso ru olika di a dige na, 'ba kuke icandi mani a'dusi? 'Dia ku'joru kuruce 'ba ni pa lusire kwedili du ile a'ba baraga! ¹²A'i anyini ecandi'ba ile malee kolikii a'i ru tu tu !¹³Maa adiinji, alungwe anyi dimgbo aga. Ti anye'bu anya dimgbo ile fuco ru di ni edezo ayo ku, rari le si, anyekonyiru anyianyini. ¹⁴A'dusiku cara ndutu ni ederu ra nga alu 'di ni aga, a'jo, " Kulee anyile nyaa rezi ni nyaa ru ni lezo riani." ¹⁵Ti de anyosiru sisi pi anyogwiru anyukwa ani, kulee anyekukaru dudu anyidi reko anyianyini ku.¹⁶Ti majoo 'dini, anyalawe Endi Okole ri ni aga pi anyivo anyede fuco ru di a i'bu ku. ¹⁷A'dusiku fuco ru di ku'di o'ja Endi Okole to, pi fuco Endi Okole di ku'di o'ja fuco ri di to. A'i ri 'di o'ja'baazi, 'disi anyate ku nga anya lele ayo ri ni ederega. ¹⁸Ti de Endi Okole ri kuse anya di ni, okpo cara di anya ruge iyo.¹⁹I''bu ru di kelende pelere, a'i, asa, nga andi ripi, mi mgbaka, ²⁰ori injwi ri ni ruka, ule, o'ja'ja, revuka, avi, anga injwi kanya ri, larafuka, larapika, ²¹avi, mera, pi remuka lamvu di pi mera di to, pi nga zi'ba ovi 'dini 'dipito, ma'joo anyini, 'ba nga ovi 'dini 'dipi ni ede'ba rii vo esukii keri Rubanga di ku.²²Ti o'a Endi Okole di andaa ni, le, anjoanjo, i'bwe, asi epika, ovi ni loso, kiza, a'i, ²³oluka 'di, pi ru ekukaka, nga 'dini 'dipi niga cara zi iyo. ²⁴A'i Yesu Kristo di ripi epakii a'ia ru fuco tuwadu ru di to kuruce dige.²⁵De amadi Endi Okole ri si, anyi'ba akalawe Endi si. ²⁶Anyi'ba akecurukii ku, 'ba zipi ni asi enjizo, pi amani oluzo avi to ama lelega.

Chapter 6

¹Maa adiinji, de mo'di zi ku'de enji zi ni aga ra, any 'ba oluba ovi Endi di si ri kulee anyedu andaa ni asi i'bwe ri si. Anyera anyi toto, dudu anyi saa lu'bilu'bi kudi emu anyini ku. ²Anyingi anya teri anyianyini, dudu anyede cara Kristo di.³A'dusiku de mo'di zi kuraa a'jo andaa ni mo'di oru rii, azi esu andaa ni mo'di oru rii ku, anda ni kulunjwa andaa ru 'i. ⁴Mo'di alualu kulee kunde andaa i'bu 'i, de loso, kudi recu du, kecuru mo'di zi a i'bu si ku. ⁵A'dusiku mo'di alualu ri kumu kungi andaa teri 'i.⁶Mo'di lenile le'jo Rubanga di si ri kulee kalami nga loso tuwadu kende lonya ani kusa bongu diyo limi saa andaa di ri mo'di andaa ni lenire ri to. ⁷Akulunjwa anyi ku. Rubanga ni engalia kusa alunjwaa kpe, a'dusiku nga mo'di a yile amvu aga ri andaa kumu kulwaa ayo. ⁸Mo'di ori fuco andaa ru di ni yire ayo ri kumu kulwa da ayo. Mo'di nga Endi Okole ri a lele ayo ri ni yire ri kumu kulwa lidi lokore ku rii.⁹Akalandekii ku nga loso ri ni edeka si, a'dusiku saa mure esare ri niga amavo amalwa lalwa loso ri ra, de amalande kuru na 'i. ¹⁰'Disi, de saa kukeru amani ra, kulee amede nga ovi liso rii 'ba tuwadu ni, lagare pi ri a'i 'ba zo a'i di ni aga ripi ni.¹¹Anyinde le'jo maa cwile anyini maa disi nukuta rongo ri si ri. ¹²A'i le'ba recuka le'jo ru di si ile kuleekii a'i kuri anyi mori si dudu akoli anyi ra. Kedekii nga 'di dudu 'ba kecandi a'i ku kuruce Kristo di si. ¹³Kesu a'i 'ba a'ia ru ni oli'ba ra ilepi saa okokii cara ni vu ku, ti kuleekii anyoliru ra dudu a'i kecuru anya ru si.¹⁴Ti dubasi le kulee amecuru nga zi si ku, rari te kuruce ama Opi Yesu Kristo di si, andaa si epa vu 'di mani kuruce dige, pi ma saa epa ma kuruce dige vu ni. ¹⁵A'dusiku ru olika ede nga zi ku pi ru olika ku saa ede nga zi ku, rari nga rulere ri mo'di keco andaa lidi u'di. ¹⁶'Ba le'jo 'di ni vu oko'ba ayo ri i'bwe pi kiza to kolu a'ito, pi kolu Isaraeli ni Rubanga dii ri ni dige.¹⁷E'doru diadu mu ko andaga kulee mo'di zi kecandi ma ku, a'dusiku mangi maa ruge elwe Yesu dii. ¹⁸Kiza Opi amadi Yesu Kristo di kolu anya endi to, maa adiinji: Amen.

Ephesians

Chapter 1

¹²1 Paulo ni maju Kristo Yesu dii le Rubanga disi, cwi waraga 'di 'ba Rubanga di okole Efeso ga ri ni, a'i egenile wa Kristo Yesu ni aga. 2 Kiza i'bwe to engare Rubanga ni ama Ata 'i pi Opi Yesu Kristo di si ri to kolu anyito.³⁴3 Kulee Rubanga pi Ata ama Opi Yesu Kristo di akecu, Andaa ni tutu tuwadu endi di ni kere amani kare oru ripi nigasi Kristo ni 'aga rii.4 Rubanga lupe ama Andaa ni 'aga furu eze vu a re'donga, dudu amolu okole pi nga injwi ri ako Andaa andaga le aga.⁵⁶5 Rubanga lupe ama eze lufule 'bonji Andaa dii du Yesu Kristo ni 'aga, le Andaa di loso risi. 6 Amani lufuka Andaa 'bonji du 'di ezi Andaa kiza yayi di 'di ni ecuka, kiza Andaa kele amani Andaa Ngwa ni Alu Andaa lele ndo ri ni aga rii.⁷⁸7 Yesu Kristo ni aga amesu lari Andaa eri si pi ama enji ni e'beka to Andaa limi kiza di karako ri si. 8 Andaa enyai kiza 'di amani pi enja amani ciri pi nga nika to.⁹¹⁰9 Rubanga e'dete amani nga ruzure di Andaa le di, kende nga Andaa ni asi i'bwe kere ri ani, pi nga Andaa e'detele Kristo ni aga rii. 10 dudu de saa loso ile mu esara, Rubanga kemu du nga vu dige 'dia ripi nga oru ru'buge ripito kare aluga Kristo ni kumu kolu a'ia di 'i.¹¹¹²11 Nga tuwadu ederu ra Rubanga di si, pi le Andaa di si, pi Andaa le'jo ni ti o'bazo re ri ani Andaa lezo riani. 12 Rubanga lupe ama 'ba limi Andaa di ni esu'ba rii du, dudu ama 'ba ati Yesu Kristo ni egeni'ba 'di kolu du Andaa yayi ni ecuzo.¹³¹⁴13 Anyi saa, Yesu ni aga, lele anya le'jo gba di ni erizo, ofu loso anya lari di, anya'i Andaa ni ra pi a'ba anya ruge alama, andaa ni Endi Okole anda ecarale ra rii, 14 Andaa ni gura nga tozo amavo amesuo ra ri dii kusa ko saa nga ilepi ni esunga, yayi Andaa di ni esuzo¹⁵¹⁶15 Le'jo 'disi, e'doru o'du maa le'jo a'i anyidi Opi ni aga pi anya le 'ba Rubanga di okole tuwadu ri ni erizo ri niga, 16 me'be anjo keka Rubanga ni anyisi kuru malungwe anya ru elegi madi niga.¹⁷¹⁸17 Melegi dudu Rubanga ama Opi Yesu Kristo di, Ata eku dii, kuke anyini endi ciri dii pi nga ruzure di ri ni a'detezo rii Andaa ni nizo. 18 Melegi dudu anya asi ni mi kawiru, dudu anyini igeni Andaa anyini lungwerega ri pi limi Andaa nga mule esule yayi di ile 'ba Rubanga di okole tuwadu ri ni lelega.¹⁹²⁰²¹19 Maa elegi niga, mazie dudu anyini amgbu Andaa okpo di o'bile kpe ri ama 'ba a'i'ba ri ni, kende Andaa mori a i'bu edezo Andaa okpo si ri ani. 20 'Di okpo alua Andaa e'bule Kristo ni enjizo pi da asi pi 'ba Andaa ri Andaa di anda niga oru ru'buge. 21 Andaa 'ba Kristo ni ri oru zwa amba oru pi mori, keri pi okpo tuwadu ra pi Andaa ru zwa ru zi'ba tuwadu lungwele ripi ra. Kristo ni kumu kuzwa te vu 'dii ku, ti ko vu mure emure ri to saa.²²²³22 Rubanga 'ba nga tuwadu vuru Kristo ni paga pi ke Andaa ni oluzo di du eklezia ni pi nga tuwadu ri ni to. 23 Eklezia ni Andaa ru 'i, ru 'di ga de Yesu Kristo ni nga tuwadu egare de ri si.

Chapter 2

¹²³1 Ti anyi 'i, esu anda anyoda ra anya laru ako pi anya, enji ni aga. 2 anda anya lawerega rii, ovi vu 'di di ani. Anyadi lidi anyidi kende amba mori oru oli aga ri a lezo ri ani, andaa ni endi diadu i'bu edere 'bonji le'jo eri'ba ku ri a 'aga rii. 3 Anda eze ama tuwadu amari olure 'ba ileni ilepi a lelega, amede nga injwiinjwi ama ru a lele ayo ripi 'i, pi amede abiri ru di pi lara di to ayo. Ama lidi ni oviga amecoru 'bonji anga Rubanga di dii, kende 'ba tuwadu ri a ovi ani.⁴⁵⁶⁷4 Ti Rubanga ni kiza na amgbu ama 'ba ruge ovi Andaa amani lezo ri si. 5 Lele ama olure 'ba oda'ba ra enji aga rii, Andaa enji ama lidi kare aluga Yesu Kristo to - kiza si alari anyi ra. 6 Rubanga enga ama oru kare aluga Kristo to, pi Rubanga e'be amari kare aluga kare oru ru'buge ri niga Kristo Yesu ni aga, 7 dudu saa mure emure andaga ri niga Andaa ke'dete amani limi o'bile kpe ambamba kiza Andaa di re'detere asi loso Andaa di amani Kristo Yesu ni aga rii.⁸⁹¹⁰8 A'dusiku alari any kiza si, nga zi anya edeleni na si ku, andaa ni ke Rubanga dii, 9 i'bu mo'di a edele ri si ku, dudu mo'di zi kecuru du ku. 10 A'dusiku ama 'ba Rubanga a bile ni rii, Andaa bi ama Kristo Yesu ni aga i'bu loso ri ni ederega ayo, i'bu anda Andaa ti nani lu'bale ezesi ra amani rii, dudu amede ayo rii.¹¹¹²11 'Disidu, kulee anyira a'jo, anyi anda 'ba juru rii anya ru niga. A'i 'ba " olile ra ruge" 'ba ni disi ri anda kulungwekii anyi " 'ba olile kuru" ruge rii. 12 A'dusiku saa nasi anyi lolu Kristo to, anyi juru 'ba Isaraeli di ni, 'ba mgbi rii ra'ika nga ecarale ri ni, 'ba geni ako rii pi 'ba Rubanga ako rii vu dige 'dia.¹³¹⁴¹⁵¹⁶13 Ti diadu Kristo Yesu ni aga anyi anda ezesi lolu Rubanga to ri ezwe anyi ititi Kristo a eri si. 14 Andaa ni gba rii ama i'bwe 'i, a'dusiku Andaa emu ama ewo ri 'di amecoru nga alu rii. Andaa ru si Andaa ngu ari revuzo amani lapire ile vuru. 15 Andaa 'ba baraga cara pi leti Yudei'ba di rii dudu Andaa kemu suru ri mgbimgbi ile kemu alu Andaa ni aga, i'bwe ezizo. 16 Kristo emu suru ri 'di ecoru ru alu Rubanga ni Andaa kuruce si, 'di revuka ile kpo.¹⁷¹⁸17 Yesu ni emu nge anyini ofu loso i'bwe di ri anyini anyi anda 'ba lolu ripi pi i'bwe 'ba ire ripini. 18 Yesu ni aga ama rito tuwa Endi alu risi amate evoka Ata di wa.¹⁹²⁰²¹²²19 'Disidu, diadu anyi 'ba juru ri anyi 'ba mgbi rii ku. Rari anyecoru 'ba kare alu ri niga rii 'ba Rubanga di okolr ripito pi anyi 'ba Rubanga di zoga ripi 'i. 20 Abi anyi zo nipa 'bale ra ri ni dige, zo ni pa 'di andaa ni maju Yesu di pi profetaa to, pi Yesu ni gba rii saa Andaa ni oni 'bale gbungu ga rii. 21 Andaa ni aga zo tuwadu kelebi alu pi kumba kecoru zo Rubanga ni ruzo rii. 22 Anyi saa Andaa ni aga abi anyi kare aluga dudu anyolu kare Rubanga ni oluzo Andaa Endi si.

Chapter 3

¹²1 Le'jo 'disi ma Paulo 'i, Yesu Kristo a mabusu go 'i anyi 'ba juru risi - 2 maraa anyeri ra le'jo kiza Rubanga di Andaa i'bu 'di ni kezo mani edele anyini rii.³⁴⁵3 Nga ruzure di ile e'dete mani e'dete, kende maa cwizo anyini gaangwadu atisi ra riani. 4 De anyila nga maa cwile 'di anyivo anyini nga ruzure di e'detele mani Kristo a ruge ri ra. 5 'ba oku eze ripi ni nga ruzure di 'di e'dete kuru. Ti diadu Endi Okole ri e'dete nga 'dipi ra Andaa maju pi profetaa okole ripi ni.⁶⁷6 Le'jo gba ruzure di 'di andaa ni a'jo 'ba juru ri diadu a'i ecorkii 'ba ru alu ri dii, pi 'ba nga vole esule ri ni esu'ba ripi 'i, pi kalamikii nga ecarale Yesu Kristo ni aga rii ofu loso si. 7 A'dusiku mecoru opigo ofu loso 'di dii kiza Rubanga a kele mani ri si Andaa mori si.⁸⁹8 Kiza 'di ake mani - kesu amolu mo'di gaangwadu 'ba tuwadu Rubanga di okole ri ni lelega sa 'i, kiza 'di ake mani dudu amange le'jo 'ba juru ri ni limi Kristo di lokore ku ri a dilega, 9 pi nga Rubanga a tina ni o'bale ra ri ni e'deterega pelere 'ba tuwadu ni, nga Rubanga ni nga tuwadu bire ni ri a zule di 'ba eze ri ni rii.¹⁰¹¹10 Le'jo o'bale ra 'di e'dete ekelezia aga dudu amba pi malaika oru ru'buge ripito kevo kunikii du ciri Rubanga di Andaa leti mgbimgbi ripito. 11 Nga 'di ederu kende nga ni ti Rubanga a o'bale olure 'bo'bodu ama Opi Yesu Kristo ni aga ri ani.¹²¹³12 A'dusiku Yesu Krist ni aga ama asidi ni okpo to evozo Rubanga ni andaga ama Andaa ni a'ika si. 13 'Disidu, ma'i anyi dudu anya asi kulumvuru pi kakajwa ku maa recandika anyi si ri si, 'di andaa ni anya eku 'i.¹⁴¹⁵¹⁶14 Le'jo 'disi masu maa a'ja vuru Ata andaga, 15 Andaa ni aga suru tuwadu ru'buge pi vu dige ri kulungweru. 16 melegi dudu Andaa kuke anyini okpo Andaa Endi si, Andaa ni olure anya 'aga ile'i, ko'biru Andaa limi yayi di ileto.¹⁷¹⁸¹⁹17 Melegi dudu Kristo kolu anya 'aga a'isi, pi anyede du okpo Andaa le ni aga. 18 dudu anyate 'ba Rubangi di okole tuwadu ri to, le Rubanga di ni ekpa, pi azo pi ali na ni nika ra, 19 pi dudu anyini le Kristo di lara 'ba di ni zware ra ri, dudu anyiga de ovi loso Rubanga di si.²⁰²¹20 Diadu Andaa ni atere nga tuwadu ederega wa kuzwa nga amarale pi ama a'ile Andaa di si ri ni, kende Andaa mori a i'bu edezo ama 'aga ri ani, 21 Andaa ni kolu eku ekelezia aga pi Yesu Kristo ni aga 'bo'bodu. Amen.

Chapter 4

¹²³1 'Disi, ma'i, ,kende mo'di 'bale mabusuge Opi a le'jo si rii, ma'i anyi kulee anyadi lidi anyidi kuviru lungwelungwe anyini lungwezo ri to. 2 Ma'i anyi kulee anyolu recuka ako pi 'ba i'bwe ripi 'i, pi 'ba ssi epi'ba ripi 'i, anyepi asi anya ruge anyianyini le si. 3 Anyo'bi okposi alualu Endi di ni ekukakaai'bwe aga.⁴⁵⁶4 'Aa ru alu pi Endi alu, kende anyini lungwezo geni alu anyini lungwerega ri ani. 5 pi Opi ni aa alu, a'i alu, batizimu alu. 6 pi Rubanga ni 'aa alu,, pi Andaa kuzwa nga tuwadu ni, pi Andaa ni Ata 'ba tuwadu dii, kede i'bu 'ba tuwadu ni pi Andaa ni nga tuwadu aga.⁷⁸7 Ama alu alu ni ake kiza atere nga Kristo a kele amani ri to. 8 Kende Buku a 'jozo ri ani, " De Andaa kutu oru , Andaa zi 'ba okole cwi ripi to, pi Andaa lapi dide 'bani."⁹¹⁰9 Le'jo 'jole " Andaa tu oru" ri ni pakwi a'du, de Andaa ni kesu atisi kusi vuru vu vuru ri ni ge pa kuru na'i ? 10 Andaa ni esire vuru ile Andaa ni saa ture oru lamvu ru'bu ra rii. dudu Andaa kega nga tuwadu de.¹¹¹²¹³11 Kristo lupe 'ba zipi olurega maju du, zi'ba profetaa du, zi'ba 'ba Ofu Loso ripi ni lunge'ba du, zi'ba olurega indi leyi du pi luponyia du, 12 'ba Rubanga di okole ri ni edezo baba i'bu ni, ru Kristo di ni sirega oru, 13 kusa du ko ama tuwadu amasa alualu a'i di niga pi Rubanga a Ngwa ni nizo, e'bedu amolu 'ba omba'ba ra rii pi amasa du gaka de Yesu di niga.¹⁴¹⁵¹⁶14 Kriato kemba ama dudu amolu 'bonji ani ku, lunjwale lini ovi mgbiimgbi ri si, kende iyi oli a egbalale ri ani, alungi ama pi lini ovi mgbiimgbi ri si, pi ciri 'ba di 'ba lunjwazo ri si. 15 rari, ama'jo gba ni ayo le aga, pi kule amamba leti tuwa si Andaa ni di du ri ni aga, Andaa ni ile Kristo 'i. 16 Kristo kusi ru tuwadu, pi ru ile kemuru kare aluga isu mgbiimgbi ri kokoo ni, pi de ewo ru di alualu ri kede i'bu kemuru ewo zi'ba ri to, ile ke'be ru kumba pi kusi andaa ni andaa ngasi le aga.¹⁷¹⁸¹⁹17 'Disi, ma'joo pi menjaru laka Opi ni aga, dudu anyalawe idi 'ba juru ri a lawezo ri ani ku, a'ia lara andi ri ni aga. 18 A'ia lara eniru ra, a'ba a'i lolu lidi Rubanga di niga si a'ia nga nika ku si, a'ia asidi ni okpo si. 19 Ecorukii dinja ako pi azirukii asa ni, pi kedekii nga ovi andi ri fuco si.²⁰²¹²²20 Ti anyeleni le'jo Kristo di ovi ileni ile si ku. 21 Maraa, anyeri le'jo Kristo a dile ga ra, pi eleni anyi Andaa le'jo niga ra Andaa le'jo, ovidu gba ni 'aa Yesu ni aga ri ani. 22 Eleni anyi dudu anye'be lidi ni ovi anda eze si anyalawe laka ri ra, anye'be le'jo mo'di oku ile di ra. Mo'di oku ile enjiru ra andaa lunjwalunjwa leka si.²³²⁴23 Aleni anyi dudu anyecoru u'di anya lara niga, 24 pi anyisu du mo'di u'di ile, bile eno Rubanga di ani rii - andaanda gba ri ni aga pi okole aga.²⁵²⁶²⁷25 Ayosi, anye'be enjo ra, pi mo'di alu alu anya lelega ri ku'jo gba ayo rezi ni, a'dusiku ama tuwadu ru alu ri a ewo 'i. 26 Anyanga, ti anyede enji ku. Anye'be itu ku'de anya anga ni dige ku. 27 Anye'be kare ku sitani ni.²⁸²⁹³⁰28 Mo'di anda nga ogure ri kulee ke'be ogu ra. Rari kulee kede i'bu andaa di si, dudu andaa kate 'ba nga ako ri ni ekonyika wa. 29 Anye'be lo'jo'jo injwi injwi ripi ni lu'jjoka. Anyulu'jo le'jo 'ba embare ri ayo, ke'bedu anya le'jo keriru du loso 'ba eri'ba rini. 30 Anyike asi lajwa Endi Okole Rubanga di ni ku, a'dusiku Rubanga ke Andaa ni anyini gura du o'du lari di ni.³¹³²31 Anyiwa 'angala tuwadu pi, 'ba evuruka, anga, o'ja'ja, pi la'dala'da to,pi anye'be ovi injwi tuwadu ra. 32 Anyede kiza anyianyini, anyimi nga, anye'be nga injwi 'ba zi a edele anyini ripi ra, kende Rubanga a anya enji ni e'bezo ra Kristo si ri ani.

Chapter 5

¹²1 'Disidu, kende 'bonji lele ndo riani, anyo'binga Rubanga a lele ayo ri ni edeka. 2 Pi anyolu 'ba le to rii, kende Kristo a amani lezo riani, pi Andaa azi Andaa ru amasi, lazi ngure viya rii Rubanga ni.³⁴3 Ti ovi asa di pi nga andi andi ripito pi 'amgbo to kulee keriru ku anya lelega, a'dusiku nga 'dipi ate 'ba okole Rubanga di ripi ni ku. 4 Kulee lo'jo'jo andi andi, pi lo'jo'jo ekwi ako, pi ngali ego ripito kolu iyo anya lelega - nga 'dini'dipi 'boro leru ku anyini. Rari kulee anjo keka kolu ni anyini⁵⁶⁷5 A'dusiku anyinira gbagbadu a'jo mo'di asa edere, mo'di andi, kusa mo'di 'amgbo -ile andaa ni mo'di eno edele disi ri ni rure rii - 'ba ovi ileni ile vo esu ngazi ku keri Kristo di Rubanga to ri niga. 6 Mo'di zi kulnjwa anyi ku le'jo ekwi ako ri si, a'dusiku nga ovi 'dini'dipisi 'angala Rubanga di ku'de 'bonji le'jo Andaa di ni eri'ba ku ri ni dige.⁸⁹¹⁰¹¹¹²8 Anda eze si anyi vu ini aga, ti diadu anyi ingwe Opi di ni aga. Kulee anyalawe 'bonji ingwe di ani. 9 ( a'dusiku o'a ingwe di andaa ni loso tuwadu, andaanda, pi gba), 10 kulee anyo'bi pi anyesu nga Opi ni asi i'bwe ezire ri. 11 Anyemuru ku i'bu ekwi ako vu ini di to, ti anye'dete a'i laangwe. 12 A'dusiku nga a'ia edele vuru vuruni ri nga dinja di lu'jole ku rii.¹³¹⁴13 Ti de ingwe ni ke'dete nga zi laangwe, nga ile kelende ra. 14 'Disidu nga tuwadu runa kelende ri andaa ni ingwe. 15 Ayosi 'joru 'dini : " Modi o'du kore ri, enji pi o'duge si, pi enji pi da aga si, Kristo kumu ku'ji Andaa ingwe nyaa ruge."¹⁵¹⁶¹⁷15 Anyinde losodu ovi anya lawezo rii - anyalawe 'ba ciri ako riani ku ti 'ba ciri ri ani. 16 Anye'bu saa anyidi loso a'dusiku o'dipi diadu injwi. 17 Ayosi anyolu 'ba mamali ri ani ku, ti anyini nga Opi a lele ri.i¹⁸¹⁹²⁰²¹18 Anyemeri uwa si ku, a'dusiku ile kenji 'ba ni lidi: rarii, anyiga de Endi Okole risi, 19 anyolo'joru anya lelega longo si pi longo longo endi di si, anyingo longo Opi ni ecuzo anya asi tuwadu risi. 20 o'du tuwa si anyike anjo nga tuwa si, Rubanga Ata ni Opi amadi Yesu Kristo a ru si, 21 anyolu laru to anya lelega laru kezo Kristo ni.²²²³²⁴22 Anyi uku, anyiru anya ago, kende anya Opi ni ruzo riani. 23 A'dusiku ago ni izi ni di kende Kristo ni saa ekelezia ni di ri ani, Andaa ni saa Mo'di ru larire 'i. 24 Kende ekelezia a Kristo ni ruzo ri ani, kulee uku saa kurukii a'ia ago ni nga tuwadu aga.²⁵²⁶²⁷25 Anyi ago, anyile anya uku, kende Kristo a ekelezia lezo riani pi Andaa ke Andaa ru ekelezia si,26 dudu Andaa kelembe koludu okole Andaa jwezo ra iyi si pi Andaa le'jo si ri ani, dudu Andaa ke'dete ekelezia ile Andaa ni yayi to, nga zi endire na ako pi ovi ni injwi ako, ti okole nga zi ego na laka iyo.²⁸²⁹³⁰28 ovi alua ri ani kulee ago kule a'ia uku kende a'ia a'ini ru lezo ri ani. Mo'di andaa izi ni lere ri kule andaa ru 'i. 29 A'dusiku mo'di zi andaa ru ni evure ra na iyo, ti kuke laka onya pi kekukaa loso, kende Kristo a ekelezia ekukazo loso ri ani. 30 A'dusiku ama Andaa ru ni ewo 'i.³¹³²³³31 " Le'jo 'disi mo'di ago kumu ke'be andaa ataa ni andaa ende to ra pi kumu kemuru alu andaa izi to, pi a'i ri 'di kumu kecoru ru alu rii". 32 Nga gba ruzure di 'di andaa ni amgbu - ti ma'jo nga 'di mo'bi le'jo Kristo di ekelezia to. 33 Kesu ileni saa'i, mo'di alu alu anya lelega kulee kule izii ni kende andaa andaa ru ni lezo ri ani, pi izi saa kulee kuru ago ni.

Chapter 6

¹²³1 Anyi 'bonji, kulee anyeri 'ba anyini oti'ba ri Opi ni aga, a'dusiku 'di nga loso rii ambamba. 2 " Anyike laru anya ata ni pi anya ende ni: ( 'di andaa ni cara ati rii, ake laka tutu to rii,) 3 " dudu anyolu loso pi lidi anyidi kolu azo vu dige."⁴4 Anyi ata ende to, anyecandi 'bonji anyidi ku 'angala kudi a'ini ko ku, rari anyezo a'i pi anyeleni a'i lini Opi di si.⁵⁶⁷⁸5 Anyi opi, anyiru anya amba vu dige 'dia ripi anyike a'ini laru ambamba ori to, asi tuwadu ri si. Anyeri a'i kende anyeri Kristo 'i ani. 6 Anyeri a'i a'ia oluka ire si ku a'ini asi i'bwe kezo. Rari anyeri a'i kende anya oluzo opi Kristo dii ripi 'i ani,.'ba le Rubanga di ni ede'ba ayo asi si ripi 'i. 7 Anyede i'bu anya asi tuwa si, kende anyede i'bu anya Opi ni, 'ba ni ku, 8 a'dusiku amani ra a'jo i'bu loso mo'di alu alu ri a edele ri si andaa kumu kesu dide ra Opi disi, de mo'di ile opigo deku mo'di di mgbo to rii.⁹9 Anyi amba opi to ri, anyede i'bu anya opi to leti loso ri si. Anyevuru a'i ku. Anyini ra Andaa ni a'ia Amba 'i pi anya Amba 'i ri aa oru ru'buge, pi Andaa andaga 'ba ni mgbimgbi iyo.¹⁰¹¹10 Le'jo ni ti a lokozo, anyede okpo Opi ni aga pi okpo Andaa mori di ni aga. 11 Anyulusu lasu tuwadu o'ja di Rubanga di ri, dudu anyate edeka wa 'jarega lu'bilu'bi pi ciri sitani di to.¹²¹³12 A'dusiku ama o'ja ni ru eridi 'di to ku, ti ori andi oru pi mori a'idi to, pi a'ia amba vu 'dini zwa'ba leti andi ri si ripito, pi endi mori nga injwi injwi ripi di oru ru'buge ripi to. 13 'Disidu anyulusu nga o'jadi Rubanga di ri tuwadu dudu anyate edeka wa o'du injwi ri niga, pi de anyede nga tuwadu 'dipi ra, anyede du okpo.¹⁴¹⁵¹⁶14 Anyede wo okpo, anyi'i anya opige gba ayo gobi du, pi anyisu andaanda ayo anya agaga kende nga edele ayasi o'jadi sule aga ga riani, , 15 pi anyisu mvukadu oluka baba Ofu Loso i'bwe di ri ni ngezo rii. 16 saa tuwadu si anyiko 'buku a'i di, andaa si anyivo anyimgba 'e'e asi ni leda du sitani di ri pi.¹⁷¹⁸17 Pi anyaku tegia lari di anya dige pi anyiko iligo belengu Endi Okole di, andaa ni le'jo Rubanga dii. 18 Anyelegi saa tuwadu risi Endi Okole ri ni aga, elegi pi nga a'ika to. Anyolu baba laka ori ako pi anyenjaru laka anya elegire ga 'ba Rubanga di okole tuwadu risi.¹⁹²⁰19 Pi anyelegi masi, dudu Rubanga kuke mani ofu ngele de mafu maa ti le'jo ngere ga na'i. Anyelegi dudu Rubanga kuke mani asidi ni okpo nga gba ruzure di Ofu Loso di ri ni e'detere ga pelere. 20 De kesu molu mabusu ge Ofu Loso ri ni ngeka si saa'i, ma adi maju, dudu amange ofu ile ori ako lele mani riani.²¹²²21 Tikiko ni ama adozi lele ndo ri pi opigo Opi dii ri kumu kunge anyini nga tuwadu pelere ra, dudu anyini nga maa dile ga ra. 22 Mazwe andaa ni anyidi le'jo 'disi, dudu anyini nga ama dile ga ra pi dudu andaa kemba anya asi.²³²⁴23 I'bwe kolu adiinji ni, pi le a'i to engare Rubanga Ata di pi Opi Yesu Kristo to. 24 Kiza kolu 'ba ama Opi Yesu Kristo ni le'ba le gba ri si ri ni.

Philippians

Chapter 1

¹Paul pi Timateo to, opi Christu Yesu di 'ba okole Rubanga di tuwadu Kristu Yesu ni aga Filipi ga ri ni, pi 'ba ekelezia ni di ndeka ri dikonia to. ²I'bwe tutu to engare Rubanga ni ama Ata di pi Opi Yesu Christo to ri kolu anyi to.³Manjo maa Rubanga ni saa tuwadu si de mera anyi. ⁴O'du tuwa elegi madi tuwadu maa elegile anyi tuwadu si ri niga, melegi anjo to ⁵anya remuka mato ofu okole rini aga, e'doru o'du atizo ri si esa ko diadu. ⁶Mani losodu nga 'disi, Andaa ni i'bu loso ri ni e'dore anyini aga ri kumu kenjaru ekoka na to kusa ko o'du Kristu Yesu di ni ga.⁷Anda mani nga razo 'diani anyi tuwadu si a'dusiku anyi mani asi’di ni aga. Anyi tuwadu anyemuru mato kiza 'dini aga maa mabusi ni aga, pi maa edezo sadeni du ofu okole risi ri ni ga. ⁸Rubanga ni maa sadeni 'i, kende maa anyi lurazo kiza Yesu Christo di ni aga ri ani.⁹Malegi 'dini: dudu anya le kenjaru du idi idi nga nire ga ongu le;jo tuwadu ni ekwi erirega, ¹⁰dudu anya'i nga loso lagare pi ri, dudu anyolu du anda ungu enji ako kusa ko o'du Kristu di ni ga, ¹¹anyiga du de o’a anda di engare Yesu Kristu di si ri si, akeku du pi akecu du Rubanga ni ru..¹²Diadu, madiinji, maa lele anyini rii, nga redere mani ri ederu ofu loso ri ni enjazo andaga. ¹³Ayosi, maa mgbirila Kristo ni aga ri lende pelere asikeria tuwadu opi di kali ga ri a lelega pi 'ba tuwadu ni. ¹⁴Adiinji amgbu esukii asi okpo opi ni aga maa mbirila si, pi esukii asi okpo le'jo ngezo ori ako.¹⁵Zi'baa pi gbadu kunge nga Kristu ni dige avi si, pi 'angala si, pi zi'ba saa asi loso ri si. ¹⁶A'i le'jo nge'ba asi loso si ri kede 'di le si, kuniekii a'jo a'ba ma 'dia ni ofu loso ri ni ngeka si. ¹⁷Ti a'i le'jo nge'ba avi si pi 'angala to ripi kungekii le'jo Kristu di a'ia le a'iangasi ri si, asi tuwadu ri si ku. Kuraakii a'i kenja mani asi lajwa maa mabusi ni ge..¹⁸'Di ke'dete a'du ? Rari leti tuwa si, de kesu kolu ra ego kusaa anda risi sa, Kristu ni ange nga ru na niga, ongu manjoru le'jo 'disi. ¹⁹Gbadu, ongu mamu manjoru du idi. A'dusiku mani ra 'di kumu kalarima ra anya ilegi si, pi ikonyi Yesu Kristu a Endi di ri si.²⁰Maa ra tema mata asi du ri kulee ngazi kuke mani dinja ku, ti amolu asidi ni okpo to, diadu kende o'du tuwadu ri ani, Kristu ni akungi oru maa ruge, de lidi si kusa da si. ²¹A'dusiku madisi oluka lidi ni Kristu 'i, daka ni lidi esuzo.²²Ti de amolu lidi ruge, ku'joru i'bu maa edele ri o’a to. Ti movi ingo'i ni maniku. ²³'Ba du mani di kiru ra nga ri 'di si. Maa le ni amanga pi amamu olurega Kristu to, andaa ni loso ambamba, ²⁴Ti oluka lidi ni loso kuzwaa ra anyisi..²⁵Mani losodu molu lidi, pi menjaru olurega anyito dudu anyenjaru pi anya asi kolu i'bwe a'i aga, ²⁶dudu anyate recuka wa masi Kristu Yesu ni aga de amemu idi anyidi na'i. ²⁷Ra rii kulee anya lidi kolu loso kuviru ofu okole Kristu di ri to, dudu de kesu amemu anyi ndere ra, kusaa de amolu iyo saa, ameridu nga anyini dile ga, anya edeka okpo esi alu si, ra alu ri si geni ofu okole ri di si.²⁸'Ba epeleka anyito ri kukekii anyini ori alu saa ku. 'Di ke'dete a'ini a'ia legweka, ti anyini anya lararika engare Rubanga di si rii. ²⁹A'dusiku ake anyini isa Kristu si Andaa ni a'ika ayo papala ku, ti icandi taka Andaa si saa, ³⁰o'ja ruvire anda anya ndele maa ruge riani pi diadu anya erile maa ruge rii.

Chapter 2

¹De lemba zi Kristu ni aga aa, de olu loso zi engare le ni aga si aa, de remukaa Endi di aa, de kiza gba ri aa. ²Kulee anyi'ba maa anjo-anjo kuga de rere anya ra emuka alu si, le ruvika vi ri si, remuka alu endi aga, ongu oluka lejo ekwi alu alua rito.³Akede nga zi anya ra tema ri si kusaa bazi a ra ako ni ku. Danasi ovi rumu zo risi anyi ba zipi ri nyijo zwa kii anyi ra. ⁴Modi alu-alu anyni agar i kuta ani anda’a vico tema risi ku, lankini ba zipi a vico si saa to.⁵Anyolu ovi loso risi anya lele ga kelende Kristu Yesu ni aga ri ani. ⁶Andaa ni kesu kolu Rubanga ani saa 'i, ra kuru Andaa kelebi Andaa jojo Rubanga to ri niga, ⁷rari Andaa azi Andaa ru, ecoru opigo du, pi ati Andaa ni mo'di ani. Pi de Andaa esuru mo'di du, ⁸Andaa longwi Andaa ni vuru pi oko cara ni vu sa ko da ga, da kuruce dige rii.⁹'Disidu Rubanga ngi Andaa ni oru ambamba pi ke Andaa ni ru lagare pi rii, ¹⁰e'bedu ru Yesu di si a'ja tuwadu ru'buge pi vu dige pi vu 'a ga ripito kuwokii vuru, ¹¹pi leda tuwadu ku'joo Yesu Kristu ni Opi, eku kezo Rubanga Ata ni.¹²'Disidu, 'ba madi maa lele ndo ri, anya cara ni vu okozo o'du tuwadu ri ani, te maa anda ga si ku ti ndondo ri ma iyo du, , anyede i'bu anya lari di anyanga si ori to pi ru a 'dika to. ¹³A'dusiku Rubanga ni kede i'bu anyini aga ni dudu anyile pi anyede nga Andaa lele ndo rii. .¹⁴Anyede nga tuwadu luzuka ako pi kipele ako, ¹⁵dudu anyolu du okole pi nga zi injwi ako, bonji Rubanga di enji ako rii 'ba vu injwi pi ego 'di a 'ba ni lelega, laka anyi'ji vu ingwe du vu dige. ¹⁶Anyiko le'jo lidi di okpo dudu Kristu a emunga amecuru du maa feka isa kusa maa i'bu edeka isa ku si.¹⁷Ti de kesu acu ma vuru lazi azile Rubanga ni ri ani anya i'bu pi a'i si saa, mani asi i'bwe pi manjoru anyisi tuwadu, ¹⁸Ovi alua ri ani anya asi kolu i'bwe pi anyanjoru mato.¹⁹Ti megenie Opi Yesu kuzwe Timateo ni anyi di ire, dudu amesu du asi okpo de amani nga anyini di ge na’i. ²⁰A'dusiku mani mo'di zi andaa ani na iyo, , fuco to njagodu anyisi na’i. ²¹A'dusiku a'i tuwadu kundukii nga a'ia lele rii, nga Yesu Kristu dii ku.²²Ti anyini andaa loso ra, a'dusiku 'burangwa a i'bu edezo ata ni riani, andaa ede i'bu mato ofu loso rini aga. ²³'Disidu male amazwe andaa ni eze de amande nga tuwadu loso mato na'i. ²⁴Ti maa asidi okpo Opi ni aga ausi ma maanga si saa memu ire ra.²⁵Ti maraa andaa ni loso Epafroditu ni zwezo vule anyidi.Andaa ni maa adozi 'i pi maa i'burezi 'i pi asikari rezi; anya letire 'i pi mani ekonyire nga ma lele ri ni ga rii. ²⁶Asidi na lajwa ambamba a'dusiku andaa le okposi oluzo anyi tuwadu to, anya erizo andaa ru ri olure lo'u ri ani. ²⁷Esu gbadu andaa ru ri olure lo'u ambamba ire da to. Ti Rubanga ede andaa ni kiza ra, te andaa ni papala ku, mani saa, dudu madi olu candi to digedige ku.²⁸'Disidu male andaa ni zwele vule, dudu de anyinde andaa ni idi anyanjoru du, ongu maa asi lajwa ku’e du ga. ²⁹Any i andaa ni Opi ni aga anjo-anjo to. Anyike laru ' ba a i ani ripini. ³⁰A'dusiku i'bu Kristu di si andaa lapa da. Andaa azi andaa lidi dudu andaa kezi mani nga anda anya ekele mani ekonyizo rii.

Chapter 3

¹Nga ni ti ni lokozo, maa adiinji, anyini asi kolu i'bwe Opi ni aga. Malande nga maa cwile anyi ni ra ri ni angwakaa si ku, dudu kumba anyini ta loso. ²Anyekukaru 'ba olu'ba oke ani ri si, ba enzi edeka risi, 'ba ru olika risi. ³A'dusiku ama 'di 'ba gba ru olika ra rii - ama 'ba laru kekaa Endi Rubanga di si rii, ama 'ba recukaa Kristo Yesu ni aga asi takaa ru si ku rii.⁴Ma’I saa, ma maangasi esu mate le'jo ru di ni egenika wa, de mo'di zi kuraa andaa kate recuka le'jo ru di si wa na'i, mate recuka kuzwa andaa ni ra, ⁵ali ma o'du aro zo risi,, ma mo'di Israele go, suru Benjamini di ni ga si, Eberei go gba rii, de le'jo cara ni vu okozo risi du ma Farizei go.⁶Fuco i'bu disi, mecandi ekelezia ra, anda anda cara disi, esu ma enzi ako. ⁷Ti nga eze si mani konyi to ri ecoru mani nga konyi ako rii Kristo si.⁸Yesu Kristo si me'be nga 'borodu ra, mande a'i okoronyo ani, le'jo amgbugo Opi madi Yesu Kristu ni nizo risi. Andaa si me'be nga tuwadu ra- pi mande a'i okoronyo ani - amesu du Kristo ni. ⁹Ongu akesu du ma Andaa ni aga, ovi anda zi madi tema cara ni vu okoka si rii ku, rari anda anda esule a'i Yesu Kristu ni aga risi - anda anda engare Rubanga disi rii a'i si. ¹⁰'Disidu diadu male amani Andaa ni pi okpo Andaa enjizo pi da asi ri to, amecoru du Andaa ani Andaa da bi ga, ¹¹dudu amamu amenji pi da asi.¹²Mesu nga 'dipi adi kuru, kusa mecoru pelere rere ni kuru. Male amenjaru, amesudu nga Yesu Kristo a mani kozo Andaa ni ri. ¹³Maa adiinji, maraa adi mesu nga 'dipi kuru. Ti nga alu medee rii, mani nga kusaru di nga lagare pi ri ni ga pi mata asi nga andaga ri ni ga. ¹⁴Membaru okposi dudu amesu nga Rubanga mule kele 'bani Andaa lungwe lungwe oru Yesu Kristo si ri .¹⁵Ama 'borodu 'ba amba ri kulee akurakii nga 'diani,, ti de anya lara mgbi nga zi ni ga, Rubanga isaa kete'dee anyini ra. ¹⁶Rari kulee akolukii nga amaesule ra ri niga.¹⁷Maa adiinji, anyeko ma vu ayo. Anyi'ba mi 'ba laweka ovi loso ama e'detele anyini ri a ruge. ¹⁸'Ba amgbu zipi kalawe - a'i anda ma'jo le'jo a'ia ruge anyini vu karako ra ripii, pi diadu saa ma'joo anyini idi minda to - a'i o'ja'baazi kruce Kristu di dii ¹⁹'Ba 'di kuvo kugwe asi si ra, a'dusiku a'ia rubanga ni a'ia ikwi 'i, kecurukii nga dinja di a'ia edele ri ni aga. kulutakii asi nga vu dige ri ni ga.²⁰Ti ama'ile ama 'ba ru'buge, amulute mo'di amani larire ri lakasi, Opi Yesu Kristu 'i. ²¹Kemu Keco ru amadi mori ako ri kolu ru Andaa di eku to ri ani, Kede nga 'di okpo Andaa di si nga 'borodu emuzo Andaa di.

Chapter 4

¹'Disidu, maa adiinji ni maa lele ndo ri pi maa lele ndele ri, maa asi i'bwe pi maa tegia 'i rii, kulee anyede okpo Opi ni aga, maa rozi maa lele ndo ri. ²Malutati Eudia pi ni Sintike to, anyolu lara alu ri si Opi ni aga. ³Gbadu, mazi nyi maa i'bu rezi gba rii, ekonyi uku recandi'ba mato ofu loso acarega ile, a'i Klemente pito pi i'bu'bazi madi zi'ba ri pito, ru a'idi 'aa buku lidi di ni aga.⁴Anyanjoru Opi ni aga o'du tuwadu. Ma'joo anyini idi, anyanjoru. ⁵Anye'dete anya i'bwe 'ba tuwadu ni. Opi ni ire. ⁶Anya asi kulumvuru le'jo zi si alu saa ku. Rari nga tuwadu aga elegi si pi ti lutaka to pi anjo keka to anye'dete nga anya lele ri Rubanga ni, ⁷pi asi i'be Rubanga di 'ba ni lara zware ra ri kute anya asi pi anya lara Kristu Yesu ni aga.⁸Le'jo ni ti a lokozo, ma adinji, nga tuwadu gba rii, nga tuwadu laru dii, nga tuwadu anda rii, nga tuwadu okole rii, nga tuwadu lele ndo rii, nga tuwadu ofu na loso rii, de nga zi aa loso lagare pi nai, de nga zi aa ecule nai, lura nga le'jo nga 'dioi a dige. ⁹Nga nyaa lenile pi nyaa esule pi srile pi ndele madi si ri , ede nga 'dipi, pi Rubanga i'bwe di kumu kolu nyito.¹⁰Manjoru ambamba Opi ni aga a'dusiku diadu anyenjaru idi anya mani rare ga. Atisi gbadu anyira ma ra, ti anyesu saa kuru mani ekonyizo. ¹¹Ma'jo nga 'di maa ikonyi leka si ku, A'dusiku meleni ra olurega asi i'bwe to lidi ni ovi tuwadu aga. ¹²Mani oluka nga ako aga ra, pi mani oluka nga to aga ra . Leti tuwadu si pi nga tuwadu aga meleni oluka 'a de to ra, kusa oluka abiri to ra, pi oluka nga karako to pi nga ako to ra. ¹³Mate nga tuwadu edeka wa Andaa ni mani okpo kere ri ni aga.¹⁴Rari anyede loso nga lamire ga mato maa icandi ni aga ¹⁵Anyi Filipi 'ba, anyini ra ofu loso ri a re'dorega, maa Macedonia ni e'bere rii, eklezia zi iyo remure mato le'jo nga kezo pi esuzo ri niga te anyi'i papala. ¹⁶Lele maa olure Tesalonika ga ri saa, anyezwe ikonyi mani kusa vu ri ra. ¹⁷"Di majoo ma ikonyi leka si ku. Rari mandu o'a renjare anyini rii.¹⁸Mesu nga tuwadu andaa kare ni ga, , pi dina enjaru laka to. Diadu mesu nga tuwadu maa lele ri ra anya ezwele Epafrodito a diga rii. A'i nga agi viya rii, lazi Rubanga ka'iye anjo to rii. ¹⁹Maa Rubanga kuke anyini nga anya lele ri tuwadu kuviru Andaa limi eku Yesu Kristu ni aga rito. ²⁰Diadu ama Rubanga pi ama Ata ni kolu eku tadutadu. Amen²¹Zi 'ba okole Rubanga di Yesu Kristu ni aga. Adiinji aa mato ri zi anyi laka. ²²'Ba okole Rubanga di 'dia ripi zi anyi laka, lagare pi ri a'i Sizari di zoga rii. ²³Kiza Opi Yesu Kristu di kolu anya endi to.

Colossians

Chapter 1

¹Waraga di enga Paulo ni Rubanga a oile maju Yesu Kristu di i’I du ri pi a’i ama adozi Timoteo to. ²Cwikii ofu di Kristu ba kolrse ga ri ni, a’I ama adunji ni Kristu ni aga ri pi ii. Tutu ibwe Rubanga ama Ata di to kolu anyi to tuwadu. ³Ama ta saseku( saruku) anyisi ama elegy ni ga pi ama anjo kere ga Rubanga Ata ama Opi Yesu Kristu di ni.⁴Esu ezesi amari anya aii Yesu ni aga ri ra pi anya le edeteka Kristu’ba ni tuwadu ri ra. ⁵A’dusiku igeui a’ba ra anyini reibu ge. Anda eze anya lejo na ri erile ra lejo gba aya ri’i, andaa ni lejo ofu loso ri di’i. ⁶Emure anyini ri’i.Andaa saa ku’ba o’a enyayire uu dige tuwadu ri’i, kende andaa redyo anyidi ile’dia ri teui, edoru out anya ercig ri nig a, ebedu anyini losodu kiza Rubanga di leti gba ri si.⁷Ovi Epafura anyini lenizo ri ani, andaa ni i’bure kare aluga awato ri’i, ama lele ndo ri’i. Andaa ni iibure Kristu di’i amari, ama egeni le ri’i. ⁸Andaa nge amari ni lezo le anyidi endi ole aga ri’i.⁹Disidu ederu odu andaa nga di ri etedezo amani ri si, amabe Rubanga ni elegiku anyini ku, nga ama aile Rubanga di ri dii cere gba rii pi lini endi di si ebe anyini du ca nga andaa lele rii. ¹⁰Dudu anyino anyolu lidi loso ri to Opi a lele ri ani, pi anyiba o’a nja ibu loso tuwadu ri nig ga, pi anyenjame lani Rubanga di rig a.¹¹Akewba anyi opko tuwa si, andaa mori yayi di ani, anyepi asi, dudu anyate nga tuwadu mi rega wa anjo si. ¹²Anyanjo opi Rubanga Ata ni Andaa ni ama ni opko kere remurega ba ole Andaa ditto nga tuwadu Andaa mule kede aii ni ingwe a ga ii.¹³Anda andaa lari ama pi opko verini di ri a si pi lufu ama keri Andaa ngwa ni Andaa lele ndo ri di ni aga. ¹⁴Andaa ri aga amesu lari Andaa eri si ama enji ni ebezo.¹⁵Andaa ni eno Rubanga ni ndele ku ri di’i, tile ati nga tuwadu bile bi ri ni ri i. ¹⁶Adi nga tuwadu andaa si, nga tuwadu ribu ge ri pi vu diga ri to, nga tuwadu ndele ni si ri pi ndele risi ku ri pi to, endi to, amba vu lasiba ri pi opi to. Nga tuewadu Andaa si pi Andaa ni, ¹⁷Esu adi abi nga zi alusa kwrudu, esu Andaa ni a’a, emu nga tuwadu alu.¹⁸Andaa ni ayo di, pi ‘ba Andaa ni ai’ba ri Andaa ruii. Anda edo nga tuwadu ni, edo enjika pi da asi ni, dudu Andaa kuse nga tuwadu ri di ni. ¹⁹A`dusidu Rubanga aii oluka Andaa `agar a e`bedu Andaa kuga laka leti tuwadu Andaa oleczo ri si, ²⁰Ougu sea Andaa aii nga tuwadu longwizo Andaa di Kristu si, nga vu dige ri pi nga rubu ge ri to, pi Kristu ezi ibwe Andaa daka kuruce dige ri si.²¹Anda anyi lolu Rubanga to, anyi oja’ba Andaa di ‘i anya lara ni ga, pi anyede nga iujuri ri pi ayo. ²²Ti diadre Andaa ngwa ni recore modi ri a da si, Andaa longuri anyi pi Andaa di, dudu Andaa kuluqu anyi anyve pelere Andaa anda ga, pi any olu du nji oko, pilejo zi injuri oko anya rug e. ²³Anyede anya ri nig a opko, pi anyelenju royoka oko igeuni lejo Ofu loso anya erile ri niga, ngele ‘ba tuwadu vu dige ri ru ri ‘i, ongu saa ma gba Paule ‘i saa mecoru I’bure laka ri i.²⁴Diadu ma maa nga si maa asi ibwe icaudi maa ndele anyisi ri ni aga, adusiku lojwa maa ebile maa rugedi kekonyi nga lesire icaudi |Kritso di nig a si ri ni ekozo. Andaa ru si, aii ‘ba Andaa ni ai’ba ri pi ii. ²⁵Andaa si e’be mecoru I’bure laki d’I ni elokore I’bu Rubanga a kele moui anyi si, e’bedu ame’be lejo Rubanga di kuri ru du. ²⁶Andaa ri nga ruzure di ri i ‘ba karako ri, ti diadu Rubanga e’dete ra Andda ‘ba ni. ²⁷Rubanga ni Andaa nga sir a ajo ‘ba Andaa di kuni nga ruzure di’dira, lejo na opko juru aga, pi yayi awgbu to Andaa le si. Nga ruyure di’di andaa ni ‘di, Kristu Yesu ni auya a ga, ke’be anyolu igeri to yoyi Rubanga di ri esure ga.²⁸Amange lejo Kristu di pi amecara ‘ba tuwadu, pi saa amelelaii ‘ba tuwadu cirri tuwadu si, e’bedu amezi modi alu alu Rubanga andaga esuo omba ca Kristu ni ‘a ga.’ ²⁹Disi mecaudiru opko si, pi mewba maa asi opko madi maa ‘a ga nja ibu edere maa ‘a ga ri si.

Chapter 2

¹Male anyisi ovi maa rembazo iibuga anyisi ri, pi ‘ba Loodikia ga si ri to, pi ‘ba tuwadu maa anda ni ndeka kuru ri to, ²e’bedu kolukii asi opko to, pi kerwukii asi alu lale ga. Ougu male kolukii koroni lejo kwire aii a asige, e’be aii ri losodu, pi aii ni nga Rubanga di rezure dir a, andaa ri Kristu ii. ³Rubanga zu Andaa liwi tuwadu. Ci ri di nga rika to aru.⁴Majo nga ‘di anyiri dudu modi zi kulunjwa anyi ku kipele enjo di si. ⁵De kolu ma iyo anyito saa ii ruge, ti ‘ba anyi to kare aluga endi aga pi maa asi ibwe erire ga anya lawere ga loso lejo tuwadu, pi anya aii edere opko Kristu a ruge ri si.⁶Ovidu anya Yesu Kristu ni aiizo ra ri ani, kulee anyolu Andaa ni a ga. ⁷Anya zu kukwi vuru kolu opko Andaa ru ge, angu anyolu zo sile Andaa ree ge ri aue, acyede opko anya aii rig a anda anyiri leuizo ri ani, ongu anyo anjo kerjaru enja.⁸Anyekuba ru dudu modi zi kuku anjo pi ku leti ge si, lara ciri di si pi lunjwa ekuri ako ri si, ovi lejo a’bi a’bi di ni vu okoka, pi lejo ori , vu di oku ri pi a vu ni okoko to, Kristu a vu ni okoka ayo ku. ⁹A’dusiku Kristu ni recore mo’di du ri a rug e Rubanga ega Andaa ovi leti tuwa si.¹⁰Ongu anyi saa anyiga lidi tuwadu, ovi Kristu di ni aga si. Andaa olu lopirigo ‘da opko tuwadu ta ri di’i. ¹¹Kristu ni aga saa oli anyi ra lali Andaa ru di si, andaa ni lali ‘ba a edele di si anya ru ge rii ku, ti abiri ru di ri ‘uzo pi anya ru ge si ri ii. ¹²Pi saa anyini batisumu kezo ri si esi anyi Kristu to kore alu ga, ‘di a vuga anyini pi da asi anya aiika ‘ibu Rubanga di opko Andaa Yesu Kristu ni enjizo pi da a si ri si.¹³Anji ‘ba anda oda’ba ra enji anyidi si ri, pi ‘ba lungwele ‘ba elira re kuru rug e rii, anyi ayo Rubanga lufu anyi adirega kore alu ga Andaa to, ongu saa i’be anyini enya enji tuwadu ¹⁴Andaa saa li pi mori tuwadu curile awa dige lejo a ni zuaka cara lejo si ri, zwe bara ga pi epa kuruce dige. ¹⁵Kristu epa nga o’ja di pi ori injuri ri pi ni digasi, a’I mori to pi vu zwa ‘ba ri pi, e’dete ru kare ingwe ga kuruce diga a’jo Andaa zwa a’i ra.¹⁶‘Disi, kulee ‘ba kuli le’jo anya ru ge ku orya si diyo lawvu si,deku o’du rougo si pi imba egare u’di si deku o’du saditi di si. ¹⁷Nga ‘dipi tuwadu ero lejo gba mure ledere andaga ri di ii, lejo gba di andaa ri Kristu ri aga.¹⁸Mo’di zi alu saa kuli lejo auya ru ge ku a’jo lejo zwa anyi ra, kulee andaa nga si ‘ba kolongwi ru voru enjo du, Malaika ruka, kesuo andaa kede opko lejo andaa ndele orobi si ri nig a. Mo’di ovi ileni ri kecuru isa lejo zi oko, kulura laram ru di’i, ¹⁹ko Kristu ni di du ri opko kuru, Andaa ni ke’be ru tuwadu kesu anya pi keimuru kare aluga isu to pi ke’do rubaka ovi Rubanga a ‘bazo ri ani.²⁰De kesu anda anyida Kristu ovi vu di nig a ra, pi de ayu anyi ra mori ori injwi vu dige ri di nig a si, ad’i anyenjare olurega ‘ba vu di ani, any olongwiru cara ovi ‘di pi ani ri ri okorega, ²¹” anyoko ku, anyi’bi ku, anyilo ku”? ²²Jlepi tuwadu cara ‘ba di ii, koko nga lokore ra ri a vu ii, de e’bu ra ra ii. ²³Gbadu, cara ‘dipi kelede ciri laka aa ani, cara ‘bazo Rubanga ni ru zoo vi du anya ‘bozo anya nga si ri ani, ongu ru ecaudi zo; ti ekonyialu saa ku luco ru di ni zwazo.

Chapter 3

¹De enji anyi Kristu to kore alu ga ra, kulee dubasi anyindu nga ore kare Kristu a rire ga di anda Rubanga di nig a ri ‘i. ²Anyi’ba anya asi nga ru’buge ri ni ga, anyi’ba anya lara nga vu dige ri ni ga ayo ku. ³A’dusi anda anyoda ra, ti diadu lidi anyo adizo ile zuru Kristu to Rubanga ni a ga ⁴Anya lidi gba ri Kristu ‘i. De Kristu kumu ketende ni, anyi saa anyivo anyete’deru Andaa to yayi Andaa di rig a.⁵‘Disidu kulee anyi’di abiri tuwadu vu dir a, owu, asa, recandika nga ego ri si, ongu abiri nga injwi ri di ‘i, pi lara injwi dinja di ‘i, pi ‘a mgbo limi dii, viru vi ori injwi ri ri ruka to.6 ⁶Anga Rubanga di kemu ‘ba Andaa le’jo ri er’iba ku ri a vuga nga ovi ileni ri pi si. ⁷Lidi anda anya adizo eze ri anyadi nga ovi ileni ri pi ni aga. ⁸Ti diadu kulee anye’be a’I tuwadu ra pi i ‘a ngala, asi uka, asi injwi, la’da la’da, pi lo’jo’jo dinja di akeri ku efurega anya ti ga si⁹Anyulunjwa ru anyini ku, a’dusiku anye’be lidi oku ri ra ovi andaa di to tuwadu, ¹⁰pi anyisu mo’di u’di ile ra, andaa ni Opi Rubanga kelebee leni u’di si dudu kolougwiru Andaa ero gba ri ri ga. ¹¹Laka ile’dia larapika iyo Girigia lele ga Yudaya’ba to, mo’di lile ra pi mo’di lile kuru ri to,’ba juru lerem’ba kwa kuru pi ti ni ‘ba ku, pi juru lesi’ba vule ambamba le’jo vu di nig a ri pi, Opi, ‘ba rdi mgbo to ruzwam’ba a’i a nga si ri oi, a’dusiku Kristu emu a’I tuwadu ongu kolu a’I a ‘aga tuwadu.¹²Ti anyni ‘ba Rubanga ovile ra r’u, ‘ba ole Rubanga olele ndo r’u, ‘disi kulee anyulusu asi ku’ba anyiradu icandi ‘ba zi’ba anyidi di du, anyolu ‘ba kiza ed’ba ri pi’i. ¹³Anyepi anya asi anyi anyini, mo’di alu alu kepi asi andaa rezi a ruge, ougu anyede kiza anyianyini anya enji si. De mo’di zi anya lelega le’jo to rezi a ruge, enji e’beka kulee aa ovidu anda Opi a kiza edezo anyini ri a ni. ¹⁴Ti lagare pi r’u kulee anyiga lale si. A’dusiku lale kombe nga tuwadu kare aluga kede opko.¹⁵Anye’be i’bwe Kristo di anda anyini lungwere ru alu ga ri kuzwa anya a si ni, keb’edu anyolu ‘ba anjo ke’ba saa tuwadu si r’u ¹⁶Onye’be le’jo Kristu di kolu anya ‘aga de, de anyeleniru, anyembaru anya nga si anyi anyini cirri tuwadu Rubanga akde anyini ri si. Ongu saa anyingo longo Sauma di longo zi’ba Rubanga ni ecuzo ro to, pi longu zi’ba lelegi di to, anyingo longo Rubanga ni asi i’bwe to. ¹⁷Nga tuwadu anya edele ri, de lo’jo’jo si deku i’bu si, anyde tuwadu Opi Yesu Kristu arusi, anyike anjo Rubanga ni Andaa ru si.¹⁸Anyiuku, anyikeru anya nga si anya ago a cara ri ga, a’dusiku ‘di nga loso ri’i ‘ba Opi ri ni. ¹⁹Anyi ago saa, anyile anya uku, anyolu ‘angala to ku a’ia rug e. ²⁰Anyi ‘bonji, anyeri ‘ba anyini oti’ba ri lejo tuwadu aga, a’dusi ‘di kuke anjo Opi ri. ²¹Anyi oti’ba saa, anyi’ba olu ni opko anya ‘bonji ruge ku, ku’ba asi na pi kudi lojwa ku.²²Anyi i’bu’ba, kulee anyeri anya amba vu diga ‘dia ri nga tuwadu aga asi ali si, i’bu edeka ‘ba ni mi si ku, kusa ‘ba ni asi e’bweka papala si, ti anyede i’bu Opi ni orika si, ²³I’bu tuwadu anya edele ri anyede loso asi tuwadu si, kende anyedee Opi ni ani, ‘basi ku. ²⁴kulee anyini a’jo anyivo anyesu nga tuwadu anda Opi a o’bale Andaa ‘b ni ai’a dide du. Anyi id’bu’ba Opi amadi Kristu di’i. ²⁵Mo’di nga injiwi edere ri avo alokwee nga injwi andaa edele ri si, a’dusiku Opi ‘ba ni lele ku.

Chapter 4

¹Anyi lini ba Opi to ri, anyede i’bu anya OPi to leti loso ri si kurisu vi, a’dusi anyini a’jo Opi anyidi oru ru’bu ge.²Anyejnj aru opkosi lelgi ga, anyi ko’ba laka ku, pi anyike anjo saa. ³Anyelegi amasi saa, dudu Rubanga kawi amani leti ofu loso ngezo, e’be amange du nga Kristu di ruzwre di ri, a’dusiku ma diadu mabusu ge le’jo ilesi, ⁴e’be ame’dete du kara ingwe ga ovi loso si.⁵Anyolu pi anyede i’bu anyidi cirri si ‘ba Yesu ni a’i ‘baku ri a andag, pi anye’bu saa leti loso ri si. ⁶Le’jo anya’jole ri kulee kolu loso, tubi a’i sare loso ri ani, dudu anyini le’jo lngurika mo’di alu alu anyinizire ri ni⁷Tikiko kuwu kunge anyini le’jo madi ra, andaa ni maa adozi maa lele ndo ri ‘i, andaa ni mo’di ‘ba ekouyire ‘ibu Opi di ni ederega asi si ri ‘i. ⁸Nga ‘bara majure andaani anyidi ri e’bedu andaa kewba du anya asi idi. ⁹Mazwe a’i mo’di anyidi lungwele Onesimo ‘i ri to, andaani adoze maa lele ndo pi egenile ri ‘i. Kuvo bungeku anyini nga redere ‘dia ri ra.¹⁰Aristako ni amolu ai’to mabusu ge ri zi anyi laka, Marko ni Barnaba adozi a ngwa sa zi anyi laka. Ange anyini le’jo andaa dig era, de andaa kumu anyidi, anyai’ andaani asi si. ¹¹Ongu Josne ni lungwele Justo ‘i ri’i saa zi anyi laka. ‘Ba ‘dipi a’i engaka Yudei’ba ecole Kristu ri a lelega ri pi ‘i, pi a’i te ‘ba ‘ibu Opi Rubangadi ni ede’ba mato ri’i. Kukekii mori ikonyi ni.¹²Mo’di anyidi lungwele Pafura ni Yesu Kristu di ri zi anyi laka. Andaa kelegi anyi si asi si dudu Rubanga kekonyi anyi anyede du anya a’i nig a opko, anyolu du opko nga anya ai’le ri ni ga larutuwadu andaa ri to le Rubanga di si. ¹³Mange anyini le’jo andaa di ge wa, a’dusiku andaa kede i’bu anyini, pi ‘ba Laodicea ga ri ni, ti ‘ba Yerapoli ga ri ni opkosi. ¹⁴Luka ni maa rozi maa lele ndo andaani dektari r’u a’i Dema to zik’u anyi laka.¹⁵Anyizi mani adiinji Laodicea ga ri laka,pi Nimifa pi Kristu’ba remu’ba andaa di zoga ri to. ¹⁶Deanyila ofu ‘di anya lele ga ri, anyizwe ofu ‘di lale Kristu’ba Laodicea ga ri ni, Anyisa anyila ofu Laodicea’ba a edile anyini ri. ¹⁷Anyijo Arikipo ni ‘diui” Kulee anyera ‘ibu Opi a lele anyede ri, ma edele opko si.”¹⁸Macuri maa di si: ma Paulo mazi anyi laka anya di kusaru nyori mani ombezo mabusu ge ri si ku. Rubanga kuco tutu anya ru ge.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo pi silas pi Timateo to ata ofu di kumu ba Tesalonika ga Rubanga ri aga ri pi ri opi yezu kristo to. Andzo ba Tesalonika agar i pi ri ai aidi si²Amolu tesa Rubanga ri arjore ga anyi borodu si amera anyi elegi amodi ri aga. ³Amera ibu anya edele ai sir i Rubanga ata andaga ibu anyidi anga adele le sir i, lejo mika anyidi engare geni anyidi Yezu Kiristo ri agar i si.⁴Adusiku ama adiyi Rubanga a lele ri anda lupe anyi ra ⁵Adusiku ofu loso amadi di eru anyidi lejo ekwi ako ri si ku, ki emu mori to Endi okole ri to onguru ai bwa bwa ri to Anyiri ra amolu anyiri lele ga iryoni ya I nai anya loso ri.⁶Anyecoru baa ma lidi opi amadito ri ni obe ba rii, ecarda ambwu lofo aga sis a ianyai ofu ri asiibwe Endi okole ri a kele ri si. ⁷Disi du anyecoru ba lidi ri loso edete bar i kristo ba Macedonia pi rib a Achaia gar i pi ri to.⁸Ofu opi di u anyidi sit e Macedonia ga achai to tu-Ai anyidi Ruba nga ruge ri niru vudi ko. Ebe disi du amani nga joka dile nani ga leru kuru, ⁹Adusiku ai acanga si kujo ri di anya’I ama irigoni ga ¡. Kede tee ki arnyecoru Rubanga enjo ri ni gas i ibu edereya Rubanaga lidi pi anda ri ni ibu ederega, ¹⁰Ongu ngwa nit ere ga Rubu ge si ngwa ni anda enjile da aga si ri i-Yesu ni amani arire anga enure ri ni aga si (pi) ri i.

Chapter 2

¹M’adiyi anyiri ra amaro anyidi nya isa(ekwiako) ri si ku. ²Anyisa anyini ra, ama oluzo filipi ge ru ake amani ecardi ra, onguru aluda ama leti/ovi injwi ri sir a ki Rubanaga amadi ke amani okpwo ofu loso andadi nge zo amiyni ni de kesu nga amyini ekalaka ri kolu nja sa i.³Disidu lejo ama ngele anyini ri erjo ku, ra injwi ri ku ongu modi zi lunjwa zo ku. ⁴Amange te nga Rubanaga a lele ri ayo, adusiku esu amesi ofu loso ri ni ngere gar a ayosi amangee anjo kezo, ban i ku ti anyo kezo Rubanga ni ra amadi borodu nire jar i ni.⁵Anyini losodu, amaluru Rubanga anda ga, saa tuwadu si nga ama ngele ri recuga issa rii ku onguru amani Rubia esuzo ku ⁶Amandu anyidi si kusu bazi pidi sib a kuke amani laru tema ni kuru.⁷De kesu amaba ama amangasi amani ta mbarega anyini maju Yesu Kristo dii ani sa ie ki amaluri anyi luri ku. ⁸Ama anyini leka ndo si, kolande ende a limya kezo boryini ongu aini ta mbazo ri ani, amange te ofu loso Rubanga di adute ku ti ama le borodu arujini ruge. ⁹M’adinji, kulee amajo anyini ibu ama edele maju du iniaga pi itu asi ri anyi zipi ni ecandi kezo ku ama ofu loso Rubanga di ngere ga sa i.¹⁰Anyi sadenia amadi i’ Rubanga pi to nga ama edele anyi Kristo ban i ri nga loso ru nga anda ru ongu enji ako. ¹¹Anyera ama anjini ta mbaka borodu kalande ata a anda boryi ni ta mbazo ri ani ri wa, ¹²Ama anyini lenika nga anda ri si si, ama anga asi embaka si, ama aryini lidi anda Rubanga anyini legwere eku andadi esule anda opi ri agar i ni edete ka si i.¹³Lejo zi alu ama Rubanga ni arjozo anyini asi se ni mebesa de anyeri lini ama ezile ri a oluka lini Rubanga di si anyai bwa lini Rubanga di ani nga zipi ba a lurale ri ani ku. Anda ni di diadu sa okpwo ibu edere anyi ai to ri ni lele ga ri ir.¹⁴M’adiji anyi sa anyi kristo ba (ba kristo dii) ru yezu kristo de si judei gar i ani adusiku anye su ecandi alua rib a aryidi ni gas i kalande aia ecandi esuzo judei ba gaso ri di ani ¹⁵Ai di ba opi yezu ni diba prefetaa to ri pi i. diadu sa engaki amani ecandere ga ki kadu ki leli anjo kere Rubanga ni ri si ku; ki leti ai ecore oja bagi ba borodu dii ri si. ¹⁶Adusiku kuluga ki ama nga kafiri ba Rubanga ni riba ku ri ni ri ngere ga luga. Ebeki enji aia edile ri alusa kuru, ti wo vale langbwa kuko ai ra.¹⁷M’adinji, alanjuru anyi to sa adi odu ubi (yayadu) Kuru alarjuru anyi to ru si lara si ku-arya vico ko ma okpwosi male anyira ridele idi. ¹⁸Am’obi okpwosi evore ga anyini nderega i’, ma gbwa Paulo si lee m’obi Uu yaya du si, ki sitani luga ma cwi. ¹⁹Ayiraa ama recuka yi ama anjo to du adu? Anyi’i! Anyero anjolu eku recuka kere amani o’du opi amadi Yezu a engwizo ri ni ga ri, ²⁰Bwabwa du, anyi ama recuka pi ama anjo to’i.

Chapter 3

¹De ama ma ebika ra pkwe si, amara amani ebeka amanga si atena ga ni loso ni ²Amaz we Timateo ni ama adozi ni ongu modi ibu edere Rubanga to alu ofu loso Yezu kristo di ni acare gar ii anyi ni embare ga anya air i aga, ³Du du modi alu sa koyoru ku lubi lubi lunjwa lunjwa di ni a si. Anyin loso amba mba lubi lubi di kemu kesu bara.⁴Bwadu, ama aluzo anyi to ri amolu leri jore nan i ga anjini evo esuki ecema ecandi to ra. Onguru emu olu ama jo zo ri anikalande anya nizo loso ri ani. ⁵Lejo ekwi di si, ma a ebikana pkwe si, medu mazwe modi lejo ni re ga anya ai ni dile ga. Mori okpwosi nosi modi ba lunjwa re ri emu lungwa anyi ra ongu mori amadi ama bale ibu edere ga anyini lele gar i enjiru isa⁶Ki Timateo esa amadi dia anyidi sir a ofu loso anya ai ni dile ga anya le di to. Anda jo amani anyera am ate vico to onyu anyile amani ndele okpwosi re re kalande ama lezo anyini ndezo ri ani ⁷Disidu, ama adinji, asilajwa amadi ni aga ecandi amadi di to ai anyidi emba amani aside ra.⁸Disidu bwadu ama wo lidi omolu wo anya edeka okpwo opi ni aga si. ⁹Amani ku amanjo Rubanga ni ingoni ya anzo anzo ama esule Rubanga ni aga anyi sir i se? ¹⁰Amelegi asi cidu si, ini pi itu to du du amande anyi idi ongu du amake anyini nga anya ai ni aga gembi rii.¹¹Aiadu Rubanga ni ama ata du sa to andanga si pi ama opi yezu kawi amani leti evozo anyi di. ¹²Opi kebe anya le kenjarua kulu lu anyi lele ga ba ze ni to, kalande ama le a oluzo anyini ri ani. ¹³Anda kemba anyini aside du du anyolu lejo/lawa ako pi okole Rubanga ama Ata ni a nda ga saa opi amadi yezu acemuzo ba anda di okole ri pi to ri si.

Chapter 4

¹Nga a ti a lokozo rii anyolu leti Rubanga ni anjo anjo asi’ibwe kezo ri si kalande diadu anya oluzo ri ani. Ama anji okpwosi yezu ni aga renjare ga anda ga lidi ovi ile to. ²Adusiku anyini cara ama kele anjini mori/okpwo opi yezu a kele ama ni ri sir i ra.³Anyolu okole ni le Rubanga di anyebe awu ra ⁴Modi alu alu kele ni anda run i ta mbakal ekwiri ka leti okole ongu laru ezire ri si. ⁵Leti vico inywi ri di sib a Rubanga ni niba ku ri pi di ani ku; ⁶Ongu lejo di ni ga modi zi kede nga inywi adozi ni ku ongu kame anda ni ku. Opi kuke lamb aba enji ovi ile ni ile pi ni ri ede’ba ri ni ra kalande andani ama jo zo anyini ra ri ani.⁷Adusiku Rubanga lungwe ama lidi andi ri ni lase re ga ku ki lidi okule ri ni lasere ga. ⁸Disidu, modi cara deni gare imbwe rig a modi ayo ku, ki ag Rubanga ni anyi ni endi okole ri ni kere ri .⁹Diadu amacwo anyini nga ruleka adinji lofo gar i ni dile ga ku adusiku Rubanga leni anyi lejo rulezo ri di si ra. ¹⁰Bwa rii anyile adiri Macedo rua agai ri tuwadu ra. Daa ama jojo anyi rerjare ga le ile to andaga. ¹¹Kulee anyita asi lidi ojwa jiva ako ri ni lasere ga ayo ongu ba bi te nya ibu ni ga ibu idere ga nya di si to andani ama jozo anyini ra ri ani, ¹²Du du lidi nya lasele odu cidu ri kezi laru ba langwe ri pi di nyeni ongu du du onyo lu modi zi a nga si ku.¹³Ama adinji amale anyolu lini ako ba odu koba ri pi a dile ga ku, kusa awuka pi asi lajwa taka to ba geni ako ri pi di ani ku. ¹⁴Amai ra (egeni ra) yezu da onyu enji da gas i ra disidu amegeni sa Rubanga kemu kezi ba odoka yezu ni agar i pi anda to ra. ¹⁵Opi a jozo and nga si ani, ama diadu olu ba lidi ebele/olure ga bwi odu opi a emnzo ri ni nga ri evo lag aba adoka ra ri pi ni ali ku.¹⁶Opi ni bwa ri kesi rubu ge si, cara emure uduku sir i to, uduca angeli amba ri di pi teretu Rubanga di ba langwezo ri ni uduku to, pi ba oda ba Kristo ni agar i kevo kerji ati. ¹⁷Na a vuga, ama anyito adi ebele lidi ri kevo kungi ru oru remure ga aito alu lofu aga, opi ri aire ga oli aga. Disidu/kebeedu/evo oluki opi pi to tadu. ¹⁸Disidu anyebwe anyini aside anya lele ga le’jo di pi si.

Chapter 5

¹Diadu ama aderji, nga cwiha anyini saa pi odu to a dile ga leru kura amauwi nga anyini ²Adisuku anyini losodu odu opi di kemu ouy a emuzo ini agar i ani ³Saa ba a jozo “ibwe pi gogaa aa ri si darimo kemu aini dige aia rika ako/ofu ako kalande oti lajwa a izi ru angi ri ni edo zo ri ani ongu piki ku.⁴Ki anyi maadenji, anyi ba Vumudi di ku odu na ni emuzo anyini mika ako oggu a emuzo ri anii ir ⁵Anyi borodu borji ingwe di Vu itu to ri di, ba anyito ba Vu ini di Vu mudi to ri di ku. ⁶Disidu, Akoluki bazi odu koba ri pi ani ku, ki ba ri ni kolu mbwo angu akekwiri/akumbaki ban i ta. ⁷Adusiku ba odu koba ri kuko odu ini, ongu ba ameri bar i sa kemeri ki ini.⁸Ki ba a oluka ba itu a ri I si akekuka ki ru, akusuki ai pi le to kalande buku aga di ani ongu geni lararika lari di kalande tegia tarbusi ani. ⁹Adusiku Rubanga lupe ama ecandi anga aya di ni esure ga ku ki lararika lari esure ga leti ama opi Yezu Kristo di si. ¹⁰Anda da amasi, de ban i mi mbwo, de ako odu saa dudu ako luki anda to alu. ¹¹Disidu anyemba anyini aside anyi anyi ri anyenga biryibi modi alu alu kurya oru anyemba anyi anyanga si kalande anga edezo diadu ri ani¹²Amai anyi ama adinji laru kere ga ba ibu ibu edeba okpwo si anyini lele gar i pi ni, ai ba anyini di ndeba pi anyini leni ba opi ni agar i pi. ¹³Anyike aini laru asare ri ibu aidi si. Anyolu anya lofo lele ga ibwe si. ¹⁴Amejojo anyi ama adinji anyenji ba ibu ede ba ku ri pi ni bi anyekonji ba awi akori pi, anyini ba borodu ni lejo.¹⁵Anyima ndele, modi zi kolokwe injivi injivi si ku, ki anyolu kiza to anya lelega pi niodi alu alu ni. ¹⁶Anyolu tesa anjo si, ¹⁷Anyelegi saa cidu si (edeka ako). ¹⁸Anyike anjo saa tuwadusi pi nga tuwadu si, adusiku di le Rubanga di anyini Kristo Yezu ni aga ri.¹⁹Akezi asi endi okole ri di ku. ²⁰Akede ofu porofetaa Yule/ngle ri ku. ²¹Amyobi/anyama nga cidu. Anyiko nga loso ri ayo. ²²Anya du enji borodu ovi mbwi mbwi ri ra. Ma’r Rubanga ni anda nga si anyini ecorega okole ndutu du?²³Ti anya endi ndutu du, anya ru to kekukaru lejo ako saa ama opi Yezu Kristo a emuzo ri si. ²⁴Anda ni anyini lungwere ri kegeni ru wa, ongu kedee ra.²⁵Ama adinyi, anyelepi ama ni. ²⁶Anyizi adinji borodu lazi okole ri si. ²⁷Make nyini cara opi ni anda ga waraga di ni rulazo adinyi bazi boradu ni. ²⁸Kiza ama opi Yezu Kristo di kolu anyi to.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹Paulo pi Silvano to Timteo ni laka, eklezia Tesalonika'ba di ni Rubanga ni ama Ata ni aga pi ama Opi Yesu Kristu ni aga. ²Kiza kolu anyini pi i'bwe engare Rubanga Ata amadi di pi Opi Yesu Kristu di to.³Kulee amake anjo o'du tuwa Rubanga ni anyisi, ama adiinji, kende o'biru ra riani, a'dusi anya a'i a renjaka andaga si, pi anya le a renjaka anya lelega si. ⁴Ayosi ama saa amecuru anyisi eklezia Rubanga di ni aga anya le'jo mika wa si a'i anyidi ni aga anyini ecandirega tuwadu, pi anya icandi anya asi epirega ri ni aga. ⁵'Di ke'dete le'jo lika anda Rubanga di, dudu akula anyi 'ba ate'ba ra keri Rubanga di to, anya icandi ndezo rii.⁶A'dusi andaani anda Rubanga ni icandi longwizo 'ba anyini ecandi'ba ri ni ruge, ⁷pi kayu anyi 'ba ecandile ri pi amani saa, de Opi Yesu ni kumu kelende ru'bugesi Andaa anjeli okpo ri to ⁸asi ni leda gwere ri to, kumgba 'ba Rubanga ni ni'ba ku ri pi a'i ofu loso Yesu Kristu di ni di atu'ba ri angala si.⁹Kuvo kundekii icandi olure tadu ri ra, vo kolukii lolu Rubanga ni andaga si pi Andaa eku pi mori ni ga si. ¹⁰Andaa kumu kede 'di Andaa emunga o'du naninga Andaa eku esunga 'ba Andaa di pelere ri di niga si, pi a'i a'i'ba ri ka'ukii Andaa si cwi, a'dusiku le'jo amangele anyini ri a'iru ra.¹¹Le'jo 'disi amelegi anyisi o'du tuwadu, dudu Rubanga amadi ku'badu anyatera anya lungwelungwe ni ga pi Andaa mori si Andaa kede nga tuwadu loso ripi i'bu a'i di to. ¹²Amelegi 'di dudu Opi Yesu Kristu a ru kesu eku anyini aga, pi anyi saa Andaa ni aga, kende kiza Rubanga amadi di pi Opi Yesu Kristu di ani.

Chapter 2

¹Diadu le'jo Opi Yesu Kristu a engwizo pi ama remuzo kare aluga olurega Andaa to ri a dige, ama'i anyi okposi, ama adiinji, ²kulee anya asi kulumvuru ku pi akecandi anyi ku, de endi si kusa le'jo ti di si kusa waraga 'jole kende enga amadi si ri si, 'jore a'jo o'du Opi di esapi eze.³Mo'dizi akulunjwa anyi ku le'jo zi si. A'dusi o'du ile esa ku de saa 'bani 'dezo pi ri adi esa kuru na'i pi mo'di cara ngure ile e'deteru kuru, 'bura nga enjire ile'i. ⁴'Di andaa ni mo'di epelere nga tuwadu to rii pi rengare nga tuwadu lungwele Rubanga kusa rule rii to rii. Ayosi kumu kuri zo Rubanga ni elegire ga ri niga pi kumu kungi andaa ni oru rubanga du.⁵Anyera ku anda maa oluzo anyito ri ma'jo anyini nga 'dipi ra? ⁶Diadu anyini ra nga andaa ni lugare dudu andaa kumu ke'deteru saa ro'bire ra ri ni ga rii. ⁷A'dusi le'jo ruzure di cara ni di atuzo ri e'do i'bu edeka ra, ti mo'dizi aa andaa ni lugare diadu rii kusa ko saa andaa ni 'duzo pi letige si ri ni ga.⁸'Di a vuga mo'di cara ni di ature ile avo e'detee ra, Opi Yesu a mule 'dile uluvi engare Andaa tige si ri si rii pi kumu kecoru nga iyo riani Andaa emunga. ⁹Mo'di cara ni di ature ile kumu kemu i'bu Satani disi mori tuwadu to, nyumanyuma pi nga 'bani a'uzo enjo di to, ¹⁰pi nga injwi tuwadu 'ba legwe'ba ra ri ni lunjwazo, a'dusi gakii imgbe gba leka dudu kalarirukii.¹¹Le'jo 'disi Rubanga kezwe a'ni lunjwalunjwa okpo rii dudu ka'ikii enjo ¹²pi dudu a'i tuwadu gba a'i'ba kuru ri pi a'i nga injwi le'ba ayo ri to akuli le'jo a'ia dige.¹³Ti kulee o'du tuwa amake anjo Rubanga ni anyisi, maa adiinji Rubanga a lele ndo rii, a'dusiku Rubanga lupe anyi kwe ni o'a ati rii lari esurega pelere Endi di si pi a'i gba aga. ¹⁴Andaa lungwe anyi laka ofu loso amngele ri si, dudu anyesu eku ama Opi Yesu Kristu di. ¹⁵'Disi, maa adiinji, anyede okpo pi anyiko okpo lini lenile anyini rii, de ange anyini tisi kusa waraga si.¹⁶Diadu Opi amadi Yesu Kristu ni gbarii pi Rubanga ni ama Ata'i rii, amani lere pi amani asi emba tadu pi igeni loso ri to kiza si, ¹⁷ke'bwe anya asi pi kemba anya asi i'bu loso ri ni ga tuwadu pi le'jo loso ri ni ga.

Chapter 3

¹Diadu maa adiinji, anyelegi amasi, dudu le'jo Opi di kenjaru pi akuke eku laka, kende anyidi ile'dia ri ani, ²pi dudu akalari ama 'ba anda ku pi injwi ri ni diga si, a'dusiku 'ba tuwa a'i to ku. ³TI Opi ni egenile wa 'i,, Andaa kumu kuke anyini okpo pi kekuka anyi mo'di injwi ile di si ra.⁴Ama igeni to Opi ni aga anyisi, a'jo anyedee pi anyivo anyenjaru nga ama ecarale anyini ri ni ederega. ⁵Opi keco anya as le Rubanga di ni ga pi le'jo mika Kristu di ni ga.⁶Diadu amecara anyi, ama adiinji, Opi amadi Yesu Kristu a rusi, kulee anye'be remuka adozi Kristu ni aga i'bu edeka lere ku ri to, pi olure ku ovi anya esule amadi si ri ni ga rii to. ⁷A'dusiku anyi anyangasi anyini ra a'jo dubasi anyoko ama vu'i, a'dusiku amolu ovu ku anya lelega, ⁸Amanya mo'di zi a linya isa kuru lokwekana ako, rari amede i'bu okposi ini pi itu , dudu amoludu teri du ku mo'dizi ni anya lelega. ⁹Amede 'di ama mori ako si ku, ti amede 'di dudu ame'dete anyini, pi anyede du ama edezo riani.¹⁰Lele ama olure anyito ri , amecara anyini, "Mo'di i'bu edeka lere ku ri kulee kunya onya ku" ¹¹A'dusiku ameria a'jo 'bazipi anya lelega ovu, lekii i'bu edeka ku, ongu kengalikii 'ba i'bu ede'ba ripi. ¹²'Ba ovi ileani ri pi amecara a'i Opi Yesu Kristu a rusi, kulee kedekii i'bu luzuka ako pi kunyakii a'ia linya 'i.¹³Ti anyi 'i, maa adiinji, anyalande ku nga loso ri ni edeka si. ¹⁴Pi de mo'dizi le ama le'jo waraga 'diniga ri ni erika ku, anyinde andaani losodu pi anyemuru andaa to ku, dudu dinja kuko andaani. ¹⁵Ti anyinde andaani anya o'ja'baazi du ku, rari anye'ja andaani adozi ani.¹⁶Kulee Opi i'bwe di gbarii kuke anyini i'bwe saa tuwadusi leti tuwadu aga si. Opi kolu anyito tuwadu. ¹⁷Ma Paulo ni macwi 'di maa disi, andaa ni alama waraga tuwadu maa cwile ri ni ga. ¹⁸Kiza ama Opi Yesu Kristu di kolu anyito tuwadu. Amen.

1 Timothy

Chapter 1

¹Ofu 'dii enga Paulo ni recore maju Kristo Yesu di du cara Rubanga Andaa ni amani larire pi Kristo Yesu ni ama egini 'i ri di to. ²ma cwi ofu 'di tema Timoteyo ni 'bura madi loso a'i si ri ni. Rabunga ama Ata pi Opi amadi Yesu Kristo ni kuke anyini tutu, kiza, i'bwe to tuwa.³Ma nyini ecaraka o'du maa muzo Macedonia ga ri ani, kulee olu Efeso ga dudu anyi'ba 'ba zipi lini enzo di ni leni'ba ri ke'bekii ra. ⁴'Jo a'i'ni kulee ke'bekii o'do a'bi di a'ia vuna okole para ile ra. Le'jo ile kezi kipele 'ba lelega ni, ke'be edekii l'ejo Rubanga di 'ba lenire a'i si rii ku.⁵Le'jo tema cara ni ti a lokozo ri andaa ni le engare asi pelere ri ni ga, pi lara loso ri ni ga si, pi a'i anda ri ni ga si. ⁶'Ba azi'ba e'be leti anda ri ra, ngwiki leti lo'jo'jo mamali di ni ga. ⁷Lekii olule luponyia cara Rubanga di di 'i,ti nikii ku le'jo a'ia lu'jole rii, kusa nga a'ia lu'jole asi tuwadu si ri sa nikii ku. ⁸Ti ama ni ra cara Rubanga diandaa ni loso de mo'di koko vuna cara a lezo ri ani na'i. Niki cara ni loso ra, de amba cara aleka ri anii.⁹Amani ra a'jo cara ni a'ba 'ba anda ri si ku, rari 'ba 'ba inzwi cara ni di lamvuka ri’ni, 'ba Rubanga ebeka ra rini, 'ba enzi to rini, 'ba lini leka ku kusa l’ejo endi di ni leka ku rini, 'ba a'ia ata pi a'ia ende ni lu'dika ri pi ni. 'ba 'ba lu'dika rii ni, ¹⁰'ba bate ri ni, 'ba asa ede'ba rini, 'ba ’ba oguka rini, 'ba enzo lu'joka rini, 'ba le'jo ngeka enzo du rini, pi 'ba nga lele ku ri ni edeka lini anda ri a ruge rini. ¹¹Lini 'di enga ofu loso kele mani ngele ri ni ga. Ofu loso 'dii engo Rubanga ni eku to pi ecule ri di kudi kee maa diga.¹²Make anjo ama Opi Yesu Kristo ni okpo keree mani i'bu Andaa di ni ga ri ni, a'dusiku Andaa egeni ma wa pi Andaa 'ba ma Andaa i'bu ni ge. ¹³Kesu molu andani mo'di Rubanga lu'dare rii, pi make ecandi 'ba zi'ba ni, pi maluko zi'ba mabusu ge ra sa'i.ti Rubanga ede mani kiza ra a'dusiku esu nga maa edele ri mani ku. ¹⁴ti kiza ama Opi di e'be maa asi ga a'i si, pi le Kristo Yesu di si.¹⁵Ofu ngele 'di andaa ni gba pi ate a'ile 'ba tuwadu ni, a'jo Kristo Yesu ni emu vu dige 'diya 'ba enzi'ba ri ni larire, a'ia lelega enzi si zuare ra ri ma’i. ¹⁶Nga Rubanga a kiza edezo mani ri 'di 'i, kesu enzi edeka si malaga ma sa'i, dudu Yesu Kristo ke'dete Andaa asi epika enzi'ba ruge ri. Andaa ede 'di dudu 'ba evo'ba Andaa ni a'ire lidi lokore ku ri ni esuzo ri kundekii. ¹⁷Diadu kulee Opi olure tadu, dare kpe, ndele ku, Rubanga ni alu a'dite ri ni kolu laru, eku to tad tadu, Amen.¹⁸¹⁹²⁰18 Timoteo, mangwa, 'di nga maa lele meeleni nyini ri ‘i, kulee nyeera le'jo eze profetaa a 'jole nyi si rii, ekuka a'i asi si o’ja loso ri ni 'jazo askari loso ri ani. 19 ko a'i okpo pi ra loso ri to.'Ba zi pi 'ba bi le'jo 'dini ga ku ayosi enjikii a'ia a'i ra. 20 Kende Imenio pi Alesandro to, a'ini lenizo me’be a'i Satani a di ga dudu akeleni a'i kulu'dakii du Rubanga ni ku.

Chapter 2

¹Ayosi, atizo rii, ma'joo nyini, kulee nga a'ika, elegi, nga zika pi anzo keka Rubanga ni to akede 'ba tuwadu si, ²Ndondo na opi ni pi amba zipi laka tuadu ri to, dudu amolu lidi i'bwe di si Rubanga ni ruzo pi lidi loso ri to. ³Nga 'di edeka 'dini ri loso, pi a'iru ra Rubanga ni amani larire ri ni andaga. ⁴Andaa kulee 'ba 'borodu kalariru pi kunikii le'jo gba ri.⁵Rubanga ni alu, mo'di 'ba emure Rubanga to ri saa alu, Yesu Kristo 'i, ⁶Adaa ni mo'di razire Adaa ngasi 'ba tuwadu si, olure ga sadeni du nga 'di dii saa loso ri si. ⁷'Di andaa ni le'jo mani lupezo maju du nga ngere 'ba ni rii, mange nga anda enzo laka iyo ri' i. ma lu'jo enzo ku, pi ma laponyi juru dii a'i ni lenire ga le'jo a' di si, pi le'jo gba du ri di si rii.⁸'Disidu,male ago kare tuwadu ri niga si ri kelegikii, kungikii di okole ri oru anga ako ongu kipele ako. ⁹Kulee uku saa kulusurukii loso. bongu ovi loso ri si lendere loso 'ba andaga rii,pi ru ekuka to, te di lucwakaa ayo mula sure su ri miyo lage oru ri ni lusuka ayo to ku, kusa bongu weli okpo ri ni ovika ayo ku, ¹⁰Rari kulusurukii loso 'ba andaga ovi uku anda eze Rubanga ni ori'ba pi i'bu loso ri ni edeka to ri a edezo ri ani.¹¹Lini ge uku kulee kolu cirri, pi laru to. ¹²Ma'i ku ukuni 'ba lenizo kusa oluzo amba du ago ni dige, rari kulee kolukii 'di.¹³A'dusiku, Adamu ni abi ati ayo, adi Eva ni bi, ¹⁴ku Adamu ni saa alunzwa ati ayo ku,ti alunzwa izi ayo pi 'de enzi aga. ¹⁵Ti rusaa kalarirukii ra a'ia 'boronzi tire ga, de kolukii a'i to,pi lesi, pi laru to ru ekuka to na'i.

Chapter 3

¹Le'jo 'di kegeniru wa. De mo'di le andaa kolu eklezia in di, andaa le i'bu loso rii. ²Mo'di eklezia ni di rii kulee kolu enji ako. Kulee kolu mo'di izi alu to rii, kolu mo'di i'bwe rii, mo'di nga rare anda rii, mo'di andaa ru ni ekukare wa rii pi keleni 'ba wa rii,pi kumba 'ba ni nga wa rii. ³Kule kolu mo'di emerire uwa si ku rii, kolu mo'di 'a mgbo rii ku, mo'di kegeniru wa rii, mo'di asi i'bwe rii, pi kule rubia ambamba ku.⁴Kumba andaa 'bani ta loso, 'bonzi andaa di saa kolu laru to. ⁵De mo'di ni andaa zo ni nga mbaka ku, kumba eklezia Rubanga di ni nga ingoni?⁶Kulee kolu mo'di u'di a'i aga rii ku, dudu recuka kudi andaa ni ko ku, kudi'de lo'bi aga adi le'jo li du andaa dige Satani di ani ku. ⁷Kolu mo'di ru loso 'ba langwe rii sa kurua rii, dudu ku'de voyi Satani di ni ga ku.⁸Dikonia saa kolu 'ba egenile wa laru to ri pi 'i, kolukii 'ba ti ri rii ku, kulumvukii uwa nza ku pi kolukii 'amgbo ako. ⁹Kumbakii a'i ni nga zi'ba ruzure di ile losodu lara anda pelere ri si. ¹⁰Kulee 'ba kulupe a'i pi ko'bi a'i pa adi a'ni'ba i'buge kesuo a'i nga inzwi ako.¹¹Uku a'idi saa ovi alu ri ani, kulee kolukii laru to.'ba 'bani ru lu'joba rii ku, ti 'ba olu'ba 'di pi'ba ovi loso ri ni e'detere rii, pi egenile wa rii. ¹²Dikonia saa kulee kolukii uku a'idi alu alu, kumbaki a'ia zo a'ia 'bonzi to loso. ¹³A'dusiku 'ba i'bu a'idi ni ede'ba loso rii kesukii a'ini laru pi asidi ni okpo nza a'i Yesu Kristu ni aga ri ni ga. Mazwe anyini waraga 'di ti masa memu anyi di ire angwa du ra.¹⁴Macwi nga 'di anyini mani ra , megeni emuzo anyidi ire. ¹⁵Ti de mekalaru ra, macwi lwaraga 'di dudu anyini ovi i'bu edezozo Rubanga di ni aga, andaa ni eklezia Rubanga ni lidi ri dii, pelopelo le'jo gba ri ni edere rii.¹⁶Amani ra nga Rubanga di ruzure di na amgbu: E'dete Andaa ni ru ge, Endinge le'jo loso ri ru na ni ga ra, Angeli sa nde ra, ange Andaa le'jo 'ba vu dige ri ni ra, 'ba vu dige ri a'i Andaa ni ra, pi angi Andaa ni oru pi eku to.

Chapter 4

¹Diadu Endi ku'joo pelere 'dini, vulega 'ba zipi ke'be a'i a'idi ra, ku'bakii bi endi 'ba lunjware ri ni ga pi lini Sitani di to. ²pi lini 'ba lunjwalunjwa 'ba di to, a'ia lara gba anda ri saa gwe ra. Ai uje kwece kuga nya endire rii si.³Kulekii 'ba ku'du uku ku, pi kunyakii lonya zi pi Rubanga a bile 'bani nyale anzo si a'i 'ba a'ito pi gba ni'ba ra ri ni. ⁴A'dusiku nga tuwadu Rubanga a bile ri loso, pi nga nyale anjo keka to ri aga ku. ⁵A'dusiku andaa ni kecorupelere le'jo Rubanga di si pi elegi si.⁶De nye'dete nga 'dipi adiinji ni andaga nyimu nyolu opigo Yesu Kristo di loso ri 'i. A'dusiku ega nyi lejo a'i di si pi lini okole nyaa vuna okele rii. ⁷Kulee anyiga imgbe o'do vu di uku amba ri a lele ndo ri pi ra. Rari leni nyi le'jo Opi di si. ⁸Leni ru di kekonyi gaangwadu, ti leni Rubanga di zwa nga tuwadu ra, a'dusiku kekonyi lidi diadu 'di ni aga pi lidi emure ri ni aga saa to.⁹Ofu ile kegeni ru wa pi ate a'ile ra. ¹⁰Le'jo ile si e'be amede i'bu okposi. a'dusiku amegeni Rubanga ni lidi rii, Andaa ni 'ba tuwadu larire rii, lagare pi ri 'ba a'i'ba rii.¹¹Ayinge le'jo 'ba ni pi anyeleni nga 'dipi. ¹²Mo'di zi kede nyaa yayi yayi ku, ti olu 'bani ovi du ndele 'ba Opi ni a'i 'ba ri ni, nyaa lo'jo'jo ga, nyaa lidi ovi loso ri ni ga, nyaa le ga, nyaa igeni ge, pi nyaa lidi okole ri ni ga. ¹³Kusa ko maa emunga, 'ba bi buku lare ga, 'ba e'jare ga le'jo Rubanga di si pi 'ba lenire ga.¹⁴Nyaa nga kusaru ku nga kele nyini ri si, ake nyini le'jo profeta a 'jole ri si, pi 'ba amba eklezia di a di tika nyaa dige ri si. ¹⁵Mba nga ile ata. Olu a'ini aga, dudu nyaa mbaka le'jo Rubanga di ni ga ri 'ba tuwadu kunde. ¹⁶'Ba bi nyaa ruge pi nga lenile ri ni ga. Enzaru nga 'dipi ni ga. A'dusiku de anyede 'dini nyimu nyalari nyi nyaa nga si pi 'ba nyini eri'ba ripi to.

Chapter 5

¹Ake'ja mo'di amba ku. Rari leni andaa ni kende mo’di ata ani. Leni yayi kende adiinji ani. ²Leni uku amba ri kende ende ani, pi uku ciri ri kende avuunji ani ovi okole ri si.³Ke laru awizi ni,a’I awizi gbagba du ri pi ‘i. ⁴Ti de awizi zi aa ‘bonji to, kusa 'bonji ni 'bonji to, kulee ke’dokii laru e’deteka 'ba a’idi zo ga ri si. Kulee kolongwikii nga loso 'ba a’I ni ti’ba ri ni, a’dusika ‘di kuke anjo Rubanga ni.⁵Ti andaa ni awizi gba rii, e’be a’dule rii,igeni andaa di ni 'bare tuwadu Rubanga ni ruge rii, pi renzare elegi ga ini pi itu rii, ⁶Ti izi olure te anjoanjo ru di si ri andaa ni kpo, kesu andaa ni lidi ruge sa’i.⁷Ke a'ini lini ‘di saa, dudu kolukii le’jo ako ruge. ⁸Ti de mo’di kumba andaa o’di nita kpe, amba mba ri ’ba andaa di zoga rii, andaa ga a’i imgbe ongu andaa injwi zwa mo’di a’I ako rira.⁹Kulee awizi ru cwile vuru ri kinya na kalaga mudi aziya ni ra, esu olu ezesi izi ago alu di’i. ¹⁰kulee ezesi akuni andaa ni ra i’bu loso ri ni edeka si, ‘di andaa mba ‘bonji ni ta ra ya, kusa mba omu ni ta ra ya, deku saa 'di jwe ‘ba okole ri a pa ra ya,diyo eloko candi’ba ra ya, deku azi ru tema i’ibu loso tuwadu ri ni ederega ra ya.¹¹Ti awizi ciri ri, kulee anyicwi a’i a ru vuru waraga ga ku. A’dusiku de kuvo kerikii abiri ru di 'jare Kristo to ri ra, kulekii ru’duka. ¹²Ovi ‘di si ku’ba ku’dekii enji aga ke'bekii a'ia razika ati ri ra. ¹³Ongu saa kelenikii ovi ovudi pi kalaweki zotisi. A’i olu te ovu ku, ti a’i saa kulu’jo le’jo konyi ako ri pi ongu lulusurukii ‘bazi ni le’jo ga, kulu’joki nga ateku a’ini ‘jole ri pi 'i.¹⁴‘Di si male uku ciri ri ku'duru, kutikii ‘bonji, kumbakii zo ni nga, ongu kukekii kare ku avi’ba ni ‘ba ede zo. ¹⁵A’dusiku ‘ba zi’ba ku pi Satani a vuga ¹⁶De izi a’ire ra di awizi aa, kulee andaa keloko a’i, dudu teri kolu nja eklezia dige ku, dudu akekonyi awizi gbagba ri ayo.¹⁷Anye’be amba i’bu ede'ba loso ri akuke a’ini laru vu ri, ambamba ri a’i ‘ba le’jo nge’ba pi ‘ba leni’ba ri to. ¹⁸A’dusiku buku ku’jo, ‘’Anyombe ti anya ture ri ni ti ku’’ ongu "i’bu edere ri ni nga kele kolu aa.’’¹⁹Kulee anyeri sikia amba zi ruge ri ku, de sadenia ri kusa na iyo laka na ‘i. ²⁰Edu enji’ba ‘ba tuwa andaga si dudu ori kuko ‘ba zi’ba ri ra.²¹Mecara nyi okposi Rubanga ni andaga pi Yesu Kristo ni andaga pi angeli ovile ri a andaga, mba cara ‘di a nga mgbimgbi ako ’ba lelega, pi ede nga zi ku ‘ba zi evuka si. ²²Ti di ezeze ku mo’di zi dige.Emuru enji mo’di zi di ni ga ku. Olu okole.²³Mvu iyi ayo papala ku.Ti mvo vino ga angwadu nyaa ikwi nyini ecandire ri ni pi lajwa lajwa zi’ba nyini ecandi’ba ri ni. ²⁴Enji ‘ba zi’ba di kelende ‘ba tuwa du andaga pi kalaga a’ia andaga le’jo lalirega.Ti enji ziba kevo kelende vule. ²⁵Ovi alu ri ani, i’ibu loso zi’ba kelende ‘ba andaga, ti kesu zi’ba ri pi sa zuru ku.

Chapter 6

¹Kulee ’ba tuwadu ombele cwi opi du ri kundekii a’i a opi ni laru to. Kedekii ‘di dudu ru Rubanga di pi lini ’di akulu’da ku. ²Opi opi a’idi 'ba a’i'ba rii kulee kedekii a’i ku a’ia oluka adiinji si. Rari kedekii i'bu a’ini kalaga pi. A’dusiku opi a’ia elokole a’ia i'bu si ile a’i a’i'ba lele ndo rii. Leni pi nge nga ‘dipi.³De mo’di zi keleni nga mgbi ra’ire ku lini anda ama opi Yesu Kristu di pi lini Rubanga ditto, ⁴andaa ni di opko pi ni nga zi alu sa ku. Andaa leru kipele injwi lo’j’jo dige ‘ba zire avi ga, o’ja’ja ga, la’da la’da ga, lura lura injwi ga, ⁵pi o’ja’ja lokore ku ‘ba luge andi a lelega. Legwekii gba ni ra, kurakii Rubanga ni vu okoka ni leti limi esuzo rii.⁶Rubanga ni vu okoka nga Andaa kele nyini ri a nyini ateka to, andaani anda loso nja rii, ⁷A’dusiku amezi nga zi kuru vu dige ‘dia. Ongu sa amateku nga zi ni zika pi laka si. ⁸Rari kulee lonya la’buto kate amara.⁹‘Disidu ’ba le’ba a’i kolu koroni ri ku’dekii lunjwalunjwa aga, pi teki aga. ¹⁰A’dusiku le limi di andaani re’doka enji tuwadu di ‘i. ‘Ba zi’ba a asi taka laka ri aku a’i leti a’idi niga si pi ongu sorukii a’ia nga si lu icandi karako to.¹¹Ti nyile, mo’di Rubanga di, fe pi nga ‘dini ‘di pi ni ga si. Oko anda anda ni vu ayo, olu mo’di Rubanga dii, olu mo’di egenile wa rii, le to rii, le’jo ebire wa rii pi olure ‘di rii. ¹²‘Ja o’ja loso a’i di ‘i, Ko okpo lidi lokore ku anda alungwe nyi laka rii, pi andaa si nyike sadeni loso ri sadenia karako andaga.¹³Make nyini cara ‘di Rubanga andaga, Andaa ni lidi kere nga tutwadu ni ri ‘i, pi Yesu Kristu ni andaga, Anaa ‘jo nga anda pi anda Pontio Pilato ni; ¹⁴mba cara ‘di nita enji ako akuwadu nyi ku kusa ko ama Opi Yesu Kristu a lendenga.¹⁵Rubaanga kumu ke’dete Kristu a lendeka saa anda ri si - Rubanga ni ecule pi Opi alu papala rii, Opi vu zware piAamba vu zware rii. ¹⁶Andaa ni papala e'do ku ongu kolu ingwe ate saka laka ku ri ni ga rii. Mo’di zi iyo Andaa ni zware na’i. Andaa ni kolu eku pi opko olure tadu ri to. Amen.¹⁷'Jo a’i ‘ba koroni vu dige ‘dia ri pi ni kecukii ru ku, pi kutakii asi ku limi ruge, a’dusiku limi olu tadu ku. Rari kegenikii Rubanga ni ayo. Andaa kuke amani tuwadu limi gba rii amani e’bule. ¹⁸‘Jo a’i ni kedekii nga loso rii, kugakii de i'bu loso si, nga na pi kolu lo’u ku, ti kukekii nga ‘ba ni. ¹⁹‘Di ani, kuvo kutakii a’ini oru nga ni pa loso rii nga emure andaga ri ni, ku’ba dudu kukokii okpo lidi gba ri ‘i²⁰Timateo,ekuka nga kele nyini rii, naru pi le’jo mamali di pi lara mgbimgbi lungwele enjodu nga nika ri pi ni ga si. ²¹‘Ba zi’ba kulu’jo nga’di pi, pi e’bekii a’i ra. Tutu kolu nyito.

2 Timothy

Chapter 1

¹²1 Paulo ni maju Kkristo Kristo di le Rubanga di si rii, kende nga ecarale lidi Kristo Yezu ni aga ri si, 2 Timateo ni, 'bura lele ndo rii ; Kiza, 'a i'bwe, pi i'bwe engare Rubanga Ata di piKristo Yesu ni ama Opi di to.³⁴⁵3 Manjo Rubanga ni ‘ibu na maa edele engazo ama a’bi disi, asi okole si rii,de mera nyi liri elegi madi niga ini pi itu to na'i. 4 De mera nyaa minda, malee okposi amande nyi dudu mani asi kuga de anjo si. 5 'Di era ma a'i nyidi anda gba ri si, a'i ati olure nya ada Loisi pi nyende Yunisi to ni aga rii, ongu megenie okpwosi andaa 'i saa kolu nyini aga.⁶⁷6 'Di le’jo ni ekwi ma nyini erazo rii, vu le nga Rubanga a kele nyini olure nyaa 'aga ile'i maa di ‘baka nyini dige si rii. 7 A'dusiku Rubanga ke amani sai ori di’iku, ti mori di’i, le di’i ongu oluzo amani ekukazo wa ri di'i.⁸⁹¹⁰¹¹9 'Disidu dinja kuko nyi ku sadeni ama Opi di si, pi , ma Paulo ni Andaa mabusigo ri di si ku. 8 Duna, lami ecandi ofu loso ri di mori Rubanga di ni vuga si. 9 lari ama ni ongu lungwe ama lungwelungwe okole ri si. Ede 'di ama i'bu ni vuga si ku, ti nga Andaa a ti o'bale ra ri a vugasi pi kiza si. Anda ke nga dipi amani Kristo Yesu ni aga vu’edo kuru kuru du. 10 Ti diadu lararika Rubanga di ‘edete ru mo’di amani larire Kristo Yesu a efuka si. Kristo la'bu da ni ti ni ongu ezi lidi lokore ku ri ingwe aga leti ofu loso ri di si. 11 'Disidu e'du alupe ma le’jo ngerega maju du ongu 'ba lenire ga.¹²¹³¹⁴12 Mecandiru maisa nga 'di pi si.Ti dinja ko ma du ku, a'dusiku ma ni ra ma'i a'di ’i ya ‘i. Megeni ma'i rere ra Andaa kekuka nga maa ‘bale Andaa ni diga ri wa kusa ko o'du naniga 13 Mba ofu egeni le wa nyaa erile madi si ri ni ta, a'i pi le Kristo Yesu ni aga ri si. 14 Mba nga loso Rubanga a kele nyini ri ni ta, mori Endi Okole olure amani 'aga ri di si.¹⁵¹⁶¹⁷¹⁸15 Nyini ra ‘ba olu'ba Asia ga ri pi e'beki ma ra. A'ini aga Pigelu pi Hermogene to. 16 Rubanga kede kiza Onesiforo a ‘ba zuga ri ni, a'dusiku andaa ekonyi ma ra ongu dinja ko andaa ni maa nyori si kuru. 17 Duna, saa anda oluzo Roma ga ri ‘i, nduma okposi ongu esu ma ra. 18 Rubanga kede andaa ni kiza o'du na si. Nyini leti andaa mani ekonyizo Efeso ga si ri losodu.

Chapter 2

¹²1 'Disidu, maa ‘bura, esu okpwo kiza Kristo Yesu ni aga ri si. 2 Nga nyaa erile madi si sadenia amgbu anda ga ri, e'du leni a'i ke a'i ‘ba egenile wa ongu ‘bazi leni’ba wa ri pi ni.⁴⁵³Mi ecandi mato aludu kende asekere Kristo Yesu di loso ri a mizo ri ani. 4 Asekere go emu andaa ni le’jo 'ba lidi 'dia di ni aga ku, dudu andaa kuke asi i'bwe amba andaa di ni. 5 Pi saa, de mo’di kwi larafuka angu di ni ga, a'i andaa laga ra ni ku de ova cara ova di ni vuga si ku na ‘i.⁶⁷6 Kulee mo’di losi sore okpwosi ri kesu andaa ewo ati anya efure ati ri di ni ga si. 7 Ra le’jo maa ‘jole 'di ni 'a, a'dusiku Opi kuke nyini nga ni ekwi erika nga 'borodu aga ra⁸⁹¹⁰8 Era Yesu Kristo ni, engare ori Davide di ni ga si, ongu enjile da asi pi ri. 'Di viru ofu loso madi maa ngele ri to. 9 Maa recandizo du ko ale akombe du ma nyori si mo’di cara ngure ra ri ani. Ti le’jo Rubanga di omberu ku. 10 'Disidu mebi nga boroduu ‘ba ovile ra ri pi si, dudu a'i saa kesuki lararika Kristo Yesu ni agar ri eku lokore ku ri to.¹¹¹²¹³11 'Di le’jo egeni le wa ri ‘i: “De adakii ra Andaa to, evo olukii lidi saa Andaa to, 12 de ebikii ra, evo olukii opi ga Andaa to. De agakii Andaa ni imgbe, Andaa saa kumu kuga ama imgbe. 13 De akolukii ‘ba egenile kpe ri ‘i,Andaa le kolu tesa egenile wa, a'dusiku Andaa ate Andaa ni gare ga Andaa nga si ku”.¹⁴¹⁵14 Olu liri a'ini erare ga nga 'di pi si. Ecara a'i Rubanga andaga kulu'jakii ku le'jo ni pakwi si, ile andaa ni konyi ako ongu kenji 'ba eri'ba ripi'i. 15 Embaru re'detere ga Rubanga ni mo’di esire ra rii, i'bure dinja a kole kpe rii, ongu le’jo Rubanga di anda ri ni lenire leti anda ri si ri ‘i.¹⁶¹⁷¹⁸16 Adu lo'jo‘jo ekwi ako 'ba zire lolu Rubanga to ri ra. 17 A'ia lo'jo'jo kemu kaca juwe ‘ba sure su ri di ani. 'Ba ileni lele ga Himeneau pi Filetu to. 18 le’jo anda ri ni e'be'ba ra ri pi ‘i Ku'jookii enjika pi da ga si ri ederu wo ra, ongu kenjikii ‘ba zi ni a'i.¹⁹²⁰²¹19 Kolu 'dini saa, le’jo ni pa Rubanga a 'bale ri kede anda kare ingwe ga. Nga cwile laka ri ku'joo, “Opi ni ‘ba Andaa di ra” ongu “Mo’di alu alu lurungwere Opi a ru si ri kule ke’be lidi injwi ri ra” 20 Zo koroni di ni aga okozo aa ri te edele mula sure su ri si rii papala ku, kesu edele aya ingwe ri si saa'i. Okozo zipi ede kwe si ongu zipi ede utu si. Zi ri pi i'bu laru to ri ni, zi pi i'bu laru ako ri ni. 21 De mo’di kujwe anda ni i'bu laru ako ri ni aga si ra, andaa kecoru okozo laru to ri ‘i. A'ba andaa ni bara ga e'bule Opi ni pi kolu baba i'bu loso ri ni edezo.²³²²22 Fe fuco yayi di ni ga si pi. Luvi anda anda ni vu ayo, a'i, le, ongu i'bwe 'ba Opi a ru ni lungwe ‘ba asi okole ri si ri pi to. 23 Ti ga lazi lazi mamali di nga nika ku di to ra. Nyini ra kezikii kipele ayo.²⁴²⁵²⁶24 Opigo Opi di kule kulu’ja ‘ba to ku. Rari andaa kolu i'bwe ‘ba 'borodu to, keleni ‘ba wa ongu kolu nga mire wa rii. 25 Andaa i'bwe ni aga si kulee keleni ‘ba andaa le’jo ni ga'ba imgbe ri. Nasi Rubanga kuke a'i ni enji ruka ra lini a'ia esule le’jo anda ri ni dige ri si. 26 Nasi kusoki liri idi ra ongu ke'beki iba sitani a osile a'ini kozo ile ra, ovidu andaa a'ini kozo atisi ra andaa lara ni ri ani.

Chapter 3

¹²³⁴1 Ti kulee anyini nga 'dii: O'du vulega ri si saa ecandi di kemu kolu ‘aa. 2 A'dusiku ‘ba kevo kule a'i a'ianga si, kuleki rubia ayo, kecuruki, di na pi kecoru okpo, kulu’joki nga Rubanga ruge laru ako, eriki ata ende to ku, keki anjo ku ongu kugaki lidi okole ri imgbe. 3 Koluki le gba gba ri ako, kugaki tolukoka o'ja’bazi to imgbe, kedeki’ba ede, kekukaki a'ia ru kpe, o'ja’ja ‘ba ongu kugaki nga loso ri imgbe. 4 Koluki ‘ba 'ba lezi ‘ba rii, lidi ni anda ako, 'ba recu’ba rii,fuco injwii ri ni leka ayo Rubanga leka ni kare ga rii.⁵⁶⁷5 Ko’bikii Rubanga ni ovi ra, ti ke'du kugakii mori na imgbe ‘Ebe ‘ba ilepi ra. 6 Zipi a'i ni aga ago lukwi’ba zo asi uku mamali ri ni lunjwa’ba ri’i. A'i 'di uku olu’ba te enji aga ongu fuco mgbi mgbi ri a lazile ni ri’i. 7 Uku 'dipi kolukii te nga lenire ga, ti sa kii lini le’jo anda ri di ni ga ku.⁸⁹8 Ovidu Janne pi Jambre to ri a o'ja 'dizo Musa ni ruge ri ani, luponyia enjo 'dipi saa ku'dikii o'ja le’jo anda ri ni ruge. ‘Ba 'dipi a luge loso ku ongu a'i enjo. 9 Ti voki lolu ku a'dusiku mamali a'idi 'ba 'borodu kevo kunie ra ago azika na pidi ani.¹⁰¹¹¹²¹³10 Ti de nyi ‘i, nyoko maa lini ni vu 'i, maa lidi ni ovi oluzo rii, nga ma lele medee ri ni ekwi, a'i madi, le’jo mika, le madi to, 11 ecandi 'ba a kele mani, ecandi maa esule ri, nga redere mani Antioko, Ikoniumu ongu Listra ga ri ‘i . Me’bi ecandi ‘ba a kele mani ni ri ra. Ti Opi lari ma a'ini aga 'borodu ra. 12 ‘Ba 'borodu leka a'i kolu lidi Rubanga di ni vu si Kristo Yesu ni aga ri kesukii ecandi ‘ba ga si ra. 13 ‘Ba injwi ri kenjarukii injwi to anda ga, a'ini zire ga ‘bazi to leti ego ri ni ga¹⁴¹⁵14 De nyi ‘i, nyidi olu nga nyaa lenile ra ongu a'ile ra ri ni ga. Nyini ra nyeleni nga 'di a'di di si ya’i. 15 Nyinira nyeleni le’jo ‘Buku okole ri ni aga ri furu 'bonji nga. A'i 'di ku'ba nyecoru cirri lararika esule a'i Kristo Yesu ni aga ri si.¹⁶¹⁷16 Buku okole ri 'borodu cwiru uluvi Endi Okole ri di si. Anda ni loso lini ni, nga ni ekwi erizo, reduzo, ongu lerenizo lidi anda anda di ni ga. 17 Dudu mo’di Rubanga di kolu mo’di i'bu edere wa rii onguru ro'bare baba i'bu 'borodu loso ri ni edere wa ri ‘i.

Chapter 4

¹²1 Make cara okpo 'di Rubanga pi Kristo Yesu a anda ga, anda ni le’jo ‘ba lidi ri pi ni le’jo lalire ‘ba daka ra ri to ri ‘i, onguru Andaa landeka pi Andaa opi to si. 2 Nge le’jo; olu baba saa loso ri si pi saa injwi ri si. E'ja ‘ba, ejojo ‘ba le’jo mika si ongu nga lenika si.³⁴⁵3 Saa ’ba a lini anda ri ni lezo ku ri kemu kesa ra. Ti , kevo kulundukii luponyia a''ia lele ri pi ni ovi ’i, kevo kulu;jokii nga a'ini bi la’are ri a lele erile rii ‘i. 4 Ke'bekii leti anda ri ra, ke'du kulekii o'do anda ku ri ayo. 5 Ti nyi, olu luge ra anda ri di si nga tuwadu aga. Ecandiru, ede i'bu le’jo Rubanga di ni lungezo ayo ri, eko nyaa ‘ibu.⁶⁷⁸6 Ma'i le diadu acu ma wo cu pi. Saa madi muzo pi ri esa ra. 7 Ma'ja o'ja loso ri ra. Meko angu madi ra; mamba a'i ni ta ra. 8 Tegiya opi di le'jo anda anda di ekuka mani baba, Opi ni le’jo lalire anda ri a emule kele mani o'du ilesi rii,te mani a'dule ku,ti ‘ba tuwa Andaa emuka ni leka ra ri pi ni sa to.⁹¹⁰9 O'bi emule madi ezeze. 10 A'dusi ku Dema e'be ma ra. Andaale le vu 'di ayo ongu mu Tesalonika ga pi, Kresenii mu Galatia, ongu Tito mu Dalmatia.¹¹¹²¹³11 Luka lesi mato tete ni. Ezi Marko ni to a'dusiku kekonyi ma i'bu ge. 12 Mazwe Tikiko ni Efeso 13 Ezi bongu madi maa e'bele Karpu di Troa ga buku madi to, ndo ndo le buku eni di ri pi to.¹⁴¹⁵¹⁶14 Alisanduru ni eremugo ri ede nga injwi injwi mani yayadu. Opi kemu kolokwe andaa ni i'bu andaa di ni vuga si ra. 15 Kulee nyisa anyimba nyini ru nita andaa si, a'dusiku andaa le le’jo 'badi ku kwa rere. 16 Maa amani dimba ngezo ati lokiko andaga ri ni nga, mo'di alu saa ede mato kuru. Dunasi, mo’di alu alu e'be ma ra. Kulee ku'baru mani a'ini ruge le'jo du ku.¹⁷¹⁸17 Ti Opi ede mato ongu emba ma okposi, dudu ofu ni kungeru madi si loso loso, pi dudu 'ba Rubanga ni'baku ri pi saa kerikii; ongu enge du ma ibi tige si pi dudu juru saa keri ofu 'di. 18 Opi kumu kalari ma i'bu injwi ri ni asi 'borodu ongu kumu kekuka ma opi Andaa di ru'buge ri ni. Eku kolu Andaa ri tadu. Amen.¹⁹²⁰²¹²²19 Zi Prisila pi Akwila to, pi ‘ba Onesiforo di 'boru ri to laka. 20 Erastu lesi Korinto,ti me'be Torofimo ni Miletu ga ru na injwi. 21 O'bi emule meli kusa esare kuku. Ibolo zi anyi laka, Pudeni pi, Lino pi, Kalaudia adiinji zi ri pi to zikii nyi laka. 22 Opi kolu nya endi to. Kiza Opi di kolu nyito.

Titus

Chapter 1

¹Paulo ni opigo Rubanga di 'i maju Yesu Christo di 'i a'i 'ba Rubanga a ovile ridi si pi lani gbadi ro'bire nga Rubanga a lele rito. ²Pi igeni lidi lokore ku Rubanga ni Anda ni enjo laka iyo ri a'jole rii, nga kumu kederu ra kinya andaga ri niga rii. ³Saa andari niga Andaa e'dete Andaa le'jo, le'jo ngeka Andaa kele mani cara Rubanga ni amani Larire ri di ani..⁴Tito ni, anda ni 'bura gba rii ama a'i ni aga. Kiza pi i'bwe to Rubanga ama Atadi si, pi Yesu Kristu ni amani Larire ri di si. ⁵Le'jo 'disi me'be nyi Kreti ga, dudu anyede le'jo zi'ba lokore kuru ri du pi anyi'ba amba tauni tuwaga si maa ecarazo nyini ri ani.⁶Amba kolu enji ako, kulee kolu izi alu to, pi andaa 'bonji ni lidi kolu injwi ku kusa laru ako ku. ⁷Mo'di amba zo Rubanga di ni di ndere rii kule kolu enji ako. Kulee kecuru ku pi angala a kole eze rii ku, pi mo'di emerire uwa si rii ku kolu o'ja'ja dii saa ku, pi mo'di a mgbo rii ku.⁸Andaani kolu modi omu ekukare rii, nga loso lere ayo rii, mo'di lara na anda rii, mo'di anda rii, lidi okole ri to pi mo'di andaa ru ni ekukare wa rii. ⁹Kulee anda kuko opko le'jo gba lenile rii, dudu andaa kate 'bazi ni asi embaka lini gba ri si pi kedu 'ba epele'ba andaa to ri.¹⁰A'dusi ' ba amgbu erikii le'jo ku, kulu'jokii le'jo ekwi ako rii pi kulunjwakii 'ba, ambamba ri 'ba ru oli'ba ri pi 'i. ¹¹Kulee anyuluga a'i cwi. A'dusiku kelenikii 'ba nga esule konyi ako ri si nga a'ini lenile ku rii.¹²Profeta a'idi aluzo na ku'jo, " Kreti'ba o'du tuwa kulu'jokii enjo, anyukwa injwi rii, pi a'i ovu a mgbo rii.". ¹³Le'jo 'jole a'ia ruge 'di gba. 'Disidu edu a'i opkosi,dudu kolukii 'ba gba dii a'i aga, ¹⁴Dudu ku'bakii bi o'do oku Yudei'ba di ni ga ku, kusaa cara 'ba nga'ba pi gba gasi ri di ni ga ku.¹⁵A'i 'ba pelere ri ni nga tuwadu pelere. Ti a'i renji'ba ra pi a'i a'i ako ri to, nga pelre na iyo, ti a'ia lara pi a'ia asi to enjiru ra. ¹⁶'Bakii a'i 'ba Rubanga ni'ba ra rii, ti kugakii Rubanga ni a'ia i'busi. A'i 'ba evule ra rii, cara eri'ba ku rii, pi 'ba konyi ako nga loso ri ni ederega rii.

Chapter 2

¹Ti nyi'i, lu'jo le'jo atere lini gba to rii. ²Leni ago amba ni kumbakii a'ia ru loso, kolukii laru to, kulurakii nga anda rii, pi kolukii a'i anda ri to,le to,pi kumikii nga.³Ileani saa, leni uku amba ri kolukii laru to a'ia ovi ni ga, kolukii 'ba 'ba ni ru lu'jo'ba rii ku pi kolukii opi uwa dii ku, ti luponyia nga loso ri dii, ⁴Dudu kelenikii uku ciri ri kulekii a'ia ago pi a'ia 'bonji to ndo, ⁵Dudu kolu kii lara anda ri to, pelere, 'ba zo a'idi ni ekukare loso rii, pi kurukii a'ia ago, dudu le'jo Rubanga di 'ba kulu'da ku..⁶Ileni saa kulee anyemba yayi ni asi kolukii lara loso ri to. ⁷Pi nga tuwadu ga e'dete nyi i'bu ovi loso ri ni ga, nyaa leni niga, e'dete ovi loso ri ayo, laru to. ⁸pi le'jo ngele gba mo'di ku'ba kipele laka kpe rii, dudu mo'di epelere nyito ri dinja kuko a'dusiku esukii nga injwi ri ku 'jole amaruge.⁹Leni opigo kurukii a'ia amba ni nga tuwadu ga kukekii a;ini anjo pi kepelekii a'ito ku, ¹⁰Kogukii nga a'idi ku, rari ke'detekii a'i loso rii, dudu leti tuwadu risi kezikii nga loso ri ayo lini Rubanga amani larire ri ni.¹¹A'dusiku kiza Rubanga di e'deteru ra 'ba tuwadu larizo. ¹²Keleni amani Rubanga nika ku ni gaka imgbe pi fuco vu di to, pi amolu lidi rekukazo ri, anda, pi Rubanga ni laru to rii saa 'disi, ¹³amande nga andaga igeni amadi amgbugo o'duni Rubanga amadi amgbugo ri pi Yesu Kristu ni amani larire ri pi a lendenga yayi to ri ni ga.¹⁴Yesu ke anda ru amasi dudu kalari ama cara ni di aturega si pi kededu Andaa ni 'ba pelere mgbi rii le'ba i'bu loso ri ni ede'ba rii.¹⁵Lu'jo le'jo 'dipi, emba 'ba ni asi dudu kedekii, pi e'dete a'ini leti anda ri opko tuwadu si. Mo'di zi katu nyaa di ku.

Chapter 3

¹Era a'i dudu kurukii 'ba amba vu lase'ba ri, pi kerikii a'i, koluki baba i'bu loso ri ni, ²Kulu'dakii mo'di zi alu saa ku, kolukii emi o'jaga ku, kolukii 'ba i'bwe rii, rari kete'dekii olu ni i'bwe 'ba tuwadu ni.³A'dusiku anda amasa amara nga ku pi ameringa ku. Azi ama lolu pi amecoru 'ba mabusi ga rii ani fuco mgbimgbi pi lara injwi vuaga ri si. Amolu enji aga pi avi aga. Amolu nga 'ba a lele ku ri ani pi amevuru ama amani.⁴Ti de kiza Rubanga ni amani larire ri di pi Andaa le 'ba tuwadu ni ri to kelede ra, ⁵andaa ni i'bu oluzo pelere ama edele ri si ku, ti Andaa lari ama kiza si lajwe oti vu rizo ri di si pi lorongwika u'di Endi Okole ri di si.⁶Rubanga ecu Andaa Endi Okole ri de amani Yesu Kristu ni amani larire ri si, ⁷ayosi Andaa kiza si Andaa eco ama pelere, dudu amesu geni lidi olure tadu ri di.⁸Ofu 'dii kegeniru wa, male anyita asi laka, dudu 'ba Rubanga a'i'ba ri kedekii i'bu loso ri ayo. Nga 'dipi losoi pi kekonyi 'ba tuwadu.⁹Kulee anye'be ra kipele mamali di pi letileti a'bi di ni vu okoka to pi larafuka cara ni le'josi'. Nga 'dipi i'bu ako pi ekonyi 'ba alu sa ku. ¹⁰Anyiga imgbe 'ba le'jo laranjuzo ri ni ezi'ba anya lelega rii, de anyuluga a'i kpe vu alu si kusa vu ri si na'i, ¹¹anyini mo'di ileani ri e'be leti anda ri ra pi andaa kede enji pi kuli le'jo andaa ruge andaa nga si ni.¹²De mazwe nyidi Artema kusa Tikikus ni ra, kulee anyemu madi ezeze Nikopolis ga, kare maa lele amolu laka saa meli di si rii. ¹³O'bi nga nyaa amale nyedee wa ri ni edeka dudu anyizwe Zena ni mo'di cara di ripi a'i Apollo to a'ia awe ni ga dudu nga awe di kolu a'ini aa..¹⁴Ba amadi kulee kelenikii i'bu loso ri ni edeka dudu kolukii du nga a'ia lele a'ini ekonyizo ri to, kolukii nga ako ku.¹⁵'Ba tuwadu ma to rii ke anyini lazi. Anyizi a'i amani le'ba a'i aga ri tuwadu. Kiza kolu anit tuwadu..

Philemon

Chapter 1

¹Paulo ni, mabusigo Kristu Yesu dii a’I adozii ni Timateo to, Pilimona ni, ama i'bu rezi pi ama rozi ama lele ndo rii, ²Ungu Apphia ama ambazi ni, ongu Arkipus ni ama askeri rezi ni, ongu eklezia remuka nyidi 'boru ri ni. ³Kiza, i'bwe to engare Rubanga ni ama Ata di pi ama Opi Yesu Kristu to ri kolu anyito.⁴Malongwi anjo Rubanga ni o'du tuwadu si de malungwe anya ru maa elegi ni ga na'i. ⁵Meri nga nyaa le, ungu a'i nyidi Opi Yesu ni aga rini dilega ra, ungu a’I 'ba 'borodu rini ri to. ⁶Melegi ausi du anya a'i ni lamika kolu du okpo; dudu anyini nga loso ama esule Kristu ni 'aga rii. ⁷Mari olure anjo to pi asi okpo to nyaa le si, a'dusiku 'ba Rubanga di okole ri ni asi evo okpo nyi si, maa adozi.⁸Disi du, de mani okpo Kristu ni aga kolu aa cara kezo anyi ni nga lele anyede ri ni edezo saa. ⁹Ki lesi, ma i anyi dubasi- ma, Paulo ni Jaligo, ungu mabusi go Kristu Yesu di.¹⁰Ma'inyi maa ngwaa Onesimo ni maa ezile Yesu di maa olure mabusige rii. ¹¹Anda ri olure konyi ako nyi ni, ki diadu andaa ni konyi to nyini ungu mani saa to. ¹²Mazwe andaa ni nyidid vule, andaa ni maa asidi gba ri i. ¹³Esu kani male ama mda andaa ta mato, ausi kede du ibu mani nya’a kare ga, saa ma nyori aga ofu ole rini le'jo si..¹⁴Ki male amede ngazi nyi ni nika ako ni ku. Male ibu loso nyidid rii kenga nyini epikaa si ku, ki nyaa le asiga ri si. ¹⁵Nosi anyalanjuru andaa to zi saa ra, ausi andaa ni kungwi du nyidi 'bo'bodu. ¹⁶Andaa ni mu olure opigo du idi ku, ki zwa opigoo ra ecoru, adozi lele ndo rii. Andaa ni lele ndo rii, gba na ndolee mani, ungu nza- go-du ri nyini, rugei ungu Opi ni aga.¹⁷'Disi du de ma nyaa rezi’i, a'i andaa ni maa ani. ¹⁸De kesu ede nyini nga inzwi ra, kusaa mori nyidi andaa di a’a saa, la kwici mani dige. ¹⁹Ma Paulo si macwii nga 'di maa disi. Ma maa ngasi, malokwe’e nyini vule- jo ka ako, maa mori nyidi ri, nyi 'i nyaa nga si. ²⁰Oo, maa adozii, ede mani kiza Opi ni aga, E'bwe mani asi Kristu ni aga.²¹Maa asi okpo nyaa lejo erikaa si, ma cwi nga di nyi ni. Mani 'ja, nyedee loso kuzwa maa a'i le nyidid si ri ra. ²²Saa alu-alua ri si, ede mani omu ni zo baba , a'dusiku megenia nya’a ilegi si alongwi ma vule nyidi idi.²³Maa mabusi rezi Kristu Yesu niaga, Epaphras zi nyi laka. ²⁴Maa i'bu ede'baazi, Mariko i, Aristakus i, Demas i, ungu Luka pi saa zi kii nyi laka. ²⁵Kiza ama Opi Yesu Kristu di kolu nyaa endi to. Amen.

Hebrews

Chapter 1

¹²³1 Anda ezesi Rubanga lo'joru ama a'bito profeta si leti mgbimgbi karako ri niga pi saa mgbimgbi karako ri si. 2 Ti diadu saa vu ni ti a lokozo 'dipi niga Andaa lo'joru amani Ngwa alu Andaa ovile nga tuwadu ri ni esurega ri si. Andaa si saa Rubanga bi vu 'di ra. 3 Andaa ni ingwe eku Rubanga di dii, Andaa ni gba Rubanga ani. Andaa ni gba ri saa koko nga tuwadu kare aluga ni le'jo Andaa okpo di si. De Andaa ku'du 'ba vu dige ri a enji tuwadu pi, Andaa ri vuru Rubanga ni nga tuwadu zware ni ri a di anda ni ga.⁴⁵4 Andaa zwa malaikaa ra loso si, ovidu Andaa ru ni esuzo zwa a'idi ra ri ani. 5 Rubanga 'jo malaika ingo ni, " Nyi maa 'bura 'i, pi andu nyecoru Maa 'bura 'i rii ?"Kusa Rubanga 'jo malaika ingo ni a'jo, " Mamu molu andaa Ata 'i pi anda kumu kolu Maa ngwa 'i rii ?"⁷⁶Ongu saa Rubanga a 'bura kayo ri ni ezire esu adi nga tuwadu iyo ri Andaa ku'jo, " Kulee malaikaa Rubanga di tuwadu kurukii Andaa ni."7 Malaikaa dige Andaa ku'jo, " Andaa keco Andaa malaikaa endi du, pi Andaa opigo asi ni leda du".⁸⁹8 Ti Ngwa ni Andaa ku'jo, " Rubanga, nyaa keri kolu tadu."Pi Andaa ku'jo kare zi na niga, " Nyalase nyaa keri leti anda di si. 9 Nyile anda ayo, nyiga cara nguka imgbe. Ayosi Rubanga, Rubanga nyidi efu nyi odu si, odu asi i'bwe di si zwa nyaa rezi zi'ba ripi ra."¹⁰¹¹¹²10 Kare zi niga Andaa ku'jo, " Vu a re'donga, Opi, nyi'bi vu ni pa. Ru'bu andaa ni i'bu Nyaa di dii. A'i vo kolokora bongu a lokozo ri ani. 11 Nyimu nyli a'i bongu lizo ri ani, pi avo alufu a'i bongu lufuzo ri ani. Ti nyidi nyile nyolu ileni, pi Nyaa kinya saa loko ku."¹³¹⁴13 Ti malaika ingoni Rubanga 'jo saa zisi a'jo, " Ri Maa di anda ga 'dia kusa ko Maa nyaa avi'ba ni ecorega komi du nyaa pa ni ?"14 Malaikaa tuwadu a'i endi i'bu ede'ba ripi 'i ku , pi aluzwe a'i 'ba tozo vo'ba lari esu'ba ripi ni ekukare ga ku ?"

Chapter 2

¹1 'Disidu kulee akutakii asi le'jo 'ba a erile ra ri niga, dudu adikukii pi laka si ku.²³⁴2 A'dusiku de ofu malaikaa a 'jole ni ri le'jo na olu anda pi okpo ileni, pi 'ba dina ni atu'ba ri ake a'ini lamgba anda ri ra na, 3 amavo amapi ingoni de amatu lari amgbugo 'di ni di ra na 'i ? Lari 'di ati Opi yu le'jo na ra pi 'ba le'jo ileni eri'ba pi edire amani ri saa 'jokii amani ra. 4 Ongu Rubanga nge sadeni runa niga nyuma e'deteka si pi nga 'bani a'uzo mgbiimgbi ri ni edeka to si, pi ke mgbimgbi Endi Okole di Andaa kele Andaa lezo ri ani ri si.⁵⁶5 Rubanga ke mori kuru malaikaa ni vu tozo mure emure diadu ama nga lu'jore di na niga 'di ni zwazo.6 Ti mo'di zi 'jo ra kare zi na niga a'jo, " Mo'di andaa ni a'du, nyini nga razo andaa dile ga rii ? Deku saa, mo'di ni 'bura andaa ni a'du nyini rale ?⁷⁸7 Nyibi mo'di vuru malaika zwa andaa ni ra, Nyulusu andaani eku si pi yayi to. 8 Nyi'ba nga tuwadu andaa paga." A'dusiku Rubanga 'ba nga tuwadu vuru mo'di paga. Andaa e'be nga zi kuru mo'di ni zwale ni ku na'i. Ti diadu adi amande mo'di ni nga tuwadu zwazo ra ni kuru.⁹¹⁰9 Ti amande Yesu ni 'bale vuru gaangwadu malaikaa ni saa gaangwadu ri ni aga ri, ake Andaa ni eku laru to Andaa recandika pi daka si, dudu kiza Rubanga di si Andaa ku'bi da 'ba tuwadu si. 10 A'dusiku o'biru ra Rubanga ni, nga tuwadu a oluzo 'aa Andaa ni ri ani pi Andaa si ri ani, dudu Andaa kezi 'bonji karako eku ge. Leru ra Andaa ni Mo'di a'ia lari ni e'dore ile ni 'bazo du katera ni Andaa icandi ndeka si¹¹¹²11 A'dusiku mo'di nga lembere ri pi a'i lembele ri to boro engakii kare aluga. 'Disidu dinja ko Andaa ni ku a'ini lungwezo Andaa adiinji pi'i du. 12 He Andaa ku'joo, " Rubanga, mamumange Nyaa ru Maa adiinji ni ra, mamu mango longo Nyini ra 'ba rutaka 'di ni aga si."¹³¹⁴¹⁵13 Pi kare zi na niga ku'j, " Mamu megeni Andaa 'i "." ongu ku'jo idi, " Nde,ma 'dii, ma pi 'boronji Rubanga a ekele mani rito".14 Ayosi, kende 'boronji a oluzo ru to pi eri to ri ani, Andaa saa emuru nga ile pito leti alua ri ani, dudu daka si Andaa kenji mori andaa ni okpo da di to ridi ra, andaa ni sitani 'i. 15 'Di ederu dudu Andaa kayu a'i da orika si olu'ba a'ia lidi ni ga tuwadu ombele cwi opigo du ripi.¹⁶¹⁷¹⁸16 A'dusiku gbadu Andaa ekonyi malaikaa ayo ku, rari 'bonji Iburaimu dii. 17 Ayosi Andaa saa duba kolu adiinji ani nga tuwadu ga, dudu Andaa kate du oluka mo'di nga azire Rubanga ni amba kizare pi egenile wa rii ovi Rubanga di niga, pi dudu Andaa kuda enji 'ba di si. 18 A'dusiku Yesu ni Andaa nga si ri a recandika pi asi na ni o'bika si, Andaa kate 'ba lu'bilu'bi a o'bile ri ni ekonyika wa.

Chapter 3

¹²³⁴1 'Disidu, maa adiinji ni okole ripi, anyemuru kare aluga lungwelungwe ru'bu di ni aga. Anyira nga Yesu a ruge, Mo'di ezwele pi Nga Azire Amba Rubanga ni ama sadeni di rii. 2 Andaa egeni Rubanga ni ra, Mo'di Andaa ni lupere rii, kende Musa a oluzo mo'di egenile wa zo Rubanga di niga tuwadu ri ani. 3 A'dusiku Yesu ni a'ba eku na amgbu zwa Musa di ra, a'dusiku mo'di zo sire ri andaa eku zwa zo di ra. 4 A'dusiku zo alu alu ri mo'di kusie ni, ti Andaa ni nga tuwadu bire ni ri Rubanga 'i.⁵⁶5 Musa ni olu mo'di egenile wa rii Rubanga di zoga tuwadu, kunge sadeni nga tuwadu vole ngele vulega ri a dilega. 6 Ti Kristu ni Mo'di egenile wa kende Ngwa zo Rubanga di ni di zware rii. Ama zo Andaa dii de amako okpo ama asi epika pi igeni ama recuzo rii.⁷⁸7 'Disidu, kende Endi Okole ri a 'jozo ri ani, Andu de anyeri Andaa u'duku ra, anyemba anya asidi okpo ku kende anda anya embazo anya oluzo avoro du ri ani, saa lu'bilu'bi di kwesi kwesi agasi ri ani.⁹¹⁰¹¹9 'Di esu saa anya a'bi a maa le'jo ni gazo imgbe ri ani a'ia mani 'a o'bizo ri ani, ndekii maa i'bu pa du 10 kinya mudisu. Ayosi manga 'ba ileni ra. Ma'jo a'ini, " saa tuwadu si kukii pi a'ia asige. Nikii maa leti kuru". 11 kende maa raluzo maa angasi ri ani: Vo torukii ku maa lovuka ni aga.."¹²¹³12 Anyekukaru, maa adiinji, dudu mo'di zi anya lelega kolu asi injwi a'i ako ro to ku, asi lurufure pi Rubanga lidi ridi si rii. 13 Ti anyemba anya asi o'du tuwadu si, de adi alungwe o'du 'di "andu" na 'i'," dudu mo'di alu zi anya lelega asi na komba okpo ku lu'bilu'bi enji di si.¹⁴¹⁵14 A'dusiku amemuru alu i'bu'ba du Kristo ni aga de amako okpo ama asi okpo Andaa ni aga a'da re'dorega sa ko a'da lokorega na'i. 15 Buku Okole ri ku'jo, " Andu, de anyeri Andaa u'duku, anyi'ba anya asi okpo ku, kende anda anya ogu lufuzo mani ri ani ".¹⁶¹⁷¹⁸¹⁹16 A'i 'ba ingo pi'i le'jo Rubanga di ni eri'ba pi lufukii ogu Andaa ni ripi ? A'i tuwadu oyi'ba Misiri gasi ripi 'i ku Musa a diga si rii ? 17 Andaa anga kinya mudisu ri a'dipi ni ? A'i enji ede'ba ru a'idi oda lu'de kwesi kwesi aga ripi 'i ku ? 18 Andaa aluru a'dipi ni a'jo vo turukii ku Andaa lovuka niga rii, de a'i cara Andaa di ripi ni ongu'ba ripi ni ku na'i ? 19 Amande a'jo torukii kuru Andaa lovuka niga a'ia aika ni ako si.

Chapter 4

¹²1 'Disidu, kende recaraka rutozo Andaa lovuka ni aga ri adi olu andaa kare niga ri ani, kulee ori kuko ama, e'bedu mo'di zi alu anya lelega 'dere pi lakasi na kolu iyo. 2 A'dusiku ange amani Ofu Loso 'di gba kende ngezo a'ini ri ani. Ti le'jo ngele ile³⁴⁵3 Ama a'iba ra ri amatoru lovuka ile ni aga, kende Andaa ;jozo ri ani, a'jo, Maa raluzo ra maa anga si ri ani, Vo torukii ku maa lovuka ni aga." Ileani, Andaa i'bu loko furu vu a re'donga. 4 A'dusiku Andaa 'jo ra kare zi niga nga o'du tuuderizo ri a ruge. " Pi Rubanga lovu Andaa i'bu tuwadu nipi niga si o'du tuuderizo ri si." 5 Pi nga cwile alualua 'diniga Andaa ku'jo, " Vo torukii ku maa lovuka ni aga."⁶⁷6 'Disidu, adi leti olu gbo ba zipi ri ni rutozo lovuka ileni aga, pi a'i 'ba anda ange a'ini Ofu Loso ri ra ripi torukii laka kuru a'ia a'ikana kuru si. 7 'Disi ongu Rubanga 'ba o'du zi idi lungwe o'du ile " Andu," lele Andaa loro'jozo Daudi a tige si ri niga vule rere le'jo ama'jozo ra atisi ri ani a'jo, " Andu de nyeri Andaa u'duku. emba nyaa asi okpo ku."⁸⁹¹⁰¹¹8 Kesu tebe Joshua kuke a'ini lovuka ra, tebe 'dii Rubanga 'jo nga zi o'du zi ni dige ku. 9 'Disi o'du lovuzo Sabatu di ri adi lesi ra 'ba Rubanga di ni. 10 A'dusiku andani kwire Opi a lovuka ni aga ra ri lovu ra andaa i'bu niga si,kende Rubanga a lovuzo Andaa di niga si ri ani. 11 'Disi kulee akembarukii rutozo lovuka ileni aga, dudu mo'di zi ku'de ku lu'bilu'bi asi le'jo erizo ku ri ni aga ku a'ia edezo ri ani.¹²¹³12 A;dusiku le;jo Rubanga di lidi pi kede i'bu pi losi zwa iligo belengu losi rilerile ri ra. Kuso nga lu kusa ko kalapi endi pi ni lele asidi to, kalanju kwa ni lele kusa ko kwa ni 'a aga, andaa kate 'ba ni lara asige ri ni nika 'ja. 13 Nga zi bilebi na iyo ruzure di Rubanga ni andaga si na'i, ti nga tuwadu laangwe pi mgbo Mo'di tozo amavo amange le'jo amadi Andaa ni andaga ri ni mige.¹⁴¹⁵¹⁶14 'Disidu kende ama oluzo Mo'di nga azire Rubanga ni amgbugodu fure pi ru'bu agasi, Yesu ni Rubanga ni 'Bura 'i rii, kulee akutakii asi a'i amadi pi sadeni amadi niga. 15 Mo'di Amba amadi nga azire Rubanga ni ri ni ama awiako ra, a'dusiku Andaa ni gba ri saa lu'bilu'bi o'bi Andaa ni ra a'daa amani lu'bizo riani, ti Andaa ni olu enji ako. 16 'Disidu akuvokii andaga asidi ni okpo to komi kiza di ni andaga, dudu akesukii 'ai'bwe kiza to amani ekonyirega saa rulere ri ni aga.

Chapter 5

¹²³1 A'dusiku Mo'di Amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri alu alu alupee 'ba lelega si, adi'baa i'bu Rubanga di ni ederega 'basi, dudu andaa kazi lazi ki'dorige enji e'bezo. 2 Andaa ni gba ri a oluka mo'di ama 'ba awi ako ri ani ri si, andaa kate kiza edeka wa 'ba nga ni'ba ku pi 'ba lunjwale ra ripi ni. 3 Ayosi andaa saa ale kazi lazi andaa enji si,kende andaa azizo 'ba zi a enji si ri ani.⁴⁵4 Mo'di luperu andaa nga si a'dule ku oluzo mo'di amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri dii. Rari Rubanga kulupee ni, kende Aroni ni lupezo ri ani. 5 Ovi alua ri ani, Kristo 'i saa 'du eku 'di Andaa ni Andaa ngasi ku, ru'bazo mo'di amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni rii du. Rari, Mo'di 'jore Andaa ni, a'jo, " Nyi maa "Bura 'i, andu mecoru nyataa 'i ", ri ede ni.⁶6 Kare azika ri niga saa ku'jo, " Nyi mo'di nga azire Rubanga ni 'bo'bo du rii, viruvi ovi Malekisadeki di to".⁷⁸7 Lele Yesu a oluzo vu dige 'dia mo'di du ri Kristo elegi Rubanga ni Andaa ni larire da aga si wa ri di u'duku si pi minda to, pi Rubanga eri Andaa ni ra Andaa lidi ni ovi te nga Rubanga a lele ayo ri ni edeka si. 8 Kesu Andaa kolu 'Bura Rubanga dii saa'i, Andaa leni le'jo erika icandi Andaa esule ri niga si.⁹¹⁰¹¹9 Lini ile emba Andaa ni ra pi Andaa ecoru Mo'di lari lokore ku ri ni ezire 'ba tuwadu Andaa ni ru'ba ri ni. 10 Rubanga 'ba Andaa ni amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri dii ovi Malekisadeki di ani. 11 Amani nga 'jole Yesu a dilega karako, ti toto okpo ekwi na ni erika anyini, a'dusiku anyeri nga sese.¹²¹³¹⁴12 Esu diadu saa 'disi anyate ra olurega luponyia du 'ba zipi ni, ti adi anyile mo'di zi keleni anyini le'jo a'i ni re'dozo rii. Anyile leyi ayo, linya lukwele anyu rii ku. 13Mo'di te leyi mvure ayo ri ni ofu andaanda di ku, a'dusiku andaa ni adi 'bura gaangwadu rii. 14 Ti linya lukwele anyu ri 'ba amba dii. A'i ile 'ba omba'ba ra ripi 'i, a'ia lara leni nga loso ripi ni lele lapika nga injwi ri to ra.

Chapter 6

¹²³1 'Disidu, kulee ake'bekii lini Kristo di a tini e'dozo ri ra akuvokii andaga dudu akolu 'ba omba'ba ra ripi 'i. Akolukii te lini Kristo di a re'dorega ku kende lidi ecoka i'bu 'ba ni da ezire ripi niga si pi Rubanga a'ika to, 2 kusa re'doka lini batisimu di, di lutika 'ba dige pito, enjika pi da asi to, pi le'jo lalika olure tadu ri to. 3 De Rubanga kule ra amavo amede nga 'dipi saa ra.⁴⁵⁶4 A'dusiku andaa ni okpo ambamba 'ba anda ninga ra, esukii nga ekele ru'buge si ile ra, esukii saa Endi Okole ri ra, 5 pi 'bikii Rubanga a le'jo loso ra pi mori saa emure andaga na di ra, 6 ti ongu 'dekii pi ripi - andaa ni ateku a'ini longwizo idi asi lufurega. 'Di kende kepakii 'Bura Rubanga di idi a'ini kuruce dige, pi kukekii Andaa ni dinja 'ba andaga⁷⁸7 A'dusiku Rubanga kuco tutu inga iyi 'dire laka vu karako si ri ni mvure pi onya ekare 'ba losi so'ba laka ri ni dige. 8 Ti de oki pi ngolingoli pito kulunga laka ni, inga ile kecoru ekwi ako pi ire lalu to. Avo adu vu ile asi si ra.⁹¹⁰9 Ti amara nga loso ri anya ruge ayo, ama adiinji, kesu ama'jo nga 'di 'dini saa 'i, amara nga loso lari ezire ayo ripi 'i, kesu amolo'joru 'dini saa 'i. 10 Rubanga ni ede nga ego ri ku. Andaa ta mu saru i'bu anyidi si pi le anyidi anya e'detele Andaa ru si ri si ku, a'dusiku anyede i'bu ile Andaa 'ba Okole ripi ni, pi adi saa anyenjaru andaga i'bu ile to.¹¹¹²11 Amale okposi mo'di alu alu anya lelega ri kenjaru as tuwasi i'bu ile ni ederega kusa ko andaa lokorega, dudu ke'be anya igeni kolu gba. 12 'Di dudu anyoludu ovu ku, ti anyo'bi a'i anda a'isi pi asi epika to esuki nga ecarale ile ra.¹³¹⁴¹⁵13 Saa Rubanga a nga ecarazo Iburaimu ni ri, Andaa alu ru Andaa si, a'dusiku mo'di zi amba Andaa ni zware ra na iyo Andaa ni raluzo du. 14 Andaa ku'jo, " Maco tutu nyaa ruge ra gbadu pi mamu make nyini otilele karako"15 Ovi 'disi, Iburaimu epi asi sa ko andaa esu nga Rubanga a ecarale ile to¹⁶¹⁷¹⁸16 'Ba kaluru 'modi amba a'ini zware ra na a rusi. Lalu ni keko nga a'ia larafuzo kipele si ri ni.. 17 De Rubanga le Andaa ke'dete pelere kare ingwe aga a'i 'ba nga ecarale ile ni esu'ba ri ni,a'jo, nga Andaa lele ri lufuru ku kwa, Andaa ega le'jo ile ni di idi lalu si. 18 Andaa ede 'di dudu nga ri lurufure kpe ri si, laka Rubanga ku'jo enjo kpe ri si - ama 'ba fe'ba pi ruzu'ba Andaa ni 'aga ri, vo kesu asidi ni okpo igeni 'bale ama andaga ile ni kozo okpo.¹⁹²⁰19 Igeni rutore kare iti ri ni ga bongu 'ile ri ni logu ge ri kuke amani kare edezo okpo ri royoka ako. 20 kare Yesu ni mure ati amani ri a rutorega laka amasi rii. Andaa ecoru Mo'di Amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ripi dii 'bo'bodu ovi Malekizadeki di ani.

Chapter 7

¹²³1 Melikizadeki ni 'dii, opi Salemu dii, nga azire Rubanga ni Oru Lagare Pi ri ni rii, resure Iburaimu to letige lele andaa engwire o'jaga si opi karako to rii pi tutu core andaa ruge rii. 2 Iburaimu ke mo'di 'dini nga alu mudi aga ri tuwadu. Atizori andaa ru ni ekwi ku'joo, " opi andanda dii", ongu saa andaa ni "opi Salemu dii", ku'joru "opi i'we dii." 3 Andaa ni ata ako pi ende ako a'bi na iyo, o'du na saa e'doru kuru pi lidi na loko ku. Pi andaa viruvi 'Bura Rubanga di to, andaa kolu mo'di nga azire Rubanga ni du tadu.⁴⁵⁶4 Anyinde adi, ago 'di a amba, e'be Iburaimu ke andaa ni nga alu mudi aga tuwadu andaa ezile o'ja ga si ri ra.5 'Bonji Levi di ake a'ini mori oluzo 'ba nga azi'ba Rubanga ni rii, caraga kutakii nga alu mudi aga 'ba tuwadu ga si ni, ku'joru a'ia adiinji ni diga si, kesu a'i saa kengaki suru Iburaimu di ni ga si saa'i. 6 Ti Melikisadeki ni, suru na a'idi ku, esu nga alu mudi aga Iburaimu disi, pi andaa co tutu Iburaimu a ruge, andaa ni nga ecarale ri ni esure 'i.⁷⁸⁹¹⁰7 Ezesi saa'i, mo'di amba ri kuco tutu mo'di gaga ri ni ruge ni, 8 ovi 'disi, 'ba nga alu mudi aga luta'ba 'ba ga si ri a'i 'ba oda'ba wa ripi 'i, ti ovi Melekizadeki disi du a'jo andaa ni kolu lidi tadu. 9 Pi leti zi nga 'jozo ri ni ga, Levi ni nga alu mudi aga ri ni lutare ri saa lokwe nga alu mudi aga ri ra Iburaimu ni aga, 10 a'dusiku esu Levi ni adi a'bii Iburaimu a gole ni ga lele Iburaimu a resure Melekizadeki to rii.¹¹¹²11 Diadu de 'ba kate oluka anda ni leti Levi 'ba di nga azizo Rubanga ni ri si wa na ( a'dusiku 'ba esu cara leti ilesi ), mo'di nga azire Rubanga ni zina leru ra emurega ovi Melekizadeki di si pi ovi Aroni disi ku na'i ? 12 A'dusiku de alufu leti ovi 'ba a nga azizo Rubanga ni ri ra, cara saa kulee kulufuru ra.¹³¹⁴13 A'dusiku mo'di alu'jo le'jo 'dipi ruaru ri andaa ni suru zi nige si, suru ileni ga si mo'di zi gbu i'bu edere ki'dorige na iyo. 14 Niru pelere a'jo Opi Yesu ni ati suru Yuda di ni ga, suru Musa 'jo nga dinaniga alu saa kuru leti oluzo 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri a dile ga.¹⁵¹⁶¹⁷15 Le'jo 'di wo e'deteru kare inge ga, de mo'di zi nga azire Rubanga ni Melekizadeki ani na e'deteru ra na'i.16 Andaa ni 'di ecoru mo'di nga azire Rubanga ni ri cara ru di rulere ri si ku, ti mori lidi olure tadu ri di si. 17 Le'jo cwile Buku Okole ri ni ga ri kunge nga Andaa ruge a'jo, " Nyi mo'di nga azire Rubanga ni tadu leti Melekizadeki di ani ri si 'i."¹⁸¹⁹18 'Disidu cara oku ri diadu e'be ra a'dusiku andaa ecoru mori ako pi konyi ako - 19 Cara Musa di kate 'ba 'baka anda du kpe, rari igeni loso ama 'ba ezire ire Rubanga to ri e'dete ra.²⁰²¹20 Pi nga 'di ederu lalu si, "Ba suru Levi di ni ga nga azi'ba Rubanga ni ri a'ba a'i lalu si ku, 21 ti Andaa ni emu Mo'di nga azire Rubanga ni ni lalu si Mo'di 'jore Andaa ni a'jo, "Opi aluru ra pi Andaa mu lufu Andaa lara ku. Nyi Mo'di nga azire Rubanga ni olure tadu rii".²²²³²⁴22 Nga 'disi Yesu ni ecoru gura ra'ika loso lagare pi ri dii. 23 'Ba anda nga azi'ba Rubanga ni ripi a'ia weli karako, a'dusiku zi'ba kuvo odasi pi, olukii 'bo'bodu ku.24 Ti Yesu a oluka lidi tadu risi, Andaa i'bu nga azizo Rubanga ni ri loko ku.²⁵²⁶25 E'be 'disi Andaa kate 'ba larirega 'bo'bodu, a'i evo'ba Rubanga di Andaa ru si ripi 'i, a'dusiku Andaa ni lidi tadu kelegi a'isi. 26 Esu esi ra amani oluzo Mo'di Amba nga azire Rubanga ni Andaa ani rii, Andaa ni okole, ede nga injwi ri kuru, andi ako, mgbi enji'ba to, pi angi Andaa ni oru laga ni ru'bu aga.²⁷²⁸27 Leru ku Andaa ni nga azizo Rubanga ni o'du tuwa si, ati lazi andaa enji si, pi zina 'ba zi'ba ri a enji si. Yesu ede 'di vu alu papala 'ba tuwadu si saa Andaa ru azizo ri si. 28 A'dusiku cara ga a'ba mo'di mori ako ovi ama 'ba di ani rii olurega mo'di amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri dii. Ti le'jo lalu di, emure cara vu ga ri lupe Ngwa, 'bale atere tuwadu ra 'bo'bodu rii.

Chapter 8

¹²1 Le'jo gba ama'jole ri 'di'i : Ama Mo'di Amba nga azire Rubanga ni ri to, rire Rubanga a komi eku di ni di anda ga oru ru'buge rii. 2 Andaa ni Mo'di i'bu edere kare okole ri niga rii, kare kema du Opi ni gba ri a epale ni rii, 'ba epani ku rii.³⁴⁵3 A'dusiku mo'di amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri alu alu alupee nga 'ba a kele Rubanga ni ripi a'i lazi azile ki'dorige ri to azirega Rubanga ni. Ayosi kulee nga azile Rubanga ni ri dubasi le kolu 'aa. 4 De kesu Yesu kolu vu dige 'dia ri ani, Andaa ateku olurega mo'di nga azire Rubanga ni du, a'dusiku 'ba nga azi'ba Rubanga ni ovi cara di ani ri 'aa. 5 A'i kede i'bu a'idi eno kusa lindilindi nga 'aa Ru'buge ri dii, kende Musa a edezo ri ani. Musa a kema eparega Rubanga 'jo andaa ni, " Nde losodu, si kema ile ovi na kelende eno e'detele nyini 'be dige ri ani."⁷⁶Ti diadu, Kristo ni esu i'bu loso nga azizo Rubanga ni lagare pi rii, kende Andaa oluzo Mo'di ra'ika loso lagare pi ri ni ezire ni ri ani, ra'ika emure nga ecarale loso lagare pi ri si rii. 7 A'dusiku de kesu ra'ika ati ri ego ako, tebe 'dii ra'ika zi idi u'di na leru ku.⁸⁹8 De anda Rubanga esu 'ba ile edekii enji ra, Rubanga 'jo nga a'ia dilega 'dini, " Nde, o'du emure andaga ri niga - Opi ku'jo - Mamu mede ra'ika u'di zo Isaraeli di to pi zo Yuda di to. 9 Ra'ika 'di kumu kolu mgbi ra'ika Maa edele a'ia a'bi to ri to, saa Maa a'ia di ni kozo pi a'ini ezizo pi vu Misiri di ni ga si rii; a'dusiku anda okokii Maa rerika a'ito ile ni vu kuru, e'be ayosi maluyi a'i saa ra, 'di le'jo Opi a 'jole rii.¹⁰10 'Di andaa ni ra'ika Maa mule edele 'ba koti Isaraele di niga ri to rii, de o'du ile kumu kesa ra na'i - Opi ku'jo 'dini. Mamu Ma'ba Maa cara a'ia lara niga, pi Mamu Macwia saa a'ia asidi niga. Mamu mulu a'ia Rubanga 'i, pi a'i vo kolu maa 'ba 'i.¹¹¹²11 Mo'di zi iyo a'ia lelega mure rezi ni lenire 'kusa adozi ni lenire 'jore 'Kulee anyini Opi ni na'i'. A'dusiku a'i tuwadu vo kunikii ma ra, ke'doru 'burangwa toro ridi kusa ko 'ba ambaga. 12 Mamu mede kiza a'ia i'bu injwi ri niga ra, pi a'ia enji mamu mara idi ku.¹³13 De Andaa kulungwe ra'ika 'di 'u'di,' ku'joru Andaa edi rerika oku ile pi, pi nga edile pi ile ede i'bu ku pi ecoru oku pi kumu kelegwe pi ezeze.

Chapter 9

¹²1 Gbadu,ra'ika cara ati ri di saa leti Rubanga ni ruzo ri laka aa, pi Kare Okole Rubanga ni ruzo ri 'ba ede vu dige 'dia ni. 2 A'dusiko kema Rubanga ni ruzo ri epa ra: kare andaa di ati ri a'ba laka asipa di lata tuderi asi di rii, terebeza mugati azile Rubanga ni rii, kare 'di alungwee Kare Okole rii.³⁴⁵3 Bongu 'ile rizo ile a oguge lele ri alungwee Kare Okole Lagare Pi rii, 4 laka a'ba ki'dori edele mula sure su ri si iswe ngure viya ri ni duzo rii,pi sanduku ra'izo runa awa tuwadu iti pi laangwe to mula suresu ri si rii pi a'ba 'ana ni 'aga ita mula suresu ri di 'aru mana, pi Aroni a bele ofu mgbare rii pi oni ra'izo ri to; 5 pi dina ni ga lele malaika yayi di ni eno a'ba akukii sanduku kiza di ile a'ia opirekeke si . Nga 'dipi a dile ga diadu amange nga tuwadu kpe.⁶⁷6 Nga 'dipi de ako'ba tuwadu ra 'dini, a'i 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri te kedekii i'bu ewo atizo kema 'di di ni ga. 7 Ti ewo rizo kema ile di ni ga mo'di amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri kukwi laka ni, vu alu papala kinya alu aga,andaa kwi isa ku ti kuzi eri anyukwa di to pi kazi eri 'dii Rubanga andaga andaa enji si pi enji Israele 'ba di a'ia edele nikii ku du ri si.⁸⁹¹⁰8 Endi Okole ri e'dete 'bani a'jo saa nasi adi leti awiru kuru 'bani rutozo Kare Okole Lagare Pi ri ni ga kema epale na adi aa du. 9 Nga 'di ke'detee 'bani ovi diadu ama laka 'di a ruge a'jo nga azile tuwadu lufu mo'di nga ilepi ni azire ri a asi pelere ku,. 10 takii asi te nga nyale pi mvule ri ni ga , pi ru lujweka to pi cara zi'ba ru di to kute saa nga ni lurufuzo u'di rii.¹¹¹²11 Ti Kristo emu Mo'di Amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri ni di 'i , nga loso mure emure andaga ri dii, kema Rubanga ni ruzo loso lagare pi edele di si ku pi bilebi ku ri dii. 12 Toru kema 'di ni ga indi ni eri kusa ti kaju ni eri si ku, ti Andaa ni gba ri a eri si. Andaa toru Kare Okole Lagare Pi ri niga vu alu papala esu Andaa ezi 'bani lari lokore ku ri ra du.¹³¹⁴¹⁵13 A'dusiku de eri ti moni di pi indi di pi ufudo ti kaju dule ra ripi di 'ba andi ripi ni luyizo ri kate 'ba lemberega wa na , 14 eri Kristo di, Andaa ni Endi Okole ri si azi Andaa ru enji ako Rubanga ni ri okpo na kumu kolu ingonipi anya lara ni lemberega i'bu dare kpo ri niga si dudu anyede i'bu Rubanga lidi ri ni ? 15 Le'jo 'disi Andaa ecoru Mo'di 'ba emure ra'ika u'di ri ni aga , leti da disi, 'ba larirega enji edele ra'ika ati ri ni aga si, dudu 'ba lungwele ra ripi kesukii nga Rubanga a ecarale ra lokore ku ile.¹⁶¹⁷16 A'dusiku kare recaraka laka aa ri niga, dubasi mo'di recaraka ile ni edere ri kuda. 17 A'dusiku recaraka ni kede i'bu wa ni kesuo 'ba nga ecara'ba ile oda pa, andaa ni ede i'bu ku de adi mo'di nga ecarare ni olu lidi.¹⁸¹⁹²⁰18 Ayosi ra'ika ati rii saa ede eri ako ku. 19 A'dusiku de Musa Keko cara tuwadu ri ni keka 'bani ra, andaa 'du eri ti 'bonji di indi di to ocwa iyi to bilo 'bi ika ri to kudi buku cara di ile ni luyi du 'ba tuwadu to kwe lungwele hisope ri si. 20 kuzi 'joosi, "' 'Di andaa ni eri ra'ika di Rubanga a ecarale anyini rii."²¹²²21 Ovi alua ri ani andaa luyi kema epale Rubanga ni ruzo ile okozo 'ananiga i'bu edezo ripi to tuwadu eri si. 22 Pi cara a 'jozo ri ani ire nga tuwadu kelembe eri si, pi eri a ocuka ako enji e'beka iyo.²³²⁴23 'Disidu dubasi nga ru'buge ripi a eno kelembe du anyukwa azile 'dipi si, ti nga gba ru'buge ripi kelembe nga azile Rubanga ni loso lagare pi 'dipi ni zware ra ri si. 24 A'dusiku Kristo ni toru Kare Okole edele disi ripi niga ku, a'i ile eno nga gba ripi dii, ti Andaa toru ru'bu gba ri niga, pi Andaa ke'deteru Rubanga ni andaga amasi.²⁵²⁶25 "Di dudu Andaa kazi Andaa ru idi idi 'i ku kende mo'di amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri ni di a edezo vu karako ri ani, andaa ni rutozo Kare Okole Lagare Pi ri niga kinya tuwadu si nga zi ni eri si ri ani.'Di ke'be dubasi andaa kuda vu karako re'dozo vu binga ri ni nga; ti diadu, vu alu papala, vu ni ti a lokonga Andss lende enji ekorega Andaa razika Andaa ngasi ri si.²⁷²⁸27 Pi kende a'irura 'ba tuwadu ni dazo vu alu papala, pi 'di a vuga le'jo lalika ri ani, 28 andaa ani saa, Kristo ni azi vu alu papala enji 'ba tuwadu di si: a'i Andaa ni te'ba as tuwadu si ripi ni, Andaa kumu ke'deteru vu rizo ri si enji ako a'ini larirega.

Chapter 10

¹²³⁴1 A'dusiku cara ni eno nga loso mure emure andaga ri dii, andaa ni nga gba ile'i ku, ateku nga azile Rubanga ni saa tuwadu si kinya kinya ilesi 'ba nga ilepi ni azi'ba ripi ni edeka okole. 2 A'dusiku tebe'dii e'bekii nga ilepi ni azika kuru ? A'i evo'ba Rubanga ni rure ile, de kesu akelembe a'ira vu atizo risi, tebe 'dii lara zi enji di iyo a'idi. 3 Ti a'ia lazi ileni azirega kinya tuwadu si ri kera a'ini a'ia enji. 4 A'dusiku eri ti moni di pi indi di to ate enji 'dure ga pi ku.⁵⁶⁷5 'Disidu de Kristo kemu vu dige , Andaa ku'jo, " Nyile nga azile ripi kuru, ti nyede mani ru ayo, 6 nga dule asi si ripi nga zipi azile enji si ripi to Nyaa asi i'bwe laka ku. 7 Pi ma'jo, " Nde, ma 'di - kende nga cwile maa ruge buku aga ri ani - memu ra nga nyaa lele ri ni ederega, A,Opi Rubanga."⁸⁹¹⁰8 Atisi Andaa ku'jo, " Nga azile pi kele, nga azile adua asi si ripi nga azile enji si ri nyile kuru, pi nyaa asi i'bwe laka ku ( nga 'dipi azia cara a 'jozo ri ani ). 9Ongu Andaa ku'jo, " Nde, memu ra nga Nyaa lele ri ni ederega, A< Rubanga.". Andaa ku'du aluzo ri pi dudu Andaa ku'ba rizo rii. 10 Nga Andaa lele ilesi alembe ama ra Yesu Kristo a ru ni azika vu alu papala 'ba tuwadu si ri si,¹¹¹²¹³¹⁴11 Pi mo'di nga azire Rubanga ni ri kede pasi o'du tuwa nga azile Rubanga ni ri ni azirega vu karako si, ti nga azile ile ate enji 'durega pi ku. 12 TI Mo'di 'dii, de Andaa kazi nga azile enji si ri vu alu papala ate ra 'bo'bo du rii, Andaa ri vuru di anda Rubanga di niga, 13 e'doru saa nasi Andaa kute Andaa avi'ba ni 'baka vuru Andaa paga. 14 A'dusiku lazi alu ri si Andaa atera 'bo'bodu 'ba tuwadu ri ni edeka anda, a'i ovile ra olurega 'ba andadu ripi 'i.¹⁵¹⁶15 Ti Endi Okole ri saa kungee amani; a'dusi de Andaa ku'jo atisi ra, 16 'di andaani ra'ika ma mule edele a'ito o'u 'dipi a vuga rii, Opi ku'jo: Mamu ma'ba Maa cara a'ia 'aga , pi mamu macwi a'i a'ia lara niga."¹⁷¹⁸17 ongu Andaa enjaru ku'jo, " A'ia enji pi a'ia i'bu cara nguzo ra ripi mamu mera idi ku." 18 Kare nga 'dipi ni e'berega ra ri ni ga nga zi idi azile enji e'bezo na iyo.¹⁹²⁰²¹²²19 'Disidu, maa adiinji, ama asidi ni okpo to rutorega Kare Okole ri niga eri Yesu di si, 20 leti lidi pi u'di Andaa edele amani rii, fure bongu 'ile ile ni agasi rii,, andaa ni Andaa ru 'i rii, 21 pi ama oluka Mo'di Amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri ni di'i ri to si, 22 kulee ametoru ire asi gba risi pi igeni tuwadu a'i aga ri ni aga dudu akuluyi ama asi lara andi ri niga si ra pi ama ru saa akujwe ra iyi pelere ri si.²³²⁴²⁵23 Akukokii okpo sadeni ama geni di royoka ako, a'dusiku Mo'di nga 'di ni ecarare ri Andaa ni kegeniru wa. 24 Pi kulee akeraki amadi amamani dudu akenjaruki le aga pi i'bu loso ri ni edeka to, 25 ake'beki remuka kare aluga elegi ga ni ku, kende 'ba zipi a edezo ri ani, ti akelenirukii ama amani a'dusiku anya ndezo ri ani, o'du Opi a engwizo ri wo ititi.²⁶²⁷26 A'dusiku de amede enji akaka du ama nga gba ri ni nika vuga nga zi lesire azile Rubanga ni enji ile ni e'bezo na iyo, 27 ti rari ru a 'dika ori si le'jo lalika si rii, pi anga asi mure 'ba Rubanga ni ori'ba ku ri ni dure ri ni teka to.²⁸²⁹28 Mo'di Musa a cara ni di ature ra ri kuda kiza ako le'jo sadenia ri kusaa na di si. 29 Aniraa lamgba ni injwi na kumu kolu ingonipi 'bale mo'di eri Rubanga a Ngwa di ni ture vuru andaa paga pi lufu eri ra'izo anda ajwe andaa ni du pelere ri ecoru nga isa rii, pi lu'da Endi kiza di ri a ruge rii ?³⁰³¹30 A'dusiku amani Andaa ni ra, 'jore, "Nga ni ti lokweka ni Madi'i, Malokwe nga ni ti Ma'i," Opi ku'jo. Pi ongu, "Opi kuli le'jo Andaa 'ba di ni." 31 'Deka Opi Rubanga ni lidi ri a diga andaa ni nga orile rii.³²³³³⁴32 Ti anyera o'du lagare pi vule ri, anda de anyini nga ra pa du, anyepi asi icandi karako aga, 33 ake anyini icandi pi ede anyi, te 'ba karako ri a andaga papala ku, rari anyemuru alu 'ba zi'ba icandi nde'ba anya ani ripito. 34 Anyecandiru mato kare aluga maa mabusi niga, pi anyazi anya limi asi i'bwe si masi, anyita asi anya limi loso lagare pi, pi olure tadu ru'buge ri a ruge ayo.³⁵³⁶³⁷35 'Disidu anyiwa anya igeni mure nga loso ri ni ezire anyini ri pi ku. 36 A'dusiku asi epika leru anyini ra, dudu de anyede nga Rubanga a lele ri ra, anyesu du nga ecarale ra ile. 37 A'dusiku lesi ga, pi Andaa ni mure emure ile kemu ra, ekalaru ku.³⁸³⁹38 Diadu a'i 'ba anda ri kuvo kadikii a'i si, ti de mo'di kungwi vule , mani asi olu i'bwe andaa ni ku." 39 Ti ama 'ba ngwi'ba vule legwerega rii ku, rari 'ba a'i'ba endi larizo ripi 'i.

Chapter 11

¹²³1 Diadu a'i ni nga asi 'barega ri ni egenika pi nga ndele mi si ku ri ni egenika ayo. 2 A'i si Rubanga anjo a'bi amadi eze ri ra. 3 A'i si amani a'jo Rubanga bi vu 'di Andaa cara si, e'bedu nga ndele misi ripi abi nga ndele misi ripi si ku.⁴4 A'i si Abele azi lazi Rubanga ni zwa Kaino di ra, lazi ilesi a'ba andaa ni mo'di anda rii, pi Rubanga 'jo nga loso ri andaa dile ga ra andaa lazi ilesi, pi a'i si Abele ni adi kolo'joru, kesu andaa kuda ra saa 'i.⁵⁶5 A'i si azi Enoka ni oru ru'buge lidi du nde da kuru. "Esu andaa ni kuru a'dusiku Rubanga zi andaa ni pi". Esu adi azi andaa ni oru pi kuru du ange le'jo andaa ruge a'jo andaa ede nga Rubanga ni anjo kere ayo rii.6 A'i ni ako du mo'di kuke anjoanjo Rubanga ni kpe. A'dusiku mo'di emure Rubanga di ri kulee ka'i a'jo Rubanga ni 'aa pi Andaa kuke nga loso ri 'ba Andaa ni ndu'ba ri ni⁷7 A'i si, de Nua ni ake laka ofu engare Rubanga di si nga adi lendere ku ri a ruge ri ra, laru Rubanga di si ede i'bo andaa 'ba zoga ri ni larizo. Andaa nga 'di ni edeka si andaa li le'jo vu ruge pi andaa esu andaanda esule a'i si ri ra⁸⁹¹⁰8 A'i si Iburaimu ni de alungwe ile'dii andaa a'ira pi mu kare 'jole avo akee kolu andaa ni ri niga ra. Andaa mu ni ku du andaa kumu inguwa ya 'i. 9 Andaa olu vu kele andaa ni ileniga a'i si kende mo'di vu zi di ani. Andaa olu kema aga Isaka pito Yako'bo pito, a'i'ba nga ecarale ra alualua ile ri ni esu'ba ripi 'i. 10 A'dusiku esu andaa kunde nga andaga 'ba bile andaa pa to, aragi na pi bire na Rubanga 'i ri ni ga.¹¹¹²11 Andaa ni a'i si, kesu anda Sara ni mo'di tire ku rii saa 'i, andaa esu mori 'a kozo ra. 'Di ederu ra kesu andaa ni idazi saa 'i, a'dusiku andaa a'i a'jo mo'di le'jo ileni 'jore ri kegeniru wa. 12 'Disidu, mo'di alu ile a ruge si, kesu andaa ni ire kolu mo'di dare ra ri ani saa 'i, otilele karako oyi kende lelego ani pi kularu kpe kende cinyakwi meri tige ri ani.¹³¹⁴13 'Ba 'dipi tuwadu odaki pi a'i aga esuki nga ecarale ile kuru. Rari ndeki a'i lolu pi a'iki a'i ra, pi niki a'jo a'i 'ba omu rii vu dige 'dia. 14 A'dusiku 'ba nga 'dini 'dipi ni lo'jo'ba ri ke'detee gbadu a'jo a'i 'ba vu zi oluzo ri ni ndu'ba ripi 'i.¹⁵¹⁶15 De kesu kurakii nga vu a'ia engarega si ri a ruge, tebe 'dii esukii a'ini kare ngwizo vule laka ra. 16 Rari 'bakii a'ia asi vu loso lagare pi ru'buge ri niga. Ayosi dinja ko Rubanga ni ku a'ini Andaa ni lungwerega a'ia Rubanga 'i du, a'dusiku Andaa ede a'ini 'ba ra oluzo.¹⁷¹⁸¹⁹17 A'i si Iburaimu ni lele andaa ni 'a o'bizo ri niga, azi andaa ngwa Isaka ni ra, andaa 'burangwa alu papala rii, Iburaimu ni mo'di Rubanga ke Andaa cara laka rii.18 Rubanga 'jo andaa ni a'jo, " Avo alungwe nyaa 'boronji Isaka a ru si". 19 Iburaimu egeni a'jo Rubanga kate wa Isaka ni enjirega pi daga si, ku'joru kende Iburaimu ni esu Isaka ni idi da aga si ani.²⁰²¹²²20 A'i si saa e'be Isaka co tutu Yako'bo pi a ruge Esau to le'jo mure emure a'ini tozo andaga ri niga. 21 Ongu a'i si saa lele Yako'bo kudada ri co tutu 'bura alu alu Yozefu di ni ruge pa. Yako'bo wo atiru andaa bele lamuzo ri si kudi elegi Rubanga ni. 22 A'isi, Yozefu ni, de saa andaa di dazo ri esa ititi, andaa 'jo le'jo 'bonji Isaraele di ni ngazo pi vu Misiri di ni ga si ri a dile ga ra pi ecara a'i andaa kwa ni zizo pi vu ileni ga si.²³²⁴²⁵²⁶23 A'isi, de akuti Musa ni, ende pi ata to luzu andaa ni imba na, adusiku ndekii andaa ni 'bura tile pelere rii. Orikii cara opi ile di si kuru. 24 A'isi, Musa ni de kumbara, ga imgbe akulungwe andaa ni Farao a zwa a ngwa 'i du. 25 Andaa ovi icandi ndeka kare aluga 'ba Rubanga di to ri zwa asi i'bwe enji di saa gaangwadu ri niga ri ra. 26 Andaa ra icandi esuka dinja to Kristo a rusi ri losa zwa limi tuwadu Misiri ge ri ra, a'dusiku esu andaa kunde nga andaga nga Rubanga a mule kele andaa ni ri niga.²⁷²⁸27 A'isi, Musa ni e'be vu Misiri di ra. Ori anga opi Misiri di ri kuru, a'dusiku andaa epi asi kende andaa kunde Rubanga ni ndele misi ku ri ani. 28 A'isi, andaa oko cara Lalizo pi ( Paska ) ri ni vu pi luyi eri bilo di koti ge si, e'bedu malaika da di ri ku 'di 'bonji otile kayo Isaraeli 'ba di ku.²⁹³⁰³¹29 A'isi, 'bonji Isaraeli di jwakii meri ika ni kende 'ba a lawezo inga 'a'ui dige si ri ani. De Misiri 'ba o'biki jwaka a'idi ani, meri ile emvu a'i ra. 30 A'isi, meri Yeriko di jo vuru pi, de lupikii bara na vu tuderi na 'i. 31 A'isi, Rahabu ni izi bate ile da kuru kare alu ga 'ba le'jo eri'ba ku ilepito, a'dusiku andaa a'i 'ba umiya ile i'bwe si.³²³³³⁴32 Menjaru andaga le'jo ingopi ni 'joka to ? A'dusiku saa kumu kolu mani iyo le'jo 'jore ga pelere Gidioni pi a ruge Baraki to, Samsoni pi a ruge Yafeta to, Daudi pi a ruge Samwele to pi profetaa azika ripito. 33 A'isi zwakii opi mgbimgbi karako ri ra, edekii andaanda ayo, pi esukii nga ecarale ri ra. La'bukii ibi ni ti cwi, 34 ezikii asi ni mori ra, pikii pi iligo sige si, ake a'ini mori saa a'i awiako ri niga, ecorukii 'ba mori to o'jaga ripi 'i, pi zwakii mundara juru di ra.³⁵³⁶³⁷³⁸35 Uku esukii 'ba a'idi oda'ba ri ra a'ia enjika pi da ga si ri si. 'Ba zi'ba ecandi a'i okposi, gakii a'ini ayuka imgbe dudu a'i kesu enjika pi daga si lagare pi ri ra. 36 Zi'ba ripi alu'da a'i okposi pi alumgba a'i ra, pi ombe a'i mgbirila si mabusu ge. 37 Aluvi a'i oni si. Alali a'i tu seresere si. A'di a'i iligo belengu si. Lawekii kulusukii indi ni eni pi bilo ni eni ayo. Ecorukii 'ba konyi ako ripi 'i, pi ecandi a'i ra. 38 Vu 'dii lende a'ini loso ku. Saa tuwadu si kalawekii kwesikwesi asi pi 'be dige si, pi ugi asi pi 'bu inga aga ri ni asi.³⁹⁴⁰39 De kesu 'ba 'dipi tuwadu Rubanga le a'ira a'ia a'i si saa 'i, ti esukii nga Rubanga ecarale a'ini ri kuru. 40 Rubanga lu'ba nga zi loso lagare pi ri ra amani, dudu ama ako du a'ba a'i kesi ca du ni kpe.

Chapter 12

¹²³1 'Disidu, kende sadenia 'ba a'i'ba ri di a amani kezo gbi 'di ani, kulee akuwakii pi teri angi ri pi enji amani pa ani'ba ripito. Akufekii asidi epika to angu 'bale ama andaga 'di niga. 2 Akutakii asi Yesu ni ruge, Andaa ni mo'di a'i amadi 'di ni e'dore pi ekore rii. Asi i'bwe 'bale Andaa andaga risi, Andaa ebi lajwaka kruce dige ri, ede dinja ra, pi Andaa ri di anda komi keri di Rubanga di niga. 3 'Disi anyira nga Andaa dilega, Andaa ni esu kipele karako 'ba enji'ba ridi si Andaa ruge ra, dudu anya asi le'jo ile niga ku.⁴⁵⁶4 Adi anyi'ja enji to sa ko eri a ocurega kuru, 5 pi anya ta saru di le'jo anyini embazo kende 'bonji du ri niga: 'jore, " Ma ngwa, ede lamgba Opi di ku, pi lande ku de Andaa kedu nyi na 'i. 6 A'dusiku Opi kumgba 'ba Andaa lele ripi 'i, pi 'ba tuwadu Andaa a'ile ra 'bonji du rii Andaa kumgbaa pere si."⁷⁸7 Anyebi icandi kende lamgba. Rubanga kede i'bu anyito kende 'ba a i'bu edezo 'bonji a'idi to riani. A'dusiku 'bura ingo'i ata a mgbale ku rii ? 8 Ti de amgba anyi ku, ku'joru anyi 'bonji ezile laangwe si ripi 'i, 'bonji Andaa ni gba ri dii ku.⁹¹⁰¹¹9 Ongu saa, ama ata ri amani lumgbare pi amake a'ini laru ra. Kulee amake laru kalaga pi Ata endi tuwadu ri ni pi amolu du lidi ! 10 Ama ata lumgba ama saa gaangwadu ri ni aga a'ia lezo ri ani. Ti Rubanga kumgba ama ama loso ni, dudu amate remuka wa Andaa okole ni aga. 11 Saa lamgba di niga asi i'bwe iyo, rari asi lajwa. Ti lamgba kezi o'a i'bwe di pi andaanda to 'ba lenile lamgba si ilepi ni.¹²¹³12 Kulee anyemba anya di e'bwere ti ile pi anya a'ja mori ako ile to. 13 Anyedu leti anda anya pa ni dudu mo'di pa e'bwere ti ri ni pa kungu laka ku, rari pana kederu du laka ra.¹⁴¹⁵¹⁶¹⁷14 Anyoko i'bwe ni vu ayo 'ba tuwadu to, pi oluka okole ri to, a'dusi okole ako mo'di zi iyo Opi ni ndere na 'i. 15 Anyekukaru dudu kiza Rubanga di kolu iyo anyini ku, pi dudu ijwa anga di kumba ku icandi ezirega, 'ba karako ri ni endirega ayosi., 16 kulee mo;di zi asa edere na kolu iyo anya lelega, kusa mo'di nga andi ri ni edere na 'i, ovidu Esau ani na 'i, ita onya di alu risi andaa lezi andaa anda loso rutizo ati ri pi. 17 A'dusiku anyini ra de vulega andaa le anda loso ile ni esule, aga andaa ni imgbe, a'dusiku saa olu iyo andaa ni asi lufuzo, kesu andaa kowu du minda si saa 'i.¹⁸¹⁹²⁰²¹18 A'dusiku anyevo 'be runa lole disi wa ri niga ku, 'be gwere asi si rii, vu ini to, vu foro to,pi lutulutu to rii.19 Anyevo u'duku buruji di niga ku, pi u'duku loro'jore le'jo 'ba eri'ba ri oridu ra pi lekii ku u'duku ile kolo'joru a'ini idi rii. 20 A'dusiku makii kpe nga ecarale a'ini ile ni erika: a'jo, " De kolu anyukwa saa, esare ire 'be ile to rii, akuvi oni si kpo". 21 Nga ile esu kuke 'ba ni ori e'bedu Musa ni gba ri saa ku'jo, " Ori ko ma cwi pi maa ru koyoru oyo".²²²³²⁴22 Rari anyevo "be Zioni di niga pi 'ba Rubanga ni lidi ri di niga, Yerusaleme ni oru ru'buge ri niga, pi malaika alifu karako remure kare aluga anjo to ri di. 23 Anyevo lemu 'bura tile kayo ri di niga, runapi acwi ru'buge rii. Anyevo Rubanga di, Mo'di le'jo lalire 'ba tuwadu ni rii, pi anyevo endi 'ba anda ri di, a'i eco a'i okole ri di. 24 Pi anyevo Yesu di, Mo;di ra'ika u'di ri ni lamire rii, pi anyevo eri luyile ra loro'jore kuzwa Abele a eri ra ridi.²⁵²⁶25 Anyekukaru losodu dudu anyidi Yesu ni le'jo 'dini 'jore anyini ri ni ga imgbe ku. a'dusiku de 'ba anda le'jo Rubanga a 'jole Musa a tige si vu dige 'dia ri ni ga'ba imgbe ripi pikii kuru na, amavo amapi ingoni de amaga imgbe mo'di loro'jore amato rubuge si ri a le'jo 'i na 'i ? 26 Andani ezesi, Rubanga ni u'duku oyo vu ra. Ti diadu Andaa ecara a'jo, " Vu alu lesire 'di niga mamu moyo vu ayo papala ku moyo ru'bu to".²⁷²⁸²⁹27 Le'jo 'jore "Vu alu idi," 'di ni ekwi ku'joru nga oyole wa nga Rubanga a bile ri ni gasi ripi oyoo ra dudu nga oyole kpe ripi kelesi ni. 28 'Disidu, ama oluka keri oyole kpe ri to si, kulee amolu anjo to Rubanga ni laru kerega pi Andaa ni elegi re ga ori to.29 A'dusiku ama Rubanga ni asi nga dure tuwadu ra rii.

Chapter 13

¹²1 Anye'be lale adinji di kenjaru. 2 Anyini ta kusaru ku omu ekukarega. A'dusiku nga 'dini 'dipi ni edeka si 'ba zi'a ekuka malaika ra nikii ku du.³⁴4 Anya di kusaru ku 'ba mabusu ga risi kende anyi saa mabusuge a'ito ani. Anyira 'ba ecandi a'i ripi kende anyi saa anyi a'iani ruge. 4 Kulee 'ba tuwadu kunde nga la'du dilega laru si, pi kulee akekuka lengeri la'du di kolu pelere, a'dusiku Rubanga kumu kalali le'jo 'ba mi mgba'ba pi 'ba asa ede'ba ri ni dige ra.⁵⁶5 kulee anya lidi niga any'ba anya asi limi ruge ayo ku. Nga aa anyidi ri kulee kate anyini ra, a'dusiku Rubanga ni Andaa ngasi ku'jo, " Mamu me'be anyi ku pi mamu maluyi anyi pi ku." 6 Kulee nga kate ama ra dudu amolu asidi ni okpo to 'jozo, " Opi ni mo'di mani elokore ri 'i,' mamu molu ori ako. Mo'di isa ri kumu kede mani a'du ?"⁷⁸7 Adi anyinde 'ba amba anyidi, a'i le'jo Rubanga di ni nge'ba anyini ripi, pi anyinde ovi a'ia i'bu a lokozo ri, anyoko a'ia a'i ni vu ayo. 8 Yesu Kristo ni lufu ovi ku e'doru agini, esa ko andu pi kumu kolu ileni 'bo'bodu.⁹¹⁰¹¹9 Anye'be lini mgbimgbi pi u'di ri kuku anyi pi ku. A'dusiku andaa ni loso kulee 'bani asidi kolu okpo kiza si, lonya si ku, a'dusi lonya ekonyi 'ba i'bu ede'ba lonya si papala ri ku. 10 Ama ki'dori to, ki'dori 'dii olu ki'dori Isaraeli 'ba di ani ku, a'ia nga azirega Rubanga ni kema ileni aga rii, a'dusi ki'dori amadi 'di niga 'ba i'bu ede'ba kema aga ri a'ini anda iyo nga nyazo. 11 A'dusiku eri anyukwa olile enji 'ba di si ri mo'di amba 'ba nga azi'ba Rubanga ni ri kuzia kare okole ri niga, kesuo iza anyukwa ile pidi adua asi si ganyi logu.¹²¹³¹⁴12 Yesu 'i saa ecandiru laangwe kotumi 'ba ile di niga, dudu Andaa kelembe 'ba Andaa eri si. 13 Anye'be avokii laangwe Andaa di ganyi aga si, akungikii dinja Andaa ebile ri. 14 A'dusiku amani 'ba oluzo 'bo'bodu 'dia na iyo. Rari amandu 'ba mure emure rii.¹⁵¹⁶¹⁷15 'Disi, Andaa si, kulee o'du tuwa si akazikii lazi Rubanga ni ecuzo rii, amecu Andaa ru ni ama ti si.16 Amani nga kusaru ku nga loso ripi ni ederega pi nga lamirega 'ba zi pito, a'dusiku Rubanga ni asi i'bwe ambamba lazi ovi 'dini 'dipi si. 17 Anyiru amba anyidi pi anyoko a'ia cara ni vu ayo, a'dusiku a'i kekuka anyi ni endi ni kende 'ba tozo vo'ba ofu anyidi ni ke'ba Rubanga andaga ri ani. Anyeri a'ia le.jo 'i dudu kedekii i'bu a'idi asi i'bwe to, luzuka ako, a'dusi de kedekii i'bu luzu to, 'di ku'ba mu olu loso anyini ku.¹⁸¹⁹18 Anyelegi amasi, a'dusiku amani losodu ama lara anda pi amale olule anda nga tuwaduga. 19 Memba anya asi dudu anyede kalaga 'di pi e'bedu akolongwi ma anyidi eze.²⁰²¹20 'Diadu kulee Rubanga i'bwe di bilo leyi amgbugodu ri ni enjire pi da aga si rii, Andaa ni ama Opi Yesu 'i rii, eri ra'ika 'bo'bodu ri di si rii, ko'ba anyi baba nga tuwadu loso ri ni aga, dudu anyede nga Andaa lale 'i, kedee ama 'aga dudu amede nga Andaa lele loso rii, Yesu Kristo si, Andaa ni kolu eku tadutadu, Amen.²²²³22 'Disidu memba anya asi, maa adiinji, anyepi asi le'jo asi embazo maa cwile anyini gaangwadu 'di niga.23 Kulee anyini a'jo ama adozi Timoteo ni ayu ra, mamu mamde anyi ra andaa to kare aluga de andaa kesa eze na'i.²⁴²⁵24 Anyizi anya amba tuwadu laka, pi 'ba Rubanga di okole ripito. 'Ba Italiya ga 'dia ripi saa zi anyi laka.25 Kiza kolu anyito

James

Chapter 1

¹Ofu dii enga Yakobo ni opigo Rubanga di ai Yesu Kristo di to ri. Mazi suru mudi alimbi eri ecaka vu ndutu geri laka. ²Ma’ adunzi, anyevo anyesu encandi ra, ki de ecandi esara, anyolu asi igbwe si. ³Anyini ra, obi anya a’I ni obi ndudu anyebi ecandi luzuka ako.⁴Nga mika luzuka ako kuke, anyini morii oluzo loso pi ibu kwici edazo ca, ebeka ako. ⁵De mo’di zina anya lelega cirri ako na a’a, kule kuzi Rubanga ni nga kere bani isa nga eroka ako ri ni, kuke anda ni ra.⁶Ki kule kuzi a’I si, ndrina kukiru ko. ⁷Adusi mo’di ndi lukire luki rii kalende iyii royore meri aga oli alwezo ri ani. ⁸Mo’di di andani asina kulunvuru laweka let ebwa ri lunvu, kule kura Opi kemu kuke audani ngara niko.⁹Ma,drozi ecandi ni Atari kule kolu auzo si Rubanga andani ngika oru si. ¹⁰Ki koronigo I’sa kanzo Rubanga andani esika vurusi. Adusi, limi olu para kalande ofu ayise aga ri ani ku. ¹¹Itu a kaka asi si, ayise kolonyura, ayise kolonyura, ofu na kojo vuru, ofu landrele loso ri kunga kelegwe ra. Ongu koronigo sa ibu andradi ani adanga si kenziru ra.¹²Mo’di ecandi tare ria andana loso, adusi de lanvu ecandi diniga sir a, kemu kesu didre lidi dii Rubanga a ecarale ba andani leba ri ka lidri esu ra. ¹³De mo’di obiru ra, kujo Rubanga ezwe anda ni ni lobilobi ni ku, Rubanga kulundzua nga edeka ego si pkwe Okobi modi zi alusa ku.¹⁴Modi alu alu obile rii kobi anda ni nga ego ego reni leka si. ¹⁵De vico enzaru ndza, kenza enzi, pi enzi endzaru nza, kezi dra. ¹⁶Ma adunzi ma lelendo rii, kule alusa akulunzwa anyi ku,¹⁷Nga kwici dri loso pelere ekele ba ni rii enga Rubanga ni ingwe rubu dii bire rid ii. Ecoru alusa ku pi ezi vu ini rufuka pi si ku. ¹⁸Le andra di si, pi lejo kolu ri sib a amengwi bonze anda dii’i. disidu omolu du ba ati kwicido anda biller ii lele’ga ri’i.¹⁹Ma adunzi ma leledo ri, anyera nga dini, anyeri nga eze, ki anyi jo sese, pi angala kuko anyi sese. ²⁰A’dusi angala bad ii lamu anda Rubanga dii avuga si ku. ²¹Disu du anyebe nga inzwi pi andi anya asi ni ecandi di ra. Anya’I lejo loso yile anya asi ga ri nii, kebe kalaridu anya endri ni.²²Dubasi anyede nga jole anyini ri’I, akulunzwa anyi anyi anyiniku nga Erika, edeka akoni, ²³kalande modi anda eno ndere miraya ga ri ani, ²⁴Kunde adani adangasi kumu du pi, saa nasi kelegwe ada andati ra. ²⁵Ki modi asi bare cara ba zire drimbo aga riniga pi ngana tanani mbarega erikasi atite pi longwika ku rini andraga kolu nga kwicidru andra edele ri si logo.²⁶Modi andra leda ni nga mbakaku ri, pi kuzi anda ni lunzuasi adangasi rii, kujo anda na modi dini di ni ku. Modi edere ri dini rii lejo dini dii laka ego. ²⁷Dini pelere ata Rubanga ni anda’ga ego ku rii di ‘i. kule modi kumba emvo nit a awizi to icandi ai ‘di iga; pi kumba anda ta ni enzi ako, ebe dro lejo vu dir ii kuwa anda ni pi ku.

Chapter 2

¹M’adrunzi ma lele ndro ri, anya ai Yesu kristo ni ama opi eku to ri ai zo rii eke ‘ndzi ranzuka si ku. ²De mo’di zi ekwi zo anyi ‘di lemu dini ga, esu bongu loso ri ruga au, pi nyangiti edele mula sure, suri si di ‘aga, saa ati zo nasi evoki mo’di zi bongu liri inzi esure ri to, ³Ki anyiko anyi mo’di bongu loso esure ra au anyi’ jo anda ni; rmu dia, rii komi loso ri ni nig a. anyi ‘di jo kana ecandi reni, kule ede na’a, kusa rii ma;andaga vuru, lovu, ⁴Nyinde nga dia rii mgbwibwi kuya? Anya’ lali lejo mba dig e ku ya?⁵M’adunzi ma leledo, ri, anyeri Rubanga lupe ba recandi ba a’i to rii, Opi ana ecarale ba andani lebara ri di anda ga. ⁶Lejo dib a anyi ke laru alusa icandi ni ku. Ba nga to ri kuke anyini ecandi ni ku ya? Kuziki anyi lokiko ga niku ya? ⁷Disidro ai le ludaki ru loso anyi lungwe zo ri ku ya?⁸De anyoko cara opi Rrubanga di nit a mba, anyde nga loso ri au, kalande esule buku okole ri nig a ri ani. Kule le nya rezini nya nyini lezo ri ani. ⁹De anyulupe ba ovi aidisi, anyede enzi. Cara oza anyi ra anya renzika rasi.¹⁰Anyinde de modi mba cara pkwodru ni tara pi atuzina aru ra rii kuniru ide enzi ra. ¹¹lede modi de ede bate ku, dekusa, diba ku ri to vi. Ki de dibara, ede bate kuru sa kujoru nyingu cara ra.¹²Janga kule ede nga ba kevo lejo aidiri lalire cara drimgbo kere ri ani. ¹³Adusi, lejo lalika kumu kolu ba kiza edeba aiangasi kurini kiza ako. Zwa lejo lalika ra.¹⁴Madruzi, anyama adri de modi kujo adani ai to, ki ede i’bu alusa loso ri na kalariru waya? ¹⁵Nosi anya adrozi kusa anyo ambazi aluna le bongu, kusa lonyo ate ani ni ku, anya ba ziba kujo. ¹⁶Dria dro anyivo Rubanga kekonyi anyi. Anya ru kolu ibwe, kule anyinga nga de de. Ki de anyi ke ai ni nga olujo lidri ri ko, ibu na adu? ¹⁷A’I andrangasi ibu ako rii konyi ni iyo.¹⁸Modizi kujo nyi a’i to, etede mani nya ai ni, kebe ibu ra, me tede ai madri nyini ibu madri si. ¹⁹Anya “ i Rubanga rii alu adi te ni ra ya? Loso, ori unzi ri sa a’iki aluri ani, aia ru kudi ori si di. ²⁰Nyi modi cirri, ako ri leni di ibu edeko ako ri a konyi ni iyo ni kuru ya?²¹Anyini mbwa do ra Abrama ni ama a’bi etederu anda idele anda ngwani isako ni aziko

²²Disidu anyinde a’i ibu to ri a ibu edele kare ga ni ra, a’i driaru anda ni nga andra edele ri si. ²³Lejo buku okole rini garia jole “Abramo a’i Rubanga ra, pi a’I andradi si Rubanga a’I adra ni idero ra dii lejo gba Abramo ni Lungwe zo Rubanga a rozi’i ri. ²⁴Disido anyidre anda, a’di olu anda ni nga loso ri edeko si, te a’i si adite ku.²⁵Lejo zi ovi aluri te etede zo ri a’a, Raabu ni izi bate. Ri iduru anda ni anda Yudei, ba ezwele ri a’ika pi anda ai zweka leti ba ezwele ri a’ika pi anda ai zweka leti zi si pi si. ²⁶De endri tilidri laga nya ru gu si pi ri, nya ru kudara, aluri ani a’i ebu loso ako ri kudra ra.

Chapter 3

¹Maduinji pi ma avuuji to kule ba ajuige kulo la ponyia du amba ku, adosi vulega evu alali evu alali aia rokigo kuzwa ba pi ri di re. ²Ama kweci du endzi ba, ki ba aia leda ni nga mbare rii kuuba aia ru in ta wa nga zibi ni ga³Amaco kiano ambugo rii kecoru kare amale kumu laka rii inga te aya ombele ti eru rii sii. ⁴Baburo ande ni nga ambanga du rii lakin aya angwa baburo ande ni nga ambanga du rii lakini aga angwa gangway du kuba kumu kare modi zire rii ale re ga.⁵Alurii ain leda ni ewa gangway olu ru di ί lakini kecwu nga udga rii ani kule ayni ai agwa gangwadu ίii kuba ayi kugwe kwiki. ⁶Leda sa auda ni asi, keniji bani linidi kwea de ebu leti loso rii si ku ί kuba nga lidi kwici kunu kugwe asi aga. Andai ni kuba iyin asi olure tabu rii ni ga⁷Ayakwa uodiaga rii bi arinji nyarega pi nyukwe meriaga rii pi to b aba evugi ibwee. ⁸Lakini modi leda ebuere wan a iyo. Andain sitan eyanga to rii ani.⁹Leda ile si amaacu Rubanga ama ata ni du, pi leda alu ile si anal aba du. ¹⁰Ti alu rii niga si Tutu lalu to koji laka si kule ayeaba ngaile cwi.¹¹Di golo alua rii gas i iyi lini lini ri pi iyi anga rii kudi kare alu gas i ya. ¹²Di elewu gas i abwa abalabanga way a. kusa vino kezi kwe okito rii ya.¹³Di adini anga lele ga keri nga ni etwi war ii ni kule modi ile ketede ovi loso ril ibu loso rii edeka si li longwi ga vwa ciri opi di si ¹⁴Ki de anyidi avi pi asi anga ori indzi to aa akecura ku pi akujo endjo nga anda ri ni ga ku.¹⁵Ciri ile anga oru si ku. Lle ari vudi endi oli ku pi sitani di ί ¹⁶De kare ga avi aa pi ori idzwi rii aa mbesa nyesu nga adzi pi nga rii to kolu aa. ¹⁷Ciri anga re oru esire vuru rii tesa nga pelere rii kezi ibwe andani okole, keriruwa pi kiza to kezi kwe loso rii, pi andani anda. ¹⁸Pi ba ibwe egika rii, kusa ori ibwe olii pi kulwa ovine loso awa.

Chapter 4

¹Adu kezi ojwaja amja lele ga pi oja to ni? Dii aselleria sitani de lee ojaa amja lele ga pi ewo anyi do ni? ²De lee pi myesu ku. Kidi ba pi avi kuko myi ki myesu ku, myi oja pi ojwajo to. Pi myeku adusi myizu leti andarisi ku nu. ³Myize pi myesu kuru disidu leti egori si myebu leti nya lee disi⁴Amyi ba awu (asa)mi ebe) disidu anyini rosi rosi ba vu di to ga jolla Rubanga ni ruge de modi lee rosi vuto anda ni oja rebi Rubanga di e. ⁵Myira bubu kujo ga iyo ni ya? Edi kezi lidi amani aaga avi?⁶Ki Rubanga kee bani garasia ni buku kujoo, Rubanga le ba recuka ri ku, ki kuke garasia ba ibwe ni ni. ⁷Disu du ewo Rubanga di, ga sitani ni pi kufe pi myidisi.⁸Emu ire Rubanga di anda sa kumu myi to ire jnee mya dii mya enjdi to jwe mya aside ni ewo eri si. ⁹Anyi ba owuka ni, anyi ebe longo ni kulufru owuka, anga anjo anjo kulufu ni ini. ¹⁰Anji esi anga nu ni Rubanga ni andaga andani kega myi oru.¹¹Akujo ga indwjo ku modi ni Ruge, ma dnji, modi kujo ga injwi adozi ni ruge pi kuli laki ko adozi ni ruga pi cara to de nyile cara nyi ga kwiji di ku ki ngile cara awu. ¹²Ki modi alu cara lira aa anda ni modi alu ba lalire nie pi kenji ra nyi adiya? Nyile cara modi nyi to ire to ku.¹³Nyi eri adi ί kujo nyi adi? Endu pi oba to amavo taun di ni ga avo alu kinya naa ede ide pi esule di aru ni e. ¹⁴Ani ka ada kedera obuni e nyi lide e? caro pi kolu gwango du kelegwe di.¹⁵Disu du joo, de Rubanga le ra emede dii pi na to. ¹⁶Ki disudu myiba rejulla pi ga ni to obako to di kweeidu kezi rejuka sitani. ¹⁷Disudu de modi olu de ni anda kede ga loso ni ki de edeku anda ni modi enzi di e.

Chapter 5

¹Ayi koroni rii ayeri ayiwu ayidi ti ado si ku nya mure kude anyini di ge rii si. ²Aya lini mwa ra aya bonga ledu nya ra ³Aya daba pi mula to a eba ako nyala ko cwi ile andani sattein ayni. Kudu aya ra asi ani ayi ta anya lein odu vale nga ti loko zo rii ni nga.⁴Ayi inde lokwe ba eba ede ka rii pi kowa owa ba ayalwa ika rii pii oli kevivu. Owu ba aya lwaka pi di sa Rubanga oli oru nale ra. ⁵Nyalu lidi latudi rii do vudi ga dia pi nyold inya linoli ra nyege nya asi nga oswa rii si. ⁶Nyili ola ba okole rii ni oliga pi nyi di aa ra oopi alusa ai nyi ku.⁷Ayi mi nga maduzi bi Yesu engwizo ri niga ayiude ba losi oli kute nga anvu aaga rii. Kumi nga bi iyi ati pi iyi valega rii kufu di ⁸Ayi sa ayi mi ga, ayiba asi opkwo adosi ku opi emuka ni diodu ire.⁹Madundzi ayiluzu aya lele ga ku, dudu akuli rokigo ayadi ku ayinde modi roki ko live rii ende koti ga. ¹⁰Madundzi ayidu ovi protetaa olii awo ai kandi ga pi uga mi re ga ai ba nga opi di ni etere rii. ¹¹Ayinde amaba ba lobile ni zwake rii lutu ayeri opigo jobe edeka anda diga ra kadi aja sa I ayini Rubanga le adu ya ni ra anlani kede be to pi kiza anda di loloku.¹²Lagare pi riii madudzi akelura ku de busi kosa vu si kusa aga kwici du rii si. Lakini aya oo kalu oo aya iyo kolu iyo dudu nga lalika kude aya oliga ku.¹³Di modi zi anyini aga icandiga ya kule kelegi ki modi zi adzo gay a kungonga opi ni ¹⁴Di modi alyiniaga lajwa to ya? Kulengwe ki amba eklezia di kelegi andani. Kuti ki odu olia ra ru ama opi Yesu kristo oli si. ¹⁵Ilegi ai di kejwa bar a lou rii ra opi kenga anda ni ra. De ede andzi ra endzi ne keberu ra.¹⁶Ayira anya enzini aya lele ga pi ayilege anyini dudu ayesa lijwa Elija modi ande rii de opkwo pi kede ebu. ¹⁷Elija ni modi ba ani ilegi anda anda iyo kolu iyo, iyi di kuru Kenya ru imba asia to. ¹⁸Elija ilegi to idi Rubanga awi ruba iyi di nga ka to.¹⁹Madundzi de modi ebe leti anda rii ra modi zi kelongwi andani leti anda ruin i ga. ²⁰Modi ile kule kuni de modi longai adosi leti indzwiriga si ebe endzira nyalare andani ra diga si pi nyalabu endzi umba rii pi ra.

1 Peter

Chapter 1

¹Ofu 'di enga opigo Petero in majugo Yesu Kristo di ri di si, cwi 'ba Rubanga a lupele acaka vu dige juru asi oluka vu Ponto di ni ga Galatia to, Kapodokia, Asia bi Bitinia niga rii ni ²Alupe anyi Rubanga Ata a lani ati ri si Andaa Endi Okele i'bu Andaa di 'ba lufuzo okole ri si, Yesu Kristo ni orizo pi anyi ni jwezo pelere Andaa eri si. Tutu kolu anyini pi i'bwe kenjaru anyini³Kule akuke anjo Rubanga pi Ata Opi amadi Yesu Kristo di ni ! Andaa kiza nzagodu ri si, ke amani oti u'di rii igeni lidi ri si Yesu Kristo a enjika pi da asi ri si. ⁴'Di andaa ni nga 'bani vole esule andaga renjire ku rii, nyala kore ku rii pi mure legwere ku rii. Ekuka oru ru'buge anyini. ⁵Rubanga kekuka anyi Andaa mori si a'i aga lari olure baba mule e'detele o'du vule ri si ri ni..⁶Le'jo 'disi anyolu anjo to ambamba, kesu diadu saa gaangwadu ri ni aga anyi icandi pi lu'bilu'bi mgbimgbi ri to saa 'i. ⁷'Di ke'dete anya a'i 'i, a'i mula sure su ri ni zware ra rii, mula sure su ile kenjiru ra de kesu ako'bi asi si sa'i. Nga 'di kederu anyini dudu akuvo akesu anya a'i ni kolu du ecu, eku pi laru to o'du Yesu Kristo a lendezo ri ni ga.⁸Anyi nde Andaa ni kuru, ti anyile Anda in ra, anyinde Andaa ni diadu ku, ti anya'i Andaa ni ra pi anya anjoanjo o'bie kpe pi ga eku si. ⁹Diadu anyesuo anyini anyangasi nga anya a'i ezile rii, andaa ni lari anya endi dii. ¹⁰Protetaa le'jo nge'ba kiza mure emure anyini lari 'disi ri a ruge ri riki nduo okposi pi sese dudu a'i kesu.¹¹Riki nduo mo'di ingo'i kusa saa ingosi Endi Kristo di olure a'ia aga ri a e'detele lele Andaa nge le'jo atisi icandi Kristo di a ruge pi Andaa eku mure vu na ni ekore ri to. ¹²E'dete a'ini a'jo a'i kede i'bu a'ini ku, ti anyini, lele a'ia le'jo 'jore nga diadu 'jole anyini ra 'ba ofu loso ngere anyini Endi Okole ezwele ru'buge si ri si rii -nga anjeli kulee okposi ndele rii.¹³'Disidu anyekuka anya lara, anyita asi. Anyegeni gbagbadu kiza avo ezia anyini o'du Yesu Kristo a lendenga rii. ¹⁴Kende 'bonji le'jo eri'ba ri ani, anyoko fuco injwi anda ezesi anya vuna okole ayo ri ku, a'dusiku anda anyedee esu adi anyini nga ku.¹⁵Kende Andaa ni anyini lungwere ri okole ri ani kulee anyisa anyolu okole anya lidi ni oviga. ¹⁶A'dusiku acwi ra, " Anyolu okole maa oluzo okole ri ani." ¹⁷De anyilungwe Andani "Ata", Andaa ni le'jo lalire 'ba dige mgbimgbi ako kuviru mo'di alu alu a i'bu to rii, anyolu ori to lidi anyidi ni ga saa anyolu du omu ani vu dige 'dia ri ni ga.¹⁸Anyini ra a'jo age nyi pi lidi ni ovi ekwi ako anya esule anya a'bi di si ri ni gasi aya ingwe suresu kusa mula suresu renjire wa ri si ku, ¹⁹Ti eri weli amgbu Kristo di si, azi Andaa ru kende bilo enji ako ri ani.²⁰Yesu ni alupe eze esu adi a'ba vu kuru du, ti diadu e'dete Andaa ni anyini saa vule ri si. ²¹Andaa si anya'i Rubanga ra, Andaa ni enjire dagasi pi pi ke Andaa ni eku, dudu 'bani igeni a'i to kolu Rubanga ni aga.²²Anyede anya endi emu okole le'jo gba ri ni erika si. 'Di dudu anyi le adiinji zipi ndo, ayosi kulee anyileru anyianyini asi pelere ri si. ²³Ati anyi idi ori mware ri ni ga si ku, ti ori lidi mware ku ri si, andaa ni le'jo Rubanga di lidi olure tadu rii.²⁴A'dusiku " Ru tuwadu kolu ayise ani, yayi na kolu ayise ni ofu ani. Ayise kolonyu, pi ofu na kujo pi, ²⁵ti Opi a le'jo kolu tadu.".

Chapter 2

¹'Disidu kulee anye'be nga injwi injwi ri ra anya lidi ni ga si, lunjwa lunjwa, enjo, avi, 'ba edeka to. ²Kende 'bonji tile u'di ri ani, anyile leyi okole Endi dii, dudu anyimba lari aga, ³de anyi'bi ra a'jo Opi ni kiza re.⁴Anyevo Andaa ni oni lidi ri di anda 'ba a gale imgbe rii, ti Rubanga a ovile weli na amgbu Andaa andaga rii. ⁵Anyi saa anyi oni lidi ri ani evo abi endi ni zo du rii, oluzo 'ba nga azi'ba Rubanga ni okele rii lazi endi di Rubanga a lele Yesu Kristo ni aga rii ni azire rii.⁶Buku Opi di 'jo 'dini nde ma'ba zioni ni ga oni gbungu ga rii alupe ra pi weli to.Mo'di Andaa ni a'ire rii dinja muko ku.⁷Loso na kolu anyini 'ba a'i to rii. Ti 'ba a'i'ba ku ri ni, "Oni 'ba zo lubi'ba ri a gale imgbe ri mu ecoru oni ,gbungu ni di dii." ⁸ongu, " Oni 'ba ni pa lusire rii pi lupa a'ini 'dezo rii."⁹Ti anyi suru lupele ra rii, 'ba opi du nga azi'ba Opi ni rii, suru okole rii, 'ba Rubanga dii tema rii,dudu amange le'jo i'bu a'uzo Andaa ni amani ezire laangwe vu mudi asi Andaa ingwe a'uzo ri ni aga ri dii. ¹⁰Andani anyi 'ba ku, ti diadu anyi 'ba Rubanga dii.Andani anyesu kiza kuru, ti diadu anyesu kiza Rubanga di ra.¹¹Maa adiinji ni ma lele ndo rii, ma'i anyi kende omu olure vu dige 'dia ri ani, pi 'ba evo'ba evo ri ani,anye'be fuco ru di ra, 'jare anya endi to rii. ¹²Kulee anya ovi 'ba le'jo Rubanga di ni ni'ba ku ri ni lelega ri kolu loso; dudu de ku'jokii anyi 'ba injwi rii sa'i, e'bedu kundekii anya i'bu loso ri pi kukekii eku Rubanga ni o'du vule Andaa lendenga.¹³Anyike laru 'ba vu lase'ba ri ni Opi a le'jo si. Akuru opi amba ri saa. ¹⁴Pi akoriki 'ba amba 'bale 'ba ni di serega ripi, a'dusiku a'ba a'i 'ba nga injwi ede'ba ri ni mgbarega pi 'ba nga loso ripi ni ede'ba ri ni anjozo. ¹⁵A'dusiku 'di le Rubanga dii, dudu anya nga loso ri ni edeka si, anyuluga lo'jo'jo 'ba mamali nga ni'ba ku ri di cwi. ¹⁶Anyi 'ba di mgbo to rii, ti anye'bu anya di mgbo ile enji luzuzo ku, rari anyolu opigo Rubanga dii. ¹⁷Akuke laru 'ba tuwadu ni. Akule adiinji. Okori Rubanga. Akuru opi.¹⁸Anyi opi, anyalu laru to 'ba amba anyidi ni. Anyiru te a'i amba anyidi loso pi i'bwe ripi 'i ku ti a'i ovi injwi pi anga ri saa. ¹⁹Andaa ni loso de mo'di kunde icandi egodu andaa Rubanga ni nika si na'i. ²⁰Loso na a'du de anyede injwi pi anyinde icandi ayosi na'i ? Ti de anyede nga loso rii pi adi anyini ecandi ke ayosi, 'di Rubanga kecuo ayo.²¹Rubanga lupe anyi nga 'disi, a'dosiko Yesu Kristo ni saa nde icandi anyisi. Andaa e'be 'di anyini ndele dudu anyoko Andaa vu. ²²Andaa ede enji kuru, pi esu le'jo lunjwalunjwa di Andaa tige alusa kuru. ²³De kulu'dakii Andaa ni, Andaa longwi la'da a'ini kuru. Lele Andaa icandi ndere rii, Andaa longwi a'ini la'jo 'angala di kuru, rari Andaa azi Andaa ru Rubanga ni le'jo lalire anda ri di.²⁴Kristo ngi ama enji ni Andaa ruge epa kruce dige,dudu ame'be enjii ra amadi lidi u'di anda anda di si. Anda bi ru ndwalu ndwalu ri to 'ba amesu ru i'bwe ra. ²⁵Anyi tuwadu anyiri kure pi bilo legwere ra ri ani, ti diadu anyengwi Andaa di, Andaa ni anya endi ni leyire pi ekukare rii.

Chapter 3

¹Ovi alua ri ani, anyi uku ru'duka ra ri kulee anyiru anya ago ni. Anyede 'di de kesu ago zi'ba a'i le'jo Rubanga di ku saa'i, kuvo kulufurukii Rubanga ni le'jo Rubanga di ni ngeka a'ini si ku, rari a'ia ovi loso a'ia uku di ni ndeka si, ²A'dusiku kesuo ndekii anya olu ni ovi laru di pi pelere di to.³Nga 'di kederu ru laangwe ri ni egirika si ku; ovi si du di'bi cwaka, mula suresu ri ni lusuka, kusaaa bangu anya lusule rii. ⁴rari kulee anya lurusuka kolu mo'di iti asidige ri dii pelere lokore ku oluzo endi i'bwe pi olure 'di ri to, weli na amgbu Rubanga ni andaga.⁵A'dusiku 'di ovi uku okole naninga eze Rubanga ni egenika ra ri a ovi oluzo rii,a'ia agoo ni ruka si. ⁶Ovi 'disi Sara ke laru Abramo ni ra, ongu lungwe Abramo ni andaa amba' i. De anyede nga loso rii, ongu de anyori icandi si ku, anyi diadu Sarah a 'bonji 'i.⁷Leti alua riani, anyi ago kulee anyolu anya uku to ovi rerika di si, a'dusiku izi ni viru okozo mori oko ri to vi. Anyike a'i ni laru kende 'ba kiza lidi di ni esu'ba a'ito kare aluga ri ani.Anyede nga di, dudu ilegi anyidi kuki di ku.⁸Nga ni ti ni lokozo, anyolu ra alu risi, anyede kiza anyini anyanga si, le adinji di to, ongu asi loso si rumuka to. ⁹Akolokwe nga injwi ri ati injwi si ku kusaa lada ni ti lada si ku. Rarii, anyi vo anda ga tutu keka to 'i, a'dusi 'di ra anyini lungwezo rii, ayosi anyolu du 'ba tutu esu'ba rii.¹⁰Mo'di lidi lere ra ongu lere andaa kunde o'du loso rii, kulee kekuka andaa leda nga injwi ri ni ga si ongu ke'be enjo lu'joka. ¹¹Kecoru pi nga injwi rini ga si, ongu kede nga loso rii. Kulee kundu i'bwe ongu koko vuna 'i. ¹²Opi a mi kunde 'ba anda rii, ongu Andaa bi keri a'ia elegi. Ti Opi keco anda 'ba enzi edeka ri di si pi.”¹³De anyede nga loso ri ayo na, a'di kate anyi ni edeka injwi ni ? ¹⁴Ti de anyecandiru nga anda ri ni edeka si, anya anda loso. Anyori a'ia anyini evuruka ri ku. Anya asi kalajwa ku.¹⁵Rari anya' i Opi Christo ni anya asidi ge okole. Tesaa anyolu baba le'jo longwire ga de mo'di zi kuzi anyi igeni anyidi si na'i - ¹⁶kulee anyede 'di laru si pi leti loso ri si. Anyolu lara loso ri to dudu dinja kuko 'ba anyi ni lu'daka pi anya ru ni lu'jo'ba injwi anya olu ni loso Kristo niaga si ri cwi. ¹⁷Andaa ni duba si loso, de Rubanga a le si na'i, anyecandiru nga loso ri ni edeka si, zwa nga injwi ri ni edeka si ra.¹⁸Kristo 'i saa ecandiru vu alu enzi si. Andaa ni mo'di anda ri ecandi ru ama enjii'ba ri si, dudu Andaa kezi ama Rubanga di. A'di Andaa ni kpo ru si, ti endi si enji lidi. ¹⁹Endi si, Andaa mu nge ofu endi zi'ba diadu mabusi aga ripi ni ra. ²⁰Lekii le'jo erika ku lele Rubanga a nga mika ri nga lutere Nuwa ni nga, saa i'bo edezo ri ni nga, ongu Rubanga lari 'ba ni weli ga angwadu papala - 'ba aro - iyi ile ni aga si.²¹'Di viruvi diadu batisimu a anyini larizo ri ani - andaa ni andi ruge ri ni jweka pi 'i ku, ti ke'dete lara loso ri Rubanga andaga - Yesu Kristo a enjika pi daga si. ²²Kristo ni di anda Rubanga di ni ga. Andaa toru ru'buge.Anjeli, okpo, ongu mori 'boro dubasi kurukii Andaa ni.

Chapter 4

¹'Disi du, Kristu nde icandi ru ge, anyisa anyo'ba ru baba lara'di ani ri si. A'dusiku mo'di icandi ndere andaa ruge ra ri e'be enji ra. ²'Di a vuga, mo'di ovi ileni ile diadu adi lidi andaa di ovi ru disi ku, olu lidi andaa di niga fuco injwi ''ba di ri ani ku, ti kadi le Rubanga di ni.³Anyenji saa karako nga juru a lele edele ri ni ederega, oluka mi mgba aga,fuco injwi rii, emerika uwa si, anjoanjo emerizo uwa si rii, lemu injwi o'ja'ja dii, pi nga injwi ri pi ni edeka ovidu eno ruka ani, ⁴Diadu kurakii 'di nga a'uzo a'u rii de anyemuru a'ito ku ovi injwi ileni ri pi ni ga, ayosi kulu'jokii anya ru injwi. ⁵Ti vo kukekii le'jo Andaa ni olure baba le'jo lalire ga 'ba lidi pi 'ba kpo rito ri a ruge ri ni andaga. ⁶Le'jo 'disi e'be ange ofu loso ri 'ba odaka ra rini saa. dudu, kesu alali le'jo a'i a ru ge ra kende 'ba ani sa, kadikii du endi ge ra ovi Rubanga a oluzo ri ani.⁷Nga tuwadu a lokoka esa ire 'Disi kulee anyolu lara anda ri to pi anyolu baba anya lara ni ga elegi si, ⁸Lagare pi rii, anyolu le to ambamba anya lelega, a'dusiku le kaku enji karako. ⁹Anya'i 'ba omu rii anya lelega luzuka ako.¹⁰Ovi du de mo'di alu anya lelega esu nga keleke andaa ni ri ra, kulee ke'bu 'ba zi'ba ekonyi zo, ke'bu asi igeni di si kende 'ba kiza Rubanga di ewo mgbimgbi si ri ni ekuka'ba ri ani. ¹¹De mo'di alu alu kolo'joru, kulee kolu le'jo Rubanga di ni aga.. De mo'di alu alu kede i'bu 'ba zini, kulee kede mori Rubanga a kele ri si. Anyede nga 'dipi duku leti mgbimgbi ge si akuke yayi Rubanga ni Yesu Kristu si. Yesu Kristu ni kolu yayi pi okpo to tadu tadu.Amen.¹²'Ba maa lele ndo ri, anya'u ku lu'bilu'bi asi emure anya ruge risi, kende nga zi mgbi ri kederu anyini ni, ¹³Rari, de kesu anyesu icandi karako Yesu si saa, anyanjoru, dudu anyolu anjo to pi asi i'bweto Andaa yayi a lende nga. ¹⁴De alu'da anyi Kristu a ru si, anyi anda loso to, a'dusiku Endi yayi di pi Endi Rubanga di kolu anyi to.¹⁵Ti kulee mo'di alu sa anya lelega kunde icandi ku 'ba 'dika si kusa ogusi, ovi ni injwi si, deku lurusuka 'ba zi ni le'jo ga si. ¹⁶Ti kulee mo'di kunde icandi andaa oluka Kristo a mo'di 'i si, dinja kuko andaa ni ku, rari kulee kuke yayi Rbanga ni ru ile si.¹⁷A'dusiku saa esara le'jo lalika ni re'dozo Rubanga di zo ga. De ke'doru ama si na, 'ba ofu loso Rubanga di ni leka ku ri ni kumu kolu ingoni? ¹⁸Ongu de kolu okpo 'ba anda ri ni lararizo na kumu kolu ingoni 'ba Rubanga ako pi enji'ba ni? ¹⁹'Disi du kulee a'i icandi nde'ba le Rubanga di si ri kazikii a'ia endi Andaa ni loso vu bire ri ni nga loso ri ni edeka to.

Chapter 5

¹Ma'jo le'jo opko opko amba anya lelega ri pi ni, masa ma mo'di amba anyi ani pi sadeni icandi Kristu dii, ongu masa mamu memuru yayi mule e'detele ri ni aga. ²Anyeleyi bilo Rubanga di anya diga ri, anyinde a'i di-ari anyi laka ri ku, ti anya leka si, kende Rubanga a lezo anyede ri ana-limi dinja di si ku,ti le si. ³Anyolu 'ba dige kende opi duku 'ba anya diga ile ni. Rari anyolu ovi loso du bilo ni ndele. ⁴De indi leyi Amba ri kumu kelende ra, anyivo anyesu tegia opi di yayi di ri ra.⁵Ovi alu ri ani, anyi yayi, anyeri 'ba amba. Anyi tuwadu, anyulusuru olu ni i'bwe si pi anyede i'bu anyi ni anya lelega. A'dusiku Rubanga ku'ja 'ba recu'ba ri to, ti Andaa kuke kiza 'ba olu'ba 'di ri ni . ⁶'Disidu anyolu 'di Rubanga a di opko ri ni ga dudu kenga anyi oru de saa na kumu kesa ra na'i. ⁷Anyiwa anya icandi tuwadu Andaa paga a'dusiku Andaa kura anyi.⁸Anyolu anya mi kolu mgbo, anyinde nga losodu. Anya avire, Satani ni kalamu ibi lu'dure ri ani kundu mo'di andaani vule cho. ⁹Anyede opko anyi'ja andaa to. Anyede opko anya a'i ni ga. Anyini ra a' i 'baazi vudige 'dia ripi saa kepikii asi icandi ovi ileni ri pi ni aga si.¹⁰De anyecandi ru gaangwadu ra, Rubanga ni kiza tuwadu to pi anyini lungwere yayi Andaa di lokore ku Kristu ni aga ri kumuku'ba anyate ra ku'ba anyede okpo, pi kumu kemba anyi ra. ¹¹Keri kolu Andaa ni tadu tadu. Amen.¹²Mande Silvano ni kende adozi egenile wa ri ani, ongu macwi anyini le'jo gaangwadu ra andaa di ga si. Make anyini le'jo opko rii ongu ma'joo anyini a'jo le'jo ma cwile anyini ile kiza gba Rubanga dii. Anyede okpo laka ¹³Izi Babuloni ga rii ovile anyito kare aluga rii, zi anyi laka. Ongu Marko ma ngwa 'i saa zi anyi laka. ¹⁴Anyiziru anyianyini elemvu njuka lale si ri si. I'bwe kolu anyi Kristu ni aga ri to tuwadu.

2 Peter

Chapter 1

¹Ofu ‘dii enga Simone Peturu ni opigo pi maju Yesu Kristu dii ridi, acwi ‘ba a'i ambugo alu alua ri ni esu'ba amato kare aluga ri ni, a'i andaanda ama Rubanga pi amani Larire Yesu Kristu di ni aga. ²Kulee kiza i'bwe to kenjaru Rubanga ni nizo pi ama Opi Yesu Kristu ni nizo saa.³Okpo Rubanga di okole ri ke ama ni nga tuwadu ama lele lidi ni pi oluzo ‘ba Rubanga di ani ri, pi Andaa ni anda amani lungwere Andaa eku pi loso lagare pi risi ri ni nizo. ⁴Lejo 'dipi si Andaa ecara ama ni nga ambugodu pi loso rere rii, cara 'di a le'jo si anyesu du ovi Andaa di okole ri, anya efeka pi lara injwi vu enjire ri ni ga si.⁵'Disidu, anyenjaru loso enjaka to anya a'i ni ga, pi loso dige anyenja ciri, ⁶Anya ciri ni dige anyenja ru ekuka kaa, ru ekuka kaa dige anyenja nga mika, nga mika dige anyenja Rubanga ruka, ⁷Rubanga ruka ni dige anyenja adiinji lekaa, andiinji lekaa ni dige anyenja le ‘ba tuwadu ni.⁸De nga 'di kolu anya asige pi kumba anya 'aga ku'baa anyede i'bu anyolu o'a ako ku lani ama Opi Yesu Kristu di ni ga. ⁹Ti mo'di nga 'dipi ako ri kunde nga ire, kusa mi ako, nga na saru di a'jo anda ajwe andaa ni andaa enji oku ni aga si pi.¹⁰'Disi du, ma adiinji, anyembaru okpo dudu Rubanga a anyini lungweka pi anyini lupeka koludu gba, a'dusiku de anyede nga dipi'i, anyivo anyi'de pi ku. ¹¹Le'jo 'disi avo ake anyini okpo njari kwizo opi Opi amadi Yesu Kristu di olure tadu ri ni ga ra.¹²'Disidu o'du tuadu si saa mera anyi nga 'dipi si,, kesu de anyini a'i ra ongu kesu anyi okpo gba diadu aa anyito ri ni aga saa 'i. ¹³Mara kolu ma ni loso ma olure adi lidi rii de emera anyi le'jo 'dipi si. ¹⁴Mani ra kema 'di ire avo ataa pi, a'dusiku ama Opi Yesu Kristu e'dete nga 'di mani ra. ¹⁵Memu mo'bie okposi dudu de maa olunga iyo saa anyate nga 'dipi ni erakaa wa saa tuwadu si.¹⁶A'dusiku amoko nga 'ba a lurale a'ia ciri si kusa o'do 'ba di ni vu ayo ku de amange anyini okpo pi emuka Opi amadi Yesu Kristu di dii na'i, ti ama sadenia Andaa eku dii.amande ama misi. ¹⁷A'dusiku Andaa esu laru pi eku Rubanga Ata disi de u'duku kenga Eku Amgbugo disi ru'buge si ku'jo, " 'Di andaani 'bura madi maa lele ndo rii, mani asi i'bwe Andaa si." ¹⁸Ameri amangasi u'duku engere ru''bu ge 'di ra, ama olure Andaa to 'be okole ri a di ge rii.¹⁹A'dusiku amani le'jo profeta a 'jole ri ani ri ecoru anda, kulee anyita asi laka kende lamba vu 'jire vu ini aga ri ani kusa ko vu a owire ga pi lelego kirijobi a efurega anya asidi niga. ²⁰Lagare pi rii, kulee anyini a'jo le'jo profeta di cwile buku ge ri enga mo'di ni lara ga ku. ²¹A'dusiku lejo profeta a ngole ri emu le mo'di di si ku, rari ngeki lejo engare Rubanga di si rii okpo Endi Okole ri di si.

Chapter 2

¹Profetaa enjo rii eze si saa 'bani lelega aa, alu ri ani laponyia enjo ri sa kevo kolu anya lele ga aa, kevo kezikii vuruvuruni le'jo 'ba enzire pi lini anda ku ri to, kuko kugaki Opi a'i ni gere ri imgbe. A'iangasi kuko keziki ecandi a'iadige emi angwadu. ²' Ba amgbu rii kevo kokokii endi injwi ri avu ayo nga ai’a edele ri si.ayosi 'ba kuvo ku'jo nga injwi leti gba 'di a dige ra. ³Ai’a 'amgbo si, laponyia enjo 'dii kuvo kelenikii anyi le'jo enjo di si dudu a'i kesu nga anyidi si. Ti le'jo a'idii laliru baba, kemu sese, pi a'ia da ni ekalaru ku.⁴Ti de Rubanga e'be alusa malaika andani Andaa di ni atukara ri lamgba ako ni kuru, ti wa a'i asi aga, ombe a'ia di cwi nyori si vu ini tiri ri ni aga, kutekii o'du le'jo lalizo rii. ⁵pi de Rubanga e'be 'ba andani vu eze ri ni ge ri lamgba ako kuru, rari lari Nua ni mo'di le'jo anda anda di ni ngere rii, 'ba zi tuderi to, e'be iyi elure nja ri 'di 'ba vu dige Andaa ni orika ku ri ra, ⁶pi de Rubanga ke lamgba 'ba Sodoma pi di Gomora to ri ni,du a'i asi si. pi enji a'i ra dudu ke'dete du nga mure redere 'ba Rubanga ori'ba ku ri ni rii,⁷Ti lari Loto ni mo'di loso asi lajware 'ba cara ekukare ku ri a lidi injwi ri si ri ra. ⁸A'dusiku mo'di loso ile, olure a'ia lelega o'du tuwadu si ri a nga injwi a'ia edele ri ni ndeka pi erika si, asi na lajwara okposi. ⁹De Opi kede nga 'dipi 'dini, ku'joru Andaa ni 'ba Rubanga ru'ba ri ni larika lu'bilu'bi agasi ra, pi 'ba ego ri ni ekukare ga saa lamgba o'du le'jo lalizo ri di ni te zo.¹⁰Ndondo na 'ba fuco ru di a vu ni okoka pi 'ba 'ba amba ruka ku ri pito. 'Ba di okpo pi asi okpo pi kecurukii, kekii laru alusa ku nga eku to ru'buge ri ni, rarii kulu'daakii ludaa. ¹¹Anjeli okpo to zwa a'i ra ti esikiki a'i Opi ni anda ga la'da to ku.¹²'Ba 'dipi kolu anyukwa nga raka kpe ri ani, oti a'i da ni. Nikii nga a'ia lu'dale ri ku. A'ia nga enjire ga avo enji a'i saa ra. ¹³Kevo kesukii icandi ayo, nga injwi a'ia edele ri si. Nga a'i kanjoru du itu asi ri te fuco ru di ni edeka. Anya remurega a'ito linya ga ri a'i laru ako, kedekii nga dinja kere ri ayo, saa tuwadu si kulu'jokii enjo ayo. ¹⁴Leki nga zi ku, rari kundekii nga uku bate ri di, fuco ru di ni edeka ate a'ini ku, ku'baki 'ba mori ako ri ku'de enji aga, pi taki asi 'amgbo ga. A'i 'bonji alule ra rii.¹⁵Ai’a leti anda ri ni e'beka si, legweki a'ia leti ra pi kokii leti Balamu ori Beori ni rubia esure nga injwi edeka si ri ni leka ndo ri di 'i. ¹⁶Ti e'ja andaani enji andaa di si ra. Kaino ti ako ri 'jo nga u'duku 'ba di si, ede profeta ile a nga edele mamali du rii cwi.¹⁷'Ba ovi 'dii viru idi njure ra ri to, ongu lofu oli a ngile pi ri ani. Rubanga ede a'i ni kare vumudi ini rere ri ni aga. ¹⁸Kecurukii pi kulu'jokii nga mamali du. Ke'buki fuco injwi ru dii ovi asa di si, kulunjwaki 'ba le'ba a'i kunga pi lidi 'ba olu'ba enji aga ri di ni aga si ri dudu kungwikii vule. ¹⁹Ku'jokii a'i kuke 'bani di mgbo, ti a'i gba ri opigo lidi injwi ri di 'i, a'dusiku de le'jo zwa mo'di ni mi ra, andaani opigo nga andaa ni zware ra ilei di 'i.²⁰De 'ba e'be lidi injwi vu di ge 'di ra ama Opi pi amani larire Yesu Kristo ni nika si, de 'deki lu'bi ga pi lu'bi kuzwa ai’a mori ra, 'ba 'diani ri kevo kolukiii ecandi injwi ri ni aga kuzwa andani ati ri ra. ²¹Kesu duba kunikii leti andaanda di ku, kuzwa a'ia nika ra pi kudikii nga pi cara okole a'ini larire ri ni ga si. ²²Le'jo 'bele 'di viru a'ito, a'jo, " oke kungwi andaa o'bwe ni mbere,pi rabala jwele ra ri kungwi lu'dere ga otoko'du aga."

Chapter 3

¹Ma rozi malelendo ri! Di diadu ofu ma jwile anyini vu erizo ri’i. ofu dipi critwadu mobi ra loso rii kele anyini, ma anyi eraka nga dipi a digesi. ²Male anyimaa lejo profetaa ole rii pi ajole eze rii eraka, cara ama opi pi aridipi a kele anyini leti anya maju di si rii to.³Ati joleri kule anya ra odu vule ri si ha zipi anyi engalika lindi injwi ri si kevo ketederu ra kevo ki kengali ki anyi ra. ⁴Kujo ki: Jooanda kemu na, emuraya? Anda ni inguwa? Ama abi pi odaki ra ki nga vu di ge ri tuadu kelende andani eze vu bizo ri ani.⁵Legweki lejo anda di andidu, andani eze Rubanga jo lejo dii, bu pi biru vu to ra, vu enga iyi aa ga ongu biru iyi si. ⁶Ki vu atiri enjiru ra iyi elure ri si. ⁷Ki ba vu to olure diyadu di Rubanga baa ngana lejo alu ri si asi ni enjile. Baa ai nga ni tema adu evo zo ba asi injwi rii a lejo ni lalizo pi ai enzi zo ri ni.⁸Ma vozi ma lele ndo rii, ekelegwe lejo di alu sa ku! Opi aa mgbimgbi ni iyo desa odu alu ri ni aga, nosi kinga alifu ubi ubi sai, anda ni eri tuwa viru ki ra. ⁹Kelende ba zipi a raka ri ani opi ekalaru nga andaa ecarale ri ni ga ku. Rarii kolu anyi to imbwe si, adusi andaa le alusa modi zi ni renji kara ni ku, ki rarii anda le ba cidu karu enji aidi ra.¹⁰Ki odu opi di kemu kelende ogu ani. Oduna ninga bu kelegwe uduku ambugo ri to, nga bu agaa ri kevo kugwe ra.¹¹De nga dipi kenjeru dini na, anyevo anyolu ba ingoniri’i. kule anya lidi kolu ole pi kaziru Rubanga ni. ¹²Anya odu Rubanga dii lutekasi, anyi ba asi odu opi di bu aa emuzo gwere pi renji zo pi emuzo akare asi sir i kemu du eze. ¹³Ki ama tee bu udi pi vu udi lejo anda dii evo zo olu zo laka Rubanga a ecarale ri tere ga.¹⁴Disidu madinji ma lele ndo ri, any odu nani teka si, anyiba asi olure ga Rubanga ni anda ga imbwe si enji ako. ¹⁵Anyinde nga opi a lenile rii luzu kaa ako. Odu onda anyini kore rarizo ri kere ri kelende bwa ama adozi lelendo Paulo a jwile ciri Rubanga a kele anda ni ri si ri ani. ¹⁶Ofu Paulo acwi le ri niga anda kunge nga lejo dini dige kujoo dini. Nga zipi anda ofu ni agar ii opkwo, ba mamali ongu mori ako rii kunge kii ‘dimba na enjo du, kelende aia edeka ewo buku ole ri di zi pini gar i ani, kenjiru ki te sa aiangasi.¹⁷Disidu marozi anyi ni nga di eze si ra. Anyolu baba ayosi du anya dii ni maraga ku, anyolu tee saa anya kare ni ga. ¹⁸Ki anyenja tutu pi ciri ama opi pi aridipi yesu kristo di ni. Eku kolu andani diaduu liti tadu Amen.

1 John

Chapter 1

¹Amacwi anyini waraga ‘di le’jo lidi di ni dige, ezesi vu a re’dozo ri ni nga saa Andaa ni aa, ameri Andaa ni ama bi si, amande Andaa ni ama mi si: Andaa ni amandele rii pi ama elole ama di si rii. ²Ongu lidi ile lende kare ingwe aga, ama nde ra. Diadu ama sadenia na'i, amange anyini le’jo lidi lokore ku ri a ru ge anda olure Ata di, kudi adi e'detee amani rii.³Nga ama ndele pi ama erile ri amangee anyini ayo dudu ke’be anyemuru ama to, lemu amadi ‘di niga, amemuru Ata to pi Ngwaa ni Yesu Kristu to. ⁴Ama cwi nga ‘di anyini saa e’bedu ama asi i’bwe kate dura.⁵‘Di ofu anda ama erile Andaa di si rii, ongu ama ngee anyini rii: a’jo,Rubanga ni ingwe, ongu Andaa ni aga kare zi ini na alusa iyo. ⁶De ama’jo amemu ru Andaa to ti adi amalawe vu ini aga, ama enjo, kesuo gba ni iyo ama i'bu ni ga. ⁷Ti de amalawe ingwe aga, Andaa oluzo ingwe aga ri ani, amemuru kare aluga amaamani, pi eri Andaa Ngwa Yesu Kristu di saa kujwe ama enji tuwadu aga si.⁸De ama’jo ama ‘ba enj ako rii, keso amalunjwa ama amangasi, pi, le’jo gba ama ‘aga iyo. ⁹Ti de amalu ama enji ra, Andaa ni kegeni ru wa pi anda, ama enji ni e’bere ga, pi ama ni jwere ga enji amadi niga si tuwadu. ¹⁰De ama’jo amenji kuru, ama’ba Rubanga ni enjo ga, pi saa kesuo le’jo anda ri iyo ama ‘aga.

Chapter 2

¹Maa ‘bonji, macwi waraga ‘di anyini dudu anyede enji ku, ti de mo'di zi kede enji ra, amani mo'di edere amasi ama ni elokore ga ri aa Rubanga Ata anda ga. Andaa ni Yesu Kristu ni ovi anda ri'i. ²Ongu Andaa ni gba ri Andaa nga si olu bilo ngwa azile Rubanga ni ama enji si ri'i, te enji amadi si ku ti enji 'ba vu dige tuwadu ri di si. ³Nga e'detere a'jo amani Andaa ni ra ri Andaa cara ri vu okoka 'i.⁴Mo'di 'jore andaa ni Andaa ni ra ti oko Andaa cara ni vu ku ri enjo, le'jo gba ri andaa 'aga iyo. ⁵Ti mo'di Andaa le'jo ni vu okore ri gba gbadu lale Rubanga di o'biru ra andaa 'aga.. Le'jo 'disi amate nikana gbadu a'jo ama Andaa ni 'aga. ⁶Mo'di 'jore a'jo andaa ni Rubanga ni aga ri dubasi le kalawe anda Yesu a lawezo ri ani.⁷Maa rozi, macwi anyini cara zi u'di na ku, ti cara oku anda anya oluzo to du ati eze rii. Cara oku ile le'jo anya erile ra ile 'i, ngele anyini ra ile 'i ⁸Kesu ileni saa, macwi anyini cara u'di, andaa ni gba Kristu di lele si pi anyidi lele si saa, a'dusiku vu ini kaca acaa, pi itu gba ri e'do vu 'jika ra.⁹Mo'di 'jore andaa ni ingwe aga ti le adozi ri ku, kesuo andaa ni adi vu ini aga. ¹⁰Mo'di adozi ni lere ri kolu ingwe aga, laka nga zi 'bare 'ba ku'de du enji aga na iyo. ¹¹Ti mo'di adozi ni lere ku ri adi vu ini aga pi kalawer vu ini aga, ni ku kare andaa kumu laka rii, a'dusi vu ini lu'bu andaa mi cwi.¹²Ma cwi waraga 'di anyini, anyi 'bonji ciri, a'dusi e'be anya enji ra Andaa ru si. ¹³Ma cwia anyini saa, anyi ata, a'dusi anyini mo'di anda eze si aa vu ni ti a re'donga ri ra. Ma cwia anyini yayi, a'dusiku anyizwa mo'di injwi ile ra. Ma cwi anyini ra anyi 'bonji, a'dusiku anyini Ata ni ra. ¹⁴Ma cwi anyini ra anyi ata, a'dusi anyini mo'di anda aa e'doru vu ni ti a re'donga ri ra. Ma cwi anyini ra anyi yayi, a'dusi anyi opko, le'jo Rubanga oli kolu anya 'a ga, ongu saa anyizwa mo'di injwi ile ra.¹⁵Anyile vu ku, kesu uga vu aga r'i saa. De mo'di kule vu ayo, kesuo lale Rubanga di 'a na ni aga iyo. ¹⁶A'dusuku nga tuwadu vu aga ri, kende vico ama ru di ama ni tizo to ri ani, pi vico injwi nga amadele ama ni si ri, ongu recuka nga amadi aa ama lidi ri ga re si, nga ovi 'dini 'di pi enga Ata di si ku, ti e'doruk'u vu dige 'dia. ¹⁷Vu koloko andaa vico to tuwadu ra, ti mo'di nga Rubanga a lele ayo ri ri edere ri kolu tadu.¹⁸Maa 'bonji, 'di diadu vu ri ti a lokoka. Anda a'jo anyini, ovire Kristu da kurucu kemu ra, ti diadu ovi'ba Kristu di evoki yaya du; 'di nga e'bere amaniye a'jo 'di andaa ni saa vu ni ti a lokozo ri'i. ¹⁹A'i nga k'u pi amadi si, a'dusiku esu andaa a'i 'ba amato r'u ku; kesu anda a'i 'ba amadi'i tebe 'dii enjaruk'u olure ga kare oluga amato ti ngaki pi amadi si dudu ke'dete ru kare ingwe aga a'jo a'i tuwadu 'ba amadi'i ku.²⁰Ti anyi'i, mo'di Okole ri efu anyi odu si ra, anyi tuwadu anyini nga ra. ²¹Ma cwi waraga 'di anyini anya nga gba ri ni nika kuru si ku, an'dusiku anyini ra, ongu enjo zi engare le'jo gba aga na iyo.²²A'di ni enjo ni? mo'di enjo ri mo'di gare imgbe 'jore Yesu ni Kristu 'i ku rii. . Ile andaa ni avire Kristu di'i, esuo andaa ga Ata pi Ngwa to imgbe. ²³Mo'di iyo Ngwa gare mure olure Ata to na 'i. Mo'di ngwa ri a'ire ra ri kolu saa Ata to.²⁴Anye'be le'jo anya erile anda eze ile kolu anya 'aga. De le'jo anya erile eze ile kolu anya 'aga, anyi saa anyivo anyolu Ngwa 'aga pi Ata 'aga. ²⁵'Di nga Andaa ecarale kele amani rii - andaa ni lidi lokoreku ri'i. ²⁶Ma cwi nga 'dipi anyini 'ba le'ba anyini legweka ri si.²⁷Ti anyini, odu Endi Okole ri di anda Kristu anyini efuzo ri kolu anya 'aga, e'bedu anyile mo'di zi ku anyini lenire ga. Rari odu Endi Okole di Andaa anyini efuzo ri keleni anyini nga tuwadu, pi Andaa ni gba, enjo laka iyo, ovidu Andaa anyini lenizo ri ani, anyolu Andaa 'aga. ²⁸Diadu 'ba, maa 'bonji, anyolu Andaa 'aga, e''bedu de Andaa kumu kelende ni saa, anyolu du asi opko to, dinja mu ko du anyi ku Andaa engwi nga. ²⁹De anyi ni ra a'jo Andaa ovi anda, kulee anyini losdu a'jo mo'di alu alu nga anda ri ni edere ri kesuo Rubanga ti anda ri ni.

Chapter 3

¹Adi anyinde ovi lale amgbugodu Ata a kele amani ri, amani lurungwezo 'boronji Rubanga di 'i rii, anda, ama gbadu ileni. E'be du vu ni ama ku, andaa Andaa ni nizo kuru ri ani. ²Maa rozi, diadu wo ama boronji Rubanga di'i, ovi amavo amoludu ri adi lende ku, ti amani ra de Kristu kumu kelende ni, ama saa amavo amelende Andaa ani, a'dusiku amavo amande Andaa ni kende Andaa oluzo ri ani. ³Ongu mo'di alu alu igeni 'di to lebire Kristu a ru ge ri'i kelemberu andaa nga si kolu pelere, ovidu Kristu a oluzo pelere ri ani⁴Mo'di alu alu enji edere ri kesuo kungu cara, a'dusiku enji ri andaa ni cara nguka. ⁵Anyini ra a''jo Kristu ni anda emu enji 'dure ga pi, Andaa ni, aga Andaa ngasi enji iyo. ⁶Mo'di olure Andaa, aga ri olu enji ederega ku; mo'di olure enji edere ga ri kesuo nde Andaa ni kuru, ongu kesuo ni Andaa ni kuru.⁷Maa 'boronji, anye'be mo'di zi kulunjwa anyi ku. Mo'di nga anda ri ni edere ayo ri, kesuo ovi na anda, kende Kristu a ovi oluzo anda ri ani. ⁸Mo'di olure enji edere ga ri kesuo andaa ni mo'di sitani di'i; a'dusiku sitani ni olu enji edere ga e'doru vu a re'donga. 'Di nga e'bere Ori Rubanga emudu ri'i, dudu kenji i'bu sitani di ra.⁹Ma'di zi iyo Rubanga a tile ni ri kolu enji edere ga, a'dusiku ori Rubanga di kolu andaa 'aga; andaa du enji edere ga ku, a'dusiku kesuo Rubanga ti andaa ni ri. ¹⁰'Disi 'bonji Rubanga di pi 'bonji sitani di kelende laka: mo'di nga anda ri ni edere ayo ku ri andaa ni 'bura Runaga di'i ku, kesu mo'di adozi ni lere ku rii saa.¹¹A'dusiku di lejo anya erile anda eze r'u, ajo kulee amaleru ama amani. ¹²Amolu kaiu ani ku, andaa ni anda Enjire ile a 'bura 'i, pi anda 'di adozi ni kpo. 'Di adozi ni kpo a'dusi? A'dusi nga tuwadu andaa edele ri esu injwi, ti nga tuwadu adozi a edele ri anda.¹³Maa adinji, anya'u ku, de vu le anyi ku na 'i. ¹⁴Amani ra, amalaga da asi pi, ama diadu lidi aga, a'dusiku amaleru ama ad'unji si ndo. Mo'di le ako ri kesuo adi olu oda aga. ¹⁵Mo'di adozi ni evure ri andaa ni lo'di re, ongu anyini ra mo'di lo'di re ni aga lidi olure tadu ri iyo.¹⁶'Di ke'be amani nga lale ru ge, a'dusiku Kristu ke Andaa lidi amasi. Ama saa kulee amazi ama lidi ama adiinji si. ¹⁷Ti dee mo'di limi vu dige ri to nja, kunde adozi ni vu a zwale ra na pi kule ikonyi keka laka ku, lale Rubanga di kolu mo'di ile a 'aga ingoni? ¹⁸Maa bonji, anyolu lale ti di si ku, ti anyile 'ba lale gba lendere i'buge si ri si.¹⁹'Di kumu ke'detee a'jo ama ni ra ama 'ba gba to rii ongu kumu kuke amani asi i'bwe Andaa anda ga ra. ²⁰De ama asi kuli le'jo ama ruge a'jo le'jo zwa ama ra, ti amani ra Rubanga ni amgbu zwa ama asi ra, ongu ni nga tuwadu. ²¹Maa rozi, de ama asi li le'jo ama ruge ku amolu asidi ni opko to Rubanga anda ga. ²²Ongu amesu nga tuwadu ama Andaa ni a'izo ri ra, a'dusi amoko Andaa cara ni vu ayo pi amede nga Andaa asi ni e'bwere ri'i.²³Andaa cara ni 'di'i, , a'jo ama'i Andaa Ngwa ni Yesu Kristu a ru 'i, ongu amaleru amanga si amaama ni, ovidu anda Andaa amani ecarazo ri ani. ²⁴Mo'di Rubanga a cara ni vu okore ayo ri kolu Rubanga 'aga, ongu Rubanga saa kolu andaa 'aga. Nga e'bere amaniye du Andaa kolu ama 'aga ri, Andaa Endi Okole ri ni ekeka amani ri si.

Chapter 4

¹Maa rozi, anya'i endi tuwadu ku, ti adi anyo'bi a'i pa, anyinde du de a'i endi engare Rubanga di ri'i na'i, a'dusiku profetaa karako enjo ri acakii vokii vu dige tuwadu. ²Anyivo anyi ni Endii Rubanga di ovi 'disi, endi tuwadu 'jore Yesu Kristu ni anda emu ru 'badi to ri Endi Rubanga di'i ³ti endi le'jo ngere Yesu a ru ge ileni ku ri enga Rubanga di ku. Ile endi avire Kristu di anda anya erile a'jo kumu kemu ra ri'i, diadu wo aa vu diga.⁴Ma 'bonji, anyi 'bonji Rubanga di'i, anyizwa a'i wo ra; a'dusiku mo'di anya, aga ri amgbu zwa mo'di vu aga ri ra. ⁵'Ba ile a'i 'ba vu di'i ongu lo'jo'jo a'i a lu'jole ri lo'jo'jo vu di'i, vu saa keri a'i. ⁶Ama 'ba Rubanga di'i; mo'di Rubanga ni nire ra ri keri ama le'jo, ti mo'di Rubagna nire ku ri eri ama le'jo ku. Nga 'di ke'be amani du endi anda ri pi ni lele lapika endi enjo di ri to.⁷Ma rozi, kulee amaleru ama amani, a'dusiku le kenga Rubanga di si, pi mo'di 'ba lere ndo ri kesuo andaa ni 'bura Rubanga di'i pi ni Rubanga ni ra. ⁸Mo'di le ako ri, ni Rubanga ni ku, a'dusiku Rubanga ni le.⁹Nga le Rubanga di ni e'dete re anda amani ri 'di, Rubanga ezwe Andaa 'bura alu papala ri vu diga ra dudu amolu lidi Andaa si. ¹⁰'Di andaa ni le, ama Rubanga ni leka am si ku, ti Andaa le ama ni, e'be Andaa ezwe Andaa Ngwa ni enji 'dure ga pi ama ruge si.¹¹Ma rozi, de Rubanga le ama ileni na, kulee ama saa amaleru ama amani. ¹²Mo'di zi anda Rubanga ni ndere na iyo.De ameleru ama amani, Rubanga kolu ama 'aga , pi Andaa le kolu ama aga. ¹³Nga 'bare amaniye ama Andaa ni 'aga pi Andaa ni ama 'aga ri a'dusiku Andaa ke amani Endi Andaa di ra. ¹⁴Ongu saa amande ra, pi ama nge sadeni ra a'jo Rubanga Ata ezwe Andaa Ngwa ni olurega vu lorire.¹⁵Mo'di a'ire a'jo Yesu ni 'Bura Rubanga di'i ri kesuo Rubanga kolu andaa 'aga, pi andaa ni saa Rubanga ni 'aga. ¹⁶'Di ke'be amani du le Rubanga di ama ruge, ongu ama'i ra Andaa le ama ra. Rubanga ri le, mo'di olure le aga kolu Rubanga 'aga, Rubanga saa kolu andaa 'aga.¹⁷De ama le kuga de amolu asi opko to o'du le'jo lalizo ri ni nga, ovidu kende Yesu a oluzo ri ani, ama'i saa ile ovi amolu du vu 'di ni dige rii. ¹⁸Ori zi iyo le aga, ti de le kuga de kudo ori pi, a'dusiku ori kemu icandi lamgba di si.mo'di orire ri kesuo le andaa di ga de kuru.¹⁹Nga 'bare amolu le to ri esu atisi Andaa le ama ni. ²⁰De mo'di zi ku'joo andaa le Rubanga ni ra, ti le adozi ni ku, andaa ni enjo; a'dusiku de mo'di le adozi ni andaa kunde runa misi ri ku, ate Rubanga ni andaa ru na ndele misi kuru ri ni leka ku. ²¹Amesu cara 'di Andaa di si a'jo. mo'di Rubanga ni lere ri kulee kule adozi ni saa.

Chapter 5

¹Mo'di alu alu a'ire a'jo Yesu ni Kristu ni Rubanga a ovile ri'i ri andaa ni 'bura Rubanga di'i, ongu mo'di zi ata ni lere ri, kule andaa 'bura saa to. ²De amale Rubanga ri ra, ongu amoko Andaa cara ni vu 'i, 'di ku'ba amale 'bonji Rubanga di saa. ³A'dusiku Rubanga ni leka ni Andaa cara ni vu okoka. Ongu cara Andaa di angi ama dige ku.⁴A'dusi mo'di alu alu Rubanga a tile ni ri kuzwa vu ra. Nga amazwa du vu ra ri ama a'i 'i. ⁵A'di'i adi kuzwa vu wa ri'i? Mo'di a'ire a'jo Yesu ni 'Bura Rubanga di'i ri'i.⁶Yesu Kristu ni mo'di anda emure iyi si pi eri si ri'i. Emu iyi si a'dule papala ku, ti emu iyi si pi eri si saa. ⁷Endi Okole ni sadeni, a'dusiku End Okole ni gba. ⁸'Disidu sadenia aa na: Endi Okole 'i, iyi pi eri to; a'i na 'di le'jo a'ia sadeni di emuru alu.⁹De ama'i sadeni 'ba a ngele ri, sadeni Rubanga di amgbu zwa a'idi ra. 'Di sadeni Rubanga di'i, Andaa ngele Ngwa a ruge r'i. ¹⁰Ayosi mo'di Rubanga a Ngwa ni a'ire ri aa sadeni 'di to andaa 'aga andaa nga si. Mo'di Rubanga ni a'ire ku ri keco Rubanga ni enjo, a'dusiku kesuo andaa a'i sadeni Rubanga di Andaa ngele Andaa Ngwa a ruge ri kuru.¹¹Sadeni ile andaa ni 'di, a'jo Rubanga ke amani lidi lokore ku ri ra, ongu lidi 'di aa Andaa Ngwa ni 'aga. ¹²Mo'di Ngwa to ri aa lidi lokore ku ri to, mo'di Ngwa Rubanga di oko ri lidi oko.¹³Macwi le'jo 'di anyini, anyi 'ba ru Ngwa Rubanga di ni a'i'ba ri ni, dudu anyini a'jo anyi 'ba lidi lokore ku ri to rii. ¹⁴Nga 'bare amolu igeni to Andaa ru ge ri di 'i, de ama'i nga Andaa di si Andaa lale ni aga, Andaa keri ama elegi ra. ¹⁵Ongu de amani a'jo Andaa keri ama elegi, amaniye wo amesu nga ama a'ile Andaa di si ri ra.¹⁶De mo'di kunde adozi kede enji atere 'ba zire da aga ku r'i, kulee kelegi andaa si, pi Rubanga kumu kuke andaa ni lidi ra, a'i 'ba enji ede'ba ate da ni ku ri pi ni. Enji zi'ba aa kuzi 'ba da aga; ma'jo ku akelegi ovi enji ileni ri pi si. ¹⁷Le'jo ego tuwadu 'ba a edele ri enji, ti enji zi'ba aa zi mo'di da aga ku.¹⁸Amani ra, mo'di Rubanga a tile ni ri olu enji edere ga ku. Ti mo'di Rubanga a tile ni ri kekuka andaa ru, pi mo'di enji di ile ede nga injwi andaa ni ku ¹⁹Amani ra ama 'bonji Rubanga di 'i, pi vu di ndutu avire a diga.²⁰Ti amani ra, Rubanga a Ngwa ni emu ra, pi eke ama ni nga dudu amani Andaa ni gba 'i rii. Ongu saa ama Andaa ni gba ri ni aga, Andaa Ngwa Yesu Kristu ni aga. 'Di Andaa ni Rubanga gba ri 'i, ongu 'di ayo lidi lokore ku ri 'i ²¹Maa 'bonji, anyekuka ru, anyiru nga 'ba a edele disi lungwele rubanga du ri ku.

2 John

Chapter 1

¹Waraga ‘di enga Amba di. Acwe izi amba ende ovile ile ni andaa ‘bonji maa lele gba aga ri to, te ma’I a’dule ku, ti ‘ba tuwadu gba nika ra ri to, ²le’jo gba olure ama asi ge ri si, ongu saa kumu kolu ama a’ga tadu. ³Kiza, asi loso pi ‘ibwe to engare Rubanga Ata di, pi Yesu Kristu ni Andaa Ngwa di to kumu kolu amato gba ‘aga pi le to.⁴Maa asi e’bwe karako esurega ‘bonji nyidi zi’ba kokoki le’jo gba ri a vu ayo ovi anda Rubanga Ata a amani ecarazo ri ani. ⁵Diadu ma’i nyi izi, kende macwi nyini cara u’di oyo ku, rari andaa ni anda aa amato eze re’donga ile’i, a’jo amaleru ama amani. ⁶‘Di ayo andaa ni le, a’jo amoko cara Rubanga di ni vu oyo; ‘di Andaa cara anda nyaa erile eze ri’i, a’jo kulee anyoko vu na'i.⁷A’dusi a’i ba lunjwa’ba ri karako aa acaki vu dige ndutu, a’i ‘ba a’i’ba ku a’jo Yesu Kristu ni emu ru ‘ba di si ku ri’i, mo’di ovi ileni ile kulunjwa ‘ba,ongu andaani avire Kristu di’i. ⁸Anyinde anyi anyini dudu anyelegwe nga anya i'bu edezo ayosi ra ile kelegwe anyidi si pi ku, dudu anyesu anya nga avo akee anyini anya i'busi ile tuwadu.⁹Mo’di edere opko lini Kristu di ni ga ku, ti kalaga lakasi laga ri Rubanga ako; mo’di edere opko lini Kristu di ni ga ri, aa Ata to pi Ngwa to. ¹⁰De mo’di zi emu anyidi ezi lini ‘di ayo ku, anya’i andaa ni anyidi zoga ku, anyizi andaa ni lazi si saa ku; ¹¹A’dusiku mo’di andaa ni zire ri kesuo emuru i’bu andaa di injwi ri to ra.¹²Kesu le’jo karako mani cwile anyini aa saa ‘i, maraa loso ri ame’bu waraga vino to ayo ku, ti megenie emuzo anyidi anyini ndere ga, ke’be mamu molo’joru anyito gbogbo e’bedu asi i’bwe amadi kugadu de. ¹³‘Bonji nyaa ambazi ni ovile ri di zikii nyi laka.

3 John

Chapter 1

¹Waraga ‘di enga Amba di, acwi marozi Gayo ni maa lele gba aga ri ni. ²ma’i Rubanga ni ku’ba anyolu loso nga tuwadu aga, ongu kuke nyini ru ‘i’bwe nyaa oluzo loso endi ga ri ani. ³Molu anjo to de adiinji ziba evo ‘dia, ngekii le’jo gba ri ayo nyaa anda ni ga kende nyaa lawezo gba aga ri ani. ⁴Nga zi mani asi i’bwe kere ambamba ‘di ni zware na iyo, a’jo ‘bonji madi kokokii le’jo gba ni vu ayo.⁵Maa rozi ni ma lele ndo ri, nyi mo’di egenile rii i’bu nya edele ama adiinji si ri ni ga, lagare pi ri omu nya nile ku ri ni saa. ⁶ngeki le’jo le nyidi di laki ‘ba Kristu ni a’i ‘ba ri a andaga. Kulee anyede loso, ekonyi a’i ovi loso ri si a’ia awe niga i’bu Rubanga di ni ga. ⁷a'dusiku e’doki awe a’idi Kristu a ru si, a’ikii nga zi kuru ‘ba Rubanga a’iba ku ri disi. ⁸Ayosi, kulee akelokokii ‘ba ovi ileni ile, e’bedu amemuru a’ito a’ia ibu niga le’jo gba ri ni ngere ga.⁹Macwi nga zi laki Kristu ni a’i 'ba ri ni ra, ti Diotrepe ni ru’bsre andaa ngasi a’ia di’i du ri a’i ama ku ¹⁰E’bedu de mamu memu ra, me 'dete nga andaa kedee ri ra, le’jo injwi karako ri ni lutaka ama ruge. ' Di’i papala ku,ongu andaa ga imgbe ama ad’unji ni a’ika, pi luga ‘ba leka a’ini a’iba ri saa cwi, ongu do a’i pi laki ‘ba Kristu ni a’iba ri ni aga si.¹¹Maa rozi maa lele ri, oko nga injwi ri a vu ku, oko nga loso ri a vu ayo. Mo’di nga loso ri edere ayo ri mo’di Rubanga di’i, ti mo’di nga injwi ri ni edere ayo ri adi nde Rubanga kuru. ¹²‘Ba tuwadu nge le’jo loso Demetrio a ruge, ongu gba si saa. amasa amake amadi andaa ani, nyisa nyini ra sadeni ama ngele ‘di anda.¹³Mani le’jo karako aa cwile nyini, ti male amacwi galam si vino to ku. ¹⁴Mani igeni aa nyini ndezo ire, ‘ba kudi loro’jo gbogbo. I’bwe kolu nyito. Ama rozi zi nyi laka. ¹⁵Zi ama rozi ile'dia ri laka saa, zi mo’di alu alu andaa ru si.

Jude

Chapter 1

¹Waraga ‘di enga Yuda ni i’bure Yesu Kristu di ri di ongu saa Yakobo adozi 'i ri'i. Acwi a'i 'ba Rubanga a lungwele ra ri ni, lele ndo Rubanga Ata ni aga, pi Yesu Kristu kumba tana pi ni ri ni. ²Kiza, i’bwe pi leto kulee kenjaru anyini.³Ma rozi ma lele ndo ri, esu mo’bi opkosi waraga cwizo anyini lari ama tuwadu amemuru laka ri a ruge, ti man’de duba amacwi amemba du anya asi dudu anyi’ja opkosi a’i anda kele ‘ba pelere Rubanga di ni vu alu papala le’jo tuwadu ekore ra ri si.. ⁴A’dusiku ‘ba zi’ba torukii vuruvuruni anya lelega ra. 'Ba ile ovi a'i ra le'jo lizo a'ia dige. A'i 'ba Rubanga ru'ba ku rii, lufukii kiza Rubanga amadi di ecoru vico ru di injwi rii du, pi lekii ama Amba pi ama Opi Yesu Kristu ni ku.⁵Male amera anya di - kesu anda anyini nga 'di ra saa 'i - a'jo Rubanga anda lari 'ba ezi a'i pi Ejito ga si, ti 'di a vuga Andaa eko 'ba a'i'ba ku ri pi. ⁶Ongu saa anjeli a'ia kare a'ia mori di ni ekukare kuru, ti e'bekii kare a'idi a'ia olurega ri ra ripi Rubanga ombe a'i cwi 'bo'bodu nyori si vu ini tiri ri ni aga, kutekii le'jo lalika o'du amgbugo na dii.⁷'Ba Sodoma di Gomora to pi ‘ba zi’ba rongo a’ia baraga rito, edeki asa pi asa injwi ovi ‘ba a edeleku rito, ali le’jo a’ia dige. 'Di ke'dete 'bani le'jo 'ba ali le'jo a'ia ruge icandi ndezo asi olure tadu ri si rii a ruge. ⁸Leti alu ri ani, ‘ba orobibi a lubile ile kendikii a’ia ru. Kugakii 'ba amba ni le'jo imgbe pi kulu'jokii le'jo injwi injwi anjeli ruge.⁹Ti Maikol ni anjeli ni di ri saa lele a'ia kipele ni ga pi larafurega sitani to Musa a rusi ri ‘da andaa ni kuru, ti ku’jo.”Opi ke’ja ny’i". ¹⁰Ti ‘ba 'dipi kulu’da nga a’ia nile ku rii, pi nga a'ia nile ra ovi 'ba a nga nizo ri ani rii, kende anyukwa nga nika ku riani, nga 'dipi kenji a'i ni. ¹¹A’i icandi to ! A'dusiku kokii leti Kaino dii, ongu fekii ezeze ‘amgbo to enji Balaamu di niga dudu a’i kesu nga. Odakii pi kipele Kora di ni aga.i¹²'Ba 'dipi 'ba injwi rii anya lonya le di niga, kulunyakii nga anyito ori ako, a'i indi leyi loronya'ba ayo rii. Kolukii lofu iyi ako ri ani oli a lungile ri ani, a'i ayi ni kwe o'a ako ri ani, odakii vu ri, anju a'i pi. ¹³Kolukii saa iyi meri di ongare opkosi ri ani, ke'detekii a'ia dinja laangwe kende kefuto ani, a’i lelego lafere ri ani, Rubanga ede a'ia a kare vu ini tiri olure tadu ri niga.¹⁴Enoka ni mo’di namba tuderi engazo Adamu di si ri nge le'jo profeta ani a'ia ruge ku'jo, “ Anyinde ! Opi kemu ‘ba Andaa di okole karako to, ¹⁵Le’jo lalire ga ‘ba tuwadu dige, pi Andaa kemu ku'ba le’jo kuzwa ‘ba tuwadu Rubanga ni ori’ba ku a’ia nga edele Rubanga ni orizo du ku ri si, pi le’jo tuwadu anga di pi ‘angala di Rubanga ni arizo ku ri to a’ia lu’jole Andaa ruge rii ¹⁶A’i ile ‘ba olu’ba luzurega luzu pi ‘ba kipele di nga a’ia lele ayo ri ni vu oko’ba ayo r’u, kulu’joki le’jo recuzo ri ayo papala, kulu'jokii ‘ba zi’ba ni ru enjodu dudu a’i kesunga a’ia lele ri du.¹⁷Ti anyi ma rozi malele ndo ri, kulee anyera le’jo anda maju Opi amadi Yesu Kristu a ngele eze ri. ¹⁸And a’i nge anyini a’jo, “Saa ire vu niti a lokozo ri si ‘ba ngali di vo kolu ‘aa, kuvo kokokii nga a'i lele ayo Rubanga a lele ku ri a vu ‘i papala. ¹⁹‘Ba ovi ileni ile keziki larapika, a’I ‘ba vu ‘di di’i. Endi Rubanga di iyo a’ito.²⁰Ti anyi ma rozi, anyede opko anyo a’i okole ambamba ri ni aga, pi anyelegi Rubanga ni Endi Okole aga. ²¹Anyekukaru anyanga si le Rubanga di ni aga, pi anyite kiza ama Opi Yesu Kristu di kusa ko lidi lokore ku ri nig a.²²Anyede kiza ‘ba di ruki’ba ki ri ni. ²³Anyalari ‘ba zi’ba ileni ri pi, anyeku a’i pi asi ‘asi;anyede kiza ‘ba zi’ba ni orito, ongu saa anyiga bongu enji ru di laka ri imgbe.²⁴Eku kolu mo’di atere anyi ni embare e’bedu anyi’de enji aga ku ri ni, ongu ‘bare anyate edeka enji ako Andaa eku ni andaga enji ako anjoto, ²⁵Eku, amba, keri pi opko tuwadu to kolu Rubanga alu papala ri ni, Andaa ni amani larire Yesu Kristu Opi amadi si rii, e’doru esu adi abi vu kuru ri ni nga, esa ko diadu, pi ko tadu. Amen.

Revelation

Chapter 1

¹'Di andaa ni nga Rubanga a e'detele Yesu Kristu ni ri 'i, dudu Andaa ke'dete Andaa 'ibu'ba ni nga mure redere ezeze andaga ri 'i. andaa ezwe Andaa malaika Yoani Andaa 'ibure ni kungedu andaa ni kuni du. ²'Di a vu ga Yoani ni ecoru sadeni le'jo Rubanga a 'jole ri di 'i, pi sadeni le'jo anda Yesu Kristu a ngele ri di 'i, ongu nge le'jo nga tuwadu andaa ndele ri a dige. ³Mo'di le'jo curile buku 'di ni aga ri ni lare ri anda loso to, pi a'i 'ba le'jo 'di ni eri'ba ri saa anda loso to, pi a'i 'ba le'jo curile buku 'di ni aga ri saa anda loso to, a'dusiku saa diadu ire.⁴Yoani zwe lazi Kristu eklezia mgbingbi tuderi Asia ga ri ni: Kiza kolu anyito pi 'ibwe engare Andaa ni aa ri di, pi anda aa ri di, pi mureolure aa ri di, pi engare Endituderi olure Andaa komi keri di ni andaa ri di si, ⁵pi engare Yesu Kristu sadeni egerile wa ri di, 'bura kayo 'ba oda'ba ri a lelega, Opi amba amba vu dige ri ni zware tuwadu ri 'i. Yayi kolu mo'di amani lere ri ni, anda amani ayure pi iba enji amadi ni ga si Andaa eri si ri, ⁶ongu eco ama 'ba Andaa kuzwaa ni ri 'i, pi amecoru kohanaa Andaa Rubanga pi Andaa Ata di 'i, Yayi pi mori vu zwazo ri to kolu Andaa ni tadu tadu Amen.⁷Nde, Andaa kemu lofuto, 'ba tuwadu vo kunde Andaa ni ra a'ia misi, kesu 'ba anda Andaa ni sore ojusi ri saa vo kunde Andaa ni ra, suru tuwadu vu gige ri asi na oi vo kalajwa ra Andaa si, Kumu kenderu ;di ani gbadu, Amen. ⁸'Ma le'jo ni ti e'dore pi ekore 'i, "Opi Rubanga nga tuwadu edere wa ri kn'jo; Andaa ni anda eze aa, pi diadu saa aa, pi mure olure aa r'i Andaa ni opko to tuwadu r'i.⁹Ma Yoani 'i anya adozi remure anyito icandi ga pi keri ga, pi asi epirega icandi ama esulu Yesu si ri ni ga. Esu a'ba ma cule lungwele Patimo 'i ri ni ga le'jo Rubanga di ni ngeka si, pi sadeni Opi Yesu a e'dele ri ni ngeka si. ¹⁰Itu Opi di si esu ma Endi aga pi meri u'duku asi kende buruji di ani maa oguge lele si ¹¹Ku'jo mani, "Ma Alpa pi Omega, le'jo ni ti e'dore pi ekore 'i cwi buku aga nga tuwadu nyaa ndele ripi ongu zwe laka tuwadu Kristu ni a'i'ba ni, Efeso, Simuruna. Peri, Tiater Sardi, Eiladelfia pi Laodicea ga ri pi to."¹²Malofure u'duku lorojore maui ile ni ndere ga, maa lurufure ga mande lamba asidi edele mula si ri 'i, du na tuder'i; ¹³Du lamba asidi tuderi ile ni agaga mande mo'di kende ori mo'di ani. Mo'di ile su boagu jelebiya azo, ombe opi diga mula di si.¹⁴Di'bi na ingwe kende bilo ingwe ri ni 'bi ani, ingwe swi an'i; pi ni na kende asi ni leda gwere ri ani. ¹⁵Pa na rito tuwakusu kende mula akale asisi adiswaa kususu ri ani, pi u'duku na keriru kendeiyi lure recurure ecuru ri ani. ¹⁶Andaa ko lelego tuderi Andaa di anda si, pi iligo belengu losi rile rile ri efu Andaa ti ge si, pi anda na kusu itu a onzo lu'ba langa si ri ani.¹⁷De mande Andaa ni, ma'de vuru Andaa paga kende mo'di dare ra ri ani. Ti Andaa 'ba Anda maa ruge ku'jo, "Ori kuko nyi ku, ¹⁸ma mo'di otizoa r'u, pi mo'di le'jo ni ti ekore r'u, ma mo'di lidi, pi mamu molu lidi ta du. Ongusaa mufutaa da di pi 'budi di to aa madi.¹⁹Diadu kulee anyicwi vuru nga nyaa ndele 'di pi, nga diadu aa ri pi nga mure emure andaa ni to. ²⁰Kulee adi amange nyini le'jo ruzure di lelego tuderi nyaa ndele maa di anda ga ri, pi lamba mula di du tuderi ile to. lelego tuderi ile 'a'i malaika tuderi 'ba Kristu ni a'i'ba olu'ba kare tuderi mgbimbi ri ni ga r'u, pi lamba du tuderi ile a'i 'ba Kristu ni a'i'ba oluba kore tuderi mgbimgbi ri ni ga si ri pi 'i.

Chapter 2

¹Malaika 'ba mani a'i'ba Efeso ga ri ni cwi 'di ni, "Di le'jo mo'di lelego tuderi kore Andaa di anda si, pilamure lamba asidi du tuderi edele mula sure su ri si ri ni lele ga si ri di'i. ²Mani nga tuwadu nyaa edele ri 'ja; mani ra nyede 'ibu opko si ongu nyebi le'jo karako. Mani ra nyepi asi kpe 'ba enji'ba ri a ru ge, ongu nyo'bi 'ba 'jo'ba enjo du a'i maju ri ra, pi nyesu a'ia enjo ra.³Nyepi asi wa, nyesu icandi karako maa ru si ra, pi nyiga maa ru kuru. ⁴Ti nga ego maa esule nyaa ruge ri 'di 'i, diadu nye'be le nyidi mani anda nyaa mani lezo ri ani ri ra. ⁵Era ovi nyaa e'dezo kare oru anda nyi laka ri ni ga si ri, pi eco asi, e'do nga anda eze nyaa edele ri ni edeka ayo. De nyeco asi ku, mamu memu nyidi, ma'du nya asi kwe lamba di dilata ri pi andaa kare ni ga si.⁶Ti nga maa esule anda nyi di ri 'di 'i; Nyiga imgbe nga Nikolaiti 'ba a edele ri 'i, maa gazo imgbe ri ani. ⁷De anyi bi to kulee anyeri nga Endi Ole a 'jole Kristu 'ba 'di pi ni ri! 'Mamu make mo'di zuare ri ni kunya kwe lidi di Rubanga di amvu aga ri a o'a ra."⁸Cwi Anjeli ekelezia Simirnq ga ri ni: Le'jo anda ni 'ati zo rii pi vulega ri dii, anda ni esu dare ra ki engwire lidi idi ri ''i:Mani nya ecandi pi nya nga ako to ra, ki nyi nga to/elonyi to. ⁹Mani edema 'ba 'jo'ba ai Judei ki ai Judei ku ri pi a lu'jole nyini ruge ri ra. 'Ai ekelezia Sitani di 'i.¹⁰Akori ecandi nya emule esule ire ri si ku.Nde! Ire sitani kemu 'ba zi anyi ni lele ga 'bare mabusi aga anyi ni obi zo, pi anyevo anyecandiru odu mudi.Olu laru pi geni to to, ongu make nyini cupeo lidi di ra. ¹¹Mo'di 'bi to ri keri le'jo endi a 'jole ekelezia mbgwi mbgwi ri pi ni ri. Da erizo ri emu lada mo'di 'o'ja zware ra ri ku."¹²"Cwi anjeli ekelezia Pergamumi ga ri ni:Di le'jo andani iligo si eri losi ri to ri di 'i: ¹³Mani nyolu ingua ya ni ra, nyolu kare komi Sitani di a olure ga ri ni ga.Ki nyiko ma' a ru okwo. Mani ra nyiga nya 'ai ma'a ruge ri kuru, saa antipaas ni sadeni madi bwa bwa ri ni nga sa 'i, 'adi anda ni anyi ni lelega, na'a sitani a olure ga.¹⁴Ki mani le'jo nyito ga'angwadu 'a'a.'Ba zi anyini aga le'biki lini Balaam di ni ga okpwosi, leniki Balak ni oni regazo ri ni luvika bonji Izaraili di ni anda ga si ra dudu kulunyaki linya azile nga Rubanga ku ri pi ni ri pi dudu koluki lidi asa di ni lasere ga ayo. ¹⁵Alua ri ani,ba zipi anyini aga lini Nikolatia ko'ba okpwo na saa 'a'a.¹⁶Ru nya enji ni, de dini ku, memu nyidi ezeze, ongu me'du madi 'oja 'aito iligo mani ti aga di si. ¹⁷Mo'di bi to ri keri nga Endi a 'jole ekelezia mbgwi mbgwi ri pi ni ri. Mo'di 'oja zware ra ri ni memu make mana zule di rira, pi make anda ni oni ingwe ru udi ri ni ru cwire ga ri ra, ru mo'di zi a nile ku ki te anda ni oni nani 'aire ri a nile te ni ri 'i"¹⁸Cwi anjeli ekelezia Tiyatira di di ni:di le'jo Bura Rubanga di di 'i, 'mimna asikolo ani pi pa na aswa idoo mula ani. ¹⁹Mani nyede 'adu ya ni ra:nya le pi nya 'ai pi nya 'ibu pi nya le'jo ebika to. Mani ra nga nya edele 'udi 'udi ri zwa nga nya edele 'ati ri ra.²¹Ki mani le'jo nyito 'a'a: Nyi'ba le'jo Jezebel ni anda ni lungwere porofeta zi ri di epe.anda kulunjwa opigo madi lini anda di si asa/awu edere ga pi lonya azile nga Rubanga ku ri ni nyare ga. ²⁰Make anda ni saa anda enji ni ruzo ra, ki le lidi anda di asa/awu di ni ebeka ku.²²Nde! memu mavi anda ni lengari lomvezo ri ni aga 'ba asa ede'ba anda to ri pi to, ecandi ambgwugo ri ni aga, da kebeki aia enji ku na 'i. ²³Ma'ludi anda bonji kpwo kpwo, pi ekelezia borodu ma mo'di 'ra pi asi ni a to lundure ri 'i. Make mo'di alu alu anyini aga ri ni dide 'ibu anda di ni cvuga si.²⁴Ki anyi azika Tiatira ga ri pi ni,mo'di alu alu lini di ni vu okore ku, pi lini 'ba zipi a 'jole nga ali/lini ali Sitani di ri pi ni ni'ba nika ku ri pi ni, ma'joo,"Ma'ba teri zi anyini dige ku'. ²⁵Leti aa ri si/cidu si, anyede okpwo bwi mq'a esa nga.²⁶Mo'di 'oja zware ra ri pi olure nga ma'a edele ri ni edere ga bwi nga ni ti a lokore ga ri make mori vu borodu ri ni dige/ lase zo. ²⁷anda kalase 'ai bele edele aya si ri si , anda kumbwa 'ai, kujoki fufu lukudo edele ludwi si ri a joka ri ani. ²⁸Ma'a esozo Ma'ata di si ri ani, make anda ni lelego inini ri ayo. ²⁹Mo'di 'bi to ri keri nga Endi a jole ekelezia mbgwi mbgwi ri pi ni ri."

Chapter 3

¹Cwi malaika ekelezia Sardisi di ni: 'Le'jo anda ni endi Rubanga di tuderi ri ni kore lelego tuderi to ri 'i. " Mani nyde adu ra ya ni ra. Nyiku , ama nyin lidi, ki nyi pkwo. ²Nga oru, emba nga lesire ire kuda ri, adusiku mesu 'ibu nyidi 'ca kuru Rubanga anda ga.³‘Disi duera nga le’jo nga kele nyini pi nyaa erile ri pi a ruge. Oko vu na pi onguru nyaa enji. Ti de nyenji o’du ge siku, mamu memu nyidi ogu ani, ongu nyimu nyini ku saa maa mule emuzo ‘jare go nyito ile i. ⁴Ti ‘ba ga aa sardisi aga bongo a’idi ni eni’ba kuru na’i, pi a’i vo kalawe mato, kulusukii bongo ingwe ri’i, a’dusiku o’birukii ra.⁵Mo’di o’ja zwarera ri avo alusua bongo inwe ri si, ongu mamu mef andaa ru pi ku buku lidi di ni ga si, ongu mamu malungwe ru namataa andaga, andaa anjelito, ⁶Mo’di bi to di keri le’jo endi a’jole eklesia ni ri.⁷Cwi aanjeli eklesia phildelphia gari ni; “le’jo mo’di ole pi gba, andaa ni mufuta Daudi di ni kore, koti afure mo’di zi kulu’bua pke, andaa kala’bua mo’di zi kawiye pke ri di’i. ⁸“mani nganyaa edele ri ra. Nde, ma’ba nyaa andaga koti mgbo mo’di zi kala’bua kpe rii. Mani ra nyaa mori ga, ti nyiru maa le’jo ra pi nyiga maar u imbge kuru.⁹9Nde, a’i zo ilegi satani di ni ga ‘jo’ba a’i yudei’ba enjo du ri pi enjo mamu me’be kevokii pi kuwokii vuru nyaa pa ga, ongu kuvo kuniekii male nyi ndo. ¹⁰Ovi du nyaa cara madi le’jo mizo pi oluzo ’di ri ni kozo ri ani, mamu mamba nyaata lu’bilu’bi emure vu dige ndutu ri ni ga si ra, ‘ba vu dige ri ni o’bire rii. ¹¹Memu eze ko nga aa nyito ileopko dudu mo’di zi ke pa nyaa tegia keri di ku.¹²Mo’di o’ja zware rari mamu ma’baa ‘dirikwe ani zo elegi Rubanga madi di niga. Andaa mufure lakasi pi laangwe ku, pi mamu macwi andaa ru ge ru Rubanga madi di, ru tauni Rubanga madi di (yerusalemu ni u’di esire vuru ru’bu ge si engare Rubanga madi di ni ga si rii), pi maa ru u’di ri to. ¹³E’be mo’di bito le’jo erizo ri keri le’jo endi ole ri a ‘jole eklesia ni ri”.¹⁴Cwi anjeli eklesia Laodicea ga ri ni; “le’jo Amen, sadeni egenile wa pi gba ri di’i, nga Rubanga a bile tuwadu ri ni zwa re rii. ¹⁵“mani nga nyaa edele ri ra, onyu nyi saa nyi I’bwe deku asiku. Male kani anyolu i'bwe deku asi! ¹⁶Nyaa oluka ‘bolo’bolo si, asiku ongui’bweku ma ire nyini e’bwere ga pi maa ti ge si.¹⁷A’dusiku nyi’joo, “ma koronigo, maa nga karako, ngazi maa lele na iyo”. Ti nyini ku nyi mo’di icandi re, nga ako, mi ako pi bongo ako. ¹⁸Eri lara maa kele nyini ri; Ge madisi mula sure su vule asi sir ii dudu anyolu koroni go, pi bongo ingwe sure su rii anyulusuru cwi pi anyete’de nyaa dinja oluzo bongo ako ri ku, pi adu nyaa mi ni efuzo dudu anyinde nga.¹⁹Meleni’ba tuwadu maa lele ri pi ovi a’i koludu ri si. ‘Disi, ta asi pi eco asi. ²⁰Nde mede koti pi mapa koti. Mo’di maa u’duku ni erire pi koti awire, mamu memu andaa di zoga, pi mamu manya nga andaa to kare alu ga.²¹Mo’di o’ja zware ra ri, mamu make andaa ni anda rizo andaa to maa komi keri di ni ga, kende mai saa maa o’ja zwazora ri ani pi mari matato komi andaa di keri di ri ni ga ri ani. ²²Mo’di bito ri keri le’jo Endi ole a’jole eklesia ni ri.

Chapter 4

¹Le’jo ‘di a vuga, mande koti rewire mgbo ri ru’bu ge. U’duku maa erile ati ra ri lo’joru mato kende buruji aniku’jo, “Etu oru ‘dia, pi mamu me’dete nyini nga mure redere nga ‘di pi a vuga ri ra”. ²Mgbesa ma endi aga, pi mande komi keri di a’ba ru’buge, mo’di zi ri diaru. ³Mo’di rire diaru ile andati na kelende oni suresu ika kusa wara lungwele jasipa pi karnelian ani.⁴Gerigeri ke komi keri di ile a bara cwi. Gerigeri na kelende oni ini olure rubu ani ri ani. Lungwele emerald ri ani. ⁵Komi keri di ileni gasi iyi lovi lagu, pi fe. Lamba tuderi ku’ji vu komi keri di ile a andaga, lamba tuderi, lamba ile endi tuderi Rubanga di‘i.⁶Komi keri si ile a andaga nga zi kelende meri mundara di ani, kelende pelere mundara ani. Komi keri di ile a agaga pi bara na niga situwadu aa anyukwa su mi na pi yayadu andaga pi oguge.⁷Anyukwa ati ri kelende ibi ani, rizo ri kelende ti angwa ani, nazo ri andana kelende mo’di ni anda ani, pi suzori kelende ongofo fere opire keke si ri ani. ⁸Anyukwa su ile alualu aa opirekeke aziya to, ongu ru na pi gatuwa mi oru lele pi vuru lele saa. Ini pi itu diki ku’jorega “ole, ole, ole andaa ni opi Rubanga ni opko to tuwadu ri’i Andaa ni anda aa, ongu diadu saa aa, pi mure olure aa ri’i".⁹De anyukwa lidi ile kuke yayi, laru pi anjo to Andaa ni rire komi yayi di ni dige, pi olure tadu ile ni, ¹⁰‘Ba amba mudiri limbi sui le kuwoki vuru mo’di rire komi keri di ile adige ri ni kukeki laru Andaa ni olure lidi tadu ri ni. ‘bakii a’i a tegia keri di ile a andaga, ku’joki, ¹¹Nyatera, ama opi pi ama Rubanga, yayi esure ga laru to pi opkoto, a’dusiku nyibi nga tuwadu nyi le nyidisi a’i aa pi abi a’ira.

Chapter 5

¹Ongu mande mo’di rire komi keri di ile adige ri a di anda niga eni buku du ri acwi nga laka ‘a na ni ga ogu nan i ga to, esi cwi gofulu tuderi si. ²Mande anjeli opko ojwa u’duku oru ri si, “a’di ate ni eni buku du ri ni awire ga pi gofulu nan i awire ga?³Mo’di zi iyo ru’bu ge, kusa vu dige kusa iti vu agaa atere eni buku du ile ni awire ga kusa lare ga na’i. ⁴Mowa opko si a’dusiku mo’di zi iyo vu dige atere eni buku du ileni awire pi lare na’i. ⁵Ti mo’di amba alu’ba amba ile alelega’jo mani, “owuku, nde! Ibi moni suru yudadi ri, kwe ni zu Daudi di ri, zwa nga tuwadu ra. Andaa atera eni buku du ile ni awirega andaa gofulu tuderi ile pi to”.⁶Mande bilo angwa ede kare komi yayi di ile ni ga pi anyukwa su lidi ile alelega pi amba ile alelega, andaa kelende kende a’di andaa ni ri ani. Andaa di o’jutuderi pi mi tuderi, a’i endi tuderi Rubanga di zwele vu dige tuwadu rii, ⁷Andaa mu pi ‘du eni buku du ile mo’di rire komi keri di ile a di anda ga si pi.⁸De andaa ku’du eni buku du ile pi, anyukwa su lidi ile pi amba mudiri a limbi suu ile ro jokii vuru bilo angwa ile a andaga. Alu alu o’di to di ga pi ita mula sure su ri di iswe ngure viya ri ‘aru, ile ilegi’ba ole ri dii.⁹Ngokii longo u’di; nyate ra enibuku du ileni ‘durega pi andaa gofuluni awirega, a’dusiku ali nyira, pi nyaa erisi nyige ba Rubanga ni suru tuwadu, ti tuwadu, ‘ba tuwadu pi vu tuwadu. ¹⁰Nyi’ba a’i keri ‘ba du pi ‘ba lazi azi’ba du i'bu edere ga ama Rubanga ni, pi a’i kuvo kuzwa vu di ni.¹¹Ongu mande pi meri uluvi angeli karako kulupikii komi keri di ile pi anyukwa lidi pi amba ile abara, a’i a weli tuwadu ri alifu mudi alifu mudi dii pi alifu alifu di. ¹²‘jokii u’duku oru ri si, “bilo angwa lile ra ri esi ra mori limi, ciri opko, laru, yayi pi licu to esurega”.¹³Meri nga tuwadu bile bi ru’buge pi vu dige pi iti vu aga pi meri umbi jwa pke nga tuwadu a’ia agar i kujoolii, “andaa ni rire komi keridi ni ga ri ni pi bilo angwa ni kolu licu, laru, yayi, pi opko vu zwazo ri tadu tadu” ¹⁴Anyukwa su ri pi akikii, “Amen!” pi joki vuru kekii laru.

Chapter 6

¹Mande de bilo angwa awi gofulu alu tuderi ile alelega, pi meri anyukwa lidi alu suile alelega ‘ja nga u’duku iyi lovi ani ri si, “Emu!” ²Mande husani ingwe. Mo’di diaru ri ko osu diga, ongu ake laka tegia keri di’i. andaa etoru kende mo’di o’ja zwarera ri ani o’ja zware ga.³De bilo angwa afu gofulu rizo rii, meri anyukwa lidi rizo ri ku’jo, “Emu!” ⁴Di a vuga husani zi efu laagwe – ika ndili. Mo’di andaani ture ri ni ake mori I’bwe ‘dwzo pi vu dige si, dudu’ba vu dige ri ku’dirukii a’i a’ini. Mo’di husani ‘di ni dige ri ake laka iligo belengu azo godu.⁵De bilo angwa kawi gofulu nazo ri, meri anyukwa lidi nazo ri ku’jo, “Emu!” mande husani ini, pi mo’di rire diaru ri ko mizani andaa di ga. ⁶Meri nga u’duku ani anyukwa lidi suri alelega ku’jo, “Evo kekelenye na anya igi di alezie denari alu. Rari akenji odu vinoto ku.⁷De bilo angwa awi gofulu suzo ri, meri u’duku anyukwa lidi suzo ri di ku’jo, “Emu!” ⁸‘Di a vuga mande husani foro rii. Ture di a ruri alungwe da, pi gehena, kusaa kare’ba da’ba ri di koko vu na’i. Ake a’ini mori alu su aga vu dii tuwa, dudu ku’dikii iligo belengu si, pi abiri gumberegumbere si juwe to, pi anyukwa nyaraga vu dige ri si.⁹De bilo angwa afu gofulu touzo ri, mande ki’dori opi di ni paga endi’ba anda lu’dile le’jo Rubanga di si pi a’ia sadeni a’ia kole opko ri si. ¹⁰Owukii u’duku oru ri si, “ko a’dungani, nga tuwadu zware, ole pi gba, nyimu nyilidu le’jo’ba olu’ba vu dige ri a ruge pi ama eri ni lokwezo?” ¹¹‘Di a vu ga alu alua’ini ake bongo azo ingwe rii ongu a’jo a’ini kulee kutekii nga gaangwadu dudu weli a’ia I’bu’baazi pi adiinji pi avunji vole ‘dile ra a’i ani ri katedu.¹²De bilo angwa awi gofulu aziazo ri, vu oyoru opkosi. Itu ecoru ini tiri bongo ini enyi ri ani, (bongo ‘di anda eze alungwee tiriga) ongu imba ingwe ri saa ecoru ika eri ani. ¹³Lelega oru ru’buge ri pi ejo vuru, kende awa aru ri a jozo oli sir i ani. ¹⁴Ru’bu saa legwe di waraga lizo ri ani. ‘be mgbimgbi pi cula mgbimgbi meri aga ripi edi pi a’ia kare ni ga si.¹⁵Ongu opi vu dige ri pi’ba Ambato, pi mundare ni di, pi koroni, pi’ba opkoto, pi’ba tuwadu, opi opi ku ri to, zurukii ugi asi pi oni’be lelega ri pi ni asi. ¹⁶‘jokii be ilepini pi oni ilepini, “anyi’de ama dige! Anyizu ama di mo’di rire komi keri di nan i andaga si pi bilo angwa na anga ni ga si. ¹⁷A’dusiku o’du amgbu a’ia angala di esa ra. A’di kate edeka wa ni?

Chapter 7

¹Di a vuga mande anjeli sue de rukun su vudi ni ga, kokii opko pi kulugakii oli su vu dige ri dudu oli aluza kulwe vu dige ku, pi meri umbi jwa pke dige ku, kusa koyo kwe zi alu saa ku. ²Mande anjeli zi enga itu a efure ga si, kitimu Rubanga lidi ri di aa andaadi. Andaa jwa uduku asi ri si anjeli su ake a’ini mori vu enjizo meri to ilepi ni ku’jo! ³“Adi anyenji ru meri to, kusa kwe ku, kusa ko de amadi kitimu opi Rubanga di ni andaga pa.”⁴ri weli’ba adi kitimu a’ia andaga ile; elifu 144,000 enga’ba suru Israeli di ni gas i rii papala. ⁵Elifu 12,000 yuda di suru ge si, elifu 12,000 suru ruben di ni ga si, elifu mdia limbi ri suru gadi di ni ga si. ⁶Elifu mudi a limbi ri suru asheri di ni ga si, elifuu mudi a limbi ri suru naftali di ni ga si, elifu mudi a limbi ri suru Manasseh di ni ga si,⁷Elifu mudi a limbi ri suru simeoni di ni ga si, elifu mudi a limbi ri suru levi di ni ga si, elifu mudi a limbi ri suru issakar di ni ga si, ⁸Elifu mudi a limbi ri suru azbuluni di ni ga si, elifu mudi a limbi ri suru yozefu di ni ga si, pi elifu mudi a limbi ri suru Benjamin di ni ga si adi kitimu a’i a andaga ra ri ‘i.⁹‘Di a vuga mande, pi laki ‘ba di yayadu mo’di lare wan a iyo – engakii vu tuwadu ga si, suru tuuwadu ga si, ‘ba ni ovi tuwadu pi ti mgbimgbi tuwadu ga si-edekii komi keri di ri a andaga pi bilo angwa andaga. Lusukii bongo azo ingwe pi okokii ici du a’ia diga, ¹⁰Pi kojwakii u’duku oru ri si; “Lari kolu Rubanga amadi rire komi keri di ni dige ri ni pi bilo angwa ni!”¹¹Anjeli tuwadu edekii kekii komi keri di ile pi amba pi anyukwa lidi sui le a bara cwi, pi jokii vuru komi keri di ile a andaga. Keki laru Rubanga rii, ¹²Ku’jokii, “Amen! Ecu, yayi, ciri, anjokeka, eku, opko, pi morikolu ama Rubanga ni tadu! Amen!”¹³‘Di a vu ga amba alu zi ma ku’jo, “Di a’du’ba, lurusu’ba bongo azo ingwe ri si ‘dii, ongu engakii inguwa?” ¹⁴Ma’jo andaa ni, “Amba, nyini nyi”, pi andaa’jo mani, “a’i'di‘ba enga’ba kandi amgbugodu ri ni aga si ri pi. Jwekii a’i a bongo azo ri pelere pi ingwe bilo angwa ni eri si.”¹⁵‘Disi, e’be a’i ede koni keri di Rubanga di ni andaga, pi kurukii andaa ni itu pi ini andaa zo elegi di ni ga. Andaa ni rire komi keri di ile ni dige ri kumu kelere andaa musema a’i adige. ¹⁶Abiri mu ko a’i idi ku, ongu iyibi mu ko a’i idi ku, itu mu so a’i ku, ongu ituka asi ri sa mudu a’i ku. ¹⁷A’dusiku bilo angwa komi keri di ile agagari kumu kolu a’ia leyi’i, pi andaa kumu kuse a’i adi idi iyi lidi di ni ga, pi Rubanga kumu kefu minda tuwadu pi a’i ami ge si.

Chapter 8

¹De bilo angwa kawi gofulu tuderi zo ri, vu di ciri ru’bu ge kate nusu saa. ²Di a vuga mande anjeli tuderi edeka Rubanga andaga ri pi, ongu ake a’i ni buruji tuderi.³Anjeli zi emu, ko diga ita mula di iswe ngure viya ri ni luduzo rii, ede kidori iswe ngure viya ri ni luduzo ri a bara ga. Ake andaa ni iswe ngure viya ri nja dudu andaa kazi kare alu ga elegi’ba ole tuwadu ri di to terebeza komi keri di ile a andaga ri adige. ⁴Asika iswe ngure viya ile di kare alu ga elegi’ba ole ri di to tu oru Rubanga andaga anjeli ile adiga si. ⁵Anjeli ile ‘du ita mula di iswe ngure viya ri ni duzo ile ega de asikolo kidori ge ile si. Di a vuga kudi waa vu dige, pi iyi lovi e’do laguka pi lufeka pi vu kuluzu gburu gburu pi vu oyoru ambamba.⁶Anjeli tuderi ture tuderi to diga ikpi ederuku baba ture vuzo. ⁷Anjeli atizo ri vu andaa ture. Swipi asi remure erito ri lande ra. Nga ‘dipi awa vu dige e’be alu na aga vudi adu pi, alu naa aga kwe di adu pi, pi ayise ebi ri tuwadu adu pi.⁸Anjeli erizo ri vu andaa ture, pi nga zi kelende ‘be ekore asi sir i ani awa meri umbi jwa pke aga. Alu na aga meri umbi jwa di ecoru eri, ⁹Na alu aga nga lidi meri umbi jwa pke agar i ada ra, pi alu na aga I’bo di enji ra.¹⁰Anjeli nazo ri vu andaa ture, pi lelego amgbugodu gwere asi ani ri e’de vuru ru’bu ge si alu alu na aga golo di pi idi iyi di tuwadu ri to cwi. ¹¹Lelego ile a ru alungwee dikeritimelo ani, pi ‘ba karako oda ra iyi anga ile si.¹²Anjeli suzo ri vu andaa ture pi alu na aga itu di amgba ra, kare aluga alu na aga imba di lelego di to. Ayo si alu na aga a’idi tuwadu ecoru ini, alu na aga vu ingwe di vu inidi to ecoru ingwe ako.¹³Mande nga pi meri meru ngare oru ru’buge opirekeke sir i kojwa uduku si ku’joo, “ululu, ululu, ululu, anyi ‘ba olu’ba vu dige ri ni, u’duku ture di anjeli na lesire vule ile a vole vule ire ri si.

Chapter 9

¹Di a vuga, anjeli touzo ri vu andaa twe. Mande lelego alu e’dere ru’buge si ri. Lelego ile ake laka mufuta ‘bu alit i loko re ku ri dii. ²Andaa awi ‘bu aliti loko re ku ile, pi asika enga laka si tu oru kende ongo a gwezo ri ani. Itu oli to ecoru ini asika oyire ‘ba ile ni aga ri si.³Asika ileni aga si umbi oyi vu dige, ake a’ini mori kende itoni di ani vu dige. ⁴A’jo a’ini kejikii oyise vu dige ri ku, deku nga lidi ngare nga vudige ri pi kwe to, rari ‘ba adi kitimu Rubanga di a’ia a adaga kuru ri pi ‘i.⁵Ake a’ini apko kuru ‘ba ileni ‘dizo, rari kecandikii a’i imba tou. Kandi a’ia kele ri kalajwa lajwa itoni di ani. ⁶O’du ile si ‘ba kuvo kundu da, ti vo esukii ku. Vo kulekii daka asi tuwa si, ti dakufe pi a’idi si.⁷Umbi na ile kelende kusani edele baba o’ja ni ri ani. A’ia di ni ga nga zi kelende tegia keri di mula ri ani, pi a’ia anda kelende ‘ba ni anda ani. ⁸Di’bi na pi kelende uku ni di’bi ani, pi si na pi kelende ibi ni si ani. ⁹Sukii cwi a’ia agaga nga lendere aya ani na’i, ongu a’i a pirekeke ni u’duku keriru kende u’duku ga’diga’di o’ja di karako kusani a kule ni ri ani.¹⁰Iava a’i di ni ga nga ‘ba sizo itoni di ani ri laka aa, iava a’idi de kusi mo’di ni kalajwa imba tou kudi e’bwe. ¹¹Opi a’i di a’i ni zware ri anjeli’ba ti lokore ku ri dii. Andaa ru alungwee Ebere’ba ti si abaddou ‘i, pi girigi tisi alungwee apolliyon’i. ¹²Icandi atizo ri loko ‘dia. Nde! ‘di a vu ga lesi icandi ri kemu emu.¹³Anjeli nazori vu andaa ture, pi meri u’duku engare kidori mula di Rubanga andaga ri a o’ju ni ga si. ¹⁴U’duku ile ku’jo anjeli aziazo ture kore diga ileni, “Ayu anjeli su ombele cwi golo furata di ni ga ile ra”. ¹⁵Anjeli sue dele baba saa ileni, pi o’du ileni, pi imba ileni, pi kinya ileni ilepi aya a’i dudu ku’dikii pi ‘ba alu na agar ii.¹⁶Weli asikeria kusani dige ri di milioni miya ri (200,000,000). Meri a’i weli ‘di ra. ¹⁷‘Di ovi maa kusani nde zo ‘ba a’ia dige ri to ri ni e’detele mani rii; A’ia aya sule agaga ri ika asi ani, lo’bule pi lofara salfa ani. Kusani na pi ni di kelende ibi ni ani, pi asi, asika to, salfa to koyi a’i a ti ge si.¹⁸‘Ba alu na aga a’di a’i juwe na ‘di si; a’i asi, asika pi salfa engare kusani ile pi ni tige si rii. ¹⁹A’dusiku mori kusani ile pi di a’i a tige pi a’i a icwa ga-a’i a icwa kolu ini ani, di to, kugakii du ‘ba bibi.²⁰‘Ba lesi’ba vu dige juwe ‘di’di a’i kuru ri, ecokii asi kuru nga a’i a edele injwi vu dige ‘dia ri ni ga si, ongu saa e’bekii laru keka ori injwi ri nikuru pi mula, aya ingwe, aya waka ri to pi oni kwe to edele di sir i pi - nga nde ku, eriku lawe ku ri pi. ²¹Ongu saa rukii enji a’i di ‘ba lu’dizo, ozo ozoule to, a’i asa i’bu ogu di to.

Chapter 10

¹Ongu mande anjeli mori njo to ri kesi vuru ru’bu ge si. Andaa la’buru lofu si, ongu gerigeri lalaru oru andaa dige lele. Andaa anda kusu itu ani pi andaa pa kelende pelopelo asi di ani. ²Andaa ko kuku angwa diga, buku ‘di awi ra. Andaa ti andaa pa anda meri umbi jwa pke dige pi andaa pa legi vu auwi dige.³Andaa jwa u’duku asi ri si kende ibi ni u’duku ani. De andaa kujwa ‘dini, iyi lovi tuderi e’dete a’ia u’duku. ⁴De iyi lovi tuderi ile ke’detekii a’ia u’duku, esu male amacwi nga ‘di vuru, ti meri u’duku ru’bu ge si ku’jo mani, “zu nga u’duku iyi lovi a’jole ri di. Akucwi vuru ku.”⁵Anjeli maa ndele ati ti pa meri umbi jwa pke pi vu dige to ri ngi andaa di anda oru. ⁶Andaa aluru ru laka ri tuwadu, vu nga laka ri to tuwadu, pi meri nga laka ri to tuwadu, pi anjeli ile k’jo, “Diadu rekalaka iyo. ⁷Ti o’du anjeli tuderizo ria redezo ture vuzo ri ni nga, nga ruzure di Rubanga di kumu kelende ra, andaa e’detezo andaa opigo nebia ni ri ani.”⁸U’duku maa erile ru’buge si ati ile ku’jo mani, “mu, ‘du buku awile ra anjeli edere meri dige vu to ile a diga ri.” ⁹Manga mamu anjeli ile di pi ma’jo andaa ni keke buku gaangwadu ile madi. Andaa ‘jo mani, “Du buku ‘di pi nya. Kumu keco ngaa ‘a ku’e anga, ti kumu kolu limilimi langu ani nyaa ti ge.”¹⁰Ma’du buku ile anjeli ile a diga sipi manya, limilimi maa tige kende langu ani, ti ecoru anga maa ‘a ga. ¹¹Di a vu ga mo’di zi ‘jo mani, “Dubasi anyinge le’jo idi ‘ba karako, vu, ti, pi opi ruge.”

Chapter 11

¹Ake maa diga tali nga o’bizo. A’jo mani, “nga oru o’bi zo Rubanga di pi ki’dori to, pi a’I elegi’ba laka ri to. ²Rari o’biforo zo iledi ku, a’dusiku ake pi juru ni. Vo kutukii’ba okole ile vuru imba mudi limbi ri.³Mamu make mori maa sadeni ri ilepi ni le’jo ngezo o’du alifu alu miya ri mudi aziya, kulusukii tiriga ayo” ⁴Sadenia ri ile a’I kwe zeituni ri pi kwe lata lamba izo edere opi vudi ni andagrii. ⁵De mo’di le a’I ni edele injwi, asi kenga a’i a tige si kudu a’i pi. Mo’di lere a’i ni edere ga injwi avo a’di a’i ile ni.⁶Sadeni ‘dipi a’i ni opko aa ru’ba la’buzo cwi dudu iyi ku’di ku lele a’i le’jo ngezo ri niga. A’I opko to iyi lufuzo kecoru du eri pi vu mgbazo juwe ovi mgbimgbi si a’i a lezo ri ani. ⁷De kuvo kekokii a’i a I’bu ra, anyukwa efure’bu ali lokore ku ri niga si ri kumu ku’ja a’i to pi kuzwa a’i ra pi ku’di a’i ra.⁸A’i a ru avo e’bee kolu leti’ba amgbugo iledi ni ga (lungwele Sodoma pi Ejito’i rii) kare anda epa opi a’i di kuruee dige ri ni ga. ⁹O’du na nus to aga ‘ba zi’ba enga’ba kare mgbimgbi ga si, suru mgbimgbi gas i, ti mgbimgbi gas I, vu mgbimgbi gas i kuvo kundekii a’i a ru ile’i. ‘Ba vo kule a’i ni esika ku.¹⁰A’i ‘ba olu’ba vu dige ri asi na pi vo kolu i'bwe pi kalanjorukii. Vo kukekii nga anjoanjodi a’i a lelega a’dusiku nebia ri ile ecandi ‘ba olu’ba vu dige ri opkosi. ¹¹Ti o’du na nusu to a vuga oli lidi di engare Rubanga di ri kumu kukwi a’i a aga ongu kuvo kedekii a’i apa si. Ori amgbu kumu kuko’ba olu’ba vu dige ri cwi. ¹²Sadenia ri ile vo kerikii u’duku asi engare ru’buge ge si ri ku’joo a’i ni, “angevo oru ‘dia!” ‘di a vuga vo kutukii oru ru’bu ge lofu si, avi’ba a’idi kundee.¹³Saa na si vu kumu koyoru opkosi, pi alu mudi aga ‘ba ambugo iledi kumu keledi pi. ‘ba alifu tuderi vo kodara vu a royoka ileni aga, pi ‘ba lesi’ba lidi ri ori kumu kuko a’i opko si pi vo kurukii Rubanga ru’bu ge ri du opkosi. ¹⁴Lamgba erizo ri lokora. Nde! Lamgba nazo ri kemu ezeze.¹⁵Anjeli tuderizo ri vu andaa ture, pi u’duku oru ri lo’joru ru’ba ge si ku’jo, “keri vu dige ri ecoru keri ama opi di’i pi andaa kristu di’i to. Andaa kumu kuzwa vu ‘bo’ba du.¹⁶Ongu amba mudi ri a limbi su, ori’ba a’i a komi keri di ni dige Rubanga andaga ile, jokii vuru a’ia andasi kekii laru Rubanga ni. ¹⁷Ku’jokii, “Amake nyini anjo, opi Rubanga opkoto tuwadu ri’i, andani olure aa, ezesi saa aa, a’dusiku nyi’du nyaa mori amgbugodu ri ra pi nye’do vu zwaka ra.¹⁸‘Ba juru vu dige ri evokii anga ambamba, ti nyaa anga esa wo ra. Saa esa ro’ba oda’ba ri ni le’jo lalizo a’i a dige, ongu nyini nyaa opi nebia nyidi ni a’i ni a’i a dide kezo, a’i ‘ba a’i’ba, pi a’i nyaa run i ori’ba ri pi to, a’i'ba mori ako ri pi ‘ba mori to ri pito. Saa erara nyini ‘ba vu enji’ba ri ni enjizo.”¹⁹‘Di a vuga zo Rubanga ni ru zo ru’bu ge ri awi ra pi sanduku Rubanga di andaa ra’izo’ba to ri andaa zo ileni aga. Iyi lovi kalagu, vu kofe pi ku’u, vu a royoka to pi swi a joka to.

Chapter 12

¹Nyumanyuma amgbu lende ru’buge; izi lusuru itu si pi imba aa andaa pa ga, pi tegia keri di lelego mudi a limbi ri to ri dinaniga. ²Izi ile ko a ra, pi kou oti ni lajwa si.³Ongu nyumanyuma zi lende ru’buge ra; nde! Ini monigo ika dina tuderi o’ju tuderi to, ongu tegia keri di tuderi di na niga. ⁴Icwa na eku na aga lelego ru’bu di yi a’i vuru vu dige. Ini ile ede izi tire ti ile a andaga, dudu de kuti ‘bura ra andaa kuvu du bura ile co.⁵Izi ile ti bura ago mure vu zware bele aya di sir ii. ‘Bura ile pi Rubanga di ru’buge andaa komi keri di ni ga, ⁶Pi izi ile fe pi mondi aga, kare Rubanga a edele andaa ni ri niga, andaa ni ta ambaa laka o’du alifu olu miya ri mudi aziya.⁷O’ja esi ru’buge. Mikaeli ni andaa anjeli to ‘jokii ini monigo ile to; ini monigo ile andaa anjeli to saa enjarukii o’ja to. ⁸Ti ini monigo ile o’ja zwa ra. ‘Di si du kare ‘e iyo ru’buge andaa ni andaa anjeli to. ⁹Ini monigo ile ini anda eze lungwele sitani ni ‘ba vu dige tuwadu ri pi ni lunjware ri awa vuru vu dige andaa anjeli to.¹⁰‘Di a vuga meri u’duku oru ru’buge; diadu lari pi keri ama Rubanga di to, pi mori andaa kristu di to esara. A’dusiku mo’di ama adiinji ni esikire ri awa vuru pi, mo’di anda a’ini esikire ama Rubanga ni andaga itu pi ini.¹¹Zwaki andaani eri bilo angwa di si pi le’jo a’ia sadeni di si, a’dusiku lekii a’ia lidi ku sa ko da ga. ¹²‘disidu kulee anyanjoru anyi ru’bu tuwadu, pi a’i tuwadu olu’ba laka ri to! Ti icandi vu ni pi meri umbi jwa pke to, a’dusiku sitani ni si vuru anyidi! Andaa ni ana ga de angala si anga to a’dusiku andaa saa lesi ga angwadu.¹³De ini monigo ile kunde avi andaa ni pi vuru vu dige, andaa do izi ‘bura ago tire ile a vu. ¹⁴Ti izi ile ni ake opirekeke ri ongofo ambugodu dii dudu kufedu pi karee dele andaa ni mondi agar i ni ga. Kare ‘di avo amba andaa ta laka kinya na nusuto rii, lolu ini ile to.¹⁵Ini amgbu ile wi iyi andaa tis i kende iyi lure golo di ani dudu kungi izi ri ni pi. ¹⁶Ti vu eloko izi ri ni ra. Vu awi andaa ti mvu iyi golo di ini amgbu godu ile a wile ri pi. ¹⁷Angala anga to ko ini monigo ile cwi izi ile a ruge pi andaa mu o’ja ‘jarega izi ile a otilele to, a’i cara Rubanga di ni vu oko’ba rii pi sadeni ngele yesu a ruge ri to. ¹⁸‘Di a vu ga ini monigo ile mu ede cinyakwi meri fofoti ge ri adige.

Chapter 13

¹‘Di a vuga mande anyukwa enga meri aga si. Andaa o’jo mudi pi di na tueri. Andaa o’jo dige tegia keri di mudi aa, ongu andaa di alu alu ga si aa ru la’da dii. ²Anyukwa maa ndele ‘di kelende o’du ani. Andaa pakelende moyi kidikidi di ani, pi ti na kelende ibi di ani. Ini monigo ri ke andaa mori laka, pi andaa komi keri di, pi andaa mori amgbugodu ri vu zwa zo.³Anyukwa ile a di alu kelende a’di pko ani, ti andaa bi amgbugodu ile zwa ra. Vu ndutu a’u cwi andaa vu ni okore ga. ⁴Ongu kekii laru ini monigo ileni, a’dusiku andaa ke andaa mori anyukwa ileni. Kekii laru saa anyukwa ileni, ongu’jokii, “A’di’i olwe anyukwa ‘di ani rii?” pi “A’di kate ‘jaka andaa to ni?”⁵Ake anyukwa ileni ti lo’jo’jo recuzo ri ni lo’jore ayo rii. Ongu saa ake laka mori dudu kuzwa vu imba mudi sua limbi ri. ⁶Anyukwa ile afu andaa ti Rubanga ni u’dazo – kulu’da andaa ru pi kare andaa olure gar i to, pi a’i olu’ba ru’buge ri to.⁷A’i anyukwa ile ni ‘jozo ‘ba ole ri to a’ini zwazo. Pi saa ake laka mori suru tuwa dige, ‘ba tuwa dige, ti tuwa dige, pi vu tuwa dige. ⁸‘Ba tuwa olu’ba vu dige ri kuvo kuke laru andaa ni, ‘ba tuwadu re’dozo vu binga ru a’idi acwi buku lidi di ni ga kuru ri, a’i ‘ba bilo angwa di, anda lile ra rii.⁹Mo’di bi to ri keri. ¹⁰Mo’di zile kole o’ja gar i akuzi, mo’di ‘dile belengu si ri belengu si avo a’dile ra belengu si. Di andaa ni lungwelungwe’ba okole ni oluzo ‘di asi epire ga a’i a a’i ni aga.¹¹Ongu mande anyukwa zi efu vu aga si. O’jo na ri kende bilogo di ani, pi anda lo’joru kende ini monigo ani. ¹²Mori anyukwa atizo ri di tuwadu aa andaa di pi andaa e’bu mori ile anyukwa ati ile a andaga si, pi andaa e’be ba tuwadu vu dige rike laru anyukwa ati ileni – anyukwa bina zware ra ri ni.11 Ongu mande anyukwa zi efu vu aga si. O’jo na ri kende bilogo di ani, pi anda lo’joru kende ini monigo ani. ¹²Mori anyukwa atizo ri di tuwadu aa andaa di pi andaa e’bu mori ile anyukwa ati ile a andaga si, pi andaa e’be ba tuwadu vu dige rike laru anyukwa ati ileni – anyukwa bina zware ra ri ni.¹³Andaa ede nyumanyuma opko karako. Andaa ‘ba asi e’de vuru vu dige ru’bu ge si ‘ba andaga. ¹⁴Nyumanyuma kele edele ilesi, andaa lunjwa du’ba vu dige rii. Andaa ‘jo a’i ni kedekii eno bile bi anyukwa bi zware ra ri ni ruzo.¹⁵Ake anda ni mori di kezo eno anyukwa di ile ni loro’jozo pi ‘bazo aku’di ‘ba tuwadu anyukwa ile ni ru’ba ku ri ra. ¹⁶Andaa saa epi ‘ba tuwadu’ba isa ri pi ‘ba ambari to, ‘ba nga ako, ‘ba koroni ri to, ‘ba di mgbo’ba opi to, mori si dudu aku’ba alama a’i a dianda ga deku a’i a andaga. ¹⁷Mo’di ateku nga lezika kusa geka ile de andaa ni alama anyukwa iledi to, namba andaa ru di ile’i.¹⁸Nga ‘di kule ciri. Mo’di nga ndere war i, kulee andaa kungo namba amyukwa iledi. Namba ile mo’di ni namba. Andaa namba ni 666.

Chapter 14

¹Mande bilo angwa ede‘be sinoni di ni dige. Kare alu ga andaa to aa’ba alifu miya alu mudi su a limbi su (144,000) ru andaa di pi ru andaa ata di acwi a’ia andati ge. ²Meri u’duku ru’buge si ku’u kende iyi karako deku sa u’duku iyi lovi di. U’duku maa erile ile sa keriru kende’ba kupa o’di ani.³‘Ba ile ngokii longo u’di komi keri di ni andaga pi anyukwa sui le pi amba andaga. ‘Ba zi longo ile ni lenire wa na iyo, te’ba alifu miya alu mudi su a limbi su ezile vu dige si ile pii papala. ⁴A’i ‘dipi ‘ba a’i ni endi’ba uku si kuru ripi’i, a’dusiku fukii resusi uku to kuru. A’i ‘di koko bilo angwa ni vu kare tuwadu andaa murega ri ni ga. A’i ‘dipi age a’i pi’ba aga si dudu kolukii anya ni di kare ati ri pi’i Rubanga ni pi bilo angwa ni. ⁵Esu enjo alu saa ku a tige, a’i nga irywi zi ako.⁶Mande anjeli alu kufe oli asi, kuzi ofu loso ngele’ba vu dige ri ni-vu tuwa ni, suru tuwa ni, ti tuwa ni, pi ‘ba tuwa ni. ⁷Andaa jwa u’duku asi si, “Anyori Rubanga pi anyike andaa ni yayi. A’dusiku saa andaa le’jo lalizo ri esara. Anyiru andaa ni, ru’bu bire, vu to, meri umbi jwa pke to pi idi iyi di tuwadu ri to.”⁸Anjeli zi-anjeli rizo na’i, eko vu na, ku’jo “Dera, Babiloni ni amgbugodi ri ‘dera, andaa ni anda vu tuwadu etare dudu kumvukii andaa asa ni vino rii.”⁹Anjeli zi-anjeli nazorii-eko andaa vu, ku’jo u’duku oru ri si, “De mo’di kuru anyukwa ile ra andaa eno to, pi esu alama andaa andati ge deku andaa diga. ¹⁰Andaa kumu kumvu vino anga Rubanga di ra, vino ‘a ocwale iyi si kuru cule kubaya andaa anga di ni gar ii. Mo’di mvure ri avo ecandia asi si anjeli Rubanga di oleri ni andaa pi bilo angwa andaga.¹¹Asika a’i ni ecandizo ile kutu oru tadu, pi a’i lovu ku itu pi ini-a’i anyukwa ile ni ru’ba andaa enoto ripi, pi ‘ba tuwadu alama andaa ru di ni esu’ba ripi’i. ¹²Lungwe lungwe ‘di ‘ba ole ni asi epizo pi nga ebizo, a’i cara Rubanga di ni oko’ba pi a’i yesu di to.”¹³Meri a’duku ru’buge si ku’jo, “cwi nga ‘di. A’i anda loso to oda’ba opi ni aga ripi. “Gbadu,” Endi ku’jo, “dudu kolovukii a’i i’bu recandizo ri ni ga si, pi i'bu a’idi kumu koko a’i a vu to.”¹⁴Mande lofu ingwe. Nga zi ri diaru kende mo’di ani. Andaa aku dige tegia keri di mula sure su ri dii pi ko seresere losi ri diga. ¹⁵Anjeli zina ekwi zo Rubanga di ni aga si pi lungwe nga u’duku asi ri si mo’di rire lofu dige ile ni. “Du nyaa seresere pi e’do nga lwaka. A’dusiku saa nga lwazo ri esara, lalwa vu di esa ra.” ¹⁶Mo’di rire lofu dige ile ewi andaa seresere vu dige pi alwa vu ra.¹⁷Anjeli zi efu zo Rubanga ru’buge ri ni aga si; andaa sa ko seresere losi di ga. ¹⁸Ongu anjeli zi efu terebeza iswe agi ngure viya ri ni dure gar i ni gasi, ake andaa ni mori asi rug e. andaa lungwe nga u’duku asi ri si mo’di seresere losi ri ni kore diga ri ni, “Du nyaa seresere losi ile pi re a’bala’banga ni o’a vu dige ri du, a’dusiku o’a na pi a’bi ra.”¹⁹Anjeli ile ewi andaa seresere vu dige pi emu a’bala’banga ni o’a vudige ri kare alu ga. Andaa cu a’i’bu a’bala’banga ni o’a jwizo anga Rubanga ri ni aga. ²⁰Ajwi a’bala’banga ni o’a ile ‘bu jwizo ‘ba loguge ri ni ga, pi eri elu laka si ali na kusa ko kusani embe ga, azo na ire kusa mitir ri ra.

Chapter 15

¹Ongu mande ru’bu ge nyuma amgbu a’uzo rii. Amjeli tuderi juwe mgbimgbi tuderi to, a’i juwe nga ni ti koloko a’i si.²Mande nga zi kelende meri nja mundara emule asi to ri ani. ‘Ba anyukwa zware andaa eno to pi namba andaa ru di to ri edekii meri ile a bara ga. Okoki diga o’di Rubanga a kele a’i ni rii.³Kungokii longo musa ni opigo Rubanga di ri dii, longo bilo andwa dii; “I’bu nyidi amgbu pi a’uzo, opi Rubanga, opko tuwadu to rii. Nyaa leti ‘boro anda, opi vu tuwadu dii. ⁴A’di’i mu ori nyi ku rii, opi, pi mu ke yayi nyaa run i ga ku rii? A’dusiku nyi a’dule papala okole ‘ba tuwadu vo kevo kuwo ngaa andaga a’dusiku ngaa I’bu anda ri e’deteru ra.”⁵‘Di a vuga mande nga pi zo Rubanga di kema sadeni di to ri awi ra ru’buge. ⁶Anjeli tuderi juwe tuderi to ri efukii kare ole lagare pi ri ni ga. Sukii bongo ingwe luuwe sure su rii pi ‘ikii a’i a aga diga mula ani risi.⁷Anyukwa su ileni aga si alu na ke anjeli tuderi ile ni ita tuderi edele da’bu sir ii ‘boro luga dede anga Rubanga ni olure tadutadu ri di si. ⁸Zo Rubanga di ga de asika yayi Rubanga di disi pi andaa opko to. Mo’di zi iyo atere rutorega laka na ‘i kusa ko de anjeli tuderi ile eko juwe tuuderi ile ni cuka vu dig era.

Chapter 16

¹Meri u’duku asi kulungwe nag zo Rubanga di ni aga si lu’joo anjeli tuderi ileni, “anyivo anyicu vu dige ita tuderi anga Rubanga di di ile.”²Anjeli atizo ri mu cunga ita andaa di ni agar i; bi ovi lendere injwi pi lajwa na lo’u ri ‘de’ba alama anyukwa ile di to pi andaa eno ni ru’ba ri pi a ruge.³Anjeli rizo ti cu nga andaa ita ni agar i meri umbi jwa pke aga. Ecoru eri, kende eri mo’dida re pko ri di ani, pi nga tuwadu lidi meri ileni aga ri pi oda ra.⁴Anjeli nazo ri cu nga andaa ita ni agar i golo tuwadu aga pi idi iyi di ni aga, pi ecorukii eri. ⁵Meri anjeli iyi di ku’jo, “nyi anda-nyi aa, pi anda olure aa, mo’di ole rii-a’dusiku nyili le’jo nga ‘di pi ni dige ra. ⁶A’dusiku cukii eri ‘ba ole ri di pi nebia to, nyike a’ini eri mvule, ile atere a’ito rii. ⁷Meri ki’dori aka ku’jo, “anda, opi Rubanga opko to tuwadu rii, le’jo lalika nyidi gba pi anda.”⁸Anjeli suzo ri cu nga andaa ita ni nga ri itu ge, e’be ake itu ni mori’ba lujwa zo asi si. ⁹Alujwa a’i vu asi si kolo ile si, pi lu’dakii Rubanga aru, andaa ni mori to juwe ‘di pi ni dige rii. Rukii a,i a enjikuru kusa kekii yayi andaa ni kuru.¹⁰Anjeli touzo ri cu nga andaa ita ni agar i komi keri di anyukwa ile di ni dige, pi vu ini aku andaa keri cwi. Lunyakii a’i a leda lajwa ile si. ¹¹Lu’dakii Rubanga ni ru’buge ri a’i a lajwa ile si pi bi a’i a ruge ri si, pi adi akii imgbe enji a’idi ni ruka.¹²Anjeli aziyazo ri cu nga andaa ita ni nga ri golo amgbugo lungwele furati ri ni aga. Enju iyi na to dudu kawi leti opi evo’ba itu a efure ga lele ri ni ga si ni. ¹³Mande endi andi na kelende udu ani ekwikii ini amgbugodu ri nit i ge si, pi anyukwa ti ge si pi nebi enjo ri a tige si. ¹⁴A’i ile endi ori injwi nyumanyuma ede’ba ri pi sii. Kuvokii opi cu dige tuwadu ri pidi dudu kemukii a’i a pa kare alu ga o’ja opi atere tuwadu ri a o’du amgbugodu ri ni.¹⁵(nde! Memu ogu ani! Mo’di olure baba ri anda loso to, bongu andaa di kolu andaa ru ge rii dudu kufu langwe bongo ako ku dinja kudi andaa ni ku.) ¹⁶Emu a’i kare lungwele yude’ba tis i amagedoni ri ni ga.¹⁷Anjeli tuderizo ri cu nga andaa ita ni nga ri oli nga. ‘Di a vu ga uduku enga zo rubanga di ni aga si pi komi keri di ni ga si ku’jo, “diadu loko wo ra!” ¹⁸Vu lagu, ‘u, pi iyi lovi ofe, pi vu oyoru opko si-zwa vu a royoka tuwadu ra e’doru ‘ba bizo vu di ge ri ni nga, vu a royoka ‘di amgbu pi opko ambamba. ¹⁹E’i ambugodu ile lacwi ewo na si, pi ‘ba juru tuwadu di ongu pi. ‘di a vu ga Rubanga era babuloni ni ‘ba magbugo ri, pi andaa ke ‘ba ileni kubaya gare de andaa anga ni vino sir ii.²⁰Runga tuwadu legwe di, pi saa ‘be tuwadu ‘e iyo. ²¹Swi rongo kuse kilo mudi tour i ejo ‘ba dige ru’buge si. ‘ba lu’dakii Rubanga ni lamgba swi di ilesi a’dusiku lamgba ile lamvu pi.

Chapter 17

¹Anjeli aluzo anjeli tuderi ita tuderi ile ni oko’ba emu’jo mani, “emu adi, mamu me’dete nyini le’jo lalika awuzi amba rire iyi karako ri adige ri a ruge. ²Opi vu dige ri edeki asa andaa to. ‘ba olu’ba vu dige ri pi emerikii ra andaa asa ni ira si.³‘di a vuga anjeli ile ngi ma pi endi aga mondi aga, pi naa mande izi ri anyukwa ika dige, anyukwa na runa tuwa gar u la’da injwi injwi Rubanga ni lu’dazo ri di si. Anyukwa ile di na tuderi o’jo na mudi. ⁴Izi ile su bongo lobule pi ika pi lusuru mula sure su ri di gare de nga andi andaa asa di si rii. ⁵Andaa andaga acwi ru pakwi na ruzure di rii; “babuloni ni amgbugodu rii, asa’ba tuwadu ni ende’i rii, pi nga bate di vu dige tuwadu ri to.”⁶Mande izi ile emesi de eri’ba okole ri di si pi ‘ba ‘dile ra yesu sir i di si. De mande andaa ni ma’u mgbe cwi. ⁷Ti anjeli ile ku’jo mani, “nya’u a’dusi? Mamu me’dete nyini le’jo ruzure di izi ‘di a ruge pi anyukwa andaa ni ngire ri a ru ge to ra, anyukwa di tuderi pi o’jo mudi ile’i.⁸Anyukwa nyaa ndele ‘di esu lidi, ti diadu iyo, ti kumu kefu ‘ba tin a lokore ku ri ni a si. Kumu kuzi andaa ni ‘dile. A’i ‘ba olu’ba vu dige, a’i ru a;idi acwi kuru buku lidi di niga redozo vu binga-a’i vo ka’u cwi de kundekii anyukwa anda olure lidi, pi mu da ra pi mure emure lidi rii na’i.⁹Nga ‘di kule uje ciri to rii. Di tuderi ile’be tuderi izi ile a rire ga rii. ¹⁰A’i saa opi tuderi. Opi tour i laga pi, alu na adi aa, zina ri adi esakuru, de kesa ra andaa kumu kolu ga isa.¹¹Anyukwa anda olure lidi, dare ra ri anda’i saa opi orazo rii, ti andaa ni opi tuderi ri a lele ga pi anda kumu dare ra.¹²O’jo mudi nyaa ndele ile a’i opi mudi adi esukii keri kuru rii, ti vo kesukii mori oluzo opi du saa ni mi alu kare alu ga anyukwa ile to. ¹³A’i ‘idi ‘boro a’i lara alu, vo kazikii a’i a mori tuwadu anyukwa ile ni. ¹⁴Vo ku ku’jakii bilo angwa to. Ti bilo angwa kumu kuzwa a’i ra a’dusiku andaa ni opi opi di’i pi kabaka kabaka di’i-ongu ‘ba andaa lungwele pi ovile a’i'ba ri aa andaa to.¹⁵Anjeli ile ‘jo mani, “iyi nyaa ndele ile, bate zi ile a rire ga ile, a’i ‘ba, laki, vu pi ti karako.¹⁶O’jo mudi nyaa ndele ile-a’i pi anyukwa ile to vo kevukii bate zi ile ra. Vo le’bekii andaa ni konyi ako pi ndoloma, vo kunyakii andaa run i iza pi kudukii andaa ni pi asi si. ¹⁷A’dusiku Rubanga ‘ba a’ia asige duku kedekii nga andaa lele rii ka’ikii a’i a opko vu zwazo ri ni kezo anyukwa ileni kusadu ko saa le’jo Rubanga di a atenga.¹⁸Izi nyaa ndele ile andaa ni ‘ba amgbugodu ile ‘i opi vu dige tuwadu ri ni zware ri’i.

Chapter 18

¹‘Di a vu mande anjeli zi kesi vuru ru’bu gesi. Andaa opko laga pi, pi vu’e ingwe andaa yayi si. ²Andaa u’duku asi ri si ku’jo, “de wo ra, ‘de wo ra, babuloni ni amgbugodu ri ‘de wo ra! Ecoru kare ori andi ri ni oluzo, kare luruzuzo endi andi ri pi ni pi ariinji lele ku andi ri pi ni. ³A’dusiku ‘ba tuwadu vu dige ri mvukii vino andaa vico asa di ri ra. Opi vu dige ri edekii asa andaa to ra. A’i ‘ba ede di vu dige ri pi ecorukii koroni mori andaa di oluzo lidi ovi asa di ani ri si.⁴Ongu meri u’duku zi ru’buge si ku’jo, “anyevo andaa ni aga si pi, anyi ‘ba madi, dudu anyemuru andaa enji to ku, anyidi juwe andaa di ni esu to ku. ⁵Andaa enji emuru sa ko oru kende ru’bu ani, pi Rubanga era anda ovi injwi ri ra. ⁶Lokwe andaa ni ovidu andaa lokwezo’ba zi’ba ni ri ani, ongu lokwe andaa ni vu ri nga andaa edele ri si; kubaya andaa ocwale ri ni aga ocwa laka ko’biru vu ri.⁷Ovidu andaa ocwa kezo andaa ni andaa nga sir i ani pi duzo lidi ovi oru ri sir i ani, ke laka icandi nja pi asi lazwa nja to. Adusiku andaa ku’joo andaa asige, “mari kerizi ani; ma awizi ku, pi mamu meri owu loro alu sa ku. ⁸Andaa juwe kumu kesa vu alu si; da, owu loro pi abiri gumbere gumbere to. Avo adu ni asi si, a’dusiku opi Rubanga ni opko, ongu andaa ni sa mo’di andaa le’jo ni lalire ‘i.⁹Opi vu dige anda asa ede’ba andaa to pi ernji’ba andaa to ra ri vo kowu andaa gwezo rii na ‘i. ¹⁰Vo kedekii liku, korikii andaa recondika si ku’jooki, “ululu ‘ba amgbugo ilesi, babiloni ni ‘ba amgbugo ile’i! a’dusiku saa alu aga papala nyaa lamgba esa ra.”¹¹Ede’ba vu dige ri kowukii andaa si, an’dusiku mo’di okozo andaa lezile ri ni gere na iyo ¹²Okozo mula sure su ri di, pi aya ingwe, oni weli opko, miyo sure miri miri, bongo dabaloni, bongu lo’bule, bongu nailon, bongu ika, kwe tuwadu agi ngure viya ri, okozo tuwadu edele laa si si ri, okozo tuwadu edele kwe weli oru ri si ri, edele mulaika risi ri, edele aya sir i, pi oni sure su ri si ri, ¹³Erua tubi ‘dizo mgbimgbi, ‘be iswe, odu ngure viya ri to, vino, odu, irafu gamia di, bilo, kusani andaa gadigadi to, opigo ‘ba di mgbo ri to tuwadu’e iyo, ongu mu esuru ku!¹⁴Kwe o’a anda nyaa ndule nyaa opko tuwadu si ri’e iyo, pi esuru idi ku. Nyaa lidi ovi oru ri nyaa yayi to tuwa’e iyo.¹⁵Ede’ba reco’ba koroni okozo andaa dipi ni lezi’ba ri siri vo kedekii lolu andaa di si ori andaa recandizo ri di si, kowukii pi kungokii owuloro u’duku oru ri si. ¹⁶Vo ku’jooki, “wululu, wululu ‘ba amgbugo anda lurusure bongu dabalani ingwe si ri ni, pi bongu lo’bule si, pi bongu ika ri si, pi mula sure si ri ni o’ire, oni sure su ri to rii! ¹⁷Saa alu aga papala limi dipi tuwadu enjiru ra. “Amba tuwa i’bo rongo ri ni lazi’ba, pi ‘ba piye meri di to pi’ba i’bo lazi’ba to, a’i lidi a;idi tuwadu atiru meri ruge ri to, edekii lolu.¹⁸Ojwakii u’duku si de ndekii asika andaa gwezo rii na’i. ku’jokii, ‘ba ingo’i o’bile’ba amgbugo ‘di to rii?” ¹⁹Tukii futu a’i a dige kudikii owu owu loro si, “wululu, wululu’ba amgbugo ileni a’dusiku a’i tuwadu andaa a’ia i'bo laka meri agar i ecorukii koroni andaa limi si. A’dusiku saa alu aga enji andaa ni ra. ²⁰“Anyanjori andaa si, anyi ru’bu, anyi’ba a’i'ba, maju nebia to, a’dusiku Rubanga lokwe le’jo lalika anyidi andaa di ge!”²¹Anjeli oni kende oni anya ‘izo ri ni pi kudi waa meri umbi jwe pke aga kudi’joo, “ovi ‘di ani, babiloni ni’ba amgbugo ile avo awaa vuru mori si, pi avo ande andaa ni idi ku. ²²U’duku longolongo o’di pa’ba di, longo lungo’ba di to, pi nyamulere luva’ba ture to ri avo eri nyaa aga idi ku. Vodo ovi mgbimgbi vo esuru nyini aga idi ku.²³Ingwe lamba di mu ‘jivu nyini aga idi ku. U’duk mo’di izi gere ri di pi zangwa gele ridi to avo eri nyini aga idi ku, adusiku ede’ba nyidi a’i opi vu dige ripi ni’bonji ‘i, ongu nyaa ule si alunjwa ‘ba vu ²⁴dige ripi ra, pi eri ‘da tuwadu ‘dile vu dige ri di to.

Chapter 19

¹Nga ‘dipi a vuga meri u’duku ‘ba amgbu di ani ru’buge ku’joo, “Haleluya. Lari, yayi opko to kolu ama Rubanga ni. ²Andaa le’jo lalika anda pi gba, a’dusiku andaa li le’jo batezi amgbugo ile a dige ra, andaa ni anda’ba vu dige ri ni enjire andaa asa sir ii. Andaa lokwe andaa’ba ole ri a eri anda izi ile a cule ri ni ti ra.³‘jokii ongu idi, “Haleluya! Asika kunga andaa dige tadu.” ⁴Amba mudi ri a limbi su pi anyukwa lidi suri to jokii vuru rukii Rubanga rire komi keri di ileni dige ri. Ku’jookii, “Amen. Ida dini, Haleluya!”⁵Ongu u’duku eriru komi keri di ni gas i ku’joo, “Angecu ama Rubanga ni, anyi andaa opi, anyi andaa run i ori’ba ri, ‘ba amba ku pi ‘ba mori to rito.”⁶Ongu meri u’duku keriu kende’ba karako ni u’duku, kende iyi fula ni u’duku ani, pi kende iyi lovi a’uzo ri ani, ku’joo, “Haleluya! A’dusiku opi kuzwa vu ni, opi nga tuwadu zware ni rii.⁷Kulee akanjorukii pi akolukii asi i'bwe to, pi akukekii andaa ni yayi a’dusiku karama ali bilo angwa di andaa lomuruzi to ri esa ra, pi andaa lomuruzi o’baru baba. ⁸A’i andaa ni lurusuzo bongu ingwe sure su ri si” (a’dusiku bongu ingwe suresu ile andani i'bu anda ‘ba okole ri di’i).⁹Anjeli ile’jo mani, “cwi nga ‘di vuru; “a’i anda loso to’ba lungwele ra karama ali di bilo angwa di ni gar ii.” Ongu andaa saa ‘jo mani, “le’jo ‘dipi a’i le’jo gba Rubanga dii.” ¹⁰Ma’de vuru andaa paga laru kerega andaa nit i andaa ku’jo mani, “Ede nga ‘di ku! Ma nyaa opigo rezi ‘i pi nyaa adiinji lelega sadeni yesu di a vu ni oko’ba rii. Ke laru Rubanga ni, a’dusiku sadeni yesu a ruge ri endi le’jo ne’bia angele ri dii.”¹¹‘Di a vuuga mande ru’bu awiru mgbo, pi mande laka kusani ingwe. Mo’di rire andaa dige ri ru na alungwee mo’di egeni wa pi gba’i. andaa kalali le’jo anda si pi ku’di o’ja saa anda si. ¹²Andaa mi ni ekwi kelende asi ni leda ani, pi andaa dige tegia keri di karako. Andaa ru acwi andaa ruge mo’di zi nire na iyo, te andaa’i papala. ¹³Andaa kusu bongu azo sule eri aga ra rii, pi andaa ru alungwee le’jo Rubanga dii.¹⁴Mundara ru’bu di ko andaa vu orikii kusani ingwe ripi ni dige, lusukii bongu ingwe sure su pi okole rii. ¹⁵Iligo belengu losi efu tin a nigasi kugandu’ba vu tuwaduu di du vuru, pi andaa kumu kuzwa a’i bele aya di si. Andaa kumu kujwi vino ni iyi’bu vino ni iyi jwirega ri ni ga angala Rubanga di amgbugodu ri si. ¹⁶Acwi andaa ru andaa bongu azo ile ni ga pi andaa meli ni ga; “kabaka kabakaa di pi opi di”¹⁷Mande anjeli ede itu aga. Andaa lungwe nga u’duku oru ri si ariinji lafe’ba oru si ri pi ni, “anyevo, anyemuru kare alu ga lonya karama amgbugodu Rubanga di ni ga. ¹⁸Anyevo anyinya opi ni iza, mundara di se’ba ni iza, iza’ba opko ri dii, iza kusani di’ba a’i ni tu’ba ri pi di to, pi’ba tuwadu ni iza, a’i di mgbo’ba pi ‘ba opi ri to, ‘ba mori ako ri pi di’ba mori to ri pidi ro.¹⁹Mande anyukwa ile opi vu dige ri pito a’i a mundara to. Kemurukii ‘jarega mo’di kusani ture ri ni ruge andaa mundara to. ²⁰Ako anyukwa ile cwi kare alu ga nebi enjogo ile to, nyuma nyuma edere andaa andaga ile’i. nyuma nyuma ‘disi andaa lunjwa a’i alama anykwa di ile ni esu’ba ri du pi a’i andaa eno ni ru’ba ri to. A’i rito tuwa awa a’i lidi du meri aside gwere ile ni aga.²¹A’i zi’ba ri pi alu’di iligo belengu engare mo’di kusani ture ri ni tige si ri si. Ariinji tuwadu ri nya a’i a iza ru oda’ba ra ri dii.

Chapter 20

¹Ongu mande anjeli alu kemu ru’buge si. Andaa ni muftaa ‘ba ali lokore ku ri di to, pi andaa ko nyori amgbugodu andaa diga. ²Andaa ko ini monigo ile, ini oku ile’i, andaa ni lungwele sitani’i rii, ombe andaa ni cwi kinya alifu alu. ³Andaa wa andaa ni pi’bu ali lokore ku ri ni aga. Andaa la’bu tin a cwi pi ombe cwi. ‘Dii dudu andaa kate du idi ku’da vudige ri ni lungwazo kusa ko kinya alifu alu koloko pa. ile a vuga, avo ayu andaa ni ra saa gaangwadu aga.⁴Ongu mande komi keri di karako. ‘Ba ori’ba di na pi ni ga ri ake a’ini opko le’jo lalizo. Ongu sa mande’ba andaa oli a’i adi ra sadeni yesu di si pi le’jo Rubanga di si ri pi endi. Rukii anyukwa ile kuru kesu andaa eno’i sa’i, pi gakii imgbe alama ‘baka a’i a andaga kusa a’i a diga. Enjikii lidi, pi zwakii vu kare aluga yesu to kinya alifu alu.⁵‘Ba zi’ba ra ri adi enji da asiku kusa ko kinya alifu alukate pa. ‘Di enjika da a si atizo rii. ⁶A’i anda loso pi ole enji’ba enjika atizo ri ni aga rii! A’i ‘dipini ru ge da vu erizo ri mori ako a’i a ruge. Vo kolukii’ba nga azi’ba Rubanga ni ri pi’i pi yesu ni ri pi’i ongu vo kuzwakii vu yesu to kare aluga kinya alifu alu.⁷De kinya alifu alu kolokora, avo ayu satani ni pi mabusu ge si. ⁸Andaa kumu kumu ‘ba olu’ba vu ni gbungu su vu digeri pi ni lunjware ga-gogo pi magogo to-kezi du a’i o’ja amgbugodu ileni ga. ‘ba ile vo kolukii yayadu cinyakwi meri tiger i ani.⁹Vokii vu je’be vudige ri ni ga si pekii kare ‘ba ole ri a rutarega ri cwi. Ti asi enga ru’buge si pi du a’i tuwadu pi. ¹⁰Sitani ni a’i ni lunjware ri, awa meri asi di gwere kibiriti si ri ni aga, kare awa laka anyukwa, nebi enjo ri to rii. Avo ecandi a’i laka tadu ini pi itu to.¹¹‘Di a vuga mande komi keri di amgbu godu ingwe, pi mo’di rire diaru ri to. Vu ru’bu to fe pi andaa andaga sit i kare’e iyo a’i ni vozo laka. ¹²Mande ‘ba oda’ba ri, ‘ba amba ba amba ku ri to-edekii komi keri di ile a andaga, pi awi buku ra. Ongu awi buku zi-buku awile ‘dii buku lidi dii. ‘ba oda’ba ile alali le’jo a’i a dige viru vi nga cwile buku ilepi ni aga ri to, viru vi a’i a i'bu to.¹³Meri eke ‘ba ada’ba ra andaa agar i pi. Da saa pi kare ‘ba ada’ba ra ri kolu ri to ekekii’ba oda’ba ra olure a’i ni aga ri pi, pi’ba oda’ba ra ile alali le’jo a’i a dige viru vi nga a’i a edele ri to. ¹⁴Da pi kare ‘ba ada’ba ra ri a olurega ri to a’du awa a’i meri aside ileni aga. ‘Di andaa ni da rizo rii-meri asi dii. ¹⁵Mo’di ru esule acwi buku lidi di ni aga kuru ri awa meri asi di ile ni aga.

Chapter 21

¹‘Di a vuga mande ru’bu u’di vu u’di to, a’dusiku ru’bu ati ri vu ati lagakii pi, ongu meri saa’e iyo. ²Mande ‘bu u’di, yerusalem ni u’di, esire vuru ru’buge Rubanga di si rii, ede baba zangwa lomuruzi edele agoo ni o’du lage di sir i ani.³Meri u’duku amgbu enga komi keri di ni gas i ku’jo, “nde! Kare Rubanga olurega ri diadu ‘ba to, pi andaa kumu kolu a’i to. Vokolukii andaa ‘ba’i, pi Rubanga ni gba ri kumu kolu a’i to, pi andaa kumu kolu pi a’i a Rubanga’i. ⁴Andaa kumu kefu minda pi a’i a mige si, pi da kumu kolu iyo, kusa asi lajwa, owuto, lajwa to kolu iyo. Nya tuwadu oku ri loko ra.⁵Mo’di rire komi keri di ile a dige ri ku’jo, “nde! Mede nga tuwadu u’di.” Andaa ku’jo, “cwi ‘di vuru a’dusiku le’jo ‘dipi egenile war i pi’i ongu gba saa.” ⁶Andaa enjaru ku’jo mani, “nga ‘dipi ederu ra! Ma nga tuwadu nit i e’dore pi ekore’i, e’dore pi ekore’i.⁷mo’di o’ja zware raa ri kumu kesu nga tuwadu ra, pi mamu molu andaa Rubanga ‘i, pi andaa kumu kolu maa ngwa ‘i. ⁸Ti a’i ‘ba ari ri, ‘ba a’i ako ripi, ‘ba injwi kanya, ‘ba balu’di’ba, ‘ba asa, ‘ba ule, ‘ba eno elegi’ba eno ni, pi ‘ba enjo tuwadu to, a’i a kare kumu kolu meri gwere asi kibiriti si ri ni aga. ‘Di andaa ni da vu rizo rii.”⁹Anjeli alu tuderi ri ni aga emu mo’di, andaa ni ita tuderi gare de juwe tuderi mure emure vule ga rito rii, kujo, “emu ‘dia. Mamu me’dete nyini lomuruzi, bilo angwa izi’i.” ¹⁰Ongu andaa ngi ma pi endi aga ‘be amgbu godu azo ri ni dige e’dete mani ‘ba okole yerusalemu ni esire vuru ru’buge Rubanga di si rii.¹¹Yerusalem ni yayi Rubanga di to, pi andaa suka kende oni sure mirimiri ri ani, kende oni sure miyo miyo ri ani. ¹²Gangi na amgbu godu pi azo oru koti na muudi limbi ri, anjeli mudi limbi ri kutee ni. Koti ilepi ni ga si alucwi ‘bonji Israel di mudi limbi ri ri pi a ru’i. ¹³Itu a efurega lele si koti na, oru lele si koti na vuru lele si koti na pi itu a efurega lele si koti na.¹⁴Ari ‘ba ile di pa na mudi limbi ri, acwi a’i a ruge ru ma’ju mudi limbi ri bilo angwa di ripi’i. ¹⁵Mo’di loro’jore mato ile ko tali diga edele mula sure su ri si rii’ba ile ni o’bizo, andaa koti to, pi andaa ari na to.¹⁶‘Ba ile asi ewo na su tuwadu ri azo na viru andaa epka to vi. Andaa o’bi ‘ba ile tali ilesi azo na tali alifu mudi limbi ri (azo na, pi epka na to pi azo na tuzo oru ri tuwadu jojo). ¹⁷Ongu andaa o’bi ari na saa, epka aga na di pa mvu miya alu mudi su limbi su ovi ‘ba a nga o’bizo ri si (anjeli ile saa o’bi ovi alua ri ani).¹⁸Ari ile abi oni sure su wara lungwele jaspara ri si pi ‘ba ilea bi mula sure su ri si, miraya sure su ri ani. ¹⁹Ari na ni pa abi oni ovi mgbimgbi sure su weli na opko ri si. Oni atizo ri kolu curu ani, rizo ri kolu ru’bu ani, nazo ri kolu loteke, suzo ri sa kolu curu ani, ²⁰Touzo ri lokiri, aziazo ri ika, tuderizo ri lofara ‘dengele ani, arozo ri kolu ayise ni bi ani, dicaluzo ri sa kolu wara dengele ani, mudizo ri kolu lunyume, mudi limbi aluzo ri kolu ini tiri’bu ni ‘a ani, mudi limbi rizo ri kolu ika ndili.²¹Koti mudi limbi ri ile a’i tuwadu ede nga olure miyo sure su ri ani mudi limbi ri si, koti alu alu ede nga olure miyo sure su ani alu si. Leti tuwa’ba iledi ede mula sure su ri si, kende miraya ani. ²²Mandi ‘ba ileni aga zo Rubanga ni elegizo ri kuru, a’dusiku opi Rubanga niatere tuwadu ri bilo angwa to a’i zo Rubanga ni elegia laka ri’i.²³Itu pi imba to leru ku vu’jire ga ‘ba ile ni aga a’dusiku yayi Rubanga di ku’jivu laka ni, ong bilo angwa ni saa andaa ingwe’i. ²⁴‘Ba vu dige ri tuwadu vo kalawe ingwe ‘ba ile di si. Kabakaa vu dige ri tuwadu kuvo kezikii a’i a yayi laka. ²⁵Koti ‘ba ile di avo alu’bu ku itu, pi ini kumu kolu laka iyo.²⁶Kuvo kezikii yayi pi laru’ba vudige ri di ‘aru. ²⁷Ti nga injwi ri pi andi ri to vokwi ‘ba ile ni aga ku, ‘ba nga dinja di ni ede’ba, enjo lu’joba ri to vo torukii ‘ba ile ni aga ku. Te’ba ru cwile buku lidi di bilo angwa di ni agar i Kutorukii ni.

Chapter 22

¹‘Di a vuga anjeli ile ee’dete mani golo iyi lidi dii, iyi ni mi na pelere kususu mandara ani. Iyi ile kelu enga komi keri di Rubanga di pi Bilo angwa di to ²Kulu leti ‘ba ile di ni aga si. Golo ile ni baraga rilerile kwe lidi di aa, ku’a a’a mgbi mgbi mudi limbi ri imgba si. Kwe ile ni ibibi erua’ba suru vu dige ri ni zwazo lajwa lajwa aga si.³Ceni kumu kolu iyo. Komi keri di Rubanga di pi Bilo angwa di to kumu kolu ‘ba ile ni aga, pi andaa opi vo kede i’bu andaa ni laka. ⁴Vo kundekii andaa anda ra, pi andaa ru kumu kolu a’ia andati ge. ⁵Vu ini kumu kolu iyo, ‘ba vo le vu ingwe lamba diku kusa itu dii a’dusiku opi Rubanga ni mu ku’ji vu a’i ni ni. Vo kuzwakii vu tadu.⁶Anjeli ile ‘jo mani, “le’jo ‘dipi egenile wa pa gba. Opi, andaa ni Rubanga endi nebia di di’i, ezwe Andaa anjeli dudu ke’dete Andaa opi ai nga mure redere ire ri ra. ⁷Nde! Memu ezeze! Mo’di le’jo nebi di buku ‘di ni agar i a vu ni erire pi okore ri anda losoto.”⁸Ma gba yoani ni maa nga si meri le’jo di pima pi meri nga ‘dipi ma. De meri pi mande nga ‘dipi, ma’de vuru anjeli mani nga ‘dipi ni e’detere ile a paga laru kerega andaa ni. ⁹Andaa ‘jo mani, “Ede ileni ku! Masa ma opigo nyaa rezi’i, kare aluga nyaa adiinjini nebia rito, pi a’i le’jo buku ‘di ni agar i eri’ba pi vu nan i oko’ba rito.¹⁰Andaa jo mani,"Akalabu lejo buku nebi 'di ni agari ku, adusi sa'a esa wo ire ¹¹Mo’di anda ku ri, kenjaru nga andaku ri ni edeka to. Mo’di lidi ni ovi na andi ri kenjaru ovi lidi ni andi di ile to. Mo’di anda ri, kenjaru nga anda ri ni edeka to. Mo’di ole ri kulee kenjaru oluka ole to.”¹²“Nde! Mamu eze ze. Dide madi aa mato, mo’di alu alu lokwere ga kuviru nga andaa edele ri to. ¹³Ma le’jo nit i a re’doka pi lokoka na to’i, mo’di ati rii pi vule gar ii, re’doka pi lokoka.¹⁴A’i a’ia bongu ni jwe’ba ra anda loso to, duudu kuvo kolukii anda to kwe ni o’a lidi di ni nyare ga pi kwizo koti si ‘ba ileni aga. ¹⁵‘Ba loguge laongwe ri oke, ule, bate, ‘ba ‘ba lu’di’ba, ‘ba eno luruka ayo rii, pi ‘ba enjo leba pi lu’jo’ba ayo ripi’i.¹⁶Ma gba yesu, mazwe maa anjeli le’jo ‘di ni ngere ga nyini pi eklezia ni. Makwe ni zu pi otilele Daudi di’i, lelego kirijobi’i.¹⁷Endi ole ri lomuruzi to ku’jokii, “Emu!” mo’di le’jo ‘di ni erire ri kulee ku’jo, “Emu!” mo’di iyibi akole ra ri kulee kemu, pi mo’di lere ri kulee kesu iyi lidi di.¹⁸Ma’joo mo’di le’jo nebi ‘di ni aga ri ni erire ri ni; “de mo’di kenja ke’jo zi laka, Rubanga kumu kenja diaru juwe cwile buku ‘di ni aga ri pi. ¹⁹De mo’di zi ku’du pi le’jo zi’ba nebia di cwile buku di ni aga ri pi, Rubanga saa kumu ku’du andaa ewo kwe lidi di ni ga ripi, pi andaa ewo’ba ole ile ni aga ri to, cwile buku ‘di ni aga rii.²⁰Mo’di le’jo ngere nga ‘di pi ruge ku’jo, Eyoo! Memu ezeze.” Amen! Emu, opi yesu!” ²¹Tutu ama opi yesu kristu di kolu ba tuwadu to! Amen.