Anii: Bible for 1 Corinthians, 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Corinthians, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Luke, Mark, Matthew, Philemon, Philippians, Revelation, Romans, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matthew

Chapter 1

¹Yeesu aɖimi kǝ barǝ, Yeesu ayar na gǝŋ Ɖaʋɖa, na Abraham. ²Abraham aŋʋm Isaaka; N'Isaaka aŋʋm Yakɔɔbʋ; na Yakɔɔbʋ aŋʋm Yuɖaa na basaaka; ³Yuɖaa akar Tamaarɩ aŋʋm farɛɛsɩ na sara; Farɛɛsɩ aŋʋm Esrɔmʋ, Esrɔmʋ aŋʋm Araam.⁴Araam aŋʋm Aminaɖaabʋ; n'aminaɖaabʋ aŋʋm Nasɔɔn na nasɔɔn aŋʋm Salmɔɔ; ⁵Salmɔɔ aŋʋm Boasɩ anar na gǝŋ Rahaabɩ: Boasɩ aŋʋm obɛɛɖɩ, anar na gǝŋ Ruuti: ⁶Obɛɛɖɩ, aŋʋm Isaii; Nisaii aŋʋm Ɖaʋɖa. Na gʋpayarɩ Ɖaʋɖa aŋʋm Salomɔɔ Salomɔɔ anar na gǝŋ urii kar abʋŋapala:⁷Salomɔɔ aŋʋm robohamʋ: Rohamʋ aŋʋm Abiyaa: n'abiyaa aŋʋm Asaa; ⁸N'asaa aŋʋm Yosafaatɩ aŋʋm Yoraamɩ; Na Yoraamɩ aŋʋm Osiyaasɩ:⁹Osiyaasɩ aŋʋm Yoataam aŋʋm Akaasɩ n'akaasɩ aŋʋm Esekiasɩ; ¹⁰Esekias‌ɩ aŋʋm Manasee: Na Manasee aŋʋm Amɔɔ n'Amɔɔ aŋʋm Yosiasɩ; ¹¹Yosɩasɩ aŋʋm Yekoniasɩ na ba par halɩ saa nɖee ba kulo pɩ ashɛv na Babɩlɔɔnɩ ma;¹²Bakulo pɩ ashɛʋ na babilɔɔnɩ ma, kaŋkǝm na Yekonɩasɩ aŋʋm salatɩɛl; Na salatiɛl aŋʋm sorobabɛlɩ; ¹³Na Sorobabǝlɩ aŋʋm Abiyuɖi; Nabɩyuɖi aŋʋm Eliakim n'eliakim aŋʋm Asɔɔ; ¹⁴Asɔɔ aŋʋm Saɖɔkɩ, Na Saɖɔkɩ aŋʋm Ashiimu: Nashiimu aŋʋm ɛlɩuɖ:¹⁵Eliuɖ aŋʋm Eleasar: Eleasar aŋʋm Mataan: Na Mataan aŋʋm Yacɔɔbʋ: ¹⁶Na Yacɔɔbʋ aŋʋm Yosɛfʋ Marii ʋkur, Marii ɖe aŋʋm ka Yeesu Kristo. ¹⁷Tɔɔ na Abraham ace Ɖaʋɖa ɩlee aŋʋmɩ tǝb-nɩ-nan tɔɔ na Ɖaʋɖa ace nkǝlǝ ba kulo pɩ ace na babɩlɔɔnɩ ma, ɩlee aŋʋmɩ tǝb- nɩ-nan, tɔɔ na nkǝlǝ ba kulo pɩ ace na babɩlɔɔnɩ ma, ɩlee aŋʋmɩ tǝb-nɩ-nan.¹⁸Gɩ kiɖe ɖaa gasanaɩ‌ɕgasara naa ba ŋʋm Kristo ma, Yosɛfʋ aju ka anar Marii gɩ kɔbɩ kǝ ba ka na man aɖa na, na Marii aɖa na ncǝna, ncǝna nɖe ŋŋuro nsoŋsona kancǝna nji aɖa na ma. ¹⁹Ʋkur, Yosɛfʋ, ale ɖei ɖei karɛ na, ka na yɛɛ ɖoo na mɩ na, na atɔɔ nya waa anyantǝra lam nɩ shɛlɛm ʋɖǝn a paa yɔ na.²⁰Ɖaa a na faŋa faŋa galei gaɖe nɖi nɩ ma, na ɩkoyar amalaaɩka a lǝ nɩ gʋɖa nɩ waa: Yosɛfʋ Ɖaʋɖa ʋpur paa lee shika waa: atɔɔ Marii gɩka na, aɖʋwaa: Ʋpi nɖee aɖa na acǝna ma, ɩɖoo na ŋŋuro nsoŋsono. ²¹Ataaŋʋm ʋpisoro naa aɖʋ nɩ ŋyɩda waa Yeesu; anaa fʋra asamaa atǝɖǝ nɩ ambɔnɔ.²²Ɩŋunii ɩtu lee ɖaa ɩkoyar alǝ annabi alǝ ma. ²³Kiɖe ma ʋpigii nɖee ka yɔ ʋsoro na ma, ataa da na ncǝna ŋʋm ʋpisoro, naa baɖʋnɩŋyiɖa waa Emanuɛl kaashɩ na gǝŋ waa: Gaja gaɖa atasul.²⁴Yosɛfʋ aŋǝnǝ ma, na alee ɖaa ɩkoyar amalaaɩka a lǝ nɩ ma, na atɔɔ akar aɖʋ asul. ²⁵Ama nan ɩkǝ ba man aɖa ayɔ na, halɩ apɩ tɩ ŋʋm ʋpursoro, na aɖʋ nɩ ŋyɩɖa waa: Yeesu.

Chapter 2

¹Ŋkǝlǝ ndee ba ŋʊm yeesu bɛtlɛhɛm yʊdaa ma gʊyar, herod a saa na mage ma na ba duo na gaja ka laŋ apl yerusalɛ m na ta ba wàà. ²"Ŋka na ba ŋum yʊdaa k'agʊyari gɩ ŋǝ agɩ ŋɔripi gaja ka laŋ na gɩ pɩ gɩ lee nɩ bɔɔta". ³Gʊyaril herod arǝŋǝ gǝŋ ma na ade na yerusalɛm k' aŋpa nŋu nii bʊci ne ʊpɩɛ.⁴Na herod awala ba sara laa ja k'adi ba ja na bapɔŋʊn ja naa ataba pɩ waa ŋka na ba bʊŋa lǝ wàà ba tǝ ba tɩ ŋum kristo. ⁵Na ba lǝ nɩ waa bɛtlɛhɛm yʊdaa k'aja adʊ waa daa aŋdebi a ŋʊn ma na gǝŋ. ⁶Akɩ bɛtlɛhɛm nɩ adʊ waa akɩ nɩ na ndi yar ndee a naa taŋo a ma samaa israɛl kǝba pi ma a naa dʊwo na ma.⁷Ŋkǝŋ na herod a yɩda mage ma na ʊlugu nɩ naa ataba pɩ duo paŋa na gɩŋɔripi gɩde gɩ duo. ⁸Na alǝ pl wàà kʊla ma acǝ yersalɛm ɩta kpa ŋkǝŋ yɛyɛ ma ʊpi de gɩ shɛbʊ ɩta ŋǝ nɩ kǝwa ma apɩ tɩ lǝ amʊ naa amʊ gboo ma cǝ tɩ lee nɩ bɔɔta.⁹Ba rǝŋǝ gʊyarɩ aga lei boŋo ma na ba tǝwǝ ba gasana na gɩŋorɩpi ngɩ dee ba ŋǝ gaja ka laŋ ma gɩtɔnɔ ashee pɩ halɩ gadu ngadei ʊpi de ada ma. ¹⁰Ba ŋǝ gɩŋɔrɩ pɩ ma na bʊcine ʊkǝr.¹¹Na ba kpa gafala nɩ bɔɔta na ba tine bʊfǝlǝ n'aa alee nɩ gʊjɔɔ wura tʊlaarɩ, na sɩŋnaarla. ¹²Gʊda nɩ na gaja galǝ pɩ waa ba paa kǝwa acǝ herod sul na gǝŋci ba kǝ na ʊnyɩca fɔlɩ acǝ baŋpa nɩ .¹³Ba kǝwa acǝ baŋpa nɩ boŋo ma nagaja a malaɩka afa ŋa agʊlɔ josɛf gʊda nɩ n'alǝ nɩ wàà ta ayide laŋ atǝwa ʊpi na anar acǝ ejypt da ŋkǝŋ halɩ saa ndee ma lǝ kɩ waa akǝwa pɩ ma adʊ waa herod taa yɛ waa akǝ ʊpi nde. ¹⁴Gɩjbɔŋɔ gɩde jɩ josɛf ata atǝwa ʊpi na anar na shɛʊ ejypt. ¹⁵Na ba ŋkǝŋ halɩ herod abʊce nde pala ka na ndi yar agalei gakpe daa andobi alǝ wa ejypt nɩ na nyɩda ampi ma.¹⁶Herod arǝŋǝ wàà mage mana baki de de fɔi akǝwa shɛu ba mpa nɩ ma na a cam ʊnyana paa n'aa atǝm acǝ bɛtlɛhɛm k'ampa nɩ na ka bʊ pa pirl nɩ wàà ba cǝ atɩ kǝ bapi madaei kǝba k'ana wʊda bʊnyɩʊ ma na mbadei kǝba k'ana wʊda bʊda bʊja bʊja bʊnyiʊ na ma tǝa daa saa ndee mage mana ba lǝ waa bade ba ŋǝ gɩ ŋɔri pi ma.¹⁷Alǝ sʊra nde lee ka deidei na galeii andobi yermi acee bʊŋa lǝ ma ¹⁸."Waa gɩ rǝŋǝ ʊwǝlǝ na gaka gabʊmbɔnɔ na ʊbeleŋshi rama nɩ rashɛl tɩ yu bapur laŋ naa bǝla ʊpǝlu pǝlu adʊ waa kǝba kɔɔ da na".¹⁹Herod aci ma na gaja a malaika a faŋa agʊlɔ ashee josɛf gʊda nɩ egytn k'ampanɩ naa lǝ nɩ waa: ²⁰Ta yide laŋ naa tǝwa ʊpi na anar naa akǝwa cǝ israɛl kaa tǝna nɩ adʊ waa bɛrɛ mba dei dei ba yɛɛ waa ba laa ʊpide aŋuro ma ba ci. ²¹Na josɛf ata naa tǝwa ʊpi na anar naa kǝwa cǝ arshelo jɩ ka gɩyarɩ.²²Ama arǝŋǝ waa arshelo jɩ ka gɩyarɩ yu daa ayar herod aŋkǝm ma na asampǝna ɩkpar nɩ daa akǝwa cǝ ma gaja galǝ na nɩ gʊda nɩ galilee. ²³Na ashɛʊ acǝ tɩ sǝ mpa ndee ba na yida waa nasarɛ ma gani galee ka galei ngadee andobi abʊŋa lǝ waa nasarɛ t k'aja na ba yida nɩ nia.

Chapter 3

¹Kasaa ɖe na Yohana amǝnakabʋto aɖoo na lee waasu Yuɖee kʋteru nɩ. ²Na lǝ waa: fʋba ma nɖawa Gaja kaayaritǝna gasǝla. ³Yohana a galeɩ jɩ‌ɕannabi ɩsaye abʋŋa lǝ, nkǝlǝ, ana lǝ waa: Ʋɖǝn ʋwǝlǝ ʋɖoo na ʋteru nɩ waa: Pɛmpɛŋɛ ma ɩkoyar ʋnyɩŋca, tǝkrǝ ma, ʋtǝŋǝ.⁴Yohana ɖe kara ɩraakum kɩsana katoko arum bɛlɛtɩ ansǝl. Ʋjɩʋɩ anajɩ ma na gǝŋ atrǝma na gʋkɔrɔ gʋŋɔŋja. ⁵Yerusalɛm na Yuɖee nakɩkarakaraɩ ɩda asǝla na yurdɛɛ kaato ma, baɖe ba tɩ pɩ a sul. ⁶Baɖe ba tɩ laa bambɔnɔ na lǝ aɖe tɩ mǝna pɩ bʋto yurɖɛɛ kaatonɩ.⁷Ama Yohana aŋǝ waa: Faniisi na Saɖuusɩ kǝbaja tuutuuma ba tɩ pɩ abʋtomǝnaka ma, na alǝ pɩ waa: Pere ka bʋsheme baja anyɩn, aŋa cere ka anyɩn waa ɩcuu Gaja kʋnyana. ⁸Ŋʋm ma ɩpi ɩ ɩna faŋa waa ɩlafʋ nɖawa ma, ⁹Paama shee anyɩnalɔ ɩja waa ɩlee Abraham bapur na. Ntɩ lǝ anyɩn waa: Gaja gatɩ gasǝra atɔɔ atala nɖe apra Abraham bapur.¹⁰Nfalʋ nɖa ayo kaŋkǝmǝ boŋo: Ayo nɖee kɩ na ŋʋm ɩpi ɩsoŋsono na ma, ba tɩ ba sɔɩ abǝɖa ʋtonu nɩ. ¹¹Amʋ ntɩ mǝna anyɩn bʋto na faŋa waa ɩfʋba nɖawa: Ama nɖee atʋnapɩ amʋŋkǝm ma awǝɖa ɩko awumʋ, kǝ ma sim baa cei ma kur atǝn akara aŋkɔdɔkɔɖɔ kŋlɔ na. Ʋni naa mǝna anyɩn na ŋŋuro nsoŋsono n'ʋtonu. ¹²Atoŋo ɩŋumka agʋnyɛ nɩ, Na ŋum, Ataa laa blee kɩpi ɩsoŋsono aɖʋ agʋwʋloŋo nɩ naa atɩʋ ŋŋɔ ʋtonu nɖee kʋ na ci ayɔ na ma nɩ.¹³Yeesu ɖoo na Galilee ace Yurɖɛɛ kaato nɩ Yohana sul waa amǝna nɩ bvto. ¹⁴Ama Yohana, na lǝ waa: Amʋ na ɩshɩɛ waa: ma pɩ amǝnamʋ bʋto na kɩkɔɔ na pɩ amasul! ¹⁵Na Yeesu abue nɩ waa: Pala gɩ lee gǝŋ, aɖʋwaa ɩsim waa gɩlee bʋkɔɩ bʋtǝŋǝ ma. Na Yohana arǝŋǝ na nɩ.¹⁶Nkǝlǝ ba mǝna Yeesu bʋto, naa aɖoo bʋto nɩ ma, na nɖǝla ntine alaŋ, na aŋǝ Gaja kaŋŋuro nrgǝ n'alaŋ ɖaa alikuku ma, a laŋ. ¹⁷Na ʋwǝlǝ ɖǝn, ʋɖoo n'alaŋ, alǝ waa: Nɖe a lee ka ampi asɔlɔka, alaŋ na nɖʋ amʋciŋsɔlɔka.

Chapter 4

¹Ŋŋuro nsoŋsono nce na Yeesu ʋteru nɩ ɩbɩliishi atʋŋa nɩ. ²Akʋr ganɔ ɩshile ɩshɩnyɩʋ gɩjibɔŋɔ ɩshɩnyɩʋ nákɔmɔ ɩkpa nɩ. ³Nkǝŋ na atʋŋaka ŋǝ akǝm asǝla na nɩ a lǝ nɩ a lǝ nɩ waa: Ɩta jɩ waa ʋlafʋ lee Gaja ʋpur, shee ganɔ atala nɖe ɩpra ʋjɩʋ. ⁴Na Yeesu abuye nɩ waa: Baŋɔn waa: Kɩ lee vjɩʋ kanɖǝnɖǝn ʋna shee arɛ alaafiya na, ama bʋlee ɩ bʋ na ɖoo na Gaja kannɔɔ ma, bʋ na shee alaafiya.⁵Na ɩbiliishi a tɔɔ nɩ ace na cɩrɩ cɩrɩ kampa nɩ naa a tǝr nɩ ʋnyiŋu kaafala gabʋmbɔnɔ kanɖilaŋ alaŋlaŋ. ⁶Na lǝ nɩ waa: Ɩta jɩ waa ʋlafʋ lee Gaja ʋpur, ta ajim atǝn; Aɖʋwaa: Ʋŋɔn lǝ waa: Ɩkoyar ataa shee ganɔ amalaɩka mana ganɔ akalaŋ, basaakɩ atǝŋ naa akʋkei ʋpaatɩ ka ntala na.⁷Na Yeesu alǝ nɩ waa: Ʋŋɔn lǝ waa: ka gbɛɖɔ atʋŋa Gajaɩ galee akɩ ma na. ⁸Nkǝŋ na ɩbiliishi akɔɔ tɔɔ nɩ ace na gʋbʋnʋ ɩ gʋshemelaŋ kanɖilaŋ naa afaŋa nɩ‌ɕɖulinya aŋunii ka bʋyarɩtǝna nakɩmaana na kɩ kʋmʋ, ⁹N'aa lǝ nɩ waa: ʋta kʋr atǝn alee mʋ bɔɔta, ntɩ ma sheekɩ ayɔkɔ ɖe ɩŋunii.¹⁰Na Yeesu a lǝ nɩ waa: Sheetaanɩ bɔ akʋʋlɔ afǝl! Aɖʋwaa ba ŋɔn waa: Ɩkoyar Gaja anɖǝnɖǝn na akur atǝn a lee nɩ bɔɔta, naa lee antǝma. ¹¹Nkǝŋ na ɩbiliishi afǝl apala nɩ, na malaika ba pɩ Yeesu sul na lee antǝma.¹²Yeesu rǝŋǝ waa ba pɔɔ Yohana nku ma na abɔ agʋlɔ ace Galilee. ¹³Na atǝbǝ Nasarɛɛtɩ, a tɩ ɖa kapɛrnahum, asǝla na teenku, Sabulɔɔ ni na nefʋtalii kɩ kara kara nɩ,¹⁴Naa galeɩ annabi isaye abʋŋa lǝ ma, ɩ lee: ¹⁵Waa: Sabulɔɔnɩ naa Nefʋtalii, kɩ karakaraɩ ɩsǝla na teŋku ma, na Yurɖaanɩkaato kaatǝna, na Galilee, na Yantii ma na. ¹⁶Samaa ɖe abʋŋa sǝ nkomo nɩ ma, A ŋǝ ʋkaɖʋ ʋbʋmb ɔnɔ; na mbaɖee baɖa bʋce kʋtǝnla laŋ ma, ʋkaɖʋ ʋkaɖa pɩ.¹⁷Kasaa ɖe na Yeesu a sǝba waasu kʋleʋ, na lǝ waa: Fʋba ma, nɖawaa, aɖʋwaa Gaja kaayaritǝna ga sǝla.¹⁸Asara akʋn Galilee ka teŋku kaanɔ na ce ma, na aŋǝ arɛ n'apar, Simɔɔ ba na yiɖa waa Pɩɛɛr ma, ɖen n'apar Anɖree, baɖe ba tɩ kǝv gʋraʋ tǝŋku nɩ aɖʋwaa bʋfɩlɩkǝja pɩ balee. ¹⁹Na a lǝ pɩ waa: Tǝr ma amʋkǝm naa ma lee anyɩn ɩ naa ri bɛrɛ. ²⁰Na banana apala baraʋ kpaarɩ atǝr aŋkǝm.²¹Ba sara na ce ataa gʋnaŋa cei ma, naa kɔɔ ŋǝ arǝn'apar Yaakubuna Yohana, baya na gǝŋ Sebeɖee, baɖe baɖa ŋyifoɩ nɩ na baya na pɛmpɛŋɛ baraʋ. ²²Na ayɩɖa pɩ, na bamana pala baraʋ kpaarɩ ashee baya naa tǝr Yeesu aŋkǝm.²³Yeesu ɖe tɩ ce Galilee kɩkarakara nɩ, na cere bɛrɛ ɩsinagɔɔgǝ nɩ, na lee Gaja kaayarɩtǝna kalaabaarʋ asoŋsono na shee bɛrɛ, nakaɖa na bɛrɛ bɩshɛɖʋ asʋra sʋra. Mbaɖee bʋ mǝn pɩ baɖa ɩsamaa bagɩ cuca ma. ²⁴Antogi nɖɛntɩ ce sirii aŋunii nɩ, baɖe ba tɩ pɩ na banyʋŋkʋja, mbaɖee ɩshɛɖʋ ɩ na nashɩɩ pɩ na yor pɩ, mbaɖee ɩjiŋɖi mana baɖa na pɩ, ɩlɩlɩm baja, na mbaɖee bʋ mɛn pɩ ma, a ɖe tɩ kaɖa bɩshɛɖʋ. ²⁵Samaa abʋmbɔnɔ aɖe tǝr aŋkǝm, Galilee kǝbaja, yurɖaanɩ kaato kɩ karakara baɖe batǝr aŋkǝm.

Chapter 5

¹Yeesu aŋǝ samaa ma na abodo gʊbʊnu laŋ ŋkǝlǝ ndee asǝ tǝm ma na aba kǝŋ ja ba pɩ asul. ²Na aŋana a ganɔ naa asǝba pɩ kʊfaŋu waa: ³Ndi nsaŋka ashee nyuro nɩ kǝba shɛɛrɛ adʊ waa arjaŋna da ashee pɩ. ⁴Ndi nsaŋka batǝba nyeŋkǝrǝ bʊcine.⁵Ndi nsaŋka ashee mbadei ba buro ba gʊlɔ ma adʊ wàà ba tǝbajɩ gatǝna ka tiibl. ⁶Ndi nsaŋka ashee mbadei cɩrɩ cɩrl kéakɔmɔ na kʊ tunyem ʊkpa ma adʊ waa ba tǝba kum. ⁷Ndi nsaŋka a shee mbadei ba na ŋǝ bɛrɛ bɩ shɛɛ ma adʊ waa ba tǝba ŋǝ bɩ shɛɛ. ⁸Ndi nsaŋka ashee mbadei bʊcine ʊda cɩrɩ cɩrɩ ma adʊ waa ba tǝb ŋǝ gaja.⁹Ndi nsaŋka ashee mbadei ba na yɛɛ fɛɛ kʊ sǝu ma adʊ waa ba tǝbayɩ pɩ waa gaja ba pur. ¹⁰Ndi nsaŋka ashee mbadei ba pɩ ishɛi cɩrɩ cɩrɩ laŋ ma adʊ waa arjaŋna ada ashee pɩ.¹¹Ndi nsaŋka ashee anyɩn bɛrɛ ba maa na lim anyɩn naa naa dʊ anyɩn ɩshɛi yaa na lǝ anyɩn bʊlibɔnɔ ama lan. ¹²Anyɩn ʊcine ʊkǝr naa ɩsaŋ naa nyɩn;adʊwaa anyɩn ʊsǝlʊ ʊyɔgɔ alaŋ adʊ waa gǝŋci bɛrɛ ba dʊ andobi mana mbadei ba tɔnɔ anyɩn ma ɩshɛi.¹³Anyin pi duuliya nde ka bʊtʊŋa ama bʊtʊŋa bʊ ta bǝda k'ʊsana baɩ na bʊ sǝra akɔɔ ŋǝ k'ʊsana de kǝbʊ kɔɔ cǝm ashee akɔ den na shee ba bǝda bʊ a ka ashee bɛrɛ ba nyɩ nyɩ. ¹⁴Anyɩn pɩ duulinya k'afǝtǝla mpa ndee ba tɩ gʊbʊnu laŋ ma kǝŋ sera afǝrǝ na.¹⁵Gǝŋ ci ba tɩ kal fǝtǝla naa atǝ wa gashɛɩ asǝu aa na kilee waa ba tǝ wa atǝr alaŋ naa ɩnaa na kide gafa la gaŋunii na. ¹⁶Geŋ ci ɩsin anyɩn ʊkadʊ ʊkada naa ba bɛrɛ baŋǝ anyɩn ntǝma ŋsoŋsono naa ba kʊma anyɩn aya ndee ada alaŋ ma.¹⁷Paa ma faŋa waa mpɩ pɩŋ ma durr gʊpɔ na aŋdobi mana ba bʊlei na;ama naa bʊlei bʊpe. ¹⁸Ɩja ŋcee nyɩn waa alaŋ na atǝn tɩɩ fǝl ama gʊpɔ nɩ kaa lei shɩ shɩ nɩʊ ka gafǝl na halɩ baa maa kɔnɩ ɩkpe¹⁹Galaŋ na arɛ ndee ajeba na gʊpɔ nggudee gujeba awu ma naa naa faŋa ba saa nka waa ba lee daa gǝm ma anaa lee ajǝba ka arjaŋna nɩ. ²⁰Ntɩ lǝ anyɩn waa na anyɩn n'accrɩ clrl ka wu ba pɔ ŋʊŋja na fariisi kǝba ja na k'ɩɩsǝra akpa arjaŋna na²¹Ɩrǝŋǝ ba bʊŋa lǝǝ anyɩn ma "akɩa paa kǝ arɛ na"na "arɛndee akǝ ʊwor ma ba cim na nɩ ɩkǝma boŋo". ²²Ama amʊ ntɩ lǝǝ anyɩn waa arɛ ndee acam na ʊwor ʊnyana ma shee ba cim na nɩ ɩkǝma na arɛ ndee alǝ ʊwor waa arɩfɔl ma shee ba cǝ alǝ ʊwor waa aŋaŋtǝra ma ɩsim waa akpa ŋtan.²³Gǝŋci gboo ʊta cǝ na gʊjɔɔ saraa k'aŋtamo sulnaa lige waa akɩŋna akʊwor ɩwʊda gaboro. ²⁴Pala akʊʊjɔɔ naa akǝwa acǝ tɩpɛŋpɛŋɛ na akʊ wor boŋo naa aye kǝwa apɩ tɩ lee akʊʊjɔɔ.²⁵Ʊta ka na akʊwor galei dʊ ni suuru saa ndee ka kana yɩda kɩ ɩkǝma na ma apala ataa tǝwa kɩ kara ɩkɩciŋja agʊnyɛ nɩ naa ɩkɩŋciŋja agʊnyɛ nɩ naa ba pɔɔ kɩ ŋku. ²⁶Ɩja ntɩ lǝ kɩ waa kaa duo ŋku pɔɔ ka nɩ na halɩ asǝla ʊda ndee ɩsim ma.²⁷Ɩrǝŋǝ ba lǝ waa paa ma lee gɩsǝna na ma. ²⁸Ama ntɩ anyɩn waa arɛ ndee akide ʊsimpǝrǝ halɩ ada nɩ ʊsana ma k'arɛ de alee n'ʊsimpǝrǝ de gɩǝna boŋo ʊcine nɩ.²⁹Ɩta jɩ akɩɩnyɩ ne gɩsono ngɩ pala kɩalee mbɔnɔ dim jɩ abǝda gadu lǝŋ ka adʊ wa ɩcɩm ashee kɩ waa akʊʊlɔ k'aadu gadǝŋ gamana awu daa akʊʊlɔ gʊkpa ntoŋ ma. ³⁰Ɩta sɩŋ jɩ waa akʊʊnyɛ gʊsono gʊnʊgʊ pala kɩ alee mbɔnɔ tadǝ kʊ abǝda gadu lǝŋ ka adʊ waa ɩcɩm ashee kɩ waa akʊʊlɔ k'aadu gadǝŋ gamana awu daa akʊʊlɔ gʊŋunuii gʊkpa ntoŋ ma.³¹Ba cee lǝ gboo waa arɛ ndee abǝla akar ma ashee nɩ ʊbǝlʊ ka gʊpɔ. ³²Ama ntɩ lǝ anyɩn waa arɛ ndee abǝla akar na kilee waa alee gɩsǝna ma laŋ na atutuur nɩ cǝ na gɩsǝna nɩ na arɛ ndee atǝa ʊsimpǝrǝ de ma alee gɩsǝna gboo.³³Acǝŋǝ lrǝŋǝ daa ba bʊŋa lǝ atǝ baya ba bʊŋ bɔnɔ ma paa ma lee alɩ ka wǝlɩ bɔnɔ na ama pɩ ma na anyɩn alɩ kawǝlɩ ashee gaja . ³⁴Kaŋja ŋkǝlǝ paa ma caŋ na alaŋ na adʊ waa ŋkǝŋ na gaja ka gɩyarɩ du. ³⁵Yaa ɩcaŋ na gatǝna na adʊ waa ŋkǝŋ na gaja ga na nyɩ kʊ kei koko yersalɛm adʊ waa ŋkǝŋ na gʊyarɩ bʊŋbɔnɔ ampa.³⁶Gǝŋci ipaa caŋ na anyɩ di gboo na adʊ waa kɩɩ sǝra a lee gʊŋʊrʊ gʊfɔnɔ koko gʊdono na. ³⁷Ɩta lǝ ma ɩja anyɩn n'a gǝŋci ɩlee gǝŋci koko anyɩn n'a aai alee aai mbʊdee ɩshei nɩ³⁸Ɩrǝŋǝ ba bʊŋa lǝ ma wa gɩ nyine ashee gɩ nyine na anyʊwo ashee anyʊwo. ³⁹Ama amʊ ntɩ lǝǝ anyɩn wa paa ma sǝla arɛ ndee alee nyɩn mbɔnɔma mbɔnɔ na ama ɩta jɩ waa ʊdǝn asǝǝ nyɩn gʊnyɩ sono cǝ pǝra gʊpɛnɛ ashee nɩ.⁴⁰Ʊdǝn ata naa n'ayɛɛ atʊwa aka toko pala nɩ atʊwa aka daŋciki gboo. ⁴¹Ʊdǝn ta lee kɩ doo le waa ayala de acǝ ɩmɛɛtr miili yala nɩ ce miimli banyɩ ʊ. ⁴²Shee arɛ ndee ataba kɩ ma naa a paa bǝla arɛ ndee alǝ waa anya de ma kʊnyaʊ na. Ɩrǝŋǝ ba lǝ waa "ɩrǝŋǝ balǝ waa asɔlɔ a kʊwor naa aŋo a kʊwor naa aŋo kʊwor ga kuli ma.⁴³Ɩrǝŋǝ ba lǝ waa ɩrǝŋǝ balǝ waa asɔlɔ akʊwor naa aŋo akʊwor ga kuli ma. ⁴⁴Ama amʊ ntɩ lǝ anyɩn waa "sɔlɔ ma anyɩn ʊworu gakuli naa anyɩŋǝ ashee bɛrɛ mbǝdee ba na n'aashii anyin ma naa adʊ bɛrɛ mbǝdee ba na pǝr na ma naa adʊ bɛrɛ mbǝdee ba na pǝr na shee bǝrɛ mbǝdee ba ŋo anyɩn ma". ⁴⁵Gǝŋci ɩnɩɩ lee anyɩn aya ndee ada alaŋ ma ba pur adu, waa ana tǝw ʊshile barɩ bɔnɔ na barɩ soŋsono laŋ naa naa na shee barɛ soŋsono na barɩ bɔ nɔ ʊto.⁴⁶Adʊ waa lta sɔlɔ arɛ ndee asɔlɔ anyɩn ma aŋdǝn dǝn ʊsǝlʊ ʊpaŋa na ɩnɩɩ ŋǝ ŋcɩn adʊ waa l' ampoo ba ja gboo ba tɩ lee gǝŋ lislŋ anyln ɩlee gl shɛbʊ awu daa ba ni ma. ⁴⁷Ɩta waa anyɩn ba wor kaŋdǝn dǝn na ɩna sala ɩpaŋa nɩ ɩsono ndee ɩna lee awu ba saa ka ma ba saa ka ma bayo gboo ba tɩ lee gǝŋ. ⁴⁸Galaŋ lsiŋ ɩda cɩr da anyln n'aya ndee ada alaŋ ada cɩrlcɩr ma.

Chapter 6

¹Lee ma laakaarɩ paa ma na lee nsɔŋsono na faŋa bɛrɛ ba naa ŋǝ anyɩn na, kaa kɔɔ ŋǝ akawɛɛ nɖee aɖa alaŋlaŋ ma agʋjɔɔ na. ²Ʋta lee ʋɖǝn gʋjɔɔ, paa kʋl na basaaka ɖaa mʋnaafiki baja ba na lee ɩsɩnagɔɔgǝ n,ɩʔ‌ɕƙɔƙọ‌ɕɩnyɩŋca laŋ ma na, na yɛɛ waa bɛrɛ bakʋma pɩ ma na. Ntɩ lǝ anyɩn ɩja waa: Ba cam bagʋjɔɔ boŋo.³Ʋta naa yɛɛ alee , a kʋʋnyɩpɛnɛ gʋ paa ŋǝ bʋkɔɩ akʋʋnyisono gʋ na lee ma na. ⁴Naa akʋjɔɔ gʋɖe gʋɖa siriya nɩ: Naa akawɛɛ nɖee e na ŋǝ ashiiri nɩ ma a sǝla kɩ kʋɖa.⁵Saa nɖee ɩ na yɛɛ ɩ nyiŋǝ ma, paa ma na lee ɖaa mʋnaafiki baja ba ne lee ma na, basɔlɔ ba naa yiɖelaŋ ɩsinagɔɔgǝ nɩ, n'ɩnyɩŋca k'ɩpaŋkɔ na yɛɛ bɛrɛ baŋǝ pɩ. Ntɩ lǝ anyɩn ɩja waa bacam ba gʋjɔɔ baŋo. ⁶Ama anyɩn ɩta na yɛɛ ɩnyiŋ Gaja, kpa ma ŋku arîm gʋcaŋkɔ naa nyiŋǝ akawɛɛ nɖee aɖa ashiirɩ nɩ ma, naa akawɛɛ, nɖee a na ŋǝ ashiiri nɩ ma, asǝlakɩ kʋɖa. ⁷Ɩta naa nnyiŋǝ, paa ma na lǝ bʋlei fɔɩfɔɩ tuuma ɖaa mbaɖee kǝ ba yɔ‌ɕGaja na ma, ba tɩ tam waa bʋlei fɔɩfɔɩ tuutuuma na pala bʋnyiŋu ʋcam.⁸Paa ma lee ɖaa pɩ ma na, aɖʋwaa: Ɩta naayɛɛ ɩnyiŋǝ, anyɩnaya ayɔ bʋkɔɩ bʋ na hiyɛ anyɩn ma naa ɩye nyiŋǝ nɩ. ⁹Ʋnyiŋu nɖee ɩnyiŋǝ ma, ʋnookama: Ataya akinɖee ʋɖa alaŋlaŋ ma! Akɩŋyɩɖa nɖa cɩrɩ cɩrɩ. ¹⁰Akuyarɩ gɩ pɩ; Akʋciŋsɔlɔka ʋlee atǝn ɖaa ʋna lee alaŋ ma.¹¹Shee atʋ ʋshile bʋʋpaŋa na k'ʋjɩʋ. ¹²Tǝɖǝ atʋ atɩmbɔnɔ, ɖaa atʋ gboo gɩ na tǝɖǝ basaa ka bambʋnɔ ma. ¹³Paa toŋo atʋ ace na ʋtʋŋʋ ŋǝ nɩ na, ama laa atʋ ayɔɩ agʋnyɛnɩ. Aɖʋwaa: Akɩ jee gɩyarɩ nikasɩ n'ʋkʋmʋ nace na ce. Ami!¹⁴Ɩta tǝɖǝ basaaka bambɔnɔ, gǝŋci gboo, anyɩnaya aɖa alaŋlaŋ ma, atǝɖǝ anyɩŋja. ¹⁵Ama na kɩ tǝɖǝ basaaka bambɔnɔ na, anyɩnaya kaa tǝɖǝ anyɩn anyɩmbɔnɔ na.¹⁶Ɩta kʋr ganɔ, paa ma cʋŋkʋr anyunbʋyɛ na ɖaa mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, ba na cʋŋkʋr ba bʋyɛ na faŋa bɛrɛ waa ba kʋr ganɔ ma na. Ntɩ lǝ anyɩn ɩja waa ba cam bagʋjɔɔ boŋo. ¹⁷Ama ʋta kʋr ganɔ, shire akaayɛ fee naa sal tʋlaarɩ, ¹⁸Naa ʋɖǝn a paa yɔ waa ʋkʋr ganɔ na, ama a kawɛɛ nɖǝɛe aɖa ashiiri nɩ ma, akawɛɛ ɖe ana ŋa ashiiri nɩ ma, a naa sǝla kɩ kʋɖa.¹⁹Paa ma wala ɖulɩnya ka maana aɖʋ nányɩnalɔ na, ɩtu kǝ aloŋcara kokoo bapɩtɩrɩ batɩ pi anyim ɩ na; ²⁰Ama wala ma Gaja sul alaŋ k'amaana, nkǝŋ kɩ na kǝ akoŋcara na gǝŋci gboo bapɩtɩrɩ kǝ ba sǝra api anyimɩ na. ²¹Aɖʋwaa gaɖuu akamaana aɖa ma nkǝŋ na akufolu gɩ na ɖa.²²Gɩ nyine gɩ lee ʋkaɖʋ na ashee gʋlɔ, akɩ nyine ɩta ɖa ɖeiɖei akʋʋlɔ gʋ na ɖa ʋkaɖʋ nɩ na; ²³Ama akɩ nyine ɩtafɔnɔ akʋʋlɔ gʋ ŋunii shee gʋɖa nkomo. Galaŋ ɩta jɩ waa ʋkaɖʋ nɖee ʋɖa n'akɩ ma shee nkomo, gǝŋ ma baɩ na nkomo nɖe nɖʋr gǝŋ. ²⁴Ʋɖǝn kaasǝra a lee ɩga banyɩʋ ba ba ntǝma na. Aɖʋwaa ataa ŋo ʋɖǝn naa sɔlɔ asaaka; kokoo ataa tɔɔ agʋlɔ aɖʋ n'ʋɖǝn, naa bǝla asaaka. Ku sǝra alee Gaja bɔɔ ta naa lee gɩtaɩ gboo na.²⁵Galaŋ ntɩ lǝ anyɩn: Paa ma lee nanyɩnalɔ shika na lǝ waa mʋnʋ gɩ ji kokoo mʋnʋ gɩkara na. Ŋnuro kiŋn ǝɖa aŋfaanɩ awu ʋjɩʋ kokoo gʋlɔ kʋʋwǝɖa aŋfaanɩ awu ɩtoko aa? ²⁶Kɩɖe ma bʋsapɩ‌ bʋnata alaŋ ma: Kɩbʋ na ɖu na kɩbʋ na bʋn na, kɩ bʋ na wala aɖʋ gasa nɩ na anyɩnaya aɖa alaŋ ma, ana ɖǝʋ bʋ. Anyɩn kɩwǝɖa aŋfaanɩ awubʋ aa?²⁷Na nyɩna shika nɖee ɩwǝɖa ma, anyɩnaŋa naa sǝra atutum aŋŋuro ace na ŋyu nlama cei ɖaa gʋnyɛ n'ʋtulkɔkɔɩ ma. ²⁸Maa kɔ laŋ na ɩna lee shika na bʋkɔɩ ɩ naa kara ma? Taa ma kiɖe ɖaa ɩcaacaaca ɩnata ɩwara laŋ ma, kɩ na lee ntǝma nɖǝn na, hɩ na pɛmpɛŋɛ ka lɔ na. ²⁹Amaa ntɩ lǝ anyɩn waa: Salomɔɔ agɩlopi, aɖa ʋkʋmʋ nɩ ma, ka wǝɖa ayɔkɔkaraka ɩsoŋosɩ ɩcun atǝɩ ma na.³⁰Gɛeŋ ma Gaja ga ta pala aŋɔ nɖee ba nɩ ba tɩ kǝʋ nton gacǝŋ ma, ɩcun ʋrɔŋ de gǝŋ ma kaasǝra akara anyin ayɔkɔ awu baa mʋnʋ anyɩn bɛrɛɩ kɩ wǝɖa ʋcine ʋyɔgɔ na ma aa? ³¹Paa ma lee shika, na lǝ waa: Mʋnʋ gɩjɩ? Mʋnʋ gɩnyem? Mʋnʋ gɩ kara? na.³²Aɖʋwaa mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, ba na yɛɛ . Anɩnaya aɖa alaŋ ma, ayɔ bʋkɔɩ bʋ na hiɛ anyɩn ma. ³³Yɛɛ ma Gaja kaayarɩtǝna na kíja naa ba boŋo nɖee ɩsaa ma apele anyɩn. ³⁴Paa ma lee shika na gacǝŋ na: Aɖʋwaa: Gacǝŋ taa tɔjɩ agʋlɔ. Baa ʋshile b'ʋpaŋa na kambumo.

Chapter 7

¹Paa ma cǝm n'ʋɖǝn ɩkǝma na, naa ba paa cǝm n'anyɩn ɩkǝma na. ²Aɖʋwa ɖaa ɩcǝm na basaaka ɩkǝma ma, gǝŋce ba cǝm n'anyɩn mɩyaʋ, bʋkɔɩ ʋfaŋa na ma ashe basaaka ma, bʋnɩ bʋ ba faŋa na ma aashee anyɩ.³Mʋlaŋ na ʋna ŋǝ gɩtɔ gɩɖa akʋwor agɩ nyine nɩ na ka na ŋǝ ŋyikǝŋkǝmǝ nɖa akɩɩja nɩ ma na? ⁴Baɩ‌ laŋ nʋʋ na lǝ akʋwor waa, shee ma laa gɩtɔ gɩɖa akunyine nɩ, asaa waa ŋyikǝŋkǝmǝ nɖa ka aku ja nɩ. ⁵Mʋnaafikiyar, laa ŋyikǝŋkǝmǝ nɖa kɩɩ nyine nɩ ma, aboŋo naa ye ŋǝ gɩshɛbɔ a laa gɩtɔ gɩɖa akʋwor a gɩja nɩ.⁶Paa ma tɔɔ bʋkɔɩ bʋ ɖa curɩ curɩ ma, akǝw ɩsǝna na, paa ma saŋ kɔɔ tɔɔ ɩshipɩŋǝrǝ abǝɖa ɩkuruci baŋyu naa ba paa tɩ nyɩ kokoo ba cǝpra alee anyɩn mbɔnɔ na.⁷Nyiŋǝ ma, naa bashee anyɩn, yɛɛ ma, ɩtu ŋǝ kǝ ma gʋcaŋkɔ naa ba tine ashee anyɩn. ⁸Aɖʋwaa nɖee anyɩŋǝ ma ba tɩ bashee nɩ, nɖee ayɛɛ na, a taa ŋǝ, nɖee akǝ gʋcaŋkɔ ma ba tɩ bo ti ne ashee nɩ. ⁹Anyɩnaŋapur naa nyɩŋǝ nɩ boɖoboɖo, naa ayar a tɔɔ ntala ashee nɩ. ¹⁰Kokoo anyɩŋǝ nɩ gafɩlɩ naa ayar atɔɔ ʋbu aɖʋ a gʋnyɛ nɩ.¹¹Anyɩn ɩ, ɩlee barɛbɔnɔ ma, ɩ yɔ ayɔkɔ ɩsoŋsono kʋsheʋ anyɩn bapi, gǝŋ ma, anyɩnaya nɖee aɖa alaŋlaŋ ma karǝra ashee mbaɖee ba na nyiŋǝ nɩ ma ayɔkɔ ɩsoŋsono aa? ¹²Bʋkɔɩ ɩshɩnayɛɛ basaaka ba lee ashee anyɩn ma lee ma ashee pɩ gboo, aɖʋwaa ɖaa gʋpɔ na aŋnabi mana ba lǝ ma na gǝŋ.¹³Kul ma na ʋnyɩŋca nɖee ʋɖa fɩɩlɔɔ ma, aɖʋwaa nɖee ʋbɔɖɔ ma, ʋna cee ʋliu nɩ, bɛrɛ tuutuuma ba na kul n'ʋnyɩŋca ɖe. ¹⁴Ama ʋnyɩŋca nɖee ʋjɔba aɖa fulɔɔ ma, ʋna ce ŋŋuro kaaɖu, mbaɖee ba ŋǝ ʋnyɩŋca ɖe ma kǝ ba yɔgɔ na.¹⁵Lee ma laakaarɩ na annabi ɩsǝi baja, Ba tɩ ba pɩ anyɩnasul akara ɩtoko ɖaa ɩrama ma, amaa bancǝna nɩ ɩtusǝna nɩ ba lee. ¹⁶Ba lesʋra nɩ́ yɔ na pɩ kǝ ba na piɖe rɛsɛɛ kɩ pi ɩnyaŋɩ laŋ na, kokoo figi kɩ pi gʋka ka gʋy‌ɕlaŋ na? ¹⁷Gvyo gʋsoŋsono gʋ na ŋʋm ŋʋm ɩpɩsoŋsono, ama gʋyɔ gʋbɔnɔ gʋ na ŋʋm ɩpi ɩbɔnɔ.¹⁸Gʋyɔ gʋsoŋsono kʋʋ na ŋʋm na ŋʋm ɩpɩ ɩbɔnɔ na gǝŋcɩ gboo gʋyo gʋbɔnɔ kɔɔ na ŋʋm ɩpi ɩsoŋsono na. ¹⁹Ayo nɖee kɩ na ŋʋm ɩpi ɩsoŋsono na ma, shee ba cǝmɩ abǝɖa nton. ²⁰Ba lesʋra nìyɔ na pɩ.²¹Kɩ lee mbaɖee ba na yɩɖa amʋ waa: nɖiyar nɖiyar ma, baŋunii ba nɩ kpa Gaja kaayarɩtǝna nɩ na, shee mbaɖee ba na lee amawɛɛ ʋcɩŋsɔlɔ ka ma, banɖǝn ɖǝn nɩ ba kpa. ²²Kɩshile ɖe nɩ tuutuuma taa naa lǝ waa: Nɖiyar nɖiyar kɩlee akɩŋyiɖa njɩ gɩ lǝ na annabi mana babʋlei aa? Kɩlee akɛŋyiɖa njɩ gɩlee na biti ka lesʋra aa? ²³Nkǝŋ na ma lǝ pɩ gbagbaraa waa: Bɔ ma anyɩŋgʋlɔ afǝl asaa mʋ, anyɩn ɩɩ ɩnna lee mbɔnɔ ma.²⁴Galaŋ, nɖee arǝŋǝ bʋlei mbʋɖe nna lǝ waa ma, naa tɔɔbʋ alee na ntǝma ma, aɖa ɖa arɛ nɖee awǝɖa asǝŋsi, acǝ agafala gʋtakǝwa laŋ ma na. ²⁵Ʋto anyɩ atubɔlɔ nciɖe gʋsǝrǝ gʋwu akpa gafala gaɖe nɩ ma, kaafǝɖa ayɔ na aɖʋwaa: Ba cǝ jɩ na gʋtakǝwa laŋ.²⁶Ama arɛɩ a na rǝŋǝ bʋlei mbʋɖe nna lǝ naa ka tɔɔ bʋ alee na ntǝma na ma, aɖa ɖa ɖaa ŋyashɛshɛyar acǝ agafala gɩyɩkɩɖɩ laŋ ma. ²⁷Ʋto anyɩ ntubɔlɔ nciɖe gʋsǝrǝ gʋ wu akpa gafala gaɖe nɩ, shee gafǝɖa gaŋunii pipipi.²⁸Yeesu a cere bɛrɛ beŋo ma, n'ʋceru ʋlee pɩ maa. Maaci; ²⁹Aɖʋwaa; Ana cere cere na kǝ tim, ka na cere ɖaa babɔŋɔnja ma na.

Chapter 8

¹Yeesu a rigǝ gʋbʋnʋ laŋ ma, na samaa abʋmbɔnɔ a tǝr aŋkǝm. ²Nkǝŋ na alanɖǝmayar ɖǝn asara ace aŋyu naa lǝ nɩ waa: Nɖiyar, ʋtasɔlɔ ʋtaasǝra akaɖa amalaŋɖǝma. ³Na Yeesu abɔlɔ gʋnyɛ afɔm nɩ, naa lǝ waa: Nsɔlɔ, ɩkaɖa. Kpaarɩ na'alanɖǝma ɩmana akaɖa.⁴Na Yeesu akaka nɩ: waa Paati lǝ ashee ʋɖǝn na: Ama kʋla atɩ faŋa akʋʋlɔ basaraalaaja, naa a laa saraa ɖaa Musa aŋɔn ma, ɩnulaa sǝriya ashee pɩ.⁵Yeesu ana kpa Kapanahum ma, nɩ́sɔja ɩshɩnʋŋ banɖiyar ɖǝ ace asul. Na pǝla pǝla nɩ na lǝ waa: ⁶Nɖiyar, amatǝŋleeja aɖatǝn na shɛɖɛ afal bʋmǝn nɩ a tɩ jɩ ɩshɛɩ yɔgʋʋ. ⁷Na Yeesu alǝ waa: Ntɩmace atɩ kaɖa ʋshɛɖʋ.⁸Ama ɩsɔja banɖiyar alǝ nɩ waa: Nɖiyar, kǝ ma caasǝm akpa aŋgaɖufal na; ama lǝ ʋwǝlǝ naa amatɩnleeja agʋlɔ gʋkaɖa. ⁹Aɖʋwaa ɖaa ŋwǝɖa aɖibaja na cu pɩ ma, gɛŋcɩ gboo ŋwǝɖa ɩsɔja ba na cu amʋ ma. Nta lǝ ʋɖǝn waa: Kʋla! Aɖe ce nta lǝ asaaka waa: Pɩ aɖe pɩ; Nta lǝ amatǝnleeja: lee waa: shee a lee. ¹⁰Yeesu arǝŋǝ gǝŋ ma níkǝ nɩ garǝŋǝ na ayiɖe na jɛlɛrɩ na a lǝ mbaɖee batǝr aŋkǝm ma, waa: Ntɩ lǝ anyɩn ɩja waa Israel nɩ kǝ ma ŋǝ ʋɖǝn awǝɖa ʋcine ʋbʋmbɔnɔ na.¹¹Ntɩ lǝ anyɩn waa: Bɛrɛ tuutuuma ba tɩ ba tɩ ɖoo na gajakalaŋ na gɩtǝŋshile laŋ a sǝ tebiri kaŋkǝmǝ baɖeen na Abraham nísaaka, na Yakɔbʋ Gaja kaayarɩtǝna nɩ alaŋ. ¹²Ama mbaɖee ba lee Gaja kaayarɩtǝna kǝbapɩ ma ba tɩ ba kǝu pɩ ŋkomo nɩ aka, gaɖuu ba naa yu na fǝɖǝ fǝɖǝ banʋkɔkɔ ma. ¹³Alǝ gǝŋ abaŋo ma, naa lǝ ɩsɔja ɩshɩnʋŋ baɖiyar waa: Ɖaa ʋwǝɖa ʋcine ma ɩlee gǝŋ ashee akɩ. Kaa kɔŋkɔŋɔ gaɖe nɩ na atǝnleeja agʋlɔ gʋkaɖa.¹⁴Yeesu akpa Pɩɛɛr agaɖuful ma, Pɩɛɛr akar-nar aɖe ɖa atǝn na shɛɖɛ ʋnyǝkrǝ. ¹⁵Arɩ agʋnyɛ ma, n'ʋnyǝŋkrǝ ʋkaɖa nɩ kpaarɩ ata ayiɖelaŋ alee ntǝma ashee pɩ.¹⁶Gɩteŋshile laŋ na ba wala banyʋŋkʋja tuutuuma, mbaɖee ɩjiɖi ba na naashɛpɩ ma, apɩ na Yeesu sul aɖe tɩ lǝ bʋlei na kǝrǝ ɩjiɖi mana na kaɖa bɩshɛɖv. ¹⁷Naa galei ɩ annabi isaye a bʋŋa a lǝ ma ɩlee waa: akulo atɩ masasara naa acam atɩshɛɖʋ ɩŋunii.¹⁸Yeesu aŋǝ samaa tuutuuma asǝr nɩ akal ma na a lǝ abaja waa: Ba tǝbǝ ace na ŋgbaŋgǝma kagʋsaʋ gʋsaaka. ¹⁹Nkǝŋ na abɔŋɔnja ɖǝn akɩm asǝla na Yeesu a lǝ nɩ waa: Nɖiyar ntumakʋn akɩ ace baa nka. ²⁰Na Yeesu abʋye nɩ waa: Bʋgbǝʋgbǝʋ bʋ wǝɖa bʋɖufola, bʋsapɩ bʋ na ta alaŋ ma, bʋwǝɖa aɖaŋa; Ama arɛpur kawǝɖa gaɖuu atǝr anɖi aŋʋra ma na.²¹Nkǝŋ na abakǝŋja kʋɖǝn a lǝ nɩ waa: Ndiyar shee amʋ ganɔ ma ce atɩ fun amawɛɛ baŋo naɩ. ²²Ama na Yeesu abuye nɩ waa: Tǝr amʋŋkǝm, pala bakono ba bakono.²³Na ba ta akpa ŋyifoi n ɩna abakǝŋja ba tǝr aŋkǝm. ²⁴Na teŋkunɩ kaasǝrfɛfɛ gabʋmbɔnɔ gata na wu nɩ kashɩ bʋto bʋɖe bʋtɩ riŋǝ ŋyɩfoi. Aɖe ɖa nafol . ²⁵Na abakǝŋja bakǝm asǝla na nɩ aɲǝnǝ nɩ, alǝ nɩ waa: Fʋra atʋ gɩ tɩ gɩ cii!²⁶Na a lǝ pɩ waa: Mʋleeka ɩwǝɖa asampǝna gǝŋ anyɩn bɛrɛ ɩ anyɩnʋcine kʋyɔgɔ na? Nkǝŋ na ata ayiɖelaŋ naa anaashɛ gʋsǝrǝ na teŋku, n'ɩŋra jɩjɩjɩ. ²⁷Nilee bɛrɛ baɖe mamaaci; Baɖe batɩ lǝ waa: Aŋana nɖe kajarɛ gʋsǝrǝ nateŋku ɩ na nyene nɩ?²⁸Yeesu akpa gatunɔ gaɖaree kǝbaja bagatǝna nɩ ma, bɛrɛ banyɩʋbaɖǝn aŋŋuro ɩbɔnɔ ɖe riŋǝ na pɩ, na ba ɖoo na akufo nɩ n'ʋnyana na yɛɛ bawa na Yeesu, gaɖu baɖa ma ʋɖǝn ka na kul na ŋkǝŋ na. ²⁹Na ba kuro waa: Gapaŋa gaɖaka atɩŋnakɩ atɩ gɩ cuca Gaja gaɖa alaŋlaŋ ma ʋpur? ʋpɩ pɩ a naashɛɛ atʋ naa tam ayekpa aa?³⁰Gʋkurucifɔ gʋɖǝn gʋɖe gʋɖa alǝŋ na pɩ gaducei na jɩ. ³¹Naŋŋuro ɩbɔnɔ ɩnyiŋǝ Yeesu ganɔ, waa: Ʋta naa yɛɛ akǝrǝ atʋ pala gɩkpa gʋkurucifɔ ŋgʋɖe nɩ. ³²Na a lǝ pɩ waa: Kʋla ma! Na baɖoo, akpa ɩkuruci nɩ. Na gʋkurucifɔ gʋŋunii gʋ cu asasa akpa teŋku nɩ amɩɛ baŋunii acii.³³Na mbaɖee ba na paŋa ɩkuruci ma, acuace mpa nɩ atɩ lǝ ashee bɛrɛ bʋkɔɩ bʋ lee na bʋkɔɩ bʋsara na aŋŋuro ɩbɔnɔbaja banyɩʋ ma. ³⁴Nkǝŋ na mpa nɖe kǝ baŋunii ba ɖoo ace tɩ wa na Yeesu; Baŋǝ nɩ ma, naa apǝlapǝla nɩ waa: atǝbǝ bɩkara kara nɩ.

Chapter 9

¹Yeesu akpa ŋyifoɩ nɩ asǝla teŋku kagʋsaʋ kagʋsaʋ ace agɩlopi ampa nɩ. ²Na ba pɩ na ʋsoro ɖǝn bʋ ɖe bʋ mǝ nɩ aɖe ɖa gʋlampǝra laŋ.Yeesu, aŋe bʋcine ma, na alǝ anyʋŋkʋja waa: Ri akʋlɔ ampi ba tǝɖǝkɩ akɩmbʋnɔ.³Ŋkǝŋ na babɔŋɔnja baɖɛn baɖa na lǝ bɩ cine nɩ waa: Ʋsoro nɖe atɩ kiɖe Gaja fɔɩ. ⁴Yeesu ayɔ bafaŋa nɩ ma, na lǝ waa: Mʋ laŋ nɩ cɔɔwǝɖa afaŋa ɩbɔnɔ anyɩnɩfolu nɩ gǝŋ? ⁵Kaapaŋa ga ɖa ka tɛshɛɛ ba lǝ waa: Batǝɖǝkɩ akɩmbɔnɔ, kokoo, ba lǝ waa: Tayiɖelaŋ, asara? ⁶Galaŋ naa ɩyɔ waa: Arɛpur awǝɖa ɩko ɖulinya agatǝna laŋ atǝɖǝ bɛrɛ bambɔnɔ: Na a lǝ anyyiŋkʋja waa: Tayiɖelaŋ acar akʋʋlampǝɍa ashɛʋ a kaaɖu afal.⁷N'ʋsoroɖa ata ayiɖelaŋ ashɛʋ agaɖufal. ⁸Samaa aŋǝ gǝŋ ma, nukpa pɩ asampǝna, baɖe ba tɩ kʋma Gaja ɖaa ashee bɛrɛ ɩkashɩ ɖe ma. ⁹Yeesu akim ace gaɖulɩŋka cei ma, na aŋǝ ʋsoro ɖǝn aɖe sǝ na cam lampoo, ba tɩ yɩɖa nɩ waa Matiye. Na alǝ nɩ waa: Tǝr amʋŋkǝm. N'ʋsoro ɖe ata atǝr aŋkǝm.¹⁰Yeesu akpa afal asǝ tebiri kaamana ma, ŋkǝŋ na bɛrɛ ɩ ba na cam lampoo ma, na aɖawabɔnɔbaja tuutuuma ba kpa asǝ tebiri kaamana gboo baɖeŋna Yeesu abakǝŋja. ¹¹Fariisi mana ba ŋǝ gǝŋ ma, na ba lǝ Yeesu abakǝŋja waa: Mʋlaŋna anyɩnɖiyar aman na lampoobaja na aɖawabɔnɔbaja na jɩ na pɩ ʋjɩʋ?¹²Yeesu arǝŋǝ jɩ ma, na alǝ waa: Kɩ lee alaafɩyabaja ba hiɛ logotoro na. Ama banyʋkʋja ba na hiɛ. ¹³Kʋlama atɩ yɛɛ galei ŋgaɖe kaashɩ: Nsɔlɔ ɩshɛɩŋǝka a wu saraalaaka. Aɖʋwa kǝ ma pɩ ashee mbaɖee ba ɖa ɖeiɖei ma na, ama nɖawa mbɔnɔbaja ba fʋba nɖawa.¹⁴Na Yohana abakǝŋja ba ce Yeesu sul ataba nɩ waa: Mʋlaŋ na atɩŋna Fariisi mana gɩ na kʋr bʋnɔ naa akɩbakǝŋja kǝ ba na kʋr na. ¹⁵Na Yeesu abuye pɩ waa: Aŋgo abasoro ba tɩ ba sǝra acʋŋkʋr ba bʋyɛ nkǝlǝɩ aŋgo aɖa ba gɩ cuca ma aa? Ɩshile ɖǝn ɩtʋnapɩ ba laa aŋgo ma, kasaa ɖe ba tɩ ba kʋr bʋnɔ.¹⁶Ʋɖǝn ka na tɔ ɔnkuro nfɔlɩ apara na ŋŋono na a pala nfɔlɩ ntɩŋfatǝr ŋŋono kasaaɖe ŋŋono nɖe mpɛɛpɛɛ.¹⁷Kǝ ba na tɔɔ bʋkana bʋfɔlɩ aɖʋ mbuce ŋŋono nɩ na, mbuce ntɩmpɩ, bʋkana bʋfʋr, mbʋce nɖe lee asaraʋ: Ama ba na ɖʋ bʋkana bʋfɔlɩ bʋ, mbuce nfɔlɩ nɩ, bʋkana na mbuce ɩɖe ɖa.¹⁸Yeesu a na lǝ bʋlei bʋɖe ma, nɩ́sɔja banɖiyar ɖǝn akpa acim akǝwǝ aŋyu naa alǝ nɩ waa: Ampi sapɩsɩmpɩ ashika na ci gǝŋ ŋyimǝɖe galaŋ ga la pɩ atɩtǝr akanyɛg alaŋ naag akɔɔ aɖa ŋŋuro nɩ. ¹⁹Na Yeesu ata atǝr aŋkǝm na abakǝŋja.²⁰Ʋsǝmprǝ ɖǝn ade tɩ lee gɩsǝmprǝ ɖoo bʋja tǝbana-bʋnyɩʋ ku yiɖe na, na apǝl na aŋkǝm afɔm atokokɩlalabɩ. ²¹Ŋgaɖee a na lǝ ʋcine nɩ ma na gǝŋ waa: Nta shɩ fɔm atoko amʋshɛɖʋ ʋtʋʋkaɖa. ²²Yeesu abʋŋaa ŋkǝm aŋǝ nɩ ma, na alǝ‌ɕwaa: cɩʋkʋ ampi, akʋcine ʋwǝɖa ma, ʋfʋrakɩ. Kpaarɩ n'ʋshɛɖʋ ʋmana akaɖa.²³Yeesu akpa ɩsɔja banɖiyar agafala nɩ aŋǝ bacǝŋ crǝja na samaa tuutuuma ma, ²⁴Na a lǝ pɩ waa: Ɖoo ma aka, gapisimpi kaacii na, ama ga na fol fol. Na ba sǝba na lee nɩ saarɩ .²⁵Bakǝrǝ samaa aboŋo ma, na akpa ari gapisimpi ka gʋnyɛ, na gapisimpi gakɔɔ apɩ ŋŋuro nɩ. ²⁶Na galei gaɖe kantogi nce ɩkanakara baa nka.²⁷Yeesu atǝbǝ nkǝŋ ma, na bafɔnɔrɛ banyɩʋ ba tǝr aŋkǝm na kuro waa: ŋǝ atɩ shɛɩ aa Ɖaʋɖa ʋpur. ²⁸Yeesu akpa afal ma, na bafɔnɔrɛ banyɩʋ ba ɖe ba ce asul, na Yeesu ataba pɩ waa: Ɩshee ɩja waa: Ntɩmasǝra a lee aa? Na batǝlǝ waa: Ɩŋ nɖiyar.²⁹Nkǝŋ na atǝr anyiɛ balaŋ na lǝ waa: Anyɩnʋcine ɩwǝɖa ma, ʋlee ashee anyɩn. ³⁰Na bɩnyine ɩtine. Na Yeesu akaka pɩ waa: Pɔɔma anyɩmbʋnɔ ʋɖǝn apaa yɔ na. ³¹Ama bashɩ ɖoo asul ma na ba sǝba na kʋl jɩ na shee bɛrɛ gatǝna gaŋunii nɩ.³²Yeesu a na fǝl ma, na ba toŋo ʋɖǝn ŋŋuro mbɔnɔ nɖe ncɩʋ atɔɔ ace na asul. ³³Akǝrǝ ŋŋuro mbɔnɔ ma, na gacɔɔtɔ gasǝba na lǝ bʋlei. Nɩ́lee samaa mamaci batɩ lǝ waa: kuka na ŋǝ ɖaa waa ma Israɛl a gatǝna nɩ ayɔ na. ³⁴Ama farii mana baɖe ba tɩ lǝ waa: ɩjiɖi mana banɖiyar ɩkashi ana kǝrǝ nɩjiɖi .³⁵Yeesu ɖe t‌ɕce apabʋmbɔnɔ nápajala na cere bɛrɛ ɩsɩnagɔɔgǝ nɩ na lee Gaja kaayarɩtǝna ka laabaarv asoŋsono na shee bɛrɛ na kaɖa na bishɛɖʋ. ³⁶Yeesu ataa agayɛ akiɖe samaa ma, n'ɩɖanɩ ɩshɛɩ, aɖʋwaa bagʋlɔ gʋci, baɖe baɖa ɖaa bʋbɔrɩpiri mbʋɖee kǝ bʋwǝɖa apaŋaka na ma.³⁷Nkǝŋ na a lǝ abakǝŋja waa: Ayɔkɔ ɩbʋnkawala ɩyɔgɔ, Ama batǝŋleeja kǝ ba yɔgɔ na. ³⁸Nyiŋǝ ma, gawarayar atǝm na batǝŋleeja antǝma nɩ.

Chapter 10

¹Na ayɩɖa abakǝŋja tǝb na-banyɩʋ, naa shee pɩ ɩko waa: bakǝrǝ aŋŋuro ɩbɔnɔ, naa akaɖa bɛrɛ bɩshɛɖv.²Atǝmka tǝb-na-banyɩʋ bayɩɖa ɩnookama. Asǝbaka na gǝŋ Simɔɔ Pɩɛɛr n'a par Anɖree; Yaakubu, Sebeɖee vpur n'apar Yohana. ³Filiipu, na Batelemii; Tomaa, na Matiyee, lampoo yar: Yaakubu alfee ʋpur, na Taaɖee, ⁴Simɔɔ kanhan kaja, na Yuɖaa ɩsɩkarɩyɔtɩ, nɖee anaa tɩyala Yeesu ma.⁵Tǝb-na-banyɩʋ Yeesu atǝm ma, na gǝ, na akaka pɩ waa: Paa ma ce mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja ma, sul na paa ma tɩ kpa basamaarɩja bapa nɩ na; ⁶Kʋla ace Israɛl kabʋraŋkɔɩ ɩ bʋ li ma, bɩfala nɩ. ⁷Kʋla ma atɩ lee waasu, naa a lǝ waa Gaja kaayarɩtǝna gasǝla.⁸Kaɖa ma bɩshǝɖʋ, ŋǝnǝ ma, bakono, akaɖa banɖǝmja balonɖǝma, kǝrǝ ma, aŋŋuro ɩbɔnɔ. Ɖaa bashee anyɩn faala ma, anyɩn gboo shee ma fala. ⁹Paa ma cam wura nɩ paa ma cam ɩtanɩ kokoo ceŋji ɖǝn aɖʋ anyɩmbʋnɔɩ nɩ na: ¹⁰Paa ma tɔɔ ʋnyɩŋca cǝka kfǝlǝ na, kokoo ɩtoko banyɩv yaa akɔɖɔkɔɖɔ kokoo ʋbɔlʋ na, aɖʋwaa atǝŋleeeja asǝm bashee nɩ ʋjɩʋ.¹¹Ɩta kpa mpa mbʋmbɔnɔ nɩ kokoo mpa njala nɩ yɛɛ ma arɛɩ acam anyɩn gɩshɛbɔ ma, naa aɖa karɛ gaɖu halɩ ʋshile ɩ ɩshɛʋ ma. ¹²Ɩta kpa gafala gaɖe nɩ, sala ma jɩ, ¹³Ɩta jɩ waa: gafala gaɖe gasǝm na nyɩnafɛɛ anyɩnafɛɛ ɖe aɖa ashee gafala gaɖe: Ama ɩtajɩ waa: kaasǝm na nyɩnafɛ na, anyɩnafɛɛ ɖe akɔɔ anyɩnasul.¹⁴Na kǝba cam anyɩm anyɩn kokoo kǝba ɖʋ anyɩn gʋtɔ na ɖoo ma gafala gaɖe nɩ kokoo mpa nɖe nɩ, naa akʋŋa anyɩnɩkei kantuli. ¹⁵Ntɩ lǝ anyɩn ɩja waa: Ɩkǝma kʋshɩle soɖom na gomɔr ka bʋ tǝna bʋtɩ bʋ ŋǝ sooci awu apà ɖe.¹⁶Kɩɖe ma atɩya, ntɩ tǝm anyɩn ɖaa bʋraŋkɔɩ ɩtusǝna bagɩcɩɩca yɔ ma anyɩnalɔ ɖaa ɩbu ma, naa aɖa tɛshɛ ɖaa ɩlikuku ma. ¹⁷Lee ma na bɛrɛ baɖe laakaarɩ: Aɖʋwaa ba tɩ ba ri anyɩn ace na bʋkǝm cimɖu na akǝɖa anyɩn ɩpɛ bɩsɩnagɔɔgǝ nɩ: ¹⁸Ba tɩ ba toŋo anyɩn ace na gominantɩ na bayarɩ baŋyɩ, ɩnu laa sǝriya ashee pɩ na mbaɖee kǝ ba y ɔGaja na ma.¹⁹Ama bata ri anyɩn, paa ma lee biti ŋgaɖee ilǝ kokoo ɩkɛɛshɩ kasaa ɖe ma na. Ŋgaɖee ilǝ ma, ga tɩ ga pɩ ashee anyɩn saa ɖe nɩ. ²⁰Aɖʋwaa kɩlee anyunulǝ na, anyɩnaya aɖa alaŋ ma aŋŋuro nsoŋsono nnɩŋlǝ ashee anyɩn.²¹Arɛ ataa ri apar alaa aŋŋuro , gʋyà gboo alaa ʋpur aŋŋuro. Bapi gboo ba tɩ ba tǝŋǝ ba baya alaa ba ŋŋuro. ²²Bɛrɛ baŋunii ba tɩ ba ŋo anyɩn aɖʋ amʋyiɖa laŋ. Ama nɖee aruku atoŋo atɩ waɖa ma, ataafʋʋra. ²³Ba ta naa naashɛ anyɩn mpà nɖǝn nɩ, cu ma ace nsaaka nɩ. Ntɩ lǝ anyɩn ɩja waa: «kuka na bono Israɛl kapà ɩŋunii na, arɛpur aye pɩ na.»²⁴Atɩŋka, ka na wu anɖiyar na, gǝŋ cɩ atǝŋleeja ka na wu antǝmayar na. ²⁵Atǝmka a natɩ pra nɖiya na, n'acereka apra ntǝmayàr. Ba ta yiɖa gafala gaɖǝn kanɖiyar waa ɩjinɖi baya gǝŋ ma, baɩ na bayɩɖa gafala gaɖe kǝbɛrɛ baŋunii.²⁶Paa ma cu pɩ asampǝna na aɖʋwaa: Akɔɖǝn ɩmana ɩfǝrǝ na kǝ ba ŋǝɩ na ma, n'ashiri ɖǝn amana waa: kaa tine ba yɔ nɩ na ma. ²⁷Ngaɖee nna lǝ anyɩn nkomo nɩ ma, lǝ ma jɩ nshilipɩlɛ: Na ŋgaɖee mbulobulo anyɩŋgʋtɔ nɩ ma, boɖo ma gɩkuturi laŋ akʋl jɩ.²⁸Paa ma cu mbaɖee ba na kǝ gʋlɔ, naa kǝ ba sǝra akǝ ŋŋuro ma na; Ama cu ma nɖee a na kǝ ŋŋuro naa aboŋo gʋlɔ akǝw ntonu nɖee kʋ na ci na ma nɩ. ²⁹Kɩ lee kpaŋɔ aɖǝŋkɔnɔ na ba na yala bʋsapɩ bʋjala aa? Na kama kaaɖǝn kaafǝɖa atǝn na kɩ lee anyɩnaya aɖa alaŋ ma ʋcɩŋsɔlɔka na ma. ³⁰Anyɩna ŋʋrʋ ɩɖa anyɩnaɖi laŋ ma, batʋr kagʋya. ³¹Paa ma kon na ɩwǝɖa aŋfaanɩ awu bʋsapɩ tuutuuma.³²Galaŋ nɖee alǝ bɛrɛ baŋyu waa aɖe ɖa ɖa ashee amʋ ma, amʋ gboo ntɩ ma lǝ amawɛɛ aŋyii waa karɛ aɖa ɖa ashee amʋ. ³³Ama nɖee awǝla bɛrɛ baŋyu waa: Aɖe ka yɔ amʋ na ma, amʋ gboo ntɩ ma wǝla amawɛɛ aŋyu waa kǝ ma yɔ nɩ na.³⁴Paa ma yɔ‌ɕwaa mpɩ na fɛɛ gatǝna laŋ na, kǝ ma pɩ na fɛɛ na, ama gʋtara kʋ mpɩ na ma. ³⁵Mpɩ ma paɖa arɛ nayar, ʋpigii na nar, gʋ na nʋpurokar. ³⁶Arɛ ataa laa agafala nɩ kǝbarǝ gɩwar gakuli.³⁷Arɛ nɖee asɔlɔ ayar kokoo anar awu amʋ ma karɛ ka sim n'amʋ na, na nɖee asɔlɔ ʋpur-yifala kokoo ʋpur ʋpigii amʋ amʋ ma, karɛ kasim n'amʋ na. ³⁸Arɛ i ka taa 'agʋyo kaŋkʋra, naa atǝr amʋŋkǝm na ma, karɛ ka sim n'amʋ na. ³⁹Arɛɩ alugo aŋŋuro agɩlopi ma, ntɩŋtii, ama nɖee aŋŋuro nlii amalaŋ ma, ataaŋǝ aŋŋuro.⁴⁰Arɛɩ acam anyɩn gɩsana ɩna, amʋ na acam, na nɖee acam amʋ gɩsana ma, acam nɖee atǝm amʋ ma. ⁴¹Arɛ ɩ‌ acam annabi gɩsana ma, ataa cam annabi agʋjɔɔ, arɛ nɖee acam ɖeiɖei kerɛ gɩsana ma, ataa cam ɖeiɖei ka gʋjɔɔ.⁴²Arɛ nɖee ashee bvto bʋɖooɖooka bapi bajala mbaɖe, aɖʋwaa: alee amakǝŋja ma laŋ, ntɩ lǝ anyɩn ɩja waa karɛ agʋjɔɔ kagʋlii ayɔ na.

Chapter 11

¹Ɩpɩ waa saa ndee yeesu afaŋa a ba kǝŋ ja tǝb na ba nyɩʊ boŋo ma na aduo ŋkǝŋ naa acǝ tɩ na faŋo naa naa lee waasu ba pa de nɩ. ²Galaŋ ŋkǝlǝ ndee yʊwa na amlɛ ka bʊto ada ŋkupoo ka nɩ n'aarǝŋǝ daa atǝma ndee yeesu a na lee ma na atǝm a ba kǝŋ ja ba tɩ ta taba nɩ waa. ³Akɩ na arɛ ndee atʊ n'apɩ ma yaa gɩ yɛɛ arɛ fɔli?⁴Yeesu atǝlǝ ashee pɩ waa kʊla ma acǝ tɩ lǝ yʊwana bʊkɔ mbʊdee ɩŋǝ naa arǝŋǝ ma. ⁵Bɛrɛ mabadee ba fɔnɔ ma bɩ nyine tine bɛrɛ mbadee ba lee ɩfalaŋ fa loŋ ma ba sara ba laŋdɩŋ ja baŋǝ alaa fia bɛrɛ mabadee ba bʊcɔɔtɔ ma ba tɩ rǝŋǝ bɛrɛ mbadee baci ma ba ŋǝnǝ bɛrɛ maba dee ɩsim ma ba rǝŋǝ waa su asoŋ sono. ⁶Ndi ŋsaŋ ka ŋjɩashee arɛ adee ka lee n'amʊ sika na maƭ⁷Daa yuwana akǝŋja ba ri bʊ nyɩŋca akǝwa na shɛʊ ma na yeesu ana lǝ yʊwana a galei n'ashee samaa de waa maa kɔ nɩ ɩcǝ tɩ ŋǝ ʊtǝru nɩ ɩnɔɔlɩ mɩ ndee gʊsǝrǝ gʊ na ʊtǝru nɩ ɩnɔɔ ndee gʊsǝrǝ gʊ na wu maa? ⁸Ama maa kɔ nɩ ɩduo acǝ tɩ ŋǝ arɛ ndee akara toko arana maa? gasono jɩ alǝ waa ba rɛ mbadee ba na kara ɩtoko ba rana ma ba na da gʊyarɩ aga falo nɩ na?⁹Ama maa kɔ nɩ ɩduo acǝ tɩ ŋǝ aŋdobi aa?gǝŋ cɩ ntɩ lǝǝ anyɩn waa ndee awu andobi ma. ¹⁰Ŋǝ ma arɛ ndee aga lee ʊŋɔn ʊle ma ŋǝ ntǝm ama tǝŋ lee ja ndee anaa pɛŋpɛŋɛ akʊ nyɩŋca ma.¹¹Ntɩ lǝǝ nyɩn ɩja bɛrɛ mbadee ba ŋʊm ʊsimpǝrǝ nɩ ma bʊden k'atǝ yʊwana amɩɛ awu gaja ka gɩ yarɩ nɩ ma owu nɩ. ¹²Tʊwa na yuwana amɩɛ ka bʊto ɩshile a tɩ kpa ŋnyǝmǝ wa gaja ka giyarɩ nɩ ɩpǝra ɩkashɩ galaŋ ɩkashɩ baja ba nǝ ba kɔɔ cam.¹³Adʊ waa aŋdobi mana na gʊpɔ ba cee lǝ ba bʊlei halɩ yʊwa na a soo. ¹⁴Ɩta jɩ waa ɩtɩɩ tǝlǝ ʊnɩ na elle ndee anaa kǝ wa apɩ ma. ¹⁵Arɛ ndee awʊda gʊto ataa rǝŋǝ ma arǝŋǝ.¹⁶Maa kɔ nɩ ma faŋa faŋa na saa ma nɩ nde kǝ baja ɩda daŋ daa ba pi ba na cǝr yaara nɩ naa naa yɩ da wor na lǝ waa: ¹⁷Gɩ cǝr gʊcǝma asheee anyɩn ɩbǝla kɩrɩ na gɩ pɩ na ʊciŋ pɩɛ ka ssashee anyin na k'ɩyu na?¹⁸Adʊ waa yʊwaa na apɩ ma k' ana jɩ bodo bodo na ka na nyǝm bʊkana bʊ san ka na na ba ba lǝ waa awʊda nyuro mbɔnɔ . ¹⁹Arɛ pur apɩ naa jɩ na nyem na ba lǝ ma alee kum paari na alee ashi ka l'ampoo baja na ba bɔŋ ja bʊ soro ama aŋ te ma ŋnɩma.²⁰Ŋkǝŋ na yeesu asǝba na lǝ atǝma ndee alee apa de nɩ ma adʊ waa kǝ ba fʊba baŋ dawa na. ²¹Ndi ŋci ka ashee kɩ karasɔɩŋ ndi ŋci ka ashee bɛtsaɩda maa atǝma bʊŋ bɔnɔ nɩ ba lee tir na sidon daa ba lee a nyɩn n'asul ma maa ba ni ba cee fʊba baŋ dawa akara akisa asǝ atʊ ŋa nɩ ɩlǝŋ. ²²Ba tǝ ba kide tir na sidon bɩ shɛi ɩkǝma k'ʊshile awu daa anyɩn ma.²³Aki kapar nom akɩ yɔ waa ba tǝba taa akɩ alaŋ aa aaɩ ba tǝ ba buro kɩ atǝn nalɩ gukulu nɩ adʊ waa maa atǝma ndee ba lee akɩ nɩ ma na lee sadom k' ampa nɩ maa ŋnaa da halɩ n'ʊrɔŋ ²⁴Ama ntɩ lǝǝ anyɩn waa ɩtɩɩ buro ashee sodom k'aatǝna ɩkǝ ma k'ʊshlile awu kɩ.²⁵Saa de na yeesu alǝ waa "ŋkʊma kɩ gʊya duulinya na laa hɩra yar adʊ waa ʊlugo na bayɔ ka na afaŋa baja ale sʊra de naa la faŋa ba pɩ na mbadee kǝba wʊda ʊyɔʊ na ma. ²⁶Gǝŋci gʊya adʊ waa akʊciŋ sɔlɔ ka nagǝŋ. ²⁷Ayɔkɔ de ɩŋunii na ama wʊyɛ atʊa adʊ aŋgʊnyɛ nɩ ʊdǝn k'ayɔ gʊya na shee ʊpɩ na arɛ ndee ʊpi asɔlɔ ma na ana laa afaŋa.²⁸Pɩ ma ama sul anyiŋ mbǝdee ɩna lee ŋtǝma naa ba taŋoo nyɩn ʊŋʊrʊ. ²⁹Cam ma amʊ dʊra anyɩnalaŋ cǝrǝ cǝrǝ ma amʊ adʊ waa nlee gʊlʊburo ka nʊ cǝnǝ doo doo ka yar na naa ɩŋǝ ʊŋʊrʊ ashee anyɩn alɔ. ³⁰Adʊ waa amʊ dʊra kʊra kʊdʊr na.

Chapter 12

¹Kasaa ɖe na Yeesu na abakəŋja ba pada blee kawara gadən nɩ na fəl sabaatɩ kʋsile. Akɔmɔ ɩnakə abakəŋja ma, na ba piɖe blee kɩpi anɔɔnɔɔ na jɩ. ²Fariisi kəbaja ba ŋə gəŋ ma, na ba lə nɩ waa: kiɖe ɖaa akəbakəŋja ba na lee bʋkɔɩ gʋpɔ gʋbəla nat ʋ sabaatɩ kʋshile waa gɩpaa lee na ma.³Ama Yeesu abuye pɩ waa: kɩtʋr daa Ɖaʋɖa a bʋŋa lee saa ndee akɔmɔ ɩnakə nɩ aɖən na abaja ma. ⁴Ɖaa akpa Gaja kaafala nɩ atɔɔ boɖoboɖo ɩ balaa saraa ajɩ, maa? kɩshee nɩ ganɔ ajɩ na, gəŋ ci gboo kishee mba ɖee bater aŋkə ma, bajɩ na, shee basaraalaaja banɖənɖən ba na jɩ maa?⁵Yaa kɩtʋr gʋpɔ kagʋbɔ nɩ, waa sabatɩ kʋshile basaraalaaja kə ba na nyene gʋpɔ ʋnyiŋu kaafalane na, nakəba saŋkɔɔ awəɖa taalɩ dən aa? ⁶Nshee tɩ lə anyɩn waa akɔɖən ɩda atɩya ɩwu ʋnyiŋu kaafala ma.⁷Maa ɩ tɩ kaashɩ daa bana lə waa ŋsɔlɔ ɩshɛɩ ŋəka awu saraa ma, maa kɩɩkə ɖulum baja bagaleei na. ⁸Aɖʋwaa: Arɛpur alee ka sabaatɩ kanɖiyar.⁹Yeesu adoo nkəŋ ma, na akpa sinagɔɔgə nɩ. ¹⁰Ʋsoroɖən aɖe ɖa ŋkəŋ agʋnyɛ gʋɖe gʋ kʋ. Na ba taba Yeesu waa: ɩshee ganɔ sabaatɩ kʋshile waa bakaɖa arɛ ʋshɛɖʋ aa? Ba na taba ga ni jɩ naa ba yɔ ŋgadee baciu na nɩ ma na.¹¹Na abuye pɩ waa: Anyɩnaŋa naa wəɖa abɔrɩ aɖɔŋkɔnɔ, naa abɔrɩ ɖe afəɖa gʋkulu nɩ sabaatɩ kʋshile na kaalaa nɩ na? ¹²Arɛ awəda aŋfaa nɩ awu abɔrɩ akpala gʋyagʋya! Galaŋ ɩshee ganɔ ba lee nsono sbaatɩ kʋshile.¹³Na a lə ʋsoro ɖe waa: Bɔlɔ akʋʋnyɛ. Na abɔlɔ na gʋkɔɔ aɖa ɖeiɖei ɖaa gʋsaaka ma. ¹⁴Nkəŋ na fariisi mana baɖoo na lee na bawor saawara ɖaa basara naa akə Yeesu acii ma.¹⁵Yeesu ayɔ gəŋ ma, na abɔ agʋlɔ atəbə nkəŋ. Na bɛrɛ tuutuuma batər aŋkəm na akaɖa baŋunii bɩshɛɖʋ. ¹⁶Ade tɩ kaka pɩ waa: Bapaa lə ashee ʋɖən ayɔ na. ¹⁷Naa galei ɩ annabi Esaye abʋŋa lə ma ɩ lee.¹⁸Waa: kiɖe ma amatəŋleeja ndee waa ma, amasɔlɔka na gəŋ ntə ma ɖʋ aŋgasəŋə alaŋ anaa lə bʋkɔɩ bʋlee ɖeiɖei ma, ashee ɩsamaa.¹⁹Kaa ŋo ʋɖən na, kaa naa kuro na sər na, ʋɖən kaa rəŋə antogi nɩnyɩca na. ²⁰Gʋnɔɔlɩmɩ ɩ gʋkodo ma, kaa boŋo kʋ ati na. Fɩtɩla nɖee ana lee ɩyɔ ma kaa boŋo nɩ aɖur, halɩ nkələ baŋə aɖeiɖei ma. ²¹Naa ɩsamaa baɖʋ na nɩ tamaa.²²Na ba toŋo ʋsoro ɖən ŋŋuro mbɔnɔ nkara nɩ nfɔnɔ aciʋ atɔɔ ma, ace na Yeesu sul, na atine ɩnyine naatɔ, aɖe tɩ rəŋə na lə bʋlei. ²³Nkəŋ nɩ́lee samaa maamaaci bade batɩ lə waa: nɖe kɩlee Ɖaʋɖa na gəŋ aa?²⁴Fariisi kəbaja ba rəŋə gəŋ ma, na ba lə waa: ʋsoro nɖe Belsebulu aŋŋuro ɩbɔnɔ banɖiyar ɩkashɩ nɩ a na kərə n'aŋŋuro ɩbɔnɔ. ²⁵Yeesu ayɔ bafaŋa nɩ ma, na alə waa: Gɩyarɩ gɩɖən gɩ ta yʋga kagʋlɔ kɩɩkɔɔ na ce ŋyɩɩ na Mpa nɖən kokoo gafala gaɖən gata yʋga kagʋlɔ kaakɔɔ aɖa na.²⁶Ɩta jɩ waa sheetaanɩ ayʋga agʋlɔ na kərə agʋlɔ, gəŋ ma agɩyarɩ kagɩkɔɔ aɖa na. ²⁷Ɩta jɩ waa belesebulu aŋŋuro ɩbɔnɔ gəŋ ma, anyɩŋbapi ni, ɩpaŋa nɩ ba na kərə na ma, galaŋ ba nɩ ba cîm ńanyɩn ɩkəma.²⁸Ama ɩtajɩ waa: Gaja kaŋŋuro njɩ nna kərə n'aŋŋuro ɩbɔnɔ, gəŋ ma, yɔ ma waa: Gajakaayaritəna ga pɩ anyɩnasul. ²⁹Yaa baɩ na arɛ ana səra akpa arɛ kaŋkəra agafala nɩ, a pɛɛpɛɛ amana, nɩɩ jɩ waa ka ri nɩ akʋr nɩ vlɔ na? Ata kʋn ɩ ʋlɔ nkəŋ na asəra apɛɛpɛɛ amaana. ³⁰Nɖee ka ɖa n'amʋ na ma aŋomʋ na, nɖee ka kaŋa n'amʋ awala na ma, ana kəkə na ram atən.³¹Galaŋ ntɩ lə anyɩn waa: baa mbɔnɔ baa mpaŋjɩ na ka gɩwʋlʋɩ bɛrɛ ba na jɩ ma, batɩ batəɖə pɩ, ama nɖee ajɩ gɩwʋlʋ n'ŋŋuro nsoŋsono ma, kə ba təɖə nɩ ayɔ na. ³²Arɛ ɩ akide arɛpur fɔɩ ma, batɩ batəɖə nɩ, ama nɖee akiɖe ŋŋuro nsoŋsono fɔɩ ma, kə ba təɖə nɩ ʋrɔŋ na, kə batəɖə nɩ gacəŋ ayɔ na.³³Waa gʋyo gʋcəm, kɩpi gboo shee ɩcəm, kokoo gʋyo kʋʋcəm na, kɩpɩ gboo kɩɩ cəm, na; aɖʋwaagʋyo baa gʋpaŋa, ɩpi nɩ ba na yɔ na kʋ ³⁴Mpere kabʋsheme baja anyɩn, ɩtu səra alə aləsʋra ɩsoŋsona anyɩɩ ɩlee barɛbɔnɔ ma? Aɖʋwaa bʋkɔɩ bʋ riŋə gɩfolu nɩ ma, bʋ na ɖoo ganɔ nɩ. ³⁵Arɛ soŋsono a na laa alesʋra ɩsoŋsono amaa na soŋsono nɩ, n'arɛbɔnɔ ana laa alesʋrabɔnɔ amaana bɔnɔ nɩ.³⁶Nti lɛ anyɩn: ɩkəma kʋshile, bɛrɛ ba ti ba lee nkɔŋta fɔɩ kabʋlei ɩ baʋŋa lə ma. ³⁷Aɖʋwaa akəbʋlei nɩ na bakʋma kɩ, akabʋlei nɩ na ba kə akaalei.³⁸Nkəŋ na babɔŋɔnja na faŕiisi kəbaja ba lə Yeesu waa: Nɖiyar, gɩtɩ yɛɛ alee maamaaci kagʋlesʋra gʋɖən gɩŋə. ³⁹Na abuye pɩ waa: saamanɩ nɖe kəbaribɔnɔ na fɔɩfɔɩ kalesʋrabaja ba tɩ ta ba maamaaci kagʋlesvra, kəba caa ŋɛ no na kɩ lee Anabi Yonaasi agʋja na. ⁴⁰Aɖʋwaa: ɖaa Yonaasɩ alee ɩstiile iriu na gɩji bɔŋɔ ɩriu gafɩlɩ gabʋmbɔnɔ kancəna nɩ ma gɛŋci gboo arɛpur a lee ɩshile ɩriu na gɩjɩbɔ ŋɔ ɩriʋ gatəna kancəna nɩ.⁴¹Niniifu kəbaja batɩbatɩ ta, ɩkəma kʋshile, a kə saamanɩ nɖe kəbaja bagalei aɖʋfvaa ba rəŋə Yonaasɩ awaasu ma, na bafʋba nɖawa: Nɖee ashee da atɩya ma, awu Yonaasɩ.⁴²Gajakalaŋ kagʋsənari gʋtugʋtita ikəma kʋshile, aciu na saamanɩ nɖe kəbarɛ a kə bagalei, aɖʋwaa: Aɖoo na gatəna kaayalo jɩ apɩ atɩ rəŋə Salomɔɔ ʋyɔʋ kabʋlei, nɖee ashee ɖa atiya ma awu Salomɔɔ.⁴³Saa nɖee ŋŋuro mbɔnɔ nɖoo arɛ nɩ ma, nɖeŋ ce bʋdu kʋka na yɛɛ gaɖu ŋʋraka, na kiŋ ŋ na. ⁴⁴Ndeŋ lə waa: Ntɩ ma kɔɔkɔɔ gafala ŋgadee nɩ ncee ɖo ma; ata kpa, aŋəjiɩ gada gakɔnɔ, bashɛrjɩ bapɛmpɛŋji aɖʋ yee yee ma. ⁴⁵Nɖe ŋkɔɔkɔɔ atɩ yɛɛ aŋuro nɖee ɩkɔɔ alee ɩbɔnɔ awuɩ, naa acamjɩ ajɩe, kasaa ɖe ʋsoro ɖe andawa ɩna kɔɔpra ɩbɔnɔ nɩ awu nsəbaka. Ɩtu tɩ pɩ gəŋ astiee saamanɩ abɔnɔ ŋde kɛbɛrɛ.⁴⁶Yeesu a naa na lə na samoo ma, na anar na abaŋono nabapar bakpa ayiɖe ŋɖɔŋka na yɛɛ ba lə na nɩ. ⁴⁷N'ʋɖəna lə nɩ waa: kiɖe atɩya akaŋana nákəba pal bayiɖe nɖɔŋka na yɛɛ ba lə na kɩ.⁴⁸Ama Yeesu atələ ashee nɖee alə nɩ gəŋ ma maa: Aŋa na amaŋana aŋa na ambapal? Na ⁴⁹abɔlɔ gʋnyɛ anam abakəŋja naa alə waa: kiɖe ma amaŋana na ambapal banoo kama. ⁵⁰Aɖʋwaa: Ndee ana lee amawɛ ada alaŋ ma ʋciŋsuka ma, alee ka amaŋana, ampapal, na ambanyeŋka.

Chapter 13

¹Kʋshile ɖe na Yeesu adoo gafala nɩ atɩ sə teŋku kaanɔ kʋ́paŋpaŋa. ²Na samaa abmbɔnɔ ɖən awala a sul, na akpa ŋifoɩ asə. Samaa ɖe yiɖe gatunɔ.³Na akɛɛstiɩ bʋlei n'alesvra tuutuuma na lə nastiee pɩ, na. ⁴Afʋmɩ ɖən a ce ka atɩ na du ayɔkɔ ana du ma, nɩ́ɖən ifəɖa ʋnyɩŋca laŋ: Na bʋs&pɩ bʋ sapɩ bʋŋə ma, na bʋ sɔm amən. ⁵Nɩ́ɖən ɩfəɖa atala nɩ gaɖuu ŋfʋrʋkɔ kɩŋyɔgɔ na ma: Nɩ́mana ta kpaarɩ̀. ⁶Ama ʋshile ʋboɖo alaŋ akaŋkər ma, nɩ́bolo aʋ, aɖʋwaa kɩlələmə kɩkpa atən na ma laŋ.⁷Nɩ́ɖən ɩfəda ɩyiwə nɩ: níyiwə ɩta asəu ɩ. ⁸Nɩ́ɖən ɩfəda gatəna gasoŋsono nɩ: Náŋʋm ɩpi gɩshɛbɔ, ɩɖən ɩshuiʋn, ɩɖən ɩshɩriu, ɩɖən akoo-na-tə. ⁹Nɖee awəɖa atɔ na rəŋə.¹⁰Nkɛŋ na abakəŋja ba wala asul, a lə nɩ waa mʋtee ka ʋna kɛshɩɩ bʋlei na lə na shee pɩ gəŋ? ¹¹Na Yeesu atələ ashee pɩ waa: Anyɩn bashee anyɩn ganɔ ɩyɔ gaja kaayaritəna kashiiri, ama baɖe kɩshee pɩ ganɔ ba yɔ na. ¹²Aɖʋwaa batə ba pele nɖee awəɖa ma, naa ya ɩyɔgɔ, amanɖee kawəɖa na ma, batə prə na nɩ ŋdee anaɖʋ tamaa ma.¹³galaŋ nannakɛɛshɩɩ bʋlei na lə na shee pɩ, naa bata naa kiɖe bapaa ŋə na, bata naa ɖʋ gʋtɔ bapaa rəŋ ɩye pi na. ¹⁴Naa galeiɩ anabi ɩsayee alə ɩbandi laŋ ma ɩlée: waa ɩtu naaɖʋ gʋtɔ ku rəŋə na; tu naa kiɩɖe nanyi ninyine ku ŋə na.¹⁵Aɖwaa samaa ɖe agifolu gɩkaŋkər; bacor batɔ, naa asəʋ bɩnyine, naa bapaa tɩ ŋə na bɩnyine, bapaaa tɩ rəŋə na batɔ, ɩ ye pɩ bagifolu nɩ naa afʋba ŋdawo, naa ma kada bɩshɛɖʋ ashee pina.¹⁶Ama ndi nsono a shee anyɩnyɩne, aɖʋwoo ɩtɩ ŋə, nányinatɔ, adʋaa ɩtɩrəŋə! ¹⁷Ntɩ lə anyi ɩja, Anabi mana tuutuuma na mbade ba lee ɖeiɖɖɛi kəbɛrɛ ma, ba yɛɛ ba ŋə bʋkɔɩ ɩna ŋə waa ma, amakəba ŋə na na yɛɛ barəŋə bʋkɔɩ ɩna rəŋə wao ma kə barəŋə na.¹⁸Anyɩn, ɖʋ, ma gʋtɔ arəŋə afʋmɩ agalei kaasɩ. ¹⁹Arɛ̀ ɖən ata naa ɖv gʋtɔ na rəŋə gajakaayaritə na kaa lei na katɩ kaashɩ na sheetaamɩ ade pɩ tɩ laa galei gaɖe agifolu nɩ: Arɛ ɖe na gəŋ ɩp nɩɖee ɩfəda ʋnyɩŋca laŋ ma.²⁰Ɩpi nɖee ɩfəɖa atala nɩ ma, ɩni nɩ gəŋ arɛ nɖee a rəŋə galei acamjɩ n'ʋciŋkərka; ²¹Ama kapala jɩ ga yiu ɩlələmə anɩ na, kawə ɖa ʋcəʋkʋ na, nawɩya ɖən koko wahala ɖən akpa aɖʋ galei gaɖe laŋ ma, aɖe kɔɔ na jɩ abəɖa.²²Nɖee ɩfəɖa ɩyiwə nɩ ma ʋni na gəŋ ndee o rəŋə galei, ama ɖulinya kamaana na k'arisiki ka gʋfaŋ gʋyɔgɔ awu ma laŋ galei gade kaa ŋʋm ɩpi na. ²³Ɩpi nɖee ɩfəɖa gawara nɩ ma, ʋni na gəŋ ndee arəŋ gaalei naa gayenɩ ma; ana ŋvm ɩpi, ɩɖən ɩpi ɩshɩnvn, ɩɖən ɩpi ɩshiriu, ɩɖən ɩpi akoo-na-təb.²⁴Nkəŋ na Yeesu akɔɔkɛɛshɩɩ galei gaɖən ashee pɩ na lə waa: gaja kaayaritəna ga da dan daa ʋsoro dən adu ɩpi ɩsoŋsono agawara nɩ. ²⁵Ama saa ndee baa ŋa aɖatən na fa ma, nárɛ ɖe a ɩbɛrɛ apɩ atɩ ɖu ŋŋɔ mbɔɔ blee nɩ, naa fəl ashɛʋ. ²⁶Saa nɖee ɩpi ɩta ma a ŋʋm ma, na, ŋŋɔ mbɔnɔ gboo nta.²⁷Na gawarayar abatəŋleeja batabɩ nɩ waa: Nɖiyar kilee ɩpi ɩsoŋsono nɩ ʋɖu gawara nɩ aa? Nka na nŋɔ ɩnbɔnɔ nsheedoo nama? ²⁸Nátələ ashee pɩ waa: ɩbɛrɛ ɖən alee ka gʋce gʋde gəŋ wa abatəŋleeja ba lə nɩ waa: ʋtɩyɛɛ waa gɩ ce atɩ ɖəm jɩ aa?²⁹Na tələ ashee waa: Aaɩɩ, ɩtalə waa ɩɖəm, ɩtu dəm anyɔna blee. ³⁰Palamaɩ ɩman akpər halɩ ayɔkɔ kʋbʋn kasaa, ayɔkɔ kʋbʋn kasaa atakpa, ntə ma lə babʋnka waa dəm ma ŋŋɔ akʋr njɩ apa apa atəvɩ ʋtonu boŋo naɩ, naa awaala blee aɖʋ aŋgʋwoloŋa nɩ.³¹Na Yeesu akɔɔkɛɛshu galei gaɖən alə waa: Gajakaayaritəna ga da dan ɖan gɩsʋrkɔɩ ʋsoro ɖən atɔɔ du agawara nɩ ma. ³²Gɩ ye lee gɩpi gɩjalajɩ: Ama gɩta ma, na gɩpra gʋyɔ gʋbʋmbɔnɔ, nabʋsapɩ bʋ wala aɖʋ aɖaŋa kila nɩ aɖa.³³Na akɔɔ kɛɛshu galei gaɖən ashee pɩ waa: Gajakaayarɩtəna gada ɖən ɖaa ʋsəmprə atɔɔ lefir adʋ ʋnarʋ nɩ afugo halɩ kaŋmana mpɩ atɩta ma.³⁴Yeesu alə bʋlei bʋɖe bʋŋunii na kɛɛshɩɩ na ma na shee pɩ ka lə gaɖə kakɛɛshɩɩ na. ³⁵Naa galeiɩ anabi acee lə ma, ɩlee waa: Ntə ma tine aŋganɔ na kɛɛshɩɩ na ma, ŋtə ma lə ayɔkɔ ɩlugo tɔɔ ɖoo ɖulinya ŋsəbʋ nɩ ma.³⁶Nkəŋ na akərə samaa ashɛʋ, n'aɖe akpa afal. Nábakəŋja bakəm asəla na nɩ, a lə nɩ waa: kʋɖa ŋŋɔ mbɔnɔ gawaranɩ kaalee ʋkɛɛshɩɩ ma, ashee atʋ. ³⁷N'alə pɩ waa: Nɖee aɖu ɩpi ɩsoŋsono ma, ʋni na gəŋ arɛpur; ³⁸Gawara ma, dulinya na gəŋ; ɩpi ɩsoŋsono ma, alɩjanakə ba pi pɩ gəŋ: ŋŋɔ mbɔnɔ ma, ɩnɩ nɩ gəŋ ayɔɩ bapur: ³⁹Ɩbɛrɛ nɖee aɖu ɩbɔnɔ ma, ʋnɩ na gəŋ ɩbiliishi; Ayɔkɔbʋnka ma, ʋbon na gəŋ: babʋnka ma, malaaɩ ka ma na pɩ gəŋ.⁴⁰Ɖaa ba na ɖəm ŋŋɔ mbɔnɔ akəʋ ʋtonu nɩ ma, gəŋ ci ɩtɩ da dulinya ʋbon nɩ. ⁴¹Arɛpur ataa təm amalaɩka mana bapɩ atɩ laa mbeɖee bapiki basaaka akara mbɔnɔ nɩ na badee baɖa ashee mbɔnɔ kaŋdilaŋ ma. ⁴²Akəʋ pɩ ʋtonu nɖee kʋ na ci ayɔ na ma, nkəŋ na ba naa yu nafəɖə fəɖə banʋkɔkɔ. ⁴³Nkəŋ na mbaɖee bada deiɖei ma, bani ba naa ŋələ ŋələ ɖaa ʋshile ma, baya ada alaŋ ma agayaritəna nɩ.⁴⁴Gajakaayarɩtəna gaɖa dan daa, amaana abʋmbɔnɔ ɖən afərə gawara gaɖən nɩ ma, ʋsoroɖən aŋə nɩ ma, naa kɔɔ alugo nɩ acəŋə; ʋciŋkərka nɩ na ace atɩ yala bʋkɔɩ awəɖa ma ɩŋunii naa ashɩ na gawara gade. ⁴⁵Gajakaayarɩ təna gaɖa dan ɖaa fal leeja ana yɛɛ ɩshipi ɩŋəɍə ma. ⁴⁶Aŋə nɖee ɩkaŋkəɍ gʋya ma, na ce atɩ tɔ bʋkɔɩ awəɖa ma, ayala ashɩ na ɩshipi ɖe.⁴⁷Gajakaayarɩtəna gaɖa ɖan daa bʋfɩlɩkəja a na kəʋ gʋraʋ teŋkunɩ naa ari bʋfɩlɩ baabʋpaŋbʋ. ⁴⁸Gʋraʋ gʋta rîŋə baɖe babɔkʋ adoo ńʋpaŋpaŋa naa asîŋkrə bʋsoŋsono aɖʋ bʋshɛɩ nɩ naa tɔɔ bʋbɔnɔ abɖa ma.⁴⁹ɩtɩɩtɩ ɖa gəŋ ɖulinya ʋbon kʋsile. Malaaɩka mana ba tɩ ba atɩ paɖa mbɔnɔbaja na mbade baɖa ɖe i ɖei ma. ⁵⁰Nakəʋ mbɔnɔbaja ʋtonu ŋɖee kʋ na bon na ma nɩ, nkəŋ na ba naa yu na fəɖə banʋkɔkɔ.⁵¹ɩrəŋə gɩshɛbɔ aa? Na ba tələ waa? ɛlɩ. ⁵²Na alə pɩ waa: Galaŋ abɔŋɔnja nɖee arəŋə gajakaayarɩtəna kʋceru ma, ada dan daa gafalayar nɖee ana laa agafalanɩ karisiki kayɔkɔ ɩfɔlɩ nɩ́ŋono ma na. ⁵³Yeesu akɛɛshɩɩ bʋlei bʋɖe aboŋo ma, n'atəbə gaɖu gaɖe.⁵⁴Akɔɔkɔɔ ce aɖimi nɩ ma, n'akpa sinagɔɔgə nɩ na cre bɛrɛ, nkəŋna mbadee ba na ɖʋ nɩ gʋtɔ ma, ɩkpa pɩ biti bade ba tɩ lə waa: Nka na asheeŋə na nɖe kʋyɔʋ na maamaaci alesvra nde. ⁵⁵Kɩlee kaafinta ʋpur na gəŋ aa? kilee anar na gɛŋ Maari aa? kilee bapar pɩ gəŋ yakubu, Yosɛfu, Simɔɔ na Yuuɖi aa? ⁵⁶Na abaŋeŋka baŋunii kəba ɖa naatʋ aa? Nkana nɖe kajalesʋra ɩshee ɖoo na ma apɩ ashee nɩ.⁵⁷Na baɖa sika nɩ kəba shee nɩ ya na. Ama na Yeesu alə pɩ waa: baa anabi baa apaŋa na kə ba na shee nɩ ɩja aɖimi nɩ kokoo abʋŋʋma nɩ na. ⁵⁸Ba ɩwʋlʋ laŋ kɩ shee Yeesu gayɛ alee maamaaci kalesʋra na.

Chapter 14

¹Kasaa ɖe ɛrooɖi tetakɩ a rəŋ Yeesu antogɩ ma. ²Na alə waa: Yohana amənakabʋto akɔɔ kaŋənə bakono nɩ. Galaŋ na ɩkasɩ ashee nɩ a na lee maamaaci kalesʋra ɖe.³Aɖʋwaa: Erooɖi abʋŋa ari Yohana aɖʋ sarka nɩ aparfiliipu akar Eodiaɖi laŋ. ⁴Aɖʋwaa: Yohana alə nɩ waa: Ɖaa gʋpɔ gʋlə ma, kishee akɩ ganɔ waa: Atɔɔ akapikar na. ⁵Acee na yɛɛ yɛɛ waa Akənɩ acii amam samaa ayɔ waa: Yohana alee annabi na.⁶Ama nkələ Eroodi a na jɩ, agajɩkalka kajɩŋgaarɩ ma, na Erodiadɩ ʋpur ʋpigii adoo gɩcɩɩca na rɩ gʋcəma bɛrɛ baŋyɩɩ nɩsaŋna Eroodi. ⁷N'Eroodi alə ʋpigii waa: Taba amʋ bʋkɔɩ ʋ na yɛɛ ma, ncam na baa mʋnʋ waa: ŋtə ma shee akɩ .⁸N'ʋpigii acə atɩ taba anar waa: Mʋnʋ manyiŋə gʋya, na anar alə nɩ waa: Yohana amənakabʋto anɖi. ⁹Gʋpayarɩ arəŋə gəŋ ma, n'vcine ʋpɩɛ: Ama mbadee ayiɖa ǰɩŋgaarɩma laŋ na ɖaa acam na ma, ma laŋ na a lə waa: Bashee nɩ.¹⁰N'atəm ba ce sarka nɩ sər Yohana andi. ¹¹Aɖʋ pɛrɛŋtɛ nɩ ashee ʋpigii n'ʋpigii ace nama a tɩ shee anar. ¹²Na Yohana abakəŋja ba ce atɩ tɔɔ akɔŋpa atɩ fun. Naa alə ashee Yeesu.¹³Yeesu arəŋə gəŋ ma, na akpa ŋyifoi nɩ atəbə ace gaɖufɔlɩ gaɖuu bɛrɛ kə ba ɖa na ma, saa ndee samaa arəŋə gəŋ gəŋ ma, na badoo na apà apà atər aŋkəm nɩ́kei. ¹⁴Apəgə ŋyifoi nɩ ma, n'aŋə samaa abʋmbɔnɔ dən ma, na samaa de aɖa nɩ́shɛɩ, n'akaɖa bɩshɛɖʋ.¹⁵Ʋshile ʋnafa na ma, na Yeesu abakəŋja ba kəm asəla na nɩ, a lə nɩ waa: bɛrɛ kə ba ɖa gadu ngade atɩ ya na ʋshile, ʋci boŋo galaŋ: kərə samaa a ce bʋ pàpiri nɩ atɩ yɛɛ ʋji ashɩ ajɩ.¹⁶Na Yeesu abue pɩ waa: kə ba hɩɛ waa: bashɛʋ na. Anyɩŋgilopi shee ma pɩ ʋjɩʋ ba jɩ. ¹⁷Na ba lə nɩ waa: ɩbodo bodo banʋn na bʋfɩlɩbʋn yiʋ bʋ gɩ wəɖa. ¹⁸Na a lə pɩ waa: pɩ ma na ma ashee amʋ tɩa.¹⁹Na a lə sammaa asə atən aŋŋɔ laŋ, na atrɔɔ ɩbodo bodo banʋn na bʋfɩlɩ bʋnyiʋ nátaa agayɛ alaŋ anyiŋə, naa yʋkʋribodobodo ashee abakəŋja bayʋga samaa. ²⁰Na baaŋa jɩ akun ndee ɩsaama, na ba wala wala adʋ bʋshɛɩ təb-na-bʋnyɩʋ bʋriŋə. ²¹Bɛrɛɩ ba ji ma na gəŋ bɛrɛ miili banʋn, a laa basəmprə na bapi apala.²²Na alə abakəŋja bakpa ŋyɩfoi nɩ na tɔnɔ ade de tɩ kərə samaa ashɛʋ. ²³Akərə samaa boŋo ma, na abodo gʋbʋnʋ laŋ ace atɩ nyiŋə; nkomo nɖe nshie boŋo ɩde saa anɖən ɖən. ²⁴Ŋyifoi ndɛŋkpateŋku kagɩcuca boŋo bʋto bʋde bʋ yəklə yəklə ŋyifoi: Aɖʋwaa gʋsərə gʋde gʋkaŋkər.²⁵Gɩjibɔŋɔ daa bʋkɔŋkɔŋ bʋnan ma, na Yeesu asara teŋku laŋ atər baŋkəm. ²⁶Abakəŋja ba ŋə nɩ asara təŋku laŋ na pɩ ma, n'asampəna ɩkpapɩ, ba da na lə waa: ʋkoŋso na! na da na kuro. ²⁷Na Yeesu alə pɩ waa: rima ayinalɔ amʋ na asampəna ɩpaa kpa anyɩn na.²⁸Na pɩɛɛr abue nɩ waa: ndiyar ɩtajɩ waa: Akɩ na shee ganɔ ma sara bʋto laŋ ace akasul. ²⁹Na a lə nɩ waa: pɩ! na piɛɛr adoo ŋyifoi nɩ asara bʋto laŋ na ce Yeesu sul. ³⁰Ama aŋə gʋərə gʋna wu nɩ́kashɩ ma, n'asampə na ɩsəba na kpa nɩ, n'asəba na mɩɛ bʋto nɩ, na akuro waa: nɖiyar fʋramʋ!³¹Na Yeesu amana kəʋ gʋnyɛ ari nɩ, naa lə nɩ akorɛ ndee akʋ cine kʋ yɔgɔ na ma, mʋlee ka ʋlee sika. ³²Na baman akpa ŋifoi nɩ, na gʋsərə gʋŋʋra. ³³Mbadee baɖa ŋyifoi nɩ anə gəŋ ma, nabapɩ atɩ cîm bakəwəlaŋ yeesu aŋyɩɩ naa alə nɩ waa: gason gasɔnɔ ʋlaƒʋ alee Gaja ʋpur.³⁴Basəlatəŋku aboŋo ma naa ce genesaree kaatəna nɩ. ³⁵Nkəŋ kəbaja bayɔ Yeesu ma, na batəm bɛrɛ ɩkara kara ɩŋunii nɩ bapɩ na banyʋkʋja. ³⁶Na bapəla pəla nɩ waa: apala bafɔm atokokɩlalabɩ. Na mbadee baŋunii bafɔm atoko ma, bɩshɛɖʋ ɩkaɖa pɩ.

Chapter 15

¹Nkəŋ na fariisi kəbaja na babɔŋɔnja badoo na Yerusalɛm ace Yeesu sul alə nɩ waa: ²Mʋlaŋ na akəbakəŋja kə ba na nyene gʋshile baŋo no na? Adʋwaa: kə ba na shire banyɛ naaye jɩ ʋɩʋ na. ³Na Yeesu a lə pɩ waa: Anyɩn nɩ: mʋlaŋ nakɩ nanyene gʋpɔ na? n'anyɩna yɛɛ waa: banyene anyɩgʋshile?⁴Aɖʋwaa gaja ga lə waa: cu akawɛɛ n'akaŋa na: na ndee alim ayar n'anar ma, shee babɔkarɛ aagʋtɔ acii. ⁵N'anyɩn, ɩ na lə waa: Maa gʋjɔɔ ngʋɖe nʋ ma shee amawɛɛ kokoo amaŋana, ama ntɔɔ kʋ ashee gaja, kanyene ayar nar na. ⁶Ɩbəɖa Gaja kaalei na yɛɛ anyɩgʋshile kariiba.⁷Mʋnaafiki bajanyun, anabi Esaye acee lə anyɩgalei nkələ ana lə waa: ⁸samaa nɖe atɩ lee amʋ bɔɔta anʋbɛbɛ laŋ, ama agɩfolu nɩ aliŋnamʋ gadu. ⁹Waa: Aɖe tɩ nyene amʋ na cere aŋgalei, ama bɛrɛ ba gʋpɔ kʋ ba na cere.¹⁰Na ayɩɖa samaa alə pɩ waa: oʋ ma gʋtɔ arəŋə gɩshɛbo. ¹¹Waa: kɩ lee bʋkɔɩ bʋ na kpa arɛ aganɔ nɩ ma bʋ na pɛɛpẹ nɩ na kpa arɛ aganɔ nɩ ma bʋ na pɛɛpɛɛ arɛ.¹²Nkəŋ na abakəŋja bakəm asəla nanɩ alə nɩ waa: ʋyɔ waa: ɩlee Fariisi kəbaja bakpa biti bʋleiɩ barəŋə ma, aa? ¹³Na abuye pɩ waa: Ayɔ ndee amawɛɛ ada alaŋ ma, ka təʋ na ma, shee baɖimɩ abəɖa. ¹⁴Paa ma rəŋə napɩ na: Bafɔnɔrɛ pɩ balee, afɔnɔrɛ atatoŋo ʋwor fɔnɔrɛ shee baŋunii bafəda gʋkulu nɩ.¹⁵Na piɛɛr alə nɩ waa: kʋda galei gade ʋkɛɛshɩɩ ma kaashɩ ashee atʋ aa! ¹⁶Na Yeesu alə waa: Anyɩn mɩaʋ gʋfaŋ kʋʋpɩ ashee anyɩn ɩtɩ kaashɩ aa? ¹⁷Kɩye anyɩn waa: bʋkɔɩ bʋ na kpa anɛ aganɔ na ma, bʋ na ce ancəna nɩ na, naa ye tɩ doo na agɩmempi nɩ aa?.¹⁸Ama mbʋdee bʋ na doo na arɛ aganɔnɩ ma, agɩfolu nɩ na, ɩni na pɛɛpɛɛ arɛ. ¹⁹Aɖʋwaa: Gɩfolu nɩ na afaŋkono ɩna doo nama gɩso, sina, ajɩwakalesvra, ʋpɩtɩra, ɩsəifʋka, bawor kʋpɩɛ. Alesʋra ndee ɩna pɛɛpɛɛ arɛ ma na gəŋ; ²⁰Ama ajɩ ʋjɩ kashire akanyɛ na, kɩ na pɛɛpɛɛ arɛ na.²¹Yeesu a təbə gaɖu gaɖe ma, nace tɩr na siɖɔɔnɩ kagʋaʋ. ²²Kanaan k'ʋsəmprə ɖən aɖe ɖa ɩkarakara ɖe nɩ, nákuro shee Yeesu waa: ŋɖiyar, ŋə mɩshɛɩ, Ɖaʋda ʋpur! ŋŋuro mbɔnɔ nɖən ntɩ naashɛ ampi gapisimi. ²³Kaɖʋ nɩ gʋtɔ a lə gaɖən na, na Yeesu abakəŋja ba pəla pəla nɩ alə nɩ waa: kərə ʋsəmprə ɖe, atɩ kuro atɩŋkəm yɔgʋʋ.²⁴Ama Yeesu abue pɩ waa: batəm amʋ na ma pɩ atɩ yɛɛ ɩbɔrɩ ɩ bali Isəraɛl agafala nɩ ma. ²⁵Napɩ atɩ cim atən Yeesu aŋyɩɩ, a lə nɩ waa: Ndiyar fʋra amʋ! ²⁶Na abue nɩ waa: kɩ cəm waa: batɔɔ bapi b'ʋjɩʋ aɖʋ bʋshimpiri na.²⁷N'ʋsəmprə ɖe alə nɩ waa: Gasonojɩ, ama bʋshimpiri bʋ tɩ ndee bɩtanɩyar ajɩ ɩfəda atən ma, kɩfufuri ajɩ. ²⁸Na yeesu abue nɩ waa: ʋsəmprə kɩ, akʋcine ʋwəda ma, ʋsəŋkla. Galaŋ ɩlee ɖaa ʋnayɛɛ ma ashee kɩ N'ʋpur ʋshɛɖʋ ʋmanakada kpaarɩ.²⁹Yeesu atəbə nkəŋ ma, na ce galilee kateŋku kagʋsaʋ naa abodo gatəŋtəŋi gadən laŋ asə nkəŋ. ³⁰Nasamaa abʋmbɔnɔ ɖən awala asul, nífalaŋ falaŋ mana, bafnɔɔrɛ, bʋcɔɔtɔ, mbadee bʋ mən pɩ ma, na banyʋkʋ ja tuutuuma bapɩ na pɩ atɩ ɖʋ Yeesu aŋyɩɩ, na akado bɩshɛɖʋ. ³¹Nkəŋ na samaa ayide na jɛlɛ daa bʋcɔɔtɔ bʋ na lə bʋlei, mbaɖe bʋmən pɩ ma ɩkada pɩ, ɩfalaŋ falaŋ batɩ sara, bafɔnɔrɛ bɩ nyine ɩtine ma. Na baɖa na kʋma Israɛl a Gaja.³²Na yeesu ayida abakəŋja alə pɩ waa: bɛrɛ mbade bada amʋ ɩshɛɩ, ɩshile ɩriu ɩnoo kama batən amʋŋkəm ma, batən amʋŋkəm ma, batər amɔŋkəm ma, kə ba wəɖa akɔɖən bajɩ na kə ma na yɛɛ ma kərə pɩ akɔmɔ nɩ́kashɩ ɩpaatɩ bon ashee ʋnyɩŋca laŋ na. ³³Na abakəŋja bataba nɩ waa: Nka na gɩ ŋə ɩbodo bodo gaɖu ŋgaɖe atɩya ashɩ naa ɩtə samaa abʋmbɔnɔ nɖe? ³⁴Na Yeesu ataba pɩ waa: ɩboɖobodo baɩ naɩ wəda na waa kulumi na bʋfɩlɩ bʋjala cei. ³⁵Na Yeesu alə waa: balə samaa asə atən.³⁶N'atɔɔ ɩboɖobodo kulumi na bʋfɩlɩ, anyiŋə aboŋo ma, na ayʋkʋɍ ashee abakəŋja bayʋga samaa. ³⁷Na baŋunii bajɩ akun, na bawala ŋdee ɩsaa ma, aɖʋ bʋshɛɩ kulumi. ³⁸Bərɛɩ bajɩ ɩboɖoboɖo baɖe ma, na gəŋ bɛrɛ miili kulumi alaa basəmprə na bapi apala. ³⁹Kaŋkəm na akərə samaa ashɛʋ, na ba kpa ŋyifoi nɩ a ce Magadaanɩ kagʋsaʋ.

Chapter 16

¹Fariisi kəbaja na babɔŋɔnja ba pɩ atɩ na kəʋ nɩ alaŋ na lə nɩ waa: Alee maamaaci kagʋlesʋ ra ŋgʋdee gʋ doo n'alaŋ ma, ba ŋə. ²Ama na Yeesu alə pɩ waa: ʋshile ʋta fana anyɩɩtɩ lə waa: daɖu gatɩ ga cəm aɖʋwaa ʋshile ʋkim pii.³Gaja gatakʋda anyɩɩtɩ lə waa: Ʋto ataa nyɩ aɖʋwaa: Gadu gakim ada kusuu. Ɩyɔ gadu kalesvra kʋpaɖʋpaʋ ama tam nde nɩ kalesvra kɩ yɔ ɩ na. ⁴Saamanɩ nɖe kəbarɛ ba bɔnɔ na fɔɩfɔɩ kalesʋ rabaja ba tɩ taba maamaaci kagʋlesʋra. Kə ba caa ŋə gʋɖən na, na ki lee Yonaasɩ agʋja na. Alə gəŋ aboŋo ma, na atəbə nkəŋ.⁵Abakəŋja ba kpa teŋku kagʋsaʋ gʋaaka ma, na ba nyir ɩboɖoboɖo. ⁶Na Yeesu alə pɩ waa: lee ma laakaarɩ na Fariisi kəbaja na saɖusi kəbaja balefir. ⁷Na abakǝja baɖa na lə baworo waa: kɩɩ tɔɔ ɩbodobodo ma, laŋ na ana lə gəŋ aa? ⁸Yeesu ayɔ ŋgadee ba na lə bɩcine nɩ ma, na aləpɩ waa: Mʋ lee ka ɩna anyɩɩgʋlɔ gəŋ, anyɩn bɛrɛ ɩ anyɩcine kɩ yɔgɔ na ma, na lə waa: kɩɩ tɔɔ ɩbodobodo na ma, laŋ na gəŋ aa?⁹Kɩ ka na ye anyɩn, ɩbodobodo banʋn, na bɛnɛ miili banʋn, nabʋṣhɛɩ gʋya ɩ ɩwala ɩbodobodo ka kələ́ anyaʋ maa? ¹⁰Yaa ɩboɖoboɖo kulumi na bɛrɛ miili banan, na bʋshɛɩ gʋyaɩ ɩwaala akələ ŋdee ɩsaa maa?¹¹Mʋ lee ka na kɩ ye anyɩn waa: kɩlee bodobodo kaaleijɩ nna lə anyɩn na? lee ma laakaarɩ na Fariisi na Sadusi kəbaja ba lefir. ¹²Nkəŋ na ba ye tɩ kaashɩ waa: kɩlee lefir ɩ ba na ɖʋ bodobodo nɩ ma na a na lə na. Ama ʋce ruɩ Fariisi na sadusi kəbaja bana cere bɛrɛ ma na ana lə.¹³Yeesu akpa Filiipu kampa ndee ba na yɩɖa waa seraree ma, na ataba abakəŋja waa: baɩ na bɛnɛ ba na yiɖa amʋ ndee nlee arɛ upur ma? ¹⁴Na ba tələ ashee nɩ waa: Baɖən waa: Akɩ na yohana amənakabʋto: Baɖən waa: Elii, baɖən waa: Yeremi, kokoo annabi bʋɖən. ¹⁵Anyɩn nɩ aŋa na anyɩn ɩ na ɖʋ na mʋ? ¹⁶Nasimɔɔ piɛɛr alə waa: Akɩ na Kristo Gajaŋŋuroyar ʋpur.¹⁷Na Yeesu alə nɩ waa: Aliheeri ada ashee akɩ Simɔɔ Yonaasi ʋpur; adʋwaa: kɩ lee gʋlɔn akɔnɔ ɩkaɖa ka ashe a akɩ na, ama amawɛ ada alaŋ laŋ ma, akaɖa ka ashee kɩ. ¹⁸Namʋ nlə akɩ waa: Akɩ na ŋtala, ntala nɖe laŋ na ma cə aŋgafala, na bʋce kaafala ka bʋ səna apijɩ na.¹⁹Nshee akɩ alijana kasaafɩ: galaŋ bʋkɔɩ ʋkʋn atən ma, shee bakʋr bʋ alaŋ, bʋkɔɩ ʋkʋda atən ma, shee bakʋɖa bʋ alaŋ. ²⁰Nkəŋ na alə ashee abakəŋja waa: ba paa tɩ lə ashee ʋɖən waa: ade na Kristo na.²¹Kalʋwaatʋ ɖe na Yeesu a səba na lə abakəŋja waa: ade taa tɩ ce yerusalɛm ati jɩ ɩshɛɩ paa baŋono banyɛ nɩ, na basaraalaja, na babɔŋɔnja banyɛ nɩ, ba tə ba kə amʋ ma, acii, ama ʋshile ʋriutaja ŋtə ma kɔɔ aŋənə. ²²Na piɛɛr a yiɖa nɩ ʋpaŋpaŋa, na bla na nɩ na lə waa: ndiyar gaja gapaa pala ganɩ gaɖe ʋna lə waama awəɖa akɩ na. ²³Na Yeesu acəpra alə nɩ waa: ɖoo amʋŋkə sheetanɩ! ʋtɩ yɛɛ alʋkʋra amʋ: aɖʋwaa: ka na faŋa daa Gaja ma ma na, bɛrɛ bagʋfaaŋa kʋ ʋwəda.²⁴Nkəŋ na Yeesu alə abakəŋja waa: ʋdən ata naa yɛɛ atər amʋnkəm, shee karɛ abla ʋciŋsɔlɔka, naa ataa agʋyo kaŋkʋra atɔŋo atər amʋnkəm. ²⁵Aɖʋwaa ndee a na yɛɛ alugo aŋŋuro ma, ataa bəɖa njɩ nlii ama nɖee aŋŋura nli ama laŋ ma, ataa kɔɔ aŋə aŋŋuro acəŋə. ²⁶Aŋfaanɩ apaŋa ɖa ka ashee arɛ aŋə ɖulinya a riiba, naa aŋŋuro nlii? Mʋ nʋ arɛ asəra atɔɔ afʋba na aŋŋuro?²⁷Aɖʋwaa: arɛpur a taa tɩ ayar ʋkʋmʋ nɩ n'ɩmalaɩka mana: Naa səla baaŋa atəma kʋda. ²⁸Ntɩ lə anyɩn ɩja waa: Mbadee bada atɩya ma, kə ba dən kə ba cii na, batɩ ba ŋə arɛpur agɩyarɩ.

Chapter 17

¹Ɩ lee ɩshilé ɩkoloŋ ma na Yeesu atɔɔ Piɛɛr, Yaakubu, na Yohana, ba ce gʋbʋnʋ kandi laŋ. ²Na afʋba agʋlɔ baŋyɩɩ; Agayɛ gade gatɩ ŋələ ŋələ daa ʋshilè ma, ɩtɔkɔ tapra ɩfɔnɔ pam pam na pɩɖe piɖe daa fɩtɩla ma.³Ŋkəŋ na Musa na Elii ba doo alaŋ na lə na nɩ. ⁴Na piɛɛr acam ʋwələ, a lə Yeesu waa: ndiyar ɩvɩm waa gɩ da a tɩya; ʋta sɔlɔ ntɩma yɩu akaliku ɩriun, nɖən ashee akɩ, ndən ashee Musa, ndən ashee Elii.⁵Ana lə gəŋ ká kà nà boŋo na ma, nɖəla mpiɖeka nrgə nalaŋ asiu pɩ. N'ʋwələ ɖən ʋdoo na nɖəla ndə nɩ, na lə waa: nde na ampi asɔlɔka dʋ manɩ gʋtɔ! ⁶Saa ndee ba rəŋə ʋwələ ɖe gəŋ ma, n'abakəŋja ba pəɖə asiu atən ba bʋyɛ laŋ, asampəna ɩbʋmbɔnɔ ɩde kpa pɩ. ⁷Ama na Yeesu akəm asəla na pɩ afɔm pɩ alə pɩ waa: tama, asampəna ɩpaa kpa anyɩn na. ⁸Ba taa babʋyɛ ma, naa ŋə Yeesu andəndən.⁹Bargə gʋbʋnʋ laŋ na pɩ ma, na yeesu akaka pɩ alə pɩ waa: bʋkɔɩ ɩŋə waa, paa ma tɩ lə ashee ʋdən na, halɩ arɛpur aŋənə adoo bakono nɩ. ¹⁰Ŋkəŋ na abakəŋja bataba nɩ waa: maakɔ laŋ na babɔŋŋja ba na lə waa: Elii a naa səba apɩ?¹¹Na abue pɩ waa: Gasonoji waa: Elii a naapɩ atɩ pɛm pɛŋɛ baamʋnʋ. ¹²Ama ntɩ lə anyɩn ɩja waa: Elii apɩ boŋo kə ba kɔɔ ayɔ nɩ na, na basara na nɩ daa basɔlɔ ma, gəŋ ci gboo arɛpur ajɩ ɩshɛɩ banyɛnɩ. ¹³Ŋkəŋ na ɩye abakəŋja waa: Yohana agaleijɩ ana lə.¹⁴Ba kpa samaa sul ma, n'ʋsoro ɖən apɩ atɩ cim akəwə Yeesu aŋyɩɩ, na lə waa: ¹⁵Nɖiyar, ŋə ampi ɩshɛɩ, ŋŋuro mbɔnɔ ndən ntɩ ɖʋ nɩ shɛɩ yɔgʋ; Ntɩ pkil nɩ ade tɩfəda ʋtonu nɩ kokoo bʋto nɩ. ¹⁶Nce na nɩ akəbakəŋja sul ama kə ba səra akərəŋjɩ na.¹⁷Na Yeesu aləpɩ waa: bɛrɛ ɩcine kaŋkrabajanyɩn a kplala baɩ na ma ɖa anyɩnasul? Akpala baɩ na ma toŋo ayɩn? Pɩma na nɩ atɩya. ¹⁸Ŋkəŋ na Yeesu anaashɛ ŋŋuro mbɔnɔ nde ndoo n'ʋpi agʋlɔ gʋkada kpaarɩ.¹⁹Na Yeesu abakəŋja ba kim asəla na nɩ, ataba nɩ waa: Maakɔ laŋ na na kusəra akərə ŋŋuro nde na? ²⁰Na Yeesu alə pɩ waa: wəda ʋcine na. Ntɩ ləanyɩ ɩja waa: ʋcine daa gɩsrəkʋɛ ma, ɩtu səra alə gʋbʋnʋ ŋgʋ de waa: Təbə atɩ ya, g ʋt‌ʥṭə gʋ rəŋə nanyɩn a təbə, akɔɖən ɩmana waa kɩɩ səra a lee na ma. ²¹Ama naa ŋŋuro mbɔnɔ nde ndoo, shee ʋnyiŋu na ganʋkʋrka.²²Saa ndee ba na yee ye na Galilee ma, na Yeesu a lə waa: ba tɩ ba ri arɛpur a ɖʋ bɛrɛ bany nɩ. ²³Batɩ ba kə nɩ acii, ama ʋshile ʋriutaja a taa kɔɔ aŋə. Na abakəŋja bicine ɩpɩɛ.²⁴Ŋkələ ɩ ba kpa ƙapernahumʋ ma, na mbadee ba na cam ʋnyiŋukaafala ka lampoo ma, bakim asəla na piɛɛr ataba nɩ waa: mʋlay na anyɩndiyar ka na səla lampoo na. ²⁵Ba kpa afal ma, na Yeesu ayiɖa piɛɛr ʋpaŋpaŋa ataba nɩ waa: Ɖulinya nɩ kəbayarpi ba na cam lampoo ma, bapaŋa pɩ ba na cam na ma, bapapi yaa basana?²⁶Na waa basana na Yessu alə nɩ waa: bapapi gboo batɩ səla. ²⁷Ama naa gɩ paa tɩ ɖʋ pɩ ntərətərə na, kʋla ace teŋku nɩ atɩ kəu ʋfɩlɩca, ŋgadee asəba a laa ma, tine kaanɔ ʋtaa ŋə gɩtanɩ sitatɛrɩ laa jɩ kaanɔ nɩ atɩ səla amɩja na kɩja.

Chapter 18

¹Na Yeesu abakɛŋja bakəm asəla na nɩ, ataba nɩ waa: Aŋa lee ka ʋŋono gajakaayarɩ ləna nɩ? ²Na Yeesu a yɩɖa ʋpijala ɖən naa atɩ nɩ bagɩcɩca. ³N'alə waa: ɩja ntɩ lə anyɩn, na kɩ fʋba nɖawa apra daa bapi bajala ma na, kɩɩ kpa Gajakaayantəna nɩ na.⁴Galaŋ, arɛɩ aburo agʋlɔ apra daa ʋpijala ma a naa lee ʋŋono Gajakaayarɩtəna nɩ. ⁵Na nɖee acam ʋpijala nnde n'amʋ yɩɖa ma, agɩlo pi jɩ ocam. ⁶Ama arɛ ndee aɖʋ ntərətərə ʋpijala ɖe ashee amʋ ɩja ma, asəm batəʋ nɩ mkpala ʋɖɔ nɩ akəʋ nɩ təŋku katatəntən.⁷Nɖi ncika ashee ɖulinya aɖʋwaa ntərətərə nɖe ŋtɩŋshɩ tɩ da ama ndi ncika ashee arɛɩ sul nɖoo na ma na ma. ⁸Ɩta jɩ waa akʋnyɛ kokoo akʋkei ɩtɩ yɛɛ ɩkarakɩ mbɔnɔ nɩ, təɖəɩ abəda gadulɩŋka; ɩcəm ashee akɩ waa akpa Gajakaayarɩtəna nɩ, na nnyɩkəkə kokoo nnaŋkələ. Ɩcəm awu waa akanyɛ n'akɩkeɩ ɩɖa dei dei naa babəɖakɩ ʋtanu nɖee kʋ na ci ayɔ na ma nɩ.⁹Ɩta saŋkɔɔ jɩ waa: Akɩɩnyine gɩ tɩ yɛɛ gɩkara kɩ mbɔnɔ nɔ, ɖəm jɩ abəɖa gaɖulɩŋka; ɩcəm ashee akɩ waa: Akpa Gajakaayaritənanɩ na gɩnyine gɩɖɔɔŋkɔnɔ, awu waa akɩnyɩne ɩnyɩʋ ɩɖa deiɖei naa babəɖakɩ ʋtonu nɖee kʋ na ci a yɔ na ma.¹⁰Lee ma laakaarɩ, paa ma tɩ naashɛɛ bapi baɖe na; adʋwaa ntɩ lə anyɩn waa: ba malaɩka ada a laŋ ma, ayiɖe amawɛɛ ada alaŋ ma, aŋyɩ baa saa apaŋ a na. ¹¹Aɖʋwaa arɛpur apɩ pɩ afʋra mbadee bali ma.¹²Gapaŋa jɩ ɩna faŋa? ɩta jɩ waa: arɛ ɖən awəda ɩbɔrɩ ɩshɩnʋn n'ʋɖən ali, kaapala ʋɖən mana ɩshɩnʋu gʋbʋnʋ laŋ, náce atɩ yɛɛ ndee alima aa? ¹³Ata ŋə nɩ, ntɩ, lə anyɩn ɩja waa: ʋciŋkərka ʋbʋmbɔnɔ ʋnʋʋ ɖà ɖá ashee ɩ adɔŋkɔnɔ de laŋ awu ʋɖən manɩ ɩshɩnʋn mbadee kə ba lii na ma. ¹⁴Gala anyɩnaya ada alaŋ ma, kɩ lee ʋciŋsɔlɔkɔ waa bapi baɖe bʋɖən alii na.¹⁵Akʋwar ata tərətərə n'akɩ, kʋla ace atɩ wəɖa nɩ akɩnɖənɖən afaŋ nɩ antərə tərə atarəŋa néakɩ, ʋjɩ nɩ bɔɔnɩ. ¹⁶Ama na ka nəŋə nákɩ na, kʋla atɩ yɛɛ bɛrɛ banyɩʋ kokoo bariu ba lee akasəriyabaja.¹⁷Ata bla kaɖʋ pɩ gʋ pɩ gʋtɔ na, lə ashee cɔɔcɩ: Atasaŋ kɔɔ bla acəŋə ka ɖʋ cɔɔcɩ gʋtɔ na, tɔɔ daa ndee ka yɔ Gaja na ma, kokoo daa lampooyar ma.¹⁸Ntɩ lə anyɩn ɩja, waa: bʋkɔɩ ɩkʋɍ atən ma, shee bakʋr bʋ alaŋ, na bʋkɔɩ ɩkʋɖa atən ma, shee bakʋɖa bʋ alaŋ. ¹⁹Ntɩ lə anyɩn acəŋə waa: bɛrɛ banyɩʋ bata lee ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ atəntɩya anyɩŋə akɔɖən, amawɛɛ aɖa alaŋ ma, a taa shee pɩ ka bʋ kʋ. ²⁰Aɖʋwaa: gaɖuu bɛrɛ banyɩʋ yaa beriʋ bawata a sə námʋyɩɖa ma, nɖa bagɩcɩɩca nkəŋ.²¹Ŋkəŋ na piɛɛr akəm asəla na Yeesu naa a lə nɩ waa: Nɖiyar akpala baɩ na ma təɖə amʋwor a ta tərə tərə namʋ? akpala kulumi aa? ²²Na Yeesu a lə nɩ waa: kə ma lə akɩ waa akpila kulumi na, ama akpala ɩshiriu na təb kakpala kuluni.²³Galaŋ, Gajakaayarɩtəna gaɖa ɖan ɖaa, gʋpayarɩ ɖən ana yɛɛ atəŋleeja balee ŋkɔnta ashee nɩ. ²⁴Ba na lee ŋkɔnta nde ma, na ba ri ʋɖən ajɩ anɖiyar ʋɖa ɩkotoku təb ma. ²⁵Ama kawəɖa akɔdən asəla na ma, nɩ́tanɩyar a lə waa: Ba yala nɩ ade nákaar na bapur na bʋkɔɩ awəɖa ma naa, ɩtə basəla ʋɖa.²⁶Na a cim a tən ɩtanɩyar aŋyɩɩ aɖʋ nɩ gʋɖatəna waa: nɖiyar, jɩ suuru ntɩ ma səlakɩ akʋɖa. ²⁷Nɩɩ ɖa ɩtanɩyar shɩɛɛ natɔɔ acɛ nɩ napala nɩ ashɛʋ.²⁸Nátəŋleeja de adoo kpaarɩ ma, naa wana ʋwor ajɩ nɩ gboo ʋɖa ɩɖalɩshɩnʋn ma, na ari nɩ acəwa ʋɖɔ a lə nɩ waa: səla amʋɖa. ²⁹N'ʋwor ɖe, acəm akəwəlaŋ atən, na pəla pəla nɩ na lə waa: jɩ n'amʋ suuru, ntɩ ma səlakɩ.³⁰Ama ʋwor ɖə ka rəŋə ʋpəlʋ pəlʋ na, natɔɔ nɩ atɩ kəʋ sarka nɩ, halɩ atɩ səla ʋɖa. ³¹Abasoro ba rəŋə daa gasana gasara ma, na bɩcine ɩpɩɛ, na ba ce atɩ lə ashee baɖiyar bʋkɔɩ bʋsara ma.³²Na banɖiyar ayiɖa atəŋleeja de a lə nɩ waa: akɩ ʋlee arabɔnɔ, ʋpəla pəla amʋ ma, laŋ na ntəɖəkɩ akʋɖa. ³³Akɩ gboo kaasəra aŋə akʋwor atəŋleeja ɩshɛɩ atəɖənɩ daa amʋ maʋ ntəɖəkɩ ma aa?³⁴Na bandiyar acam ʋnyana ari nɩ aɖʋ nɩ sarka nɩ halɩ asəla ʋda ʋŋunii. ³⁵Gəŋ ci amawɛɛ ada a laŋ laŋ ma, anaa sara nanyɩn, na kɩ na təɖə anyɩmbawor nanyɩnɩcine ɩŋunii na.

Chapter 19

¹Yeesu a lə bʋlei aboŋo ma, na atəbə Galilee ace ace Yudee kagʋsaʋ yurɖɛɛ kaato kanɖilaŋ. ²Samaa abʋmbɔnɔ de tər aŋkəm ade tɩ kada bɩshɛɖʋ.³Na fariisi kəbaja ba ce asul na kəʋ nɩ alaŋ na taba nɩ bʋlei waa: gʋpɔ gʋshee arɛ ganɔ waa akərə akar baa baɩ laŋ aa? ⁴Na Yeesu abue pɩ waa: kɩ na tʋr daa ndee alee ɖulinya ʋsebʋ nɩ ma, alee ʋsoro n'ʋsəprə ma aa?⁵Na a lə waa: galaŋ na ʋsoro atəbə ayar n'anar naa acra n'akar, naa banyɩʋ baɖe bapra ʋɖɔŋkɔnɔ ma aa? ⁶Galaŋ kə ba kɔɔ a lee banyɩʋ na, ama ʋɖɔŋkɔnɔ na ba lee. Arɛ ɖən apaatɩ paɖa bʋkɔɩ Gaja ga kəman ma na.⁷Na bakɔɔ ataba nɩ acəŋə waa: mʋ laŋ na Musa aŋɔn waa: bashee ʋsəmprə gʋbɔ naa akərə nɩ? ⁸Na atələ ashee pɩ waa: Anyɩgɩfolu gɩkaŋkra laŋ na Musu alə waa ɩkərə anyɩmbaka: ʋsəbʋ nɩ kɩ cee ɖa gəŋə na. ⁹Ama ntɩ lə anyɩn waa: ndee akərə akar nu jɩ waa kɩ lee fɔɩfɔɩ kanɖilaŋ na, naa atɔɔ afɔlɩ ma, karɛ, alee gɩsəna. Na ndee atɔɔ ʋsəmprə ndee bakərə ma, a lee gɩsəna.¹⁰Nkəŋ na abakəŋja ba lə waa: ɩ ta jɩ waa gəŋci ʋsoro asara nakar, gəŋ ma, aŋfaanɩ dəŋ ka ɖa waa arɛ atɔɔ ʋsəmprə na. ¹¹Na Yeesu abue pɩ waa: galei gade kaa ye bɛrɛ baŋʊnii na, shee bɛrɛ ɩ ɣaja gashee ɩko ma. ¹²Aɖʋwaa baɖən baɖa ma, ɖoo ba bana bancəna nɩ nɩ́laa pɩ saɩ: baɖən ma, bɛrɛ balaaka pɩ saɩ, baɖən balaaka balɔ saɩ aɖʋ Gajakaayarɩtəna kanɖilaŋ. Arɛi anaa səra arəŋə ma, arəŋə.¹³Na ba pɩ na bapi bajala Yeesu atər anyɛ balaŋ naa anyiŋə ashee pɩ. Ama abakəŋja baɖe ba tɩ pkil pɩ na kɔɔ na nkəm. ¹⁴Na Yeesu a lə waa: Pala ma bapi bajala ba pɩ amasul, paa kəl pɩ ʋnyɩnca na; aɖʋwaa mbadee bajee Gajakaayaritəna ma, bada dan daa bapi baɖe ma. ¹⁵Na atər anyɛ balaŋ aboŋo ma, na atəbə ŋkəŋ.¹⁶Ŋkəŋ na ʋsoro ataŋja ɖən akəm asəla na Yeesu alə waa: Nɖiyar, bʋkɔ bʋsoŋsono bʋpaŋa bʋ ma cɔɔ alee naa aŋə ŋŋuro ndee kɩŋwəda gayala na ma? ¹⁷Na atələ ashee nɩ waa: Mʋlaŋ n'ʋna taba amʋ bʋkɔ bʋsoŋsono laŋ? Ʋdɔŋkɔnɔ a lee ka asoŋsono. Ʋta naa yɛɛ awəɖa ŋŋuro ŋdee kɩgweda gayala na ma shee akʋn gʋpɔ, na waa: Gʋpaŋaʔ¹⁸Na Yeesu atələ ashee nɩ waa: ka gbɛɖɔ alaa arɛ aŋŋuro na, ka gbɛɖɔ alee gɩsəna, kagbɛɖɔ anyim na, ka gbɛɖɔ afʋ ɩsəɩ ʋɖən anɖilaŋ na; ¹⁹Nyene akawɛɛ n'akaŋana; naa asɔlɔ akʋwor daa ɩkulopi ma.²⁰N'ayɩfala ɖe a lə nɩ waa: Ŋkʋn apɔ ɖe ɩŋunii; gapaŋa gakɔɔka assaa? ²¹Na Yeesu a lə nɩ waa: ʋta naa yɛɛ aɖa ɖəi dei, kʋla at yala akamaana aŋunii naa atɔɔ kɩtanɩ ayʋga bashɛɩrɛ, ʋtaa kɔɔ aŋə amaana afɔlɩ alaŋ kaŋkəm pɩ atɩ tər amʋŋkəm. ²²Ayifala arəŋə bʋlei bʋde ma, nɩlee nɩ yɔɔ ʋcine ʋtapɩɛ aɖʋwaa awəɖa amaana abʋmbɔnɔ.²³Na Yeesu a lə abakəŋja waa: ŋtɩ lə anyɩn ɩja waa: ɩtu sɔm ashee ataŋja waa: akpa Gajakaayaritəna nɩ. ²⁴Nti lə anyɩn acəŋə waa: kɩsɔm ashee ɩraakum waa akul na gɩkəmpi ka gʋkulu na, ama ɩshee sɔm ashee ataŋja waa: Akpa Gajakaayaritəna nɩ.²⁵Abakəŋja barəŋə gəŋ ma, nɩ́kpa pɩ biti na ba lə waa: Gəŋ ma, aŋa naa ŋə nɖi ŋsono afʋra? ²⁶Na Yeesu ataa akiɖe pɩ naa lə waa: ɩsɔm ashee bɛrɛ, ama kɩsɔm Gaja sul na. ²⁷Ŋkəŋ na pɩɛɛr alə waa: ŋəa, gɩ pala atabaamʋnʋ ater akɩŋkəm; Atariiba na gəŋ apaŋa?²⁸Na Yeesu abue pɩ waa: Ntɩ lə anyɩn ɩja, ŋkələ arɛpur a baamʋnʋ ɩʋba ma, ataa sə ʋkʋmʋ kaŋyariboi laŋ, anyɩnɩ ɩbʋŋa atər amʋŋkəm ma, ɩtu sə ayariboi təb nanyɩʋ laŋ, naa cîm n'Ɩsraɛl ɩdimi təb na banyiʋ ɩkəma.²⁹Ndee atəbə abaŋono, abanyeŋka, kakoo ayar, kokoo anar, kokoo akar, yaa bapur, kokoo abʋnara nagafala, aɖʋ amʋyɩda laŋ ma, karɛ ataa ŋə kakpala ɩshɩnʋn, naa ajɩ Gajakaayaritəna katiibi. ³⁰Ama bɛrɛ tuutuuma ɩ ba cee lee basəbaka ma, ba tɩ ba pra bakəŋja, na tuutuumaɩ ba cee lee bakəŋja ma, ba tɩ ba pra batɔnɔka.

Chapter 20

¹Gajakaayarɩtəna gada ɖan ɖaa gawarayar ɖən ɖoo gaǰakajaka na yɛɛ bapaaja ba lee ntəma ashee nɩ agawara nɩ ma. ²Aɖe napɩ baɖʋ gʋyá afana waa: ʋshile ʋpələmə kagɩtanɩ jɩ a naa səla pɩ, ňalə pɩ waa ba ce atɩ lee ntəma.³Gakɔŋkɔŋɔ gariutaja nɩ, adoo ma, naa ŋə baɖən ba sə kə ba na lee nɖən na. ⁴Na alə pɩ waa: Anyɩn gboo kʋlama ace aŋgawara nɩ atɩ lee ntəma naa ma səla anyɩn ʋɖa ndee ɩsəm ma na ba nɩ gboo ba ce atɩ lee ntəma.⁵Ɩtɩ kə ɖaa bʋkɔŋkɔŋɔ bʋkoloŋ na ce cunɩ ma, n'akɔɔ aɖoo acəŋə. ⁶Na ce bʋkɔŋkɔŋɔ təb na gadən ma, n'akɔɔ ɖoo, naa ŋə baɖən ba sə taagbaa laŋ fɔɩ kə ba na lee nɖən na, na lə pɩ waa: mʋ lee ka ɩsə a tɩya halɩ ʋhile ʋkpər kɩ na lee nɖən na? ⁷Na batələ ashee nɩ waa: ʋɖən kaɖʋ atʋ atʋ ntəma na ma ni. Na alə pɩ waa: tamace aŋgawara nɩ.⁸Ʋshile ʋfana ma, na gawarayar a lə atəŋleeja waa: Ayiɖa bapaaleeja asəlapɩ bʋɖa a səba na bakəŋja naa aboŋo na batɔnɔka. ⁹Mbaɖee ba ce ntəma bʋkɔŋkɔŋɔ təb na gadən ma, ba nɩ ba cam ʋshíle ʋpələmə kítanɩ. ¹⁰N'ɩtɩ cəm na mbaɖee basəba ntəma gajakajaka ma ba ni boɖe batɩ tam waa: Bɩ ja ɩtu wu basaaka bɩja, amaa gʋtaŋya gʋɖɔŋkɔnɔ kʋ ba səla baŋunii.¹¹Ba na cam bɩtanɩ ma, baɖə batɩ ŋumoŋumo na bor na gawarayar. ¹²Na lə waa: bakəŋja mbaɖe gakɔŋkɔŋɔ jɩ ba lee ntəma, n'ʋsəla atʋ gbara gbara, atʋɩ gɩlee ntəwa ɩkpa atʋ n'ashilipilɛ ma.¹³Na gawarayar alə nɩ waa: Amʋsoro, kə ma mulee ki na, kɩɩ cee a lə fana waa: ʋshile ʋpələmə k'agita nɩ jɩ ma səla aa? ¹⁴Cam a kɩ́tanɩ afəl asaamʋ, ntɩ yɛɛ ma shee kəŋja nɖe ɖaa nṣhee akɩ ma, ka ɖeidei.¹⁵Kə ma wəɖa ɩko ma lee n'mayɔkɔ bʋkɔɩ nsɔlɔ ma aa? Yaa ncəyoro mpaŋa njɩ gəŋ ʋwəɖa namʋ ncəm ashee basaaka ma gəŋ? ¹⁶Galaŋ bakəŋja ba tɩ ba pra batɔnɔka naa batɔnɔka ba pra bakəŋja.¹⁷Yeessu n'bakəŋja ba na ce Yerusalɛm ma na ayɩɖe abatəmka təb na banyɩʋ ʋpaŋ paŋa na lə pɩ ʋnyɩŋcalaŋ waa: ¹⁸Gɩ tɩ ce Yerusalɛm, ŋkəŋ na ba ri arɛpur ashee basaraalaaja na babɔŋɔnja, batɩ ba kə nɩ a cii, ¹⁹Batɩ ba ri nɩ akara mbadee kəba yɔ Gaja na ma, banyɛ nɩ, naa bakiɖe nɩ fɔɩ akəɖa nɩ ɩpɛ n'kal nɩ; Naa ʋshile ʋriutaja ataakɔɔ aŋənə.²⁰Na sebeɖee akar atoŋo bapur banyɩʋ acim atəm Yeesu aŋyɩɩ na nyiŋə nɩ. ²¹Na Yeesu a taba nɩ waa: Mʋ nʋ ʋna yɛɛ ma lee n'ʋsəmprə a lə nɩ waa: saa ndee ʋnaatɩ pɩ akuyari nɩ ma, ambapi banyɩʋ mbaɖe ʋɖən a sə a kʋnyɛsono laŋ naa asaaka asə akʋnyɩpɛnɛ laŋ.²²Na Yeesu abuye nɩ waa: kɩ yɔ bʋkɔɩ ɩ na taba ma na. Ɩtɩɩ səra anyem gakupi ŋgadee ma nyem ma aa? Na ba tələ waa gɩtɩgɩ nyem. ²³Na Yeesu atələ ashee pɩ waa: Gasono jɩ ɩtɩɩ nyem aŋ gakupi; Ama, mbaɖee ba sə gʋsono na gʋpɛnɛ laŋ ma, kɩɩ ɖoo na amasul na, ama bʋɖu bʋɖe bʋda ɖa ashee mbadee amawɛ a laa ma. ²⁴Təb mbaɖee basaa ma, ba rəŋə gəŋ ma, na ba cam ʋnyana na bor na sebedee bapur banyɩʋ.²⁵Na Yeesu ayɩɖa pɩ, naa lə pɩ waa: Ɖulinya nɩ kəbayarpɩ ba na ŋɔ gɩyarɩ jɩ na bɔbɔ na bawor, ama mbaɖee ba lee kəbaŋono ma, ba na pɩr jɩ. ²⁶Kɩɩ ɖa gəŋ anyɩgɩcɩɩca ayɔ na. Ama nɖee ana yee alee ʋŋono ma shee karɛ apra anyɩnatəŋleeja: ²⁷Ndee ana yɛɛ alee atɔnɔka ma, shee karɛ apra anyɩnaɖɔmpəla. ²⁸Galaŋ arɛpur ka pɩ waa ba lee ashee nɩ na, apɩ pɩ alee ashee n'acam tuutuuma a lam atən.²⁹Aɖoo Yerikoo kampa nɩ ma, na samaa abʋmbɔnɔ atər aŋkəm. Bafɔnɔrɛ banyɩʋ baɖe ba sə ʋnyɩŋca kʋpaŋpaŋa. ³⁰Barəŋə waa: Yeesu a na fəl ma, na bakuro na lə waa: Nɖiyar Ɖaʋda ʋpur ŋə atɩshɛɩ. ³¹Samaa ɖe tɩ lə pɩ waa ba ŋʋra apɔɔ babʋnɔ, ŋkəŋ na bapɛmpɛŋɛ na kuro kəŋkəŋkəŋ waa: ŋə atishɛɩ nɖiyar Ɖaʋɖa ʋpur!³²Na Yeesu ayɩɖe, n'ayɩɖa pɩ, ataba pɩ waa: mʋ nʋ ɩ na yɛɛ ma lee? ³³Na ba lə nɩ waa: Nɖiyar, atɩnyɩne ɩtine. ³⁴Na Yeesu aŋə bɩshɛɩ, na afɔm bɩnyine, nɩɩ mana atine kpaarɩ bater.

Chapter 21

¹Yeesu n'abakəŋja ba na ce Yerusalɛm, basəla na Bɛtɩfagee kampa oliifʋ kayo kagʋbʋnʋ laŋ ma na atəm abakəŋja banyɩʋ. ²Alə pɩ waa: kʋla ma ace gapapiri ŋgadee gaɖa anyɩŋyɩɩ waa ma; ɩtɩɩ ŋə garaŋkɔŋkɔŋɔ na kaafana fana ka kʋɖa ma bʋ apɩ na ma ashee mʋ. ³Ʋɖən ata taba anyɩn gaɖən lə ma karɛ waa: Nɖiyar a na yɛɛ, naa bapala ashee anyɩn.⁴Ŋkəŋ na galei ɩ anabi abʋŋa lə ma, ɩlee ŋkəŋ na wa: ⁵lə ma siyɔɔ kʋpigii waa: ŋə akʋpayarɩ atʋ ka gəŋ shɛlɛm asə garaŋkɔŋkɔŋɔ na kaajala laŋ gəŋ.⁶Na Yeesu abakəŋja ba ce atɩ lee ɖaa a lə pɩ ma. ⁷Apɩ na garaŋkɔŋkɔŋɔ na kaajala, na babɔlɔ ntokopəʋ galaŋ na Yeesu aboɖo galaŋ asə. ⁸Na bɛrɛ tuutuuma babɔlɔ bayɔkɔkaraka ʋnyɩŋca laŋ, baɖən bade batɩ sɔ ayokabɔ na bɔlɔ ʋpeli laŋ.⁹Mbaɖee batɔnɔ Yeesu aŋyɩɩ na mbadee batər aŋkəm ma, baɖe ba tɩ kuro waa: Osaana ashee Ɖaʋɖa ʋpur! Albarka ashee nɖee atʋ na ɩkoyar aŋyɩɖa ma! osaana. ¹⁰Yeesu Yerusalɛm kampa nɩ ma, mpà ŋunii nɖe ntɩ tugo tugo: Baɖe batɩ taba waa: Aŋa na kagʋrisʋra. ¹¹Na ba lə pi waa: Anabi Yeesu Nasarɛɛtɩ kaja aɖa galilee ma na.¹²Kaŋkəm na Yeesu akpa ʋnyiŋu kaafala gabʋ mbɔnɔ nɩ naa akərə mbaɖee ba na yala ayɔkɔ na mbaɖee ba na shɩ ʋnyɩŋu kaafala nɩ ma; naa pikil mbaɖee ba na fʋba ceŋji ma, bɩ tebin abəɖa naa akərə ɩlikuku baja. ¹³Na Yeesu a lə pɩ waa: Ba ŋɔn waa: Aŋgafala ga lee ʋnyiŋu kaafalajɩ na'anyɩn ɩtɔɔ jɩ apra gajotofala. ¹⁴Bafɔnɔrɛ ní falaŋfalaŋ ma na ba kəm asəla na nɩ ʋnyiŋu kaafala nɩ n'akaɖa baŋunii bɩshɛɖʋ.¹⁵Ama basaraalaaja nababɔŋɔnja ba ŋə aləsʋra ɩŋərə nɖee Yeesu alee ʋnyiŋu kaafala nɩ, na bapi ba na kuro waa osaana ashee Ɖaʋɖa ʋpur ma! Na ba lə nɩ waa: ʋrəŋə ba na lə ma aa? ¹⁶Na Yeesu abuye pɩ waa: lɩɛ, kɩ kana tʋr galei gaɖe waa: ʋpala bapi bajala na mbaɖee ba na nyara nnye ma, bakʋma akɩ ma aa? ¹⁷Atəbə ba sul ma, naɖoo mpa nɩ a ce Betanii naa ɖa nkəŋ gijibɔŋɔ.¹⁸Gaja gakʋɖa gajaka ma, akɔ na yɛɛ akpa mpa nɩ ma, n'akɔmɔ ɩkpa nɩ. ¹⁹Aŋə fiigə kagʋyɔ ʋnyɩŋca kʋpampaŋa ma, na akəm asəla nakʋ; Ama ka ŋə baa gɩ pi na abɔ ɩkʋŋkɔnɔ ɩɖaka, na a lə fiigə kagʋyo waa gʋyokɩ kaakɔɔ aŋʋm ayɔ nɔ; na fiigə kagʋ yo gʋ kʋ kpaarɩ.²⁰Abakəŋja baŋə gəŋ ma nílee pɩ naamaaci, na ba lə waa: baɩ laŋ na fiigə kagʋyɔ gʋkʋ kpaarɩ gəŋ? ²¹Na Yeesu alə pɩ waa: Ntɩ lə anyɩn ɩja, ɩta wəɖa ʋcine na kɩ lee sika na, kɩ lee bʋkɔɩ bʋ wəɖa fiigə kagʋyo waa ma kandədən nɩ́lee na, ama ɩtɩɩ lə gʋbʋnʋ ŋgʋde waa: Təbə nkəŋ atɩ fəɖa teŋku nɩ, ɩtɩɩ lee ɖaa gəŋ ma. ²²Bʋkɔɩ ɩwəɖa na bʋ ʋkine naa ataba ʋnyiŋu nɩ ma, ɩtɩɩ ŋə.²³Yeesu akɔɔkɔɔ akpa ʋnyiŋu kaafala nɩ na cere bɛrɛ ma, ŋkəŋ nabasaraalaaja kaɖibaja na mpa kəbaŋono ba ce asul ataba nɩ waa: ɩko paŋa nɩ ʋna lee a lesʋraɖe na aŋashee kakɩ ɩko ɖe? ²⁴Na Yeesu alə pɩ waa: Ntɩ yɛɛ ma taba anyɩn gboo alei gaɖən, ɩta tələ ashee amʋ, ntɩ ma lə anyɩn gaɖuu ŋŋə ɩko ɖe na lee alesʋra ɖe ma.²⁵Yohana abʋtomənaka bʋ ɖoo na nka na? alaŋ yaa bɛrɛ sul? Ama na baɖa na lə bagʋlɔ waa: Gɩta lə nɩ waa; Alaŋ na, alə atʋ waa mʋ leeka na kɩshee nɩ ɩja na. ²⁶Gɩta saŋkɔɔ le nɩ waa: Bɛrɛ sul na, asampɩna ɩtɩ kpa atʋ aɖʋwaa baaŋa ayiɖe waa: Yohana alee annabi na. ²⁷Na ba lə waa: Atɩɩ kɩɩ yɔ na, na Yeesu alə pɩ waa: Amʋ mɩaʋ kə ma lə anyɩn gaɖuu amɩko ɩɖoo na ma, ma na.²⁸Gapaŋa jɩ ɩna ŋə? ʋsoro ɖən awəɖaka bayifa la bayifala banyɩʋ; Na lə asəbaka waa: Ampi, kʋla ace ʋrɔŋ aŋgawara nɩ atɩ lee ŋtəma. ²⁹N'ʋpi a lə waa: kə ma ce na, atɩ sə afaŋa suu anɖi nɩ ńafəl ace gawara gaɖe. ³⁰N'ʋsoro ɖe ace ʋpuɍ anyɩʋtaja sul a lə nɩ ɖaa a lə asəbaka ma, n'ʋni atələ ashee ayar waa: ŋtɩ ma ce amawɛɛ. Ama ka tɩ cə na.³¹Bapur banyɩʋ baɖe nɩ kapaŋa lee ka ayar ʋciŋsɔlɔka, na ba lə waa: asəbaka. Na Yeesu a lə pɩ waa: Ntɩ lə anyɩn ɩja waa: Lampoobaja na bayeeyeeka batɩ batɔnɔ anyɩn akpa Gajakaayaritəna nɩ. ³²Aɖʋwaa Yohana afaŋa anyɩn ɩjakʋnyɩŋca kɩ rəŋə na nɩ na Ama lampoobaja nabayeeyeeka bashee nɩ ɩja; N'anyɩn ɩnə gəŋ ama kɩfʋba nɖawa ashee Yohana ɩja na.³³Ɖʋ ma gʋtɔ a rəŋə galikɛshɩɩka ŋgaɖe: ʋsoro ɖən awəɖa ha gawara gaɖən, na atəʋ ayo naa kəljɩ karaa gɩshɛbɔ, akpeɖe ayɔkɔɩ ba naa tʋŋ n'ɩyupi ma, aboŋo ma na ahaya gawara ashee bɛrɛ ńafə ace mpà gatəna gafɔlɩ nɩ. ³⁴Ayɔkɔ kʋpiɖu kalʋwatʋ akpa ma, na gawara ya atɩm abatəŋleeja waa: Ba ce a tɩ cam ɩjɩ ashee nɩ.³⁵Na mbaɖee le ahaya gawara ashee ma, bari gawara yar abatɩŋleeja akə gɩshɛ bɔ, nakə ʋɖən abəɖa ʋkono, naa anyɩm arɩutaja atala. ³⁶Na gawarayar akɔɔ atəm abatəŋleeja tuutuuma awu nsəbaka, na bahayaka bakɔɔ asara na pɩ daa basəbaka ma. ³⁷Kaŋkəm na atəm ʋpur kpakpa bahayaka sul na tam waa: Batɩ ba nyene ampi.³⁸Bahayaka baŋə gawarayar ʋpur ma, na ba ɖa na lə bawor waa: ʋpi ndee anaa tɩ lee tiibiyar ma anakama pɩ ma gɩ kə nɩ acii na tiibi apra ataja. ³⁹Na ba ri ʋpi ɖe akə nɩ a ci ataa atɩ bəɖa ʋpaŋpaŋa.⁴⁰Nnyɩmə gawarayar atatɩ kpa baɩ na asara na bahayaka? ⁴¹Na ba lə nɩ waa: Anaa kə bahayaka baɖe pɩ kaa ŋə bɩshɛɩ na, natɔɔ gawara gaɖe ahaya ashee bɛrɛ bafɔlɩ mbaɖe ashee nɩ ɩja ma.⁴²Na Yeesu alə pɩ waa: kɩka na tʋr galei gaɖe baŋɔn ma: waa ntalaɩ ba cə ka ba bla ma, nlee ka ndee nna toŋo ʋkukeɩ ma; ɩɩŋ ɩkoyar sul nɩ́ɖo o na ma, kɩ lee maamaaci ashee atʋ aa?⁴³Galaŋ, ntɩ lə anyɩn, ba tɩ ba pɩr ńanyɩn Gajakaayarɩtəna ashee samaa afɔlɩ nɖee anaalee kantəma ma. ⁴⁴Ʋɖən ata fəɖa ntala nɖe laŋ, ataa tititi ayʋkʋryʋkʋr, ńarɛɩ laŋ ntala nɖe nƒəɖa ma, ntɩŋkpal nɩ.⁴⁵Basaraalaaja na fariisikəbaja barəŋə galei gaɖe ma, ńɩye pɩ waa: ba ni pɩ Yeesu ana lə. ⁴⁶Na basəba nayɛɛ ʋyɩŋcaɩ bari na nɩ ma; Ama baɖe batɩ cu samaa, aɖʋwaa samaa ashee ɩja waa alee annabi na.

Chapter 22

¹Yeesu ashiŋ lə na pi akɔli ni Waa: ²Aljaŋna ada daŋ daa gʋyari dən akpede Shiiye ka jiŋgari ashee ʋpur ma. ³Na tǝm aba təŋ lee Ja Waa ba ti yi da bɛrɛ ba pi Shiiye mi, ama ba bəla kəba pi na.⁴Na gʋyari akɔɔ təm batəŋ lee Ja baƒɔli acə na lə Waa: ''lə ma bɛrɛ nibədei gi yida ma Waa nƒʋ ami na na ami bɔri naa lee ʋjiʋ boyo. Pi ma Shiiye ka Jiŋ gaari''⁵Ama bɛrɛ baɖe kəba pi na baaŋana aƒəl aga wara ni iwara ni ba saa ka ba ƒəl ba təma ni. ⁶Mbədei ba saa ma ba ta rl gʋyari abatəŋ lee ja, adʋ pi ishɛɛ naa kə pi. ⁷Ŋkəŋ na gʊyari de a cam ʋnyana naa atəm sɔja mana ba cə ti kə bari kəja bəde naa atəw b'ampa ʊtonu.⁸Na atəm aba təŋ lee ja waa: ba kpede shiiye boŋo, ama bɛrɛ mlɔadee bayi da ma kəba siŋ na ma na. ⁹Galaŋ kʊla ma acə ʊnyʊŋcʊkʊra naa ayida bɛrɛ mbadee ishl ŋə ma kʊyɔgu ba pi Shiiye de ni. ¹⁰Ba təŋ lee ja, ba ta a cə ce inyiŋ ca laŋ naa awala bɛrɛ mbadee baŋə ma, bɛrɛ ba soŋ so no na kə babɔnɔ. Gəŋ ci bɛrɛ ba rəŋə shiiye k'aŋku ni.¹¹Ama gʊyari akpa shiiye k'aŋku ni waa ade akide bɛrɛ mbadei bayida, ŋkəŋ na aŋə arɛ adən kara shiiye ka toko na ma ba gi cii ca ni. ¹²Na gʋyari ataba ni wàà amʋ soro ŋka na ʋkpa na ma na, na ka kara jiŋgaari ka toko nap arɛ ɖe ka lə gəɖən na.¹³Ŋkəŋ na gʋyari a lə aba təŋ lee ja waa:<< kʊr ma arɛ de ányɛ na ikei ʋlɔ naa ataa ni akəwu aka ŋkomo ni, gaɖu ngədee gako na anyʋwo kər ka iɖa ma. ¹⁴Aɖʋ waa bɛrɛ tuutuu ma na ba yida, ama cei na ba ŋə>>¹⁵Galaŋ na ƒariisi kəbaja ba cə atɩ nyaʋ daa ba lee naa ataa ɩkpa ca arɩ yeesu abʋlə ləka nɩ. ¹⁶Na ba təm ba bakəŋja na herod Hɛroɖu abaja, ba lə yeesu waa: < gɩ yɔ alə wàà ʊtɩ lə ɩja gəŋ ci ʊna ƒaŋa Gaja kʋ nyɩŋ ca na ɩja. ka na təwa ʊdən aga lei alee na ŋtəma na. ¹⁷Na ka shɩŋ na rəŋə n'ʊdən awu ʊdən ga laŋ lə atu, bai na ʊna ƒaŋaƒaŋa ɩsim waa gɩ səla lampoo ashee Sesar yaa kɩ siŋ na?>>¹⁸Ama yeesu ayɔ ba gʊƒaŋa gʋbɔnɔ laŋ naa lə pɩ waa:< maakɔ laŋ na ɩna saa amʊ? ¹⁹ƒaŋa ma amʋ lampoo kagɩtanɩ>> na ba ƒaŋa nɩ damie dən.²⁰Yeesu ataba pɩ lə waa aŋa aƒoto na aŋyɩda nɖa ka gɩ ta nɩ laŋ:?>> ²¹Na balə nɩ waa <>.Ŋkə na yeesu alə pɩ waa: gəŋma shee ma Sesar bʋkɔ mbʋdei bʋlee Sesar abʋja ma, naa ashee Gaja bʋkɔ mbʊdei bʋlee Gaja kabʊja ma.>> ²²daa ba rəŋə gəm ma na ɩkpa pɩ bɩti. na ba pala nɩ naa ashɛu.²³Ʊshile de na sadusi kəbaja mbədee ba lə waa ʋŋənu ʋ mana ba pɩ asul atɩ taba nɩ: ²⁴Aƒaŋa ka an dobi Muusa alə waa arɛ ata cii na ka wʋda ʋpɩ na, apar taa səra atəwa akar naa aŋʋm bapi ashee nɩ²⁵Bɛrɛ kulumi bədəŋ ba bʋŋada. Atɔnɔ ka atəwa ʋsəmpərə ka wʋda ʋpi na naa acii. Akar ashee apar ²⁶gəŋci aryɩʋtaja,ariutaja gboo hli kulumi kaja. ²⁷Bəni baŋkəm ʋsəmpərə gboo apɩ tɩ ci . ²⁸Ləə tʋ aŋa kar na ʋsəmpərə de anaa lee ʋŋənʋ k'ʋshile adʋ waa bɛrɛ kulumi bəde ba tawa nɩ yɔ?>>²⁹Ama yeesu atələ ashee pɩ lə waa:<< ɩtərə tǝrǝ adʋ waa kɩ yɔ daa ʋŋun ʋlə ma na gəŋ ci kɩ yɔ Gja kɩ kashi na. ³⁰Adʋ waa ʋŋənʋ nɩ, kəba na kʋr shiiye na gəŋ ci kəba na təwa ʋsimpərə na ama bɛrɛ baŋunii mbada daŋ daa malaiikaa mana bada alaŋ ma.³¹Ama daa bakono baɖa alaŋ bʋŋənʋ kaa ja ma anyɩŋ kɩ tʊr daa Gaja galəə nyŋɩŋ maa: ³²''amʋ na Abraham agaja, Isak a gaja, na yakɔlɔ a gaja?'' < kaa lee bakono ba Gaja na, ama aŋuro baja ba Gaja>> ³³ŋkələ ndee Samaa arəŋə ʋƒaŋʋ ma na ɩkpa pɩ bitɩ.³⁴Ŋkələ ndee ƒaarisi kəba ja ba rəŋə waa Yeesu apɔɔ Saduusi kəbaja ba bʋnɔ ma, na ba lee ʊwalʊ. ³⁵Ʊɖən ba gɩcɩɩ ca nɩ alee gʋpɔ k'ayɔ ka na, ataba ka nɩ galei na tʋŋa nɩ. ³⁶<< aƒaŋa ka gʊpɔ gʊpaŋa gʊlee ka kpata kɩɩ awu?>>³⁷Yeesu atələ ashee nɩ: << Gaja iko yar na akɩɩ ƒolu gɩ ŋunii, na akʋ cine ʊŋunii,na akʋʊ ƒaŋa gʊŋunii''. ³⁸Gʊni gʋlee ka gʊpɔ gʊbʊŋbɔnɔ na gʊsəbaka.³⁹Gʊnyɩʋ t'aja gʋtaduo gʊsəba ka: '' Sɔlɔ akʊ wor daa ʊsɔlɔ akʊʊ lɔ ma. ⁴⁰Apɔ nyɩʊ de na andobi ma na duo na gʊpɔ gʊsəba ka nɩ na.''⁴¹Ƒariisl kəbaja ba Sɩŋ wala ma na Yeesu, ataba pɩ. ⁴²Na alə waa baɩ na anyɩŋ ɩna ƒaŋa ƒaŋa na kristo? aŋa pur na alee?>> na ba tələ ashee nɩ:<< anadobi dauda pur>>⁴³Yeesu lə pɩ: < ma baɩ laŋ na andobi dauda arəŋə na nŋuro ŋsoŋsono na ayɩda nɩ waa ndi yar, saa ndee alə waa: ⁴⁴Ndi yar lə amʊ ndi yar'' sə aŋgʊnyɩ sono laŋ halɩ malee akɩ ɩbɛrɛ ma na akɩ ikei nyɩ ka.''?>>⁴⁵Ɩta jə waa andobi dauda yɩ da kristo waa ndiyar baɩ laŋ na akɔɔ lee andobi dauda pur? ⁴⁶Ʊdən ka səra alə nɩ galei gadən. təwa na k'ʋshɩle de ʋdən ka kɔɔ taba nɩ galei gadən na.

Chapter 23

¹Na Yeesu a lə samaa ńabakəŋja waa. ²Babɔŋɔnja na Fariisikəbaja ba sə Musa amboi ni. ³Bʋkɔɩ ba na cere a nyɩn ma, lee ma, ama paa ma sara bagasana na, aɖʋwaa: Bʋkɔɩ ba na lə ma, kə ba na lee bʋ na.⁴Ba tɩ taa ʋɖʋra nɖee ʋsɔm ma, na toŋo bɛrɛ Ama bagɩlopi kə ba na yɛɛ ba lɔɔlɔɔ ataa na bagɩsɩwa na. ⁵Ba na lee balesʋra nɩ na yɛɛ bɛrɛ ba naa ŋə pɩ. Ba tɩ pɔɔ bɩtoko na ce ntəma ɩbɔɖɔka na para bɩtoko laŋ.⁶Basɔlɔ bʋɖu ŋərə na bʋɖusəbaka kʋsəʋ ɩjɩŋgaarɩ nɩ n'ɩsinagɔɔgə nɩ; ⁷Basɔlɔ ba naa sala pɩ nsala nsaŋsono nɖɔŋka, naa naa yɛɛ waa ba na yiɖa pɩ waa: ʋŋono.⁸Ama anyɩn paa ma pala ba naa yɩɖa anyɩn waa: Baŋono na; Aɖʋwaa ʋɖɔŋkɔnɔ alee ka anyɩnaya, ńanyɩn ɩlee arɛ n'ʋwor. ⁹Paa ma yɩɖa ʋɖən ɖulinya agatəna nɩ waa: ataya na; Aɖʋwaa ndee ada alaŋ laŋ ma, a lee ka anyaya. ¹⁰Paa ma pala bayɩɖa anyɩn waa: ŋɖiyar na, Krristo a lee ka anyɩnɖiyar.¹¹Nɖee alee ʋŋono anyɩŋgɩcuca ma, apra anyɩnatɩŋleeja. ¹²Arɛ nɖee ana taa agʋlɔ alaŋ ma, shee barigə nɩ atən, ndee ana buro agʋlɔ atən ma, shee ba taa nɩ a laŋ.¹³Nɖi ncika ashee anyɩn babɔŋɔnja na Fariisi kəbaja, mʋnaafiki! ɩtɩ kə bɛrɛ waa ba paa kpa Gajakaayaritəna nɩ na anyɩgŋɩlopi kɩ na yɛɛ ɩkpa na, kɩ na yɛɛ ɩshee mbadee ba na yɛɛ bakpa ma, ganɔ na. ¹⁴Nɖi ncika ashee anyɩn babɔŋɔnja na Fariisi kəbaja mʋnaafiki! Ɩti taŋataŋa bakakaŋka bɩfala, naa naa lee ʋnyɩŋu ʋlama lamaka; Gani gade laŋ anyɩnɩkəma ɩtɩɩ kaŋkər. ¹⁵Nɖi ncika ashee anyɩn babɔŋɔnja na fariisi kəbaja mʋnaa fiki! Adʋwaa ɩtɩ cu na ce təŋku kaanɔ na yɛɛ bɛrɛ bafʋba nɖawa, ba tafʋba boŋo anyɩɩ cere pɩ bapra ʋtonu kəbapi.¹⁶Nɖi ncika ashee anyɩnɩ ɩna toŋo bafɔnɔrɛ ma! naa naa lə waa: ʋɖən ata cam na ʋnyɩŋu kaafala ka wura, alee gɩshɛbɔ. ¹⁷Nyashɛshɛ na bafɔnɔrɛ! kɩ paŋa lee ka kpatakɩɩ, wura ana pɛmpɛŋɛ anɛ yaa ʋnyiŋu kaafala ga na pɛmpɛŋɛ arɛ?¹⁸Nɩɩkɔɔ na lə acəŋə waa: ʋɖən ata cam na saraaka ntomo ɩlee fɔɩ, ama ata cam na saraa ndee atəɍ ntamo laŋ ma, alee gishɛbɔ. ¹⁹Bafɔnɔrɛ! kɩpaŋa lee ka kpatakɩɩ saraa yaa ntomo nna pɛmpɛŋɛ saraa?²⁰Ndee acam na ntomo ma, acam na bʋkɔɩ bʋtər ntomo laŋ ma na. ²¹Nɖee acam na ʋnyiŋu kaafala ma, acam na nɖee ana ɖa gafal gaɖe nɩ ma na. ²²Nɖee acam na nɖəla ma, acam na Gaja kaŋyariboi na nɖee asə nlaŋ ma.²³Nɖi ncika ashee anyɩn babɔŋɔnja na Fariisi kəbaja mʋnaafiki! Aɖʋwaa ɩtɩ səla anyɩnawar yɔkɔ kakpala təb kɩja, ama naa apala ndee ɩlee kpatakɩɩ ma, ɩnɩ nɩ gəŋ, gʋpɔ, na ɖei ɖei kaasana, n'ɩshɛɩ ŋəka, n'ɩja kʋsheu. ²⁴Bʋkɔɩ ɩsəm ɩlee ma na gəŋ, ɩpaa sər ɩɖən na. Anyɩn ɩ ɩ natoŋo bafɔnɔrɛ ma, ɩtɩ saŋa ɩsʋŋa naa naa mən ɩraakum.²⁵Nɖi ncika ashee anyɩn babɔŋɔnja na Fariisikəbabaja mʋnaafiki! Aɖʋwaa ɩtɩ raʋ anyɩmbʋsəwa na nyɩna nyaŋʋ kaŋkəm, ama kancən ɩɖe para ajɩwa aɖɩfɔrɔ. ²⁶Bafɔnɔrɛ anyɩn Fariisi kəbaja, rav ma, anyɩmbʋsəwa na nyɩnanyanʋ kaŋcən aboŋa nɩ, naa kaŋkəm ɩ ye cəm.²⁷Nɖɩ́ ncika ashee anyɩn babɔŋɔnja na Fariisikəbaja mʋnaafiki! Aɖʋwaa ɩɖa ɖan ɖaa akufoɩ bapenti ɩcəm ʋŋəʋ gɩshɛbɔ ma, ama kancəna nɩ ɩkəwa ɩkʋŋkɔnɔ ɩriŋə ka ncən kɩcəm ʋkiɖu na. ²⁸Gəŋci gboo ɩɖa, batɩ ŋə anyɩn waa: ɩcəm, ama anyɩn cəna nɩ, mʋnaafiki na mbɔnɔ ŋkʋŋkɔnɔ ɩɖa ka.²⁹Nɖi ncika ashee anyɩn babɔŋɔnja na fariisikəbaja mʋnaafiki! Aɖʋwaa ɩtɩ pɛmpɛŋɛ annabi mana na ɖei ɖei kəbarɛ bakufo na cə naɖʋ ɩyeeyee. ³⁰Anyɩɩtɩ lə waa: Maa gɩ ɖa atɩbaya baŋkələ, maa kɩɩ kaŋanapɩ akə annabi mana mbaɖe na. ³¹Gasono ɩlafʋ tɩ laa səriya nafaŋa waa: ɩlafʋ alee anyɩmbaya mbaɖee bakə annabi mana baɖe ma bá bà pi.³²Galaŋ ɩtɩ lee anyɩmbaya bantəma. ³³Ɩbu nɩ́lee, mpere kabʋsheme baja anyɩn, ɩtɩɩ səna afɔɖɔ ɩkəma n'ʋtonu nɩ aa,³⁴Ganigaɖe laŋ, ntɩ ma təm annabi mana, na bayɔka na babɔŋɔnja ashee anyɩn. Ɩtɩɩ kə baɖən, naa akal baɖən gʋyolaŋ, naa akəɖa baɖən ɩpɛ anyɩnɩ sinagɔgə nɩ, n'ater baɖən baŋkəm ace apa Ɩsaaka nɩ. ³⁵Alesʋra ɖe kambɔnɔ ntɩŋkəwa aryɩɖɩla, ɩfʋr ɖulum baja bakɔnɔ atən, tɔɔ na abɛl ɖei ɖei karɛ akɔnɔ hali Sakari Barashii ʋpur, ɩkə ʋnyiŋukaafala na saraa kantomo kagɩcuca ma. ³⁶Ntɩ lə anyɩn ɩja alesʋra ɖe ɩŋunii ɩtɩɩ kəwa saamanɩ nɖe anɖilaŋ.³⁷Yerusalɛm Yerusalɛm, akɩ nɖe ʋna kə annabi mana na nyɩm atala mbaɖee batən ashee akɩ ma, akpala baɩ nnɩ mawala akɩbapi amʋŋyɩ ɖaa acɩrɩ ana wala bapur apəra nɩ na kɩ sɔlɔ gale ɩ gaɖe na mal. ³⁸Anyɩŋgafala ga tɩ ga pra ʋteru. ³⁹Nti lə anyɩn kɩɩ kɔɔ aŋə amʋ na, halɩ ɩpɩ ɩpɩ tɩ na lə waa: Alibarka aɖa ashee nɖee atʋ na pɩ nɩ́koyar aŋyɩɖa ma.

Chapter 24

¹Yeesu aɖoo ʋnyɩŋu kaafala nɩ ma, na abakəŋja bakəm asəla na nɩ nafaŋa nɩ ɖaa ba ce ʋnyɩŋu kaafala gaɖe ma. ²Ama na abʋye pɩ a lə waa: Naa ɩŋə aləsʋra ɖe ɩŋunii aa? Ntɩ lə anyɩn ɩja waa: ɩŋunii ɩtɩɩ ram atən, ntala nɖən kɩŋtɩ saa ater nwor laŋ na,.³Bakpa oliifʋ kayo kagʋbʋnʋ laŋ ma, nabakəŋja ba kəm asəla na nɩ baɖənɖən atabanɩ waa: Saa apaŋa na alɛsʋra ɖe ɩlee. Ʋfaŋʋ ʋpaŋa ʋnfaŋa akʋpɩʋ nɩ, na ɖulinya ʋbon nɩ? ⁴Na Yeesu a lə pɩ waa: lee ma laakaarɩ ʋɖən apaatɩ paapaa anyɩn na. ⁵Aɖʋwaa bɛrɛ tuutuuma ba tɩ ba tɩ pɩ amʋŋkəm, na lə waa: Amʋ na kristo. Ba tɩ ba paapaa bɛrɛ tuutuuma.⁶Ɩtɩɩ rəŋə atara kabʋlei, n'atara katogi: Asampəna ɩpaa kpa anyɩn na, aɖʋwaa alesʋra ɖe ɩtɩɩ pɩ: ama kɩ ka na alee ɖulinya ʋbon na. ⁷Samaa ɖən ataa cə na samaa asaka gʋtara, na gɩyarɩ gɩ ɖən gɩ tɩ cə na gɩyarɩ gɩsaaka gʋtara, gakɔŋja ga tɩ gaɖa baa nkana naa bʋtəna bʋtar. ⁸Alesʋra ɖe ɩtɩɩ ɖa ɖaa bʋŋʋma bʋtasəba na yɛɛ bʋ ri ʋsəmprə, kaayoro ma.⁹Ŋkəŋ na basəba na naashɛɛ anyɩn, naa akə anyɩmbaɖən bakono, ɩsamaa batɩ ba ŋo anyɩn, amʋŋyɩda laŋ. ¹⁰Bɛrɛ tuutuuma ba tɩ ba bəɖa amʋ naa naa paa paa bawor na ŋo bawor. ¹¹Annabi ɩsəi baja tuutuuma ba tɩ ba pɩ, naa apaapaa bɛrɛ tuutuuma.¹²Aɖʋwaa mbɔnɔ ntɩ ntɩ yɔgɔ awu, ʋsɔlʋ kʋʋkɔɔ atɩ yɔgɔ na. ¹³Ama nɖee atoŋo gɩshɛbɔ atɩ waɖa ma, atafʋra. ¹⁴Shee balaa Gajakaayarɩtəna kasəriya ashee ɩsamaa ɖulinya agatəna gaŋunii nɩ, naa ɖulinya ayebon.¹⁵Ga nɩ gaɖe laŋ, ɩta tɩ ŋə mbusuyar n'ʋciŋpɩɛka, nɖee annabi Ɖaniɛlɩ alə agaleɩ ma, akpa asə cɩrɩ cɩrɩ kaaɖu, nɖee anatʋr jɩ ma, atɩ kaashɩ. ¹⁶Ŋkəŋ na mbaɖee baɖa yuɖee ma, batɩ batɩ ba cuu aboɖo abʋnʋ laŋ; ¹⁷Nɖee aɖa ŋku kalaŋ ma, kaarɩgə akpa agafala nɩ atɔɔ akɔɖən na. ¹⁸Na nɖee aɖa awar ma, kaa kɔɔ agaɖu atɔɔ atoko na.¹⁹Nɖi ncika ashee basəmprə ɩ baɖa na acəna kokoo mbadee ba na shee bapi anye ma, kɩshɩle ɖe nɩ! ²⁰Nyiŋə ma, ɩpaa tɩ fana n'ʋnyəŋkrə kasaa kokoo sabaatɩ kʋshile na. ²¹Aɖʋwaa: ʋciŋpɩɛ ka ʋtʋʋ yɔgɔ awu ɖaa nɖee kə ba ŋə kagʋsʋra ayɔ na, tɔɔ ɖoo ɖulinya ʋsəbʋ nɩ halɩ na nnyɩmə, na kagʋsʋra ka gʋ tɩ ɖaa ayɔ na. ²²Maa kə ba faa k'ɩshile na, m'ʋɖən kaafʋra na: ama, mbaɖee ba laa pɩ afələ ma laŋ, na ba faa kɩ́shile.²³Yaabayaa ʋɖən a tɩ na na lə anyɩn waa: Kristo aɖa atɩya, kokoo aɖa waa, paa ma shee ɩja na. ²⁴Aɖʋwaa: Kristo ɩsəi baja na annabi ɩsəi baja tuutuuma ba tɩ ba pɩ; ba lee maamaaci kaləsʋra na biti kaləsvra, apaapaa na mbadee Gaja galaapɩ ashee agʋlɔ ma. ²⁵Kiɖe ma, atɩya ncee lee anyɩn boŋo.²⁶Galaŋ bata naa lə anyɩn waa: Aɖa ʋteru, nɩ paa ma ce na; kokoo aɖa aku dən nɩ, paa ma shee ɩja na. ²⁷Aɖʋwaa, ɖaa ʋshile ʋna ɖoo na gajakalaŋ ma, gəŋ ci ʋshilee arɛpur anaa pɩ ma, ɩɖa. ²⁸Gaɖuɩ abɔrɩ aci ma, ŋkəŋ na ɩguroŋgu ba na wala.²⁹Ʋcíŋpɩɛka kɩ́shile ɖe ɩta fəl kpaarɩ, ʋshile ʋtʋʋ shee ŋkomo, ăŋɔrɔ kaakɔɔ kaɖa ŋkomo na, ɩŋɔɔrpi ɩtɩɩ fəɖa atən, naa ɩkashɩ ndee ɩɖa alaŋ ma ɩtugotugo.³⁰Ŋkəŋ na arɛpur aɖoo nɖɩla nɩ, ŋkəŋ na ɩɖimi mana ɩɩ baɖa atən atən ma, ba naa beleŋshi, ba tɩ ba ŋə arɛpur arɩgə nɖila nɩ na pɩ na ʋkʋmʋ ʋbʋmbɔnɔ. ³¹Ataa təm ɩmalaɩka mana ayʋlʋ ɖe tɩ sɩm, naa awala abaja ɖulinya kalkʋɛ ɩnana, tɔɔ na gʋsaʋ gʋsaaka alaŋ ace gʋsaaka nɩ.³²Tɩ ma kaashɩ waa: Ŋkələ ɩna ŋə fiigə kayo ɩyo abʋ gɩshɛbɔ aɖa nɛkʋ nɛkʋ ma, yɔ ma waa: Gakoloŋ kaaja Gatɩ gacəm. ³³Galaŋ ɩta tɩ na nə alesvra ɖe ɩtɩ lee yɔ ma waa arɛpur asəla gakukonu.³⁴Ntɩ lə anyɩn ɩ ja, saama nɩ nɖe kaa ka na fəl na, alesʋra ɖe ɩtɩɩ lee. ³⁵Ŋɖɩla na gatəna ɩtu shɛʋ, ama ambʋlei ka bʋ bon na.³⁶Ʋɖən ka yɔ kʋshile na, ʋɖən kayɔ kaa kɔŋkɔŋɔ na malaɩka baɖa a laŋ ma kə ba yɔ na, arɛpur gboo ka yɔ na, shee gʋya anɖən ɖən ayɔ ka.³⁷Ɖaa isara nuhum alʋwaatʋ ma, gəŋ ci ɩtɩ pɩ arɛpur alʋwaatʋ. ³⁸Naa bʋto bʋ jɩ gaɖu, bɛrɛ baɖe baɖa na jɩ, na nyem, Nakʋr ɩshiye, na kʋr ɩshiiya na shee bapur, Nuhum akpa ŋyifoi nɩ. ³⁹Kə ba yɔ waa gaɖən ga tɩ yɛɛ ga lee na, halɩbʋto bʋ pɩ atɩ kulo pɩ baŋunii; ɩtɩ ɩ tɩ pɩ gəŋ arɛpur alʋwaatʋ.⁴⁰Bɛrɛ banyɩʋ batɩ baɖa awar; Ba tɩ ba tɔɔ ʋɖən naa apala asaaka. ⁴¹Basəmprə banyɩʋ batɩ ba naa kpal ʋnarʋ, ba tɩ ba tɔɔ ʋɖən naa apala asaaka. ⁴²Naa ma na tʋŋa gɩshɛbɔ, aɖʋwaa kɩ yɔ ʋshile nɖee anyɩnɖiyar a naa pɩ ma na.⁴³Maa gafalayar ayɔ gakɔŋkɔŋɔ ŋgadee apɩtɩrɩ a naa pɩ atɩ nyim nɩ ma, anaa sə́ sə̀ asaa nɩ apaa pi agafala na. ⁴⁴Gala anyɩn mɩaʋ kpeɖe ma, anyɩŋgʋlɔ, aɖʋwaa arɛpur ataa pɩ saa nɖee kɩ ɖʋ na ma na, na ma.⁴⁵Atəŋleeja paŋa wəɖa ka asənsi ada ɖei ɖei, agafalayar atɩ nɩ anaa kiɖe gafala na shee basaaka ʋjɩ saa ndee ɩshɩɛ ma? ⁴⁶Nɖinsono ashee nɩ, agafalayar atakpa awəɖa nɩ atɩ lee ntəma nɖe! ⁴⁷Ntɩ lə anyɩn ɩja, waa: agafalayar ataa kɔɔ na gafala ka baamʋnʋ nakamaana ɩŋunii ashee nɩ a naa tɔjɩ.⁴⁸Ama atəŋleeja ɖe ata lee arɛbɔnɔ, na lə agʋlɔ waa: Agafalayar kaa pɩ were na, ⁴⁹na asəba basaaka kʋkəʋ, aman na bakanyeɩnja, na jɩ na nyem. ⁵⁰N'atəŋleeja ɖe ka yɔ ʋshlɩ na gakɔŋkɔŋɔ ŋgaɖee agafalayar apɩ ma na, ńakpa asɩʋ nɩ. ⁵¹Afalayar a taa pɔɔ nɩ nku, aɖen na mʋnaafiki baja: Ŋkəŋ na baɖa na yu na fəɖəfəɖə banʋ kɔ́kɔ̀.

Chapter 25

¹Galaŋ Gajakaayarɩtəna gaɖa dan ɖaa bapigii təb mbaɖee kə ba yɔ basoro na ma, bakal bɩfɩtɩla na ce ba tɩ wa na aŋgo. ²Banʋn balee nyashɛshɛ baja, banʋn basaaka bawəɖa gʋfaŋa. ³Nyashɛshɛ baja ba ta ma, kə batɔɔ kalasɩm shiya na, ⁴ama gʋfaŋa baja ba ta ma, naa atɔɔ bɩfɩtɩla naa aboŋo kalasɩm atɔɔ shíya.⁵ɖaa aŋgo ka kpa were na ma, na gɩfonyine gɩ ri baŋunii baɖa na fol. ⁶Gajanɩ na ba kuro waa: Tama oo aŋgo atʋ ka gəŋ atɩ wa na nɩ.⁷Na bapígii baɖəba ŋənə na pɛmpɛŋɛ bɩfɩtila. ⁸Na nyashɛshɛ baja balə gʋfaŋa baja waa: shee maatʋ anyɩnakalasɩm atɩfɩtɩla tɩ ci. ⁹Na gʋfaŋaabaja balə waa: Aaɩ kɩɩ tə atʋ gɩɖʋ atɩfitɩla nɩ na shee anyɩn gboo na, kʋla ma ace bayalaka sul a tɩ shɩ.¹⁰Bana ce ba tɩ shɩ ma, na aŋga; Naɖena mbaɖee ba cee kpeɖe ba lɔ, bakpa shiye kaafala nɩ arim gʋcaŋkɔ. ¹¹Ŋkəm kəm na basaaka ba ye tɩ kpa na lə waa: nɖiyar, nɖiyar tine gʋcaŋkɔ ashee atʋ gɩkpa. ¹²Ama ńatələ ashee pɩ waa: ntɩ lə anyɩn ɩja, kə ma yɔ anyɩn na. ¹³Galaŋ baaŋa akpeɖe agʋlɔ, aɖʋwaa kɩ yɔ ʋshile na kɩ yɔ gakɔŋkɔŋɔ na.¹⁴Ɩtɩɩ tɩ ɖa ɖaa ʋsoro ɖən ana yɛɛ ace ʋnyɩŋca ma, n'ayɩɖa abatəŋleeja naa ashee pɩ amaana. ¹⁵Na ashee asəbaka ɩkɔbɔ banʋn, anyɩʋtaja ɩkɔbɔ banyɩʋ, arɩʋtaja kɔbɔ ɖən. Ɖaa baaŋa anaa shɩ səra ma. ¹⁶Ŋkəŋ ɖe na nɖee acam ɩkɔbɔ banʋn ma, amana lee gʋfala aŋə riiba ɩkɔbɔ banʋn acəŋə.¹⁷Na ndee acam ɩkɔbɔ banyɩʋ ma, ʋnígboo alee gʋfala aŋə riiba ɩkɔbɔ banyɩʋ acəŋə. ¹⁸Ama nɖee acam kɔbɔ aɖɔŋkɔnɔ ma, ʋni ace atɩ ko gʋkulu alugo antəmayar agɩtanɩ.¹⁹Ɩtɩ lɩŋ ma, na bantəma yar akpa ayɩɖa pɩ waa: Ba pɩ atɩ lee baŋkɔŋta ashee nɩ. ²⁰Na nɖee acam ɩkɔbɔ banʋn ma, ace atəmayar aŋyɩ a lə nɩ waa: nɖiyar ɩkɔbɔ banʋn pɩ ʋcee ashee amʋ, na nkɔɔ aŋə riiba ɩkɔbɔ banʋn, ɩnookawa. ²¹N'atəmayar alə nɩ waa: ɩcem, atəŋleeja asoŋsono ɖei ɖei kaja, sara ɖei ɖei n'ayɔkɔ ɩjala, nnyəmə ntɩ shee akɩ ɩbʋmbɔnɔ, kpa akɩntəmayar ʋciŋkərka nɩ.²²Na nɖee acam ɩkɔbɔ banyɩʋ ma, ʋni gboo akəm asəla na antəmayar a lə nɩ waa: Nɖiyar ɩkɔbɔ banyɩʋ pɩ ʋbʋŋa ashee amʋ na nkɔɔ aŋə banyɩʋ apele. ²³Nátəmayar alə nɩ waa: ɩcəm, atəŋleeja asoŋsono ɖei ɖei kaja, ʋsara ɖei ɖei nayɔkɔ ɩjala, nnyəmə ntɩ shee akɩ ɩbʋmbɔnɔ; kʋla akpa akɩntəmayar ʋcɩŋkərka nɩ.²⁴Nɖee acam kɔbɔ aɖɔŋkɔnɔ ma, ʋni asəla na antəmayar naa lə nɩ waa: Ncɔɔ ayɔ waa ʋlee arɛ nɖinkaŋkrayar na, gaɖuu kaɖu na ma, nkəŋ na ʋ na piɖe, gaɖuu ka ŋum na ma, ŋkəŋ na ʋ na wala; ²⁵Ntɩ cu nakɩ asampəna, na ce atɩ lugo akɩɩtanɩ gatəna katən gɩ nookama cam akayɔkɔ.²⁶Na atəmayar alə nɩ waa: Atəŋleeja abɔnɔ nfuŋfanayar, ʋyɔ waa gaɖuu kə ma ɖu na ma, ŋkəŋ na n na piɖe, na gaɖuu kə ma ŋum na ma, ŋkəŋ na nna wala ma. ²⁷Mʋ lee ka, ka ce na aŋgɩtanɩ atɩ ɖʋ baci nɩ, naa ntatɩkɔɔ ma ŋə kariiba na.²⁸Cam ma na nɩ kɔbɔ naa apele nɖee awəɖa ɩkɔbɔ təb ma. ²⁹Aɖʋwaa shee bapele nɖee awəɖa ma, naa ɩja ɩyɔgɔ ama nɖee kawəɖa na ma, shee bapɩr na nɩ nɖee ana ɖʋ na tamaa ma. ³⁰Fɔɩ katəŋleeja ɖe kəʋ ma nɩ nkoma nɩ aka, ŋkəŋ na a naa yu na fəɖə anʋkɔkɔ.³¹Kələ nɖee arɛpur anaa tɩ pɩ ʋkʋmʋ nɩ, na amalaɩka mana ma, ataa sə ʋkʋmʋ kamboi laŋ. ³²Ɩsamaa baŋuni batɩ bawala aŋyɩɩ. Naa apaɖa paɖa pɩ, ɖaa abɔripaŋaja ana paɖa paɖa ɩrama n'ɩce ma. ³³Ataa ɖʋ ɩrama nagʋnyɛsono n'aɖʋ ɩce nagʋnyɩpɛnɛ.³⁴Ŋkəŋ na gʋyarɩ alə mbaɖee baɖa na gʋnyɛsono ma, waa: pɩ ma, anyɩn mbaɖee amawɛɛ aɖʋ alɩbarka ma, pɩ ma atɩ cam Gajakaayarɩtəna ajee ba cee kpeɖe jɩ ashee anyɩn, na ba ye lee ɖulinya ma; ³⁵Aɖʋwaa: Akɔmɔ ɩna kə amʋ ma, ɩshee amʋ ʋjɩʋ njɩ, ʋtunyem ʋkpa amʋ ma, ɩshee amʋ bʋto nnyem; Nkpa anyɩŋgadu ma, ɩcam amʋ gɩsana; ³⁶n'da nkɔlɩ ma, ɩkara amʋ ɩtoko, nna shɛɖɛ ma ɩpɩ atɩ jeɖe amʋ; Nda sarka nɩ ma, ɩpɩ amasul.³⁷Ŋkəŋ na mbaɖee baɖa ɖei ɖei ma, ba tələ ashee nɩ waa: Nɖiyar nka na gɩ ŋə akɩ akɔmɔ ɩ na kəwakɩ na gɩshee akɩ ʋjɩʋ ʋjɩ, yaa nka na gɩ ŋə akɩ ʋtunyem ʋnakə akɩ na gɩshee akɩ bʋto ʋnyem: ³⁸Nka na gɩ ŋə akɩ acam gɩsana atɩgaɖu kokoo ʋɖa nkɔlɩ na gɩshee akɩ ɩtoko ʋkara? ³⁹Nka na gɩ ŋə akɩ ʋnashɛɖe yaa sarka nɩ, na gɩpɩ akasul? ⁴⁰Ŋkəŋ na gʋyarɩ alə pɩ waa: Ntɩ lə anyɩn ɩja waa: Alesʋra akpala gʋya gʋya ɩ lee ashee ambapa mbaɖe kajala ɖən ma, amʋna ɩ lee ashee.⁴¹Ga nɩ kaŋkəm na alə mbaɖee baɖa na gʋpɛnɛ ma, waa: bɔ ma anyɩŋgʋlɔ alɩŋ namʋ gaɖu laalɩ baja; kʋlama ʋtonu ndee bakpeɖe ashee sheetaanɩ n'ɩmalaɩka ma nɩ. ⁴²Aɖʋwaa: Akɔmɔ ɩnakə amʋ ma, kɩ shee amʋ ʋjɩʋ ma jɩ na; ʋtunyem ʋkpa amʋ ma kɩshee amʋ bʋto manyem na; ⁴³Nkpa gɩsana anyɩŋgaɖu ma, kɩcam amʋ na; nɖa nkɔlɩ ma kɩ kara amʋ ɩtoko na; n nashɛdɛ kokoo nɖa sarka nɩ ma, kɩ pɩ atɩ jeɖe amʋ na.⁴⁴Naa ba nɩ gboo batələ ashee nɩ waa: Nɖiyar nka na gɩ ŋə akɩ akɔmɔ ɩna kə akɩ na kɩɩ shee akɩ ʋjɩʋ na, yaa ʋtunyem ʋkpa akɩ na kɩɩshee akɩ bʋto na kokoo gɩsana, yaa ʋna shɛɖɛ, yaa ʋɖa sarka nɩ, na kɩɩ jeɖe akɩ na? ⁴⁵Ŋkəŋ na atələ ashee pɩ ntɩ lə anyɩn ɩja waa: Alesʋra nɖee ɩshɩbla kɩ lee ashee bapi bajala mbaɖe na ma, amʋ na kɩɩlee ashee na. ⁴⁶Bani baɖe ba ce gʋtʋ gʋbɔka ŋgʋdee kʋʋ wəɖa gayala na ma nɩ, ama mbaɖee baɖa ɖei ɖei ma, ba ce ŋŋuro nɖee hɩŋwəɖa gayala na ma nɩ.

Chapter 26

¹Ɩpɩ waa Yeesu alee aƒaawi baŋunii boŋo ma, na alə aba kəŋ ja waa: ²<< Ɩyɔ lə waa ɩsaa ɩshile ɩnyɩw naa bajɩ pak ka jɩŋgaarɩ, naa ba təwa arɛ pur aɛshee ba kal gʊyo k'aŋ kʋra laŋ>>³Galaŋ ba saara laaj ka di ba ja na samaa kə ba ŋo no ba wala kaiƒ, ba saara laaja k'adi baja b'aŋdi yar a gafala nɩ. ⁴na ba man alee ganɔ gadɔŋkɔnɔ waa bari yeesu ʋlugu nɩ naa akǝ nɩ. ⁵adʋ waaʋba lǝ lǝŋ waa "ɩpaa lee Jɩŋ gaarɩ ka Saa na, naa gaboro ga paa tɩ ta Samaa ba gɩ cɩɩ ca na."⁶Yeesu de da betanɩ Simɔɔ alaŋ dɩŋ dɩŋ ja a gafala nɩ. ⁷daa ba Sǝ tebiri Sul mq, ʋsǝmpǝrǝ dǝn apɩ asul na albatǝrǝ k'aŋ sulo arǝŋe na tʋlaarɩ ndee a kaŋkǝr gʋwa ma; na aƒʋr aŋdi laŋ. ⁸ama aba kǝŋ ja ba ŋǝ gǝŋ ma, na ba cam ʋnŋana naa alǝ waa: "asaara paŋa gaŋ fɔɩ? ⁹ba tǝba sǝra ayala tʋlaarɩ nde ta bʋŋbɔnɔ n'aa asee ba Shee ba Shɛɛrɛ."¹⁰ama Yeesu yɔ na alǝ pɩ waa: "maakɔ laŋ naɩna caarɩɩ ʋsǝmpǝrǝ nde? alee bʋkɔ bʋsoŋ Sono bʋ ashee amʋ. ¹¹Ɩtɩɩ wʋda bashɛɛrɛ naanyɩm baa njǝŋ na, ama kɩɩ wʋda amʋ baa njǝŋ na.¹²afʋʋr tʋlaarɩ amalaŋ ma lee na Saa ʋshɩle ndee ba fun amʋ ma . ¹³ŋtɩ lǝǝ anyɩn waa baa ŋka na duulinya nde nɩ ba ta naa na lǝ gali soŋ so no ŋgǝde, ba tǝba lǝ bʋkɔ mbʋdee ʋsǝmpǝrǝ nde aleema."¹⁴ʊdən aba kəŋ ja təb na banyɩʋnɩ ba na yɩ da waa yudas iskariot ma acə basaaralaaja k'adi bajja sul. ¹⁵Atɩ lə pɩ waa < ɩnii shee amʋ naa ma tʊa nɩ aƒaŋa anyɩn?>> na ba ƒaŋa ɩtanɩ akoo na təb ashee nɩ. ¹⁶Təʊa na Saa de na anayɛɛ aŋə aŋƒaanɩ dən atʊa Yeesu aƒaŋa pɩ.¹⁷Bodobodo ndee ka wʊd lewɩŋ na ma k'ʊshɩle ʊsəba ka, Yeesu aba kəŋ ja ba ta ba nɩ lə waa ŋka na ʊna yɛɛ waa ʊtaa jɩ pak k'ʊjɩʊ naa gɩ cə ati pɛŋpɛŋɛ gadu ashee akɩ?>> ¹⁸Na atələ ashee pɩ alə waa kʊla ma acə mpa nɩ ʊsoro dən sul naa lə waa: aƒaŋa ka lə waa:< tam asəla. tɩ yɛɛ waa amʋŋ na ambakəŋ ja gɩ jɩ pak k'ʊjɩʊ akaa du>> ¹⁹A bakəŋ ba lee daa Yeesu alə pɩ ma na ba lee pak k'ʊjɩʋ.²⁰Gɩtəŋshile gɩkpa ma, na asə təbiril sul adəŋ na aba kəŋja təb na ba nyɩʊ. ²¹Saa ndee ba na jɩ ʊjɩʊ ma, na alə waa <<ɩja ŋtɩ ləə anyɩŋ, ʊdən anyɩŋ gɩ cɩɩ ca nɩ ataa tʊa amʊ ashee. ²²Bʊcine ʊpɩɛ yɔgʊʊ na baa ŋa na asəba na taba nɩ waa amʊ naa ndi yar?>>²³Na atǝlə waa:<< arɛ ndee amʊŋ na nɩ gɩ kara atʊ gʊnyɛ gʊnyanʊ nɩ ma anaa tʊa amʊashee. ²⁴Arɛ pur taa cə daa ʊŋʊn ʊlə agalei ma. ama ndi ŋcika ashee arɛ ndee atʊa arɛ pur ashee ma maa kəba ŋʊm k'arɛ na maa ɩcɩm awu.>> ²⁵Yudas ndee anaa tʊa nɩ ashee. ma, a lə nɩ waa << amʊ naa, ndi yar?>> na atələ ashee nɩ:<<ʊlə gəŋ aku lapi>>²⁶Daa ba na jɩ ʊjɩʊ ma, Yeesu ta bodobodo, naa anyiŋə naa yʊga ashee aba kəŋja naa naa lə pɩ waa <>²⁷Na atʊa kɔɔ pʊ dɔŋkɔnɔ naa anyɩŋə. naa ashee pɩ na lə pɩ waa nyəm ma anyɩŋ ganɔ; ²⁸Adʊ waa nde lee ka ama kɔnɔ, alkawɩlɩ aƒɔlɩ ndee ɩƒʊr atən waa ɩshɛr bɛrɛ tuutuu ma ba mbɔnɔ ma. ²⁹Ama ŋtɩ ləə anyɩm, kə ma kɔɔ nyəm n'aa nyɩm bʊkana bʊ saŋ ka mbʊde na halɩ ŋƒɔli ndee ma kɔɔ tɩ nyəm n'aa nyɩm a ma a gɩ yarɩ nɩ ma.>>³⁰Ba yɩ da atulo boŋo ma na ba cə oliwie ka gʊbʊnʊ laŋ. ³¹Ŋkəŋ na Yeesu alə pɩ waa ɩtɩɩ pala mʊ a nyɩm ganɔ gɩtəŋshɩle ŋgɩde adʊ waa ʊŋun lə waa ŋtə ma ƒam ɩbɔri paŋaja naa ɩbɔrɩ ba ram atən. ³²Ama ŋta ŋənə, ŋtəma tɔnɔɔ anyɩm acə galilee>>³³Ama piɛr lə waa:<< baa maa ba saa ka ba ŋunii ba pala akɩ, kə ma pala akɩ yɔ na.>> ³⁴Yeesu lə nɩ: << ɩja ŋtɩ lə akɩ, gɩjɩ bɔŋɔ ŋgɩ de acɩrɩ atɩ lə waa akʊl ma ʊtaa ƒərɛ amʊ akpala ɩriu.>> ³⁵Na piɛr alə nɩ waa baa maa ma cii na akɩ, kə ma ƒərɛ akɩ ayɔ na.>> na a ba kəŋja mbədee ba saa ma gboo ba lə gəŋ.³⁶Ŋkəŋ na Yeesu na pɩ baƒəl acə gadu ŋgadee ba na yɩda waa gethsemane na a lə a ba kəŋja: << sə ma atɩa naa ma ləŋ gadu atɩ nyɩŋə.>> ³⁷Na atʊa piɛr na sbede ba pur ba nyɩu na asəba na ƒaŋa ʊciŋ pɩɛ ka na ga yoru. ³⁸Galaŋ na alə pɩ waa: << amʊŋŋuro nda ʊciŋ pɩɛ ka nɩ halɩ bʊcənɩ. yide ma atɩa kəurə ma na amʊ gɩƒo nyine.>>³⁹Na akim aləŋ na pɩ cəi naa asəu agayɛ atəm na anyiŋə na lə waa: << ama wʊɛ, ɩta lee ɩlee ka lɩŋ na kɔɔpʊ nde a ma Sul. baa saa apaŋa na kɩ lee daa amʊ ŋsɔlɔ ma na ama daa ʊsɔlɔ ma.>> ⁴⁰Na akʊa apɩ aba kəŋ ja sul naa aŋə pɩ bəde ba tɩ ƒol ŋkəŋ na alə piɛr maa kɔ? kɩɩ səra kəurə na amʊ gɩƒo nyɩne wakati adoŋ kɔnɔ aa? ⁴¹Kəʊrə ma gɩƒonyine naa naa nyɩŋə naa ɩpaa tɩ kpa mbɔnɔ nɩ na. ŋŋuro ŋsɔlɔ ama gʊlɔ gʊci.>>⁴²Na akɔɔ kim acə ŋkpala ŋnɩʊtaja naa nyɩŋə alə waa :<< gʊya, ɩtajɩ waa k'ilee waa kɔɔpu nde aləŋ n'amʊ gadu naa ma paa nyəm nɩ na, a kʊ ciŋ sɔlɔ ka ʊlee.>> ⁴³Na akəwa api cəŋə atɩ wʊda pɩ ba de ba tɩ ƒol; adʊ waa bɩ nyine dʊr na gʊlʊ ci ka. ⁴⁴Na a kɔɔ pala pɩ acəŋə naa akim acə. naa anyɩŋə ŋkpala ŋriut'aja naa alə daa acee lə ma .⁴⁵Ka ŋkəm na Yeesu akəwa apɩ aba kəŋja sul naa alə pɩ waa < tɩ ƒol naŋʊra aciŋə aa? ŋə ma tam ndee batəwa arɛ pur adʊ barɩbɔnɔ ba nyɛ nɩ ma acim. ⁴⁶Yide ma alaŋ naa gɩta. ŋə ma arɛ ndee anaa tʊwa amʊ ashee ma alee boŋo.>>⁴⁷Saa ndee ana lə bʊlee acəŋə ma, Judas aba kəŋja təb naba nyɩʊ nɩ kʋ dən, na samaa t'uu tuu ma b'a duo na basaara laa ja ka di baja na samaa kə. ba ŋono su akpa . na bʊpɔɔ na ⁴⁸Arɛ ndee anna təwa Yeesu ashee ma aƒaŋ pɩ alə waa arɛ ndee ŋnə ma kəna ma na ma ʊnɩ na gəŋ ri ma nɩ>>⁴⁹Ŋkəŋ de kpaarɩ na akəm asəla na Yeesu naa alə waa <<ŋsala akɩ aƒaŋa ka>> na atəwa aga nɔ acim nɩ. ⁵⁰Yeesu a lə nɩ waa << gʊsoro lee bʊkɔi ʊpi alee ma.>> ŋkəŋ na ba pi tɩ taw Yeesu gʊnyɛ naa arl nɩ.⁵¹Ŋkəŋ na mbədee bada na Yeesu bʊdən abɔlɔ a gʊnyɛ naa aka aga pɔɔ naa asər ba saraa laa ja ka di ba ja ba təŋ lee ja a gʊtɔ. ⁵²Na Yeesu alə nɩ waa: < na akaa pɔɔ adʊ k'aa du, adʊ waa mbədelba na lee na gapɔɔ ŋtəma ma ba təba cii gapɔɔ ka bʊce. ⁵³K'ayɔ waa ŋtəma səra ayɩda a ma wɩyɛ atəm malaika legion təb na ba nyɩʊ aa? ⁵⁴Ama bai na ʊŋun ʊnʊʊ lee na kɩ pɩ daa ɩpɩ waa ma na.?>>⁵⁵Ŋkəŋ de na Yeesu alə samaa de waa:<<ɩpɩ na ɩbɔlʊ na bʊpɔɔ ɩrl n'amʊ daa ŋlee apɩtɩrɩ na maa? nsə ʊnyiŋu ka gaƒala nɩ baa ŋjəŋ na ƒaŋa. kɩ rl amʊna. ⁵⁶Alesʊra de pɩ naa andobi mana bʊ ŋun ɩpɩ daa ŋəŋ ma .>> galaŋ a ba kəŋ ja ba ŋunii ba pala nɩ acuu.⁵⁷Bɛrɛ mbədee ba rl Yeesu ma ba ce na nɩ kaiƒ ba saara laaja k'andi yar sul gadui ba pɔ ŋuŋja na na mpa kə ba ŋoro ba wala ma. ⁵⁸Piɛr tər a ŋkəm ada gadu ləŋ ka halɩ atɩ kpa ba saara laaja ka ndiyar a gaƒala nɩ. naa asə ba tʊŋa ka sul na yɛɛ waa ade aŋe bʊkɔɩɩ bʊ lee ma.⁵⁹Ba saraa laaja ka di baja na gʊƒaŋa gʊkalka ba ja ba ŋunɩɩ ba yɛɛ daa ba lee naa alaa ɩsei ka seriya apaŋa na Yeesu naa səra akə nɩ ma. ⁶⁰Kə ba ŋə gadəŋ awu ɩseika sərlya na ka ŋkəm na ba nyɩʊ ba ɖən ba kpa. ⁶¹Naa alə waa <<ʊsoro nde alə waa ŋtə ma səra Gaja kʊ nyɩŋʊ ka gaƒala naa akɔɔ cəjɩ Ɩshile Ɩriu.>>⁶²Ba saraa laa ja k'aŋdi yar ata yide naa lə nɩ waa:< tələ aa?>> baɩ na seria ndee ba laa a ka laŋ ma? ⁶³Ama Yeesu ka lə ga ɖen na na ba saraa laa ja k'aŋɖi yar a lə nɩ waa ŋshee akƖ ganɔ Gaja gƖyarƖ gƖbumbɔnɔ yar laŋ waa aləə atʊ Ɩta jƖ waa akƖ na kristo, Gaja pur.>> ⁶⁴Na Yeesu atələ ashee nƖ waa: < gƖlopi ʊlə gəŋ. ama ŋtələ akƖ ʊtaatƖ ŋə arɛ pur asə ƖkashƖ ka gʊnyƖ sono laŋ atʊ na pƖ ndəla nƖ alaŋ ma.>>⁶⁵Ŋkəŋ na ba saraa laa ja k'aŋɖi yar a ƒatər a toko n'aa lə waa:<< a lə ga lee gabɔnɔ alŋ Gaja maa kɔ laŋ na gɩ kɔɔ na yɛ səria ? Ɩŋəaa Ɩrəŋə a ga lee ga bɔnɔ . ⁶⁶BaƖ na Ɩna ƒaŋa?>> na ba tələ waa:<< asiŋ na bʊcə.>>⁶⁷Na ba shem a ga yɛ ata bəra. ⁶⁸N'aa asə nƖ gʊnyɛ n'alə wàà lə aŋdobi bʊ yɔʊ ka ga lei ashee atʊ atʊ, kristo aŋa sə ka akɩ gʊ nyɛ?>>⁶⁹Piɛɛr ade yɛɛ gaɖu asə atəŋ gakalaŋ, na ga pi sim pi gaɖən ga pi asul naa alə nƖ wàà:<< gboo ʊɖa na Yeesu Galilee ka ja. >> ⁷⁰Ama aƒərɛ bɛrɛ ba ŋunii ba ŋyii alə waa:<< kə ma yɔ ŋgaɖei ʊna lə ma na.>>⁷¹A kəwa na gakukonu ka gʊ saʋ ma na atəŋ lee ja ʊsimpərə ɖən aŋə na lə na shee mbədei ba ɖa ŋkəŋ ma: <<ʊsoro nɖe gboo aɖa na Yeesu naasarɛtƖ ka ja>> ⁷²Na akɔɔ ƒərɛ cəŋə a acaŋ na ma na: < kə ma yɔ ʊsoro ɖe na.>>⁷³Ɩkɔɔ lee cei ma bɛrɛ mbaɖei ba ɖa ŋkəŋ ma ba pƖ a lə piɛɛr waa: gƖ shee Ɩja alə waa ʊlee bʊ ɖən na: aɖʊ waa akƖ bʊlilə ka bʊ ƒaŋa gəŋ.>> ⁷⁴Ŋkəŋ na aɖa na fərɛ na caŋ na Gaja. kə ma yɔ ʊsoro ɖe na.>> kpaari - kpaari na acƖrƖ a kʊl. ⁷⁵Na piɛɛr alige bʊleii Yeesu acee lə waa:< atƖ lə waa akʊl ma ʊtaa ƒərɛ amʊ akpala Ɩriu.>> ŋkəŋ na aɖuo naa acə atƖ yu.

Chapter 27

¹Gaja gakʋɖa gaka ma, basaraalaja kaɖibaja mpa kə ba ŋono baɖa na yɛɛ gʋfaŋa ɩ ba kə na Yeesu ma. ²Bari nɩ akʋr ɩlɔ, naa ace na nɩ atɩ shee gominantɩ karɛ ɖən ba tɩ yɩda nɩ waa pɔɔsɩ pilaatɩ.³Ŋkələ Yuɖaasɩ aŋə waa ba kə Yeesu agale i ma, na alee nshɩŋyɔ, ńakɔɔ na ɩtampi akoo na təb atɩ shee basaraalaaja na baŋono, ⁴naa lə pɩ waa: Nlee taalɩ atɔɔ ɖlumyar ashee. Na ba buye nɩ waa: Gani kaawa atʋ na ɩsaa na akasul. ⁵Na yuɖaasi akɔɔ na ɩtanɩ abəɖa ʋnyiŋu kaafala nɩ.⁶Na basaraalaaja bapom ɩtanɩ ɖe n'a alə waa: kɩshee gana waa gɩɖʋ ɩtanɩ ɖe gataŋɖu ɖʋka na aɖʋwaa akɔnɔ kɩtanɩ nɩ. ⁷Bawala a lee asəŋsi aboŋo ma, na ba tɔɔ ɩtanɩ ɖe atɩ shɩ nɖee a na cə bʋbo ma, agawara ba naa fun basana ɩ ba ci ma. ⁸Galaŋ na ba na yɩɖa gawara gaɖe waa: Akɔnɔ kaawara halɩ nʋrɔŋ.⁹Ŋkəŋ na ŋgaɖee annabi yeremii abʋŋalə ma, ɩlee; waa batɔɔ ɩtampi akoo na təb nɖee ɩsəm na Ɩsraɛl bapur ma; ¹⁰Ashɩ na ndee ana cə bʋbo ma, agawara ɖaa ɩkoyar alə waa: Ma lee ma.¹¹Na ba tɔɔ Yeesu ace na gaminantɩ sul na gominantɩ ataba Yeesu waa: Akɩ na yuda kəbaja bagʋ yarɩ aa? Na Yeesu abuye nɩ waa ganɩ jɩ ʋlə gəŋ kaɖei ɖei. ¹²Ama mbʋɖee bɔsaraalaaja ba na cən na nɩ ma kabuye pɩ na. ¹³Ŋkəŋ na Pilaatɩ alə nɩ waa: rəŋə alesʋra gʋya gʋyaɩ ba na cən na kɩ maa? ¹⁴Yeesu ka kɔɔ abuye gominantɩ abʋlei bʋŋunii kaaɖən na, ŋkəŋ nɩ́kpa gominantɩ biti.¹⁵Baa jɩŋgaari baa apaŋa na kagʋshile gominantɩ laa sarka karɛ ɖən alam. ¹⁶Sarka nɩ karɛɖən aɖe ɖa nkəŋ ba tɩ yɩɖa nɩ waa: Barabaasɩ.¹⁷Baŋunii bawala ma, na pilaatɩ atabapɩ waa: aŋa na ɩna yɛɛ waa: malaa nɩ a lam, Barabaasɩ yaa Yeesu nɖee ɩna yɩɖa waa: kristo ma? ¹⁸Aɖʋwaa bagɩlopi bayɔ waa: Ncəŋyoro njɩ barɩ na Yeesu. ¹⁹Pilaatɩ asə ɩkəma kamboi laŋ na cimɩkəma ma, n'akar acə atɩ lə nɩ waa: Gaɖən gapaa tɩ ɖa akɩnnʋsoro ɖei ɖei karɛ ɖe anyɩŋgɩcuca na oo! aɖʋwaa: Ʋrɔŋ ɖe njɩ ɩshɛɩ gʋɖa nɩ ʋsoro ɖe laŋ.²⁰Na basaraalaaja na baŋono bapɩkɩl samaa waa: ataba barabaasɩ laŋ, naa ba kə Yeesu. ²¹Na gominantɩ ataba pɩ waa: Baŋa nɩna yɛɛ waa ma lam? na batələ waa; Barabaasɩ. ²²Na pilaatɩ a lə pɩ waa: Baɩ n'ɩnayɛɛ waa: Ma sara na Yeesu ŋɖee ɩna yɩɖa waa: Kristo ma? na baŋunii balə waa: Bakal nɩ.²³Na gominantɩ alə waa: mbɔnɔ mpaŋanjɩ alee? Na ba pɛmpɛŋɛ akuro kəŋkəŋkəŋ waa: bakalnɩ. ²⁴Pilaatɩ aŋə waa: kaasəra pɩ na, samaa pɛmpɛŋɛ na pele ma, n'tɔɔ bʋto, ashire anyɛ baŋyɩɩ n'alə waa: Mmana ɖeiɖei karɛ nɖe agalei nɩ ɩsaa ńanyɩnasul.²⁵Ŋkəŋ na samaa aŋunii atələ waa: Akɔnɔ kaalei gafəɖa atɩnna atɩbapi atɩnɖɩ laŋ. ²⁶Ŋkəŋ na Pilaatɩ alaa barabaasɩ alam; Naa akəɖa Yeesu ɩpɛ, naa atɔɔ nɩ ashee batɩ kal nɩ.²⁷N'ɩsɔja batɔɔ nɩ ace na roma kəbaja bagakəmcəmɖu naa awala asul asər nɩ akal. ²⁸N'afɔdɔ ɩtoko naa akara nɩ ntukupəʋ nrana. ²⁹Na ba lʋ ɩyiwə kaŋfu asiu anɖilaŋ, n'atɔɔ ʋrʋkətɛmʋ aɖʋ agʋnyɛsono nɩ, na bawala acəm bakəwəlaŋ Yeesu aŋyɩɩ na lɛʋ nɩ haa naa bɩɩlɛɛ nɩ lə waa: Gɩtɩ salakɩ Yuɖaa kagʋyarɩ!³⁰Na bashem nɩ atabara, acam na nɩ ʋrʋkʋtɛmʋ akəɖa anɖi. ³¹Babɩɩlɛɛ nɩ aboŋo ma, na bafɔɖɔ ntukupəʋ nrana naa akara ayɔɔkɔ, naa tɔɔ nɩ acə na ma batɩkal.³²Baɖoo na ce ma, na bawa na sirɛɛnɩ kʋsoro ɖən batɩ yɩɖa nɩ waa: simɔɔ, na ba lee nɩ ɖoole acam na Yeesu gʋyokaŋkʋra atoŋo. ³³Bakpa Gɔlgɔta kaaɖu ma, kaashɩ na gəŋ waa: ʋriɖikəwa. ³⁴Na ba tɔɔ ana agɩshɩmʋ acəkala na bʋkana ashee nɩ waa: Anyem; Akəm aŋə ma, na'bəla kanyem na.³⁵Bakal nɩ aboŋo ma, nabayʋga ɩtoko naa akəʋ ɩkɔɛ ba ŋə arɛ ɖee atɔɔ agaɖaŋciki ma naa galeiɩ annabi abʋŋa lə ma, ɩlee, waa: ba kəʋ ɩkɔɛ aŋgaɖaŋciki laŋ. ³⁶Baboŋo ma, na basə na jɛlɛ nɩ. ³⁷Na ba ŋɔn kalakɩ laŋ waa: nɖe na ba na yɩɖa waa: Yeesu, Yuɖaa kəbaja bagʋyarɩ.³⁸N'a akal bapɩtɩrɩ banyɩʋ, ʋɖən gʋsono laŋ asaaka gʋpɛnɛ laŋ. ³⁹Mbaɖee ba na fəl ma, baɖe ba tɩ lim nɩ, na fɩnɛ bʋnɔ. ⁴⁰Na lə waa: Akɩ nɖee ʋlə waa: ʋtaapi ʋnyiŋu kaafala naa, acə jɩ ʋshile ʋriutaja ma, fʋra akʋlɔ akɩɩlopi! ɩtajɩwaa: ʋlafʋalee Gaja ʋpur rəgə gʋyɔkaŋkʋra laŋ.⁴¹Basaraalaaja kaɖibaja na babɔŋɔnja, na baŋo no, ba ni gboo baɖa na kiɖe nɩ fɔɩ na lə wao: ⁴²Afʋra basaaka, ama kasəra afʋra agʋlɔ na, ɩtajɩ waa: ʋni na israɛl kagʋyarɩ, arəgə gʋyo kaŋkʋra laŋ naa gɩshee nɩ ɩja.⁴³Aɖa na kantaŋ na Gaja ma; Gaja garəgə nɩ nnyəm ə na gɩ ŋə, ɩta jɩ waa: Gaja gasɔlɔ nɩ. Aʋwaa a lə waa: Amʋ na Gaja ʋpur. ⁴⁴Na baptɩrɩ maʋ baɖa na lim nɩ gboo.⁴⁵Tɔɔ na bʋkɔŋkɔŋɔ bʋ koloŋ ace bʋkɔŋkɔŋɔ cɩɩnɩ nkomo ntashee gatəna gaŋunii laŋ. ⁴⁶Bʋkɔŋkɔŋɔ cɩɩnɩ kasaa na Yeesu akuro kəŋkəŋkəŋ na lə waa: Elii Elii lamasabaatanii? kaashɩ na gəŋ waa: Amɩkoyar amikoyar, mʋ lee ka ʋbəɖa a mʋ. ⁴⁷Mbaɖee baɖa ŋkəŋ ma, bʋɖən arəŋa ma, n'alə waa: Atɩ yiɖa Elii.⁴⁸N'ʋɖən acu kpaarɩ atɩ tɔɔ ŋkɩsa apar na gɩpɛ asɔm finɛgrə nɩ acɛkpɛ cɛkpɛ ashee nɩ anyem. ⁴⁹Ama basaaka baɖe ba tɩ lə waa: Gɩyɩɖe akide ŋə, ɩta jɩ waa: Elii ataa pɩ atɩ fʋra nɩ. ⁵⁰Na Yeesu akɔɔ akuro kəŋkəŋkəŋ naa cii.⁵¹na paatɩɩsaŋ nɖee batəw ʋnyiŋu kaafa gabʋmbɔnɔ nɩ ma, afater akpalanyɩʋ tɔɔ n'alaŋ halɩ atən, gatəna gatatar, abʋnʋ ɩta paɖa. ⁵²Cɩrɩ cɩrɩ kəbɛrɛ ɩ ba bʋŋ afun ma bakufo ɩta tine bakɔɔ aŋənə. ⁵³Baɖoo akufo nɩ ma, n'aɖa ŋkəŋ, Yeesu aŋənə ma, na bayeta akpa cɩrɩ cɩcɩ kampa nɩ bɛrɛ tuutuuma ba ta ŋə pɩ.⁵⁴Ɩsɔja ɩshɩnʋnyar na mbaɖee baɖa nkəŋ natʋŋa Yeesu ma, ba ŋə ɖaa gatəna gatar, na bʋkɔɩ bʋsara ma, na sampəna ɩbʋmbɔnɔ ɩkpa pɩ, na lə waa: ʋsoro nɖe alafʋ alee Gaja ʋpur. ⁵⁵Basəmprə tuutuuma ɩ ba tər aŋkəm ɖoo Galilee nakaŋana nɩ ma, baɖe bayiɖe gaɖulɩŋka na kiɖə. ⁵⁶Basəmprə baɖe kə baɖən pɩ gəŋ Marii magɩdalaa kaja, na Marii Yaakubu na Yosɛfʋ bana, na sebeɖee bapur bana.⁵⁷Gɩtatəŋshile laŋ n'ʋsorotaŋja dən, batɩ yɩɖa nɩ waa: Yosɛfʋ, aɖe lee Yeesu akəŋja ɖən. ⁵⁸Acə pilaatɩ sul, atɩ nyiŋə ganɔ waa: Bashee nɩ Yeesu aŋkaŋpa. Na Pilaatɩ ashee nɩ ganɔ.⁵⁹Na Yeesu alaa ŋkoŋpa, atɔɔ ŋkuro nfɔnɔ par na Yeesu. ⁶⁰Na'acə na nɩ atɩ ɖʋ ŋkufo nfɔlɩ ako gʋtakʋw ələ nɩ ashee agʋlɔ ma. Nápikil ntala aciʋ ŋkufo kaanɔ n'afəl ashɛʋ. ⁶¹Marii magɩɖalaakaja na Marii asaaka basə asəla na bawaor ŋkufo kaanɔ.⁶²Gajɩkʋɖaka ɩɖe lee sabaatɩ kʋshilekpeɖəka, na basaraalaaja na fariisi kəbaja baman ace Pilaatɩ sul. ⁶³Na a lə nɩ waa: Nɖiyar gɩtɩ lige aseirɛ ɖe ŋkələ aɖa ŋŋuro nɩ ma, waa: ʋshile ʋriutaja aɖə ataa kɔɔ aŋənə. ⁶⁴Galaŋ shee ganɔ batʋŋa ŋkufo alɩ ʋshile ʋri utaja, naa abakəŋja ba paa tɩ nyim aŋkoŋpa, naa a lə samaa waa: Aŋənə aɖoo bakono nɩ na. Ɩni kɩjɩsəi ɩtɩɩ wu ɩsəbaka.⁶⁵Na Pilaatɩ alə pɩ waa: ɩwəɖa batʋŋaka; kʋla ma atɩ tʋŋa ɖaa ɩna yɛɛ ma. ⁶⁶Na ba ce ŋkufo kaanɔ ba na na ntala aboŋo ma, na ba sə na tʋŋa.

Chapter 28

¹Sabatɩ kaajɩkʋɖaka, gajaka gajaka kutu kutu ɩɖe lee bɔkɔɩ kʋshile ʋsəbaka na gəŋ, Marii Magɩɖalaa kaja na Marii asaaka ba ce batɩ kiɖe ŋkufo. ²Na gatəna gatar nɩkastiɩ; Aɖʋwaa: ɩkoyar a malaɩka ɖən, argə n'alaŋ apɩ tɩ tine ntala n'asə nlaŋ.³Ayaashɩ aɖe tɩ ŋələ ŋələ ɖaa ʋshile ma, ɩtoko ɩɖe kərə pampam ɖaa ʋcitalfuro ma. ⁴Na mbaɖee bana tʋŋa ŋkufo ma, asampəna ɩkpa pɩ bafəɖa atən atən acii ŋŋuro laŋ.⁵Ama Malaaɩka a lə basəmprə waa: Anyɩn, asampəna ɩpaa kpa nyɩn na; Aɖʋwaa: Ŋyɔ waa: Yeesu nɖee bakal ma, ʋni n'ɩna yɛɛ. ⁶Ka kɔɔ aɖa atɩ ya na, anənə ɖaa abʋŋa alə anyɩn ma. Pɩ ma atɩ ŋə gaɖuɩ ba ɖʋ nɩ ma. ⁷Kʋla ma were atɩ lə abakəŋja waa: Aŋənɔ aɖoo bakono nɩ, aɖa galilee na saa anyɩn, ntɩlə anyɩn waa: Ŋkəŋ na, ɩnɩɩ ŋə nɩ.⁸Ŋkəŋ na basəmprə bafəl acuu na ce asampəna ɩɖəkpa pɩ, ama bɩ cine ɩɖe kər baɖe ba tɩ yɔbɔ yɔbɔbɔ na ce ba tɩ lə ashee abakəŋja. ⁹Na Yeesu amana wa na pɩ akur atən aŋyɩɩ na yɛɛ bari ɩkei. ¹⁰Ŋkəŋ na Yeesu alə pɩ waa: Asampəna ɩpaa kpa anyɩn na; kʋla ma atɩ lə ambapal waa: Ba tɩ wa na'mʋ galilee ŋkəŋ na baŋə amʋ.¹¹Saa nɖee basəmprə ba tɔɔ ʋnyɩnca na ce ma, na mbaɖee baɖa nat ʋŋa ŋkufo ma, bakpa mpa ŋi, a lə basaraalaaja kaɖibaja bʋkɔɩ bʋ sara ma. ¹²Basaraalaaja na boŋono ba rəŋə gəŋ ma, na ba yɛe gʋfaŋa, naa ashee ɩsɔja mana ɩtanɩ tuutuuma. ¹³Alə pɩ waa: Ba lə waa: Baɖa atən nafol ma n'abakəŋja ba pɩ atɩ nyim aŋkompa.¹⁴Gominantɩ ata rəŋə gəŋ, gɩtɩ gɩ yɔ ɖaa gɩ lee naa anana ʋcine na gɩ laa anyɩn gʋtɔ gʋbɔka nɩ. ¹⁵N'ɩsɔja ba cam ɩtanɩ n'alee ɖaa ba lə pɩ ma na galei gaɖe kantogɩ nce baa ŋkana gaɖu ɩ Yuɖaa kəbaja baɖa ma halɩ n'ʋrɔn.¹⁶Nábakəŋja təb n'ʋɖən ɩ ba saa ma, ba ce Galilee gʋbʋnʋɩlaŋ Yeesu acee faŋa pɩ ma. ¹⁷Saa nɖee baŋə nɩ ma, na ba kur atən baŋunii aŋyɩɩ. Ama bagɩcuca nɩ baɖən baɖe batilee sika nanɩ.¹⁸Yeesu akəm asəla na pɩ ma, na alə waa: bashee amʋ ɩko ɩŋunii alaŋ n'tən. ¹⁹Kʋla ma a ce atɩ lee ɩsamaa baŋunii bapra ambakəŋja, məna ma pɩ bʋto na Gʋya, n'ʋpi, na ŋŋuro nsoŋsono ba ŋyɩɖa.²⁰Naa ɩcere pɩ bʋkɔɩ ŋŋɔn ashee anyɩn ma. Kɩɖe ma, nɖa anyɩnasul baaŋjeŋ, halɩ ɖulinya ʋbon kʋshile.

Mark

Chapter 1

¹Yeesu -Kristo, Gaja ʋpur a laabaarʋ asoŋsono kʋsəbʋ. ²Ɖaa ba ŋɔn anaba Esaye agʋbɔ nɩ waa kide atɩya, ntəm amatənleeja apɛmpɛŋɛ akʋ nyɩŋca. ³Alʋl ka ʋwələ ʋɖoo n'ʋteru nɩ: na lə waa: pɛmpɛŋɛ ma bdi yar ʋnyɩŋca bɔɖɔ bɔɖɔ ma abʋnyɩŋcapiri.⁴Yohana aɖoo na ʋteru nɩ, na lee bʋtoməna ka ka waasu, bafʋba nɖawa baməna pɩ bʋto, naa batəɖə pɩ ba mbɔnɔ. ⁵Yuɖee kaatəna gaŋinii na Yerusalɛm kəbaja ba wala a sul; Baa aŋa aɖetɩ laa ambɔnɔ na lə, aɖe tɩ məna pɩ Yurɖɛ kaato nɩ. ⁶Yohana ɖe Kara ɩraakum ɩsana katoko narɩm bɛlɛtɩ mpoo kaja aŋsəl.⁷Aɖe tɩ lee waasu, na lə waa: ʋɖən atʋ na pɩ, ʋniɖe awəɖa ɩkashɩ awu amʋ, kə ma wəɖa ɩko ma kur atən akʋɖa aŋkɔɖɔ kɔɖɔ kʋlɔ na. ⁸Amʋ bʋto bʋ məna anyɩn, ʋni ŋŋuro nsoŋsono njɩ aməna nanyɩn.⁹Kasaa ɖe na Yeesu aɖoo na Nasarɛtɩ Galilee kʋtənla nɩ, na Yohana aməna nɩ bʋto yurɖɛɛ kaato nɩ. ¹⁰Afʋno bʋto nɩ, na ɖoo ma na anə nɖɩ la ntine, na ŋŋuro nsoŋsono ŋrgə alaŋ ɖaa alikuku ma. ¹¹N'ʋwələ ɖən ʋɖoo nalaŋ, nɔlə waa: Akɩ lee ka mpi asɔlɔka, nɖʋ amʋsɔlʋ akɩ nnɩ nɩ.¹²Kpaarɩ nkəŋ na ŋŋuro nsoŋsono ntɔɔnɩ Yeesu ace na ʋteru nɩ, ¹³Na aɖa ʋteru nɩ, ɩshɩle ɩshɩnyɩʋ, na sheetaanɩ atʋŋa nɩ. Aɖe ɖa ibɔrɩ baŋɔnja nɩ, nɩmalaɩka mana ba pɩ na lee nɩ bɔɔta.¹⁴Bari Yohana aɖʋ sarka nɩ ma, na Yeesu ace Galilee nɩ, na lee Gaja ka laabaarʋ asoŋsono kawaasu. ¹⁵Na lə waa: Alʋwaatʋ akpa boŋo. Gaja kaayarɩtəna gakpa fʋba ma, nɖawa, shee ma laabaarʋ asoŋsono ɩja.¹⁶Asara akʋn Galilee katəŋku na ce ma na aŋə Simɔɔ nápar Anɖiree, baɖe batɩ kəw gʋraw təŋku nɩ; Aɖʋwaa: Bʋfɩlɩkəjo pɩ balee. ¹⁷Na Yeesu aləpɩ waa: Tər amʋŋkəm naa ma lee anyɩn ɩnaa ri bɛrɛ. ¹⁸Na ba mana apala baraʋ kpaarɩ, atər Yeesu atər Yeesu aŋkəm.¹⁹Akəm acə ŋyɩɩ cəɩ ma, na aŋə Yaakubu, sebeɖe ʋpur napar Yohana, ba nɩ gboo baɖe baɖa ŋyifoi nɩ na pɛmpɛŋɛ ba gʋraʋ. ²⁰Na ayɩɖa pɩ kpaarɩ, na bamana apala baya sebeɖee na batənleeja ŋifoi nɩ tər Yeesu aŋkəm.²¹Na ace kapɛrnahum Sabaatɩ kʋshile, na Yeesu afəna akpa sɩnagɔɔgɩ nɩ, na cere bɛrɛ. ²²N'ʋcenu ana cere ma, ʋkepɩ garəŋə; Aɖʋwaa: Ana cere bɛrɛ pɩ na kpashe, kɩ ɖa ɖaa babɔŋɔnja ba na cere ma na.²³Ʋsoro ɖən aɖe ɖa sinagɔɔgə ɖənɩ, ŋŋuro mbɔnɔ nɖe nɖa na nɩ, na akuro waa: ²⁴Yeesu Nasarɛtɩ kaja, gapaŋa gaɖa ka atɩ nnakɩ gɩ cɩɩca, ʋpɩ pɩ aɖur atʋ aa. N yɔ gʋrɩsʋra ɩ ʋlee ma: cɩnɩcɩnɩ Gaja kaja nakɩ. ²⁵Na Yeesu akpashɛ alə nɩ waa pɔɔakaanɔ naa aɖoo ʋsoro ɖe laŋ. ²⁶Ŋkəŋ na ŋŋuro mbɔnɔ ntugotugo ʋsoroɖe naa aɖoo agʋlɔ nɩ, nɩkashɩ nakuro kəŋkəŋ kəŋ.²⁷Nɩlee baŋunii maamaaci baɖe ba tɩtaba bawor waa: Gapaŋa jɩ gəŋ ngaɖe? ʋceru ʋfɔlɩ: Atɩkpashɛ aŋŋuro ɩbɔnɔ ɩɖe tɩ nyene nɩ. ²⁸Ŋkəŋ na Yeesu antagi nce baa ŋka na Galilee kɩkarakara baŋunii ni.²⁹Baɖoo sinagɔɔgə nɩ, aɖe nna Yaakubu na Yohana ma, na ba ce Sɩmɔɔ na Aɖɩree ba gafala nɩ. ³⁰Sɩmɔɔ akar anr aɖe tɩ shɛɖɛ gʋshile aɖa atən, na bajɩ ashee Yeesu. ³¹Na akəm asəla nɩ, naa ari agʋnyɛ nɩ ataa nɩ alaŋ, na gʋshɩle gʋ ma na ɖoo agʋlɔ nɩ kaarɩ. Na ata akaŋa na pɩ.³²Gɩtəŋshile laŋ ʋshile ʋna fəɖa ma, na ba pɩ na banyʋŋkʋja baŋɩnii naŋŋuro ɩbɔnɔ baja. ³³Na mpá nyunii kasamaa wala agafala kaa kukonu. ³⁴Aɖe tɩ kade bɛrɛ tuutuuma bɩ shɛɖʋ aṣʋra aṣʋra aɖe tɩ kərə aŋŋuro ɩbɔnɔ tuutttma, ade tɩ ble náŋŋuro ɩbɔnɔ ɩpaalə agalei na aɖʋwaa aŋŋuro ɩbɔnɔ ɩyɔ nɩ.³⁵Njɩ kʋɖɩ futufutu Gaja kaaka na para na ma, ade ta a ɖoo ace gaɖuɩ ʋɖən kaɖa na ma atɩ na nyɩŋə Gaja. ³⁶Simɔɔ nabawar baɖa asul ma ɩbaɖa na yɛɛ yɛɛ nɩ. ³⁷Boŋənɩ ma, na ba nɩ waa: Bɛrɛ baŋunii batɩyɛɛ yɛɛ akɩ.³⁸Na abue pɩ waa: kʋla ma gɩ ce apa ɩfɔle nɩ, naa ma lee waasu ŋkəŋ gboo; aɖʋwaa galaŋ na mpɩ. ³⁹Na ace Galilee ki sinagɔɔgɔ baŋunii nɩ a tɩ lee ɩwaasu, aɖe atɩ kərə aŋŋuro ɩbɔnɔ.⁴⁰Alanɖɛmja ɖən ace Yeesu sul naa a cəm akəwə laŋ, naa apəla pəla nɩ, n'ʋwələ ʋjala waa: ʋtasɔlɔ, ʋtaasəra akaɖa ama lanɖəma. ⁴¹Na Yeesu aŋə ɩshɛɩ, naa bɔlɔ agʋnyɛ afɔm nɩ n'alə nɩ waa: nṣɔlɔ akalanɖəma ɩkaɖa. ⁴²Kpaarɩ na alanɖəma ɩmana akaɖa agʋlɔ gʋ mana apra cɩrɩcɩrɩ.⁴³Na Yeesu akərə nɩ alə nɩ, kaka nɩ, ⁴⁴naa alə nɩ waa: paa ŋə nakɩ, nyine alə shee ʋɖən na: ama kʋla ace asaraalaaja sul atɩ faŋa nɩ akʋlɔ, naa alaa saraa ashee akʋʋlɔ kʋkaɖʋ ɖaa mnsa aŋən ma, nɩla a səriya.⁴⁵Ama ʋsoro ɖe, afəl ma, naace atɩ ləjɩgbagaraa na kʋl jɩ na shee baŋa, galakɩ shɛɛ Yeesu ganɔ akpa mpá nɩ baŋǝ nɩ gbagbanaa. Aɖe tɩ ɖa bʋuɩ bɛrɛ kə baɖa na ma.

Chapter 2

¹Ɩshɩle ɩtɔrka kaŋkəm na Yeesu akwapɩ kapɛrnawum. Gɩ rəŋə waa ace da afal. ²Na ba wala barɛ tuutuuma ayide Gakukonu gadu kaa tə pina abe tɩ lə pɩ Gaja kaaley.³Barɛ bade batɩpɩ a sul, na barɛ ba nam ba toŋo arɛ dəm bʋmən nɩ ma a pɩ na ma na. ⁴Daa kəba səra lə nanɩna adʋwaa barɛ ba yɔgɔ ma laŋ na babodo a la akpakʋ atəŋə na Gadu n Gadee ayide ma, na ba rəgə na li ndee laŋ arɛ ndee bʋ məne ma.⁵Yeesu a ŋe bʋcɩne ma, na alə arɛ ndee bʋ məne ma waa ampi akɩŋbɔnɔ ɩŋʋni ɩtədəkɩ. ⁶Babɔŋɔnja badəm bade basətəm na ŋu mo ŋumo baŋnɩ nɩ. ⁷Waa gapaŋajɩ arɛ nde a na lə gəm, atɩ kidé Gaja fɔy aŋanasəra atədə barɛ babɔnɔ na kile Gaja kaŋ dəm dəm na.⁸Yeesu aŋro nsoŋ npala ayɔ ngade a ba na faŋa bɩcine nɩ ma, na a na taba pɩ waa muleɩ ka ɩna faŋa Gani anyɩnɩcine nɩ. ⁹Gapaŋa Gadaka kétéré balə arɛ ndee bʋmən ma waa akɩŋ bɔnɔ ntə dəkɩ, kooko palənɩ waa taa aka li na a sara.¹⁰Naa ɩyɔ waa arɛ pur awʋda ɩko atəm atəbarɛ babɔnɔ. ¹¹N'shekɩ ɩko alə arɛ ndee bʋmən ma waa ta a təwa a kali na ashɛʋ afal. ¹²Na amanata atəwa ali adʋo barɛ ba ŋuni bɩ nyɩnenɩ nɩɩ kpa pɩ biti badee batɩ kʋma Gaja na ləwaa kagɩŋə Gule sʋra daa a wa ayɔ na.¹³Na Yeesu a təbə gatunɔ, na sa ma aŋʋ nɩ a de tɩ kʋ m nɩ, a de tɩ faŋapɩ. ¹⁴Ana fəl ma na aŋə alfee upur lefii asə lampo kaatəŋ le du ma na a lə nɩ waa kɔnmʋ na lefii ata a kɔnnɩ.¹⁵Daa Yeesu ana jɩʋjɩʋ lefii Gadu ma nbade baja gboo bade ba man asə na jɩ ʋjɩʋ na a bakəŋja adʋ waa bayɔgɔ bak ɔnɩma. ¹⁶Babɔ ŋɔnja na Farisi kəbaja baŋə a na ʋjɩʋ na lampo kə ba camja na barɛ ndawa nbɔnɔ baja, na ba na taba akəŋ ja waa mʋ leɩ ka ɩna jɩ na lampo na adawa bɔnɔ baja ʋjɩʋ.¹⁷Yeesu arəŋə gəmma na a ləpɩwaa kilee barɛ nbadee ba da na balɔma ba na nɩɛ logotoro na, a ma nbadee bana shɛdɛ ma, kɔmapɩ mayɩda nbadee ba da deɩ deɩ ma na, a ma nbɔnɔ baja.¹⁸Yuhana a bakəŋja na Farisi kəbaja ba tɩ kʋr ganɔ, na ba pɩ atɩtaba Yeesu waa muleika na Yuhana a bakəŋja na farisi kə baja bana kʋrganɔ na akəbaja kəba na kʋrganɔna. ¹⁹Na Yeesu ana ləpɩ waa aŋgo a ba soro batɔ ba səra akʋr ganɔ tam ndee aŋgo ada na pɩ maa, doo na adana pɩma aŋgo kaa səra akʋr ganɔna.²⁰Ʋshɩle dem ʋtʋnapɩ aŋgo anaa dʋwo ba gɩcɩca ma kaŋkele batəba kɍ ganɔ. ²¹Ʋɖəm kana pɔɔ nkʋro nfɔlɩ naa atəwa dəra aŋono apɔɔ atrə dadʋɩ naa atəwa dəra.²²Ʋdən kana dʋ bʋkana bʋɔfɔɩɩ nbuce nŋono nɩ na a adʋkawaa bʋkana bʋtɩpi nbuce, ama dʋma bʋkana bʋfɔlɩ nbuce nfɔlɩ nɩ.²³SAbaatɩ kʋshile dən na Yeesu asara apada ble kaawaranɩ ʋnyɩca laŋ na abakəŋja ba da na dəm ɩyɩwo. ²⁴Na Farisi kəbaja ba na tabanɩwaa mʋleɩka ɩna leɩ bʋkɔɔɩ kɩtaba waa ɩle Sabaatɩ kʋ shile na ma.²⁵Na Yeesu abuye pɩ waa kɩtʋr bʋkɔɔɩ ɖaʋ da alema ayɔaa tam ndee ahɩɛ bʋkɔ bʋ dən na nbadee ba da nanɩ ma. ²⁶Daa ana kpa Gaja kaafalanɩma, na asaaralaja kaŋdiyar Abiyata ʋnyiŋʋ kaŋ kuni adjɩ bodo bodo ndee kɩtabawa ba saralaaja bajɩ nama halɩ ashee nbadee bada nkəm na nɩ ma.²⁷Na aləpɩ waa balee Sabaatɩ na ashee barɛ, kɩle barɛ pɩ bale ashee Sabaati na. ²⁸Arɛ pur aleeka Sabaatɩ kaŋdiyarə.

Chapter 3

¹Ne Yeesu akɔtɩ kpa Sinagɔge ni. N'kɩn'na ʋsoro ɖiŋ ɖe daŋ kɩŋ bume na agoŋɛ. ²Beɖe batɩ tʋga ni na nowa ata kaga ushɛgu sabaa ku shilea: beɖebatɩyɛ be cəu na ni.³Ne Yeesu a le guŋɛ gumuna ka yarɛ ta niga gucica. ⁴Nana taba basa ka ɩshe ganon waa bele n'sono kok n'bɔnɔ sabaatɩ kushile ya? Gɩ ʋga yuku wa gɩfʋra ŋɩworo yaa badur nɩ? Ama ʋɖɩŋ kana le kɩgɩŋ na.⁵Ye Yeesu asɩŋɛ pi ŋinɛ cɔɔ. Yesʋ ucɩ nɛ piyɛ bagʋfolo gukaŋkra laŋ, na le arɛwa: Bɔlɔ guŋɛ. Abɔlɔ agu ŋɛ ŋɛ alafia nɛ farizɩ ma na. ⁶Na Farisii ma na bata kpari ado na ba cɛ atɩŋɛ Erodɩ ki baja.⁷Na Yeesu atɩbɩ kɔɔ təŋku kaŋkaŋ na samaa. ⁸Tuutuum aɖona Galilé, Jude, Jerusalɛm, Ɩdʋme, Yurdɛ kaato kankɩm, Tiirna siidɔ kɩ kara kara, samaa tuutuma ɖetɩrŋa antogi ne baapi asulu.⁹Naa le abatɩŋleja ɩsim ewoɖa nyɩfoɩ aŋanasul baatan paŋa, na samaa apacaarɛ ŋima. ¹⁰Aɖʋwaa ana too alafia baŋankoja, bɛrɛ baŋuni kpataa bana shɛdɛma bata pɩ asul naa kɩna ni.¹¹Aŋŋuro ɩbɔnɔ ɩtaŋeni baɖʋ bacim pakəwəlaŋ naa naŋala: Akɩ na Gaja apuru. ¹²Aɖetʋ kpashɛ na bila nap waa bapaa yɩɖa anyeɖa ma.¹³Na ba boɖo gɩbunʋ lam; na yɩɖa mbeɖe ana yɛma, na bacʋ asulu. ¹⁴Na ala təb-nʋ-nyʋ, waa baɖa na nɩ, ¹⁵na atəmpɩ waa bacɩ atɩle la barʋ asonsono, naa akere anwuro bɔnɔ. ¹⁶Təb-nɩ baŋɩʋ mbeɖe Yeesu alaa aɖʋna agʋlɔma.¹⁷Sɩmɔɔ na ɖʋ ɩyɩɖawa Pɩɛɛrɩ, Jak, Sebede upuru, na Jan, Jak ʋŋɩnka, Bowanɛrjɛs, kaashɩ nagəŋ waa ara bopuru; ¹⁸Tomaa, Jak, Alfe upuru; Tade, Sɩmɔɔ, kana kaja; ¹⁹na Judasɩ Ɩscarɩyɔtɩ, nɖo anaa tɔɔ Yeesu ashe ma.²⁰Na bashaʋ afal, na samaa akɔɔpɩ acɩŋɩ, kakɔɔ tiŋe gaya waa akɔɔtɩ jɩ ajona. ²¹Yeesu abaja ba rəŋɩ pʋkɔyə pʋnasarama na papɩ barini waa ana shəgəshəgə. ²²Na babɔŋɔnɩ ja, mbeɖe baɖoona Jerusalɛm nelʋwaa: bɛlsebulu ŋŋnro bɔnɔ ndakanani; aŋuro bɔnɔ kogo na kərə aŋuro bɔnɔ.²³Yeesu ayiga pɩ, na kɛɛshɩ bulee: Bayɩna shetam anasra kərə agʋlɔ shetanɩ. ²⁴Gɩyaan gɩɖən gɩtayoga agulɔ, ka gʋlɔ ka gɩkɔɔ agana; ²⁵Etajowa gafala geɖen gayoga na agulɔ, kafala kaakɔɔ ɖana.²⁶Kalam Shetanɩ tasra ta, tɩŋɩ acɩna agʊlɔ gutara apaga agulɔ, agɩyarɩ kagɩkɔ ɖana, agele gabon. ²⁷Ʋgim kaasra kpa arɛ kaŋkra agafala agnim amana, na kerɩ ʋsoro kankra akoro boŋgo na, ŋkeena atapɩ gafala gaŋuni naaŋim.²⁸Ɩja ŋtɩlé ŋim, batɩbacɛ ŋim naabɔnɔ alimtɔ ɩŋuni; ²⁹ama ʋɖəŋ talim lworo Nsoŋsono kəba təɖənɩ yɔna, ale ŋbɔnɔ kɩŋuɖa ʋteɖu nama. ³⁰Yeesu təlegəm aɖʋwaa gɩm: Arəŋə na ɩworo bɔnɔ.³¹Yeesu anar na abapal bakpa. Na bayɩde aka na atɩm bayɩga nɩ. ³²Sama tuutuuma asənani na bapitə ləni: ŋə akaŋana na kəbapal bada ŋdonka nɛ yɛki.³³Na tele toki waa: aŋana maŋanan, na mbapal? ³⁴Kankəm nabʋŋa kəɖə mbede basə nanima ŋəma amaŋana na mbapal. ³⁵Aduwa arɛ ale Daja ʋsɔlʋ ŋma, karɛleka ampal, aməŋonou, na maŋana.

Chapter 4

¹Jeesu a kɔɔ ɖa na faŋa bɛrɛ gatunɔ. Nrɩkulo mbʋbɔnɔ nɖe n wala asul ma ni, naa aboɖo asɔ ŋuƒoi nɩ bʋto laŋ. ²Nrɩkulo ŋŋunii n ɖe n ɖa atən gato kʋpamaŋa. Na a faŋa pɩ ayɔkɔ tuutuuma ʋlugu nɩ na a lə pɩ ʋfaŋu nɩ wàà:³Dʋ ma gʋtɔ! Aduka ɖən aɖoo aɖu. ⁴Tam (sáà) nɖee a na ɖu ayɔkɔ ma, ayɔkɔɖuka de kɩɖən ɩ ta ƒəɖa ƒəɖa n'ʋnyɩŋca bʋsapi ba ta pɩ atɩ jɩ ayɔkɔ ɖe. ⁵Ɩɖən ɩ ta ƒəɖa gaɖu gaɖən atala nɩ ama ŋkəŋ gatəna ka yɔgɔ na ma laŋ, naa a ta kpaarɩ adʋwa gatəna ka loŋ na.⁶Ama, ʋshilé ʋ ɖoo na ɩshɩ ʋtonu akʋ aɖʋwaa ɩlələma ɩ nan ma laŋ. ⁷kɩɖən gboo ɩ ta fəɖa ɩyiwə nɩ ɩyi wə́ ɩ ta afuro ɩ na kɩ ŋʋm ɩyupi na.⁸Ɩ sáàka ɩ ta ƒəɖa gatəna gasonsono laŋ naa aŋʋm ɩyuoi nɖee ɩ səŋkəla gɩshɛbʋ ashee ɩpi akae na təb, ɩshiriu n'ɩshɩnʋn gɩɖɔŋkɔnɔ nɩ. ⁹Ŋkəŋ naa alə wáa, arɛi awʋda atɔ ma, a rɛŋə.¹⁰A lə gəŋ ma, mbaɖee ba na kələkələ nɩ ma, na təb nɩnyɩʋ ba səba na taba nɩ aʋləi a lə ma laŋ. ¹¹Na a lə pɩ wáà, anyɩn pɩ Gaja kaayoritəna kashiri aɖa ashee ama mbaɖee ba ɖa aka ma, baa mʋnʋ ɩ na lee ŋkamo nɩ na ¹²kʋboŋu nɩ, ba ta kiɖe kə ba na ŋə akoɖən na, ama ʋrəŋu nɩ, tɩ rəŋə kə ba na tɩ ashi na aɖʋwaa ba tɩ təɖə pɩ babɔnɔ gɩnyinfɔnɔ laŋ na.¹³Na a kɔɔ lə pɩ wàà na kɩ tɩ faawɩɩ nde kaashɩ na, bapaŋa kashɩ na ɩ na tɩ faawɩɩ baɖe baŋunii ni? ¹⁴Aduka a du galei. ¹⁵Baɖən ba ɖa n ʋnyɩŋca gaɖuu ba ɖu galei ma, ba ma na rəŋə jɩ ma na sheetaanɩ a tɩ laa galei gaɖe ba ɖu ma basul.¹⁶Baɖən gboo atakəwa nɩ na ba cam ayɔkɔɖuka tam ndee ba rəŋə faawiɩ (galei) ma na ba cam jɩ n ʋcimkərka naɩ. ¹⁷Ama kə ba wʋɖa ɩlələmə ma, kə ba səra ba yide cɩŋcɩrɩŋcɩ na, na ɩ ta tɩ kirikiri ɖən baɖé ba tɩ paŋa na ma na jim galei gado laŋ.¹⁸Badən, ɔyiwə nɩ na ba cam ayɔkɔɖuka mani ba camka galei (ʋnʋwələ, faawu) ¹⁹Ama aŋasul na saamanɩ kɩnawɩya na gɩtansɔlɔka na gɩnyinfɔnɔ kayɔkɔ na galei a pala jɩ ka səra apala bɛrɛ ba rəŋə jɩ na. ²⁰Ama baɖən gaténa gasonsona loŋ na ba cam ayɔkɔɖuka. Bani ba rəŋə ka galei gaɖe acam yɩ atun atoŋo jɩ anə kaŋfaanɩ akoo na təb, ɩshiriu nɩshɩnʋn gɩɖɔkɔnɔ laŋ.²¹Ba tɩ toŋo ƒətəla ace atɩ ɖʋ ayufoi nɩ koo gakantalɩ katəmɔ? Yaa kɩ lee ba na yɛɛ ba ɖʋ nɩ cɛnɖɛrɛ kagʋnyʋ nɩ na? ²²Aɖʋwaa, akoɖən kɩ da ʋlugu nɩ kə ba tɩ ŋə ayɔna ma na. ²³Ʋɖən a ta wʋda atɔ, arəŋə.²⁴Na a kɔɔ lə pɩ wáà pɩ wáá lee ma heiƒa na bʋkɔɔ ɩ na rəŋə ma. Ba tə ba faŋa anyɩ ɖaa ɩ lee bɔɔta ma naa apele anyija. ²⁵Aɖʋwaa ba tə ba shee arɛɩ a wʋɖa na ma anyɔn bʋkɔɔ a waʋda ma.²⁶Na a kɔɔ pele wàà, ɩ ɖa Gaja kaayɩrɩtəna sul ɖaa tam ndee arɛ́ ayɔkɔduka atən ma. ²⁷Baa ba naa fol koo na ae kəwərə gɩfonyine gɩjibɔŋɔ na gajaka, ayɔkɔ ɩ tɩɩ ta akpər kə be yɔ ɖaa ga sara ma na. ²⁸Gatəna kagɩlopi ga na pala aŋɔ ɩ na ta naɩ, a tɩ pala ɩ wʋda solo halɩ a tɩ wʋdo ɩpi. ²⁹Ɩyupi ɩ ta ti kim, bade ba tɩ krə ɩ na bʋwəkrə aɖʋwaa tam a kpa ba laa awarɩyɔkɔ.³⁰Naa a kɔɔ pele wáá, mʋ nʋ gɩ na kpaarɩ na Gaja kaayarɩtəna? koo na galei ga paŋa jɩ gɩ na doo na jɩ. ³¹Ɩ doo gɩŋʋpi kagipi gijanjali ŋgidee ba ta ɖu ji gatəna gɩ na jɩba na wu ma. ³²Ama ba ta ɖu jɩ, gɩ na ta ta apra akpərə awu ɩfɔ ɩŋunii awʋda ɩla ɩkaŋkra halɩ ŋdəla laŋ kabʋsapɩ bʋ tə bʋ səra aɖa kabɔ nɩ ŋkən.³³Na bʋlei bʋde katuutuuma wáá na a na pɩ na galei na shee pɩ daa karɛ a naa səra a tɩ kaashɩ ma. ³⁴Ka na lə pɩ galei gaɖən a páá kɛɛshɩɩ na ama shee akʋɖa ashee abakənja (abatəmka).³⁵Kushilé, gitenshilé, na Yeesu, a lə pɩ wáá, gɩ fəl na nsaʋ nfɔlɩ. ³⁶Tam ndee a kərə bɛrɛ baŋunii boŋa ma, naa toŋo nɩ akpa na ŋyufoi nɩ gaduu a ɖa ma ayufoi ɩnən ɩ ɖe da asul. ³⁷Gʋsərə g ʋkaŋkra gʋɖən gʋ lee ataa ayɔkɔkɔ abəɖa ŋyufoi halɩ n tɩrŋə boŋo.³⁸Ʋni aɖe a tɩ fol alefeeri laŋ. Na ba ŋənə nɩ ataba nɩ wàà atɩtanɩ yar "kɩ na ɖa akɩ asəmpəna gɩ páà tɩ lee saratɩ aa? ³⁹A ŋənə ma ni, na a bor na gʋsərə naa alə təŋku wáá, ŋʋra ŋən. na gʋsərə gʋ ŋʋra (kaɖa) na gaɖu ga ŋʋra siuu.⁴⁰Kakəm na lə pɩ wáá " mʋ laŋ na ɩ wʋɖa asampəna gəŋ? Mʋ laŋ na kɩ wʋɖa ʋcine baa cei na? ⁴¹Násampəna ɩkaŋkra ɩ kpa pɩ bade ba tɩ taba bawor waa: Aŋa na nde gʋsərə na təŋku ba na lee nɩ bɔɔto.

Chapter 5

¹Na basəla təŋku kankim na bakpa Gersa kikaɛkarɛ ni. ²Na Yeesu adoo eŋəfoɩ nima nu soro ɖəm a ɖoo na akufoɩ ni naapiti cəm akəwəlaŋ nŋoro nbonɔ de dana ni.³Arɛde akufo ni na nanaɖa, bawo ʋɖɩŋ kasra akʋrɔ nɩ ɩwɔrɔ. ⁴Pataɖʋni ɩwɔrɔ na pa kuru ni ɩwɔrɔ aŋə, ama matəɖə ɩwɔrɔ ɩwuni, na təɖə cɛcɛnca, na ʋɖɩŋ kawʋɖa ɩkashɩ asra rinina.⁵Paatam paŋani na aɖa akufonina, na gebɔno laŋə, naanaŋ ŋala, nafʋ agʋlɔ na tala. ⁶Aŋ Yeesu goɖo limkɩ ma, naa acu apetə cə akowa lam.⁷Naaro nəwolo kaŋkra: Gaja gaɖa alalam ma gapaŋa gaɖaka amunakʋ atəgə cəca? Ji suru gaja lam pana ohemena panaa shemʋna. ⁸Ne Yeesu alemi waa: ɩworo bɔnɔ, do arɛdeni!⁹Naa taba ni waa: baɩ na baɩolaki? Gɩ yɔgɔ, tutuma. ¹⁰Naa ana plapla ni kuyɔgo apalim na ni mpa kankim na.¹¹Gʋbʋnɔ gʋdo sʋl ekruci tutuuma dankiŋ na kur aŋɔ. ¹²Na aŋuro bɔno anaplapla ni: Na lewaa sheetu ganɔ. Na anuwo bɔnɔ bafilkpa akrucə ni. ¹³Natopi ganɔ na anwuro bɔbɔ bafilkpa akruce ni. Nikru cə icəɔə arge gʋibɔnɔ lam, naacə təkpa, achiki tənkuni batəmil ba nyɩʋ na bakpa butoni.¹⁴Naŋbeɖe pana paŋa ɩkurn chima bocu ashee naa akulʋ ŋgeɖe galeɩma mpani, na apa jalajalani. Na bərə bəcɛ batiŋle ŋgede gapima. ¹⁵Na bakpa Yeesu sulu na beŋguə yarɛ ʋro ŋbɔnɔ yaarɛ ase, akara yɔkɔ na acəm, na assampma ɩkpapi.¹⁶Ŋbedee beceŋɩ bokɔr bʋlema na passɩba na le ɖaagapi ekurucə lam na arɛ ŋworo ŋgɔnɔ yarɛ lam. ¹⁷Na basɩba na plapla Yeesu wa ata ba mpani.¹⁸Daa bakpa nabakpa eŋɩfor ni ma, arɛ ʋro ŋbɔnɔ yarɛ ɖetə plapla ni ase na ni. ¹⁹Na Yeesu katele tonina, ama na le niwaa: kʋla shaʋ akagʋ na lʋpi bokɔyɛ Gaja na Gaja ale to kima naŋə akishe ma. ²⁰Naafl asɩba nakulmpa ni, appʋ ŋbɔnɔ təb.²¹Na Yesu akpa na asla gato gasaka gaɖuu sama tuutuuma asə na saani. Na bada gato kankəma. ²²Sinagɔge kandiyar ɖem apɩ, batɩɖaniwaa yaru, naŋ Yeesu ma na citicəm akolam Yeesu ayɩ. ²³Na plapla ni aɖʋni suru keŋkeŋkəŋ. Ampiga pisimpi ati acii. Pɩ natrə gunyɛ alam na ŋŋɩn alafia naa afɔra. ²⁴Na Yeesu atrakɩm na sama tuutuum anakɔməni napaŋani.²⁵Nkən na usampru uɖem de təle gisəpru kina iɖena ale buja təb-nɩ-nyɩʋ. ²⁶Najɩ ɩshɛ paa logotoro mana banyani, na jɩ itani iwuni, ama kaŋɩ alafia, ama ekɔnə pele na. ²⁷Narəŋə bale Yeesu agale ma na srə na nkəm na akəna na atoko.²⁸Aɖʋwaa adetəlewaa: Ntashʋsra afɔm atɔko ma ntimaŋ alafia. ²⁹Nkɩŋkparɛ na agɩsəmpro ɖʋmana ɩde, na rɩŋə agʋlɔ nyɩ waa ŋə alafia ashe nu ʋshəɖʋ.³⁰Na Yesu ayɔkparewa ʋkashədo agulɔ ni, na kɔɔ sama ni nataba waa: Aŋafɔmka ama toko? ³¹Na abakinja la ni waa: ɩŋə sama nde ana nanakema nuna taba waa: aŋafɔmka keyaa? ³²Na kiɖe agʋlɔ srɩ aŋawaa aŋafɔmka atoko.³³Na samprna ɩkpa ʋsʋmprude na ɖana tar napiti cəm Yeesu anye nalo ɩja ɩwuni. ³⁴Ama Yeesu leni waa: Ampi sumpro: Aku cənə fɔrɔki kola fɛɛ naŋə lafia.³⁵Anana le nani ma nɛ bɛrɛ baɖona sinagɔge kandi yaar agafala ni na leni waa: A kapicə akɔcara ɩdɩyaar?³⁶Ama Yesu kaɖʋpi gɩtɔna, na le sinagɔge kandiyaar: Armpəna epakpakina shesheɩ ɩja. ³⁷Katele uɖem akumini aafala na na kile Piɛr na Jak, na Jan, Jak par. ³⁸Na bakpa sinagɔge kandiyaar agafala ni, ŋke ŋna Yeesu anŋe sama aganayu na krukru, na beleshɩ.³⁹Naakpa naa lepi waa: Muleka ɩnashə kamprɩ na krukru? Muleka ɩna Yu? ⁴⁰Ga pɩsmpɩ gacina, ama anafolfol. Naba siba na leni saari nkena akere bawuni doka, na tɔɔ opiyaar na naar, na mbeɖe bacee kɔmini na bakpa goɖu opi adama.⁴¹Naari agunyɛni ale waa: talita kumi kumi, kaa shə waa: gapɩ sɩmpɩ ntileki ta. ⁴²Nkɩŋ kpaarɛ naata, na sɩba nasara, aduwa awuda bəja təb-nɩ-nyɩʋ na bɛrɛ bakpa piti. ⁴³Na Yeesu alepi waa ba tale shewʋ ʋɖəm apayɔ bele geɖe na. Na lɔ beshe ga pisim pi ʋjɩʋ.

Chapter 6

¹Yeesu aɖʋwo ŋkəm asnɛʋ ampanɩ na abakəŋja bater aŋkəm. ²Sabaatɩ kʋshɩle adetɩfaŋa Gaja kaaleɩ sinagɔɔgə nɩ, barɛ tuutuuma bade batɩ rəŋə, na bakpabiti naləwaa nkana aŋə nbʋde kabʋja bʋleɩ, ashenɩ, nkana aŋəma maci kalesʋra nde naleɩ. ³Kile kafinta naa mari puraa yaakubu na yose na yudi na simɔ bʋŋono aa, na abanyəka basəmprə kəbada atɩŋnɩnɩ aa nakəba sheɩjana.⁴Ama Yeesu aləpɩ waa kəbana she andobi dən ɩja agədu na, koo ayarə mana nɩ koo a gafalanina. ⁵Kaasəra ale mamacidə nakilee atən gʋnyɛ bashɛdɛkabadəm lam naa baŋə səʋci na. ⁶Ɩtɩdanɩ biti daa kəbana she ɩja na ma Yeesu adetɩkpabʋpapiri nbʋɖee bʋsərpɩma na faŋapɩ Gaja kaaleɩ.⁷Na ayɩda abakəŋja təbnabanyɩʋ nanatəmpɩ banyɩnyɩʋ na asnepɩ ɩko banakərə aŋvro bɔnɔ. ⁸Na aləpewaa bapatoŋo akodəm acəna gasanana nakile ʋbɔlʋna, ba paatoŋo babodobodo na ŋaa ʋfələ na baa Gɩtanɩ anyɩ bɛlɛtɩ nɩ na. ⁹Laama anyɩnakɔkɔdɔ naa ɩpaatoŋo toko banyɩʋ na.¹⁰Naaləpɩ waa baa gafalagapaŋanɩ nɩɩ kpa dama gadʋ gadɔnkɔnɔ halɩ ɩpɩtɩshɛʋ. ¹¹Ɩtakpa gadʋ gadən na barɛ kə bacamanyɩm na koo kəbarəŋə na anyɩmna dʋwo mankəm naa akʋŋkʋŋa anyɩnɩkeɩ kaŋtuli naa gənɩ gale səria ashepɩ.¹²Nabacə atɩlə ndawa nfʋbaka kaaleɩ asheepɩ. ¹³Bade batɩ kərə aŋʋrobɔnɔ tuutuuma, bade batɩfʋr bashɛdɛka tuutuuma bʋshi bade batɩŋə səʋci.¹⁴Gʋya Herodi atɩrəŋə banalə Yeesu agaleɩ ma aŋnyɩda npra batɩkʋma, naanaləwaa Yuhana amənakanabarɛ bʋto aŋənə bakononɩma lana ana kulna nɩ nale maa maaci k alesʋra. ¹⁵Badən batɩ lẹwaa Eli na badən batɩlənɩ waa ale andobi dən na daa andobi badən ma.¹⁶Ama Herodɩ anarəŋə gən ma na analəwaa Yuhana ndee nsər aŋdi ma akɔɔkaŋənəaa. ¹⁷Adʋwaa Herodɩ aceebʋŋapala bari Yuhana adʋnkupɔɔka adʋwaa atʋwaa aparə Filipu akare malan.¹⁸Nawaa Yuhana atɩlənɩwaa kɩsəm atʋwa a kapal akar na malam. ¹⁹Herodiasɩ acam na Yuhana ʋnyana nayɛɛ akə Yuhana aci. ²⁰Amakasərana a dʋwaa Herodɩ atɩcu Yuhana adʋwaa ayɔnɩ waa alee arɛ ndee a ada deɩ deɩ nada cɩrɩ cɩrɩ ma adetɩ kələkələnɩ, arəŋəgəma nɩleenɩ biti, na anyatra rəŋə nʋcɩŋkərka.²¹Ʋshile ndee Herodi anajɩ agajɩkalka kajɩŋarɩ ma na ajɩ ashee aŋtəma kɩsɔja kadibaja na galili kə baŋono. ²²Herodiasɩ ʋpur ʋsəŋprə akpa nku narɩgʋcəmama na akpagɩnyɩ ne ashee Herodɩ na ʋcɩnkərka na alə gapɩsimpigade waa bʋkɔ nbʋdee anayɛɛ ma ta bamʋ ntəmatsheekɩ.²³Na akɔɔ pele acam na mana waa bʋkɔ nbʋdee, ʋnataba mʋma ntəmatokɩ baa ma aŋgɩyarɩ kaŋsa ʋjɩ. ²⁴Badʋwoma na ataba anar waa maakɔnɩ ma tabanɩ na anar alənɩ waa yuhana amənaka na bʋto aŋdi. ²⁵Na alee were akpa Gʋyasul naa ataba waa ntɩyɛɛ ashe mʋ Yuhana Amənakabʋto aŋdi pɛrɛntɩ nɩ nnyəmə de.²⁶Nagʋya ʋcine ʋpɩyɛ ama daa acam namana kakɔɔ nayɛɛ ablana. ²⁷Kpaarɩ na atəm acɔɔmɩ waa acə atɩ pi na Yuhana amənakabʋto aŋdi. ²⁸Na acɔɔmɩ acə atɩlaa yuhana saraka naa atə də aŋdi aɖʋ pɛrɛntɩnɩ acə atɩshee gapisimpi na Gapisimpi gacə atɩshee anar. ²⁹Yuhana abakəŋja barəŋəgəma, na bapɩ atɩtʋwaa gʋlɔ acə atɩfum.³⁰Na Yeesu abatəmka bawala asə Yeesu sul nanaa tam bʋkɔɔ nbʋdee baleɩ ma, na bʋkɔnbʋdee afaŋapɩ ma. ³¹Na Yeesu a lə pɩwaa təbə ma a pɩ utəru nɩ atɩ ŋʋra ceɩ a dʋ waa ba cəka na ba kəwaka ba yɔgɔ na kə ba ŋə gayɛ bajɩ ʋjiʋ na. ³²Na ba cɔ atɩ kpa nyɩfoi nɩ a shɛɛʋ gʋsaʋ gʋfɔk utəru nɩ.³³Barɛ tuutuuma ba ŋə pɩ ba na cəma naa ayɔ pɩ na ba pəla ba ŋuni ba cu nɩ keɩ a tɔnɔ pɩ a kpa Gadu ngdee ba na cəma. ³⁴Ba dʋwo nyifɔi nɩ ma na Yeesu a ŋə samaa a bʋnbɔnɔ na ba da nɩ ɩshɛɩ daa ɩbɔɔrɩɩ kə ba wʋda a paŋaka na ma. Na asəba na faŋa pɩ ayɔkɔ ɩbʋnbɔnɔ.³⁵Daa Gakɔŋkɔŋɔ ga tʋro a cə nnyɩ boŋoma naa ba kəŋja ba kəm a səla na nɩ naa naa lə waa atɩya ʋtərunɩ na, na Gakɔŋkɔ ŋɔ ga tʋro boŋo. ³⁶Kərə pɩ ba cə bukoii na apa ɩjala ndee ɩsəla na Gadu ma a cə atɩ snɩ bʋkɔɔɩ ba jɩ ma.³⁷Na Yeesu a bʋye pɩ waa anyɩgilopi shee mapɩ ʋjɩʋ ba jɩ gɩcə atɩ sni bodo bodo ɩdenii ɩshɩnyɩʋ a shee pɩ ba jɩaa. ³⁸Na lə pɩ waa bodobodo bayɩ nɩɩ wʋda na bacə atɩ kɩde naa abuye nɩ waa bodobodo banʋn na bʋfɩlɩ bʋnyɩʋ.³⁹Na aləpɩ waa tɩ ma pɩ atən akuloakulo a ŋɔ itolonɩ. ⁴⁰Na basə bawor laŋ banʋŋ nʋn Halɩ barɛ ɩnyɩnatəb. ⁴¹Na ataa bodobodo banʋn na bʋfilɩ bʋn yɩʋbʋde, naa ataa agayɛ atəŋə na ndila na akʋma Gaja naa adʋ aləbarɩ ka, na ashee a bakəja bayʋga ashee samaa ayʋga bʋfɩlɩ bʋnyɩʋ ashee baŋʋni.⁴²Na baŋʋni bajɩ akʋn. ⁴³Na ba kɔɔpɩ na bodobodo ka kələ bʋsnɛɛ təb na bʋnyɩʋ na bʋfɩlɩ nbʋ dee bʋsaa ma asneenɩ. ⁴⁴Nbadee bajɩ bodobodo de ma ba pa barɛ kotoku nʋn.⁴⁵Kparɩ na apam a ba kəŋja a bakpa nyɩfoyi ni atɔnɔ na shɛʋ bɛtɛ si da kagʋsaʋ katam ade agɩlopi ade atɩkərə sama. ⁴⁶Akərə pɩ boŋo ma na acə gʋbʋnʋ lan atɩ nyɩŋə. ⁴⁷Gɩtəŋ shile gɩkpama nyifoyi nde nkpa Gato ka gɩcɩɩca boŋa, Yeesu aŋdədə a de naa da atən.⁴⁸Aŋə waa batɩ sara na nyɩfoyi nafar a dʋwaa gʋsərə gʋfʋba ʋwʋ gɩjɩ bɔŋɔ bʋkɔŋkɔŋɔ bʋ nan kalʋwa tʋ, na a sara bʋtolaŋ na cə atɩ wʋdapɩ, na ade atɩɛɛ afəl balaŋ. ⁴⁹Ba ŋənɩ asara bʋtolaŋ na cə ma na ba tamwaa ʋkoŋso atʋka na basəba na kuro. ⁵⁰Adʋwaa baŋʋni ba tɩŋənɩ, na bagɩfolu gɩ na təɖəpɩ, na Yeesu a na ləpɩ waa Amʋ na paamatədə gɩfoluna.⁵¹Na akpa na ʋdapɩ nyɩfoyi nɩ ma, na gʋsə rəgʋyide, na ɩle pɩ koro na ba kpa biti. ⁵²Na kəba tɩ kaashɩ mamaci kagʋlesʋra ngʋdee gʋleemana, adʋwaa bɩcine ɩce apiɛɛ.⁵³Badə gato boŋo ma na bapɩ Genesarɛɛ tɩ kaŋpanɩ naana wana ŋarɛ. ⁵⁴Tam ndee barəgə nyɩfoi n nɩ kparɩ ma na barɛ baŋə Yeesu naa ayɔnɩ. ⁵⁵Ʋsrəsrə nɩ na barɛ batoŋo basnɛ dɛka na ɩli na pɩ na mana bʋdu nbʋdee ba shɩ na rəŋə waa adama.⁵⁶Bʋdu bʋdən anakpama, apabʋnbɔnɔ, na apojala, na bʋkoyɩnɩ ba na tɩ bashɛdɛ ka bʋdu nbʋdee barɛ bana walama, bade batɩ nyɩŋə nɩ waa ashɩ pala basnɛdɛka bashɩ fɔm atoko nbadee bashɩ na fɔm nɩ ma ba na ŋə səʋcina.

Chapter 7

¹Fariisi kəbaja na babɔŋɔnja baɖoo na yərusalɛm awala ba Yeesu sul.²Na ba ŋə Yeesu abakəŋja baɖə ba na jɩ ʋjɩʋ n'anyɛjɩwa kəba shire banyɛna. ³Fariisi na Yuɖaa kəbaja kə ba ye na jɩ ʋjɩʋ kəba shire banyɛ gɩshɛbɔ ɖaa baŋano ba lə ba gʋshinɩ ma na. ⁴Ba ta ɖoo na nɖɔŋka taagbaa laŋ shee ba shire banyɛ boŋo naye jɩ ʋjɩʋ, na ba kɔɔ aŋə alesʋra tuutuumaɩ ba gʋpɔ gʋbəla ma, ɖaa ɩkɔɔpʋ kʋraʋ, bʋbo kʋraʋ, nanyaanʋ arukɔ kɩja.⁵Na Fariisi na babɔŋnja bataba nɩ waa: Mʋlaŋ na kɩbakəmja kə ba na kʋn bʋɩ baŋono ba gʋshile gʋlə gʋlə ma na, baɖe batɩ jɩʋjʋ nanyɛ jɩwa kə ba shire banyɛ na?⁶na Yeesu abuye pɩ: Mʋnaafiki, Esaye acee bʋŋa lə annabi kabʋlei gɩshɛbɔ anyɩnaleŋ, baŋɔn waa: Samaa nɖe atɩ lee bɔɔta aganɔ nɩ, ama agɩfolu nɩ alɩŋ namʋ gaɖu. ⁷Abɔɔta analee amʋ ma, fɔɩ na, atɩ cere bɛrɛ bafaŋ kagʋpɔ.⁸Ɩkɔɔna Gaja kagʋpɔ abəɖa naanaa kʋn bɛrɛ ba gʋshile. ⁹Na akɔɔ alə pɩ aciŋə waa: ɩkɔɔna Gaja ko mʋra abəɖa yɔgʋ yɔgʋ, naa atoŋo anyu gʋpɔ. ¹⁰Aɖʋwaa: Musa a lə waa: cu akawɛ n'akaŋaŋa; Na nɖee alim ayar kokoo anar ma, shee babɔ agʋtɔ acii.¹¹Nanyyɩn ɩna lə waa: ʋɖən ata lə ayar waa maa gʋjɔ ŋgʋɖe kʋ makaŋa nakɩ ama shee ma shee Gaja. ¹²Kɩ na pala nɩ alee akɔɖən ashee ayar kokoo anar na. ¹³Ɩtɔɔ ayɩŋgʋshile ɩtɩ ma, akə na Gaja ka lei naa naa lee alesʋra kalesʋra.¹⁴Na akɔɔ ayɩɖa samaa aciŋə asul, na aləpɩ waa: ɖʋ ma amʋ gʋtɔ anyɩŋganɔ arəŋə. ¹⁵Akɔɖən ɩmana ɩnakpa arɛ agʋlɔnɩ naa ba lə naa: Alee abɔnɔ ma; Ama bʋkɔɩ bʋ na ɖoo na nɩ ma, bʋ na pala baɖe ba lə waa: alee abɔnɔ. ¹⁶Ʋɖən ata wəɖa atɔ na rəŋə, karɛ arəŋə gɩshɛbɔ.¹⁷Ŋkəlee apala samaa akpa afal ma, nabakəŋja bataba nɩ nkɔlɩ nɖe akəma kaashɩ. ¹⁸Na alə pɩ waa: Anyɩn gboo, kɩwəɖa gʋfaŋa ɩtɩ kaashɩaa? Kɩrəŋə waa: Akɔɖən kɩ na kpa arɛ ancəna nɩ naa akpa nɩ ajɩwa na aa? ¹⁹Aɖʋwaa: ɩni kɩ na kpa agɩfalu nɩ na, ama ancəna nɩ na na ɩna kpa, naa yetɩ doo agʋlɔ nɩ abəɖa.²⁰Na akɔɔ alə acəŋə waa: Bʋkɔɩ bʋ na ɖoo arɛ aganɔ nɩ ma, bʋ na kpa nɩ ajuwa. ²¹Aɖʋwaa: acəna nɩ na, arɛ agɩfolu nɩ na afaŋa ɩbɔnɔ, gɩsna kalesʋra, fɔɩfɔɩ kalesʋra, bawor ba ŋŋuro kʋlaʋ. ²²Ʋpətəra, gɩlanɩ kʋsɔlʋ, mbɔnɔ kalesʋra, gɩjoto, n yasɛshɛ, gɩnyiŋfɔnɔ, ʋwor kʋciu na ma, gʋlɔfaŋaka, ʋtɛtɛleu. ²³Ayɔkɔ ɩbɔnɔ ɖe, gɩfalunɩ na ɩna ɖoo, ina kpa arɛ ajɩwa.²⁴Yeesu atəbə ŋkəŋ ma, nace Tiir na Sdɔɔ kɩ kara kara nɩ. ²⁵Akpa gafala gaɖən nɩ ma, ka na yɛɛ ʋɖən a yɔ na: Ama kasəra alugo agulɔ na. Aɖʋwaa: ʋsəmprə ɖən ʋpur ŋŋuro mbɔnɔ nɖe nɖa na nɩ, a rəŋə Yeesu aɖama, nace atɩ cim aŋyɩɩ. ²⁶Ʋsəmprə de alee grɛkɩ fenisii kaja na. Aɖe tɩ pəlapəla nɩ waa: Akərə ŋŋuro mbɔnɔ ʋpur laŋ. Na Yeesu alənɩ waa.²⁷Pala bapi bajɩ akun naɩ. Aɖʋwaa: kɩ cəm batɔɔ bapi bʋjɩʋ aɖʋ bʋshimpiri na. ²⁸Nʋsəprə ɖe abuye nɩ waa: Nɖiyar gasonojɩ ama, Bʋshimpirɩ bʋtɩ pomfufuri nɖe bapi bajɩ ɩɖoo təbiri laŋ afəɖa ma.²⁹Ŋkəŋ na alənɩ waa: galei gaɖe ʋlə ma laŋ, kʋla ʋʋuro mbɔnɔ nɖoo akapi laŋ. ³⁰Akpa agaɖu afal ma, ʋpi aɖa lii laŋ ŋŋuro mbɔnɔ nɖe nɖoo ʋpi laŋ.³¹Yeesu atəbə tiie, akɔɔ apɩ siɖɔɔ nace Galilee katəŋku nace dekapola kaatəna nɩ. ³²Na ba pɩ na gacɔɔtɔ kaa na səra aləbʋlei na ma, apəlapəla nɩ waa: Atər anyɛ alaŋ.³³Na atɔɔ nɩ ace nʋpaŋpaŋa alɩŋ na samaa gaɖu, naa tɔɔ ɩsəwa akara atɔ nɩ, na tɔɔ a tabara gacɔɔtɔ ka gɩɖanʋ. ³⁴Na ataa agayɛ alaŋ naa aŋur nɩkashɩ nálə waa: Efərata kashɩ na gəŋ waa: Tine akatɔ. ³⁵Kpaarɩ natɔ ɩmana atine, agɩɖanʋ gɩkʋɖa aɖetɩlə bʋlei gɩshɛbɔ.³⁶Na Yeesu akaka pɩ ba paa tɩ lə ʋɖən arəŋə na, na alə pɩ cəŋə, na karagayɛ na lə jɩ baaŋkana gbagbara. ³⁷Nɩɩ lee pɩ maamaaci abʋmbɔnɔ, baɖe batɩ ləwaa: Acɔɔ na lee alesʋra ɩsoŋsono nɩ: Na tɩne bʋcɔɔtɔ batɔ baɖe ba tɩləbʋlei.

Chapter 8

¹Ɩshilé ɖe nɩ, nrɩkulo mbʋmbɔnɔ n kɔɔ wala acəŋə na kə ba wʋɖa bʋkɔɔ ba jɩ ma na. Na Yeesu a yɩɖa abatəmka naa a lə pɩ wáà. ²Amʋcine ʋ kər a shee ŋkulo nɖe aɖʋwaa ŋə ma ɩshilé ɩriu nɩ gəŋ ba ba n'amʋ ma, na kə ba wʋɖa akodən ba jɩ na. ³N ta kərə pɩ ba kɔɔ shɛʋ babʋdu nakɔmɔ ɩkashɩ kɩ tɩ da ashee pɩ ʋnyɩŋca laŋ na aɖʋwaa badən ba ɖoo na bʋɖu ləŋka. ⁴Na abatəmka ba bʋye nɩ wáá boɩ na gɩ səra apala ba kʋm na boɖoboɖo ʋteru nɩ atɩya?⁵Na Yeesu a taba pɩ wáá ɩbodobodo baɩ na ɩ wʋɖa? Na ba bʋye nɩ wàà kulumi. ⁶Gəŋ ma, n'a pala bɛrɛ baŋunii ba sə atən atɔɔ ɩbɔɖoboɖo kulumi baɖe a ɖʋ albarka naa atɔɔ ashee abatəmka ba yuga ashee nrɩkule.⁷Baɖe ba kɔɔ wʋɖa bʋfɩlɩ bʋjala, yeesu a ɖʋ albarka boŋo ma a yʋgo bʋ gboo ashe pɩ. ⁸Ba jɩ akum na ba kɔɔ kulo ɩboɖoboɖo kɩkɔba kulumɩ mbaɖee baa ma ashɛʋ na ma. ⁹Bɛrɛ baɖe ba cee tə ɖaa kotoku banan ma. Kaŋkəŋ na Yeesu a kərə pɩ ba shɛʋ babuɖu. ¹⁰Kpaarɩ naɖe nabatənja ba kpa ŋyufoi ace Ɖalmanult kɩkarakara nɩ.¹¹Na fariisi kəbaja ba kɔɔ pɩ atɩ na lee faawɩɩ na Yeesu na shee ɩja na ba toba nɩ aƒaŋa lama ɖən aɖoo na ndəla laŋ ma. ¹²Na Yeesu aŋur gɩshɛbʋ naa ataba wáá, mʋ laŋ na saamanɩ nɖe kəbərɛ ba na yɛɛ lama ɖən? N tɩ lə anyɩn ɩja waá, kɩ wʋɖa ba shee saamanɩ nɖe lama dən na. ¹³Na Yeesu a ɖoo basul afəl a kpa ŋyufoi nɩ ace nsaʋ nsaaka.¹⁴Na Yeesu abakẹmja be nyiɍ kə ba tɔɔ ɩboɖoboɖo na a ma ʋɖɔkɔnɔ na ba naa wʋɖa basul ŋyufoi nɩ. ¹⁵Na Yeesu a lə pɩ wáá toŋo ma fariisi kəbaja na Erod balefɩn gɩshɛbʋ.¹⁶Na Yeesu abakəmja bakʋŋkɔnɔ ba sə na lee faawɩɩ na lə wáá baɖe kə ba wʋɖa bodobodo na ma laŋ na gəŋ. ¹⁷Yeesu a tɩ ashɩ ma, na lə pɩ wáá maakɔ laŋ na yɛɛ i yɔ wáá kɩɩ toŋo bodobodo ma laŋ na? Ɩ naa ɖaa kɩɩ wʋɖa laakaarɩ na na kɩ na tɩ ashɩ aa?¹⁸Ɩ lee ɩfolu ɩkaŋkra baja pɩ aa? Ɩ wʋda ɩnyine nɩ kɩ na ŋə aa? Ɩ wʋɖa atɔ nɩ kɩ na rəŋə aa? Kɩ wʋda laakaarɩ aa? ¹⁹N yʋga ɩbaɖobodo banʋn ashee bɛrɛ ɩkotoku-banʋn ma ɩbodoɖo akələ bʋshɛɩ baɩ na ɩ shɛʋ na ma? Na ba bʋye nɩ wáá təb nɩnyɩʋ?²⁰Tam(ŋkələ) ndee n yʋga ɩboɖoboɖo kulumɩ ashee bɛrɛ ɩkotoku kulumi ma, ɩboɖoboɖo ŋkələ bʋshɛɩ baɩ na shɛʋ na ma? ²¹Ŋkəŋ na ba buye nɩ wáá kulumi. Na kɔɔ lə pɩ wáá, kɩɩ tɩ ashɩɩ aa?²²Na ba ce Betesaɩda a tɩ toŋo afɔnɔrɛ apɩ na Yeesu sul naa ataba nɩ afɔm Yeesu. ²³Na Yeesu a ri afɔnɔrɛ agnyɩ naa a toŋo nɩ ce na mpá kaŋkən naa aɖʋ atabara ɩnyine nɩ, apɩ nányɛ atər alaŋ naa ataba nɩ wáá a tɩ ŋə akoɖə n aa?²⁴Na kide naa alə wáá, n tɩ ŋə bɛrɛ ama n na ŋə ŋə ɖaa ayo ɩ na sara ma. ²⁵Na Yeesu a kɔɔ tar anyɛ ɩnyine laŋ, afɔnɔrɛ a kiɖe tee ma, nɩnyine ɩ tine n'a sẹba na ŋə gɩshɛbʋ. ²⁶Na Yeesu a kərə nɩ wáá a shɛʋ agafala nɩ ama a páà kpa mpà nɩ na.²⁷Na Yeesu nabakəmja ba fəl sesaree na Filiipi bampá nɩ. Ʋnyɩŋca laŋ na Yeesu a taba pɩ wáá "Aŋa na ba naa lẹ wáá n lee?" ²⁸Na ba buyo nɩ wáá yuan Batist na baɖən ba lə wáá Elii, Gaja kontəmka dən.²⁹Na lə pɩ anyɩn nɩ aŋa na ɩ nɩɩ lə pɩ wáá n lee? Na Piyɛr a lə wáá ʋ leo Kristo na. ³⁰Na Yeesu a bəla na pɩ wáá ba páá lə gəŋ ashee ʋɖən.³¹Gəŋ ma na səba na cere pɩna lə wáá, ɩ sim arɛ̀ ʋpur a lee wahala gɩshɛbʋ, baŋona baɖən ba tə ba bəla, basaaraalaaja baɖən na babɔŋɔnja gbaa ba tə ba bə nɩ na yɛɛ abuce ama ɩshile ɩriu abuce kaŋkəŋ a taa kɔɔ ŋənə bakono nɩ(pɩ). ³²Ná Səba na lə pɩ bʋlei n'ʋcine ʋdɔŋkɔnɔ ŋkən na Pɩyɛr a rəŋə gəŋ ma, a səba ba shee nɩ mbuye.³³Na yeesu a cepra akiɖe abakənja ná alə wáá ɩ lee amʋŋkən sheetaanɩ adʋwaa k'a na rəŋə Gaja kayɔkɔ na, bɛrɛ bafaŋa nɩ ʋ wʋɖa. ³⁴A yɩɖa abakənja na bɛrɛ tuutuuma ma ni, na lə pɩ wáá, ʋɖən a ta naa yɛɛ a pɩ amʋkən, a lə agɩlopi wáá a taa naa, toŋo kpalakɩ naa naa kʋm amʋ.³⁵Aɖʋwaa arri a na cɩ aŋŋuro kibobo ma, a taa lee nji asaara ama nɖe a naa laaboorʋ asoŋsono a taa cam nɩ alam atən. ³⁶Ɩ ta ji wáá arɛ a naa ci ci kaashɩ na mʋ nʋ nɖuunya nɩ atɩya kʋɖaʋ fɛɛ ʋ lee ashee nɩ? ³⁷Mʋ nʋ arɛ a naa sə̂ra ashee a fʋba naŋŋuro?³⁸Aɖvwaa are ndee a na lee nambʋlei ma ɩcifala sina kasaamanɩ na babɔnja bagɩcɩɩca, arɛʋpur agɩlopi ɩcifala ɩ tɩ kpan nɩ a ce ayar agarɩtana nɩ naŋŋuro ɩsono bjo.

Chapter 9

¹Na lepi cɩŋə waa: ɩja ŋtɩ le nyɩm, anyim beɖeŋ ni mbeɖeŋ ni mbeɖe baɖa tɩya ma kiciyɔ na, ama batbaŋə Gaja kaayarɩtəna gapɩ nɩ gashə. ²Ɩshili kolo kankəm Yeesu tɔɔ Piɛɛr, Jak na Jan, na bɔpɩ fɩla na gɩsaʋ gʋsaka gəbɔnɔ lam. Ŋkəna a cəpra glɔ na ŋleŋle aʋ ʋshəle. ³Ayɔkɔ ɖe pilipili, na ker pam pam pam akoɖem mana ɖulinya ni ɩker aʋgəm.⁴Eli na Musa bogo laaba gulɔ faŋapi, bege batə lena Yesu. ⁵Ŋkena Piɛɛr acam ʋwələ na le Yeesu waa: ŋdiyaar ɩcəm waa giɖa tɩya; gɩyəʋ akuroku ɩrɩʋ ashee Eli. ⁶Aɖʋwa kayɔ ŋgəɖə ale mana, asampina cekpapi.⁷Na ŋɖla ŋrəgə supɩ, nu wele ɖem udoo na laŋ: Nələmaa ŋde le ampi solɔka domani gutɔ! ⁸Ŋke kpaarə abakɩŋja babʋŋa na kɩɖə, na baŋə waa Yeesu anɖon ɖən ɖaka na pi.⁹Sandə baɖa nə nə rəgə gubunu lama, na Yeesu na alepi waa, bapale ʋɖəŋ bukɔyə baŋə mana hale Arɛpuru atiŋənə ado bakono ni. ¹⁰Na botoŋoji ɖa alema, ama ma bada na taba nabawor wa adoo bakono ni kashə jika wabɔ.¹¹Na abakiŋja ba na taba ni waa: muleka babɔwʋnja ba na le naa, ɩsəm ma Eli api bɔŋɔ nɛ? ¹²Naa tele topi waa: Eli taapi bʋngɔ nɛ, na a pəmpəŋə wuni. Muleka baŋɔn aɖo arɛpuru lam atajɩ shɛ bugunɛ na aya mɔɔci. ¹³Ama ŋti le nyɩm wa Eli pi, da bawun a lam, na bana ashe ni ɖa bɔsɔlɔ ma, ɖaa becee wɔmgem ma.¹⁴Naatakpa abatindja sulu ma, na baŋə sama tuutuu ma asrɩ pi kalə ma, na babɔhun ja adanalena pi. ¹⁵Ɖaa sama aŋə Yeesu ma, na piti akpapi, na bacəcə te sab ni. ¹⁶Na tabati waa: Gapanga ji ni ma le na pi?¹⁷Nu sama ni ʋɖəm atele pi waa: Afaŋgaka ŋpi na ampi kasul ŋwuro ŋbɔnɔŋde coatɔ. ¹⁸Baŋkana ʋta ʋɖəbɖa atən; ʋpɩ ɖe cəkrkr anyo, na bɔ aglɔ. Ŋpala akba kənja wabkere nŋuwo ŋbɔnɔ ɖe ama kabasəra na. ¹⁹Na Yeesu alepɩ waa: sama gɩfolugɩkaŋkra baja. Hale sa apaŋga ni madana nyəm? Mɔkɔ toŋo nyɩm ale sa apaŋa? Pimana ni na ba kina ni.²⁰Ŋkenə upi aŋ Yeesu ma, na nŋwuro ŋbɔnɔ ntugo tugo ni kashe; na afiga atəm, me pleple na gatəŋa ntafu ɖetidomaa ganɔ. ²¹Na Yeesu taba gɩya: Ʋle ni ma ɩle aləwatʋ barnəgə? Na tele tɔni wa: ɖoo agipini. ²²Ʋdɩŋ nŋwuro də ɖetɩpikili ni na bɖa yaa bʋto ni, yaa kənə acɩ. Ama ʋta sra naale koɖəm atotəmpiti fʋra atʋ ŋə atəshɛ.²³Yeesu alepi waa: ʋta sra! ɩwuni itile ashee arɛ ashe ɩjama. ²⁴Kpaarɛ nupi yaarɛ akərɔ alewa ɩshe ɩja! Piti cama atʋm ashe na atən ɖɩfoli ɖukankra. ²⁵Yeesu anŋ sama acutunapi, na kwolo nwuro ŋ bɔnɔ delam, na le waa: kacəatɔ kaŋwuro ŋbɔna ki ŋtɩ leki waa: Adoo upide ni na apakɔ kpa yɔɔna.²⁶Na ndo, nə kuro, na tugo tugo ni ikashə. Nʋpɩ acɩʋro laŋ, baɖe batile waa: opideci. ²⁷Ama Yesu ari agunyɛ ni ata ni na tayɩɖe lam.²⁸Ɖaa Yeesu akpafalma abakənja ɖetita bani bandəŋdəŋ: Muleɩka gagəsra kərə ŋuwuro ŋbɔnɔ ɖena? ²⁹Naa lepi waa: ŋuwo ŋbɔnɔ gusvra ŋgude gana kuru ka na unyɩŋu nukere ni.³⁰Na baɖoo ŋkʋ acə Galile, ama Yeesu kanayɛ uɖem apa yɔɔ na. ³¹Aɖuwaa atifaŋa abakaŋja, na lepi waa: Batbatitɔ arɛ puru kara bərə banya ni; batbakirɛ acɩɩ, ɩshɩlirɩu kankəm, acima naa aŋnə. ³²Ama abakɩŋja kɩbanatə agele kaashəna, asampəna ɖe kikpapi waba taba ni.³³Na pa kpa kapɛrnaʋm na akpafalma na taba pi: Gapaŋa ji ina le ɩmucalam? ³⁴Ama na baŋwʋra, aɖʋwa ʋnʋcalam bataba bowor ŋwaa anŋana uwono bagə cica. ³⁵Na aceti sə na yiɖa batb na banyɩʋ beɖe ale pi waa: ʋdən tanɛyɛ atɔnɔ apra akənja bʋgʋnɛ, na apra adɔpla ase banwu ni.³⁶Na atɔ upi jala, atɩ baŋyi, naa toŋoni naa lepi waa: ³⁷Arɛ acam upijala amʋyɩɖa lama acam angilopi nagəm; arɛ acam muma acam ŋde atəma muma.³⁸Na Yohana aleni waa; Afaŋgka gɩŋ uɖən ɖetikere anuwro bonɔ nakiyɩɖa na gɩ bla nani aɖuwa kana kuma təmna. ³⁹Na Yeesu a tələ topi waa: Paama bla na nina, ʋɖən kaɖa waa atɩle mamaci kantəma amɔyɩɖalam naa akankun atɩte ŋbɔnɔ ama lam.⁴⁰Ŋɖee kanwo atʋ na ma ale taja na. ⁴¹Arɛ ato nyɩm buto cɔpə inyɩm ma amɔyɩɖa lam aɖʋwa ɩle Kristo abaja, ŋtəle nyɩmɩja kaarɛ akʋjɔʋ kaguli ayɔna.⁴²Ama arɛ apala ʋivor alima, ʋsəm baɖʋ ni lo atʋ nam kpala, acɛtɩ akaʋ ni teŋku. ⁴³Akʋ nyɛ gta na cɛnaki ŋbɔnɔ ni, teɖe ku; cəm toki waa akpa ŋworo mi. ⁴⁴Na awʋɖa anyɛ anyɩʋ naa akpa ŋton, ʋtonu ŋde kʋna cɩ yona ma.⁴⁵Akʋ ɩkeɩ tana cɛnaki ŋbɔnɔ ni, teɖə ku; ɩcəm toki waa akpa ŋworo ni naŋikele, ⁴⁶na awʋɖa ike anyɩʋ na atikpa ʋtonu ni, ʋtonu ŋde kʋna cɩ yɔna ma.⁴⁷Ɩta jʋwaa akinyɩnɛ gɩnea tʋtru ki akara ŋbɔnɔ ni, fəklə ji; ɩcəm toki waa akpa Gaja agiyar ni na ginyɩnɛ ɖoŋkɔnɔ, na awʋɖa ɩnyɩnɛ ənyɩʋ, naa batibaɖa bɖa ki ʋtonu ni. ⁴⁸Goɖu utonu ni kishingə kinə ayɔ nama, na utonu kinɛ ci yɔna.⁴⁹Baarɛ paŋana atakəm utonu. ⁵⁰Gatoŋa bule bokɔ busonsono; ama botoŋa ku sana gʋtakar, mʋnʋ ini ətɔɔ ale na bukɔ san. Anyɩŋə lopi ʋama ɖaa bʋtʋŋa ma, na anyɩna bɛrɛ əɖa fɛɛ

Chapter 10

¹Yeesu atəbə ŋkəŋ ma, náce yuɖee yurɖɛ kanɖi laŋ, Na samaa abʋmbɔnɔ akɔɔ awa la asul acəŋə, ɖaa ace na lee ma, na akɔɔ asəba pɩ kʋceru. ²Na Fariisi kəbaja baɖa na taataa nɩ ɩlɔ na kəʋ nɩ alaŋ, na taba nɩ waa: ɩshee ganɔ waa: Arɛ abəla akan aaʔ ³Na abʋye pɩ waa: gapaŋaji Musa aŋɔn ashee anyɩn. ⁴Na ba lə waa: Musa anhee ganɔ baŋɔn ʋsəmbəlaka kagʋbɔ, naa ye bəla nɩ.⁵Na Yeesu alə pɩ waa: Anyɩŋgaɩfolu gɩkaŋkəna laŋ na Musa ashee anyɩn gʋpɔ gʋɖe. ⁶Ama, ɖulinya ʋsəbʋ nɩ, ʋsoro n'ʋsəmprə na Gaja ga lee.⁷Galaŋ na arɛsoro atəbə ayar na anar asə nákar, ⁸Naa banyɩʋ baɖe bapra gʋlɔ gʋɖɔŋŋkɔnɔ. Kɩ kɔɔ a lee banyɩʋ na. Ama ba pra gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ. ⁹Galaŋ arɛ ɖən apaa tɩ paɖa na bʋkɔɩ Gaja gakə aman ma na.¹⁰Akpa afalma, na abakəŋ ba kɔɔ ataba nɩ galei gaɖe acəŋə. ¹¹Na alə pɩ waa: Arɛ nɖee abəla akar naa atɔɔ afɔlɩ ma, alee gɩsna kagʋlesra nʋsəmprɛ afɔlɩ ɩ atɔɔ ma. ¹²Ʋsəmprə ɖən ata bla ʋkur atɩ ko ʋoro a fɔli, alee gɩsna kagʋlesvra.¹³Bapɩ na bapi bajala Yeesu atər anyɛ balaŋ ma. Na Yeesu abakəŋja ba bəla na nbaɖee bapi na bapi. ¹⁴Yeesu aŋəba na lee gəŋ ma na abəla na pɩ aləpɩ waa: pala ma bapi bajala bapɩ amasul. Paa ma kəl pɩ ʋnyɩŋca na: Aɖʋwaa: Mbaɖee baɖa ɖaa bapi baɖe ma bajiee Gaja kaayarɩtəna.¹⁵Ntɩ lə anyɩn ɩja, waa: Arɛ nɖee katɔɔ agʋlɔ apna ɖaa ʋpijala na ma, kaa kpa Gaja kaayarɩ təna nɩ na. ¹⁶Na acam bapi na atər anyɛ bapi laŋ aɖʋpɩ aləparka.¹⁷Yeesu asara na ce n'ʋnyɩŋca ma, n'ʋsoro ɖən acu atɩ cim akəwə laŋ aŋyɩɩ na lə waa afaŋaka asoŋsono baɩ na ma cɔɔ alee naa aye ŋə ŋŋuro nɖee kɩ n wʋɖa gayala na ma. ¹⁸Na Yeesu a lə nɩ waa: mʋlaŋ na ʋna yɩɖa amʋ waa: Asoŋsono? Gaja ka nɖənɖən galee ka asoŋsono. ¹⁹Ʋyɔ gʋpɔ: ka gbɛɖɔ a lee gɩsna na; kagbɛɖɔ a laa akʋwor aŋŋuro na: ka gbɛɖɔ anyɩm na kagbɛɖɔ afʋ ɩsei akʋwor a ndi laŋ na ka gbɛɖɔ amuulee akʋwor na: Nyene aka wɛɛ n'akaŋana.²⁰Na atələ ashee nɩ waa: Afaŋaka, ncɔɔ akʋn kaɖeiɖe tɔɔna ɖoo aŋyyala nɩ. ²¹Yeesu ataa akiɖe nɩ, n'ʋsɔlʋ, naa alənɩ waa: Gaɖən ɩsər akɩ; kʋla atɩ yala bʋkɔɩ ʋwəɖa ma ɩŋunii kpataa, naa ayʋga bashɛɩrɛ, naa aŋə amaana Gaja sul. Kaŋkəm, pɩ atɩ tər amʋŋkəm. ²²Ama ʋsoro ɖe arəŋə gəŋ ma nɩlee nɩ yɔɔ agʋlɔ gʋta cii, na ashɛʋ agaɖufa, aɖʋwaa: awəɖa amaana na tuutuuma.²³Yeesu akiɖe asir akal ma, na alə abakəŋja waa: ɩtɩɩ tɩ sɔma ashee mbadee ba wəɖa arisiki ma, ba kpa Gaja kaayarɩtəna nɩ! ²⁴N'ɩkpa abakəŋja biti ɖaa Yeesu a lə gəŋ ma. Na akɔ aləpi waa Ambapi, ɩtɩɩsɔm ashee mbaɖe bawəɖa amaana tuutuuma ma, ba kpa Gaja kaayarɩtəna nɩ. ²⁵Kɩsɔm ashee ɩraakum akul na gɩkəmpi kə gʋkulu na, ama, ataŋja kaasəra akpa Gaja kaa yarɩtəna nɩ na.²⁶Ŋkəŋ na ɩkpa abakəŋja biti paa, baɖe batɩ lə bawar waa: gaŋ ma ma aŋa naa səra aŋə nɖinsono? ²⁷Na Yeesu akiɖe pɩ naa alə waa: ɩsɔm ashee bɛrɛ, ama, kɩsɔm Gaja sul na, aɖʋwaa: Gaja gatɩ lee gəŋ. ²⁸Na Pɩɛɛrɩ a na lə nɩ waa: kiɖe, gɩ pala baamʋnʋ naa ter akiŋkəm a.²⁹Na Yeesu abuye nɩ waa: Ntɩ lə anyɩn ɩja, ʋɖən mana, atəbə agafala, abaŋono, abanyeŋka, ama n'ayar kokoo abʋtənə, ³⁰Na karɛ kaa aŋə ka kpala ɩshɩnʋ, alʋwaatʋ nɖe na saamam n nɖe nɩ, akəbapi, na akəbʋtəna, ɩnawɩya mbaɖe kagɩcɩɩca, saamanɩ nɖee anaatɩ pɩ ma, ataaŋe Gaja kaayarɩtəma. ³¹Bɛrɛ tuutuuma ɩ ba cee a lee basəbaka ba cee alee bakəŋja ma, batɩba pra batɔnɔka.³²Batɔɔ ʋnyɩŋca na Yerusalɛm ma, na Yeesu atɔnɔ ashee pɩ. Na abakəŋja balɔ ɩɖe ci baɖe bater aŋkəm n'asampəna. Ŋkoŋ na Yeesu a wala abakəmja təb-na-ba-nyɩʋ. Naa asəba pɩ kʋləʋ bʋkɔɩ banɩ ba sana na nɩ ma: ³³kiɖe ma, atɩya, gɩtɩ ce Yerusalɛm, Batɩ ba n,i arɛ ʋpur ashee basaraalaaja na babɔŋɔnja batɩba kə nɩ acii. Bo tɩ ba ri ni aɖʋ mbaɖee kə ba yɔ Gaja na ma, banyɛ nɩ. ³⁴Batɩ ba bɩɩlɛɛ nɩ na lɔgɔtɩɩ nɩ, ashem nɩ ataba ra, akəɖa nɩ ɩpɛ, naa ba kə nɩ acii; ʋshile ʋriutaja ataakɔɔ aŋənə.³⁵Sebeɖee bapur Yakubu na Yohana ba ce Yeesu sul, naa alə nɩ waa: Nɖiyar gɩtɩ yɛɛ alee bʋkɔɩ gɩ na hiɛ ma. ³⁶Na ataba pɩ waa: Mʋ nʋ ɩnayɛɛ ma lee ashee anyɩn? ³⁷Shee atʋ ganɔ, ŋkelee atɩ pɩ akʋkʋmʋ nɩ ʋɖən asə akʋnyɛsono laŋ n'ʋɖən asə akʋnyɛpɛnɛ laŋ.³⁸Na Yeesu abuye pɩ waa: kɩ yɔ bʋkɔɩ ɩna nyiŋə ma na ɩtɩɩsəna anyem gakupi ŋgaɖee nnɩ ma nym ma, yaa Bʋtomənakoɩ ma məna maa? Nabatələ waa: Gɩtɩgɩsəra. ³⁹Na Yeesu abuye pɩ waa; Gasono jɩ waa: ɩtɩɩ səra anyem gaku pi ɩ nnɩma nyem ma, ɩtu məna bʋtomənakaɩ ma məna ma. ⁴⁰Ama, ɩtasaa na aŋgʋnyɛpɛnɛ laŋ na gʋnyɛsana laŋ ma, gani kaalee aŋgalei na buɖu bʋɖe ɩɖaɖa ashee mbaɖee bacee ɖʋ ashee ma.⁴¹Abakəŋja təb ɩ ba saa ma, barəŋə gəŋ ma, na ba cam ʋnyana na Yaakubu na Yohana. ⁴²Na Yeesu ayiɖa pɩ, naa a lə pɩ waa: Mbaɖee ba ŋə waa: Ba lee Baŋono na aɖibaja nɩsamaa ɩ ba bɔbɔ na bawor, naa kə baŋono ba wu pɩ ma.⁴³Kɩɖa gəŋ anyɩŋgɩ cuca na. Ama arɛ nɖee ana yɛɛ alee asəba ka anyɩŋgɩcuaa ma, shee karɛ apra anyɩnateeeen lee ja. ⁴⁴Nɖee ana yɛɛ a lee asəba ka ma, shee kanɛ apra, anyɩŋganɔ anyɩnaɖɔmpəla. ⁴⁵Aɖʋwaa: Arɛpur a pɩ ma, kapɩ waa: balee ashee nɩ na, ama apɩpɩ alee ashee, natɔɔ aŋŋuro ashee acam na bɛrɛ tuutuu ma alam atən.⁴⁶Ba kpa Yerikoo ka mpa, apaɖa nafɔl na yɛ baɖoo mpa kʋboŋu nɩ aɖe nnoo abakəŋja ma samaa abʋmbɔbɔnɔ ma, ʋsoro ɖən batɩ yɩɖa nɩ waa: bartima ayar na gəŋ Timee, aɖe lee afɔnɔrɛ na lee bara, asə ʋnyɩŋca kʋ paŋpaŋa. ⁴⁷Na arəŋə waa: Yeesu Nasaretɩ kaja, ana fəl, na asəba na kuro; Ɖaʋɖa, ʋpur Yeesu ŋə amɩshɛɩ aa. ⁴⁸Bɛrɛ tuutuuma baɖe ba tɩ bəla na nɩ, nalənɩ waa: ŋʋra ŋkəŋ: na akara gayɛ na koro kəŋ kəŋkəŋ waa: Ɖaʋɖa ʋpur, ŋə amishɛɩ.⁴⁹Na Yeesu ayiɖe naa lə waa: yɩɖa ma nɩ apɩ na ba afɔnɔrɛ waa: ri akʋʋlɔ atayɩɖe atɩ yɩɖa akɩ. ⁵⁰Náfɔnɔrɛ abəɖa atokopo n'ata kpaka ace Yeesu sul.⁵¹Na Yeesu acam ʋwələ, naa ataba nɩ waa: mʋ nʋ ʋna yɛɛ ma lee? Nafɔnɔrɛ a lə waa: ntɩ yɛɛ amɩ nyine ɩtine. ⁵²Na Yeesu a lə nɩ waa: kʋla akʋcine ʋfʋra akɩ. Nɩnyɩne ɩmana atine kpaarɩ atər Yeesu aŋkəm akʋn ʋnyɩŋca.

Chapter 11

¹Ba səla Jerusalɛm na atɩ kpa Betfage,na Betani asəla na Olifie kagʋbʋnʋ ma, na Yeesu a təm abakənja banyɩʋ. ²A lə pɩ wáá kʋla ma mpá nɖee ɩ na ŋə anyɩŋyɩɩ waa ma.Ɩ ta kpa ɩ tɩɩ ŋə ba kʋr alaŋ ʋɖəŋ k'a ka na sə na ma, kʋɖa ma nɩ apɩ na ma. ³Ʋɖən a ta taba wáá mʋ lee ka ɩ na lee? Anyɩ lə nɩ wáá, ndi yar Yeesu a wʋda abʋkaate gən ma a taa pala nɩ apɩ atɩya.⁴Batəmka ba lafɔ kpama na ba ŋə ba tɛʋ abɔrɩ ɖe gaka laŋ a səla na gʋcakɔ gʋɖən sul ma naa akʋɖa nɩ. ⁵Na bɛrɛ mbaɖee ba ɖa ŋkən kəbodən ba taba pɩ wáá mʋ ɩ na lee gəŋ? Mʋ laŋ na ɩ na kʋɖa abɔrɩ dɩ? ⁶Da ba lə wáá ɖaa Yeesu aləma. Na ba pala pɩ ba shɛʋ na ma.⁷Na ba cə nabɔrɩ de ashee Yeesu na ba tɔɔ bayɔkɔ kana abəɖo alɔ na Yeesu a sə alaŋ. ⁸Bɛrɛ tuutuuma ba tɩ yɛɛ bayɔkɔ n ʋnyɩŋca baɖən ayo kɩla ba sɔ ɩwara nɩ ma. ⁹Mbaɖee ba tɔnɔ Yeesu na mbaɖee ba na kʋn nɩ ma, baɖe ba tɩ kuro Osana Gaja ga dʋ arɛɩ a tʋ na kristo aŋyɩɖa ma albarka. ¹⁰Gaja ga ɖʋ gɩyarɩ ŋgɩɖee gɩ tʋ ma albarka, ataya Daʋda agɩyarɩ. Osana aɖəla alaŋlaŋ kɩja.¹¹Na Yeesu a kpa Jerusalɛm ʋnyiŋu kaafala nɩ. Tam nɖee a tɩ tɔɔ wáá a pɔɔ ŋkəŋ ma, na fəl Betanii na təb nɩnyɩʋ basaaka. ¹²Gajɩkʋɖaka, akɔmɔ ɩ kpa Yeesu a ɖoo na Betanii ma.¹³A nə gʋfigiiyo ma naa kim a səla na kʋ ayɔ wáá a taa ŋə akoɖən ama abɔ nɩ abɔ nɩ a ŋə Kɩ lee tam nɖe gʋ na ŋʋm ma na gəŋ na. ¹⁴A cam ʋwələ ma, na lə kʋ wáá ʋɖən a páà kɔɔ jɩ ɩkɩyupi ayɔna. Nabakəmja ba rəŋə.¹⁵Ba ka Jerusalɛm ma, na Yeesu a kpa ʋnyiŋu kaafala nɩ. N'a səba na kərə mbaɖee ba na yala ayɔkɔ ʋnyiŋu kaŋku nɩ ma na mbaɖee ba na shɩ ma na pikil mbaɖee ba na fʋba ɩtanɩ ma bɩtebirii abəɖa na bayɔkɔ yalaja ɩlikuku ma baboi gboo. ¹⁶Na ka pala (tələ) nɖən a toŋo akɔɖən ʋnyiŋu kaŋku nɩ na.¹⁷Na Yeesu a faŋa pɩ a lə wáá, kə ba ŋɔn wáá. Aŋafala ga tɩ ga lee ʋnyŋuvkaafa ashee bʋtəna bʋŋunii aa? Ama anyɩn ɩ tɔɔ jɩ apra na bapɩtɩrɩ bagaɖu walaka. ¹⁸Basaaraaja tuutuuma na babɔŋɔnja ba rəŋə gəŋ ma, badə ba tɩ yɛɛ ɩlomo ba laa naŋŋuro aɖʋwaa ba tɩ lee asampəna ʋnyaʋ ɖe ʋ kə na bɛrɛ tuutuuma malaŋ. ¹⁹Gɩtenshɩle ʋshilé ʋfəɖa ma, na Yeesu a ɖoo mpá.²⁰Gajikʋɖaka, ba na fəl ma, nabakənja ba ŋə gʋfinyɩyo gʋfiniyo gʋ kʋ halɩ na kɩləmə ma. ²¹Piyɛr a lige bʋkɔɔ bʋ bʋŋa sara ma, na lo Yeesu wáá Rabi ŋə gʋfinyɩyo ʋ bʋŋa lee laalɩ ma gʋ kʋ.²²Na Yeesu a cam ʋwə alə wáá naa ma na shee Gaja ɩja. ²³N tɩ lə anyɩn ɩja. Ʋɖən a ta lə gʋbʋnʋ ŋgʋɖee wáá doo atɩya ace atɩ fəɖa təŋku nɩ na ka na lee shika nágɩfəlu na, naa ashee agʋlɔ ɩja, bʋkɔɔ a lə ma, ɩ tɩɩ lee.²⁴Laŋ na n na lə anyɩn wáá baa mʋ nʋ ɩ na taba ʋnyiŋu nɩ, shee ma ɩja wáá ɩ wʋɖa bʋ na ɩ tɩɩ ŋə ɩ tɩɩ lee. ²⁵Ɩ ta yiɖe alaŋ na nyiŋ n'ɩjɩ wáá ɩ wʋɖa gaɖən na faŋa n'ʋɖən, təɖə ma nɩ naa anyaya a ɖa alaŋ ma gboo a təɖə anyɩn gboo na anyɩmbɔnɔ. ²⁶Ama na kɩ təɖə na, anyaya gboo ka təɖə anyɩn gboo na.²⁷Ba kɔɔ ce Jerusalɛm na Yeesu a na yee yee ʋnyiŋu kaŋkuni ma, na basaaralaaja, baboŋɔnja na baŋono ba ce asul. ²⁸Naa alə wáá nɩko apaŋa na ʋ na lee alesʋra nɖe? N aŋa ashee k akɩ ɩko ɖe wáá a lee goŋ?²⁹Na Yeesu a lə pɩ wáá n tə ma taba anyɩn galei gboo shee ma amʋ naa ma lə anyɩn nɩko apaŋa na n na lee alesʋra ɖe. ³⁰Yuan asʋna a ɖoo n'alaŋ na yaa bɛrɛ sul? Shee ma amʋ mbuye.³¹Na ba səba na yɛɛ gʋfaŋa bagɩcɩɩca na lə wáá, gɩ ta lə wáá n'alaŋ, a taa lə wáá mʋ laŋ na kɩ shee nɩ ɩja na. ³²Ama gɩ ta lə wáá bɛrɛ sul, kə ba shee samaa ɩja na aɖʋwaa baŋunii ba tɔɔ Juan na ɖaa anɖebi ma ɩlaƒʋja. ³³Gəŋ ma na ba bʋye Yeesu wáá, ka gɩ yɔ na nayee a lə wáá, amʋ gboo kə ma lə anyɩɩ nɩko apaŋa na n na le n'alesʋra ɖe na.

Chapter 12

¹Kpaarɩ na Yeesu ana kɛɛshɩɩ galeɩ na shee pɩ waa ʋsoro dən atəʋka arɛsɩŋyo naa akəl karaa naa alee gadʋ tʋŋka bʋto naa acəgʋma naakəl naa akaya. ²Na atəbə npa. Ayɔkɔ laaka katam na atəm atəŋleja dən waa Acə nbadee ba hayagawara ma sʋl acə atɩ cam ɩjɩrɛsɩŋpi. ³Na barinɩ akə naa akərə nɩ asnɛʋ anyɛ ɩkɔnɔ.⁴Na akɔɔ atəm atəŋlejafɔlɩ asneepɩ na bakə nɩ naa alaa aŋdi. ⁵Na akɔɔ atəm atəŋleja ariutaja na bakənɩ naa akə bafɔlɩ badən tuutuuma a laa aŋʋro.⁶Ʋboŋʋ nɩ akɔɔ a wʋda ʋpɩ asɔlɔka dən na atən nɩ asnee pɩ na na ləwaa ba tə ba she ampi jiri ma. ⁷Na ba hayaka gawaara ba nalə banɩnɩ waa ŋəma tɩɩbi yar pɩ ma gɩkənɩ acii naa tii bi apra ataja.⁸Na barɩnɩ akə nɩ aci naa ataanɩ abəda alən na ga rɛsiŋ wara. ⁹Nnyɩmə bayɩna rɛsiŋ kaa wara kandiyar a naa aleegəm ataa pɩ atɩ kə nbadee bahaya gawara ma naa təwa ashee barɛ bafɔlɩ.¹⁰Kɩtʋr galeɩgade ʋŋɔnnɩ aa ntala ndee ba cəkana aku ba bəda ma nlee kant ala nŋərə. ¹¹Na ndiyarə ʋsɔlʋ nɩ na ɩpragəŋ ɩlee maa maaci ka gʋlesʋra ashee atʋ. ¹²Bade batɩyɛɛ waa shika, batɩ kaa shɩ waa bade pɩ Yeesu a lə Galeɩ gade ashee na ba təbə nkən ashɛʋ.¹³na ba təŋ Fariisi kə baja badən na Herodi a baja, a shee Yeesu waa ba cə atɩ tulonanɩ agɩlopi abʋleɩ. ¹⁴Na ba pɩ atɩ lənɩ waa Afaŋaka gɩyɔwaa ʋle ɩja, na kana le nʋdən shika na adʋ waa kanakɩde waa arɛ da atɩya na akɩtɩfaŋa Gaja kʋnyʋca na ɩja gəma ɩshe ganɔ waa gɩ səla səsaarɩ laŋpoaa gɩ səla nɩ yaa gɩ paa səlanɩ na? ¹⁵Yeesu ayɔɔ ba gɩmʋnafiki na abʋye pɩ: waa mʋleka ɩna taa mʋ ɩlɔɔ? Pɩ ma na dən iie dɔŋkɔnɔ naa na ŋə.¹⁶Na ba pɩ na deniie adɔŋkɔnɔ na Yeesu a tabo pɩ waa aŋa a foto na aŋa ʋŋɔnnagən, na ba lənɩ waa se saarɩ ajɩee. ¹⁷Na alɔ pɩ waa sheema sesari sesari ayɔɔkɔ naa ashee gaja, Gaja kayɔɔ. Na a galee gade ga kpa pɩ biti.¹⁸Sadʋsu kəbaja nbadee ba cee na ləwaa ʋŋəm adʋwo nkufonɩ ma na ma ba pɩ Yeesu suɩ naa naa taba nɩ Galeɩ gade. ¹⁹Afaŋaka ŋə bʋkɔ nbʋdee Musa aŋɔn tootʋma ʋdən ataci naa apala akarə ndee kaŋɔnama a parə a naa təwa gɩkoŋka naa təwə ʋŋono a bʋŋʋ ma.²⁰Na ba par bapakulumi asəbaka atʋwa naa aci kawʋda bʋŋʋma na. Na ba par bapa kulumi asəbaka atʋwa naa aci kawʋda bʋŋʋma na. ²¹Anyɩʋ taja atʋwa gɩkoŋka naa aci pala kaŋʋna gəŋci ariʋtaja gboo gənci. ²²Gəŋci barɛ kʋlumi badee ʋdən kaŋɔna baŋkəm na ʋ səprə gboo aci. ²³Ʋŋənʋkʋ shile kapaŋa naa atʋwa ʋsəprə? Adʋwaa barɛ kulumi bade batʋwaanɩ.²⁴Na Yeesu abʋye pɩ waa kɩda vliu maa adʋwaa ki na tɩ kaa shɩ ʋŋɔn na kɩ na tɩ kaa shɩ Gaja kɩka shɩ na. ²⁵Bakono bʋŋənʋkʋ shɩle basoro kəba kɔɔ təwa ba səmprə na gəŋci ba səmprə kəba kɔɔ ako ba sorona, a ma ba nəbapra daa ɩmalayɩka mana ma na ndila lan.²⁶Daa bʋkɔɔɩ bʋle bakono bʋŋənʋ na kɩtʋr musa a gʋbɔnɩ ngadee Gaja galə nɩ gʋyo ngʋdee gʋ na cam ʋtonʋ ama kʋ na snɩ ʋtonu na maa amʋna Abraham a Gaja, amʋna ɩsaka a Gaja, amʋna Yaakubu a Gaja. ²⁷Gaja kaa lee bakonoba Gaja na ama aŋʋro baja ba Gaja ba Gaja jɩ. Ɩda ʋtərutəru ʋbʋŋbɔnɔnɩ.²⁸Abɔ ŋɔnja dən adʋnɩ gʋtɔ a bʋliləkanɩ ma na a tam waa Yeesu a cee bʋye sadʋcɩ kaja na na akəm asəla nanɩ naa ataba nɩ waa: bʋkɔ bʋpaŋa bʋ leeka bʋ səba ka? ²⁹Na Yeesu abʋye pɩ waa ŋə ma bʋsə bakə rəŋə ma na ɩsəraɛl atɩŋdiyar Gaja a lee ʋdɔŋkɔnɔ na: ³⁰na sne a sɔlɔ a kɩɩkoyar Gaja na akufolu gɩŋʋni, na akaɩŋro nŋʋni, na akafaŋa ɩŋʋni, na akɩ ka shɩ ɩŋʋ ni. ³¹Ŋə ma ʋfɔlɩ ʋtaa sɔlɔ akʋwor daa akɩlo pima ŋʋkɔ bʋŋbɔnɔ bʋdən kən bʋ kɔɔ wu a wana.³²Na abɔŋɔnja alə nɩ waa ɩcəm afaŋaka ʋlə na ɩja waa Gaja galee ʋdɔŋkɔnɔna na ʋdən ka kɔɔ da kɩ lee ʋ ni na. ³³Na asɔlɔ nɩ na akɩɩfolu gɩ ŋʋni, na aka faŋa ɩŋʋni, na akinŋʋro nŋʋni, na akɩ ka shɩ ɩŋʋni a sɔlɔ a kʋwor daa akɩɩ lopima, ɩcəm awu a shile ɩleeka na ɩ sava balaaka. ³⁴Yeesu aŋə waa atələ na gʋfaŋama na a lə nɩ waa k'a lən na Gaja kaa yarə təna na na ʋdən kaa kɔɔ asəra atabakɩ bʋle na.³⁵Yeesu atɩ təwə ʋfaŋʋ ʋnyɩŋʋ kaŋku nɩ na naa lə waa maakɔ lanna babɔŋɔnja bana lə waa Kristo alee daʋda ʋpur na? ³⁶Daʋda agɩlopi nŋʋro nsoŋono nrəŋə nɩ, na alə waa, Gaja ɩko yar alə amʋdi yar waa apɩ atɩ sə aŋgʋnyɩ sonolaŋ halɩ ma wala akɩ bɛrɛ mana apɩ na akɩnnyɩ anyɩ pɩ. ³⁷Daʋda agɩlopi atɩ yɩ da nɩ waa ndiya rashee le baye na na le ʋpur? Na samaa abʋbɔnɔ ade atɩ dʋ nɩ gʋt nʋ ciŋkərka.³⁸Ʋfaŋʋ nɩ na a na lə pɩ waa rima anyɩ ŋbawor na ba bɔŋʋnja nbadee bana yeeyee na ɩja ba balamaka na na sala barɛ bʋ ɖʋ nbʋ dee barɛ bana walama. ³⁹Aŋa na yɛɛ aboyɩɩ ɩsəbaka sinagɔgɩ nɩ na bʋdu səbaka ɩjɩŋgaarɩ kabudu. ⁴⁰Nbadee bana canna bakoŋka ayɔkɔ ɩfa la nɩ ma na na taŋa taŋa pi nɩ nyʋŋu la moka ma batə ba cəm na pɩ ɩkəma ɩbʋbɔnɔ.⁴¹Yeesu ade sənyarɩ boyilaŋ naŋə daa samaa ana kəʋ ɩtanɩ ma bataŋja ba na dʋ ɩtanɩ tuutuuma ma ba na dʋ ɩtanɩ tuutuuma ma. ⁴²Na aŋə gʋna ʋkoŋka dən ashɛɛ rɛ adʋ ceŋji bajala ba nyɩʋ ɩde fələ na ŋasaa ka.⁴³Na yeesu ayɩda abakəŋja naa alə pɩ waa gʋna ʋkoŋka ashɛɛr nde adʋ a wu ŋarɛ baŋʋni. ⁴⁴Ba saaka ba she daa ŋa sɔlɔ ma a ma ade ashee bʋ kɔɔ awʋda bʋ ŋni nbʋdee awʋda atoŋo na aŋʋr o ma.

Chapter 13

¹Yeesu a ɖoo ʋnyiŋu koŋku nɩ ma, natəŋka dən a lə nɩ wáá, nɖiyar, ŋə ntala mpaŋa na gaƒala gapaŋa jɩ gəŋ! ²Na Yeesu a lə nɩ wáá, ʋ ŋə ɩfala ɩbʋmbɔnɔ ɖe aa? Kɩ ɖa atala atalagoŋ na kɩ fəɖa na.³Olifiye kagʋbʋnʋ laŋ atəŋə n'ʋnyiŋu kaafaala jɩ gəŋ. Na Piyɛr, Jakɩ na Juan na Andree gboo ba taba nɩ gbaa ɖaa gəŋ ma. ⁴Lə atʋ, nnyən gani gaɖe ga pɩ na lama apaŋa na ba yɔ na ma wáá ayɔkɔ do ɩ lee?⁵Na Yeesu a lə pɩ wáá lee ma nɖən ɖən, páà ma pala ʋɖən a páàpáà anyɩn na. ⁶Aɖʋwaa baɖən ba tə ba pɩ n'amʋyɩɖa a lə bɛrɛ tuutuuma waa amʋ na.⁷Anyfaŋa ɩ páà jɩ ŋŋɔ ɩ na ta naa rŋə gʋtara kabulei na ŋkəmprə na aɖʋwaa ɩ sim alesʋra ɖe ɩ pɩ. Ama ɩni gboo kɩ lee ʋboŋu na gəŋ na. ⁸Gatəna gaɖən ga tə ga na təŋə gatəna gafɔlɩ, garɩtəna gboo ga tə ga təŋə gafɔlɩ gboo, bʋtəna bʋ tə bʋ tor bʋdu tuutuuma na gakɔnja ga tə ga ɖa ɩ nu lee bʋyoro kʋsəbʋ.⁹Anyɩŋgɩlopi lee ma nɖəɖən Ba tə ba yala anyɩn ashee ɩkəmfala gəŋ ma ta tə ba kə anyɩn sɩnagɔɔgɩ kɩfala nɩ ba tə ba yɩɖa anyɩn ɩkəma gominantɩ sul, ayɩɖa anyɩn bayarɩ su amalaŋ ɩ laa səriya ashee pɩ ma laŋ. ¹⁰Ɩ sim ʋsəbʋ nɩ, ba pɩ na laabaarɩ asoŋsona bʋtəna bʋŋunii nɩ.¹¹Ba ta toŋo anyɩn atɩ yala, páà ma lee shika na bʋkɔɔ ɩ nɩɩ lə ma na ama lə ma bʋkɔɔ ba shee anyɩn gakɔŋkɔŋɔ gaɖe nɩ kpaarɩ ma aɖʋwaa kɩ lee anyɩn ɩ nɩɩ lə bulei na ama ŋŋuro nsoŋsono n nɩ lə bulei. ¹²Gʋŋona gʋ tə gʋ yala gʋpala ashee bʋce, gʋya gʋ tə gʋ yala ʋpi bapi atɔɔ shee baɖe ba wala alee ganɔ asəu babaya akə pɩ ba cii. ¹³Ba tə ba ŋa anyɩn amaloŋ ama arrɩ a na shɩ yiɖe cɩŋcɩrɩŋcɩ ma, a ɖoo na ndɩ.¹⁴Ɩ tɩɩ ŋə ba na pɛmpɛŋɛ bʋ kɔɔ ka bʋ cəm na gaɖuu ɩ səm ma, arɛɩ a na lee ma a lee nɖənɖən gəŋ ma mbaɖee ba ɖa Juɖee ba cu akpa abʋnʋ laŋ. ¹⁵Arɛɩ a da ŋku loŋ ma, a páà rŋə a kpa gafala nɩ a tɔɔ akoɖən na. ¹⁶Arɛɩ a ɖa awar ma a páà kɔɔ ŋkən atɩ tɔɔ ataka na.¹⁷Nɖi ncika ashee ashee basəmprə mbaɖee ba da na acəna ma na mbaɖee ba na nyara bapi ɩshilé ɖe nɩ ma. ¹⁸Nyiŋə ma ayɔkɔ ɖe ɩ páà pɩ njisʋɖa kasaa na. ¹⁹Adʋwaa kishile, ɖe nɩ kʋcinpɩyka kagʋsʋra gʋ ma na ɖoo ɖaa Gaja ga lee ɖulunya halɩ atɩ kpa ʋrɔŋ ma, na kagʋsʋra ka gʋ kɔɔ ɖa ayɔ na. ²⁰Maa ndɩyar ka faa ɩshilé ɖe na maa ʋɖən ka ɖoo na nɖi na bɛrɛ mbaɖe laŋ ma na gəŋ mbaɖee ba na kʋn nɩ ɖeiɖei ma.²¹Ʋɖən a ta lə anyɩn wáá Kristo a ɖa atɩya koo a awáá, páà shee nɩ ɩja na. Aɖʋwaa Kristo na aɖebi ɩsəi kəbaja ba tə ba ɖoo. ²²Ba tə ba lee maamaci kalee abɔ na bɛrɛ bafaŋa (babakaarɩ) ɩ ta daa gəŋ ma. ²³Kɔɔ ma na laakaari n cee tɩ lə ma anyɩn batʋŋaka anyɩngɩlopi anyɩn bʋŋunii.²⁴Asampəna kɩshile de kaŋkən, ʋshilè ʋ tʋʋ mən aŋɔrɔ naŋɔrɔ ka kɔɔ akər na. ²⁵Lŋɔrɩpi ɩ tɩɩ fəɖa na ɖoo nɖəla laŋ naa atugo tugo ɩkashɩ baja mbaɖee ba ɖa ŋkən ma. ²⁶Gəŋ ma ba tə ma ŋə arɛ́ ʋpur a tʋ ŋkomo ŋaŋkra nɩ nɩkashɩ ma n'ʋciŋkərka. ²⁷Gəŋ ma a taa təm ɩmalaika ba tɩ wala ɖulunyan kɩfɩrɩmɩ ɩnan halɩ nɖəla kaayala kaɖisaŋka baja.²⁸Tɔɔ ma gʋfidiiyo kalei akɛɛshɩɩ acere n'anyalɔ. Kɔla ɩ ta tɩ nyɔŋkrə na kabɔ ɩ səbʋtaʋ, ɩ yɔ wáá nɖusʋɖa nsəla səla boŋo. ²⁹Gani kaŋkəŋ ɩ ta tɩ na ŋə ayɔkɔ ɖe, yɔ ma wáà arɛ́ ʋpur a səla na gʋcaŋkɔ.³⁰N tɩ ləanyɩn ɩja, saamaanɩ nɖe k'a fəl naa ayɔkɔ ɖe ɩ páá pɩ na. ³¹Nɖəla na gatəna ɩ tɩɩ fəl ama abʋlei ka bʋ ƒel na. ³²Ama bʋkɔɔ bʋ shee lee ʋshilé na gokɔŋ kɔŋɔ ma ʋɖən ka yɔ na baa ɩmalaɩka ba ɖa nɖəla nɩ ma, ʋpi gboo ko yɔ na she gʋya anyɖənɖən.³³Kɔɔ ma na laakaarɩ, na ma na kəwərə kɩfonyine na nyiŋə aɖʋwaa kɩ yɔ sáà nɖee gakɔŋkɔŋɔ gaɖe go naa ko ma na. ³⁴Ɩ nɩɩ ɖa ɖa ɖaa arɛ a ce gasana apala agafala a shee abatənleeja ba naa kiɖe naa ashee baa aŋa antəma a lee ma naa alə gʋcaŋkɔ kakiɖəka a naa kɔɔ na laakaarɩ.³⁵Lee ma laakaarɩ aɖʋwaa kɩ yɔ saa nɖee gafala yar a naa kpa ma na, gɩjibɔŋɔ jɩ aa? Koo n ʋshilé koo njɩkʋɖɩ koo gajaka. ³⁶Lee ma laakaarɩ a páà kpa a wʋɖa anyɩn ɩ na fol ma kpaarɩ na. ³⁷Lee ma laakaari, ŋgaɖee n na anyɩn wáà, bɛrɛ baŋunii pɩ n lə na shee.

Chapter 14

¹Paak na boɖoboɖo yi kbaɖʋ levine ka jɩŋaarɩ ɩtɩtɩɩ jə ishile ɩnyɩʋ ɖeni. Basara laja ka ɖi baja, na babɔŋɔnja ilomo ŋde batɔɔ na mana naa ari Yeesu ma. ²Aɖʋwa batənlewa: ɩpatɩle jiŋgaari kushɩle na, naa cukucuku ɩpatɩle sama na.³Saa ŋde Yeesu ada Betani, Sɩmɔ alaŋdɩŋja agafala ni, ʋsəmprə dem kpa tande base na baji aja. Aɖe toŋo kpalaba ŋde ana pɩde, tʋlaaɖə ŋde akankr guya ma, naa atɩɩne kpalaba nekashə, naa frʋ Yeesu andi lam. ⁴Na badəm bacam anya na: muleka ana pɛɛpɛɛ tʋlaaɖə ɖe? ⁵Magɩ yalani ɩdenie gɩwa na gʋsaʋ, na ashe bashɛrɛ. Na bacamna ʋsʋprʋ ɖe ʋnya na.⁶Ama Yeesu lewaa: Palama ni Muleka na ɖʋnɛ wahala? Guleʋ gʋsʋsʋno kʋ ale toma. ⁷Aduwaa ɩɖana bɛshɛrɛ baa ŋjim, iti sra le əsʋnsʋno topi di solama, ama kɩma ɖa n'anyin nɛ cə nɛ cənɛ. ⁸Ale bʋkɔyɛ asra ma; asal amo tʋlaarə na bayə fuma. ⁹Təle nyɩm ɩja, baŋkana bana le labaarʋ sonsona ka leɩ seba le ʋsʋmprʋ de agale.¹⁰Yuda ɩscaarɩɔtə, təb-na-ba-nyɩʋ ɖeŋ ni, na cə busara la ja kaɖɩ baja sulu atɔɔ Yesu ashee pi. ¹¹Ba rəŋə gema, ni sana pɩ, na lale waa batə bashe ɩtani na Yuda na yɛ ulomɔ ŋde ana ari na Yeesu.¹²Baɖoboɖo ŋde kəbaɖʋ levir nama kajiŋaarə kʋshəle tɔnɔka kushəle ŋdɩ ba nafʋ ɩbɔɔrɩ, Yeesu abatəŋja ɖe təle ni waa: ʋkana ʋnayɛ gɩcɛtɩ kpeɖe Paak toki? ¹³Naatəm abakenja banyɩʋ beɖem naa lepi waa: klama ŋpani ɩtɩ wana ʊsoro ɖem aɖe toŋo buto na ŋbuce, trima ankəm. ¹⁴Baa ŋkana akpa, ləma gafala yar: Afaŋaka le waa: Nkana maji jiŋaarə na anbakiŋja?¹⁵Ɩkəm atafaŋa nyɩm ʋku laŋaja abumbɔnɔ, na batə aboyɩ na tẹbr mana ŋwuni ŋkəna inikpeɖe Paak ashee mu. ¹⁶Yeesu abakinja bafɩlma akpam ŋpa ni naa ŋɩ ayɔkɔ ɖa acee lepi ma; na pa kpeɖe Paak.¹⁷Ʋshɛle ʋna fana na ʋtənshəle laŋ, naa abakəŋja təb-nɩ-panyɩʋ. ¹⁸Saŋde pɩsə na ji ojo tebr lama, na Yeesu a lewaa: ɩtɩ le nyɩm ɩja, anyi ɩsətra na ji ojo namu ma anyɩnʋ ɖəm tatɔɔ ma shee. ¹⁹Bərɛŋɛ gema na bucɩnɛ ʋpʋɛ, na pana leni na sabor waa: Amʋna?²⁰Na atele topi waa: Anyɩn craa anyɩnə ɖem ŋde gina ma gʋnyanʋ naji ma. ²¹Arɛpuru atafl ɖaa ʋwɔn ʋlema gule a lama. Ama ŋdicika she arɛ ana atɔɔ arɛpru she ma! Maa kəba ŋʋm karɛ na ma ɩɖa sooci.²²Saŋ de pada na jijɔ na, na Yeesu atɔ boɖoboɖo; naa nyɩŋə Gaja boŋo ma, naa ayʋkʋr naa atopi naa le waa cama ŋde le aŋlɔ. ²³Acɩŋə naa tɔɔ kɔpə; na anyɩŋə Gaja boŋo ma naa topi, na baŋʋni ba nyɩm. ²⁴Naa lepi waa: ŋde leka amɔkɔ nɔ, alikawɩli kaa kɔnɔ ŋde eforo ashee baŋana. ²⁵Ɩtɩ le nyɩm ɩja, kəmɔ kɔ tənyɩm ayɔna bʋrɛsin kabʋ kana yɔna, ale ʋshɩle mati nyɩm ŋfɔlɩ gaja kaayartəna ni.²⁶Bayɩɖa atəlo akɔma Gaja boŋo ma, na ba boɖo oliv kagʋ bɔnɔ lan. ²⁷Na Yeesu alepi waa: Ɩtɩle anyɩn baŋuni alamri aɖʋwaa baŋɔn waa: ŋtimakə ŋɖe anapaŋa ibɔɔri ma, na ɩbɔɔri baram atən.²⁸Ŋtaŋənə ŋtəma kɔɔ tine nyim Galile. ²⁹Na Pɩɛɛr aleni waa: Baaba saka barama tʋn amu krma cuu na.³⁰Na Yeesu ale ni waa: ŋti leki ija alé akul ŋkpala nyɩʋ, ŋtaa wil akpala iriʋ waka yɔmna. ³¹Na Piɛɛr akɔlə nuwolo kankra: Baa mabucebu amʋnako kɩmablakə kɩɩyɔ na na baŋuni beleɖaageŋ ma.³²Kankəm na paman a godu bayiɖa jestsemane ma, na Yesu ale alankanja waa: səmə trya naa ma ce ati nyiŋə. ³³Naa atɔwaa Pɩɛɛ, Yakubu na Yohana, na ŋciyaara kasampəna ɖekpani. ³⁴Naa lepi waa: Amʋ ŋŋuro kaglɔ ʋci na yɛna bucə; sematɩa akəwrə gɩfonyine.³⁵Na akəma cinyi, na acɩma tɩm, na aŋɩŋə waa itajʋa alʋwatʋ ŋde ataliŋ nam goɖu. ³⁶Acee tɩ lewaa: amawɛ, baa munu tɩtɩle atoki, lim na mu gakupi! Ama ɩpaa lee na amuciŋ salaka na, ama akoja ule.³⁷Naakɔɔ akpa abakiŋja sulu na naa ŋepi beɖe folfola kacaa asra kawuro gifeŋnyinɛ baa gakɔŋkɔŋ gaɖɔŋkɔnɔ waa! ³⁸Kawuroma gifeŋnyɩnɛ na anyɩgə, mɛɛpati figa ʋtoŋa ŋenima ŋworokankərə ama gulo guci. ³⁹Na akɔlɩm na goɖu cɩŋɛ na aŋiŋɛ gəŋ nɔɔ cɩŋə.⁴⁰Naakɔpi ciŋə aŋəpi beɖebatifol; aɖuwa gifonyɩnɛ dekicaarɛpi. Kɩbayɔ ɖaa bana batele toni mana. ⁴¹N'a kɔɔ pɩ nriutaja acəŋə naa alə pɩ wáá, ɖa ma atən nyimə afol naa aŋʋra. Ɩ goro! Gakɔŋkɔŋɔ ga kə ŋə ma, arɛ ʋpur a doo babɔnja banyɛ nɩ. ⁴²Ta ma gɩ ce ŋə ma arɛɩ a na cam amʋ ma, a tʋ na pɩ asəla gaɖu ma.⁴³Juda təb n'ɩnyɩʋ kʋɖən aɖe tɩ kpa atoŋo na bʋtarpɔɔ n'ɩbɔlʋ basaaraa laaja baɖibaja ba toŋo ashee babɔŋɔnja na boŋono ma. ⁴⁴Arɛɩ a tɔɔ nɩ ashee ma, a cee shee pɩ lama ɖe, arɛ ma moclee ma, ʋni na gəŋ rɩ ma nɩ ashɛʋ na ma yaa baɩ yaa! ⁴⁵A kpa ma n'a kim asəla na Yeesu na mulee nɩ a lə wáá Rabi. ⁴⁶Gəŋ ma n'abaja ba tər banyɩ Yeesu laŋ ari nɩ.⁴⁷Na mbaɖee ba ɖa ŋkən ma bʋɖən anyɩn agatarpɔɔ asə ndiyar atənja ɖən agʋtɔ atəɖə naa atɔɔ kʋ ashɛʋ na ma. ⁴⁸Yeesu a cam galei ma naa lə wáá ɩ kpa ɖaa abɔnja sul na ɩ pɩ ma atoŋo na bʋtorpɔɔ n'ɩbɔɔ ɩ tɩ ri n'amʋ. ⁴⁹Baa njən n na ɖa n'anyɩn pɩ na cere bɛrɛ ʋŋyiŋu koŋku nɛ na kɩ səra ari amʋ na. ⁵⁰Ama tam ndee ʋŋɔn ʋbon boŋo ma na ɩ no yɛɛ ɩ riamʋ. Ŋkəŋ na, baŋunii ba cu ashɛʋ apala nɩ.⁵¹Gapɩ sopi Gadən Gade gakan ŋkʋro akʋn nɩ na acam na nɩ. ⁵²Na alaŋ aŋkuro naa asra nkɔlɩ kɔlɩ.⁵³Bade batɩ cə na Yeesu basaara laaja kadi baja baŋdiyar sul, basaara laaja baŋʋnɩ bade ba wala nkən, na baŋo no na ba bɔŋʋnja. ⁵⁴Pɩɛɛr a de tər baŋkən na gadʋ lənka halɩ atɩkpa basaara laja kadi baja baŋ diyar a Gaka laŋ na asə asəla na batəŋl eja na shele ʋɩonu.⁵⁵Ba sara laaja baŋkʋlo batɩyɛɛ gapa ŋaka na ma Yeesu laŋ nayɛɛ bakəni aci na kəba ŋəna. ⁵⁶Aɖʋwaa badəne batɩ fʋ ɩsheɩ na tər ndi laŋ ama bɩsəɩ kitəŋə na.⁵⁷Na kəbadən bana fʋɩsheɩ ndilaŋ naləwa. ⁵⁸Gɩrəŋə alə waa ade ataa pi ʋnyɩŋʋ kaŋkundee barɛ bacə na bayɛ ma naa acə nfɔɩ ndee kɩŋle na gʋnyɛ ɩshile ɩiunɩ. ⁵⁹Ɩtajɩ waa bɩ shei fʋka kɩ she pɩ ganɔna.⁶⁰Nkəŋ na a saara laaja ata nkʋloka gɩcɩɩca nana taba Yeesu waa kana lə gadənaa? Bʋleɩ nbʋdee barɛ bana lə akalaŋ maa? ⁶¹Gəŋ ma Yeesu a ŋʋra shɛlɛm ka na lə gaɖən na. Na basaaraa laaja bʋdən a kɔɔ taba nɩ acəŋə wáá akɩ na Kristo Gaja gɩyarɩyar ʋpur aa? ⁶²Na Yeesu a tələ wáá aaɩ amʋ na. Na ɩ tɩɩ ŋə arɛ ʋpur a sə gaja ɩkashɩyar agʋnyɩsono loŋ ma a ɖoo na ŋkomo mbʋmbɔnɔ nɩ na pɩ ma.⁶³Ŋkəŋ asaara laaja ɖe a fater ɩtoko naa alə wáá, maakɔ nɩ gɩ kɔɔ hɩŋ səriya laaka aa? Ɩ ⁶⁴rəŋə ʋrɩpɛɛpɛɛ aa? Maaka nɩ ɩ ɖoo ashee anyɩn? Baa aŋa na atɩ cəu na nɩ waa a sim acii. ⁶⁵Na baɖən ɖən ba ɖa na shem nɩ atabara asiu agayɛɛ naa naa kə nɩ afɔɔ na lə nɩ wáá faŋa faŋa. Na batənleeja ba cam nɩ na sə sə anyɛ.⁶⁶Pɩɛɛr aɖa gaka laŋ ma baləfaja banɖɩyar abaawayar ace asul. ⁶⁷Aŋə Pɩɛɛr asə na shele ʋotonu. Na akiɖe Pɩɛɛr suu. Na abaawayar alə nɩ waa: "Akɩ ʋtɩ kʋn Yeesu Nassarɛtɩ, kaja." ⁶⁸Na ajigəwʋlʋ ne lewaa: kəma yɔna, kəma tɩka ashe ŋgade ʋna le mana. Naaɖo acə gocicaŋa ni.⁶⁹Na cɩri akolo. Abawayar, ɖem anŋeni, naale nashe ŋbeɖe baɖa kəma: Nde gloo ada bagə ciica. Naa kɔji dewolo ciŋɛ. ⁷⁰Cee aciŋa ŋbeɖe baɖa ŋkəma batile Piɛɛr waa gasono ʋɖa bɛrɛ beɖe baga cica ni ʋɖʋwa Galile kaja naki.⁷¹Naasiba nacana mana: kəma cee yɔ arɛde agale inale maana. ⁷²Ŋkəde kpaarɩ acɩrɩ amana kulu mkpala nyɩʋ taja. na Pɩɛɛr alige galeyɩ Yeesu ace leni pala ma: Naa acɩrɩ atilewa a kʋlʋ akpala nyɩʋ ma. Ataa alige ma naa asəba nayu.

Chapter 15

¹Gajaka gajaka futufutu, na basaraalaaja kaɖibaja ba wala nayɛɛ gʋfaŋ baɖe na ba ŋano, na babɔŋɔnja na yɛɛ gʋfaŋ baɖe na baŋono, na babɔŋɔnja ba sanɖusi kəbaja. Bari Yeesu akʋr nɩ ɩlɔ atɔɔnɩ atɩ shee Pilaati. ²Na Pilaati ataba nɩ waa: Akɩ na Yuɖaa kəbaja bagʋpayarɩ aa? Na Yeesu abuye nɩ waa ka ɖeiɖei n'ʋlə gəŋ. ³Na basaraalaaja kaɖi baja bawala na paŋa na nɩ bʋlei tuutuuma.⁴Na Pilaatɩ ataba Yeesu acəŋə waa: kaatələ ashee pɩ aa? Kiɖe akpala gʋyagʋya ɩ bana ciu nak ɩ ma. ⁵Yeesu kakɔɔ abuye pɩ gaɖən na, nɩkpa Pilaatɩ biti.⁶Baa jɩŋgaarɩ apaŋa na, batɩ laa sarka nɩ karɛ ɖən alam, nɖee samaa ana yɛɛ ma. ⁷Sarka nɩ karɛ ɖən batɩ yɩɖa nɩ waa: Barabasɩ, babʋŋa aɖʋ ganʋ alee mbɔnɔ alaa ʋɖən aŋŋuro. ⁸Na samaa ace atɩ na taba ganɔ, bʋkɔɩ ba cee na lee bagʋshile nɩ ma.⁹Na Pilaatɩ abuye pɩ waa: ɩtɩ yɛɛ ma lam Yuɖaa kəbaja ba gʋyarɩ aa? ¹⁰Aɖʋwaa: Pilaatɩ agɩlopi gɩyɔ waa: Ncənyoro ŋji basaraalaaja kaɖibaja bari na Yeesu ashee nɩ. ¹¹Ama basaraalaaja kaɖi baja bapiklə samaa balə waa ba lam Barabaasɩ.¹²Na Pilaatɩ akɔɔ ataba pɩ waa: Baɩ na masara na nɖee ɩna yɩɖa waa: Yuɖaa kagʋyarɩ ma? ¹³Na ba kɔɔ akuro a cəŋə waa: kal ma nɩ.¹⁴Na Pilaatɩ aləpi waa: mɓɔnɔ mpaŋa njɩ a lee? na ba kɔɔ akuro acəŋə waa: kal ma nɩ! kal ma nɩ! ¹⁵Na Pilaatɩ ana yɛɛ alee bʋkɔɩ ba lə ma, na alam Barabaasi; Na shee ganɔ ba kəɖa Yeesu ɩpɛ, na shee ganɔwaa: bakal Yeesu gʋyo kaŋhʋra laŋ.¹⁶N'ɩsɔja batɔɔ Yeesu a kpana gasɔjafala nɩ n'ɩsɔja baŋunii ba wala. ¹⁷Na ba tɔɔ ɩtoko barana akara Yeesu, naa alʋ ɩwiwə kaŋfu ɖaa ŋyarɩfu ma, atər anɖilaŋ. ¹⁸Na baɖa na sala nɩ waa: Gɩ salakɩa yuɖaa kagʋyarɩ!¹⁹Nabatɔɔ gɩpɛ ɩ gɩɖa ɖaa ʋnɔɔlɩmɩ ma, akəɖa andi naa ashem nɩ atabara, naa a cəm bakəwəla akur atən aŋyɩɩ. ²⁰Bakiɖe nɩ fɔɩ alɔgɔtɩɩnɩ aboŋo ma, na ba fɔdɔ toko aana nakɔɔ na ɩtoko ashe nɩ, naatɔɔ nɩ acə bakal. ²¹Ʋsoro ɖən batɩ yɩɖa nɩ waa: Simɔɔ sirɛnɩ kaja, Alɛkɩsaɖina Rufuu ba ya na gəŋ aɖe ɖoo na awar na pɩ ma, na balee nɩ ɖoole a cam Yeesu agʋyo kaŋkʋra atoŋo.²²Na batɔɔ Yeesu acə na gaɖuɩ ba na yɩɖa waa: Gɔlgota ma, kaashɩ na gəŋ waa: ʋɖikəwa kaaɖu. ²³Na tɔɔ bʋkana ɩ baɖʋ mir ncən ma, ashee nɩ waa: Anyem, na abəla ʋnyem. ²⁴Na bakal nɩ gʋyo kaŋkʋra laŋ, naa akəu ɩkɔɩ baŋə nɖee a tɔɔ atoko ma.²⁵Ɩɖe lee gakɔŋkɔŋɔ gariutaja, saanɖee bakal nɩ ma. ²⁶Na ba ŋɔn kpalakɩ ɖən laŋ akal anɖilaŋ ɩna faŋa waa: Nnɖe na Yuɖaa kagʋyanɩ. ²⁷Na ba kal bapɩtɩrɩ banyɩʋ, ʋɖən gʋnyɛsonolaŋ, asaaka gʋnyɛpɛnɛ laŋ. ²⁸Ɖaa ʋŋɔn ʋlə ma, ɩlaƒʋ alee: waa: Baɖʋ nɩ mnɔnɔ baja bagɩcuca.²⁹Mbaɖee ba na fə ma, baɖe batɩ lim nɩ nafɩnɛ babʋnɔ, nalə waa: woo! Akɩɩ ʋlə waa: ʋtaa pi ʋnyiŋu kaafala, naa acəji ɩshile ɩriu ma. ³⁰Fʋra akʋʋlɔ, akɩɩlopi, naa argə gʋyokaŋkʋra laŋ.³¹Na basaraalaaja kaɖi baja, na babɔŋɔnja ba nɩ gboo ba na bɩɩlɛɛ nɩ, na lə bawor naa afʋraka basaaka, na kasəra afʋna agɩlopi na! ³²Kristo Israɛl kagʋyarɩ argə gʋyo kaŋkʋna laŋ n nyimə gɩŋə naa gɩshee ɩja! Mbaɖee ba kal pɩ gboo ma, ba nɩ miaʋ basẹba na lin ni.³³Gakɔŋkɔŋɔ gakoloŋtaja gakə ma, na ŋkomo nshee gatəna gaŋuniila, halɩ bʋkɔŋɔ cɩɩnɩ. ³⁴Gakɔŋkɔŋɔ cɩɩnɩ kaaja nɩ, na Yeesu akuro kəŋkəŋ kəŋ: Eloyi Eloyi lama sabatanii, kaashɩ na gəŋ waa: Amikoyar, amɩkoyar mʋ lee ka ʋbɔɖa amʋ. ³⁵Mbaɖee baɖa ŋkəŋ ma, kəbaɖən barəŋə gəŋ ma, na ba lə waa: Atɩ yɩɖa Elii³⁶Nabʋɖən acu atɔɔ ʋnɔɔlumɩ apar ŋkɩsa asɔm finɛɛgɩ anam ashee nɩ anyem, na lə waa: pala ma gɩkiɖe aŋə ɩtajɩ waa Elii ataa pɩ atɩ rgə nɩ. ³⁷Ama Yeesu akuro kəŋkəŋ naa anyəŋknə. ³⁸Na paatusaŋ nɖee bakəl ʋnyiŋu kaafaala nɩ ma, afatrə akpala ɩnyɩʋ tɔɔ na alaŋ halɩ atə.³⁹Ɩsɔja ɩshɩnʋn banɖiyarɩ a yɩɖe ŋyɩɩ aŋə ɖaa Yeesu aciima, na alə waa: Gasono gasono ʋsoro nnɖe alaʋ alee Gaja ʋpur. ⁴⁰Basəmprə baɖən baɖe bayɩɖe gaɖulɩŋka na kiɖe kəbaɖən pɩ gəŋ Marii Magɩɖalaa kaja, Marii Yakubu, Josee na Salomee bana. ⁴¹Bacee natər aŋkəm na kaŋa na nɩ, ŋkelee aɖa galilee ma, na basaaka ɩ ba yàlà nɩ acee Yerusalɛm ma.⁴²Gɩtəŋshile ʋshilè ʋna ci basəba na kpeɖe Sabaatɩ ma. ⁴³Na Yosɛfʋ arɩmatee kaja akpa, aɖe lee gərma karɛl ana kal na bɛrɛ gʋfaŋa ma. Ʋni gboo atɩ saa Gaja kaayaritəna. Na atɔɔ ʋcine ace Pilaatɩ sul anyiŋə ganɔ Yeesu aŋkompa. ⁴⁴Nɩlee Pilaatɩ biti ɖaa Yeesu were ma, na ayɩɖa ɩsɔja ɩshɩnʋn banɖiyar ataba nɩ, aci ma ɩlɩŋ.⁴⁵Ɩsɔja ɩshɩnʋn banɖiyar alə nɩ kɩja ma, na atɔɔ Yeesu aŋkompa ashee Yosɛƒʋ. ⁴⁶Na Yosɛfʋ ashɩ nkuro nfunka na ma, naa arge Yeesu gʋyo kaŋkʋralaŋ, naa apar nɩ ŋkuro naa aɖʋ nɩ ŋkufo nfɔlɩ bako gʋtakəwa nɩ naa apiklə ntala a cəʋ ŋkufo kaanɔ. ⁴⁷Marii Magɩɖalaa kaja, na marii Yosee anar baɖe ba yiɖe na ŋə gaɖuu baɖʋ nɩ ma.

Chapter 16

¹Sabatɩ a bon ma na Marii magedala kaja na Marii Yakubu na Salomee ba na ba shɩ ɩtʋlaarɩ bakaŋkəra na cə ba cə tɩ pɛŋpɛŋɛ Yeesu agʋlɔ. ²Bɔkɔɩ kʋ shile ʋsebaka Gaja kajaka nkələndee ʋshile ʋ na ta ma na ba cənkufo sul.³Bade ba tɩlə boŋnɩnɩ waa aŋa naá pəkəl ntala shee tʋ. ⁴Bataa bɩ nyɩne akɩde ma na ba ŋə waan tala nbʋŋbɔnɔ nde ntɩne.⁵Na bakpa nkufonɩ naŋə gapisopi gadən Gadegasə gʋsonolaŋ akara ja ba fɔnɔ na ba gɩfolu gɩtədə pɩ. ⁶Na alə pɩ waa paa ma tədə gɩfoluna: Yeesu Nazarɛtɩ kaja ndee bakal naa aŋənə ʋshɩle ʋrɩutaja aɖʋwo ma na ɩnayɛɛ aa? kakɔɔ da atɩyana. Kɩ de ma Gadʋ ngadee ba cee dʋnɩ ma. ⁷Ama kɔɔ ma cɔ atɩ ləshee aba kəŋja na Pɩyɛɛrɩ waa atɩ saa nyɩn Galili: nkən na ɩnɩ ŋənɩ daa acee lənyɩn ma.⁸Na ba dʋwo nkufonɩ naa acuu aɖʋ waa asa mpəna na ntərətərə nkpa pɩ, na kəbakɔɔ alə ʋdən gado na gifolu gɩtədə ka laŋ.⁹Yeesu aŋə nə adʋwo nkufoni Gajaka bɔkɔɩ kʋsəbʋnɩ ma Marii magədalaa kaja ndee ace akərə aŋʋro bɔnɔ kulumima na atɔ nɔ afaŋa agʋlɔ. ¹⁰Na a cə atɩ lə laabarʋ de a shee nbadee ba ba cee da na nɩ ma baŋʋni bade bada gakonɩ. ¹¹Ba rəŋə waa ada nŋʋro halɩ aŋənɩ ma kə ba she ya na.¹²Gəni kaŋkən na akɔɔ afaŋa agʋlɔ ashee barɛ ba nyɩʋ nbadee ba da ʋnyccalan na cə ɩwaralaŋma. ¹³Na ba kɔɔ apɩ atɩ lə ashee basaaka, ba ni mɩnyaŋʋ kəba shee ɩja acəŋə na.¹⁴Ʋboŋʋnɩ na akɔɔ afaŋa agʋlɔ a shee aba kəŋja təb nʋdən bade ba səna jɩʋjɩʋ na anabor na pɩ ba gɩfolu gɩ kaŋkəra, na ba gifolu gɩtərətərə ka, adʋ waa kəba shee nbadee baŋə ʋŋənʋ adʋwoma ɩjana. ¹⁵Na akɔɔ lə pɩ waa kʋlamaa acə ndʋlinyan nŋʋni nɩ acə atɩ lə ndi nsono kaa le ashee dʋlinyan aŋʋni. ¹⁶Arɛ ndee ana shee ɩja naa ba mə na na nɩ bʋto a laa ma ataaŋə ndi nsono ama arɛ ndee ka shee ɩja na ma ataa ci.¹⁷Ŋəma maamaaci ka gʋlesʋra ngʋdee gʋnʋgʋkʋn nbadee ba nəba shee ɩja ma batəba naa kərə aŋʋro ɩbɔ nɔ na amʋyɩ ada, naba təba naa lə gɩkərə gɩfoli. ¹⁸Ba təba naa ri ibu: baa badʋ ʋləmə ŋʋce kʋja bʋtonɩ ashe pɩ kəbanyəm aci na. Batəba naatər anyɛ ba shɛ dɛka laŋ naa bana ŋə səʋci.¹⁹Ndi yar alə pɩgən boŋo ma na abodo Alaŋ naa asə Gaja ka gʋnyɩ sonolaŋ. ²⁰Na bacə atɩ na lə Gaja kaale bʋdu bʋŋʋnɩ ndiyar ade tɩle na pɩ ntəma bʋkɔɔ bana lɔ maɩde tɩlee na maa maaci a na kʋnpɩ ma.

Luke

Chapter 1

¹Gטnaƞa gטɖən Bɛnɛ tuutuuma balee koƞkaani aƞɔn alesטna ibטƞa alee atigicuca ma, ²Ðaa mbaɖee balee səniya baja kpaakpaa טsəbט ni ma, naa bapna galei gaɖe kə ba təƞleeja ma. ³Galaƞ na, amט gboo ƞƞə waa lcəm waa ma yɛɛji kaɖeiɖei ɖaa gasəba ma. Aƞɔn ji ɖaa gatəƞɔ ma ashee aki. Teofil soƞsono. ⁴Nti yɛɛ waa ayɔ טcnu ɖe טcam ma ka afaa ni.⁵Nkele nɖee Henoɖu aji giyani juɖee ni ma. Asana laaja nɖe ba na yiɖa waa sakani, aɖe lee basana laaja Abiya abטƞטma ni kanɛ Akan aɖe lee anɔɔ, abטƞטma ni kטsəmprə aƞyiɖa njika waa Eliisabɛti. ⁶babɛnɛ banyiט batəƞə gaja kaƞyi. Nakטngטpɔ ɖeiɖei na mana baƞunii ⁷Ama kəba ƞטn טpi na, aɖטwa Elisabɛti alee aƞטmkɔmɔnɛ na, ba bɛnɛ banyiט baɖe ba ye kpən gipila.⁸טshile טɖǝn sakani alee antǝma nalaa sanaa na shei Gaja, aɖטwaa lcəm nabaƞkulo waa balee ⁹ɖaa ba na lee bagטshile ma. ɖaa bakiɖe alaa ma טni na icəm na ma, waa aba sanaa, sanaa kaɖubaka Gaja kaƞyi. ¹⁰Samaa aƞuni aɖe yiɖe nɖɔƞka na nyiƞə, ga kɔƞkɔƞɔ ngaɖee ni ba laa sanaa tטlaam ma.¹¹Na Gaja ka malaika akul alaƞ ayiɖe sanaa katטlaani kaƞtomo ka gטnyisonolaƞ. ¹²Sakani agifolu gitɔɖɔ ni na asampəna ikpa ni aƞə Malaika ma. ¹³Malaika alə ni na "asampə na ipaa kpaki na, sakani. adטwaa akטnyiƞu טcama. Akaka ataaƞטm טaisono ashee aki, naa aɖט ni n'yiɖa waa Yohanɛ.¹⁴טpiɖe ataa pi na טciƞkənka na טjaƞ asheeki, naa bɛnɛtutuuma bicine itu kən na abטƞטma. ¹⁵aɖטwaa ataa lee anɛ bטmbɔnɔ Gaja kaƞyu, kaa naa nyem bטkana yaa bטkana bטhika na. nƞuno nsoƞsono nturiƞə na ni tɔɔ ɖoo anan aƞcəna ni:¹⁶Anaapala Israɛl bapun tuutuuma ba bט yɛ kɔwa api Gaja sul. ¹⁷Adaa Sara Gaja kaƞyu na ƞƞuro nsono na Elii ikashi, naa api na baya bicine ba bapi laƞ naa api na bapi bicine ba baya laƞ naa apala ifolu ikaƞhna baja bifolu iburo bawɔɖa ofaƞa daa mbaɖee baɖa ɖeiɖei ma, naa acene apɛmpɛƞɛ samaa ashee Gaja."¹⁸Sakari ataba Malaika waa: "Bai na malee ayɔ kuja? aɖטwaa nkpkər gipila boƞo na amaka gboo akpər gipila." ¹⁹Malaika atələ ashee ni waa: "Amט na Gabriɛl, nɖee annayide Gajakaƞyu ma. Batəm amט na mapi ati lə aki galisoƞsono ²⁰Nnyimə aa, טtaapəra gaciטatɔ, kaa kɔɔ asəra alə bטlei na Hali טshile nɖee gטlesטra gטde gטlee ma. Aɖטwaa ka shee ya ambטlei bטnibטtilee kalטwatט ma na."²¹samaa aɖe kpa biti ayiɖe na saa Sakari aliƞ sanaa kaɖulaaka ma. ²²ati ɖoo ma, kakɔɔ asəra alə bטlei na, na bati kaashi waa aƞə akɔɖən saraa kaɖulaaka. Na apra gacɔɔtɔ na lə na pi na anyɛ. ²³Antəma kishlie ibon ma, na akəwa ashɛט agaɖu²⁴iti lee ishile inyiט ma, na akan Elisabɛɛti aɖa na ncəna. Aɖeti lugo lugo na agטlɔ hali iƞɔrɔ inטƞ, aɖeti lə wa. ²⁵"Kiɖe ma bטkɔi Gaja galee ashee amט ma, akəu ginyine amalaƞ naa alaa bטkɔi bט na kana aamט gicifala bɛnɛ bagicuca ma."²⁶Nkelei ancəna nwəɖa iƞɔnɔ ikoloƞ ma. Na Gaja atəm Malaika Gabriɛl Galilee ka mpa Naasarɛti ni, ²⁷Ashee טpigii kəma yɔ טsono na sul. Aɖe waɖa akɔbi bati ni waa Josɛfט, aɖe lee Ðaafiɖə abטƞטma ni karɛ. טpidii ɖe ayiɖa ijika waa Marii ²⁸Malaika akpa agaɖu naa alə ni waa:"yiɖe n'טciƞkənka aki nɖee Gaja gashee gטjɔɔ ma, ikoyar aɖa akasu." ²⁹Arəƞə gəƞ ma, ikpa ni biti, na ataba waa maƞja nsala nji gaƞ kaashi ajikawaabai.³⁰Malaika a lə ni waa: "Asampəna ipaa kpa akina Marii, aɖטwaa טƞɔ gטjɔɔ Gaja Sul. ³¹Kiɖe atiya, טtaaɖa na ncəna aƞטm טpi טsoro naa aɖטni n'yiɖa waa Yeesu. ³²Ataa lee arɛbטmbɔnɔ, naa yiɖa ni waa nɖee aɖa, alaƞ ma טpur. lkoyan Gaja anaa ashee ni ayar bטmbɔnɔ aƞyaniboi. ³³Anaa ji giyam Jakɔbט agafala gaƞuuni laƞ na agiyari ka giwaɖa טbon ayɔna"³⁴"Bai na gטlesטra gטɖe gטlee aɖטwaa ɖטwa kəma yɔ טsoro na?." ³⁵Malaika atələ ashee ni waa:"ƞƞuro nsoƞsono ntiƞrəgɔ akalaƞ naa Gaja kikashi itu siט aki gaƞa na טpi nɖee aƞטm ma, alee ciriciri kupi, naa ba naa yiɖa ni waa Gaja טpur.³⁶Elisabɛti akəbטƞטma ni karɛ טni gboo aɖa na ncəna agipua ni aƞɔrɔkoloƞtaja anookama aɖe ndee alee aƞטimkɔmɔrɛ ma. ³⁷Aɖטwaa akɔɖənimana Gaja kəga səra alee na ma." ³⁸Na Marii alə waa: " nlèe lkoyar atəmleeja na, iƞunii ilee amaaye ni ɖaa טlə ma!" Na Malaika atɔbɔ asul.³⁹Kalטwaa ɖe, na Marii akɔטku ace Juɖee kabטnט laƞ kampa nɖəni nɖa gatəna ni ma. ⁴⁰Na akpa Sakari agafala ni asala Elisabɛti. ⁴¹Elisabɛti amanarəƞə Marii ansalama n'טpi asheט ancəna ni, na ƞƞro nsoƞsono nriƞə ni.⁴²Na akuro n'טwələ טbטmbɔnɔ: Baɖט aki aləbarka basəmprə ba gi cuca, na טpi nɖee aɖa akiƞcəna ni ma, alee aləbarka kטpiט ⁴³Bai na ipi ashee amט waa amט nɖnsonoyar nar ajeɖe amט? ⁴⁴aɖטwaa akטwələ kansala nshikpa agטtɔ ni ma, n'טpi aɖa amטncəna ni ma, asəba טjaƞ ⁴⁵Kטsh'ɛkט'shɛ ashee nɖee ashee ya ma, aɖטwaa bטlei mbטɖee ikoyar alə ashee ni ma, bט ti bט lee⁴⁶Na Marii alə waa: Amטƞuro nti kטma ikoyar, ⁴⁷Na aƞgasiƞə gati jaƞ na aja ama fטraka.⁴⁸Adטwaa akɔט gi nyine amalaƞ amט nɖee nlee atəmleeja. Tɔɔ na n nyimə na ce nace bati ba naa lə amט waa kטshɛ kטshɛ. ⁴⁹Aɖטwaa ikashi iƞuniiyar alee alesטra iƞərə ashee amט. Aƞyiɖa nɖa ciri ciri.⁵⁰ishɛi iƞəka ibɔlɔ ashee mbaɖee ba na cu ni bטja bטja. ⁵¹Afaƞa agטnyɛ kikashi naa akə mbaɖee bawəɖa iciƞbɔnɔ bafaƞa balɔ ma, aram atən.⁵²Apikil ikashi baja ba sə bayar baidaƞ ma, abəɖa atən, naa ataa mbaɖe ba na buro balɔ ma alaƞ ⁵³Mbaɖee akɔmɔ ina kə pi ma. asheepi ayɔkɔ uƞənə naa akərə bataƞja anyɛ ikɔnɔ⁵⁴ataa alige ishɛi iƞəka awəɖa ma, na api ati nina atəmleeja Israɛl, ⁵⁵Ðaa alɔ ashee atibaya Abraham na abטƞטma nace nace.⁵⁶Na Marii a ɖa Elisabɛti sul Hali iƞɔrɔ iriט. Naa aye kəwa a guɖu. ⁵⁷Elisabɛti a bטƞטma kטshile טkpa ma, na aƞטm טpisoro. ⁵⁸Bawor na abטƞטma ba rəƞə waa ikayar afaƞa ni agטnyɛ alee ni gטjɔɔ ma, na ba kaƞa na ni ajaƞ⁵⁹טshile ganaana kטja na ba wala na yɛɛ bapɛƞɛ טpi ma, na ba tɔɔ טpi ayar aƞyiɖa aɖט טpi waa Sakari. ⁶⁰Na טpi nar alə waa: "Alə, aƞyiɖa njika waa Yohanɛsi". ⁶¹Na ba lɛ ni waa: טɖən ka ji gaƞ akəbטƞma ni na.⁶²Na afala טpiyar gטnyɛ ataba ni waa n yiɖa mpaƞa nji a na yɛɛ ba yiɖa טpi. ⁶³Na Sakari ataba kpalaki ba na ƞɔn ilaƞma, na aƞɔn: waa aƞyiɖa n ji gəƞ Yohanɛsi. Na baƞuni bakpa biti.⁶⁴kpaari aganɔ ga tine, agiɖa, nasəba bטliləka na ɖט Gaja alibarka. ⁶⁵Asampəna ikpa mbaɖee ba ɖa asərpikal ma, na juɖee ka bטnט laƞ kpataa kə ba ja. Ba ɖe bati lə galeiga ɖe. ⁶⁶Mbaɖee ba shi rənə galei gaɖe ma, baɖט ji bi cine ni na lə waa: Mטnט טpiɖe a naa ti pra? ikoyar agטnyɛ gטɖa asul.⁶⁷Na ƞƞuro nsoƞsono nriƞə טpi ɖe ayar Sakari, na a səba na lə aƞnabi ma na ba bט lei, na lə waa: ⁶⁸"Aləbarka ashee ikoyar, Israɛl a Gaja, ɖaa ajeɖe a samaa na ashi ni alam atən,⁶⁹Atam afטraka abטmbɔnɔ, atəƞleeja Ðaafiɖ a gafala ni. ⁷⁰Ðaa ɖooɖooɖon abטƞa alə na abataƞleeja aƞnabi ciri ciri ka baja ba bט nɔ ma, ⁷¹Afטraka nɖee a na alaa atט ata ibɛnɛ na mbaɖee ba ƞo atט ma ba nyɛ ni!⁷²Gaƞci afaƞa agטjɔɔ ashee atibaya, naa alige a ciri ciri kalikawili laƞ. ⁷³Ðaa טcam namo nɖee abטƞa acam nama ashee ataya Abraham ma, ⁷⁴Waa ataa pala nkələ' giɖoo atibɛrɛ ma na banyɛ ma na banyɛ ni ma. gilee ni bɔɔta asampəna ipaa ɖaa na. ⁷⁵Gi Sara ɖaciri ciri kaasana na ɖei ɖei aƞyu ataaye ni baa njəƞ.⁷⁶Aki spiki ba tɔ ba yiɖaki waa nɖee aɖa alaƞ ma: a Anabi Aɖטwaa טtaatɔnɔ ikoyar aƞyi na pɛmpɛƞɛ inyiƞca, ⁷⁷Naa ishee asamaa ayɔ nɖisono na ambɔnɔ kטtəɖu,⁷⁸Atukoyar ishɛiƞəka kaləbanka, a jeɖe atט ɖaa טshile טna ɖoo alaƞ ma, ⁷⁹Akaɖa mbaɖee ba sə bטce kaƞkomo ni ma, Naa atəƞə ata naƞa fɛɛ kטnyiƞca laƞ."⁸⁰טpi aɖe ati kpər akaƞkər ƞƞuro nsoƞsono nɖe nɖa na ni. Aɖe ɖe ɖa טtenu ni hali טshilee aɖoo asaƞa agטlɔ Israɛl asamaa ma.

Chapter 2

¹Sesari ogusto akələ' na ashee ganɔ waa batטr bɛrɛ mbaɖee Roma kəbaja ba na kpashɛ ma. ²טtטn טsəbaka ɖe, טlee nkələ' kininiusi aji gigomina sirii ma. ³Baaƞa aɖe, ti ce a mpà ni batטr ni.⁴Josɛfu gboo ace Nasarɛti Galilee yuɖee, Ðafiɖi a mpa' ni ba yida waa Bɛtɛtɛhɛm ma, Aɖuwaa alee Ðafiɖi a gafala na a bטƞטma ni kanɛ na, ⁵Na a ce waa ba tטr ni a ɖe nna akɔbi Maru, aɖe ɖa na ncəna.⁶Ba ɖa nkəƞ ma, na abטƞטma kטshile טkpa. ⁷Na aƞטm טpisoro, טpur asəbaka, na aper ni akisa aɖט ni gטbɔrisara ni, aɖטwɖ gaɖu gamana ashee pi.⁸Kagטsaט gטɖe babɔripaƞaja baɖe baɖo lwara laƞ gijibɔƞɔ na tטƞa bibɔrifɔ; ⁹ikɔyar amabika akul balaƞ na Gaja k'טkmט טkaɖi nkomo asərpi aka; Na asampəna ikpapi.¹⁰Na Malaika aləpi wa:" Asampəna ipaakpa anyiƞ na, mpipi malə anyiƞ galisoƞsono ngaɖee gapala samaa aƞunii טcine טkər ma. ¹¹טrɔƞɖe baƞטm nɖinsonoyar ¹²Ðafiɖi ampa' ni Ðaailee na ayɔ ni ma; itu ƞə טpifɔli bapar ni akisa aɖט ni gטbɔrisara ni ma."¹³Kpaar na Malaika mana tuutuuma bapi atipele na saaka isɔɔja pi gəƞ baɖe ba ti kטma Gaja na lə waa: ¹⁴"טkטmט טtɔ Gaja sul alaƞ, na fɛɛ kטsəט טda atən a shee bɛrɛi asɔlɔ."¹⁵Malaika mana bakəna ashɛט alaƞ boƞo ma. na babɔripaja ba lə bawor waai Gice ma Bɛtɛlɛhɛm ati ƞə bטkɔi bטpi ma, bטkɔi ikoyar afaƞaatט giyɔ ma." ¹⁶Na ba kəטku ace nkəƞ bakpa ma, naa aƞə Marii na Josɛfט, aƞə טpifɔli aɖe ɖa gטbɔrisara ni.¹⁷Ba ƞə ni ma, na ba lə ɖaa bטkɔi ba lə pi טpiɖe aga lei ma. ¹⁸Mbaɖee baɖa baɖo nkaƞ arəƞə maamaaci ɖaa babɔripaƞaja ba na lə ma. ¹⁹Marii alugo bטƞunii na lige bט טcine ni. ²⁰Kaƞkəm na babɔripaƞaja ba kəwa ashɛט na kטma Gaja na sheeshee ni, ɖaa alesטra iƞuni nɖee ba raƞə naa aƞə ɖaa ba lə pi ma.²¹טshile, ganaana טpi טpɛƞט kטshile טkpa ma, na badט ni nyi ɖa waa Yeesu, nyiɖa nɖee Malaika acee fapi naa ka gטna gטye aɖa na ncəna ma.²²Aɖoo bטƞטma kajiwa ni ma, ɖaa musa a ƞɔn a gטpɔ ni ma, Josɛfט na Marii ba tɔɔ טpi ace Yerusalɛm, bafaƞa ni ikoyar ²³Bakטn ka ɖei ɖei ɖaa ikoyan aƞɔn gטpɔ ni ma: Bapi basono basəbaka ba nə ba lee ikoyar. ²⁴Naa a laa Sarra kparkoko banyi na uikuku banyi, ɖaa ba ƞɔn ji ikoyan agטpo ni ma.²⁵טsoro dɔn a ɖe ɖa Yerusalɛm ba ti yiɖa ni waa sime". Aɖe lee ɖei ɖei karɛ atəƞə, a ɖe ti saa Israɛl anyinekoshɛn, ƞƞuro nsoƞsono nɖe nɖa na ni. ²⁶ƞƞuro nsoƞno ncee alə ni waa kaa ka na ci na a taa ƞə kristo afaƞaka.²⁷ƞƞuro nsoƞsono nce na ni טnyiƞu kaafala ni. Yeesu a baja ba toƞo ni akpa na yɛɛ ba lee gטshile ashee ni ɖaa ba ƞɔn gטpɔ ni ma, ²⁸Na simeɔɔ acam ni a nyɛni, adט Gaja aləbarka, na lə waa: ²⁹Ikoyar, nnyəmə, טtaasəra apala akatəmleeja ace ati ƞטra fɛɛ, ɖaa akaalei ga lə ma.³⁰Aɖטwaa a minyine iƞə nɖi nsono טtəm ma. ³¹Nɖi nsono nɖee טkpeɖe ashee isamaa baƞunii ma, ³²fitila nɖee akaɖa isamaa ma, na Israɛl aka samaa טkטmט.³³Ayar na nar baɖe ba ti jɛlɛ bטlei i ba na lə טpi ɖe laƞ ma. ³⁴Simeɔɔ aɖט pi aləbarka, naa alə Marii טpi nar: "טpi nɖe bapi nani na, naa tuutuuma bafəɖa tuutuum a bayiɖe alaƞ Israɛl ni, naa ifaƞa bɛrɛ bakpa ntərətərə, ³⁵Akulopi gapɔɔ gati gaciɖa akiƞuro, naa afaƞa tuutuuma ifərə icine ni ma itine."³⁶Anabi טsəmprə bati yiɖa ni waa Aani fanuel טpur, Asɛn abטƞטma ni. Aɖe kpən gipila. Aɖena טkun ba tɔɔ bawor gipigii ni ma bטja kulumi naye pra טkoƞka: ³⁷Aɖa gikoƞka ni hali bטja ishinan na bטnan, kətəbə טnyiƞu kaafala ni na aɖeti lee Gaja kantəma gishilekɔnɔ na gijibɔƞɔ na kטrganɔ na nyiƞə. ³⁸טni gboo akpa nkəƞ kaseeɖe ma na akטma Gaja na lə Yeesu agalei na shee mbaɖee ba na saa yenu alɛm aɖoo nawiya ni ma.³⁹Nkələ nɖee balee bטkɔi baƞɔn ikoyan agטpɔ ni aboƞofee ma, na bakɔkɔ ashɛɖu Nasarɛti Galilee ni. ⁴⁰טpi aɖe tikpən awəɖa טyɔט Gaja kagטjɔɔ gטɖe gטɖa na ni.⁴¹Baa gaja gapaƞaji Yeesu abaja bati ce Yerusalɛm na ji paaki kajiƞgaari. ⁴²Nkələ nɖee awəɖa bטja təb-na bטnyiט ma, na akטn pi, ace bagטshile kajiƞgaari. ⁴³Jiƞgaari kishile ibaƞ ma, na bakəwa ashɛט, ama Yeesu alal Yerusalɛm. Ayar na anar kəbayɔ na. ⁴⁴Baɖe ba ti tam waa akטn abasor banashɛט, ma na bakט טnyiƞca טshile טpilimə na yɛɛ yɛɛ ni a basono na abaja bugicuca.⁴⁵Ama, kəbaƞə ni na, na bakɔɔkɔɔ ace Yerusalɛm atiyɛ ni. ⁴⁶טshile טriutaja na baƞə ni aɖe sə bafaƞaka bagicuca naɖט pi gטto na taba pi bטlei. ⁴⁷Mbaɖe baɖט ni gטtɔ ma, ilee pi maawaaci agטfaƞ a na mbuye nɖee ana shee ma.⁴⁸Abaja baƞa ni ma, nukpa pi biti, na anar ataba ni waa: Api, bailaƞ na טsana naatט gəƞ? Kiɖetiya amטƞna a kawɛ giyɛɛ yɛɛ atטcine טpiɛ ⁴⁹Na alə pi waa: Mטleeka ina yɛɛyɛɛmט? kiyɔwaa isəmma lee amawɛ antəma aa? ⁵⁰Ama kəbati kaashi ngaɖee a na lə pi ma na.⁵¹Na akטn pi ba rgə ace Naarɛti, aɖe ti buro agטlɔ baƞyii. Na anan alugo bטƞunii טcine ni ⁵²Yeesu טyɔט טɖe ti pele, aɖe ti kpən, Gaja kagטjɔɔ gטɖa na ni. Gaja na bɛnɛ bicine ikən na ni.

Chapter 3

¹Tiberiyasɩ agaja bəb n'ɩnʋntaja nɩ a lee room kabʋtəŋyarɩkulo Baya ma, na Pɔnsɩ Pilaatɩ a lee Nɖiyar ashee yuɖee kʋtənla, Herooɖɩ Antɩpaasɩ a toŋo Galilee kʋtənla, Filiipu, Herooɖi Antɩpaasɩ ʋŋono, a toŋo Ituree na Trakonii kɩtənla na Lisaniyɔɔsɩ a toŋo Abilɛɛn kʋtənla. ²Basaraalaja babטmbɔnɔ aani na kayiifט ba nkələ, Gaja galə na Yohanɛsi Sakari טpur טteruni³Na ace apa nɖee iɖa akטn yurɖɛɛ ma, na lə pi waa: fטba ma anyinalesטna batɛgɛ anyiƞ bטto naa iƞə anyibɔnɔ kטtəɖu.⁴Ðaa baƞɔn Anabi isayee agטbɔ ni ma: Akטlka טwələ טti ce טteru ni pɛmpɛƞɛ ma afaƞaka טnyiƞca təƞətəƞə maט.⁵təkrə ma inyica iƞunii, abטnu na bטtəƞtəƞi bטram atan, təƞə ma nɖee ikoɖo koɖo ma, inyiƞca nɖee waɖo atala ma, ɖimo i. ⁶Naa baaƞa aƞə nɖisono Gaja sul.⁷Yohanɛsi aɖe ti lə samaa api asul ana tɛgɛpi bטto ma, waa: Mpɛre kabטsheimebaja aƞafaƞaka anyiƞ wa icuu טnyana טtטma.⁸ƞטm ma ipi nɖee inafaƞa waa ifטba nɖawa ma pɔɔ ma lə anyinalɔ waa:⁹Nfalט nɖa ayo kakəmə boƞo: Ayo nɖee ki na ƞטm ipi isoƞsono na ma, bati ba sɔi abəɖa טtonu ni.¹⁰Samaa ataba ni, waa: Gəƞ ma bai na gilee ¹¹Na abuye pi waa: arɛ i awəɖa toko banyiט ma ashee nɖee kawəɖa na ma, טɖɔƞkɔnɔ, nɖee awəɖa טjiט ma, alee gəƞ.¹²Mbaɖee ba na cam lampoo ma, ba ce asul atɛgɛ pi bטto, naa ataba ni waa: טƞono bai na atט gilee? ¹³Na alə pi waa: Paa ma cam aɖə ɖaa balɔ anyiƞ ma na.¹⁴Lɛɔja gboo bataba ni waa: Atט ni, bai na gilee na atələ ashee pi waa: Paa ma lee טɖən tilashi aprə ayɔkɔ na, bטkɔ ba na səla anyiƞ ma, ifana.¹⁵Ðaa samaa ace na saa ma, baɖe ba ti taba bicine waa Yahana ka shilee Kristo ao? ¹⁶Na Yohana alə baƞunii waa, amט, n məna a nyin bטto, Ama טɖən atט, nɖee awəɖa iko a wu a mט, kə ma səm ma kur atən akטɖa a nkɔɖɔkɔɖɔ kטtɔ na. טni a taa məna a nyin na ƞƞuro nsoƞsono na טtonu.¹⁷Atoƞo iƞumka a gטnyɛ ni naƞum a laa ipi aɖט gטwטloƞa ni, ama ataa tiw aƞɔ טtonu nɖee kט na ci na ma ni.¹⁸Ðaa Yohana alə laabaarט asoƞsono na ɖט pi ikashi ma na gəƞ. ¹⁹Yohana abla na Erooɖu tetraaki apan kar Eroɖiaɖi laƞ na alesטra ibɔnɔ nɖee alee ma. ²⁰Wa akɔɔ a pele ifɔli, ari Yohana aɖט sarkani.²¹Ðaa samaa ace Yohana a məna pi bטto ma Yeesu gboo a ce Yohana a məna ni bטto: Nkələ n dee Yeesu a ɖoo bטto ni ma, na nɖəla ntine. ²²ƞƞuro nsoƞsono nrgə alaƞ ɖaa alikuku ma. N'טwələ ɖən טɖoo na alaƞ waa: Aki na ampi asɔlɔka: Nɖט aki nni ni amטcinsɔlɔka.²³Yeesu awəɖa bטja akoo natəh ma, na a səba 'antəma ɖaa ba tam waa ayar na Josɛfט a yar na Heeli, ²⁴Heli yar na Mataati, Mataati ayar na lefi, lefi ayar na Mɛlkii, ayar na yanayi, yanayi ayar na Josɛfט,²⁵Josɛfט ayar na Matatiasi, Matatiasi ayar na Amasu, Amosu ayan na Nahum, Nahum ayar na Eslii, Eslii ayar na Nagayii ²⁶Nagayii ayar na Maati, Maati ayar na Matatiasi, Matatiasi ayar na Semeini, semeini a yar na Yosɛki, Yosɛki a yar na Yoɖa²⁷Yoɖa yar na Yoanan yar na Resaa a yar na Sorobabɛli, sorobabɛli a yar na Salatiɛli, a yar na Nerii, ²⁸Nerii a yar na Mɛlsshii a yar na Aɖii, Aɖii a yar na kosam, kasam a yar Elmaɖam, Elmaɖam a yar na Eri. ²⁹Eri a yar na Yeesu, Yeesu a Yar na Eliesɛr, Eliesɛn a yar na Jorim, Jorim a yar na Matati, a yar na lefii³⁰Lefii a yar na simeɔɔ, simeɔɔ a yar na yar na Yuɖa, Yuɖa a yar na Josɛfט, Josɛph a yar na Jonam, a yar na Eliakim, ³¹Eliakim a yar na Melea, Melea a yar na Mena, Mena ayar na Matataa, Matataa a yar na Ðafiɖ a yar na ³²Isayii, Isayii a yar na Jobɛɖi, Jobɛɖi a yar na Boosu, Boosu a yar na Salmɔɔ, Salmɔɔ a yar na Naasɔɔ,³³Nasɔɔ a yar na Aminaɖaabט, aminaɖaabט a yar na Aɖimin, Aɖimin a yar na Annii, Annii a yar na Esromט Esromט a yar na fanɛɛsi, farɛɛsi a yar na Yuɖa, ³⁴Yuɖa a yar na Yaakubu, Yaakubu a yar na Isaaka, Isaaka a yar na Abraham, Abraham a yar na Taraa, Traa a yar na Nakɔɔ, ³⁵Nakɔɔ a yar na Seruusha, Serrushi a yar na Ragoo, Ragoo a yar na felɛki, felɛki a yar na Ebɛr, Ebɛr a yar na Sala,³⁶Sala a yar na kayinam, kayinam a yar na Arfakisaɖi, Arfakisaɖi a yar na sɛɛm, sɛɛm a yar na Nahum, Nuhum a yar na Lamɛɛshi, ³⁷Lamɛɛshi ayar na yar na Matusala, Matusala a yar Enɔɔki, Enɔɔki a yar na Jarɛɖi, Jarɛɖi a yar na Maleleel, Maleleel a yar na Kayinani, ³⁸Kayinani a yar na Enɔɔsט, Enɔɔsט a yar na Sɛɛti, Sɛɛti a yar na AÐam, AÐam Gaja טpur

Chapter 4

¹ƞƞuro nsoƞsono nriƞə Yeesu, aɖoo na yurɖɛɛ a toƞo ni a ce na טteru ni ²Ka ji טjiט na Hali ishile ishinyiט, na sheetaani atטƞa ni. Kishile ifəl ma, na akɔmɔikpa ni.³Na sheetaani a lə ni waa: "ta ji waa a ki na Gaja טpur, lə ntala nɖe mpra boɖo boɖa." ⁴Jeesa abue ni waa: "baƞɔn waa ki lee טjiט kanɖən ɖən ט na shee arɛ ƞƞuro na⁵Na sheetaani a taa ni alaƞ, afaƞa ni ɖulinya ka bטyarifala bטƞunii kpaari. ⁶Naa a ləni waa: "Ntəma shee a ki bטyarifala bטɖ k'iko na kטkטmט, aɖטwaa amט na ba shee; ntəma sheee nɖee nsɔlɔ ma. ⁷Galaƞ ט ta cəm atən amטyu, iƞunii itu lee aki ja.⁸Na Yeesu a tələ a shee ni waa: "Baƞɔn waa, "ikoyar Gaja a nɖənɖən koƞ na akטma, a lee ni bɔɔta."⁹sheetaani atɔɔ ni a ce na Yerusalɛm, atər ni טnyiƞu kaafala gabטmbɔnɔ kanɖi laƞa lə ni waa: "ita ji waa טlee Gaja טpur, ta ajim atən: aɖטwaa ba ƞɔn waa ¹⁰Ataashe ganɔ i Malaika ma na basaa a ki a təƞə. ¹¹Na banyɛ naa akטkei ט paa ti ka ntala nɖən na.¹²Na Yeesu atəla ashee ni waa: "ba ƞɔn waa Kagbɛɖɔ atטƞa ikoyar Gaja na. ¹³Sheetaani atטƞa ni bטyɛ bטyɛ ma, na a bɔagטlɔ a liƞ na ni nai. Titre Yeesu a səba a ntəma Galilee.¹⁴ƞƞuro nsoƞsono kikashi irəƞə na Yeesu, na akəwa a ce Galilee, ayiɖa nɖe nti ce, baɖe ba ti lə na sar na bטtəna. ¹⁵Aɖe ti cere bɛrɛ sinagɔɔg ni, baɖe ba ti kטma titre Awasu kט Nasarɛti nkəƞ kəbaja kə ba shee ni ija na¹⁶Ace Nasarɛti gaɖuu ba toƞo ni a kpər ma, ɖaa a na lee ma, akpa ,sikagɔɔgi ni Saaba k'טshile. Na a ta ayiɖelaƞ na yɛɛ a tטr gטbɔ, ¹⁷Na ba shee ni Anabi isayee a gטbɔ. A tinekט ma, na a ƞə gaɖuu ba ƞɔn. Waa¹⁸Ikoyar aƞƞuro nɖa n'amט, aɖטwaa a laa amט waa ma lə laaabaarט asoƞsono kaalei a shee bashɛɛrɛ, A təm amט waa ma shee mbaɖee bi cene ipiɛ ma, טciƞkərka, naa akטɖe mbaɖee bטkטr pi ma alam atən, naa bafɔnɔrɛ binyine itine, na mbaɖee i wu pi ma, baɖa fɛɛ. ¹⁹Naa a lə gaja ngaɖe ikoyar a gטjoɔ gטpi a shee baaƞa ma.²⁰Kankəm na asiט gטbɔ na akɔɔ na kט a shee atəƞleeja, naa a sə a tən. Mbaɖee baɖa Sinagɔɔgə ni ma, ba cəpra ba bטyɛ atəƞə a laƞ na kiɖe ni. ²¹Nkəƞ na a səba na lə na shee pi waa: טrɔƞ טƞɔn kaalei gaɖe irəƞə ma, galee ²²Baƞunii baɖe ba ti laa səriya na shee ni iɖe kpa pi maa maa ci, gטjɔɔ ka bטlei bט ɖe bט ti ɖoo anɔɔ, baɖe bati lə waa: kilee Josɛfט טpur na gəƞ aa?²³Yeesu a lə pi waa: "Biti a paa ɖa na, itu kטɖa טkiט kaalei ƞgaɖe: "Logotora, kiɖe a kטטlɔ a kulopi, kokoo itulə amט waa: lee ɖaa waa ma a kəbטƞטma ni, bטkɔi girəƞ waa טlee iƞunii Kapɛrnahum ma. ²⁴Ama, na akɔɔ apele waa, nti lə anyiƞ. ija, Anabi ɖən mana ba cam ni abטƞטma ni ma.²⁵Nti lə a nyiƞ ija: Bakoƞka tuutuuma ba bטƞa aɖa Israɛl, Elii aƞkələ, saa nɖee nɖila nrim bטja bטriט niƞɔrɔ ikoloƞ naa gakɔƞja ga rgə atən ma; ²⁶nakama kə ba lə Elii a ce ati ɖa bטɖən sul na, na kilee טsəmprə טkoƞka aɖa sarɛpitaa siɖɔn kaatəna ni ma na. ²⁷Acəƞə Balanɖija tuutuuma ba bטƞaɖa Israɛl Anabi Elisee aƞkələ, ama bטɖən a lanɖima ki kaɖa na, na ki lee Namaa Asirii kaja na.²⁸ƞkələi ba rəƞə bטlei bטɖe Sinagɔɔgɔ ni ma n'טnyana טkpa pi paa. ²⁹Na ba ta a yiɖe laƞ a kərə ni bampa ni atutur ni ace na gטbטnט ngטɖee laƞ ba cə bampa ma, na yɛɛ batutur abəɖa atən טworkɔ ni. ³⁰Ama Yeesu a sukul bifɔɔ ni afɔl a pala pi. Yeesu ada Kapɛrnahumu, טceru Sinagɔɔgɔ ni, ƞƞuro mbɔnɔyar aƞə alaafiya, simɔɔ akar anar, na banyטƞkטja. Yeesu ace Galilee ka bטɖu bטɖən.³¹Ace Kapɛrnahum Galilee kampa ni, naa acere bɛrɛ Sabaa kushile. ³²'טcru טkpa pi biti: aɖטwa ana lə lə na kpashɛ³³Sinagɔɔgɔ ɖe ni טsoro ɖən ɖe ɖa nkəƞ ƞƞuro mbɔnɔ nɖe ɖa na ni, na akuro n'טwələ טbטmbɔnɔ: ³⁴Yee Gapaƞa ji ט na yɛɛ na tט Yeesu Nasarɛti kaja? טpi pi alii na atט. Nyɔ gטrissטra i טlee ma: Gaja ciri ciri aja.³⁵Na Yeesu a naashi ƞƞuro mbɔnɔ waa: "Pɔɔ akaanɔ naa ɖoo טsoro ɖe laƞ.' ƞƞuro mbɔnɔ mbəɖa טsoro ɖe atən samaa ba gi cuca aɖoo kiƞlee ni mbɔnɔ na. ³⁶Asampɔna ikpa baƞunii, baɖe ba ti lə bawor waa: 'Ma jo galei ji gəi ji gəƞ? A ti kpachɛ aƞƞuro ibɔnɔ nikashi iɖe ti ɖoo." ³⁷Baɖe ba ti lə Yeesu agalei na sər na bטɖu³⁸A ɖoo Sinagɔɔgɔ ni ma, na akpa simɔɔ agafala ni. Gטshile Gטkaƞkra gטɖe gטɖe gטɖa na Simɔɔ akar nar. Na ba nyiƞə ni afטra pi. ³⁹Akim a səb na ni ma, naa a naashɛɛ gטshile, na gטshile gט ɖoo a laƞ kpaari na a ta ayiɖe, a lee ntəma a shee pi.⁴⁰טshile טfəɖa ma, mbaɖee ba wəɖa banyטkטja na ishɛɖט asura sטra ma, baƞunii ba pi na pi aɖe tər a nyɛ balaƞ a kaɖa bishɛɖט. ⁴¹Aƞƞuro ibɔnɔ iɖe ti ɖoo bɛrɛ tuutuuma laƞ na lə waa: "A ki na Gaja טpur." Na a naashɛ aƞƞuro ibɔnɔ ɖe ka palai ilə na, aɖטwa iyɔ waa טni na Kristo.⁴²Gaja gakטɖa ma, na aɖoo ace gaɖuu טɖən kaɖa na ma. Samaa tuutuuma aɖe ti yɛɛ yɛɛ ni, hali ati kpa gaɖu i aɖa ma, baɖe ba ti ba ti yɛɛ bati ni basul, a paa kɔɔ atə bə na. ⁴³Ama na a lə pi waa: "isəm ma lə Gaja kaayarifala ka laabaarט asoƞsono a shee apà Isaaka: Aɖטwaa galaƞna batəm amט." ⁴⁴Aɖeti lee Waasu Galilee ki Sinagɔɔgə mana ni.

Chapter 5

¹Maamaci kabטfili bטrika na yeesu abakəmja beriט k'טyiɖט טshile ɖən Yeesu a yiɖe Genesarɛti kaƞgbagəma kaanɔ samaa ɖe ti nטn ni na yɛɛ a rəƞə gaja kaalei, ²Na aƞə ayifai inyiט ƞgbaƞgəma bטfilikəja baɖe ba rgə na fטga baraט. ³Na a boɖo Simɔɔ a ƞja ni na anyiyə ni a tutur nyifoi bטto ni a liƞ na nprəƞsəmə. Na asə ncən na cene samaa.⁴A lə bטlei a boƞo ma, na a lə simɔɔ waa: "kəm a ce gaɖuloƞka bטto ni a kəט gטraט ari bטfili". ⁵Na Simɔɔ a tələ a shee ni waa: "טƞono, gi lee ntəma gijibɔƞɔ giƞunii kuri akɔɖən na: Ama ɖaa טlə ma ntəma kəט gטraט. ⁶A kəט gטraט ma, naa ari bטfili tuutuuma hali gטraט gט pi ti na rטma rטma. ⁷Na bafala ba basoro baɖa n'yifoi nsaaka ni ba pi a ti kaƞana pi. na ba pi a laa bטfili ariƞə ayifoi inyiט hali, i pi ti na miɛ bטto ni.⁸Simɔɔ piɛri a ƞə gəƞə ma, na acəm akəwə laƞ Yeesu aƞyii naa alə ni waa ikoyar, bɔ akטטlɔ a liƞ namט, aɖטwaa mbɔnɔya namט. ⁹Aɖטwaa asampəna ikpa ni aɖe nna abasoro bטfili tuutuuma ba ri ma laƞ. ¹⁰Ba lee baɖɔƞkɔnɔ pi Yakuba Yohana, Sebeɖe bapur pi gəƞ na ba man na lee ntəma na simɔɔ:"Na Yeesu a lə simɔɔ waa Asampəna i paa kpa a ki na; Nnyə bɛnɛ pi טnaa naa ri ¹¹Ba ɖoo na ayifoi atən ma, naa apala iƞunii a tər aƞkəm.¹²Yeesu akpa mpa nɖən ni ma, טsoro ɖən alaƞdəma kטshɛɖט טɖe siט agטlɔ gטƞunii, aƞə Yeesu ma, na acəm atən ayu anyiƞə ni waa: ataya טtasɔlɔ טtaa səra akaɖa amטshɛɖט maɖa ciri ciri. ¹³Na Yeesu abɔlɔ gטnyɛ, afɔm ni, naa lə waa nsɔlɔ ɖa ciri ciri kpaari na alaƞɖəma ima na ɖoo agטlɔ ni.¹⁴Na alə ni waa, apaa ti lə ashee טɖən na, ama kטla ati faƞa akטטlɔ saraalaaja, naa laa Sara ɖaa Musa aƞɔn ma, naa ilaa səriya ashee pi.¹⁵Aƞyiɖa nɖe nti ce baa ƞka, bɛrɛ Samaa ɖe ti pi na ɖט ni gטtɔ na yɛɛ bishɛɖט ikaɖa. ¹⁶Ama aɖe ti bɔ agטlɔ טpaƞpaƞa gaɖuu טɖən amana ma, na nyiƞGaja.¹⁷טshile ɖən Yeesu a na cere bɛrɛ ma, fariisi kəbaja na gטpɔ kəbafaƞaja baɖoo na a pa a pi Galilee na Yuɖee na yerusalɛm: iko yar ikashi aɖi na Yeesu na kaɖa ishɛɖט.¹⁸Bɛrɛ baɖən baɖe ba toƞo ashɛɖɛka ɖən ca ca laƞ bטɖe bט mən ni, baɖe ba ti yɛɛ gaɖuu ba kul na ma, naa akpa na ni Yeesu aƞyu ma. ¹⁹Ðaa samaa a paƞ kə ba ƞə gaɖuu ba kpa na ma, na ba boɖo nku ka laƞatine gituturi rgə ni na caca Samaa ba gicuca Yeesu aƞyu.²⁰Aƞə טcine nɖee ba wəɖa ma: na Yeesu a lə waa טsoro, ba təɖə ki akimbɔnɔ. ²¹Babɔ ƞɔnja Fariisi kə baja baɖa na faƞa bicine ni na lə waa: Aƞa na nɖe kajarɛ atɔɔ gטlɔ na kpaari na Gaja? aƞa naa Sara a təɖə mbɔnɔ na kilee Gaja na?²²Yeesu a yɔ bafaƞa ni, na ataba pi waa: Afaƞa i paƞa niwəɖa a nyi nifolu ni gəƞ? ²³Gapaƞa gaɖa ka kɛlɛט, ba lə waa: Batəɖə ki a kimbɔnɔ kokoo ba lə waa: Ta ayiɖe alaƞ naa asara? ²⁴Naa iyɔ waa Arɛ טpu awəɖa iko gatə na laƞ waa mbɔnɔ: Na alə ashɛɖɛka waa: n'ti shee aki ganɔ, ta ataa caca ashɛט akaaɖufal.²⁵Kpaari na ama na ta ayiɖe baƞyii, ataa caca nɖee laƞ aɖa ma, naa ashɛט agaɖu akטma Gaja na cee. ²⁶Nile pi biti Baƞunii, baɖe ba ti kטma Gaja: asampəna iɖe kpa pi, baɖe ba ti lə waa: טrɔn gi ƞə maa maa ci. Lefii טyiɖט²⁷Gani kaƞkəm Yeesu adoo ma, na aƞə lampoo yar ba na yiɖa waa Lefii ma, aɖe sə agatəmleeɖu. Na a lə ni waa: tər amטƞkəm. ²⁸Na apala uƞunii naa ata atər aƞkəm.²⁹Lefii a cam ni gisana gishɛbɔ agafala ni, mbaɖee ba na cam lampoo ma tuutuuma na basaaka ba man asə tabiri laƞ. ³⁰Farisi kabaja na babɔƞɔnja baɖa na ƞumoטumo, na lə Yeesu abakəmja waa mטlaƞ na iman na ji טjiט na nyəm na aɖawabɔnɔ baja? ³¹Na Yeesu, abue pi waa: kilee mbaɖe bawəɖa alaafiya ma, ba na Hiɛ logotoro na, ama bashɛɖɛka ³²kə ma pi ashee mbaɖee baɖa ɖeiɖei ma na, ama mbɔnɔ baja.³³Na ba lə ni waa Yohana abakəmja na Fariisikəja ba na kטr ganɔ baa saa a paƞa na, na kəbaja bana. Ji na nyem ³⁴Na a tə lə ashee pi waa: itu səra a lə aƞgo aƞgo abasoro waa bakטr ganɔ nkələ nɖee aƞgo ada ba gi cuca maa? ³⁵Ishile ɖən itט na pi ba ni ba laa aƞgo ma, kishile ɖe ba ti ba kטn ganɔ.³⁶Na akɔɔ kɛɛshi galei gaɖən ashee piwaa: טɖənə ka na fatər ƞkuro nfɔlɔ kaƞkisa apara na ƞƞono na, ata fatən a par na ƞƞono shee ifələ fələ³⁷טɖən ka na ɖט bטkana bטkana bטfɔli gakambo gaƞono ni na, a pala bטkana bטfɔli bטti bט pi gabo a lee a saraט. ³⁸Galaƞ shee baɖט bטfɔli, bטbo bטfɔli ni ³⁹טɖə ka na nyəm bטkana bטƞono naa akɔɔ sɔlɔ bטfɔli na. Ana lə lə waa bטƞona bטcəm a wu bטfɔli.

Chapter 6

¹Sabaa kטshile ɖən ba na yiɖa waa טshile טnyiטtaja ma, Yeesu a paɖa gawara ni nafəl, na a bakəmja ba fɔɖɔ bilee ki pi na nɔɔ nɔɔ na kəט ba nɔɔ naji. ²Fariisi kəbaja ba lə pi waa: Mטlee ka inalee bטkɔi kishee ganɔ waa ba lee Sabaa kטshile na ma gəƞ?³Na Yeesu a tə lə a shee pi waa: ki tur galei gaɖe Ðafiɖi a lee ma, nkələ akɔmɔ ikpa ni a ɖəna a baja: ⁴A kpa Gaja kaafala ni, a tɔɔ iboɖo boɖo ba laa saraa a shee Gaja ma aji, na ashee mbaɖee ba tər aƞkəm ma, ama ki shee ganɔ טɖən aji na, basaraalaja ba sim ka ba ji. ⁵Na a lə pi waa: "Arɛ טpur a lee ka sabaa kanɖiyar."⁶Sabaa kטsshile טfɔli, Yeesa akpa sinagɔɔgɔ ni acene bɛrɛ.טsoro ɖən a ɖe ɖa nkəƞ bט mən a gטnyɛ gטsono. ⁷Babɔ ƞɔnja na farisikəbaja ba ɖa na tטƞa Yeesu na yɛɛ ba ƞə ita ji waa ataakaɖa טɖən טshɛɖט sabaa kטshile naa ba ƞə gaciט ka a ciט na ni. ⁸Ama ayɔ bafaƞa ni, na alə טsoro ɖe bט mən a gטnyɛ ma, waa ta ayiɖe gi cuca. Na ata ayiɖe a laƞ.⁹Na Yeesu a lə waa:" Nti taba a nyin, ishee ganɔ sabaa kטshile waa ba lee nsono yaa ba lee mbɔnɔ, ba fטra arɛ yaa ba kə ni acii. ¹⁰Na a taa a gayɛ nakiɖe pi baƞunii, na a lə טsoro ɖe waa bɔlɔ a kטטnyɛ, na a bɔlɔ, na a gטnyɛ gטƞə alaafiya. ¹¹N'טnyana טkpa pi paa, na ba ɖa na yɛɛ gטfaƞa ɖaa basara na Yeesu ma.¹²Nalטwatט ɖe na Yeesu a boɖo gטbטnט laƞ anyiƞə na aɖa nkəƞ gijibɔƞɔ giƞuni na nyiƞɔ Gaja ¹³Gaja gakטɖa ma, na ayiɖa abakəmja naa alaa təb-na-banyiט ayiɖa pi waa batəmka.¹⁴Simɔɔ na aɖט nyiɖa waa Piɛɛri, Na a par Anɖiree; Yaakub; Yohana; Filiipu; Bartelemii; ¹⁵Matiee; Tomaa; Yaakubu Alfee טpur: Simɔɔ, ba na yiɖa waa selɔɔti, ¹⁶Yuuɖi, Yaakuba טpur; Na Yuɖasi Isikariyɔɔti, tɔɔmטshe.¹⁷Na ɖenapi ba rigə gaɖu gbagbaraa ni, abakəmja na samaa abטmbɔnɔ ba ɖoo n, Yerusalɛm na apa i iɖa na teƞku kipaƞpaƞ, na tiir na siɖɔn. Baɖe ba pi na ɖט ni gטtɔ na yɛɛ bi shɛɖט ikaɖa. ¹⁸Mbaɖee a ƞƞuro ibɔnɔ i na naashɛ ma, ba ƞə alaafiya. ¹⁹Baaƞa aɖe ti yɛɛ afɔm ni, aɖטwa ikashi ɖən iti ɖoo a laƞ na kaɖa ba ƞunii bi shɛɖ.²⁰Nkəƞ na Yeesu a taa akiɖe abakəmja naa alə waa: "Nɖi nsono a shee anyin bashɛirɛ, aɖטwaa Gaja kaayar ifala a nyu jie! ²¹Nɖi nsono a shee anyin mbaɖee ina ci akɔmɔ nnyim ma, aɖטwaa nkuncəna nti ti ɖa ashee a nyin.²²Nɖi nsono a shee anyi, bɛrɛ ba ta ƞo anyin, ba ta naa kara a nyin, na lee anyin mbɔnɔ, abəla anyin aɖט arɛ טpur laƞ! ²³Yiɖe ma nטciƞkərka, jim ma na jaƞ, aɖטwaa a nyigטjɔɔ gטsəƞkəla alaƞ: Adטwaa gəƞci ba baya basana na Anabi ma na.²⁴Ama nɖi ncika ashee a nyin bataƞja aɖטwaa iji a nyinija boƞo. ²⁵Nɖi ncika ashee anyii iɖa nkuncəna ni ma, adטwaa akɔmɔ itu ti kə anyin! Nɖi ncika ashee anyii inalɛט n nyimə ma, aɖטwaa itiט ti sə bטcee akara gakɔ na yu.²⁶Nɖi ncika bɛrɛ baƞunii ba ta naa kטma anyin na lə anyinsono. Aɖטwaa gəci ba baya ba bטƞa sara na Anabi isəi baja.²⁷Ama ntilə anyini inaɖט amט gטtɔ ma: "sɔlɔ ma anyini ibɛrɛ ma na lɛɛ ma nsono ashee mbaɖee ba ƞa anyin ma, ²⁸Ðט ma aləbarka mbaɖe ba na pər na shee anyin ma, nyiƞə ma ashee mbaɖee ba na ɖט anyin ishɛi ma.²⁹טɖən ata si akטlaƞda gטnyɛ capra טsaaka ashee ni aboƞo si. טɖən ata lee aki təlashi acam akintukupoo, kɔɔ naa ka toko ashee ni. ³⁰טɖən ata nyiƞə a ki shee ni, ba ta pər naki a kəbטkɔ paa taba na.³¹Bטkɔi ina yɛɛ ba lee ashee anyin ma, lee ma a shee pi gboo. ³²Ita sɔlɔ mbaɖee basɔlɔ anyin ma, mטnט iwu na pi Mbɔnɔ baja gboo basɔlɔ ba basɔlɔka. ³³Ita naa lee nsoƞsono na shee mbaɖee ba na lee a nyin nsoƞsono ma, mט nט iwu na pi? Mbɔnɔ baja ba ti lee ɖaa gəƞ ma na shee bawor. ³⁴Ita naa nya mbaɖee ba səla a nyin ma, mט nט iwu na pi? Mbɔnɔɔ baja gboo ba ti nya bawor mbɔnɔ baja na ba səla pi kagטsטra.³⁵Ama sɔlɔ ma anyin ibɛrɛ ma na, lee ma nsoƞsono nya ma pi paa ma saa akɔɖən na, anyigטjɔɔ gט ti gט səƞkəla, na ilee nɖee ada a laƞ ma bapur, aɖטwaa acim a shee mbaɖee kə ba yɔn nsala na ma, na mbɔnɔ baja. ³⁶Wəɖa ma ishɛiƞəka ɖaa anyinaya awəɖa ishɛiƞəka ma.³⁷Paa ma cim n'טɖən ikəma na naa ba paa cim na anyun ikəma na; Paa ma kə טɖən a ga lei na, naa ba paa kə a nyin gaja na; waɖa suuru naa ba waɖa na nyin suuru.³⁸Shee ma, naa ba shee anyin: ba ti bafaƞa a yeeye iriƞ na fטr, afטr ashee anyin; Aɖטwaa gטnyanטi ifaƞa na ma, gטni kט bafaƞa na ma a shee anyin.³⁹Na Yeesu akɔɔ kɛɛshi galei gaɖən a shee pi waa Afɔnɔr ataa səra atoƞo טwor afɔnɔrɛ aa? Baƞunii kə bafəɖa gטkulu ni aa? ⁴⁰Acere ka, ka na wu antəma yar na, ama nɖee acere gishɛbɔ ma, a na ɖa ɖa ɖaa antəmayar ma.⁴¹Mטlee ka ט na ƞə gitɔ giɖa a kטwor agi nyine ni ma, na ka na ƞə טlakט טɖa akunyine ni ma na? ⁴²Bai na a lə akטwar waa shee ma laa gitɔ aku nyine ni na ka na ƞə טlakט טɖa akuji ni ma na? Mטnaafiki yar, laa טlakט טɖa aku nyine ni ma, naa a yee ƞə gishɛbɔ a laa gitɔ giɖa akטwor a ginyine ni ma.⁴³Gטyo gטsoƞsono kטט na ƞטm ipi ibɔnɔ na, gaƞ ci gטyo ci gטyo gטbɔnɔ kטט na ƞטm ipi isoƞsono na. ⁴⁴Baa gטyo gטpaƞa kט na ki pi, kə ba na piɖe fiigə ki pi gטka ka gטyo laƞ na, gəƞ, ci kə ba na piɖe rɛƞsɛɛ inyaƞi laƞ na⁴⁵Arɛ soƞsono a na ɖoo na ayɔkɔ isoƞsono a gifolu aisoƞsono ni, Arɛ bɔnɔ a na ɖoo na a lesטra ibɔnɔ a gifolu gibɔnɔ ni ɖoo na ma; aɖטwaa bטkɔi bטriƞə a kufolu ni ma, bט na ɖoo akaanɔ ni.⁴⁶Mט leeka ina yiɖa amט waa atinɖiyar atinɖiyar na ki na lee ɖaa n nlə anyin ma na, ⁴⁷Ntəma faƞa anyin arɛ nɖee api amasul na ɖט gטtɔ ambטlei na tɔɔ na lee na ntəma ma. ⁴⁸Aɖa ɖa nɖaa arɛi a na yɛɛi a cə agafala, ako gטkulu akul gטtakəwa laƞ naa ayiu טkukei, טto a nyi aciɖe akpa nku nɖe ni ma, kiƞfaɖa na aɖטwaa ba cə nji gishɛbɔ.⁴⁹Ama nɖee na rəƞə, na ka na tɔɔ na lee na ntəma na ma, aɖa ɖa nɖaa nɖee acə gafala giyikiɖi laƞ ma, ka yiu טkukei na. Ntubɔlɔ nkpa ncin ma: Gaguni gaɖe gafəɖa iɖe lee asaara abטmbɔnɔ.

Chapter 7

¹Yeesu a boƞo abטlei samaa nɖee a na ɖט ni gטtɔ aƞyi ma, na Kapɛrnahum kampa ni.²Isɔja ishinטn ba nɖiyar ɖən aɖe wəɖa atəƞleeja nɖee asɔlɔ paa ma aɖe ti shɛɖɛ na yɛɛ aci. ³Arəƞə Yeesu a galei ma, na atəm yuɖaa kə ba ƞono ba ɖט ni suuru a pi ti kaɖa atəmleeja טshɛɖט ashee ni. ⁴Ba kpa Yeesu sul ma, naa apla pla ni aɖט ni suuru, na lə ni waa:"a sim akaƞa na ni ⁵aɖטwaa a sɔlɔ a ta samaa a cə ka sinagɔɔgə."⁶Na Yeesu atən baƞkəm. Ba səla na gafala ma, na isɔja ishinטn banɖiyar a təm a basoro ba lə ni waa: Afטraka paa bum akטטlɔ na, kə ma sim a kpa a gafala ni na. ⁷Galaƞ na kə ma sim ma pi aƞgilopi na. Ama lə טwələ ɖən naa amatəmleeja aƞə alaafiya. ⁸Aɖטwaa amט gboo nwəɖa baƞono na cu. Naa awəɖa isɔja na paƞa, nta lə טɖən waa: Kטla! aɖe ce; nta lə asaaka waa: Pi! aɖe pi; Nta le amaɖɔmpəla; waa lee waa aɖe lee.⁹Yeesu arəƞə bטlei bטɖe ma, na ayiɖe na jɛlɛ isɔja ba nɖiyar, na capra a lə samaa nɖee atər aƞkəm ma, waa: Nti lə anyin Israɛl aƞunii ni kə ma ƞə טɖən awəɖa טcine טbטmbɔnɔ ɖaa waa ma na. ¹⁰Bɛrɛi isɔja banɖiyar atəm ma, ba kɔɔ akpa afal ma naa aƞə isɔja banɖiyar atəmleeja iɖe kaɖa ni aɖe ɖa caƞ caƞ.¹¹טshile טnyiטtaja, na Yeesu a ce mpa nɖee ba na yiɖa waa: Naiim ma ni, Abakəmja na samaa abטbɔnɔ ɖe tər akəm. ¹²Ba na yɛɛ ba kpa mpa kטsəbט ni ma, baɖe ba toƞo טkono na ce ba tifun, iɖe lee טkoƞka טpur טɖɔnɔ ɖe awəɖa awəɖa ma na gəƞ; Mpa ni kə barɛ tuutuuma baɖe ba tər baƞkəm. ¹³Afaƞaka, aƞə ni ma, na aɖa n'ishɛɛ, na alə ni waa: paa yu na. ¹⁴Na akəm, afɔm aɖakaa. Nabatoƞoka bayiɖe. Na alə waa: Ayifalaki, nti lə ki waa: tayiɖe laƞ. ¹⁵N'טkono ata asəlaƞ, asəba bטliləka. Na Yeesu atɔɔ ni ashee anar.¹⁶N'ilee pi asampəna, na baƞunii basəba na kטma Gaja na lə waa: Anabi abטmbɔnɔɖən akpa ati gi cuca na Gaja gajede asamaa. ¹⁷Yeesu a gelei gaɖe gace baa nka yuɖee ikarakara ni na bטtənai bטɖa asər pi akal ma.¹⁸Yohana a bakəmja ba lə ni alesטra nɖee i na sara ma. ¹⁹Na ayiɖa a bakəmja banyiט a təm pi Yeesu sul, ba taba ni waa: akina nɖee anaa pi maa, yaa gisaa arɛ fɔli ²⁰Ba kpa Yeesu sul ma, na ba lə waa: Yohana amənakabטto atəm ka atט waa: Akina nɖee a naa pi maa, yaa gisaa arɛ afɔli?²¹Kasaa ɖe Yeesu aɖe kaɖa bɛrɛ tuutuuma bishɛɖט. Falaƞ falaƞ ma na, mbaɖee aƞƞuro ibɔnɔ ina naashɛ ma, bafɔnɔrɛ tuutuuma binyine itina. ²²Na atələ ashee pi waa: kטlama ati lə ashee Yohana bטkɔi iƞə arəƞə ma: Bafɔnɔrɛ binyine itine, falaƞ falaƞ basara, balaƞɖəmja bishɛɖ ikaɖa, bטciט atɔ bati rɛƞə, bakono baƞənə, laabaarט a soƞsono a shee bashɛɛrɛ. ²³Nɖi nsono ashee nɖee ka laa atama amalaƞ na ma!²⁴Balaa saiya ashee Yohana amənaka bטto. Saa nɖee Yohana a bakəmja bashɛט aboƞo ma, na Yeesu asəba na lə Yohana a galei na shee samaa: Waa, Mטnט ice a ti ƞə טteru ni? Gטshileƞɔ gטsərə gט na Yee yee maa? ²⁵Gaƞ ma, mטnט ice ati ƞə? טsoro ɖən akara ayɔkɔ iƞərə maa? Kiɖe ma atiya, mbaɖee ba na kara ayɔkɔ iƞərə naa aɖa giƞərə ni ma, baɖa bטyarifala ni. ²⁶Mטnט iye ce ati ƞə? Aanabi ɖən aa? liɛ nti lə a nyin waa: Awu Anabi.²⁷Agalei ji ba cee ƞɔnɔ, waa kiɖe atiya ntəm amatəmka apɛmpɛƞɛ akטnyiƞca akiyu. ²⁸Nti lə anyin, waa: Bɛrɛi basəmprə baƞטm ma, טɖən kalee arɛ bטmbɔnɔ awu Yohana na. Ama nɖee a lee ajala Gaja kaayarifala ni ma, awu ni.²⁹³⁰Samaa arəƞə galei gaɖe ma, anyɔƞna lampoobaja ba lə waa: Gaja gawטɖa ija, na ba tələ Yohana aməna pi bטto. Ama fariisikəbaja na gטpɔ kə bafaƞaja, kə batələ Yohana abטtotɛgɛka na, טnyaט nɖee Gaja ganyaט a shee pi ma, ba bəla ni.³¹Mטnט ma kɛshii na saama nɖe kə ba rɛ? aƞa na baɖoo? ³²Ba ɖa nɖaa bapii ba sə taagbaa bƞ, na lə na bawoor ma na, waa: Gi sim gifenu ashee anyin, ki ri gטcəma na; Gi yiɖa טbeleƞshiu katulo ashee anyin kiyu na.³³Aɖטwaa Yohana-amənakabטto pi ma, ka na ji boɖoboɖo na ka na nyem bטkana na, na i lə waa: ƞƞuro mbɔnɔ nɖa na ni. ³⁴Arɛ pur api, na ji na nyem, na ilə waa: Ashi na ji ji na nyem aji gטsoro na lampoobaja na aɖawabɔnɔbaja. ³⁵Ama Gaja ka gטfaƞa gטɖa bapur sul.³⁶Fariisi kaja ɖən ayiɖa Yeesu a pi ti ji טjiט agaɖu. Na Yeesu akpa sariisi kaja agaɖu asə tebirilaƞ. ³⁷Nkəƞ na טsəmprə nɖawa mbɔnɔyar a ɖa mpa nɖe ni ma, arəƞə waa, Yeesu aɖa fariisikaja a gafala ni ma na atɔɔ tטlaari nɖee akƞər gטya ma, aɖe riƞə kpalaba. ³⁸Na ayiɖe nkəm asəla na Yeesu ikei, na a kara gako ayu; afטr a nyinekoi yeesu ikei laƞ na tɔɔ aƞטrט na ma, na tɔɔ tטlaari asal ikeii laƞ.³⁹Fariisikaja ayiɖa Yeesu ma, aƞə gəƞ ma, na alə טcine ni waa: Maa טsono nɖe a alafטlee a na fɔm ni ma, maa ayɔ waa: Nɖawambɔnɔyar na. ⁴⁰Na Yeesu a cam galei, naa a lə ni waa: Simon, nwəɖa gaɖən ma lə aki. Na waa: Afaƞaka lə.⁴¹Nɖee a na nya bɛrɛ itani ma a wəɖa bɛrɛ banyiט ba səla ni טɖa; טɖən ataa səla iɖenii awanyiט na gטsaט, asaaka ataa səla iɖenii inyinatəb. ⁴²Ba bɛrɛ banyiט baɖe kə ba wəɖa a kɔɖən basəla nama, na bacɛpi טɖa. Ka paƞa naa sɔlɔ itaniyar awu? ⁴³Na simɔɔ atələ waa: Ntifaƞa waa nɖee 'טɖa טyɔgטawu ma, na Yeesu a lə wa טcəm ikəma gishɛbɔ.⁴⁴Na acəpra טsəmprə sul, na lə simɔɔ waa: טƞə טsəmp rə nɖe aa? Nkpa akaafala ni ma, ka shee amט bטto ma shire a mikei na, Ama טni atɛgɛ atɛgɛ anyiekoi amikei, naa ashɛr na aƞטrט. ⁴⁵Kawa namט amɛט ami laƞɖa na: Ama טni, ɖoo ɖaa nkpa ma kapala amikei kטmɛט na.⁴⁶Kosal tטlaari amטnɖi laƞ na; Ama aɖe sal amikei ⁴⁷Galaƞ, nti lə aki, alesטra ibɔnɔ kpataa batəɖa ni. aɖטwaa 'טsɔlט טyɔgɔ paa. Ama nɖee ba təɖə cei ma, shee asɔlɔ cei.⁴⁸Na a lə טsəmprə waa: Ba təɖə akimbɔnɔ ƞƞunii. ⁴⁹Mbaɖee na pi ba manə asə tebiri laƞ ma, ba ɖa na taba balɔ waa; aƞana nɖe kagטja gטrisטra na təɖə mbɔnɔ? ⁵⁰Ama Yeesu alə טsəmprə waa: Akטcine טwəɖa ma טfɔra aki kטla fɛɛ.

Chapter 8

¹Kaƞkə na Yeesu ace apa apa na bטpapiri ni, na lə Gaja kaayarifala ka labaarט asoƞsono na shee bɛrɛ. ²Təb na banyiט mbaɖee a laa ma baɖa asul na basəmprə batטrka baɖən aƞƞuro ibɔnɔ ibטƞa anaashɛ naa balɔ ikaɖa ma. ³Marii magɖalaakaja aƞƞuro ibɔnɔ kulumi iɖoo alaƞ ma. Jaani, shusa a na kiɖe Herooɖu amaana ma, akar. Susaana, na basəmprə tuutuuma mbaɖe ba tɔɔ ba maana na kaƞa na ni ma.⁴Samaa abטmbɔnɔ aɖe wala asul na mbaɖee baɖoo na apa fələ fələ ma, ba pi asul, na akɛɛshii galei ngaɖe shee pi. ⁵Afטmi ɖən a na ɖu ayɔkɔ gawara ni. Ana ɖu ma, na ipi iɖən ifəɖa טnyiƞca laƞ: Na ba nyi ilaƞ na bטsapi bטsɔm i amən. ⁶Na iɖən ifəɖa atala ni: ita ma, na ikט, aɖטwaa nfטrטkɔ kiƞyɔgɔ ashee i na.⁷N'iɖən ifəɖa iyiwa ni: Na iyiwə ita asəu i. ⁸Na iɖən ifəɖa gatəna gasoƞsono laƞ, ita ma, naa aƞטm ipi tuutuuma. Alə gəƞ aboƞo ma, na alə n'טwələ טbטmbɔnɔ waa: Nɖee awəɖa atɔ ma, arəƞə gi shɛbɔ.⁹Na abakəmja ba taba ni galei gaɖe kaashi. ¹⁰Na abuye pi waa: ishee a nyin ganɔ waa iyɔ Gaja kaayarifala kaciikaƞ; Ama basaaka ma, ilee טkɛɛshi na a shee pi, naa ba ta naa kiɖe ba paa ƞə na, ba ta naa rəƞə ba paa ti kaashi na.¹¹Galei gaɖe kaashi anookama: ipi iɖuka i ni ni gəƞ Gaja kaalei. ¹²Nɖee ifəɖa טnyiƞca laƞ ma, ba ni pi gəƞ mbaɖee ba rəƞə galei: Na ibɛrɛ api ati laaji bifolu n ba paa ti shee ija naa ba ƞə nɖisono na. ¹³Nɖee ifəɖa atala ni ma, ba ni pi gəƞ, nkələ ba rəƞə galei, baɖe ba cam ji n'טciƞkarka; Ama kə ba pala ji gayiט ilələmə na, ba ɖe ba fəna atoƞo nai, nawiya ɖən akpa ma, baɖe ba kɔɔ na ji abəɖa.¹⁴Nɖee ifəɖa iyiwə ni ma, ba ni pi gəƞ ba rəƞə galei ma, baɖe ba fəl ɖulinya amaana, na arisiki, na aye ka gטfaƞa iɖe səטi ku ƞטm ipi iƞərə na. ¹⁵Nɖee ifəɖa gatəna gasoƞsono laƞ ma, ba ni pi gəƞ mbaɖee ba rəƞə galei ma, ba cam ji na טcine טsoƞsono atoƞo ji gishɛbɔ na ƞטm ipi na ce.¹⁶Kə ba na kal fətila naa atɔɔ ni akara gbogiti ni kokoo ba kara ni gaɖo kaƞkəmə na; Ama ba na bələ ni na gikalkטɛ laƞ, naa ikaɖa nkomo ashee mbaɖee ba na kpaafal ma. ¹⁷Aɖטwaa akɔɖən imana ifərə na kə ba ƞə bט na ma, ashiiri ɖən a mana waa kaatine baaƞa aƞə ni na ma. ¹⁸Kɔɔ ma na laakaari ɖaa i na rəƞə ma; Aɖטwaa ba tə ba shee nɖee awəɖa ma, ama nɖee kawəɖa na ma, nɖee a na ɖט na tamaa ma ba ti ba pər i.¹⁹Yeesu nar nabaja bapi; Ama kə ba səra bakpa awəɖa ni na aɖטwaa samaa ayɔgɔ. ²⁰Na ba lə ni waa: Akaƞana na akibaja bayiɖe nɖɔƞka, ba ti yɛɛ baƞə a ki. ²¹Na a tələ ashee pi waa: Amaƞana na ambaja pi gəƞ mbaɖee ba na rəƞə Gaja kaalei lee na ntəma ma.²²טshe ɖən na Yeesu akpa n yifoi ni aɖen na a abakəmja, na a lə pi waa: Gice na ngbaƞgəma ka gטsaט gטsaaka. Na ba fəl. ²³Bafala bטto na ce ma, na Yeesua cam ɖaa nafol. Na Gasərfɛfɛ gabטmbɔnɔ gaɖən gasəba na wu nikasshi bטto bטta riƞə n yifoi ni, baɖe baɖa inyiƞkimka ni bטce na bטfטna.²⁴Na ba kəm asəla na ni, aƞənə ni alə waa afaƞaka Afaƞaka, gi ti gi cii! Aƞənə ma, na apəwə gטsərə na bטtolaƞ na iƞטra jujuju. ²⁵Na a taba pi waa: Anyinטcine iwəɖa na mט ma, טɖai? Asampəna ikpa pi aɖa biti, baɖe ba ti taba bawor waa:Aƞa na nɖe kagטja gטrisטra ana kpashɛ gטsərə na bטto ina nyene ni.²⁶Akpa Genesaree kaatəna gaɖa asəla na Galilee ma. ²⁷Yeesu a rəƞə ajim atən kpaari ma, טsoro ɖən aɖe ɖa mpa nɖe ni aƞƞuro ibɔnɔ iɖe riƞə na ni. Iɖe liƞna ni ka na kara toko na, ka saƞkɔɔ aɖa gafala gaɖən ni na ama akufo ni na aɖa.²⁸Aטa Yeesuu ma, na akuro n'טwələ טbטmbɔnɔ: Gapaƞa gaɖa ka amטƞ naki atigicuca Yeesu Gaja gaɖa alaƞ ma טpur? Nti ɖט aki suuru paa naashɛ amט na. ²⁹Yeesu aɖe ti kpashɛ ƞƞuro mbɔnɔ nɖe waa nɖoo טsoro ɖe laƞ, aɖטwaa nɖa na ni iliƞ; ba ta ɖטni cɛƞcɛƞ cɛ kokoo iwɔrɔ aɖe təɖəi, ƞƞuro nɖe ntoƞo ni a ce na bטɖu bɛrɛ ba ma na ma.³⁰Na Yeesu ataba ni waa: Bai na bana yiɖa aki? Wa atələ ashe ni waa giyɔgɔ. Aɖטwaa aƞƞuro ibɔno ibɔnɔ tuutuuma iriƞə ka na ni. ³¹Na aƞƞuro ibɔnɔ inyəƞ Yeesu ganɔ waa: Apaa kərə pi ba ce gatəna katən na.³²Gטkurucifɔ gטbטmbɔnɔ gטɖe gטɖe gטbטnטlaƞ na ji. Na aƞƞuro ibɔnɔ inyiƞə Yeesu ganɔ waa apala pi ba kpa ikuruci ni. Na ashee pi ganɔ. ³³Na aƞƞuro ibɔnɔ iɖoo טsoro ɖe laƞ akpa ikuruci ni, na gטkurucifɔ gט sasa gטbטnaƞ afəɖa ngbaƞg ma ni amiɛ bטto ni baƞunii.³⁴Mbaɖee ba na paƞa ikuruci ma, baƞə gəƞ ma, nabacu ace mpani na iwaralaƞ atilə ashee bɛrɛ. ³⁵Na bɛrɛ bacu ace ati ƞə bטkɔi bטsara ma. bakpa ma, naa a ƞə טsoro ɖe aƞƞuro ibɔnɔ iɖoo gטlɔ laƞ ma, aɖe sə Yeesu sul akara ayɔkɔ iɖe ɖa ni caƞ caƞ: N'ilee pi asampəna.³⁶Mbaɖee baƞə ɖaa gasana gasana ma, ba lə ɖaa isara naa טsoro ɖe aƞə alafia ma. ³⁷Genesaree kaatəna gaƞunii ni kəbarɛ banyiƞə Yeesu waa aliƞ na pi gaɖu, aɖטwaa asampəna ibטmbɔnɔ ikpa pi. Na Yeesu akpa n yifoi ni, na ba kəwa ashɛɛ³⁸טsoro nɖee aƞuro abɔnɔ iɖoo alaƞ ma, a nyiƞə Yeesu ganɔ waa apala ni aɖa na ni. Ama Yeesu abəla alə ni waa: ³⁹Kטla ashɛט akaaɖufa naa alə bטkɔi Gaja galee a shee ni ma, bטƞunii. Na afəl ati lə mpa ƞƞunii ni bטkɔi Yeesu alee ashee ni ma.⁴⁰Yeesu akɔɔ ati kpa ma, na samaa acam ni atuuu gishɛbɔ, ɖטwaa basə na saa ni. ⁴¹Na טsoro ɖən ba na yiɖa waa Jairusi ma, aɖe lee sinagɔgɔ kanɖiyar. Api ati cəm atən Yeesu aƞyu naa anyiƞə ni waa api agafala ni. ⁴²Aɖטwaa טpur gapisimpi gaɖɔƞkɔnɔ gaɖe awəɖa ma, gawəɖa bטjatəb na bטnyiט gati yɛɛ gacii. yeesu a na ca ma, samaa ɖe ti nטr nטr ni.⁴³טsəmprə ɖən aɖe ti lee gisəmprə imana טyiɖu hali bטja təb na bטnyiט, aji itani iƞunii na iləmfala טɖənka səra aka'טshɛɖט ma. ⁴⁴Na akəm asəla na Yeesu aƞkəm aƞkəm afɔm atoko. Na akɔnɔ imana ayiɖe kpari.⁴⁵Na Yeesu a lə waa: Aƞa fɔm ka amט? Bɛrɛ ba na ji giwטlט ma, na piɛri na mbaɖee baɖa asul ma, ba lə waa: "Afaƞaka samaa asərki akal na nטr aki, aki kɔɔ ti lə waa: aƞa fɔmka amט aa? ⁴⁶Ama Yeesu atələ ashee pi waa: טɖən afɔm amט, aɖטwaa nnɔɖɛ ikashi ɖən iɖoo amalaƞ.⁴⁷טsəmprə aƞə waa ka kɔɔ səra a lugo agטlɔ na. Naa aɖoo nyin gטlɔ gטɖe gטti tar a lə samaa bטkɔila afɔm ni, naa ama na ƞə alaafiya kpaari ma. ⁴⁸Na Yeesu a lə ni waa: Ampi, akטcine טwəɖa ma טfטraki, kטla fɛɛ.⁴⁹A naa na lə ka ka na boƞo na ma, n'טɖən aɖoo na sinagɔgə kanɖiyar agaɖu na lə ni waa: Akapi aci paa kɔɔ carɛ afaƞaka na. ⁵⁰Ama Yeesu, arəƞə ji ma, na alə sinagɔɔgə kanɖiyar waa: Asampəna ipaa kpa aki na, shee ija, ataafטra.⁵¹Ba kpa ma, na pala טɖən akpa na, na ki lee piɛri, Yohana na Yaakubu n'טpiyar na nar na. ⁵²Bɛrɛ baɖe ba ti yu na beleƞshi טpiɖe laƞ. Na Yeesu alə waa: paa ma yu na; ka cii na, ama a na folfol. ⁵³Na baɖa nabulɛɛ ni, aɖטwaa טpi alafטcii.⁵⁴Na ari טpi agטnyɛ, naa alə nטwələ טbטmbɔnɔ waa: טpiki ƞənə. ⁵⁵Na aƞƞuro nkɔɔ api, na ama ta kpaari; na Yeesu akakapi waa: Shee ma ni טjiט aji. ⁵⁶Na ilee npi abaja maa maa ci, na alə pi waa ba paalə ashee טɖən bטkɔi bטsara ma na.

Chapter 9

¹Yeesu awala a bakəmja təb-na-banyiט, ashee pi ikashi na iko aƞƞuro ibɔnɔ laƞ, ashee pi ikashi woo bakaɖa ishɛɖט. ²Atəmi pi ba lə Gaja kaayarifala kaalei, naa akaɖa ishɛɖט.³Na alə pi waa paa ma tɔɔ akɔɖən amana na ma na, paa ma tɔɔ טbɔlט na paa ma tɔɔ kotoku na, paa ma tɔɔ טji, kokoo itani, yaa toko banyiט na. ⁴Gafala ngaɖe ni ikpa ma, ɖa ma nkəƞ; Hali טshile nɖee ishɛטma.⁵Na bɛrɛ kə ba cam anyin na, ɖoo ma mpa nɖe ni, naa ashɛr a nyinikei kantuli apala na pi səriya. ⁶Na bafəl ace apa apa na lə laabaarט asoƞsono kaalei na lee maa maaci na kaɖa ishɛɖט.⁷Erodu tetnaki arəƞa alesטralina sara ma, ka yɔ ngaɖee alə ma na. Aɖטwaa baɖən ba ti lə waa Yohana aƞenə bakono ni; ⁸Baɖən waa Elii aɖoo ka; na baɖən, waa: Doo ɖoo ɖo ka Anabi bטɖən aƞənə ka. ⁹Ama Erooɖu aɖe ti lə waa: ntəɖə Yohana anɖi: Geƞ ma aƞana kaja rɛ nna rəƞə aləsטra? Na aɖa na yɛɛ aƞə ni¹⁰Batəmka ba kɔɔ akpa ma, naa a lə, bטkɔi ba lee ma, kpataa a shee Yeesu. Na atɔɔ pi, ba ce mpa nɖee ba na yiɖa waa Bɛtisaiɖa ma, kטpaƞpaƞ. ¹¹Samaa arəƞə gəƞ ma, na batən akəm. Na Yeesu a cam pi gishɛbט, naa alə Gaja kaayarifala kaalei ashee pi; Na a kaɖa mbaɖee ba na yɛɛ akaɖa bi shɛɖט ashee pi ma, bishɛɖט.¹²טshile ט na ci ma, na abakəmja təb-na-banyiט ba kəm asəla na Yeesu naa a lə ni waa: kərə samaa a ce bטpapiri ni a ti yɛɛ gaɖufolka na טjiט aji; aɖטwaa: Gaɖuu gi ɖa waa ma, akɔɖən imana atiya. ¹³Na Yeesu a lə pi waa: Anyi gilopi shee ma pi טjiט ba ji. Na ba tə lə ashee ni waa: iboɖo boɖo banטn na bטfili bטnyiט bט gi wəɖa, na ka ma shee gi ce atigilopi ati shi טjiט a shee samaa. ¹⁴Bɛrɛ mbaɖee ba ye ɖa nkəƞ ma ba pa ɖaa uniili banטni. Na Yeesu a lə abakəƞja waa: ti ma pi atən akulo inyina-tə-təb.¹⁵Na ba lee ɖaa gəƞ ma, ati pi atən. ¹⁶Na Yeesu atɔɔ iboɖo banטn na bטfili bטnyiט, naa ataa agayɛ alaƞ anyiƞə aɖט alibarka noa ayטkטr a shee abakəƞja bayטga samaa. ¹⁷Na baƞunii ba ji akun, na bawala nɖee issa ma, ariƞə bטshɛi təb-na-bטnyiט.¹⁸טshile ɖən na Yeesu a yiɖe טpaƞpaƞ na nyiƞə abakəƞja baɖe baɖa a sul, na atabapi waa: aƞana bɛrɛ ba na ɖט na mט? ¹⁹Na batələ waa: Yohana amənakabטto; Baɖən Elii; baɖən waa: Dooɖooɖo ki bטɖən aƞənə ka bakono ni.²⁰Na Yeesu a taba pi waa anyin ni? Aƞa na ina ɖט na mט? Na piɛɛri a tələ a shee ni waa; aki na Kristo Gaja gaɖa alaƞ ma טpur. ²¹Na Yeesu a kaka pi ba paa lə ashee טɖən na. ²²Na Yeesu akɔɔlə ashee. Pi waa: Arɛpטr ata ji ishɛi tuutuuma, baƞono, basaraalaaja kaɖibaja, na babɔƞɔnja ba ti ba bəɖa ni, akəni a cii, ama ataa kɔɔ ƞənə טshile טriutaja.²³Na alə baƞunii waa: טɖən a ta naa yɛɛ a pi amasul shee karɛ abla agטlɔ, naa a tɔɔ agטyo kaƞkטra, atoƞo baaƞjəƞ atər amטƞkəm. ²⁴Aɖטwaa: nɖee a na yɛɛ a lugo aƞƞuro shee nlii nɖee aƞƞuro n li amalaƞ ma, a taa fטraƞji. ²⁵Aƞfaani apaƞa ɖa ka ashee arɛ aji dulinya nɖe ka riiba naa aƞƞuro nlii kokoo aƞƞuro nɖoo.²⁶Nɖee awəɖa gicifala na mט ambטlei ma, Arɛpur gboo a taa wəɖa na ni gicifala nkələ nɖee anaa ti kɔɔ pi טkטmט nina yar טja na malaaika ciri ciri baja ma. ²⁷Nti lə anyin ija. Mbaɖee baɖa atiya ma, kə ba ɖən kə ba ka na cii na, ba tə ba ƞə Gaja ka giyani.²⁸Alə bטlei bטɖe ishile ganaana ma, na Yeesu atɔɔ piɛɛri, na Yohana, na Yaakubu, na ba boɖongטbטnט laƞ banyiƞə. ²⁹Nkələ nɖee ana nyiƞə ma, na agayɛɛ gטfטba, na itoko ba pra bafɔnɔ pam pam na piɖe piɖe.³⁰Kpaari na bɛrɛ banyiט bakul alaƞ na lə na ni, iɖe lee, Musa naa Elii, ³¹Ba pi ka טkטmט ni, na lə ni bטkɔ mbטɖee a naa ce Yerusalɛm a ti lee ma.³²Ka nkələ nɖe gifonyine gi kpa piɛɛri na a basoro; Ama baƞənə ma, na ba ƞə Yeesu טkטmט na bɛrɛ banyiט baɖa a sul ma. ³³Nkələ nɖee bɛrɛ baɖe ba təba Yeesu sul ma, na piɛɛ alə ni waa: Nɖiyar icɔɔ cəm waa gi ɖa atiya nɖe: Naa gi yiu akukurokaƞkra irui, nɖən ashee ki, nɖən ashee Musa, nɖən ashee Elii. Ana lə gəƞ ma, kayɔ ngaɖee a na lə ma na.³⁴Ana lə gəƞ ma, na nɖəla nɖən nrəgə na laƞ asəט pi; Yeesu abakəmja baƞə nɖəla nsiט pi ma, na asampəna ikpa pi. ³⁵Na טwələ ɖən טɖoo nɖəla nɖe ni waa; nɖe alee ka ampi asɔlɔka ɖט ma ni gטtɔ! ³⁶טwələ ɖe טlə aboƞo ma, n'isaa Yeesu anɖəɖəm. Abakəmja ba ƞטra kə ba lə galei gaɖe ashee טɖən na.³⁷Gaja gakטɖa ba rigə gטbטnט laƞ ma, na samaa abטmbɔnɔ ɖən awa na Yeesu. ³⁸N'טsoro ɖən akuro samaa agi cuca waa: Nɖiyar ji suuru akiɖe ampi ashee mט, anɖəɖən na nwəɖa. ³⁹ƞƞuro nɖən nta boɖo ni, aɖe ti kuro; ƞƞuro nɖe nti naa shɛ m yɔgטט ntafo nɖe nti ɖoo na ni, ki na tələ nɖoo alaƞ na. ⁴⁰ƞnyiƞe akə ba kəmja ba kəmja ba kərə nji, kə ba səra na.⁴¹Na Yeesu alə abakəmja waa: טcine טkaƞkra na mbɔnɔ baja anyin, akpala bai na ma ɖa manyin bai na matoƞo anyin, na alə טpiyar waa: pina akapi atiya. ⁴²Ba səla na Yeesu ma, na ƞƞuro mbɔnɔ mbəɖa ni a tən na naashɛni kəƞkəƞ na Yeesu akpashɛ ƞƞuro mbɔnɔ nɖe, n'akaɖa טpi טshɛɖט atɔɔ ni ashee ayar.⁴³Na baƞunii baƞə Gaja kamaamaaci. ⁴⁴Ðט ma gטtɔ gishɛbטi Batəba ri arɛ pur aɖט Bɛrɛ banyɛ ni. ⁴⁵Ama abakəmja kə ba ti galei gaɖe kaashi na; aɖטwaa galei gaɖe gasiu pi nkomo bapaakana ti kaashi na; Asampəna ikpa abakəmja kə ba nyiƞə ba taba ni kaashi na.⁴⁶Na na Yeesu abakəmja baɖa na bɔbɔ na bawor na yɛɛ nɖee alee טƞono bagicuca ma. ⁴⁷Yeesu aƞə bafana ni ma, na atɔɔ טpijala ɖən ati asul, ⁴⁸Naa lə waa: Arɛi acam טpi nɖe na amטyiɖa ma agilopi ji acam; nɖee acam amט ma, acam nɖee atəm amט ma. Aɖטwaa nɖee apra ajala anyiƞgicuca ma, טni na טƞono.⁴⁹Na Yohana ana lə ni waa: Afaƞaka, gi ƞə טsoro ɖən a na kərə, aƞƞuro ibɔnɔ n'kiyiɖa ma; na gi bla na ni, adטwaa kaɖa ati gicuca na. ⁵⁰Na Yeesu alə pi waa: Paa ma bla na ni na aɖטwaa nɖee ka ƞo atט na ma, aɖaɖa ashee tט.⁵¹Nkələ 'alט watט asəla atəbə ɖulinya ni ace alaƞ ma, na Yeesu atɔɔ טcine ace Jerusalɛm. ⁵²Na atəm, bɛrɛ, batɔnɔ ace basam aarija bampà njala nɖə ni ba pɛmpɛƞɛ gaɖufolka ashee ni. ⁵³Ama ba ni babla kə ba cam ni na, aɖטwaa a na ce Yerusalɛm ma, laƞ.⁵⁴A bakəmja Yakubu na Yohana, baƞə gəƞ ma, na ba lə waa: Nɖiyar טtiyɛɛ giyiɖa טtonu טrəgə n'alaƞ ashi pi aa? ⁵⁵Na Yeesu acəpra basul, na bor na pi a lə pi waa. kiyɔ ƞƞuroi nɖa n'anyin ma na. ⁵⁶Aɖטwaa Arɛpur ka pi alii na bɛrɛ baƞƞuro na, ama a pi pi afטra pi. na ba fəl acè mpà nfɔli ni.⁵⁷Ba kən טnyiƞca na ce ma, n'טsoro ɖən a lə ni waa: Nɖiyar, ntə ma kטn aki baa nka na טkpa. ⁵⁸Yeesu a lə ni waa: Bט gbəט bט wəɖa bטɖufolka, bטsapi bט na ta alaƞ ma, bט wəɖa gaɖuu atər a nɖi aƞטra ma na.⁵⁹Na a lə asaaka waa tər amטƞkəm. N'טni a lə ni waa: nɖiyar nti nyiƞəki ganɔ ma ce ati fun ama wɛɛ boƞo nai. ⁶⁰Ama Yeesu alə ni waa: Pala bakɔnɔ ba fun ba bakono, ama aki kטla ace ti lə Gaja kaayarfala kaalei.⁶¹Na arɛ alə waa: Ndiyar ntə ma tən akiƞkəm, ama sheemט ganɔ ma ce ati lee ambaja bai nai. ⁶²Na Yeesu atələ ashee ni waa: Arɛi ari ganyimpiri naa abטƞa na kiɖe nkəm ma, karɛ ka sim na Gaja kaayarifala na.

Chapter 10

¹Gani kaƞkə na nɖiyar Yeesu akɔɔ alaa bakəmja ishiriu-na-təb na banyiט a təm pi banyinyiט ba tɔnɔ ace bטɖu na apa nɖee a gilopi a naace ma. ²Na alə pi waa: Ayɔkɔ ibטn ka iyɔgɔ, babטnka kə ba yɔgɔ na. Nyiƞə ma gawarayar atəm na babטnka a gawara ni.³Kiɖe ma, nti təm anyin ɖaa ibɔri ma, akטnakטna kaƞyu. ⁴Paa ma toƞo na, paa matɔɔ kotoku na, paa matɔɔ akɔɖɔkɔɖɔ na, ipaa ti sala טɖən טnyiƞca laƞ na.⁵Ita kpa gafala gaɖə ni, lə ma nai waa: Fɛɛ aɖa ashee gafala ngaɖe. ⁶Fɛɛ kטpi ɖən ata ɖa gafala ni, a nyinafɛɛ ɖe a taa ɖa na na; na ki lee gəƞ na, ataa kɔɔ pi anyinasul. ⁷Da ma gafala gaɖe ni, ji ma, a nyeem bטkɔi ba shee, a nyin ma; Aɖטwaa atəƞleeja a sim a cam טsəlט. Paa ma ɖoo gafala gaɖən ni a kpa gafɔli ni na.⁸Ita kpa nɖən ni, na ba cam anyin, ji ma bטkɔi bashee anyin ma, ⁹kaɖa ma mbaɖee baɖa nkəƞ ma, bishɛɖט, naa ilə pi waa: Gaja kaayarifala gasəla n'anyin.¹⁰Am ita kpa mpa nɖən ni, kokoo gaɖט gaɖən na kə ba cam a nyin na.Doo ma akטn mpa nɖe ki nyiƞca na a lə pi waa: ¹¹Gi ti kטƞa anyipa kantuli nɖee mpar na at kei ma, apala n"anyin; Ama yɔ ma waa Gaja kaayarifala gasəla. ¹²Nti lə a nyin waa: ikəma kטshile, suuru a taa ɖa ashee saɖɔm kampa, awu mpa nɖe.¹³Nɖi ncika ashee aki Karasin! Nɖi ncika ashee Bɛtɛsaiɖaa! Aɖטwaa biti ka lesטra nɖee i lee anyigicuca ma, maa ilee tiir na Siɖɔn ma ba fטba banɖawaa aɖטwaa batɔɔ ikotoku akara naa asəl balɒ atטƞa. ¹⁴Galaƞ suuru ataa ɖa ashee tiir na Siɖɔn ikəma kטshile awu anyin. ¹⁵Aki Kapɛrnahum, טyɔ yɔ waa טtaa ɖa alaƞ aa? טtaa rigə bakono batən.¹⁶Nɖee ana ɖט anyin gטtɔma, amט na aɖט, nɖee abəɖa anyin ma, amט na abəɖa: Na nɖee abəɖa amט ma, abəɖa nɖee atəm amט ma.¹⁷Ba kəmja ishiriu na təb bakɔɔkpa nט ciƞkər ka na lə waa: Atinɖiyar ati nyɔna aƞƞuro ibɔnɔ i nyene atu gi na kpashɛ pi ma. ¹⁸Na Yeesu alə pi waa: ƞƞə sheetaani aɖoo alaƞ afəɖa ɖaa gaja gamilɛka ma. ¹⁹Kiɖe ma, nshee anyin iko isara ibu nilama, na ibɛrɛ ikashi iƞunii laƞ na akɔɖən ku lee anyin na. ²⁰Ama anyinicine ipaa kər aɖטwaa aƞƞuro ibɔnɔ i nyene anyin ma na; Ama anyinicine ikər aɖטwaa baƞɔn anyi na yiɖa alaƞ.²¹Ka saa ɖe na ƞƞuro nsoƞsono nrƞə na Yeesu na alə waa: Nti kטma aki, ama wɛɛ ikoyar alaƞ na tən, ɖaa טlugo ayɔkɔ na bayɔka na gטfaƞabaja ma. Naa afaƞa bapi ma. Liƞ, ama wɛɛ , nti kט ma aki ɖaa טsɔlɔ gəƞ ma.²²Ama wɛɛ akɔɔ na ayɔkɔ iƞunii ashee amט טɖən ka yɔ טpi na, na ki lee gטya gטyɔ ka na טɖən ka yɔ gטya na, na ki lee טpi na. Na mbaɖee טpi ana yɛɛ afaƞa ma na.²³Na abטƞa abakəmja sul, naa lə pi waa: Nɖi nsono anyin bטkɔi ina ƞə waa ma. ²⁴Aɖטwaa anabi ma na tuutuuma bayɛɛ ba ƞ bטkɔi ina ƞə waa ma, kə baƞa na, bayɛɛ bטkɔi i na rəƞə ma, kə ba kəƞə na.²⁵Gטpɔ kanɖiyar ɖən ata ayiɖe laƞ akəu Yeesu alaƞ a na taba ni waa: Asaƞaka, mט sim ka lee na aƞə ƞƞuro nɖee kiwəɖa gayala na ma? ²⁶Na Yeesu alə ni waa: bai na baƞɔn gטpɔ ni? bai m טna tטr ²⁷Na atə lə waa: issim asɔlɔ Gaja ikoyar n'akufolu gi ƞunii, n'akiƞuro טƞunii, n'akikashi iƞunii, n'akטטfaƞa gטƞunii; naa asɔlɔ akטwor ɖaa kulopi ma. ²⁸Na Yeesu alə ni waa טtələ gishɛbט, lee gəƞ טtaa ƞə ƞƞuro.²⁹Ama aɖe, ti yɛɛ ashee agטlɔ ija. Na ataba Yeesu waa: Aƞa na amטwor? ³⁰Na Yeesu a lə ni waa: טsoro ɖən, aɖoo ka na Yeruselɛm arƞə na ce Yerikoo, na afəɖa bapitiri banyɛ ni ma, na baprə ayɔkɔ akə ni bəɖa aci ƞƞuro laƞ³¹Asaraa laaja ɖən a na fəl טnyiƞca ɖe laƞ ma, naa aƞə ni, na apəl ni afəl. ³²Lefiikaja gboo akpa nkəƞ aƞə ni ma, nט ni miaט apɔl ni af'əl.³³Ama asamaarija ɖən ana ce טnyiƞca ma, akpa nkəƞ aƞə ni ma, niɖa nishɛט. ³⁴Nàkəm asəla na ni naa apar 'anyiטƞkɔ akisa naa fטr bטshi na bטrɛƞsɛkana naa taa ni atər a garaƞkɔƞkɔƞɔ laƞ a ce na basana bagaɖurəƞəka a ti kiɖe ni. ³⁵Gaja gakטɖa ma, na alaa itani ɖenii banyi 'טfələ ni ashee basana bagafala kanɖiyar alə ni waa: Tɔjט ni gishɛbט, bטkɔi טji ahu kanɖi laƞ ma, nta kɔɔ api ntəmasəla aki agilopi.³⁶Bɛrɛ bariu baɖe ni aƞa leeka lanyiטtaja ashee nɖee afəɖa bapitiri banyɛni ma, ³⁷Na gטpɔkanɖiyar atəla waa: nɖee aƞə ishɛi ma. Na Yeesu a lə ni waa: Aki gboo kטla ati lee gəƞ³⁸Yeesu ana ce טnyiƞca, aɖe nna abakəƞja ma, na baka mpa njala nɖən ni, טsəmprə ɖən ba na yiɖa waa: Marta ma, acam m gisana agafala ni. ³⁹Aɖe wəɖa gטpala gטɖən, ba ti yiɖa ni waa Marii, na api ati sə Yeesu ikei sul na ɖט ni gטtɔ bטlei mbטɖee a na lə ma.⁴⁰Marta a ɖe ɖa na pəɖəpəɖə nfaltəma, na ace Yeesu sul ati lə ni waa: Afaƞaka, kiɖa ki gaɖən apal apala amט nɖənɖən maa? lə ni ati kaƞa na mט aa! ⁴¹Na Yeesu a lə ni waa: Marta, Marta, טti bum na caarii akטlɔ, a yɔkɔ tuutuuma laƞ. ⁴²Gaɖɔƞkɔna galee ka kpataku, Marii a laa ngaɖee galee gaƞərə ma, na kə ba səra apər na ni na.

Chapter 11

¹טshile ɖən Yeesu a ɖa na nyiƞə gaɖu gaɖən ma. Aboƞo ma, na akəƞja ɖən a lə ni waa: Nɖiyar, cere atט טnyiƞu ɖaa Yohana a cere a ba kəƞja ma.²Na Yeesu a lə pi waa: lta naa nyiƞə, lə ma waa: A ta ya, nɖee a ɖa alƞ ma. Akiyiɖa nɖà ciri ciri; Akuyari gipi³Shee atט טshile baa טpaƞa na kטjiט; ⁴Təɖə atט a ti mbɔnɔ ɖaa atט gboo gi na təɖə basaaka banja ma, paapala gi fəɖa ibɛrɛ a kpaca ni na.⁵Na a lə pi a ciƞə waa: itaji waa: Anyinטɖən a wəɖa gטsoƞo gטɖən, na a cə ati wəɖa ni gajani a lə ni waa: Amטsoro, nyamט boɖo boɖo bariu, ⁶Adטwaa : Amטsoro ɖən arigəmט gisana, kə ma wəɖa akɔɖən ma shee ni na, ⁷N'טsoroɖe atələ a shee ni waa: Paa caarɛmɛ na. Gi riƞ gטcaƞkɔ boƞo, amט na abapi gi ɖa atən boƞo. Kə ma kɔɔsəra ata asheeki boɖo boɖo na: ⁸Nti lə anyin waa; Baa maa ka na yɛɛ ata asheenyin boɖo boɖo na, aɖטwaa טlee טsoro naa naa carɛni ma laƞ, ataa ta asheeki i boɖo boɖo gט ya i ט na yɛɛ ma.⁹Amט nshee ti lə anyin waa; nyiƞə ma naa ba shee anyin; yɛɛ ma, naa iƞə: kə ma gטcaƞkɔ naa batine asheenyin. ¹⁰Adטwaa: Arɛ nɖee a na nyiƞə ma ba ti ba shee ni, nɖee a yɛɛ ma ataa ƞə, nɖee akə gטcaƞkɔ ma, ba ti ba tina ashee ni.¹¹Anyinaƞa טpur na taba ni boɖoboɖo naa a tɔɔ ntala ashee ni? Kokoo a taba ni gafili naa atɔɔ טbu ashee ni? ¹²Yaa ata taba ni nsəla a taa tɔɔ alama ashee ni aa? ¹³Anyu ilee barɛbɔnɔ ma, iyɔ ayɔkɔ isoƞsono k'טsheu anyibapi, gəƞ ma anyinaya nɖee a ɖaa alaƞlaƞ ma, kaa shee ƞƞuro asoƞsono mbaɖee bana taba ni maa?¹⁴Yeesu akərə jini acəט arɛ ɖən aganɔ ka səra a lə bטlei na ma, jini aɖoo ma, na arɛ ɖe asəba bטlei kטləט, na bɛrɛ ba ɖa na jɛlɛ. ¹⁵Ama baɖən kaɖe ba ti lə waa: Bɛlsɛbulu ljini ba nɖiyar ikashi ni a na kərə na ijini mana.¹⁶Na baɖən ba na kəט ni alaƞ na lə ni waa lee maamaaci kagטlesטra gטɖoo n'alaƞ gi ƞə. ¹⁷Ama Yeesu a yɔ bafaƞa ni ma, na alə pi waa: Giyari ƞgiɖee giyטga kagטlɔ ma, shee gikrə. Na gafala ngaɖee gayטga kagטlɔ ma, shee ga pi.¹⁸Ita ji waa: Sheetaani a ti cə na agטlɔ gטtara bai na agiyari ɖa, Adטwaa iti lə waa belselbulu iko ni nna kərə na ijini mana. ¹⁹Nta naa kərə ijini na belsebulu, aƞa iko ni anyəbapi ba na kərə na ma? Galaƞ anyəbapi mbacim nanyən ikəma. ²⁰Ama ita jiwaa Gaja kagטnyɛ kט nna na ijini gəƞ ma Gaja kagiyari gi pi anyinasul.²¹Arɛ ikashiyar a ta toƞo 'agafa gishɛbo bטkɔi awəɖa ma, akɔɖən ku haטi ayɔ na. ²²Ama nɖee ashee kɔɔ kəƞkən awu ni ma ata kpa, anaa ri ni na apir na ni amaana a yטga asaanianyɛkɔnɔ. ²³Nɖee ka ɖa ashee amט na ma, aƞamט na na nɖee ka kaƞa na mט awala na ma, a na kə kə na ram.²⁴ƞƞuro mbɔnɔ nta ɖoo Arɛ ni, nɖe ncə bטɖukɔnɔ na yɛɛ yɛɛ gaɖuƞטraka. Ka ƞə na ma, aɖe lə waa: Ntə ma kɔɔkəwa gafala ƞgaɖee ni ncee ɖoo ma. ²⁵Akɔɔkpa ma, naa aƞə bashɛr gafala a pɛmpɛƞɛji ma. ²⁶Aɖe kɔɔ kɔɔ ce a ti yɛɛ aƞƞurobɔnɔ kulumi nɖee ikaƞkər awu ni ma, akpa gafala gaɖe ni a ɖa, ko saa ɖe arɛ ɖe a'nɖawa iɖe kɔɔ pɛmpɛƞɛ a pi ibɔnɔ awu nsəbaka.²⁷Saa nɖee Yeesu a na lə bטlei ma, na טsəmprə ɖən a taa טwələ samaa agicuca a lə waa: Nɖinsono ashee nɖee a ɖa na akiƞcəna ma, nɖinsono ashee anye nɖee טnyara ma. ²⁸Na a tələ ashee ni waa: Aai, nɖinsono ashee mbaɖee ba na rəƞə Gaja kaalei na tɔɔji na lee na ntəma ma.²⁹Ðaa isamaa tuutuuma bawala ma, na alə waa saamani nɖe kəbarɛ balee barɛbɔnɔ ma, ba ti taba maamaaci kagטlesטra, kə ba ƞə maamaaci kagטlesטra gטɖən na, na ki lee Yonaasi agטja na. ³⁰Ðaa Yonaasi agטlesטra gט lee maamaaci ashee Ninifi kəbaja ma, gəƞci Arɛpur agטlesטra gט lee maamaaci ashee ashee saamani nɖe kəbarɛ.³¹Ikəma k'טshile, gטnyɛsonolaƞ kagטtənar gטtטgט ta a yiɖe laƞ a kə saamani nɖe bagalei aɖט waa aɖoo na ɖulinya kaatəna kaayalaji a pi ti rəƞə Gטyà Salomɔɔ agטfaƞa k'טyɔט; Ama טɖən a shee ɖa atiya awu Salomɔɔ ma.³²Ninifi kəbaja ba ti ba ta ayiɖe a laƞ ikəma kטshile a kə saamani nɖe kəbaja bagalɛi, aɖטwaa barəƞə Yonaasi a maasu ma, na bafטba nɖawa: טɖən a shee ɖa atiya awu Yonaasi ma.³³טɖən ka na kal fitla atɔɔ ni a lugo kokoo atɔɔ gashɛi asiט ni na, ama ba na bələ bələ ni na na gikalkטɛ naa ikaɖa shee mbaɖee ba na kpa ma, ³⁴Akinyine ilee ka טkaɖט ashee akטטlɔ. Akinymɛ ita ɖa gishɛbɔ, akטטlɔ gט na kaɖa kaɖa, Ama akinyine i ta pi, akטטlɔ gט na ɖa nkomo ni na. ³⁵Lee laakaari naa טkaɖט nɖee טɖa n'akima טpaa ti pra nkomo na. ³⁶Ita ji waa akטטlɔ gטɖa טkaɖט ni, n'akaaɖi gaɖən kaaɖa nkomo na, akטטlɔ gטƞunii gט na ɖa טkaɖט ni na, ɖaafitila a na kaɖa nkomo na shee a ki ma.³⁷Yeesu a lə bטlei a boƞo ma, na fariisi kaja ɖən ayiɖa ni waa api a ti ji טjiט agaɖu. Na Yeesu akpa a sə tebiri kaƞkamə. ³⁸Nilee fariisi kaja biti, aƞə waa Yeesu ka shire anyɛ naa ye ji טjiט na ma.³⁹Na Yeesu a lə ni waa, anyən fariisi kəbaja iti raט a nyini kɔɔpט na anyinanyanט kaƞkəm, ama kancin mbɔnɔ n'טpətra urîƞ ka. ⁴⁰Nyashɛshɛ bajanyən, nɖee alee kaƞkəm ma, kilee aleeka kaƞcən aa? ⁴¹Shee ma bashɛɛrɛ nɖee iɖa ncəm ma, naa baamטnט iɖa ciriciri ashee anyən⁴²Ama nɖi ncika ashee anyin fariisi mana, adטwaa: iti səla anyinyiupi nanyinawaryɔkɔ kakpala təb kaƞja naa abəɖa na ganyɛkəm bטkɔi bט lee ɖeiɖei na Gaja kטsɔlט ma, bטkɔi ishee səim ilee na gaɖən gapaa saa na ma na gəƞ.⁴³Nɖi ncika ashee anyin fariisi ma na aɖטwaa isɔlɔ bטɖusəbaka kטsəט isinagɔɔgə ni na yɛ girma kansala itaagbaala. ⁴⁴Nɖi ncika ashee anyən, aɖטwaa iɖa ɖa nɖaa akufo nɖee inyeƞe ba na sara ilaƞ kəba yɔ waa akufo ni na ma.⁴⁵Na gטpɔ Karɖi yar ɖer acam טwələ, a lə ni waa. Nɖi yar ט na lə waa ma, טna lim a tטmpi gəƞ gboo. ⁴⁶Na Yeesu atələ ashee ni waa; Nɖi ncika ashee anyən gטpɔ kaɖibajaa Aɖטwaa iti taa טɖטra nɖee טsɔm טtoƞu, na toƞo bɛrɛ, na ki na yɛɛ iki napi na anyəngisiwa na.⁴⁷Nɖi ncika ashee anyən adטwaa iti pɛmpɛƞɛ Anabi ma na mbaɖee anyəmbaya babטmbɔnɔ ba kə ma bakufo acə. ⁴⁸Ita laa səriya anyəmbaya balesטra, naa naa ƞə waa icim, Adטwaa anyəmbaya baɖe ba kə ka Anabi ma na nanyən icə bakufo.⁴⁹Galaƞ na Gaja k'טyɔט טlə waa: Nti ma təm Anabi mana na batəmka: Ba ti ba kə baɖən ba cii naa anaashɛɛ baɖən. ⁵⁰Tɔɔ na ɖoo ɖulinya טsəbט ni, ba tə ba taba saamani nɖe Anabi mana mbaɖee bakɔnɔ ifטr atən ma k'טɖa. ⁵¹Tɔɔ ɖoo Abɛl akɔnɔ bakə saraa kantano na טnyiƞu kaafala kifɔɔ ni ma; iɛƞ nti lə anyəƞ, bati ba taba Saamani nɖe k'טɖa.⁵²Nɖi ncika ashee anyən gטpɔ kaɖi baja! Aɖטwaa itoƞo טyɔט kasaafi; Anyəƞgilopi ki na yɛɛ ikpa na, naa naa bla na mbaɖee ba na yɛɛ bakpa ma.⁵³Aɖoo nkəƞ ma, na babɔƞɔnja na Fariisi mana ba cam טnyana na pam ni nikashi na yɛɛ a lə bטlei tuutuuma. ⁵⁴Na taa taa ni ilɔ na yɛɛ galibɔnɔ gaɖən gaɖoo anɔɔ na ba rî ni.

Chapter 12

¹Saa ɖe kaŋkəm na ɩsamaa tuutuuma ba wala halɩ na nyɩ bawor, na Yeesu a na ɩə a bakəŋja waa: ɩee ma laakaarɩ na Farɩɩsi kəbaja ba lefir alee mʋnaafiki kaja ma.²Akɔɖən ɩmana ɩlugo kagʋlɔ naa kə ba ŋəɩ na ma, na ashiirɩ ɖən ka ɖa waa kaatine na ma: ³Galaŋ bʋkɔɩ ɩlə nkomo nɩ ma, ba tɩ ba rəŋə jɩ gbagbaraa, na ngaɖee ɩbulobulo nku nɩ ma shee ba kʋl jɩ gɩkuturilaŋ.⁴Ntɩ lə anyən anyɩɩ ɩlee abasoro ma, waa: Paa ma cu mbaɖee ba na kə gʋlɔ, na kə ba kɔɔsəra a lee akɔɖəna ma. ⁵Ntəma faŋa anyən nɖee ɩsəm waa: ɩcuu ma. Cu ma nɖee a ta laa arɛ aŋŋuro, awəɖa ɩko a kəʋjɩ nton ma; ɩɩŋ ntɩ lə anyən waa: ʋnɩ səm ka ɩcuu.⁶Kə ba na yala bʋsapɩ bʋnʋŋ gʋya gʋbʋnakaa? Na kama, Gaja kaanyir ʋɖən na. ⁷Batʋr anyənaŋʋrʋ ɩŋŋunii maŋja. Galaŋ paa ma cu na ɩwəɖa aŋfaanɩ awu bʋsapɩ tuutuuma.⁸N kɔɔ tɩ lə anyin acəŋə wàà: Arɛ baa apaŋa a ta lə gbagbaraa ashee bɛrɛ wàà, aɖe a ɖa ɖa ashee amʋ, gəŋci Arɛ ʋpur gboo a naa lə ashee Gaja kɩmalaɩka wàà, aɖe ɖa ashee kavɛ. ⁹Ama arɛ nɖee a bəla amʋ bɛrɛ baŋyɩɩ ma, amʋ gboo n tə ma bəla ni Gaja kɩmalaɩka baŋyɩɩ. ¹⁰Arɛ baa apaŋa nɖee a lə arɛ ʋpur agalibɔnɔ ma, ʋnia taa ŋə ʋtəɖu, ama nɖee a ləm Gaja kaŋŋuro nsoŋsono ma, ʋni kaja arɛ k'a ŋə ʋtəɖu na.¹¹Ba ta cê n'anyɩn ɩsinagɔɔgʋ kɩfala nɩ kokoo baŋono baŋyɩɩ koo aɖi baja sul amalaŋ, paa ma təɖə gɩfolu ashee bʋʋlei lə bʋ naa afɔɖɔ ʋpaŋʋna ma ni ma na, na bʋkɔɩ ɩnɩɩ kɔɔ lə acəŋə ma. ¹²Aɖʋwaa kasaa ɖe Gaja kaŋŋuro nsoŋsoro ntɩ n cêre anyɩn bʋkɔ mbʋɖee bʋ sim, ɩ lə ma.¹³Samaa ɖe nɩ na ʋɖen a lə Yeesu waa: Afaŋaka, lə amʋŋono waa, ɩ lee ɖoole na, a yʋga atatiibi naa ashee amʋ amaja! ¹⁴Na Yeesu alə nɩ waa: "arɛ akɩ, kə ma ɖa atiya ashee anyinayɔkɔ kɩkəmacimka koo anyinamaa na kʋyʋgʋ na." ¹⁵Na Yeesu a lə ashee baa aŋa na waa: "lêe ma garagar, paa ma gôro awʋɖa baamʋkakɔɖɛʋ na! Aɖʋwaa arɛ anɖʋlinya nɩ kʋɖaʋ k'ʋ ɖoo na amaana sul na, baa maa a cɔɔ wʋɖa wʋɖa kʋyɔgʋ."¹⁶Na Yeesu a kɛɛshɩɩ galei gaɖen ashee pɩ waa: "ʋsoro ɖen a lee amaanayar na naa awʋɖa bʋwara tuutuuma. N'abʋwara bʋɖe bʋ cɔɔ ŋʋm paa ashee nɩ. ¹⁷N'a faŋafaŋa na lə na shee agʋlɔ waa: "Baɩ na ma lêe? Kə ma wʋɖa gaɖu gɩshɛbʋ ma dʋ amɩjiʋ asiya na." ¹⁸N'a lə waa: "N yɔ ɖaa ma lêe ma: N tə ma kʋɖa ambʋsakulu naa api amɩjɩʋ ɩŋunii n'amamaa na baŋʋnii aɖʋ ncən. ¹⁹Kaŋ kəm, n tə ma lə aŋgʋlɔ waa: Amʋ, nti amaana kʋyɔgʋ ashee bʋja tuutuuma. Ma shêe aŋgʋlɔ ʋŋʋrʋ na ji na nyem naa naa jaŋ gishɛbʋ!²⁰Na Gaja lə ni waa:" ŋyashɛshɛyar, gijibɔŋɔ ŋgiɖe n tə ma câm akɩŋŋuro. Galaŋasiya nɖee ʋ wala aɖʋ ma, aŋa naatɔɔ?" ²¹Na Yeesu a kɔɔ lə acəŋə waa: "Daa gəŋ ma na ashee arɛ nɖee a na wala amaana na shee agɩlopɩ ma, ama k'a wʋɖa amaana Gaja kaja na!"²²Na Yeesu a lə abakəŋja waa: "Galaŋ na n na lə anyɩn ngaɖe: Paa ma fâŋfaŋa yɔgʋʋ ashee ɩ jî naa aɖa ŋŋuro nɩ ma na, paa ma fâŋafaŋa yɔgʋʋ ashee ayɔkɔ. Nɖee ɩ hɩyɛn ɩ kâra anyiŋgʋlɔ laŋ ma na. ²³Aɖʋwaa ŋŋuro n lee kpatakɩɩ awu ʋjɩʋ na gʋlɔ gʋ lee kpataku awu ayɔkɔ karaka²⁴Kîɖe ma ɩkaakaa, kə ba na ɖu na , na kə ba na ti na. Kə ba wʋɖa bʋsakulu na, kə ba wʋɖa ijiʋ kaku na. Gaja gaɖe ga tɩ ɖəu pɩ. Anyɩn, anyɩnajirma a yɔgɔ yɔgʋʋ a wu bʋ bʋsapi baja. ²⁵Anyɩnʋfaŋfaŋʋ ɖe k'ʋ səva apele anyɩn ŋŋuro baa cei na. ²⁶ɩ ta jî waa, k'i səva alee bʋkɔ shɩshɩnɩʋ ɖaa gəŋ gəŋ ma na, Maakɔ laŋ na ɩ na faŋafaŋa na shee ayɔkɔ ɩsaaka?²⁷Kîɖe ma ŋŋɔ nɩ kɩcaacaaca ɖaa ba na ta ma, kə ba na lee atəŋkaŋkra na, kə ba na lo ʋkɛkɛɛ na cə n'ʋmɛ na. Ama n tɩ le anyɩn waa, Gʋya Salomoo agiŋunii ni, k'a bʋŋa kava ayɔkɔ ɩsoŋsono ɖaa ɩcaacaaca baɖe ma na. ²⁸Aŋɔ ijala nɖee iɖa awarka ʋrɔŋ naa gacəŋ ba təʋ ɩ ʋtonu ma, Gaja ga ti kara ɩ yɔkɔ ɩsoŋsono nɖee ɩ wu aŋɔ ɖe ma. K'ɩ shee Gaja ɩja gɩshɛbʋ na.²⁹Anyɩn, paa ma ɖa na yɛɛ yɛɛ bʋkɔ mbʋɖee ɩjî koo ɩ nyêm ma na. Paa ma ɖa gʋfaŋa gʋɖe ni na. ³⁰Bɛrɛ mbaɖee kə ba yɔ Gaja na ma, Ba na cu na yɛɛ yɛɛ ayɔkɔ ɖe. Ama ayinaya a yɔ waa, c nɩyɛŋ ayɔkɔ ɖe.³¹Gəŋ ma, anyɩn, yɛɛ yɛɛ ma Gaja kaayaritəna, ga tə ga pêle anyɩn ayɔkɔ ɖe gboo. ³²Anyɩn, aŋgʋbɔvɩfɔjala, paa ma təɖə gɩfolv na, adʋwaa anyɩn a sɔlɔ waa, a shêe anyɩn gayaritəna.³³Yala ma bʋkɔ mbʋɖee wʋɖa ma, naa atɔɔ kɩtanɩ alee sakaa. Lêe ma ɩtanfələ nɖee k'l pɛɛpɛɛ na ma, ashee anyɩŋgilopi. Tî ma anyɩnamaana mana Gaja sul, ŋkeŋ k,l lîi na, bapɩtɩrɩ kə ba kîm asəla na ma na, bʋkɔɩ kə bʋjî na. ³⁴Aɖʋwaa gaɖu ŋgaɖee anyɩnamaana aɖa ma, ŋkəŋ na anyɩnifolu ɩ nɩɩ ɖâ gboo.³⁵Câr ma anyɩnɩtoko kanyɛ naa akal anyɩnifələla atɩ ba paa cî na. ³⁶Anyɩn, dâ ma ɖaa batənleeja mbaɖee bʋga a ce shiiyeʋrka naa ba sə na saa nɩ halɩ a ti kpa na kə gʋcaŋkɔ na ba tine kpaarɩ ashee nɩ ma.³⁷Nɖi nsono ashee batən leeja mbaɖee ba ɖa pereb naa bʋga a kpâ awʋɖa pɩ ma. N tɩ lə anyɩn waa, gasono jɩ, a taa câr atoko kanyɛ naa atɩ pɩ atən ashee pɩ ʋjɩʋ ba jî. ³⁸ɩ ta jî waa, bʋga ɖe a kpâ gajanɩ koo njɩkʋɖɩ awʋɖa pɩ ba ɖa pereb gəŋ, nɖi nsono ashee pɩ.³⁹Kɔɔ ma ayɔ ngaɖe gɩshɛbʋ waa, maa gafalaŋa acee yɔ gakɔŋ kɔŋɔ ngaɖee apɩtɩrɩ a naa pî atɩ nyim nɩ ma k'a pâla nɩ a pî gʋcaŋkɔ akpa na. ⁴⁰Anyɩn gboo, kpêɖe ma anyɩnalɔ na saa, aɖʋwaa arɛ ʋpur taa pî gakɔŋkɔŋɔ ŋgaɖee k'ɩ tâm na ma, na ma.⁴¹Na piyɛɛv ablə waa: "Atɩnɖiyar, ʋ na kɛɛshɩɩ galei ngaɖe jɩ na shee atɩnɖəɖən yaa na shee bɛrɛ baŋunii?" ⁴²Na lə nɩ waa: "Batənleeja bakiɖeka apaŋa ɖa ka ɖeiɖei awʋɖa gʋɖa gʋfaŋa naa ʋga a shêe ni waa, a tɔji batənleeja basaaka ashee pɩ ʋjiʋ nɖee ʋ sim ba jî ma? ⁴³Nɖi sono ashee atənleeja ɖe, ɖaa ʋgaa kpa awʋɖa nɩ, a naa lêe ntəma nɖe ma. ⁴⁴Gasono jɩ , n tɩ lə anyɩn waa, ʋga a taa kɔɔ na amaana aŋunii akava aʋnyɛ nɩ, a naa tɔjɩ.⁴⁵Atənleeja ɖe a ta naa lə agʋlɔ waa: "Amʋga k'a kanapɩ na" n'a səba na kə batənleeja basaakaa, basoro na kəbasəmprə naa jɩ na nyem nashi. ⁴⁶N'ʋga a kpâ, ʋshɩlé nɖee atənleeja k'a tam na ma, na gakɔŋkɔŋɔ ŋgaɖee k'a yɔ na ma, awʋɖa nɩ, 'ʋga a taa bɔ atənleeja ɖe agʋtɔ paa naa asara na nɩ ɖaa ba na sara na mbaɖee kə ba ɖa ɖeiɖei na ma.⁴⁷Atənleeja nɖee a yɔ bʋkɔɩ ʋga a na yɛɛ ma, ama k'a kpeɖe agʋlɔ na, na k'a shiŋ kɔɔ a lee bʋkɔɩ ʋga a na yɛɛ ma na, ʋga ɖe a taa kəɖa nɩ gɩpɛ paa. ⁴⁸Ama atənleeja nɖee nɖee k'a yɔ bʋkɔɩ ʋga a na yɛɛ na ma, n'a lee bʋkɔ'ɩ bʋ sim ba bɔ agʋtɔ ma, ʋga a taa kəɖa nɩ gɩpɛ cei. Arɛ baa apaŋa nɖee ba shee bʋkɔ mbʋɖee bʋ yɔgɔ ma, ɩ sim a toŋo bʋ gishɛbʋ. Nɖee ba tɔɔ ayɔkɔ kʋyɔgɔ ni ma, ba tɩ lee nɩ təlashɩ a toŋo bʋ gɩshɛbʋ awu."⁴⁹N pɩ pɩ ma pî n'ʋtonu ɖulinya nɩ. N sɔ lɔ waa, maa ʋ pîɖe boŋo. ⁵⁰ɩ sim ma câm ʋmənʋlaa ɖən ishɛɩ nɩ, ɩ tɩɩ ɖʋ amʋ ʋcimpɩyɛka nɩ halɩ ʋ tî lêe adur⁵¹Anyɩn ɩ na faŋa faŋa waa, n pɩ pɩ ma pî na fɛɛ ɖulinya na aa? Ntɩ lə anyɩn waa, ʋpaɖʋpaɖ. ⁵²Tɔɔ na nnyəmə na ce bɛrɛ banʋn ba ta ɖâ gafala gaɖɔŋkɔnɔ nɩ, ba tə ba pâɖa paɖa, banyɩv na beviu, beriu na banyɩʋ. ⁵³Gʋyà gʋ tʋʋ pâɖa n'ʋpur ʋsoro, ʋpisoro gboo a taa pâɖa n'ayar. Gʋna gʋ tʋʋ pâɖa n'ʋpʋr ʋsəmprə, ʋpisəmprə gboo a taa pâɖa n'anar. Gʋkulona gʋ tʋʋ pâɖa n'ʋprokar, gʋpika gboo gʋ tʋʋ pâɖa n'ʋkulonar.⁵⁴Na Yeesu a kɔɔ lə ashee samaa tuutuuma ɖe waa: "ɩ ta ŋə nɖəla n ta atʋ na pɩ na gɩteŋshilelaŋ, anyɩn ɩ tɩ lə kpaarɩ waa: "ʋto akaŋkra a taa nyî". ɩɖe lêe ɖaa geŋ ma. ⁵⁵ɩ ta ŋə waa, gʋsərə gʋ ta awu na gʋnyɩsonolaŋ na pɩ, anyɩn ɩ lə waa: "Njɩsʋɖa n tɩ n ɖâ paa." ɩɖe lêe ɖaa geŋ ma. ⁵⁶Muunaafiki baja! ɩ ta cêɩ nɖəla na gaɖu kanɖawa, ɩ yɔ bʋkɔ mbʋɖee bʋ nə bʋ pî ma. Bal laŋ na k'l səra ɩɩêu ayɔ bʋkɔɩ bʋ na sara nnyəmə ma na?⁵⁷Maakɔ laŋ na, anyɩŋgɩlopi k'ɩ na ɩ eu na yɔ bʋkɔɩ bʋ sim ɩ lêe ma na? ⁵⁸ɩ ta jî waa, akɩ n'ʋɖən ɩ wʋɖa gaɖən, n'a shee akɩ gabʋkəli na yɩɖa akɩ agbanɩ, n'ɩ man asara na ce, lêe koŋkaarɩ ayɛɛ ʋpɛmpɛŋʋ, akɩ na nɩ, ɩ rəŋə n'anyimbawor naa ɩ ye kpâ ŋkəŋ. Apala a taa cê n'akɩ akəm cimja anyɩɩ, naa akəmcimja a tɔɔ akɩ ashee sɔja akɩ ŋku. ⁵⁹N tɩ lə akɩ waa, k'a ɖôo ŋkəŋ na halɩ atɩ səla akʋɖa ʋŋunii, baa agbɔɔ k'a sâa na."

Chapter 13

¹Kasaamanɩ ɖe nɩ, bɛrɛ ba lə Galilee kəba baja bagalee ashee ɖaa Pɩlatɩ acəkəla na bashile ma. ²Na Yeesu a lə pɩ wàà: Anyɩn ɩ yɔ wàà, ba lee ka babɔnja awu Galilee kəbaja basaaka aa ashee ba ji ishɛi ɖaa gəη ma lay aa? ³N tɩ lə anyi wàà aaɩ. na k'ɩ lee tuuba na, anyɩ mbaηunii ɩ tɩɩ lee asaara⁴Yaa bɛrɛ təb na ganaana silue, mbaɖee laη asike kagʋmana gʋ fəɖa akə pɩ ba ci ma. I na tamtam wàà ba lee ka Jerusalɛm kəbabɔnja babʋ mbɔnɔ baηunii ni aa? ⁵Aal. N tɩ lə anyɩn na k'ɩ lee tuuma na, ɩ tɩɩ lee asaara anyɩn gboo.⁶Na Yeesu a tam gakɛɛshile ηgade ʋɖən atəu gʋfigiiyo, atɩpɩ apiɖe kiyupi ama k'a ηə na. ⁷N'arὲ alə finy kagʋyo yar waa, yə ɩ ɖoo bʋja bʋriu n na pɩ atɩ na yɛɛ ɩyupi akʋʋfigiiyo laη kə ma na yə na akoɖənna ma. Sɔn ma kʋ cam gatəna?⁸Na gʋFigiiyo yar a lə wàà, Pala kʋ gaja ηgaɖe naa ma ko asir kʋ kal aɖʋ anapəna. ⁹Gajifɔli gʋ ta ηʋm ɩyupi gani ɩɩə ama na k'a gʋ ηʋm na ʋ taa sɔ kʋ.¹⁰Yeesu a cee tɩ Faηa ɩsɩnagɔɔgɩ nɩ sabatɩ kaηkele. ¹¹ʋsəmprə ɖən acee k'a ɖa awʋɖa ɩjinɖi ba bɔnɔ ba pa na nɩ a pra gʋlʋFaaka yar. A wʋɖa gakʋrʋ na k'a na səra ayiɖe alan na.¹²Yeesu a ηə ni ma, naa yiɖa naa alə waa, akʋshɛɖʋ nɖe ʋ pala akɩ. ¹³Na Yeesu a tər anyɛ ʋsəmprə ɖe laη kpaari na ata yiɖe naa akʋma Gaja. ¹⁴Sinagɔɔgɩ kʋga ʋcina kʋkər na aɖʋwàà: Yeesu acam akiɖe arὲ Sabati kʋshilè ma laη.¹⁵Na Yeesu a lə nɩ waa, Munaafiki anyaηana k'a na kʋɖa agaraηkɔηkɔηɔ koo ana ace na nɩ a tɩ nyem bʋto Sabati kʋshilè na? ¹⁶Gəy ci gboo Abraham ʋpur, ʋsəmprə nɖee sheetaanɩ ari ɖoo bʋja təb na ganaana ma, k'a səra ηə alaaFiya sabati kʋshile aa?¹⁷A na lə alesʋra ɖe ma, ɩcifala ɩ ta kpa mbaɖee k'ɩ cee fana ashee pɩ na ma ama, bɛrɛ baηunii mbaɖee ba ηkəm bɩcine ɩ ta kər ashee ayɔkɔ nɖee Yeesu a lee ma.¹⁸Na, Yeesu a lə wàà: Mʋ nʋ Gaja kaayarritəna ga ɖoo na mʋ nʋ (maakɔ, ni) ba kpaari na ma? ¹⁹Gaɖoo gɩsʋkɔi arὲ ɖən a bəɖa agakəmwara nɩ naa giɖa apra gʋya gʋbʋmbɔnɔ bʋsapi gaja laη kabʋja bʋ ɖʋ adaηa kɩla nɩ ma.²⁰A kɔɔ lə apele wàà: Mʋ nʋ ma kpaarɩɩ na gaja kaayarrɩtəna? ²¹Ga ɖoo lefɩη nɖee ʋsəmprə ɖən a tɔɔ acəkəla na boɖoboɖo kʋnarʋ eguwɛ beriu ni halɩ ɩ tɩ fuga atama na.²²Yeesu a cee tɩ jeɖe Jerusalɛm kagʋsaʋ kabʋ papiri na kapa na cere pɩ. ²³N'ʋɖən a lə ni wàà, Gaja, bɛrɛ cei ba naa lée nɖi nsanka aa? Naa a lə pɩ wàà. ²⁴Cɩ ma ɩbobo a kpa na gʋcaηkɔ gʋjala aɖʋwaa, bɛrɛ tuutuuma ba tə ba yɛɛ ama kə ba səra akpa na.²⁵Tam nɖee gafala yar a naa ta a rəm 'agafala ma, anyin ɩ tɩɩ yiɖe aka na yiɖe aka na yɩɖa Gaja! Gaja! Pala atʋ gi kpa. A taa tələ naa a lə wàà kə ma yɔ anyin na, ƞka na ɩ ɖo o na ma? ²⁶Kasaa ɖe, ɩ tɩ lə wàà: Gi man ajɩ ʋjɩʋ aman anyem bʋto naa naa cere bɛrɛ atɩnyɩnca laƞ. ²⁷Ama a taa lə wàà: N tɩ lə anyin wàà kə ma yɔ gaɖuu ɩ ɖoo mama na. Ləm ma n'amʋ ajalɔ. Anyin mbaɖee ɩ na lee alesʋra nɖee k'ɩ ɖa ɖeiɖei na ma.²⁸ɩ tɩɩ lee bʋbo n'anyoo kər tam nɖee nɖee ɩ nɩɩ ƞə Abraham, Isaak, Yaakubu na anabi ma na Gaja kaayarɩtəna nɩ ma, ama ɩ bəɖa anyalɔ aka. ²⁹Ba tə ba ɖoo na gʋnyipɛnɛ pɛnɛlaƞ, gʋnyɩsono laƞ, gajaka laƞ na gɩntənshile laƞ na ɩ tɩɩ lee ʋciƞkərka ashee pɩ tam nɖee ba naa sə ʋjɩʋ kaatabiri laƞ Gaja kaayarɩtəna nɩ ma. ³⁰Yɔ ma ƞgaɖe: Bakəmja ba tə ba pra basəbaka naa basəbaka ba ba pra bakənja.³¹K'ɩ lən na, na Fariisi kəbaja ba kpa naa alə ni wàà: kʋla atəbə atiya aɖʋwaa Herooɖ a tɩ yɛɛ a laa akɩƞƞuro. ³²Kʋla ma acə atɩ lə ƞə ; n tə ma kər naa akiɖe ɩjinɖi babɔnɔ ʋrɔƞ na gacən na ʋshile ʋriutaja ntə ma saa ambaja. ³³Aɖʋwaa k'ɩ sim ba laa anabi ɖən aƞƞuro k'ɩ lee Jerusalɛm kampa nɩ na.³⁴Jerusalɛm! Jerusalɛm! Aki nɖe ʋ na kə anabi baburo na mbaɖee alaaƞƞuro ba təm ashee aki ma baɩ na ɩ na ɖa amʋ ba wala akəbapi ɖaa acɩrɩ a na wala bʋcɩrɩpiri apəra ni ma. Ama k'a sɔlɔ ma. ³⁵ƞə akaafala gapəra fɔi. N ti lə aki wàà k'a kɔɔ ƞə amʋ na hali a li lə wàà Gaja ɖʋ arɛi aɖa ƞƞura kaja kaƞyiɖa laƞ ma.

Chapter 14

¹Sabati kʋshile ɖen, Sam ɖe a na ce Fariisi kiga bagaɖʋ ace ji bodobodo ma ²Lɖe pi wa arɛ ɖen de ti shɛɖɛ"d'oendemi" ³Gaɖʋ Yeesu a na taba Farisi kʋga waa ɩcəm bakɩɖe arɛ Sabati kʋshile aa?⁴Na baŋʋra na kiɖe ni .Nke na Yeesu a fɔn asheɖɛka n'ʋsheɖu ʋpalani ⁵Naa ta pi waa aŋana wʋɖa ʋpʋrʋ na k'ʋpi afʋɖa lɔkɔ ni Sabati k'ʋshile na apaa lani ma? ⁶Bʋ ɖen ka seva a shee ni mbʋe ɖen na⁷Na Yeesu ayiɖe na kiɖe bɛrɛ nbeɖee bayiɖa ma ba na ŋnɔ gaɖu soŋsono ba se ma.N'ke ma a na kɛshi gele shee pɩ ⁸Ba nɩ ba yiɖa aŋem paa ma na aŋɔ gaɖu soŋso ha kpaa yi na aɖɩwa bɛrɛ soŋsono bate basɛra pɩ ⁹Avɛ ɖen a yɩɖaŋom ma a na to baha tata shee nɩ mboɩ¹⁰Ba nɩ ba yiɖa kɩ kula shee se m'kɛn,arɛ ɖee aŋyiɖa ki ma aha kpa, a ta sɛra lekɩ waa a ce nŋyi. ¹¹Aɖɩwa arɛɖen a na fogo a gʊlɔ ma, a taa feɖa arɛɖeɩ a na jɩba a gʊlɔ ma a toa feɖa arɛɖeɩ ana jiba a gʋlɔ ma a taa fogo.¹²Gaɖʋʋ Yeesu a le shee arɛ ɖee ayiɖa waa ʋtanaa n'le ʋjiʋ naa na yɩɖa bɛrɛ nbeɖee kbwʋɖa baŋo ma na,aɖɩwa ba te ba sɛra yɩɖa kɩ boo.¹³ʋtanayɛ alee gʋjȏ a naa le na shee bɛrɛ nbeda kba wuda uka nama, bacərɛ falan falan mana,bacərɛ falan falan mana ¹⁴iti sanabɩ aɖuwa kba səra lee bukon nbudu ale sepi mana aɖɩwa usɩle ukunja batcba salaki usulu soŋsoŋo¹⁵Arɛden amane acə na Yeesu areŋe bukonbudeɩ a lee ma naa le waa ʋciŋ kərka sə arɛ deɩ anajɩ bodo bodo Gaja kaa Yarɩtəna ma ¹⁶Na Yeesu aleni waa arɛ ʋjɩʋ naa ayɩda bɛrɛ tuutuu ma ¹⁷Tam ɖeŋ ʋjɩʋ ʋpɛlɛma, naa atəme abatəm leɩja waa basəɩ yɩɖa mbeɖeɩ bayɩɖa ma wa ʋjɩʋ pɛle boŋo¹⁸Na ba ŋʋni bada na ɖuni suru.Asəbaka a le waa; nshi gawara ntiyɛɛ maceɩ kuɖe jɩma suutu. ¹⁹Na afole ale waa nshe ina mana ntiyə macə kiɖe pii jima suuru. ²⁰Na arɛ folɛ ɖem akɔle waa aɖeɩ kʋr shiiye aɖe ka səra pina.²¹Batənleja bapii le ni pukanbʋɖei ba le ma na buga acam ʋnyana naa le pi bacəi yiɖa bɛrɛ ʋŋɩmjalem bina mana "basɛrɛ, ba fonorɛ" ²²Na batenleja bale ʋga bukɔ tabaten ma gvle ama gadu ganasaa.²³Nʋga a le shee abatenleja waa basə ʋpeli bum bonolen acəɩ yɩɖa bɛrɛ tuutuuma bi naa agafala ni garɩŋe ²⁴Aɖɩwa nti le aŋem, buɖem kaji ʋjiʋ na²⁵Bɛrɛ tuutuuma be ɖe ba tər Yeesu oŋkam naa a cəpra na lepi. ²⁶Arɛ ɖeɩ atabi ama sulu na ka oŋo ayar anaɩ bapar,bapuruna agɩlopɩ boo kaa səra le ama tenleja na ²⁷Narɛ ɖem k a tʋɔ aŋkʋra naa kʋm amʋ na k arɛ ka səra lee amatemlejana.²⁸Anyinaŋa anaa cə nku na ka na səra ale ŋkɔŋta kiɖe ɩtaji wàà a taa səra aboŋo na? ²⁹A naa le nkukeɩ kàà səna boŋo nàà, bɛrɛ nbeɖei bana ŋeni ma ba naa na lɛʋ ni na ³⁰Naa lə waa arɛ ɖe asəba gafala gacəka kacəra boŋo na.³¹Gʋpayarɩ paŋa naa naayɩ ase lei gutara na bɛrɛ na arɛ deɩ awuɖa bɛrɛ akoo na kaa taba aŋo waa ata cəra na? ³²Samɩ basaka banaɖa doodoma atasəra Tem arɛ ɖem acəɩ taba baɩ na bale na le fana ³³Galama aŋɩnu ɖem ka cəra lee ama tem leɩja na ,naa k'arɛ kapala bukonbu deɩ awuɖa ma na³⁴Butuŋa bʋ saŋ na butuŋa bu beɖa ka jɩvɩme, baɩ na pukɔ lee na san? ³⁵Buɖeɩ bupəra foi asheɩ gatena.Beɖe ba buɖa bu nɖonka .Arɛ dei awuɖa gʋtɔ ma a ɖuu gutɔ

Chapter 15

¹Gani kaƞkəm na lampoobaja na aɖawa mbɔnɔbaja ba kim asəla na Yeesu naɖʋ ni gʋtɔ. ²Nkəƞ na Fariisi kəbaja na babɔƞɔnja ba ɖa na ƞumoƞumo na lə bawor waa, טsoro nɖe acam nɖawa mbɔnɔbaja aman na pi na ji ʋjiʋ.³Na Yeesu akɛɛshi galei gaɖən na lə pi waa: ⁴Anyinaƞa naa wʋɖa ibɔri ishinʋn naa ʋɖən alii, na kaa pala ʋɖən mana ishinʋn ƞƞɔni, na ace ati yɛɛ yɛɛ nɖee alii ma Hali ati ƞə ni na? ⁵Ata ƞə ni shee ataa ni araga apra laƞ n'ʋciƞkərka.⁶Akpa afal ma na ayiɖa abasəro na bawor alə pi waa: Pi ma atijaƞ na nʋ, aɖʋwaa: ƞƞə amabɔri ali ma: ⁷Galaƞ, nti ləə anyin waa: ʋciƞkərka ʋtʋ ti ɖa alaƞ ashee nɖawa mbɔnɔyar aɖɔƞ kɔn afʋba anɖawa ma, awu ʋɖən ma na ishinʋn kə ba hiɛ ʋfʋbʋ na na.⁸Yaa, ʋsəmprə paƞa naa wəɖa itani kɔbɔtəb, na giɖən gili, kaa kal fitila naa ashɛr shɛr gafala ayɛɛyɛɛ hali atiƞə ji na? ⁹Ataƞəji, shee ayiɖa abasoro na bawor, alə pi waa; Pima ati jaƞ n'amʋ dʋwaa: ηƞə aƞgitani u gibʋƞa a lii ma; ¹⁰Galaƞ nti lə anyin waa: Nɖawa mbɔnɔya ɖən atafʋba nɖawa ʋciƞkərka ʋɖa Gaja ka malaika mana sul.¹¹Nkəƞ na Yeesu a lə waa: ʋsoro ɖən abʋƞa ka wəɖa bayifala banyiʋ ¹²Nakajala kpataa alə ayar waa: "Amawɛɛ, shee amʋ amaja tiibi kpaari ƞƞiməɖe." Na baya ayʋga a maana a shee pi.¹³Ilee ishile itʋrka ma, na kajala atɔɔ a mana aƞuni ashɛט mpa gaɖu liƞka. Akpa nkəƞma na atɔɔ itani alee basa basa a ji na aye. ¹⁴Aji itani aɖur ma, gakɔƞja akpa nɖe ni, na səba ishɛi kʋjiʋ.¹⁵Na acə mpa nɖe ni k'ʋsoro ɖən sul na yɛɛ ntəma alee. Na ba tɔɔ ni acə na awar anaa kiɖe ikuruci. ¹⁶Atiyɛɛ aji ikuruci bʋjiʋ ama kə ba shee ni na.¹⁷Na טpiɖe asə afaƞa agʋfaƞani, naa alə waa: Batəƞleeja tuutuuma baɖa ama wɛɛ a gawara ni ʋjiʋ ʋriƞə na pi, n'amʋ nɖa atiya na ci akɔmɔ! ¹⁸Ntəma kɔɔkɔɔ amawɛ sul naa ma lə ni waa: Amawɛ ntərətərə na gaja naa atərətərə na ki. ¹⁹Kə ma kɔɔ səm ayiɖamט waa: Akapi na, tɔɔ amʋ apra akatənleeja."²⁰Na ayifala ata akɔɔkɔɔ ayar sul. Anaa ɖa gaɖukƞka ma, na ayar aƞə ni aƞə ni. Nu ɖa n'ishɛi na yar acu ati wa na ni alee ni atuu a cəra ʋɖɔ. ²¹N'ʋpi alə ayar waa: "Amawɛɛ ntərə tərə na Gaja naa atərətərə naki, kə ma kɔɔ səm ayiɖa amʋ waa: akapi na."²²Na gʋya gʋlə abanleeja: "pima na toko a soƞsono akara ni naa akara ni gisʋkɔi agisəwa ni. Akara ni akɔɖɔkɔɖɔ ikei. ²³Nima na ana nɖee asəƞkəla ma, fʋ ma ni gi ji na jiƞgaari. ²⁴Aɖʋwaa ampi abʋƞa cii ma akɔɔpi ƞƞuro ni, abʋƞalii na gi kɔɔ aƞə ni" Na basəba jiƞgari kʋjiʋ.²⁵Kaƞkələnɖe ʋƞono aɖe ɖa a waar ata awar atʋnapi asəla na gafala ma, na arəƞə gʋcəma natulo inatələ ²⁶Na ayiɖa atəƞleeja ɖən atabani waa maakɔ na lee nkəƞ. ²⁷Nàtəƞleeja alə ni waa:"Akapal akpaka na akawɛ afʋ ana səƞkəlaka aɖʋwa aƞə ʋpur nalaafiya ma laƞ.²⁸Na ʋpur ʋƞono acam ʋnyana abəla waa kaa kpa afal na, na yar aɖoo aɖʋ ni suuru. Waa akpa afal. ²⁹N'ʋpurƞono atələ ashee ayar waa: "kiɖe, bʋja tuutuuma bʋnoo n'nalee ntəma na shee aki ma tərətərə naki ayɔ na hali nʋrɔƞ ka shee mט gacipi gaɖən ma ji na jiƞgaari amט nna abasoro ayɔna. ³⁰Ama akapi u apɛɛpɛɛ akamana aƞu ni na bapigii ba yeyeka ma, akpama n'ʋʋ fʋ ana asəƞkəlaka ashee ni³¹Nayar aləni waa: Api aki ʋɖa mʋ baa saa apaƞa na, bʋkɔi nwəɖa ma akijee ³²Ama isəm waa giji jiƞgaari n'ʋcikərka aɖʋwaa akapal nɖe abʋƞa cii na akɔɔ pi ƞƞuro ni abʋƞa lii na gi kɔɔ aƞə ni."

Chapter 16

¹Yeesu le"ataŋjaɖɩŋ ce kaʋɖa ɩtəŋkeja ŋbɔnɔ.Nabapi tɩŋleniwa aləŋleeja tɩpɛɛpɛɛ itani ²Kalaŋ ataŋja ɩdayi leleniwa"Dapaŋaji ɩrɩŋɠe banale akalaŋ? Le mʋ ɖa ule ŋtemama, aɖuwaa kaakɔ sɩra tɩŋlejana.³ŋna atənleeja ɖe anataba ɠulɔwa,"Barnama le aɖuwaa amakpaŋ ɠaka tiŋcaŋ ŋtima anɠuɠna ni? kimaʋda ikashi na mʋku akuluna na ŋwʋɖa ijifala na maɠniŋɠa ɩtani. ⁴ɩ yɔɖa malema, ɩnaa batɩkereŋmu amutɩma nima, bərəbatɩbatɩ camu babu falani⁵Na ayiɖa ʋɖabaja, na ataba atɔnɔka bayɩ nunasla a muɠa? ⁶Naa le waa olive kabushi kpalaba ɩshənʋn naa leniwa,tɔɔ akɩbuŋhu kanamana,"sɩ tiŋwere naawʋm ɩshɩnum" ⁷Natɩŋleja ale afoliwa, ʋɖa bayi niwuɖa? naa lewa,boɖoboɖo kunaru aɠuwə alfa.naana leni"tɔɔ akɩbuŋhuka, anwum ɩshiina⁸Nuɠa akʋma atəŋleeja ɖe aɖʋwaa atɔnu lomv naa ɩtiŋɩ ikpaka.Aɖuwaa ɖuliɠnani kɩbapi bawʋɖa ilamu ŋɖe banatɔ nɛŋɩ ikpaka naa bawore awufitilani kɩbɩkpɩ. ⁹Naa muna le nyim waa jimaɠʋsoru naapi naatopi ɖuliɠnani amaa naa taŋɖe amaana kaakɔɔ ɖanama na a batɩŋe uŋwurʋ ŋde kinaboŋʋnama¹⁰Arɛ atɩŋɩ bukɔcenima a ɖa bokɔ buyɔɠɔka ni, arə katɩŋɩ bukɔcenima, aɖa bukɔ buyɔ ɠkani boo. ¹¹Nɩ kasra alo ɖulinyani kamana na, aŋan na ʋda nakiʋ ija amana plimani? ¹²Ɖarɠɩmema nakatitiŋɩ asaka amana ni ka ɖeiɖei, aŋana atɩ she akija?¹³ʋɖim kaasra ale iɠa banyiʋ baŋtɩma, na ataaŋonɖɩm naasɔlɔɖim,yaa atatɔɔ aɠlɔ acəra nuɖim naa ablaudim.Kiisra le Gajanaa amana kantɩma akɩmana.¹⁴Farisi kɩbaja ŋbede basɔlɔ ɠitanima, bariŋɠɩ buhuni naa basɩba na ləʋni. ¹⁵Naale pi wa"Inaləɖa itɩŋɠɩma barə bayima, ama Gaja ɠayɔ anyɩŋɠifolu ni.Bukɔɩ bɛrɛbana kumama kiicim Gaja kaayi na¹⁶Pukpɔ na an nabɩ mana iceeɖa alə yohana aməna kabuni upeʋni atɔɔna kataŋde Gaja aɠlyarɩtɩma alabaru saŋsono alee ɖuliinya na baaŋana tɩcibobo nayɛɛ akpan cɩme. ¹⁷Ama kisɔm shee ŋɖəla na ɠaatəna afəlna gupɔ kaɠisina gidən kaɠifɩl yɔna¹⁸Arɛɛ abla akarma naafatɔɔ afɔli ma a lee gɩɩsəna na arɛɩ atɔɔ ʋsəmprə ŋdee ba blama alee gɩsəna¹⁹ʋsoro ataŋja dən aceekada nakara itaŋbuŋbɔnɔ kitokona bayaəbi toko bapəlmə naa aɖa ʋcəŋ kerkani baatampaŋanɩ. ²⁰Barayar ɖən bana yəɖawaalasaar na acətiɖa ataŋjade aɠakukonu, anyʋŋkɔde yɔɠɔ aɠulɔlaŋ. ²¹Naa na yɛɛ abom ʋjiʋ kɩfufurɩ ndee ɩfəda atən atebiri kaŋkəmə ma ɩsəna de tipiti na Jəmpil anyinkɔ²²Na itilema ashɛɛrɛ aci ma na malayika mana ba tɔɔnɩ acena Abraham svl.Nataŋjagboo atici na bafumni; ²³ɠuɖu ɠeɖe bokono panasə nasaa ada ma na ataa agayɛ alaŋ bakono ni ma na aɠa na rɩŋɠɛ ɠɛyo; ma na aŋə Abraham na Lasare ʋbo laŋ.²⁴Na akuro nayiɠani"Amawɛ Abraham aləwaa baba Abraham ŋəamishɛ naa atəm Lasarasɔm aɠɩsəwa buto nɩ aɖoɖoo aŋɠiɖanʋ la aɖʋwaa ŋda ɠayɔroni utɔnu ni.²⁵Ama Abraham a lewa: ampi liɠəwa a kaayeni bʋkɔ bʋsosoni na Lasare aŋɠə ibɔnɔ.Ama nyimə adatia ʋeiŋkerekani na ki ɖa ɖayoro ni. ²⁶Iniɖe kankim ɠukulu ɠubumbɔnʋ na ŋbeɖe banyɛ basla biya nakasu kɩbasra na,nu ɖem katɩsla, nu ɖim kaasra aslaɖe a pitə su"²⁷Natanja le wa,"Guya Abraham, ŋti nyiŋɠa ki na a tim udɩm amawɛ akafalanyi. ²⁸A ɖʋwa ŋwuɖa boŋmono banum naa bele babatipi ŋyoru kankɩ le nina²⁹Ama Abraham a tele ni"bawɖa musa na aɖebɩ ma na; baba pi bɛrɛɠə na pi" ³⁰Nataŋja a tele"aayiɠuya Abraham ba ukono ɖɩŋ cɩ tiŋle pi, ba tɩbafɔba". ³¹Ama Abraham tɩ le ni "Ne kɩbɩriŋɠə na Musa na anɖebi mana, baa ukono ɖim aŋənə ka apiti nɛ lɛ kɩbati tɩlə na.

Chapter 17

¹Yeesu ləa bakəŋja waa: ɩsɩm waa aləsurade ɩpɩ ama ndi ncika shee arɛndee sul ɩɖ na ma, ma. ²Ata tutun ʋotəw nɩ atərətərə ɩɠɩm ba tɩʋ mkpala ʋdɔ nɩ akəʋ nɩ təŋku nɩ³Anyɩƞgɩlopi lee ma laakaarɩ, akʋwor ata tərə tərə na kʋla atiwəɖa ni alə na ni ata Fʋba nɖawa nɩ. ⁴Ata tərətərə na ki akpala kulumi ushile naa akɔɔpi ti aʋkɩ suru akpala kulumɩ ɩsəm atəɖə nɩ.⁵Na batəmka ba lə nɖiyar waa: Pele atʋ ʋcine. ⁶Na ƞdiyar aləpi waa: ita wʋɖa ʋcɩne ɖaa gisərkɔɩ kagipima itiilə ɩtu lə gʋyo waa gʋɖim na kilə ləmə acəti təw təƞkʋni.⁷Aƞana awuaa atə ƞleeja anyiƞ gicii ca na ana fʋm yaa na ana paƞa ibɔri, haa ləni saa nɖee aduo na awar ma, pi were ti sə təbəri sul. ⁸Na kaa lə nɩ waa lee ʋjiʋ ashee amʋ maji, pəƞpəƞɛ akʋlɔ naa ashee amʋ ʋjiʋ maji na nyem baƞo na aki gboo aji naa anyem na?⁹Kaa sala atəƞleeja aɖʋwaa alee nɖee aɖʋ nɩ maa? ¹⁰Anyɩm gboo italee ntəma nɖee ba ɖʋ anyin ma. Ləwaa gilee batəƞleeja fɔi kə baja pɩ bʋkɔ nbuɖee isəm wa gəle ma.¹¹ɩsəm waa ataa cə Yerusalɛm, n'akul na Samarii na Yuɖe. ¹²Ana yɛɛ akpa gapapiri gaɖəƞ ni ma, n'awa na balaƞ dəƞja təb. Ba pɩ atiwa na nɩ ayiɖe gadalɩƞka ¹³Na ba taa uwələ n'alə waa: Yeesu afa ƞa ka ƞe atishɛi!¹⁴Aƞe pi ma, na aləpi waa: kulama acəti faƞa anyinalɔ basaraalaaja. Banacəma na balɔ ikada. ¹⁵Na bagicɩɩca nɩ k'ʋɖən aƞə waa agvlɔ gʋkaɖa ma na akɔɔkəɔ a pɩ kpaari naa laa uwələ alaƞ na kuma Gaja. ¹⁶Na acəm atən Yeesu aƞyii naa naa kuma ni. Aɖe lee Samarii kaja.¹⁷Na Yeesu alə waa: kɩlee barɛ təb bushɛdu ʋkadakaa? barɛ cuni ɩmbadee basaa ma ni? ¹⁸Maa asana anaa kɔɔpɩ atɩ kʋma Gaja aa? ¹⁹Na alənɩ waa: ta ayi de alaŋ kʋla akucine ʋcam aki lam atən.²⁰Na fariisi kəbaja bataba Yeesu waa tam apaŋa na Gaja kaɠiyari ɠɩpi, na Yeesu atələ asheepi waa Gaja kaɠiyari kilee bukɔi bana ŋəna ɠinyine wa ma na. ²¹Ayɔ kəbaləwaa kɩde atɩa yaa kide waa na aduwaa Gaja kaɠiyari ɠida anyiɠiica.²²Na alə abakəŋja waa ishile dən itʋnapi ɩtu naa yɛɛ arɛ pur ɩshile ama kuŋɔ nɩ na ²³Batəbalə anyɩŋ waa kide atɩa yaa kide waa paa ma cə na paa ma cu nasəna ²⁴Daa ukadu una kada alaŋ na ɠadu ɠaŋunɩɩ ɠakada ma ɠəŋci arɛ pur ushəle ʋtɩ ɖa²⁵Ama ɩsəm ajɩ ishəi kʋyɔɠʋ na Samarɩɩ nde kəbaja babəɖa ni. ²⁶Daa bukɔ nbudee bu Sara a nabi nuhum aŋkələ ma ɠənci arɛ pur ushale ʋnʋʋ tɩsara, ²⁷Bade ba tɩ ji vjɩʋ na nyəm na kʋr hiiye nashee bapur basoro halɩ ʋshile ndee aŋnobi nuhum akpa ŋyifoi ni ma halɩ buto bupiti jɩpɩ.²⁸Bukɔi busara lɔte aŋkəle ma ɠəŋci banaji nanyəm, nashi, nayala, natow nacəɩfala. ²⁹Ama ushɩle ndee lɔte aduo Sodomu kampa ni ma, na utonu na nmɛm pəna kuto uduo na alaŋ apɩ ti shipi.³⁰ɠənshi gboo ushɩle ndee arɛ pur anaa kəwa apɩ ma. ³¹Ushɩle de arɛ ndee ada ɠikuturɩ laŋ ma ma na arɛ ndee awuda ayɔkɔ nku nɩ ma kaa səra arəɠe akpa nku atɔɔ na, na arɛ ndee ada awar kaa sra akəwa afəwa afal na.³²ɩlɩɠe ma lɔte akar laŋ. ³³Arɛ ndee anayɛ acam aŋŋuro alam atəm ma ataabəda ŋji na arɛ ndee abəda aŋŋuro ma ataa ŋenji.³⁴ŋtilə anyin ɠɩjɩbɔŋɔ ɠide barɛ baryɩʋ batəbada ɠadolaŋ batəbatɔɔwa udən na pala udən. ³⁵Basimprə banyɩʋ batəba man nakpal batəbatɔɔ udən naa apala udən ³⁶Basoro banyɩʋ batəbada awar batəba tɔɔwa uden naa apala ʋdən. ³⁷Na Yeesu abakaŋja bataba nɩ waa. Nɖiyar, ŋka na gʋlesʋra gʋɖe gʋlee? Na abuye pɩ waa Gaɖuu bʋkɔ bʋci ma, ŋkaŋ na ɩguraŋgu ba na naa.

Chapter 18

¹Nkəη na akɔɔ kɛshu galei gaɖən ashee pi, Nafaηa waa: isim Ba naa nyəη baa saa a paηa na, ipaa ti lee gʋlɔcika na: ²Na alə pi waa "Akəmcəja ɖən abʋηa ɖa mpa nɖən ni, Ka na cn Gaja na, ka mai ʋɖən na.³Mpa nɖe ni ʋkoηka ɖən aɖe ce a sul na lə ni waa: kaηa na mט acəm ikəma ashee mʋ amʋ n'na amii bɛɛ. ⁴Ishile tuutuuma aɖe ti bla kaa kaηa na ni na. Kaηkəm na alə agʋlɔ waa: Baa maa kə ma ni cu Gajɛ na na aηgaja gamana n'ʋɖən ⁵Na ka ma, isəm ma cim ikəma ʋkoηka n'ɖe naa apaakɔɔ pi aticarɛ am ʋ na.⁶N'ɖiyar Yeesu apele acəηə waa: Ðʋ ma gʋtɔ arəηə akəmcîmja abɔnɔ a na lə ma ⁷Gaja ni kaa cim ikəma ashee abasɔlɔ ka ba na kuro gəηshile maa? Kaa lee were ashee pi aa? ⁸Nti nyən. Ataa cim ikəma ashee pi. Ama saa nɖee arɛpur atipi aηə bawa ɖa na ni ʋcine atən maa?⁹Nkəη na akɔɔ kɛɛshu galei aɖʋ na bɛrɛi ba na laa balɔ na fələ waa baɖe baɖo ɖeiɖei awu basaaka ma, ¹⁰Bɛrɛ banyiʋ ba cə ka ʋnyiη kaafala ni banyiηə-ʋɖən alee Fariisi kaja a saaka atalee lampoo yar¹¹Fariisi kaja ayiɖelaη, na nyiηə na kʋma a gʋlɔ, waa: "oh Gaja nkʋma a ki, kalee mʋ nɖa ɖaa basaaka balee bapitiri, kə ba ɖa ɖeiɖei na, alee sina baja ɖaa lampoo yar nɖe ma na. ¹²Nti kʋr ganɔ akpalanyiʋ bɔkɔi ni, naa naa shee aki amariiba kakpalatəb kaηja.¹³Lampoo yar aɖe yiɖe ʋpaηpaηa kataa agayɛ alaη na a ɖe ti kə aηrɛηɛ na lə waa: "oh Gaja ji na mʋ suuru amʋ nɖee nlee mbɔnɔyar ma ¹⁴Nti ləə anyin waa: ashɛט agaɖu ma, Gaja gaca m ʋnyiηka cam Fariisikaja ʋnyiηu Aɖʋwaa nɖee a na taa agʋlɔ a laη ma, shee baburo ni atən nɖee a na buro agʋlɔ atən ma shee bataani alaη.¹⁵Bɛrɛ ba na pi na bapi bajala Yeesu atən anyɛ balaη, Yeesu abakəηja ba ηə gəηima, na ba səba na bəla na pi. ¹⁶Yeesu a yiɖa pi a lə pi waa: "pala ma bapi ba pi amasul paa ma kərə pi na, adʋwaa: mbaɖee baɖa ɖaa pi ma, bajie Gaja kaayartəna. ¹⁷Nt lə a nyən ija, arɛi ka cam Gaja kaayari təna ɖaa ʋpijala na ma, kaasər akpa ncəη na.¹⁸Gʋpɔkanɖyar ɖən ataba Yeesu alə ni waa: Afaηka asoηsono bai na ma lee naa awəɖa ηηuro nɖee kiηwəɖa gayala na ma? ¹⁹Na Yeesu a lə ni waa:"mטlaη naa ʋyiɖa mʋ waa asoηsono? Gja kanɖəɖə a lee ka asoηsono. ²⁰ʋyɔ gʋpɔ: kagbɛɖɔ a lee gisəna na, paa laa arɛ aηηuro na, paa ti nyim na, paa fʋ isəi ʋɖəi a nɖi laη na, nyene akawɛ na akaηana. ²¹Gʋpɔ kanɖiyar atələ waa:" Nnyene bʋlei bʋɖe bʋηunii ɖoo aηgijala ni.²²Yeesu arəηəji ma na elə waa:"Gaɖən ga saa aki a ceηə. Kʋla ati yala aka maana aηunu naa ayʋηɛirɛ טtaa kɔɔ wəɖa amaana afɔli Gaja sul alaη kaηkəm, pi ati tər amηkəm." ²³ʋsoro amana yarɖe arəηə gəη ma, nilee ni yɔɔ apiɛ ʋcine aɖʋwaa a lee ataηja abʋmbɔnɔ na.²⁴Yeesu aηə waa ʋcine ʋpiɛ ma, na alə waa isɔm ashee batanja bakpa Gaja kaayaritə na ni. ²⁵Ki sɔm a shee iraakum akul gikəmpi kagטkulu ni na. Atanja waa: sara akpa Gaja kaayartəna ni na.²⁶Na mbaɖee ba na ɖʋ ni gʋtɔ ma, ba ləə waa: "Gəη ma, aηa naa bə ʋfʋrʋ? ²⁷Na Yeesu atələ waa; bʋkɔi bʋsɔm ashee bɛrɛ ma, kisɔm ashee Gaja na."²⁸Na piɛɛr a lə waa:"ηəa gita apala ata baamʋnʋ atər akiηkəm a" ²⁹Na Yeesu a lə pi waa: Nti lə a nyən ija, ʋɖən mana atə bə agafala, kokoo akar, abaηono, ayar mana, na bapur, aɖט Gaja kaayaritəna kanɖi laη, ³⁰Na kaa ηə ka gʋjɔɔ kakpala tuutuuma alʋwaatʋ nɖe ni, n'alʋwatʋ nɖee a naa ti pi ηηuro nɖee kiηwəɖa gayala ni na ma ni.³¹Yeesu a yiɖa a bakəηja təb-na-banyiט a lə pi waa: kiɖe atiya gitigi ce Yerusalɛm, naa bʋkɔi Anabi mana ba ηɔn aɖט Arɛpur anɖi laη ma, ilee. ³²Aɖטwaa ba ti ba ri ni ashee mbɔnɔbaja, naa bakiɖe ni fɔi, a ɖʋ ni nawiya, ashem ni atabara. ³³Ba ta kəɖa ni ipɛ boηo, ba ti ba kə ni a cii ama ʋshile ʋriutaja ataa kɔɔ aηənə.³⁴Ama kə ba ti kaashi alesʋra ɖe na, aɖʋwaa galei gaɖe ga naa ɖa pi ηkomo, kə ba rəηə alesʋraɖe a na lə pi ma kaasi na.³⁵Yeesu asəlà na Yerico ma, afɔnɔrɛ ɖən a ɖe sə ʋnyiηca k'ʋpaηpaη na lee bara. ³⁶Arəηə samaa a na fəl ma, Na ana taba waa bapaηa ba na fəl. ³⁷Na ba lə ni waa: Yeesu Nasarɛti kaja a na fə.³⁸Na afɔnɔrɛ a kuro na lə waa, "Yeesu Ðaʋɖa ʋ'pur ηə a mishɛi!" ³⁹Mbaɖee ba tɔnɔ nyii ma, baɖe ba ti bəla na ni waa aηʋra. Nkəη na akɔɔ pɛmpɛηɛ akuro kəηkəηkəη Daʋɖa ʋpur ηə a mi shɛi."⁴⁰Na Yeesu ayiɖe, ashee ganɔ waa ba pi n'ʋsoro ɖe. Afɔnɔrɛ akpa anyu ma na a taba ni. ⁴¹"Mʋnט ʋna yɛɛ ma lee?" Na atələ waa: Nɖiyar aminyine itine."⁴²Yeesu aləni waa:"Akinyine itine, a kʋcine ʋfʋra a ki." ⁴³N'inyine itine kpaari atər Yeesu aηkə na kʋma Gaja. Mbaɖee baɖa nkəη ma, ba ni gboo bakטma Gaja.

Chapter 19

¹Yeesu kulu npa ɖeɩ bana yida yaa Jeriko ²Npa ɖee nɩ akpa ma arɛ ɖem de ɖa nkeŋ aji waa "sasc,zachée" Adeɩ lee lampo kʋga naa wɛɖa gitani.³Ade tɩyə waa aŋe Yeesu na kasəra ŋe ni na bɛrɛ ba yɔgɔ ma lam aɖɩwa ade lee arɛ acəlaka na. ⁴Gaɖuu ngeɖeɩ a bodo gʋyɔ lam na aŋe Yeesu ana fələ ma⁵Tam deɩ Yeesu akpa gadui ada gɩyɔ lam ma nam taa agayə kɩɖe alam naa a le nɩ waa "sase" rəge werə, aɖɩwa ntiyɛ mapɩ akaaɖɩ ⁶Naa a rəge were,ce cam ni gisana ʋciŋkarka. ⁷Baŋe gem ma baɖe bati le waa "acəɩ je ɖe arɛ deɩ ana le ʋbɔnɔ ma"⁸Sase ayɩɖe"Gaja"kanyi nale waa"ŋe ncee bacɛrɛ ama maana kan sawɩ nijoo nle arɛ ɖen bɔnɔ ntəba sɛla nɩ nsono awʋ nbono ɖeɩ nle ceɩni ma ⁹Yeesu ale ni waa, aliheevɩ kpa akaaɖʋ ʋrɔm aɖɩwa ʋlee Abraaham ʋpɩvʋ boo ¹⁰Aɖɩwa arɛ puru apɩpɩ afura bɛrɛ n'beɖeɩ bale ma¹¹Areŋe bule buɖe ma, asɛla na Jerusalem ma aɖei ti kɛɛshi ge le aɖe yɔɔ waa Gaja kaa yaretɛha ga sela sela boŋɔ ¹²Are bumbono den acə ga papiri gaɖem ni ba sɛɛ tini giyari, naa ti kɔɔ pi¹³Na ayɩda bɛrɛ təb a ba tənleeja ni min təb naale pɩ waa cəpva mayɩ ali mati kpa ¹⁴Abaja baɖe ba ŋo nɩ, na ba təmbɛrɛ bale ni waa baɖe kəbanayɛ arɛ aji giga cee pɩ na. ¹⁵Ʋkɔ kpaʋ ni na ataba abatənleeja bukɔ baa aŋa na asara na gitani n'gɩɖee a pala cee pi ma¹⁶Asəba ka pɩ na le ni waa ikayar a kii tani ʋ pala shee mʋ ma gikɔ aŋom mili təb ¹⁷Ʋcəm a ma tənleeja ba shee ki apa təb a toŋo .¹⁸Anyɩnɔtaja abi na la waa, ikoyar akɩ tani aŋom nilli banumbəlo ¹⁹Na ikoyar ale ni waa kula shee tɩwa apa ɩnum²⁰Naa folɩ a kɔɔ pi na le ni waa,ɩkoyar ŋ e a ki tani ʋlomu ma nsə tʋatʋa alugo cəi ki ²¹Adɩwa nti cu akɩ ʋle arɛ ɖe akancərerɛ ma²²Naa ikoyav ale ni waa, acəbule bu n na cim ki ɩkəma ama tənleya abɔnɔ, ʋyo nle arɛ bono na ʋjam angitani aa? ²³Mulan na katɩwa aŋgitani benji ni na naa amukɔ ni ma shee la, ni pele muna?²⁴Gaɖu ikoyar alé shee bɛrɛɩ nbeɖe ba yi ɖe nke ma wàà, cam ma na ni gitani giɖe, naa ashee ɖee a yuda mili teb ma ²⁵Na ba le ni waa, ikoyar awuɖa mili təb boŋo²⁶Nti lee aŋme batiba pele arɛ ɖee acee wuɖa ma naa akɔ afaa arɛ ɖee kawuɖa na ma. ²⁷Nnyəmə pii ma na mbawor gakuli, bɛrɛi nbede ba le waa cəna cɛra lee buga na ma kəma pii amu yii²⁸Ale buŋuni ɖuru ma naa Yeesu asara fələ bɛrɛ ni cə npa ɖee ni bana yɩɖa Jerusalem ma²⁹Iti pi waa sami asəla na apa ɖee bana yiɖa waa "Bethphagé na Béthanie"asəlana Gubunu bana yida waa "oliviers" naa atəm a ba tənleeja baŋu ³⁰Na le bi, kula ma gapapɩrɩ ni na acə ati vi garaŋkɔŋ kɔŋɔ pi na mana shee amu n'geɖɩ arɛ kakana sena ma ³¹Arɛ ɖem a na tabaŋem waa munu ɩnɛ ile na ma? aŋemy le ni waa ikoyar a na yee wa a lo.³²Berɛ mbaɖee a təm ma ba cə na nŋe bukon buɖe Yeesu pɩ ma ³³Tam ɖee bana kuɖa garaŋkɔŋkɔŋɔ ma na akɔyar a taba pi waa mulan na ina kuɖa? ³⁴Na ba le ni waa ɩkoyar a na yɛɛ. ³⁵Na ba cena ma na shee Yeesu, naa ba foɖo bɩ toko tərə garaŋkɔŋ kɔŋɔ lam na Yeesu aboɖo asə ³⁶Tam nɖee a sə bana cə na bɛrɛ beɖe baa fodo bɩ toko bəɖa ʋŋonhalam³⁷A səla na Jerusalem, gubunu olivien ku rugu ni aba tənleeja tuutuuma beɖee basɛba na kuma ni naanaa kuma gaja gaa ɖa alaŋ ma acə nsono alee ma ³⁸Ʋkɔmʋ ashee gʋyarɩ nɖee a tʋ n'api n'ɩkoyar aŋyɩɖa ma fɛɛ ashee ni atən, fɛɛ ashee ni alaŋ³⁹Farisi kə baja beɖen bada nkem, na ba le ni oga tele shee a kəba tənleeja ⁴⁰Yeesu ale bi waa, n'ti leŋəm baa tmŋra atala tɩ na kuro.⁴¹Tam n'ɖee Yeesu asɛla na mpa ni ma, n'ʋto a kɛpi ⁴²N'iji wàà a kubo ʋyo bukonbuɖe bu na bɩ na alɩheri ma nu le na kaŋne na ma⁴³Aɖɩwa ʋshile ɖen tuti bi akibɛrɛ be ɖee ba pɛɛpɛ aka baa munu. ⁴⁴Batɛba pɛɛpɛ aŋnona a kalmana ɩŋuni aɖɩwa kayo tem ɖee ba jeeɖe ki ma na⁴⁵Yeesu kpa ʋnyiŋu kaŋku ni naa na kere bɛrɛ baɖər baɖa na yala ayokɔ ma. ⁴⁶ŋkəŋ nale pi waa aŋgafala gale ʋnyiŋu kaŋku ji ni tɩwa apra na ba pɩtivi ban ku.⁴⁸NaYeesu ana faŋyan bɛrɛ ʋnyiŋu kaŋkuni na basaraalaaja, ba tulo yiɖaja na mpa ki k'ʋga ba na yɛɛ na ba le na kəni ma ⁴⁷Na kəbayɔ na ba lee na kəni ma na, aɖɩwa bɛrɛ beɖe ba ti shee na yeŋe bukon buɖee ana faŋna pɩ

Chapter 20

¹ɩ tɩɩ tî pɩ ʋshilè ɖən ishilè ɖe nɩ ɖaa Yeesu a na faƞa tampɩlɩ ni na shee laabari asonsono ma bɛrɛi ba na cu gaja ma, na baƞono ba kɔɔ pɩ. ²Baɖe ba lə nɩ wàà:"lə atʋ n'ɩko apaƞa na, ʋ na lee alesʋra ɖe? Yaa aƞa shee k'akɩ ɩko ɖe?³N tə ma taba anyin ʋtabʋ ɖən gboo. Lə ma amʋ. ⁴Yuan asʋʋna aɖoo nalaƞ na yaa bɛrɛ sul?⁵Baɖe gboo ba taƞa taƞa. Gi ta bue wàà n'alaƞ, mƞ laƞ na k'ɩ shee ɩja na? ⁶Gɩ ta bue wàà, ɖimio aƞunii a taa kara atʋ icifala aɖʋwaa ba shee ɩja wàà juan a lee andebi (anabi) na⁷Gəƞ ma baɖe ba lə wàà, baɖe kə ba yɔ gaɖuu a ɖoo na ma ma na. ⁸Yeesu aɖe lə pɩ wàà , Amʋ gboo kə ma yɔ anyin na ma lə anyin n'ɩko apaƞa na n na lee alesʋra ɖe na.⁹Na tam gakɛɛshile ashee ɖimi wàà: Arὲ ɖən a təu ka gʋfinyo a keɖe kʋ na saa ɩfiyipi n'a təbə ace gatəna gafɔlɩ nɩ. ¹⁰Tam akpa ba piɖe ma, n'a təm atənleeja ɖən ace ati piɖe ɩfɩnyɩpi ashee nɩ. ɩfinyərɔn ba ta kə nɩ akərə nɩ anyɛ ɩkɔnɔ.¹¹A kɔɔ təm atənleeja afɔli na ba kɔɔ kə ʋni gboo akərə nɩ anyɛ ɩkɔnɔ. ¹²N'a kɔɔ təm ariutaja na ba ɖʋ nɩ anyiƞkɔ naa akərə nɩ.¹³Na gʋfinyɩyo yar a lə wàà bà na ma lee? N tə ma tə ampi nɖee n sɔlɔ gishɛbʋma. K'a yɔ na ba tə ba ɖʋ nɩ gїrma. ¹⁴Finyərɔn ba ηə ni ma, na ba lə wàà, ηə ma tiibi yar gɩ laa aηηura na tiibi aprə ataja.¹⁵Na ba laa aηuro naa abəɖa nɩ finyə kawara kaηkəη. Nnyəmə bai na gafinyəwara yar a lee? ¹⁶A naa pɩ pɩ atɩ pɛɛpɛɛ Finyərɔn naa ati shee bɛrɛ bafɔli finyə. À rəηə gəη mùa na wàà. Gaja ga paa tələ na.¹⁷Àma na Yeesu a kiɖe pɩ naa lə wàà: Bʋkɔɔ ba ƞɔn ma, kaashɩ n'apaƞa? Ʋnyiƞu nɖee ba na lee sʋʋna ma ba bəɖa. ¹⁸Arɛ nɖee a fəɖa ʋnyiƞu ɖe laƞ ma apɛɛpɛɛ ma, arɛ nɖee a laƞ ʋbyiƞu de ʋ fəɖa ma a pi pi.¹⁹Gəƞʋ ma bɛrɛ mbaɖee ba na lee ashilé asʋra asʋra ma, ba yɛɛ ba taʋ nɩ gʋnyɛ alaƞ aɖʋwaa, ba cee yɔ wàà a cee lə gakɛɛshilee gaɖe bani nɩ ama ba tɩ cu ɖimi. ²⁰Na ba ta na kiɖe Yeesu na laakaari. Na ba təm bɛrɛ mbaɖee ba yɔ wàà ba ɖa ɖeiɖei ma. Bani ba nə ba ƞə ʋtərə aFaawɩɩ ni na ba laa nɩ bakəncəja n'ɖi baja banyɛ nɩ.²¹Na bɛrɛ baɖe ba taba nɩ wàà gi yɔ wàà, ʋ ti lə naa naa Faƞa bʋkɔɔ bʋ təƞə ma. N'ʋɖən ka na naƞa akɩ na ama ʋ tɩ Faƞa gaja kʋnyina n'ɩja. ²²ɩ Faƞa wàà gi səla yaa gɩ paa səla lampo a shee səsar na²³Ama Yeesu a yɔ banʋpapa na lə pɩ waa: ²⁴Faƞa ma moi arɛ boƞoka. Aƞa aFoto a ɖa ka atoko laƞ Na ba ɩə waa Seesar²⁵Nà lə pɩ wàà shee ma Seesar sʋkɔɔ bʋ lee Seesar abʋja ma naa shee Gaja bʋkɔɔ bʋ lee Gaja kabʋja ma. ²⁶Ashile baja na basaaralaaja a pɩya nɩ samaa aƞyu na²⁷Ba kpa biti ambuye ashee ma ama, kə ba səra alə gaɖən na. ²⁸ɩkoyar a ƞə bʋkɔɩ Moyɩɩsə a ƞɔn ashee a ci n'a wʋɖa aka k'a wʋɖa bapi na, apar a taa tɔɔ akar naa ɩ pala ʋƞono aƞkəƞ ɩ təwə.²⁹Aɖe ye j wàà ba pala kulumi na, wʋɖa, asəbaka akʋr hiyee naa acii k'a wʋɖa bapi na. ³⁰Anyiʋtaja gboo gishɛbʋ. N'ariutaja a tɔɔ nɩ. ³¹Gəƞ cɩ Sarana baƞunii kulumi ba ci kə ba pala bapi na. ³²Kʋboƞu nɩ, ʋsəmprə gboo tɩ cɩ. ³³Ba ta tɩ kɔɔ taa pɩ baƞa agʋsaʋ kʋ, ʋsəmprə a naa ɖa? Aɖʋwaa baƞunii kulumi ba bʋƞa tɔ gika ma.³⁴Yeesu a lə pɩ wàà ɖulunya nɖe ni tiya, kəbapi ba tɩ ko na ba tɩ kʋr pɩ hiyee na shee basoro. ³⁵Ama ʋshilé nɖee ba kɔɔ taa pɩ ma, mbaɖee ba nə tɔɔ wàà ba tɔ ba cə gaja laƞ a ti ƞə bakoƞo mbaɖee ba kɔɔ ƞənə ma, kə ba le mpar kəboƞono na ama mbaɖee kə ba wʋɖa baka koo bapi ma na. ³⁶Aɖʋwaa kə ba kɔɔ cii na, ba naa ɖoo ɩmalaika nɩ naa a lee Gaja bapur. Ba lee bɛrɛɩ ba kɔɔ taa bʋce kaƞkəƞ ma laƞ.³⁷Bakono ba ƞənə baa Mohiis a laa Faƞa tam nɖee a yiɖa Abraham Agaja, ɩsaaka agaja na Yaakubu agaja ƞƞɔ kalei laƞ ma. ³⁸Nnyəmə, Gaja k'a lee bakoƞo bagaja na ma, ƞƞuro baja bagaja adʋwaa aɖe Sul ayɔkɔ ɩƞunii ɩ ɖa ƞƞuro ni na.³⁹Atulo yiɖaka baja kəbaɖən ba tə lə wàà, ɩtanɩyar, ʋ lə bʋlei gishɛbʋ. ⁴⁰Na kə ba kɔɔ səra ba taba nɩ ɩtabʋ ɩfɔlɩ na.⁴¹Yeesu wàà: Mʋ laƞ na ba na lə wàà Yeesu a ləə Daʋɖa ʋpur? ⁴²Daʋɖa agɩlopi a lə Som kambʋpa ni wàà, ɩkoyar a lə amɩkoyar wàà, Sə atən aƞgʋnyisono laƞ, ⁴³halɩ ma lee na akəbaworgakuli bɛrɛɩ laƞ a naa nɩ na sara ma. ⁴⁴Daʋɖa a yiɖa Yeesu "ɩkoyar baɩ laƞ na a lee akapi? "⁴⁵Tam nɖee Samaa aƞurii a na ɖʋ nɩ gʋtɔ ma, n'a lə abaƞkənja wàà: ⁴⁶Naa ma na lən n'anyalɔ batuloyiɖaja mbaɖee be na kara ɩtoko balamaka na yee yee naa asɔlɔ ba naa sala pɩ asala nɖee ifəla na basaaka bɩja ma bʋɖu gbagbaraa, asɔlɔ bʋɖutɔnɔka kʋsəu ɩsinagɔɔgɩ nɩ naa asɔlɔ ƞyii kʋsəu ɩjiʋgaarɩ ba ta ɖa ma. Ba na jɩ bakoƞka bɩFala, na shɩ sɔlɔ na lee ɩnyiƞu ɩlamaka ⁴⁷Ba tə ba ƞə gʋtʋboka gʋbʋmbɔnɔ

Chapter 21

¹Yeesu ataa agayɛ alaƞ naa ƞe batanja ba na ɖu bɩ tani gataƞ ɖʋ duka ni ma. ²Na aƞə ukoƞka ashɛrɛ dəƞ gboo aɖu kɔbɔ bujali bʋnyiʋ ma. ³Na alə waa ija ija ntɩlə anyim waa ukoƞka ashɛrɛ nɖe adu itani awu barɛ baƞunii. ⁴Ba saaka balaa bu kɔi bawuda ma ni na apitɩ ɖu. Ama ʋkoƞka nɖe bʋkɔ mbudee buƞunii awuda ma na apitɛɖu.⁵Ðaa uɖəƞ alə ɖaa bapɛmpɛƞɛ tɛmpɛli na atala na itanauka ma na aləwaa ⁶Ayɔkɔ nɖee inaƞəma ʋshile ɖən tʋnapi nɖee kiisaa ntala nɖən nwor laƞ kə ba pi na ma.⁷Na bataba ni waa nɖiyar njəƞ na alesʋ rade iniile? ⁸Na Yeesu atələ waa Yɔma anyingʋlɔ Laƞ naa bapaati paapaa anyim na. Aduwaa barɛ tuutuuma batəbapi n'amuƞyiɖa n'amuƞyiɖa na lə waa amʋ na, na ka tam asəla boƞo. Paama kʋnpi na. ⁹ɩtarəƞe gutara kaƞtogi na gutara kalesura paama cu asampəna na, aɖʋwaa ɩsəm aləsura ɖe ɩsəba api, ama ʋboƞu kilee nyimə na.¹⁰ŋkəŋna aləpi waa. ɠatəna ɠadəŋ ɠatiɠata atəŋə ɠawɔr, naa ɠiyari ɠɩdən ɠitəŋə ɠiyari ɠidən. ¹¹ɠatəna ɠatarka ɠabuŋbɔnɔ ɠati ɠati pi ɠəŋci baŋkana ɠakɔŋja na ɠʋmaŋɠa. Aləsʋra isɔŋka tiida ɠəŋci aləsura ɩbʋmɔbɔ nɔ alaŋ.¹²Alesurade kaŋkəm, batəbari anyɩn batəbanashi anyɩn, batəba cən' anyɩn sinagɔgə ni, adu anyɩɩn sarkani, acən' anyɩn bayari sul naɠominaŋti amuŋyida laŋ ¹³ɠani ɠani ɠa nəɠa tinə unyinca ashee anyɩn ilə aŋɠale.¹⁴ɠalaŋ paa ma faŋafaŋa daa iniile alaa anyinalɔ ma na, ¹⁵Aduwaa ŋtəmashee anyɩn bule mbʋdee isem ma na uyɔʋ ndee anyɩn ibɛrɛ mana kəbasəra asir kaŋkəm na ma¹⁶Ama batiba ni anyən ashee anyɩmbaya, anyɩmbaŋono, anyɩmbasoro anyɩmbawor naa bakə anyɩn ɠɩcɩɩca nɩ tuutuuma ɩcii ¹⁷Barɛ baŋunii batəbaŋo anyɩn amuŋyida laŋ. ¹⁸Ama anyɩn ɠuŋʋrʋ ɠudɔŋkɔnɔ kaɠulii na. ¹⁹Anyɩnakoŋkaari ni itii cam anyɩn aŋuro.²⁰Itaŋə sɔja mana basər Yerusaləm a kal yɔ ma aləwaa ufədu səla ɠadu ²¹ɠalaŋ bɛrɛ mbadee ba aa Yudeebacuu ace abunu laŋ naa mbedee bada Yerusaləm kaɠiciica ma bapaa ɖoona, naa barɛ mbadee bada iwara ni ma bapaa kɔwa api mpani na. ²²Iniitile unyana uselaka kushile na, ashee bʋkɔ mbʋɖee bacee ŋɔn a ɖʋ ma na.²³ƞɖi ƞcika ashee basəmpərə mbaɖee ba ɖa na ƞcəna ma na mbaɖee ba na shee bəpi ƞnye ma aɖuwaa uciƞpiɛka utuuɖa ƞpani na unyana atəƞe samaa de. ²⁴Ba tə ba kəpi na bupɔ ba tə ba nɩpi giɖɔmpəla apa iƞuni ni naa bayoja bataƞataƞa Yerusalɛm nikei hal i bayoja basaa aboƞo.²⁵ilamba batɩbatɩ faŋa ushile n'aŋɔrɔ ni na iŋɔripi ɩfəda atən ucənpɩɛka utʋʋda ɠatəna ɠaŋuni laŋ barɛ batareŋe təŋku akəmprə na kutuɠu kəbayɔ daa balee mana ²⁶Barɛ batəbacii bʋsaŋpəŋce aduwaa bʋkɔ mbʋdee butunapɩ ɠatəna laŋ ma itii wuda ikashi.²⁷Kasaa na baŋə arɛpur arɩɠə ndəla laŋ atu napɩ na ikashi na ʋkʋmʋ ʋbʋŋbɔnɔ. ²⁸Alesura de itati səba na kpa pɛmpɛŋɛ ma anyin ɠulɔ naa ataa anyɩn adi alaŋ adʋwaa anyɩnʋcam alam atəm ʋsəla²⁹Na Yeesu akɛɛshu galei gaɖən waa, itaƞe fɩgi kaguyo na ayo tuutuuma, ³⁰Itasəba na yo abɔ yɔma anyingilopi waa, gʋləma gʋsəba. ³¹Gəƞci itaƞe alesuraɖe itati kpa yɔma alewaa Gaja kagiyari gisəla.³²ŋtələ anyɩn ijaija waa saamani nde kaafəl na, naa alesurade ikpa na. ³³Ndəla na ɠatəna ɠatəgafəl ama aŋɠale kaafəl na.³⁴Anyɩn gboo leema laakari, anyɩnicine ipaati da ʋjəu nʋnyem kandəndən laŋ na, na dulɩnya kafaŋa ni na, naa kʋshile upaa wʋdaa anyɩn daa apitirɩ ma na ³⁵Adʋwaa ɩnii pɩpɩŋ daa banakəw gurau duli nya aŋuni nɩ ma.³⁶ɠalaŋ, naa ma na tʋŋa naa na nyi ŋe baa saa apaŋa na, naa iwəda ɩkashi aɖʋwaa aləsura nde itunapi ma ni, naa isəra ayide arɛ pur aŋyii.³⁷Saa nde Yeesu ana cere bɛrɛ ʋnyiŋu kaa fala ni ma, na abodo olif kayo kaɠʋbunʋ laŋ, na nyiŋə ³⁸Na bɛrɛ bapi asul were ɠajaka vnyiŋu kaafala nɩ, na ɖʋ nɩ ɠʋtɔ na rəŋe ucəru.

Chapter 22

¹Baɖoboɖo ŋɖe kɩbaɖʋ lerure na ma ,bana iɖawa pakə ka jiŋɠaarɩ a slama. ²Đɩ baja basaraa laaja kaɠɩ baja naɠʋpɔ ka tiyɛ ɖa bana ale a kɩ Yeesu ma, ama baticu ŋklo³Sitani akpa Yudasɩ lsikariɔti, tɩbɩna banyiʋ ni buɖeŋ ni ⁴Na Yudasi na acɩ Sara baja svl na barɩŋɠə bawor na sɔja mba bika, na yɛ daa banaba le naa ari Yeesu.⁵Ni sana pi na barɩŋɠə na bawor na basla ni ɩtani ⁶Naatɩlinaa na yɛ ɖaa ana le na ari Yeesu topima naa ŋkulo ŋpaayɔ na.⁷Ka boɖoboɖo ka jiŋɠaari ushi le ŋde arɛ ana ni paqve ku sara ŋdeakpama ⁸Na Yeesu atɩm Pierre na Jean na lewa"kula ti kpɛŋkpɛŋ Paque tooto na ɠipi ji" ⁹Naba le ni "ŋka na una yɛ waa pɛŋpɛɠa"¹⁰Na atɩliti waa, "ŋɩma ɩtakpa ŋpanyi itii wa na wsoro dim atoŋɠa ʋto na ʋsulo, kumani ali ɠafala ŋɠeɖe ni ana akpama ¹¹Na ile ɠafala yar, afaŋɠaka tɩtaba waa ŋkana ŋku paŋɠa ni na ma jɩ Paque ka jɩŋɠaarɩ na ama patɩnleeja?¹²A taafaŋɠa nyɩm alɩm kanku bumbɔnɔ.uku ŋde bati a boyima ŋka na ɠipɛmpɛŋɠɛ Paque. ¹³Na cɩtiŋə ayɔkɔ daa a le pima na pa pəpəŋɠə Paque¹⁴Na ɠakɔŋkɔŋɠə ɠakima nabisi tebre kaŋkima na abatiŋka ¹⁵Baa na lepi waa"Đaa ŋcɔɔ sɔlɔ waa maŋci Paque te m'anyin naa mati cɛ ishee. ¹⁶Aɖɩwaa, ŋtile nyɩn, kɩmɔko tiji ni yo naa hak epiiti le krm Gaja aɠayar.¹⁷Na Yeesu atɔ kɔpr naa akuma Gaja, na le waa"cam ma tɔpr naa ayoɠa anyɩn bowor. ¹⁸ɛɛ, ŋtile nyɩn kɩma kɔnyɩm vigne kipi kabuto yɔna halɩ Gaja aɠayar epi¹⁹Na kankim na atɔ boɖoboɖo, na akuma Gaja, na ayoɠa to pi na a le waa,"ŋɖe le ka aŋɠulɔ ba sheyi le.Lema ŋde naliɠe amalan ²⁰Ojo kankim nabatɔ kɔpɩ na atopi naa na le waa,"kɔpɩ ŋɖe aleka amakɔnɔ kali kawili fɔlɩ ɩfuru atonyɩm.²¹Ama ŋma, bɛrɛ bana bayalam ŋma banyɛ ŋda tibre ŋde lam. ²²Arɛ pru ticɛ daa bacɛɛ le palapa ma .Ama ŋdiŋcika shee arɜ ayala ni maa" ²³Na basɩba bataba bor baɠɩciica amɠna asra a le ɠim²⁴Na bule bubɔbɔka ɩsiba baɠicica anɠa le ka uwono. ²⁵Na le pi waa,"ŋpa kadi baja bajiɠiyarɩ balam na kpashɛpi, na ŋde ba kpashɛ pi ma naa bayida pi waa bɛrɛ soŋsono.²⁶ɩpaati le kɩm a she nyim na Ama arɛ a le uwono anyɩɠɩ ciica ma apra upi.Naa arɛ ŋde a le kpatakii ma apra atɩŋleeja. ²⁷Gim ma aŋa leka uwono, ŋɖe aɖa uju sul ma yaa ŋɖe ana yuɠa ma? na mu da anyɩn ciica ɖa arɛ ama atɩŋleeja²⁸Anyin ile ŋbeɖe batrɩmu kim ali nu boŋu aminawɛ ni ale nu boŋu ²⁹Kalam na ŋwuɖa ɠiyarɩ anyina lam ɖa Amawɛi atom a ɠiyare ma ³⁰Naa iji naa anyin aŋɖiyarɩ ka tebre lam.³¹ŋɠiyare le wa"Simon Simon Sitani nyiŋɠɩ waa akanyim ɖabanakɩ anɔɔ ma akuŋakuŋa. ³²Ama nnyiŋɩ akaki, ama akucinɛ ŋpati doona ʋnati le tuuba ma naa ci ceti tipele akbasoro ɩkashi³³Pierre le ni waa"ŋɖiyar, ŋkpeɖe buŋu waa mi cr naki saraka ni yaa buce ni" ³⁴Na Yeesu a le waa, Pierre ŋtileki aciri kaa kana kulu naa ʋtawəla mu akpala ru wa kayɔm na.³⁵Naa kɔ na lepi waa,"Sanɖe ŋtima anyima kɩmashe nyim itaa ni ma, ifolo na kɔdɔkɔdɔ, akoɖim heya nyɩ maa?Na ba tele ni naa, baa akɔɖim kihiyɛ tum na" ³⁶Naa na le pi waa,"Ama nyi ma arɛ awʋɖa ɠitani ma atɔɔ,arɛ awuɖa ufolo ma atɔɔ daaɠima, na arɛ ɠawuɖa ɠapɔɔ na ma ayala atoko naa ashi ɠapɔɔ.³⁷Aɖuwaa iŋti le nyim, isim lele ɠeɖe ɠele ɠale ɖaaɠim ma "Na ba karanyi ŋbonɔ baja baki ciica na ŋɠeɖe ɠale Aɠaja ma isɩla ʋpɩʋ ³⁸Naba le waa,ŋɖiyar, ŋɩ bupɔɔ binyɩʋ naa na le pi waa,"ɩfana ɠɩm.³⁹Ba doo boŋo ma, na Yeesu afɩl da acee na le ma olive ka ɠu bu nu lam na bakɩŋja batrɩ ankɩm ⁴⁰Na bakpa kankum ma naa na le pi waa"Nyɩŋɩ ma na əpaatɩpaʋtʋŋʋ ni na"⁴¹Na alɩm na pi naalim na pici, naa,acim ikoyi lam, naa n'anyiŋɩ, naa le wa. ⁴²Guya, uta sɔlɔ,lim na mu ishɛiŋɖe.Ama amucɩŋsɔlɔka ʋpaa lee na, ama akʋja ʋlee⁴³Na malayika ɖɩn alɩɠe nalam, na asheene ɩkashɩ. ⁴⁴Sande ʋcine ʋda ɩyoruni ma, naa ni ŋiŋo ikashɛ ni, na fomo ipra ɖa akɔnɔ ma na sɔrtim.⁴⁵Anyiŋoə boŋo ma, natayiɖe na ace abakəŋja sul, akpama naa ŋəpi baɖa ucim=pɩɛka nrma, ⁴⁶Naa na le pi waa"muleka iɠa ɠifonyənini?Tama nyiŋɠə naatɩpaa tɩ ʋkpɩkpil nyiŋa"⁴⁷Ɖaa akɔɔ nɛ əlma, ŋkloɖim tʋ na pi na yʋdasɩ, abatɩŋja tɩbɩna nyiu ni kuɖəm ɖa ŋklokayi.Na asla na Yeesu, na acɩra ni ⁴⁸Ama, Yeesu a le ni waa,"Yudasɩ nu cɩrə nu na yala arɛ puura?⁴⁹ŋbeɖe baɖa asɩrə na Yeesu,bɩŋə pʋkɔyɛ isara ma, naba le waa "ŋdiyar tɩcimpi bʋpɔɔ waa? ⁵⁰Na buɖem acim sarayɛi atrŋleeja, na ala ɠunyɩsono kaɠutɔ ⁵¹Yeesu, acamʋwələ, a le waa"Yiɖema, palama! na kɩna arɛte aɠutɔ, akaɖa ʋshe.⁵²Yeesu akɔɔ le waa basaraalaaja kaɖi bajawaa, ŋbeɖe bana kɩɖe ɠaja aɠafala ma brŋdiyar na bawunu na ba pi tita ala"ɩpi apitro lam na əpə yaa? ⁵³ŋcee ɖana nyim baasa akpanɠana Gaja aɠafala, na kɩtrə bunyɛ amalanna.Ama atɩya na a nyɩŋ ɠukɔŋkɔma ikə, ŋkomo kii kashi.⁵⁴Nabaari Yeesu boŋgo ma, na ba fil ma ni na bacɛ na ni saraa lakayɛr sul.Na Pierre aɠa godoliŋka na kumpi ⁵⁵Na baɠu tonu ɠafala kagɩciica na ba mamə asena Pierre asibaɠɩ ciica⁵⁶Usupro tileeja ɖem aŋeni ase utonu kankim na kiɖeni naa le waa,"Usoro ŋdeboo de dana ni" ⁵⁷Naa' frɛ na le waa," Usumpro, kima yɔnina" ⁵⁸Na kankim ʋɖembo aŋeni,na le waa"ule bɛrɛbɛde ni uɖem" Na Pierre a le waa,"usoru, kima le karɛ na"⁵⁹Buɠonkɔŋ ɠeɖem kankim, nudim bo atana le waa"ija arənde bo bo aɖuwaa a le galilee Gaja. ⁶⁰Pierre a le waa"kɩnayɔ ŋɠeɖe ina lemana "Sande analeɠima kpaarɛna acirɩ asɩba nakulu⁶¹Na ŋdiyar abuŋɠa iŋɖi na akiɖe Pierre.NaPierre a liɠe ŋɠeɖe Yeesu acee le nima"Naa aciiri atikulʋŋ orɔm na taa le waa ka wɔmina akpala inu" ⁶²Na atadoma asiba layu ucim piyaka.⁶³Bɛrɛ ŋbeɖe bcri Yeesu ma na basɩba na lɛʋ ni,na aka ni ⁶⁴Na bosu aɠaya, na banataba ni bule na le waa"letɩm aŋa kikaki? ⁶⁵Na baŋa lim ni beɖe naa na bere ni ɠanon⁶⁶Gajaɠa koɖa ma, ŋpa kɩ baŋuno kaŋklu, kasaaralaja ka ɖi baja na babɔ ŋɔnja na bawala.Na bacɩna Yeesu baŋklonina ba le waa. ⁶⁷ʋta le Kristʋ, le tum"Ama na tele pi waa,"ntale nyim kii tele na ⁶⁸ŋta taba nyim bleboo, kii sra tele tomna.⁶⁹Atɔɔnɩʋrɔɔ arɛ pru taase Gaja ikashe kaɠiŋ ɩnyisono ʋlam. ⁷⁰Na bawuni ba le waa",kima ile Gaja ɠa pru naa? na tele topi waa,"itii le, ŋle. ⁷¹Naa na le waa"kaɖɩ kɔɔ nayɛ seriya na.Atɩm ɠilapi ɠiriŋɠə na aɠanon.

Chapter 23

¹Nabata baƞni na toƞɔ Yeesu apina pityatɩ sule. ²Nabana paƞɔ na ni wa bəde baƞ arɛ ɖe anapɛpɛ atinpa na kəiba pa sɩa se sar ayɔkɔ na na na lə a Gilɔ pɩ waa ade na kris Gʋya.³Na pɩlatɩ anatabani waa akinayu ɖa ba guyariaa na Yeesu a lə ni waa a kina lə ⁴na Pilatɩ a na lə na she nkʋlo na aɖi baja waa kmaƞɔ Gabɔ nɔ Gaɖəm na arɛ ɖena. ⁵Na babla na lə waa atitaa sama, na fa ƞɔpi Yuda aƞʋni. Doo na Galilinaa sɔa alitia.⁶Pilati arəƞ Gə ma na ana ta ba waa arɛ ɖe alee Galili ka ja naa. ⁷Arəƞ waa acee da Hérode a bakm cmja sule na ma na akwa nani Hérode sule tama de Herode Gboo de du Jerusalɛm.⁸Tam ɖee Herode aƞɔ yee suma na ʋucmkər ka buƞbono ʋukpani aɖuaa ɖoo ɖe atiɛ aƞni ashe bukəyi alə alama, atisa waa ataƞɔ alee ma maci kagule sura Guɖəƞ. ⁹Adetita ba ni buleyi tutuma, amayee su ka tə lə tunina ¹⁰Ba sara ɩaja ba bɔƞmja baɖe ba ɖa nkəm na paƞɔ nani bulee ni kashi.¹¹Herode na abatoƞɔka be deba ləm ni na ile ma be de batileni sari baƞni akara toko api de deka ma na bakoo sheʋu na ni ashe Pilatɩ. ¹²Herode na Pɩlatɩ ba pra Gusoro ʋushile ɖe noo ba cee ɩe giworga kuli.¹³Pilatɩ awala ba sara la ja na bakɔ mcɔmja. ¹⁴Na sama ana ɩə piwaa ipina arɛ ɖe tom ɖaa arɛ bɔnɔ masama ayiɖe nyeta bani bʋule ayiyi kmaƞɔ nani nbuɖee ɩna lə alama kaɖəm na¹⁵Herode boo ka yeƞna ni Ga paƞɔ ka Gaɖə na ni na ɖaa nbʋ ɖee inalɔ ma. Na aye kni acii mana ¹⁶¹⁷ama ntəma bɔ a gutɔ na la mni.¹⁸Baɖe ba she ti kuro baƞuni na lə waa ba kni acii na ba lam Barnabas. ¹⁹Barabbas ɩə arɛ ɖə mna acee ɖa nkupɔka ashe buboro buɖəm bu buƞ lee npani ma ashe Guyaɖəm.²⁰Pila koopɛƞ pɛƞ na lə pi na yɛɛ waa aɩam Yeesu. Ba ɖe bati kro waa ba ka ɩni bakaɩni. ²¹Ba ɖe bati krowaa baka lnibakaɩni ²²Na a koo lə pi nriutaja waa nbɔnɔ npaƞɔ ji ale kmaƞɔ alam nnataba waa bakni acii ma na Galam ntəm a bɔ a gutɔ na lamni.²³Babəlayi ɖe ni kashi waa she ba ka ləni bukʋuru ɖee kakrə ²⁴Na Pilatɩ anyan təra tʋua waa ngəɖee ba na taba maitile ²⁵Na ba la arɛ nɖee acee ɖa nkupo ashe bu boroma na ɖƞun ɖee bano tabama na ɩa Yeesu na bʋuciim soɩoka.²⁶Ta mə ɖee ba na cə nani ma nabaƞɔ Simən ɖəm cyrene kaja aɖʋuo awarə ma na batoƞɔni nyukura atoƞo atər Yeesu aƞkəm²⁷Bakəƞm bawor tutuma ba soro na kəba snprə baɖe bati kə ba rɛnƞ na na yʋa a la mə. ²⁸Na Yeesu acepra ki ɖe pi na lə waa Jerusalɛm kba smprə pamayu sne muna yu ma she anyiƞgvlɔ na nyibapi²⁹³¹Aɖua ʋshile tunapiu arɛ tati ɩə waa ʋkumʋ a she baƞʋmkɔmɔrɛ ³⁰Gəma ba tə ba ti na ɩə abʋnʋ waa fə data ɩam. Na ɩə Gabʋni waa suo tu. Gəma arɛ ta ɩe gəm she gʋyo gʋto lo muni ti pi she Gʋyo gʋkuka.³²Ba ɖe ba tʋƞn ba pitiri ba nyiu nbe ɖee ba cee mane kə na Yeesu ma.³³Tam ɖee ba kpa gaɖu ba na yiɖa waa ʋuri ɖi kwama na ba ka lə ni na bapitiri ba nyiu ba sa ka ʋɖəm Gupɛrɛ ɩamə ʋɖəm gusono ɩam ³⁴Na Yeesu a na ɩə waa ama wɛtə ɖəpi adua kɔ ba yɔ bukɔ bu ɖee banaɩe mana ba ɖee bati yʋga ayɔ kɔ na kə u caca³⁵Sama ɖe yiɖe na kiɖee bakən cinja ba ɖee batɩ le nani waa afʋra ba saka itajia ale Gaja pur na, na afʋra aguɩoboo.³⁶ɩsɔja gboo batilenanɩ nakəm sə la na ni na she ni vinaigre. ³⁷Na na lə ni waa ʋutalee yaɖa kə baja ba guyari fura kulo kilopi. ³⁸Nɔ di ka ɩ mə baɖe baŋn waa nɖe ɩe yaɖa ka Guyari ku.³⁹Apitri ɖəm ba ka ɩə ma na ɩʋmni naɩə waa kalee cnristaa fura kulo na fura tʋm boo. ⁴⁰Na anyin taja a na ɩə waa kanacu Gaja jiaa akɩ nɖee bakaɩe boo na ⁴¹Atə Gaja ɖee na nbʋnʋ ɖee Ginaɩe ma ɩam na ba kaɩə ntʋn ama nɖee kale nbʋnɖəm na⁴²Na a na ɩə na she Yeesu waa ɩige ma ɩam ʋtatɩ pɩ akiŋn yaribo yii ɩa mə ⁴³Na Yeesu a na ɩə ni waa ɩja ʋrɔnɖee ʋuta ɖa na mu aɩijanani⁴⁴ɩɖee ti lee ga kɔnkɔŋɔ ga koɩonŋɔ taja na nkomo nshe a təm kpataa ali gakɔŋn kɔŋn ciini kaja. ⁴⁵ʋushile ɖe ti shee nŋɔkomo ɩkpa ku ʋuŋɔi ŋɔu kan ku ka akpa kuɖe ti fatər na gicii caa.⁴⁶Na Yeesu aŋala na ʋuwəɩə kaŋkra waa amawɛɛ ntwa amʋŋro aɖʋ akanŋni abʋlilə ka bʋɖe ni na anŋkərə. ⁴⁷Soja ɖəm nŋ bʋkɔ bʋ saʋra ma na na kʋ ma Gaja na ɩə waa arɛɛ nɖe atənŋ.⁴⁸⁴⁹Bɛrɛ nbe ɖee baɖa nkəma ba ŋ bʋ kɔyɩɩ bʋ sara nkəm ma bana kɔwaa ma ba ɖe batɩ kə ba rɛŋɔ. Nbaɖee ba yɔ Yeesu ma na kə ba səmprə nba ɖee ba yalani ɖoo Galiili ma baɖee ba yiɖe doo do na kɩɖe aɩə sʋra nɖee ina sara ma.⁵⁰Arɛɛ ija na nɖawa nsoŋsono yarə na nɖee ⁵¹Kifana she Yosɛf arimatə kampani kaja na ashe bʋkɔ ba sarama.⁵²Na a ce tiʋɖa Pilatə a ta ba Yeesu aŋkompa. ⁵³Na a rəgə ni nyʋkʋra ɩam na para para ni na dra a ce ti ɖʋ nkʋfo ba ko gʋtakəwa kbakana ɖʋ arɛ ɖəm na ma ni.⁵⁴Iɖe ɩe ʋkpe ɖʋ kʋ shile sabaa ɖe tiyɛɛ a sba ⁵⁵Ba sŋmprə nbe ɖee ba ɖʋwo na Galiili na Yeesu ma ya la Yosɛf a ŋɔ ɖaa ba ɖʋ Yeesu ma. ⁵⁶Na ba kɔɔ a cee kpe ɖee itʋ ɩarii ma na ba ɖee ba yee tiŋro sobaa kʋ shile ɖaa mʋra a ɩəma.

Chapter 24

¹Bʋkɔɩ kʋshilè ʋsshilè ʋsəbaka, a ce ʋnyiƞu gajakajaka atoƞo na Yeesu ɩtʋlaarɩ. ²Ba ƞə wàà ʋnyiƞu ʋ lee na Yeesu aƞkuFo kaƞyu na. ³Ba kpa ncəƞ ma, kə ba ƞə ɩkoyar Yeesu aƞkompa na⁴ɩ tɩ pɩ wàà kə ba na yɔ ba Faƞa galaƞ ma. ƞə ma bɛrɛ banyiʋ ba kul ba laƞ n'ɩtoko basonsoro (Baƞərə) ma. ⁵ɩ ji wàà basəmprə , ba cee sə atən n'asampəna ma, na ba sasa babʋyɛ na gatəna ama, na ba tə pɩ wàà: Mʋ laƞ na ɩ na yɛɛ arɛɩ a ɖa ƞƞuro nɩ ma bakona nɩ?⁶K'a ɖa atiya na, ama ɩ lee kpatakɩɩ. Liga ma ɖaa a lə n'anyin tan nɖee a naa ɖa galilee ni ma. ⁷Naa naa lə wàà, ɩ sɩm arɛ ʋpur a ɖoo babɔnja banyɛ nɩ ba akal nɩ ƞkʋra a kɔɔ ƞənə.⁸Basəmprə ba lige bʋlei bʋɖe naa akɔɔ Yeesu aƞkuFo sul. ⁹N'a lə galei gaɖe ashee bɛrɛ təb wʋɖən na basaaka baƞunii. ¹⁰Mbaɖee ba lə ayɔkɔ ɖe ashee Yeesu abaƞkənja ma na gəƞ, Maari Magaɖala ka, Janɩ, na Maari Jaki anar na basəmprə mbaɖee ba cee ɖa n'apɩ ma.¹¹A Faawɩɩ ɖe a ɖoo kʋ na basəmprə kə ba shee nɩ ɩja na. ¹²Ama na Piyɛɛ a ta acuu ace Yeesu aƞkufo kaaɖu. A sasa agayɛɛ ma, n'aɖe gboo a ƞə akuro ɩfɔnɔ. Na Piyɛr a shɛʋ agaɖu na taba akʋlɔ bʋkɔɔ bʋ lee ma.¹³ƞə ma, ʋshilè ɖe nɔɔ na Yeesu abaƞkənja banyɩʋ ba ce gapapiri ba na yɩɖa wàà Emoo ma nɩ ga lən na Jerusalɛm ɖaa ɩkilo ɩshiriu ma. ¹⁴Na ba lee ɩfaawɩɩ ɖaa ga Sara ma.¹⁵ɩ pɩ wàà, tam nɖee ba na lee Faawɩɩ na bɔbɔ na ma ma; Yeesu aɖe kim asəla na pɩ atəwə gasana na pɩ. ¹⁶Ama, binyine k'ɩ səra ayɔ nɩ na.¹⁷Na Yeesu a lə wàà, Faawɩɩ apaƞa na ɩ na lee na sara na ma? Na ba lee koro Baƞunii apra shɛlɛm. ¹⁸Na bʋɖən ba na yiɖa wàà kleopaa ma, a tələ ashee nɩ wàà, akinɖənɖən ʋ ɖa ka Jerusalɛm k'a yɔ bʋkɔɔ bʋ lee ɩshilè nɖe nɩ ma na.¹⁹Na Yeesu a taba pɩ wàà, Maakɔ? Na ba lə nɩ wàà Yeesu Nasarɛti kaja laƞ. Nɖee a cee lee anabi akaƞkra Gaja kabʋlei nɩ samaa ɩnyine nɩ ma. ²⁰Na ɖaa basaaralaaja na bakəmcinja ba tɔɔ nɩ ashee ba laa aƞuro naa akal nɩ n'aƞkʋra ma.²¹Gɩ cee tɩ saa wàà a naa Fʋra ɩsəraɩla.²²Ama basəmprə baɖən atɩgɩcuca ba kara atʋ biti abʋmbɔnɔ ace Yeesu aƞkuFo kaaɖu. ²³Bapigii kə ba ƞə aƞkompa na. Na wàà ɩjinɖi ba lə baɖee wàà a ɖo ƞƞuro ni. ²⁴Bɛrɛ baɖən ba cee ɖa n'atʋ ma, ba ce Yeesu aƞkuFo sul naa aƞə ayɔkɔ ɖe ɖaa basəmprə ba lə lə pɩ ma. Ama ʋni kə ba ƞə nɩ baa cei na.²⁵Gəƞ ma, na Yeesu oo! Bɛrɛ mbaɖee kə ba wʋɖa gƞfaƞa na ma, naa kə ba na shee ɩja were bʋkɔɔ annabi mana ba na lə pɩ na ma. ²⁶K'ɩ Fana Krist a yalanshɩ ayɔkɔ ɖe laƞ naa aƞə ʋkʋmʋ aa? ²⁷N'a a səba na Mohiis na anabi mana naa a kʋɖa bʋkɔɔ bʋ lee abʋja ma.²⁸Ba səla na mpa', nɖee nɩ ba na ce ma, na ba yɔ wàà ka kə Fəl ace gaɖu ləƞka. ²⁹Ama na ba cee cee nɩ na alə nɩ wàà, ɖa n'atʋ aɖʋwàà gɩjibɔƞɔ gɩ səla na ʋshile ʋ ti Fəɖa. Naa kpa asə na pɩ.³⁰Tam nɖee ba sə tebirii laƞr ma, naa a tɔɔ boɖoboɖo. A kʋma boƞo ma, naa a yiɖa pɩ n'ashee pɩ. ³¹Na binyine ɩ tine na ba yɔ nɩ. Naa a nyeƞe baƞyɩɩ. ³²Baɖe ba tɩ lə wàà atɩFolo kɩ yɔ wàà ɩ shɩ ʋtonu tam nɖee a na lə n'atʋ ʋnyiƞca laƞ naa naa kʋɖa ɩyɔn na shee atʋ ma aa?³³ɩ lee ba ta sʋbaa gajikʋɖaka ma, na ba kɔɔ Jerusalɛm naa aƞə bɛrɛ təb n'ʋɖən baɖe na mbaɖee na pi ba, cee bʋƞa awala ma. ³⁴Na lə wàà, ɩkoyar alaFʋ kɔɔ ƞƞuro ni naa a ɖoo sɩmɔɔ kampa nɩ. ³⁵Baɖe ba tɩ lə bʋkɔɩ bʋ pɩ ashee pɩ ʋnyinca laƞ ma. Na ɖaa ba ba yɔ nɩ tam nɖee ba yʋga boɖoboɖo a ɖur ma.³⁶Tam nɖee ba na lə ayɔkɔ ɖe kabʋlei ma, na Yeesu agɩlopi a kpa bagɩcuca naa a lə pɩ wàà, ʋɖaʋ fɛɛ ashee anyɩn ³⁷Asampəna ɩ kpa pɩ naa kə ba kɔɔ yɔ ɖaa ba lee na ma, baɖe ba tɩ tam wàà ba ƞə ƞƞuro nji.³⁸Na Yeesu a lə pɩ wàà, Maakɔ laƞ na ɩ kpa yɛrɛ yɛrɛ na mʋ laƞ na ɩni kajaFaƞa ɩ na pɩ anyɩFolu nɩ na shee anyɩn? ³⁹ƞə ma amanyɛ na amɩkei, aƞgɩlopi jɩ ɩja. Fɔm m'amʋ naa aƞə. Jinɖi k'a na wʋɖa gitaƞkʋpi koo akəwa na. ⁴⁰A na lə gəƞ ma, naa Faƞa pɩ anyɛ n'ɩkəi.⁴¹Ðaa bɩcine ɩ kər na kə ba k'a na shee ɩja na naa naa ɖa biti nɩ ma, naa a taba pɩ wàà, ɩ wʋɖa akoɖən atiya ɩji aa? ⁴²Na ba Faƞa nɩ gaFɩlɩ gakʋgaka na gʋkɔrɔ cei. ⁴³Na Yeesu a cam naa ajɩ bɩnyine nɩ ƞkəƞ.⁴⁴Na Yeesu a lə pɩ wàà gani jɩ ɩ bʋƞa na lə anyin tam nɖee n ɖa n'anyin ma. N lə anyin wàà, ɩ sim bʋkɔɔ ba ƞɔn amalaƞ Mohiis agʋpɔ (amʋra) nɩ, ananbi mana nɩ na ɩsom nɩ ma ɩ lee.⁴⁵Naa kaɖa ƞkomo ashee pɩ naa bʋkɔɔ ba ƞɔn ma kaashɩ. ⁴⁶N'a lə pɩ wàà, gəƞ ma, ba ƞɔn wàà, Krist a taa jɩ ɩshɛɩ ama ʋshilè ʋriutaja, a taa kɔɔ tɩ ƞənə bakono nɩ. ⁴⁷N'aƞyiɖa ba tə ba Faƞa tuuba aleeka na suuru acamka bʋtəna bʋƞuni nɩ asəba Jerusalɛm.⁴⁸ɩ lee səriyaa aleesʋra ɖe. ⁴⁹Ntə ma togo anya laƞ bʋkɔɔ amawɛɛ a cee nyaʋ ma. Ama, ɩ tɩɩ ɖa mpabʋmbɔnɔ nɩ naa ɩ yee wʋɖa gaja laƞ kɩkashɩ.⁵⁰Na Yeesu aye ce na pɩ Betanii kagʋsaʋ. Ba taa banyɛ ma, naa ɖʋ pɩ albarka. ⁵¹ɩ tɩ pɩ tam nɖee a na ɖʋ pɩ alarka ma, a paɖa na pɩ na ba laa nɩ na gaja laƞ.⁵²Na ba lee nɩ bɔɔta naa akɔɔ shɛʋ Jerusalɛm n'ʋciƞkərka ʋbʋmbɔnɔ. ⁵³Baɖe ba shi ti ɖa ʋnyiƞu kaƞku nɩ ba tam apaƞa na na Gaja albarka.

John

Chapter 1

¹Vsǝbv ni galei gacee ka ada, na galei ga da gaja sul, galei gade galee ka ga. ²Ga cee ada gaja sul vsǝbu ni. ³Alee ka ayɔkɔ uŋŋunii, akɔdǝn unana yi waa kilee ka na ma. Galei gade galee ka bvkɔi gi shi na ŋǝ iŋunii ma, a kɔdǝn ki saa waa ki lee aleeka na.⁴Alee ka ŋŋuro, na ŋŋuro, na ŋŋuro nde ncee alee vkadv a shee bɛrɛ. ⁵Vkadv vti kada nkomo na nkpmo kiŋsǝra asǝu vkadv de na.⁶Vkadv vti kada nkomo na nkpmo kiŋsǝra asǝu vkadv de na.6 Gaja gatǝm vsoro dǝn bati yida ni waa: Yohana. ⁷Na api a laa sǝriya ashee vkadv de, naa baa aŋa a shee ija. ⁸Yohana ka lee vkadv na, ama a pi pi a laa sǝriya ashee vkadv.⁹Vkadv de vlee ka yaya kvja ndee vna kada bɛrɛ baŋunii ni.¹⁰Alee ka dulinya, naa cee da dulinya ni,ama dulinya ka yɔ ni na. ¹¹Api abaja sul, ama asamaa, ka cam ni na.¹²Ama mbadee ba cam ni mbadee ba shee aŋyida ya ma, a shee pi iko waa bapra Gaja bapur, ba ŋvm pi. ¹³Ki lee na akɔnɔ na, ki lee na gvrilɔ na, ki lee na arɛvsɔlv na,ama gaja kvsɔlv.¹⁴Na galei gade ga pra daa arɛ ma,ada atigicuca. Gi ŋǝ̀vkvmv,vkvmv de vlee aŋcaa ni kvja na, daa vyifalpi soroa dǝŋkɔnɔ adoo na ayar sul api ma, vkvmv ndee vdee yaya kvja ma. ¹⁵Yohana alaa ásǝriya, akuro na lǝ waa: Agalei ji ŋcee na lǝ waa: vdǝn atv na pi, advwoá atɔnaɔ amv ada.¹⁶Sǝriya ndee Yohana a na laa na shee Yudaa kǝbaja batǝm basaraalaja na lefumana badoo na Yerusalɛm ¹⁷api a sul ataba ni waa Aŋanaki? Na a lǝ pi gbagbaraa ka lugo pi na waa: Ade kalee Kristo na. ¹⁸Na ba taba ni waa: Gǝŋ ma, aŋanaki?Aki na Elii?Na atǝlǝ waa: Kǝma lee vlee Anabi naa? Na atǝlǝ ashee pi waa:Aal.¹⁹Sǝriya ndee Yohana a na laa na shee Yudaa kǝbaja batǝm basaraalaja na lefumana badoo na Yerusalɛm api a sul ataba ni waa Aŋanaki? ²⁰Na a lǝ pi gbagbaraa ka lugo pi na waa: Ade kalee Kristo na. ²¹Na ba taba ni waa: Gǝŋ ma, aŋanaki?Aki na Elii?Na atǝlǝ waa: Kǝma lee vlee Anabi naa? Na atǝlǝ ashee pi waa:Aal.²²Nabalǝni waa:Aŋanaki sà naa gi cê na mbuye ashee m̀badee batǝm a tv ma aa! Aŋanaki ! ²³Na atǝlǝ waa:Amvna vwǝlǝ ndee vna kuro vteru ni ma: Pɛmpɛŋɛ ma vnyiŋca ashee ndiyar daa Anabi Esaii ab́vŋa a lǝ ma:²⁴Fariisi kǝbaja batǝmi bɛrɛ badǝn bataba ni waa. ²⁵Itajiwaa kalee Kristo na, ka lee Eliina, kalee Anabi na, mvlaŋ na vna mǝna bɛrɛ bvto?²⁶Na Yohana a tǝlǝ a shee pi waa: Amv ntimǝna bvtoni. Ama, vdǝn a da anyiŋgcuca ki yɔ ni na. ²⁷A cee da námv n yetipi. Kǝ ma caa simbaa cei ma kur atǝn akvdá ankɔdɔkɔdɔ kvlɔna. ²⁸Betanii na a lesva de isara yurdani kaato kagvsav gaduu Yohana amvna bvto alaa ma.²⁹Kaajikvdaka aŋǝ Yeesu atv na pi asul ma, na a lǝ waa: ŋǝ ma Gaja kaaraŋkori ndee ana shɛr dulinya aŋunii kambɔnɔ ma. ³⁰Vni na ncee lǝ waa: Ndee atvnapi ma, awu amv:Advwaa. Acee da námv ŋye pí. ³¹Kǝ ma bvŋa yɔ ni na, awa naa ba laa ni afaŋa Israɛl laŋ na ;pi ati na mǝna bɛrɛ bvto alaa.³²Yohana alaa sǝriya waa:nŋǝŋŋuro ŋrǝgǝ nálaŋ daa alikuku andilaŋ ma. ³³Kǝ ma bvŋayɔ ni na, ama ndee atǝm amv mmǝna bvto ma, a lǝ ka waa: Ndee ŋŋuro ŋrǝgǝ ada nadilaŋma vni a naa mǝna bɛrɛ na ŋŋuro ŋsoŋsono. ³⁴Ŋŋǝ naa a laa sǝriya waa. Vni na Gaja vpur.³⁵Vshile vfɔli Yohana na abakǝŋja banyiv bada nkǝŋ ma. ³⁶Na ba ŋǝ Yeesu ana fǝl ma, na alǝ waa:Gaja kaaraŋ kori ganookama.³⁷Yohana abakǝŋja banylv barǝŋǝ alǝ gǝŋ ma,na batǝn Yeesu aŋkǝm. ³⁸Yesu abvŋa ŋkǝm aŋǝ pi batǝn aŋkǝm ma,na ataba pi waa: Mvnv i na yɛɛ?Na batǝlǝ ashee ni waa:Mvnv i na yɛɛ?Nabatǝlǝ ashee nl waa:Ndiyar ŋka na akaadu? ³⁹Na atǝlǝ ashee pi waa:Pi ma atiŋǝ. Na batǝr akǝm atiŋǝ gadul adama.Na ba lal asul ḱvshile de, advwaa:lde kǝ bvkɔŋkɔŋɔ tǝb boŋo.⁴⁰Yohana abakǝŋja banyiv mbadee batǝr Yesu aŋkǝm ma, ḱvdǝn na ba na yida waa:Andree Simɔɔ Piɛɛr a par nagǝŋ. ⁴¹A sǝbaka awa návŋono Simɔɔ, naa alǝ nlwaa: Gi ŋǝ meesi Kristo. ⁴²Na atɔɔ nl a ce na Yeesu sul.Yeesu aŋǝ ni ma, na a lǝ waa: Aklna simɔɔ, Yohana vpur. Batiba naa yida aku ŋntǝmǝ waa:Piɛɛr.⁴³Vshile vfɔk Yeesu a na yɛɛ atǝbǝ a ce Galilee ma na awa na Filiipu naa lǝ nl waa tǝr amvŋkǝm. ⁴⁴Filiipu alee Bɛtisaldaa kaja na adeŋna Andree na Piɛɛr. ⁴⁵Filiipu a wa na Natanaɛl naa alǝ ni waa: Ndee Musa aŋɔn gvpɔ ni, na anabi mana ba lǝ a galei ma,gi wa na ni, vni na gǝŋ Yeesu, Yosɛfv vpur Nasarɛɛti kaja.⁴⁶Na Natanaɛl ataba ni waa:bvkɔ bvŋǝrǝ bvdǝn bvti bv sǝra a doo na Nasarɛɛtiaa?Na Filiipu alǝ ni waa:pi gi ta ati ŋǝ. ⁴⁷Yeesu a ŋǝ Natanaɛl a tv a sul ma,na alǝ agalei waa Israɛl ḱvpi kpakpa yayakaja anookama mpaapaa ndǝn kinda nani na. ⁴⁸Na Natanaɛl ataba ni waa: nka ńvyɔ namv? Na yeesu abvye ni a lǝ ni waa: Naa Filiipu ayido akl, ncee ŋǝ a kl fiigi kaŋkǝmǝ.⁴⁹Na Natanaɛl abuye nl waa:Ndiyar vlafvlee gaja vpur! Israɛl kagvyarl. ⁵⁰Na Yeesu abuye nl waa:ŋlǝki waa ŋŋǝ akifiigi ka gvyo kaa mana ma laŋ na vshee ya aa? vtaa ŋǝ alesvra ibvnbɔnɔ l wunde ma. ⁵¹Na alǝ waa:ya ya nti lǝ aki, vtaaŋǝ ntine naa Gaja ḱimalaika ba naa bodo na rigǝ ɑrɛpur laŋ.

Chapter 2

¹Ɩshɩle ɩrlu kan kǝm na ba lee shiiye cana galilee ka npanɩ yeesu nar gboo ada nkǝŋ. ²Na bayɩda yeesu na abakǝŋja gboo shɩɩ ye de ni .³Bʋkana bʋsanka bʋbon ma na yeesu nar alǝ nɩwaa bʋsanka bʋʋbon>> ⁴Na yeesu atǝlǝ ashee nɩ waa <<ʋsɩŋpǝrǝ gapaŋa jɩ angaja ŋcǝn? ama tam kakana cim na>> . ⁵Na anar alǝ ashee batǝnleja waa << baa gapaŋa jɩ alǝǝ anyɩn lee ma>>ɩ .⁶Saade asara ɩkoloŋ de da nkǝŋ ndee yʋʋdaa kǝbaja ba na lo na lee na ba gushile ma. ⁷Na yeesu alǝpi waa << riŋǝma asara de na bʋto>> gǝŋcɩ bafʋr bʋto asara de ni ariŋe. ⁸Kakǝm na yeesu alǝ batǝŋ lee ja waa << kǝdǝ ma bʋto bʋde aceti shee shiiye ka ndiyar na ba lee daa gǝŋ ma.⁹Shllye ka ndiyar akǝm bʋto nbʋdee ba cǝpǝra na bʋkana bʋʋsaŋka ma ama kayɔ gadu ngadee bʋʋduo na ma na ma na (a ma batǝŋleeja nbǝdee bakǝdǝ pi na ma bayɔ daduu bʋduo na ma na ma ) gǝŋci ayɩ da wetaʋharʋ na lǝ nɩ waa. ¹⁰Bɛbɛ baŋunu ba na tɔnɔ na bʋkana bʋsanka bʋsoŋsono bʋashee bɛbɛ kakǝm bade bati pina bʋburoka gʋya saa ndee bɛbɛ ba shiboŋo ma ama akɩ ʋlugo bʋkana bʋsan ka bʋsoŋsono hali nyimǝ.¹¹Maa maa cɩ cana galilee kajade aleeka maa maa cɩ asǝka ndee yeesu alee ma afaŋa ka ʋkʋmʋ gǝŋcɩ abakǝŋja ba wʋʋda nanɩ ʋcɩne.¹²Ka ŋkǝm na arǝgǝ ace kapanɔm adeŋ na anar na bapar na aba kǝŋjo nab ada nkǝŋ ashee ɩshile cel.¹³Yudaa kǝ baja ba jiŋgaarri bana yɩda waa paak ade sǝla na yeesu abodo ce yerusalɛm. ¹⁴Na aŋǝ ʋnyiŋu kagafala nɩ bɛbɛ nbedee ba na yala ɩna na ɩbɔrl na ɩlikuku. ma na ma ɩtaŋfʋbaja gboo bǝde basǝ.¹⁵Gaŋci atǝwa ʋlɔ alee gɩɩkpasapi. naa akǝrepi aduo na ʋnyiŋu kagafala nɩ, na ɩbɔrɩ na ɩna naa rama rama bataŋfʋʋbaja bɩtani atǝn na apǝkǝl bltǝɍbiri abǝda . ¹⁶Na alǝ alikuku kǝbayalaja < anyɩn ayɔkɔ ɩlǝŋgadu na tia ŋ paama lee ama wʋyǝ agafala gʋfala kagadu na>>¹⁷Nkǝn na abakǝŋja balige waa ʋŋʋu lǝ waa << akaa fala abakǝŋkaari ati shi ami>> ¹⁸Nkǝŋ na yʋdaa kadi baja ba tǝlǝ ashee ni waa << makɔ nafaŋa waa alsʋra ndee ʋlee ma ɩda deidei>> ¹⁹Na yeesu atǝlǝ ashee pi waa << bapi ʋnyiŋu kagafala ŋgade naa mataa ji ayide alaŋ ʋshile ʋriutaja.>>²⁰Na yudaa kadibahja ba lǝ waa << vnyŋu ka gafala ŋgadee bʋja ɩshinyiʋ ni ɩkoloŋ acǝ ma na aki ʋnaata alaŋ ʋshile ʋriutaja aa? >> ²¹Baa saa paŋa ana lǝ ʋʋnyiŋu ka gafala kagalee ma agʋlɔ ka galei ji ana lǝ. ²²Aŋene aduo bakono ni ma kaŋkǝm na abakǝmja bayelige waa acee lǝ bǝde gǝŋ na ba wǝ da na ʋŋʋn ʋcine aciŋe na bʋleii ŋbʋʋdee yeesu acee lǝ pi ma .²³Saa ndee ada yerusalɛm pak ka jiŋgari kaŋkǝle ma bɛrɛ tuutuuma ba wvda ka vcine na aŋyida baŋe maa maaci kalesvra ndee alee ma. ²⁴Ama yeesu kafaŋapi agvlɔ na advaa ayɔ pi baŋunu. ²⁵Advaa ki siŋ waa arɛ dǝn alaa baseria ashee ni na advaa agɍilopi giyɔ bukɔ ŋbudee buda arɛ vcine ni ma.

Chapter 3

¹vsoro dǝn na ba na yida waa Nikodɛmv, alee Fariisi na, naa a lee Yudaa kǝbaja bandiyar dǝn. ²Na ace Yeesu sul gijibɔŋɔ a lǝ ni waa:ndiyar gi yɔ waa vlee acereka ndee a doo na Gajo sul a pi ma na, advwaa vdǝn kaasǝra alee maamaaci kalesvra ndee vna lee waa ma na, na gaja kaa da a sul na.³Na Yeesu abuye ni waa:ljalja nti lǝ aki waa: na kǝ ba ŋvm arɛ gihɔlina kaa ŋǝ gaja kaayaputǝna na. ⁴Na Nikodɛinv ataba ni waa:Bal na ba kɔɔ ŋvm arɛ a kpǝr boŋo ma kaa kɔɔ asǝra kǝwa anar ancǝna ni naa ba kɔɔ a ŋvm ni gifɔli na.⁵Na Yeesu abuye ni waa:ɩjaɩja na kǝ ba ŋvm arɛ na bvto na ŋŋuro ŋsoŋsono na, kaa sǝra akpa gaja kaayarɩtǝna nɩ na. ⁶Bvkɔɩ bvlee gvrɩlɔ ma, gvlɔ kv, bvkɔɩ bvlee ŋŋuno ma,ŋŋuro ŋjɩ.⁷Ɩpaa kpa akɩ biti na,nlǝ kɩ waa: shee ba kɔɔ a ŋvm aki gi fɔli ma na ⁸Gvsǝrǝ gv ti wu daa gvsɔlɔ ma.Vti rǝŋǝ kantò gi, ama ka yɔ gaduu gvdaa ma na.ka saŋkɔɔ ayɔ gaduu gv na ce ma na.Gǝŋci ida a shee arɛ baa apaŋa ba ŋvm ni ŋŋuro ni ma.⁹Na nikodɛmv ataba waa bai na gvlesvra gvde gv na lee. ¹⁰Na Yeesu alǝ ni waa: vlee afaŋaka na Israɛl ni ka ti kaashi alesvra de aa? ¹¹Ɩjaɩja, gi ti lǝ bvkɔɩ gi yɔ ma,naa naa laa sǝriya bvkɔɩ gi ŋǝ ma, ama anyin ki na yɛɛ ɩtǝlǝ ata sǝriya na.¹²Nta naa lǝ alesvra itǝnaja, na ki shee ɩja na,nta lǝ alesvra alaŋlaŋ kija ba na isheeɩ ija? ¹³Vdǝn ka bodo alaŋ ayɔ na, na ki lee arɛpur andǝndǝn koŋ arǝgǝka na laŋ api na.¹⁴Daa Musa a taa vbu alaŋ vteru ni ma, gǝŋ ci ba taa Arɛpur alaŋ. ¹⁵Naa Arɛ ndee ashee ni ija ma awǝda ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma.¹⁶Advwaa Gaja gasɔlɔ dulinya ma, awǝda ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma. ¹⁷Gaja kaa tǝm vpur a pi ati kǝ dulinya a galei na, ama naa dulinya aŋǝ ndiŋsono afvra. ¹⁸Ndee a shee ni ija ma, kǝ ba kǝ a galei na,ama ndee ka shee ni ija na ma,ba kǝ a galei boŋo,advwaa ka shee Gaja vpur vdɔŋkɔnɔ de aŋyida ija na.¹⁹Advwaa vkadv vpi dulinya ni ma, na bɛrɛ babla vkadv, naa a sɔlɔ ŋkomo,balesvra ki cim na ma laŋ. ²⁰Advwaa ndee a na lee mbɔnɔ ma, aŋo vkadv na, ka sɔlɔ vkadv na, advwa vkadv vtvvtina ifri. ²¹Ndee atoŋo ija ma, a na da vkadv ni, naa gaja Kalesura ndee a na lee ma, idoo gbagbaraa ba naa ŋǝ i.²²Gani kaŋkǝm na Yeesu ńabakǝmja ba ce Yudee kaatǝna ni. Naa alee ishilenyiv dǝn nkǝŋ amǝna bɛrɛ bvto. ²³Yohana gboo ade ti mǝna bɛrɛ bvto enɔni ni acim na salim advwaa bvto bvyɔgɔ nkǝŋ.Bɛrɛ bade ba ti pi asul ade ti mǝna pi bvto. ²⁴Kasaa de kǝ ba ka na dv Yohana sarka ni na.²⁵Nkǝŋ na vbɔbɔv dǝn vpi Yohana abakǝŋja naa Yudaa kaja dǝn bagicuca,adv bagvshile ba na lee na bɔɔta ma kandi laŋ. ²⁶Bakɔɔkɔɔ api Yohana sul ma, naa alǝ ni waa: Ndiyar, nde abvŋapi akasul yurdaani kaato na gvsav gvsaaka,naa v laa sǝriya alaŋ ma,ati mǝna bɛrɛbvto unyimǝ na baaŋa a na ce asul.²⁷Na Yohana abuye pi waa: Arɛ dǝn amana alee akɔdǝn nu ji waa ki lee gaja gashee ka ni na. ²⁸Anyiŋgilopi itu sǝra alaa sǝriya, ncee lǝ anyin waa: Kilee amv na Kristo na:Ama batǝm amv na ,a naa tɔnɔ.²⁹Weetav hanv ajee vsǝmprǝ, weetav harv vsoro a na sǝ vbo laŋ na,narǝŋ weetav harv vwǝlǝ ide kǝr vcine. Galaŋ anii ŋgade gati kǝr amvcine. ³⁰Ɩsǝm a naa ce ŋyu, naa amv ma kǝwa ŋkǝm.³¹Ndee adoo na atǝn ma a lee atǝnaja na ana lǝ alesvra itǝnaja. ³²Ndee adoo na alaŋ ma, adaka baamvnv kandi laŋ. Ana laa sǝriya bvkɔi aŋǝ a rǝŋǝ ma: Ama vdǝn ka cam asǝriya atǝlǝ na. ³³Ndee acam asǝriya atǝlǝ ma,a yɔ ka waa Gaja ga wǝda ija.³⁴Advwzz ndee gaja ga tǝm ma, a na lǝ gaja kabvlei adv maakɔ laŋ gaja kaa na faŋa aŋŋuro nfana fana ashee ni na. ³⁵Gvya gvsɔlɔ vpi naa akǝwo na baa mvnv adv anyɛ ni. ³⁶Ndee a shee vpi ija ma,awǝda ŋŋuro ndee kiwǝda gayala na ma, ndee ka shee vpi ya na ma, ndee ka shee vpi ya na ma,kaa ŋǝ ŋŋuro na,ama gaja ḱvnyana vda k ́vnyana vda k ́arɛ laŋ.

Chapter 4

¹Advwzz ndee gaja ga tǝm ma, a na lǝ gaja kabvlei adv maakɔ laŋ gaja kaa na faŋa aŋŋuro nfana fana ashee ni na. ²Gvya gvsɔlɔ vpi naa akǝwo na baa mvnv adv anyɛ ni. ³Ndee a shee vpi ija ma,awǝda ŋŋuro ndee kiwǝda gayala na ma, ndee ka shee vpi ya na ma, ndee ka shee vpi ya na ma,kaa ŋǝ ŋŋuro na,ama gaja ḱvnyana vda k ́vnyana vda k ́arɛ laŋ.⁴Nʼihiɛ ni waa: Akul na Samarii. ⁵Na akpa mpa ndǝn ni ba na Yuda waa sishaar acǝm na yacɔɔb agawara ŋgadee a shee Yoshɛfv ma.⁶Yacɔɔb alɔkɔ dǝn a de da ŋkǝŋ,Yeesu adoo na gasa na akpa ide kpa ni, na asǝ lɔkɔ de kaanɔ laŋ, ide ti lee daa bvkɔŋkɔŋɔ bvnvn ma. ⁷Vsǝmprǝ asamaarija api a li bvto ma, Yeesu a lǝ ni waa:shee a mv bvto ma nyem. ⁸Ka saa de, a bakǝŋja ba ce mpá ni ba shi vjiv.⁹Nkǝŋ na vsǝmprǝ asawaarija a lǝ ni waa:Mvlaŋ na aki Yudaa kaja v na taba amv asamaarija bvto a nyem? Advwaa: Yudaa kǝ ba ja na basamaarija kǝ ba na rǝŋǝ na bawor na. ¹⁰Na Yeesu a bvye ni waa:Maa vyɔ gaja kagvjɔɔ na ndee alǝ aki waa shee amv bvto ma nyem ma, maa akulopi aki waataba ni bvto naa ashee aki bvto mbvdee bv na shee arɛ ŋŋuro ma.¹¹N'vsǝmprǝ alǝ ni waa:Ndiyar kawǝda galɔkɔsǝwa na lɔkɔ aye loŋ nka n'vnaa ŋǝ ŋŋuro kabvto. ¹²Vwu ataya bumbɔnɔ Yacɔɔb ndee ashee atv lɔkɔ inde agilopi anyem ka bvto ade na bapur nibɔrrifɔaa?¹³Na Yeesu atǝlǝ ashee ni wa:Arɛ í anyem lɔkɔ nde kabvto ma, vtunyem vtvvkɔɔ a kǝ ni aciŋǝ, ¹⁴ama arɛl anyem bvto mbvdee ma shee ni ma,vtunyem kvvkɔɔkǝ ni ayɔna, ama bvto mbvdee ma shee ni ma, bvti bv pra mbulo ndee ncide a doo na ŋŋuro ndee kiwǝda gayala ni na ma na pi.¹⁵N'vsǝmprǝ a lǝ ni waa:ndiyar,shee amvbvto bvde a naa vtuyem vpaa kɔɔ kǝ amv,ma paakɔɔ pi ati li bvto na. ¹⁶Na Yeesu a lǝ ni waa: kvta ati yida akakul ipi.¹⁷N'vsǝmprǝ alǝ ni waa:Kǝ ma wǝda gvkulo na,na Yeesu a lǝ ni waa:vwǝda ya alǝ waa ka wǝda vkulo. ¹⁸Vwǝda bakulo banvn, ndee akinnani ida ŋnyimǝ ma ni ka lee akakul na.Ngadee vlǝ ma ija ni.¹⁹N'vsǝmprǝ alǝ ni waa:Ndiyar, nti ŋǝ wa anabina ki. ²⁰Gvbvnv ŋgvde laŋ na atǝbaya ba lee bɔɔta nanyin ilǝ waa:Yerusalɛm na ba na lee bɔɔta.²¹Na Yeesu a lǝ ni waa: shee ŋgadee nna lǝ aki na ija, waa:Alvwaatr dǝn a taati pi kukɔɔ na lee gvyà bɔɔta gvbvnv laŋ naa, ku kɔɔ na lee bɔɔta Yerusalɛm na. ²²Anyun iti lee bɔɔta bvkɔl kiyɔ na ma.Atv gi ti lee bɔɔta bvkɔl giyɔ ma.Adwaa:Ndiŋsono ndoo na Yudaa mana sul na.²³Alvwaatv dǝn atvnapi, alvwatv de akpa boŋo,mbadee ba na lee bɔɔta n'ija ma, ba lee gvya bɔɔta n'ija na ŋŋura,advwaa bani pi gvya ana yɛɛ ba na lee ni bɔɔta. ²⁴Gaja ga lee ŋŋuro nŋi, mbadee ba na lee ni bɔɔta ma, isim ba lee ni n'ija na ŋŋuro.²⁵N'sǝmprǝ alǝ ni waa:Gi yɔ waa: Nkǝlǝ meesii ndee ba na yidawaa Kristo ma, kpa a taa kvda baa mvnv lye atv. ²⁶Na yeesu a lǝ ni waa: Amv ndee nna lǝ n'aki waa:ma, amv na.²⁷Ka saa de na abakǝŋja ba kpa. N'ilee baŋunii biti daa a na lǝ n'vsǝmprǝ ma,ama bvdǝ kanyiŋǝ alǝ ni waa: Ga paŋa ji v na lǝ na ni kokoo mvnu v na yɛɛ na ni na.²⁸Kǝŋ na vsǝmprǝ, a pala a bvce, naa a ce mpá ni,a ti lǝ bɛrɛ waa: ²⁹Pi ma ati ŋǝ arɛ dǝn alǝ amv bvkɔi nlee ma, ki shi lee vni na Kristo aa? ³⁰Na ba doo mpá ni ace asul.³¹Ka saa dǝ abakǝŋja bade bati pam ni waa:Ndiya,ji vjiv aa. ³²Ama a lǝ pi waa:Nti yɛɛ maji vjiv ndee ki yɔ ni na ma. ³³Nkǝŋ na ashee ni aji boŋo yaabai?³⁴Na Yeesu atǝlǝ a shee pi waa:vjiv ndee ma ji mana gǝŋ waa: shee ma lee ndee atǝm amv ma vciŋsɔlɔka aboŋo nai. ³⁵Ki na lǝ waa: kàkà icim iŋɔrɔ inam ma batiba bvn ayɔkɔ aa? nti lǝ a nyin, taa ma anyiŋbvyɛ akide bvwara bv kpǝr boŋo babvn. ³⁶Ndee ana bvn ma, bati ba sǝlani, a na wala ipi ni na shee ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma, naa ndee adu na ndee abvn ma ba man ada vciŋkǝrǝka ni.³⁷Ŋgade ga lee ija ni waa: Asaaka adu n'asaaka abvn. ³⁸Ŋti tǝm anyin, kvlamace ati bvn basaaka biwara ni gaduu ki fvm na, naa basaaka ba fvm i kpa biwara ni ma.³⁹Basamaarija tuutuuma ba shee Yeesu ya, adv gale i vsǝmprǝ alǝ pi waa: A lǝ amvalesvra iŋunii dee ma laŋ. ⁴⁰Nkǝŋ na basamaarija mbadee ba ce a sul ma, bapǝlapǝla ni waa:A sǝ ba sul, na a sǝ ba sul i shilee inyiv.⁴¹Basamaarija tuutuuma ba shee Yeesu ya, adv gale i ⁴²vsǝmprǝ alǝ pi waa: A lǝ amvalesvra iŋunii dee ma laŋ. Nkǝŋ na basamaarija mbadee ba ce a sul ma, bapǝlapǝla ni waa:A sǝ ba sul, na a sǝ ba sul i shilee inyiv.⁴³Ishile inyiv de kaŋkǝm na Yeesu ayǝbǝ ace Galilee. ⁴⁴Agilopi abvŋa lǝ waa: Kǝ ba na,nyene anabidǝn abvŋvma ni gishɛbɔ na. ⁴⁵Akpa Galilee ma,na Galilee kǝ baja mbadee ba ce jiŋgaari Yerusalɛm ma,ba cam ni gishɛbɔ,advwaa ba ŋǝ bvkɔi Yeesu a lee nkǝŋ ma.⁴⁶Na akɔkɔɔ akana Galilee kaapapiri ni,gaduu atɔɔ bvto a cǝpra bvpra bvkana ma gvpayari isɔja bandiyar vpur ade ti shɛdɛ. ⁴⁷A rǝŋǝ waa: yeesu adoo na yudee api Galilee ma naace asul,advni suuru waa ace agadu ati fvra vpur ana yɛs acii ma.⁴⁸Na Yeesu a lǝ waa:Na ki ŋǝ maamaaci kalesvra naki na yɛɛ i shee ija na. ⁴⁹Na gvpayari isɔja bandiyar a lǝ Yeesu waa:Ndiyar pi were naa ampi aye cii. ⁵⁰Na Yeesu alǝ vsoro de waa: kvla akapi afvra boŋo. n'vsoro de ashee galeii Yeesu a lǝ ni ma ija, naa afǝl.⁵¹Ana shɛv asǝla nàgafala ma,na abatǝŋleeja ba cu a ti wanani a lǝ ni waa:Akapi agvlɔ gvkada ada alaafia. ⁵²Na ataba pi waa: saa apaŋa na agvlɔ gvkada,na ba lǝ ni waa:Galai bvkɔŋkɔŋɔ kulumi, kasaa na vnyǝŋkǝrǝ vkada.⁵³Na vpi de a yar a taa alige saa ndee Yeesu a lǝ ni waa:Akapi afvna ma, na ashee ija ade n na a gafala gaŋunii. ⁵⁴Biti kagvlesvra gvnyivtajai alee nkǝlǝ adoo na Yudee ace Galilee ma na gǝŋ.

Chapter 5

¹Gani kaŋkǝm bajɩ yʋdaa kǝbaja ba jiŋgari dǝn na yeesu acǝ yerusalɛm. ²Ŋgbaŋgǝma ndǝn nda yerusalɛm asǝla na bʋnapi ka gʋcaŋkɔ bana yɩda na hɩbru kagɩja waa bɛtǝsda na ŋwʋda bʋkukonu bʋnʋn ma. ³Bɛrɛ tuutuu ma ŋbǝdee ba nashɛdɛ ma bafɔnɔ rɛ falaŋfalaŋ ma na na ŋbǝdee bʋmǝn pɩ ma bǝde bada atǝn bʋkukonu bʋde nasaa waa batootoo bʋto bʋde. ⁴Adʋaa gaja a malaika anarǝgǝ saa dǝn nɩ apɩti tootoo bʋʋde arɛ ndee atɔnɔ akpa ŋcǝn saa ndee batootoo bʋʋshɛdʋ paŋa na.⁵Ŋkǝŋ na usoro dǝŋ ada nʋshɛdu bʋja akoo na tǝb na ga naan na ada. ⁶Yeesu aŋǝ nɩ ada atǝn ma ayɔ le waa ada nkǝŋ ma ɩlǝŋ na ataba ni waa << ʋtiyɛɛ akɩ gʋlɔ gʋkada kɩ aa ? >> a⁷Na ʋsoro anyʋŋkʋja de atǝlǝ ashee waa << afaŋaka kǝma wʋda arɛ ndee a naa pǝkǝl mʋ adʋ bʋto ni tam ndee ba tootoo bʋto ma na nta lee koŋkaari na yɛɛ ma kpa bʋto ni ʋdǝn de tɔnɔ mʋ akpa ŋcɩŋ> ⁸Ŋkǝŋ na yeesu alǝ waa <>⁹Ŋkǝŋ de kpaari na ʋsorode agʋlɔ gʋkadanɩ na atǝwa agʋlampǝra naa sǝba gasana ɩde lee sabaat kʋshile.¹⁰Ŋkǝŋ na yʋdaa kǝbaja balǝ ʋsoro ndee aŋǝ alaafɩa ma waa:<< sabaat kʋshile na kisiŋ waa ata ayɩde alaŋ atʋa akʋ gʋlampǝra na>> ¹¹Ŋkǝŋ na atǝlǝ aheepɩ waa arɛ ndee akada amʋshɛdʋ ma alǝ ka amʋ waa tǝwa akʋgʋlampǝra naa asara>>¹²Ŋkǝŋ na bataba nɩ waa < ʋsoro ndee alǝ akɩ waa atǝwa akʋgʋlampǝra naa asara ma?>> ¹³Ama arɛndee ʋshɛdʋ ʋpala nɩ ma kayɔ karɛ na adʋ waa yeesu aduo ba gɩciica bǝrɛ ba yɔgɔ nkǝŋ ma laŋ.¹⁴Ka nkǝm na yeesu aŋǝ nɩ ʋnyiŋu ka gafala ni naa lǝ ni waa<< ʋŋǝ waa akʋshɛdʋ pala aki! paakɔɔlee nbɔnɔ na naa bʋkɔ nbʋdee bʋwu gǝŋ ma bʋ paa ti lee aki na . ¹⁵Ŋkǝŋ na ʋsoro de acǝtɩ lǝ ashee yʋdaa kǝbaja waa yeesu akide ka ade.¹⁷Gani laŋ na yʋdaa kǝbaja basǝba bayɛ yeesu adʋwaa alee alesʋʋra de sabaat kʋshile. ¹⁸Ŋkǝŋ na yeesu alǝ pi waa << ama wɛɛ alee ntǝmaŋjɩ halɩ na nyɩmǝ amʋ gboo ŋnǝ malee gǝŋ ci>> ¹⁶Galaŋ na yʋdaa kǝbaja banayɛɛ balo aŋfaani de akǝ nɩ adʋwaa kilee sabaat kʋʋshile ndee kashee girma kaŋdǝn dǝn laŋ na ama ayɩda gaja waa ade yar cǝŋǝ atǝwa agʋlɔ na kpaari na gaja.¹⁹Ŋkǝŋ na yeesu atǝlǝ ashee pi le waa << ɩjaɩja ʋpɩ kaa sǝra alee akɔ dǝn akɔ na akoŋ yaa aŋe bʋkɔ ŋbʋdee ayar ana lee ma adʋwaa bʋkɔ ŋbʋdee gʋya gʋna lee ma ʋpi gboo ataa lee. ²⁰Adʋwaa gʋya gʋsɔlɔ ʋpl na afaŋa nɩ bʋkɔ nbʋdee ana lee aɩlopi wa gǝŋci anaa saŋkɔɔ faŋa nɩ alesʋra ɩbʋŋbɔnɔ ndee ɩwu daa nde ma naa ɩwa daa nde ma naa ɩda biti nɩ.²¹Adʋʋwaa daa gʋya a na ŋene bakono naa naa sheepɩ nŋʋro agɩlopl ma gǝŋcɩ ʋpl gboo anashee barɛ nbedee asɔ lɔ ma ŋŋuro. ²²Adʋ waa gʋya ka na cǝm na ʋdǝn ɩkǝma na ama akǝ wa na ɩkǝma ɩŋunii ashee ʋpi. ²³Naaa bǝrɛ baŋunii bakʋma ʋpl daa ba na kʋma gʋya ma arɛ ndee ka kʋʋʋma ʋpl na ma ka kʋma gʋya ndee atǝm nɩ ma na.²⁴Ɩjaɩja arɛ ndee arǝŋǝ aŋgalee naa awʋdana arɛ ndee atǝm amʋ ma ʋcine; karɛ ataa wʋda nŋʋro nace mace, gǝŋci kǝba dʋnɩ nton na asǝla bʋce nŋuro nɩ.²⁵Ɩja ɩja nti lǝǝ nyɩŋ waa tam atʋnapi gǝŋci akpa boŋo tam ndee bakono barǝŋǝ gaja pur ʋwǝlǝ ma wa naa nbǝdee barǝŋǝ ma bada nŋuro nɩ.²⁶Adʋ waa daa gʋya awʋ nŋuro anɩ ni ma gǝŋci ashee ʋpur waa awʋda nŋuro anɩ nɩ. ²⁷Gǝŋci gʋya ashee ʋpur iiko waa acim ɩkǝ ma adʋwaa ʋnɩ na arɛ pʋr .²⁸Paa ma lee gǝ ni kabiti na adʋwaa tam tʋnapɩ tam ndee nbǝdee bada akufo nɩ ma batǝba rǝŋǝ ʋwǝlǝ naa aduo akufoni . ²⁹Nbǝdee balee nsoŋsoŋno ma batǝbaŋǝnǝ ada nŋuro nɩ ama nbǝdee ba lee nbɔnɔ batǝba ŋǝnǝ ashee ɩkǝ ma.³⁰Kǝ ma sǝra alee akɔdǝm amakɔ daa ŋna rǝra alee akɔdǝn amakɔ daa ŋna jrǝŋǝ ma na, ɩkǝma ndee ŋnacǝ ma ɩda dei dei, adʋ waa kǝ ma na yɛɛ amʋ ciŋsɔlɔ ka na ama ndee atǝm amʋ ma ʋciŋsɔlɔ ka. ³¹Nta naa na laa aŋgʋlɔ ka sǝrla geŋ ma sǝrla kalee ɩja kaja na. ³²Ʋdǝm ada na laa ama sǝrla gǝŋci ŋyɔ ale waa ama sǝrla ndee ana laa ama laŋ ma alee ɩja kaja na .³³Ɩtǝm bɛrɛ acǝ yʋʋwana sui na alaa ɩja ka sǝria ashee anyiŋ . ³⁴Kaŋja kǝlǝ sǝria ndee ncam ma kilee n'arɛ na. n'analǝ ŋgǝde ji naa ɩŋǝ ʋlaʋ. ³⁵Yʋwana alee fǝtǝla ndee ana cam naa naa kada ma na na anyiʋcine ʋker tam dǝn ni ashee ʋkadʋ de.³⁶Ama amasǝria ndee n'nalee ma awu yʋwana aja adʋwaa ŋtǝma ndee ama wʋɛ ashee amʋ waa ma lee ma atǝ ma ndee n'nalee ma ɩtilee ama sǝria waa gʋwa gʋtǝm k'amʋ. ³⁷Gʋya ngʋdee gʋtǝm amʋ ma agɩlop gɩlee ama sǝrla. anyiŋ kɩ rǝŋǝ ʋwǝlǝ yaa ayɔ ada ma ayɔ na . ³⁸Agalel kagada anyɩm n'anɩ na adʋ waa k'ɩwʋda na arɛ na arɛ ndee atǝm ma ʋcinena.³⁹Ɩcǝrecǝre ʋŋɔn adʋʋwaa anyɩŋ ɩyɔ waa ŋcǝn na ɩɩnɩɩŋe aljaŋna, ʋŋɔn de ʋna lee a ma serla . ⁴⁰Na anyɩn k'ɩnayɛɛ ɩpi a ma sul n'aa ɩsǝra aŋe nŋuro na.⁴¹Kǝ ma na cam na bɛrɛ amʋ k'ʋmʋ na. ⁴²Ama nyɔ waa k'aɩwʋda gaja k'ʋsɔlʋ anyɩn ni na.⁴³Amʋ npɩ na ama wʋɛ aŋyɩ da ama anyɩn k'ɩcam amʋ na. ama ʋdǝn tapi na agɩlopi aŋyɩda ɩtɩɩcam nɩ . ⁴⁴Bai na ɩnɩɩ sǝra ashee ɩja, anyɩn mbǝdei ɩnacam anyɩn bawor bʋkʋmʋ ama k'ɩnayɛɛ ʋkʋmʋ ndee ʋdʋʋo na gaja ka andǝn dǝn sui ma naa?⁴⁵Paa ma faŋa waa ntǝ ma paŋa n'aanyɩm galei ama wʋɛ aŋyɩ ɩna arɛ ɛ dǝn da a naa paŋa n'aanyɩm galei ma musa ndee ɩwʋʋda na ta maa na. ⁴⁶Maa ɩshee Musa ɩja maa ɩshee amʋ gboo ɩja adʋʋwaa aŋɔn aŋgalei. ⁴⁷Na k'ɩshee ʋŋɔn ɩja na baɩ na ɩnɩɩ shee aŋgalei ɩja?>>

Chapter 6

¹Alesvra de kaŋkǝm, na Yeesu ace Galilee kateŋku kagvsav gvsaaka ba na Yida waa Tiberiyaadi ma. ²Samaa abvmbɔnɔ dǝn dǝ ti kvn ni, ba na ŋǝ maamaa ci ka lesvra a na lee na kada bɛrɛ bishɛdv ma laŋ. ³Na Yeesu cǝpra na gvbvnv kagvsav adenna abakǝŋja na ba sǝ nkǝŋ.⁴Yudaa kǝbaja bajiŋgaari ba na yida waa: Paaki ma, ade sǝla. ⁵Yeesu ataa agayɛ akide ma, samaa abvmbɔro dǝn ade tv a sul, na yeesu ataba filiipu waa: Nka na gi ŋǝbodobodo ashi ashee bɛrɛ mbade ba ji? ⁶Ana lǝ gani ji na yɛɛ arǝŋǝ ŋgadee filiipu alǝ ma.Agilopi ayɔ bvkɔi anaa lee ma.⁷Nafiliipu abuye ni waa: Ideniyee awanyiv kucaatǝ ba shi ibodo bodo naa baaŋa aŋǝ ceicei na. ⁸Na akǝŋja dǝn Adiree Simɔɔ Piɛɛr apar alǝ waa: ⁹Gapisopi gadǝn gatoŋo orji k'ibodobodo banvn na bvfili bvnyiv ku caatǝ bɛrɛ mbade na.¹⁰Na yeesu a lǝ maa: lǝ ma pi ba sǝ atǝn.Ŋŋɔ ndeŋyɔgɔ agadu gadu gade. ¹¹Na ba sǝ atǝn bɛrɛ miili banvn.Na Yeesu atɔɔ ibodobodo na anyiŋǝ ayvga mbadee ba sǝ atǝn ma, maa shee pi bvfili ifana pi daa ba na yɛs ma. ¹²Baji akun ma, Yeesu a lǝ abakǝŋja waa: wala ma ndee isaa ma, gidǝn gi paa saa na.¹³Na ba wala orji kibodobodo ba ji akun isaa akǝlǝ akǝlǝ ma,bv shɛl tǝb na bvnyiv. ¹⁴Bɛrɛ bade ba ŋǝ maamaaci kagvlesvra Yeesu a lee ma,na ba lǝ waa:Nde kajarɛ alafvlee anabi ndee anaa pi dulinya ni ma. ¹⁵Yeesu a'ŋǝ waa ba ti yɛɛ ba laa ni, ati ni gi yari ma, na abɔ agvlɔ ace gvbvnɔ laŋ ati da andǝndǝn.¹⁶Giteŋshile laŋ vshile vfana ma, na abakǝŋja ba rǝgǝ ace teŋku kaa nɔ. ¹⁷Ba kpa ŋyifoi ni na yɛɛ ba sǝla teŋku a ce kaparnahum vshile de ci nkomo nde nshie, Yeesu kaka na wǝda pi na. ¹⁸Na gvsǝrǝ gvbvmbɔnɔ gv sǝba na wu teŋku de ti tootoo.¹⁹Ba falabvto nace daa umɛta akoo bamana giwa ma, na bataa a ŋǝ yeesu a sara teŋku laŋ atv na pi asǝla na pi.Násampǝna i kpa pi. ²⁰Na Yeesu a lǝ pi waa:Amvna, asampǝna ipaa kpa anyin na. ²¹Ba na yɛɛ maa a kpa ŋyifoi ni maa, na ŋyifoi mmana kpa m'prǝŋsǝmǝ laŋ gaduu ba na ce ma.²²Samaa ndee a saa na teŋku gvsav gvsaaka ma,ba ŋǝ waa ŋyifoi ndɔŋkɔnɔ nsaaka ama Yeesu na abakǝŋja kǝ ba kpa ŋyufoi nde ni na, bafel bandǝndǝn. ²³Gaja gakuda, ayifoi isaaka i daa na Tiberiyadi akpa gaduu ndiyar atɔɔ ibodobodo anyiŋǝ ashee pi ba ji ma.²⁴Samaa de aŋǝ waa Yeesu nábakǝŋja ba mana nkǝŋ ma na ba kpa ŋyifoi ni ace kaparnahum ati yɛɛ Yeesu. ²⁵Ba ŋǝ ni teŋku kagvsav gvsaakama, naa alǝ ni waa ndiyar,saapaŋa na vkpa atiya?²⁶Na Yeesu atǝlǝ ashee pi waa:íjaíja nti lǝ anyin, iti yɛɛ amv, ki lee maamaaci kalesvra laŋ na, ibodobado i ji a kun ma laŋ nína yɛɛ amv. ²⁷Paa ma lee ntǝma a shee vjiv ndee vna bu ma na, ama lee ma ntema a shee vjiv ndee kv na bu na vda ashee ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma, Arɛvpur anaa shee anyin, advwaa: Alaŋ na Gaja gadv vshɛmv.²⁸Na ba lǝ ni waa:Bai na gi lee naa alee haja kantǝma? ²⁹Na Yeesu abvye pi waa:Ndee atǝm ma ishee ni ija.³⁰Na ba tǝ lǝ ashee Yeesu waa:Maamaaci kagvlesvra gvpaŋa kv vnaa lee gi ŋǝ na shee ki ija? ³¹Ati baya ba ji maani vteru ni, daa ba ŋɔn ma, waa:a shee pi alaŋlaŋ k'vjiv ba ji.³²Na Yeesu a lǝ pi waa:íjaíja ntilǝ anyin kilee Musa ashee ka a nyun vjiv ndee vdoo nálaŋ ma na ama amawɛɛ a shee ka anyin vjiv íja kv ja ndee vdoo n'alaŋ ma. ³³Advwaa:Gaja k'vjiv, vni na gǝŋ ndee vrgǝ n'alaŋ na shee duliŋa aŋunii ŋŋuro ma. ³⁴Na ba lǝ ni waa:Ndiyar shee atv vjiv baaŋjǝŋ k'vja dee a.³⁵Na Yeesu a lǝ pi waa:Amv na ŋŋuro k'vjiv.Arɛi api a masul ma, kaa kɔɔ cii akɔmɔ ayɔ na n'arɛi ashee amvija ma, vtunyem kvvkɔɔ a kǝ ni na. ³⁶Ncee lǝ anyin boŋo,iŋǝ amv ama ki na yɛɛ ishee ija na. ³⁷Mbadee amawɛɛ a shee amv ma, shee ba pi amasul, na ndee api amasul ma,kǝ ma bǝda ni aka na.³⁸Advwaa: kǝ ma rgǝ ńalaŋ api ma lee amvciŋsɔlɔka na ama ndee atǝm amv ma vciŋsolɔka na mpi malee. ³⁹Ndee atǝ amv ma vciŋsɔlɔka na gǝŋ waa:Ma paati bade mbadee ashee mv ma, bvdǝn na, ama, ma ŋǝnǝ pi vshile vkǝŋja kv shile. ⁴⁰Amawɛɛ vciŋsɔlɔka na gǝŋ waa:Arɛ ndee aŋǝ vpi naa shee ni ija ma, awǝda ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma:Naa ma ŋǝnǝ ni vshile vkǝŋja k'vshine.⁴¹Nkǝŋ na Yudaa kǝbaja bada na ŋŋumo ŋŋumo galei gade a lǝ pi waa: Ade leeka vjiv ndee vdoo nálaŋ a pi ma, laŋ. ⁴²Na ba da na lǝ waa: ki lèè Yosɛfv vpur Yeesu na gǝŋaa? giyɔ ayar nárar a' ga tv bai na ana lǝ agvlɔ waa:Ade leeka vjiv ndee vdoo na alaŋ ma.⁴³Paa ma da na ŋŋuma ŋŋumo nányiŋbawor na. ⁴⁴Vdǝn kaa sǝra api amasul, nu ji waa kilèè amawɛɛ abɔ ka ni, naa amv ma ŋǝnǝ ni vshile vkǝŋja na. ⁴⁵Annabi mana baŋɔn waa: Gaja ga ni ga cere pi baŋunii. Galaŋ arɛ ndee arǝŋǝ gvyà vwǝtǝ a cam vceru ma,a na pi amasul.⁴⁶Vdǝn ka ŋǝ gvyà ayɔna, na kilee ndee a doo na gaja sul api ma na.Andǝndǝn aŋǝ ka gvya. ⁴⁷Ija,ija,nti lǝ ɑnyin, arɛ ndee a shee amv ija ma, awǝda ŋŋura ndee kiŋwǝda gayala na ma.⁴⁸Amv na ŋŋuro k'vjiv. ⁴⁹Anyumbaya ba ji maani vteru ni ama baŋunii ba ci.⁵⁰Atiya na, vjir ndee vdoo n'alaŋ a pi ma, naa arɛ ndee aji ni ma, apaa ci na. ⁵¹Amv na ŋŋuro k'v jiv ndee vrgǝ nálaŋ api ma, arɛ dǝn a ta ji vjiv de, ataa da ŋŋuro ni na ce na ce.Na vjivndeen ma shee ni ma, na gaŋ aŋgvlɔ i gv na shee dulinya kǝbaja bada na lɔɔru na bawor na lǝ waa: Bai na nde kajarɛ a shee tv agvlɔ gi ji?⁵²Nkǝŋ na Yudaa kabaja bada na lɔru na bawor na lǝ waa: Bai na nde kajarɛ a shee tv agvlɔ gi ji? ⁵³Na Yeesu a lǝ pi waa:Nti lǝ anyin ijaija na ki ji arɛpur agvlɔ na, na ki nyem akɔnɔ na ku wǝda ŋŋuro na.⁵⁴Arɛ ndee a ji aŋgvlɔ naa anyem ama kɔnɔ ma,awǝda ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma,naa vshile vkǝŋja k'vshile ma kɔɔ aŋǝnǝ na ma, naa vshile vkǝŋja k'vshile ma kɔɔ aŋǝnǝ ni. ⁵⁵Agvlɔ gvlee ka ija k'vjiv, n'amkɔnɔ i lee ija ka bvto. ⁵⁶Arɛ ndee aji aŋgvlɔ, naa anyem amakɔnɔ ma, taada ashee amv,naa ma da ashee ni.⁵⁷Daa amawɛ alee ŋŋuroyar, ada ŋŋuro ni, naa atǝm amvma, amiav nda ŋŋuro ni a shee ni ma, gǝŋci gboo arɛ ndee aji aŋgvlɔ ma,a da n'amv ŋŋuro ni. ⁵⁸X vjiv ndee vdoo na laŋ ma,vnookama.Kv da daa maani anyunbaya ba ji acii ma na.Arɛ ndee aji vjiv de ma a taada ŋŋuro ni na ce nace. ⁵⁹Kapanahum ka sinagɔɔgǝ ni na Yeesu a lǝ bvlei bvde acere na bɛrɛ.⁶⁰Nkǝŋ na a boja tuutuuna badǝn ba rǝŋ gǝŋ ma, naa a lǝ waa:Nde k'vjvceru vsɔm aŋa naa tǝlǝ ni? ⁶¹Yeesu ŋǝ waa: Abalǝŋja gboo ba ti ŋumoŋumo galei gade alǝŋ ma, na alǝ pi waa:Anyin niav iti lee sika aa?⁶²Ita ye ti ŋǝ Arɛpur a na bodo alaŋ gaduu acee da na ni? ⁶³Ŋŋuro nna pala arɛ de da, gvlɔ kvv na fɔɔshii akɔdǝn na.Bvlei mlovdee nna lǝ anin ma bvlee ka ŋŋuro.⁶⁴Ama badǝn bada anyŋgicuco kǝ ba shee ija na.Advwaa Yeesu a yɔ doo vsǝbv ni mbadee kǝ ba shee ija na ma, na ndee a naa ti yala ni ma. ⁶⁵Na a lǝ acǝŋǝ waa: Galaŋ na nlǝ anyin waa: vdǝn mana api amasul na mawɛɛ ka shee ni ganɔ na ma.⁶⁶Tɔɔ na ka saa de na abaja tuutuuma badǝn babɔ balɔ kǝ ba kɔɔ na ce asul na. ⁶⁷Na Yeesu a lǝ abakǝŋja tǝb na ba nyiv waa:Anyin ni ku shɛv aa? ⁶⁸Na Simɔɔ Pirɛr atǝ lǝ a shee ni waa:Ndiyar, aŋasul na gi ce? Aki wǝda ka ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma ka bvlei. ⁶⁹Na gi shee ija naa yɔ waa aki na Kristo ciricinl gaja ka ja.⁷⁰Na yeesu atǝlǝ ashee pi waa: Ki lee amv nlaaka anyinna, anyin tǝb na ba nyiv bade ni,anyimvdǝ na lee sheetaani a ja. ⁷¹Yudaasi isikariyɔɔti Simɔɔ vpur agalei ji ana lǝ gǝŋ Advwaa: Anaati tɔɔ Yeesu ayala.

Chapter 7

¹Alesʋra de k'aŋkǝm yeesu yeyee na galilee adʋwaa ka na yɛɛ waa kǝbaja batiyɛɛ waa ba kǝ ni . ²Ŋnylmǝ yʋdaa kǝbaja bʋnyiŋu kagafala k'ajiŋgaari asǝla.³Galaŋ na abaja balǝ ni waa << duo ti a n'aa acǝ yʋdaa naa akǝbakǝŋja ba sǝra ŋǝ akatǝma ndee ʋnalee ma . ⁴Ltajiwaa arɛ dǝn atyɛɛ waa bayɔ ni ka na lee akɔ ʋlugu ni na. ʋʋta n'aa na lee alesʋra de faŋa akʋgʋlɔ duulinya.⁵Adʋwaa abaja bagilopi kǝba wʋda na ni ʋcine na. ⁶Nkǝŋ na yeesu alǝpi waa << ama tam kaka na cim na ama baa tam paŋana anyin aja tam acim. ⁷Duulinya k'aa sil anyin na ama basil amʋ adʋwaa ŋlee sǝria waa aŋtǝ ma kiŋcǝm na.⁸Anyim kʋla ma acǝ jiŋgaari kǝma na cǝ jiŋgaari de ma adʋ ʋ waa atam kaka na cǝm na>> ⁹Alǝpi gǝŋ boŋo ma na alal galile .¹⁰Ama abaja ba cǝ jiŋgaari de de ma ka ŋkǝm na ade gboo acɔ kilee gbagba raa ni na ama ʋlugu ni. ¹¹Ŋkǝŋ na yʋʋdaa kǝbaja bada nayɛ yɛ ni jiŋgaari ni<< waa ŋka na ada?>>¹²Bɛrɛ tuutuu ma bǝde bati ŋumo ŋumo alaŋ bǝdǝn bǝde batilǝ waa << alee arɛ soŋsono na >> basaaka bǝde bati lǝ waa << aal ana paapaa bɛrɛ lǝ waa << aal paapaa bɛrɛ pi>> ¹³Ama bɛrɛ kǝba na lǝ agǝlei gbagbaraa ni na adʋwaa bati cu yʋʋdaa kǝbaja ba sampǝna.¹⁴Jiŋgaari k'agiciica ni na yeesu akpa ʋnyiŋʋ ka gafala ni na faŋa. ¹⁵Ŋkǝŋ na kpa yʋdaa kǝdaja biti na balǝ waa << bai laŋ na arɛ nde ayɔ gʋpɔ gǝ ŋ ka cǝrecǝre gʋpɔ ayɔ na . ¹⁶Ŋkǝŋ na yeesu atǝlǝ ashee pi lǝ waa a mʋ faŋʋ kʋlee amʋja na ama ndee atǝm amʋ ma ʋja na.¹⁷Ʋdǝn ata naa nayɛ ayɔ gaja ʋciŋ sɔlɔka karɛ taa yɔ itaji waa amʋ faŋu duo na gaja sul na yaa aŋgilopi aŋgalei ji ŋna lǝ . ¹⁸Arɛ ndee analǝ agilopi k'agalei ma k'arɛ anayɛɛ agilopi kʋkʋmʋ na ama arɛ ndee ana yɛɛ ndee atǝm ni ma ʋkʋmʋ ma karɛ wʋda ɩja naa da deidei .¹⁹Aŋdobi Muusa kashee anyiŋ gʋpɔ aa? n'aka ma nqa anyin ʋdǝn katoŋo gʋpɔ na maa kɔlaŋ na ɩna yɛɛ waa ɩkǝ mʋ? ²⁰Ŋkǝŋ na bɛrɛ batǝlǝ ashee ni waa ʋwʋsa jɩɩni aŋa nayɛɛ akǝ kɩ ?>>²¹Yeesu atǝlǝ naalǝpi waa ŋlee ŋtǝma ndɔŋkɔnɔ dgalaŋ na anyɩn ganɔ ɩkpa biyiti. ²²Aŋdobi Muusa ashee nyin ʋpɛŋʋ( kidʋo na Muusa sul na anyin ba ya baya babʋŋ bɔ nɔ sul na) na sabaat kʋshile, ɩna pɛŋɛ bɛrɛ²³Arɛ apɛŋɛ saabat kʋshile ma kɩlǝ waa atǝrǝtǝrǝ na muusa agʋpɔ na maakɔ laŋ na ɩna cam n'awʋ ʋnya na adʋʋ waa ŋkide arɛ ataa laŋ saabat kʋshile ma? ²⁴Paa ma kide na arɛ aŋdawa acim ɩkǝ ma na ama cim ma na ɩkǝma ndee ilee dei dei ki ja ma>>²⁵Ŋkǝŋ na yerusalɛm kǝbaja bǝdǝn ba na lǝ waa kɩ lee arɛ ndee banayɛɛ waa bakǝ ma na gǝŋ aa? ²⁶Kide ma analǝ bʋʋle gbegba raan nɩ ma na kǝba sǝra alǝ nɩ gadǝn na ɩ tɩɩ sǝra ji waa adibaja kǝbayɔ k'ɩɩja waa alee kristo naa? ²⁷Ama atʋ gɩyɔ gadu ŋgadee nde aduo na ma na ma ama ŋkǝlǝ kristo anaa pi ma ʋdǝn k'aayɔ gǝdu ŋgadee anaa dʋo na ma na ma na>>²⁸Gǝŋci yeesu ataa ʋwǝlǝ alaŋ ʋnyiŋu kagafala nɩ nafaŋa naa naa lǝ waa anyin ganɔ ɩyɔ naa yɔ gadu ŋgǝdee nduo ma kǝ ma pi ama kɔ na ama ndee atǝm amʋ ma alee ɩja a ma anyɩn k'ɩyɔ nɩ na. ²⁹Amʋ ŋyɔ adʋwaa asul na nduo atǝm k'amʋ>>³⁰Ŋkǝŋ na bayɛɛ waaa bari nɩ ama ʋdǝn k'asǝra ari nɩ ama ʋdǝn k'asra ari ni na adʋwaa atam ka ka n'acim na. ³¹Ama bɛrɛ tuutuu ma bajwʋʋda na nɩ ʋcine naa na lǝ waa kristo tatɩ pɩ ataa le alǝsʋra ndee ɩwu daa wa maa? ³²Fariisi kǝbaja barǝŋe daa bɛrɛ ba na ŋumoŋumo yeesu alesʋra k'agalei ma ŋkǝŋ na ba sara laa ja kǝbaŋno na fariisi kǝbaja batǝm sɔja ma na waa bace tɩ ri nɩ.³³Ŋkǝŋ na yeesu alǝ waa tam cei na nda anyin asul gǝnɩ kaŋkǝm naa makǝwa acǝ ndee atǝm amʋ ma sul. ³⁴Ɩtɩɩyɛɛ mʋ kɩɩŋe mʋ na gadu ŋgǝdee ŋnacǝ ma kɩɩsǝra acǝ ŋkǝŋ na.>>³⁵Ŋkǝŋ na yʋdaa kǝbaja bada na lǝ ba glcɩɩca nɩ waa<< ŋka na ʋsoro nde anacǝ na kagɩ sǝra aŋǝnɩɩ na? anaa cǝ grǝk ma na nɩ na acǝ tɩ faŋa atǝbaja ŋbǝdee bada ŋkǝm ma yaa? ³⁶Gapaŋa jɩ galei ŋgadee ana lǝ waa ɩtɩɩyɛ amʋʋ amakɩɩŋe mʋ na; gadu ŋgadee ŋnacǝ ma kɩɩ sǝra acǝna>>³⁷Ʋshile boŋoka jiŋgari kʋshile bʋŋbɔnɔ na yeesu ayide alaŋ naataa ʋwǝlǝ alǝ waa << arǝ ɍ ndee ʋtunyem ʋʋkpa ma api masul tɩ nyem bʋto. ³⁸Arɛ ndee awʋʋda na mʋ ʋcine ma daa ʋŋɔn ʋlǝ ma ani na nŋuro ka gatoo ga naa na cide>>³⁹Ama ŋdǝdee alǝ ma gǝlee nŋuro ndee bɛrɛ nbǝdee bawʋda na nɩ ʋʋcine ba tɩ cam ma na nŋuro nde kɩŋkana pi na adʋwaa yeesu kaka na can ʋkʋ mʋ na⁴⁰Ŋkǝŋ na arɛ dǝn bɛrɛ ba gɩ cɩ ca nɩ arǝŋǝ abʋlilǝka ma na alǝ waa << arɛ nde ɩja kristo na>> ⁴¹Ama bǝdǝŋ waa << galilee na kristo anaa duo na ma n'aa? ⁴²Ʋŋɔn kʋlǝ waa kristo naa lee Daavid ampipi bɛtlɛhɛn David ampa ni naa?⁴³Galaŋŋ n'ʋpadʋdʋ ʋkpa bagiciii ca alaŋ . ⁴⁴Bǝdǝn bagɩciica basɔlɔ waa bari nɩ ama ʋdǝn ka taʋn gʋnyɛ na.⁴⁵Ŋkǝŋ na soja bakǝwa api ba saa ra laaja ka ndi yar na faarisi kǝ baja sul ma na bataba pi waa< laŋ no kɩ pɩ nɩ na?>> ⁴⁶Na soja ma na batǝlǝ ashee pɩ waa ʋdǝn ka lǝ bʋʋlei daa gǝŋ ma ayɔ na>>⁴⁷Ŋkǝŋ na faarisi kǝbaja << ba lǝ pi waa ba paa paa nyim pi gboo aa?>> ⁴⁸Ndi yar yaa faarisi kaja dǝn da anaa wʋda na nɩ ʋcine maa? ⁴⁹Ama bapǝr ashee samaa nbǝdee kǝbayɔ gʋpɔ na ma>>.⁵⁰Ŋkǝŋ na nikodɛm faarisi kǝbaja kʋʋdǝm ndee aceece tɩ ŋǝ nɩ ma: alǝ pl waa. ⁵¹Atʋgʋpɔ gʋti cim na arɛ ndee kɩ ŋǝ na naa arǝŋǝ aganɔ nɩ kagaja na ma ɩkǝ maa? . ⁵²Ŋkǝŋ na batǝlǝ ashee nɩ waa << akɩ gboo ʋlee galilee kaja naa? yɛɛ ʋʋtaa ŋǝ alǝ waa aŋŋdobi dǝn kaduo na galilee ayɔ na>>⁵³Gǝŋci baaŋana akǝwa acǝ agafala nɩ

Chapter 8

¹Na Yeesu ace aliifv kayo kagvbvnv laŋ. ²Gaja gajaka n'akɔɔ ace vnyiŋu kaafala ni, na samaa awala asul. Na a sǝ na cere pi. ³Nkǝŋ na Fariisimana na babɔŋɔnja ba pi na vsǝmprǝ dǝn,ba siv ni a na lee gisǝna ma.⁴Naa ti ni gicuca samaa aŋyu, na lǝ Yeesu waa Acereka, vsǝmprǝ ndǝ gisǝv ni ana lee gisǝna ma. ⁵Musa a ŋɔn gvpɔ ni waa:Basǝmprǝ daa gǝŋ ma, gi nyin pi atala:Bai na aki shee na lǝ? ⁶Ba na kǝu ni na alaŋ na yɛɛ ba rǝŋǝ ŋgadee alǝ na baciv nani ma. Ama na Yeesu kur atǝn atɔɔ agisiwa na ŋɔn atǝn.⁷Ba kara gayɛ na taba ni ma,na ataa agayɛ naa alǝpi waa:Anyin nini arɛi ka lee mbɔnɔ ayɔ na ma, asǝba anyun ni ntala. ⁸Na akɔɔ kur atǝn na ŋɔn naa gisiwa.⁹Ba rǝŋǝ gǝŋ ma, nu hav pi paa, na ba sǝba nabɔbalɔ gidǝndǝn a shɛv tɔɔ na baŋono hali bapi laŋ:Nu saa Yeesu andǝndǝn vsǝmprǝ de yide gicuca. ¹⁰Ata ayide laŋ ma ka ŋǝ vdǝn na, vsǝmprǝ andǝn dǝn a saa ka, na Yeesu ataba vsǝmprǝ waa. Mbadee ba na civ na ki ma badai kǝ ba lee ki gadǝn na ǝa. ¹¹Na atǝlǝ waa:aai, ndiyar.Na Yeesu a lǝ ni waa:Amv miav kǝ ma lee ki gadǝn na:Kvla paakɔɔ lee mbɔnɔ na.¹²Na Yeesu alǝ pi aciŋǝ waa:Amv na dulinya aŋunii vkadv, arɛi atǝr amvŋkǝm ma, kaa sara nkomo nu ayɔ na, ama ataawⱳda vkada kaŋuro. ¹³Nkǝn na faniisi mana ba lǝ ni waa:Vti laa sǝriya na shee akvvlɔ, aka sǝriya ka lee ija na.¹⁴Na Yeesu atǝlǝ a shee pi waa:Baa maa nlaa sǝriya ashee aŋgvlɔ ama sǝriya alee ija ni advwaa ŋyɔ gaduu ndoo ma,naa yɔ gaduu nce ma, ama anyin ki yɔ gaduu ndoo ma naa ki saŋkɔɔyɔ gaduuv nna ce ma na. ¹⁵Gvrilɔ ki kǝma nuna cim, amvkǝ ma na cim n'vdǝn ikǝma na. ¹⁶Ńta cim ikǝma, amikǝma ilee ija ni advwaa:Kǝ ma da amv ndǝndǝ na:Ama wɛɛ ndee atǝm amv ma,ada amasul.¹⁷Ba ŋɔn anyiŋgvpɔ ni waa:Bɛrɛ banyiv ba sǝriya alee ija ni. ¹⁸Aŋgilopi nti laa sǝriya na shee aŋgvlɔ náma wɛɛ gboo ana laa sǝriya na shee amv.¹⁹Na ba ta ba ni waa:nka na akawɛɛ ada: Na atǝlǝ ashee pi waa:Ki yɔ amv na, kisaŋkɔɔ a yɔ amv na, maa iyɔ amv itu yɔ ama wɛɛ. ²⁰Yeesu alǝ bv lei bvde na cere na bɛrɛ vnyiŋu kaafala ni acimna gaduu gvjɔ kadakaa a sǝma, n'vden ka tav ni gvnyɛ ari ni na,advwaa asaa kaka na kpa na.²¹Na Yeesu a lǝ a cǝŋ waa:Ntǝ ma kɔɔ a shɛv, itu yɛɛ yɛɛ amv, itu cii anyumbɔnɔ ni.Ku sǝna ace gvduu nda ma na. ²²Nkǝŋ na Yudaa kǝbaja ba na lǝ waa:Anaa cece ati kǝ agvlɔ yaa,advwaa:Ku sǝra ace gaduu nda ma na?²³Na Yeesu alǝ pi waa:Batǝnaja pi ilee, amvnlee alaŋ kaja na, anyi ilee dulinya nde ni kǝbaja pi, amv kǝ ma lee dulinya nde ni kaja na. ²⁴Galaŋ na nlǝ anyin waa: Itu cii anyimbɔnɔ ni na ki yɔ gvrisvra i nlee ma na itu cii anyimbɔnɔ ni.²⁵Na bataba ni waa:Gǝŋ ma, aŋanaki Yeesu bvye pi waa: Ncee lǝ anyin vsǝbv ni. ²⁶Nwǝda bvlei tuutuuma ma lǝ anyindi laŋ, naa cim ikǝma, ama ndee atǝm amv ma, awⱳda ija, ŋgadee nrǝŋǝ asul ma, gani ji nna lǝ dulinya. ²⁷Kǝ ba ti kaasi a na lǝ pi ayar agalei mana.²⁸Na Yeesu alǝ waa: Ita taa arɛpur alaŋ boŋo anii, itu yɔ gvrisvrai nlee ma,na kǝ ma na lee akɔdǝ nám vcŋsɔlɔka na, ŋgadee ama wɛɛ acere amv ma, gani ji nna lǝ. ²⁹Ndee atǝm amv ma, ada amasul, ka pala amv ndendǝn na, advwaa nti lee baaŋjǝŋ bvkɔi bv cim na ni ma. ³⁰Yeesu ana lǝ bvlei bvde gaŋ ma, na bɛrɛ tuutuuma bashee ni ija.³¹Nkǝŋ na yeesu a lǝ Yudaa kǝbaja i bashee ni ija ma, waa ita toŋo ambvlei, iti lafv alee ambakǝŋja. ³²Itu yɔ ija naa ija icam anyin alam atǝn. ³³Nabatǝlǝ a shee ni waa:Gilee Abraham bapur pi a kulee vdǝn adɔmpela ayɔ na, bai na vkɔɔ na lǝ waa:ija tu cam atv alam?³⁴Na Yeesu a lǝ waa:ijaija, nti lǝ anyin waa: Arɛi ana lee mbɔnɔ ma, alee adɔmpǝla na. ³⁵Adɔmpǝla ka lee vfalpi na, vpi ndee baŋvm afal ma, alee ka vfalpi. ³⁶Galaŋ vpi atacam anyin alamatǝn itu da fɛɛ.³⁷Nyɔ waa:Abraham bapur bapur pi ilee:Ama iti yɛɛ ikǝ amv ma cii,advwaa ki cam ambvlei anyinifalu ni na. ³⁸Bvkɔi ŋŋǝ ama wɛs sul ma bvnibv nnalǝ,n'anyiina lee bvkɔi irǝŋǝ anyinaya sul ma.³⁹Na ba tǝlǝ ashee ni waa:Ataya na gǝŋ, Abraham a.Na Yeesu a lǝ pi waa:Maa ilafvlee Abraham bapur m'ilee Abraham alesvra. ⁴⁰Ama nnyimǝ iti yɛɛ i laa amvŋuro amv ndee nna lǝ anyin ija ndee nrǝŋǝ gaja sul ma.Abraham ka lee anyinalesvra nde ayɔ na. ⁴¹Anyinaya antǝma ŋji i na lee gǝŋ:Na batǝ lǝ ashee ni waa:Ku lee akǝtǝlpi na, gvyà gvdɔŋkɔnɔ kv giwǝda vni na gǝŋ gaja.⁴²Na Yeesu alǝ pi waa: Maa gaja galee anyinaya, maa isɔlɔmv, advwaa gaja sul na ndoo na ma api kǝ ma pi agilopina,atǝm kámv. ⁴³Mv lee ka, ki na yɛɛ irǝŋǝ aŋgilǝkrǝ na, advwaa kusǝra advgvtɔ arǝŋǝ na. ⁴⁴Anyinaya na gǝŋ sheetaam, n'ina yɛɛ ilee anyinaya antǝma.Alee arɛ kǝja na doo vsǝbv ni, ka yide ija ni ayɔ na, advwaa kawǝda ija na baa cei.Ata naa fvisǝi a na lǝlǝ daa ada ma,a lee isǝiyar na naa lee ba sǝirɛ baya.⁴⁵Amv nna lǝ ija ma, na ki na yɛɛ ishee ija na. ⁴⁶Nta naa lǝ ija anyina ŋa,naa lǝ amv waa: Nlee mbɔnɔ? Na mvleeka na kishee amv ija na? ⁴⁷Ndee alee gaja karɛ ma,ana dvgvtɔ arǝŋǝ gaja kabvlei, anyin ki na dv gvtɔ na,advwaaki lee gaja abaja na.⁴⁸Na Yudaa kǝbaja batǝlǝ ashee ni waa: ka gi nyiŋǝ alǝ waa asamaarija naki na, naa gi lǝ waa jindi dǝn ada na ki na. ⁴⁹Na Yeesu a nuŋo pi waa:kǝ ma wǝda jindi dǝn na,Ama nna nyene amaeɛɛ na, n'anyin i na yɛɛ mv bvlei Na Yudaa kǝbaja batǝlǝ ashee ni waa: ka gi nyiŋǝ alǝ waa asamaarija naki na, naa gi lǝ waa jindi dǝn ada na ki na. Na Yeesu a nuŋo pi waa:kǝ ma wǝda jindi dǝn na,Ama nna nyene amaeɛɛ na, n'anyin i na yɛɛ mv bvlei.⁵⁰Kǝ ma na yɛɛ angilopi amvkvmv na, vdǝn ada ana yɛɛ ma na cǝm ikǝma. ⁵¹Íjaija nti lǝ anyin,arɛi atoŋo aŋgalei ma,karɛ kaa cii ayɔ na⁵²Na Yudaa kǝbaja ba lǝ ni waa:Nnyimǝ gi yɔ waa jindi dǝn ada na ki.Abraham aci anabi mana gboo na ki na lǝ waa:Arɛi ataŋo a kaalei ma kaa cii na. ⁵³Aki vwu ataya Abraham acima? Anabi mana gboo ba ci a.Nka n'vcɔɔtɔɔ akvvlɔ nadv?⁵⁴Na Yeesu alǝ pi waa:Nta naa kvma aŋgvlɔ, amvkvmv kv lee aŋfaani na.Amawɛɛ n'akvma amv vni ndee ina yida waa:Anyiŋ gaja. ⁵⁵Naa ki yɔ ni na ma.Amv nshee yɔni:Nta lǝ waa kǝ ma yɔ ni na, nte ma da daa anyin gboo ilee basǝirɛ ma.Ama n yɔ ni naa atoŋo'agalei. ⁵⁶Anyinaya Abraham vcine vkǝr ana yɛs aŋǝ amv shine ma, aŋǝ ni naa jaŋ na ma.⁵⁷Nkǝŋ na Yudaa kǝbaja ba lǝ ni waa:kaka na wǝda bvja unyinatǝb na, n'vŋǝ Abraham? ⁵⁸Na Yeesu alǝ pi waa:Naa ba ŋum Abraham ncee da. ⁵⁹Nkǝŋ na ba pom atala na yɛɛnyim ni, na Yeesu acu afǝrǝ asukul sukul ba gi cuca adoo vnyiŋu kaafala ni.

Chapter 9

¹Saa ndee yeesu ana fǝl ma na aŋǝ ʋsporo ndee baŋʋm nɩ na ŋfɔnɔ ma. ²Ŋkǝŋ na abakǝŋja bataba nɩ waa afaŋaka aŋalee ka mbɔ nɔ ? ʋsoro nde yaa ayar n'anar laŋ na baŋʋm nɩ na ŋfɔnɔ? .³Na Yeesu atǝlǝ waa << kɩ lee waa ʋsoro de yaa ayar na n'anar bʋdǝn lee ka ŋbɔnɔ na ama waa gaja gafaŋa kanŋ tǝma alaŋ laŋ na. ⁴Ɩsim waa gileeee ndee atǝm amʋ ma atǝma ʋshilée nɩ gijibɔŋɔ gɩtʋ na pl ʋdǝŋ kaasǝra alee ŋtǝma na ma . ⁵Saa ndee nda duulinya nɩ ma amʋʋ na duulinya nɩ kʋkadʋ .⁶Yeesu aboŋo alilǝka ma na ashem gʋtabǝra atǝŋ na alee ndɔpǝna na agʋtabǝra naa acɔcɔ ʋsoro ɩnyine . ⁷Ŋkǝŋ na alǝ nɩ waa << kʋla acǝ tɩ shire akɩ gayɛ siloe ka bʋto nɩ ( kaashi ji waa ciriciri)>> ŋkǝŋ na ʋsode acǝ ti shire agayɛ ma na ɩnyine ɩtine na asǝba na ŋe.⁸Gǝŋci bawor na bɛrɛ nbǝdee bacee yɔ nɩ waa ana nyǝŋǝ ita nɩ ma ba na lǝ waa << kɩ lee ʋroso ndee ana sǝ na nyǝŋǝ itanɩ ma na gǝŋ aa?>> ⁹Bǝdǝn waa <<ʋni na>> ba saa ka<< waa kɩ lee ʋnɩ na ama aduo nɩ na>> ama na alǝ pi waa < na>>.¹⁰Na balǝ nɩ waa bai na aki nyine ɩtine? ¹¹Na atǝlǝ ashee pi waa arǝ ndee ba na yi da waa yeesu ma alee ka ndɔpǝna naa acɔcɔ ami nyine naa lǝ mʋʋ waa kʋla cǝ ti shire siloe ka bʋto nɩ ŋkǝŋ na amɩ nyine ɩtine>> ¹²Na bataba nɩ waa << ŋka ada?>> na atǝlǝ ashee pi waa << kǝma yɔ na>>¹³Ŋkǝŋ na bapina arɛ ndee abʋŋa fɔnɔ ma fariisi kǝbaja sul. ¹⁴Ɩde saa waa saabat kʋshile na yeesu alee ndɔpǝɍna atime arɛ de ɩnyine . ¹⁵Ŋkǝŋ na fariisi kǝbaja bataba nɩ cǝŋǝ waa bai na ʋlee na akɩ nyine itime na atǝlǝ shee pi waa<< alee ndɔpǝna nji acɔcɔ amɩ nyine. na ŋshire na ŋyimǝ nsǝra naŋe>>¹⁶Faarisi kǝbaja bǝdǝŋ ba lǝ waa << ʋsoro nde k'aduo na gaja sul na adʋwaa ka na cu sabaat kʋshile na>> basaaka bǝde ba ti lǝ waa bai na arɛ ŋbɔnɔ yar anaa sǝra na lee maa maaci kalesʋra waa?>> galaŋ na ʋpadʋ pudʋ ʋkpa baɩciica. ¹⁷Na ba kɔɔ ʋsoro ndee obʋŋa fɔnɔ ma cǝŋǝ << bai na akɩ ʋʋna lǝ agalei aɖʋ waa atine ka akɩ nyine? >> ŋkǝŋ na ʋsoro de atǝlǝ ashee pi waa < na>> ¹⁸Ama babǝla kǝbatǝlǝ alǝ waa abʋŋa fɔnɔ ayɔ na na ŋnyimǝ ɩnyine ɩtine na galaŋ na ba yi da ayar ma na.¹⁹Na bataba ayar ma na waa anyɩ ɩŋ mapi ndee ɩlǝ wa ɩŋʋm nɩ na ŋfɔnɔ ma na ge ŋ aa? bal laŋ na ashee na ŋǝ nyɩmǝ? ²⁰Na a yar ma na batǝle waa << gɩyɔ alǝ waa ata pi na gɩyɔ alǝ waa ata pi na gɩ ŋʋm nɩ na ma ŋfɔnɔ. ²¹Bai laŋ na ashee na ŋǝ ŋnyɩmǝ atʋ kɩgɩyɔ na gǝŋci kɩgiyɔ arɛ ndee atine ɩnyine ma na taba ma nɩ atǝ ataa sǝra atǝlǝ akɔ.²²Ayar ma na ba na cu yʋdaa kǝbaja basampǝna ma lay na balǝ gǝŋ adʋ waa adʋ waa yʋdaa kǝbaja bacee lǝ waa arɛ ndee alǝ >> ²³Na bakɔɔ ayida ʋsoro ndee abʋŋa fɔ nɔ ma ŋkpala ŋnyiʋ taja naa alǝ waa kʋ ma gaja gɩ yɔ alǝ waa ʋsoro de alee mbɔnɔ yar na>>²⁴Na bakɔɔ ayɩda ʋsoro ndee abʋŋa fɔnɔ ma ŋkpala ŋŋnyiʋ taja naa alǝ waa kʋ ma gaja gɩ yɔ alǝ waa ʋsoro de alee mbɔ nɔ yar na>> ²⁵Na ʋsoro de atǝlǝ ashee pi waa alee mbɔ nɔ yar yaa kalee mbɔ nɔ yar na kǝ ma yɔ na. bʋkɔ budɔ ŋkɔ nɔ bʋ amʋ ŋyɔ nbʋŋa fɔ nɔ ama ŋnyimǝ ŋti ŋǝ>>²⁶Na balǝ nɩ waa << ba na alee akɩ? bai na atine nyine?>> ²⁷Na atǝlǝ ashee pi waa ŋcee lǝ anyim ama kitǝlǝ na! maa kɔ laŋ na ɩnayɛɛ ɩrǝŋǝ acǝŋǝ? yaa ɩna yɛɛ waa ɩlee abakǝŋja pi gboo? ŋ>> ²⁸Na balim nɩ naa alǝ nɩ waa anyɩm pi abakǝŋja ama atʋ gɩlee muusa abakǝŋja pi. ²⁹Atʋ gɩyɔ waa gaja galǝ na muusa bʋlei aduo ma na>>³⁰Ʋsoro de atǝlǝ ashee pɩ naa lǝ pi waa ɩda biti waa kɩyɔ gadu ŋgadee aduo na ma mla na na k'ama na atɩ ne amɩnyine. ³¹Atʋ gɩyɔ lee waa gaja kaa na rǝŋǝ na mbɔnɔ yar na ama ʋdǝŋ ata tǝŋe na lee ʋcin sɔlɔ ka na rǝŋǝ na ma na.>>³²Doo daa duulinya asǝba ma kigɩ ka na rǝŋǝ waa ʋdǝn tine arɛ ndee baŋʋm nɩ na ŋfɔnɔ ma ɩnyine ayɔ na. ³³Ɩtaji waa arɛ nde kaduo na gaja sul n,a kaa sǝra alee akɔ dǝŋ na>> ³⁴Na batǝlǝ ashee nɩ waa<< akɩ ndee ba ŋʋm nbɔnɔ nɩ ma naa faŋa tʋaaʋ? >> na batutur nɩ aduo n'aka.³⁵Yeesu ayɔ waa bakǝrǝ nɩ ʋnyiŋ kagafala nɩɩ ma ka ŋkǝm na aŋǝ nɩ naa taba nɩ waa << ʋwʋda na arɛ pur ʋʋcine aa>> ³⁶Ŋkǝŋ na atǝlǝ ashee nɩ waa aŋana nɩ afaŋa ka naa ma wʋda na nɩ ʋcine? ³⁷Ŋkǝŋ na yeesu alǝ nɩ waa ʋŋǝ nɩ ana lǝ n'akɩɩ . >> ³⁸Ŋkǝŋ na ʋsoro de alǝ waa << afaŋka nwʋd ʋcine>> ŋkǝŋ na akʋma nɩ .³⁹Ŋkǝŋ na yeesu alǝ waa ɩkǝma dǝn laŋ na npi duulinya nɩ naa bɛrɛ mbǝdee bafɔnɔ ma baŋǝ naa mbǝdee ba na ŋǝ ma bafɔnɔ>> ⁴⁰Fariisi kǝbaja mbǝdee dada asul naa arǝŋǝ bʋlee bʋʋde ma na bataba nɩ waa atʋ gboo gɩ fɔnɔ aa? ⁴¹Yessu atǝlǝ ashee pi ɩtacee fɔnɔ kɩ wʋɖa mbɔ nɔ na ama ŋnyimǝ anyɩŋ ɩlǝ atʋ gɩtɩŋǝ gǝŋ ma anyɩn mbɔnɔ nda.

Chapter 10

¹Ija ija, nti l anyin waa: Ndee ka kpa na gvbɔrifɔ kaa konu na ma,lnaa a bodo na gvbɔrifɔ kaŋkǝri ajim ma, alee opitiri na, a lee ajotorɛ. ²Ama ndee a na kul na gvbɔrifɔ kaakanu ma, a na paŋa ibɔri³Na ndee a na tvŋa gvbɔrifɔ ma, atine ashee ni, ade kpa,ibɔri ba yɔ vwǝlǝ ade yida ibɔri yida a doonapi. ⁴Adoo na ibɔri baŋunii boŋo ma, ade tɔnɔ baŋyu advwaa ba yɔ bitaniyar vwǝlǝ.⁵Kǝ ba na tǝr asana dǝn aŋkǝm ayɔ na shee ba cu,advwaa kǝ ba yɔ asana de na. ⁶Yeesu a kɛɛshu galei gade ashee pi ma kǝ ba ti kaashi na.⁷Na Yeesu a kɔɔ apele pi gafɔli waa:Nti lǝ anyin ijaija waa:Amv na gvbɔrifɔ kaakukanu. ⁸Mbadee ba tɔnɔmv api ma, ba lee bapitiri pi galaŋ na ibɔri kǝ ba dv pi gvtɔ na.⁹Amv na gakukanu. Arɛ ndee akuln'amv ma,ataa fvra, Ataa kpa fɛɛ adoo fɛɛ, naa aŋǝ vjiv. ¹⁰Apitiri a ta kpa de nyim, a kǝ abǝda, apɛɛpɛɛ, amv mpipi naa ibɔri ba wǝdo ŋŋuro nlamaka.¹¹Abɔripaŋaja asoŋsono ana shee aŋŋuro ŋji ibɔri. ¹²Apooleeja ka lee ibɔruyar na, ka jee ibɔrina.Ataŋǝ atusna atvna pi ma, ade cuu apala ibɔri, atusna de kǝ pi aram ari vdǝn. ¹³Apaaleeja ana cucu alee apaalee ja ma laŋ ka na dv aglɔ ishɛi atɔji ibɔni na.¹⁴Amv nlee ka ibɔri paŋaja asoŋsono.Nyɔ amibɔri n'amibɔri gboo ba yɔ amv. ¹⁵Amawɛɛ yɔ amv, n'amv miav nyɔ amawɛɛ, nti shee amvŋŋuro amibɔri. ¹⁶Nwǝda ibɔri adufɔli, kǝ ba da gvfɔ ŋgvde ni na, ntǝ ma pi napi, ba tǝ ba rǝŋǝ amvwǝtǝ na i pra gvfɔ gvdɔŋkɔnɔ awǝda apaŋaka adɔŋkɔnɔ.¹⁷Bvkɔi laŋ amawɛɛ asɔlɔ amv ma, na gǝŋ waa nti shee amvŋŋuro, naa ma kɔɔ ati ŋǝ nji acǝŋǝ. ¹⁸Vdǝn kaasǝra a cam nji na, ama amv n na shee nwⱳda iko ma shee, naa kɔɔ wǝda iko ma cam nji bvkɔi amawɛɛ a lǝ amv ma na gǝŋ.¹⁹Galei gade laŋ na Yudda kǝ ba ja bayvga bawor. ²⁰Badǝn bade ba ti lǝ waa:Jiŋni dǝn adaka nani, ka kpe na, mvlaŋ na i na dv ni gvtɔ? ²¹Ba saaka bade bati lǝ waa:Ki lee jiŋni a galei ji tiya na oo,Jiŋni ataa sǝra atine Bafɔnɔrɛ binyin aa?²²Kasaa de bade bati ji vnyiŋu kaafala gabvmbɔnɔ kajiŋgaari. ²³Yeesu de sana na sir vnyiŋu kaafala gabvmbɔnɔ kiculupi ndee Salomɔɔ ace ma kaamana. ²⁴Nkǝŋ na Yudaa kabaja bawala asul natabani waa:Saa a paŋa na vnaa kada alǝ ashee atv? ita ji waa: Aki na Kristo,lǝ ija.²⁵Na Yeesu a lǝ pi waa: Nlǝ anyin boŋo, ki shee ija na alesvran dee amwɛɛ atǝm amv waa:Na lee ma iti taa sǝriya na shee amv. ²⁶Ama ki shee ija na.Advwaa ki lee aŋgvbɔrifɔ ni kǝbaja pi anyin na.²⁷Amibɔri ti rǝŋǝ amv wǝlǝ, n yɔ pi, ba ti tǝr amvŋkǝm. ²⁸Nti ma shee pi ŋŋuro ndee kiŋwǝda gayala na ma,kǝ ba cii ayɔ na,n'vdǝn kaa sǝra alaa pi aŋgvnyɛ ni na.²⁹Amawɛɛ ndee adv pi aŋgvnyɛ ni ma,awu baa mvnv kpataa.Vdǝn amana a laa pi amawɛɛ agvnyɛni. ³⁰Amv n'amawɛɛ gi lee vdɔŋkɔnɔ na. ³¹Nkǝŋ na Yudaa kǝbaja ba kɔɔ a pom atala na yɛɛ banyun ni.³²Na Yeesu a lǝ pi waa: Wlee amawɛɛ alesvra tuutuuma, afaŋa anyin:Kaa paŋa laŋ na i na yɛɛ inyǝm amv atala. ³³Na Yudaa kabaja ba lǝ ni waa: Ki lee gvlesura gvsoŋsono laŋ na gi na yɛɛ gi nyun aki atala na,ama vti fv isǝi,aki ndee vlee arɛ ma, vti tɔɔ akvvlɔ na kparu na gaja.³⁴Na Yeesu a lǝ pi waa: kǝ ba ŋɔn anyingvpɔ ni waa:N lǝ waa:Anyin pi bvja aa? ³⁵Ata yida mbadee ashee agalei ma waa:Bvja gǝŋ ma,vŋɔnde ki sim ba bla ni na. ³⁶Ndee gvyà apɛmpɛm ni ada ciri ciri atǝm ni dulinya ni ma.vni na i na lǝ waa:Ati fv i sǝí;Ngadee nlǝ anyin waa: Amv na gaja vpur ma laŋ.³⁷Ita ji waa: kǝ ma na lee amawɛɛ atǝma na,paa ma shee amv ija na. ³⁸Ita ji waa: Ki shee ija na, alesra ndee nna lee ma laŋ shee ma ija, itu ŋǝ ayɔ waa:Amawɛɛ ada amsul n'amv miav nda a sul. ³⁹Ga ni gade laŋ na, ba ta na yɛɛ bari ni, na afɔdɔ banyɛ ni.⁴⁰Na Yeesu akɔɔkɔɔ ace Yrdaani kaato kvpaŋpaŋa gaduu yohana asǝba amǝna bǝrɛ bvto alaa ma, naa ada nkǝŋ. ⁴¹Bɛrɛ tuutuuma bade ba ti pi a sul,naa naa lǝ waa:Yohana ka lee maamaaci kagvlesvra ayɔ na ama bvkɔi alǝ vsoro nde laŋ ma,ija ni. ⁴²Nkǝŋ na bɛrɛ tuutuuma ba shee Yeesu ija.

Chapter 11

¹Saa ndee Yeesu ana fǝl ma na aŋǝ ma na aŋǝ ʋsoro ndee ba ŋʋm nɩ ŋfɔnɔ ma. ²Ŋkǝŋ na abakǝŋja bataba nɩ waa afaŋaka aŋalee ka mbɔnɔ? ʋsoro nde yaa ayar nanar laŋ na baŋʋm ni na ŋfɔnɔ?³Na Yeesu atǝlǝ waa << kɩ lee waa ʋsoro de yaa ayar na n'anar bʋdǝm lee ka ŋbɔnɔ na ama waa gaja gafaŋa kanŋ tǝma alaŋ laŋ na. ⁴Ɩsim waa gɩlee ndee atǝm amʋʋ ma atǝm ʋshilée nɩ gigjbɔŋɔ gɩtʋ na pɩ ʋdǝŋ k'aasǝra alee ŋtǝma na ma .⁵Saa ndee nda duulinya nɩ ma amʋ na duulinya nɩ kʋkadʋ. ⁶Yeesu naboŋo alilǝka ma na asheɍm gʋtabǝra atǝŋ na alee ndɔpǝna na agʋtabǝra naa acɔcɔ ʋsoro ɩnyine. ⁷Ŋkǝŋ na alǝ nɩ waa << kʋla acǝ ti shire akɩ gayɛ na alǝ nɩ ( kaashi ji waa ciriciri) ŋkǝŋ na ʋsode acǝ ti shire agayɛ ma na ɩtine na asǝba na ŋe.⁸Gǝŋci bawor na bɛrɛ nbǝdee bacee yɔ nɩ waa ana nyǝŋǝ itanɩ nɩ ma ba na lǝ waa << kɩ ɩ lee ʋsoro ndee ana sǝ na nyǝŋǝ itanɩ ma na gǝŋ aa?>> ⁹Bǝdǝn waa << ʋʋni na>> ba saa ka << waa kɩlee ʋnɩ na ama aduo nɩ na>> ama na alǝ pi waa << amʋ na>>¹⁰Na balǝ nɩ waa bai na akɩ nyine ɩtine? ¹¹Na atǝlǝ ashee pi waa arɛ ndee ba na yi da waa yeesu ma alee ka ndɔpǝna naa acɔcɔ amɩ nyine naa lǝ mʋ ʋ waa kʋʋla cǝ tɩ shire siloe ka bʋto nɩ ŋkǝŋ na ŋcǝ atɩ shire amɩ nyine ŋkǝŋ na amɩ nyine ɩtime >>¹²Na bataba nɩ waa<< ŋka na ada? >> na atǝlǝ asheepi waa << kǝma yɔ na>> . ¹³Ŋkǝŋ na bapi na arɛ ndee abʋŋa fɔnɔ ma fariisi kǝbaja sul. ¹⁴Ɩde waa saabat kʋshile na Yeesu alee ndɔpǝna atine arɛ de ɩnyine .¹⁵Ŋkǝŋ na fariisi kǝbaja bataba nɩ cǝŋǝ waa bai na ʋdee na akɩ nyine itine na atǝlǝ shee pi waa<< alee ndɔpǝna nji acɔcɔ amɩ nyine na ŋshire na ŋnyimǝ nsǝra naye>> ¹⁶Faarisi kǝbaja bǝdǝŋ ba lǝ waa << ʋsoro nde kaduo na gaja sul na adʋwaa ka na cu sabaat kʋshile na>> basaaka bǝde ba tɩ lǝ waa bi na arɛ ŋbɔnɔ yar anaa sǝra na lee maa maaci kalesura waa? galaŋ na ʋpadʋ padʋ ʋkpa bagɩcllca.¹⁷Saa ndee yeesu akpa nkǝŋ ma na ba lǝ nɩ waa ɩshile inan nɩ gǝŋ bǝŋ bafun lasaa ma. ¹⁸Bɛtanɩ k'alǝ na yeesu na ɩkilomɛtǝr tǝb na ba nʊn pɩ. ¹⁹Yʊda kǝbaja tuutuu ma bǝde bapl mart na mari sul na nyǝŋ bʊcine bʊŋono abʊce laŋ. ²⁰Mart arǝŋ waa yeesu atʊ napɩ ma na acǝ atɩ wa na nɩ ama marii ade sǝ afal.²¹Ŋkeŋ na mart alǝ yeesu wàà "ndi yar maa ʊda tɩa na maa amʊŋono k'acll na. ²²Na ka ma na jyɔ lǝ wàà baa maa kɔ nɩ ʊtaba gaja ataa lee ashee ke. ²³Ŋkǝŋ na yeesu alǝ nɩ wàà a kʊŋono ataa ŋǝnǝ.²⁴Na mart atǝlǝ waa ŋyɔ alǝ waa ataa ŋǝnǝ ciyaa ma kʊshile kǝŋja. ²⁵Yeesu atǝlǝ ashee nɩ wàà amʊ na ʊŋǝnu na ŋŋuro arɛ ndee awʊ da na mʊ ʊcine ma baa maa aci ataa wʊda ŋŋuro. ²⁶Gǝŋci arɛ ndee ada ŋŋuro nɩ naa awʊda n'amʊ ʊcine ma kaa cll yɔ na galaŋ ʊwʊda ʊcine aa?²⁷Na alǝ waa gǝŋci ndiyar nwvda vacine waa aki na kristao gaja pur ndee apɩ duulinya nɩ ma. ²⁸Alǝ gǝŋ baŋo ma na acǝ tɩ yɩda apar marll naa lǝ nɩ waa afaŋka kpa atɩ yɩda kɩ. ²⁹Arǝŋǝ gǝŋ ma na ata ayide laŋ were naa cǝ asul.³⁰Yeesu ka ka na kpo kura nɩ na adʊaa a naa da ga du ngadee mart acǝ tɩ wa na nɩ ma. ³¹Yʊdaa kǝbaja nbade bada marii sul ŋku na nyekǝrǝ ʊcine ba ŋǝ nɩ ata aduo acuu na cǝ ma na ba tǝr aŋkǝm ba yɔ waa ana cǝ ŋkufo sul na acǝ tɩ yu. ³²Marll akpa yeesu sul n'aaŋǝ nɩ ma na acim atǝn aŋyll n'aa le ni wàà ndiyar maa ʊda tia na maa amʊ ŋono ka cii na .³³Nkələ nɖe Yeesu aŋə nɩ ana yu, naa yʋɖa kəbaja gboo ba kaŋa na ɩ na yu ma, na ʋcɩne ʋpɩɛ yɔgʋʋ. ³⁴Na Yeesu aləbwaa: "ŋka na ɩɖʋ nɩ?" na atəl shee nɩ waa nɖiyar pɩ tɩ ŋə. ³⁵Yeesu yu.³⁶Ŋkǝ na yʊdaa kǝbaja ba waa ŋǝ ma daa asɔlɔ lazare ma. ³⁷Ama baden bagɩciica nɩ wàà ʊsoro nde ana alee waa ʊsoro nde apaa ci n' aa.³⁸Galaŋ yeesu ʊcine ʊpɩɛ paa ma na afǝl acǝ nkufo sul nkufo ndee ba tǝwa ntala asǝu ka ganɔ laŋ ma na. ³⁹Ŋkǝŋ na yeesu alǝ waa taa ma ntala nde na mart ʊkono lazar par alǝ yeesu waa daa wa ma nkoŋpa ntɩ fǝtǝr boŋo adʊaa ʊroŋ na ɩkoŋpa ntɩ nan. ⁴⁰Na alǝ nɩ waa kǝma cee lǝ kɩ waa ʊta wʊda ʊcine ʊtaa ŋǝ gaja kʊkʊmʊ aa?⁴¹Nkǝŋ na ba taa ntala nde yeesu ataa ɩnyine alaŋ naa lǝ waa gʊya ntl sala ki adʊ waa ʊtɩ rǝŋǝ na mʊ. ⁴²Nyɔ waa ʊtɩ rǝŋǝ baa ŋjǝŋ na ama sama nbǝ dee ba mʊda ʊcine waa ʊtǝm amʊ.⁴³Alǝ gǝŋ ma k'aŋkǝm na ataa ʊwǝlǝ alaŋ nɩ ka shc naa yɩ dala zar duwo pĩ!. ⁴⁴Nkǝŋ na ukono adʊo bade bakʊr anyɛ na ɩkel naa sǝu agayɛ na ykufo nl ka ykuro na yeesu alǝ pɩ waa kʊda ma nl naa pala nɩ ashɛu.⁴⁵Galaŋ yʊdaa kǝbaja tuu t'uu ma nbedee bapl marii sul naa ŋǝ daa yeesu alee ma na ba wʊda na nɩ ʊcine. ⁴⁶Ama badǝn ba kǝwa acǝ fariisi kǝbaja sul atɩ lǝ pɩ ale sura ndee yeesu alee ma.⁴⁷Galaŋ na basara laaja k'adi baja na fariisi kǝbaja ba wa na ba wor naa lǝ waa bai na gɩ lee arɛ nde ti lee maa maaci ma na. ⁴⁸Gɩ ta pala nɩdaa gǝŋ ma barɛ baŋunii na ramɛ kǝba ja bapɩ tɩ cam n'atʊ ata tǝ ma na atʊ gatǝ na.⁴⁹Ka ŋkǝlǝ njɩ arɛdǝn bagɩcii ca nɩ ba na yɩ da nɩ waa caifa alee basaaralaaja ka ndi yar gaja gade ma alǝ pɩ waa ⁵⁰Anyɩn kɩ yɔ waa ɩsim arɛ dɔŋkɔnɔ acii ashee barɛ ba ŋunii awu daa dulinya aŋunii abo maa.⁵¹Ama kɩlee ʊciŋsɔlɔ ka na alǝ na galei gade na daa alee basara laaja ka ndiyar gaja gade ma na ana lǝ galiǝka waa yeesu naa cii ashee gatǝna gaŋunii. ⁵²Kɩ lee gatǝna ka ndǝn dǝn na ama naa gaja ba pur mbadee ba ramatǝŋ ma ba sra wamla gadu gadɔŋ kɔnɔ. ⁵³Galaŋ tʊa n'ʊshɩ le de na yɛɛ daa balee naa akǝ yeesu ma.⁵⁴Yeesu ka kɔɔ na sara gba gba raa yʊdaa kǝbaja ba gɩcii ca na ama acǝ mpa nfɔli ndee nda asla gadu ba na yɩ da waa efrɛm ma naa ada ŋkǝŋ adǝŋ adeŋ na aba kǝŋ ta. ⁵⁵Yʊdaa kǝbaja ba jɩŋna ba na yɩ da waa pak ma ade sla bɛrɛ tuu t' uu ma bade ba tɩ cǝ yerusalɛ m ba cǝ tɩ pɛŋpɛŋɛ bagʊlɔ nana jɩŋgarɩ aye kpa .⁵⁶Ba da na yɛ yɛ yesu naa naa taba ba wor yaa ada ʊnyiŋu k'agafala nɩ yaa bal na ɩna faŋa?Yaa k'apĩ jɩŋgararɩ na? ⁵⁷Ba sara laa ja ka ndi baja na fariisi kǝbaja ba shee ganɔ waa ʊden ta ga duii yeesu ada ma apɩ tɩ lǝ ba de naa ba cǝ tɩ nɩ.

Chapter 12

¹Lsaa lhilè lkaloŋ naa ba ji paaki ma na yeesu a ce betanii, gaɖui lasaari nɖee yeesu a ŋənə ni a doo nkufa ni ada ma, ²Nkan na ba cam ni gisana: marti aɖeti tɔju ni, lasaar de da mbaɖee ba man na Yeesu sa tebiri kaamana ma ba gi cu ca. ³Na marii atɔɔ tubaria akarka guya na kpalaba afur Yeesu ikei laŋ naa atɔɔ aŋuu na shɛr natulaari.⁴Na Yeesu abakanja buɖan ndee bana yida waa: Yuɖaasi isikaniyɔɔ Yeesu ashee ma ala waa: ⁵Mulee ka na kə ba sara ayala tulaari ɖe idɖeniyee awanyiu naa ashee bashɛɛrɛ kitani na? ⁶Ana ma gaŋ na, kilee ana yu bashɛɛrɛ laŋ na, alee apitiri na, ana toŋo ganɔi aɖe ti laa bukɔi asɔlɔ ma.⁷Ama yeesu a la pi waa: pala mani alee na saa n'shilè ndee bafun amu ma. ⁸Lwaɖa bashɛɛrɛ baaŋjǝŋ anyinasul, kuŋǝ amu baaŋjǝŋ anyinasulna.⁹Yuɖaa kǝbaja tuutuuma baraŋǝ waa: Yeesu ada betanii ma, na ba ce nkǝŋ, kilee Yeesu anɖǝnɖǝn laŋna, lasaar ndee Yeesu aŋǝnǝni aɖoo bakono ni ma, laŋ na ba ce ba ŋǝ. ¹⁰Na basaraalaja ba laa bɛrɛ atam waa. Ba ce atikǝ lasaar gboo. ¹¹Aɖuwaa alaŋna Yudaa kabaja tuutuuma babɔ balɔ a ce yeesu sul ashee ni ya.¹²Gaja gakuda ma, samaa abumbɔnɔ a ce jiŋgaari ba naŋ waa: Yeesu ati ce Yerusalɛm ma, ¹³Na ba ta atɔɔ apapi kabɔ a ce ati waananina kuro waa: Hosaana ! albaraka ashee nɖee atunapi n'ikoyar Israɛl aguyari ayida ma.¹⁴Yeesu de sǝ garaŋkɔŋkɔŋɔ gajala laŋ na pi ɖaa ba ŋɔn ma. ¹⁵Waa : asampana ipaa kpa aki na siyɔ kupigii: Taa a kiɖe akuupayani, atu kagaŋ asə garaŋkɔŋkɔŋɔ gafa na fanaka laŋ na pi.¹⁶Abakamja kə ba ti kaasiri na, ama saa nɖee Yeesu aŋyida nkuma ma, ka saa na baliye ɖaa ba buŋa aŋɔn agalei ma. Naa alesura ɖe i lee ma.¹⁷Mbaɖee baŋunii ba ɖa nkaŋ nkǝlǝ Yeesu aŋənə lasaar aɖoo nkufo nni bakono ni ma, ba laa sariya ashee basaaka. ¹⁸Na samaa awala Yeesu sul; aɖuwaa ba rəŋə maamaa ci kagulesura i alee ma. ¹⁹Nkaŋ na fariisi kəbaja ba na la bawor waa i ŋə waa kusəra pi na, iŋə daa samaa aŋunii a wala a ce a sul maa?²⁰Naa garɛki kəbaja baɖan i ba ce ati lee bɔɔta juŋgaari kasaa ma. ²¹Ba ce Filiipu bɛtisaidaa galilee ni kaja sul apəla pəla nni a lə ni waa : Uŋono, gi ti yɛɛ gi ŋə yeesu. ²²Na filiipu a ce ti la aschee anɖree na baman ace ati lə ashee yeesu.²³Na yeesu abuye pi waa: Gakɔŋkɔŋɔ ga cəm waa arɛpur ukumu ulee. ²⁴Lja lja nti lə anyin waa: Na blee kagupi kufəda atan ata na ipi tuutuuma.²⁵Nɖee asɔlɔ aŋŋuro ma, ataa bəɖaŋji, ama ndee aŋo aŋŋuro ma , ataa toŋoŋji a ce na ŋŋuro i kina bon na ma ni. ²⁶Uɖən ata naa lee amuntama shee karɛ atər amuŋ kam na gadu ŋgadee nda ma, amatəmleeja atta ɖa uɖən ata naa lee amuntəma, ama wɛɛ ana kuma ni na.²⁷Amuŋŋuro nkpa ntərətərə aluwatu nde ni. Gapaŋaji nni ma lə? Ama wɛɛ laamu ncən gakɔŋkɔŋɔ ndgade ni aa? Ama galaŋ na mpi hali gakɔŋkɔŋɔ ngade ni. ²⁸Ama wɛɛ kuma akiŋyida n'uwələ dən udoo na alaŋ waa: Nkumaŋji boŋo, ntə ma kɔɔ kumaŋji acəŋə. ²⁹Samaa nɖee aɖa nkəŋ ma, ba rəŋə ma, na balə waa ara akuroka. Na badən ba lə waa: Malaika alə ka na ni.³⁰Na Yeesu alə waa: ki lee amalaŋ na u wələ de u doo irəŋə na, ama anyina laŋ na udoo. ³¹Nnyəmə na ba cəm na dulinya nde ikama. Nnyəmə na ba cim na dulinya nde kuyarripi ikəma.³²Amu ba ta taamu alaŋ boŋ, ntə mabɔ bɛrɛ baŋu nii api na amasul. ³³Ana lə gaŋ ma, ana kɛɛstu na ɖaa buce mbuɖee ana t ci ma.³⁴Nkəŋ na samaa a na lə ni waa: gi rəŋə gupɔ gu lə waa : Kristo alee adaka na, na ce na ce a! ba na aki sheekɔɔ na lə waa: isəm ba taa arɛpur alaŋ? aŋana kajarɛpur ɖe? ³⁵Na Yeesu alə pi waa: ukaɖu ɖe u naa ɖa anyiŋgicuca. sara ma ukadu de ni nkələ ukadu ɖe u naa da ma naa nkomo mpaa ti siu uɖən na: aɖuwaa nɖee ana sara nkomo no ma, ka yɔ gaɖuu ana ce ma na. ³⁶ɖaa ukadu de u naa ɖa anyinasul ma, shee ma ija ukaɖu ɖe, naa ilee ukadu de kəbapi. Yeesu alə pi gaŋ abonŋo ma, na ace ati lugo agulɔ napi.³⁷Baa maa daa Yeesu alee maamaaci kalesura baŋy u ba ŋa ma, na kama kə ba shee ni ija na. ³⁸Naa galei i anabi esaye abuŋalə ma ilee : ikayar aŋa shee ka ata waasu ija? Aŋa na Ikayar a gunyɛ gukada a shee?³⁹Kə ba sara ashee ija na, aɖuwaa esaye alə cəŋə waa: ⁴⁰Aka pi nfɔnɔ; naa apala bifolu ikaŋkar, naa binyine ipaa ti tine baŋa na, ba paa ti ti kaashi naa fuba ndawa naa aɖe afura pi na.⁴¹Esaye alə galei gade ma, nkala aŋə yees ukumu ma na a na lə agalei. ⁴²Ama adibaja bade kabadən tuutuuma bashee Yeesu ija, ama kə ba laa balɔ afaŋa na, naa bo paati kərə pi sinagɔɔga ni na. ⁴³Aɖuwaa: ba sɔlɔ bɛrɛ bukumu awu gaja kuja.⁴⁴Yeesu abuŋakuno alə shee pi waa: arɛndee a shee amu iya ma, ki lee amu ndəndən na ashee ija na ama ndee atəm amu ma gboo na ashee ija. ⁴⁵Arɛi aŋə amu ma, a ŋə nɖee atəm amu ma.⁴⁶Mpi dulinya ni na daa ukadu ma, naa arɛ ndee ashee amu ija ma, a paa lal nkomo ni na. ⁴⁷Udən a ta rəŋə ambulei na ka cambu na kilee amu nnuma cim na ni ikəma na: Aduwaaa ka ma pi ma cim na dulinya ikəma na. Ama ma fura ɖulinya.⁴⁸Arɛ ɩ abəɖa amu ka cam abulei na ma, awaɖa ɩkəma boŋo; galei ŋgaɖee nləma ga ni ga cîm na nɩ ɩkəma ukaŋja. ⁴⁹Aɖuwaa kɩ lee amu ŋgilopi ambulei bu nlə na, ama ama wɛɛ, nɖee atəm amu ma, acere amu agilopi daa nni ma lə ma. ⁵⁰N yɔ waa agupɔ gulee ŋŋuro nɖee kiŋwaɖa gayala na ma. Galaŋ alesura ɖe shee ma lə ɖaa ama wɛɛ alə amu waa ma lə ma.

Chapter 13

¹Naa Paaki kajiŋgaarɩ ayekpa, Yeesu yɔ waa alʋwa atʋ akpa boŋo a naa tǝbǝ ɖulinya nɖe nɩ akɔɔkɔɔ ayar sul ma, ashee sɔlɔ abaja ɩɩ baɖa ɖulinya nɩ ma, na apala ʋɖa ashee. ²Saa nɖee ba na jɩ ʋsɔlʋma, sheetaanɩ acee kpeɖe aɖʋ yuɖaasɩ isikariyɔɔtɩ agɩfolu nɩ ɖaa anaa Sara naa atɔɔ Yeesu ayata ma.³Yeesu nɖee acee yɔ waa ayar akɔɔna baamʋɩn a ɖʋ anyɛ nɩ ma, na Gaja sul na a ɖoo na ma apɩ Gaja sul na akɔɔkǝwa ashɛʋ ma. ⁴Ata ayɩɖelaŋ tebiri kaŋkǝmǝ naa afɔɖɔ a toko naa a tɔɔ gʋrɩmka arɩɩn anǝl ma. ⁵Naa a tɔɔ gvnyanʋ gʋbɔɖɔka afʋr bʋto ncǝn na sakǝl na abakǝŋja bɩkei, naa tɔɔ gʋrɩmka arɩm ansǝl ma, na shɛr na bɩkei.⁶Ɩshee tɩ cǝm na simɔɔ pɩɛɛr ma; Na Piɛɛr alǝ nɩ waa: «Nɖiyar akɩ naa sakel a mɩkei aa?» ⁷Na Yeesu a lǝ nɩ waa: «Bvkɔɩ nna lee nnyɩmǝ waa ma, kɩɩ kana ye akɩ na, ama ɩtɩɩ tɩ yekɩ.» ⁸Na Piɛɛr a lǝ nɩ waa: «Aaɩ ayɔ nayɔ kaasal amɩ kei na. Na Yeesu a lǝ nɩ waa: «na kǝ ma sakǝl akɩ na kaa ŋǝ akɔɖǝn amasul na.» ⁹Na Simɔɔ Piɛɛr alǝ nɩ waa: «Nɖiyar, ɩpaa lee ɩkei kanɖǝnɗǝn na, ama anyɛ na ŋɖi gboo.¹⁰Naa Yeesu a lǝ nɩ waa: «Arɛɩ aci baŋo ma, ɩkei kanɖǝnɖǝn na ɩhɩɛ waa a sakǝl naa agʋlɔ gʋŋunii cɩrɩcɩrɩ. Ɩɖa cɩrɩ cɩrɩ beŋo, amakɩ lee anyɩmbaŋunii na.» ¹¹Aɖʋwaa Yeesu a yɔ nɖee a naa ɖoo aŋkǝm ma, galaŋ na alǝ waa: «Kɩ lee anyunbaŋunii ɩɖa ka cɩrɩ cɩrɩ na.»¹²A sakǝl bɩkei boŋo ma, na atɔɔ ayɔkɔ akara, naa sɛ tebiri kaŋkɛmɛ, naa taba pɩ waa: «Bʋkɔɩ nlee ashee anyɩn waa ma ɩye anyɩn aa? ¹³Ɩna yɩɖa amʋ waa nɖiyar na acereka ma; ka ɖeiɖei nu lǝ gǝŋ nlafʋlee. ¹⁴Nta laƒʋ sakǝl anyɩnɩkei, amv n nɖee nlee nɖiyar na acereka ma, gaŋ anyɩn gboo shee ɩnaa sakǝl anɩmbawor bikei. ¹⁵Nfaŋaanyɩr pɩ gǝŋ, ɖaa ɩ naa lee na shee anyunbawor ɖaa nlee ashee anyɩn ma.¹⁶Ɩja ɩja ntɩ lǝ anyɩn, atǝnleeja ka wu atǝma yar na, na ŋɖee batǝm ma ka wu nɖee atǝm nɩ ma na. ¹⁷Ɩta yɔ alesra ɖe na leeɩ ka ɖeiɖei ɩlee albarka kǝbapi. ¹⁸Kɩ lee anyɩmbaŋunii pɩ nna lǝ na shee na yɔ mbaɖee n laa ma. Ama ɩsǝm ɖaa ʋŋɔn ʋlǝ ma, ɩlee: «Nɖee ajɩ amʋjiŋ ma, alaa ʋkei cim amʋ.»¹⁹Tɔɔ na nnyimǝ ntɩ lǝ anyɩn, naa alesʋra ɖe ɩye ɩkpa, naa ɩta kpa boŋo ɩshee ɩja gʋrɩsʋraɩ n lee ma. ²⁰Ɩja ɩja ntɩ lǝ anyɩn waa: Arɛɩ a cam nɖee ntǝm nɩ ma, amʋ na acam, na arɛɩ acam amŋ ma, acam nɖee atǝm amʋ ma.²¹Alǝ gǝŋ aboŋo kpaarɩ ma, nɩɩ mana kǝ Yeesu ntǝrǝtǝrǝ aŋŋuro nɩ na alǝ gbagbaraa waa: «Ɩja ɩja ntɩ lǝ anyɩn, anyɩnʋɖǝn ataa tɔɔ amʋ ashee.» ²²Abakǝŋja baɖe ba tɩ kiɖe bawor na taba na yɛɛ ba yɔ arɛɩ Yeesu analǝ ma.²³Yeesu akǝŋja kʋɖǝn nɖee Yeesu asɔlɔ paa ma, a caŋkǝra na Yeesu. ²⁴Na Simɔɔ Piɛɛr a kǝ nɩ gɩnyine waa: «ataba Yeesu a ŋa na a na lǝ.» ²⁵Na akaŋja nɖee acaŋkǝra na Yeesu ma, ataba nɩ waa: «Nɖiyar a ŋana karɛ?»²⁶Na Yeesu atǝlǝ asheenɩ waa: «Nɖee nnǝma tɔɔ baɖo boɖo asɔm ashee ma, ʋni na. Naa ma na tɔɔ baɖobaɖo a sɔm ashee Yuɖaasɩ Ɩsɩkarɩyɔɔtɩ Sɩmɔɔ ʋpur. ²⁷Yuɖaasɩ a cam kpaarɩ ma, na sheetaanɩ amanakpa nɩ, na Yeesu a lǝ nɩ waa: «Bʋkɔɩ ʋnaa lee ma, lee bʋ kpaarɩ.²⁸Ama mbaɖee na pɩ ba man a sǝ tebiri kaŋkǝmǝ ma, kɩye pɩ bʋkɔɩ laŋ a lǝ nɩ gǝŋ ma na: ²⁹«Baɖen baɖe ba tɩ faŋa waa: Ɖaa ana toŋo ʋtaŋfǝlǝ ma, Yeesu lǝ nɩ na waa a ce a tɩ shɩ jɩŋgaarɩ ka yɔ kɔ, kokoo a shee bashɛɛrɛ akɔɖǝn. ³⁰Yuɖaasɩ amana acam bodoboɖo kaŋkǝlǝ ma, naa mana kǝʋku a ɖoo kpaarɩ nkomo nɖe ntɩ shee boŋo.³¹Nkǝlǝ Yuɖaasɩ aɖoo ma, na Yeesu a lǝ waa: Nnyɩmǝ arɛpur ʋkʋmʋ ʋlèè, annɩ nɩ na Gaja kʋ́kʋ̀mʋ̀ ʋléé. ³²Ɩtajɩ waa: Apalaka na ɣaja kaŋyida nkʋma, Gaja kagɩlopi ga tɩ ga kʋma nɩ, naa a kɔɔ kʋma nɩ acǝŋǝ. ³³Ambapi, naa ɖa anyɩnasul ceɩ. Ɩtu yɛɛ amʋ, Ɖaa nlǝashee yuɖaa kǝbaja ma: ku Sǝra ace gaɖuu nna ce ma na, ntɩ lǝ anyɩn gboo nnyɩmǝ.³⁴Gʋpɔ gʋfɔlɩ gʋnookama nna shee anyɩn ma: sɔlɔ ma anyɩmbawor ɖaa amʋ mɩaʋ nsɔlɔ anyɩn ma, anyɩn gboo sɔlɔ ma anyɩmbawor. ³⁵Ganigaɖe ganɩ ga pal baaŋa ayɔ waa ɩlee ambakǝŋja, ɩta sɔlɔ anyɩmbawor.³⁶Na Simɔɔ Piɛɛr a lǝ nɩ waa: Nɖiyar nka nʋʋ na ce? Na Yeesu abuye nɩ waa: kaa kana a sǝra ace gaɖuu nnace nnyǝmǝ ma na, ama ʋtaatɩ tǝr amʋŋkǝm. ³⁷Na Piɛɛr ataba nɩ waa: Nɖiyar, maakɔlaŋ na kǝ ma sǝra atǝr akiŋkǝm nnyumǝ na? Ntɔɔ amʋŋŋuro ashee a kɩ. ³⁸Na Yeesu abuye nɩ waa: ʋtaa tɔɔ akɩŋŋuro ashee amʋɩ ɩja ntɩ lǝ kɩ, acɩrɩ kááka na kʋl na ʋtaa wǝla akpala ɩriu waa ka yɔ amʋ na.

Chapter 14

¹Anyɩnɩfolu ɩpaa tǝɖǝ anyɩn na. Shee ma Gaja ɩja naa shee amŋ gboo ɩja. ²Bʋɖu tuutuuma bʋɖa ama wɛɛ a gafala nɩ. Maa kɩ ɖa gǝŋ na, maa n lǝ anyɩn, ntɩ ce matɩ pɛmpɛŋɛ gaɖu ashee anyɩn. ³Ntace, naa tɩ pɛmpɛŋɛ gaɖu gaɖe ashee anyɩn baŋo, ntǝ ma kɔɔkǝwa apɩ, atɩ tɔɔ anyɩn ace na ma. Naa gaɖuɩ nɖa ma anyɩn gboo ɩɖa nkǝŋ.⁴Ɩyɔ gaɖuu nna ce ma, naa yɔ ʋnyɩŋca. ⁵Na Tomaa alǝ nɩ waa: Nɖiyar, ku yɔ gaɖuu ʋna ce ma naa; Baɩ na gɩlee a yɔ ʋnyɩŋca? ⁶Na Yeesu a lǝ nɩ waa: Amʋ na ʋnyɩŋca, Amʋ na ɩja, amʋ na ŋŋuro. Ʋɖǝm amana akpa ama wɛɛsul na kárɛ ka kʋn námʋ na. ⁷Ɩta yɔ amʋ, ɩyɔ ama wɛɛ gboo, tɔɔ na nnyimǝ ɩyɔ nɩ naa aŋǝ nɩ.⁸Na Filipu a lǝ waa: Nɖiyar, foŋa atʋ aka wɛɛ naa ganɩ kanɖǝnɖǝn gafana atʋ. ⁹Na Yeesu alǝ nɩ waa: Ɖaa nɖa anyɩnasul ma ɩlɩŋ, na ka yɔ amʋ aa Filiipu! Arɛ aŋǝ amʋ ma, aŋǝ ama wɛɛ; Baɩ n'ʋkɔɔ na lǝ waa: faŋa a tʋ ama wɛɛ?¹⁰Ka shee ɩja waa nɖa ama wɛɛ nɩ, n'ama wɛɛ aɖa namʋ aa? Bʋlei mnʋɖee nna lǝ anyɩn ma, analee alesʋra ɖe. ¹¹Shee ma amʋɩja, nɖa, ama wɛɛ nɩ, n'ama wɛɛ aɖanámʋ; shee ma ɩja a lesvra ɖe laŋ.¹²Ɩja, ɩja, ntɩ lǝ anyɩn, arɛ nɖee ashee amʋ ɩja ma, ataa lee alesʋra nɖee nnalee ma gboo, ataa leeɩ kɩbʋmbɔnɔ, aɖawaa ntɩ ce ama wɛɛ sul. ¹³Bʋkɔɩ ɩnyiŋǝ námʋyɩɖa ma, ntɩ ma lee, naa ba kʋma gʋyà ʋpur nɩ. ¹⁴Bʋkɔɩ ɩshɩ anyiŋǝ námʋyiɖa ma, ntɩ ma lee.¹⁵ Itaji waa: sɩṣɔlɔmʋ, toŋo ma ama pɔ. ¹⁶Naa ma nyiŋǝ ama wɛɛ, ashee anyɩn apǝla ka afɔlɩ nɖee a naa ɖa anyɩnasul na ce nace gayala ga mana ma. ¹⁷Ɩja kaŋŋuro nɖee ɖulinya kaa sǝra acamŋji na ma ka na ŋǝ ŋji na, ka yɔ ŋji na; Ama anyɩn, ɩ yɩ ŋjɩ aɖʋwaa: Nɖa anyɩnasul, naa aɖa anyɩn ni nì.¹⁸Kǝ ma pala anyɩn gɩkompi na, ntɩ ma kɔɔ pɩ anyɩn asul. ¹⁹Ɩta kɔɔ alee cei ɖulinya kaa kɔɔ na ŋǝ amʋ na; Ama anyɩn, ɩtu naa ŋǝ amʋ, aɖʋwaa: Nɖa ŋŋaro nɩ nányɩn gboo ɩɖa ŋŋuro nɩ. ²⁰Kʋshile ɖe, ɩtu lafʋ ayɔ waa: Nɖa ama wɛɛ nɩ nányɩn ɩ ɖa námʋ, námʋ nɖa anyɩn nɩ́ nì.²¹Nɖee atoŋo aŋgʋpɔ na kʋn kaɖeiɖei ma, kárɛ asɔlɔ kámʋ. Nɖee asɔlɔ amʋ ma, ama wɛɛ ataa sɔlɔ nɩ, ntɩ ma sɔlɔ nɩ, naa afaŋa nɩ aŋgʋlɔ. ²²Juuɖi, k ɩlee ɩsɩkarɩyɔɔtɩ na, a lǝ nɩ waa: Nɖiyar baɩ na ʋ naa faŋa atʋ akʋʋlɔ na kaafaa ɖulinya na?²³Na Yeesu atǝlǝ ashee nɩ waa: Arɛ nɖee asɔlɔ amʋ ma, shee kárɛ a toŋo aŋgalei, naa ama wɛɛ asɔlɔ nɩ, gɩ tɩ gɩ pɩ asul, aɖa na nɩ. ²⁴Nɖee kasɔlɔ amʋ na ma, ka na toŋo ambʋlei na, bʋlei mbʋɖee ɩna rǝŋǝ waa ma, kǝ ma jee bʋ na ama amawɛɛ atǝm amʋ ma ajee bʋ.²⁵Ntɩ lǝ anyɩn bʋlei mbʋɖe nɖa anyɩnasul ma laŋ. ²⁶Ama apǝla pǝla ŋŋuro nsoŋsono nɖe, amawɛɛ anaa tɩ tǝm ashee anyun námʋ ŋyɩda ma, a taa cere anyɩn baa mʋnʋ nɩ kpaataa naa alige anyɩn bʋkɔɩ lǝ anyɩn ma. ²⁷Mpala fɛɛ kʋɖav ashee anyɩn, mpala ama fɛɛ ashee anyɩn. Kǝ ma na shee ɖaa ɖulinya ana shee ma na. Anyɩncine ʋpaa pɩɛ na, asampǝna ɩpaa kpa anyɩn na.²⁸Ɩrǝŋǝ ɖaa nlǝ anyɩn ma: Ntɩce naa ma kɔɔ pɩ anyɩnasul. Ɩta sɔlɔmʋ, ɩtu san nányɩn ɖaa nna ce amawɛɛ sul ma; Aɖʋwaa: Amawɛɛ awu amʋ. ²⁹Nnyɩmǝ ntɩ lǝ anyɩn bʋlei bʋɖe naa bʋ ye kpa. Naa bʋ takpa boŋo ɩshee ɩja. ³⁰Kǝ ma kɔɔ na lǝ nányɩn fɔɩfɔɩ na; Aɖʋwaa: Ɖulinya kʋ́yarpi atʋ. Ka wǝɖa ɩko amalaŋ na. ³¹Ama ɩsɩm ɖulɩnya ayɔ waa nsɔlɔ amawɛɛ, naa lee ɖaa amawɛɛ alǝ amʋ ma, ta ma gɩ ce gaɖuƒɔlɩ.

Chapter 15

¹Amʊ na gʊ wɩny yo ama wɩyɛ na wɩny ka fʊmɩ. ²Ɩla ndee kɩ na ŋʊm ɩpi na ma ɩŋunii na ana sɔ abǝda na apɛypɛŋɛ ɩpɩ yɔʊʊ.³Anyɩŋ ɩcǝm boŋo bʊleii nbʊdee nlǝ anyiŋ ma laŋ. ⁴Da ma amʊ nɩ naa amʊ anyɩŋ nɩ daa wɩny ka gʊyo kɩ la kɩɩ sra aŋʊm ɩpi na.⁵Amʊ na wɩny anyɩŋ pɩ ɩla. Arɛ ndee ada amʊ nɩ naa amʊ gboo nda anɩ ma a naa yʊm ɩpl yɔguʊ, adʊ waa na kǝma da anyɩŋ na nɩ na kɩɩ sra olee akɔdǝn na. ⁶Na ʊdǝŋ kada amʊ nɩ na shee ba bǝda nɩ doo ʊla ndee ʊkʊ ma, barɛ bade bakulo ace tɩ dʊ ʊtonʊ ʊde shi ʊtonʊ. ⁷Ɩta da amʊ nɩ na aŋgalei ga da anyɩŋ na nɩ ɩta taba baa maakɔ nɩ ɩtɩɩ ŋǝ.⁸Ama wɩyɛ ʊkʊmʊ na gǝŋ waa ɩŋʊm ɩpɩ kʊyɔgʊ, naa akɔɔ lee ambakǝŋja. ⁹Daa gʊya gʊsɔlɔ amʊ ma gǝŋ ci amʊ gboo nsɔlɔ anyɩm, da ma amʊ sɔlu nɩ.¹⁰Ɩta toŋo a ma mara ɩda amʊ sɔlʊ nɩ, daa amʊ gboo ntoŋo ama wɩyɛ ɩmara naa ada ʊsɔlʊ nɩ mla. ¹¹Nlǝǝ anyɩŋ bʊlǝsʊra bʊde naa amʊ ciŋkǝr ka ʊkpe.¹²Ama mara na gǝŋ waa ɩ sɔlɔ anyɩn ba wor daa am nsɔlɔ anyɩŋ ma. ¹³Ʊsɔlʊ dǝŋ daa arɛ ana pala aŋuro ashee aba soro ma.¹⁴Anyɩŋ pl amba soro ɩta kʊn amara ndee nshee anyɩŋ ma. ¹⁵Kǝ ma kɔɔ na yɩda anyɩŋ waa batǝŋ le eja na adʊ waa atǝy leeja ka na yɔ bʊkɔ nbʊdee ʊga ana lee ma na ŋyɩda anyɩŋ waa amba soso adʊ waa nfaŋa anyɩŋ baa maa kɔ nɩ ŋrǝŋǝ ama wɩyǝɛ sul ma.¹⁶Kɩ lee anyɩy ɩlaa ka amʊ na ama amʊ nall k'aa nyɩŋ naa yɩ d' aa nyɩŋ naa ɩsra aŋʊm ɩpl naa anyɩn lpi ɩda naa baa maa kɔ nɩ ɩtaba gʊya na amʊŋyɩ da ataa shee anyɩŋ. ¹⁷Ntɩ lǝ ngǝde na shee anyɩŋ naa ɩsra asɔlɔ anyɩŋ ba wor.¹⁸Duulinya ta sil anyɩŋ yɔ ma waa asil amʊ boŋo naa aye sil anyɩŋ. ¹⁹Maa ɩlee duuliya kǝbaja pl maa duuliya asɔlɔ anyidaa abaja ma; ama adʊ waa kɩlee duulinya nɩ kǝbaja na ma laŋ na ɩsay kɔɔ jɩ waa nlaa anyɩŋ duulinya nɩ ma galaŋ na duuliya asil anyiŋ.²⁰Lige ma bʊdee nlǝ anyɩy ma:"ntǝyleeja k'ana wu ʊga na" ba ta dʊ amʊ ɩshɛi ba ba tǝ ba dʊ anyiŋ gboo ɩshɛi,maa ba toŋo aŋ galei jɩ maa ba toŋo anyɩŋ galei gboo. ²¹Batǝ ba lee anyɩŋ ale sura de ama lmaŋ adʊ wao kǝba yɔ ndee atǝm amʊ ma na. ²²Maa kǝ ma pi tɩ lǝ na pɩ na maa kǝ ba lee mbɔnɔ na; ama ŋnyɩ mo kǝba sra alaa ba gʊlɔ mbɔnɔ nɩ na.²³Arɛ ndee asil amʊ ma asil ama wʊyɛ gboo. ²⁴Maa kǝ ma lee atǝma ndee ʊdǝn k' aleeyɔ na ma ba gɩ cii ca na maa kǝba wʊda mbɔnɔ na ama baŋǝ ɩŋun nii n'aa bǝla asil amʊ gǝŋci ba sil ama wʊyɛ gboo. ²⁵Naa ʊŋʊn ndee ba ŋɔn ba gupo nɩ waa kǝma lee akɔdǝn na ama ba sil amʊ ma ɩpɩ daa gǝy ma laŋ na ale sʊra de ɩ na lee²⁶Saa ndee anyekəre ka ʊcine anaa tɩ pɩ ma, cndee ma tɩ tǝm na ama wʊyɛ sul ma ɩja ka ŋŋuro ndee nduo na a ma wʊyɛ sul maɔ ntɩŋ laa ama sǝriya. ²⁷Anyɩ ŋ gboo ɩtɩɩ lee ama sǝriya adʊ waa ɩda n'amʊ doo ʊsǝbʊ nɩ.

Chapter 16

¹Nlǝ anyɩn alesʋra ɖe naa ɩpaa tɩ pɩna nawɩya a shee anyɩn ɩfǝɖa na. ²Ba tɩ ba kǝrǝ anyɩn ɩsinagɔɔgǝ nɩ; Gakɔŋkɔŋɔ gakǝ boŋo ashee mbaɖee ba kǝ anyɩn ɩcii ma, ba naa tam waa ba lee Gaja kantǝma.³Batɩ ba lee ɖaa gǝŋ ma, aɖʋwaa kǝ ba yɔ amawɛɛ na kǝ ba yɔ amʋ gboo na. ⁴Nlǝ anyɩn a lesʋra ɖe, naa kasaa atatɩ kpa ɩnaa lige waa ncee lǝ anyɩn. Kǝ ma cee lǝ anyɩn ʋsǝbʋ nɩ na aɖʋwaa: Ncee ɖa anyɩnasul ma laŋ.⁵Nnyimǝ ntɩ shɛv nɖee atǝm amʋ ma sul, anyɩnʋɖǝn kaa kɔɔ ataba nka n'ʋ na ce na? ⁶Ama nlǝ anyɩn alesʋra ɖe laŋ ma, anyɩncine ʋpɩɛ. ⁷Ɩshee sɩm waa ma lǝ anyɩn ɩja: Ɩlee aŋfaanɩ ashee anyɩn waa ma kɔɔ a shɛʋ, aɖwaa na kǝ ma kɔɔ a shɛʋ na, apǝla pǝla ka, kaa pɩ anyɩnasul na, ama nta kɔɔ ashɛv, ntɩ ma tǝm nɩ a pɩ.⁸Ata kpa a naa faŋa ɖulinya bʋkɔɩ bʋlee, mbɔnɔ, na ɖeiɖei, níkǝma. ⁹Bʋkɔɩ bʋlee mbɔnɔ ma aɖʋwaa kǝ ba shee amʋ ɩja na ma laŋ. ¹⁰Bʋkɔɩ lee ɖeiɖei ma, aɖʋwaa ntɩ kǝwa amawɛɛ sul, na ku kɔɔ aŋǝ amʋ na; ¹¹Bʋkɔɩ bʋ lee ɩkǝma ma, aɖʋwaa: Ba cim na ɖulinya nnɖe kʋyarɩpi ɩkǝma boŋo.¹²Nwǝɖa alesʋratuutuuma ma lǝ anyɩn ma, ama kusǝra taŋa nnyimǝ na. ¹³Apǝlapǝla ka ata pɩ, ʋnina ɩja kaŋuro, anaa toŋo anyɩn a ce na ɩja kabʋdu bʋŋunii; Aɖʋwaa kaa lǝ agɩlopi agaja na, ama ŋgaɖee arǝŋǝ ma, gɩ ni jɩ a naa lǝ, a taa lǝ anyɩn alesʋra nɖee ɩnɩɩ tɩ pɩ ma. ¹⁴Ataa naa kʋma amʋ, aɖʋwaa, amasul na anaa cam alǝ ashee anyɩn.¹⁵Bʋkɔɩ amawɛɛ awǝɖa ŋunii ma, amʋ njie; Galaŋ na nlǝ waa a taa cam amasul a lǝ ashee anyɩn. ¹⁶Ɩkɔɔ a lee cei ma, kukɔɔ aŋǝ amʋ na; ɩta kɔɔ ale e cei, ɩtu kɔɔ ŋǝ amʋ, aɖʋwaa ntɩ ce amawɛɛ sul.¹⁷Nkǝŋ na, abakǝŋja baɖǝn ba na lǝ nashee bawor waa Galei gaɖe ana lǝ waa ma, kaashɩ jɩka waabaɩ? Ɩkɔɔ alee cei ma, ku kɔɔ aŋǝ amʋ na, ɩtakɔɔ ale cei ɩtɩɩkɔɔ aŋǝ amʋ, aɖʋwaa ntɩ ce amawɛɛ sul? ¹⁸Na ba na lǝ waa: Ŋgaɖee ana lǝ waa ma kaashɩ na apaŋa? Kɩɩ yɔ bʋkɔɩ ana lǝ ma na.¹⁹Yeesu aŋǝ waa ba tɩ yɛɛ ba taba nɩ ma, na alǝ pɩwaa: Ɩ naa tɩ lɔɔru nányɩmbawor galeɩɩ n lǝ maa ɩ kɔɔ a lee cei, kɩɩ kɔɔ ŋǝ amʋna, ɩta kɔɔ lee cei itu kɔɔ aŋǝ amʋ. ²⁰Ntɩ lǝ anyɩn ɩjaɩja waa: ɩtɩɩ kara gako na yu na beleŋshi, ɖulinya de shee tɩ jaŋ na sheʋ: ɩtɩɩ ɖa ʋcɩŋpɩɛka nɩ ama anyɩnʋcɩŋpɩɛka ʋtʋʋ pra ɩcɩŋkǝr ka. ²¹Ʋsǝmprǝ ata naa yɛɛ aŋʋm ʋpi alaakaarɩ ka na ɖa atǝn na ʋcine ɖe piɛ aɖʋwaa: Bʋŋʋma kayoro laŋ, ama ata ŋʋm ʋpi boŋo, ka kɔɔ na lige gayoro laŋ na, ʋcɩŋkǝr ka ʋna ɖa ashee nɩ, aŋʋ ʋpi boŋo ma laŋ.²²Anyɩn gboo nnyɩmǝ anyɩnʋcine ʋfǝnapiɛ: Ama ntɩ ma tɩ kɔɔ aŋǝ anyin naa anyɩɩnncine ʋkǝr, n'ʋɖǝn mana a laa anyɩnnʋcɩŋkǝrka ɖe. ²³Kishile ɖe nɩ, kukɔɔ na taba amʋ gaɖǝn na. Ya ya ntɩ lǝ anyɩn, bʋkɔɩ ɩshɩ taba amawɛɛ n'amʋyiɖa ma, taa shee anyɩn. ²⁴Halɩ na nnyimǝ kɩ ka na nyiŋǝ akɔɖǝn námʋ ŋyiɖa na. Nyiŋǝ ma ɩtu ŋǝ, naa anyɩnʋciŋkǝrka ʋlee gɩshǝbɔ.²⁵Nkɛɛshu alesʋra ɖe ni alǝ ashee anyɩn. Saa ɖǝn atv na pɩ kǝ ma kɔɔ akɛɛshɩɩ galei gaɖǝn ashee anyɩ n na, nnɩma naa lǝ amawɛɛ agalei jɩ na shee anyɩn gbagbaraa.²⁶Ka saa ɖe ɩta nyiŋǝ námʋ ŋyiɖa, kǝ ma kɔɔ a lǝ waa ntɩ ma nyɩŋǝ amawɛɛ ashee anyɩn na. ²⁷Aɖʋwaa amawɛɛ agɩlopi asɔlɔ anyɩn gboo ɩsɔlɔ amʋ, ɩshee ija waa nɖoo na Gaja sul na. ²⁸Amawɛɛ nɩ na nɖoo, n'apɩ ɖulinya nɩ; Nnyimǝ ntɩ tǝbǝ ɖulinya nɩ na kǝwa amawɛɛ sul.²⁹Nábakǝŋja ba lǝ nɩ waa: Ɩnu, nnyimǝ ńʋ na lǝ atʋ gbagbara ka kɔɔ na kɛɛshu na. ³⁰Nnyimǝ gɩ yɔ waa ʋyɔ baa mʋ nʋ, na kakɔɔ na yɛɛ ʋɖǝn ataba kɩ gaɖǝn na; Galaŋ atʋ gɩshee ɩja ʋɖoo na Gaja nɩ na apɩ. ³¹Na Yeesu abʋe pɩ waa: ɩshee ɩja nnyɩmǝ.³²Kiɖe ma, saa ɖǝn atʋ na pɩ, na saa ɖe akpa boŋo, ɩtu ram atǝn baaŋa atɔɔ n'ʋja, apala amʋnɖǝnɖǝn; Amaa kǝ ma ɖa amʋnɖǝnɖǝn na aɖʋwaa: Amawɛɛ aɖa amasul. ³³Nlǝ anyɩn alesʋra ɖe, naa ama fɛɛ a ɖa anyɩnasul. Ɩtu ŋǝ ɩnawɩya ɖulinya nɩ; Ama, rima anyɩnalɔ, nwu ɖulinaya.

Chapter 17

¹Yeesu alǝ bʊlei bʊde boŋo ma na ataa ɩnyɩne alaŋ n'aalǝ waa"gʊya tam cim kʊma ʊpi naa ʊpi akʊma kɩ. ²Daa ʊshee nɩ iiko gʊrɩlɔ gʊŋunii laŋ ma waa ashee mbadee nɩ ma ŋŋuro na cǝ na cǝ aljaŋna k'aŋja³Aljana naa baye yɔ akɩ gaja akɩ ndǝn den na yeesu krito ndee ʊtǝm ma. ⁴ŋʋtǝma ndee ʊshee amʊ ma. ⁵Nyɩmǝ guya kʊma mʊ akɩ gɩlopɩ aka sul naa aye lee duulinya m.⁶Ŋfa ŋa duulinya kəbaja kəbaja mbadee ʊshee amʊ ma akɩy yɩda akɩ cee ka jee pl naa ashee mʊ pɩ na bataŋo akaa lei. ⁷Na bayɔ ŋnyɩmo waa boo maa kɔ nɩ ʊshee amʊ ma ɩduo na aka sul na. ⁸Adʊ waa nshee pɩ galei ngadee ʊshee amʊ ma ba cani jɩ naa wʊda ʊcine waa ɩja aka sul na nduo na ma akɩ təm ka amʊ.⁹Yeesu nyɩ ŋe ashee pi kəma nyɩ ŋe ashee duulinya na ama mbadee ʊshee amʊ ma adʊ waa akɩ jei pɩ. ¹⁰bʊkɔ mbʊdee ʊje l ma amʊ njel gǝŋci bʊkɔ mbʊdee ʊje l ma amʊ nje l na ŋna kʊma na ma na. ¹¹Kə ma kɔɔ da duulinya nɩ na ama ,bade duulinya nɩ adʊ waa ntʊ na pɩ aka sul ʊya cɩrɩ yar taŋo pɩ akɩ ŋyɩ da laŋ, nyɩ da ndee ʊshee amʊ ma naa ba lee ʊdɔŋkɔnɔ daa amʊŋ n'akɩ gɩ lee ʊdɔŋ kɔnɔnɔ ma.¹²ŋkǝlǝǝ ndee gɩ man da ma, ntoŋo pɩ na k'ɩŋyɩ da ndee ʊshee amʊ ma, ntaŋo pɩ akɔ dǝn kɩ dur bʊden na, na kɩ lee ndee a n'aa dur agʊlɔ ma naa ʊŋʊn ʊkpe ma la. ¹³Ŋnyɩ mǝ ntʊ na pɩ aka sul ama ntɩ lǝ pɩ bʊlee mbʊ de duulinya nɩ naa ba sǝra awʊda amʊ ciŋ ker ka yɔgɔ na pɩ. ¹⁴Nshee pɩ a k'aa lei na duulinya asil pɩ adʊ waa kǝba lee duulinya nɩ kəbaja na, daa amʊ gboo ke ma lee duulinya nɩ kaja na ma.¹⁵Kǝma lǝ waa a laa pɩ duulinya nɩ na ama asəu a k'ʊʊnyɛ ba laŋ ba bɔŋ ja laŋ. ¹⁶Daa amu kɛ lee duulinya nɩ k'aja na ma gǝŋci bade gboo kǝba lee duuliya nɩ kəba ja na. ¹⁷Lee pɩ cirl ciri na a k' ɩɩja adʊ waa a k'aa lei ga lee ɩɩja.¹⁸Daa ʊtǝm amʊ duuliya nɩ ma na amʊ gboo ntǝm pɩ. ¹⁹Ba laŋ na ŋlam amʊ gʊlɔ na bade gbooba lam bagʊlɔ ashee ɩɩja.²⁰Kǝ ma na nyiŋe n' ashee ba ndǝŋ dǝŋ na, ama barɛ mba dee ba rǝŋǝ ba bulee naa awuda na mʊ cine gboo ma. ²¹Naa baŋunii balee ʊdɔŋɔnɔ daa akɩ gʊya ʊda amʊ nɩ naa amʊ gboo nda akɩ nɩ ma ntɩ nyɩŋe waa bada atʊ nɩ gboo naa duuliŋa ayɔ waa ʊtǝm amʊ.²²Nshee pɩ ʊkʊmʊ ndee ʊshee mʊ ma naa ba lee ʊdɔŋkɔnɔ daa akɩ n' amʊ gɩ lee ʊdŋkɔnɔ ma. ²³Amʊ ba de nɩ naa akɩ amʊ nɩ naa ba da dei dei alee ʊdɔŋkɔnɔi naa duulinya ayɔ waa akɩ təm k'amʊ gǝŋci ʊsclc pɩ daa ʊsɔlɔ amʊ ma.²⁴Gʊya bʊkɔ mbʊdee ʊshee amʊ ma ntɩ yɛɛ waa bada gadu ngadee nda ma gboo naa ba sǝra aŋe amʊ kʊmʊ ndee ʊshee amʊ ma.²⁵Gʊya auuliya k'ayɔ akɩ na ama amʊ nyɔ akɩ,ɩfaŋa ka waa ʊtǝm amʊ. ²⁶ŋfaŋa pɩ akɩŋ yɩda, ntǝ ma kɔɔ lee daa gǝm ma naa akʊsɔlʊ ndee ʊwʊda na amʊ ma ʊda ba nɩ naa mada ba nɩ nɩ.

Chapter 18

¹Yeesu a lǝ a leesʋra ɖe aboŋo ma, náɖen na abakǝŋja bace seɖɩrrɔɔ kaato kʋpaŋpaŋa gʋɖɛɛ gʋɖǝn gʋɖa nkǝŋ na ba kpa gʋɖɛɛ gʋ ɖe n ɩaɖen na abakǝŋja. ²Yudaasɩ nɖee ana yɛɛ atɔɔ nɩ ashee ma, ayɔ gaɖu gaɖe, aɖʋwaa Yeesu nábakǝŋja ba ceetɩ ɖa gaɖu gaɖe. ³Yuɖaasɩ aɖe toŋo ɩsɔja mana na bɛrɛɩ basaraalaaja na Fariisi kǝ baja ba tǝm pɩ baɖe ba toŋo ɩfɩtɩla nɩ́bɔlʋ na ataryɔkɔ ace nkǝŋ.⁴Yeesu a cee yɔ bʋkɔɩ bʋ nɩ bʋ wǝɖa nɩ ma, na a sara awa na pɩ, ataba pɩ waa: Aŋa nɩɩna yɛɛ? ⁵Na ba tǝlǝ ashee nɩ waa: Yeesu Nasarɛɛtɩ kaja. Na Yeesu a lǝ pɩ waa: Amʋ nnokama. Yudaasɩ nɖee a na yɛɛ a tɔɔ nɩ ashee ma, aɖe ɖa bagɩcuca.⁶Nkǝlǝɩ Yeesu a lǝ pɩ waa: Amʋ nnaakama ma, na ba kɔɔ gɩkǝmgɩkǝm afǝɖa atǝn gɩrɛŋgɩrǝŋ. ⁷Na akɔɔ ataba pɩ aciŋǝ; Aŋa nu na yɛɛ? Na ba lǝ waa: Yeesu Nasarɛɛtɩ kaja.⁸Na yeesu a tǝlǝ ashee pɩ waa: Naa nlǝ anyɩn waa: Amʋ nnookama. Ɩta lafʋjɩ waa: Amʋ nɩɩ na yɛɛ, Pala ma mbaɖe bashɛʋ. ⁹Ana lǝ ga nɩ ma, naa galei ɩ ba bʋŋa lǝ ma, ɩ lee waa: Mbaɖee ʋhee amʋ ma, kǝ ma bǝɖa bʋɖǝn na.¹⁰Na Simɔɔ Pɩɛɛr ɖe toŋo gapɔɔ ʋpafoi nɩ, na ma na ka gapɔɔ asɔ asaraalaaja abʋmbɔnɔ atǝŋleeja a gʋtɔ gʋsono a sɩr kʋ. Ba tɩ yɩɖa atǝŋleeja ɖe waa: Malɩshuusɩ. ¹¹Na Yeesu a lǝ Pɩɛɛr waa: Kara akaapɔ ʋpafoi nɩ. Kɩsim ma nyem gakupi ŋgaɖee amawɛɛ ashee amʋ maa?¹²Nɩ́sɔja ma na, bakǝm cɩmja, na Yuɖaa kǝbaja ba ri Yeesu akʋr nɩ ɩlɔ. ¹³Na ba ce na nɩ Aanɩ gaɖu boŋo naɩ: Aɖʋwaa Aanɩ a lee ka kayiifu ʋyǝʋ, ka iifu alee basaraalaaja banɖɩyar kaaja gaɖe nɩ. ¹⁴Kayiifu acee ka akal na Yudaa kǝbaja gʋfaŋa waa: Ɩwǝɖa aŋfaanɩ waa arɛ ɖɔŋkɔnɔ a cii ashee samaa.¹⁵Simɔɔ Pɩɛɛr na Yeesu akǝŋja ɖǝn, ba tǝr Yeesu aŋkǝm Akǝŋja ɖe ba cee a yɔ nɩ waa: A lee asraalaaja bʋmbɔnɔ atǝŋleeja na, na baɖeŋna Yeesu ba man akpa asaraalaaja bʋmbɔnɔ a gakalaŋ; ¹⁶Ama na Pɩɛɛr ayiɖe aka gakukonu. Na ŋɖee abʋŋa lee asaraalaja bʋmbɔnɔ atǝŋleeja ma, adoo alǝ na ʋsǝmprǝ nɖee akǝl gakukonu ma waa: Apala Pɩɛɛr akpa pɩ..¹⁷Nkǝŋ na ʋsǝprǝ nɖee akǝl gakukonu ma, alǝ Pɩɛɛr waa: Akɩ gboo kalee ʋsoro ɖe abakǝŋja kʋ́ɖǝnaa? Na Piɛɛr a lǝ waa: «Aaɩ.» ¹⁸Batǝleeja nɩ́sɔja mbaɖee ba na cam bɛɛ akpa na nku ma, ba bʋra ʋtonu na shele aɖʋwaa: Ʋnyǝŋkrǝ ɖe kpa gaɖu, Pɩɛɛr ɖe ɖa basul na shele ʋtonu mɩyaʋ.¹⁹Násaraalaaja abʋmbɔnɔ asǝba na taba Yeesu bʋlei abakǝŋja ńʋceru ɩ a na cere. ²⁰Na Yeesu abʋye nɩ waa: Nlǝ na Sama gbagbaraa; naa asaŋkɔɔ acere sɩnagɔɔgǝ na ʋnyiŋu kaafala gabʋmbɔnɔ nɩ gaɖuu Yuɖaa kǝ baja ba na wala ma, kǝ ma lugo gaɖǝn na. ²¹Maakɔ laŋ na ʋna taba mʋ gǝŋ? Taba pɩ bʋkɔɩ nlǝ pɩ ma, mbaɖee baɖʋ gʋtɔ arǝŋǝ ma, ba yɔ bʋkɔɩ. Nlǝ ma.²²A lǝ gǝŋ ma, nísɔja bʋɖǝn ɩ a ɖa nkǝŋ ma, asɩnɩ Yeesu gʋnyɛ a lǝ nɩ waa: Gǝŋ ci atǝlǝ ashee asaraalaja abmbɔnɔ aa? ²³Na Yeesu a lǝ nɩ waa: Ɩta jɩ waa kǝ ma lǝ gɩshɛbɔ na, faŋa mʋ ŋgaɖee kǝ ma lǝ gɩshɛbɔ na ma; ɩta jɩ waa: N lǝ gɩshɛbɔ, mʋlaŋ nʋ́ɩmʋ gʋnyɛ? ²⁴Na Aanɩ atǝm ba ce na nɩ kayiifu asaraalaaja bʋmbɔnɔ sul baɖe bakʋr nɩ ɩlɔ.²⁵Simɔɔ Pɩɛɛr aɖe ɖa nkǝŋ na shele ʋtonu. Na ba lǝ nɩ waa: Akɩ gboo kalee abakǝŋja kʋɖǝn aa? Na ajɩ gɩwʋlʋ a lǝ waa: Kǝ ma lee akǝŋja na. ²⁶Na saraalaaja bʋmbɔnɔ abatǝŋleeja kʋɖǝn a na lǝ Pɩɛɛr agalei saa nɖee a ka gapɔɔ asɩr gʋtɔ ma, na waa: Kǝ ma ŋǝ akɩ nna nɩ gʋɖɛɛ nɩ aa? ²⁷Na Pɩɛɛr awǝla acɩŋǝ. Nácɩrɩ akʋl kpaarɩ.²⁸Na batɔɔ Yeesu kayiifu gaɖu a ce na roma ka gominant‌ɕagakǝmcǝmɖu gajakajaka ba kpa ma naa ayiɖe aka kǝ ba kpa gakǝmcǝmɖu nɩna, naa ba paa tɩ kpa ba lɔ ajɩwa na, naa ba sǝra ajɩ paakɩ. ²⁹Na Pilaatɩ aɖoo awa na pɩ, a lǝ pɩ waa: Gapaŋa jɩ ɩna ciu nʋ́soro nɖe? ³⁰Na ba tǝ lǝ ashee nɩ waa: Maa ka lee arɛbɔnɔ na maa ka g ɩri nɩ a pɩ nákasul na.³¹Pɩlaatɩ ka ŋǝ gabɔnɔ gaɖǝn na ma, na a lǝ pɩ waa: Tɔɔ ma nɩ anyɩnŋgilopi cim ma na nɩ ɩkǝma ɖaa anyɩŋgʋpɔ gʋlǝ ma. Na Yuɖaa kǝbaja ba lǝ nɩ waa kɩ shee atʋ gan‌ɕwaa: Gɩ kǝ ʋɖǝn a cii na. ³²Naa daa Yeesu acee lǝ ma ɩlee, nkǝlǝ a na lǝ pɩ bʋce mbʋɖee a naa cii ma.³³Na Pilaatɩ akpa ɩkǝma kaŋku nɩ, naa ayɩɖa Yeesu ataba nɩ waa: Akɩ na Yudaa kǝbaja bagʋpayarɩ aa? ³⁴Na Yeesu abuye n‌ɕwaa: Akulopi ʋnalǝyaa ba lǝ kɩ na aŋgalei? ³⁵Na Pilaatɩ atǝlǝ ashee nɩ waa: Nlee yuɖaa kaja aa? Aka samaa na basaraalaaja kaɖibaja ba rɩ ka kɩ apɩ námasul: Mʋn'ʋlee?³⁶Na Yeesu abʋye nɩ waa: Aŋgayarɩtǝna kaalee ɖulɩnya nɖe nɩ kaa ja na. Maa aŋgayarɩtǝna kaa lee ɖulɩnya nɖe nɩ kaa ja na. Maa aŋgayaritǝna galee ɖulɩnya nɖe nɩ kaa ja jɩ, maa ambakǝŋja ba cǝ gʋtara ashee amv. Naa Yuɖaa kǝbaja ba paa sǝra amʋ na; Ama aŋgayarɩtǝna kaa ɖa atǝn tɩya na. ³⁷Na Pilaatɩ a lǝ nɩ waa: Gǝŋ ma, akɩna gʋyar ɩaa? Na Yeesu atǝ lǝ ashee nɩ waa: ʋcɔɔlǝ jɩ, amʋ nagʋyarɩ ga laŋ na baŋʋm amʋ, mpɩ ɖulinya nɩna ma laa sǝriya ashee ɩja. Arɛ nɖee ɩja kʋpi ma, a na ɖʋ amʋ gʋtɔ.³⁸Na Pilaatɩ ataba nɩ waa: Mʋnʋ bayɩɖa waa: Ɩja? Alǝ gǝŋ aboŋo ma, náɖoo ace tɩ wǝɖa Yuɖaa Kǝbaja naa lǝ pɩ waa: Kǝ ma ŋǝ gabɔnɔ gaɖǝn n'ʋsoro de na woo. ³⁹Ama, ɖaa ɩ ɖa waa: Ba iam sarka nɩ karɛ ɖǝn anyugʋshile paakɩ ka jɩŋgaarɩ kasaa ma, ɩtɩyɛɛ ma lam Yuɖaa kagʋpayarɩ aa? ⁴⁰Nkǝŋ na bakuro: Aaɩkɩlee ʋni na, ama Barabaasɩ. Barabaasɩ aye lee mbɔnɔyar na.

Chapter 19

¹Ŋkǝ na pilat atʊa yeesu acǝ tɩ keda nɩ gɩ gɩ kpasapl. ²Sɔja ma na bata tʊa ɩyiwo alʊ na ŋyari fu naa asǝu yeesu aŋdi naba tǝa toko ara na akara nɩ. ³Na lǝ waa gɩ tɩ sala akɩ yʊdaa kǝbaja ba gʊyari na ba sǝ nɩ gʊnyɛ.⁴Ŋkǝ na pillat akɔɔ duo aciŋǝ naa alǝ pɩ waa kide ma mpɩ na nɩ ashee anyɩŋ naa ɩyɔ lǝ waa kǝ ma ⁵Ŋkǝŋ na yeesu mbɔnɔ aduoaka asɔu ɩyɩo k'aŋfu na toko ndee ba kara nɩ ma na pila alǝ pɩ waa ŋǝ ma arɛ. ⁶Ba sara laaja kaŋdi baja na sɔja ma na ba ŋǝ yeesu ma na ba taa ʊwǝlǝ alaŋ waa "kal ma nɩ kal ma nɩ ŋkǝŋ na pilat alǝ pɩ waa tǝwa ma nɩ ce tɩ kal anyɩn akɔ adʊ waa kǝ ma ŋǝ na nɩ mbɔnɔ nden na.⁷Yʊdaa kǝbaja batǝlǝ ashee pilat waa gɩ wʊda gʊda gʊda gʊpɔ atʊ gʊpɔlǝ waa, shee acii adʊ waa alǝ waa ade na gaja pur. ⁸Pilat arǝŋǝ gǝŋ ma na asampǝna ɩkɔɔ kpa nɩ. ⁹Na akɔɔ kpa ɩkǝma k'aŋku nɩ naa apɛŋɛ ata ba yeesu "ŋka na ʊduo na ma" k'aja saade na yeesu ka lǝ nɩ gadǝn na.¹⁰Na pilat alǝ nɩ waa "k'atǝlǝ ashee-amʊ aa k'ayɔ wa nwʊda ɩka shi ndee ma lam na akɩ ma naa saŋ kɔɔ wʊda ɩkashi ndee ma kal na akɩ m'aa? ¹¹Yeesu atǝlǝ ashee nɩ waa ka wʊda ɩkashɩ dǝn a ma laŋ na awu ndee bashee akul na bdi laŋ ma na aki ma alee ka mbɔnɔ awu.¹²Daa atǝlǝ ashee nɩ gǝŋ ma laŋ na pilat alee koŋ kaari waa ade alam nɩama yʊdaa kǝbaja ba taa ʊwǝlǝ alaŋ alǝ waa ʊta lam ʊsoro de ka lee se sar a na lǝ ʊsoro na arɛ ndee atɩ agʊlɔ aɩ yarl ma a na lǝ se sar a galibɔnɔ. ¹³Pilat arǝŋǝ ba bʊlei bʊde ma na aduo na yeesu aka naa asǝ ɩkǝma ka mboi laŋ ba na yɩ da na heburu k'aglja waa "gabbatha ma"¹⁴ɩde tɩ lee ʊhɩle ndee ba na kpede na saa waa bajɩ pak ka jɩŋgaarɩ ma gakɔŋkɔ ŋɔ gakoloŋ t'aja ka tam na pilat alǝ yʊdaa kǝbaja waa "kide ma ŋǝma anyɩŋ gʊyari!" ¹⁵Ŋkǝ na ba taa bʊwǝlǝ alaŋ waa lǝŋ nanɩ gadu lǝŋ na nɩ gadu-kal nɩ nayɩŋ gʊyarɩ na guyo aa ba saa a laa ja ka di baja batǝlǝ waa sesaar lee ka atʊ gʊyarɩ ¹⁶Ŋkǝŋ na pilat akǝa na yeesu ashee pɩ woo ba cǝ tɩ kal nɩ guyo k'aŋkʊra laŋ.¹⁷Yk ǝŋ na ba tǝ na tǝ wa yeesu aduo aduo na na ma ade toŋo guyo k'aŋkʊra agɩlopi na cǝ gadu ngadei ba na yɩ da waa adi kǝwa gadu ma ba na yɩda na heburu ka gɩja waa golgota. ¹⁸ŋKǝŋ na bakal yeesu gʊyo k'aykʊra laŋ adena bɛrɛ banyɩu badǝn ʊden agʊnyi pɛnɛ laŋ yeesu deba gɩciica.¹⁹Pilat gboo aŋʊn gʊyo k' aŋkʊra laŋ waa yeesu naasarɛt kaja yʊdaa ka gʊwarɩ. ²⁰Yʊdaa kǝbaja tuutuu ma batʊr ka ʊŋʊn de adu waa gadu ngadee ba ba kal yeesu gʊyo k'aŋkʊra laŋ ma sela na npa nɩ heburu ka gɩja latɩy ka gɩja gɩrek ka gɩja jɩ ba ŋʊn de.²¹Ba sara laaja ka ndl baja na yʊdaa kǝ baja ba lǝ pilat waa paa ma ŋʊn waa yʊdaa kǝbaja ba gʊwari na ama alǝ lee yʊdaa kǝbaja ba gʊwarl. ²²Pilat atǝlǝ ashee pl waa "bʊkɔ mbʊkɔ mbʊdee nŋʊn boŋn boŋo ma nŋʊn"²³Sojo ma na ba kal yeesu boŋo ma na ba tǝ wa ɩtoko naa yʊgo bʊ nan baa soja paŋa na acani aja a jaba gboo ɩde saa waa a jaba de kawuda gadu pɔɔka na ma na koko gadu lʊka na ma na tǝ wo aloŋ acǝ atǝŋ. ²⁴Ŋk ǝŋ na ba lǝ bawor waa gɩ paa fat ǝr a jaba de ne ama pola ma gɩ kǝucaa caa naa aŋe arɛ ndee anaa jɩ ma alǝsuna de pala ka na ʊŋʊn ndee ʊlǝ waa ba yʊga ama jaba laŋ ʊkpe ma.²⁵Sojo ma na ba lee ale sʊra de yeesu nar anar ʊŋono ʊsiŋpǝrǝ marll kǝlopas akar na marll magdala basiŋpǝrǝ bǝde bade bayide yeesu aguyo ka ŋkra sul. ²⁶Yeesu aŋǝ anar na a akǝŋja mba dee asɔlɔ ma asǝla na nɩ ma na alǝ anar waaw ʊslŋpǝrǝ ŋǝ aka pl. ²⁷Na alǝ akǝŋja waa ŋǝ a ka ŋana tǝwa na saa de na akǝŋ ja de atǝwa nɩ ashɛu na a gafala nɩ.²⁸Ganl kaŋkǝm daa yeesu ayɔ lǝ waa baa maa kɔ nɩ ɩkpe boyo daa ʊŋɔnʊle atǝwa na ʊsʊbʊ nɩ ma na dǝ waa "ʊtunyem kpamʊ". ²⁹Batt gʊdǝŋ arǝŋǝ asid ka bʊka na nkǝŋ, ŋkǝŋ na ba kara ʊpakʊ asid ka bʊka na bʊde nɩ naa atʊna gɩpɛ naa ataa alaŋ alaŋ a ga nɔ ni. ³⁰Yeesu anyem asid ka bʊka na bʊde ma na alǝ waa gaboŋ na akodo aŋdi atǝŋ naa ashee aŋŋuro.³¹ƖJɩ waa ʊshile de ʊlee ka ʊshile ndee ba na kpede na saa na sabaat k'ʊshile ma laŋ na yʊdaa kǝba ja ba cǝ tɩ taba ganɔ pilat sul apala ba ti barɛ mbadee ba kal gʊyo k'aŋkʊra ma bɩ kel naa ba sǝra arǝgǝ pɩ atǝŋ adʊ waa k'ɩsim waa bada gʊyo k'aŋkʊra laŋ hali sabaat de alee ʊshile kpatkɩɩ na ashee pɩ. ³²Ŋkǝŋ na sɔja ma na bapɩ tɩ tɩ arɛ tɔnɔ ka na anyiʊ taja mba dee ba man kal na yeesu ma bɩ kel. ³³Ba kpa yeesu sul ma baŋǝ waa aci boŋo galaŋ na kǝba kɔɔ ti ɩkei na.³⁴K'aŋkǝlǝ njl sɔja dǝn ba gɩ cii ca atǝa ŋcʊra acim yeesu ʊbo kpaarɩ kpaarɩ na akɔnɔ na bʊto bʊ duo. ³⁵Arɛ ndee aŋǝ ma alaa ka ka sǝria gǝŋci asǝria alee ɩja kaja na ayɔ ab waa ade asǝra alee ɩja ka ja na naa anyɩŋ gboo ɩsǝra awʊda ʊwʊda ʊciine.³⁶Naa ʊŋʊn ndee ʊlǝwaa baa aŋ kǝwa ndɔŋkɔnɔ kǝŋ pi na ʊkpe ma laŋ na ale sura de ɩlee. ³⁷Ʊŋun dǝn gboo lǝ waa ba tǝ ba kide arɛ ndee ba cim ma³⁸Ale sura de ka ykem na yosɛf arimayte ka ja ade gboo alee yeesu akey ja na vlugu ni adʊ waa atɩ cu yʊdaa kǝba ja ba sampǝna apɩ pilat sul atɩ taba ganɔ yosɛf apɩ tǝa yeesu aŋkoŋ pa. ³⁹Nicodɛm ndee abʊŋa ce yeesu sul gɩjlɔŋɔ ma gboo api na tʊlaari ndee bacǝkǝla na aloɛs ndee a naa sǝra atǝ daa ɩpɔm ɩshɩnʊn ma.⁴⁰Ŋkǝŋ na ba taa yeesu aykampa naa apaayjɩ na akuro ndee yʊdaa kǝdaa kǝba ja ba na fuu na bakono ma. ⁴¹Ykufo nfɔli fɔli ndee keba ka na fuu ʊkono dǝn ŋcin ayɔ na ma ndeŋ da asǝla na gadu ngadee ba kal yeesu ma. ⁴²Adʊ waa ʊshile nʊdee yʊdaa kǝ ba ba ja ba na kpede ma na gǝŋ naa ŋkufo nsǝla gadu ma laŋ na ba tǝa yeesu acǝ tɩ dʊ ncɩń.

Chapter 20

¹Bɔkɔɩ Kʋshile ʋṣǝbaka, Maarii magɩdalaa kaja ace akufo nɩ ŋjɔkʋɖɩ futufutu, akpa ma, naa aŋǝ ntala nɖee ba cɩʋ nkufo kaanɔ ma nɖe mpile pile aɖa gʋsaʋ. ²Na acu ace Sɩmɔɔ Pɩɛɛr na yeesu akǝŋja nɖee Yeesu asɔlɔ awu ma sul, naa alǝ pɩ waa: Ba laa nɖiyar nkufo nɩ na ku yɔ gaɖuu baɖʋ nɩ ma na.³Pɩɛɛr na Yeesu akǝŋja baɖoo ace akufa nɩ ⁴Na ba bɛrɛ banyɩv ba man acuu ace. Ama Yeesu akǝŋja asaaka ace were were atɔnɔ pɩɛɛr akpa akufo nɩ. ⁵Na akur atǝn na jeɖe, akɩsa nɖee ba par na Yeesu ma ɩɖe ɖa atǝn. Ama ka kpa nkufo nɩ na.⁶Sɩmɔɔ Pɩɛɛr atǝr aŋkǝm, akpa ma, naa kpa nkufo nɩ, Na aŋǝ akɩsaɩ ba parapara Yeesu ma, atǝn. ⁷Na nkuro nɖee ba sɩʋ Yeesu anɖi ma nɖe nɖa gʋsaʋ, ama nɖe ŋpɩlepile aɖa gʋsaʋ afǝlǝ.⁸Na Yeesu akǝŋja asaaka aye kpa nkufonɩ mɩaʋ, na ba ŋǝ naa ashee ɩja. ⁹Ka nkǝlǝ kɩ ka na ye pɩ ɖaa ʋŋɔn ʋlǝ waa: Yeesu ataa ŋǝnǝ aɖoo bakɔnɔ nɩ ma na, ¹⁰Na Yeesu abakǝnja ba kɔɔkɔɔ ashɛʋ bagaɖu.¹¹Ka ŋkǝlǝ nɖe Marii aɖe yiɖe nkufo kaanɔ aka na yu. Kur atǝn na jeɖe nkufo nɩ. ¹²N'aŋǝ malaɩka banyɩv baɖe ba kara ayɔkɔ ɩfɔnɔ asǝ gaɖuu ba ɖʋ Yeesu aŋkoŋpa ma, ʋɖǝn sǝ gaɖuu anɖi nɖa ma, asaaka ata sǝ gaɖuu ɩkei ɩɖa ma. ¹³Na ba taba n‌ɩ waa: Ʋsǝmprǝ, mʋ lee ka ʋ na yu? Na tǝlǝ ashee pɩ waa: Ba tɔɔ amʋnɖiya ma laŋ na nna yu, kǝ ma yɔ gaɖu ba ɖʋ nɩ ma na.¹⁴Alǝ gǝŋ ma, na cǝpǝra ma, naa ŋǝ Yeesu aɖe yiɖelaŋ ama ka yɔ waa: Yeesu yiɖeka na. ¹⁵Na Yeesu a lǝ nɩ waa: Ʋsǝmprǝ kɩ, mʋ lee ka ʋna yu? Mʋ lee ka kɩ? Marii ɖe tǝm waa: Nɖee ana tʋŋa akufo ma na, na alǝ nɩ waa: Ʋŋono, ɩta jɩ waa: Akɩ tɔɔ ka nɩ lǝ mʋ gaɖuu ʋɖʋ nɩ ma naa ma ce atɩ tɔɔ nɩ.¹⁶Na Yeesu a yiɖa nɩ, Marii! Na acǝpǝra alǝ nɩ na ɛbʋnʋ ka gɩkǝrǝ waa: Rabunii! Kaashɩ na gǝŋ waa: Acereka! ¹⁷Na Yeesu a lǝ nɩ waa: Paakana fɔm amʋna: Aɖʋwaa kǝ ma kana boɖo amawɛɛ sul na. Ama kʋla ce atɩ ŋǝ ambasoro, alǝ pɩ waa: Ntɩ boɖo amawɛɛ nɖee a lee anyɩnaya ma, na Gaja na anyɩn Gaja sul. ¹⁸Na Marii magɩɖalaa kaja ace atɩ lǝ Yeesu abakǝŋja waa: Aɖe ŋǝ nɖiyar na alǝ nɩ bʋlei bʋɖe.¹⁹Bɔkɔɩ kʋshile ʋsǝbaka ɖe, ka gɩtǝŋshile, gaɖuu Yeesu abakǝŋja baɖa ma, ka caŋkɔ ɩɖe rim aɖʋwaa: Asampǝna ɩtɩ kpa pɩ na Yuɖaa kǝbaja, na Yeesu akpa asǝ bagɩcuca, na lǝ pɩ waa: Fɛɛ aɖa ashee anyɩn. ²⁰Alǝ pɩ gǝŋ boŋo ma, na afaŋa pɩ anyɛ n'ʋbo. N'ʋciŋkǝrka ʋpɩ ashee pi bakɔɔ ŋǝ nɖiyar ma.²¹Na Yeesu alǝ pɩ acǝŋǝ waa: Fɛɛ aɖa anyɩnasul! Ɖaa amawɛɛ atǝm amʋ ma, amʋ gboo ntɩ tǝm anyɩn. ²²Alǝ gǝŋ aboŋo ma, naa wu gʋsǝrǝ balaŋ a lǝ pɩ waa: Cam ma ŋŋuro-nsoŋsono. ²³Mbeɖee ɩtǝɖǝ bambɔnɔ ma, ntɩŋtǝɖǝ; Mbeɖee kɩ tǝɖǝ pɩ na ma, bambɔnɔ ntɩnɖa.²⁴Nkǝlǝ Yeesu apɩ basul ma akǝŋja Tomaa nɖee ba na yiɖa waa: Ɖiɖim ma, ka ɖa bagicuca na. ²⁵Na bakǝŋja basaaka ba lǝ nɩ waa: Gɩ ŋǝ nɖiyar . Ama na alǝ pɩ waa: Na kǝ ma ŋǝ anyɛ ka kulu na, na kǝ ma kara aŋgɩsǝwa ɩca bakal nɩ ma kakulu nɩ na kǝ ma shee ɩja ayɔ na.²⁶Ɩcǝm ɩshile ganaana ma, Yeesu abakǝŋja ba saŋ wala aciŋǝ aɖa gafala nɩ, arim acaŋkɔ, Tomaa ɖe ɖa nkǝŋ. Na Yeesu akpa asǝ bagɩcuca, na alǝpɩ waa: Fɛɛ aɖa ashee anyɩn! ²⁷Na alǝ Tomaa waa: kim nakusɩwa apɩ, kɩɖe amnyɛ, bɔlɔ akʋʋnyɛ, naa akara amʋbo nɩ: Paa kaŋkǝr gɩfolu na, she ɩja.²⁸Na tomaa alǝnɩ waa: Amʋnɖiyar na aŋ Gaja! Na Yeesu a lǝ nɩ waa: ²⁹Ʋŋǝ amʋ ma, laŋ n'ʋshee ɩja ǝa. Nɖinsono ashee ɩnbaɖee kǝ ba ŋǝ na, naa shee ɩja ma.³⁰Na Yeesu akɔɔ lee maamaaci kalesʋra tuutuuma abakǝŋja baŋyu, ama kǝ ba ŋɔn alesʋra ɖe gʋbɔ ŋgʋɖe nɩ na. ³¹Ama ba ŋɔn aleʋra ɖe naa ɩshee ɩja waa: Yeesu lee ka Kristo, Gaja ʋpur, ɩta shee ɩja ɩtu ŋǝ ŋŋuro na aŋyɩɖa.

Chapter 21

¹Ali sʊra de k'aŋ kǝm kem yeesu alaa agʊlɔ afaya aba kǝŋ ja tiberiad ka teŋku ka ganɔ daa alaa agʊlɔ afaŋ pɩ ma noo k'ama: ²Simon piɛr na tomas ndee ba na yɩda waa didim ma na natanaɛl kana galilee kaja na se bedee ba pur acǝŋǝ na yee su abakǝŋ ja ba nyɩu ba dǝŋ. ³Simon piɛrr alǝ waa "ntɩ cǝ gʊwa" na bade gboo ba lǝ waa"gɩ tɩ gɩ kʊŋakɩ acǝ.⁴Ga ja ga kʊda ma na ba ŋǝ yeesu ade yide tǝŋku ka ganɔ ama aba kǝŋja kǝba yɔ waa yeesu na. ⁵Ŋkǝŋ na yeesu alǝ pɩ waa bayi fala ɩwʊda akɔ den arɛ taa jɩ aa na ba tǝlǝ ashee nɩ waa "aaɩ". ⁶Na alǝ pi waa kǝw ma anyɩn gʊraʊ gʊn yi sono laŋ ɩtɩɩ ŋǝ ŋkǝŋ na ba kǝwba gʊraʊ ama kǝba kɔɔ sǝra ba bɔ na bʊfili kʊ yɔgʊ laŋ.⁷Ga laŋ na yeesu akǝŋ ja ndee asɔlɔ ma alǝ piɛrr wààndi yar na piɛr arǝŋǝ waa ndi yar na ma na akara atpko atǝnaja c adʊ waa acee fodo ayɔkɔ nɩ na ata ajǝm tǝŋku nɩ. ⁸Na bakǝŋja mbadee ba saa ma ba kpa ŋyifoinɩ adʊ waa ki lǝŋ na. ⁹Saa ndee barǝgǝ apl apɩ gɩyɩdɩ laŋ ma naba ŋǝ bʊfili na bodo ɩde tǝr atoŋcʊnu laŋ¹⁰Yeesu alǝ pɩ waa laa ma bufɩlɩ mbʊdee ɩri ma cei apɩ na ma na. ¹¹Apɩ n'atǝm arǝŋǝ na bʊfɩlɩ bʊbʊŋbɔnɔ isʊa kulumi na tǝb n'ɩrɩu 153 bʊ fili bʊde bʊyɔgɔ nalɩ gʊtǝyɛ gʊfatǝr.¹²Na yeesu alǝ pɩ waa: pɩ ma tɩ laa sɔŋtɔ aba kǝŋja bʊdǝn ka taba nɩ lǝ waa "aŋa na akɩ na" ba yɔ lǝ waa ndi yar na. ¹³Na yeesu atǝa bodo bodo na gafɩlɩ ashee pɩ. ¹⁴Daa yeesu aŋǝnǝ aduo bakono nɩ ma ŋkpala ŋriutaja ŋǝŋ alaa agʊlɔ afaya a ba kǝŋn ja ma.¹⁵Sɔŋtɔ k'ajkem na yeesu alesimon piɛrr simon yowona pur ʊsɔlɔ amʊ awu daa waa maa na piɛr atǝlǝ ashee ni waa geŋci ndiyar ʊyɔ le waa nsɔlɔ aki na yeesu alǝ nɩ waa deu aŋgʊbɔrifɔ. ¹⁶Na akɔɔlǝ nɩ ŋkpala ŋnyɩutaja ba ŋǝ bʊfɩ na bodo bodo lde tǝr atoycʊnu laŋ.¹⁷Na ale nɩ ŋkpala nritaja cǝŋǝ waa simon yʊwana pur ʊsɔlɔ amʊ aa ŋkǝŋ na pier vpiɛ daa yeesu a ta ba gǝŋ ma na atǝlǝ ashee nɩ waa ndi yar ʊyɔ baa maa kɔ nɩ ʊyɔ waa nsɔlɔ akɩ na yeesu alǝ ni waa "dǝu amɩ bɔrɩ". ¹⁸Ɩja ɩja ʊta da gɩyifala nɩ ʊtaa sra ta ayide laŋ akara k'atoko acǝ n'akl gadu ngadee k'asɔlɔ na ma.¹⁹Piɛr a bʊce mbʊdee anaa kʊma na gaja ma na yeesu alǝ gani k'kǝm na alǝ piɛr waa tǝr amʊ ŋkǝm.²⁰Piɛr akide aŋkǝm ma na aŋǝ akǝŋja ndee yeesu asɔlɔ ma ade tǝr b'aŋkǝm arɛ ndee ata ba yeesu saa ndee ba na jɩu ʊkǝŋ ja waa ndi yar aŋa tǝa ki ashee ma". ²¹Piɛr ŋǝnɩ n'aa lǝ yeesu ndi yar maa kɔ nɩ arɛ nde alee.²²Piɛr ŋǝ nɩ n'aa lǝ yeesu "ndi yar" maa kɔ nɩ wàà "nta lǝ waa ada nɩ hali ma kǝwa apɩ ak'aaja ba dai tǝr amʊ ŋkǝm. ²³Galei gade jɩ ba da lǝ ba gɩ cɩɩca nɩ waa akǝŋ ja de kaa cii na ɩde saa waa yeesu ka lǝ piɛr wàà akǝ ja de kaa cii na ama kǝwa apɩ a k'aa ja ga dai.²⁴Akǝŋ ja de na laa alǝ sʊra de ka sǝriya na gɩ yɔ alǝ waa aseriya alee ɩja nɩ. ²⁵Alǝ sʊra tuutuu ma na yeesu alee ba ta lǝ waa ba tǝ ba ŋʊn alǝ sʊra de ɩŋuuii duulinya aŋunii agɩ lopi kaa sǝra acam abɔde ɩŋunii na.

Acts

Chapter 1

¹Teofiil, nlə aŋgʋbɔ gʋsəbaka nɩ, ɖaa bʋkɔɩ Yeesu asəba alee naa acere bɛrɛ ʋsəbʋ nɩ. ²Halɩ atɩ cem na ʋshile ɩ akɔɔ aboɖo alaŋ ashɛʋ ma, a lə abatəmka na ŋŋuro nsoŋsono mbaɖee alaa ma. ³Ɩshɛɩjika kaŋkəm na alaa agʋlɔ afaŋa waa: Aɖa ŋŋuro nɩ, nafaŋa pɩ alesʋra tuutuuma afaŋa pɩ agʋlɔ ɩshile ɩshɩnyɩʋ, naa naa lə pɩ Gajakaayarɩtəna kalesʋra.⁴Aɖa badul ma, n'alə pɩ waa: Ba paa tɩ liŋ na Yerusalɛm na, ama basə asaa bʋkɔɩ Gʋya alə waa: Ataa shee ma, ŋgaɖee ncee lə anyɩn, ma. ⁵Aɖʋwaa: Yohana aməna na bʋto, ama, anyɩn ɩtɩ lə waa ɩlee ɩshile ɩtʋrka ma, batɩ ba məna anyɩn na ŋŋuro nsoŋsono.⁶Ŋkaŋ na abatəŋka bawala nataba nɩ waa: Nɖiyar nnyimə n'ʋnaapɛmpɛŋɛ Ɩsraɛl agayaritəna aa? ⁷Na abuye pɩ waa: Kɩ lee anyɩn ɩnɩɩ yɔ ŋkələ yaa saa nɖee Gaya anyaʋ aɖʋ nɩ́ko ma na. ⁸Ama anyɩn ɩtɩɩ cam ɩkashɩ ɖən, ŋŋuro nsoŋsono ntɩŋ rge anyɩnalaŋ, naa ɩlee amasəriya baja Yerusalɛm nɩ, na yuɖee nɩ, nasamarii nɩ halɩ ɖulinya agatəna kaayala.⁹Alə gəŋ aboŋo ma, na səba na boɖo alaŋ bataa babʋyɛ na kiɖe alaŋ ma, na nɖəla nɖən nkəl bɩnyɩne. ¹⁰Ba naayiɖe ataa babʋyɛ nakiɖe anashɛʋ ma na bɛrɛ banyɩʋ baɖe bakara ayɔkɔ ɩfɔnɔ kanɩ karɩ ba ɖoo n'alaŋ. ¹¹Na lə pɩ waa: Galilee kəbajanyɩn mʋ lee ka ɩ yiɖe na kiɖe alaŋ, Yeesu nɖee ba laanɩ anyɩgɩcɩɩca ashɛʋ na alaŋ waa ma, aɖaa ɩshɩŋə nɩ aboɖo alaŋ ma, gəŋ cí akɔɔ apɩ.¹²Ŋkəŋ na bakɔɔ Yerusalɛm, n'ace aliifʋ kayo ka kagʋbʋnʋ laŋ gʋɖa asəla na Yerusalɛm ma, ɩɖe tɩ səla na sabaatɩ kʋshile. ¹³Ba kpa ma, na baboɖo ŋku nlaŋaja nɩgaɖuu ba cee na ɖa ma; mbaɖee baɖa ŋkəŋ ma, na gəŋ Piɛɛr, Yohana, Yakubu, Alfee ʋpur, simɔɔ selɔɔtɩ na yuuɖi Yakubu ʋpur. ¹⁴Na baŋunii ba man na nyiŋə awəɖa gaɖɔŋkɔnɔ baamʋnʋ nɩ, na basəmprə, na Marii Yeesu anar na na Yeesu bapar.¹⁵Kɩ́shile ɖe nɩ, na Piɛɛr ata ayiɖe laŋ bagɩcɩɩca Bɛrɛ gʋyaɩ baɖa ŋkəŋ ma, na gəŋ ɩshɩkoloŋ na ba lə waa: ¹⁶Atɩbaja woo, ɩsəm waa bʋkɔɩ ŋŋuro nsoŋsono mbʋŋa lə ʋŋɔn nɩ, na Ɖaʋɖa ʋwələ, aɖʋ Yuɖaasɩ nɖee atoŋo bɛrɛ ace na ma bari Yeesu ma.¹⁷Abʋŋa aɖa atɩ gɩcɩɩca, alee ntəma nɖe yɔ. ¹⁸Ʋrɔŋde atɔɔ ambɔnɔ kʋɖasəlaka ashɩ na gawana ace atɩ fəɖa nɖi mpi aɣʋlɔ gʋṭi acʋnʋ ɩdooka. ¹⁹Na Yerusalɛm kəbaja baŋunii ba yɔ galei gaɖe. waa: Gawara gaɖe kaŋyɩɖa na bagɩkrə, waa: hakalɩ ɖamaa, kaashɩ na gəŋ waa: Akɔnɔ kaawara.²⁰Ba ye bʋŋa aŋɔn pʋsoomʋ nɩ waa: Agaɖuɖaka gapra ʋteru, ʋɖən apaa kɔɔ ɖa ŋkəŋ na: naa arɛfɔli acam antəma!²¹Ɩsim waa:Mbaɖee bakʋn atʋ baa saa apaŋa na ŋkələ ɖiyar Yeesu aɖa n'atʋ ma, ²²tɔɔ na Yohana abʋtomənaka acim na saa ɖee balaa nɩ atɩgɩcɩɩca naa alee Yeesu ʋŋənu kasəriya ma, apele naatʋ. ²³Na ba ce na bɛrɛ banyɩʋ ashee pɩ: Yosɛfʋ ndee ba na yiɖa waa Barsabaasɩ ba tɩ nɩ ŋyɩɖa waa: Yustusɩ, na Matiasɩ.²⁴Na ba nyiŋə waa: Nɖiyar akɩnɖee ʋyɔ bɩfalu ma kɩɖe alaa nɖee ʋnayɛɛ ma. ²⁵Naa na nɩ gɩman ntəma akɩbatəmka baŋja nɖee Yuɖaasɩ abəɖa ace gaɖuɩ ɩfana nɩ ma. ²⁶Na ba kəʋ ɩkʋɛ, nɩ́kʋɛ ɩƒəɖa Matiasɩ laŋ, na Matiasɩ apele na təb n'ʋɖə Yeesu abatɩmka.

Chapter 2

¹Ŋkələ nɖee pentekot kʊshƖle ʊkpa ma ba ŋunii bə ɖe ba ɖa ga ɖu ga ɖɔŋkɔnɔ. ²KpaarƖ kpaarƖ na gsərə gʊbʊmbɔnɔ gʊɖən gʊɖuo na alaŋ na ƖkashƖ, naa arəŋə ŋku nɖee nƖ ba ɖa ma. ³Na Ɩɖanʊ ɖaa ʊtonu ma Ɩyʊga ka golɔ naa atər baa aŋa na laŋ. ⁴Na ba ŋunii ba rəŋə na ŋŋuro ŋsoŋsono naa asəba na lə gƖ kərə gɩ ƒɔlƖ ɖaa ŋŋuro ŋshee pƖ waa ba lə ma.⁵Ka tam ɖe Yʊdaa kəbaja ba ɖa Yerusaləm ma, na bɛrɛ mbəɖei ba wʊɖa na Gaja ʊcine aɖuo na apa nɖee Ɩɖa ɖuulinya kaa təna laŋ ma. ⁶Saa nɖee ŋkəmpərə ŋŋʊra ma na sa maa ba wala naa a kpa biti aɖʊ waa baa aŋa na arəŋə ɖaa ba na lə ba gƖ kərə ma. ⁷Na Ɩlee pƖ soke naa aɖa pƖbiti.na ba lə waa < gasono mbəɖei ba na lə bʊ lee ma kƖ lee galilee kə ba ja pƖ aa?⁸Maaaa kɔ laŋ na atʋ ganɔ gɩ Shee rǝŋǝ ɖaa ba na lǝ atɩ kɩrǝ ma? ⁹perses, meɖes, na elamɩtes, na mbǝdes ba ɖa mesopotame, yʋde nɩ, na kappada na pont na asɩe, ¹⁰frɩgɩ na pamfƖlƖ, egɩpt na lƖbƖƖ ka gʋsaʋ asǝla na SƖrɛn, ba Sa na mbǝdeɩ ba uo na Rom ma, ¹¹yʋdaa kǝ ba ja na proselɩt ma na, kreta na arab, gɩ rǝŋǝ ba na lǝ Gaja ka ŋtǝma n'ɩkashɩ ma"¹²Ra ba ŋunɩɩ ba ɖa na kɩde Soke naa aɖa maa maa Cɩ nɩ; na ba na lǝ bawor waa: "kaa Shɩ JƖɩ waa baɩ?" ¹³Ama badǝn bǝɖe ba tɩ lee pɩ Saarɩ "na lǝ waa" ba nyǝm ʋkana bʋsaŋka ashɩ¹⁴Ama pɩɛɛr ta ayɩɖe alaŋ adeŋ na tǝb na ʋen naa ataa ʋwǝlǝ alaŋ naa dǝ pɩ waa "yʋdaa kǝ ba ja, na anyɩŋ ba ŋunɩɩ ɩɖa yerusalɛm ma, yɔ ma ŋgade; ɖʋ ma gʋtɔ urǝŋe ambʋleɩ. ¹⁵Aɖʋ waa bɛrɛ mbǝɖe kǝba Shɩ bʋkana ɖaa Ɩ na tam ma na, aɖʋ waa ʋshɩlee ka ga kɔŋɔ ga rɩu ta nɩ na gɩ ɖa.¹⁶Ama bʋkɔ mbʋdee aŋdob Joɛl accee lǝ ma na gǝŋ ¹⁷ŋkle nɖee ɩ Shɩle ɩkǝŋ ja ɩnɩɩ kpa ma: Gaja galǝ waa, ŋtǝ ma rǝgǝ na amʋ ŋŋuro bɛrɛ ba ŋunɩɩ laŋ. Anyɩŋ bʋ pɩlɩ bʋtɩ bʋ naa na fol aɖa.¹⁸Gǝŋ cɩ ama ba tǝŋ lee ja ba soro na ba soro na ba-sɩmpǝrǝ laŋ. ɩshɩle ɖe nɩ na ma rǝgǝ amʋ ŋŋuro, naa ba naa na lǝ aŋɖobɩ ba bʋleɩ. ¹⁹ŋtǝ ma faŋa maa maa cɩ ka lǝsʋra Goja ka la na ʋfa gatǝna laŋ. akɔnɔ, ʋtonu kaŋkulokulo kɩ yɔ.²⁰Ushile ʊtʊʊ pəra ŋkomo naa aŋɔrɔapəra akɔnɔ, naa ʊshile ʊbʊmbɔnɔ ʊshile nɖee nɖi yar akəwa api ma. ²¹Ka ŋkəle ƖtƖƖ tƖ pƖ waa arɛ nɖee ayƖ da ndi yar aŋyƖ da ma ba tə ba cam nƖ alam atəŋ²²AnyƖ n israɛl kə ba ja rəŋə ma bʊlee mbʊɖe :Yeesu nasarɛt ka ja arɛ nɖee Gaja ga shee ƖƖja anyƖn gƖ cƖƖ ca nƖ ma, na atə ma Ɩbʊmbɔnɔ nɖei Gaja ka gƖ lopi gƖ lee anyƖn gƖcƖƖ ca nƖ ɖaa anyƖn gƖ lopi Ɩyɔ ma; ²³ɖaa Ɩcee ɖa Gaja kʊnyaʊ nƖ ma, na ba tə wa nƖ akara anyƖŋ mbəɖee kƖ na kʊm gʊpɔ na ma, anyƖn a nyɛ nƖ na ɩ kal nɩ gu yo ka ŋkʊra laŋ naa akə nɩ. ²⁴Gaja ga ŋənə nɩ naa a laa nɩ bʊce ka ga yoru nɩ, aɖʊ waa ka bʊ səra atoŋo nɩ na²⁵Aɖʊ waa anɖabi ɖauɖa alə agale: ŋŋə nɖi yar baa saa apaŋa na amʊ ŋyɩɩ aɖʊ waa aɖa amʊ gʊ nyɩ sono laŋ naa ma paa gɩ ɩshɛɛ na. ²⁶Gəŋ ci amʊ cine ʊker na aŋganɔ gaɖa ʊkʊmʊ nɩ, aŋgʊlɔ gboo gʊyʊɖa na Gaja ʊcine.²⁷Aɖʊ waa kaa nyir amʊ ŋŋuro ba kono nɩ na, na kaa shɩmpala aka sɔlɔka abuu na. ²⁸Ʊƒaŋa amʊ ŋŋuro kʊ nyɩŋ ca; ʊtaa rəŋə na amʊ.²⁹Ambaja ŋtə ma sra alə na anyɩm na amʊ cine ʊŋunii anɖobi ɖauɖa agalei aci ba ƒm nɩ aŋkuƒo nɖa atʊ gɩ cɩɩ ca nɩ hali nʊrɔŋ. ³⁰ɖaa acee lee anɖobi naaa acee ayɔ alə waa Gaja ga cee lə waa aɖe taa pala ampipi ŋsə ayarɩ boi laŋ. ³¹Acee yɔ naa alə ɖaa kristo anaa ŋənə aɖuo ŋkuƒo nɩ ma: ka nyir nɩ ŋkuƒo nɩ na gəci agʊrɩlɔ kʊʊ buu na.³²Yeesu ɖe Gaja ga taa nɩ alaŋ atɩ ganɔ gɩ laa səria. ³³ɖaa ba taa nɩ alaŋ atɩ nɩ Gaja ka gʊnyɩsono laŋ ma. na ɖaa acee cam ŋŋuro ŋsoŋsono gʊ ya sul naa arəgə ŋjɩ ɖaa ɩŋə naa anaa rəŋə ma.³⁴Aɖʊ waa anɖobi Daʊɖa ka boɖo alaŋ na, ama alə waa nɖi yar lə amʊ nɖi yar, waa sə aŋgʊnyɩ sono laŋ. ³⁵Halɩ ma lee na akɩ ba waru gakuli akɩ ɩkei ka ga ɖu nyɩ ka. ³⁶Galaŋ israɛl ka gaƒala gayɔ gɩshɛbu lə waa Gaja galee nɩ nɖi yar na kristo. Yeesu nɖee ɩkal gʊyo ka ŋkʊra laŋ ma.³⁷ŋkələ nɖee ba rəŋə gəŋ ma na bɩ cine ʊpiɛ na ba lə piɛɛr na bakəŋja mbadei ba saa ma waa gəŋ ma atəba wor bai na gɩ lee?>> ³⁸Na piɛɛr atələ ashee pɩ waa ƒʊba ma a nyɩŋ ɖawa naa ba miɛ anyɩŋ bʊto nɩ na Yeesu krito aŋyɩɖa ashee anyɩŋbɔnɔ kʊtəɖʊ laŋ, naa ɩcam ŋŋuro ŋsoŋsono ka gʊjɔɔ. ³⁹Aɖʊ waa gʊjɔɔ gʊɖe gʊɖa ɖaŋ ashee anyɩn ganɔ na anyɩŋ ba pi naa aɖa ashee bɛrɛ mbaɖei ba ɖa gaɖu ga ləŋ ka gboo ma, acəŋə bɛrɛ tuu ma mbaɖei atɩ nɖi yar Gaja gatɩ yɩ ɖa ma⁴⁰Na bʊlee tuu tuu ma na ba lee səria naa alə na pɩ waa: << cam ma anyɩŋ gʊlɔ saa ma nɩ bɔnɔ nɖe nɩ>> ⁴¹Galaŋ na ba cam a ga lei na ba mɩɛ pɩ bʊto nɩ na kʊshile ʊɖɔŋkɔnɔ ɖe na bɛrɛ daa bʊkuli bʊriu ma ba pele pɩ ⁴²ba ɖe ba tɩ cam apotr ma na bʊ ƒaŋʊ naa naa yʊga boɖo boɖo na ʊcine ʊɖɔŋ kɔnɔ na ʊnyɩŋu⁴³Asampəna ɩɖe tɩ pa bɛrɛ tuutuuma ɖaa apotr ma na ba na lee maa maa ci ka le sʊra ma. ⁴⁴mbaɖei ba wʊɖa ʊcine ma baɖe ba ɖa gaɖu gaɖɔŋ kɔnɔ, naa aman na aman na lee baa maa kɔnɩ. ⁴⁵Baɖe batɩ yala ba amaa na ma na naa anaa na yʊga ɩŋunii ɖaa ɩsiŋ waa baa aŋa a cam ma.⁴⁶Gəŋ ci baa ŋjəŋ na ba na ɖa gʊƒaŋa gʊɖɔŋkɔnɔ nɩ ʊnyiŋʊ ka gaƒala nɩ, naa naa yʊga boɖo boɖo nɩ ɩƒala na sir, gəŋ ci ba na yʊg bʊ jɩ u na ʊciŋ kər ka na ʊcine ʊburo ka; ⁴⁷Baɖe ba tɩ kʊma Gaja na naa ŋə bɛrɛ ba gʊjɔɔ. nɖi yar ɖe tɩ pele pɩ baa ŋjəŋ na bɛrɛ mbəɖei ba cam alam atəm m.

Chapter 3

¹Piɛɛr na Yohana ba ce ʋnyiŋu kaafala gabʋmbɔnɔ nɩ banyiŋe, ɩɖe lee saaɩ ba na nyiŋə ma, bʋkɔŋkɔŋɔ ciɩnɩ. ²Ʋsoro ɖən ɖaa baŋʋm nɩ ma alee falaŋfalŋ na, baɖe batɩ pɩ na nɩ na tɩ ʋnyiŋukaafala kaakonuɩ ba na yɩɖa waa: gʋŋərə ma, waa alee bara. ³Ʋsoro ɖe, aŋə Piɛɛr na Yohana ba na yɛɛ ba kpa ʋnyiŋu kaafala nɩ ma, na anyiŋə pɩ ɩtanɩ.⁴Na piɛɛr na yohana ba lə nɩ waa: kɩɖə atʋ gɩṣhɛbɔ. ⁵Nátaa agayɛ nɩ kɩɖə pi, na mən gʋtabara waa batɩ ba shee nɩ akɔɖən. ⁶Ŋkəŋ na piɛɛr a lə nɩ waa: kə ma wəɖa gɩtanɩ kokoowura ma shee kɩ na, ama mbʋɖee ŋwəɖa ma shee akɩ ma, na gəŋ, na yeesu kristo Nasarɛɛtɩ kaja anyɩɖa ta ayiɖelaŋ asara.⁷Na ba bɔlɔ gʋnyɛ ataa nɩ ayala alaŋ-kpaarɩ nɩ́kei ɩkʋɖa kʋɖa aɖa ɖei ɖei. ⁸Na amana səba gasana, na akʋn pɩ baman a kpa ʋnyiŋu kaafala nɩ, a ɖətɩ ta na jɩm, na kʋma Gaja.⁹Samaa ɖe tɩ ŋə ɖaa ana: Sara na kʋma Gaja ma. ¹⁰Baaŋa ɖe yɔ nɩ waa: ʋni na ba tɩ ʋnyiŋu kaafala kaakukonu na lee bara, nɩ́lee baaŋa maamaaci daa ana sara nnyimə.¹¹Ɖaa kashɩ təbə Piɛɛr na Yohana sul na ma, nɩ́lee samaa aŋunii maamaaci na ba cu ace na jɛlɛ salomɔ ɩculpi sul. ¹²Piɛɛr aŋə gəŋ ma, na alə samaa waa: israɛl kəbaja anyɩn, mʋ lee ka, ɩna lee anyɩn biti? ŋ'ɩ na kiɖe atʋ gəŋ, ɖaa atɩ kashɩ yaa ata ɖeiɖei apala ka na gɩ səra apala ʋroro nɖe asara?¹³Abraham a Gaja, n'Ɩsaaka na Yaakubu, atɩ baya ba gaja gaɖe gakʋmaka atɩŋleeja Yeesu, nɖe ɩrɩ nɩ awəla nɩ Pilaatɩ aŋyɩɩ ŋkələ Pilaatɩ a na yɛɛ alam nɩ ma. ¹⁴Ɩbəla nɖee alee ciri alee ɖeiɖei ma, na yɛɛ mbɔnɔ yar.¹⁵Ɩkə ŋŋuro kʋyarɩpi, ama Gaja gaŋənə nɩ; Nátʋ gɩlee kasəriya baja. ¹⁶Gɩ wəɖa na anƴɩɖa ʋcine ma, na aŋyiɖa ntaa ʋsoro nɖe ɩna ŋə nɩ ayɔ nɩ ma ʋcine gɩ wə ɖa na aŋyɩɖa ma, ɩkaɖa ka ʋsoro ŋɖe ʋshɛɖʋ kpataa anyɩŋyɩɩ.¹⁷Ambaja nnyɩmə anii ncɔɔ yɔ waa: Anyɩn na anyɩnaɖi baja baja ɩsara nyashɛshɛ kaasana. ¹⁸Ama Gaja gashee lee antəma, galei a cee lə na annabi mana ma, waa: Kristo anaajɩ ishɛɩ nɩ.¹⁹Galaŋ fʋba ma nɖawa, naa bashɛr anyɩmbɔnɔ. ²⁰Naa ŋkələ ɩkoyar aɖooɖoo anyɩnɩ cine ma, ʋkpa Yeesu kristo na batəm ashee anyɩn.²¹Ɩsəm ataa naa ɖa alaŋ halɩ saa ɩ baamʋnʋ kpataa ɩlee ɖaa gaja ga lə na annabi mana ba bʋnɔ ma. ²²Mʋsa cee lə waa: ɩkoyar Gaja gɩ tɩ ga laa annabi ɖən anyɩŋgɩcɩɩca ɖaa amʋ ma, ŋgaɖee alə anyɩn ma, rəŋə ma. ²³Ama nɖee abəla ka rəŋə na nɩ na ma, shee balaa nɩ samaa agɩcɩɩca.²⁴Annabi mana mbaɖee ba lə tɔna samuɛl aŋkələ ma, ba lə kɩshile ɖe. ²⁵Anyɩn pɩ annabi mana bapur napur na alɩkawɩlɩ Gaja gakʋr na tɩ ba ya, alə waa Abraham akɩŋyiɖa nɩ na ma ɖʋ ɖulinya abʋŋʋmab ʋŋunii alɩbarka. ²⁶Anyɩn pɩ Gaja gatɩm atəmlee ja waa:apɩ atɩ səbaɖʋ anyɩn aləbarka, alaa baaŋa ambɔnɔ.

Chapter 4

¹Pɩɛɛr na Yohana ba naa na lə na samaa ma, na basaraalaaja n'ʋnyiŋu kaafala kanɖiyar na saɖusi kəbaja ba kpa. ²Bɩ cine ɩta pɩɛ aɖʋwaa ba tɩ cere bɛrɛ na Yeesu aŋyɩɖa n'ʋŋənu aɖoo bakono nɩ. ³Na ba ri pɩ akəʋ sarka nɩ halɩ gaja gakʋɖe aɖʋwaaa ʋshile ʋfana boŋo. ⁴Na ka ma bɛrɛ tuutuuma ɩ ba rəŋə galei gaɖe ma, bacam jɩ ashee ɩja mbaɖe ba cam jɩ ashee ɩja mbaɖe ba cam jɩ ma na gəŋ bɛrɛ miili banʋn.⁵Gaja gakʋɖa ma, na samaa káɖibaja na baŋono na, babɔŋɔnja bawala Yeerusalɛm. ⁶Baɖen na Aanib asaralaja baɖiyar, na kaiifʋ, na Yohana alɛkɩsanɖi, na mbaɖee balee basaraalaaja baɖimi ma. ⁷Na ba pɩ na piɛɛ na Yohana atɩpɩ gɩcuca, naa ataba pɩ waa: ɩkashɩ ɩpaŋ na aŋaayiɖa njɩ ɩlee ataba pɩ waa: ɩkashɩ ɩpaŋa na aŋaayɩɖa njɩ ɩlee gʋlesʋra gʋɖe.⁸Ŋŋuro nsoŋsono nriŋə pɩɛɛr na alə waa: samaa kaɖibaja na Ɩsraɛl kəbaŋono, ⁹Gɩ lee nsomo ashee arɛ aŋə alaafɩya ʋrɔŋde ma, laŋ na ba na taba atʋ aa? Na gɩ ləkɔɩ bʋpala naa aŋə alaafiya ma. ¹⁰Anyɩŋganɩ yɔ ma, naa israɛl asamaa a yɔ waa: Yeesu Kristo Nasarɛtɩ kaja nɖee ɩkal nɩ naa, Gaja gaŋəŋə nɩ aɖoo bakona nɩ ma, aŋyiɖa nji ʋsoro nɖee ayiɖe anyɩnnyɩɩ waa ma, aŋə nalaafia ayɩɖe caŋ caŋ.¹¹Yeesu alee ka ntala nɖee anyɩn ba cəka ɩkɔɔ nama abəɖa ma, mpra ka ntalaɩ nna toŋ ŋku ma. ¹²Nɖinsono kɩnɖa ɖən nɩ na; Aɖʋwaa nɖila katən kəba shee bɛrɛ ŋyɩɖa nɖən nnɩɩ nfʋra bɛrɛ ma na.¹³Ŋkələ ba nə Pɩɛɛr na Yahana ba yɩde nɩɩja nuja ma, nɩ kpa pɩ biti. Ba ye yɔ pɩ waa: kə ba cere ʋyɔʋ ɖən na; Ama ba yɔ pɩ waa ba bʋŋakʋʋn Yeesu. ¹⁴Ama ʋsoro ɖe aŋə alaafiya ma, ayɩɖe basul ma, kə bakɔɔ ayɔ ŋgaɖee ba lə ma na.¹⁵Na ba lə pɩ waa: were ɖoo ma, at gɩcɩɩca, ŋkəŋə na baɖa na yɛɛ gʋfaŋa na lə waa: baɩ na gɩsara na bɛrɛ baɖe? ¹⁶Aɖʋwaa: Yɛrusalɛm kəbaja baŋunii ba ŋə maamaacɩ kagʋlesʋraɩ ba lee ma, nakagɩsəra afɩrɛ na. ¹⁷Ama naa galee gaɖe gapaa tɩ ce baa nka samaa agɩcuca na, ɩsəm gɩ bla na pɩ ba paa kɔɔ lə galei gaɖən kokoo ba lee akɔɖən na ŋyɩɖa nɖe na. ¹⁸Na ba yɩɖa pɩ, naa bla na pɩ waa: bapaa kɔɔ lə gaɖən kokoo bacere na Yeesu aŋyiɖa na.¹⁹Na Piɛɛr na Yohana babuye pɩ waa: Anyɩŋgɩlopɩ cəmɩkəma aŋə ɩtajɩwaa ɩ təŋə Gaja kaŋyɩɩ waa gɩ nyene anyɩn naa apala Gaja. ²⁰atʋ kagɩsəra aŋʋra gɩpaa lə bʋkɔɩ gɩ ŋə arəŋə ma na.²¹Na bakɔɔ anashɛ pɩ aciŋə ńatam pɩ, kəbakɔɔ yɔ ɖaa ba bɔ bagʋtɔ ma na, aɖʋwaa samaa aunii atɩ kʋma Gaja aɖʋ bʋkɔɩ bʋsara ma, kanɖi laŋ. ²²Ʋsoro ɖe aŋə alaafiya ma aɖe wəɖa bʋjaɩshɩnyɩʋ na kaŋkəm.²³Ba lampɩ aboŋo ma, na ba ce bábàjá sul atɩ lə pɩ bʋkɔɩ basaraalaaja na baŋono basara na pɩ naa alə pɩ ma. ²⁴Ba rəŋə bʋkɔɩ basaaka ba lə ma, na ba man ataa ʋwələ baŋunii ayinə Gaja a lə waa: ɩkoyar akɩɩ ʋlee alaŋ ńatən, na təŋku, na bʋkɔɩ bʋsh ɩ ɖa ma, ²⁵akɩ lə ka na ŋŋuro nsoŋsono, na ataya Ɖaʋɖa aganɔ waa: Mʋlee ka samaa ana bɔbɔ na bawor Mʋleeka afaŋkono ɩɖa bagɩcɩɩca gəŋ?²⁶Ɖulinyanɩ kəbayarɩ na kəbayarpi baɖʋ ganɔ atəŋə nɖiyar na nɖee afʋr bʋshi anɖi laŋ ma.²⁷Batəŋə akatəŋleeja cɩrɩ cɩrɩ kaja, nɖee ʋƒʋr bʋshi anɖilaŋ ma, Heroodi na pɔɔsɩ Pilaatɩ na mpá nɖe nɩ baɖʋ ganɔ na israɛl asamaa. ²⁸Alee bʋkɔɩ akʋnyɛ ńakʋfaŋa gʋ nyaʋ ma.²⁹Nnyimə nɖiyar, ŋə ɖaa ba na ɖʋ atʋ ɩshɛɩ ma, shee akibatəŋleeja ba lə akaalei nɩ́ja. ³⁰Bɔlɔ akʋŋyɛ, naa bɛrɛ bɩshɛɖʋ ɩkaɖa maamaaci kalesʋra ɩlee na akatəŋleeja cɩrɩ cɩrɩ kaja Yeesu aŋyɩɖa. ³¹Ba nyiŋə a boŋo ma, na gaɖuɩ bawala anyɩŋə ma, ɩtar, na ŋŋuro soŋsono nriŋə bagaŋɔ na basəba na lə Gaja kaalei nɩja.³²Bɛrɛ tuutuumaɩ ba shee ɩja ma, bata wəɖa ʋcine ʋɖɔŋkɔnɔ, ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ. Ʋɖən ka na laa agʋlɔ na fələ na, ʋɖən ka na lə waa amɩja ɩnoo kama na, ama baganɔ bapra ʋɖɔŋkɔnɔ. ³³Batəmka baɖe batɩ lee Maamaaci kalesʋra tuutuuma, na Yeesu ʋŋənʋ gʋjɔɔ gʋbmbɔnɔ gʋtaɖa ashee baganɔ.³⁴Aɖʋwaa: Bagɩcɩɩca nɩ, talka karɛ ɖən ɖən kaɖa bagɩcɩɩca na, mbaɖee bawəɖa ɩwara kokoo ɩfata ma baɖə batɩ yala na pɩ na bʋkɔɩ bayala ma. ³⁵Naɖʋ batəmka baŋyɩɩ; baɖe batɩ yʋga ɖeiɖei ɖaa baaŋa ahɩɛ ma.³⁶Yosɛfʋ nɖee batəmka ba ɖʋ ŋyɩ ɖa waa: Barnabaasɩ ma, kaashɩ nagəŋ waa: Nɖee ana ɖʋ ɩkashɩ ma ʋpur, aɖe lee lefii abʋŋʋma nɩ karɛ, aɖa shiipu. ³⁷Na ayalaa gawara, naa tɔɔ kɩtanɩ apɩ na batəmka sul.

Chapter 5

¹Ʊsoro dǝn adn ka gǝŋ batɩyda nɩ waa anmasɩ akar na gej safiira ba ni gboo bayala bagawana. ²Na bafaa ɩtam gʊsaʊ alugo akar de yɔ:na tɔɔ ndee ɩsaa ma ace na yeesu abakǝŋja baŋyɩ atɩ dʊ.³Na piɛɛr alǝ rɩ waa ananisɩ mʊleeko shee taanɩ ariŋǝ akufolu gǝŋ taili ʊpaapaa ŋŋʋuro nsoŋsono gǝŋ ngawaraɩ ʊyala ma? ⁴Maa kǝba yalajɩ na kilee aki jie aa ʊsaŋkɔɔ yala ma kɩ jie aa baɩ na ʊtɔɔ gʊfaŋa gʊde adʊ akɩɩfau nɩ geŋ kɩ lee bɛrɛ pl ʊpaapaa na ama gaja. ⁵Ananiasc arǝŋǝ bʊlei bʊde ma n'afǝda atǝda atǝn acii kpaarɩ n'asampǝna ɩbʊmbɔnɔ ɩkpa mbadee bada ŋkǝŋ ma. ⁶Na bayifala ba ta ataa ŋkoŋpa apar nɩ akisa atɩ fun.⁷Ɩkǝ daa bʊkɔŋɔ bʊ²rin ma n'akar akpa,ka yɔ ŋgadee galee ma na. ⁸Na piɛɛr ataba nɩ bʊlei waa lǝ amʊ gʊtaŋyaɩ ɩyala anyɩŋgawara ma na gǝŋ aa aa na atǝlǝ waa liŋ daa gɩ yala ma na gǝŋ.⁹Ŋkǝŋ na piɛɛr alǝnr waa baɩ na ɩdʊ ganɔ atʊŋa ɩkayar aŋŋuro gǝŋ kide atɩya mbadee bafun akakul ma bayɩde gakanu batɩ batɔɔ akɩ afǝl na ma. ¹⁰Kpaarɩ kpaarɩ n'amanafǝda atǝn acii: bayifala bakpa ma ade ci boŋo;na ba taa nɩ atɩ fun a cǝm ni ʊkur. ¹¹Asampǝna ɩbʊmbɔnɔ ɩta kpa samaaɩ ada ŋkǝŋ na bɛrɛɩ barǝŋǝ alesʊra de ma.¹²Maamaaci kalesʊra tuutuuma ɩde tɩ le na yeesu aabatǝŋka banyɛ bade ba wala a salam iculupl kaamana. ¹³Ʊdǝn ka ce atɩ pele na pɩ na samaa de shee tɩ kʊma ʊnbʊmbɔnɔ.¹⁴Bɛrɛ ɩba cam yeesu ma basoro na basǝmprǝ bade ba tɩ pele na ce. ¹⁵Bade ba ti pi na banyɩkɩja na dʊ ɩnyɩŋca laŋ naa piɛɛ ata naa fǝl agʊfǝlǝlǝ gʊta siukarɛ ʊshɛdʊ ʊde kada. ¹⁶Bade ba tɩ cu na ce àpà ɩsǝla na yerusalɛm ma na banyukʊja na mbadee aŋŋuro ɩbɔnɔ ɩna taʊ pɩ ma baŋunii ide tɩ kada pɩ.¹⁷Ama asaralaja abʊmbɔnɔ nabaja atɩ nyɔna saduusikǝbaja bata ayidelaŋ ncǝnyoro nde kpa pl. ¹⁸Na bari yeesu abatǝŋka akǝʊ pl sarka nɩ.¹⁹Ama n'ikoyar amalaka atine sarka kagʊcaŋkɔ gɩjiɔŋ alaa pi alam naa lǝ pi waa. ²⁰Kʊla ma ace ʊnyiŋu kaafala nɩ atɩ lǝ m bɛrɛ bada ma. ²¹Barǝŋǝ ʊwǝlǝ ʊwǝlǝ ndee malaika alǝ pi ma na ba ce ʊnyiŋu kaafala nɩ gajaka jaka atɩ cere bɛrɛ.Na asaraalaaja na abaja bawala ayida israɛl kǝbaŋono ba sǝ ɩkǝma kaadu na batǝm bɛrɛ ba tɩ laa yeesu abakǝŋja sarka nɩ apɩ na ma.²²Ɩsɔɔja mabadee ba ce ba laa pɩ ma bakpa ma kǝ baŋǝ ʊden sarka nɩ na ba ce atɩ lǝ astiee pl. ²³Waa:gɩ kpa ma sarka kacaŋkɔ ɩde rim gɩstɛbɛ na mbadee ba na tʊŋa ma bayide babʊdutuŋaka gishɛbɔ;ama; gɩtine kɩɩŋǝ ʊdǝn nʊden na.²⁴Ŋkǝlǝɩ ʊnyiŋu kaafala kandiyar na basaraalaaja kadibaja ba rǝŋ ma kǝba kɔɔ ayɔ daa ba lee kakoo ŋgadee gati pɩ ma na. ²⁵N' ʊdǝn apɩ apɩ atɩ lǝ pɩ waa kide maatɩ ya bɛrɛ ɩdʊ sarka nɩ ma bada ʊnyiŋukaafala nɩ na cere samaa.²⁶N'ʊnyiŋu kaafala kandiyar ata ade na ɩsɔɔja atɩ tɔɔ yeesu abakǝŋja shɛlɛm api na ma naa samaa tɩ nyun pɩ atala na. ²⁷Ba kpa na pɩ ɩkǝma kaadʊ ma n' asaralaaja abʊmbɔnɔ ataba pɩ waa: ²⁸Kɩɩ bla nanyun waa ɩpaa kɔɔ cene bɛrɛ na ŋyɩda nde aa ɩpala ŋyɩda nde nriŋǝ yerusalɛm naa acer bɛrɛ na yɛɛ ʊsoro de akɔnɔ ɩkǝwa atɩ ndi laŋ!²⁹Na piɛɛr n'abasoro ba lǝ waa: lsim gɩnyene gaja apala bɛrɛ. ³⁰Atɩ baya bambɔnɔ ba gaja gaŋǝnǝ ka yeesu ndee ɩkǝ nɩ akal nɩ ngʊyo laŋ ma. ³¹Gaja ga laa nɩatɩ nɩ agʊnyɩsono laŋ n'ayɩda nɩ ʊyapɩpi na afʊraka ashee israel afʊba ndawa acam ambɔnɔ k'ʊtǝdu. ³²Atʊ na mbadee la na nyene nɩ pɩ ŋŋuro nsoŋsono ma gɩ lee kasǝri kasǝriya baja.³³³⁴Yeesu abakǝŋja ba lǝ pi gǝŋ ma n'ʊnyana ʊkpa pi na ba na yɛɛ ba kǝ pl ba cii Ama fariisi karɛ den ba tɩ yɩda nɩ wa gamaliɛlɩ ade lee ayɔka abʊmbɔnɔ samaa de sɔlɔ agalei gɩstiɛbɔ na ata ayide laŋ gakǝm cimdu na alǝ waa: bafǝna alaa yeesu abakǝŋja ace nʊpaŋpaŋa.³⁵Na alǝ waa: israɛl kebajia anyui lee na laakaaanl daa ɩnayɛɛ isara na bɛrɛ bade ma. ³⁶Adʊ waa ki ka na liŋ na tedaasi atɔɔ agʊlɔ na yɩda akɔden na bɛrɛ bʊsǝwa bʊnan ba tǝr aŋkǝm ba ke nɩ aci na mbadee ba tǝr aŋkǝm ma baram atǝn ɩpna fɔl. ³⁷Ʊni arŋǝm na yudaasi galilee kaja ŋkǝlǝ ba na tʊr bɛrɛ ma na abɔ bɛrɛ adʊ aja ŋkulo nɩ: ʊni gboo aci na mbadee ba ter aŋkǝm ma baram atǝn.³⁸Nyinmǝ nti lǝ anyun kan na bɛrɛ bade na pala ma pɩ shɛlɛm ɩta ji waa bantǝma nde ndoo na bɛrɛ sul na ntɩŋɩɛpiɛ. ³⁹Ama nll saŋkɔɔ ji waa gaja sul na ndoo na ndoo na ma kii sǝra aplɛpɛ njl na paa ma cufɔl kaarɛ acǝ na gaja gʊtara na.⁴⁰Na ba rǝŋǝ agaja n'ayɩda yeesu abakǝŋja;akǝda pɩ ɩpɛ abala na pɩ bapaakɔɔ cene na yeesu anŋ . ⁴¹Yeesu abakǝŋja ba bɔ bagʊlɔ adoo gakǝmcim du ma wilee pɩ ʊciŋkǝrka ʊciŋkǝka ʊbʊmbɔnɔ adʊwaa yeesu aŋyida laŋ na ba naashɛ pɩ akǝ da pɩ lpɛ. ⁴²Baa njeŋ ba tɔ ce ʊnyiŋu kaafala nɩ na ɩfala nɩ nacere bɛrɛ nlǝ pɩ yeesu kriste a laa baanʊ asoŋsono kaalei.

Chapter 6

¹Kasaa ɖe na Yeesu abakəŋja bayɔgo na pele, na heleniiti kəbaja baɖa na ŋumoŋumo waa: Hebrə kə baja ba ta naa yʋga ʋjɩʋ ba tɩ laa ba baja na pala, kəba na yʋga ʋjɩʋ nashee pɩ na.²Ŋkəŋ na təb na banyɩʋ ba yɩɖa Yeesu abakəŋja ʋwalʋ, naa lə pɩ waa: kɩsim gɩ pala Gaja kaalei na rəŋə na ʋjɩʋ na. ³Galaŋ atɩ baja kiɖe ma anyɩŋcuca nɩ alaa bɛrɛ kulumi, mbaɖee ba na səriya balaŋ na ŋŋuro nsoŋsono nriŋə na pɩ bawəɖa ʋyɔʋ ma, gɩshee pɩ ntəma nɖe. ⁴Naa atʋ gɩtəŋə na ʋnyiŋu na Galei kantəma.⁵Ŋkəŋ na galei gaɖe gakər baaŋa ʋcine. Na ba laa Etiɛnɩ, arɛ, ʋcine na ŋŋuro nsoŋ sono yar, Filiipu, prokɔɔr, Nikanɔr, Timɔnɩ, Parmenasɩ, Nikolasɩ, prɔseliiti Antiɔshɩ kaja. ⁶Na ce atɩ faŋa pɩ Yeesu abakəŋja, banyɩŋə ashee pɩ atər anyɛ balaŋ.⁷Gajakaale gaɖe ga tɩ ce baa ŋka, Yeesu abakə tuutuuma baɖe batɩ pele nace Yerusalɛm kamba nɩ, na basaraalaaja tuutuuma gboo bawəɖa ʋcine.⁸Etiɛɛnɩ, Gaja kagʋjɔɔ na kɩ́kashɩshɩ ɩɖe riŋə na nɩ, aɖe tɩ lee maamaaaci kalesʋra samaa agɩcɩɩca. ⁹Sinagɔɔgə nɩ kəbarɛ baɖən ba ɖoo na sirɛɛnɩ na alɛksaɖrii, na yuɖa kəbajaɩ ba ɖoo na silisi na asii ma, baɖa na lɔɔrɩ na Etiɛnɩ.¹⁰Ama ʋyɔʋɩ Etiɛnɩ awəɖa na lə na pɩ ma, kə ba səra atɩkaashɩ na. ¹¹Nkəŋ na bɛrɛ baɖe ba ta na yɛɛ bʋpaŋaka na lə waa: Gɩ rəŋə ana kpaarɩ na Musa na Gaja ma.¹²Na ba pikil samaa, na baŋono, na babɔŋɔnja ba ta asiʋ nɩ, ari nɩ ace na ɩkəma kaaɖu. ¹³Naa afʋ ɩsei ater anɖilaŋ na lə waa: ʋsoro nɖe kapala bʋlibɔnɔkʋləʋ na ata cɩrɩ cirɩ kaaɖu ngaɖe n'atʋgʋpɔ na. ¹⁴Aɖʋwaa: gɩ rəŋə a na lə waa Yeesu, Nasarɛtɩ kaja ɖe, ataa pi gaɖu ŋgaɖe n'afʋba gʋshileɩ Musa ashee atʋ ma. ¹⁵Mbaɖe ba sə ɩkəma kaaɖu ma, ba taa ba bʋyɛ atəŋə na Etiɛnɩ, ma, agayɛ gaɖe gaɖa ɖaa Malaɩka agayɛ ma.

Chapter 7

¹Násaraalaaja ataba waa: Gəŋci ʋlə aa? ²Na Etiɛɛnɩ abuye nɩ waa: Ambaja ambaŋono, ɖʋ ma gʋtɔ! Gaja ɩkoyar afaŋa agʋlɔ ataya Abraham, ŋkələ aɖa Mesopotamii ma, na aye sə shana am; kaŋkəm na alə nɩ waa: ³Təbə akaatəna ńakəbʋŋʋma, naa ace gatəna ŋgadee nɩ, nnɩma faŋa akɩ ma.⁴Na aɖoo kalɖee kəbaja bagatəna nɩ, naa sə sharaanɩ. Ayar abʋce kaŋkəm na Gaja ga pɩ na nɩ gatəna ŋgaɖee ɩɖa nnyimə waa ma; ⁵Kasaa ɖe kakana ashee nɩ agaja gaɖu waa akʋkukei ʋnaakama na, ama aɖe shɩtɩ lə nɩ waa: Akɩ naa je gaɖu ŋgaɖe akɩ nakəbʋŋʋma.⁶Na Gaja ga lə waa: Akəbʋŋʋma bʋ tɩ bʋ tɩ ɖa gɩsana gatəna gafɔli gaɖən nɩ; Naa baɖʋ pɩ gɩɖɔmpəla anaashɛ pɩ halɩ bʋja awanyɩʋ 400 ans. ⁷Ama samaa nɖee aɖʋ pɩ gɩɖɔmpəla maa, ntɩ ma cɩm na nɩ ɩkəma ɖaa gaja galə ma na gəŋ, kaŋkəm na malaa pɩ apɩ na gaɖu ŋgaɖe atɩya ba naa lee amʋ bɔɔta. ⁸Ŋkəŋ na Gaja gakʋr na Abraham ʋpɛŋʋ kalɩkawɩlɩ na Abraham aŋʋm isaaka ma, ʋshile ganaana kʋ ja na apɛŋɛ nɩ, n'saaka aŋʋm yaakubu ńapɛŋɛ nɩ, ŋa yadakubu aŋʋm atɩbaya babʋmbɔnɔ təb na banyɩʋ.⁹Atɩbaya babʋmbɔnɔ ba wəɖa na Yosɛfʋ ncəŋyoro ma naa atɔɔ nɩ ayala bashɛʋ na nɩ Ejibiti. ¹⁰Ama Gaja gaɖa asul ɩshɛyɩka nɩ,na alaa nɩ ɩnawɩya nɩ, naa ashee nɩ ʋyɔʋ halɩ aŋə gʋpɔ farahaʋna Ejibiti kagʋpayarɩ sul, n'ʋri atɔɔ nɩ atɩ Gomiŋtɩ Ejibiti nɩ ńgafala gaŋunii laŋ.¹¹Na gakɔŋja gaɖən gakpa Ejibiti na kahana nɩ ɩshɛɩ ɩta goro, atɩ baya kə ba kɔ aŋə ʋǰɩʋ bajɩ na. ¹²Na yaakubu arəŋə waa: Blee ɖa Ejibitɩ nɩ, na asəba atə nɖɔŋkɔnɔ. ¹³Nnyɩʋtaja na Yosɛfʋ a laa agʋlɔ afaŋa abaŋano, na farahaʋna a ye yɔ abʋŋʋma.¹⁴Na Yosɛfʋ atəm ba ce atɩ tɔɔ ayar ńabʋŋʋma bʋŋunii apɩ na ma, ba ɖe baɖoo bɛrɛ ɩshɩriu na təb nɩ nʋn. ¹⁵Yakubu a ce Ejibiti ma, ŋkəŋ na aci na lɩ baya gboo. ¹⁶Na batɔɔ nɩ atɩ fun sɩshɛm gaɖuu Abraham ashinulanɩ hemɔɔ bapur sɩshɛm ayar sul ma¹⁷Aiʋaatʋ ɩ alɩkawɩtɩ nɖee Gaja gakʋr na Abraham, na Isəla ɩlee ma, na samaa asəba na yɔgɔ tuutuuma Ejibiti nɩ. ¹⁸Halɩ cəm na gʋpayarɩ nɖee ka yɔ yosɛfʋ na ma a cam gɩyarɩ. ¹⁹Na gaʋpayarɩ ɖe atɔɔ gʋfaŋa gʋbɔnɔ na sara wo ta ɖimi. Anaashɛɛ atɩbaya, halɩ atɩ na yɛɛ baba pi ba paa ɖa ŋŋuro nɩ na.²⁰Kasaa na ba ŋʋm Musa, aɖe cɩm ʋŋəu Gaja kayɩɩ na ba yele nɩ ayar agafala nɩ halɩ ɩŋɔrɔ ɩriu. ²¹Batɩ tɔɔ nɩ abəɖa ma, na farahaʋna ʋpigii atɔɔ nɩ ayele apra ʋpur.²²Ba cere Musa Ejibiti kəbaja bʋyɔʋ, aɖe wəɖa iko abʋliləka ńabaamʋnʋ nɩ. ²³Awəɖa bʋja ɩshɩnyɩɩv ma, n'ɩpɩ ʋcine nɩ waa ace atɩ jeɖe abaŋono ɩsraɛl bapur. ²⁴Na aŋə Ejibiti karɛ ɖən a na naashɛ abʋŋʋma nɩ karɛ ma, na acam gaboro naa akə ɛjibiti kaja aci. ²⁵Aɖe shee tam waa: kayɔna abaŋoŋo batɩ ba yɔ waa: ʋni na gaja galaa waa: Anaa tɩ fʋna pɩ ana abaŋono baɖe kəbatɩ kashɩ na.²⁶Kaajikʋɖaka, na gaboro gaɖən gasəba abaŋono ba gɩ cuca, ŋkəŋ na na apaɖa pɩ alə pɩ waa bɛrɛ bad ɔŋkɔnɔ pɩ ɩlee; Mʋlee ka na ɩna naashɛ any ɩnbaworo gəŋ? ²⁷Ama na nɖee ana naashɛɛ ʋwor ma, anuŋo nɩ alə nɩ waa: Aŋatɩ ka akɩ waa: Alee atakəm cimja atɩ gɩcuca. ²⁸Ʋna yɛɛ akə amʋ na, ɖaa galaɩ ʋkə ɛjibiti kaja maa?²⁹Musa arəŋə gəŋ ma, na cu ashɛʋ Madiina kəbaja bagatəna nɩ atɩ ɖa, ŋkəŋ na aŋʋm bapi banyɩʋ. ³⁰Awəɖa bʋja ɩshɩnyɩʋ ma, na malaika afaŋa nɩ agʋlɔ sinayii kagʋbʋnʋ kʋteru nɩ, ʋtamu ʋɖe tɩ cam na gayopiri.³¹Mʋsa aŋə gəŋ ma n'ɩlee maamaaci kabʋkɔ; Nákəm na səla na ma apɛmpɛŋɛ akiɖe, ŋkəŋ na arəŋ na arəŋə ɩkoyar ʋwələ waa: ³²Amʋ na akawɛbʋmbɔnɔ ba gaja, Abrahama Gaja, Ɩsaaka na Yaakubu ba Gaja. Mʋsa agʋlɔ gʋɖe gʋtɩ tar kanyiŋe ataa agayɛ akiɖe na.³³N'ɩkoyar alə nɩ waa fɔɖɔ akakɔɖɔkɔɖɔ aɖʋwa gaɖuɩ ʋɖa waa ma ɩlee cɩrɩ cɩrɩ kaatəna nɩ na. ³⁴Ŋŋə amasamaa aɖa Ejibiti najɩ ɩshɛɩ ma, nrəŋə a gako galaŋ na nrəgə apɩ ma laa nɩ. Ŋŋəmə kʋla a ce ntɩ təm akɩ Ejibiti.³⁵Mʋsa ɖa babəla, na lə waa: Aŋa tɩ kakɩ waa alee atɩnɖiyar na ta kəm paɖaja, ʋni na Gaja gatəm waa alee banɖiyan na nɖee anaa laa gɩdɔmpəla nɩ ma, na malaɩka nɖee afaŋa nɩ agʋlɔ ma ʋkaŋnama. ³⁶Alaa ka pɩ Ejibiti nɩ, alee biti na maamaaci ka leɔʋra ɛjibiti kaatəna nɩ, teŋku arana agɩcuca n'ʋteru nɩ halɩ bʋja ɩshɩnyɩʋ. ³⁷Musa ɖe, alɛ ka israɛl bapur waa: gaja gatɩ galaa anyɩŋgɩcuca annabi ɖən ɖaa amʋ ma.³⁸ʋni arəŋə ka malaɩka ana lə na nɩ ŋkələɩ bawala sinayii baɖe n natəbaya ma cam ka ŋŋuro kabʋlee ashee atʋ. ³⁹Atɩ baya kəba cee na yɛɛ ba cəpra bɩfolu akɔɔ Ejibiti, ⁴⁰Alə arʋna waa: lee Gaja gaɖən ashee atʋ ga naa sara atɩŋyɩɩ; Aɖʋwaa Mʋsa ɖe alaa atʋ Ejibiti kaatəna nɩ ma, kɩɩkɔɔ ayɔ bʋkɔɩ apra ma na.⁴¹Ŋkəŋ na ba pil nce acə ana ɖaa nkʋna ma, naa basaraa ashee ncitomo ba lee nabanyɛ ma, najaŋ na jɩ. ⁴²Ŋkəŋ na Gaja ga lam pɩ naa tɔɔ pɩ ashee banaa lee ayɔkɔɩ ɩɖa alaŋ bɔɔta, ɖaa baŋɔn akɔlɩ ka gʋbɔ nɩ waa: Ɩsraɛl kəbaja anyɩn saa nɖee ɩɖa ʋteru nɩ ma ɩbʋŋa tɩ laa saraa na shee amʋ aa?⁴³Ɩnaatɩ lige mɔlɔɔshɩ na ramfanɩ kaŋkʋna kagɩŋɔ rpi. Acitomo ɖe ɩce na lee bɔɔta ma! Ŋtɩ ma kɔɔ ace na anyɩ babilɔɔnɩ kankəm aa?⁴⁴Atɩ baya babʋŋa awəɖa səriya kaaɖu ɖaa ba lə ashee Musa waa: Alee Kagʋsvra ɩ aŋə ma, ⁴⁵Atɩ baya ba cam adakaa ɖe halɩ Yosuwee kasaa ɖe na Gaja gakərə ɩsamaaɩ baɖa ŋkəŋ ma, ńɩɖa halɩ atɩ cim na Ɖaʋɖa. ⁴⁶Na Ɖaʋɖa aŋə Gaja kagʋjɔɔ na yɛe waa acə gaɖuɖaka ashee Yaakubu a Gaja;⁴⁷Ʋpur salomɔɔ a pɩtɩ cə gafala gaɖe. ⁴⁸Ama Gaja gaɖa alaŋ ma, kaa na ɖa bʋɖuɩ bɛrɛ ba cə na banyɛ ma na, ɖaa annabi abʋŋa lə ma. ⁴⁹Waa: Nɖila nlee ka amʋŋyarɩ boi na gatəna ga lee agaɖunyɩka n'ɩkɔyɔm ataba pɩ waa. Gafala gapaŋajɩ ɩna yɛɛ ɩcə ashee amʋ, yaa gaɖuŋʋraka gapaŋaji ɩna yɛɛ ɩyɛɛ ashee amʋ. ⁵⁰Kilee amanyɛ ɩlee ka ayɔkɔde ɩŋunii aa?⁵¹Anyɩn bɛrɛ ɩɖɔkaŋkərka baja anyɩn, anyɩnɩfolu na nyɩnatɔ kɩ lee siriya kija na ma, ɩnaatɩ kan na ŋŋuro nsoŋsono, bʋkɔɩ anyɩmbaya ba lee ma ɩtɩ təwə bantəma. ⁵²Annabi bapaŋa pi anyɩmbaya kəbanaashɛ na? ba kə mbaɖee ba lə ɖeiɖei karɛ nɖe agalei, ńanyn gboo ɩnalee kambɔnɔ. ⁵³Anyɩnɩ ɩcam malaɩka mana bagʋpɔɔɩ banyaʋ ashee ayɩn naa kɩkʋn kaɖeiɖei na ma.⁵⁴Barəŋə bʋlei bʋlei bʋɖe ma, ńʋnyana ʋkpa pɩ paa bɩ folu nɩ baɖe batɩ fəɖə fəɖə banʋkɔkɔ. ⁵⁵Ama, ŋŋuro nsoŋ nsoŋsono nɖe riŋɛ Etiɛɛnɩ, ataa agayɛ na kiɖe alaŋ suu, na anə Gaja kʋkʋmʋ. Na aŋə Yeesu ayɩde Gaja kagʋnyɩsonolaŋ ma. ⁵⁶Na Etiɛen alə waa: kiɖe ma ntɩ ŋŋə nɖila ntine ma, naa ŋə arɛpur ayide Gaja kagʋnyɩsonolaŋ ma.⁵⁷Ŋkəŋ na ba səba na kuro nacɩʋ batɔ awala asin nɩ. ⁵⁸Naa abɔnɩ aɖoo na mpa kʋpaŋpaŋa na nyɩn nɩ atala mbaɖee ba lee kasəriyabaja ma bafɔɖɔ bɩtoko aɖʋ ayifala ɖən aŋyɩɩ, batɩ yɩɖa nɩ wo a sooli.⁵⁹Ba na nyɩm Etiɛɛnu atala ma, na anyiŋə Gaja wa: nɖiyar yeesu cam amʋŋuro! ⁶⁰Na acima akəwə laŋ, naa akuna kəŋkəŋ waa: Nɖiyar Paa tɔɔ ba taalɩ na! Alə gəŋ aboŋo ma na afol

Chapter 8

¹Etɩɛɛnɩ abʋ ce bʋɖe bʋfana sad. kɩshile ɖe nɩ na wɩya abʋmbɔnɔ ata pɩ ashee Yerusalɛn kacɔɔcɩ atɩ nyɔnna yeesu abatəŋka, baram atənace yudee kɩkarakara na samarii. ²Na bɛrɛ ʋcinebaja ba ce atɩ tɔɔ Etiɛɛnɩ atɩ fun, naa ayu agako. ³Sad ade tɩ ram cɔɔcɩ; Nakpa nɩfala nari basoro na basəmpərə na kʋ sarkanɩ.⁴Baɖee bashee ɩja naa aram atən ma, baɖe ba tɩ lee laabaarʋ asoŋsono keɖei na shee bɛrɛ na ce. ⁵Nafliipu a ce basamaarɩja bampa nɩ atɩ lee Yeesu kristo awaasu ashee pi.⁶Saa ndee bɛrɛ tuutuuna, barəŋə naa anə alesʋra nɖee filiipu ana lee, na ba pɛmpɛŋɛ naɖʋ nɩ gʋtɔ gɩshebɔ. ⁷Aŋŋuro ɩbɔnɔ tuutuuma ɩɖe tɩ ɖoo na lam bɛrɛ, na kuro, bɛrɛ ɩbʋ mən pɩ ma, n'ɩfalaŋfalaŋ mana ba lɔ ɩkaɖa pɩ. ⁸Ʋciŋkərka ʋbʋmbɔnɔ ʋta pɩ mpa nɖe nɩ.⁹Ʋsoro ɖən batɩ yɩɖa nɩ waa simɔɔ, aɖe tɩ lee jeŋjeŋbu na lee maamaaci na biti kalesvra najiŋə basamaarɩja binyine. ¹⁰Basamaanɩja baŋunii tɔɔ na bapi halɩ baŋono laŋ ba cee naɖʋ nɩ na gʋtɔ na lə waa: Awəɖaka Gaja kɩkashɩ nɖee bana yɩɖa waa: ɩbʋmbɔnɔ ma. ¹¹Baɖe batɩ ɖʋnɩ gʋtɔbaa saa apaŋa na, aɖʋwaa: Acee tɩ jɩŋə bɩnyine ɩlɩŋ na ajeŋjeŋbu kales¹²Ama, bashee ɩja gajakaayaɩtəna kalaabaan asoŋsona nɖee filɩɩpu alə pɩ na Yeesu kristo aŋyɩɖa ma, na basoro na basəmprə ba məna pɩ bʋto. ¹³Simɔɔ agɩlopi gboo ashee ɩja, ba məva nɩ bʋto ma, na alalfiliipu sul, aɖe tɩ ŋə maamaaci kalesura ɩna lee ma, ɩɖe kpam biti.¹⁴Yeesu abatəŋka baɖa Yeruslɛm, naa barəŋə waa: basamarɩ ja gboo ba cam Gaja kaalei ma, natəm Piɛɛr na Yohana. ¹⁵Ba kpa basamaanija bagaɖu ma, naa anyiŋə ashee pɩ, naa banɩ gboo bacam ŋŋro ŋsoŋsonɔ. ¹⁶Aɖʋwaa kasaa ɖe ŋŋuro nsoŋsono kɩŋkana rgə bʋɖən laŋ na, ama bashɩ məna pɩ bʋto na yeesu anyɩɖa. ¹⁷Ŋkəŋ na Piɛɛr na Yohana batər banyɛ balaŋ na ŋŋuro nsoŋsono nrgə balaŋ.¹⁸Saanɖee simɔɔ aŋə waa Yeesu abakəŋja batərbanyɛ ashee pɩ ŋŋuro nsoŋsono ma, na alaa ɩtanɩ ashee pɩ, ¹⁹Naa lə waa: shee mamʋ gboo ɩkashɩ ɖe naa arɛɩ matər anyɛ alŋ ma, acam ŋŋuro nsoŋsono.²⁰Ama na na Pɩɛɛr alə nɩ waa: Akutanɩ gɩpra nakɩfɔɩ aɖʋwaa ʋtɩ tam waa: batɩ basəra ashɩ Gaja kagʋjɔɔ ńɩtanɩ. ²¹Kawəɖa akəɖən atɩ gɩcuca galeɩ gaɖe nɩ na, adʋwaa: Akɩɩfolu kutəŋə na. ²²fʋba nɖawa naa apala akujbɔnɔ, anyɩŋə nɖiyar atəɖə akufolu kagʋfaŋa gʋbɔnɔ ɩtɩjɩ waa ɩɖa ʋtəɖu. ²³Aɖʋwaa ŋŋə waa: Gɩ lələwa gɩlʋlka gɩ naa ɖa nakɩ akɩmbɔnɔ kaŋdilaŋ.²⁴Na Simɔɔ alə waa: Anyɩŋgɩlopi ŋyɩŋə ma nɖiyar ashee amʋ naa bʋkɔɩ ɩlə ma, kɩɖən ɩpaatɩ wəɖa amʋ na.²⁵Piɛɛr na yohana balaa səriya n'lənɖiyar yeesu agalei aboŋo ma, na ba kɔɔkɔɔ atəŋə na Yerusalɛm naa naa lə laabaarʋ asoŋsono kaalei basamaarɩ ja bapa tuutuuma nɩ.²⁶N'ɩkoyar amalaɩka alə na ƒiliipu waa: Tayidelŋ naa atəŋə na gajakalaŋ ʋca nɖee ʋrgə na Yerusalɛm na ce gasaa ma, ʋterukʋkʋnyɩŋca ɖe laŋ. ²⁷Na ata afəl, kpaari na amana ŋi ɩtiyopiikʋsona ɖən balaa nɩ sai ma, aɖe lee ɩtiyopii kagʋsəŋnarɩ a miniisi nɖee ana tɔjɩ amaana aŋunii laŋ ma aɖe ce yerusalɛm alee bɔɔta. ²⁸Akɔɔ nashɛʋ ma, aɖe sə alɔɔrɛ laŋ na tʋr annabi ɛsaye agʋbɔ.²⁹Na ŋŋuno noŋsono nlə filiipu waa: kəm a ce asəla na lɔɔre ɖe. ³⁰Na filiipu acu atər aŋkəm na rəŋə ana tvr Esaye agʋbɔ ma. Na ataba nɩ: Ɩtɩ ye akɩ bʋkɔɩ ʋnatʋr ma aa? ³¹Na atələ ashee filiipu waa: Baɩ na ɩye amʋ ńʋɖə kakaŋa ńamʋ na? Na ayɩɖa filiipu akpa alɔɔrɛ nɩ cəm na nɩ.³²Mbɔsaʋ kaalei gaɖe ana tʋr ma, ga ni jɩ gəŋ waa: Ba btɔɔnɩ ace nama daa bana ce ńabɔrɩ gaɖufʋka ma daa garaŋkori ŋkori ŋgadee bana sir ɩsana na na kaa bla na ma, koŋana gano alə gaɖən na. ³³Agʋlɔlɔroka nɩ, na cim ɩkəma akə agalei. Aɖɩmi mi nɩ aŋa naa alə agalei? Aɖʋwaa balaa aɖulinya gatə na laŋ.³⁴N'ʋsoro ba loa nɩ saɩ ma, alə filiipu waa: jɩ suuru, aŋa agalei jɩ annalə gəŋ? Agɩlopi agalei yaa ʋɖən agaja jɩ ana lə? ³⁵Ŋkəŋ na filiipu acam ʋwələ naa asəba na mbɔsaʋ nɖee ana tʋr ma, kaalei naa alə nɩ yeesu alaabaarʋ asoŋsono kaa lei.³⁶batɔɔ ʋnyɩŋca na ce ma, na ba ŋə bʋto gaɖu gaɖu gaɖən n'ʋsoro ba laa nɩ saɩ ma, a lə waa: Bʋto bʋ nookama, aa? maakɔ na kəl ʋnyɩŋca ba pa məna amʋ bʋto na. ³⁷Na filiipu alə nɩ waa: ʋta shee ɩja n'akɩɩfalu gɩŋunii, itɩi lee. N'vsoro ba laa nɩ saɩ ma, alə waa: nshee ɩja waa: Yeesu kristo alee Gaja ʋpur. ³⁸Na ayɩɖe lɔɔrɛ; na filiipu n'ʋsoro ɖe ba rgə babɛrɛ banyɩʋ akpa bʋto nɩ, na filiipu amənɔ nɩ bʋto.³⁹Baɖoo bʋto nɩ ma, ŋŋuro ŋsoŋsono n laa filiipu anyeŋe, n'ʋsoro ba laa nɩ saɩ ma, kakɔɔ aŋə filiipu na. Ʋciŋkərka ʋbʋmbɔnɔ ʋpɩ ashee ʋsoro ɖe ari n'ʋnyɩŋca ashɛʋ. ⁴⁰Na filiipu aceatɩɖoo Asɔɔ, ńace sesaree kapa nɩ, na lə laabaarʋno kaalei baa ŋka na.

Chapter 9

¹Kasaa ɖe na sad apɛmpɛŋɛ na naashɛ yeesu abakəŋja na kə baɖən baɖe batɩ ci, ńace asaraalaaja abʋmbɔnɔ sul. ²Alə nɩ waa: ʋni ashee aɖe gʋbɔɩ gʋshee aɖe ganɔ akpa Ɖamaasɩ kɩsinagɔɔgə nɩ ari mbaɖee ba na kʋn adiini afɔlɩ ɖe ma, adɛ ari pi basoro na kəbasəmprə akʋʋr ɩtɔ apɩ na Yerusalɛm.³Atɔɔ ʋnyɩŋca na ce asẹla na Ɖamaasɩ ma, n'ʋkaɖʋ ʋbʋmbɔnɔ ɖən ʋrgə nalaŋ naŋələŋələ asər nɩ akal. ⁴Na afəɖa atən, afəɖa atə ma, ńarəŋə ʋwələ ʋna lə nɩ waa: sad, mʋ lee ka ʋna naashɛ anʋ gəŋ?⁵Na sad ataba waa: Aŋanakɩ nɖiyar? na nɖiyar atələ ashee nɩ waa: Amʋ na Yeesu ndee ʋno naashɛ ma. Nuyɩmə ɩtɩɩ sɔm ashee kɩ aboɖo asuko yaa baa mʋnʋ n'ɩpɛ sɔɖɔ ka ace ŋyɩɩ. ⁶Nasampəna ɩkpa nɩ aɖe tɩ tor na lə wa nɖiyar mʋnʋ ʋna yɛɛ ma lee? Naɖiyar alənɩ waa: ta ayiɖe alan akpa mpa nɩ, bati ba lə akɩ bʋkɔɩ alee ma. ⁷Bɛrɛ ɩ ma ba ni gboo ɩkpa pɩ asampəna; ba rəŋə ʋwələ ama kəbaŋə ʋɖən na.⁸Sool ata atən ma; ɩnyine ɖe tine ama ka na ŋə na; na bari agʋnyɛ nɩ akpa Ɖamaas kampa nɩ. ⁹Na asẹ nfɔnɔ ʋshilee ɩriu, ka jɩ na ka nyem na.¹⁰Ɖamaasɩ ŋkəŋ yeesu akəŋja ɖən ba tɩ yɩɖa nɩ waa: Ananiasɩ. Na nɖiyar atine afaŋanɩ. Ayiɖa nɩ Ananiasɩ na atələ waa: Amʋ nnookama nɖiyar! ¹¹Na nɖiyar alə nɩ waa: Tayiɖelaŋ, tɔɔ ʋnyɩŋɩŋca nɖee ba na yiɖa waa: Gʋsono laŋ ma, ayɛɛ yudasi agafala, ʋsoro ɖən ba tɩ yɩɖa nɩ waa sɔɔl tarisɩ kaja ada ŋkəŋ. ¹²Kasaa de sool de tɩ nyiŋə, na Gaja gatine afaŋa ʋsoro ɖən ba na yɩɖa waa: Ananiasɩ akpa atər anyɛ alaŋ naa ɩnyine ɩtine ma na Ananiasi alə waa.¹³Nɖiyar, nrəŋə na bɛrɛ tuutuuma sanaanɩ nɖee ʋsoro ɖe afaŋa akəbarɛ yerusalɛm ni ma; ¹⁴Basaraalaaja basaŋkɔɔ shee nɩ ɩko waa: Apɩ atɩ ri mbaɖee ba na yɩɖa akɩŋyɩɖa ma, akʋr pɩ ɩlɔ. ¹⁵Ama nɖiyar lə nɩ waa: kʋla ace ʋsoro ɖe na nlaa, na yɛɛ ma lo nɩ atoŋo amʋŋyɩɩ, n' israɛl bapur baŋyɩi. ¹⁶Ŋtɩ ma faŋa nɩ ɩshɛɩ nɖee anaaji amʋŋyida laŋ ma.¹⁷Na Ananiasi afɛl atɩ kpa gafala gaɖe nɩ, naa atẹn anyɛ sool laŋ alə waa: Amʋwar, nɖiyar yeesu nɖee afaŋakɩ agʋlɔʋnyɩŋca ndee ʋkʋn atʋ na pɩ ma, atəŋka amʋ naa akɩnyine ɩtine naa ŋŋro nsoŋsono nriŋə ńakɩ. ¹⁸Kpaarɩ na akɔɖən ɩɖoo agayɛ laŋ afəɖa ɖaa bʋfɩlɩ kafa ma, n'ɩnyine ɩtine. Nata ayiɖe laŋ na ba məna nɩ bʋto. ¹⁹Aji ʋjɩʋ aboŋo ma, n'ɩkashɩ ɩpɩ ashee nɩ. Na sool ada Yeesu abakəŋja sul ɩshilee ɩnyɩʋ dən damaasɩ ka mpa nɩ²⁰Ŋkəŋ na asəba waasu kʋleu sinagɔɔgə nɩ waa: yeesu alee Gaja ʋpur naa. ²¹Mbadee baɖa ŋkəŋ na rəŋə ma, bakpa biti baɖe batɩ lə waa: kɩ lee ʋsoro nɖee ana naashɛ mbaɖee ba na yiɖa ŋyɩɖanɖe yerusalɛm ma na gəŋ aa? kɩ lee a pɩ atɩya na aribɛrɛ akʋr ɩlɔ ace na basaraalaaja sul aa? ²²Baa na kama sool ɩkashɩ ɩɖe tɩ pele na ce, na akara yuɖaa kəbaja ɩ baɖa Ɖamassɩ ma, ntərətərə, na faŋa pɩ waa: yeesu alee ka kristo.²³Ɩtilee ɩshile ɩnyɩʋɖən ma, na yudaa kəbaja baɖa Ɖamaasɩ ma, baɖʋ ganɔ na yɛɛ ba kə sool acii, ²⁴Na sool arəŋə bʋkɔɩ ba na yɛɛ basara na nɩ ma. Baɖe batɩ kəl mpú kʋyarɩ kaakonu gajaka na gɩtəŋshile, naa basəra alaa aŋŋuro. ²⁵Awa, gɩjibɔŋɔ gɩɖən jɩ, yeesu abakəŋja batɔɔ gashɛɩ aɖə na nɩ mpa kʋyarɩ kaŋkəm.²⁶Akpa yerusalɛm, ma, na ace atɩ wəɖa basaaka; ama baaŋa aɖe tɩlee na nɩ laakaarɩ, kə ba yɔ waa: Apra yeesu akəŋja na. ²⁷Na barrabaasɩ; atɔɔ nɩ ace na yeesu abɩtəŋka sul, naa alə pɩ, ɖaa sool aŋə nɖiyar ʋnyɩŋca laŋ alə na nɩ, ɖaa asaŋkɔɔ lee woasu na yeesu aŋyɩɖa nɩɩja ma.²⁸Sool ɖe tɩtər baŋkə na ce yerusalɛm, naa naa lə ndiyar agalei na tamaa. ²⁹Aɖe tɩ lə na heniitɩ kəbaja na bɔbɔ na pɩ, na ba nɩ gboo baɖa na yɛɛ ɖaa ba lee na kənɩ a cii ma. ³⁰Bawor ba rəŋə jɩ ma, na batɔɔ nɩ ace na sesaree, waa ashɛʋ tarsɩ.³¹Kasaaɖe na cɔɔci aɖa fɛɛ yuɖee nɩ na galilee, na samarii, baɖe batɩ ce ŋye na cu Gaja ba baa mʋ nʋ n, ŋŋuro nsoŋsona nɖe tɩ pala bɛrɛ baɖe batɩ pele. ³²Piɛɛr ata ace na jeɖe babaja ma, na ace mbaɖee baɖa liɖii ma, sul atɩ jeɖe pɩ.³³Ʋsoroɖən batɩ yɩɖa nɩ waa: Enee, aɖe ɖa atən na shɛɖɛ bʋja ganaana bʋɖe bʋ mən nɩ. ³⁴Na Piɛɛr alə nɩ waa: enee, yeesu kristo ataafʋra akɩ; ta ayiɖe laŋ apɛmpɛŋɛ aka lii. Kpaarɩ na ama na ata. ³⁵Liiɖi na sarɔɔ kəbaja baŋə gəŋ ma, na ba cam yeesu.³⁶Yeesu abakəŋja ɩ baɖa jɔpee ma, k'ʋsəmprə ɖən ba tɩ yɩɖa nɩ waa: Tabaita, kaashɩ na gəŋ waa: Ɖɔrkaasi Aɖe tɩ lee alesʋra ɩsoŋsono na lee gʋjɔɔ. ³⁷N'ʋshɛɖʋ ʋrinɩ kasaade aci. Ba cɩ nɩ aboŋo ma, na baɖʋ nɩ ŋku nlaŋaja nɩ.³⁸Liiɖi ka lɩŋ na jɔpee na, na Yeesu abakəŋja ba rəŋə waa: Piɛɛr aɖa ŋkəŋ ma, na ba laa bɛrɛ banyɩʋ a təm ashee nɩ waa: ajɩsuuru apɩ bagaɖu were were. ³⁹Piɛɛr ata atər bɛrɛ bade baŋkəm, bakpa ma, naba toŋo nɩ ace na ŋku nlaŋaja nɩ bakoŋka ba wala na yu, nafaŋa Piɛɛr ɩtoko mbaɖe alʋ ashee pɩ saa ɩ aɖa ŋŋuro nɩ ma.⁴⁰Na Piɛɛr lə baaŋa waa: Baɖoo, ńacim akəwə laŋ anyiŋə: Naa acəpra atənə ʋkono, na lə waa: tabita ŋənə! Na atine ɩnyɩne, aŋə Piɛɛr ma, na ata asəlaŋ. ⁴¹Na abɔlɔ gʋnyɛ ataa nɩ alaŋ. Naa ayɩɖa abaja na bakoŋka naatɔɔ nɩ ashee pɩ, aɖe ɖa ŋŋuro nɩ. ⁴²Na jɔpee kampa ŋŋnnii nrəŋə jɩ, na bɛrɛ tuutuuma ba ca yeesu. ⁴³Piɛɛr aɖa jɔpee ŋkə ɩshɩle ɩnyɩʋ ɖə, gbaŋsama ɖən agafala nɩ.

Chapter 10

¹Ʋsoro ɖən abʋŋaka ɖa batɩ yɩɖa nɩ waa: kɔrnɛɛ qɖe lee italii kɩsɔjashɩnʋn banɖiyar. ²Ʋsoro ɖe alee ɖeiɖei karɛ na, na cu Gaja, aɖe na agafala gaŋunii, aɖe tɩ lee samaa gʋjɔɔ na nyiŋəŋ.³Ɩtɩ na kə ɖaa bʋkɔŋkɔŋɔ cɩɩnɩ ma, na aŋə Gaja ka malaɩka akpa agaɖu na lə nɩ waa:kɔrnɛɛ! ⁴ataa agayɛ akiɖe nɩ ma, asampəna ɩɖe kpa nɩ, na alə waa: Nɖɩyar, baɩ na? Na Malaɩka alə nɩ waa: Akʋnyiŋu n'akʋjɔɔ ʋna lee ma, ɩboɖo Gaja sul na alige akalaŋ. ⁵Galaŋ təm bɛrɛ jɔpee, batɩ yɩɖa simɔɔ nɖee ba na yɩɖa waa: Piɛɛr ma; ⁶Aɖa simɔɔ gbaŋsama agaɖʋ, agafala gaɖa asəla na teŋku.⁷Malaɩka nɖee alə na nɩ ashɛʋ ma, na kɔrnɛɛ ayɩɖa abatəŋleeja banyiʋ na sɔja nɖee atɔɔ agʋlɔ acra na nɩ ma, ⁸Akɛɛshɩɩ alə ashee pɩ kpataa ma, natəm pɩ ba ce jɔpee.⁹Gaja gakʋɖa ma, ba tɔɔ ʋnyɩŋca na ce atɩ səla na na mpa ma, Piɛɛr ɖe boɖe ŋku kalaŋ gakɔŋkɔŋɔ gakobŋtaja nɩ, anyiŋə Gaja. ¹⁰Akɔmɔ ɩɖe kpa nɩ, aɖetɩ yɛɛ ajɩ ʋjɩʋ. Bana lee ʋjɩʋ na shee nɩ ma, nɩ lee nɩ ɖaa atɩ fol gʋda ma. ¹¹Na aŋə nɖɩla ntine n'aŋə akɔɖən ɖaa gʋraʋ ba na həʋna ɍi bʋfɩlɩ ma, baɖe ba tɩʋ n'ɩlɔ ɩnan ma, ɩɖe rgə na pɩ atən, ¹²ɩbɔrɩ ɩ ba wəɖa ɩkei ɩnan ma, nɩbu ɩ ɩɖa atən ma, na bʋsapɩɩ bʋ nata na gaja ma.¹³N'arəŋə ʋwələ ɖən ʋlə nɩ waa: Taayiɖelaŋ kəɩ akur. ¹⁴Ama Pɩɛɛr alə waa: Aaɩ nɖyar, kə ma jɩ ajɩwa kɩbɔrɩ ayɔ na. ¹⁵N'ʋwələ ʋkɔɔ apɩ ashee ni nnyɩʋtaja waa: Bʋkɔɩ Gaja gaɖʋ aləbarka ma, Paa yɩɖa bʋ waa: Ajiwa na. ¹⁶Gʋlesʋra gʋɖe gʋlee halɩ akpala ɩriu, kaŋkəm na ɩye boɖo alaŋ ashɛʋ.¹⁷Kasaa ɖe kɩkakana ye Pieer bʋkɔɩ aŋə ma, kaasshɩ na. Ma na bɛrɛ ɩkɔrnɛɛ atɩm ma, bakpa na tabataba Simɔɔ gafala, naa akpa ayiɖe gafalkonu, ¹⁸Na taba nʋwələ ʋbʋmbɔnɔ waa: Atɩya na Simɔɔ nɖee ba na yɩɖa waa Piɛɛr ma, aɖa aa?¹⁹Piɛɛr ɖe ɖa nafaŋa faŋa bʋkɔɩ laŋ anə ma, na ŋŋuro nsoŋsono nlə nɩ waa: kɩɖe atɩya bɛrɛ beriu baɖən ba tɩ yɛɛ okɩ. ²⁰Tayiɖelaŋ, argə atən, nákʋn pɩ ɩce paa lee sika na, aɖʋwaa amʋ ntəm kapɩ. Na Piɛɛr argə a lə bɛrɛ baɖe waa: ²¹Amʋ na arɛɩ ɩna yɛɛ ma, gapaŋa ga pɩ ka nanyɩn.²²Na babuye nɩ waa: kɔrnɛɛ ɩsɔja ɩshɩnʋn banɖɩyar alee ɖeiɖei karɛ na, na ce Gaja, na malaɩka cɩnɩ cɩrɩ kaja ɖən alə na nɩ, waa ba yɩɖa akɩ apɩ gɩrəŋə ŋgadee ʋna lə ma. ²³Ŋkəŋ na Piɛɛr acam pɩ gɩsana ashee pɩ gaɖu ba fol. gaja gakʋɖa ma, n'ata atən baŋkəm, na bawor ɩ baɖa jɔpee ma, bayala pɩ gboo ace.²⁴Ba kpa sesaree Gajɩkʋɖaka ma, kɔrnɛɛ ɖe sə na saa pɩ, na ayɩɖa abʋŋʋma nɩ kəbarɛ n'abasoro gataŋashɩ mana.²⁵Pɩɛɛr akpa ma, na kɔrnɛɛ, ata ace tɩ wana nɩ, akur a Piɛɛr ɩkei nɩ. ²⁶Na Piɛɛr ataa nɩ alaŋ alə nɩ waa: Ta ayiɖe alaŋ avŋ gboo arɛ namʋ.²⁷Aɖe nna nɩ, baɖe batɩ lee faawu, ba kpa gafala nɩ ma, naa ŋə bɛrɛ tuutuuma baɖe bawala asə. ²⁸Anyɩŋgɩlopi ɩyɔ waa: Ma paa tɔɔ arɛ ɖən ayɩɖa waa ajɩwarɛ kokoo kaɖa cɩrɩ cɩrɩ na. ²⁹Galaŋ na kəma lee siŋkiri anyɩŋgaɖutaya kʋ pɩʋ na, galaŋ ntɩ yɛɛ ma yo bʋkɔɩ laŋ ɩtəm bɛrɛ ba yiɖa amʋ ma.³⁰Na kɔrnɛɛ alə waa: ʋrɔŋ ɩshile inan ɩnan ɩnoo kama, alʋwaatʋ nɖe nɩ nɔɔ bʋkɔŋkɔŋɔ cɩɩnɩ nɖa aŋga. Ƒala nɩ na nyɩŋə ma; N'arɛ ɖən aɖe kara toko aŋələŋlə ŋa akpa awəɖa amʋ alə waa: ³¹Kɔrnɛɛ, Gaja ga cam akʋnyiŋu n'alige akʋjɔɔ ʋna lee ma. ³²Təm bɛrɛ jɔpee ba yɩɖa simɔɔ ɩ ba yɩɖa waa: piɛɛr ma; Aɖa Simɔɔ gbaŋsama agaɖu asəla na teŋku. ³³Kpaarɩ na ntəm bɛrɛ akasul. Akʋpɩʋ ʋcəm paa. Nnyɩmə atɩɩ noo kama atəganɔ Gaja kaŋyɩɩ gɩtɩ yɛɛ gɩ rəŋə bʋkɔɩ nɖiyar alə akɩ waa: A lə atʋ ma.³⁴Na Pɩɛɛr acam ʋwələ a lə waa: ɩja nyɔ nnyimə waaa: Gaja kaa laa ʋɖən afələ na, ³⁵Ama ɩsamaaɩ ba na cu nɩ na sara ɖeiɖei ma, ba cɩn anƴɩɩ.³⁶Atəm na agalei ashee israɛl bapur, alə pɩ fɛɛ kɩɖaʋ na Yeesu kristo nɖee alee nɖiyar baa mʋnʋ nɩ ma. ³⁷Ɩyɔbʋkɔɩɩ bʋ lee yuɖee aŋunii nɩ ma, asəba na Galilee, Yohana abʋtomənaka na waasu ɩ alee ma. ³⁸Ɩyɔ ɖaa Gaja gafʋr ŋnuro ŋsoŋsono kabʋshi na ɩkashɩ yeesu nasarɛɛti kaja ma, aɖetɩ ce baa ŋkana, na lee nsono na kaɖa bɛrɛ bɩshɛɖʋ bɛrɛ sheetaanɩ akʋr pɩ ma, aɖʋwaa Gaja gaɖa asul.³⁹Atʋ gɩlee səriya bʋkɔɩ alee Yudaa kaatəna gaŋunii nɩ na Yerusalɛm nɩ ma, ba kə nɩ aci akal nɩ gʋyo laŋ. ⁴⁰Gaja gaŋənə nɩ ʋshile ʋriutaja, naa shee ganɔ waa: Akɔɔ aɖoo gɩ ŋə nɩ. ⁴¹Kɩ lee samaa anaa ŋə nɩ na, ama səriya baja mbaɖee Gaja gacee laa ma, atʋɩ gɩman na nɩ ajɩ anƴem naa aye ŋənə aɖoo bakoro bagɩcuca ma.⁴²Na Yeesu alə atʋ waa: Gɩlee waasu ɩsamaa waa: Aɖe na Gaja gatɩ waa: Acəm na aŋŋuno baja na bakono ɩkəma. ⁴³Annabi mana baŋunii balaa səriya waa: Nɖee ashee nɩ ɩja ma, anaa ŋə ambɔnɔ kʋtəɖu na aŋyiɖa.⁴⁴Pɩɛɛr ana lə bʋlei ma, na ŋŋuro nsoŋsono nrgə mbaɖee baɖa narəŋə bʋlei ma, baŋunii laŋ. ⁴⁵Mbaɖee ba lee pɩ baŋ balee ɖeiɖei kə barɛ naaba yala Piɛɛr acem, ɩlee pɩ biti ɖaa ŋŋuro nsoŋsono kagʋjɔɔ gʋrgə bayaja laŋ ma.⁴⁶Aɖʋwaa barəŋə ba na lə ɩkrə ɩfɔlɩ nakʋma Gaja ma. ⁴⁷Ŋkəŋ na Piɛɛr alə waa: Gɩtɩgɩ səra abla na pɩ bʋtomənaka baɖei ba cam ŋŋuro nsoŋsono goo ɖaa atʋ ma aa? ⁴⁸Na ashee ganɔ baməna pɩ bʋto na nɖiyar aŋyɩɖa kaŋkəm na ba pɩla pɩla waa akɔɔ asə basul ɩʋshile ɩnyɩʋ ɖən.

Chapter 11

¹Yeesu abatǝmka na bawor mbadee bada yudee ma barǝŋǝ waa:bayoja gboo ba cam gaja kaalei. ²ŊKǝlǝ piɛɛ akpa yeesu alɛm na mbadee balee pi baŋ bada didei ma ba na ciu nanɩ. ³Na lǝ nɩ waa ʊkpa ɩjɔfɔlɔ baja nɩ aman na pi ajɩ ʊjɩʊ.⁴Nŋǝŋ na piɛɛr akɛɛshɩ aslee pi daa gasaana gosa ra ma. ⁵Na alɔ waa jɔpee kampa nɩ na nda saa ndee n na nyŋǝ ma nii lee amʊ daa gʊda kʊ nafol ma na ŋŋǝ akɔdǝn daa gʊraʊ gʊbʊmbɔnɔ wa bade lǝʊ nɩ kalkʊɛ ɩnan n'ɩrgǝ na laŋ api atɩ cim n'amʊ. ⁶Nkide gʊraʊ gʊde nɩ nɩ ma n'aŋǝ ɩbɔnɩ bada gatǝ na laŋ gʊwarbɔ n'ɩbu nɩ saʊɩ ba nata na gaja ma asʊra asʊra.⁷Na nrǝŋǝ ʊwǝlǝ den ʊna lǝ amʊ waa taayide laŋ piɛɛr kǝɩ akur. ⁸Na nlǝ waa aal ndiyar ajɩyar ajɩwa kaabɔrɩ yaa ɩfɔrɔ kabarɩ gaden kantaŋkɔ kuŋpa amʊ nɔɔ ayɔ na. ⁹Na nkɔɔ arǝŋ ʊwǝlǝ ʊdoo na alaŋ na lǝ waa bʊkɔɩ gaja ga lǝ waa lcɩm ma paa tɔɔ bʊ ayɩda waa: ajlwa na. ¹⁰Ɩlee gǝŋ kalɩ akpala ɩriu naa ye kɔɔ abodo alaŋ ndɩlanɩ.¹¹Kpaarn na bɛrɛ bariu badǝn ba doo na sesaree na yɛɛ amʊ ayide gafala ŋgadee nɩ nda ma kaakonu. ¹²Na jjuuro nlǝ amʊ waa tǝr bɛrɛ bade ba yalakaat ace na gɩkpa kɔnrɛɛ agafala ¹³.N'ʊsoro de alǝ nɩ waa tǝm bɛrɛ bace jɔpee ati yida simɔɔ ndee ba na yɩda waa piɛɛr ma. ¹⁴Anaa lǝ akɩ bʊkɔc alee naŋǝ ndi nsono wa.¹⁵Nsǝba na bʊlei ma na ŋŋuro nsoŋuro nsoŋsononr nrgǝ balaŋ daa nrgǝ atalaŋ ʊsǝbʊ nɩ ma. ¹⁶Ŋkǝŋ na ntaa alige ŋgadee ndidee ndyar alǝma waa yatana amǝna na bʊto ama anyɩn.¹⁷Ɖaa gaja gashee pi gʊjɔɔ daa ashee atʊɩ gɩshee ndiyar yeesu kristo lja ma ntɩ ma sǝra akǝl gaja aa? ¹⁸Ba reŋe gǝŋ ma na ba ye ŋʊra naa akʊna gaja naa alǝ waa:gaja gastiee bayaja bafʊba ndawa naa ba wǝda ŋŋuro.¹⁹Mbadee ba ram atǝn ʊnaashɛ katam ŋkǝlǝ etiɛɛnɩ aci ma bace tali fenisii shiipu kaatǝna bʊto bʊ sǝr akal ma na tiyɔɔshɩ atɩ lee waasu ashee yudaa kǝbaja baudǝdǝn. ²⁰kasaa de shiipu na sirɛɛnɩ kǝbaja gboo badoo na atiyɔɔ apɩ na ba lǝ ndiyar yeesu alaabaarʊ asoŋsano kaalei ashee pi. ²¹Ndiyar agʊnyɛ gʊde gʊda basul bɛrɛ tuutuuma basliee ɩja acam ndiyar.²²Galei gade gakpa yeusalɛm kacɔɔci kǝbɛrɛ batɔ nɩ na balaa barnabaasɩ atǝm ase atiyɔɔhe. ²³Ba kpaŋkǝŋ naa aŋǝ daa gaja ka gʊjɔɔ gʊda ashee pɩ ma na bɩcine ɩkǝr na ba dʊ pi ikaŋkrɩ waa bawǝda ʊcine ʊdɔŋkɔnɔ naa acra balɔ na ndiyar. ²⁴Adʊwaa alee arɛ soŋsono na ŋŋuro nsoŋsono nrǝŋǝ na nɩ ade wǝda ʊcine paa.Na samaa abʊmbɔnɔ acam ndiyar yeesu.²⁵Na barnabaasi ace tarsɩ ati yɛɛ sool. ²⁶Aŋǝ nɩ ma na atɔɔ nɩ apɩ na antiyɔɔsnɩ na ba da ŋkǝŋ gaja gapǝ lǝmǝ na wala cɔɔc kebarɛ tuutuuma na cere pi.²⁷Kasaa de na annabi mana badoo na yerusalţɛn ace antiyɔɔhl. ²⁸Nabʊ den ba na yida waa agabusɩ ma ata ayide laŋ ŋŋuro nsoŋsono nde rǝŋǝ na nɩ na alǝ waa gakɔŋja gadǝ n gatɩgaǝ gatǝna gaŋunii laŋ gasono nagakɔŋja gade ga kpa saa kʊloodi aji giyarɩ ma.²⁹ŊKǝŋ na yeesu abakǝŋja batɔɔ niya waa baadʊ ndʊ ndʊ daa brkɔɩ baaŋa awǝda ma atogo akaŋa na na baworɩ bada yudee ma. ³⁰Na ba ŋowo ba wala bʊkɔc ba ŋǝ ma krara barnabaasɩ na sool banyɛ nɩ.

Chapter 12

¹Kasaa ɖe na gʋyarɩ Erooɖi asəba na naashɛ cɔɔcɩ kə barɛ baɖən. ²Na akə Yaakubu Yohana apar na gapɔɔ galama ka.³Aŋə waa ɩcɩm na yudaa kəbaja ma, na akɔɔ ari Piɛɛr ɩɖe tɩ lee ɩshilee ɩ kə ba na ɖʋ lefiir boɖo boɖa nɩ na ma, kishile. ⁴Ari nɩ akəʋ sarka nɩ ma, na aɖʋ ɩsɔɔja banan nan bʋɖu bʋnan ba naa tʋŋa nɩ, na yeɛ waabata jɩ paakɩ aboŋo, alaa nɩ aɖoo na samaa bagɩcuca.⁵Pɩɛɛ aɖa sarka nɩ ma; cɔɔcɩ aŋunii aɖe tɩ nyɩŋə Gaja na shee nɩ. ⁶Ɩsaa ʋshile ʋɖɔŋkɔnɔ naa Erooɖi alaa piɛɛr aɖoo na samaa agɩcɩɩca ma, baɖe ba kʋr pɩɛɛr ɩwɔrɔ aɖe ɖa ɩsɔɔja banyɩʋ bagɩcuca nafol; Batʋŋaka baɖe ba yɩɖe sarka kaakonu na tʋŋa.⁷Ŋkəŋ na ɩkayar amalaika akpa sarka nɩ na nkomo nkaɖa kpaarɩ gaɖu gaɖe gatɩ ŋələnələ sarka nɩ. Na malaɩka aŋənə pɩɛɛr alə nɩ waa: Tayiɖe alaŋ were! Nɩ́wɔrɔ baɖoo anyɛ nɩ́kei nɩ afaɖa atən. ⁸Na malaɩka a lə nɩ waa: Run akabɛlɛtɩ akɩnsəl naa akara akakɔɖɔkɔɖɔ. Na alee ɖaa gəŋ ma. Na malaɩka akɔɔ alə nɩ acəŋə waa: kara akɩtokopeu, naa tər amʋŋkəm.⁹Na Pɩɛɛr atər aŋkəm, kasaa ɖe kɩkana ye nɩ bʋkɔɩ malaika analee ma na, ɩɖe ɖa nɩ ɖaa atɩ fol gʋɖa kokoo atɩ ŋə akɔɖən ma. ¹⁰Baɖoo na ce asəla ɩsɔja basbaka na banyɩʋtaja na bakpa mpa kagʋcaŋkɔ nrukɔ kagʋja ma, na gʋni gʋtine kagʋja baŋyɩɩ; na baɖoo akʋn ʋnyɩŋca ɖən kpaarɩ na Malaɩka anyeŋe apala piɛɛr.¹¹Ŋkələ pɩɛɛr aŋə waa: ɩ ja nɩ ma, na alə waa: Nŋə nnyimə gbagbaraa waa: ɩkoyar atəm a Malaika apɩ atɩ laa amʋ Erooɖi agʋnyɛ nɩ na bʋkɔɩ yuɖaa kasamaa ana yɛɛ namʋ ma. ¹²Afaŋa faŋa jɩ aboŋo ma, na atəŋə agayɛ na Maari Yohana nɖeee bana yɩɖa waa Maarkə ma anar agaɖu, bɛrɛ tuutuuma baɖe bawala aɖa ŋkəŋ na nyiŋə Gaja.¹³Na akə gʋcɩŋcaŋa kaakonu ma, n'abaawayar ɖən ba nɩ yɩɖa nɩ waa: Rooɖɩ ma, apɩ atɩ na ɖʋ gʋtɔ. ¹⁴Na arəŋə piɛɛr vwələ; ʋciŋkərka nɩ ɖaa anaa tine gʋcaŋkɔ ma, na acuu ace atɩ lə pɩ waa: piɛɛr akpa ayɩɖe gakukonu. ¹⁵Na ba lə nɩ waa: Akɩ ʋshɛshɛ gʋya yɔgʋu. Ama na alə pɩ waa: ɩja nɩ.¹⁶Na ba lə waa: ka yɔ na amalaɩka na. Kasaa ɖe Piɛɛr ɖe kara gayɛ na kə gʋcaŋkɔ. Batine ma, naa aŋə nɩ, nɩ lee pɩ biti. ¹⁷Na Piɛɛr atɔɔ agʋnyɛ afaŋa pɩ waa bapɔɔ babʋnɔ shɛlɛmm, na akɛshɩɩ alə ashee pɩ ɖaa ɩkoyar atəm a Mala ɩka apɩ atɩ laa nɩ sarka nɩ ma, na alə waa: Ba lə ashee yaakubu na bawar, kaŋkəm na ba təbə ace gaɖufɔlɩ.¹⁸Gaja gakʋɖa ma, n'ɩsɔɔja bakpa ntərətər na ta ba bawor bʋkɔɩ piɛer apra ma. ¹⁹Erooɖi ayɛɛ nɩ baa ŋka kaŋənɩ na ma, na alə waa: babɔ ɩsɔɔja ɩ batɩ pɩ ba na tʋŋa ma batɔ. Kaŋkəm na ace yuɖee ati ɖa seraree.²⁰Erooɖi kabʋŋa na ŋə tiir na siɖɔŋɩ kəbaja gɩnyine na. Na bapɩ wəɖa nɩ waa: Barəŋə na bawor, na ba ce Blasita sul ʋni alee ka gʋya ʋkal na ma karɛ soŋsono waa: Akaŋa na pɩ, na ba rəŋə na bawor aɖʋwaa gʋya agatəna nɩ na ba na ŋə ʋjɩʋ na ji. ²¹Ʋshile ɖən na Erooɖi akara bayarɩ bɩtoko asə anyarɩboi laŋ na lə gapalei.²²Na samaa akuro alə waa: Gaja kʋwələ na, kɩlee arɛ ʋja na! ²³Ŋkəŋ ɖe kpaarɩ nɩ́koyar atəm a malaɩka apɩ atɩ kə Erooɖi, aɖʋwaa kashee Gaja ʋkʋmʋ na nɩ́shɛŋɛ baɖən ba jɩ nɩ aci.²⁴Kasaa ɖe Gaja kaalei gaɖe gatɩ ce ŋyɩɩ baa ŋka na, ce. Yeesu abakəŋja baɖe batɩ pele nace. ²⁵Barnabaasɩ na Sool baboŋo ba waasu Yerusalɛ, na bakɔɔ ashɛʋ na ba nyɔnna yohana nɖee baɖʋ nyɩɖa waa maark ma, ashɛʋ na ma.

Chapter 13

¹Atɩyɔɔshɩ ka cɔɔcɩ nɩ Annabi mana na bayɔka babʋmbɔnɔ baɖa ka ŋkəŋ: Barnabaasɩ, simɔɔ bana yɩɖa waa Nijɛɛr, lusius sirɛɛnɩ kaja, Manahee, babʋŋa aman pɩ atoŋo aɖe na Erooɖi ma, na Sool. ²Ba na lee nɖiyar antəma ɩ aɖʋ pɩ ma, baɖe batɩ kʋr ganɔ na ŋŋuro nsoŋsono nlə waa: Laa ma Barabaasi na Sool aɖʋ afələ ashee amʋ aɖʋ ntəma nɖee laŋ ŋyɩɖa pɩ ma. ³Bakʋr ganɔ anyiŋə aboŋo ma, na ba tər anyɛ ba laŋ naa apala pɩ bafəl.⁴Ŋŋuro nsoŋsono ntəm Barnabaasɩ na Sool ba ce selʋsii, ba ɖoo nkəŋ ma, na shiipu kaatəna ɩ bʋto bʋsər jɩ akal ma nɩ. ⁵Bakpa salamii ma, na ba lə Gaja kaalei sinagɔɔgən yuɖaa kəbaja ɩ baɖa ŋkəŋ ma, Maark aɖe tɩ kaŋa na pɩ.⁶Basəla gatəna ɩ bʋto bʋsər jɩ akal naa ace pafoosɩ ma, na ba ŋə jejebuyar annabi ɩsəiyar yuɖaa kaja ɖən batɩ yɩɖa na waa: kəl Yeesu. ⁷Aɖe ɖa kɔmɩɖa abʋmbɔnɔ sergiusu polus ʋsoro gʋfaŋayar sul. Nakɔmɩɖa ɖe ayɩɖa Barnabaasɩ na Sool na yɛɛ waa: Ba lə Gaja kaalei ashee nɩ arəŋə. ⁸Ama Elimaasɩ jeŋjəŋbuyar aŋyɩɖa kaashɩ na gəŋ, aɖe tɩ kəl kɔmɩɖa waa apaa shee ɩja awəɖa ʋcɩ́ne na.⁹Na Sool nɖee ba na yɩɖa waa: Pɔɔlɩ ma, ŋŋuro nsoŋsono nrŋə na nɩ ma, ataa agayɛ atəŋə nɩ, naa lə waa: ¹⁰ʋsorobɔnɔki, mbɔnɔ nrŋə na kɩ ma, sheetaanɩ ʋpur kɩ, ɖeiɖei kɩ́bɛrɛ, kaapala akɩŋtəmbɔnɔ ʋna kəl nɖiyar ma aa?.¹¹Ŋnyimə nɖiyar agʋnyɛ gʋɖa akalaŋ, ʋtaa fɔnɔ kaa kɔɔ aŋə ʋshile na. Kpaar na ŋkomo nshee ka kɔɔ na ŋə gaɖu na, aɖe tɩ fɔmɔfɔmɔ na yɛɛ bɛrɛ ba toŋo nɩ. ¹²Kɔmɩɖa aŋə bʋkɔɩ bʋ lee ma, na ashee nɖiyar Yeesu ɩ́ja, aɖʋwaa aŋə Nɖiyar ʋceru.¹³Pɔɔli ńabasoro barina pafosɩ, n'ace pɛrgɩ pamfilii. Ŋkəŋ na Yohana apaɖa na pɩ akɔɔkɔɔ Yerusalɛm. ¹⁴Ba kpa pɛrgɩ ma, na ba kɔɔ atəŋə na Antɩyɔɔshi pisiɖii. Na bakpa sinagɔɔgə nɩ Sabaatɩ kʋshile asə. ¹⁵Batʋr gʋpɔ na annabi mlana babʋlei aboŋo ma, na sinagɔɔgə kaɖibaja batəm alə pɩ waa: Atɩ bawor basoro anyɩn, ɩta jɩ waa: ɩtɩ yɛɛ ɩɖʋ samaa ɩkashɩ lə ma, ŋgaɖee ɩwəɖa ma, nnyimə.¹⁶Ŋkəŋ na Pɔɔl ataa agʋnyɛ alŋ afaŋa pɩ alə waa: ɩsraɛl kəbasoro anyɩɩ ɩna cu Gaja ma, ɖʋ ma gʋtɔ. ¹⁷Ɩsraɛl asamaa nɖe a Gaja ga laa atibaya afələ. Naa a ɖʋ samaa ɖe albarka ŋkələ aɖa Ejibiti kaa təna nɩ ma,natɩ laa nɩ na agʋnyɩkaŋkra. ¹⁸Naa aɖəʋ pɩ ʋteru nɩ halɩ bʋja ɩshɩnyɩʋ.¹⁹Na aɖur ɩsamaa kulumi kanaha kaatəna nɩ, naa ashee pɩ gatəna gaɖe: Ba jie jɩ. ²⁰Ganikaŋkəm bʋja awanyɩʋ nínyɩnatəb na ashee pɩ bakəmcimja halɩ annabi samɩɛl.²¹Na samaa ataba waa: Batɩ gʋpayarɩ ashee nɩ, na Gaja gashee pɩ sayul kiisi ʋpur Bɛŋjamɛɛ abʋ ŋʋna a jɩ gɩyarɩ balaŋ halɩ bʋja ɩshɩnyɩʋ. ²²Na tɩ bəɖa gʋya ɖe, na alaa Ɖaʋɖa waa ajɩ gɩyarɩ, na alaa səriya alaŋ alə waa:ŋŋə Daʋɖa Ɩsaii ʋpur, ʋni na amʋcine ʋtɔɔ, a naa lee amʋciŋsɔlɔka.²³Ɖaʋɖa abʋŋʋma nɩ na, Gaja gacee lə waa: Ataalaa afʋraka ashee Ɩsraɛl, ʋni na gəŋ Yeesu. ²⁴Naa afʋraka aye pɩ, yohana alee nɖawa nfʋbaka na bʋtomənaka kawaasu ashee Ɩsraɛl a samaa. ²⁵Yohana aboŋo antəma ma, n'alə waa: Amʋ nkəm ʋɖən atʋna pɩ, kə ma caa sim makur atən alaa aŋkɔɖɔkɔɖɔ kʋlɔ na.²⁶Atɩ bawor basoro, Abraham bapur, nányɩn ɩ ɩna cu Gaja ma, anyɩn pɩ batəm na nɖinsono kaalee ashee. ²⁷Aɖʋwaa Yerusalɛm na kaɖibaja baja babla yeesu, naa akə nɩ, ba lee bʋkɔɩ Annabi mana balə naa bana tʋr jɩ baa sabaatɩ apaŋa na ma.²⁸Kəba ŋə taalɩ nɖee anafaŋa waa: bakə nɩ acii ma, alaŋ na, na ba lə Pilaatɩ waa: akə nɩ acii. ²⁹Balee ɖaa ba cee lə agaleima, na ba laanɩ gʋyo kaŋkʋrala atɩ ɖʋ nkufo nɩ.³⁰Ama Gaja gaŋənə nɩ aɖoo bakono nɩ. ³¹Na afaŋa agvlɔ mbaɖee na pɩ ba cə galilee na Yerusalɛm ma, ɩshile tuutuuma, ba nɩ ba lee ka kasəri ya baja samaa aŋyɩɩ.³²Nátʋ gɩ na lə, bʋkɔɩ ba cee lə waa: Batɩ ba shee atɩ baya ma, kalaabaarʋ asoŋsono nashee anyɩn. ³³Gaja galee ashee atʋɩ gɩ lee bapur ma, naa aŋənə Yeesu, ɖaa ba cee aŋɔn jɩ Ɖaʋɖa antulo nnyɩʋtaja nɩ ma, waa: Akɩ na ampi nŋʋmakɩ ʋrɔŋɖe. ³⁴Aŋənə nɩ bakono nɩ, kaakɔɔ abuu na, ŋgaɖee alə ma, na gəŋ waa: Ntɩ ma shee anyɩn gʋjɔ asʋra asʋra ciri ciri kɩja ɩ nlə waa: Ntɩ ma shee ɖaʋɖa ma, Ajɔɔ ɖe ɩɖa.³⁵Na akɔɔ alə gaɖufɔlɩ acəŋə waa: kaa pala a ciri ciri karɛ abuu ³⁶na.Gɩta kiiɖe, Ɖaʋɖa alee Gaja kantəma aboŋo ma na aci atɩ wəɖa ayar mana, ama abu. ³⁷Ama nɖee Gaja gaŋənə ma, kabuu na.³⁸Gala atɩ baja yɔ ma, waa: N'ʋnɩ na ba lə mbɔnɔ kʋtəɖu kaalei ashee anyɩn. ³⁹Naa arɛ nɖee ashee nɩ ɩja ma, aɖa ɖei ɖei, na lesʋra ɩ musa agʋpɔ kagʋsəra apala arɛ aɖa ɖeiɖei na ma.⁴⁰Gala lee ma laakaarɩ naa ʋwələ ʋbɔnɔ nɖee Annabi mana ba bʋŋalə ma, ɩpaatɩ wəɖa anyɩn na: ⁴¹Anyɩn ɩ ɩna bla ma, ɩtɩlee anyɩn biti, ɩtɩɩ nara: Aɖʋwaa ntɩ ma lee bʋkɔ bʋɖən anyɩyɩɩ, bʋkɔɩɩ baa ba kɛɛshɩ ashee anyɩn kɩshee ɩja na.⁴²Barnabaasɩ na pɔɔl baɖoo nashɛʋ ma, na plapla pɩ waa: Bakɔɔ a pi sabaatɩ kʋshile ʋfɔlɩ atɩ pɛmpɛŋɛ alə ashee pɩ. ⁴³Samaa ɖe nɩ na Yuɖaa kəbaja na mbaɖee bapra yudaa kə baja ma, batər pɔɔl na barnabaasɩ baŋkəm na, baɖʋ pɩ ɩkaŋkrɩ alə pɩ waa: Batɔɔ balɔ acra na gaja kagʋjɔɔ.⁴⁴Sabaatɩ k'ʋshile ʋfɔlɩ na mpa nwala na yɛɛ ba rəŋ gaja kaa lei. ⁴⁵Yuɖaa kəbaja ba ŋə bɛrɛ tuutuuma ma, na ncənyoro ŋkpa pɩ na baɖa na bla na pɔɔl na lim nɩ.⁴⁶Na Pɔɔl na Barnabaasɩ ba lə pɩ ɩ ja waa: Ayɩn pɩ jɩ basəba alə Gaja kaalei gaɖe ashee ńanyɩn ɩbla jɩ atutur jɩ, aɖʋwaa anyɩŋgɩlopɩ ɩŋə jɩ waa: kɩsəm ɩcam jɩ naa gashee anyɩn ŋŋuro nɖee kɩŋwəɖa gayala na ma, atʋ anii gɩtɩ ce mbaɖe kəba yɔ Gaja na ma sul. ⁴⁷Aɖʋwaa: nɖɩyar alə waa: Akɩ na nɖʋ ntəma nɖe ice na ʋkaɖʋ ashee ɩsamaa, atoŋo nɖinsona kaa lei gaɖe ace na gatəna kaa yala.⁴⁸Na mbaɖee kə ba bʋŋayɔ Gaja na ma, barəŋə jɩ ma, na bakʋma nɖiyar agalei, na mbaɖee ba cee lee ŋŋuro nɖee kiŋwəɖa gayala na ma kəbarɛ ma, bashee ɩja galei gaɖe. ⁴⁹Na nɖiyar Yeesu agalei gace baa bagatəna gaŋunii laŋ.⁵⁰Ama, na yuɖa kəbaja ba tutur basəmprə na mpa kanɖi baja waa: banaashɛɛ Pɔɔl na barnabaasi akərə pɩ baɖoo bampa nɩ. ⁵¹Na Pɔɔl na barnabaasɩ ba kəprə bɩkei kantuli, ashee pɩ naa s shɛʋ ikɔɔn, ⁵²Ama, mbaɖee ba cam Yeesu apra abakəŋja ma, ʋcɩŋkər ka ʋɖe rŋə pii na ŋŋuro nsoŋsono.

Chapter 14

¹Ɩkɔɔn ŋkəŋ na pɔɔl na barnabaasɩ ba kpa yuɖakəbaja ba sinagɔɔgə nɩ na alə na pɩ na yuɖaa kəbaja na gɛkɩ kəbaja tuutuuma bashee ja. ²Ama yuɖaa kəbaja ɩ ba bla kəba shee ɩja na ma, ba tutur bawor anaashɛɛ mbaɖee banhee ɩja ma.³Baa nakama, na baɖa ɩkɔɔn ŋkəŋ alɩŋ baɖe batɩ lə bʋlei nɩɩja, nakantan na nɖiyar Yeesu, aɖe ti kaŋa na pɩ na laa səriya agalei, maamaaci kalesvra ɩɖe tɩ lee na banyɛ. ⁴Na mpa nɖe kasamaa ayʋga akpala ɩnyɩʋ baɖən baɖa ashee Yuɖaa kəbaja basaaka baɖa ashee Yeesu abatəmka.⁵Na bayoja na yudaakəbaja bace atɩɖʋ ganɔ ńaɖɩbaja asəba na tootoo gaɖu anashɛɛ pɩ anyɩm pɩ atala, ⁶Pɔɔl na barnabaasɩ baŋə gəŋ ma, na ba cə atɩ ɖa likaonii, liisi na Ɖɛdɩ kapa na nakɩ karakara nɩ haa. ⁷Naa haa nə laabaarʋ asaŋsono kaalei.⁸Liisi ŋkəŋ na arɛbʋmbɔnɔ ɖən, aaɖe lee falaŋfalaŋ ɖoo ɖaa baŋʋm nɩ ma, kasara ayɔ na. ⁹Aɖe tɩ ɖʋ pɔɔl gʋtɔ ana lə bʋlei ma, na Pɔɔl akɩɖe nɩ suu, aŋə waa: Awəɖa ʋcine ataa səra aŋə alaafɩya. ¹⁰Na alə nɩ n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ waa: Taayiɖelaŋ kpaka akɩ kei laŋ. N'ata ayiɖe laŋ na sara.¹³Baŋə bʋkɔɩ pɔɔl alee ma, na bakuro na lə na ɩkɔɔn kagɩkrə waa: bʋjabʋtɔɔ gʋrilɔ akpa atɩgɩ cɩɩca oo! ¹¹Nabaɖʋ Barnabaasɩ baŋkʋna kaŋyɩɖa waa jupitɛɛ naa yɩɖa Pɔɔl waa mɛɛrcuu, aɖʋwaa ana lə bʋlei. ¹²Jupitɛɛ kaŋkʋna, kaŋku nɖa mpa kaanɔ jɩ, nɖe ana pɛŋɛ ŋkʋna nɖe ma, apɩ nɩ́na na kɩsa mpa kaanɔ na yɛɛ bɛrɛ balaa saraa.¹⁴Yeesu abatəŋka Barnabaasɩ na Pɔɔl, barəŋə gəŋ ma na bafatər bɩtoko acuu ace samaa agɩcuca, ¹⁵na kuro na lə pɩ waa: o bɛrɛ anyɩn, mʋlee ka ɩ na lee gəŋ? Atʋ gboo bɛrɛ pɩ gɩlee ɖaa anyɩn ma aa? na gɩ Pɩ na laabarʋ asoŋsono ashee anyɩn, palama anyɩŋt əma nɖe fɔɩ na ɩlee, cəpra ma atəŋə na gaja ŋŋuro yarɩ alee alaŋ, ńatən, natəŋku na bʋkɔɩ gɩshɩ na ŋə ma. ¹⁶Gaja gaɖe gabʋŋa apala baaŋa akʋn ʋciŋsɔlɔ ka.¹⁷Kapala səriyakʋlaʋ ɖaa aɖa ma na, Atɩlee nsono, na pala ʋto ana nyɩ gatəna gaɖe gatɩ ŋʋm ʋjɩr tuutuuma, anyɩnʋcine ɖe tɩkər. ¹⁸Na bakɛɛshɩ bʋlei bʋɖa, na shee pɩ waa: Ba paa laa saraa ashee pɩ na.¹⁹Na yuɖaa kəbaja baɖoo na Antiyɔɔshɩ na ikɔɔn acere samaa na ba nyɩm pɔɔl atala abɔnɩ atɩ bəɖa mpa kʋpaŋpaŋa baɖe batɩ tam waa aci. ²⁰Ama, Yeesu abakəŋja bawala asul ma, na ata ayiɖelaŋ, na ba man akpa mpa nɩ. Gaja gakʋ ɖa ma, na aɖenna barnabaasɩ. ba ɖɛrbɩ.²¹Ba lee waasu mpá nɖe nɩ ma, na baɖən bacam Yeesu apra abakəŋja ma, na bakɔɔkɔɔ ace liisi, na ikɔɔn halɩ Antiyɔɔshɩ. ²²Na aɖʋ Yeesu abakəŋja ɩkaŋkrɩ waa: ɩsəm bakara gayɛ awəɖa ʋcine, na lə pɩ waa: Na nawɩya tuutuuma na gɩkpa na Gaja kaayaritəna nɩ.²³Na ba laa baɖən atɩ pɩ waa: Ba lee cɔɔcɩ kaɖibaja bakʋr ganɔ anyiŋə, atɔɔ pɩ aɖʋ nɖiyar Yeesu nɖee bashee ɩja ma, anyɛ nɩ. ²⁴Ba səla pisiɖii ma, n'ace pamfilii. ²⁵Naa alə Gaja kaalei pɛrgə na ce Atalii kampa nɩ. Ŋkəŋ na bakɔɔkɔɔ apɩ Antysh, gauu ba cee tɔɔpɩ aɖʋ ²⁶Gaja kgʋjɔɔ nɩ aɖʋ ntəma ɩ ba lee ma.²⁷Ba kpa ŋkəŋ ma, na ba bawala cɔɔcɩ aŋunii naa akɛɛshɩɩ alə ashee pɩ, bʋkɔɩ Gaja gakʋn na pɩ alee ma, ɖaa atine ʋnyɩŋca ashee ɩsamaa bawəɖa na nɩ ʋcine ma. ²⁸Na baɖa Yeesu abakəŋja sul ɩshile tuutuuma.

Chapter 15

¹Bɛrɛ baɖǝn baɖoo na yuɖee apo na cere bawor basaaka waa: << Na kǝba lee pi baŋ ɖaa Musa agʋpɔ gʋlǝ ma na, kǝ ba ŋǝ nɖinsona na.>> ²Na Pɔɔl na Barnabaasi ba bɔ bɔ na pi galei gaɖe, ŋkeŋ na bawor batɔɔ niya waa Pɔɔl na Barnabaasi na baɖǝn ba cǝ Yerusalɛm Yeesu abatǝmka na baŋono sul ati yɛɛ galei gaɖe kanɖi.³Cɔɔci ayala pi acǝ, na ba kɔɔkɔɔ akʋn na ƒenisii ati kpa Samarii na ba lǝ ɖaa mbaɖe kǝ ba bʋŋa ayɔ Gaja na, naa baƒʋba nɖawa ma, ni lee pi ʋciŋkǝrka. ⁴Ba kpa Yerusalɛm ma, na cɔɔci acam pi gisana, na Yeesu abatǝŋka na baŋono, ba lǝ ɖaa bʋkɔi Gaja gakʋn na pi alee ma.⁵Ŋkǝŋ na Ƒariisi kǝbaja baɖǝn ɩ bashee ɩja ma, ba ta ayiɖe alǝ waa: ɩsim balee bayoja ɩ baƒʋba nɖawa ma, baŋ naa ba kʋǹ Musa agʋpɔ. ⁶Na Yeesu aba tǝmka na baŋona bawala aƒaŋ ƒaŋa galei gaɖe.⁷N'ʋbɔbɔʋ ʋbʋmbɔnɔ ɖǝn ʋkpa ba gɩcuca, na Piɛɛr ata ayiɖelanŋ alǝ waa: Ambasoro na ambawor, lyɔ waa. Gaja ga cee laa anyɩngɩcuca, naa mbaɖee kǝ ba cee yɔ Gaja na ma, barǝŋǝ Gaja ka laabaarʋ asoŋsono aŋganɔ ni, naa ba ni gboo bashee ija. ⁸Gaja ɩ ga yɔ bɩƒolu ma, alaa sǝriya ashee pɩ, nàshee pɩ ŋŋuro nsoŋsono ɖaa atʋ ma ⁹Kalaa atʋ aƒǝlǝ na pɩ na, ʋcine ɩ bawǝɖa na Gaja ma, ʋni na apɛmpɛŋɛ na pɩ.¹⁰Nnyiwǝ mʋ laŋ na ɩna yɛɛ ɩtʋŋa yaa hkǝu Gaja alaŋ, na yɛɛ ɩtaa ʋɖʋra ɩ atɩ baya na tɩgɩlopi kutoŋo na ma, atǝr Yeesu abakǝŋja bɩɖɔ laŋ?. ¹¹Ama yɔ ma waa: N'atinɖiyar Yeesu agʋjɔɔkʋ atɩnna pɩ gɩ shee ya, aŋǝ nɖinsono.¹²Mbaɖee bawala ŋkǝŋ ma, baŋʋra jɩjɩjɩ, na Barnabaasɩ na Pɔɔl ba lǝ maamaaci na biti kalesʋra ɩ Gaja gakʋn na pɩ alee mbaɖee kǝ ba bʋŋa yɔ Gaja na ma, bagɩcuca.¹³Banibalǝ aboŋo ma, na Yaakubu, acam ʋwǝlǝ alǝ waa: atɩbasoro nátɩbawor, ɖʋ mamʋ gʋtɔ. ¹⁴Simɔɔ alǝ ɖaa Gaja ga jeɖe ɩsamaa naa a laa bagɩcuca nɩ abaja waa aŋyiɖa nɖa na pɩ.¹⁵Gavi gaɖe gamana ƒana na ŋgaɖe Annabi mana ba galei ɖaa ba cee aŋɔn ma: ¹⁶Waa " Kaŋkǝm anii, ntɩ ma kɔɔ pɩ atɩ taa Daʋɖa agaƒala gapɩ ma, ntɩ ma pɛmpɛŋɛ jɩ gatǝŋǝ. ¹⁷Naa bɛrɛ ɩ basaa ma, ba yɛɛ iko yar, atɩ nnyɔn na ɩsamaa basaaka gboo ba naa yiɖa aŋyiɖa, ŋgaɖee ɩko yan nɖee ana lee baa mʋnʋ ma, alǝ ̀mana gǝŋ. ¹⁸Na baa ŋa ayɔ na cǝ na cǝ.¹⁹Galaŋ Amʋ nsɔlɔ waa: Gɩ paa yɛɛ na wiyaɖǝn aɖʋ mbaɖee baƒʋba nɖawa ayɔ Gaja ma na. ²⁰Ama, ɩsim gɩŋɔn ashee pɩ, ba paa jɩ ɩsaraa ɩ ba pɛŋɛ akʋna ma, na gɩsina kʋleu, na ɩbɔrɩ ba cika kʋjɩʋ. ²¹Tɔɔ naɖoo bʋjabʋja, Musu adʋbɛrɛ baa mpa mpaŋanyi ba na lǝ jɩ, aɖʋwaa ba titʋr jɩ ɩsinagɔɔgǝ nɩ baa sabaatɩ apaŋa na.²²Na gani gaɖe gaƒana Yeesu abatǝmka na baŋono na cɔɔcɩ aŋunii, na ba laa bɛrɛ bagɩcuca nɩ, atǝm bace antɩyɔɔshɩ, Baɖennapɔɔl na Barnabaasi, na yuuɖi nɖee ba ɖʋ ŋyiɖa waa: Barnabaasi ma, na silaasu , alee grǝma yar na bawor bagɩcuca na. ²³Galei ba ŋɔn gʋbɔ gʋɖe nɩ ashee yeesu abakǝŋja na baŋono, na bawori baƒʋba nɖawa aɖa Antiyɔɔshi na Sirii, na Silisi wa gɩtɩsala anyɩn.²⁴Gɩrǝŋǝ ɖaa bɛrɛ baɖǝn baɖoo na atɩgaɖu atiya kilee atʋ gɩ tǝm ka pɩ na, atɩ ɖʋ anyɩn ntǝrǝtǝrǝ na babʋlilǝka. ²⁵Gɩ wala akiɖe galei gaɖe suu, naa alaa bɛrɛ atǝm ashee anyɩn, na atɩbasɔlɔka Barnabaasi na Pɔɔl, ²⁶bɛrɛ baɖe ba tɔɔ baŋŋuro ajel nɖi yar Yeesu Kristo laŋ²⁷Na gɩtǝm yuuɖi na Silaasi, bapɩ atɩ lǝ anyɩn bʋkɔɩ gɩlǝ ma, na babʋnɔ. ²⁸Aɖʋwaa ɩƒana ashee ŋŋuro nsoŋsoro ɖaban na nɖee ʋlee kpataku ma, ²⁹Ɩni nɩ gǝŋ waa: Lee ma laakaari, na ataŋkɔɩ ba pɛŋɛ akʋna ma, k'ʋjɩʋ, n' ɩbɔrɩ bakono k'ʋjɩʋ na gɩsǝna kʋleu, alesʋraɩ anyɩngɩlopi ɩblaɩ na lɩŋ nányɩnalɔ gaɖu ma.³⁰Balee cɔɔcɩ baɩ baɩ ma, na ba ce Antiyɔɔshɩ, naa akara gʋbɔ gʋɖe samaa agʋnyɛ nɩ. ³¹Batʋr gʋbɔ gʋɖe arǝŋǝ ma, na baŋunü bɩcine ɩkǝrǝ ɖaa bashee pɩ ɩkaŋkrɩ ma laŋ. ³²Yuuɖi na Silaasi, Balee Annabi mana pɩ, na ba lǝ bʋlei tuutuuma aɖʋ pɩ ɩkaŋkrɩ.³³Ɩti lee ɩshile ɩnyɩʋ ɖǝn ma, na ba pala pɩ bakɔɔ ashɛʋ mbaɖee ba cee tǝm pɩ ma sul. ³⁴( Ama, na Silaasi aŋa waa ɩcǝm naɖe alal basul.) ³⁵Pɔɔl na Barnabaasi baɖa Antiyɔɔshi na cere bɛrɛ, na lǝ nɖi yar a laabaarʋ asaŋsoro kaalei na shee bɛrɛ tuutuuma.³⁶Ɩti lee alʋwaatʋ ɖǝn ma, na Pɔɔl lǝ Barnabaasi waa: Gɩkɔɔkɔɔ ace apa nɖenɩ ati jeɖe atǝ bawor; gɩ lǝ pɩ nɖi yar alaabaarʋ asoŋsono ma, gɩŋǝ ɖaa baɖa ma. ³⁷Barnabaasi ashee sɔlɔ waa anyɔnna yotiana ɩ bana yiɖa waa Maark ma. ³⁸Ama, na Pɔɔl alǝ waa kɩ sǝm batɔɔ nɩ anyɔn na ma na, aɖʋwaa Pamƒilii na abʋŋapaɖa na pɩ, kayala pɩ ace batǝŋleeka nɩ na.³⁹N'ʋbɔbɔʋ ɖen ʋpɩ bagɩcuca halɩ bapɩ atɩ paɖa na bawor. Na Barnabaasi atɔɔ Maark na ba ce shiipu kaatǝnaɩ bʋto bʋsǝr jɩ akal ma nɩ. ⁴⁰Na Pɔɔl atɔɔ Silaasɩ, na ba nɩ gboo bawor batɔɔ pɩ aɖʋ nɖi yar agʋjɔɔ nɩ. ⁴¹Nace sirii kɩkara kara nɩ, na Silisii na ɖʋ ɩcɔɔcɩ mana ɩkaŋkrɩ.

Chapter 16

¹Ba kpa Ɖerbi ma, naa ce Listi, Yeesu akǝŋja ɖǝn ba tɩ yɩɖa nɩ waa Timotee, aɖe ɖa ŋkǝŋ, arar ɖe lee Yuɖaa kʋsǝmprǝ ayar ata lee gǝrɛɛk kaja. ²Bawor baɖa listi na kɔɔn ma, baɖe batɩ laa sǝriya asoŋsono alaŋ paa. ³Ŋkǝŋ na Pɔɔl atɔɔn niya waa ; Ataanyɔn na nɩ ba ce atɔɔ nɩ ma; na alee nɩ baŋ aɖʋwaa; Yuɖaa kǝbaja mbaɖee baɖa ŋkǝŋ ma ba yɔ nɩ waa; ayar alee gǝrɛɛk kaja na.⁴Batakpa baa mpa mpaŋaŋja, aɖe tɩ lǝ pɩ waa, ŋgaɖee Yeesu abakǝŋja na baŋona ba na lǝ Yerusalɛm ma bakʋn jɩ. ⁵Ɩcɔɔcɩ mana baɖe bawǝɖa ʋcine gishɛbɔ, bɛrɛ baɖe ba tɩ pele baaŋeŋ.⁶Na ŋŋuro nsoŋsono nbala na pɩ waa ba paa lǝ gaɖen asii nɩ na na basǝba ƒirigii na galaatɩ kaatǝna. ⁷Ba sǝla naa misii ma, na ba na tɔɔ niya bakpa bitinii na Yeesu aŋŋuro mbǝla na pɩ. ⁸Na ba sǝla misii, naa ace traasi.⁹Gɩjibɔŋɔ na Pɔɔl aŋǝ ʋŋǝʋ ɖǝn; Maseɖuanɩ kaja ɖǝn alǝ nɩ waa:<< Ji suuru pɩ Maseɖuanɩ atɩ ƒʋna atʋ>>. ¹⁰Ʋŋǝʋ ɖe kaŋkǝm na batɔɔ niya kpaarɩ arina Maseɖuani kʋja, n'iye pɩ waa nɖi yar atɩ yɛɛ waa ba ce ŋkǝŋ atɩ lǝ laabaarʋ asoŋsono kaalei ashee bani.¹¹Bata troasɩ ma, naa atǝŋǝ na samɔɔtɩnaasi, gaja gakʋ ɖa ma , na ba ta Neapoli. ¹²Naa kpa Ƒiliipu Kampa nɖǝ nɩ, nɖe nlee Maseɖuani kʋtǝŋla ni ma, basana bana kpasɛ pɩ ŋkǝŋ. Na gɩ ɖa mpa nɖe nɩ ɩshile ɩnyɩʋ ɖǝn. ¹³Sabaatɩ kʋshile na gɩ ɖoo mpá kʋpampaŋa asǝla na gatupiri na yɛɛ gaɖuɩ ba sǝ anyiŋǝ. Na gɩ sǝ, na lǝ na basǝmprǝ ɩ ba wala aɖa ŋkǝŋ ma.¹⁴Basǝmprǝ baɖe bʋɖǝn batiyiɖanɩ waa lɩɩɖi aɖe lee akuro ɩrana kafal leeja aɖa tiatii kampa nɩ, aɖe tɩ cu Gaja paa, naɖʋ gʋtɔ ŋgaɖee ba na lǝ ma, na nɖi yar akaɖa ashee nɩ ɩye nɩ gɩshɛbɔ ŋgaɖee Pɔɔl ana lǝ ma, ¹⁵Ba mǝna pɩ bʋto aɖenna abʋŋʋma ma, na anyiŋǝ pɩ alǝ waa: << Ɩta jɩ waa ɩshee ɩja waa nyiɖe na nɖi yar kpama aŋgaƒalanɩ, aɖa ŋkǝŋ, aɖeti paŋ atʋ.¹⁶Gɩna ce ʋnyiŋu kaaɖu ma, nsookulumǝ kaŋŋuro nɖe nɖa gapisimpi gaɖǝn laŋ aɖe tɩ ŋe ɩnyine na lǝ bʋkɔɩ bʋɖa na bɛrɛma, na cam ɩtanɩ na shee ɩtanɩbaja, na gapɩ atasul. ¹⁷Atǝn atɩnna Pɔɔl atɩŋkǝm; Na kʋl na shee bɛrɛ waa bɛrɛ mbaɖe balee Gaja gaɖa alaŋlaŋ ma, abalǝŋleeja pɩ, batǝ ba lǝ anyɩn nɖi nsono kʋnyiŋca. ¹⁸Gapisimpi gaɖe galee gǝŋ ɩshile tuutuuma, halɩ ɩpɩtɩ kpa Pɔɔl na acǝpra akpasɛ ŋŋuro mbɔnɔ nɖe waa na Yeesu Kristo aŋyiɖa ɖoo alaŋ. Na mmana ɖoo kpaarɩ.¹⁹Ɩtanɩ baja baŋǝ waa: Batamaa aɖoo ka kɔɔ ɖa na ma, na ba ri Pɔɔl na Silaasɩ ace na bakǝmcǝmja sul taagbaa laŋ. ²⁰Bace na pɩ ŋkǝŋ ma, na lǝ bakǝmcimja waa: bɛrɛ mbaɖe batɩ ɖʋ ntǝrǝtǝrǝ atɩmpa nɩ. ²¹Ba lee Yuɖaa kǝbaja pɩ, na lǝ ashile nɖee kishee atʋɩ gɩlee Roma kǝbaja waa: Gɩkʋn na ma.²²Na samaa ata asǝupɩ, na Roma kǝbakǝmcǝmja ba ƒɔɖɔ Pɔɔl na Silaasɩ bɩtoko, naa shee ganɔ waa Bakǝ pɩ. ²³Ba kǝ pɩ abaŋo ma, naa tɔɔ pɩ atɩ kǝu sarka nɩ, naa lǝ sarka kanɖi yar waa: akiɖe pɩ gishɛ bɔ. ²⁴Sarka kanɖi yar arǝŋǝ ɖaa ba lǝ nɩ ma, na atɔɔ pɩ atɩ ɖʋ sarko ka ncɩn cɩn naa akal pɩ ŋkǝmǝ bɩkeinɩ.²⁵Gajanɩ, Pɔɔl na Silaasɩ ba na nyiŋǝ na yɩɖa atulo nakʋma Gaja ma, Sarka nɩ kǝbɛrɛ baɖe ba tɩ ɖʋ gʋtɔ narǝŋǝ. ²⁶Na gatǝna gasbʋtar na sarka ɖe kamana ɩpipi ɩŋunii kpaarɩ, acaŋkɔ ɩtiine, ɩwɔrɔ ɩ baɖʋ sarka nɩ kǝbɛrɛ ma, ɩŋunii ɩtǝɖǝtǝɖǝ.²⁷Sarko kanɖi yar aŋǝ acaŋkɔ ɩŋunii ɩtine ma, na aka gapɔɔ na yɛɛ aɖur agʋlɔ, aɖe tɩ tam waa: bɛrɛ baɖoo acu shɛʋ. ²⁸Na Pɔɔl akuro n'ʋwǝlǝ ʋbʋmbɔnɔ waa: Paa lee akʋ lɔ mbɔnɔ na atɩganɔ gɩ ɖa atɩya.²⁹Ŋkǝŋ na sarka kanɖi yar ataba ƒitila, na cu akpa gʋlɔ gʋɖe gʋtɩ tar, acǝm Pɔɔl na Silaasɩ baɲyɩɩ; ³⁰naa laa pɩ aɖoo na ma, naa taba pɩ waa: Nɖi yar baɩ na ma lee naa ƒʋra? ³¹Na Pɔɔl na Silaasɩ batǝlǝ ashenɩ waa: shee nɖi yar Yeesu ɩja, ʋ taa ƒʋra, akɩ nna akǝbʋŋma.³²Na balǝ nɩ nɖi yar Yeesu agalei, na mbaɖee baɖa agaƒala nɩ ma gboo. ³³Na atɔɔ pɩ gɩjibɔŋɔ gɩɖe ajene banyʋŋkɔ, na atǝlǝ ba mǝna nɩ bʋto, aɖenna abaja. ³⁴Na tɔɔ pɩ ace na agaƒala nɩ, naa shee pɩ ʋjɩʋ bajɩ, nabɩ cine ɩkǝr aɖe nna abʋŋʋma ɖaa ba shee Gaja ɩja ma laŋ.³⁵Gaja gakʋɖa ma, na bakǝmcǝmja batǝm bɩsɔja ba lǝ saraka kanɖi yar waa: alam bɛrɛ baɖe. ³⁶Na sarka kanɖi yar alǝ Pɔɔl waa: Batǝm bɛrɛ waa ba law anyɩn; nyimǝ ɩtu sǝra aɖoo ashɛʋ fɛɛ.³⁷Ama,na Pɔɔl alǝ iƒirishi baɖe waa: bakǝɖa atʋ ɩpɛ gbagbaraa kǝ ba cǝm nátʋ ɩkǝma na, atʋ ɩ gɩlee Roma kǝbaja ma, naa kǝu atʋ sarka nɩ, na nnyimǝ ba na yɛɛ ba laa atʋ ashiiri ni; Gani kǝ galee na. Ba gɩlopi ba pɩ atɩ laa atʋ. ³⁸Ɩƒirishi ba ce atɩ lǝ ashee bakǝmcǝmja ma, n'ɩkpa pɩ asampǝna aɖʋwaa barǝŋǝ waa: Ba lee Roma kǝbaja pɩ ma ³⁹laŋ. Na ba pɩ atɩ dʋ pɩ gʋɖatǝna apǝla pǝla pɩ, naa laa pɩ sarka nɩ alǝ pɩ waa: batǝbǝ bampa nɩ.⁴⁰Baɖoo sarla nɩ ma, na ba ce Lɖii agaɖu ba ŋe pɩ naa ɖʋ pɩ ɩkashɩ na ye shɛʋ.

Chapter 17

¹Pɔɔl na Silaasɩ basǝla Amƒipolii na Apolonii ma, na ba kpa Tesaloniki, Yuɖaa kǝbaja baɖe bawǝɖa sinagɔɔgǝ ɖǝn ŋkǝŋ. ²Na Pɔɔl akpa sinagɔɔgǝ ɖe nɩ ɖaa acee na lee ma, sabaatɩ bariu a na lǝ na pɩ, ɖaa ba bʋŋa aŋɔn ma.³Aɖe tɩ kaɖa na ƒaŋa pɩ waa shee Kristo ajɩ ɩshɛɩ aŋǝn ʋshile ʋriutaja. Yeesu ɖe nna lǝ anyɩn agalei ma, ʋni na gǝŋ Kristo. ⁴Na ba gicuca nɩ kǝbaɖǝ ba lee kaŋkaarɩ, atɔɔ balɔ aɖʋ na Pɔɔl na silaasɩ, naa gǝrɛɛkɩ kǝbaja tuutuuma.⁵Ama , Yuɖaa kǝbaja baɖen ncǝnyoro nɖa na pɩ ma, na ba ce atɩ yɛɛ bɛrɛ alesʋra ɩbɔnɔbaja apele na bagʋlɔ akpa mpá nɩ, na shɩ ŋkǝmprǝ. a ce jasɔn agaƒala nɩ, na yɛɛ Pɔɔl na Silaasɩ baɖoo na pɩ samaa agɩcuca gbagbaraa. ⁶Kǝ ba ŋǝ Pɔɔl na Silaasɩ na ma, na ba ri jasɔn na bawor baɖǝn ace na bakǝmcǝmja sul mpá nɩ, na kuro waa: bɛrɛ ɩ baɖu ɖulinya ntǝrǝtǝrǝ ma, bakpa atiya na jasɔn acam pɩ adʋ agaɖu. ⁷Ba bǝla bʋbɔɩ sesari aŋɔn ma, naa naa lǝ waa: Gʋya afɔlɩ ɖǝn aɖa, ʋni na gǝŋ Yeesu.⁸Bʋlei bʋɖe bʋ bapikil na samaa na bakǝmcǝmja. ⁹Batǝɖǝ jasɔn na abasor ʋɖa ɖe ma, na ba ye lam pɩ bashɛʋ.¹⁰Gɩjɩbɔŋɔ gɩɖe jɩ bawor bashɛʋ na Pɔɔl na Silaasɩ beree bakpa ŋkǝŋ man naa kpa Yuɖaa kǝbaja ba sinagɔɔgǝ ɖǝn nɩ. ¹¹Yuɖaa kǝbaja ɩ baɖa beree ma, ba nɩ baŋja nɖawa n lee nsoŋsono nji a wu tesaloniiki kǝbaja; na ba ni ba cam Gaja kaalei na yɛɛ jɩ, awǝɖa na jɩ koŋkaari baaŋjeŋ, na tʋn ʋŋɔn na yɛɛ ba yɔ ɩta jɩ waa ɩ ji nɩ ba na lǝ pɩ. ¹²Na tuutuuma ashee ɩja, gǝrɛkɩ kǝ basǝmprǝ aɖi baja tuutuuma na basaro bashee ɩja.¹³Ama Yuɖaa kǝbaja ɩ baɖa Tɛsaloniiki ma, barǝŋǝ waa Pɔɔl atɩ lǝ Gaja kaalei beree ma, na ba pɩ atɩ ɖʋ samaa ntǝrǝtǝrǝ. ¹⁴Nkǝŋ na bawor ba lǝ Pɔɔl waa: Ace teŋku kagʋsaʋ; na Silaasɩ na Timotee balal baree. ¹⁵Maaɖee bayala Pɔɔl ma, ba ce na nɩ Atɛnɛsɩ. Naa ye kǝwa, na Pɔɔl atogo pɩ ba lǝ Silaasɩ na Timotee waa bawǝɖa nɩ wene.¹⁶Pɔɔl asǝ Atɛnɛsi na saa pɩ ma, akiɖe mpá nɖe ma, n'ʋnyana ʋkpa nɩ paa adʋwaa akʋna ɩkʋŋkɔnɔ ɩɖa ka mpa nɖe nɩ. ¹⁷Ŋkǝŋ na akpa sinagɔɔgǝ nɩ na lǝ na Yuɖaa kǝbaja ɩ ba na cu Gaja ma, na lǝ na bɛrɛ ɩ ash wa na ma, ma baaŋjeŋ taagbaalaŋ.¹⁸Ŋkǝŋ na bakǝkalaa bʋlei baƒaŋa nɩ kǝbɛrɛ baɖǝn ba na lǝ na Pɔɔl baɖǝn baɖe batɩ lǝ waa. Gapaŋa jɩ alɔǝla bǝla katɔ yar ana lǝ? baɖǝn ba rǝŋǝ ana lǝ Yeesu na ʋŋǝnu kaalei ma, baɖǝn waa bʋja bʋsana kabʋlei bʋ ana lǝ.¹⁹Na batɔɔ nɩ ace na bakǝmcǝmja banɖi yar sul, alǝ nɩ waa gɩtɩ gɩ sǝra ayɔ ʋceru ʋƒɔlɩ ɩ ʋna cere ma, aa? ²⁰Adʋwaa ʋtɩ lǝ atʋ ayɔkɔ ɩƒɔlɩ? gɩtɩ yɛɛ gɩ yɔ bʋkɔɩ ɩ nu tɩ pra ma. ²¹Ateniikǝbaja na basana ɩ baɖa ŋkǝŋ ma, basɔlɔ ba naa lǝ kokoo barǝŋǝ bʋlei bʋƒɔlɩ.²²Na Pɔɔl ata ayiɖe laŋ gakǝmcǝmɖu alǝ waa Atɛnɛsɩ kǝbaja anyɩn, ncɔɔ ŋǝ waa: ɩlee aɖiini baja paa. ²³Aɖʋwaa n yeeyee anyɩmpa nɖe nɩ, n'akʋma anyɩna koŋkaarɩ, naa ɖoo ntomo nɖǝn laŋ ɩŋɔn waa Gaja ŋgaɖee ku yɔ jɩ na ma! Gasono jɩ, bɔɔta nɖee ɩna lee kɩ yɔ nɩ na ma, ʋni na nna ƒaŋa anyɩn.²⁴Gaja ŋgaɖee galee ɖulinya aŋunii, na bʋkɔɩ bʋɖa ma, alee ka ɩko yar alaŋ na tǝr, ka na ɖa aku nɖee nɩ bɛrɛ ba cǝ na banyɛ ma na. ²⁵Bɛrɛ banyɛ kɩ na lee antǝma na, ɖaa a cɔɔ hiɛ akɔɖǝn ma na, ashee ŋŋuro na baamʋnʋ ɩna ŋur.²⁶Alee ka na bɛrɛ baɖoo na akɔnɔ ɩɖɔŋkɔnɔ nɩ aɖa gatǝna gaŋunii laŋ, n'aɖʋ alʋwaatʋ na bʋ yala ashee pɩ. ²⁷Ɩsǝm maa ba yɛɛ Gaja gaɖe, na bashee na yɛɛ jɩ na ƒɔmɔƒɔmɔ, Gaja gaɖe kaa yelɩŋ n'atʋ gaɖu na.²⁸Ashee ka atʋ ŋŋuro na gɩ ɖa na, na sara, anyɩŋgɩlopi anyɩŋkɔlɩ nɖǝn nlǝ gǝŋvwaa abaja pɩ gɩ lee. ²⁹Galaŋ ɖaa gɩ lee Gaja abaja ma, kɩ kɔɔ asǝm gɩ tɔɔ nɩ na kɛɛshu na wura, yaa ɩtanɩ, kokoo atala ɩ bɛrɛ balǝm na banyɛ ma na .³⁰Gaja kaabʋŋa tɔɔ atɩŋyashɛshɛ katam alee na ntǝma na nnyǝmǝ, ana lǝ baaŋa gaɖuu ʋɖa ma waa ƒʋbanɖawa. ³¹Adʋwaa alaa ʋshile ɖǝn aɖeiɖei nɩ na yɛɛ acǝm ɩkǝma, nɖee alaa ma anaa cǝm ɩkǝma ɖe, gʋjɔɔ gʋɖe kʋ ashee aƒaŋa agʋnyɛ nɩ bakono nɩ.³²Saa nɖee barǝŋǝ alǝ ba kono bʋŋǝnu ma, na baɖǝn basǝba na bulɛɛ Pɔɔl, baɖǝn woo ʋshile ʋƒɔlɩ na gɩ ɖʋ akɩ gʋtɔ. ³³Nkǝŋ na Pɔɔl aɖoo apala pɩ. ³⁴Na ka ma baɖǝn ba shee ɩja , bagɩcucanɩ, Ɖeniis bakǝmcǝmja kʋsǝmprǝ batɩ yɩ ɖa nɩ waa Ɖamaris baɖen na basaaka.

Chapter 18

¹Pɔɔl atǝbǝ Atɛnɛsɩ ma, na ace Korɛtɩ. ²Yuɖaa kaja ɖǝn batɩ yiɖa nɩ waa Akilasɩ, aɖe lee pɔɔ kajaaɖe ɖoo na italii akpa gɩfɔlɩ, batɩ yɩɖa akar waa Orisil, aɖʋwaa kulooɖi alǝ yuɖaa kǝbaya baɖo Room kampa nɩ. Na atɔɔ agʋlɔ aɖʋ na Pɔɔl. ³Ɖaa bantǝma nlee nɖɔŋkɔnɔ ma, na aɖa bagaɖu na lee ntǝma; baɖe batɩ lee akuroku⁴Baa sabaatɩ kushile bʋpaŋa na Pɔɔl aɖe tɩ lǝ yuɖaa kǝbaja na gǝrɛk kǝbaja waa bashee ɩja. ⁵Silaasɩ na Timotee baɖoo na Maseɖuanɩ akpa ma, na ŋŋuro nsoŋsono nlo pɩ, bakara gayɛ na galei gaɖe na lǝ yuɖaa kǝbaja waa yeesu alee ka Kristo. ⁶Ama Yuɖaa kǝbaja kǝba tǝlǝ ji na, na baboŋo nálutɔ, na Pɔɔl akpǝprǝ ɩtoko alǝ pɩ waa anyɩnakɔnɔ ɩkǝwa anyɩnɖɩ laŋ!kɩkɔɔ lee aŋgalei na, ntɩ ce mbaɖee kǝba yɔ Gaja na ma sul.⁷Aɖoo ŋkǝŋ ma, nákpa ʋsoro ɖǝn ba na yiɖa waa Justus ma agaɖu, ʋsoroɖe anacu Gaja jɩ paa agaƒala gaɖe ga cra na sinogɔɔgǝ. ⁸Na Krispus, sinagɔɔgǝ kanɖi yar ashee nɖi yar Yeesu ɩja, aɖe nna agaƒala gaŋunii.Na koronti kǝbaja tuutuuma ɩ barǝŋǝ Pɔɔl awaasu ma, bashee ɩja na ba mǝna pɩ bʋto.⁹Nanɖɩ yar Yeesu alǝ Pɔɔl gʋɖa nɩ gijibɔŋɔ waa Asampǝna ɩpaa kpa akɩ na; ama kara gayɛ alǝ paa ŋʋra na. ¹⁰Aɖʋwaa nɖa akasul, ʋɖǝn amana aɖʋ gʋnyɛ akalaŋ alee akɩ mbɔnɔ, lǝ na pɩ, aɖʋwaa nwǝɖa samaa abʋmbɔnɔ mpɖ nɖe ni. ¹¹Na baɖa ŋkǝŋ Gaja gapǝlǝmǝ niŋɔrɔ ɩkoloŋ, nacere korɛtɩ kǝbaja, Gaja kaalei.¹²Ŋkǝlǝi Galiyɔ ajɩ gɩ kɔmɩɖa akayi nɩ ma, na Yuɖaa kǝbaya baɖʋ ganɔ atayiɖe laŋ na ciuna Pɔɔl, ace na nɩ gakǝmcǝmɖu. ¹³Na lǝ waa ʋsoro nɖe atɩ cere bɛrɛ balee Gaja bɔɔta ɖaa gʋpɔ gʋbǝla ma.¹⁴Pɔɔl ana yɛɛ alǝ ma, na Galiyɔ alǝ Yuɖaa kǝbaja waa ɩta jɩ waa :<< Mbɔnɔ nɖǝn kaalei jɩ, kokoo gʋlesʋra gʋbɔnɔ gʋɖǝn kʋ, ntɩ ma ɖʋ anyɩn gʋtɔ yuɖaa kǝbaja anyɩn. ¹⁵Ama, ɩta jɩ waa ʋbɔbɔ ɖǝn kaalei jɩ, kokoo ayɩɖa ɖǝn, anyɩŋgʋpɔ kanɖi laŋ na, gani gasaa nanyɩnasul. kǝ ma na yɛɛ ma cǝm kɩjɩkǝma na .¹⁶Nákǝrǝ pɩ gakǝŋcǝmɖu. ¹⁷Na baganɔ bata ari sɔstɛn, sinagɔɔgǝ kanɖi yar akǝ nɩ, gakǝmcǝmɖu, Galiyɔ ka lǝ gaɖǝn na.¹⁸Na Pɔɔ aɖa korɛtɩ ŋkǝŋ alɩŋ. Na ye tɩ tǝbǝ bawor sul, ace sirii, aɖenna Prisil na Akilas, baka baɖi aboŋo ma, aɖʋwaa babʋŋa lǝ waa batɩ ba le akɔɖǝn ashee Gaja. ¹⁹Ba kpa Eƒɛsɩ ma, na Pɔɔl apala abanyɩʋtaja. Akpa sinogɔɔgǝ nɩ ma, na alǝ na Yuɖaa kǝbaja.²⁰Na bani ba nyiŋǝ nɩ waa asǝ basul ɩshile ɩnyɩʋ ɖǝn. ²¹Ama katǝlǝ na pɩ, na atǝbǝ basul na lǝ pɩ waa ɩsim ma jɩ jiŋgaari aƒɔlɩ yerusalɛm Gaja gatatǝlǝ ntɩ ma kɔɔ pɩ anyɩnasul na atǝbǝ Eƒɛsɩ.²²Ata sesaree ma, na ace Yerusalɛm, asala cɔɔcɩ kǝbaja aboŋo ma, na ace Antiyɔɔshɩ. ²³Pɔɔl aɖa Antiyɔɔshɩ ɩshile ɩnyɩʋ ɖǝn, na ce Galatii na ƒirjii na yee yee akpala ɩnyɩ nyɩʋ naɖʋ Yeesu abakǝŋja ɩkashɩ.²⁴Yuɖaa kaja ɖǝn batɩ yiɖa nɩ waa Apolosɩ aɖe lee alɛkɩsanɖirii kaja, alee ayɔka na ʋŋɔn nɩ paa, na yɔ bʋlei kʋlǝʋ. ²⁵Ba cere nɩ na Yeesu agalei ayɔ ji gɩshɛbɔ gɩshɛbɔ, ŋŋuro nsoŋsoro nɖe nɖa na ni, aɖe tɩ lee waasu na cene kaɖei ɖei bʋkɔɩ bʋlee Yeesu agalei ma, ama yohana ! abʋtomǝnaka bʋnba mǝna nɩ. ²⁶Na aɖa sinagɔɔgǝ nɩ, na lǝ bʋlei ƒɛɛ. Akilaasɩ ,a Prisil barǝŋǝ ana lǝ ma, na batɔɔnɩ naa apɛmpɛŋɛ akaɖa Gaja kʋnyɩŋca ashee nɩ.²⁷Ba na yɛɛ bace akayi ma, na bawor baɖʋ nɩ ɩkaŋhrɩ na aŋɔn gʋbɔ ashee Yeesu abakǝŋja waa bacam nɩ gɩsheebɔ. Akpa basul ma, na Gaja kagʋyɔɔ gʋlɔ nɩ akaŋa na mbaɖee bashee ya ma. ²⁸Aɖʋwaa: acɔɔ na yuɖaa kǝbaja pɩ nalaa na ƒaŋa pɩ ɖaa ʋŋɔn ʋlǝ waa Yeesu alee ka Kristo ma.

Chapter 19

¹Saa nɖee Apoloosi aɖa Antɩyɔɔshɩ ma. Na Pɔɔl ayee yee ace asii kɩ kɔmin nɩ, akpa Eƒesɩ ma, náwa na Yeesu a bakǝŋja baɖǝn , naa taba pɩ waa. ²Ɩshee ɩja ma, ɩcam ŋŋuto nsoŋsona aa? Na ba buye nɩ waa kucaa arǝŋǝ waa ŋŋuro nsoŋsona nɖǝn nɖa na .³Nátaba pɩ waa bʋtomǝnaka bʋpaŋa bʋ bamǝna anyi? Na waa yohana abʋtomǝnaka . ⁴Ŋkǝŋ na Pɔɔl alǝ waa yohana amǝna nɖawa nƒʋbaka ka bʋto bʋ , na lǝ sama waa. Nɖee atʋnapɩ aŋkǝm ma, bashee ni ɩja, ʋni na gǝŋ Yeesu.⁵Ba lǝ pɩ gǝŋ ma, na bamǝna pɩ bʋto na nɖi yar Yeesu aŋyiɖa. ⁶Ŋkǝlǝ Pɔɔl atǝr anyɛ balaŋ ma, na ŋŋuro nsoŋsona nrgǝ balaŋ, na basǝba na lǝ ɩkǝrǝ ɩƒɔlɩ baɖe batɩ lǝ Anabi mana babʋlei. ⁷Baɖe ba pa bɛrɛ tab na banyɩʋ.⁸Kaŋkǝm na Pɔɔl akpa sinagɔɔgǝ nɩ, na lǝ na pɩ fɛɛ. Halɩ ɩŋɔrɔ ɩriu, aɖe tɩ lǝ na pɩ bʋkɔɩ bʋlee Gaja kaayarɩtǝna ma, ka lesʋra , aɖe tɩ kaka mbaɖee ba na ɖʋ nɩ gʋtɔ ma. ⁹Ama mbaɖee bɩfalu ɩkaŋkrǝ ma, basǝba na ɖʋ basaaka nawiya na bla na bɛrɛ Yeesu ʋnyɩŋca, na babɔ bagʋlɔ apaɖa na Yeesu abakǝŋja, na Yeesu abakǝŋja ba ce ʋsono ɖǝn ba na yiɖa waa tiranuus asukuru ni cere pɩ baanjǝŋ. ¹⁰Ɩtɔɔ alʋwaatʋ halɩ bʋja bʋnyɩʋ, ɩpalaka na Asii kǝbaja na Yuɖaa kǝbaja na grɛɛkɩ kǝbaja baŋunii ba rǝŋǝ Gaja kaalei¹¹Gaja gaɖe gatɩ lee mamaaci kalesʋra na Pɔɔl anyɛ. ¹²Halɩ ba pɩ tɩ na tɔɔ akɩsa na aŋkiti ɩ ɩkǝna Pɔɔl agʋlɔ ma, na tǝr banyʋkʋja laŋ, bɩshɛɖʋ ɩɖe tɩ ɖoo ba lɔ laŋ, aŋŋuro ɩbɔnɔ gboo ɩɖe tɩ ɖoo bɛrɛ balɔ laŋ¹³Ŋkǝŋ na Yuɖaa kǝbalǝƒaja bɩlǝmaasiri basǝba na tɔɔtɔɔ na yiɖa Yeesu aŋyiɖa mbaɖee aŋŋuro ɩbɔnɔ ɩɖa balaŋ ma, na lǝ waa; Ntɩ lǝ anyɩnɩ na Yeesu nɖee Pɔɔl ana lee awaasu ma. ¹⁴Mbaɖee ba na lee gʋlesʋra gʋɖe ma nagǝŋ asaraa laaja abʋmbɔnɔ ɖǝn ba na yiɖa waa seƒaa.¹⁵Na ŋŋuro mbɔnɔ nlǝ pɩ waa Nyɔ Yeesu, naa yɔ gʋrɩsʋra ɩ Pɔɔl alee ma; Ama, aŋa na anyɩn?. ¹⁶N'ʋsoro ŋŋuro mbɔnɔ yar ɖǝ, ata asiu pɩ akǝ pɩ gɩshɛbɔ gɩshɛbɔ anaashɛ pɩ ba taa anyʋŋkɔ acu ɖoo gaƒala gaɖe nɩ ŋkɔlɩ nkɔlɩ. ¹⁷Na yuɖaa kǝbaja na grɛkǝ kǝbaja ɩ baɖa Eƒɛsɩ ma, barǝŋǝ jɩ, na sampǝna ɩ kpa pɩ na galei gaɖe, na nɖi yar Yeesu aŋyiɖa nkʋma.¹⁸Bɛrɛ tuutuuma ɩ ba shee ɩja ma, baɖe batɩ laa bambɔnɔɩ babʋŋa lee ma; na lǝ. ¹⁹Na mbaɖee babʋŋa alee jeŋjeŋbu ma, ba pɩ na bajeŋjebukabɔ na ba wala ɩ atɩv ʋtonu samaa aŋyɩɩ: Abɔ ɖe kagʋtaŋya gʋlee gʋbʋmbɔnɔ kʋ ɖoo ɖoo ɖo kɩtanɩ ɩmiili ɩnyɩnatǝb. ²⁰Ŋkǝŋ na nɖiyar agalei ga ce baa ŋkana n'ɩkashɩ na ɩko.²¹Alesʋra ɖe kaŋkǝm, na pɔɔ akʋr niya na yɛɛ ace yerusalɛm, ataa kul na Maseɖʋani na akayii. Na alǝ waa aɖe takpa nkǝŋ isǝm akpa Rom gboo. ²²Na aƒǝnatǝm abayiƒala bayɩʋ ba ce Maseɖuanɩ, Timotee na Eraasɩ, naɖe akɔɔ sǝ Asii nɩ cei.²³Ŋkey na nawiya abʋmbɔnɔ ɖǝn asǝba aɖʋ nɖiyar ʋnyɩŋca kanɖi laŋ. ²⁴N'ʋsara ɖǝn batɩ yiɖa nɩ waa Ɖemetirius aɖe lee arɛɩ ana lim ɖianɩ kaŋkʋna, na tɔɔ na ŋaŋa na lee ɖiani kabʋbɔlpi kaku, ŋkǝŋ na ana ŋǝ nɩ tambʋbɔnɔ nasǝla abatǝŋleeja . ²⁵Na awala atǝŋleeje na mbaɖee bayɔ ntǝma nɖe ma, alǝpɩ waa oô atɩbaja anyɩŋgɩlapi ɩ yɔ waa Atʋɖaʋ ƒɛɛ ʋɖoo na ntǝma ɖǝ nɩ na.²⁶Ɩŋǝ arǝŋǝ waa kɩlee Eƒesi kanɖǝn ɖǝn na, ama Asii aŋunii nɩ na Pɔɔl ɖe ana ƒɔɔsi na capra bɛrɛ tuutuuma na lǝ waa ǝʋja ɩ bɛrɛ ba lee na banyɛ ma, kɩ lee bʋja ɩja kabʋja na. ²⁷Jamba nɖee ana yɛɛ apɩ ma na gǝŋ waa kɩ lee atɩntǝma kanɖǝn ɖǝn nnɩ kpʋɖa na, ama Ɖiani kaafala ga nɩ ga pra ƒɔɩ na gafala gaɖe ka gɩyarɩ ɩ baaŋa ayɔjɩ Asii aŋunii nɩ na ɖukinya aŋunii nɩ ma, ɩ paatɩ pra ƒɔɔɩ na²⁸Na bʋlei bʋɖe bʋshee pɩ ʋnyana, na ba sǝba na kuro waa ɖianɩ alee ka abʋmbɔnɔ Eƒɛɛsɩ nɩ!. ²⁹Na mpa ŋŋurii ŋkpa ntǝrǝ tǝrǝ. Na bawala baŋunii ace kɔɔsɛɛtɩ kantomo sul n'ari gaisu na arisɩtankɩ, Maseɖʋanɩ kǝbaja ɩ ba na yala Pɔɔl na lee ntǝma ma, abɔpɩ ace na nkǝŋ.³⁰Pɔɔl ana yɛɛ ace samaa aŋyɩɩ ma, na Yeesu aba kǝŋja ba bla na nɩ. ³¹Nkǝŋ na Asii kǝbaja ɩ ba lee Pɔɔl abasoro m bani gboo batǝm bɛrɛ ba bla na nɩ apaatɩ ce kɔɔsɛɛtɩ kaaɖu na. ³²Baɖǝn baɖe batɩ kuro waa.Ŋgaɖe, basaaka waa waa gaɖu gaɖe gabʋgʋla na lee ŋkǝmprǝ fɔɔɩ fɔɔɩ samaa agɩcuca, bɛrɛ tuutuuma kǝba cɔɔ kɔɔ atɩ yɔ bʋkɔɩ laŋ bawala ŋkǝŋ ma na.³³Ŋkǝŋ na ba laa Alɛkɩsanɖɩ aɖoo na gɩcuca aɖʋwaa ana tɔnɔ na Yuɖaa kǝbaja, nalɛkisanɖɩ ataa gʋnyɛ alaŋ alǝ pɩ baŋʋra ŋkǝmprǝ, na yɛɛ alǝ na samaa. ³⁴Saa nɖee ba yɔ waa yuɖaa kaja na ma, na baŋunii ba ma na akuro halɩ bʋkɔŋkɔŋɔ bʋnyɩʋ na lǝ waa Ɖiani alee ka abʋmbɔnɔ Eƒɛɛsɩ kǝbaja nɩ!³⁵Ŋkǝŋ na abɔŋɔnja alǝ samaa aŋʋra shɛlɛm, na lǝ pɩ waa Atɩ basoro Eƒɛɛsɩ kǝbaja, aŋa saaka kayɔ waa Eƒɛɛsi kampa nɩ na Ɖianɩ kaŋkʋna na kaƒala ga ɖoo na alaŋ aƒǝɖa na? ³⁶Ʋɖǝn kaasǝra aƒirɛ na ɩsim ɩŋʋra shɛlɛm, ɩpaa kana lee gaɖǝn kpatakpata na. ³⁷Aɖʋwaa bɛrɛ baɖe ɩri apɩ n'atiya ma, kǝbalee mbɔnɔ nɖǝn kokoo batǝrǝ tǝrǝ na gaɖǝn na, kǝ ba saŋkɔɔ awǝɖa taali n'taɩŋkʋna na.³⁸Ɩta jɩ waa Ɖemetririus nabatǝŋleeja, batɩ yɛɛ ba cǝu n'ʋɖǝn, ɩwǝɖa ɩshilei bana cǝm ɩkǝma ma, na bakǝmcǝmja gboo baɖa, ayiɖa pɩ ɩkǝma gɩɖǝnɖǝn. ³⁹Ɩtasaŋkɔɔjɩ waa Gaɖǝ gaɖa samaa samaa anaa wata alǝ jɩ kaɖeiɖei. ⁴⁰Ɩtu pɩ na galibʋmbɔnɔ ashee atʋ, bɛrɛ batɩ ba cǝn n'atʋ aɖʋ bʋkɔɩ bʋsara ʋrɔŋɖe waa ma, laŋ, adʋwaa gaɖǝn kaawǝɖa nɖi bʋkɔɩ laŋ ɩ wala atiya ma, gɩ lǝ jɩ na. ⁴¹Alǝ gǝŋ abaŋo ma, na lǝ baaŋa aram atǝn ashɛʋ.

Chapter 20

¹Wahala ka ŋkəm na pɔɔl atəm ayɩ ɖa ba kəŋja naa akaŋ kər bɩ cine. gani kaŋkəm na anyɩŋə ashee pɩ naa ashɛʊ acə maseduɛn. ²Akə na bʊ papir bʊɖe ma na a kaŋkər bɛrɛ mbaɖee ba wʊɖa ʊcine ma, naa aƒəl acə grɛk. ³Alee ɩŋɔrɩ ɩriu ŋkəŋ ma na Yuɖaa kəbaja ba lee ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ acəŋə atam na nɩ mbɔnɔ saa nɖee ana yɛɛ waa ace sirii ma na anyaŋtəra akəwa akəna maseɖuɛn⁴Bɛrɛ mbaɖee ba kʊm nɩ halɩ acə asi ma na gəŋ mbəɖe, Sopate pirus beree kaj upur, aristak nɖee alee alee təsalonik kʊpi aŋʊm ka anyɩʊ ta ja ʊcine nɩ ma Gayius Derbe ka ja, timote, ticik na troƒim Asi kʊpi aŋʊm ka. ⁵Ama bɛrɛ ba ba tɔnɔ acə Troas atɩ na saa atʊ. ⁶Boɖo boɖo nɖee ka wʊɖa levɛn na ka ŋkəm na gɩ ɖuo ƒilip, na ɩshile ɩnʊn ka ŋkəm na gɩ kpa Troas.⁷Bɔkoɩ kʊshile ʊsəbaka nɖee gɩ waa waa gɩ yʊga boɖo boɖo ma, na pɔɔl alə na mbaɖee ba wʊɖa ta maa ma ɖaa acee ƒaŋa waa aɖee ataa shɛʊ ka ga jɩ kʊɖa ka ma laŋ na lee na pɩ aƒaa wɩɩ halɩ bʊkɔŋkɔŋɔ təb na bʊnyɩʊ gɩ ji bɔŋɔ. ⁸Ɩƒətə tuu tuu ma ba ɖa ka ŋku nlaŋaja nɩ gaɖu ŋgaɖei gɩ wala aɖa ma.⁹Tokparo laŋ na ayiƒala ɖə ba na yɩɖa waa Eticus ma gboo asə ŋkəŋ na gɩfonyine gɩ tʊa nɩ. ɖaa pɔɔl abʊli. lə ka bʊ lama ma, na ɖaa gɩƒonyine gɩ tʊa ayiƒala ɖe ma, na aɖuo na ŋku ŋrir ta ja alaŋ kaŋ ja laŋ aƒəɖa ba cə atɩ taa nɩ ma aɖe ci boŋo. ¹⁰Ama pɔɔl arəgə ma na abɔlɔ agʊlɔ a laŋ naa ataa nɩ anyɛ nɩ. naa alə waa paa ma lee biti na aɖa ŋŋuro nɩ>>¹¹Ba kʊa aboɖo alaŋ ma na baba yʊga boɖo naa ajɩ. alə bʊlee tuu tuu. ma halɩ asʊbaa ma ka ŋkəm ma na ashɛʊ. ¹²Na ba kəwa na ayiƒalaɖe ŋŋuro nɩ naa anyəŋ kərə ʊcine gɩshɛbʊ.¹³Ama atʊ gɩ kʊm pɔɔl halɩ ace gatunɔ na gɩ bʊr ŋyiƒoi acə tɩ kpa assos, gaɖu ŋgaɖei gɩ cee lə waa gɩ tɩ gɩ yala pɔɔl akpa ma. gəŋ ci aɖe agɩlopi gɩ cee na yɛɛ aɖʊ waa acee na yɛɛ asara ɩkei nɩ . ¹⁴saa nɖee gɩ kpa assos ma, na gɩ ta ba nɩ ganɔ ga tunɔ naa aye ce mitilɛn.¹⁵Gɩ ta ŋkəŋ ma na gɩ bʊr ŋyiƒoi, naa akpa cios ka gatunɔ ʊshile ʊnyɩʊ ta ja. ʊshile ɖe ka ŋkəm na gɩ kpa samos ka ga tu nɔ, ʊshile ɖe ka ŋkəm na gɩ kpa milet ka mpa nɩ. ¹⁶ɖaa pɔɔl acee aƒaŋa waa aɖ ataa kə na Eƒɛs ma, aɖʊwaa ka nayɛɛ aləŋ Asii na; aɖʊ waa atɩ cee cee waa aɖe ata səra aɖe akpa Yerusalɛm paŋtekot k'ʊshɩle.¹⁷Milet na atəm bɛrɛ waa ba yɩɖa Eƒɛs ka cɔc kə ba ŋono ashee aɖe. ¹⁸Ba kpa asul ma na alə pɩ waa:<< anyɩŋ gɩ lo pɩ ɩyɔ alə waa tʊa na ʊshile nɖee amʊ kei ʊnyɩ asii ma, ɩyɔ ɖaa ŋlo ma tam na anyɩŋ ma. ¹⁹Nalee nɖi yar aŋtəma, na ʊcine ʊburo ka na anyinekoi, acəŋə na ɩshɛi nɖee Yʊɖaa kəbaja ba lee ganɔ ga ɖɔŋkɔnɔ na ɖʊ amʊ ma. ²⁰Ɩyɔ alə waa kə ma iugo na anyɩn bʊkɔ mbʊɖei ɩsim ma na, na ɖaa ŋnaƒaŋa anyɩn gbagbara nɩ na acəŋə gɩ ta naa na sir na ɩfala. ²¹Ɩyɔ ɖaa ŋna lə na yʊɖaa na Grɛk kəbaja ɖaa ba lee naa acəpəra bʊ cine ashee Gaja naa awʊɖa na atɩ nɖi yar Yeesu kristo ʊcine ma.²²Ŋə ma ŋnyəmə ŋŋuro ŋsoŋsono ŋtɩŋ kʊr amʊ yerusalɛm, kəma yɔ bʊkɔ mbʊɖee bʊlee amʊ ŋkəŋ ma na. ²³Akoŋ yaa ŋŋuro ŋsoŋsono ŋlə amʊ apa nɖee nɩ ɩwɔrɔ na ʊtʊŋʊ ʊna saa amʊ ma. ²⁴Ama kə ma kiɖe amʊ ŋŋuro waa ŋlee akɔɖen ashee amʊ na, aɖʊ waa ŋtɩ boŋo amʊ ŋtə ma ka garɛ ɖaa ncam ŋjɩ nɖi yar Yeesu sul ma, waa ma cɛɛə atɩ laa səria gali soŋsoŋno ŋgaɖei galee Gaja ka gʊjɔɔ ma.²⁵Galaŋ ŋnyəmə, kiɖe ma ŋyɔ alə waa anyɩn ganɔ, anyɩn gɩ cɩɩ ca anyɩn mbaɖee nlee aljaŋna ka waasu ashee ma, kɩɩ kɔɔ aŋə aŋgayɛ na. ²⁶Galaŋ ŋtɩ laa səria ʊrɔŋ ɖe na lə waa kə ma yɔ ʊɖən akɔnɔ ka galei na, ²⁷Aɖʊ waa kə ma lugo na anyɩn Gaja kʊ ciŋ sɔlɔ ka ʊŋunii kʊləu na.²⁸Galaŋ kiɖe ma anyɩn alɔ laŋ na gʊbɔrɩƒɔ ŋgʊɖei ŋŋuro ŋsoŋsono nlə waa ɩ naa kiɖe ma. lee ma laakaarɩ ɩta naa na ɖəu Gaja ka cɔɔc nɖee ashɩ na akɔnɔ na akɔnɔ ma ²⁹ŋyɔ alə waa amʊshɛʊ ka ŋkəm ɩtu səna ba təba kpa anyɩn gɩ cɩɩ ca nɩ na kəba ƒʊra gʊbɔrɩ ƒɔ na . ³⁰Ŋyɔ alə waa anyɩn gɩcɩɩ ca nɩ, bɛrɛ baɖən ba tə ba pɩ tɩ na ƒaŋa ale sʊra bɔnɔ naa anaa ƒaŋa bɛrɛ mbaɖei ba pəra ba bokəŋja ma³¹Yiɖe ma ɖeiɖei. ligə ma waa bʊja bʊriu nɩ kə ma pala anyɩŋ kʊƒaŋ na anyinkoi gajaka na gɩ təŋ shilə na. ³²galaŋ ŋnyəmə ŋkəwa na anyɩŋ aɖʊ Gaja ka gʊnyɛ nɩ, na agʊjɔɔ ka galei ŋgʊɖee gʊsəra alaa anyɩŋ aƒələ, naa ashee anyɩŋ tiibi mbaɖei balaa aƒələ ma ba gɩ cɩɩ ca nɩ.³³Kəma lee ʊɖən ɩtanɩ, koko awu, koko ɩtoko na. ³⁴anyɩŋ gboo ɩyɔ lə waa ama anyɛ nɖe nɩ ŋna lee na ŋtəma na kiɖe na aŋgʊlɔ na bɛrɛ mbaɖee ba ɖa na amʊ ma ³⁵baa maa kɔ nɩ na ŋna lee na ƒaŋa anyɩŋ waa ŋtəŋ lee ka nɩ na gɩ səra akaŋa na bɛrɛ mbaɖei ba gʊlɔ gʊci ma naa ɩnaa na lige atɩŋɖiyar Yeesu abʊlei, bʊlei mbʊɖei agɩlopi alə ma:<< albarɩ ka ɖa ʊshee nɩ awu ʊcam nɩ.>>³⁶alə gəŋ aboŋo ma, na acim atəm akəo laŋ naa anyiŋə na pɩ. ³⁷ba ŋunii ba kara gako naa ayu paa, naa atəwa ba nyɛ atər pɔɔl laŋ. ³⁸ba ŋunii bʊcinepɩɛ aɖʊ waa alə waa kəba kɔɔ aŋə aɖe agayɛ na. ka ŋkəm na ba yala nɩ acə gatu nɔ.

Chapter 21

¹Napɩ gɩpaɖa nátǝbawoo ma, na gɩtǝŋǝ na cɔɔs, gajɩkʋɖa ka na gɩ ce rooɖǝ ŋkǝŋ na gɩkpa pataraa. ²Na gɩ ŋǝ mɛla ɖǝn ana ce ƒenisiikagʋsaʋ ma, na gɩ kpa mɛla ɖe ni ace.³Gɩta na ŋǝ shiipu kaatǝna ma, na gɩ pala jɩ na gʋnyɩpɛnɛ laŋ, naatǝŋǝ na sirii kʋja halɩ atɩkpa tiir aɖʋwaa ŋkǝŋ na mɛla anaa rgǝ bayaja bayɔkɔ. ⁴Na gɩ ŋǝ Yeesu abakǝŋja ŋkǝŋ, naa aɖa aɖa basul halɩ ɩshile kulumi. Ŋŋuro nsoŋsono ŋriŋǝ na Yeesu abakǝŋja baɖe ma, na ba lǝ Pɔɔl waa: Apaatɩ ce yerusalɛm na.⁵Ama ɩshile kumuli kʋ́baŋu nɩ, na gɩ ni ʋnyɩŋca na baŋunii ba yàlà atʋ baɖǝn na babaka na bapur aɖoo na mpá nɩ. Na gɩ cǝm atakǝwǝ laŋ gatunɔ naa anyiŋǝ Gaja. ⁶Gɩ jabla nátibawoor aboyo ma, na gɩ kpa mɛla nɩ na bani bakɔɔ ashɛʋ bagaɖu.⁷Gɩ tǝwǝ atɩgasawa aɖoo na tiir ma, na gɩ kpa pitolomaisɩ, na gɩ sala atɩbawor baɖǝn ŋkǝŋ naa ɖa basul ʋshile ʋɖǝŋkɔnɔ na pɩ . ⁸Gajɩkʋɖaka na gɩ shɛʋ atɩ kpa sesaree. Nókpa ƒiliipu waasu yar agafala nɩ; filiipu ɖe aleeka bɛrɛ kulumi bʋɖǝn na gɩ ɖa agaɖu. ⁹Aɖe wǝɖa bapigii ɩ kǝ ba yɔ basoro na ma, banam ba ɖǝ ba tɩ lǝ annabi mana babʋlei.¹⁰Ɖaa gɩɖa ŋkǝŋ ɩshɩle tuutuuma ma, Annabi ɖǝn batɩ yɩ ɖa nɩ waa Agabus, aɖe ɖoo na yuɖee apɩ. ¹¹Atɩ wǝɖa atʋ. Na atɔɔ Pɔɔl abɛlɛtɩ akʋr anyɛ nikei na lǝ waa: << Rǝŋǝ ma ŋgaɖee ŋŋuro nsoŋsono nna lǝ ma: ʋsono nɖee ajie bɛlɛti nɖe ma, Yuɖaa kǝbaja batɩ ba kʋr nɩ ɖaa bakʋr ba kʋ ma, Yerusalɛm, naatɔɔ nɩ akara mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma banyɛ nɩ.¹²Gɩrǝŋǝ gǝŋ ma, nátinna mbaɖee baɖa gaɖʋ gaɖe ma, pǝla pǝla Pɔɔl a paa ce yerusalɛm na. ¹³Na Pɔɔl ataba pɩ waa : << Mʋleeka ɩna yu na yɛɛ ɩpɛɛ amʋcine gǝŋ? Amʋ ŋkpeɖe aboŋo, kɩ lee waa bakʋr amʋ ɩlɔ kanɖǝnɖǝn na, ama ncɔɔ waa: Macii aɖʋ nɖi yar Yeesu aŋyiɖa laŋ. ¹⁴Ɖaa Pɔɔl katǝlǝ at ʋpǝlʋpǝlʋ na ma, na gɩ nyantǝra aŋʋra nálǝ waa: Nɖiya ʋciŋsɔlɔka ʋlee.¹⁵Kɩ ɩshile ɖe kaŋkǝm na gɩ kpeɖe atalɔ ace Yerusalɛm . ¹⁶Yeesu abakǝŋja kǝ baɖǝn baɖa sesaree ma, batǝn atɩ ŋkǝma tɔɔ atʋ ace na ʋsoro ɖǝn batɩ yɩɖa nɩ mǝnasɔn aɖe ɖa shiipu kaatǝna nɩ, alee Yeesu akǝŋjakʋŋa na ɖǝn, na gɩ ɖa agaɖu.¹⁷Gɩ kpa yerusalɛm ma, na bawor pɩ atuu n'ʋciŋkerka. ¹⁸Gaja gakʋɖa ma, na tɩnna Pɔɔl gɩ ce Yakubu agadʋ, na baŋona baŋunii bawala ŋkǝŋ. ¹⁹Asala pɩ aboŋo ma, nálǝ akɛɛshu ashee pɩ antǝma nɩ pɩ bʋkɔɩ Gaja galee ashee mbaɖǝǝ kǝbabʋŋayɔ Gaja na ma.²⁰Baŋunii barǝŋǝ gǝŋ ma, na bakʋma Gaja. Na lǝ nɩ waa: Wuu, ʋŋǝ aa? Yuɖaa kǝbɛrɛ ɩmiili baɩ bashee ka ɩja baŋunii baɖa ashee gʋpɔ kakoŋkaarɩ. ²¹Aɖʋwaa: barǝŋǝ waa: ʋtɩ cere yuɖaa kǝbaja ɩ baɖǝ bʋkǝmǝ mbaɖee kǝba yɔ Gaja na ma, bagɩcuca waa: bapaa kɔɔ kʋn Musa agalei na, ba paa kɔɔ pɛŋɛ bapisoro na, bapaa kɔɔ kʋn ɖaa gʋshile gʋlǝ ma na .²²Baɩ na gɩ sar? Sika ɖǝn amana tuutuuwa taawala, aɖʋwaa batɩ ba yɔ waa ʋpɩ. ²³Galaŋ shee alee bʋkɔɩ gɩ nɩ gɩ lǝ akɩ ma, bɛrɛ banan baɖǝn ba lǝ waa batɩ ba lee Gaja gʋjɔɔ. ²⁴Gala pɛmpɛŋɛ akʋʋlɔ naa atɔɔ pɩ ɩce, yɛɛ bataŋjika naa ɩka anyɩnaɖi. Naa ɩfaŋa waa galei ɩ barǝŋǝ akɩnɖi laŋ ma ɩsǝɩ nɩ ama akɩgboo sara ɖaa gʋpɔ gʋlɔ ma.²⁵Ɩtasaa na mbaɖee kǝ ba bʋŋa yɔ Gaja na naa ba shee ɩja nnyǝmǝ ma, gɩtɔɔ asǝŋsi ɖǝn aŋɔn alǝpɩ waa/ Bapaa kɔɔ ajɩ ataŋkɔɩ balaa saraa ashee akʋna ma na, ba paa kɔɔ jɩ akɔnɔ na, ba paa kɔɔ jɩ ɩbɔrɩkono na, ba paa kɔɔ jɩ ajɩwa kayɔkɔ na. ²⁶Nkǝŋ na Pɔɔl atɔɔ bɛrɛ baɖe n'apɛmpɛŋɛ agʋlɔ, Gaja gakʋɖa ma, na akpa ʋnyiŋu kaaƒala nɩ aɖǝn na pɩ, atilǝ ʋshileɩ ba lee gʋshile na gʋjɔɔ ŋgɖee baaŋa alee ma.²⁷Ʋshile kulumi ɖe kʋbaŋu ni, na yuɖaa kǝbaja ɩ baɖa asii ma, ba ŋǝ Pɔɔl ʋnyiŋu kaaƒalanɩ, na ba pikǝl samaa aŋunii, na bata ari Pɔɔl. ²⁸Na kuro waa:<< Atɩbaja israɛl kǝbaja tama oo ƒʋrara ma gaɖu! Ŋǝma arɛ ɩ ana lee waasu baa ŋkana ɖulinyanɩ na ciʋ na samaa ma, na cin na gʋpɔ, na cin na gaɖu ŋgaɖe; Akɔɔ tɔɔ grɛkɩ kǝbaja akpa n'ʋnyiŋu kaaƒala nɩ na yɛɛ akpa cɩrɩ cɩrɩ kaaɖu ajɩwa. ²⁹Aɖʋwaa: << Babʋŋa aŋǝ troƒim Efɛɛsi kaja Pɔɔl sul mpá nɩ, bayɔ yɔ waa: Pɔɔl atoŋo ni na akpa n'ʋnyiŋu kaaƒala nɩ.³⁰Ŋkǝŋ na mpa ŋŋunii nta, na samaa ata acunna baa ŋka. Atɩ ri Pɔɔl abɔnɩ ʋnyiŋukaafalanɩ aɖoo náka, na rim acaŋkɔ. ³¹Ba na yɛɛ ba kǝ nɩ acii ma, na kantogi ŋkpa Yerusalɛm k akǝmcǝmja nɖee ana paɖa ɩkǝma ma atɔ nɩ, waa : Gaɖǝn gakpa Yerusalɛm kampa nɩ.³²Kpaarɩ kpaarɩ na amana cuu atɩ tɔɔ ɩsɔja n'ɩsɔjashɩnʋn kaɖi baja atɩ kpa basul : Ba ŋǝ akǝmcǝmja n'ɩsɔja ma, na bapala Pɔɔl kʋkǝʋ. ³³Ŋkǝŋ na akǝmcǝmja akpa bagɩcuca arɩ Pɔɔl akʋr nɩ ɩwɔrɔ banyɩʋ. Naa ataba nɩ gʋrɩsʋra ɩ alee ma, na bʋkɔɩ alee ma.³⁴Ama , samaa agɩcuca nɩ baɖe batɩ kuro baaŋa na agaja, nɖe waa ŋgaɖe basaaka wȧȧ wàà; Akǝmcǝmja kɔɔ atɩ kaashɩ na, aɖʋ ŋkǝmprǝ laŋ, na alǝ ba laa nɩ acena sankanɩ. ³⁵Ŋkǝlǝɩ Pɔɔl argǝ sɩkalee laŋ na pɩ ma, n'ɩsɔja bataanɩ aɖʋ samaa acukucuku laŋ; ³⁶Aɖʋwaa samaa atǝr aŋkǝm, nakuro waa; kǝ ma nɩ acii.³⁷Ba na yɛɛ bakpa na nɩ sarka nɩ ma, na Pɔɔl alǝ akǝmcǝmja waa; Jɩsuuru ntɩ yɛɛ ma lǝ akɩ alei gaɖǝn aa? Nakǝmcǝmja ataba nɩ waa: ʋtɩ rǝŋǝ gǝrɛkɩ kagija aa? ³⁸kalee Ejibtɩ kaja nɖee abǝla gayili atɔɔ akɔŋcǝrǝ baja ɩmuli banan ace na ʋteru nɩ ma na,?³⁹Na Pɔɔl alǝ waa: Yuɖaa kaja n'amʋ, Tarsɩ kaja silisii nɩ, mpa nɖee nwǝɖa ɖarja ma nɩ. Shee amʋ ganɔ ma lǝ na samaa. ⁴⁰Nakǝmcǝmja ashee nɩ ganɔ, Pɔɔl , ayiɖe sɩkalee laŋ ma, naa ataa gʋnyɛ alǝ samaa waa: Baŋʋra shɛlɛm. Na samaa aŋʋra sʋraɩɩ, na Pɔɔl alǝ na pɩ heebrǝ kagɩkǝrǝ.

Chapter 22

¹Ambawor n'amawɛ mana , ɖʋ ma gʋtɔ arǝŋǝ ŋgaɖee nwǝɖa na yɛɛ ma lǝ nnyǝmǝ ashee anyɩn abǝla ashee aŋgʋlɔ ma. ²Ŋkǝlǝ barǝŋǝ ana lǝ na pɩ Ebǝr kagɩkǝrǝ ma, na ba kɔɔ apɛmpɛŋɛ aŋʋra jɩjɩjɩ. Na Pɔɔl alǝ waa;³Yuɖaa kaja nawʋ, tarsɩ na baŋʋm amʋ silisii nɩ; Ama mpa nɖe nɩ na batoŋo amʋ, na gameliɛlɩ sul na ncere ayɔ atɩ baya bagʋpɔ ayɔ kʋ kaɖeiɖei, naa awǝɖa kaŋkaarɩ ashee Gaja ɖaa anyɩn miaʋ ɩwǝɖa ʋrɔŋɖe ma. ⁴Nnaashɛɛ akǝ baɖǝn ba ci aɖiini ɖe laŋ, akʋr basoro na kebasǝmprǝ akǝʋ pɩ sarka nɩ. ⁵Asaralaaja abʋmbɔnɔ na baŋono balee sǝriya . Na ba saŋkɔɔ ashee amʋ abɔ aɖʋ Ɖamaasɩ kǝbaja banɖi laŋ nna ce ma tɩ rɩ mbaɖee baɖa ŋkǝŋ akʋr ɩlɔ apɩna Yerusalɛm abɔ batɔ ma.⁶Ntɔɔ ʋnyɩŋca na ce asǝla na Ɖamaasɩ ma, kpaarikpaari ŋkǝnɖe nace ɖaa miɖii ma, n'ʋkaɖʋ ʋbʋmbɔnɔ ɖǝn ʋrgǝ n'alaŋ napiɖepiɖe asǝr amʋ akal.Na ⁷nƒǝɖa atǝn, naa rǝŋǝ ʋwǝlǝ ɖǝn ʋna lǝ amʋ waa: Sool, Sool, mʋ lee ka ʋna naashɛ amʋ gǝŋ? ⁸Na ntǝlǝ waa: Aŋa n'akɩ, nɖiyar? Na alǝ amʋ waa: Amʋ na Yeesu Nasarɛtɩ kaja nɖee ʋna naashɛɛ ma.⁹Mbaɖee bayala amʋ ma, baŋǝ ʋkaɖʋ ɖe ama kǝba rǝŋǝ nɖee alǝ n'amʋ ma, ʋwǝlǝ na. Ŋkǝŋ na nlǝ waa: Mʋ nʋ ma lee nɖiyar? ¹⁰Na nɖiyar alǝ waa: Ta ayiɖe alaŋ, akpa Ɖamaasɩ, ba tɩ ba lǝ akɩ bʋkɔɩ alee ma. ¹¹Nta ma, kǝ ma kɔɔ na ŋǝ gaɖu na, adʋ ʋkaɖʋ ʋbʋmbɔnɔ ɖe laŋ, na mbaɖee ba yala amʋ ma, ba toŋo aŋgʋnyɛ nɩ akpa na Ɖamaasɩ kampa nɩ.¹²Ʋsoro ɖǝn batɩ yiɖa nɩ waa: Ananiasɩ, ɖe lee ɖeiɖei karɛɩ ana kʋn gʋpɔ gɩshɛbɔ ma, Yuɖaa kǝbajaɩ baɖa Ɖamaasɩ ma, baɖe batɩ laa sǝriya asoŋsono na na shee ʋsoro ɖe, n'apɩ amasul. ¹³Alǝ amʋ waa: Sool , amʋ wor, akɩnyine ɩtine. kpaarɩ namʋnyine ɩtime nŋe gaɖu.¹⁴Na alǝ waa: Atɩbaya ba Gaja ga laa ka akɩ waa: Ayɔ ʋcɩŋsɔlɔka, ayɔ nɖee alee ɖeiɖei ma, naa arǝŋǝ aganɔ nɩ kabʋlei. ¹⁵Aɖʋwaa: Akɩ naa lee asǝriya yar bɛrɛ baŋunii Sul, alesʋraɩ ʋŋǝ arǝŋǝ ma. ¹⁶Nnyǝmǝ, mʋnʋ ʋnasaa? Ta ayiɖe laŋ, Bamǝnakɩ bʋto, anaa yiɖa nɖiyar aŋyiɖa naa akɩmbɔnɔ ŋŋunii nshɛr.¹⁷Nkɔɔ apɩ Yerusalɛm ma, ŋkpa ʋnyiŋu kaafala nɩ na nyiŋǝ ma, nɩɩ lee amʋ ɖaa gʋɖa kʋ nnaƒol ma. ¹⁸Na ŋŋǝ nɖiyar n'alǝ amʋ waa: Ɖoo Yerusalɛm nɩ were were, kǝba tǝlǝ aka sǝriya ʋna laa na shee amʋ ma na.¹⁹Na nlǝ waa: Nɖiyar, ba gɩlopi bayɔ waa: Mbʋŋatɩ ɖʋ mbaɖee bashee akɩ ɩja ma sarka nɩ na kǝɖa pɩ ɩpɛ sinagɔɔgǝ nɩ a, na. ²⁰Ŋkǝlǝ ba kǝ Etiɛɛnɩ, aka sǝriya yar aŋgɩlopi nɖa ŋkǝŋ aa, ɩɖe ƒana ashee amʋ nna basaaka a; amʋ ntoŋoka mbaɖe ba kǝ nɩ aci ma bɩ toko a. ²¹Ŋkǝŋ na alǝ amʋ waa: kʋla ntɩ tǝm akɩ gaɖulɩŋka ɩsamaa basaka sul.²²Barǝŋǝ abʋlei halɩ atɩ cǝm na ŋgaɖe ma. Na ba taa bɩwǝlǝ alaŋ na lǝ waa:laa ma nɩ atǝn! Gʋrɩsʋra ɖaa waa ma kʋʋsǝm gʋɖa ŋŋuro nɩ na. ²³Baɖe batɩ kuro, aƒɔɖɔ bɩtoko, na kǝʋ alaŋ, na nyun mƒʋrʋkɔ alaŋ. ²⁴Na akǝmcǝmja alǝ waa: Ba kpa na Pɔɔl sarkanɩ akǝɖa nɩ ɩpɛ, naa ba yɔ bʋkɔɩ laŋ ba na kuro na cɩu na nɩ gǝŋ ma.²⁵Ba na kʋr Pɔɔl ɩlɔ na yɛɛ ba kǝɖa nɩ ɩpɛ ma, na Pɔɔl ataba ɩsɔjashɩnʋn banɖɩ yar waa: ɩshee ganɔ waa : ba kǝ Roma kaja kǝba cǝm na nɩ ɩkǝma na aa? ²⁶Ɩsɔjashɩnʋn banɖiyar arǝŋǝ gǝŋ ma, na ce atɩ lǝ akǝmcǝmja waa: Baɩ n'ʋnaa lee? ʋsoro ɖe alee roma kaja na oo.²⁷N'akǝmcǝmja a pɩ atɩ taba Pɔɔl waa: Lǝ amʋ ɩja romakaja nakɩ aa? Na Pɔɔl atǝlǝ waa:lɩ. ²⁸N'akǝmcǝmja alǝ waa: Nsǝla ɩtanɩ nɩ tuntunma na ye cam ŋyiɖa nɖe na Pɔɔl alǝ waa: Amʋ gboo, ɖoo ambʋŋʋma nɩ. ²⁹Na mbaɖee ba na yɛɛ bakǝɖa nɩ ɩpɛ ma, babɔ balɔ akɔɔ ŋkǝm, n'akǝmcǝmja aŋǝ waa: Pɔɔl alee Roma kaja ma, n'asampǝna ɩkpa nɩ aɖʋwaa : alǝ ka bakʋr nɩ ɩlɔ.³⁰Gaja gakʋɖa ma,n'a cɔɔ na yɛɛ ayɔ bʋkɔɩ laŋ Yuɖa a kǝbaja ba na ciu na Pɔɔl ma, na kǝmcǝmja alǝ bakʋɖa ɩlɔ, na alǝ basaraalaaja kaɖibaja na yuɖaa kǝba kǝmcǝmja ba wa la: Na ba tɔɔ Pɔɔl atɩ bagɩcuca.

Chapter 23

¹Pɔɔl atǝŋǝ agayɛ na yuɖaa kǝbakǝmcǝmja nakɩɖe tɩtɩ tɩ na lǝ waa: Ambawor basoro, n'ʋcine ʋsoŋsono na nsara Gaja kaŋyɩɩ halɩ n'ʋrɔŋ. ²N'asaraa laaja Ananiasɩ alǝ mbaɖee baɖa asǝla na nɩ ma, waa: Ba sǝ nɩ gʋnyɛ ʋlaŋɖa laŋ. ³Na Pɔɔl alǝ nɩ waa; Gaja tɩ ga sǝ akɩ gʋnyɛ gboo, ʋɖa ɖaa ʋyariƒɔnɔ ma! ʋsǝ na cǝm n'amʋ ɩkǝma ɖaa gʋpɔ gʋlǝ ma, ama ʋɖoo gʋpɔ kaŋkǝm alǝ waa ba sǝ amʋ gʋnyɛ.⁴Na m'baɖee ba yiɖe asǝla na Pɔɔl ma, balǝ nɩ waa: Asaraa laaja abʋmbɔnɔ n'ʋʋ na lim gǝŋ aa! ⁵Ŋkǝŋ na Pɔɔl alǝ waa: Amʋwor kǝ ma yɔ waa : Asaraa laaja abʋmbɔnɔ na gǝŋ na;Aɖʋ waa : baŋɔn waa;kagbɛɖɔ akɩɖe akasama aɖiyar ƒɔɩ na.⁶Pɔɔl ayɔ waa: Ba nɩ baɖe bawala ŋkǝŋ ma, saɖusi kǝbaja na ƒariisi mana bacǝkǝla na bawor ma, na alǝ kǝŋkǝŋkǝŋ ashee yuɖaa kǝbakǝmcǝmja waa: Ambawor basoro, ƒariisi n'amʋ alee ƒariisi ʋpur; bakono bʋŋǝnu katamaa laŋ na ba na cǝm n'amʋ ɩkǝma. ⁷Alǝ gǝŋ ma, na ʋbɔbɔʋ ɖǝn ʋpɩ ƒariisi kǝbaja na saɖusi kǝbaja bagɩcuca, na samaa ayʋga agʋlɔ. ⁸Aɖʋwaa: Saɖusi kǝbaja ba tɩ lǝ waa:ʋŋǝnu ɖǝn kʋɖa na , na malaɩka na ŋŋuro kɩɖa na, ama ƒariisi kǝbaja ba ni ba yiɖe waa:Ayɔkɔ ɩnyɩʋ ɖe ɩɖa.⁹Ŋkǝŋ na ŋkǝmprǝ mbʋmbɔnɔ nɖǝn nsǝba, ƒariisi kǝ na babɔŋɔnja baɖǝn batɔɔ galei gaɖe ata nabɔbɔ na bawor, naatɩ lǝ waa: kɩɩ caaŋǝ taalɩ ɖǝn ʋsoro nɖe laŋ na; ka yɔ na ŋŋuro nɖǝn kokoo malaaɩka ɖǝn alǝ ka na nɩ. ¹⁰Ɖaa ʋrǝŋu na ma, kʋɖa bagɩcuca na ma, n'asampǝna ɩkpa akǝmcǝmja waa: Bɛrɛ baɖe bapaa tɩ lee Pɔɔl mbɔnɔ nɖǝn na, n'a lǝ ɩsɔja ba ce atɩ laa Pɔɔl bagɩcuca nɩkashe ace na sarka nɩ.¹¹Gijibɔŋɔ na nɖiyar Yeesu aƒaŋa Pɔɔl agʋlɔ alǝnɩ waa: kaŋkǝr akʋʋlɔ; Aɖʋwaa: Ɖaa ʋba sǝriya ashee amʋ Yerusalem ma gǝŋci alaa sǝriya Roma ni.¹²Gaja gakʋɖa ma, na Yuɖaa kǝbaja baɖǝn baɖʋ ganɔ apǝracam na baa maakɔ nɩ waa; Baɖǝ kǝ ba gbɛɖɔ ba jɩ ʋjɩʋ kokoo ba nyem bʋto na, hali ba kǝ Pɔɔl acii. ¹³Mbaɖee badʋ ganɔ gaɖe ma, batǝ ɖaa bɛrɛ ɩshɩnyɩʋ na kaŋkǝm.¹⁴Ŋkǝŋ na ba ce atɩ ŋǝ basaraa laaja kaɖibaja na baŋono, naa alǝ pɩ waa: atʋ, gɩkpeɖe naa pǝr ashee atɩgʋlɔ waa: ka gɩ jɩ ʋjɩʋ ɖǝn na halɩ gɩ kǝ Pɔɔl acii. ¹⁵Galaŋ kʋla ma atɩ lǝ na Yuɖaa kǝbakǝmcǝmja ba laa ʋlomo akǝmcǝmja waa: Apɩ na nɩ anyɩŋyɩɩ, ɖaa ɩna yɛɛ yɛɛ waa: ɩpɛmpɛŋɛ agalei jɩ ayɔ gɩshɛbɔ ma, naa atɩ lǝ waa: Akpa ma , naa gɩ kǝ nɩ a cii.¹⁶Na Pɔɔl ʋnyeŋkapur arǝŋǝ bʋkɔɩ ba na yɛɛ ba lee manace atɩ lǝ ashee Pɔɔl. ¹⁷Ŋkǝŋ na Pɔɔl ayiɖa ɩsɔjashɩnʋn banɖiyar alǝ nɩ waa: Tɔɔ ayiƒala nɖe ace na akǝmcǝmja Sul, awǝɖa gaɖǝn alǝ nɩ.¹⁸N'ɩsɔjashɩnʋn banɖiyar atɔɔ ayifala ace na akǝmcǝmja sul alǝ nɩ waa:Pɔɔl aɖa sarka nɩ ma, alǝ ka waa: Ma pɩ na ayiƒala nɖe akasul,awǝɖa gaɖǝn alǝ kɩ. ¹⁹N'akǝmcǝmja ari ayiƒala ayʋnyɛ nɩ abɔ nɩ acǝ n'ʋpaŋpaŋa, ataba nɩ waa: Gapaŋa jɩ ʋwǝɖa alǝ amʋ?²⁰N'atǝlǝ ashee nɩ waa: Yuɖaa kǝbaja baɖʋ ganɔ na yɛɛ banyiŋǝ akɩ apɩ na Pɔɔl yuɖaa kǝbakǝmcǝmja baŋyu ɖaa ʋna yɛɛ yɛɛ apɛmpɛŋɛ agalei jɩ akiɖe ma. ²¹Paa tɩ ɖʋ pɩ gʋtɔ na aɖʋwaa: Bɛrɛ ɖaa ɩshɩnyɩʋ na kaŋ kǝm ma, baɖʋ ganɔ apǝr ashee balɔ waa: Kǝ bagbɛɖɔ ba jɩ ʋjɩʋ kokoo ba nyem bʋto na hali ba kǝ Pɔɔl acii;nnyimǝ bakpeɖe balɔ aboŋo na saa na akasul kaaja.²²Nákǝmcǝmja alǝ ayiƒala waa: Ashɛʋ, apaa tɩ lǝ ŋgaɖee alǝ ashe nɩ ma ʋɖǝn ayɔ jɩ na. ²³Nákǝmcǝmja ayiɖa ɩsɔjashɩnʋn kaɖi baja banyɩʋ alǝ pɩ waa: kpeɖe ma, anyina lɔ, bʋkɔŋkɔŋɔ bʋriu bʋta kǝ, tɔɔ ma ɩsɔja gɩwa, n'ɩsɔjaɩ ba na sǝ ɩsuko ma, ɩshɩriu-na-tǝb naa atɔɔ ɩsɔjaɩ ba na nyɩm gʋta ma, gɩwa, naa ace sesaree. ²⁴Naa ba yɛɛ asuko ashee Pɔɔl asǝ, naa ba ce na nɩ shɛlɛm kɔmiɖa ƒeliisi sul.²⁵Naa ŋɔn gʋbo ashee nɩ waa: ²⁶Kulooɖi lisia arɛbʋmbɔnɔ kɔmɩɖa ƒeliisi nsalakɩ! ²⁷ʋsoro nɖe, na yuɖaa kǝbaja ba ri na yɛɛ ba kǝ nɩ acii na ntɔɔ ɩsɔja atɩ laa nɩ banyɛ nɩ, na nrǝŋ waa: Roma kajana.²⁸Na yɛɛ ma yɔ bʋkɔɩ laŋ ba na ciu na nɩ ma , na nce na nɩ bá bà kǝmcǝmja sul ma. ²⁹Na ŋŋǝ waa: Bagʋpɔ kanɖi laŋ na ba na ciu na nɩ, ama, ka lee mbɔnɔ nɖee nna faŋa waa: Acii kokoo baɖʋ nɩ sarka nɩ ma na. ³⁰Na ntɩrǝŋǝ waa: Yuɖaa kǝbaja baɖʋ ganɔ na yɛɛ ba kǝl nɩ akǝ acii, galaŋ na ntɔɔ nɩ atǝm na ma ashee akɩ na lǝ abaciukanama waa: Bagɩlopi ba pɩ akasul atɩ lǝ na kɩ. ɩkɔɔ lee nƒɔlɩ.³¹N'ɩsɔja ba lee ɖaa ba lǝ pɩ ma, gɩjibɔŋɔ gɩɖe jɩ batɔɔ Pɔɔl ace na Antipatrii. ³²Gaja gakʋɖa ma,n'ɩsɔja basaaka ba pala ɩsukobajabaƒǝl na nɩ, n'ɩsɔja basaaka bakɔɔ kɔɔ babʋɖu. ³³Bakpa sesaree ma, n'ɩsɔja ɩsukubaja batɔɔ gʋbɔ ashee kɔmiɖa naa atɔɔ Pɔɔl aɖʋ agʋnyɛ nɩ.³⁴Kɔmɩɖa atʋr gʋbɔ aboŋo ma, na ataba Pɔɔl waa: Puroƒɛsɩ apaŋa nɩ na aɖa. Simisii kaja nɩ: ³⁵Naa nɩ waa: Akǝbaciuka nama bata kpaboŋo naa ɖʋ akɩ gʋtɔ. N'ashee ganɔ waa/Baɖʋ nɩ Erooɖi agakǝmcǝmɖu.

Chapter 24

¹ɩshele ɩnʋn kaŋkǝm na, Ananiasɩ basaaraalaaja banɖiyar, na baŋono n'ʋsoro ɖǝn batɩyɩɖa nɩ waa: Tɛrlul ayɔ bʋleibʋkʋtǝŋkǝr bace kɔmɩɖasul atɩna ciu na Pɔɔl. ²Bayɩɖa Pɔɔl akpa ma, na tɛrtul asǝba na ciu na nɩ, na lǝ waa: ³Arɛbʋmbɔnɔ ƒeliisi, ʋpala gɩɖa ʋɖaʋ ʋŋǝrǝ ƒɛɛ, n'atasamaa anakʋma ʋpɛmpɛŋʋ nɖee ʋna lee nashee atʋ ma na gɩsaŋkɔɔ ayɔ akǝbʋcǝma.⁴Naa na paa kɔɔ n'akɩ ŋkǝm na, jɩ suuru, ntɩnyǝŋǝkɩ aɖʋ amʋ gʋtɔ akǝbʋcǝma nɩ, cǝi ŋgaɖee gɩ na yɛɛ gɩ lǝ ma. ⁵Ʋsoro nɖe alee gʋmaŋga kʋ, na ɖʋ ʋpaɖʋ Yuɖaa kǝbaja bagɩcuca na ɖulinya nɩ, alee ka NAseree ka ɖiini abɔnɔ banɖiyar, ⁶Apala atʋnyiŋu kaaƒala gakpa ajɩwa, na gɩ rɩ nɩ. Na yɛɛ gɩcǝm na nɩ ɩkǝma ɖaa atɩgʋpɔ gʋ lǝ ma.⁷Ama akǝmcǝmja lisiasɩ apɩ atɩ cam nɩ atanyɛ nɩ n'ɩkashɩ, ⁸N'alǝ waa: Mbaɖee bana ciu na nɩ ma bapɩ akasul, galaŋ, akɩɩlopi taba nɩ naa rǝŋǝ bʋkɔɩ laŋ gɩ na ciu na nɩ ma. ⁹Ŋkǝŋ na yuɖaa kǝbaja baɖʋ ganɔ na ciu na Pɔɔl na lǝ waa: ɩja nɩ.¹⁰Kɔmiɖa alɔ Pɔɔl waa: Alǝ bʋlei ma, na Pɔɔl alǝ waa: Yɔ waa: Bʋja tuutuuma, bʋnoo, akɩ na cǝm ɩkǝma na ɩshee samaa nɖe, ama, natamaa abʋmbɔnɔ na nna yɛɛ ma lǝ bʋlei alaa aŋgʋlɔ ncǝn. ¹¹Kɩkana wu ɩshile tǝb-nɩ-nyɩʋ na nce Yerusalɛm ma lee Gaja bɔɔta. ¹²Kǝba ŋǝ amʋ ʋnyiŋu kaaƒala nɩ na kǝ baŋǝ amʋ sinagɔɔgǝ nɩ na, kǝba saŋkɔɔ ŋǝ amʋ mpa nɩ nna pikil basaaka waa: baɖoo baŋkǝm na. ¹³Na kǝba sǝra aƒaŋa taalɩ nɖee nlee naa ba na ciu n'amʋ ma na.¹⁴Ntɩ lǝ akɩ ɩja waa: Atɩbaya, ba Gaja jɩ nna lee bɔɔtaɖaa ɩsim ma, n'ʋnyɩŋca ɩ ba na lǝ waa gʋmaŋga ma baŋuni bashee ɩja ɖaa gʋpa na annabi mana ba lǝ ma, ¹⁵Nwǝɖa na Gaja tamaa ɖee, aɖaa bagɩlopi ma, waa ʋŋǝnu ʋɖa, mbaɖee baɖa ɖeiɖei na mbaɖee kǝ ba ɖa ɖeiɖei nama, ¹⁶Gala na nna caarɛ aŋgʋlɔ na yɛɛ ma wǝɖa nɖawa nsoŋsono gawaka na nna gapaa wa amʋ Gaja na bɛrɛ naŋyɩɩ na.¹⁷Mmana aƒal bʋja tuutuuma , na ntɩ apɩ, ma lee samaa gʋjɔɔ naa alaa saraa. ¹⁸Ŋkǝŋ na yuɖaa kǝbajaɩ baɖa Asii ma, baŋa amʋ ʋnyiŋu kaaƒala nɩ, amʋ ŋpɛmpɛŋɛ aŋgʋlɔ, kɩɩwala ayɩɖe na kɩɩsaŋkɔɔ na lee cukucuku na. ¹⁹Maa bani banɩ ba pɩ atɩ na ciu n'amʋ akɩŋyɩɩ ɩta laƒʋjɩ waa: Bawǝɖa gaɖǝn n'amʋ.²⁰Kokoo ba lǝ mbɔnɔ nɖee nlee saa nɖee ŋyɩɖe yuɖaa kǝba kǝmcǝmja sul ma. ²¹Nakɩlee ŋgaɖee kanɖǝnɖǝn ŋkuro baŋyɩɩ waa: Bakono bʋŋǝnu kaalei laŋ na ba cǝm n'amʋ ɩkǝma ʋrɔŋ ɖe anyɩŋyɩ na.²²Celiisi ayɔ aɖiini ɖe kaa lei gɩshɛbɔ ma, na ataa atɩ n'ʋshile ʋƒɔlɩ, naa lǝ waa: akǝmcǝmja lisia ataɖoo na yerusalɛm apɩ boŋo naa yɔ anyɩŋgalei kanɖi. ²³Na ashee ganɔ ɩsɔjashɩnʋn banɖiyar waa: atɔɔ Pɔɔl atɩ ɖʋ sarka nɩ, ama apala nɩ aɖa ƒɛɛ, apaa kǝl mbaɖee bana jeɖe nɩ kokoo mbaɖee ba na lee ntǝma na shee nɩ ma ʋnyɩŋca na.²⁴Ɩtɩ lee ɩshile ɩnyɩʋ ma, na ƒeliisi n'akar Ɖursil ba pɩ akar ɖe alee yuɖaa kaja na, na bayiɖa Pɔɔl. Na yɛɛ ayɔ ɖaa ba na wǝɖa ʋcine na Yeesu ma. ²⁵Pɔɔl atɔɔ ɖeiɖei na gʋlɔburoka, n'ɩkǝmaɩ ɩnɩ tɩ pɩ ma kaalei na lǝ ma, n'asampǝna ɩkpa ƒeliisi, na alǝ Pɔɔl waa : Bɔ akʋlɔ aɖoo amasul naɩ, ntatɩ ŋǝ gayɛ ntɩ ma yɩɖa akɩ.²⁶Aɖetɩ saa waa Pɔɔl ashee nɩ ɩtanɩ galaŋ na ana yiɖa nɩ na ce na kǝwa. Na lǝ na nɩ. ²⁷Bʋja bʋnyɩʋ kaŋkǝm, na baƒʋba kɔmiɖa, Pɔrkius ƒɛstus acam ƒeliisi, ama ƒeliisi ana yɛɛ ajɩ na yuɖa kǝbaja ma, n'apala Pɔɔl sarka nɩ.

Chapter 25

¹Ƒɛsitusɩ akpa proƒɛŋsi nɩ ma, ʋshile ʋriutaja na ace sesaree na yerusalɛm. ²Ŋkǝŋ na basaraalaaja banɖiyar na baŋono ba wala ace ƒɛsɩtusɩ sul atɩ na ciu na Pɔɔl, Kǝba na yɛɛ ba ŋǝ nɩ gɩnyine na. ³Na bapǝlapǝla nɩ waa: Apɩ na Pɔɔl Yerusalɛm naa ba ŋǝ gayɛ akǝl nɩ akǝ.⁴Na ƒɛsɩtusɩ alǝ pɩ waa: Pɔɔl aɖa sesaree sarka nɩ aɖe agɩlopi aɖe ataa kɔɔ ace ŋkǝŋ. ⁵Na alǝ basaraalaaja waa: Ba laa bɛrɛ batǝr aɖe aŋkǝm ace, naa ɩta jɩ waa: ʋsoro ɖe alee mbɔnɔ nɖǝn, baciu na nɩ.⁶Ƒɛsɩtusɩ aɖa ŋkǝŋ ɖaa ɩshile tǝb ɖǝn ma, basul. Kaŋkǝm na ace sesaree. Gaja gakʋɖa asǝ'ɩkǝma kamboilaŋ ma,n'alǝ bapɩ na Pɔɔl. ⁷Pɔɔl akpa ŋkǝŋ ma, na yuɖaa kǝbajaɩ baɖoo na yerusalɛm ma ba ta asǝr nɩ akal na ciu na nɩ alesʋra tuutuumaɩ kɩwǝɖa nɖi na ma. ⁸Na Pɔɔl alǝ alaa agʋlɔ waa: Aɖe ka wǝɖa taalɩ ɖǝn na yuɖaa kǝbaja bagʋpɔ na, kawǝɖa taalɩ na ʋnyiŋu kaaƒala na, kawǝɖa taalɩ na sesarɩ na.⁹Ƒɛsɩtusɩ ana yɛɛ yuɖa kǝbaja bɩcine ɩkǝr ma, n'alǝ Pɔɔl ʋtɩ yɛɛ ace Yerusalɛm bacǝm n'akɩ ɩkǝma amʋŋyɩɩ aa?. ¹⁰Na Pɔɔl alǝ waa: sesarɩ sul na nnǝ mace, ŋkǝŋ na ba cǝm n'amʋ ɩkǝma. Kǝ ma lee pɩ mbɔnɔ nɖǝn na, ɖaa akɩɩl api ʋyɔ jɩ gɩshɛbɔ ma.¹¹Ɩta jɩ waa: Nlee bʋkɔɩ kǝ bʋ ɖa ɖei ɖei na ma, kokoo nlee bʋkɔɩ bʋsǝm na bʋce ma, kǝ ma bǝla waa: Bakǝ amʋ ma ciina , Ama ɩta jɩ waa:bɔkɔɩ ba na ciu n'amʋ ma, kɩ lee ɩja na, ʋɖǝn amana atɔɔ amʋ ashee pɩ ma.shee ma yiɖa sesaarɩ. ¹²Ƒɛɛsitusɩ, aƒaŋa ƒaŋahi aɖe nna abakǝl ka na ma aboŋo ma, na alǝ Pɔɔl waa: Ʋtaa sǝra yɩɖa sesaarɩ ace aŋyu.¹³Ɩlee ɩshilee ɩnyɩʋ kaŋkǝm ma, na Gʋpayarɩ agɩrempa n'akara Berenisi bakpa sesaree basala ƒɛsitusɩ. ¹⁴Anaa ɖa ŋkǝŋ ɩshɩlee tuutuuma ma, na ƒɛsitusɩ atɔɔ Pɔɔl agalei alǝ ashee nɩ waa: ƒeliisi apala ʋsoro ɖǝn sarka nɩ ¹⁵Nce yerusalɛm ma, na yuɖaa kǝba saraalaaja kaɖibaja na baŋo no baɖa na ciu na ni na yɛɛ waa : Bakǝ nɩ acii. ¹⁶Nambuye pɩ waa: kɩ lee Roma kǝ baja bagʋshile waa bakǝ arɛ acii, kǝ baŋǝ na ni gabɔnɔ gaɖǝn na, shee baɖʋ nɩ gɩcuca, naa bata naa ciu na nɩ alǝ alaa agʋlɔ alesʋraɩ laŋ ba na ciu na nɩ ma.¹⁷Bapɩ ma, kǝ ma pal jɩ galɩŋ na, gaja gakʋɖa nsǝ ɩkǝma, kamboi laŋ ma, na nlǝ bapɩ n'ʋsoro ɖe. ¹⁸Ŋkǝŋ na aba ciu ka na ma, basǝba na ciu na nɩ ama kǝ baŋǝ gabɔnɔ gaɖǝn alaŋ ɖaa nna ƒaŋa ma na, ¹⁹baɖiini kaalei jɩ baɖo na bɔbɔ na bawor, na nɖee bana yɩɖa waa: Yeesu aci ma, na Pɔɔl waa: Aŋǝnǝ ²⁰baɖa nalɔɔrɩɩ na bawor ma, kǝbakɔ atɩ yɔ ngaɖee bari ma na, na ntaba Pɔɔl waa: Ataa ce Yerusalɛm ba cǝm nɩ nɩ ɩkǝm alesʋra ɖe laŋ aa?²¹Ama Pɔɔl ayɩɖa alǝ waa: ɩsǝm galei gaɖe gakpa ampɛrɛɛ sul, ŋkǝŋ na nlǝ waa: Baƒǝna aɖʋ nɩ ŋkǝŋ naa ma tǝm na nɩ ashee sesaarɩ. ²²Na agɩrɩmpa alǝ waa; Ntɩ yɛɛ ma rǝŋǝ ʋsoro ɖǝ aganɔ nɩ na ƒɛsɩtusɩ alǝ nɩ waa; Gaceŋ ʋtaarǝŋǝ²³Gaja gakʋɖa ma, na Agɩrɩmpa n'akar ba kpa ɩkǝma kaaɖu asǝna bɛrɛ tuntuuma bakǝmcǝmja na mpa kǝ baŋono. Na ƒɛsɩtusi ashee ganɔ bapɩ na Pɔɔl. ²⁴Ŋkǝŋ na ƒɛsɩtusɩ alǝ waa: Gʋpayarɩ agɩrɩmpa, n'anyɩn ɩ ɩɖa atɩ ya ma, ɩyǝ ʋroro nɖe agalei ji yuɖaa kǝbaja tuutuuma ba lǝ ashee amʋ yerusalɛm, nakuro waa: kasǝm bapala nɩ aɖa ŋŋuro nɩ na.²⁵Amasul ŋŋǝ ma,kawǝɖa taalɩ ɖǝn bakǝnɩ acii na, agɩlopɩ gboo ayɩɖa ampɛrɛɛ, na ntɔɔ niya ma ce na nɩ ampɛrɛɛ sul. ²⁶Kǝma ŋǝ gaɖǝn anɖilaŋ ma ŋɔn ashee apɛrɛɛ na; Galaŋ na, mpɩ na nɩ anyɩŋyu, laa laa akɩ gʋpayarɩ agɩrɩmpa, naa gɩ yɔ bʋkɔɩ gɩŋɔn ma. ²⁷Aɖʋwaa:Ganɩ gaɖe gashee amʋ ŋkomo waa: Ba ce n'arɛ sarka nɩ kǝ bayɔ bʋkɔɩ alee ma na.

Chapter 26

¹Ŋkəŋ na Agrippa alə pɔɔl wàà̀̀:<< ʊta səra alə galei ashee akʊʊ lɔ.>> pɔɔl á bɔlɔ agʊnyɛ naa acam agʊlɔ: ²gʊyà Agrippa ŋŋə aŋgʊlɔ ɖaa nɖi ŋsanŋ ka yar ma anyɩŋ yɩɩ ʊrɔŋ wàà ma lə galee ashee ɖaa ngaɖee yʊɖaa kəbaja ba paŋa na amʊ ma; ³aɖʊ waa aki ʊlee bʊlitab ka ka yɔ ka kpata kɩɩ na nà yʊɖaa kə ba ja ba lə sʊra, galaŋ ŋtɩ nyɩŋə anyɩŋ lee ma suuru arəŋ aŋ ga lei.⁴Yʊɖaa kəbaja ba ŋunii bayɔ ɖaa ŋjɩ aŋ gɩ yiƒala aŋ ga təna laŋ na Yerusalɛm ma. ⁵ba yɔ amʊ ɖoo ʊsʋbʋ nɩ na ɩsim ba yɔ alə waa ŋlee ɖaa ƒariisi ka ja ma na, ŋkulo nɖee ŋkaŋkər ata aɖiini nɩ ma.⁶Ŋnyəmə ŋyiɖe atɩa ba tɩ cim na amʊ ɩkəma, aɖʊ waa ŋtɩ yɛɛ alɩ ka wəlɩ nɖee Gaja galee na atəba ya ma. ⁷aɖʊ waa nɖe na alɩkawɩli nɖee atʊ bʊŋʊma tə na banyɩʊ ba na saa waa ba cam ɖaa ba na kʊma Gaja paa gajaka na gɩjibɔŋɔ ma. ta maa ɖe laŋ na ba na Yʊɖaa kəbaja ba na paŋa na amʊ bʊlei, gʊya Agrippa. ⁸maa kɔ laŋ na anyɩn ʊɖən kaƒaŋa lə waa Gaja gatɩ ga səra aŋənə ba kono na?⁹Tam ɖəŋ nɩ, ŋƒaŋa aŋ gɩlopi waa maa ɩsim wàà ma lee alə sʊra tùù tùù ma atəŋə Yeesu Naasarɛtɩ ka ja. ¹⁰ŋlee ɩ Yerusalɛm kampa nɩ. mpɔɔ bɛrɛ mbaɖei ba wʊɖa ʊcine ma túú túú ma ŋku, na ganɔ ŋgaɖee ncam ba saara laa ja kaɖi baja sul ma, ga laŋ ba ta naa kə pɩ amʊ ŋna təŋə pɩ. ¹¹ŋƒaŋa pɩ sananɩ akpala tùù túú ma ʊnyiŋʊ ka bʊƒala bʊŋunii nɩ, na ŋyɛɛ wàà ma lee pi ɖoo lə waa ba lə galibɔnɔ alim. ŋna cam na pɩ na ʊnya na naa naa ɖʊ pɩ sa na nɩ gɩ sana ka mpa nɩ gboo.¹²Saa nɖee ŋna lee gəŋ ma, amʊ ŋtɩ cê ɖamas na ba saara laa ja ba ashɛ na ɖaa ba lə ma; ¹³n'ʊshilè, Gʊyàrɩ, kʊ nyɩŋca laŋ, na ŋŋə ʊkaɖʊnɖee ʊkaɖa paa awu ʊshilè ma ʊɖuo na alaŋ, naa akaɖa asir mʊ akal na bɛrɛ mbaɖei ba ɖa na amʊ ma. ¹⁴saa nɖee atʊ ganɔ gɩ ƒəɖa atəŋ ma ,na ŋrəŋə ʊwələ ʊɖəŋ ʊlə na mʊ bʊlei, na hɩbru ka gɩ kərə: sɔɔl, sɔɔl Maakɔ laŋ na ʊna n'aashɩɩ mʊ? ɩkaŋ kər shee akɩ wàà atʊ wa akʊkei na cim gɩ keŋpi¹⁵Na ŋlə wàà: aŋa na akɩ nɖi yar? na nɖi yar abuye mʊ wàà, amʊ na Yeesu nɖee ʊna naashɩɩ ma. ¹⁶Ŋnyɩmə ta ayɩɖe akɩkei laŋ, aɖʊ wàà bʊkɔ mbʊɖee laŋ ŋƒaŋa akɩ aŋgʊlɔ ma na gəŋ wàà, ma kpeɖe akɩ alêe atəŋ lee ja, na aləsʊra nɖee ʊyɔ na mʊ nyɩmə ma ka səriya laa ja, na aləsʋra nɖee ma tɩ̂ƒaŋa akɩ ma. ¹⁷Naa maa cam samaa na ba ya ja mbaɖee ma təm akɩ ba sul ma. ¹⁸Naaa a cə̂ atɩ tinêe bɩ nyine, naa alâa pɩ ŋkomo, na seetaanɩ ɩkashɩ nɩ, aɖʊ Gaja k'ʊ kaɖʊ nɩ, naa ba ye ŋə ba mbɔnɔ kʊ təɖʊ acâm Gaja sul, na tiibi nɖee ma shêe bɛrɛ mbaɖei ba wʊɖa na amʊ ʊcine naa ŋlaa aƒələ ma.¹⁹Galaŋ Gʊyàrɩ Agrippa, kə mabəla Gaja kʊ ƒaŋʊ na; ²⁰Ama asəba na Ɖamaasɩ kəbaja, na Yerusalɛm, na yʊɖee kɩ karà karà nɩ, apələ na ba yaja gboo, ŋlee waasu ashee pɩ wàà ba câpara ba nɖawa naa akim asəla na Gaja, naa naa lee nɖawa ŋcəpəra ka təma ɩsoŋsono. ²¹Galaŋ na Yʊɖaa kəbaja ba ri amʊ ʊnyɩŋʋ kaaƒala nɩ naa naa yɛɛ wàà ba kə amʊ.²²Gaja ga kaŋa na amʊ halɩ ŋnyɩmo, aɖʊ wàà ŋyiɖe alaŋ a laa səria ashee samaa kə ba pi na kə ba ŋono, ashee ɖaa galei aŋɖoba ma na na Muusa ba lə wàà ɩtɩɩ tɩ pɩ ma ; ²³Wàà kristo asim aŋə sananɩ naa alee arɛ nɖee anaa səba aŋənə ba kono ba gɩcɩɩ ca nɩ ma na alə ʊkaɖʊ kaale ashee Yʊɖaa ka samaa, na bayoja gboo.²⁴Ɖaa pɔɔl aboŋo a gali lə ka ma, na Fɛstɔsi alə n'ʊwələ kaŋkəra waa:< ʊ ŋaŋtər; Akʊ yɔʊ bʊbɔnɔ ʊkara akɩ, gʊ ŋaŋtəra.>> ²⁵Ama pɔɔl alə wàà<< kə ma ŋaŋtər na, Fɛstɔsi girma bʊbɔnɔ yar; ama n'amʊ cine na ŋna lə ɩja k'abʊ lee na gʊlʊburo ka. ²⁶Aɖʊ wàà gʊyàrɩ ayɔ alee sʋra ɖe laŋ na ŋna lə na nɩ ƒɛɛ, aɖʊ wàà ŋyɔ wàà akɔ ɖən kɩ lugo ashee nɩ na;aɖʊ wàà kə ba lee ɩ ʊlugu nɩ na.²⁷Ʊwʊɖa na nɖobi ma na, ʊcine aa Gʊyà Agripa? ŋyɔ wàà ʊwʊɖa ʊcine. >> ²⁸Na Agripa alə pɔɔl wàà:<<ʊ na yɛ̀ɛ̀ yɛ́ɛ́ wàà apala amʊ ma pəra Kristo kʊpi kpaarɩ gəŋ aa?>>. ²⁹Na pɔɔl alə wàà << ŋtɩ nyɩŋə Gaja,wàà: baa nyɩmə na baa kɩ lee nyɩmə na, ɩpaa lêe a nyɩn ŋɖən ɖən na, ama barɛ mbəɖei ba na rəŋə a ŋgale ʊrɔŋ ma ɩɖa ɖaa amʊ ma gboo, ama ɩpaa lêe ŋku pɔɔ ka k'ɩwɔrɔ nɩ na.³⁰Na gʊyà a ta yiɖe, gomina na Berenisi gboo na barɛ ba ŋunii mbəɖee ba man asə ma; ³¹sáà nɖee ba na ɖuo ʊwalʊ ka ŋku nɩ ma, ba ɖe ba tɩ lə na bawor wàà: arɛ nɖe ka lêe gʊleu ŋgʊɖei ɩsiŋ na bʊce koo ŋku pɔɔ ka ma na.>> ³²Na Agripa a lə Fɛstɔsi waa<< maa kɩ lee waa ʊsoro nɖe ayɛɛ ʊcam lam atəŋ sesar sul na maa gɩlam nɩ.>>

Chapter 27

¹Ŋkǝlǝ ba tɔɔ niya na yɛɛ ba ce Italii ma, na ba tɔɔ Pɔɔl na sarkabaja baɖǝn akara ɩsɔjashɩnʋn banɖiyar ɖǝn aɖa agustǝ ʋla laŋ ba tɩ yiɖa nɩ waa: Juliusɩ. ²Na gɩ kpa Aɖiramiɩtɩ ka ŋyiƒoi mbʋbɔnɔ nɩ, nɖe ntɩ ce Asii, na gɩƒǝl, na Aristaakɩ Maseɖʋanɩ kaja áyàlà atʋ ace.³Ʋshile ʋnyɩʋtaja, na gɩ kpa siɖɔɔ: Na Juliusɩ ana tɔjɩ Pɔɔl n'ʋcine ʋsoŋsono ma, ashee Pɔɔl ganɔ waa ace abasoro sul bakaŋa na nɩ. ⁴Gɩ ɖoo ŋkǝŋ ma, na gɩtǝŋǝ.na shiipukʋja gʋsǝrǝ gʋɖe gʋkaŋkǝr. ⁵Gɩ sǝla silisii na pamƒilii ka tǝŋku ma, na gi kpa miraa lisii kʋtǝnla nɩ. ⁶N'ɩsɔjashɩnʋn banɖiyar aŋǝ Alɛkisanɖirii kaŋyɩƒoi n na ce Italii ma, na gɩ kpa ncǝn.⁷Ɩshile tuutuuma ŋyɩƒoi nɖe nti sara shɛlɛm bʋto laŋ na gɩ ye ti kpa sniiɖi kanɖilaŋ, gʋsǝrǝ gʋɖe gʋkaŋkǝr naɖʋ atʋ ɩshɛɩ kʋʋpala gɩ kpa were na. Na gɩ kul na ce na salmɔɔnɩ. ⁸Na nawiya abʋmbɔnɔ na gɩ ye tɩ kpa gaɖuu ba na yɩɖa waa: Ŋyiƒoi kaaɖuyiɖeka gaŋǝrǝ gaɖe gaɖa asǝla na lasee kampa.⁹Alʋwaatʋ tuutuuma akǝƒǝl, atɩ gasana bʋto laŋ, gaɖe gasɔm paa, halɩ ganɔkʋrka kasaa akǝƒol. ¹⁰Galaŋ na Pɔɔl alǝ ashee basaaka waa: atibaja waa, ntɩ ŋǝ waa: Atɩ gasana bʋto laŋ gatɩ go lee saratɩ abʋmbɔnɔ, Kɩ lee ayɔkɔ na nyiƒoi kanɖǝnɖǝn na, atʋ bɛrɛ gboo. ¹¹Ama ɩsɔjashɩnʋn banɖiyar karǝŋǝ ŋgaɖee Pɔɔl ana lǝ ma na, naa naa rǝŋǝ na abʋrka na ŋyiƒoi ka kɔyar.¹²Ɖaa ŋyiƒoi kaa ɖurgǝka gaɖe kaa cǝm ʋnyǝŋkǝrǝ ka saa na ma, na baganɔ ba wala alǝ waa: shee batǝbǝ gaɖu gaɖe ace ƒenisi kaaɖʋyiɖeka, gaɖu gaɖe galee kǝrɛɛtɩ kampa gʋnyɛsono laŋ na gʋnyɩpɛnɛ laŋ, na gajakalaŋ na gɩtǝŋshile laŋ na, gʋnyɩpɛnɛ laŋ, na gajakalaŋ na gɩtǝŋshile laŋ na, naa baɖa ŋkǝŋ ʋnyǝŋkǝrǝ kasaa. ¹³Ŋkǝlǝ gʋnyɩsono laŋ kagʋsǝrǝ gʋ na wu ma, na babʋrkaŋyiƒoi bashee balɔ ɩja waa batɩ ba sǝra aƒǝl ace kǝrɛɛtɩ.¹⁴Batɔɔ na ce ma, na gʋsǝrǝɩ banayɩɖa waa: Erakɩlɔɔ ma gʋkʋɖa kagʋlɔ alam bʋto laŋ. ¹⁵Naa apikǝl ŋyiƒoi, kɩnsǝra ŋyiɖe na, ace na gʋsaʋ gʋƒɔlɩ. ¹⁶Na gɩtɩ ɖoo kloɖia katǝna bʋto bʋsǝrji akal ma, katǝntǝn, kusǝra gɩtǝŋǝtǝŋǝ ŋyiƒoi ace gaɖuyiɖe ka na, na nawɩya abʋmbɔnɔ.¹⁷Ba laa ŋyiƒoi kaŋkɩsa ma, na batɔɔ njɩ akʋr na ŋyiƒoi naa cuna asampǝna waa: Ŋyiƒoi mpaa tɩ cǝm na sirtɩ kaŋƒʋrʋkɔ na, na ba laa akuro ɩŋunii, na gʋsǝrǝ gʋƒǝl na pɩ. ¹⁸Ɖaa gʋsǝrǝ gʋce na pɩ gaɖulɩŋka ma, gaja gakʋɖa ma, na ba laa ayɔkɔ na bǝɖa bʋto nɩ .¹⁹Ʋshile ʋriutaja na ba laa ayɔkɔɩ ɩsaa ma, abǝɖa na banyɛ. ²⁰Ɖaa ʋshile tuutuuma kǝ ba ŋǝ ʋshile n'ɩŋɔrpi na ma, na gʋsǝrǝ gʋbʋmbɔnɔ gʋnaana wu na kǝ pɩ ma, na ba tamaa aɖoo waa; kǝ ba kɔɔ aƒʋra na.²¹Kǝ ba jɩ ʋjɩ na halɩ ɩshile gʋya. Ŋkǝŋ na Pɔɔl ata ayɩɖe bagɩcuca naa alǝ pɩ waa: ôô ambasaro maa ɩrǝŋǝ ŋgaɖee nce alǝ waa: Gɩpaa tǝbǝ kǝrɛɛtɩ naa saratɩ na asaara apaa wǝɖa atʋ na. ²²N nyǝmǝ ntɩ anyɩn ɩkashɩ baaŋa ari agʋlɔ, atʋɖǝn kaa cii na, ƒaashee ŋyiƒoi kanɖǝnɖǝn nnɩŋlee asaara.²³Gaja ŋgaɖee gajee amʋ, naa nnalee antǝma ma, amalaɩka aƒaŋa amʋ agʋlɔ gɩjibɔŋɔ; ²⁴N'alǝ amʋ waa: Pɔɔl, asampǝna ɩpaa kpa akɩ na ɩsem ace sesaarɩ aŋyu, kiɖe atɩya, Gaja gaɖʋ bɛrɛɩ na pɩ ɩɖa ŋyɩƒoi nɩ ma, akanyɛ nɩ. ²⁵Galaŋ ambasaro woo, shee ma ɩja, aɖʋwaa: Nwǝɖa na Gaja ʋcine waa: ɖaa alǝ ma,ɩtulee. ²⁶Ama gɩtɩ gɩlii atɩkul gatǝna gaɖǝn nɩ naɩ.²⁷Ʋshile tǝb-nɩ-nan kagɩjɩ bɔŋɔ, gʋsǝrǝ gʋ sǝprǝsǝprǝ pɩ ace na aɖireatɩ, na batuɖaja ba lǝ gɩjɩbɔŋɔ waa: ɩɖa ɖanɖaa basǝla na gatǝna gaɖǝn ma. ²⁸Bakǝwǝ nɖee ba na ƒaŋa na bʋto ma, na baŋa apra akoo ma; bakɔɔ akǝm ace ŋyu n'akǝʋ ɩƒaŋaka ma, naa ŋǝ apra tǝb-nɩ-nʋn. ²⁹Baɖe batɩ cu asampǝna waa: Bapaa tɩ kal bʋto nɩ katakǝwa ɩƒɔnɔ na, na balaa arʋkɔ nɖee ɩna tǝŋǝ tǝŋǝ na ŋyiƒoi ma, ɩnan abǝɖa naa naa nyiŋǝ waa; Gaja gakʋɖa were were.³⁰Ŋkǝŋ na mbaɖee ba na bʋr ŋyiƒoi ma, ba na yɛɛ ba ɖoo apala ŋyiƒoi, na yɛɛ ba kǝʋ nrʋkɔ mbʋmbɔnɔ bʋto nɩ, ³¹Ŋkǝŋ na Pɔɔl alǝ ɩsɔɔja ɩshɩnʋn banɖiyar waa na bɛrɛ baɖe kǝ ba sǝ ŋyiƒoi nɩ shɛlɛm na, kǝba ƒʋna na. ³²Ŋkǝŋ na ɩsɔɔja batǝɖǝ nrʋkɔ ntaakanayɔkɔ naa apala ŋyiƒoi nƒǝl kagʋja.³³Naa gaja gayekʋɖa, na Pɔɔl aɖʋ baaŋa ɩkaŋkrɩ waa: bajɩ ʋjiʋ, na lǝ pɩ waa: ʋrɔŋ ɩshile tǝb-nɩ-nan ɩnoo kama ɩrianyɩnalo kɩjɩ ʋjɩʋ na; ³⁴Galaŋ baa ŋa ajɩ ʋjɩʋ naa ɩwǝɖa alaaƒiya aƒʋra, anyɩnʋɖǝn agʋŋʋrʋ anɖi laŋ kagʋkala aƒǝɖa na. ³⁵Alǝ gǝŋ aboŋo ma, n'atɔɔ boɖo anyiŋǝ Gaja baŋunii baŋyu. Ŋkǝŋ na bayʋkʋr boɖo boɖo anyiŋǝ gaja baŋunii baŋyu. Ŋkǝŋ na bayʋkʋr boɖo boɖo asǝba na jɩ.³⁶Na baŋunii bakaŋkrǝ balɔ ajɩ ʋjɩʋ miyaʋ. ³⁷Gɩ pa bɛrɛ awanyɩʋ nɩshiriu natǝb-nɩ-koloŋ. ³⁸Ba ji ʋjɩʋ boŋo akun gɩshɛbɔ ma, na ba ƒaa ayɔkɔ alaa bǝɖa, abǝɖa blee teŋku nɩ. .³⁹Gaja gakʋɖa ma, kǝ bakɔɔ ayɔ gaɖu na; na ba ŋǝ gaɖʋ gabɔɖɔ ma, na batɔɔ niya waa: Bapiklǝ nyiƒoi nce ŋkǝŋ. ⁴⁰Ŋkǝŋ na bakʋɖa ŋyiƒoi alam bʋtonɩ , naa kʋɖa ɩlɔ ɩŋunii naa ɖʋ ŋkuro ashee gʋsǝrǝ gʋpikǝl ŋyiƒoi ace na gaɖu yiɖeka. ⁴¹Na ba ŋǝ gatǝna gaɖǝn cei shɩshɩnɩʋ na bace atɩ cǝwaa najɩ, ŋyiƒoi kɩŋkɔɔ na sara na, gʋsǝrǝ gǝ na wu kɩkashɩ ma, na ŋyiƒoi kaŋkǝm ɩsǝba na pi.⁴²N'sɔja batɔɔ niya na yɛɛ bakǝ sarkabaja, naa ba paa tɩ ɖoo banyɛ aɖa bʋto acuu na. ⁴³Ama, ɩsɔɔja ɩshɩnʋn banɖiyar a na yɛɛ aƒʋna Pɔɔl ma, na abǝla na pɩ. Na shee ganɔ mbaɖee bayɔ bʋto kʋɖaʋ ma, ba ɖa bʋto atɩ kul gatǝnalaŋ. ⁴⁴Ɩta saa na basaka, basǝ ɩkpatakʋlaŋ kokoo ŋyiƒoi ka saʋ laŋ naa baaŋa aɖoo na nɖi.

Chapter 28

¹Giɖoo na nɖi abaŋo ma, na gɩ ye yɔ waa:Gatǝna gaɖe gajɩ kawaa malta. ²Na ŋkǝŋ ba cam atʋ gɩsana aƒaŋa atʋ babʋcǝma, maa abʋra ʋtonu ashee atʋ aɖʋwaa: ʋto ɖetɩ nyɩ paa, ʋnyǝkrǝ ʋɖetɩ wu.³Pɔɔl akulo ulakʋpi akǝʋ ntɔn ma, n'ʋbu aɖoo ɩlakʋɖe nɩ asǝ n'agʋnyɛ . ⁴Ŋkǝŋ kǝbaja ba ŋǝ ʋbu ata sǝ na agʋnyɛ ma, na ba lǝ bawor waa: Uaƒʋ ja ɩja ʋsoro nɖǝ alee arɛbɔnɔ na, baa maa acɔɔ ɖoo nɖi ma.⁵Na Pɔɔl akǝpǝr ʋbu abǝɖa ntoŋ apala sǝ kɩ caa alee nɩ gaɖen na. ⁶Na bɛrɛ baɖe ba sǝ na saa waa: kayɔ na agʋlɔ aʋtɩ gʋ fuu, kakoo aƒǝɖa acii; ama ba sǝ na saa ɩlɩŋ kǝ ba rǝŋǝ gaɖǝn na ma, na ba cǝpra na lǝ waa: Ŋde kajarɛ alee gaja jɩ.⁷Ʋsaro ɖǝn batɩ yɩɖa nɩ waa: Piblius, ajɩe gatǝna gaɖe gaŋunii, na acam atʋ gɩsana aƒaŋa atʋ abʋcǝwa. ⁸Piblius yar ɖeɖa na shɛɖɛ koko n'ʋnyǝŋkrǝ; Ŋkǝŋ na Pɔɔl ace atɩ tǝr anyɛɛ nyiŋǝ ashee nɩ n'ʋshɛɖʋ ʋkaɖa . ⁹Ŋkǝŋ na ba wala gatǝna gaɖe nɩ kǝbanyʋŋkʋja apɩ na a sul na bɩshɛɖʋ ɩkaɖa. ¹⁰Baɖe batɩ dʋ atʋ gʋrɛ gɩshɛbɔ, gɩ na shɛʋ ma, na ba lee atʋ gʋjɔɔ, bʋkɔɩ gɩ na hɩɛ ma.¹¹Gɩɖa ŋkǝŋ nalɩ ɩŋɔrɔ ɩriu, kaŋkǝm, na gɩ ye tǝbǝ akpa alekɩ saɖiri, kaŋyifoi nɖa gatǝna gaɖe nɩ gʋsǝrǝ kasaa ma, nɖe ntice batɩ cere ɩshika mana. ¹²Gɩkpa sirakus ma, na gɩ yiɖe ŋkǝŋ ɩshile iriu.¹³Gɩɖoo ŋkǝŋ ma, na gɩ sara ʋshile ʋpǝlǝmǝ kaa sana, akpa regioo kampa nɩ, na gʋnyɩsonolaŋ kagʋsǝrǝ, gʋsǝba halɩ ɩshile ɩnyɩʋ na gɩkpa Pusɔɔl kampa nɩ, ¹⁴Na gɩ atɩ bawor baɖǝn ŋkǝŋ na baɖʋ atʋ suru waa; Gɩɖa basul ɩshile kulumiɖǝn.kaŋkǝm na gɩtɩ kpa Room. ¹⁵Atɩ bawor ɩ baɖa ŋkǝŋ ma, barǝŋǝ atɩŋto-gi ma, na ba pɩ atɩ wanatʋ Apiusi kagʋya nɩ gaɖuu ba na wala nyem bʋkana ma Pɔɔl aŋe pɩ ma, na akʋma Gaja-Naa akaŋkǝr agʋlɔ.¹⁶Gɩ kpa Room ɖe ma, na bashe Pɔɔl ganɔ waa; ataasǝra aɖa anɖǝnɖǝn na sɔja nɖee ana tʋŋa nɩ ma. ¹⁷Ʋshile iriu kaŋkǝm na Pɔɔl ayɩɖa yuɖaa kaɖibaja; bawala ma, na atɔɔ ʋwǝlǝ alǝ waa: Ambawar basoro, kǝma lee taali ɖǝn na samaa na, kǝma saŋkɔɔ alee taalɩ ɖǝn n'atɩ baya bagʋshile na, na bari amʋ aɖʋ sarka nɩ yerusalɛm, naa tɔɔ amʋ akara Rooma kǝbaja banyɛnɩ. ¹⁸Banɩ bataba amʋ ma, na batɔɔ niya na yɛɛ balam amʋ aɖʋwaa kǝ baŋǝ taale nɖee anaa pala ma cii ma na .¹⁹Na yuɖaa kǝbaja babǝla jɩ, n'ɩlee amʋ ɖoole ŋyiɖa sesaarɩ ama kɩ lee nna yɛɛ ma ciu na amasamaa na. ²⁰Bʋkɔɩ laŋ nna yɛɛ maŋǝ anyɩn alǝ n'anyɩn ma na gǝŋ; Aɖʋwaa: Israɛl atamaa laŋ na ba ɖʋ amʋ ɩwɔrɔ amanyɛnɩ.²¹Na ba buye Pɔɔl waa: Atu kɩɩ ŋǝ gʋbɔ gʋɖǝn gʋɖoo na yuɖee akaalei laŋ na, n'atʋwar ɖǝn ka pɩ atɩ na lǝ akɩmbɔnɔ nɖǝn na. ²²Ama gɩtɩ yɛɛ gɩ rǝŋǝ akaanɔnɩ, ŋgaɖee ʋna ƒaŋa ma, aɖʋwaa: Gɩyɔ waa: Baa nka na aɖiini ɖe batɩ bǝla nɩ.²³Na ba tɩ ʋshilei ba wa, na bɛrɛ tuutuuma ba wala agaɖu? Na Pɔɔl alǝ pɩ Gaja kaayarɩ tǝna kaalei, na laa na sǝriya galei musa na annabi mana ba gʋpɔ gʋlǝ ma, na kaka pɩ yeesu agalei. Tɔɔ gajaka halɩ gɩtǝŋshile. ²⁴Na baɖǝn ba shee ɩja, galei analǝ ma, na basaaka babǝla .²⁵baɖoo ŋkǝŋ ma,na ba paɖa paɖa kǝba tɩ rǝŋǝ na bawor na,ŋkǝŋ na Pɔɔl alǝ waa: Ŋŋuro nsoŋsono nwǝɖa ɩja ŋkǝlǝ annabi esayee waa: ²⁶Kʋla ace samaa ɖe sul, n'ala nɩ waa: ɩtɩ ɖʋ gʋtɔ ama, kɩ na ŋǝ na, ɩtɩ kiɖe ama kɩ ŋǝ na.²⁷Aɖʋwaa: samaa ɖe agɩƒolu gɩcir; ba cǝʋ ba gɩƒolu naa siu bɩnyine, naa ba paa ti ŋǝ na bɩ nyine na, ba paa tɩ rǝŋǝ na batɔɔ na,ba paa ti tī kaashɩ aƒʋba nɖawa naa ma kaɖa bɩshɛɖʋ na.²⁸Yɔ ma, waa Nɖinsono kalei gaɖe gaja gatǝm na ma ashee mbaɖee kǝ ba bʋŋayɔ Gaja na ma, bani batɩ ba rǝŋǝ. ²⁹Pɔɔl alǝ gǝŋ ma,na yuɖaa kǝbaja baƒǝl atɩ na lɔɔru na bɔbɔ na ba wor.³⁰Na Pɔɔl ahaya gaƒala aɖa ŋkǝŋ halɩ bʋja bʋnyɩʋ aɖe tɩ cam mbaɖee ba pɩ baŋǝ nɩ ma, gɩshɛbɔ. ³¹Aɖɛe tɩ lee Gajakaayarɩtǝna kaalei na cere bɛrɛ bʋkɔɩ bʋ lee nɖiyar yeesu-kristo agalei ma,ƒɛɛ nawɩya ɖǝn amana.

Romans

Chapter 1

¹Pɔɔl Yeesu-Kristo atǝŋleeja, bayɩ‌ɖa nɩ‌ alee atǝmka, aɖu nɩ‌ afǝlǝ waa: A lǝ Gaja kalaabaarʋ‌ asaŋsono, ²Nɖee Gaja ga cee lǝ kaale ɖooɖooɖo na annabi mana na cɩ‌rɩ‌ kʋ‌ŋɔn ma, ³Ŋgaɖee galee ʋpur baŋʋ‌m Ɖaʋ‌ɖa abʋ‌ŋʋ‌ma nɩ‌ ma,⁴Naa bayɩ‌ɖa nɩ‌ na ŋŋuro ɖacɩ‌rɩ‌ cɩ‌rɩ‌ kɩ‌ kashɩ‌ waa: Gaja ʋ‌pur, ʋ‌ŋǝnu aɖoo bakono nɩ‌ laŋ, Yeesu-Kristo atɩ‌nɖyar, ⁵Agʋ‌jɔɔ kʋ‌gɩ‌ ŋǝ na bayɩ‌ɖa atʋ‌ waa: Batǝmka, naa gɩ‌ pala mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, ba wǝɖa na nɩ‌ ʋ‌cine na cu nɩ, ⁶Bagɩ‌ cuca nɩ‌ Yeesu-Kristo ayɩ‌ɖa anyin gboo ma,⁷Mbaɖee baɖa Rom, balee Gaja abasɖɔka ba yɩ‌ɖa pɩ‌ balee ɖacɩ‌rɩ cɩ‌rɩ kǝbɛrɛ ma; Gaja galee ataya na atɩ‌nɖi yar Yeesu-Kristo bagʋ‌jɔgʋ‌ɖa n'anyɩ n'⁸Ntɩ‌ kʋ‌ma Gaja na Yeesu-Kristo aŋyɩ‌ɖa, aɖʋ‌ anyɩ‌nʋ‌cine ɩ‌wǝɖama, ɖulinya aŋunii ayɔʋ‌. ⁹Aɖʋ‌waa: Gaja ɩ‌ nna lee antǝma ma, n'ʋ‌pur alaa baarʋ‌ asoŋsono, balee sǝriya waa:Ntɩ‌ lige anyɩ‌nalaŋ baaŋjǝŋ. ¹⁰N'tɩ‌ nyiŋa baa ʋ‌shile b'ʋ‌paŋa na, waa: ɩ‌lee Gaja k'ʋ‌ciŋsɔlɔka na aŋfaanɩ‌ ma pɩ‌ atɩ‌ jeɖe anyɩ‌n..¹¹Ncɔɔtɩ‌ yɛɛ waa mpɩ‌ anyɩ‌nasul naa aƒaŋa anyɩ‌n gʋ‌jɔɩ‌ gʋ‌pala ɩ‌toŋo gɩ‌shɛbɔ ma, ¹²Kokoo naa atɩ‌ ganɔ gɩ‌ ŋǝ ɩ‌kaŋkɩ‌rɩ aman awǝɖa ʋ‌cine ,am n'anyɩ‌n ma.¹³Kǝ ma nayɛɛ ɩ‌nyir waa: Ntɩkpeɖe na yɛɛ ma pɩ‌ anyɩnasul atɩ‌ ŋǝanyɩn na ma ŋǝ akɔɖǝn aca ma anyɩnasul ɖaa ɩ‌samaa basaakasul ma, ama halɩ‌ na nnyimǝ ɩnaa tɩ barasɛɛ amʋ‌. ¹⁴Nji Grɛkɩ‌ kǝbaja ʋ‌ɖa, nalesʋ‌rabɔnɔ baja, na bayɔka na n'yashɛshɛ baja. ¹⁵Galaŋ ntɩ‌ yɛɛ ma pɩ‌ atɩ‌ lǝ anyɩ‌n laabaarʋ‌ asaŋso na kaalei anyɩ‌nɩ ɩɖa Room ma.¹⁶Aɖʋ‌waa: kǝ ma wǝɖa laabaarʋ‌ asoŋsonokɩ‌ cifalana, ɩ‌lee Gaja kɩ‌ kashɩ‌ ɩbʋ‌mbɔnɔ kanɖi nsono njɩ‌ ashee m'aaɖee bashee ɩ‌ja ma na, ashee yuɖaa kǝbaja ʋ‌sǝbʋ‌ nɩ‌, na Grɛkɩ‌ kǝbaja gboo . ¹⁷Aɖʋ‌waa na nɩ‌ na Gaja kaɖeiɖei loa afaŋ ʋ‌cine n'ʋ‌cine, ɖaa baŋɔn waa: ʋ‌cine ɩ‌ ɖei ɖei yar awɛɖa ma, ʋ‌nʋ‌ʋ‌ pala aɖa ŋŋuronɩ‌.¹⁸Gaja kʋnyana ʋrgǝ nalaŋ ashee bɛrɛɩ bana lee alesʋra ɩbɔnɔ na ƒɔɩƒɔɩ najɩwa kalesʋra na mbaɖe balugo ɩja ma, ¹⁹Aɖʋwaa bʋkɔɩ baaŋa ayɔ na Gaja ma, baƒaŋapɩ, Gaja gakaǰa asheepɩ.²⁰Aɖʋwa Gaja kaɖeiɖei nɖee kǝ ba na ŋǝ na ma, ɩkashɩ nɖee kɩwada gayala na ma, ɖaa alee ɖulɩnya ma, gɩ ta taa akiɖeɩ. Ba lee bɛnɛka ba jɩ na pɩ sunru ma na, ²¹Aɖʋwa ba yɔ Gaja, n'abǝla ʋyɔʋ, n'abǝla kǝ ba kʋma nɩ na; baƒaŋa nɩbali, na bɩƒolunɩ kagʋƒaŋa gʋshee ŋkomo.²²Ba tɩ kʋma balɔ waa, Bawǝɖa gʋƒaŋa, ama nya shɛshɛ njɩ bawɛɖa; ²³Na batɔɔ Gaja kʋkʋmʋ kʋ naci na ma, na na kɛshɩɩ na bɛrɛ ba cika, bʋsapɩ, ɩsaʋ, n'ɩbu.²⁴Galaŋ na Gja gapala pɩ ɖa ajɩwa kalesʋra nɩ, a ɖʋ bagɩnyinƒɔnɔ laŋ, batɔɔ balɔ na lee ƒɔɩƒɔɩ kalesʋra; ²⁵Batɔɔ Gaja kɩɩja aƒʋb n'ɩsǝi, ɖaa ba ni ba lee Gajaɩ gawaɖa alɩbarka nace nace ma, na ba cǝpra na lee ayɔkɔ bɔɔta.²⁶Galaŋ na Gaja gapala pɩ baɖa yɛrɛ yɛrɛ: Aɖʋwaa: ba ba ka ba cǝpra na lee bʋkɔɩ kɩ sǝm ba lee na ma, na lee; ²⁷Basoro gboo, babǝla ɖaa ɩsǝm ba lee na ba baka ma, naa ,naa lee bʋkɔɩ kɩsǝm na ma, basɔlɔ mbɔnɔ kalesʋra nabɔbawor basoro alesʋraɩ kɩcɩm na ma, ba tɩ ba cam balesvra ɩbɔnɔ na bʋliu k'ʋɖa.²⁸Ɖaa baƒaŋa nɩ kǝ ba na yɛ́ɛ́ ba yɛ̀ɛ̀ Gaja na ma na Gaja gapala pɩ ajɩwa kalesʋra nɩ, na bʋkɔɩ kɩsǝm na nɩ,²⁹Bʋkɔɩ kɩɖa ɖeiɖei na ma, ɩrŋǝ na pɩ, ɩni nɩ gǝŋ mbɔnɔ kʋleʋ, asɔlɔ gɩtanɩ awu baamʋnʋ, awǝɖa gɩyɔɩ; Gɩnyiŋƒɔnɔ, bawor baŋŋuro kʋlaw, Gaboro, gɩ joto, awǝɖa mbɔnɔ atǝŋtǝŋ; ³⁰Kɔrɔmɔtɔ, saawara, arɛbɔnɔ, nakʋmabalɔ, naƒaŋa balɔ, naɖʋ balɔ gaɖuu kǝbatǝ na ma,na lɩm basaaka bambɔnɔ, kǝ bacu babaya na, Gʋƒaŋa gʋnyɩm pɩ aƒǝl, ³¹Kǝ ba lee barɛŋǝrǝ na, kǝ ba na yu ashee ʋɖǝn na, kǝ ba na ŋǝ ʋɖǝn ʋshɛɩ na.³²Gaja kɩ kǝma ɩɖa ashee pɩ, kɩlee waaba na lee alesʋra ɖe ma, kanɖǝnɖǝn na, amaba tɩ kʋma mbaɖee ba na lee ɩ ma.

Chapter 2

¹Galaŋ akɩrɛkɩ, gʋsʋra gʋpaŋakʋ ʋlee, akɩɩ ʋna cǝm na basaaka ɩkǝma ma, kǝ ba jɩ na kɩ suusu na; aɖʋwaa: ʋna cǝm a basaaka ɩkǝma ma, ʋtɩ kǝ akaalei boŋo, ɖ'ʋshɩ na cẹm na basaaka ɩkǝma ma, akɩ gboo ʋtɩ lee alesʋra ɖe. ²Gɩyɔ waa Gaja kɩkǝma ɖe banɩba cǝm na mbaɖee ba na lee alesʋra ɖe ma, ɩja kanɖi laŋ na.³Gapaŋa jɩ ʋnaƒaŋa, ô Arɛkɩ, akɩɩ, ʋnacǝm nabasaaka ma, akɩ gboo ʋtɩ lee alesʋra ɩbɔnɔ ɖe, ʋtaa sǝra aƒɔɖɔ Gaja kɩkǝma nɩ aa ? ⁴ʋtɩ jǝba na Gaja k'arisiki na abʋcǝma bʋtɩ pikil akɩ aaaaaaaaƒʋba nɖawa aa?⁵Ama, ɖaa akuƒolu gɩcɩr kɩɩna rǝŋǝ bʋleɩ nama laŋ, ʋtɩ wala ʋnyana naɖʋ n'ʋnyana kʋshileɩ Gaja cǝm aɖeɩdeɩ kɩkǝmama na shee akʋlɔ, anaa sǝla baaŋana atǝma k'ʋɖa; ⁶Ana sǝla baaŋana atǝma k'ʋda; ⁷Naa shee ŋŋuno nɖee kɩŋ wǝɖa gayala na ma mbaɖee bawǝɖa koŋkaarɩ na lee nsono na yɛɛ bʋcǝma, ʋkʋmʋ na nɖee kɩ na ci na ma;⁸Ama, mbaɖee babǝla kǝ ba nyene ɩja na, naƒaŋa balɔ na alesʋra ɩbɔnɔ ma, Gaja k'ʋnyana ʋɩʋɖa ashee pɩ. ⁹Gaja gatɩ ga pɩ na gʋtɔ gʋbɔka n'ɩshɛɩjɩka ashee bɛrɛɩ baɖa ashee mbɔnɔ na lee mbɔnɔ ma, yuɖaa kaja boŋo naɩ, na Grɛkɩ kaja gboo !¹⁰Ʋkʋmʋ, ŋŋǝrǝ, naƒɛɛ ashee nɖee ana lee nsono na, asǝba ashee yuɖaa kaja bono naɩ, naa Grɛkɩ kaja gboo ! ¹¹Aɖʋwaa Gaja kaa na laa ʋɖǝn na pala na, ¹²Mbaɖee saɩ gʋpɔ kʋʋkana na naa ba lee mbɔnɔ ma shee ba ci gʋpɔ kʋʋɖa na, naa mbaɖee balee mbɔnɔ saaɩ gʋpɔ gʋɖa ma, gʋpɔkʋba cǝm na pɩ ɩkǝma.¹³Kɩlee mbaɖee ba na ɖʋ gʋpɔ gʋtɔ ma, ba na ɖa ɖeiɖei Gaja kaŋyɩɩ na, ama, mbaɖee ba na tɔɔ gʋpɔ na lee na ntǝma ma, baɖa ka ɖeiɖei. ¹⁴Mbaɖee kǝ ba bʋŋayɔ Gaja na, kǝ ba wǝɖa gʋpɔ na ma, ba ta naa sara ɖaa gʋpɔ gʋlɔ ma, gǝŋ ma, ba lee gʋpɔ kʋ gǝŋ ashee bagɩlapi, baa maa kǝ ba wǝɖa gʋpɔ na¹⁵Ŋkǝŋ ma batɩ ƒaŋa waaa Ba ŋɔn gʋpɔ bɩƒolu nɩ, ba laakaarɩ atɩ laa sǝrɩya nashee pɩ, na gʋƒaŋa gʋtɩ bǝla na pɩ baaŋjǝŋ baaŋjǝŋ. ¹⁶Amalaabaarʋ asbŋsono nɩ bʋkɔɩ bʋnɩbʋtɩ ɖoo ʋshɩleɩ Gaja gacǝm na bɛrɛ ɩkǝma alesʋraɩ balee ŋkomo nɩ na Yeesu-Kristo aŋyɩɖa ma na gǝŋ.¹⁷Akɩnɖee ʋna yɩɖa akʋʋlɔ waa yuɖaa kaja, ʋsǝ gʋpɔ laŋ, na kʋwa akʋlɔ waa: Gaja karɛ na kɩ ma, ¹⁸ʋyɔ ʋcɩŋsoloka, nakʋma alesʋra aƒǝlǝƒǝlǝ, baceeakɩ gɩpɔ nɩ; ¹⁹Akɩɩ na paapaa akʋʋlɔ waa: Akɩ na ƒaŋa baƒɔnɔrɛ ʋnyɩŋca ma, wa akɩlee ka ʋkaɖʋ ashee mbaɖee baɖa ŋkomo nɩ ma, ²⁰Nyashɛ shɛ baja ba cere ka, nacere bajoro, aɖʋwaa: ʋwǝɖa gʋpɔ kʋla na kʋyɔʋ na kɩɩja ma.²¹Akɩɩ ʋna cere basaaka ma mʋlaŋ na ka na cere akʋlɔ na, akɩ nɖee ʋnalee waasu waa: Ba paa nyim na ma gatʋbaɩ na ʋna nyim ! ²²Akɩnɖee ʋna lǝ waa: Ba paa lee gɩsǝna ma, ʋtɩ lee gɩsǝna ! Akɩnɖee ʋbǝla akʋna ma, ka na leeɩ aa?²³Akɩ nɖee ʋtɔɔ nakʋma n'ʋakʋlɔ ma, ka na nyene Gaja na, ʋti ɖoo gʋpɔ kaŋkǝm na tǝrǝṭǝrǝ na kʋ ! ²⁴Akalaŋ mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, batɩ kiɖe Gaja ƒɔɩ, ɖaa ʋŋɔn ʋlǝ ma.²⁵Baŋ k'ʋleʋ ʋcǝm, ʋta tɔɔ gʋpɔ alee na ntǝma; Awa ʋta tǝrǝtǝrǝ na gʋpɔ, akabaŋ ɩ ʋlee ma, apra nɖee kǝba lee nɩ baŋ na ma. ²⁶Ɩta jɩ waa nɖee kǝ ba le nɩ baŋ atɩ sara ɖaa gʋpɔ gʋlǝ ma, gǝŋ ma kalee baŋyar na gǝŋ aa? ²⁷Nɖee kǝ ba lee nɩ baŋ agʋlɔ nɩ na ma, ata naa sara ɖaa gʋpɔ gʋlǝ ma, gǝŋ ma, kaa ciu nakɩɩ ʋlee baŋ naa naa tǝrǝtǝrǝ na gʋpɔ maa? ʋye wǝɖa gʋpɔ na baŋ aa !²⁸Yuɖaa kaja ɩja kaja, kɩlee gʋlɔ nɩ kaja nɖee balee nɩ baŋ agʋlɔnɩ ma na. ²⁹Ama, yaɖaa kaja ɩjayar ʋninagǝŋ ,ɖee ba lee nɩ baŋ agɩƒolu nɩ na Gajakaŋŋuro kɩ lee gʋbɔ gʋŋɔn ka kaja na. Ʋni ʋj'ʋkʋmʋ kʋɖoo na bɛrɛ sul na ama, Gaja sul.

Chapter 3

¹Gǝŋma, riiba apaŋa na Yudaa kaja awǝɖa, riiba apaŋa ɖaka ashee baŋ kʋ‌ḷeu? ²ɩ‌lee aŋfaanɩ‌ abʋ‌mbɔnɔ ɖaa ba sǝba akaɖa Gaja kaalei ashee pɩ‌ ma.³Heimaakɔ! ɩ‌tajɩ‌ waa: Babaɖǝn kǝ bashee ɩ‌ja na, bagɩ‌falu gɩ‌ cirka gɩ‌tɩ‌gɩ‌ sǝra akal Gaja gapaa ɖa ɖeiɖei aa? ⁴Gani galɩ‌ŋgaɖu! Baaŋa ayɔ Gaja waa a lee kaɩ‌ja yar bɛrɛ batalee ɩsǝi, ɖaa ʋ‌ŋɔn ʋ‌lǝma, waa: Naa baa ŋa ayɔ akuja akǝbʋ‌lei nɩ‌, naa ŋkǝlǝ bacim na kɩ‌ ɩ‌kǝma ma, aɖoo ncǝn.⁵Ama, ɩ‌taji waa:Ɖaa ku ɖa ɖeiɖei na ma, ɩ‌pala Gaja gaɖa ɖeiɖei, gapaŋa ji gɩ lǝ?Gaja kaawaɖa ɩ‌ja ŋkǝlǝ ʋ‌nyana ʋ‌sheɖe ma aa? Cntɩ‌ lǝ ɖaa bɛrɛ ba na lǝ ma. ⁶Ganigalɩ‌ŋ gaɖu! baɩ‌ na Gaja gatɩ‌ cǝm na ɖilinya ɩ‌kǝma gǝŋ?⁷Ɩta jɩ‌ waa amʋ‌nʋ‌sanʋ‌ ʋ‌palaka na Gaja kɩ‌ya ɩ‌kaɖ a n'ʋ‌kʋ‌mʋ‌, mʋ‌laŋ na bakɔɔ acǝm nanʋ‌ ɩ‌kǝma ɖaa mbɔnɔyar ma ⁸Mʋ‌lee ka na ku na lee mbɔnɔ naa nsono mpɩ‌ na, ɖaa baɖǝn ma na, batɩ‌ au n'atʋ‌, na yɛɛ waa: Gɩ‌lǝ aa? Bani baɖe bagalei gaci.⁹Gʋ‌rɩ‌sʋra gʋpaŋa kʋ gɩlee:Gɩɖa ɖeiɖei aa? Aaɩbaa cei aɖʋwaa: Gɩjɩ aboŋo waa: Yuɖaa kaja na Grɛkɩ kaja mbʋnɔ kanɖi laŋ na baɖa. ¹⁰Ɖaa baŋɔn ma ,waa: Ɖei ɖei kaja ɖǝn kaɖa na, baa ʋɖɔŋkɔnɔ;¹¹Ʋɖǝn ka caa awǝɖa gʋfaŋana, ʋɖǝn ka na yɛɛ ka na yɛɛ Gaja na,Baŋunii bali, baŋunii bapra babɔnɔ. ¹²Ʋɖǝn ka caa na lee nsono na, baa ʋɖɔŋkɔnɔ;¹³Bagɩwolpi gɩ lee ŋkufo ntineka ŋjɩ, ba gɩɖanʋ gɩtɩ paapaa; Ʋbu abʋshemebʋ ɖa bannʋbɛbɛ laŋ; ¹⁴Babʋnɔ nɩ ʋpǝr nashee ʋɖa ka, na lǝ bʋlɩbɔnɔ;¹⁵Batɩ cu were were na fʋr bɛrɛ ba kɔnɔ; ¹⁶Mbɔnɔ na asaara ɩɖa bʋnyiŋca laŋ; ¹⁷Kǝ ba yɔ fɛɛ k'ʋnyɩŋca na; ¹⁸Gaja kasampǝna kɩɖa baŋyu na.¹⁹Gɩyɔ waa: Galeiɩ gʋpɔgʋlǝ ma, gʋlǝlǝ ashee mba ɖee baɖa ashee gʋpɔ gʋɖe ma,naa bʋnɔ bʋŋunii bʋpɔw, naa bɛrɛ baŋunii bayɔ waa: Basǝirɛ pɩ balee Gaja kaŋyu. ²⁰Aɖʋwaa ʋɖǝn kaasǝra atoŋo gʋpɔ naa ɖa ɖeiɖei aŋyu na, aɖʋwaa:Gʋpɔ gʋ na pala gɩ na yɔ mbɔnɔ.²¹Ama, nnyǝmǝ gʋpɔ kʋkɔɔ aɖa na, na Gaja kaɖeiɖei nɖee ana laa sǝniya na shee gʋpɔ na Annabi ma a ma, ²²Ɩlee Gaja ka ɖeiɖei na ashee mbaɖee bawǝɖa na Yeesu-Kristo ʋcɩne na ba shee nɩ ɩjama baŋunii.Aɖʋwaa: kalaa ʋɖǝn afǝlǝ na.²³Aɖʋwaa: Baŋunii balee mbɔnɔ, galaŋ nakǝ ba kɔɔ aŋǝ Gaja kʋkʋmʋ na; ²⁴N'tɔɔ ɩŋunii cɛ pɩ faala waa:Ba ɖeiɖei na gʋjɔɔ, n'ʋcam alamatǝn nɖee ʋɖa Yeesu-Kristo nɩ ma.²⁵Ʋni na Gaja galaa, waa: Agʋlɔ gʋlee ka saraa ashee mbaɖee ba wǝɖa ʋcine na akɔnɔ ma, naa afaŋa aɖeiɖei, aɖʋwaa abʋŋa pala kabɔ batɔ bambɔnɔ ba lee ma na, alʋwaatʋ ɖe nɩ atɔɔ tam ajɩsuuru. ²⁶Na yefaŋa aɖeiɖei alʋwaatʋ nɖe ni ,ɖaa anaa pala baɖa ɖeiɖei baŋunii, aɖʋ mbaɖee bawǝɖa na Yeesu ʋcine maɖeiɖei.²⁷Are ataa sǝra akʋma agʋlɔ aa? gani kaa ɖa na Nagʋpɔ gʋpaŋa? N'lesʋra kagʋpɔ aa? Aaɩ, ama n'ʋcie wǝɖaka kagʋpɔ. ²⁸Gɩŋǝ waa: Arɛ aɖeiɖei kʋɖaʋ, ʋɖoo na' ʋcine awǝɖa ma na, kɩlee na gʋpɔ alesʋra na.²⁹Yaa Gaja galee Yuɖaa kǝbaja banɖǝnɖǝn, ba Gaja? ka lee mbaɖee kǝba yɔ Gaja na ma, ba Gaja aa? lɩŋ alee Gaja asheepɩ gboo, ³⁰Gaja gaɖɔŋkɔnɔ ga ɖa ka, anaɖʋ ɖeiɖei nɖee balee nɩ baŋ ma, na nɖee awǝɖa ʋcine ama, kǝ ba lee nɩ baŋ na ma.³¹Atʋcine gɩwǝɖa malaŋ, gɩ kɔɔ na gʋpɔ abǝɖa aa? Gani galɩŋ gaɖu, gɩtɩ lǝ gboo waa: Gʋpɔ gʋcǝm.

Chapter 4

¹Ga paŋa jɩ gɩ lǝ, ataya Abraham, gʋlɔ nɩ na acam aa? ²Ɩta jɩ waa: Abraham alesʋra ɩpala ka na acam, ɖeiɖei, gǝŋ ma, ataa naa kʋma agʋlɔ a, kɩ lee Gaja kaŋyuna ³Baɩ na ʋŋɔn ʋlǝ? Abraham ashee Gaja ɩja, na alee ɖeiɖei korɛ.⁴Gɩta kiɖe, arɛ atalee ntǝmo shee basǝla nɩ ʋɖa, kɩkoɔ alee gʋjɔɔ kʋgǝ na, ama asim na ma; ⁵Na nɖee ka lee ntǝma nɖǝn na, naa ashee nɖee ana ɖʋ mbɔnɔ yar ɖeiɖeima, gǝŋ ma, ʋcine ʋɖʋka nɩ ɖeiɖei.⁶Ŋkǝŋ na Ɖaʋɖa ana kʋma,ŋŋǝrǝɩ nɖa ashee arɛɩ ka lee akɔɖǝn ashee Gaja na, na Gaja gatǝɖǝ nɩ ma: ⁷Nɖinsono ashee arɛɩ batǝɖǝ nɩ naa shɛr ambɔnɔ ma! ⁸Nɖinsono ashee arɛ nɖee ɩkoyar katɔɔ ataalɩ na ma,⁹Ŋŋǝrǝnɖe nɖaɖa ashee mbaɖee baleepɩ baŋ, yaa nɖa gboo ashee nɖee kǝ balee nɩ baŋ na ma?Gɩtɩ lǝ waa: Abraham ʋcine awǝɖa ma, ʋɖʋka nɩ ɖeiɖei ¹⁰Baɩ na gasora na bakʋmanɩ, Alee baŋ boŋo ma, yaa saa nɖee kaka na lee na ma? ka saa ɖe kaka na lee na.¹¹Acam baŋ kʋlen ma, ɩlee ɖeiɖe kʋshɛmʋ nɖe awǝɖa ʋcine naa bashɛ nɩ saa nɖee kaka na lee baŋ na ma, naa alee mbaɖee kǝbalee pɩ baŋ na naa bawǝɖa ʋcine ma baya, na bani gboo ba lee ɖeiɖei kǝbɛrɛ ¹²Kashɩ na gǝŋ waa: Abraham alee ko m'caɖee ba lee pɩ baŋ ma, baya aryɔnambaɖee kɛ ba lee pɩ baŋ na, naa, bana sara ɖaa Abraham asora ma, ɖɔa awǝɖa ʋcine ŋkǝlǝ ka kana lee baŋ na ma.¹³Aɖʋwaa kɩ lee gʋpɔ laŋ na ba lǝ waa: Anaa lee ɖulinya aŋunii katiibi yar aɖenna abʋŋʋma na, ama, ʋcine na aɖeiɖei laŋ. ¹⁴Ɩta jɩ waa: Gʋpɔ laŋ na baŋǝ tiibi gǝŋ ma, ʋcinekʋwǝɖʋ kʋ kɔ aɖa na, nabʋkɔɩ ba lǝ waa: Ba tɩ bashee ma, kɩ kɔ aɖa na, ¹⁵Aɖʋwaa: Gʋpɔ gʋtɩ pɩ nʋnyana, na gaɖuu gʋpɔ kʋʋɖa na ma , ʋtǝrutǝnu kʋɖa gboa na.¹⁶Galaŋ na tiibi baja bawǝɖa ʋcine, naa ɩlee na gʋjɔ,naa naa bʋkɔɩ ba lǝ waa:Batɩ ba shee pɩ na ba bʋŋʋ ma, ma, ɩɖa ashee pɩ, kɩ lee mbaɖee baɖa gʋpɔ kʋla laŋ ma, ba nɖǝnɖǝn na, ama, anyɔnna mbaɖee bawǝɖa ataya Abraham ʋcine kagʋsʋra ma, alee ka ataya atɩganɔ ɖaa ʋŋɔn ʋlǝ ma. ¹⁷Waa: Akɩ lee ka ɩsamaa tuutuuma baya.Alee ataya nɖee ashee ɩja ma, aŋyu, Gaja ɩ gana shee bakon o ŋŋuro, naa naa yɩɖa ayɔkɔ ɩ kɩ cee ɖa na ma, ɩɖoo apɩ ɖaa ɩcee ɖa ma.¹⁸Abraham awǝɖa tamaa kǝŋkǝŋkǝŋ baamaabaɩ na, ashee ɩja, galaŋ na apra ɩsamaa tuutuuma baya, ɖaa ba cee alǝ ashee nɩ ma, waa:Akǝbʋŋʋma, bʋtɩ bʋtɩ yɔgɔ. ¹⁹Ʋcine nɖee awǝɖa ma, kagʋlɔ kʋʋbǝglǝ na, ka saŋkɔɔ akiɖe waa: Nkpar gɩpǝla na, aɖʋwaa: kasaaɖe aɖe wǝɖu bʋja ɖaa ɩshɩmɩn ma, n'kar Sahara kaa kɔɔ aŋʋm bapi na,²⁰Kalee Sika na baacei bʋkɔɩ Gaja galǝwaa gatɩ galee ashee nɩ ma na, ama aɖe wǝɖa ʋcie paa, na kaŋkǝr agʋlɔ, nakʋma Gaja, ²¹Aɖe wǝɖa na Gaja tamaa, waa:Bʋkɔɩ alǝ waa: Ataa lee maa, ɩtulee. ²²Galaŋ na ba lǝ waa: Alee ɖeiɖei karɛ.²³Ama, kɩlee anɖǝnɖǝn laŋ na ba baŋɔn waa:Aɖa ɖeiɖei na; ²⁴Atʋ,ata laŋ, atʋgbca baɖʋ atʋ‌ ɖeiɖei, atʋɩ gɩshee ɩja nɖee a ŋǝnǝ aɖoo bakano nɩ ma, atɩnɖiyar Yeesu, ²⁵Nɖee batɔɔ nɩ ashee, atɩmbɔnɔ kanɖilaŋ, naa aŋǝnǝ aɖʋ atʋ ɖeiɖei ma.

Chapter 5

¹Baɖʋ atʋ ɖeiɖei atʋɩ gɩwǝɖa ʋcine ma,atɩnna Gaja gabora kaakɔɔ aɖa na, natɩnɖiyar Yeesu-Kristo. ²Na nɩ na gɩwǝɖa awǝɖa gʋjɔɔ, ŋgʋɖee nɩ gɩtaŋo gɩshɛbɔ ma, na gɩ na kʋma atɩgʋlɔ na sáá na Gaja kʋkʋmʋ.³Nagɩ saŋkɔɔ na kʋma atɩgʋlɔ ɩshɛjɩka nɩ, na yɔwaa:Atɩshɛɩjɩka, ɩtɩ pɩ na gʋlɔgʋrika, ⁴Na gʋlɔgʋrika gʋna pala gɩ jɩ caa caa ɩnawɩyanɩ, na caa caaɖe apɩ na tamaa. ⁵Natamaaɖe ka na paapaa na, aɖʋwaa: Gaja kʋsɔlʋ ʋrŋǝ atɩ folu nɩ, na ŋŋuro nsoŋsono nɖee bashee atʋ ma.⁶Aɖwaa ŋkǝlǝ gɩfar atalɔma, alʋwaatʋ acǝm ma, na Kristo aci ashee mbɔnɔbaja. ⁷Ʋɖǝn ataatǝlǝ acam ɖeiɖei karɛ abʋce a ciiaa? Ayɔna ʋɖǝn ataatalǝ acam nsono yar abʋce acii.⁸Ama, Gaja gafaŋa atʋ ʋsɔlʋ, aɖʋwaa ŋkǝlǝɩ gɩlee mbɔnɔ baja ma,na Kristo aci ashee a tʋ. ⁹Ganigaɖe laŋ, nnyɩmǝ baɖʋ atʋ ɖeiɖei n'akɔnɔ, gɩtɩ gɩ sǝra aŋǝ nɖinsono, aɖoo Gaja kʋnyana nɩ.¹⁰Aɖʋwaa ŋkǝlǝ gɩwargakuligɩ ɖa ma, na ʋrǝŋu nama ʋpɩ, n'ʋpur abʋce, ɖaa ʋrǝŋu nama ʋɖama, gɩ tɩgɩŋǝ nɖinsono na aŋŋura. ¹¹Kɩlee gani kanɖ ǝnɖǝn na, ama, na Gaja kaŋyɩɖanjɩ na kʋma n'atɩ gʋlɔ na Yeesu-Kristo aŋyɩɖa na ni na nnyǝmǝ gɩŋǝ ʋrǝŋu nama.¹²Galaŋ arɛɖoŋkɔnɔ apala ka na mbɔnɔ mkpa ɖulɩny a nɩ, na mbɔnɔ mpɩna bʋce,nabʋce bʋbɔlɔ kagʋlɔ asiu bɛrɛ baŋunii, aɖʋ waa baŋunii ba lee mbɔnɔ. ¹³Aɖʋwaa:Atɩ cǝm na gʋpa kasaa mbɔnɔ ncee ɖa ɖulɩnya nɩ. Ama gʋpɔkʋʋɖa na ma, kǝ ba na lǝ ʋɖǝn waa: Alee mbɔnɔ na.¹⁴Nakama tɔɔ na Aɖam, halɩ Musa aŋkǝlǝ, bʋce bʋ bɔlɔ ace, atɩ nyɔnna m'baɖee kǝ ba lee Aɖam abɔnɔ kagʋsʋra na ma, nɖee gʋsʋra anaatɩ'pɩ ma. ¹⁵Ama gʋjɔɔ faala kagʋja gʋɖǝn kʋʋɖa ɖaa ʋtǝrutǝruma na; Aɖʋwaa: ɩtajɩ waa: Arɛɖǝŋkɔnɔ ʋtǝrutǝru ʋpala tuutuuma ci, gǝŋ ma,Gaja kagʋjɔɔ ɩ gʋɖoo na Arɛɖɔŋkɔrɔ su' ma, Yeesu-Kristo, gʋce tuutuuma laŋ.¹⁶Gʋjɔɔ gʋɖǝn kʋʋɖa ɖaa: nɖe alee mbʋno ma na, Arɛɖɔŋkɔnɔ anɖilaŋ na mbɔnɔ mpɩ na mbɔnɔ nɖɔnkɔnɔ nɖe baaŋa agalei, na gʋjɔɔ ŋgʋɖee bashee faala ma, gʋ pɛmpɛŋɛ tuutuuma. ¹⁷Ɩtaji waa: ʋɖɔŋkɔnɔ ambɔnɔ mpɩkanabʋce, gǝŋ ma, m'baɖ-ee ba cam ɖeiɖei kagʋjɔɔ ma, batɩba ɖa ŋŋuro nɩ na Yeesu-Kristo anɖǝnɖǝn.¹⁸Galaŋ ɖaa mbɔnɔ nɖɔŋkɔnɔ ŋkǝ bɛrɛ baŋunii bagalǝɩ ma, gǝŋ ci, ʋɖɔŋkɔnɔ ɩ aɖa ɖeiɖei ma; aɖiɖei ɩ a na shee ŋŋuro ma, ataabɔlɔ ace bɛrɛ baŋunii laŋ. ¹⁹Aɖʋwaa: Ɖaa Areɖɔŋkɔnɔ ka nyene na ma, na tuutuuma, bapra mbɔnɔ baja, gǝŋ ci gboo ʋɖɔŋkɔnɔ ʋnyenu ʋpala tuutuuma baɖa ɖeiɖei.²⁰Asaa waa: Gʋpɔ gʋpɩ ma, na mbɔnɔ n yɔgɔ, ama, gaɖuu mbɔnɔ n yɔgɔ ma, ŋkǝŋ na gʋjɔɔ gʋ yɔgɔ awu, ²¹Naa ɖaa mbɔnɔ mpala bʋɖa ma, gǝŋ gboo gʋjɔ gʋɖa na pɩ na ɖeiɖei nɖee ana shee ŋŋuro nɖee kɩŋwǝɖa gayala na, naa nɖaYeesu Kristo atɩ ŋɖɩ yar nɩ ma.

Chapter 6

¹Gapaŋajɩ gɩ nɩ gɩlǝ? Gɩ naaɖa mbɔnɔ nɩ naa gʋjɔɔ gʋyɔgɔ aa ? ²Gani gapaa pala na ! Atʋɩ gɩ cɩkɩkɔɔ aɖa mbɔnɔ nɩ na ma, baɩ na gɩkɔɔ ɖa mbɔnɔ nɩ acǝŋǝ ? ³Ɩnyǝr waa: Atɩ ganɔɩ bamǝna bʋto na Yeesu Kristo nɩ ma, abʋce nɩ na bamǝna atʋ aa ?⁴Nanɩ na baman atʋ aƒun ʋmǝnʋ nɩ abʋce nɩ, naa ɖaa Kristo aŋǝnǝ aɖoo bakono nɩ na gʋya ʋkʋmʋ ma, atʋ gboo gɩṭɩ sara ŋŋuro nƒɔlɩ nɩ kaasana. ⁵Gasono ɩtajɩ waa: Na nɩ gɩpra gʋyo gʋsʋra gʋɖɔŋkɔnɔ abʋce nɩ, gɩtɩ gɩ ɖa ɖaa gǝŋ ma, ʋŋǝnu nɩ.⁶Yɔma, waa: Atɩ gʋlɔ karɛŋono ɖe ban na nɩ akal, naa mbɔnɔ kagʋlɔ gʋpaa kɔɔ ɖa na, naa gɩ paakɔɔ apra mbɔnɔ kǝbaɖɔmpla na ⁷Aɖwaa: Nɖee aciboŋo ma, ka kɔɔ na lee mbɔnɔ na.⁸ɩtajɩ waa: Na Kristo gɩ man acɩɩ, atʋ gɩshee ɩja waa: Na nɩ gɩtɩ gɩ man aɖa ŋŋuro nɩ, ⁹Yɔ ma waa: Kristo aŋǝnǝ bakono nɩ ma, kaa kɔɔ acɩɩ na,bʋce kǝ bʋ bʋ kɔɔ awǝɖa iko alaŋ na.¹⁰Aɖʋwaa: Acima, mbɔnɔ kaŋdɩ laŋ na acɩ, mkpala nɖɔŋkɔnɔ nɖe ashee baŋunɩɩ; Akɔɔ apɩ aɖa ŋŋuro nɩ ma, aɖa ɖa ashee Gaja. ¹¹Galaŋ anyɩgɩlopi tɔɔ ma anyɩŋgʋlɔ waa: ɩci mbɔnɔ kandɩlaŋ, Ama, ɩɖa ŋŋuro nɩ ashee Gaja na Yeesu Kristo¹²Mbɔnɔ mpaa kɔɔ aɖa anyɩngʋlɔ gʋcika gʋɖe ni na, n'ɩpaa kɔɔ anyene gʋlɔ gʋɖe kagɩ nyɩŋƒɔnɔ na. ¹³Paa ma kɔɔ atɔɔ anyɩngʋlɔ ashee mbɔnɔ na, ɖaa mbɔnɔ kayɔkɔlokama na; Ama, tɔɔ ma anyɩngʋlɔ anyɩŋgɩlopɩ ashee Gaja, ɖaa ɩci ada ŋŋuro nɩ ma, tɔɔ ma anyɩnalɔ ashee Gaja, galo anyɩn ɖaa ɖeiɖei kayɔkɔ loka ma. ¹⁴Mbɔnɔ kɩnkɔɔ awǝɖa ɩko anyɩnalaŋ na, aɖʋwaa kɩkɔɔ ɖa ashee gʋpɔ na, ama gʋjɔɔ kʋ ɩɖashee.¹⁵Gɩkɔɔ nalee mbɔnɔ, aɖʋwaaku kɔɔ aɖa ashee gʋpɔ na gʋjɔɔ kʋ gɩɖa ashee aa ? Gaja gapaa pala na ! ¹⁶Kɩyɔ waa: ʋtatɔɔ akʋʋlɔ aɖʋ n'ʋɖǝn ɖaa aɖɔmpla ma na nyenenɩ, ʋnapra nɖee ʋna nyene ma aɖɔmpla naa, kayɔ na mbɔnɔɩ nna pala arɛ aɖa ɖeiɖei ma aa ?¹⁷Ama, ʋkʋmʋ ashee Gaja, ɖaa ɩbʋŋa alee mbɔnɔ kǝbaɖɔmpla, na nnyǝmǝ ɩnyene na nyɩnɩƒolu gɩ ŋunii ʋceru ʋŋǝrǝ ɩ ɩcam ma. ¹⁸Ɩɖoo mbɔnɔ ka gɩ ɖɔmpla nɩ, aɖa ɖeiɖei ka gɩ ɖɔmpla nɩ.¹⁹Ntɩ lǝ ɖaa arɛ ʋlǝʋ ma, aɖʋ anyɩngʋlɔcɩka laŋ, ɖaa ɩbʋŋa aɖʋ anyɩngʋlɔ gɩɖɔmpla na lee ajɩwa na mbɔnɔ akpa mbɔnɔ nɩ ma, nnyǝmǝ ɖʋ ma anyɩngʋlɔ ɖeiɖei kagɩɖɔmpla nɩ halɩ ɩtɩ kpa cɩrɩ cɩrɩ nɩ. ²⁰Aɖʋwaa: Ŋkǝlǝ ɩɖa mbɔnɔ kʋlalaŋ ma, anyɩŋgaja ga mana nabʋkɔɩ bʋlee ɖeiɖei ma. ²¹ɩpi ɩpaŋa n'ɩnaŋʋm nnyǝmǝ ? ɩpi nɖee ɩnakara anyɩn gɩciƒala ma. Aɖʋwaa ayɔkɔ ɖe kaayala jɩ gǝŋ bʋce.²²Ama, nnyǝmǝ iɖoo mbɔnɔ kagɩɖɔmpla nɩ, apra Gaja abaɖɔmpla, ɩpi nɖee ɩnu ŋʋma nagǝŋ cɩrɩ cɩrɩ kɩja na ʋboŋu nɩ, ŋŋuro nɖee kɩŋwǝɖa gayala na ma. ²³Aɖʋwaa mbɔnɔ kʋɖa nagǝŋ bʋce; Ama, gʋjɔɔ ƒaala ka gʋjaɩ Gaja ga na shee ma, na gǝŋ ŋŋuro nɖee kɩŋwǝ ɖa gayala na, na Yeesu Kristo atɩnɖiyar.

Chapter 7

¹ɩnyir nyir, aa ? ambawor, mbaɖee ba yɔ gʋpɔ ma, na nna lǝ nama, waa: Gʋpɔ gʋtɩ kpashɛ arɛ aɖulinya aŋunii.²Gaŋci, ʋsǝmprǝ ata ko, gʋpɔ gʋtɩlǝ nɩ waa: Aɖa n'ʋkur saaɩ aɖa ŋŋuro nɩ ma: Ama, ʋkur ata cii gʋpɔ kʋʋkɔɔ awǝɖa ɩko alaŋ na. ³Ʋkur ata ɖa ŋŋuro nɩ kacii na, naa ce atɩ ko arɛƒɔlɩ, baɖe ba yɩɖa nɩ waa: ʋsǝmprǝ gɩsǝnayar; Ama, ʋkur atacii, gʋpɔ kʋʋwǝɖa ɩko alaŋ na, atace atɩ ko arǝƒɔlɩ, ka lee gɩsǝna na.⁴Gaŋ cɩ gboo, ambawor, anyɩn gboo Kristo agʋlɔ nɩ ɩci gʋpɔ kanɖi laŋ naa ɩpra arɛƒɔlɩ abaja, nɖee anǝrǝ bakono nɩ ma, ŋkǝŋ na gɩ ŋʋm ɩpi ashee Gaja. ⁵Aɖʋwaa ŋkǝlǝ gɩɖa gʋnɩlɔ nɩ ma, mbɔnɔ kalesʋra nabʋkɔɩ gʋpɔ gʋbǝla na ma, ɩda atalɔ nɩ nataataa aʋtʋ gɩŋʋm bʋce kɩpi.⁶Ama, nnyǝmǝ, ku kɔɔ aɖa gʋpɔ gʋɖe ni na, gɩcɩ ashe gʋpɔ gʋɖe, n'anyǝmǝ gɩna lee ŋŋuro nfɔlɩ kantǝm kikɔɔ alee gʋbɔŋɔnkaɩ gʋ na kpǝr gɩpɩla mama.⁷Gǝŋma gɩlǝ waa: Bai? gʋpɔ gʋlee mbɔnɔ a aa? Aaɩ gani galɩŋ gaɖu! Ama, gʋpɔ gʋpalaka n yɔ mbɔnɔ.Aɖʋwaa: Maa kǝ ma yɔ gɩ nyinfɔnɔ na, na gʋpɔ kʋʋ lǝ waa: ka gbɛɖɔ awǝɖa gɩnyɩnfɔnɔ na. ⁸Ŋkǝŋ na mbɔnɔ mmana ri na ma, akʋn na gʋpɔ ka mʋra aŋʋm ɩnyinfɔnɔ asʋra asʋra: Aɖʋwaa: Na mbɔnɔ kunɖa na, shee bʋce bʋcii.⁹Mbʋŋaɖa ŋŋuro nɩ saa nɖee gʋpɔkʋuɖana ma ama mʋna apɩ ma, na mbɔnɔ nŋǝnǝ, n'amʋ nci. ¹⁰Galaŋ mʋna nɖee ana taŋa arɛ awǝɖa ŋŋuro ma, akɔɔ toŋo amʋ acǝna bʋce nɩ .¹¹Adʋwaa: mbɔnɔ mmama kʋn na mʋra apaapaa amʋ akǝmʋ nci. ¹²Gʋpɔ gʋɖa cɩrɩ cɩrɩ, na mʋra gboo aɖa cɩrɩ cɩrɩ aɖa ɖeiɖei acǝn.¹³Bʋkɔɩ bʋ cǝm ma, bʋtɩbʋ pala ma cii aa? Aaɩ! Ama mbɔnɔ nna pala, naa mbɔnɔ nye ɖoo namʋ ŋkǝ amʋ na, na bʋkɔɩ bʋ cǝm ma, naa na mʋna, alaa mbɔnɔ aƒaŋa gbagbaraa. ¹⁴Fɩ yɔ waa: gʋpɔ gʋlee ŋŋuro njɩ: Ama, amʋ gʋrɩlɔ nɩ na amʋ nɖa, bayala amʋ ashee mbɔnɔ.¹⁵Aɖʋwaa: kǝ ma yɔ bʋkɔɩ nna lee ma na, kǝ ma na lee bʋkɔɩ nna yɛɛ ma na, naa naa lee bʋkɔɩ kǝ ma na yɛɛ na ma. ¹⁶Ɩta jɩ waa: Ntɩ lee bʋkɔɩ kǝ ma na yɛɛ na ma, kasaa ɖe nyɔ waa: gʋpɔ gʋcǝm.¹⁷Nnyǝmǝ kɩkɔɔ alee amʋ nna lee na, ama mbɔnɔ nɖee nɖa aŋgʋlɔ nɩ ma, nna lee. ¹⁸Bʋkɔɩ bʋcǝm ma, ncɔɔ ayɔ waa: kǝ bʋ ɖa n'amʋ aŋgʋlɔ nɩ na; Ncɔɔ tɩ yɛɛ ma lee nsono, ama kǝ ma wǝɖa ɩko na.¹⁹Aɖʋwaa: kǝ ma na lee nsono nɖee nna yɛɛ ma na.Naa naa lee mbɔnɔ ɩ kǝ ma cɔɔ na yɛɛ na ma. ²⁰ɩtajɩ waa: Ntɩ lee bʋkɔɩ kǝ ma na yɛɛ na ma, gɛŋ ma, kɩ lee amʋ nna lee na, mbɔnɔ nɖee nɖa aŋgʋlɔ nɩ ma, nna lee. ²¹Ntɩ ŋǝ gʋpɔ gʋɖe aŋgʋlɔ nɩ: Waa: Nata naa yɛɛ ma lee nsono, mbɔnɔ nna ta asǝ n'amʋ.²²Aɖwaa: Amʋcɩne ʋkǝn na Gaja kagʋpɔ, ɖaa amʋnnɩ nɩkarɛ ma. ²³Ama, ŋkɔɔ tɩŋǝ gʋpɔ gʋɖǝn gʋ na cɩ ɩbobo aŋgʋlɔ nɩ, nagʋpɔ gʋƒɔlɩ amʋrǝŋu nɩ, naa kɔɔ na rɩ amʋ naɖʋ mbɔnɔ kagʋpɔ ŋgʋɖee gʋɖa aŋgʋlɔ nɩ ma.²⁴Aŋgalei gaɖɩshɛɩ ma, aŋa naa laa amʋ gʋlɔ ŋgʋɖe kabʋce nɩ. ²⁵Ʋkʋmʋ ashee Gaja n'atɩnɖɩyar Yeesu Kristo aŋyɩɖa! Aŋgɩlopɩ amvrǝŋu nɩ aɖɔmpla namʋ ashee Gaja kagʋpɔ, na aŋgʋrilɔ gʋlee mbɔnɔ kagʋpɔ kaɖɔmpla.

Chapter 8

¹Nnyǝmǝkǝ ba kɔɔ akǝ mbaɖee ba shee Yeesu Kristo ɩja ma, ba galei na. ²Aɖʋwaa: Ŋŋuro kagʋpɔ ɩgʋɖa Yeesu Kristo nɩ ma gʋlaa amʋ mbɔnɔ na bʋce kagʋpɔ nɩ.³Bʋkɔɩ gʋpɔ kagʋsǝra alee na ma, aɖʋwaa: Gʋlo gʋkara kʋ nƒara, na Gaja gakǝ mbɔnɔ kaa lei atǝm ʋpur gʋlɔɩ gʋ na lee mbɔnɔ ma nɩ ⁴Naa ɖeiɖei kagʋpɔ gʋlee atʋɩ kɩɩkɔɔ na sara gʋlɔ nɩ na, naa gɩ nasara na ŋŋuro ma. ⁵Mbaɖee ba na sara na gʋlɔ maa, gʋlɔ kalesʋra nɩ ba na lee, na mbaɖee ba na nasara na ŋŋuro ma, ŋŋuro kalesʋra nɩ ba na lee.⁶Gʋlɔ kantǝma njɩ gǝŋ bʋce, na ŋŋuro kantǝma njɩ ŋŋuro naƒɛɛ kʋɖaʋ. ⁷Aɖʋwaa: Gʋlɔ katɛɛmleeka nlee gɩwor gakulɩ jɩ ashee Gaja, Aɖʋwaa kɩnna nyene Gaja kagʋpɔ na, na kɩn caa asǝra gboo na. ⁸Mbaɖee ba na sara na gʋlɔ ma, Gaja keesɔlɔ pɩ na.⁹Ɩta saa nanyɩn, kɩkɔɔ aɖa gvlɔ nɩ na, ŋŋuro nɩ na ɩɖa, ɩtajɩ waa: Nŋuro nda nanyɩn, ɩtajɩ waa: Kristo a ŋŋuro kɩnɖa n'ʋɖǝn na, kalee Kristo aja na. ¹⁰Kristo ata ɖa anyɩna aye nɩ, gasono gʋlɔ gʋlee gʋcikakʋ aɖʋ mbɔnɔ kanɖɩ laŋ, ama, ŋŋuro nɖa ɖeiɖei laŋ.¹¹Nɖee aŋŋuro nŋǝnǝ Yeesu bakono nɩ ma, nta ɖa anyɩna aye nɩ, nɖee aŋǝnǝ Kristo bakono nɩ maa, na aŋŋuroɩ nɖa anyɩn nɩ ma na ashee anyɩ nalɔ ɩkono ŋŋuro.¹²Galaŋ ambawor, kɩɩkɔɔ aɖa gʋlɔ nɩ gɩ naa sara gʋlɔ kaasana na. ¹³Ɩta ɖa ashee gʋlɔ ɩtɩɩ cii; Ama ɩtatɔɔ ŋŋuro akǝ na gʋlɔ kalesʋra, ɩtɩɩ ɖa ŋŋuro nɩ,¹⁴Aɖʋwaa: Mbaɖee ŋŋuro nɖa napɩ ma, Gaja bapur pɩ Gǝŋ. ¹⁵Anyɩn kɩlee ŋŋuro nɖa nnaɖʋ arɛ gɩɖɔmpla nɩ, na kara asampǝna ma, n'ɩcam na, ama, ŋŋuro nɖee ncam atʋ atoŋo na kaŋa n'atʋgɩ yu na gaja waa: Aba Baba!¹⁶ŋŋuro nde ntɩba sǝriya na shee atɩŋŋuro waa: Gɩlèè Gaja bapur pɩ. ¹⁷Ɩta jɩ waa; Gɩlèè Gaja bapur, gǝŋ ma, gɩlèè tiibi baja pɩ gǝŋ: Gaja katiibi atɩnaa Kristo, atɩnnanɩ gɩta naa jɩ ɩshɛɩ, gǝŋci batɩ kʋma atɩnna nɩ.¹⁸Ntaa nakiɖe waa: Ɩshɛɩ nɖee gɩna jɩ nnyǝmǝ waa ma, kɩɩtɩ ƒana n'ʋkʋmv nɖee ʋtʋna pɩ banɩ ba tɩ kʋma atʋ ma na, ¹⁹Bʋkɔɩ Gaja galee ɩŋunii ma, ɩtɩ sàà, sáá nɖee Gaja galaa bapur aƒaŋ ma.²⁰Aɖʋwaa Bʋkɔɩ ɩda ɩnunii ma, ɩtɩɩ tɩ praƒɔɩ, kɩlee nakʋcinsɔlɔ ka na, ama na ndee aɖʋ ɩma ʋja. ²¹Na tamaa abʋmbɔnɔ na ɩnasàà ba laa nɩ ƒɔɩ ka gɩɖɔmpla nɩ, naa ɩpaŋklǝ aŋǝ ɩja ŋkǝlǝ Gaja ga laa bapur ma. ²²Gɩta kiɖe, gɩ yɔ halɩ n'ʋrɔŋ waa: Bʋkɔɩ Gaja ga lee ma, ɩŋunii ɩtɩ jɩ bʋŋʋma kaa yoro Kɩshɛɩ.²³Kɩlee kanɖǝn ɖǝn na, ama atʋ gboo gɩtɩ gɩwaɖa ŋŋuro kabʋkɔ bʋsǝnaka ma, atʋ gboo gɩ tɩ jɩ ishɛɩ atɩnnɩ nɩ, na sáá atɩ gʋlɔ kʋcam alamatǝn. ²⁴Aɖʋwaa: Gɩ wǝɖa tamaa ma, na gɩ ŋǝ nɖi nsono, gɩ ta kiɖe, tamaa nɖee ba na ŋǝ n'ɩnyine ma, ka kɔɔ alee tamaa na: Bʋkɔɩ gɩ na ŋǝ ma gɩ tɩɩ kɔɔ asǝ na saa bʋ aa? ²⁵Ama gɩta sǝ na sáá bʋkɔɩ kɩɩ na ŋǝ na ma, shee gɩ karagayɛ asaabʋ na suuru.²⁶Ŋŋuro, ntɩ kaŋa n'atʋ atɩnƒara nɩ nanyiŋǝ aɖʋwaa kɩɩcaa ayɔ daa atʋnyiŋu nɩ, bʋkɔɩ ɩsim gɩnyiŋǝ ma na, ama, ŋŋuro ntɩ nyiŋǝ na shee atʋ n'ɩshɛɩjɩ ka nɖee kagɩsǝra akɛɛshɩɩ ma na; ²⁷Na nɖee ana ŋǝ gɩƒolu nɩ ma, ayɔ ŋŋuro kagʋƒaŋ aɖʋwaa: Ɖaa Gaja ga na yɛɛ ma na ŋŋuro nna nyiŋǝ.²⁸Gɩ yɔ waa: Gaja gɩtɩ lee baamʋnʋ ɩŋǝrǝ nashee mbaɖee basɔlɔ nɩ ma, mbadee bayɩɖa pɩ ɖaa a na yɛɛ ma. ²⁹Aɖʋwaa mbaɖee acee aƴɔpɩ ma, akpeɖe pɩ ba ɖa ɖaa ʋpur ma, naa ʋpur alee asǝbaka bʋŋʋma nɩ ashee bawor tuutuuna nɩ. ³⁰Na mbaɖee acee akpeɖe gǝŋ ma, na ayɩɖa pɩ acǝŋǝ; Mbaɖee ayɩɖa pɩ ma,na aɖʋ pɩ ɖeiɖei, mbaɖee aɖʋ ɖeiɖei ma,n'akʋma pɩ aɩɖoo.³¹Gǝŋ ma gɩlǝ waa: Baɩ, Gaja gataɖa ashee atʋ, aŋa naa ciu natʋ? ³²Aɖei ka bǝla ʋpur laŋ alaa nɩ ncǝn na ma, baɩ na kaashee atʋ baamaa kɔ nɩ atɩ n'ʋpur na?³³Aŋa naa ciu na mbaɖee Gja ga laa ma? Gaja ga na ɖʋ ɖeiɖei ! ³⁴Aŋa naa kǝ ba galeɩ ? Kristo aci; Gasono, n'akɔɔ aŋǝnǝ, asǝ Gaja kagʋnyɛsono laŋ, na nyiŋǝ na shee atʋ!³⁵Aŋa naa sǝra apaɖa atʋ na Kristo? Ɩshɛɩ jɩ ka yaa asam pǝna, yaa wahala kʋ jɩʋ, yaa akɔmɔ, yaa ŋkɔlɩ kʋ daʋ, yaa jamba, yaa gapɔɔ galamaka? ³⁶Ɖaa baŋɔn ma: Akalaŋ na ba kǝ atʋ gɩna ci baaŋjǝŋ, na ba tọ atʋ apra ɖaa ibɔrɩɩ ba na cena gaɖu ƒʋka ma.³⁷Alesʋraɖe ɩgunii nɩ atɩguwu kana na aɖee asɔlɔ atʋ ma. ³⁸Aɖʋwaa: Nshee ɩja waa: Bʋce kabʋsǝrana, ŋŋura kɩŋsǝna na, malaɩka manakǝ ba sǝra na, baa nɖee ɩwu baamʋnʋ ma kusǝra na, baa maanɖee ɩɖannyǝmǝ ma, nɖee ɩnutɩ pɩ ma, ³⁹ɩkashɩ ɖǝn ɩmana, ʋshemʋlaŋ ʋmana, ʋlaŋ ʋmana, akɔɖǝnɩ ɩɖa ma,kusǝra apaɖa atʋ na Gaja kʋsɔlʋnɖee nɖee ʋɖa atɩ nɖɩyar Yeesu-Kristo nɩma na.

Chapter 9

¹Ɩja nɩ malǝ Kristo nɩ, kǝ ma na fʋ ɩsǝi na, amalaakaarɩ atɩ laa sǝriya na ŋŋuro nsaŋsono: ²Ʋcmpɩɛka ʋbʋmbɔnɔ ʋɖa n'amʋ, na aŋgɩfolunɩ gaɖǝn gacɔɔtɩ caarɛ amʋ baaŋjǝŋ.³Ncɔɔtɩyɛɛ mapra laalɩ naa amʋnna Kristo gɩpaɖa ashee ambawar na ambʋŋʋma gʋlɔ nɩ kǝbaja, ⁴Mbaɖee balee Israɛl kǝbaja ma, bajie ʋcam atoŋo n'ʋkʋmʋ, n'alɩkawɩlɩ na gʋpɔ, nabɔɔta alee ka, ⁵Bajie ʋleeu ashee, na baya babʋmbɔnɔ ŋgʋɖee nɩ Kristo aɖoo na ma ma, alee nɖee awu baanʋnʋ nɩ ma, Gaja gaɖu alɩbarka nace nace. Ami!⁶Kɩlee, gɩtɩlǝ waa: Gaja kaalei kaalee na. Aɖʋwaa mbaɖee baŋʋm pɩ Israɛl nɩ ma, kɩlee baŋunii balee ka Israɛl bapur na, ⁷Naa balee Abraham abʋŋʋma aa, kɩlee baŋunii ba lee ka bapur na; Ama, balǝ waa: Isaaka abʋŋʋma bʋlee ka, akǝ bʋŋʋma,⁸Kaashɩ nagǝŋ waa: kɩlee gʋlɔnɩ kǝbapi balee ka Gaja Bapur na ama bapiɩbalǝ waa batɩ ba shee ma, baleeka bʋŋʋma. ⁹Galei ɩbalǝma, ganaakama, waa: Matɩ lǝ waa makɔɔ apɩ na Sahara aɖeŋʋm ʋpisoro.¹⁰Acɩŋǝ, gǝŋ ci ɩɖa ashee Rebeka, aɖana ncǝna ashee ataya Isaaka ma; ¹¹Kǝbaka na ŋʋm bapi na, na kǝ ba ka na lee nsono yaa mbɔnɔ na, na Gaja kʋlaʋ ʋlee, kɩlee alesʋra laŋ na, ama, na nɖee ʋcɩŋsɔlɔ kanɩ, ana yɩɖa ma, ¹²Naba lǝ Rebeka waa: Ʋŋono, ataa pra ajala 'aɖɔmpla ɖaa baŋɔn ma na gǝŋ. ¹³Waa: Nsɔlɔ yakɔbʋ naa aŋo Esoo.¹⁴Gǝŋ ma, gɩ lǝ waa baɩ?Gaja kaa ɖa ɖeiɖei aa? Ganɩ ga lɩŋgaɖu! ¹⁵Aɖʋwaa: Ba lǝ Musawaa: Ntɩ ma ŋǝ nɖee ma ŋǝ ma, ɩshɛɩ, naa rǝŋǝ nɖee ma rǝŋǝ ma, agako. ¹⁶Galaŋ, ganikaaɖa waa: waa na amʋnnayɛɛ, waa na asaakana yɛɛ na, ama, gaɖoo na Gaja ga na ŋǝ ɩshɛɩ ma, sul.¹⁷Ʋŋɔn ʋlǝ farahaʋna waa:Nlàà kɩ na ma faŋa n'amɩ kashɩ naa amʋŋyɩɖa nce baa ŋkana gatǝna gaŋunii laŋ. ¹⁸Galaŋ, atɩ ŋǝ nɖee asɔlɔ ma, ɩshɛɩ, naa apalaʋɖǝn anɖi ŋkaŋkǝr.¹⁹Ʋtaa lǝ waa: Nfʋ ɩsǝɩ aa? Aŋa naa sǝra afɔɖɔ Gaja k'ʋcɩnsɔlɔ ka nɩ? ²⁰Oo Arɛ kɩ, aŋa nakɩ abla na Gaja? Ncitomo ntɩŋsǝra alǝ bʋbo caja waa: Mʋlaŋ n'ʋcǝ amʋ gǝŋ aa,? ²¹Bʋbo cǝja kawǝɖa ɩka, acǝ ŋgaɖee baɖʋjɩ afǝlǝ, n'acǝ ŋgaɖee ba naa lo baaŋjǝŋ ma aa?²²Gɩlǝ waabaɩ, ɩji waa: Gaja gatɩ yɛɛ gafaŋa naa baaŋa ayɔ ɩkashɩ, gɩ toŋoɩ na suuru abʋmbɔnɔ abuce ɩ ɩlee ʋnyana kɩja banɩ ba tɩ piɩ ma. ²³Ɩta jɩ waa: Atɩyɛɛ afaŋa à árisiki ʋkʋmʋ kaja ashee abuce ɩshɛɩŋǝka kɩjaɩ acee akpeɖe ashee ʋkʋmʋ ma, aa? ²⁴Gǝŋ ma, atɩnɖǝnɖǝn na ayɩɖa yuɖaakǝbaja bagɩcɩɩca aa? kayɩɖa mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma,²⁵Ɖaa ba ŋɔn Osee agʋbɔ nɩ ma: Ntɩ ma yɩɖa waa: Ama samaa nɖee kabʋŋa lee ama samaa na ma waa: Amasɔlɔka nɖee kabʋŋa lee amasɔlɔka nɖee kabʋŋa lee amasɔlɔka na ma; ²⁶Gaɖuu ba bʋŋa na lǝ pɩ waakɩlee ama samaa na ma Batɩ bayɩɖa pɩ waa: Gaja ŋŋuro yar bapur.²⁷N'Esaye akuro agʋsaʋ Israɛl anɖi laŋ waa: ɩta ji waa: Israɛl bapur bayɔgɔ ɖaa teŋku kagɩyɩkɩɖɩ ma, gʋsaʋ gʋɖɔŋkɔnɔ gʋnɩgʋ fʋra. ²⁸Aɖʋwaa: Nɖiyar ataa lee were nɩ gatǝna la bʋkɔ anyaʋ ma. ²⁹Ɖaa Esaye abʋŋa lǝ ɖooɖooɖoo ma, waa: Manɖiyar ɩ alee ɩsɔja banɖiyar ma, maa kapala bʋŋʋma bʋɖǝn na ma gɩ ɖaɖanɖaa soɖɔɔmɩ ma, magɩɖaɖaa Gomɔɔrɩ kǝbaja ma.³⁰Gǝŋ ma, baɩ na gɩ lǝ? kǝ ba bʋŋayɔ Gaja na ma, kǝba yɛɛ ɖeiɖei na ma, baɖʋ pɩ ɖeiɖei, ɖeiɖei ʋcine kaja, ³¹Kasaa ɖe Israɛlɩ ana yɛɛ gʋpɔ kaɖeidei ma, ka ŋǝna.³²Maakɔ laŋ, aɖʋwaa: Israɛl ka yɛɛ n'ʋcine na, ama, nalesʋra nɩ ayɛɛ nama asir atɩ kal ntala nɖe nɖʋ pɩ nawɩyama, ³³Ɖaa babʋŋa ŋɔn waa: kɩɖe ma, nɖʋ nawɩya kantala siyɔɔ na, ntǝrǝtǝrǝ kanja, ama, nɖee ashee njɩ ɩja ma, ataa ɖoo gɩ cɩfala.

Chapter 10

¹Ambawor, bʋkɔɩ aŋgɩfolu na ʋnyiŋu nna nyiŋǝ Gaja na shee pɩ mana gǝŋ waa: Nɖɩnsono afʋra. ²Ntɩ laa sǝriya na shee pɩ waa:Bawǝɖa koŋkaarɩ a shee Gaja, ama gʋfaŋa gʋmana: ³Kǝbayɔ Gaja kaɖeiɖei na, naanaa yɛɛ batɩ baja ɖei ɖei, kǝ ba buro balɔ ashee Gaja ka ɖeiɖei na:⁴Aɖʋwaa: Kristo alee ka gʋpɔ kʋbon ashee mbaɖee bashee ɩja ma baɖeiɖei kʋɖaʋ. ⁵Ganijɩ gǝŋ waa: Musa, acee akaɖe ɖeiɖei nɖee aɖa gʋpɔ nɩ ma, waa: Arɛɩ atɔɔ alee na ntǝma ma, ataa ɖa ŋŋuro nɩ⁶Ama, gɩkiɖe aŋǝ, ɖeiɖei nɖee aɖoo na ʋcinwǝɖaka nɩ ma:Paa lǝ akufolu nɩ waa:Aŋa naa boɖo nɖǝlanɩ argǝ Kristo? ⁷Kokoo: Aŋa n'akpa atǝn alaa Kristo bakono nɩ aɖoo na ma.⁸Baɩ na gɩ na lǝ? waa: Galei gaɖa akaanɔ nɩ n'akufalu nɩ, ɩlee ɩja sheeka kaalei gɩ nalee kawaaou ma na. ⁹Ʋtalǝ n'akaanɔ waa: Ʋyiɖe naYeesu nɖiyar, ʋta shee ɩja akufolu nɩ waa:Gaja gaŋǝnǝ nɩ bakono nɩ, ʋtaafʋra. ¹⁰Aɖʋwaa: Ʋtashee ɩja akufolu nɩ, nʋna pra ɖeiɖei kaja, ʋtalǝ nakaanɔ waa: Ʋyiɖe na Yeesu, ŋkǝŋ n'ʋnaa ŋǝ nɖinsono, Ɖaa ʋŋǝnʋlǝ ma na gǝŋ waa:¹¹Nɖee ashee ni ɩja ma, kaaɖa ntǝrǝtǝrǝ nɩ na. ¹²Ʋpaɖʋ paɖʋ ɖǝn kʋkɔɔ aɖa Yuɖaa kaja na Grɛkɩ kaja bagɩ cuca na, aɖʋwaa: Baŋunii banɖɩyar alee ʋɖɔŋkɔnɔ na, alee arisiki na ashee mbaɖee bana yɩɖa nɩmana. ¹³Aɖwaa: Mbaɖee bana yɩɖa nɖɩyar Yeesu ma, batɩ baŋǝ nɖɩnsono afʋra.¹⁴Baɩ na bayɔ ayɩɖa nɖee kǝ bashee nɩ ɩja na ma? Baɩ na bashee ɩja nɖee kǝ ba rǝŋǝ agalei ayɔ na ma?Baɩ na balee n'arǝŋǝ, n'ʋɖǝn ka na lee waasu na? ¹⁵Baɩ na waasu baja balee waasu na kǝ ba tǝm pɩ na? Ɖaa baŋɔn ma, waa: Ŋǝ ma bɩkei ɩcɔɔacǝm ma, waaɖee ba na lǝ loobaam asoŋsono ma, bɩkei!¹⁶Ama, baŋunii kǝ ba nyene laabaarʋ asoŋsono na.N'Esaye alǝ waa: Nɖɩyar, aŋa shee kaatawaasu ɩja? ¹⁷Galaŋ,ŋgaɖee ʋrǝŋǝ ma, gana pala awǝɖa ʋcine, na ŋgaɖee ʋrǝŋǝma, gaɖaa na Kristo sulna.¹⁸Ama, ɩtɩlǝ waanii: kǝ ba nǝŋa aa? Ganɩlaŋ anii, bɩ wǝlǝ ɩcee gatǝna gaŋunii laŋ, na babʋlei bʋce ɖulmya agayala.¹⁹Ama, ntɩ waanii: Israɛl karǝŋǝ jɩ aa? ʋsǝbʋ nɩ na Musa alǝ waa: Ntɩ ma pala ɩceɩ gʋcelena mbaɖee kǝba lee samaa na ma, ntɩ ma pala ɩcam ʋnyana na samaa nɖee kawǝɖa gʋcaŋa na ma.²⁰Ŋkǝ na Esaye akuro n'ɩkaŋkɩnɩ alǝwaa: Mpala mɖaɖee kǝ ba yɛɛ amʋ na ma, baŋǝ amʋ, n'afaŋa aŋgʋlɔ mbaɖee kǝ ba taba amʋ na ma. ²¹Ama, ɩtasaa na Israɛl na alǝ waa: Mbɔlɔ amanyɛ baaŋj ǝŋ ashee samaa nɖee gɩfolu gɩcir kana rǝŋǝ bʋlei na.

Chapter 11

¹Ntɩ taba waanii Gaja gabǝɖa asamaa aa? Ganigalɩŋ gaɖu! Aɖʋwaa: Amʋ gboo Israɛl kaja n'amʋ, Abraham a bʋŋʋma, Bɛŋjamɛɛ abʋŋʋma nɩ. ²Gaja kaabǝɖa asamaa na, acee yɔ ni ɖoo. Kɩ yɔbʋkɔɩ ʋŋɔn ʋlǝ Elii aŋkǝlǝ ma, ɖaa ana yu Gaja kaŋyɩɩ Israɛl anɖilaŋ ma: ³Waa: Nɖiyar, ba kǝ akannbi mana, n'api akɩsaraa katowo; Amʋnɖǝnɖǝn saa ka na ba na yɛɛ baboŋo amʋ akǝ aa,?⁴Ama,mbuye mpaŋa njɩ Gaja ga buye ni? Waa: Nlugo bɛrɛ miili kuluni, kǝ ba cim bakǝwǝ baalɩ aŋyii ayɔ na. ⁵Ɖaa gǝŋ ma, gboo baɖǝn ba saa, ashee Gaja kʋloʋ afǝlǝ na agʋjɔɔ.⁶Gǝŋ ma, ɩtajɩwaa: Na gʋjɔɔkʋ, kɩ kɔɔ alee nalesʋra na; Ɩtasaŋkɔɔ jɩ waa:Malesʋra nɩ, gʋjɔɔkʋʋɖa na, alesʋna, kɩkɔɔ alee alesʋra na. ⁷Baɩ na gǝŋ sa? Bʋkɔɩ Israɛl ana yɛɛ ma kaŋǝ bʋna ama, ʋlaʋ afǝlǝ ʋŋǝ, nabapala basaaka bagɩfolu gɩkaŋkǝr, ⁸Ɖaa baŋɔn ma, waa:Gaja ga pala ŋŋuro nɖǝn nshee pɩ ŋkomo, naa ba paa ŋǝ na,ba paa rǝŋǝ na,halɩ nʋrɔŋ na Ɖaʋɖa alǝ waar.⁹Bɩtebiri bapra ɩkpaca, nagʋraʋ gʋri ka, bafǝɖa, ɩsǝla pɩ bʋɖa! ¹⁰Bɩnyine ɩshee ŋkoma, ba fɔnɔ, babʋkǝmabʋkaɖo apra bʋkʋŋkʋmi!¹¹Amʋ, waanii, bʋliu ʋpalaka ba fǝɖa aa?Kɩleegǝŋ na! ama, bʋliuɖe, ʋpalaka isamaabasaaka baŋǝ nɖinsono na gʋcele gʋɖa ashee pɩ. ¹²Gasono, bʋliʋ ɖe, ʋpɩ na arisiki ashee ɖulinya aŋunii,na bʋliuɖe ʋlee arisiki ashee mbaɖee kǝba yɔ Gaja na ma gǝŋ ma, baɩ na ba tɩ yɔgɔ ŋkǝlǝ baŋunii bashee ɩja ma.¹³Ntɩ lǝ n'anyɩn, anyɩnɩ kɩbʋŋa yɔ Gaja na ma,amʋ na batǝm ashee mbaɖee kǝbayɔ Gaja na ma, ŋkʋma amʋntǝma. ¹⁴Ntɩ kiɖe waa: Maa nsǝra, maa ncel gʋcele ashee ambaje naa afʋra baɖǝn.¹⁵Ɩtajɩ waa:bʋliu ʋpɩkana ʋrǝŋunama ashee ɖulɩnya gǝŋ, baɩ na ba tɩ kɔɔ acam pɩ? ɩtɩɖa ɖaa bakanoɩ bakɔɔ ashee ŋŋuro ma. ¹⁶Geŋ ma, ɩtajɩ waa: ɩpi ɩsǝbaka ɩɖa cɩrɩ cɩrɩ, ɩyɔgɔko gboo ɩɖa cɩrɩ cɩrɩ, ɩtajɩ waa: Ʋlǝlǝmǝ ʋɖa cɩrɩ cɩrʊɩ kɩla gboo ɩɖa cɩrɩ cɩrɩ.¹⁷Ama, ɩta jɩ waa: Bapaɖa ɩla ɖǝn abǝɖa, n'akɩɩ ʋlee oliifʋ kagʋyɔ kagʋyɔgʋŋɔnja, ma, batɔ akɩ acǝr bagaɖusǝ ka, waa: Akɩ nɩ yaʋ ajɩ oliifʋk'ʋlǝlǝmǝ na kabʋŋe kalɩ barka, ¹⁸Paa kʋma akʋlɔ na kiɖe ɩla ɩsaakafɔɩ na, ʋta naa kʋma akʋlɔ,yɔwaakɩ lee akɩ toŋokaʋlǝlǝmǝ na, ʋlǝlǝmǝ ʋtoŋokakɩ.¹⁹Paatɩ lǝ akʋlɔ waa: Bapaɖa ɩla ɩsaaka abǝɖa naatɔɔ amʋ acǝrana. ²⁰Gasʋonojɩ; Bapaɖaɩ abǝɖa, bagɩfolu gɩkaŋkra laŋ na ba paɖa pɩ, nakɩʋɖa, ʋcine nɖe ʋwǝɖa ma, laŋ.Paa wǝɖa gʋlɔfaŋaka na, acu Gaja. ²¹Aɖʋwaa: Na Gaja kaalaa ɩla ɩfalja apala na,kaa pala akɩ gboo na.²²Gɩkiɖe Gaja abʋcǝma , n'ʋnyana; ʋnyanaʋɖa ashee mbaɖee bafǝɖa malaŋ, abʋcǝma bʋɖa ashee aku ʋtoŋo gɩshsbɔ ma, na kɩ lee gǝŋ na batɩ ba paɖa kɩ abǝɖa.²³Banigboo bata pala bagɩfolu gcirka, batɩ bakɔɔ acra pɩ; Aɖʋwaa Gaja gawǝɖa ɩkashɩ ataa sǝra alee acǝŋǝ. ²⁴Ɩtajɩ waa: Akɩ ʋlee olifʋkagʋya gʋŋɔŋja ma, batɔɔ akɩ acǝra na gʋfalja, ɩye fǝlǝ na gʋsaaka yɔwaa: batɩ kɔɔ kʋ acǝra naoliifʋkagʋyo kagɩlopi.²⁵Ambawor kǝ ba na yɛɛ waa: Inyir ntǝma nɖe na, naa ɩpaa tɩ tɔɔ anyɩŋgɔlɔ ɖaa mbaɖee bawǝɖa gʋfaŋa awu ba saa ka mana, Israɛl agʋsaʋ, gʋɖǝn gʋfǝɖa bagɩfolo gɩkaŋkǝra laŋ, na mbaɖee kǝba bʋŋa ayɔ Gaja na ma, bani ba kpa ncǝn.²⁶Galaŋ Israɛl aŋunii ataa ŋǝ ʋfʋrʋ, afʋra, ɖaa babʋŋa aŋɔn ma, waa: Acamkalawatǝn ataa pɩ siyɔnɩ, ataa laa yaoob ntǝrǝtǝrǝ nɩ; ²⁷Amalɩkawɩlɩ nɖee ŋkʋr na pɩ ma na gǝŋ,ŋkǝlǝ ma laapɩ mbɔnɔ nɩ ma.²⁸Laabaarʋ asaŋsono laŋ bapra ɩbɛrɛ mana, anyɩnalaŋ; Ama, ɩtasaana ʋlaʋ afǝlǝ, ba lee basɔlɔka pɩ, ba baya laŋ. ²⁹Aɖʋwaa Gaja kaa na lee nshɩŋyɔ, ʋyɩɖʋ ayɩɖa pɩ ma, na agʋjɔɔ laŋ na.³⁰Ɖaa kɩbʋŋa na nyene Gaja na, nijɩwaa: Banigboo bʋnyenu kǝ ba nyene na ma laŋ, na anyɩn baŋǝ anyɩnɩshɛɩ. ³¹Ɖaa gǝŋ ma, nɔɔ kǝ banyene na, naa wɩshɛɩŋǝka nɖee baŋǝ anyɩ nɩ ja ma, bani gboo batɩ ba ŋǝ bɩshɛɩ. ³²Aɖʋwaa:Gaja ga rim bɛrɛ baŋunii aɖʋ ʋŋenu kǝba ŋene na ma nɩ, naa aye ŋǝbɩshɛɩ.³³Ô Gaja karisiki kʋloŋ, na agƒaŋa, n’ʋyɔʋ ka gɩcaa asǝra akɛshɩɩ na, kagɩcaa sǝra ayɔ ɩny ŋca na! Aɖʋwaa: ³⁴Aŋa yɔka, Gaja agʋƒaŋanɩ, kokoo aŋa na cere nɩ ?³⁵Aŋa sǝba ka baamʋnʋ kpataa, ajieɩ, ɩɖa ɖa ashee ni, anɖǝnɖǝn ajie ʋkʋmʋ bʋja bʋja! Ami! ³⁶Alee ka baamʋnʋ kpataa, ajieɩ, ɩɖa ɖa ashee nɩ, anɖǝnɖǝn ajie ʋkʋmʋ bʋja bʋja ! Ami !

Chapter 12

¹Ntɩ ɖʋ anyɩn, ɩkaŋkɩrɩ, ambawor na Gaja kɩshɛɩŋǝka waa: Ɩtɔɔ anyɩnalɔ alaasaraa nɖee aɖa n’ɩnyine ma, ashee Gaja, ɩni ɩlee ka anyɩnabɔɔta nɖee acǝm awu ma. ²Paa matɔɔ anyɩnalɔ aɖʋ na ʋrɔŋ kasaamanɩ nnɖe na, ama, pala ma, anyɩna baa mʋnʋ ɩƒʋba na gʋƒaŋa gʋŋǝrǝ, na ɩsǝra apaɖa paɖa, ayɔ Gaja kʋcinsɔlɔkaɩ ʋcǝm, alee ʋŋǝrǝ, aɖa gɩshɛbɔ ma.³Na gʋjɔɩ bashee amʋ ma, kalǝbarka, ntɩlǝ anyɩn baŋunii waa: ʋɖǝn apaa tɔɔ na lǝ waa: Awǝɖa ka gʋƒaŋa awu basaaka na, buro ma, anyɩnalɔ aƒana ƒana ɖaa ʋcɩnewǝɖa kaɩ Gaja gayʋga baaŋa ma⁴Aɖʋwaa: Ɖaa gʋlɔ gʋwǝɖa bʋwǝɖa bʋɖu tǝwǝ tǝwǝ ka ma, naa katǝma ɩƒǝlǝƒǝlǝ kɩlee ɩɖɔŋkɔnɔ na ma ⁵Gaja ci gboo atʋɩ gɩyɔgɔ waa ma, gɩpra gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ kʋ, Kristo agʋja, na gɩ lee bʋɖu tǝwǝ tǝwǝ ka.⁶Aɖʋwaa: Gaja gayʋga agʋjɔɔ ashee baaŋanaa, nɖee awǝɖa annabi mana bagʋjɔ ma, aƒaŋaƒana alee ɖaa ʋcɩneɩ awǝɖa ma. ⁷Nɖee bayɩɖa nɩ waa: Alee ntǝma nɖǝn ma, alee ntǝma nɖe: Nɖee ana cere basaaka ma, akara gayɛ acere. ⁸Nɖee ana ɖʋ basaka ɩkaŋkɩrɩ ma, akagayɛ aɖʋ. Nɖee awǝɖa na shee ma, ashee n’ʋcine ʋsoŋsono, nɖee ana lee waasu ma, alee gɩshɛbɔ, nɖee anaŋǝ basaaka bɩshɛɩ ma, akanagayɛ n’ʋcɩŋkǝr ka.⁹Ʋsɔlɔ ʋpaa cǝkla na mʋnaaƒɩki na. Baaŋa aŋo mbɔn. Naatɔɔ agʋlɔ acra na nsoŋsono. ¹⁰Na ʋsɔlʋ ʋŋǝrǝ, wǝɖa ma ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ na rǝŋǝ n’anyɩnbawǝr. Na girma, paa ma na lugo n’anyɩnbawor na.¹¹Waɖa ma koŋkarɩ paa ma wǝɖa nƒuŋƒana na. tɔɔ ma, ʋcine alee nɖiyar antǝma. ¹²Yiɖe ma, n'ʋcɩŋkǝrka, nasaa. Wǝɖa ma suuri, ɩ na wɩya nɩ. Kara ma gayɛ na nyiŋǝ Gaja. ¹³Wǝɖa ma, nashee anyɩnbawor. Na cam anyɩnbawor gɩsana¹⁴Ɖʋma albarka mbaɖee ba na naashɛɛ anyɩne ma, ɖʋmapɩ albarka, paama lee pɩ ƒɔɩ na. ¹⁵Ɖa ma, ʋciŋkǝrka nɩ; na mbaɖee bɩ cine ɩkǝr ma. Mbaɖee ba na yu ma, kaŋma na pɩ ayu. ¹⁶Wǝɖa ma Gʋfaŋa gʋɖɔŋkɔnɔ nanyɩnbawor. Paa ma yɛɛ bʋkɔɩ bʋwu anyɩn ma na, ama, yɛɛ ma, nɖee ɩna pala arɛ aburo agʋlɔ ma, paama wǝɖa Gʋƒaŋa awu anyɩnralɔ na.¹⁷Akʋwor atalee akɩ mbɔnɔ paa sǝla nɩ na.Yɛɛ ma bʋkɔɩ bʋcǝm bɛrɛ baŋyɩɩ ma. ¹⁸Ɖaa ɩsɩm ma, ɖa maƒɛɛ bɛrɛ baŋunii baŋyɩɩ.¹⁹Paa ma sǝla anyɩbawor ʋnyana na, ambasɔlɔkɔ, ama, Pala ma, Gaja gasǝla anyɩnʋnyana: Aɖʋwaa: Baŋɔn waa: Amʋ, nnɩ sǝla ʋnyana, amʋ, nnɩ ma sɛla vɖa, nɖiyor alǝ ka gǝŋ. ²⁰Ama, akɩbɛrɛ ata na ci akɔmɔ shee nɩ ʋjɩʋ ajɩ; ʋtunyem ʋta na kǝ nɩ, shee nɩ bʋto anyem. Aɖʋwaa ʋta lee gǝŋ ɩɖa ɖa nɖaa ʋkulo atoncʋnʋ kʋtonu na tǝr karɛ anɖi laŋ na. ²¹Paa pala mbɔnɔ nwu akɩ na, ama, tɔɔ nsono awuna mbɔnɔ.

Chapter 13

¹Baa arɛ, baa apaŋa na, Aɖibaja: Aɖʋwaa: Nɖiyar ɖǝn kaɖoo na gaɖa gaɖǝn na kɩlee Gaja sul na, Aɖibaja baɖe Gaja gatɩ ka pɩ. ²Gala nɖee anabǝla n'aɖɩbaja ma, Gaja kʋnyar na, ana bǝla na ma, na nɖee anabǝla n'aɖi baja ma, atɩyɛe gʋtɔ gʋbɔka nashee balɔ.³Kɩlee alesʋra ɩsoŋsono laŋ na batɩ bakǝmcǝmja na, alesʋra ɩbɔnɔ laŋ. Ʋta naa yɛɛ asampǝna ɩpaa kpatɩ na nɖiyar ɖǝn na lee nsono, ataa kʋma akɩ. ⁴Kamcǝmja alee Gaja katǝŋlee ja na, ashee akʋɖaʋ fɛɛ. Ama ʋta lee mbɔnɔ, shee acuunɩ; Aɖʋwaa: Kɩlee ƒɔɩ laŋ na, anataa agapɔɔ alaŋ na,ɖaa alee Gaja katǝŋlee ja ma, na yɛɛ asǝla ʋnyana naa abɔ mbɔnɔ yar agɔtɔ. ⁵Galaŋ ɩsǝm ɩnaa nyene pɩ, kɩlee asampǝna na gʋtɔ gʋbɔka, kanɖilaŋ na, ama, ɩsim na.⁶Galaŋ na ɩna sǝla lampoo. Aɖʋwa: Bakǝmcǝmja baɖe balee Gaja ka mi,iisi mana pɩ paa nalee ntǝma nɖe gɩshɛbɔ. ⁷Shee ma, baa aŋa na ɩja, sǝla ma, lampoo yar, alampoo, tɩkee yar, atikee, nɖee ba cuu ma, cu ma nɩ, nɖee bashee Gǝrma ma, shee manɩ agǝr ma.⁸Paa ma, wǝɖa n'ʋɖǝn ʋɖa na, na kɩlee ɩsɔlɔ anyɩŋbawor na, aɖʋwaa: Nɖee asɔlɔ bawor ma, atɩlee ɖaa gʋpɔ gʋlǝ ma, ⁹Aɖʋwaa mʋra mana baɖe: Waa: Kagbɛɖɔ alee gɩsǝna na, kagbɛɖɔ alaa akʋwor aŋŋuro na, kagbɛɖɔ anyim na, kagbɛɖɔ awǝɖa gɩnyɩŋƒɔnɔ na, na bʋkɔɩ bʋɖa ma, ɩwala wala anyaʋ galei gaɖɔŋkɔnɔ nɩwaa; ɩsɩm asɔlɔ akʋwor ɖaa akɩɩlopima. ¹⁰Ʋsɔlʋ kʋ nalee ʋwor mbɔnɔ na; ʋna pala arɛ asara kaɖeiɖei.¹¹Gani gaɖe laŋ anyɩŋgɩlopi ɩ yɔ alʋwatʋ nɖe nɩ gɩɖa waa ma, waa: Alʋwaatʋ nɖe ma, baaŋa aŋǝnǝ agɩfonyine nɩ, Aɖʋwaa nnyǝnǝ na nɖɩnsono nsǝla n'tʋawu ŋkǝlǝ gɩshee ɩja ma. ¹²Ŋkomo, nnaalɩŋ gaɖu gajakʋparʋ ʋsǝla. Baaŋa apala ŋkomonɩkalesʋna, n'atɔɔ ʋkaɖʋnɩ kayɔkɔ akara.¹³Baaŋa asara ʋkaɖʋ nɩ kaasana, alɩŋ na, atalɔ ʋjɩʋkunpaashii n'ʋkannyem na basǝprǝ kʋyɛʋfɔɩfɔɩ, n'ajɩwa kalesʋna, bʋboro na cǝnyoro. ¹⁴Ama, baaŋa atɔɔ nɖiyar Yeesu-Kristo, akara, gɩpaa rǝŋǝ na gʋlɔ kʋcɩŋsɔlɔka naa akpa gɩnyɩŋfɔnɔ nɩ na.

Chapter 14

¹Cam, ma nɖee ʋcine kʋ ka na kpǝn na ma atoŋo nɩ gɩshɛbɔ, paa ma lɔɔru n'anyɩmbawar alesʋra laŋ na. ²Nɖe ashee ɩja galaŋ na ana jɩ baa mʋnʋ,nɖee ʋcine kʋka na kpǝr na ma, laŋ na ana jɩ akǝmbɔ kanɖǝnɖǝn.³Nɖee ana jɩ baamʋnʋ ma, apaa pɛʋ na nɖee ka na jɩ fɔɩfɔɩ na ma, na nɖee ka na jɩ fɔɩfɔɩ na ma, apaa ciin na nɖee anajɩ baa mmʋ ma, ɩkǝma na, Ga ga na cam ɩŋunii. ⁴Aŋa n'kɩ ʋna ciǝ na asaa ka atǝŋlee ja ɩkǝma? Ata yiɖe laŋ kokoo afǝɖa atǝn gari kaa wakɩ na antǝmayar na ga wa. Ama, ataa ta ayɩɖe laŋ aɖʋwaa: Nɖiyar awǝɖa ɩkashɩ ataanɩ ayɩɖe alaŋ.⁵Ʋɖǝnatɩ yɔ ɩshile afǝlǝfǝlǝ; nɖǝn aɖe lǝ waa:Iŋunii ɩlee ɩɖǝŋkɔnɔ nɩ. Baaŋa ayɔ ɩja awaɖa, agʋfaŋa nɩ. ⁶Nɖee ayɔ ɩshile na paɖa paɖa ma, anapaɖa paɖa na nashee nɖiyar, nɖee asaŋkɔɔ na jɩ ma, ana jɩjɩ na shee nɖiyar, aɖʋwaa atɩkʋma Gaja naa ye jɩ, nɖee ka na jɩ na ma, nɖiyar laŋ na abǝla ka na jɩ na, ama, atɩ kʋma Gaja.⁷Aɖʋwaa: ʋɖǝn kaɖa ŋŋuro nɩ ashee agʋlɔ na, ʋɖǝn gboo ka saŋkɔɔ na ci na shee agʋlɔ na. ⁸Aɖʋwaa:Gɩɖaŋŋuro nɩ ma, gɩɖaɖa ashee nɖɩyar; Gɩta saŋkɔɔ acii gɩ cii ashee nɖɩyar, Gɩɖa ŋŋuro nɩ gɩcici i, gɩɖa ashee nɖɩyar. ⁹Kristo aci na akɔɔ aɖa ŋŋuro nɩ ma.Aɖaɖa ashee bakono na ŋŋuro baja.¹⁰Akɩ mʋlaŋ n'ʋna cim n'akʋworɩkǝma? yaa mʋlaŋ na ʋnapɛʋ n'akʋwor?Atɩ ganɔ gɩtɩ gɩ cǝ Gaja kaŋyu bacim n'atʋ ɩkǝma. ¹¹Aɖʋwa: ʋŋɔn ʋlǝ waa: Mʋ na ŋŋuroyar nɖiyar lǝ ko gǝŋ, waa:kǝwǝ ɩŋunii ɩtu cim amʋŋyɩ na, bʋnɔ bʋŋunii bʋkʋ ma Gaja.¹²Galaŋ, baa ŋa ataace agɩlopi atɩlee aŋkɔnta ashee Gaja. ¹³Ʋɖǝn apaa kɔɔ acim n'ʋwor ɩkǝma na, ɩsim gɩyɛɛ gʋfaŋa ɩ gʋkaŋa natʋ ʋɖǝn apaa kɔɔ pɩ na nawɩya ashee ʋwor, kokoo gɩtǝrǝtǝrǝ na.¹⁴Nyɔ ashee ɩja nanɖiyar Yeesu waa: Akɔɖǝn ɩmana n'amʋ ɩlee ajɩwa ma.Bʋkɔɩ bʋlee ajɩwa maa, bʋlee ajɩwa nɩ ashee nɖee alǝ waa bʋlee ajɩwa ma na. ¹⁵Ama, ɩtajɩ waa: ʋjɩʋ nɖee ʋna jɩ ma, laŋ n"akwor ʋcine ʋpɩɛ, gǝŋ ma, kakɔɔ na sana n'ʋsɔlʋ na:Akʋ jɩ ʋnajɩ ma, ʋpaa pala nɖee laŋ Kristo acima, akǝwa nkǝm na.¹⁶Bʋkɔɩ bʋcǝm ashee anyin ma, bʋ paa pra gɩlɛʋ basaa sul na. ¹⁷Aɖʋwaa: Gaja kaayarɩtǝna nɩ, kɩlee ʋjɩʋ n'ʋnyemkan dǝnɖǝn na. Ama, ɖeiɖeikʋɖaʋ, nafɛɛ, n'ʋcɩŋkǝrkaɩ ŋŋuro nsoŋsono nna shee ma.¹⁸Arɛɩ ana lee Kristo antǝma ɖaa gǝŋma, ɩtɩ cǝm na shee Gaja na bɛrɛ gboo. ¹⁹Galaŋ gɩyɛɛ bʋkɔɩ bʋpɩ na fɛɛ ashee atʋ na gɩ wǝɖa ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ ace ŋyɩɩ.²⁰Ʋjɩʋ laŋ paa ma, pɛɛpɛɛ Gaja kantǝnma, ɩja ɩja baamʋnʋ ɩcɩm: Ama, kɩ cɩm ashee arɛɩ ana jɩ naa ɩpɩ na nawɩya ashee nɩma na. ²¹Icɔɔ acɩm waa:Arɛ apaa jɩ na, apaa nyem bʋkana na, alaa, agʋlɔ bʋkɔɩ bʋ nɩ bʋ pɩ na nawɩya ashee wor apaatɩ kǝwa ŋkǝm afǝɖa kokoo na wɩya ɖǝn nɩ na.²²Ʋcine nɖee ʋwǝɖa maa, toŋo nɩ gɩshɛbɔ Gaja kaŋyu. Nɖɩsono ashee arɛ nɖee ka na kǝ agɩlopi agalei alesʋraɩ ana lee ma nɩ na. ²³Ama, nɖee analee sika na bʋkɔi anajɩ ma, agalei gaci, aɖʋwaa kashee ɩja na. Bʋkɔɩ kashee bʋ ɩja na ma, bʋlee mbɔnɔ njɩ.

Chapter 15

¹Galaŋ, atʋɩ gɩ kaŋkǝr ma, shee gɩ ri na mbaɖe kǝ ba kaŋkǝr na ma, naa ʋɖǝn a paa laa laaru na shee agʋlɔ na. ²Gɩ laa, laarʋ ashee atɩbawor bʋkɔɩ bʋcǝm na yɛɛ bʋce na atʋ ŋyɩɩ ma³Aɖʋwaa: Kristo ka laa laarʋ ashee agʋlɔ agɩlopi na, ama, ɖaa ba ŋɔn ma, waa: Aluntɔ n'ɩnawɩya nɖee ba na ɖʋ akɩ ma, amalaŋ n'ɩnafǝɖa. ⁴Ʋtakiɖe, ʋŋɔnɩ babʋŋa aŋɔn ma, atalaŋ na ba ŋɔn, ba cere n'atʋ naa gɩwǝɖa suuru, ʋŋɔnɖe atʋm pɩ ʋ na plapla naa gɩ wǝɖa tamaa.⁵Gajaɩ ga naɖʋ ɩkashɩ na plapla anyɩn ma, ashee anyɩn ɩkashɩ ɖe, ɩɖʋ anyɩmbawor ɖaa Yeesu-Kristo a na yɛɛ ma. ⁶Naa ɩwǝɖa ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ aman nakʋma Gaja, atɩnɖiyar Yeesu-Kristo ayar. ⁷Cam ma, anyɩmbawor gɩshɛbɔ, ɖaa Kristo, acam anyɩn acam anyɩn ashee Gaja k'ʋkʋmʋ ma.⁸Galaŋ ntɩ lǝ waa: Kristo apra mbaɖee ba lee baŋ ma, batǝŋleeja, naa afaŋa Gaja k'ɩja bʋkɔɩ balǝ waa: Batɩ ba shee babaya ma, ⁹Mbaɖee kǝ ba bʋŋa ayɔ Gaja na ma, bani batɩ kʋ ma Gaja, ɩshɛɩŋǝkaɩ awǝɖa ashee pɩ ma laŋ, ɖaa baŋɔn ma; waa :Galaŋ shee ma kʋma akɩ ɩsamaa bagɩcɩɩca, shee ma yɩɖa atulo n'kɩŋyɩɖa k' ʋkʋmʋ. Na ba kɔɔalǝ acǝŋǝ waa.¹⁰Isamaa, ɖa ma, ʋciŋkǝrka na, n'asamaa! ¹¹Acǝŋǝwaa: Kʋma ma Gaja ɩsamaa baŋunii, shee shee ma nɩ anyɩmbaŋunii.¹²Ŋkǝŋ na Esaye alǝ waa: Ʋfʋlʋ ɖǝn ,ʋtʋɖoo Isaii abʋŋʋma nɩ, naa jɩ gɩyarɩ Isamaa laŋ; naa ɩsamaa baɖe bawǝɖa na nɩ tamaa.¹³Gajaɩ gana shee tamaa ma, gashee anyɩn ʋcɩŋkǝn ka na fɛɛ kʋɖaʋ ʋcine nɖee ɩwǝɖa ma nɩ, naa anyɩn-natamaa ayɔgɔ, na ŋŋuro nsoŋsono kɩ kashɩ.¹⁴Ɩtasaa n'anyɩngaja, amʋ nshee ɩja waa: Ɩwǝɖa ʋyɔʋ ʋsoŋsono, ɩtusǝra akaŋa n'anyɩn ɩɖʋ anyumbawar ɩkasɩ.¹⁵Ama, bʋɖǝn nɩ, ncɔɔ tɩ yɛɛ ma ŋɔn aŋǝnǝ anyɩn ɩlige,Gaja kagʋjɔɩ ashee amʋ ¹⁶Waa ma lee Yeesu-kristo aminisi mbaɖee kabayɔ Gaja na ma sul, Gaja kalabaarʋ asoŋsono ka ntǝma ŋŋǝrǝ ɖe, naa mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, bani gboo bapra saraa asoŋsono nɖee aɖa cɩrɩ cɩrɩ na ŋŋuro nsoŋsono ma.¹⁷Gǝn ma, ntɩ ma sǝra akʋma aŋgʋlɔ Yeesu-Kristo nɩ, aɖʋwaa: Gaja kantǝma kalesʋraɖe laŋ. ¹⁸Aɖʋwaa: Maa kǝ ma, caa ŋɔn alesʋraɖe Kristo a kʋn n'mʋ alee, apɩ na mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, ba tɩ nyene Gaja bʋlei n'alesʋra nɩ, ¹⁹N'ɩkashiɩ ɩma lee maamaaci na biti ka lesʋra na Gaja kaŋŋuro kɩ kashɩ, galaŋ,tɔɔ na Yerusalɛm ka mpá nakɩ wor ace ilirii, nlǝ Kristo alaabaarʋ asaŋsono tuutuuma bʋɖu bʋɖu nɩ.²⁰Na ncee koŋkaarɩ alǝ laabaarʋ asoŋsono gaɖuu Kristo ka ce na ma, naa paa tɩ cǝ ʋɖǝn ʋkukei laŋ na, ɖaa ba ŋɔn ma waa: ²¹Bɛrɛɩ kǝba cee lǝ pɩ na maa, batɩ baŋǝ, na mbaɖee kǝba bʋŋa lǝ pɩ na maa, batɩ ba rǝŋǝ.²²Bʋkɔɩ laŋ ɩɖʋ amʋ ɩshɛɩ naa kǝ ma pɩ anyɩnasul na ma, nagǝŋ. ²³Nnyǝmǝ, ʋkɔɖǝn kɩ kɔɔ na barsɩɩamʋ gadʋ ŋgaɖe na, ɖaa nce akʋr niya ɖoo ɖe waa:Mapɩ atɩ ŋǝ anyɩn ma,²⁴Ncɔɔ tɩyɛɛ ma ŋǝ anyɩn nta naa fǝl mace Esɩpaanyɩ, nsɔlɔ waa: ɩyala amʋ nta pɩ anyɩnsul ɖaa ɩfana amʋ ma. ²⁵Nnyimǝnɖe waa: Ntɩ ce Yerusalɛm ma tɩ kaŋa na, mbaɖee ba shee ɩja ma,²⁶Aɖʋwaa: Maseɖuanɩ kǝbaja na Akayii ba lee ba gʋlɔtɩlashɩ waa: Shee baɖʋ nɖʋ nɖʋ ashee bashɛɩrɛ mbaɖee ba lee cɩrɩ cɩrɩ kǝbarɛ ɩ baɖa Yerusalɛm ma. ²⁷Bacɔɔtɩ yɛɛ ba lee gǝ, ɩsǝm ba lee ashee pɩ aɖʋwaa bapala ka na ba yɔ bʋkɔɩ ɩlee cɩnɩ cɩnɩ kantǝma ma, banɩ gboo shee ba kaŋa na pɩ alesʋra ɩsaaka nɩ.²⁸Nta ce na gʋjɔ gʋɖe naa aboŋo ntǝmaɖe boŋo, nta naa ce Espaanyɩ ,na mafǝl n'anyɩn gaɖu. ²⁹N yɔ waa: Nta naa ce anyɩn gaɖu, na Kristo alɩbarka abʋmbɔnɔ na n na ce.³⁰Ntɩ ɖʋ anyɩn ɩkashɩ na nɖiyar Yeesu-Kristo na ʋsɔlɔ kaŋŋuro, waa: Ɩkaŋa n'amʋ acǝ gʋtara anyɩŋǝ Gaja ashee amʋ. ³¹Naa ma sǝra aɖoo Yuɖee kǝbaja bagɩfolu gɩkaŋkna na na gʋjɔɔ ŋgʋɖee nna ce na Yerusalɛm ashee atɩbaja ma, gʋlee gɩ shɛbɔ atɩbaja banyɛ nɩ. ³²Naa ma kpa anyɩnasul n'ʋciŋkǝrka, ɩta jɩ waa: Ɩlee Gaja kʋcɩŋsɔlɔka, naa ma ŋǝ ʋcɩŋkǝrka acɔɔ ŋʋna cei anyɩnasul.³³Gaja ŋgaɖee gaɖa fɛɛ ma, ga ɖa anyɩnasul! Ami!

Chapter 16

¹Toŋo ma, atʋnyeŋka fuebee gɩshɛbɔ alee ka Ɖiakɔnɛɛsi saŋkree kacɔɔcɩ nɩ. ²Cam, ma nɩ gɩ shɛbɔ na atɩ nɖiyar aŋyɩɖa ɖaa ɩsɩmi ashee mbaɖee ba lee cɩnɩ cɩnɩ kǝbarɛ ma, kaŋa ma na nɩ bʋkɔɩ a na yɛɛ anyɩnasul ma, aɖʋwaa: Akaŋa na bɛrɛ tuutuuma, n'amʋ gboo.³Sala ma Prisɩka na Akilaasɩ, ambakaŋaka na ma Kristo a ntǝma nɩ kǝbɛrɛ pɩ gǝŋ. ⁴Batɔɔ baŋŋuro ajel, acam amʋ alanatǝn kɩ lee amʋ nɖǝnɖǝn na kʋma pɩ na, mbaɖee kǝ ba bʋŋa yɔ Gaja na ma , bɩ cɔɔcɩ, ba na kʋma pɩ ⁵Salama, Cɔɔcɩ nɖee aɖa bagafala nɩ ma. Sala ma amasɔlɔka Epaɩnɛtɩ, alee ka Kristo arɛ sǝbaka asii nɩ.⁶Sala ma, Marii, acɔɔɖʋ agʋlɔ ɩshɛɩ amalaŋ. ⁷Sala ma, Anɖronicusɩ na juniasɩ, ambaja pɩ gǝŋ, bani amʋ ma, ba na kaŋa n'amʋ, ba lee barɩbʋmbɔnɔ pɩ Yeesu abatǝŋka bagɩcuca, batɔnɔ amʋ acam Yeesu. ⁸Sala ma, Ampiliasɩ, amasɔlɔka nɖiyar Yeesu nɩ.⁹Sala ma, Urbɛnɩ ata kaŋaka na ma, Kristo cɩntǝma nɩ, na sɩtashiis, amasɔlɔka. ¹⁰Sala ma, Apelɛɛɛ, ajɩshɛɩ yɔgʋ Kristo laŋ.Sala ma, Arisɩtobul agafala nɩ kǝbarɛ. ¹¹Sala ma, Heroɖiyɔ, ambʋŋʋma nɩ karɛ.Sala ma, Narsiis agafala nɩ kʋbapɛɩ ba ɖa nɖiyar Yeesu nɩ ma.¹²Sala ma, Trifɛn na Trifan, ba na lee ntǝma na shee nɖiyar ma. Sala ma, atʋnyeŋka pɛrsiɖǝ, atasɔlɔka alee ntǝma tuutuuma ashee nɖiyar. ¹³Sala ma, Rufusɩ, nɖiyar asɔlɔka, na nar, alee amaŋa na gboo. ¹⁴Sala ma, Asɛŋkritǝ, fle gɔɔ, Hɛnmɛsɩ, Patrobasɩ, Harmasɩ, na atɩbawar ɩ ba ɖa basul ma.¹⁵Sala ma, filologǝ na juli, Neree n'ʋŋono na olimpǝ, na cɩrɩ cɩrɩ kǝbajaɩ ba ɖa basul ma. ¹⁶Sala ma, anyɩmbawar naburo anyɩnnalɔ gɩshɛbɔ Kristo ɩcɔɔci baŋunii batɩ sala anyɩn.¹⁷Ntɩ lǝ anyɩn waa: Ilee laakaarɩ na bɛrɛɩ bana yɛɛ ba pɩ na ntǝrǝtǝrǝ anyɩngɩcɩɩca na yɛɛ ba paɖa paɖa anyɩn n'ʋceru ɩ ɩcam ma.Liŋ ma na pɩ gaɖu ¹⁸Aɖʋwaa: Bɛrɛ ɖaa gǝŋ ma, kǝ ba na lee atɩnɖiyar Kristo a n'tǝma na, ama, bancǝna njɩ ba na kǝlǝ; bawǝɖa bʋnɔsaŋkaɩ ba na lomolomo na paapaa na bɛrɛ ma.¹⁹Ita saa n'anyɩn ʋnyenuɩ ɩnanyene ma, baaŋa ayɔ nɩ: Ncɔɔ tɩ jaŋ nanyɩngalei, ntɩ yɛɛ waa: ɩwǝɖa gʋfaŋa ayɔ bʋkɔɩ bʋcǝm, na nɖee kɩ cǝm na ma. ²⁰Gaja ŋgaɖee galee fɛɛyar ma, ataakpal sheetaani anyɩnma naŋa nɩ. Atɩnɖiyar Yeesu-Kristo agʋjɔɔ gʋɖa anyɩnna sul.²¹Timotee, amanyɩʋtaja ntǝma nɩ atɩ sala anyɩn, Lusiusɩ, Jasɔ na Sosipaate gboo, ambaja pɩ gǝŋ. ²²Ntɩ sala anyɩn na nɖiyar aŋyɩɖa, Amʋ Tertiusɩ ŋŋɔn ka gʋbɔ ŋgʋɖe.²³Gaisu, amarɛbʋmbɔnɔ na cɔɔcɩ aŋunii, batɩ sala anyɩn. Eraasɩ, mpà katantoŋoja atɩsala anyɩn, kartusɩ gboo atɩ sala anyɩn. ²⁴Atɩ nɖiyar Yeesu-Kristo agʋjo gʋ ɖa n'anyɩnganɔ! Ami!²⁵Ndee a naa sǝra ari n'anyɩn ɩtoŋo ɖaa laabaarʋ asoŋsono! ɩkowaasu n nalee na Yeesu-Kristo aŋyɩɖa, ɖaa balǝ ntǝma nɖe nlugo bʋjabʋja ²⁶Naa nyǝmǝ, Annabi mana baɖe bʋ ŋɔn ʋkaɖa ɖaa Gaja ɩ gaɖa nace nace ma, ganyaʋ ashee ɩsamaa, ba nyene nɩ awǝɖa na nɩ ʋcine,²⁷Gaja kanɖǝnɖǝn ga jee gʋfaŋa n'ʋkʋmʋ bʋjabʋja na Yeesu-Kristo aŋyiɖa! Ami!

1 Corinthians

Chapter 1

¹Pɔɔl, ba yɩɖa nɩ waa: Alee Yeesu-Kristo atǝmka, na Gaja k'ʋcɩŋsɔlɔ ka, na t'ʋwor sosɩtɛnɩ. ²Ashee Gaja ka Cɔɔcɩ nɖee aɖa korɛtɩ ma, mbaɖee ba pɛmpɛŋɛ pɩ na Yeesu aŋyɩɖa waa: Balee cɩrɩ cɩrɩ kǝbaja, mbaɖee ba na yɩɖa baa ŋka na gaɖu ɩ ba ɖa ma ba nɖiyar Yeesu-Kristo ɩ alee atɩ nɖiyar gboo ma: ³Gaja gashee anyɩn'agʋjɔɔ na atɩ nɖinsonoyar Yeesu-Kristo aŋyɩɖa!⁴Ntɩkʋma Gaja baanjǝŋ anyɩnɖi laŋ aɖʋ Gaja kagʋɖee ashee anyɩn Yeesu-Kristo nɩ ma. ⁵Aɖʋwaa: Aɖʋ anyɩn alɩbarka ɩ wǝɖa agalei k'arisiki na k'ʋyɔʋ ⁶Atɩ anyɩn ilee Yeesu-Kristo a sǝriya ɩja kǝbaja.⁷Naa gʋjɔ gʋɖǝn gʋ paa sǝr anyɩn na, ɖaa ɩ na saa, saa nɖee Yeesu-Kristo a naa tɩ pɩ ma. ⁸Ataa ri n'anyɩn halɩ ɩtɩ waɖa, naa gawaka nama gaɖǝn gapaa ɖa n'anyɩn ʋshileɩ Yeesu-Kristo a naa tɩ pɩ ma na. ⁹Gajaɩ gayɩɖa anyɩn waa: Ɩman n'ʋpur alee ʋɖɔŋkɔnɔ ma, aɖa ɖeiɖei.¹⁰Ambawor, ntɩɖʋ anyɩn ɩkashɩ n'atɩ nɖɩyar Yeesuu- Kristo aŋyɩɖa, waa: wǝɖa ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ n'anyɩmbawor, awǝɖa gɩlǝkrǝ gɩɖɔŋkɔnɔ, paa ma paɖa paɖa na, ama, ɩlee ʋɖɔŋkɔnɔ anyɩnnabaamʋŋʋ nɩ. ¹¹Aɖʋwaa; Nrǝŋǝ na koloe kǝbaja waa: ʋbɔbɔʋ ɖǝn ʋɖa, anyɩngɩcɩɩca.¹²Na baa ŋa, ana lǝ waa: Amʋ, nɖaɖa ashee Pɔɔl n'asaaka aɖa ashee Apoloosɩ, n'ʋɖǝn waa: Aɖa ashee seƒaas, ʋɖǝn acǝŋǝ waa: Kristo na aɖe aɖashee! ¹³Amʋ waa nii, Kristo ayʋga agʋlɔ aa? Pɔɔl na ba kal gʋya laŋ ashee anyɩn aa? Yaa na Pɔɔl aŋyɩɖa na ba mǝna n'anyɩn bʋto aa?¹⁴Nkʋma Gaja ɖaa kǝ ma mǝna anyɩnʋɖǝn bʋto na, nakɩ lee Krispus na Gaius na. ¹⁵Naa ʋɖǝn apaa tɩ na lǝ waa: Pɔɔl aŋyɩɖa njɩ ba mǝna n'amʋ bʋto na. ¹⁶Na mmǝna sɩtaƒanaasɩ abʋŋʋma nɩ, ga nɩ kaŋkǝm kǝ ma kɔɔ ayɔ ɩtajɩ waa: Nmǝna arɛɖǝn bʋto na.¹⁷Kristo ka yɩɖa amʋ waa: Ma wǝna bɛrɛ bʋto ma, ama, ma lǝ laabaarʋ asoŋsono ashee bɛrɛ, kɩ lee na arɛ agʋƒaŋa kʋlǝu na, naa Kristo agʋyo kaŋkʋra mpaa pra ƒɔɩ na.¹⁸Aɖʋwaa: Gʋyo kaŋkʋra kawaasu alee ŋyashɛshɛ njɩ ashee mbaɖee bali ma, ama, ɩta saa na mbaɖee ba ŋǝ nɖinsono ma, ɩlee Gaja kɩkashɩ nɩ. ¹⁹Ŋkǝŋ na ba ŋɔn waa: Ntɩ ma ɖur gʋƒaŋa baja ba gʋƒaŋa, naa adur asǝŋsibaja basǝŋsi.a ²⁰Gʋƒayar aɖeɩ? Ayɔka aɖaɩ? Nɖee anabɔbɔ na bʋlei ma, aɖaɩ? Gaja kaa tɔɔ ɖulinya ka gʋƒaŋa apra n yashɛshɛ aa? ²¹Aɖʋwaa: Ɖulinya n'agʋƒaŋa, ka yɔ Gaja na Gaja kagʋƒaŋa na, ɩsheesɔlɔ Gaja ga cam mbaɖee bashee ɩja ma, alamatɩn na waasu aleeka kaŋyashɛshɛ.²²Yuɖaa kaja atɩ yɛɛ maamaaci kalesʋra, na Gɩrɛkɩ kaja a na yɛɛ gʋƒa: ²³Atʋ gɩshee tɩ lee Kristo ʋkal gʋya kaŋkʋra kawaasu; ɩlee nawɩya ashee yuɖaa kǝbaja naa lee n yashsɛṣḥɛ ashee mbaɖee kǝ bayɔ Gaja na ma.²⁴Ama, mbaɖee Gaja gayɩɖapɩ ma ɩlee Gaja kɩ kashɩ na Gaja kʋ yɔʋ na ashee yuɖaa kaja na Gɩrɛkɩ kaja. ²⁵Aɖʋwaa: Gaja kaŋyashɛshɛ,nwǝɖa ʋyɔʋ awu arɛ agʋƒaŋa, na Gaja kaŋƒara nwǝɖa ɩkashɩ awu arɛ ɩja.²⁶Ambawor taa ma akide anyɩn mbaɖee ba yiɖa ma, anyɩn gɩcuca nɩ tuutuuma kǝ ba wǝɖa gʋnɩƒaŋa kʋ yɔʋ na, kǝ ba saŋkɔɔ awǝɖa ɩkashɩ na ʋɖɛen ka wu ʋwor n'ʋyɔʋ ɖǝn na. ²⁷Ama, Gaja gatɔɔ ɖulinya kaŋyashɛɛ atǝrǝtǝrǝ na ba yɔ ka. Na Gaja gatɔɔ nɖee kɩwǝɖa ɩkashɩ na ma, atǝrǝtǝrǝ na nɖee ɩwǝɖa ɩkashɩ ma.²⁸Na Gaja gatɔɔ nɖee kɩ wǝɖa aŋƒaanɩ ɖulinya nɩ na, na nɖee ba na jɩba nama ma, aɖur na nɖe ɩwǝɖa aŋƒaanɩ ma, ²⁹Naa ʋɖǝn a paa tɩ na kʋma agʋlɔ Gaja kaŋyɩɩ na.³⁰Bʋkɔɩ Gaja galee ma, laŋ na ɩɖa na Yeesu-Kristo ɖe, a lee ka atʋyayɔʋɩ ʋɖoo na Gaja sul ma, na ata ɖeiɖei, ata cɩrɩcɩrɩ kʋɖaʋ, n'atʋ cɛʋ nɖee bacɛ atʋ ma, ³¹Naa daa ba nɔn ma, waa: Nɖee a na kʋma agʋlɔ ma, a naa kʋma agʋlɔ na nɖiyar aŋyɩɖa.

Chapter 2

¹Ɩta saa n'amʋ, ŋkǝlǝ nce anyɩŋgaɖu ma, kɩ lee n'ʋyɔʋ kagɩlǝkrǝ gɩɖǝnjɩ nlǝ nalaa na Gja kasǝriya ashee anyɩn na. ²Aɖʋwaa: kǝ ma yɛɛ ma yɔ akɔɖǝn akɔɔ awu Yeesu-Kristo na, Yeesu-Kristo nɖee ba kal gʋyɔ kaŋkʋra laŋ ma.³Ŋkǝlǝ nɖa anyɩnŋgaɖu ma, na gʋlɔcika kʋ nɖa, asampǝna, gʋlɔ gʋɖe gʋ tɩ tar; ⁴Ambʋlei n'amawaasu kaɖa ashee, gʋƒaŋa kabʋlei ɩ ba na ƒɔɔshɩ na bɛrɛ ma na, am, ɩlaa aƒaŋa ŋŋuro nsoŋsono k'ɩkashɩ, ⁵Naa anyɩnvcine ɩwǝɖa ma, ʋpaa tɩ yiu bɛrɛ ba gʋƒaŋa k'ʋyɔʋ laŋ na, ama, ʋyiu Gaja k'ɩkashɩ laŋ.⁶Nakama, ɩlee gʋƒaŋa ɩ gɩ na lee kawaasu mbaɖee ba tǝŋǝ ma, bagɩcɩɩca, ɩlee gʋƒaŋa ŋgʋɖee kʋɖa ɖulɩnya nɖe nɩ ma na. Atɩ nyɔnna ɖulinta nɩ k'adibaja batɩ ba sheʋ: ⁷Gaja kawaasu na gɩ na lee, ɩlee ntǝmbʋ mbɔnɔ nɖee nfǝrǝ ma na, Gaja ga cee k'aɖʋ njɩ ashee atʋkʋmʋ,⁸GVlee gʋƒaŋa ŋgʋɖee ɖulinya nɩ kanɖiyar ɖɛn ka yɔ kʋ na ma na, aɖʋwaa maa ba yɔ gʋƒaŋa gʋɖe maa kǝ ba kal nɖiyar nɖee ajie ʋkʋmʋ ma na. ⁹Ama, ɖaa ba nɔn ma, waa: Bʋkɔɩ arɛ agɩnyine kɩɩ ŋǝ na ma, n'arɛ agʋtɔ kʋʋŋǝ na ma, na kaa caa pɩ arɛ agɩƒolu nɩ ma, ɩlee ayɔkɔɩ Gaja gacee akpeɖe ashee mbaɖee basɔlɔ nɩ ma na.¹⁰Gaja ga pala aŋŋuro ŋkaɖa ashee atʋ. Aɖʋwaa ŋŋro nɖe ntɩ ŋǝ baamʋnʋ, atɩ nyɔnna Gaja kashiiri. ¹¹Arɛ aɖa ma, ayɔ ʋwor rɛ alesʋra kɩ lee arɛ aŋŋuro nna pala ayɔ arɛ alesʋra? Ɖaa gaa gǝŋ ma, ʋɖǝn ka yɔ Gaja kalesʋra na, aŋŋuro n yɔ ka.¹²Ʋtakiɖe kɩlee ɖulinya aŋŋuro njɩ gɩcam na, ama, aŋŋuro nɖee nɖoo na Gaja sul ma, naa gɩ yɔ ayɔkɔ nɖee Gaja gashɛɛ atʋ n'agʋjɔɔ ma. ¹³Kabʋlei bʋ gɩ na lǝ, kɩlee na bɛrɛ babʋlɩlǝka kʋyɔʋ na, ama, Gaja kaŋŋuro kʋceru, na lǝ na ŋŋuro kagɩlǝkrǝ nashee nɖee ɩlee ŋŋuro kɩja ma.¹⁴Ama, arɛ nɖee kawǝɖa Gaja kaŋŋuro na ma, kaa sǝra atɩ ayɔkɔ ɖe kaashɩ na, aɖʋwaa: Ɩlee nyashɛshɛ ashee nɩ, kaasǝra ayɔɩ na, adʋwaa: ŋŋuro njɩ ba na yɔ na ɩ. ¹⁵Arɛ ɩ Gaja kaŋŋuro nda na ma ma, ayɔɩ apaɖa paɖa n'ʋɖǝn kaacǝm na nɩ ɩkǝma na. ¹⁶Aɖʋwaa: Aŋa yɔ ka Gaja kagʋƒaŋa aŋa naa sǝra acere nɩ? Amaa atʋ gɩshee wǝɖa Krist 'agʋƒaŋa.

Chapter 3

¹Ambawor, ɩta saa n'amʋ, kǝ ma na yɛɛ ma, lǝ n'anyɩn ɖaa Gaja kaŋŋuro nɩ k'ǝbɛrɛ ma na, ama, ɖaa gʋrɩlɔ nɩ, ɖaa bapi kokolo ɩ baŋʋm gɩƒɔlɩ Kristo nɩ ma. ²Bʋnye bʋ nna shee anyɩn, kɩlee ʋjɩʋ ʋsono na, aɖʋwaa: kɩɩ sǝra ajɩ ʋjɩʋ na, kɩɩ c'asǝra na, aɖʋwaa: ɩ naa ɖa na lee gʋrɩlɔ kalesʋra.³Gʋcele gʋɖa anyɩŋgɩcɩɩca, ɩtɩ bɔ bɔ n'anyɩmbawor, galaŋ kɩ naa ɖa gʋrɩlɔ nɩ, na sara ɖaa bɛrɛ ma aa? ⁴Saa nɖee ʋɖǝn alǝ waa: Amʋ nɖaɖa qshee Pɔɔl n'asaaka, waa: Apolosɩ kɩ lee bɛrɛ banɖawa nɩ na gǝŋ aa? ⁵Gǝŋ ma, aŋa na Apolosɩ, aŋa na Pɔɔl? Batǝŋleeja pɩ ba lee, ba pala ka n'ɩshee ɩja, daa nɖiyar ashee pɩ ba ntǝma ba lee ma.⁶Amʋ, ntǝʋ, n'Apolosɩ aŋono bʋto, na Gaja galee ɩta. ⁷Kɩlee nɖee atǝʋ, kokoo nɖee aŋono ma, alee ka akɔdǝn na, ama Gaja ɩ gapala ɩta ma, alee akɔɖǝn.⁸Nɖee atǝʋ, na nɖee aŋono bʋto ma, ba lee ɖeiɖei, naa baa ŋa acam antǝma alee ma, kagʋjɔɔ. ⁹Aɖʋwaa: Atɩnna Gaja gɩman ka na lee ntǝma. Anyɩn pɩ gǝŋ Gaja kaawara, anyɩn pɩ gǝŋ Gaja kaaƒala ɩ acǝ ma.¹⁰Ɖaa Gaja kagʋjɔɩ ba shee amʋ ma, ɖaa ayɔka ayiu ʋkukei ma, n'arɛƒɔlɩ apɩ atɩ cǝ ʋkukei ɖelaŋ. Ama, baa ŋa alee laakaari, ʋcɩʋ gʋsʋraɩ a na cǝ ʋkukei ɖe laŋ ma. ¹¹Aɖʋwaa: ʋɖǝn kaa sǝra ayiu ʋkukei ʋƒɔlɩ daban na nɖee Kristo agɩlopi ayiu ma na.¹²Yaabaɩ yaa, ʋɖǝn ata cǝ ʋkukei ɖe laŋ na wura, kokoo, ɩtanɩ, kokoo atala ɩpiɖe piɖe ka, kokoo ayo, kokoo anyɔ nɖee ba na sɔsɔ naɖʋ ɩsuko ma, kokoo iwa nɩ baa ŋa atǝma, ntɩ ntɩ ɖoo ba ŋǝ njɩ; ¹³Aɖʋwaa: Ʋshile ɖǝn ʋtʋpala ba yɔ ntǝma gʋsʋra ɩ ʋlee ma, ʋtonu ʋmʋƒaŋa ntǝma nɖe, batɩ antǝma ɖaa nɖa ma.¹⁴Ɩta jɩ waa: ʋɖǝn a ntǝma a cǝ ʋkukei ɖe laŋ makʋ shɩ ʋtonu na, ataa cam gʋjɔ. ¹⁵Ama, n'ʋɖǝn a ntǝma nshɩ ʋtonu, kaa kɔɔ aŋǝ gʋjɔ na, ama, ataa ŋǝ nɖinsono aƒʋra, ama ɩtuɖa ɖaa arɛ a na ta asǝla ʋtonu n'ʋtonu ʋwur nɩ ma na.¹⁶Kɩ yɔ waa: Anyɩn pɩ Gaja kaaƒala, Na Gaja ŋŋuro nda anyɩn nɩ aa? ¹⁷Galaŋ ʋɖǝn a ta pi Gaja kaaƒala, Gaja gboo ga tɩ ga pi karɛ mɩyaʋ; Aɖʋwaa: Gaja kaaƒala gaɖe ga lee cɩrɩ cɩrɩ na, anyɩn pɩ gǝŋ gaƒala gaɖe.¹⁸Ʋɖǝn apàà páá páá agʋlɔ agɩlopi na: Ʋɖǝn ata naa lǝ anyɩngɩcɩɩca waa: Aɖe wǝɖa ka gʋƒaŋa awu ɖulinya nɖe nɩ, shee karɛ akpa n yashɛshɛ na ye wǝɖa gʋƒaŋa. ¹⁹Aɖʋwaa: Ɖulinya nɖe nɩ kagʋƒaŋa gʋ lee n yashɛshɛ njɩ Gaja kaŋyɩɩ. Ba ŋɔn acǝŋǝ waa: Bagʋƒaŋa kʋ a na tɔɔ ataa na kpaca ari napɩ. ²⁰acǝŋǝ waa: Nɖiya, ayɔ gʋƒaŋa baja bagʋƒaŋa, waa: ƒɔɩ na gʋlee.²¹Galaŋ ʋɖǝn a paa kʋma agʋlɔ na, aɖʋwaa: baa mʋnʋ nɩ anyɩɩjie. ²²Pɔɔl naa, Apolosɩ naa, seƒaasɩ naa, ɖulinya naa, kokoo ŋŋuro njɩɩ, kokoo bʋce bʋʋ, yaa ayɔkɔ ɩ nɖa nnyǝmǝ ma naa, yaa nɖee ɩnɩɩ tɩ pɩ ma naa. ²³Ɩŋunii anyɩɩjie; Kristo ata jie anyɩn, na Gaja ga jie Kristo.

Chapter 4

¹Ŋkǝŋ na baŋǝ n'atʋ waa:Kristo abatǝŋleeja pɩ gɩlee na mbaɖee ba na kaɖa na faŋa Gaja kantǝmaɩ nlugo ma. ²Ngaɖee ga ɖa ma na gǝŋ waa: Ntǝma nɖe kǝbalee ka ba lee njɩ gɩshɛbɔ gɩshɛbɔ ka ɖeiɖei.³Ɩta saa n'amʋ, gani kaa lee amʋ gaɖǝn na saaɩ ɩ na cǝm n'amʋ ɩkǝma kokoo bɛrɛ ba saaka ba na cǝm n'amʋ ɩkǝma ma. Kǝ ma na cǝm nagʋlɔ ɩkǝma na, aɖʋwaa: Kǝ ma wǝɖa taalɩ ɖǝn na, ⁴Kɩlee gani gapalaka nɖa ɖeiɖei na. Nɖee a na cǝm n'amʋ ɩkǝma ma, ʋni na gǝŋ nɖiyar.⁵Galaŋ paa ma kana cǝm ɩkǝma na, nɖiyar ata kpa aboŋo a naa kaɖa nɖee ɩfǝrǝ ŋkomo nɩ ma, ɩɖoo gbagbaraa, bʋkɔɩ bʋ ɖa ɩfolu nɩ ma, ŋkǝŋ na baaŋa acam ʋkʋmʋɩ Gaja gashee nɩ ma.⁶Ambawor, anyɩnnalaŋ na nɖʋ jɩ amʋ n'apolosɩ gɩ kʋnjɩ naa ɩnaa kiɖe n'atʋ, n'ʋɖǝn a paa tilee aɖǝ bʋkɔɩ ba ŋǝn ma na, naa gʋlɔfaŋaka gʋpaa tɩ kpa anyɩn ɩnaa faŋa anyɩnnalɔ na. ⁷Aŋa na laa agʋlɔ na fǝlǝ na basaa ka? Mʋ nʋ ɩwǝɖa na kɩlee faala na bashee anyɩn na? Ba ta shee anyɩn faala, mʋ laŋ na ɩ na kʋma anyɩna lɔ ɖaa kɩ lee faala na ba shee anyin na ma?⁸Ɩwǝɖa baa mʋ nʋ aboŋo, ɩpra arisikibaja atʋ ku wǝɖa akɔɖǝ na, ɩsǝba na jɩ ko gɩyarɩ boŋo. Nsɔlɔ waa: ɩjɩ gɩyarɩ gɩ ɖe naa n'anyɩn gɩ man ajɩ! ⁹Ŋŋǝ waa: Gaja ga tɔɔ atʋɩ gɩ lee Yeesu a ba tǝmka ma, aɖʋ ŋkkǝm gɩ pra ŋkǝm kǝ baja, ba kǝ atʋ gɩ cii, aɖʋwaa: Gɩ pra sake ashee ɖulinya, ɩmalaɩka na bɛrɛ ba tɩjɛlɛ.¹⁰Atʋ gɩ pra baŋantǝra Kristo laŋ,ama, anyɩn gʋfaŋa baja Kristo laŋ; Ata lɔ ɩci, ama anyɩnɩja ɩkaŋkǝr.Baa ŋa atɩ nyene anyɩn, ama ba yɛɛ atʋ afar. ¹¹Halɩ na alʋwaatʋ nɖe, gɩ tɩ ciakɔmɔ, ʋtunyem ʋtɩ kǝ, kɩɩ wǝɖa ayɔkɔkaraka na, batɩ naashɛ atʋ, kǝrǝ atʋ kuwǝɖa bʋɖuɖaka na;¹²Gɩ tɩ leentǝma n'atanyɛ ɩkpa atʋ; Ba tɩ lǝm atʋ ama, gɩ tɩ ɖʋ pɩ alǝbarka; Batɩ naashɛɛ atʋ, gɩ tǝlǝ. ¹³Ba tɩ jɩ atʋ gɩwʋlʋ, atʋ gɩ tɩ lǝ na pɩ na bʋcǝma; gɩ pra ɖaa aŋɔɩ ba na shɛr na bǝɖa ma, ɖulɩnya nɩ, ba kɔɔ n'atʋ abǝɖa halɩ na nnyimǝ.¹⁴Kǝ ma ŋɔn alesʋra ɖe na yɛɛ ma kara anyɩn gɩcifala na, ama, ntɩ yɛɛ ɩyɔ ɖaa ambapi basɔlɔ ka ma. ¹⁵Aɖʋwaa: Baa maa ɩwǝɖa bacereka ɩmiili tǝb Kristo nɩ, kɩ wǝɖa baya tuutuuma na, aɖʋwaa: Amʋ nŋʋm ka anyɩn Kristo nɩ na laabaarʋ asoŋsono. ¹⁶Ntɩ ɖʋ anyɩn ɩkashɩ, waa:Ɩnaa tɔɔtɔɔ amʋ.¹⁷Galaŋ na n'tǝm ampi asɔlɔka Tɩmotee, aɖa ɖeiɖei ndiyar nɩ ma, ashee anyɩn; Ataa lige anyɩn amɩnyɩŋca Kristo nɩ, ɖaa nna cere baa ŋka na ɩcɔɔcɩ baŋunii nɩ ma. ¹⁸Bɛrɛ baɖǝn ba tɩ faŋa ba lɔ ɖaa kǝ ma kɔɔ apɩ anyɩn gaɖu ayɔna ma.¹⁹Ama, ɩta lee cei ntɩ ma pɩ anyɩngaɖu, nɖiyar ata tǝlǝ, naa ma yɔ mbaɖee banafaŋa balɔ ma, ba bʋlei n'ɩkashɩ ɩ bawǝɖa ma ²⁰Aɖʋwaa: Gaja kaayarɩtǝna kaa lee bʋlei kanɖɛn ɖǝn na ama n'ɩkashɩ. ²¹Mʋ nʋ na yɛɛ ma pɩ na ma?Ma pɩ n'ʋpɛ yaa mapɩ n'ʋsɔlʋ n'ʋrɩsana?

Chapter 5

¹Gɩ rǝŋǝ waa: Gɩsǝna kagʋlesʋra gʋɖǝn gʋɖa anyɩŋ gɩcuca, gʋlesʋra gʋɖe kʋʋcaa aɖa mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, bagɩcuca na; Halɩ ʋɖǝn atɔɔ ayarkar gɩka. ²Na gʋlɔfaŋaka gʋrŋǝ n'anyɩn anyɩnʋcine kʋ caa pɩɛ na galei gaɖe na, naa nɖee alee gʋce gʋɖe ma, ɩlaa nɩ anyɩŋgɩcuca na!³Baa maa kǝ ma ɖa anyɩnasul aŋgɩlopi na nɖa anyɩnasul ŋŋuro nɩ, ncǝm ɩnɩ k'ɩjɩkǝma boŋo ɖaa nɖa anyɩnnasulma, nɖee alee gʋlesʋra gʋɖe ma ⁴Na nɖiyar Yeesu aŋyɩɖa n'anyɩn n'amʋ, gɩ man nɖiyar Yeesu ɩkashɩ, ⁵Ɩsǝm gɩ tɔɔ arɛ ɖe ashee sheetaanɩ aɖur agʋlɔ naa aŋŋuro nfʋra nɖiyar Yeesu ʋshile.⁶Ɩna anyɩnalɔ nɩ fɔɩ. Kɩ yɔ waa:Lefincei shishɩnɩʋ a na pala ŋmana nfugo ata aa? ⁷Laa ma lefiir aŋono ɖe anyɩŋgɩcuca, naa ɩlee ŋmana nfɔlɩ, lefiir ka anyɩn ni na, aɖʋwaa: Kristo alee ka ata paakɩ nɖee bafʋma. ⁸Jɩma jɩŋgaarɩ nɖee kǝ ba ɖʋ lefiir aŋono na ma, ɩpaa lee gɩ yɔɩ n'ʋnyana ka ja na,ama, n'ɩboɖoboɖoɩ kɩ ba ɖʋ lefiir na, aɖa gɩshɛbɔ n'ɩja ma.⁹Ŋŋɔn gʋbɔ ashee anyɩn alǝ waa: ɩpaa tɩ man na gɩsǝna kǝbalesʋra lee ja na. ¹⁰Kɩ lee ɩbǝɖa pɩ'kpataa na, ama, lee ma laa kaarɩ na ɖulinya nɖe kǝbɛrɛɩ ba na lee gɩsǝna, kokoo nɖee agoro ɩtaŋyɛɛ ka, na nyɩm, na pɛŋɛ akʋna:Galaŋ ɖoo ma ɖulinya ɖe agɩcuca.¹¹Ŋnyimǝ, bʋkɔɩ nŋɔn ashee anyɩn ma na gǝŋ waa: ɩpaa tɩ man na, nɖee ɩna yɩɖa waa: Anyɩnʋwar naa a na lee gɩsǝna, kokoo agoro ɩtaŋyɛɛ ka yɔgʋ, kokoo atɩ pɛŋɛ akʋna, kokoo atɩ pɩ na gaboro bɛrɛ bagɩcuca, kokoo akaŋshija, kokoo apɩtɩrɩ na, paa ma man n'karɛ ajɩ ʋjʋ na. ¹²Gapaŋajɩ nwǝɖa na yɛɛ ma cɩm na baɖɔŋkaja? kɩ lee bafalja pɩ ɩnɩɩ cim na maa? ¹³Mbaɖee balee balee baɖɔŋkaja ma, Gaja ŋgacim na pɩ.Loa ma mbɔnɔyar anyɩŋgɩcuca.

Chapter 6

¹Ɩta jɩ waa: Ʋɖǝn n'ʋwor bawǝɖa galei mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma, basul na ɩce atɩ cim ɩkǝma, yaa mbaɖee bayɔ Gaja ma, basul na ɩce. ²Kɩ yɔ waa: Cɩrɩ Cɩrɩ kǝbɛrɛ mba cim na ɖulɩnya ɩkǝma aa? ɩta jɩ waa gasono anyɩn ɩnɩɩ cim na ɖulinya ɩkǝma, gǝŋ ma, kusǝra apɛmpɛŋɛ anyɩmbawar aa? ³Kɩ yɔ waa: Atʋgɩ nɩ gɩ cim na ɩmalaɩka baɖǝn ɩkǝma aa? Kɩ yɔ waa: kukɔɔ aɖa gɩ cim na aye nɖe ɩjɩ kǝma aa?⁴Ŋkǝlǝ ɩna yɛɛ ɩcim ɩkǝma apɛmpɛŋɛ anyɩmbawor ma, mʋ laŋ n'ɩ na ce mbaɖee kǝ ba wǝɖa aŋfaanɩ cɔɔcɩ nɩ na ma sul? ⁵Ŋgaɖee nna lǝ waa ma, galee anyɩŋgɩcifala.Gǝŋ ma, ʋɖǝn ka ɖa anyɩŋgɩcɩɩ ca nɩ awǝɖa gʋfaŋa ataa sǝra apɛmpɛŋɛ anyɩmbawor aa? ⁶Ʋɖǝn awǝɖa galei n'ʋwor ma, mbaɖee kǝ ba yɔ Gaja na ma basul n'ɩ na ce!⁷Ɩlee galibɔnɔ aboŋo saaɩ ɩwǝɖa n'anyɩmbawor ɩkǝma ma. Mʋ lee ka na kɩ na yɛɛ ɩjɩ anyunbawor bɩshɛɩ na, mʋlaŋ na ʋɖǝn ka na yɛɛ bamuulee nɩ na? ⁸Ama, anyɩn ɩ na lee bʋkɔɩ kǝ bʋ tǝŋǝ na ma, na muulee anyɩn bawor basaaka!⁹Kɩyɔɔ waa: Mbaɖee kǝba ɖa ɖeiɖei na ma, kǝ ba kpa Gaja kaayarɩtǝna nɩ na aa? Paa ma paapaa anyɩnalɔ na: Mbaɖee ba na lee fɔɩfɔɩ, nalee gɩsǝna, nakpa akʋ na ma, na mbaɖee ba na yɛɛ bawor ba baka ma, ¹⁰Mbaɖee balesʋra kɩ cǝm na ma, bapɩtɩrɩ gboo, mbaɖee ba goro ɩtaŋyɛka yɔ gʋʋ ma, na ba kanshija, ba bʋliyɛɛ ka baja, na mbaɖee bana paa paa basaaka na prǝ ayɔkɔ ma, kǝ ba kpa kpa Gaja kaayarɩ tǝna nɩ na. ¹¹Bʋkɔɩ ɩbʋŋa na lee ma na gǝŋ, ama, nnyǝmǝ ba cɩ anyɩn, pɛmpɛŋɛ anyɩn, aɖʋ n'ɩnyɩn ɖeiɖei na nɖiyar Yeesu-Kristo aŋyɩɖa, na Gaja kaŋŋuro.¹²Bashee amʋ gano malee ɩŋunii, ama,ɩŋunii kɩ wǝɖa afaanɩ na, ba shee amʋ ganɔ ma lee ɩŋunii, ama kǝ ma tɔɔ aŋgʋlɔ akara baa ŋkana. ¹³Ɩjɩʋ ʋɖaɖa ashee ncǝna, na ncǝna nɖa ashee ʋjɩʋ.Ama, Gaja gatɩ gaɖur ɩ gɩɖǝn ɖǝn.Ama, gʋlɔ kʋuɖa ashee fɔɩfɔɩ ka lesʋra na.Gʋlɔ gʋɖaɖa ashee nɖiyar na nɖiyar aɖa ashee gʋlɔ.¹⁴Na Gaja ŋgaɖee ga ŋǝnǝ nɖiyar Yeesu ma, ataa ŋǝnǝ atʋ gboo n'ɩkashɩ. ¹⁵Kɩ yɔ waa anyɩŋgʋlɔ gʋlee Kristo a gʋlɔ kʋ aa? ɩkɔɔasim waa ma tɔɔ Kristo agʋlɔ gʋɖe, na lee fɔɩfɔɩ ɖaa bayee yee ka ma aa?¹⁶Aaɩ gani galaŋ gaɖu, kɩ yɔ waa nɖee atɔɔ agʋlɔ aɖʋ na ayee yee ka ma aɖe nna nɩ ba pra gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ na gǝŋ aa? Aɖʋwaa: Balǝ waa:Banyɩʋ baɖe bapra gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ. ¹⁷Ama, nɖee atɔɔ agʋlɔ a cra na nɖɩyar ma, aɖe nna nɩ bawǝɖa ŋŋuro nɖɔŋkɔnɔ.¹⁸Galaŋ laa ma, anyɩna lɔ fɔɩfɔɩ kalesʋra nɩ.Mbɔnɔ nsaakaɩ arɛ a na lee ma, kɩ nna kpa agʋlɔ nɩ na, ama, nɖee atɔɔ agʋlɔ nalee gʋyeeyee na fɔɩfɔɩ ka lesʋra ma, agʋlɔ kʋ a na lee mbɔnɔ.¹⁹Kɩ yɔ waa anyɩŋgʋlɔ gʋlɔ Gaja kaafaala jɩ ŋŋuro nsoŋsono nɖa anyɩn nɩ Gaja gashee ka anyɩn, galaŋ kɩ kɔɔ ajie anyɩnalɔ na aa? ²⁰Aɖʋwaa: bashɩ anyɩn pɩ gʋyakaŋkǝra. Gala kʋma ma Gaja anyɩnnalɔɩ Gaja ga jie nɩ na nyɩnnaŋŋuro.

Chapter 7

¹Ɩta saa na ayɔkɔɩ ɩŋɔn ashee amʋ maʋ waa ɩcǝm waa arǝ apaa tɔɔ ʋsǝmprǝ na. ²Ama aa fɔɩfɔɩ ɩpaa ɖa ma laŋ baa ŋa atɔɔ ʋsǝmprǝ naa ʋsǝmprǝ baa a paŋa na awǝɖa ʋʋkur.³Naa ʋsoro alee bʋkɔɩ bʋsǝm ma ashee akana naa ʋsǝmprǝ alee bʋkɔɩ bʋsǝm ma ashe ʋʋkur. ⁴Ʋsǝmprǝ ka wǝɖa ɩko agʋlɔ laŋ na ama ʋkur a wǝɖa ɩko gǝŋ ci gboo ʋsoro ka wǝɖa iko agʋlɔ laŋ na ama ʋsǝmprǝ awǝɖa ka ɩko.⁵Paa mqa bǝla n'anyimbawor na, na ki lee saar iɖʋʋ ganɔ arǝŋǝ n'anyunbawor ashee alʋwaatʋ ɖǝn nɩ ma na na ɩɖa ʋnyiŋu nɩ gani kaŋkǝm ɩkɔɔɔ aɖa ashee anyimbawor na saa nɖee ki sǝra ɩri anynalɔ na ma sheetanni apaa tɩ tʋŋa anyɩn . ⁶Nna lǝ gani ji nakal n'anyɩn gʋfaŋa, ki lee gʋpɔ kɔ gʋɖǝn kʋ nna shee anyɩn na . ⁷Nsɔlɔ waa Basoro baŋunii ɖa ɖaa amʋ ma ama baa ŋa agʋja gaja gashee nɩ ma gʋfǝlǝ fǝlǝ ʋɖǝn agʋja waa na gʋɖa asaaka agʋja gʋfǝlǝ.⁸Mbaɖee kǝ ba ka na atɔɔ ba sǝmprǝ kokoo kǝ ba ka na ko basoro na ma na bakoŋka nti lǝ pɩ waa ɩcǝm ba ɖa gǝŋ ɖaa amʋ ma. ⁹Ama ɩta ji waa kǝ ba sǝra ari balɔ atoŋo ba paatɩ lee fɔɩfɔɩ ɩ na ba nyantǝrako kokoo ba tɔɔ basǝmprǝ ɩcǝm naa balɔ ɩpaa tɩ caarɛpɩ na.ɩ¹⁰Mbaɖee ba ko ba soro ma ntɩ lǝ pɩ ama nɖiyar alǝ ka waa ʋsǝmprǝ ɖǝn appa tɩ bǝla ʋkur na. ¹¹Karɛ ata bǝla ʋʋkur asǝ gǝŋ apaa kɔɔ ako ʋsoro afɔli na, kakoo akɔɔkɔɔ ʋkur sul bapɛmpɛŋɛ arǝŋǝ nabawor n'ʋsoro gboo apaa tɩ bǝla akar na.¹²Mbʋɖee bʋʋ saa ma, kɩ lee nɖiyar a na lǝ na, amʋ nna lǝ ɩtaji waa Atʋwor ɖǝn akar kashee ɩja na na asɔlɔwaa Aɖe nna nɩ batɩ ba sǝ na bawar geŋ ma apaatɩ bǝla nɩ ɩ na. ¹³Ɩta saŋkɔɔ aji waa : ʋsǝmprǝ ɖǝn ʋkur kashee ya na na kʋsǝmprǝ ɖe asɔlɔ waa Ataaa sǝ na nɩ a paa bǝla ʋʋkur ɖa na. ¹⁴Aɖʋwa ʋsoroɩ kashee ɩ ja n ma ba pɛmpɛŋɛ nɩ akar laŋ nʋsǝmprǝ nɖee kashee ija na ma ba pɛmpɛŋɛ nɩ ʋkur ɩ ashee ija malaŋ. Ama anyimbapi ba tɩ baɖa a ji wa nnyǝmǝ ba cum.¹⁵Ɩɩta ji waa nɖee kashee ija na ma ʋsoro yaa ʋsǝmprǝ apaɖa na saaka kasaa ɖe kilee tɩla shɩ na gaja gayɩɖa baa ŋa na waa aɖa fɛɛ. ¹⁶Aɖʋwaa. Akɩ ʋsǝmprǝ ʋtaa sǝra afʋra a ka kul aa? yaa akɩ ʋsoro ʋtaasǝra afʋra aka ka aa?¹⁷Gani laŋ baaŋa asara gasanaɩ nɖi yar ashee nɩ waa asara ma ɖaa ʋyiɖʋ nɖee gaja ga yi ɖa nɩ ma gaŋ ci nna ɩcɔɔ cɩ baŋnunii nɩ waa: Ba sara . Ba ta yiɖa ʋɖǝn waa: ¹⁸Alee baŋ karɛ alee baŋ yar karɛ a baŋ nɩ bata saŋkɔɔ ayiɖa nɖeɩ ka lee baŋ na ma karɛ apaa lee baŋǝ na ada gǝŋ . ¹⁹Baŋ kʋleu kʋkee gaɖǝn na ka lee baŋ na kɩ saŋk ɔɔ alee gaɖǝn na ama gaja ka gʋpɔ kʋnyenʋ ʋlee ka kpataku.²⁰Galaŋ baa ŋa aɖa nɖawa ɩ acee ɖa naa gaja ga yi da nɩ ma . ²¹Ʋbʋŋa ɖa gɩɖɔmpǝla nɩ na gaja gayiɖa a kɩɩ paa piɛ ʋcine na , Ama ɩtaji waa ʋtaasǝra aɖoo gɩɖɔm pǝla gɩɖa nɩɩ mana paŋkǝl waa ʋʋtaasǝra aɖoo gɩɖɔm pǝla gɩɖe nɩɩ mana paŋkǝl kpaarɩ aɖoo gɩɖɔmpǝla nɩ . ²²Aɖʋwaa: Aɖɔmpǝla nɖee nɖiyar Yeesu a jayɩɖa ma, nɖiyar Yeesu alaa nɩ gɩɖɔmpǝla nɩ na nɖee fɛɛ ashee agʋlɔ naa bayiɖa nɩ ma apra kristo aɖɔ mpǝla. ²³Gʋyabʋmbɔnɔ kʋ basti n'anyɩn galaŋ paa ma kɔɔ apra bɛrɛ babaɖɔmpǝla na. ²⁴Galaŋ atʋwor baa apaŋa na aɖa ɖaa acee ɖa naa gaja gayɩɖa nɩ ma.²⁵Ɩta saa na mbaɖee kǝ ba ka ko basoro nza ma, nɖiyar kashee amʋ ganɔ gaɖǝn laŋ na ama ɖaa amʋ nna ŋǝ ma ɖaa ncam nɖiyar ashee amʋ agʋjɔɔ ma ɖa ɖeidei ma. ²⁶Ŋgaɖee nna ŋǝ waa: ɩcɩm aɖʋ nawya ba tʋ ma laŋ arɛ ayantǝra aɖa ɖaa acee ɖa ma.²⁷Ŋgaɖee nna ŋǝ waa cɩm ma aɖʋ nawyaɩ ba tʋ ma laŋ arɛ anyantǝra aɖa ɖaa acee ɖa ma. Ʋcee atɔɔ ʋsǝmprǝ naa, akɩnna nɩ ɩpaa paɖa na ka ka na atɔɔ ʋsǝmprǝ naa paa yɛɛ ʋsǝmprǝ na. ²⁸Lta ji waa ʋtɔɔ ʋsǝmprǝ ka lee mbɔnɔ na ʋsǝmprǝ atako ʋsoro ka lee mbɔnɔ na; Ama batɩ ba ji ɩshɛɩɩ paa baɖulinya nɩ galaŋ na nna yɛɛ ɩɖoo ncǝn .²⁹Ambawor ŋgaɖee nna lǝ na gǝŋ ŋ waa Alʋʋwaatʋ ka kɔɔ alama na tɔɔ na nnyǝmǝ mbaɖee ba tɔɔ basǝmprǝ ma ba tɩ ba ɖa ɖaa kǝ ba tɔɔ basǝmprǝ ayɔ na ma. ³⁰Nambaɖee ba na tu ma ɖaa kǝ ba na yu na ma mbaɖee ba na jaŋ ɖaa kǝ ba na jaŋ na ma mbaɖee ba na shi ɖaa kǝ na shi na ma. ³¹Mbaɖee ba na lo ɖulinya ɖaa kǝ ba na lo ni na ma aɖʋwaa ɖulinya nɖe gɩ na ŋǝ waa ma ataa shɛʋ.³²Nlɩ yɛɛ ɩyɔ waaa anyɩnɩ kɩ tɔɔ basǝmprǝ na na ɩpaa ɖa ʋʋʋbelershi nɩ nɖee ka tɔɔ ʋsǝmprǝ na ma, nɖiyar antǝma nji a nabele nshi na ma , na yɛɛ a nɖiyar ʋciŋsɔlɔ ka. ³³Nɖee atɔɔ ʋsǝmprǝ ma ɖulinya kalesʋva nɩ a na belenshi na ma, na yɛɛ a naa rǝŋǝ nakar. ³⁴Gaŋci ɩɖa afǝlǝfǝlǝ ʋsǝmprǝ nɖee ako ʋsoro na nɖee ka ko ʋsoro na ma nɖee ka ko na ma nɖiyar antama nji a nade le vshi na ma naa aŋŋuno nɩ na agʋlɔ nɩ ɩɖa cɩrɩ cɩrɩ nɖee ako ʋsoro ma, ɖulinya kalesʋra nɩ anabe denshi na ma na ma na yɛɛ a rǝŋǝ n'ʋkur.³⁵Nna lǝ ŋgaɖe ji naa ɩkaŋa n'anyin ki lee nna taa anyɩn pɩ ɩlɔ na naa ɩyɔ bʋkɔɩ bʋ cɩm atǝŋǝ naa ɩtɔɔ anyɩna lɔ acra na nɖiyar ɩpaa tɩ lee shika na.³⁶Ʋɖǝn ata ŋǝ waa Akɔbɩ akpǝr na fǝl ni ɖa gicifa la ataasǝra alee ɖaa ʋcine ʋsɔlɔ ma, ataa sǝma atɔɔ nɩ gɩka kasaa ɖe ka lee mbɔnɔ nɖǝn na. ³⁷Ama ʋɖǝn ata tɔɔ niya ʋcine ne ayiɖe na ma waa ataa ri agʋlɔ ɖaa ʋcine ʋsɔlɔ ma na yɛɛ waa akɔɔbi aɖa kǝ ma yɔ gɩsor nɩ na karɛ ɖe alee gɩshɛbɔ. ³⁸Gaŋ ci gboo nɖee atɔɔ akɔbɩ gɩka ma, a lee gƙsh ɛbɔ na nɖee ka tɔɔ akɔbɩ na ma akɔɔ lee gshɛbɔ awu.³⁹Ʋsǝmprǝ ataa ɖa ʋkur gaɖʋ alɩŋ ŋkǝlǝ ʋkun aɖa ŋŋuro nɩ ma Ama ʋkur ata cii ʋnyɩŋca ʋɖa faa waa ako arɛfɔlɩ nɖee vcine ʋsɔlɔ ma ama ɩ lee na nɖiyar aŋyiɖa nɩ . ⁴⁰Ɩtu cim ashee nɩ ɩtaji waa ataasǝra aɖa gǝŋ ɖaa amʋ nna ŋǝ ma na gǝŋ nshee ɩja waa gaja ka ŋŋuro nɖa ama sul .

Chapter 8

¹Ɩta saa na ataŋkɔ ɩ ba laa sara ashee akʋna ma kʋjiʋ gɩyɔ waa gɩcɔɔ atǝŋǝ awǝɖa ʋyɔɔ gɩ yɔ waa gɩcɔɔ atǝŋǝ awǝɖa ʋyɔɔ gɩ yɔ bʋkɔɩ ŋkǝŋ ma ama ʋsɔlʋ ʋna pɛmpɛŋɛ. ²Ʋɖǝn ata shee agʋlɔ ɩja waa Aɖe yɔ ka karɛ kaka na yɔ akɔ ɖǝn na. ³Ʋɖǝn ata yɔ gaja gaja ga yɔ karɛ gboo.⁴Ɩta na ataŋkɔɩ akʋna saraa ma gɩyɔ ɔ waa ŋkʋnza nlee fɔɩ na ɖulinya nɩ na gaja gaɖɔ ŋkɔnɔ gaɖa ka. ⁵Aɖʋwaa baa maa ayɔkɔ ɩɖǝn iɖa ba na yiɖaɩ waa bʋja ma ɩɖa alaŋ yaa atǝn ɖaa, bʋja tuutuuma bʋ ɖa na kaɖi baja ma. ⁶Ɩta saa natʋ gaja gaɖɔŋkɔnɔ ji gɩwǝɖa ʋni na ata ya alee ka baamʋnʋ asul na giɖoo na ma na nɖiyar Yeesu kristo alaŋ na baamʋnʋ ɩɖa natʋ gboo gɩɖa ŋŋuno nɩ.⁷Sɔja apaŋa na lee nsɔjatǝwa na sǝla na sǝla agʋlɔ? Aŋa na tǝʋ ayo appa ji kɩ pi na? yaa aŋa na paŋa gʋbɔrɩfɔ na kaa nyem bʋnanye na?⁸Alesʋra ɖe kaaleinnalǝ waa bɛrɛ bʋlǝʋ na nna lǝ aa? dʋpɔ kʋʋ na lǝ ɩ gboo aa? ⁹Aɖʋwaa Ba ŋɔn mʋsa agʋpɔ ɔ nɩ waa gbɛ ɖɔ akʋr ana aganɔ ʋlɔ ŋkǝlǝ ana lee ntǝma ma na. gaja gboo gɩ tɩ cɩ ɩbobo nashee ɩna . ¹⁰Kɩ lee atʋmpɩ ana ǝ na ma aa? lɩŋ atʋʋmpi ana lǝ na ma ata laŋ na baŋɔn waa Nɖee ana fʋm ma afʋm na tamaa na nɖee ana kǝ ayɔkɔ gakulaŋa laŋ ma awǝɖa tamaa gboo bashee nɩ ɩja¹¹Galaŋ akiija nɖee ʋshee ma ʋtu pala nɖee ka wǝɖa ikashi na na kristo aci ashee nɩ ma afǝ ɖa . ¹²Gaŋ ma ʋlee mbɔnɔ ŋji gǝŋ navʋwor nɖee ɩja ashee naa kɩ ka na kaŋker na ma ʋlee mbɔnɔ nji gǝŋ na kristo . ¹³Galaŋ ita ji waa ʋjiʋ ɖǝn laŋ na amʋwor ana yɛɛ afǝɖa gǝŋ ma kǝ ma kɔɔ aji ʋjʋ ɖe na naa amʋwor apaa fǝɖa na.

Chapter 9

¹Kǝ maɖa ashee aŋgʋʋlɔ aa? kǝ ma lee Yeesu akǝŋ ja aa? kǝ ma ŋǝ atinɖyar Yeesu aa? Anyin gɩlopi ki lee amʋ ntǝma nɖiyar Yeesu aa? ²Ɩtaji waa Basaaka kǝ ba yɔ amʋ waa Yeesu atɩm ka namʋ na amʋʋ nlee atɩm ka anyina sul Aɖʋʋ waa Anyɩn pɩ amʋ ntǝma kʋshɛmʋ nɖiyar Yeesu nɩ.³Ŋgaɖee nna bǝla ashee aŋgʋlɔ na mbaɖee bav na ciu nawʋ ʋ ma va gǝŋ . ⁴Kɩ wǝɖa ɩko gɩ jɩ anyem aa? ⁵Kɩɩ wǝɖa ɩko gɩ tɔɔ atʋʋwor sǝmprǝ ɖǝn apra ata ka ɖaa Yeesu abakǝŋja bassaka na nɖiyar Yeesu bapar sefaasɩ bi? ⁶Yaa amʋ nna baranabaasɩ ku wǝɖa ɩko gɩ lee ntǝma aa?⁷Sɔja apaŋa na lee nsɔjatǝ̈ṅa nasǝla agʋlɔ? Aŋa na tǝʋ ayo apaa jɩ kɩ pi na? yaa aŋa na paŋa gʋbɔrɩfɔ na kaa nyem bʋʋnanye na? ⁸Alesʋʋra ɖe kaalei nnalǝ waa bɛrɛ bʋlǝʋ na nna lǝ aa? gʋpɔ kʋr na lǝ ɩ ɩ gboo aa ?⁹Aɖʋʋwaa ba ŋɔn mʋsa agʋʋpɔ nɩ waa ka gbɛɖɔ akʋr ana aganɔ ʋlɔ ŋkǝlǝ ana lee ntǝma ma na gaja gboo gɩ tɩ cɩ ɩbobo nashee ɩna. ¹⁰Ki lee atʋʋmpɩ ana lǝ na wa aa? ɩiŋ atʋmpi a na lǝ na ma ata laŋ na baŋɔn waa nɖee ana fʋm ma a fʋm natamaa na nɖee ana kǝ ayɔkɔ gakulaŋ laŋ ma awǝɖa tamaa gboo bashee nɩ ɩja. ¹¹Gɩta ɖu ayɔkɔ ɩsoŋsono ŋŋuro ki ja anyiŋgɩc ɩɩ ca ɩkɔɔ asɔm ashee atʋ ʋ gɩ piɖe nɖee ɩnabon were ma.¹²Ɩta ji waa Baɖǝn batɩ ji kalǝbarka anyɩnasul maa ki lee atʋ gɩ nɩ gɩ ji aa? Ama kɩɩ cam nʋɖǝn na gɩ lee ntǝma nji najɩ naa gɩpaatɩ lee nawya ɖǝn ashee Yeesu kristo alaabaarʋ asoŋsono na. ¹³Kɩ yɔ waa mbaɖee ba nla lee ntǝma ʋnyiŋukaafala ba na lee ntǝna sara kanto mo laŋ ma saraa kantom o laŋ na ba na ji bʋ jʋ aa? ¹⁴Gaŋ ci gboo nɖiyar ashee ganɔ mbaɖee ba na lee laabaarʋ asoŋsono kantǝma ma ba ji na laabaarʋ asoŋsono.¹⁵Ɩta saa namʋ kɩ lee nna yɛɛ ma taba acam nʋɖǝn ashee aŋgʋlɔ ma laŋ na nŋɔn gǝŋ na Aɖʋʋwaa: ncɔɔ tɩ yɛɛ ma cii ncǝn icim awu waa ʋɖǝn apaatɩ pǝr namʋ ʋkʋmʋ ɖe na. ¹⁶Nta na lee laabaarʋʋ asoŋsono kawaadu ki lee ma naa kʋma aŋgʋlɔ na aɖʋwaa ɩlee ɖoole na ashee amʋ na nɖincika ashee amʋ na kǝ ma lee laabaamʋ asoŋsono ɖe na.¹⁷Nta sɔlɔ naa lee nʋʋcine ʋsoŋsono ntɩ ma ŋǝ ka gʋjɔɔ ama ɩta ji waa tilashɩ na nna lee gǝŋ ma ba ɖʋ amʋʋ na gǝŋ ntǝma . ¹⁸Gʋjɔɔ kʋʋ ma ŋǝ? shee ma lee laabaarʋʋ asoŋ sono kawaasu ashee faala ma paa tɩ taba basǝ la amʋ kʋɖa na ɖaa babaadrʋ asoŋsono kawaasu leeja ma na.¹⁹Baa maa nɖa fɛɛ ashee aŋgʋlɔ baamʋnʋ nɩ mpra baa ŋa atǝmleeja, naa ma ŋǝ kariba kʋyɔgʋ tuutuuma . ²⁰Ɩta saa na yuɖaa kǝbaja, mpra yuɖaa kaja naa sǝra ajɩ caacaa yuɖa kabaja gʋpɔɔ baja mpra gʋpɔyar naa ma sǝra ajɩ gʋpɔyar caacaa baa maa kǝ ma lee gʋpɔ yar na naa ma sǝra ajɩ gʋpɔyar caacaa .²¹Ɩtav saa na mbaɖee kǝ ba wǝɖa gʋpɔ na ma amʋ mpra ɖaa kǝ ma wǝɖa gaja ka gʋpɔ na ma ama kristo a gʋpɔ nɩ na amʋ nɖa naa ma sǝra a ji pɩ caacaa. ²²Ŋfar aŋgʋlɔ naa ma ɔ sǝra aji mbaɖee bafar balɔ afʋra baɖǝn. ²³Nlee ɩŋunii laabaarʋʋ asaŋsono laŋ naa ma ŋǝ amalǝ barka.²⁴Kɩyɔ waa ba cukaɩ ba na cu tɛɛrɛɛ laŋ ma arɛɖɔŋk ɔnɔ ana ji caa caa aa? cu ma ɖaa gǝŋ ma aji caacaa. ²⁵Mbaɖee ba na cu kabʋrɛ bʋɖe ma batɩ sǝl balɔ ales ʋras ɖǝn naa ba ji caa caa ŋyarifu nɖee nna bu ma Ama atʋgɩtɩ sǝl atalɔ naa gɩ ji caacaa ŋyarl funɖee kɩ nna bu na ma. ²⁶Amʋ ʋ nna cu ma kǝ ma na cu gʋsǝrǝ kaarɛ na ntɩ kǝ aŋgʋlɔ kǝ na kǝ ɖaa gʋsǝrǝ ma na. ²⁷Ama ntɩ caarɛɛ aŋgʋlɔ na ɖʋkʋ watala naa ma paa tɩ lee waasu ashee basaaka bafʋra naa bakɔɔnamʋ abǝɖa na.

Chapter 10

¹Ambawor kǝ ma na yɛɛ ɛ ɩnyir waa ati baya basara nɖɖila katǝn na baŋunii bapaɖa teŋ ku a fǝl na. ²Musa nɩ na nɖila na teŋku nɩ na bamǝna baŋunii. ³Nabaŋŋunii baji ʋjɩʋ ʋɖɔŋkɔnɔ ŋŋuro nɩ kʋja . ⁴Nabaŋunii ba man anyem bʋto ŋŋuro kabʋja aɖʋwaa ŋŋuro kagʋtakǝwa kabʋʋto bʋ ba na nyem bʋɖe gʋ tɩ yala gʋtakǝwa gʋɖe kʋ gǝŋ kristo .⁵Ama baɖǝn tuutuuma kǝ ba tɩ cɩm ashee gaja na galaŋ na ba ci ʋteru nɩ . ⁶Gi ta kiɖe alesʋra ɖe ilee lee waa gɩ tɔɔ ayɔ na gʋʋya naa gɩ paa tɩ wǝɖa afaŋa ɩbɔnɔ ɖaa bani ma na.⁷Galaŋ paa ma tɩ pra ɖaa mbaɖee ba na pɛŋɛ akʋna ma na ɖaa bagɩcɩɩca nɩ kǝbaɖǝn ma na, ba ŋɔn waa samaa asǝ atǝn naji na nyem na ba ta ayiɖe na cǝr. ⁸Paa ma ɖʋ ʋ anyɩnalɔ fɔɩfɔɩ nɩ na ɖaa ba gɩcuca nɩ kǝbaɖǝn baɖʋʋ balɔ fɔɩfɔɩ kalesʋra nɩ na bɛrɛ miili akoo nɩ riu bafǝɖa atǝn acii ʋshile ʋɖɔŋkɔnɔ nɩ ma na.⁹Paa ma tʋŋa nɖiyar na ɖaa baɖǝn batʋŋa naa ɩbu boɖoo afǝɖǝ pɩ ba ci ma na. ¹⁰Paa ma ŋuno ŋumo ɖaa bagɩcucanɩ baɖǝn baŋumo ŋuno naa bʋce kamlaɩka aɖoo akǝ pɩ baci ma na¹¹Alesʋna ɖe ɩwǝɖa pɩ ma naa gɩ tɔɔ ayɔ na gʋya galaŋ na ba ŋɔn ba cere natʋ gɩ yɔ atʋɩ gɩɖa alʋwaatʋ akǝŋja nɩ ma. ¹²Galaŋ nɖe ashee agʋlɔ ɩja waa Ayiɖe alaŋ ma alee laakaarɩ apaa tɩ fǝɖana! ¹³Ʋtʋŋʋ ŋǝ ʋɖǝn kʋɖoo na gaɖu gaɖǝn na kɩ lee bɛrɛ bʋja na na gajaɩ galee ɖei ɖei yar ma kaa tǝlǝ balʋŋa anyɩn ɩwu anyɩnɩkashɩ na Ama ataa kpeɖe anyɩn ɩri anynalɔ saaɩ batʋŋa anyɩn ma naa ɩɖoo ncǝn .¹⁴Galaŋ ambasɔlɔka cu ma akunakʋpɛŋʋ. ¹⁵Ntɩ lǝ nanyun anyɩnɩɩwǝɖa gʋʋfaŋa ma kiɖe ma galei gaɖe nna lǝ waa ma gɩshɛbo. ¹⁶Alɩbarka kaakupiɩ gɩ na nyem ma kaa man na kristo akɔrɔ aa? Naa boɖo boɖo nɖee gɩ na yʋʋkʋr ma kɩ man na kristo agʋlɔ aa? ¹⁷Aɖʋwaa Boɖo boɖo aɖɔŋkɔnɔ koŋ aɖa ka atʋɩ gɩyɔgɔ ma gɩ pra gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ Aɖʋʋwaa: Boɖo boɖo aɖɔŋŋkɔnɔ ɖe na gɩ man na ji.¹⁸Gɩtaa akiɖe Israɛl bapur gʋlɔ nɩ Mbaɖee ba na ji ntoma laŋ kasaraa ma kǝ ba man na ntoma nɖe aa? ¹⁹Gapaŋa ji gɩ lǝ acǝŋǝ ? ɩsaraa kantaŋkɔ ɩ bapɛŋɛ ŋkʋna ma nlee bʋkɔ bʋ ŋǝrǝ aa? Yaaŋkʋʋna nlee ka bʋkɔ bʋ ŋǝrǝ aa? fɔɩ na ɩlee.²⁰Ntɩ lǝ waa ɩsanaa ba na laa ma aŋŋuno ɩbɔnɔ nɩ ba na laa na shee kɩ lee gaja jɩ ba na laa na shee na kǝ ma shee na yɛɛ ɩman naŋŋuro ɩbɔnɔ nɩ ba na laa na shee, kɩlee gaja jɩ ba na laa na shee na kǝ ma shee na yɛɛ ɩman naŋŋuro ɩbɔnɔ na. ²¹Kɩɩ sǝra anyem nɖiyar Yeesu agakupi naa kɔɔ anyem aŋŋŋuro ɩbɔnɔ kaaja na kusǝra a sǝ nɖiyar a tebiri kaŋkǝmǝ naa kɔɔ a sǝ aŋŋuro ɩbɔnɔ kaja laŋ na . ²²Ɩtɩ yɛɛ nɖiyar acel nanyɩn gʋʋcele aa? ɩwǝɖa ɩkashɩ wu aa?²³Ɩŋunii ɩɖa ashee amʋ ʋ ama, ɩŋunii kɩ wǝɖa aŋfaam na ɩŋunii ɩɖa ashee amʋ ama ɩŋunii kɩ na kaŋa namʋ na. ²⁴Ʋɖǝn apaa yɛɛ aɖǝnɖǝn ɩja na ama ayɛɛ basaaka bɩ ja gboo.²⁵Bʋkɔɩ ba na yala gʋya nɩ ma jɩ ma paa taba ɩyɔ na. ²⁶Nɖiyar ajie gatǝna gaŋunii na bʋkɔɩ bushɩ ɖa ma . ²⁷Nɖee kalee kristo kʋpi na ma ata yiɖa akɩ waa ace agaɖʋ atɩ jɩ ʋjɩʋ bʋkɔɩ bashee anyɩn ma jɩ ma paa ma taba ɩyɔ na .²⁸Ama ʋɖǝn ata lǝ akɩ waa: ʋjɩʋ nɖe saraa na balaa gǝŋ ma paa jɩ na aɖʋwaa nɖee aɖoo akɩ ɩja ma laŋ nakʋyɔʋ laŋ . ²⁹Nna ŋgaɖe ma, ki lee anyɩnʋʋyɔʋ laŋ na am basaa ka bʋja laŋ Mʋ laŋŋ na amʋɖaʋ shee aŋgʋlɔ namʋyɔʋ ʋpala asana ɖǝn acim namʋ ɩkǝma ? ³⁰Ɩta jɩ waa ŋkuma gaja naa ye jɩ mʋ laŋ na ba kɔɔ najɩ amʋ gɩwʋlʋ na bʋkɔɩ ŋkʋma gaja aboŋo naa ye jɩ ma?³¹Bʋkɔɩ ɩna jɩ ma bʋkɔɩ ɩna nyem ma bʋkɔɩ ɩna lee ma, lee ma na kʋma gaja. ³²Paa ma pra nawɩya ɖǝn ashee grɛkɩ ma na na kakoo yuɖaa kǝɍbaja a yaa b Gaja ka cɔɔcɩ na . ³³Gǝŋci nna ci ɩbobo baa mʋ nʋ nɩ na yɛɛ baaŋa ʋcine ʋkǝr namʋ kǝ ma na yɛɛ ami ja na ama basaaka bi ja naa bɛrɛ tuutuuma baŋǝ nɖiɖnsoro afʋra.

Chapter 11

¹Naa ma na tɔɔ tɔɔ amʋ ɖaa nna tɔɔtɔɔ kristo ma . ²Ntɩ kʋma anyɩn ɖaa ɩna lige amalaŋ baa mʋnʋ ni ma ɖaa ɩtoŋo ʋʋceru nɖee ncere anyɩn ma. ³Ntɩ yɛɛ ɩyɔ waa kristo alee baroro ba ŋunii ba nɖiyar na basoro ba ŋunii ba lee basǝmprǝ baɖi baja, gaja ga lee kristo anɖiyar. ⁴Arɛɩasiu anɖi naa naa nyiŋǝ kokoo ati lǝ Annabi ma na ba bʋ lei ma ka nyenne anɖiyar na.⁵Ʋsǝmprǝ baa apaŋa ata naa nyiŋǝ yaa atɩ lǝ annabi ba bʋ ʋ lei na ka siu anɖi na ka uyenne ʋkur na ɩɖaɖa ɖaa aka ʋɖikɔlɩ ma. ⁶Ɩta ji waa ʋsǝmprǝ kaa siu anɖi na gǝŋ ma afaa aŋʋrʋ asɩr.ɩta ɖa ʋsǝmprǝ ɩcifala asɩr aŋʋrʋ ma koko aka ʋɖiɔli ma gǝŋ ma asiu anɖi .⁷Arɛsoro ka gbɛɖɔ asiu anɖi na aɖʋwaa alee ka Gajakraɖookar kʋkʋmʋ nʋsǝmprǝ alee ʋsoro aɖoo ka ʋkʋʋmʋ. ⁸Aɖʋwaa kɩlee ʋsǝmprǝ nɩ na ba laa ʋsoro na ama ʋsoro nɩ na ba laa ʋsǝmprǝ.⁹Kɩlee ʋsǝmprǝ laŋ na ba lee ʋsoro na ma ʋsoro laŋ na ba lee ʋsǝmprǝ. ¹⁰Galaŋ, umalaɩka mana laŋ ʋsǝmprǝ anaa siu anɖi naa ɩnaa faŋa waa ʋɖǝn laŋ na aɖa.¹¹Baa saa apaŋa nɖiyar aŋyɩɩ maa ʋʋsoro ka ɖa na ʋsǝmprǝ gboo kaa ɖa na nʋsǝmprǝ gboo ka ɖa na ʋsoro kaa ɖa na. ¹²Aɖʋʋwaa ʋsoro nɩ na ba sǝmprǝ n'ʋsǝmprǝ gboo mlaŋ na ʋsoro aɖa ɩni ɩɖoo na gaja sul na.¹³Anyɩn gɩlopi kiɖe ma galei gaɖe cǝm waa ʋsǝmprǝ a naa nyiŋǝ ɍ gaja apaa siu anɖi aa? . ¹⁴Kɩ anin gɩcifala arɛsoro ata pda aŋʋrʋ itu anɖi laŋ ma aa? ¹⁵Ama ɩta nʋsǝmprǝ aŋʋrʋ ɖe ɩlee ʋsǝmprǝ abʋcǝma bʋ Aɖʋʋwaa aŋʋrʋ ɖe ni gaja ga shee nɩ ɩna siu anɖi. ¹⁶Ʋɖǝn ata naa yɛɛ aji kagija gɩwʋlʋatu ku wǝɖa gaɖǝn gɩlǝ na gaja kɩ cɔɔcɩ mana gboo.¹⁷Ntɩ lǝ anyɩn kpaarɩ ɩyɔ waa kǝ ma na kʋma anyɩn na aɖʋwaa na ama kǝ ba bɔ kanŋamɩ . ¹⁸Nrǝŋǝ waa saaɩ ɩwala anyɩnbawor ma ɩtɩ siŋkrǝ baɖǝn na paɖapaɖa na laa wa fǝlǝ fǝlǝ vi yɔ waa ɩɖa gǝŋ. ¹⁹Aɖʋwaa ɩsim alesʋnaɩ kɩ cǝm na ma ɩɩda anyɩ ŋgɩcɩɩca naa ɩyɔɩ afǝlǝ ndee ɩ cǝm na nɖee kɩ cǝm na ma .²⁰Saa nɖee ɩna wda ma kɩlee nɖiyan ʋjɩʋ nu na ji na. Ɩ ta wala asǝ tebiri kaŋkǝmǝ baaŋa aɖesǝba na ji ʋjiʋ akɔmɔ iɖe tɩ kǝ ʋɖǝn ʋɖǝn aɖe shi boŋo . ²¹Kɩ weɖifalani ɩjɩ anyem aa? ɩna jiba na gaja kacɔɔcɩ na naanaa kana mbaɖee kǝbawǝ ɖa akǝɖǝn na ma gɩcɩfala aa? ²²Gapaŋ jɩ ma lǝ anyɩn? Makʋma anyɩn galei gaɖe laŋ aa? Aaɩ kǝ ma kʋma anyɩn na²³Aɖʋwaa ngaɖee ncere nyer ma nɖiyar yeesu sul na ncam ji, gijibɔŋɔ ɔ ŋgiɖee bari ni wa na atɔɔ boɖoboɖo . ²⁴Naa anyiŋǝ Gaja naa ayʋkʋr naa lǝ waa nɖe ɩlee ka aŋgʋlɔ bayʋkʋr ashee anyin ma cam ma alee na lige amalaŋ.²⁵Ba ji ʋjiʋ aboŋo ma, natɔɔ gakupi na lǝ waa nɖe ilee ka alikawili afɔli namakɔnɔ lee ma na lige amalaŋ ita naa nyem baasaa apaŋa. ²⁶Baa saa apaŋa na ita naa ji boɖoboɖo naa naa nyem ga kupi ŋgaɖe, naama na lǝ nɖiyar abʋce na shee baaŋa na nalɩ akɔɔ apɩ.²⁷Galaŋ ŋɖee aji nɖiyar aboɖoboɖo nanyem agaka pɩ ka ji ka ɖe i ɖei ɖei na ma awǝɖa taalɩ na niyar agʋlɔ n'akɔnɔ. ²⁸Gdaŋ baaŋa atʋŋatʋŋa agʋlɔ gishɛbɔ aboŋo naɩ naye jɩ boɖoboɖo nanyem gakupi . ²⁹Aɖʋwaa nɖee aji n'anyem kɔɔ na laakaam apaɖa paɖa afǝlǝ nɖiyar agʋlɔ na ma karɛ ati yiɖa ɩkǝma na shee agʋlɔ. ³⁰Galaŋ na ɩshɛɖʋ tuutuu ma ɩyɔgɔ anyiŋgicɩɩca na bɛrɛ tuutuuma ba ci gǝŋ.³¹Gɩ ta naa cǝm natalɔ ɩkǝma, ʋɖǝn kaa kɔ>> acǝm natʋ ɩkǝma na. ³²Ama ba ta cǝm natʋ ɩkǝma, nɖiyar aɖe bɔ atatɔ naa bapaa ti ɖulinya agalei anyɔna tʋ na.³³Galaŋ abawor ɩta naa wala na yɛɛ ɩji nɖiyar ʋjiʋ naa ma na saa anyimbawor aboŋo naɩ. ³⁴Akɔnɔ ita kpa ʋɖǝn karɛ aji ʋji agaɖu fal naa ɩpaatɩ waa anyinbawor na bɔ ɩkǝma na shee anyinalɔ na . ŋdee ɩsaa ma nta kpa anyɩnasuml ntɩ ma pɛmpɛŋɛɩ.

Chapter 12

¹Ɩta saa na ŋŋuro nsoŋsono kagʋjɔɔ, kə ma na yɛɛ, anyɩn ɩ ɩlee ambawor na ɩɖa n yashɛshɛ nɩ na. ²Anyɩgɩlopi ɩyɔ waa ŋkələə kɩyɔ Gaja na ma, ɩpala anyɩnalɔ ashee bʋɖe bʋ tɩ bɔbɔ anyɩn na ce na àkʋna ɩ kɩwəɖa bʋ nɔ na lə bʋlei na ma nɩ, ɖa ɩbʋŋa na sana ma na gə. ³Galaŋ n tɩ lə anyɩn waa: ʋɖən kaasəna alə na Gaja kaŋŋuro waa: Yeesu alee fɔɩ na! N'ʋɖən gboo kaasəna alə waa: Yeesu alee ka nɖiyar! Na ŋŋuro nsoŋsono kɩnɖa na nɩ na.⁴Ajɔɔ asʋra asʋra ɩɖa ka, Ama ŋŋuro nɖɔŋkɔ nɔ nɖe n na shee. ⁵Atəma asʋra asʋra, ama nɖiyar aɖɔ ŋkɔnɔ ɖe na. ⁶Maamaaci kalesʋra afələfələ, ama Gaja gaɖəŋkɔnɔ gʋɖe ga na lee ɩŋunii.⁷Ɖaa ɩɖa ma, ŋŋuro n yʋga atənna ashee baaŋa waa gɩ lo ɩ ashee atɩ bawor. ⁸Gani kaŋkəm, ŋŋuro nshee ʋɖən gʋfaŋa gʋsoŋsono ka bʋle; n'ashee ʋɖən ʋyɔʋ kabʋlei, ŋŋuro nɖɔŋkɔnɔ nɖe n na lee gəŋ.⁹Ʋɖən ʋcine ʋwəɖaka, na ŋŋuro nɖe; ʋɖən acam gʋjɔɔɩ gʋ na kaɖa ɩshɛɖʋ na ŋŋuro nɖɔŋkɔnɔ nɖe: ¹⁰Ʋɖən gʋjɔ ɩ gʋ na lee maamaaci kalesʋra; ʋɖən, Annabi babʋlei bʋ ana lə; ʋɖən ayɔ na paɖa paɖa aŋŋʋro na fələ fələ; ʋɖən, ɩkrə ɩfɔlɩ kʋləʋ; ʋɖən, aɖe tɩ kʋɖa ɩkrə ɩfɔlɩ kaashɩ. ¹¹Ŋŋuro nɖɔŋkɔnɔ nɖe n nalee alesʋra ɖe ɩŋunii, na yʋga na shee baaŋana ɖaa ana yɛɛ ma.¹²Ɖaa gʋrɩlɔ gʋ lee gʋɖɔŋkɔnɔ n'awəɖa bʋɖutəwə təwə ka tuutuuma ma, ɖaa gʋrɩlɔ ka bʋɖutəwə ka tuutuuma bʋɖe bʋ wala a lee gʋɖɔŋkɔnɔ ma, gəŋci gboo ɩɖa Kristo nɩ. ¹³Atɩ ganɔ kpataa ŋŋuro nɖɔŋkɔnɔ nɖe nɩ na ba məna atʋ bʋto, alee atʋ gɩ pra gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ, yuɖaa kaja na kɩɩ, grɛsɩ kaja nakɩɩ. Aɖɔmpla na kɩɩ, ʋɖa ɖa a shee akʋʋlɔ, ŋŋuno nɖɔŋkɔnɔ nɖe nɩ na ba wala atʋ aɖəu.¹⁴Gala anii gʋlɔ k'ʋlee gɩɖɔŋkɔnɔ na, ama, gʋɖa bʋɖu təwə təwə ka tuutuu ma n'awala a lee gʋɖɔŋkɔnɔ. ¹⁵Ʋkei ʋta naa lə waa: Kə ma lee gʋnyɛ na ma laŋ, kə ma lee gʋrilɔ aja na, gəŋ kaɖa gʋrɩlɔ nɩ aa? ¹⁶Gʋtɔ gʋta naa lə waa: kə ma lee gɩnyini na ma laŋ, kə ma lee gʋrɩlɔ aja na, gəŋ ma ka ɖa gʋrɩlɔ nɩ aa? ¹⁷Ɩtajɩ waa gʋrɩlɔ gʋŋunii gʋ lee gɩnyine nka na gɩɖa na ŋə, gɩta naa ŋə baɩ na gɩ lee arəŋə ʋfətrə?¹⁸Gaja gashee ɖʋ bʋɖu təwə təwəka bʋɖe gʋrɩlɔ nɩ ɖaa asɔlɔ ma. ¹⁹M'ɩjɩ waa: gaɖutəwə ka gaɖɔŋkɔnɔ jɩ koŋ, ŋkana gʋrɩlɔ gʋ ɖa? ²⁰Nnyəmə bʋɖu təwə təwə ka tuutuuma bʋ ɖa ka, n'ɩlee gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ.²¹Gɩnyine ka gɩ səra alə gʋnyɛɛ waa: kə ma hɩɛ akɩ na: Na nɖi gboo kɩŋsəra alə ɩkeii waa: Kə ma na hɩɛ anyɩn na. ²²Ama, na kama , gʋrɩlɔ kabʋɖu təwə təwə ka ɩ gɩ na ŋə waa: kə bʋ na fɔɔshɩɩ na ma, bʋ wəɖa aŋfanɩ paa; ²³Bʋɖu təwə ka ɩ bʋ ɖa gʋlɔ nɩ, naa kɩɩ na shee bʋ grma na ma, bʋsheewəɖa aŋfaanɩ abʋmbɔnɔ. Gala bʋɖu təwə təwə ka ɩ kɩɩ na kantan na bʋ na ma; bʋ shee tɩ cam grma abʋmbɔnɔ. ²⁴Ɩta saa na mbʋɖee bʋ lee kpatakɩi ma, kəbʋ kɔɔ na hɩɛ akɔɖən na; Gaja gaɖʋ gʋlɔ kʋ waa bʋɖuɩ bʋ sər ma, ɩlee bʋ aŋfaanɩ.²⁵Naa ʋpaɖʋ paɖʋ ʋpaatɩ ɖa gʋlɔ nɩ na, ama, bʋɖu təwə təwə ka bʋtɔjɩ bʋwor. ²⁶Ɩta jɩ waa gaɖu təwə ka gaɖən gatɩ jɩ ɩshɛɩ, bʋ saaka gboo shee bʋji ɩshɛɩ, gaɖu təwəka gaɖən gata na jaŋ, basaaka bʋŋunii shee bʋja. ²⁷Anyɩɩleeka Kristo agʋlɔ, anyɩŋganɔ ɩlee bʋɖu təwətəwə ka bʋ.²⁸Cɔɔcɩ nɩ, batəmka pɩ Gaja gasəba atɩ, na Annabi mana batər, nriutaja ba ceereka babʋmbɔnɔ, kaŋkəm mbaɖee ba na lee maamaa kalesʋra ma, kaŋkəm, mbaɖee bana kaɖa ɩshɛ ɖʋ ma, kaŋkəm mbaɖee ba na kaŋa na basaaka ma, kaŋkəm mbaɖee ba na lə ɩkrə ɩfɔlɩ ma. ²⁹Baŋunii ba lee batəmka aa? yaa balee annabi mana aa? kokoo ba lee bacereka aa?³⁰Baŋunii batɩ lee maamaaci kalesʋra aa? Yaa batɩ kaɖa bɛrɛ bɩ shɛɖʋ? Baŋunii batɩ lə ɩkrə ɩfɔlɩ aa? yaa batɩ kʋɖa ɩkrə ɩfɔlɩ kaashɩ? ³¹Cɔɔ ma yɛɛ gʋjɔɔ ŋgʋɖee gʋlee gʋŋərə ma Ntɩ ma faŋa anyɩn ʋnyɩŋca ʋsaŋsono.

Chapter 13

¹Gɩ tɔɔ waa; n tɩ lǝ bɛrɛ na ljɩnɖi bɩkrǝ. Ama na kǝ ma wʋɖa ʋsɔlʋ na, n pra gakɔŋɔnɔ ŋgaɖee ga na lee ŋkǝmprǝ ŋkaŋkra ma na. ²Gɩ tɔɔ wá́á , ʋ wʋɖa ʋyɔʋ na gǝ ŋǝ bʋkɔɩ bʋ nʋ tɩ lee ma, naa awʋɖa ʋcine na sǝra na taa gʋbʋnʋ Ama na kǝ ma wʋɖa ʋsɔlʋ na, kǝ ma tǝ akaɖǝn na na. ³Gɩ tɔɔ wáá n tɩ shee bashɛrɛ amaana, na shee aŋgʋlɔ ba tǝʋ ʋtonu ama na kǝ ma wʋɖa ʋcine na, kǝ ma ŋǝ akoɖǝn na.⁴L 'amour est patient et bon, l'amour n'est pas envieux et ne se vante pas, il n'est pas orgueilleux ou 5grossier. Il n'est ⁵pas égoïste, il ne se fâhe pas facilement, et ne garde pas le mal. 6Il ne se réjouit pas dans ⁶l'injustice, mais il ⁷se réjouit dans la vérité. 7L' amour pardonne tout, il croit tout il espère en tout et supporte tout.⁸Ʋsɔlʋ k'ʋ na bom ayɔ na ɩ ta wʋɖa bʋkɔɔ bʋ tɩ pɩ ma, bʋ na tɩ fǝl fǝl.Ɩ ta wʋɖa ɩkra, ɩ na tɩ yiɖe yiɖe.Ɩ ta wʋɖa ʋyɔʋ, ʋ na fǝl fǝl. ⁹Aɖʋwaa gɩ yɔ cei naa wʋɖa bʋkɔɔ bʋ tɩ lee ma kʋyǝʋ cei. ¹⁰Ama bʋkɔɔ bʋ cem awaɖa ma bʋ ta pɩ mbʋɖee ka bʋ waɖa na ma, bʋ na shɛʋ shɛʋ.¹¹Tam nɖee nɖa gɩjala ma, n na lǝ bʋlei bʋ ɖaa ʋpɩ, na faŋafaŋa ɖaa ʋpɩ ma, na faŋafaŋa. Tam nɖee n kpǝr boŋo ma, n pala aŋgɩpi kayɔkɔ gʋsaʋ. ¹²Nnyǝmǝ, gɩ tɩ ŋǝ atalɔ gaŋǝ nɩ ama atǝŋǝ atǝbawor.Nnyǝmǝ n yɔ cei ama n tǝ ma t ɩ yǝ ɩŋunii ɖaa ba yɔ amʋ ma. ¹³Nnyǝmǝ ayɔkɔ ɩru nɖe ɩŋunii ɩ na, ʋcine, ʋkaŋtam n'ʋsɔlɔʋ ama ayɔkɔ ɩriu kanɖee ɩ wu ma na gǝŋ ʋsɔlʋ.

Chapter 14

¹Yɛɛ ma ʊsɔlʊ. naa ayɛɛ ŋŋuro ŋsoŋsono ka gʊ jɔɔ gboo, ama yɛɛ ma anɖobi ba ga lei awu. ²ama arɛ nɖee alə gɩ kərə gɩ ƒɔlɩ ma, ka na lə na bɛrɛ na, ama Gaja jɩ, ʊɖən ka na rǝŋǝ ŋgaɖee a na lǝ ma na. aɖʋ waa ŋŋuro nɩ na a na lǝ Gaja ka maa maa cɩ ka gʋ jɔɔ. ³Ama arɛ ndee a na lǝ anɖobɩ ba bʋlee ma, ana lǝ na bɛrɛ pɩ, na lǝ na pɩ na kaŋkǝr bʋ cɩne, naa naa ɖoo ɖoo b cɩne. ⁴Arɛ nɖee a na lǝ gɩ kǝrǝ gɩfɔlɩ ma, a na lǝ lǝŋ na Shee agʋlɔ. Ama arɛ nɖee a na lǝ anɖoŋbɩ ba bʋ leɩ na, a na lǝ lǝŋ na Shee cɔɔcɩ.⁵nnyɩmǝ ŋsɔlɔ wáá a nyɩn ganɔ ɩ naa na lǝ gɩ kǝrǝ gɩƒɔlɩ. ama nɖee ɩ cɩm awu ma na gǝŋ wáá ɩ naa na lǝ anɖobɩ ba b lei. Arɛ nɖee a na lǝ gɩ kǝrǝ gɩ ƒɔlɩ ma (akoŋ yaa ʋ ɖǝn a ta ɖa ŋkǝŋ na kʋɖa kaa Shɩ na Shee cɔɔcɩ yaa). ⁶Ambaja ba Soro na ba Sǝmpǝrǝ, ŋta pɩ anyɩn asul na lǝ gɩ kǝrǝ gɩ fɔlɩ, aŋfaanɩ a paŋa na ɩ nɩɩ lee a nyɩn. na kǝ ma na lǝ na a nyɩn Gja kʋ faŋʋ ka galee, koko ʋ yɔʋ ka ga lee, koko anɖobɩ ba bʋ leɩ koko cɔɔcɩ kʋ faŋʋ kaa lee na?⁷Ɩ ta jɩ waa ayʋlʋ nɖee ba na Sɩm ma ka bʋko kɔ b fǝlǝ na b Wor na baɩ na gɩ Sra ay lǝ wáá gʋyʋlʋ ŋgʋɖe kʋ ba na Sɩm? ⁸Aɖʋ wáá na gʋ yʋlʋ kʋʋ yʋ ga ŋgaɖee ɩ sɩm g yu ma na, baɩ na gɩ Sǝra ayɔ wáá tam a cɩm gɩ pɛŋpɛŋɛ a tʋ gʋlɔ a cǝ gʋ tara?⁹Ɖaa gǝŋ ma, na a nyɩn gboo ɩ ta naa na lǝ na bɛrɛ gɩ kǝrǝ ŋgɩɖee kǝ ba na nǝŋǝ na ma, baɩ na bɛrɛ baɖe ba rǝŋǝ bʋ lei ama ʋ ɖǝn kaa rǝŋ na.¹⁰Sika ama na, ɩ kǝrǝ tuu tuu ma ɩ ɖa ka ɖuulɩnya nɩ. Ama ɩ ŋunii Wʋɖa ka kaa Shɩ.¹¹Ama na kǝ ma rǝŋǝ gɩ ɖe na mpraasana ashee arɛ nɖee a nalǝ jɩ ma, gǝŋ cɩ aɖe gboo apra a sana a Shee amʋ.¹²Gǝŋ cɩ ɩ ɖa gboo ashee anyɩn. Aɖʋ wáá ɩ tɩ yɛɛ ŋŋuro ŋsoŋ sono ka ŋtǝma were were, wʋɖa ma koŋ kaanɩ na yɛɛ cɔɔcɩ ka ŋyɩɩ kʋ cǝʋ ŋŋuro nɩ ¹³Arɛ nɖee a na nyǝŋǝ gɩ kǝrǝ gɩ fɔlɩ nɩ ma, a naa na nyǝŋǝ naa naa kʋɖa kaa Shɩ.¹⁴Aɖʊ wáá ŋta naa na nyǝŋǝ na gɩ kǝrǝ gɩ ma, a naa na nyǝŋǝ a ma aŋgʋaŋa a ma aŋgʋƒaŋa gʋ yiɖe gaɖu ga ɖɔŋ kɔnɔ.¹⁵Baɩ na ma ye lee? Ma nyɩŋǝ nyɩŋǝ na a mʋ ŋŋuro Ma aŋ gʋ yayɔ ka gboo. ŋtǝ ma yɩ ɖa atulo na mʋ ŋŋuro na aŋ gʋ yayɔ ka gboo.¹⁶Nɩ ɩja ɩta naa na kʋma Gaja ŋŋuro nɩ k'aŋ ɖǝn ɖǝn, baɩ Ma mtaɖee kǝ ba na rŋɔ Ma ma ba lǝ wáá: "a mi" Ma kǝ ba yɔ bʋ kʋ mbʋɖee ɩ na lǝ ma na?¹⁷Gasono jɩ wáá ɩ tɩ Shee gʋ jɔɔ gʋ soŋ sono ka ŋtǝ ma, ama ba saa ka kǝ ba jɩ ka aŋ ƒaa nɩ na.¹⁸ŋkʋma Gaja, aɖʋ wáá, ŋtɩ lǝ gɩ kǝrǝ gɩ ƒɔlɩ a wu anyɩn ganɔ.¹⁹Ama ɩsɔlɔ wáá, ma lǝ gʋƒaŋa ka bʋ lei bʋ nʋn, cʋʋcɩ nɩ a Shee bɛrɛ, a wu ɖaa bʋ lei ɩkotoku tǝb gɩ kǝrǝ gɩ ƒɔlɩ nɩ ma.²⁰Ba soro na ba sǝmpǝrǝ páá ma lee ba pi gʋ ƒaŋa nɩ na. Ama lee ma ba pi mbaɖee ba yɔ ɩbɔnɔ ma. Ama lee ma ba rɛ ba ŋono a nyɩn aƒaŋa nɩ.²¹Ba ŋɔn gʋpɔ nɩ wáá: "Bɛrɛ ba sana ba gɩ kǝrǝ na ba ga nɔ nɩ ka bʋ lei bʋ ma lǝ na Samaa nɖe; Na ka ma na kǝ ba rǝŋe na amʋ na" gǝŋ cɩ nɖɩyar a lǝ.²²Ga laŋ ɩɖanʋ, kɩ lee ʋƒaŋʋ ashee bɛrɛ mbaɖee ba wʋɖa ʋcine ma na, na kɩ lee bɛrɛ bɖee k ba wʋɖa- ʋcɩne ma na.Ama anɖobɩ ba bʋ lee kɩ lee ʋƒaŋʋ ashee a shee barɛ mbaɖee kǝ ba wʋɖa ʋcɩne na ma, ama ashee mbaɖee ba wʋɖa ʋcɩne ma.²³Ɩta jɩ wáá cɔɔcɩ aŋunii a wala naa a naa lǝ gɩ kǝrǝ gɩ ƒɔlɩ, na mbaɖee kǝ ba yɔ kaŋ ɖɩ na ma, na mbaɖee kǝ ba ba wʋɖa ʋcɩne na ma ba kpa, kǝ ba lǝ waa ɩ tɩ ŋaŋtǝr aa?²⁴Ama a nyɩn ga nɔ ɩ ta naa na lǝ anɖobɩ ba bʋ lei, na aɖɔŋka ja koko arɛ nɖee ka wɖa ʋcne na ma akpa, a nyɩn ga nɔ ɩ nɩɩ pala ayɔ ambɔnɔ laŋ, a nyɩn ga nɔ jɩ a naa yɛɛ k'ashɩ²⁵Gǝŋ Cɩ a naa yɔ ʋcɩne nɩ ka ashiiri naa a cɩm atɛm akʋma Gaja naa alǝ wáá ɩ ja nɩ wáá́ Gaja ga ɖa anyɩn gɩ cɩɩ ca.²⁶Baɩ na ɩ nɩɩ lee ambaja anyɩn ganɔ ɩ ta wa, naa a wʋɖa Ɖaƒɩɩɖi a ŋtulo nɖɔkɔnɔ, ʋceru ʋɖɔŋkɔnɔ. ʋƒaŋʋ ʋɖɔŋkɔnɔ, gɩ kǝrǝ koko gɩ kǝrǝ kaashi ɖɔŋkɔnɔ. lee ma ɩ ŋunii na shee Cɔɔcɩ ka anƒaanɩ. ²⁷Ʋdǝn a ta naa na lǝ gɩ kǝrǝ gɩ ƒɔlɩ, ɩlee gɩ ɖǝn ɖǝn, naa ʋɖǝn gboo a naa na laa kaa Shɩ. ²⁸Ɩ ta jɩ wáá arɛ nɖee a naa laa kaashɩ ma a ma na ba ŋra Cɔɔcɩ nɩ naa naa lǝ na agʋlɔ, na a Gaja.²⁹Anɖobi ba bʋli lǝ naa mbaɖee ba Saa ma ba ɖʋʋ gʋtɔ na rǝŋǝ na gʋƒaŋa bʋ kɔɩ ba na lǝ ma.³⁰Ɩ ta jɩ wáá, Barɛ mbaɖee ba sǝ atǝn ma bʋ ɖǝn a wʋɖa ga lɩ ƒaŋa ka gaǝn, Arɛ nɖee a na lǝ bʋ lei ma aŋra a bʋlɩ lǝ ka naɩ.³¹Baa a ŋa na ataa sna a lǝ Anɖobɩ ba bʋ lei, ɩ ta cɩm k'arɛ a tam naa baa aŋa na a jɩ ka aŋaanɩ naa arɩku. ³²Aɖʋ wáá Anɖobɩ ba bʋlɩ lǝ ka ba ja ba ŋŋuro ŋna buro ka gʋ lɔ k ashee Anɖobɩ ma na ba bʋ lɩ lǝ ka baja.³³Aɖʋ wáá Gaja kaalee Gaja ga tǝrǝ tǝrǝ ka na, ama ƒɛɛ kʋ sǝn ka ja, ɖaa cɩrɩ cɩrɩ ka cɔɔcɩ aŋunii kaja ma.³⁴Ɩsɩm Basǝmprǝ ba pɔɔ ba ganɔ cɔɔcɩ nɩ. Aɖʋ wáá kǝ ba Shee pɩ ʋnyɩnca wáá ba lǝ ga lei na, a ma ba buro ba lɔ ɖaa gʋpɔ gboo gʋ lǝ ma.³⁵Ba ta naa na yɛɛ ba yɔ a kɔ ɖǝn, ba ta ba ba ba kulo aƒal. Aɖʋ wáá kɩ wʋɖa gɩr ma wáá ʋsǝmprǝ a lǝ bʋ lee cɔɔcɩ nɩ na.³⁶Gaja ka ga lee ga ɖuo na a nyɩn asul naa? Anyɩn nnɖǝn ɖǝn Sul na Ɩsɩm ga uo na ma naa?³⁷Ɩta jɩ wáá ʋɖǝn ayɔ agʋlɔ waa anɖobɩ koko a rǝŋǝ na ŋŋuro ŋsoŋsono, ka rɛ ayɔ wáá ʋŋɔn nɖee ŋŋɔn waa ma ʋ lee ashɛ na aɖʋo na nɖɩ yar Sul. ³⁸Ɩ ta jɩ wáá ʋɖǝn a nyɩr jɩ. Ba nyɩr alaŋ gboo.³⁹Galaŋ ambaja, Sɔlɔ ma anɖobɩ ba bʋlɩ lǝ ka nɩkashɩ, naa ɩ paa bɔla nʋɖǝn wáá a paa lǝ gɩ kǝrǝ gɩ ƒɔlɩ na.⁴⁰Ama baa maa kɔ nɩ ɩ lee ɖee ɖee ɖaa ɩ Sɩm ma.

Chapter 15

¹Nnyɩmə ŋtɩ ligee anyɩm ambaja, Gaja ka galee ŋgaɖei ŋlə ashee anyɩn, ŋgaɖei ɩcam ma na ŋgaɖei nɩ ɩyiɖe ma. ²Gaja ka ga lee gaɖe jɩ ba cam n'anyɩm a lam atən, ɩta taŋo ga lee gaɖe nɩɩ ja ɖaa ŋlə anyɩm ma, Na kɩ lee waa ɩ cam jɩ ƒɔɩ na.³Aɖʊ wàà nɖʊ anyɩn na nɩ, ɖaa bʊkɔ bʊ səba ka kpatakɩɩ mbʊɖee ŋcam ma: Atabɔnɔ laŋ na kristo aci ɖaa ʊŋɔn ʊlə ma. ⁴Ba ƒum nɩ ma na aŋənə ʊshile ʊriu taja aɖuo bakono banɩ nɩ ɖaa ʊŋɔn ʊ lə ma⁵Aƒaŋa keeƒas agʊlɔ, na abakəŋja təb na banyɩʊ gboo. ⁶Kaŋkəm na aƒaŋa bɛrɛ bʊsʊwa bʊnʊn agʊlɔ kpaarɩ. Baɖən bagɩcɩɩca nɩ baɖa ŋŋuro nɩ,ama baɖən ba cî boŋo. ⁷Gəŋci aƒaŋa agʊlɔ jaak na bakəŋja baŋunii.⁸Kʊboŋʊ nɩ, a ƒaŋa amʊ agʊlɔ ɖaa ʊpi nɖee ba ŋʊm saa abɔnɔ ma. ⁹Aɖʊ wàà, amʊ na akəŋja ajala. kə ma sim ba yɩɖa amʊ wàà akəmja na, aɖʊ wàà ŋnaashɩɩ Gaja ka cɔɔcɩ,¹⁰Ama na Gaja ka gʊjɔɔ ŋlee arɛ nɖee ŋlee ma, na a gʊjɔɔ ama laŋ kʊʊ lee ƒɔɩ na. ama ŋlee ŋtəma ŋkaŋkəra awu ba ŋunii. kɩ lee amʊ na ama Gaja ka gʊjɔɔ ngʊɖee gʊ ɖa na amʊ mʊ ma. ¹¹Gəŋ ci baa maa amʊ na kokoo ba ɖe pɩ, kiɖe ma Gaja ka ga lee gɩ na lə ma, na ŋgaɖee ɩ cam ma.¹²Nnyɩmo ba ta naa lə wàà kristo aŋənə aɖuwo bakono nɩ ŋkpala nɖɔŋkɔnɔ, maakɔ laŋ na anyɩn gɩcɩɩca nɩ kəbaɖən basəra a lə wàà, bakɔno bʊŋənʊ ʊ ma na. ¹³Ama bakono bʊŋənʊ ʊ ta mana, gəŋ ma kristo agɩlopi ka ŋənə na. ¹⁴Na kristo ka ŋənə na Gaja ka bʊlei gɩ na lə ma ƒɔɩ na gboo¹⁵Acəŋə ba tə ba təwaa atʊ ɖaa Gaja kə ba sheerɛ ma, aɖʊ wàà gɩ laa Gaja ka səriya na lə wàà a ŋənə kristo, ɩ ɖe saa wàà ka lee gəŋ na. ¹⁶Aɖʊ wàà na bakono kə ba ŋənə na, kristo a gɩlopi gboo kaŋənə na. ¹⁷Maa kristo kaŋənə na aŋənɩcine ɩwʊɖa ma, ƒoɩ na ɩ naa ɖa a nyɩnabɔnɔ nɩ.¹⁸Galaŋ mbaɖee ba ci kristo nɩ gboo ma ba lee ƒoɩ. ¹⁹Ɩ ta jɩ wàà ɖuulinya nɖe kanɖənɖən nɩ atʊ bɛ̀rɛ̀ gɩ wʊɖa na kristo tamaa gəŋ ma atəgalei ga ɖa ka ɩshɛɩ awu²⁰Ama nnyɩmə kristo aŋənə aɖuwo bakono nɩ asəbaka mbaɖee ba ci ma nɩ ²¹Aɖʊ wàà arɛ aɖɔŋkɔnɔ laŋ na bʊce bʊpɩ, arɛ̀ aɖɔŋkɔnɔ laŋ gboo na ʊŋənʊ aɖoo ŋkuƒo nɩ ʊpi.²²Aɖʊ wàà ɖaa Aɖam laŋ na bɛrɛ ba ci ma gəŋci gboo kristo laŋ na bɛrɛ ba ŋunii ba ŋə ŋŋuro. ²³Ama baa aŋa na agaja. kristo atɔnɔka naa bashee mbaɖee ba lee kristo abaja ma, ŋŋuro sàá nɖee a naa akɔɔ apɩ ma,²⁴Kaŋkələ ɩ nɩ lee ʊboŋʊ, kristo a naa kɔɔ na gɩyarɩ ashee ayar Gaja ma, nɖe ɩ nɩɩ lee saa nɖee abaŋo baa maakɔ, na iiko, na ɩkashɩ ma. ²⁵Aɖʊ wàà ɩsim a jɩ gɩyarɩ halɩ aɖʊ a ɩbɛrɛ ma na a naŋa nɩ. ²⁶Bʊce bʊ lee ka ɩbɛrɛ akəŋja nɖee a naa ɖuur ma²⁷Aɖʊ waa << aɖʊ wàà aɖʊ baa maa kɔ nɩ a naŋa ka təntən >> Aɖʊ wàà sàá nɖee a lə wààba kɔɔ na baa maaakɔ aɖʊ aɖe a gʊnyɛ nɩ ma gɩ shee ɩja wàà nɖee akɔɔ na baa maakɔ aɖʊ a gʊnyɛ nɩ ma ka ɖa ŋcim na. ²⁸Na saa nɖee ba tɔɔ baa maakɔ nɩ aɖʊ a gʊnyɛ nɩ ma, galaŋ ʊpi a gɩlopi a taa atɔɔ a gʊlɔ aɖʊ arɛ̀ nɖee atɔɔ baa maakɔ nɩ aɖʊ a gʊnyɛ nɩ ma, ɩ ni ɩnɩɩ pɩ wàà Gaja jɩ baa maakɔnɩ²⁹Gəŋ ma maakɔ ɩ nɩɩ ɖa ashee bɛ́rɛ̀ mbaɖee ba mɩɛ pɩ bʊto nɩ alaa bʊce laŋ ma? Na kono kə ba ŋənə na, maakɔ laŋ na ba mɩɛ pɩ bʊto nɩ a laa? ³⁰Na maakɔ laŋ na gɩ ɖa nɖi ŋcika nɩ baa tam a paŋa na?³¹Ambaja anyɩn ɩ lee ka amʊciŋkerka atinɖi yar Yeesu nɩ, ntɩ lə ŋgaɖe ntɩ ci baa ŋjən : ³²Ɖaa arɛ̀ ma nta cə na ɛƒɛs kɩbɔrɩ baŋɔnja gʊtara, ɩ ta jɩ wàà bakono kə ba ŋənə na?< jɩ naa a ŋəm aɖʊ wàà ga cən gɩ tɩ gɩ cii.³³Gɩ pàá paa paa atəbawor na << gʊsoro gʊbɔnɔ gʊ na pɛɛpɛɛ haalɩ asoŋsono. ³⁴Lee ma gɩshɛbʊ naa a ɖa ɖeiɖei paa ma tewə na lee mbɔnɔ na. Aɖʊ wàà baɖə ba ɖa a nyɩn nɩ kə ba wʊɖa Gaja kʊ yɔʊ na ntɩ lə nashee anyɩn iciƒala³⁵Ama baɖən ba tə balə wàà< na bakono ba kɔɔ aŋənə? gʊlɔ gʊ paŋa kʊ ba kɔɔ a pɩ na ma?.>> ³⁶Ɩ lee ŋyɛshɛshɛ baja bʊkɔ mbʊɖee ʊɖu ma bʊ na ci ci boŋo naa aye ta.³⁷Bʊkɔ mbʊɖe ʊ ɖu atən ma kɩ lee ka gɩ lopi gɩ na ɖoo na, ama ɩ tu səra a lee blee ka gɩ pi koko gɩ pɩ gɩɖən. ³⁸Gənci Gaja gashee baa maakɔ ka gʊlɔ ŋgʊɖee gʊsim ma. ³⁹Gʊlɔ gʊŋunii kʊʊlee gʊɖɔŋkɔnɔ na ama gʊɖən gʊ lee arɛ̀ agʊja, na gʊɖən gʊlee ɩbɔrɩ ba gʊja, gʊɖən gʊlee bʊsapɩ ba gʊja, gʊɖən gʊlee bʊƒɩlɩ ba gʊja⁴⁰A laŋ laŋ kalɔ gboo ɩɖa gəncɩ atən kalɔ ɩɖa. ⁴¹Ʊshilè ʊkaɖʊ ʊɖa, aŋɔrɔ ʊkaɖʊ ʊɖa gənci ɩŋɔrɩpi kʊkaɖʊ gboo ʊƒələ gənci gɩŋɔrɩpɩ gɩ ɖən kʊkaɖʊ ʊ saŋkɔɔ aƒələ na gɩ ɖən⁴²Ɖaa bʊkɔ mbʊɖee gɩ na ɖu bʊ na pɛɛpɛɛ na a ta bʊkɔ mbʊɖee kə bʊ na pɛɛpɛɛ na ma, gŋci nɔɔ bakono bʊŋənʊ aɖoo ŋkuƒo nɩ . ⁴³Ba ɖuɩ ma kɩ wʊɖa ʊkʊmʊ na, ama ɩ ta nʊkʊmʊ, ba ɖu ɩ ma kɩwʊɖa ɩkashɩ na ama ɩta nɩkashɩ ⁴⁴Ba ɖu ɩ na aʊrɩlɔ ama ɩ ŋənə ŋŋuro ka gʊlɔ nɩ. Ɖaa gʊrɩlɔ gʊ ɖa ma, gənci gboo ŋŋuro nɩ ka gʊlɔ gʊ ɖa.⁴⁵Galaŋ na ba ŋɔn waa: Arɛ asəbaka asəbaka Adam apra arɛ ŋŋuro yar, Na Adam akəŋja ʋni aleeka nɖee ŋŋuro nsoŋsoso nrəŋə nanɩ ma, a na shee ŋŋuro. ⁴⁶Ama nɖee ɩlee ŋŋuro nsoŋsono ma, kɩlee ɩsəbaka na, nɖee ba pil nce acə ma, kaŋkəm na, nɖee ɩlee ŋŋuro ma ɩpɩ.⁴⁷Arɛ səbakaɩ ba pil nce acə ma, alee atɩnaja na, anyɩʋtaja alee nɖee aɖoo na alaŋlaŋ ma na. Ɖaa ⁴⁸atənaja aɖa ma, gəŋ ci batənaja baɖa ɖaa alaŋ laŋ kaja aɖa ma, gəŋ ci balaŋaja ba ɖa. ⁴⁹Ɖaa gɩ ɖoo atənaja ma, gəŋci gboo gɩtɩ ɖoo alaŋaja.⁵⁰Ŋgaɖee n na lə ma na gəŋ waa: Gʋrɩlɔ narɛkɔnɔ kɩɩ kpa Gaja kaayarɩtəna nɩ na, na nɖee ɩnabu ma, kɩɩ wəɖa ŋŋuro na ayɔ nayɔ. ⁵¹Ashiiri ɖən na n na yɛɛ ma tine akaɖa ashee anyɩnwaa: Atɩ ganɔ ka gɩ cii kpaarɩ na, ama gɩ tɩ gɩ fʋba kpaarɩ.⁵²Bata sɩn gʋyʋlʋ gɔɔkəŋja, kpaarɩ gɩnyine gɩtɩ lə waa gɩ tine ma, ba ta sɩn gʋyʋlʋ gʋkəŋja, Bakono ba tɩ ba ŋənə kə ba kɔɔ abuu na, naa napɩ gɩ man afʋba mpoo. ⁵³Aɖʋwaa: Ɩsim waa: Gʋlɔbuka gʋcam ŋgʋɖee k'ʋn abu na ma, naa gʋrɩlɔ gʋcika gʋ cam ŋgʋɖee k'ʋnaci na ma.⁵⁴Ŋkələ gʋlɔbuka gʋkara ŋgʋɖee k'ʋnabu na ma, naa gʋlɔcika gʋkara ŋgʋɖee k'ʋna ci na ma, ŋkəŋ na ʋŋɔn ʋna lə waa bajɩ bʋce caa caa. ⁵⁵Ho bʋce aka caacaa aɖaɩ; ho bʋce bʋkɔɩ ʋ na cə na gʋtara ma, ɩ ɖaɩ?⁵⁶Bʋkɔɩ bʋce bʋ na ce na gʋtara ma na gəŋ mbɔnɔ k'ʋleʋ, na mbɔnɔ kɩkashɩ nɩ gəŋ gʋpɔ. ⁵⁷Ama, gɩkʋma Gaja ɩ gapala gɩjɩ caacaa na tɩnɖiyar Yeesu-Kristo ma.⁵⁸Gani gaɖe laŋ, ambawor basɔlɔka, baaŋa ayiɖe ma, gɩshɛbʋ gɩshɛbʋ kəŋ kəŋkəŋ, na lee nɖiyar antəma na ce na ce, yɔ ma waa: anyɩntəma ɩlee ashee nɖiyar ma kɩtɩ lee fɔɩ na.

Chapter 16

¹Ɩtassa na itaŋɖʋʋka ashee atibawor ciri kǝbaja anyin gboo lee ma ɖaa nlǝ korɛnti na galati ki cɔɔ cl ba lee ma. ²Baa aŋa bɔkɔ kʋʋshile ʋsǝbaka ni a naa ɖʋ gʋsaʋ bʋkɔ awǝɖa ataa sǝra ashee ma naa ipaati sǝ nasaa waa ma kpa boŋo nai na³Naa nta kpa ma ŋɔn abɔ ashee ba ce na anyin gʋjɔ ɔ gʋɖe yerusalɛm ashee ba shee ma. ⁴Ita sǝm waa ma ce aŋgdopi ba ti ba yala amʋ gice .⁵Ama see ma ce mase ɖuanɩ boŋo nɩ aɖʋwaa ɩhɩs waa ma ce maseɖʋaanɩ. ⁶Yaa baɩ yaa nti ma lee shile ɩnyiʋ ɖǝn anyinasul kokoo na ɖa anyinasul gʋlǝma gʋkaɖa naa isǝra ayala amʋ ace gaɖu nna yɛɛ ma ce ma.⁷Kǝ ma na yɛɛ ma kpa anyinasul akǝfǝl anynalaŋ na ama nti yɛɛ ma s anynasul cei nɖijyan ata tǝlǝ. ⁸Baa ɖa bal ntɩ ma ɖa Efɛɛsi hali pantecoti ka saa . ⁹Aɖʋwaa gʋcaŋkɔ gʋbʋmbɔnɔ gʋɖǝn gʋtine ishee amʋ ganɔ ama moɛnɛ mana ba yɔgɔ.¹⁰Ɩtajiwa timotee akpa anyɩnasul palam aɖa fɛɛ asampǝna ɩpaa kpa ni na, aɖʋwaa. Atɩ lee nɖiyay atǝma ɖaa amʋ ma. ¹¹Ʋɖǝn apaa tɩ tiaʋ nɩ na. Aɖʋwaa: ¹²Nɩɩ naa ni ɖen na bawor. Ɩti saa na Apolɔsi agaja ma, nɖʋni ikaŋkiri waa alee kaŋkaarl ace anyɩnasu aɖe nna bawor , ama ka sɔlɔ waa Ace nnyǝmǝnɖe na ama saa nɖee anaa ŋǝ gayɛɛ ma.¹³Wǝɖa ma ʋʋcine gɩshɛbɔ gɩshɛbɔ, lee ma bɛrɩ bawǝɖa koŋkaarɩ ma. ¹⁴Bʋkɔɩ ɩshi na lee ɩŋunii ma, lee ma nʋsɔlʋ.¹⁵Ntɩ yɛɛ ma lǝ anyɩɩn ɩyɔ waasteefanaa abʋŋʋ ma nɩ ba lee ka basǝbaka Akayii ni, na ba lee koŋkaan na kaŋa ntibawor cipi cirl kǝbaja. ¹⁶Galaŋ naa ma na nyenne bɛrɛ ɖaa gǝŋ ma na mbaɖee ba man na lee ŋtǝŋsoŋsono nɖe ma .¹⁷Amʋcine ʋkǝr na steefavaasi na fɔntuntusina Akayicusɩ bʋ kpaʋ amasul, aɖʋwaa bari namʋ saa nɖe kiɖana ma, ¹⁸Aɖʋʋwaa! ba pala amʋcine ʋɖooɖoo na nyɩnʋʋ ja gboo galaŋ naa wa na kʋma bɛrɛɖaa gǝŋ ma.¹⁹Asii kicɔcɔ mana kpata batɩ sala anyɩn Akilaasɩ na prisili, anyɔnna cɔɔcɩ ndee aɖa ba gafala nɩ ma batɩ sala anyɩn gɩshɛbɔ na nɖiyar aŋyiɖa. ²⁰Ati bawor basaaka batɩ sala anyin naa mza na sala anyum bawor nakur atǝŋ gishɛbɔ.²¹Amʋ pɔɔl nŋɔn ka sala anyunbawor nakur atǝŋ gɩshɛbɔ. ²²Amʋ pɔɔl nŋɔn ka na sala anyun. Ɩtaji wa ʋɖǝn ka sɔlɔ nɖiyar na karɛ alee fɔɩ! Maranatɔ. ²³Nɖiyar Yeesu agʋjɔɔ gʋɖa anyɩnasu! ²⁴Amʋsɔlɔ ʋɖa anyɩnlŋ na yeesu kristo ayiɖa.

2 Corinthians

Chapter 1

¹Pɔɔl, yeesukriston atǝma na gaja kʋcinsɔlɔka natʋwar timotee ashee gaja kacɔɔci nɖee aɖa korɛtɩ natɩba wor cɩrɩ cɩrɩ kǝbajaɩ baɖa akai nɩ ma baŋunii: ²Ataya gaja gɩyarɩ gɩbʋmbɔnɔ yar ashee anyɩn a gʋjɔɔ na fɛɛ kʋsǝʋ na yeesukristo aŋyɩɖa.³Alǝbarka aɖa ashee gaja , atɩnɖiyar isto yeesu -kristo ayar ɩ alee ɩshɛɩ ŋǝka ɍ nʋpǝlʋpǝlʋ kagʋya ma. ⁴Ana pǝlapǝla atʋ gǝŋ ma natʋ gboo gɩna pǝlapǝla mbaɖee ba naa na jɩ ɩshɛɩ ma.⁵Aɖʋwaa: kristo ɩshɛɩ nɖee gɩ na jɩ ma ɩyɔgɔ atasul, gǝŋ cigboo ʋpǝlʋpǝʋ nɖee ba lɩ pǝla pǝla atʋ kristo nɩ ma ʋyɔgɔ. ⁶Atɩgʋ ta cii ɩlee ʋpǝlʋ pǝlʋ na nɖinsono njɩ ashee anyɩn ɩta jɩ waa Gɩ ŋǝ ʋpǝlʋ pǝlʋ ɖǝn anyɩnalaŋ na naa kasuuru alee gɩcǝʋkʋ atoŋo ɩshɛɩjika ɖe. ⁷Nata tamaa aɖa gɩshɛbɔ aɖʋwaa gɩ yɔ waa Anyɩn gboo ɩta jɩ ɩshɛɩ ɖe ba tɩɩ pɩla pɩla anyɩn mɩaʋ.⁸Aɖʋwaa kɩɩ na yɛɛ ɩnyir nawɩya abʋmbɔnɔ nɖee awǝɖa atʋ Asii nɩ ma na nawɩya ɖe apɩ halɩ na yɛɛ awu atʋ kɩ caa yɔ waa gɩtɩ gɩ naa ɖa ŋŋuro nɩ na . ⁹Baɖe ba tɩ tɔɔ atʋ ɖaa bɛrɛɩ kǝ bakɔɔ sǝm baɖa ŋŋuro nɩ ma na naa gɩ paa tɩ kantaŋ natɩgɩlopi na ama gɩkantaŋ na gajɩʋ ga na ŋǝnǝ bakono ma. ¹⁰Alaa ka alʋ ncǝn anaa kɔɔ alaa atʋ bʋce bʋɖe nɩ ʋni na gɩ na ɖʋ na tamaa waa ataa kɔɔ alaa atʋ. acǝŋǝ.¹¹Anyɩnʋnyiŋu ɩna nyǝŋǝ nashee atʋ ma naa tuutuuma aŋǝ kagʋjɔɔ akʋma gaja ashee atʋ gboo.¹²Bʋkɔɩ bʋ lee atʋkʋmʋ ma na gǝŋ atɩ nɖawaɩ gɩɖa na laa sǝriya na gasanaɩ gɩ nasara ɖulinya nɩ anyɩnalaŋ ma, curɩ na ɖeiɖei kaasana gaja ka ŋyɩɩ, kɩ lee na gʋrɩfaŋa na ama na gaja ka gʋjɔɔ. ¹³Kɩɩ ŋɔɔn akɔɖǝn ashee anyɩn akɔɔ awu bʋkɔɩ ɩ natʋr ayɔ ma na ntɩ yɛɛ ɩyɔ halɩ atɩ waɖa . ¹⁴Daa ɩyɔ aboŋo waa : Atʋ gɩlee ka anyɩnʋkʋmʋ ma anyɩr gboo ɩtɩɩ lee atʋkʋʋmʋ ʋstilee nɖiyar yeesu avaa pɩ ma.¹⁵Galaŋ ntɩ yɛɛ ma lee koŋŋkaarɩ ace anyɩnasul naa ɩŋǝ ka gʋjɔɔ akpala ɩnyɩʋ. ¹⁶Ntɩ yɛɛ ma kul nanɛyunasu ace maseɖuanɩ naa ma ɖoo na Maseɖuanɩ apɩ anyɩnasul naa ɩyala amʋ ace yuɖee.¹⁷Nle gǝŋ ma ntɩ yɛɛ ma nuulee anyɩn na aa? yaa niya nɖee nnatɔɔ ma alee gʋrɩlɔɔ kaniya ma lǝ waa lɩŋ na Aaɩ aa? ¹⁸Gaja galee ɖeiɖei yar na Galeiɩ gɩ lǝ anyɩn ma kaalee lɩŋ na Aaɩ na.¹⁹Aɖʋwaa gaja ʋpur yeesu kristo awaasunɖee amʋ na silfɛ na timotee gɩ lee anyɩngɩcuca ma ka lee lɩŋ na Aaɩ na ama lɩŋ ɩɖaka na nɩ ; ²⁰Aɖʋwaa bʋkɔɩ gaja gaɖʋ waa gatɩ galee ma ɩlee lɩŋ na na gɩ kɔɔ alǝ acǝŋǝ waa Ami na gaja kʋ kʋmʋ.²¹Nɖee atoŋo atɩ nanyɩn gɩyiu kristo nɩ ma ʋni na gǝŋ gaja. ²²Astɛmɛ katʋ nʋshɛmʋ naa aɖʋ ŋŋuro atɩfolu nɩ ŋŋuro nɖe ŋjɩ anaatɩ shee atɩ alʋwaatʋ akǝŋja nɩ²³Ntɔɔ gaja galee sǝriya ashee amʋ naa anyɩn ɩɖoo ncǝn galaŋ na ka ma ce korɛtɩ na . ²⁴Kɩ lee gɩ na yɛɛ gɩtʋŋa anyɩʋcine uwǝɖa ma na ama gɩkaŋanyɩn ɩɖa ʋciŋkǝrka nɩ aɖʋʋwaa anyɩ nʋcine uwǝɖa ma ʋyiu gɩshɛbɔɔ.

Chapter 2

¹Ntɔɔ niya amʋcine nɩ waa kǝ ma na yɛɛ ma ce anyɩnasul nʋcimpɛ ka na. ²Aɖʋwaa Amʋ ntapala anyɩnʋcine ʋʋta pɩɛ aŋa napala amʋja ʋkǝr na kɩ lee nɖee mplɛ ʋcine ma na?³Nŋɔn gǝŋashee anyɩn naa ntatɩ kpa anyɩnasul ma paa tɩ pala mbaɖee bashee amʋ ʋciŋkǝrka ma bɩcɩne ɩpɩɛ na nwǝɖa n'anyɩn kaja tamaa waa amʋciŋkǝrka ɖe ʋʋlee atɩga nɔ atʋja. ⁴N'ʋcimpɩɛ ka ʋbʋmbɔnɔ nɩ na nŋɔn ashee anyɩn kɩ lee waa naa anyɩnʋcine ʋpɩɛ na ama naa ɩyɔ ʋsɔlɔ ʋbʋmbɔnɔ nɖee nwǝɖa ashee anyɩn ma.⁵Ɩta jɩ waa ʋɖǝn lee ʋciŋpɩɛka kagʋlesʋra gʋɖǝn kɩ lee amʋ na alee na anyɩŋganɔ jɩ alee ama. ama ɩkiɖe galei naa ɩpaa tɩ goro na. ⁶Arɛ ɖe alee gǝŋ ma ɩsǝm ba ɖʋ nɩ gʋtɔ gʋbɔka gʋɖǝn ŋgʋɖee baa aŋǝ waa gʋsǝm ma. ⁷Gʋtɔ gʋbɔka gʋsʋra gʋɖe shee ɩkiɖe naa jɩ na nɩ suuru atǝɖǝ nɩ naa pǝlapǝla nɩ naa ɩpaa tɩ wu nɩ ʋcine ʋpɩɛ akɔɔ awu gǝŋ na.⁸Ntɩ ɖʋ anyɩn ɩkashɩ waa ɩfaŋa anyɩnʋsɔlʋ ashee karɛ ɖe. ⁹Aɖʋwaa nŋɔn nashee matʋŋa anyɩn ayɔ ɩtajɩ waa ɩtɩɩ nyene alesʋraɖe uŋunii.¹⁰Ɩtaji waa ltǝɖǝ arɛ ɖǝn ambɔnɔ amʋ gboo ntǝɖǝ karɛ na nɖee ntǝɖǝ ma ɩtaji waa ntǝɖǝ nɩ anyɩn alaŋ na kristo aŋyɩɩ. ¹¹Naa gɩ paa tɩ shee sheetaanɩ ganɔ aboɖo atalaŋ na aɖʋwaa kɩɩ nyir alesʋra laŋ na.¹²Ŋkǝlǝ ŋkpa traɔsɩ kristo alaabaarʋ asoŋsono laŋ ma baa maa ɖaa nɖiya atine gʋcaŋkɔ ashee atʋ ma kɩ ɖamʋ fɛɛ na aɖʋwaa : kǝ ma ŋǝ amʋʋwor tiitɩ na ma laŋ. ¹³Galaŋ na nfǝnapala pɩ naɩ naa ce masaɖuanɩ.¹⁴Ʋkʋmʋ ʋtǝ gaja gɩyarir la apala gɩ na jɩ caacaa na yeesu aŋyɩɖa asal ʋyɔʋ kʋfǝtǝrǝ ʋsoŋono kristo baa ŋkana! ¹⁵Atʋ gɩ lee ka ʋfǝtǝrǝ ʋsoŋono kristo nɩ ashee gaja mbaɖee ba ŋǝ nɖi nsono ma na maɖee ba nɖi nci ma bagɩcɩɩca .¹⁶Baɖǝn sul ɩlee ʋfǝtǝrǝ bʋce kʋja na na kǝ pɩ ba na ci baɖǝn sul ɩlee ŋŋuro kʋfǝtǝrǝ na na shee ŋŋuro na ga ɖa gɩshɛbɔ alesʋra de tuutuuna aa?. ¹⁷Aɖʋwaa kɩɩ yàlà gaja kaalei ɖaa basakatuutuu ma ba na lee ma na ama nɩ ja nɩ gaja gapara atʋ gɩ lǝ kristo agalei aŋyɩɩ.

Chapter 3

¹Gɩkɔɔ asǝba nashee ganɔ atɩ gɩlopi acǝŋǝ aa? yaa gɩkɔ tɩ hɩɛ ɖaa baɖǝn ba na ŋɔn abɔ na shee ganɔ ma yaa nyɩn ɩnu shee atʋ ganɔ? ²Anyɩn ɩlee ka atʋ gʋbɔ baŋɔn atɩfalu nɩ ma bɛrɛ baŋunii ba yɔ kʋ na tʋr. ³Anyɩn gɩlopi ɩpra kristo agʋbɔɩ ba baŋɔn ma atɩntǝ ma nŋɔn ka kɩ lee na bʋcɩcɩbɔto na ama na gaja ŋŋuro yar aŋŋuro kɩ lee atala kɩ kpalakɩ laŋ na ama bɛrɛ bɩfolu kɩkpalakɩ laŋ.⁴Kɩcja ɖe gɩyiɖe na gaja maa ɩɖoo na kristo sul na. ⁵Kɩ na lǝ waa atʋ gɩlopi gɩ wǝ ɖa ka ʋyɔʋ alee akɔɖǝnɩ ɩɖoo na atasul ma na Ama atʋ yɔʋ lee ɖe ʋɖoo na gaja sul na. ⁶Ashee ka atʋ ɩko gɩpra kʋŋɔn na ama na gaja kaŋ ŋuro Aɖʋwaa gʋbɔŋɔnka gɩ tɩ pɩ na bʋ ce ama ŋŋuro ntɩ shee ŋŋuro.⁷Ɩta jɩ waa ntǝma Ɩ nna pɩ na bʋce ma ba ŋɔn nji atala kɩkpalakɩ laŋ nu pra ʋkʋmʋ halɩ Israɛl kǝbapi kǝ ba kɔɔ tɩ sǝra bakiɖe musa agayɛ laŋ na aɖʋ agayɛ kʋkʋmʋɩ ʋna piɖe piɖe ma laŋ ʋkʋmʋ ɖɖe ʋʋye lee ʋshɛʋ ka na. ⁸Gǝŋ ma baɩ na ŋŋuro kantǝma kʋkʋmʋ kʋyɔgɔ awu na.⁹Ɩtajɩ waa ntǝmaɩ nna kǝ arɛ agalei ma kʋkʋ mʋ ʋyɔgɔ gǝŋ ma ntǝma nɖee nna pala arɛ aɖa ɖei ɖei ma kʋkʋmʋ ʋni ʋtʋkɔɔ ayɔgɔawu. ¹⁰Galaŋ bʋ kɔɩ bʋcee alee ʋkʋʋmʋ ɖǝn ʋɖa ʋwu nɩ ma. ¹¹Galaŋ nɖee ɩcee alee ʋkʋmʋ nɖee ʋshɛʋ ma gǝŋ ma ʋkʋmʋ nɖee kʋ na bɔn na ma ʋni ʋlee ka ʋbʋmbɔnɔ awu¹²Ɖaa gɩwǝɖa kaja tamaa ma gɩtɩɖʋ atalɔ ɩkaŋkurɩ. ¹³Atʋ kɩɩ na lee ɖaa musa ana tɔɔ ŋkuro na kǝl agayɛ naa Israɛl bapur ba paa kɔɔ akiɖe agayɛ ma na ʋkʋmʋ ɖe ʋlee ʋbonka na.¹⁴Ama bɩfolu ɩkaŋker kǝ ba tɩ kaashɩ na. Aɖʋ waa halɩ nʋrɔŋ ɖe ŋkuro ɖe nnaa kǝl pɩ ba ta naa tʋr alkawɩlɩ ɩ ka gʋbɔ gʋŋono kɩ na ka ɖa na shee pɩ na aɖʋwaa kristo nɩ ɩ na ŋŋkuro nɖe ŋkaɖa. ¹⁵Halɩ nʋrɔŋ ba ta naa tʋr musa agʋbɔ ŋkuro nɖe nnaa tɩ kǝl bɩfolu. ¹⁶Ama ŋkǝlǝ ʋɖǝn acam yeesu afʋba nɖawa ma nkuro nɖe ŋkaɖa.¹⁷Nɖiyar alee ŋŋuro gaɖuu nɖiyar aŋŋuro aɖa ma baa mʋ nʋ ɩna kaɖa kaɖa . ¹⁸Atɩ ganɔ ɩ atɩbʋyɛ bʋkaɖa ma gɩ tɩ kiɖɖe atɩ nɖɩ yar ʋkʋmʋ ɖaa ba na kiɖe gaŋǝ ma natabaa mʋ nʋ ɩna fʋba na yɛɛ ɩɖa ɖaa nɖiyar ʋkʋma na yɛɛ ʋfa na nɖiyar ʋkʋmʋ nɖee ʋɖoo na nɖiyar ŋŋuro ma .

Chapter 4

¹Galaŋ ɖaa baɖ ŋǝ atɩ shɛɩ va shee atʋ ntǝwa nɖe gɩ na lee ma , kɩɩ pala atalɔ ɩcii na. ²Na gɩ kɔɔ nakesʋraɩ ɩɖa gɩcifala na nkomo ma abǝɖa ku na sara na maugum kaasana na cǝpracǝpra gaja kaalei na Ama gɩ na lǝ na nɩja na gɩ na bɔ bɛrɛ ba laakaarɩ na pɩ na Gaja sul.³Ɩtajɩ waa atalaabaarʋ asoŋsono aɖa ŋkomo, aɖa ŋkomo njɩ, ashee mbaɖee ba na li ma. ⁴Mbaɖee kǝ ba shee ɩja na ma ɖulinya nnɖe laaja gakara bagʋfaŋa nfɔnɔ naa ba paa tɩ ŋǝ kristo alaabaarʋ asoŋsonoɩ kʋkʋmʋ ʋna piɖe piɖe aɖa ɖaa Gaja ma na.⁵Ku na lee atɩ gɩlopi ata waasu na nɖi yar yeesu kristo awaasu na gɩ na lee, na yeesu laŋ na gɩ pra anyɩnbatǝŋleeja. ⁶Aɖʋwaa: Gaja galǝ ka waa: ʋkaɖʋ ʋkaɖa ŋkomo n'saŋkɔɔ alee ʋkaɖʋ ʋkaɖ ŋkomo atɩfalu nɩ na gɩkaɖa bayɔ Gaja kʋkʋmʋ ʋɖa kristo nɩ ma.⁷Gɩ toŋo gaja kamaana ɖe abuce nɩ naa gaja kɩkashɩ ɩbʋnbɔnɔ ɖe ɩɖa ashee gaja, ɩpaa ɖa ashee atʋ na. ⁸Batɩpam atʋ baa mʋ nʋ nɩ, ama kɩ ɖa atʋ bitina gɩtɩjɩ ɩshɛɩ ama kɩɩ bǝ ɖa tamaa na; ⁹Batɩɖʋ atʋ ɩshɛɩ , ama kuu abǝɖa na Atalɔ ɩci ama kɩɩ lii na; ¹⁰Gɩ toŋo nɖiyar yeesu abʋce atalɔ nɩ baanjǝŋ na ce baaŋka na naa yeesu aŋŋuro gboo nɖa ata lɔ nɩ.¹¹Atʋɩ gɩ ɖa ŋŋuro nɩ ma, ba tɩ tɔɔ atʋ na shee bʋce yeesu laŋ , naa yeesu aŋŋuro nɖa ata lɔ ɩcɩ ka nɩ. ¹²Galaŋ na bʋce bʋɖa atʋ nɩ , na ŋŋuro nɖa anyɩn nɩ.¹³Ɖaa gɩ wǝɖa ŋŋuro nɖe kʋʋcive ma, ʋtɩ lǝ ʋŋɔn nɩ waa: Nshee ɩja ma laŋ na nna lǝ jɩ ! Atʋ mɩyaʋ gɩ shee ɩja galaŋ na gɩ na lǝ jɩ. ¹⁴Yɔ ma waa nɖee aŋǝnǝ yeesu ma, ataa ŋǝnǝ atʋ gboo na yeesu, aŋǝnǝ yeesu ma, ataa ŋǝnǝ atʋ gboo ma yeesu, naa alaa atʋ nányɩn gɩ yiɖe aŋyɩɩ. ¹⁵Anyɩnalaŋ alesʋʋaɖe ɩtu lee, na gaja kagʋjɔɔ gʋyɔgɔ nace na gaja kʋkʋmʋ naatuutuuma anaa kʋma.¹⁶Galaŋ na gɩna ɖʋ atalɔ ɩkaŋkɩnɩ , baa maa atɩgʋlɔ ŋgʋɖe gɩwǝɖa waa ma gɩtɩ gʋ cii ani, gʋlɔ gʋlɔ gʋfɔlɩ ɩ gɩwǝɖa gʋtɩ gʋfɔlɩ ɩ gɩ wǝɖa ma, gʋtɩ gʋ naa fʋ naa fʋba fʋba baa njǝŋ baa njǝŋ. ¹⁷Aɖʋwaa wahala nɖee gɩ na jɩ ʋrɔŋɖe ma, alee abon ka na , ataa kaŋa nátʋ gɩŋǝ ʋkʋmʋ nɖee ʋɖa nace nace kʋwǝɖa gʋsʋra na ma nɩ. ¹⁸Aɖʋwaa: kʋkɔɔ kiɖe ayɔkɔ ɩ gɩ naŋǝ natɩnyine ma na ama nɖee ku na ŋǝ waa ma ɩni kɩ na shɛʋ na ɩlee ɩɖa ka nɩ na ce nace.

Chapter 5

¹Gɩyɔ waa: Gʋlɔ ŋgɖee nɩ gɩ ɖa, naa gʋlee gʋtǝnaja waa ma, gʋta cii, gɩ kɔɔ awǝɖa gʋlɔ gʋfɔlɩɩ gʋɖa alaŋlaŋ gʋ ni Gaja ga cǝ kakʋ, nagʋlee gaɖuɖaka na ce nace, kɩ lee bɛrɛ ba ce ka kʋ na. ²Gʋlɔ ŋgɖee nɩ gɩɖa waa ma, gɩ tɩ jɩ ɩshɛɩ naa naa yɛɛ gɩ kara gʋlɔ ŋgɖee gʋɖa alaŋlaŋ ma, ³Ɩta jɩ waa: gɩ kara gʋlɔ gʋɖe kɩɩ ɖa ŋkɔlɩ na.⁴Aɖʋwaa: Atʋɩ gɩ kara gʋlɔ gʋɖe ma, gɩ tɩ jɩ ɩshɛɩ yɔgʋ ɩkpa atʋ, aɖʋwaa: Gɩsɔlɔ gǝŋ, kɩɩ na yɛɛ gɩfɔɖɔ aɖa ŋkɔlɩ na, gɩ tɩ gɩ kara gʋlɔ aɖa naa ŋgʋɖee gʋnacima, ŋŋuro kagʋja gʋkar a njɩ. ⁵Nɖee alee atʋ gǝŋ ma, ʋni na gǝŋ Gaja, aɖʋ ka ŋŋuro nɖe ashee atʋ.⁶Gɩ wǝɖa na nɩ tamaa baaŋjǝn, na gɩ saŋkɔɔ ayɔ waa: Ɖaa gɩɖa gʋlɔ ŋgɖe nɩ ma, shee gɩ lɩŋ na nɩ gaɖu. ⁷Aɖʋwaa: Ʋcine kaasana jɩ gɩ na sara, kɩ lee bɛrɛ bʋŋǝu na, ⁸Gɩwǝɖa tamaa, naa naa yɛɛ waa gɩcɔɔ atǝbǝ gʋlɔ ŋgʋɖe nɩ naa aɖa nɖiyar agʋja nɩ.⁹Galaŋ na gɩ na lee kaŋkaarɩ na yɛɛ gɩ ɖa, ɖaa anayɛɛ ma, gɩɖa gʋlɔ ŋgʋɖe nɩ naa, kokoo kɩɩ ɖa gʋlɔ ŋgʋɖe nɩ naa. ¹⁰ɖʋwaa: atɩ ɩganɔ gɩ tɩ gɩ ce Kristo ɩkǝma kamboi sul ba cǝm n'atʋ ɩkǝma, naa baaŋa acam ʋsǝlʋ, nsono ŋjɩ ʋlee, mbɔnɔ ŋjɩ ʋlee ŋkǝlǝɩ ʋɖa gʋlɔ nɩ ma.¹¹Galaŋ gɩyɔ nɖiyar acunɩ, galaŋ na gɩ na bɔ bɛrɛ balaakaarɩ; Gaja ga yɔ atʋ, anyɩn gboo anyɩnʋyɔʋ nɩ ɩyɔ atʋ. ¹²Kɩɩ na yɛɛ gɩ kɔɔ anyiŋǝ anyɩn ganɔ waa:Yɔ atʋ na, ama, gɩshee anyin ganɔ ɩkʋma anyɩnalɔ naa ɩyɔ ɖaa ɩbue mbaɖee ba na kʋma balɔ fɔɩ kanɖilaŋ kɩlee bɩfolu nɩ na ma.¹³Aɖʋwaa: Nta lee ŋyashɛshɛ yar, Gaja jɩ nlee ashee nta saŋkɔɔ alee gʋfaŋayar anyɩn pɩ nlee ashee. ¹⁴Kristo ʋsɔlʋ ʋtɩ pam atʋ kǝŋkǝŋkǝŋkǝŋ, na gɩ na waa, ɩta jɩ waa, ʋɖɔŋkɔnɔ aci ashee baŋunii gǝŋ ma, baŋunii bacika gǝŋ. ¹⁵Asaŋkɔɔ acii ma, acici ashee baŋunii, naa mbaɖee baɖa ŋŋuro nɩ ma, bapaa kɔɔ aɖa ashee balɔ na, ama, baɖa ashee nɖee aci ashee pɩ naa akɔɔ aŋǝnǝ ma.¹⁶Galaŋ tɔɔ na nnyǝmǝ kukɔɔ ayɔ ʋɖǝn gʋrɩlɔ nɩ na, ɔta jɩ waa gʋrɩlɔ nɩ na gɩ yɔ Kristo, tɔɔ na nnyǝmǝ kɩɩkɔɔ ayɔ nɩ ɖaa gǝŋ ma na. ¹⁷Arɛ ɖɛn ata ɖa Kristo nɩ, apra arɛ afɔlɩ. Alesʋra ɩŋono ɩshɛʋ; ɩfɔlɩ ɩɖa ka nnyǝmǝ.¹⁸Ɩni ɩŋunii ɩɖoo na Gaja sul na, apala ka Kristo apɩ na ʋrǝŋu na na atɩ nna Gaja atɩgicuca, na ashee atʋ ʋrǝŋunama kantǝma. ¹⁹Aɖʋwaa: Gaja gaɖa Kristo nɩ na, na yɛɛ Kristo apɛmpɛŋɛ aɖe agɩlopi na ɖulinya bagɩcuca naa apaa kɔɔ atɔɔ bataalɩ na, n'aɖʋ ʋrǝŋunama kaa lei atʋ nɩ.²⁰Atʋ gɩ na lǝ Kristo antǝma kabʋlei ɖaa a tʋmpɩ Gaja gana kʋn na ma na ɖʋ ɩkashɩ; jɩ ma suuru ʋrǝŋuna ma ʋɖa anyɩn na Gaja anyɩn gɩcɩɩca. ²¹Nɖee kalee mbɔnɔ ayɔ na ma apala nɩ atɔɔ atɩmbɔnɔ atoŋo naa atʋ gɩpra Gaja ka ɖeidei baja

Chapter 6

¹Daa gɩna lee ntəma na Gaja ma gɩtɩ ɖʋ ʋnyɩn ɩkashɩ waa ɩpaapala Gaja kagʋjɔv gʋpaa fəlaanyɩnna. ²Adʋwaa atɩ lə: waa tam ndee ɩsəma n'cam akʋnyɩŋu ndi nsono kʋshile n'cam' akɩ alam atən-nnyɩmə ŋəma ndi nsono kʋshɩle ³baa Gapaŋa nɩna kagɩna shee ntərə kʋ nyɩca na naa Gaja kaŋtəma npaa pra daa gʋcəra mana.⁴Ama atɩgɩ tʋwa apra bʋkɔɔ ɩtaba waa Gaja kəbatəŋleeja balee ma baa ʋnaashɩʋ nɩ baa batɩ pɩyɛɛtʋ baa nʋcɩŋpɩɛɛka gɩ wʋda suuru. ⁵Baa ʋkəwʋ nɩ na, baa ɩsaraka nɩna, baa ʋcəprʋ nɩ na, baa atəma nɩna, baa ʋnyɩŋʋnɩna, baa bʋnʋ kʋrʋka nɩ na: ⁶nacɩrɩcɩrɩ, na ʋyɔʋ, na suuru, Gaja kikashɩ na nŋʋro nsoŋsono, na ɩjakʋsɔlʋ. ⁷Na ɩja kabʋle, na Gaja kɩkashɩ, na atara yɔkɔ ndee ɩna ce gʋtara ma na ndee ɩna kəlgʋ tara ɩkəma kɩja ma.⁸Ʋkʋmʋ nɩ, na ʋlaaʋ afələ nɩ, na Gapaŋaka na ma gabɔnɔ na gasono nɩ. Bana nənɩ na daa arɛɛ ana pɩ na laa barʋ ɩja kaja ma. ⁹Adanaa kəba yɔ nɩ na ma, ashee bayɔ nɩ ada naa acikama, ashee kalee acikana ada batɩyɛɛ bakənɩ acima. ¹⁰Daa ɩcimpɩyɛɛ ka baja ma, ama atɩcine ɩna nakər kər baŋjən daa ba shɛɛrɛ ma atɩ gɩtɩ pala barɛ tuutuu ma bade batɩ pəra bataŋja daa kagɩwʋ da akodən na ma ama atɩ gɩtɩ lee alesura ɩŋuni.¹¹Atə bʋnɔ bʋtine ashee anyɩn cɔrɛŋtɩ kəbaja atɩ gɩfolu gɩtine. ¹²Ka lugo naa anyɩn agɩfoluna ama anyɩɩ lugo ka nanɩ anyɩ gɩja. ¹³Shee ma atʋ anyɩ gɩja naa manaa lənaa anyɩn daa ambapi ma ŋana ma anyɩ bawor.¹⁴Ɩta cə arɛ aŋpa paama səna barɛ nbadee kəbada deɩ na mana. adʋwa a mʋna man ɩja yarɛ na ɩsəii yarə? Yaa mʋdaka fətəla na nkomo kagɩ cɩɩ ca? ¹⁵Ʋrəŋʋ paŋa daka Kristo na sheetanɩ bagɩ cɩɩ ca? Yaa ndee ada deɩ deɩ ma na ndee kada deɩ deɩ na ma mʋ na man pɩ. ¹⁶Mʋna man Gaja kaŋku na akʋna baja baŋku? atʋŋ gɩlee Gaja nŋʋro yar a Gafalajɩ Gaja Galə gən: ntəma da adjɩ aye napɩ ntəma lee ba Gaja, na batə balee a ma samaa.¹⁷Galaŋ na ndiyar Gaja Galə waa: təbə ma barɛ bade sul alən npɩ gadʋ, paa ma fɔn bʋ kɔɔɩ kɩda cɩrɩ cɩrɩ, naa amʋ ma camaanyɩne ¹⁸ndiyar akɔɔlɔ cəŋə waa ntəma pra anyɩ naya naa anyɩ ɩpəra am bapi.

Chapter 7

¹Amba soro aləkaʋlɩ bade bada ashee anyɩ, Galan laa ma, anyɩ nalɔ n*bʋkɔɔ bʋna kpa nyɩn ajɩ wa ma nɩ, naa yɛɛ cɩrɩ cɩrɩ kaŋdawa naa naa she Gaja jirima na ɩja.²Cam mamʋ anyɩ nɩfolu nɩ, baa arɛ paŋa sul gɩ da deɩ deɩ a, kagɩ pɩɛpɩɛ ʋdən agɩfolu kagɩ jɩ naa nyɩn akodən na. ³Kəma na cənnaa nyɩn ɩkəma na ncee lənyɩ boŋo ɩda atɩ folunɩ, na gɩ man da baaŋjɔn baa bʋbʋ baa nŋʋronɩna. ⁴Nwʋda na ahyɩn ʋkaŋtam ʋbʋbɔnɔ amʋ cine ʋkər na anyɩn ntɩ dʋnyɩn ɩka shɩ am ɩsaŋ na mʋ baa maa gɩtɩ jɩ ɩshɛɩ.⁵Nkəle ndee gɩkpa Masedʋwaanɩ kagɩ səra aŋʋra na ama gɩŋə ɩnawɩya mana baŋʋ ni ɩbobo cɩka ɩka ɩde sɩrətʋ atɩ folu detɩtədə tʋ. ⁶Ama Gaja ngadee Gana dʋ nbadee bana pɩɛɛ ɩcine ma ɩkashɩ ma na na doo do atɩ cine natɩɩtə ʋpɩʋ. ⁷Kɩlee Tɩɩtə ʋpɩʋ kaŋ dən dən na a doodo anyɩnɩ cine na ama ɩkasɩ ndee ɩcee bʋŋa dʋnɩ ma Gboo laŋ. Atɩləə tʋwaa anyɩnɩ cim pɩɛɛ na ɩfolutədəka ɩlaa səria Galana amʋcine ʋkər paa.⁸Ɩta jɩwaa aŋgale ganyɩʋ taja Gatɩ tədə a nyɩ nifolu kəma le nshɩ yɔna nɩɩ nyɔ waa galeɩ Gade gatɩtədə anyɩ gɩfolu tam dən ama nlee nshɩ yɔ. ⁹Ama nnyɩmə nda ʋcɩŋkərka kɩlee anyɩ nʋcɩŋpɩɛɛ ka laŋna adʋwaa anyʋnʋ ciŋpɩɛɛka ʋfʋba anyɩnɩfo lu na ɩfa na ashee Gaja adʋwa kagɩ lenyɩnnbɔ nɔ ndənna. ¹⁰Ʋcɩŋpɩɛɛka ndee ʋna fana ashe Gaja ʋna fʋba atɩ gɩfolu Gənilaŋ gɩtɩgɩnə ʋfʋrʋ, na kagɩlee atʋ ciŋpiɛɛ ka kaŋ shɩyɔna. Ama ʋciŋpɩɛɛka ndee kʋna fʋba arɛ agɩfolu nama ʋnapɩnabʋce bʋ.¹¹Kɩɖe ma ɖaa gʋlesʋra gʋɖe gʋpɩɛ Gaja k'ʋcine ma, akpala baɩ na kɩ caarɛ anyɩn na! ba ɩ na ɩcəm kɩkəma, gayoro gapaŋa jɩ kaa yar anyɩn na, asampəna ɩpaŋa nɩ kɩkpa anyɩn na baɩ n'ɩsɔlɔ waa ɩlee kaŋkaarɩ apaŋa gʋtɔ gʋbɔka gʋpaŋa! Ɩcɔɔ alaa afaŋa baamʋnʋ nɩ waa kɩ lafʋ ayɔ galei gaɖe na. ¹²Nta ŋɔn ashee anyɩn, kɩlee nɖee alin gʋlutɔ gʋɖe ma laŋ na, kɩsan, kɔɔ alee nɖee acam gʋluntɔ ma laŋ na ama, naa anyɩnʋcaarɛ ɩ ɩna caarɛ anyɩnalɔ na shee atʋ ma ɩlee anyɩn gɩcɩɩca naa lee Gaja kaŋyɩ gboo.¹³Galaŋ atɩcine ɩɖooɖo boŋo. Natɩcine ɩkɔɔ apɛmpɛŋɛ akər ŋkələə Tiitɩ a pɩ ma, n'ataŋŋuno ɩɖa fɛɛ n'anyɩn ganɔ. ¹⁴Nta kʋma aŋgʋlɔ aŋyɩɩ anyɩna laŋ gɩ ni kaa lee gabɔnɔ na, ama, ɖaa gɩ cee na lə ɩja baanjəŋ, galaŋ na gɩ kʋma atalɔ Tiitɩ aŋyɩɩ, n'ʋni gboo aŋə kɩɩja.¹⁵Acɔɔtɩ laa ʋsɔlɔ nafaŋa akpala gʋya gʋya, aɖe tɩ lige ʋnyenu ɩ anyɩŋanɔ ɩwəɖa na gɩsáná ɩ cam nɩ na cu nɩ na tar aŋyɩɩ ma. ¹⁶Amʋcine ʋkər baa mʋnʋ nɩ na ntɔɔ aŋgʋlɔ na ɖʋ n'anyɩn.

Chapter 8

¹Ambawor ntɩ yɛɛ ma lə anyɩn, Gaja kagʋjɔɔɩ Masɖuanɩ ka cɔɔcɩ nɩ kəbaja ba ŋə. ²Ɩnawɩya tuutuuma nɖee ɩtʋŋapɩ ŋə ma, kagɩcɩɩca, baa nakama bʋcinkər ka ʋyɔgɔ paa, na bagɩshɛɩ nɛ gɩŋʋm arisiki abʋmbɔnɔ halɩ ba wəɖa gʋjɔɔ gʋlee ka.³Bacɔɔ lee gʋjɔɔ ncɔɔ lee kasəriya, na bʋcinsɔlɔka na ba lee awubʋkɔɩ bawəɖa, ⁴Na balə atʋ waa atʋ gboo gɩ lee kaŋkaarɩ akaŋa na atɩ bawoɩ cɩrɩ cɩrɩ kəbaja ɩ baɖa Yesrusalɛm ma. ⁵Kɩ lee waa ʋkaŋʋnama kanɖənɖən ɖaa gɩ na yɛɛ ma na, ama, ba cɔɔ atɔɔ bagɩlopi bagʋlɔ ashee nɖiyar ɖaa ɩsim ma, naa tɔɔ balɔ ashee atʋ gboo ɖaa Gaja gasɔlɔ ma.⁶Na gɩlə Tiitɩ aɖŋkəŋ abɔŋo ntəma nsoŋsono nɖe alee, aɖʋwaa: Acee ka səba ntəma nɖe. ⁷Anyɩn gboo ɖaa ɩnalee anyɩn abaamʋ nʋ n'ʋcine wəɖaka, na bʋlei bʋləka, na koŋkaarɩ, aleʋra ɩŋunii nɩ ma, n'ʋsɔlɔɩ ɩsɔlɔ atʋ ma anyɩn miyaʋ lee ma, ntənsoŋsono nɖe.⁸Kə ma na lə na kpashɛ na shee anyɩn na ama, basaaka baŋə anyɩnakoŋ kaarɩ, nanyɩnʋsɔlʋ ɩjakʋja. ⁹Aɖʋwaa: ɩyɔ atɩ nɖiyar Yeesu kristo, adei alee arisikiya ma, anyɩnalaŋ na apra ashɛɛrɛ naa anyɩn ɩpra arisiki baja.¹⁰Ɖaa n naŋəwaa ɩsim ɩlee ma, aɖʋwaa ɩcɩm ɩlee gəŋ kɩ lee waa ɖaa ɩcee na lee ma na, ama, ɖoo gacokol n'ɩcee kʋr kaniya. ¹¹Lee ma, ntəma nɖe atɩ cəm kaayala, na bʋkɔɩ ɩwəɖa ma, na niya nɖee ɩwəɖa na lee na má mà ɩlee atɩ waɖa. ¹²Ɩta naa shee n'ʋcine ʋsoŋsono, shee bɛrɛ bacam n'ʋcine ʋɖɔŋkɔnɔ, kə ba lə waa mʋleeka kɩshee ɩwu gəŋ na.¹³Kɩ lee ba na yɛɛ bakara anyɩn gɩshɛɩrɛ n'akaŋa na basaaka na, ama, baaŋa awəɖa ɖeiɖei. ¹⁴Naa ba ni gboo bʋkɔɩ bawəɖa kʋyɔgʋ ma, ɩtɩ kaŋa nanyɩn ŋkələ ɩ ɩnɩɩ tɩ sər anyɩn ma, bakaŋa n'anyɩn ɩlee ɖei ɖei. ¹⁵Ʋŋɔn cɩrɩ cɩrɩ kabɔ, ɩlə waa: Nɖee apiɖe tuutuu ma ma, kagoro awəɖa na, nɖee apiɖe cei ma, akɔɖən kɩ sər nɩ na.¹⁶Ʋkʋmʋ ashee Gaja, ɖaa aɖʋ Tiitɩ ʋcine nɩ, kakoŋkaarɩ ɖe ashee anyɩn ma; ¹⁷Aɖʋwaa Tiitɩ atələ bʋkɔɩ gɩ na yɛɛ ma, atɩ yɛɛ akɔɔ atɔɔ koŋkarɩ afɔlɩ nayɛɛ ace anyɩgaɖu n'ʋciŋsɔlɔ ka.¹⁸Gɩtɩ yɛɛ gɩ təm nɩ aɖe nna atʋwor nɖee baaŋa anakʋma, aɖʋwaa: Apalaka na laabaarʋ asɔŋsono ace ɩcɔɔcɩ mànà baŋunii nɩ, ¹⁹Ʋni na ɩcɔɔcɩ mánà balaa waa anaa yàlà atʋ nace ɩnyɩŋoa gɩ na lee ntəma nsoŋsonɔ ɩ nlee atɩ nɖiyar ʋkʋmʋ kantəma ma, nalaa na səriya ɖaa gɩnalee n'ʋcine ʋsoŋsono ma.²⁰Ɖaa gəŋ ma na gɩ na lee naa ʋɖən apaatɩ yolo atʋ nabʋkɔɩ gɩcam, naa naa lo ɩ ma na; ²¹Aɖʋwaa gɩtɩ yɛɛ bʋkɔɩ bʋcɩm ma, kɩ lee nɖiyar anɖənɖən aŋyɩɩ na, ama bɛrɛ baŋyɩɩ mɩaʋ.²²Na gɩ lə atʋwor nɖee gɩŋə akoŋkaarɩ alesʋra tuutuuma nɩ ma ayala pɩ aace, na akɔɔ alaa na faŋa akoŋkaarɩ nɩ na yɛɛ waa ʋcine nɖee awəɖa ma atɩ kantan ńanyɩn. ²³Galaŋ ɩta saa na Tiitɩ agaja, alee atanyɩʋtaja na nɩ na lee ntəma, anyɩnasul; ɩta saa n'atʋwor asaaka, ɩcɔɔcɩ mbaɖee ba lee Kristo ʋkʋmʋ ma; ba laaka nɩ natəm. ²⁴Laa ma afa pɩ waa ɩsɔlɔ pɩ gɩshɛbʋ n'ja naa ɩcɔɔcɩ bashee ɩja ayɔ waa gɩwəɖa ɩja gɩ kʋma ata lɔ anyɩna sul.

Chapter 9

¹Kɩ kɔɔ a hɩɛ waa: Maŋɔn ashee anyɩn bʋkɔɩ ɩkaŋa na Kristo kəbapi Yerusalɛm kəbaja ma na. ²Aɖʋwaa: nyɔ anyɩna niya asoŋsonɔ nɖee ɩwəɖa ma, ŋkəŋ na n na kʋma anyɩn nashee aŋgʋlɔ Maseɖʋanɩ kəbaja baŋyɩɩ, naa lə waa: Akayii kəbaja ba cee akpeɖe boŋ na saa ɖoo gacokol; bakoŋkaarɩ ɖe aɖʋ bɛrɛ tutuu ma ɩkashɩ.³Ntɩ matəm atɩbawar bapɩ anyɩna sul naa, ʋkʋmʋɩ ŋkʋma anyɩn ashee pɩ ma ʋpaa lee fɔɩ na, galaŋ kpeɖe ma anyɩnalɔ, ɖaa nlə ma. ⁴Kə ma na yɛɛ, waa Maseɖʋanɩ kəbaja bata yàlá atʋ ace anyɩnasul bapaa tɩŋə waa: kɩka na kpeɖe na, naa ka gɩcifala gɩjɩ atʋ kokoo anyɩn na. ⁵Ŋkəŋ na ntəm ayɩɖa atɩ bawor waa: Bace anyɩnasul, atɩ wala wala gʋjɔɔ ŋgʋɖee ɩ ɖʋ waa ɩshee ma, gʋkpe, naa gʋlee anyɩn ʋciŋka nɩ na ɩshee kɩ lee nʋcimpɩɛka na.⁶Yɔ ma waa: Arɛɩ aɖu ceima, cei na anaa piɖe arɛɩ aɖu tuutuuma ma, tuutuuma na a naa piɖe. ⁷Galaŋ baaŋa ashee ɖaa akʋr aniya n'ʋciŋkərka ma, ɩ paa lee təlashɩ kokoo batɩ caarɛɛ nɩ na, aɖʋwaa; Gaja gasɔlɔ nɖee a naa shee n'ʋciŋkər ka ma.⁸Aɖʋwaa: Gaja gɩtɩ gasəra ashee anyɩn kʋyɔgʋ tuutuuma, naa baanjəŋ ɩnɩɩ shɩ na wəɖo wəɖa baa mʋnʋ nɩ nakə ńanyɩmbʋkaata, naa awəɖa tuutuuma na lee ńalesʋra ɩsoŋsono. ⁹Aɖʋwaa: Baŋɔn waa: Acɔɔ wəɖa gʋjɔɔ kʋ na shee bashɛɩrɛ ɖaa asɔlɔ ma, abʋcəma bʋ ɖaɖa nace nace.¹⁰Nɖee a na shee nɖo baɖuka n'ʋjɩʋ jɩka ma, ataa shee anyɩn naa apala bʋkɔɩ ɩɖu ɩɖu ma ɩŋʋm tuutuuma, ataa pele anyɩna ɖeiɖei kale ʋra. ¹¹Ɩtɩɩ pra arisiki baja anyɩna baamʋnɩ, ashee gʋjɔɔ gʋlee kaɩ wəɖa nalee ma, laŋ na bʋkɔɩ gɩce na ma ashee pɩ ma, bakʋma Gaja.¹²Aɖʋwaa: anyɩnʋkaŋʋ na ma, ɩkaŋa na Yerusalɛm kəbaja ma, ɩlee ali heeri abʋmbɔnɔ alesʋra tuutuuma nɩ naa baaŋa akʋma Gaja. ¹³Anyɩnʋkaŋʋ na ma, ʋtɩ laa na faŋa ɖaa ɩna lee ma naa bakʋma Gaja ɖaa ɩna nyene Kristo alaabaarʋ asoŋsono kantəma, n'anyɩngʋjɔɔ ɩwəɖa na lee na shee baaŋa na ŋa ma. ¹⁴Batɩ nyiŋə na shee anyin, aɖʋwaa: Bacɔɔ asɔlɔ anyɩn pɩbusu anyɩŋgʋjɔɔ gʋbʋmbɔnɔɩ Gaja galee ashee anyɩn ma laŋ. ¹⁵Ʋkʋmʋ ʋtə Gaja ɩkoyar laŋ, agʋjɔɔ kʋʋnabon ayɔna.

Chapter 10

¹Amʋ pɔɔlɩ, ntɩ ŋɔn na nyɩŋə anyɩn na Kristo abʋcəmakalɩbarka, ntɩ buro aŋgʋlɔ anyɩŋyɩɩ ntaɖa anyɩngɩcɩɩca, ama, nta mana anyɩnasul aɖa gaɖu lɩŋka ntɩ paŋ anyɩn. ²Ntɩ ɖʋ anyɩn suuru, ŋkələ̀ ma kpa anyɩnasul ma, ɩ paa lee amʋ ɖoole ma cuu ʋpaŋ kaarɛ ɩ baɖən ba na kiɖe atʋ ɖaa gʋrɩlɔ kaarɛ jɩ gɩ na cu.³Gɩ ta naa sara gʋrɩlɔ nɩ, kɩɩ na cɩ gʋrɩlɔ kagʋtara na. ⁴Aɖʋwaa: Bʋkɔɩ gɩ na cɩ na gʋtanɖma, kɩ lee gʋrɩlɔ kayɔkɔ nɩ gɩ na ci na gʋtara na, ama Gaja katar yɔkɔ nɩ gɩ na ci na gʋtara. Na pɛɛpɛɛ na ɖur ɩkashɩɩ na kpaarɩ na Gaja ma.⁵Gɩtɩ kə na pɛɛpɛɛ afaŋaɩ ɩ nataakalɔ alaŋ natəŋ Gaja kʋyɔʋ ma, naa naa yɛɛ gɩ pɩ na bɛrɛ bafaŋa ɩnyene Kristo. ⁶Anyɩnʋnyenu ʋta tɩ kpe aboŋo, gɩtɩɩ bɔ mbaɖee kəbana nyene na ma, batɔ.⁷Kiɖe ma gɩshɛbʋ! ʋɖən ata naa tɔɔ agʋlɔ waa aɖe lee Kristo aja, ɩsim a lə agʋlɔ agɩlopi waa aɖe lee Kristo aja ma, atʋ gboo Kristo abaja pɩ gɩ lee. ⁸Nta saŋkɔɔ na kʋma aŋgʋlɔ yɔgʋ yɔgʋ ɖaa ɩko nɖee nɖiyar ashee atʋ waa gɩ cere n'anyɩn, kɩlee waagɩ ɖun anyɩn na ma aa ka gɩja gɩ cifala ka gɩ jɩ amʋ na.⁹Naa amabɔ n na ŋɔn na shee anyɩn ma, ɩpaa kolo anyɩŋganɔ na. ¹⁰Aɖʋwaa baɖən batɩ lə waa: Abɔ kabʋlei bʋkaŋkrə na caarɛ gaɖu: Ama ata ɖa atasul, ka na haʋ atʋ na, abʋliləka bʋɖe bʋ buro.¹¹Arɛ ɩ ana lə gəŋ ma, karɛ ayɔ waa: Ɖaa atɩ bʋlei bʋkaŋkrə gɩtɩ mana anyɩnasul ma aa, gəŋ ci gboo gɩ ta ɖa anyɩnasul atibʋlei bʋkaŋkrə. ¹²Atɩɩ kɩɩ na yɛɛ gɩtɔɔ atalɔ afana m'ʋɖən na, kokoo gɩ kpaarɩ na mbaɖee ba na shee balɔ ɩja bagɩlopi ma na. Ama, batɩ kɛɛhɩ na bagɩlopɩ ɖaa baɖa ma, bana kɛɛshɩ na ba gɩlopi gəŋ ma aa: Gʋfaŋa kʋʋtə pɩna.¹³Ɩta saa n'tʋ, kɩ nayɛɛ gɩkʋma atalɔa ɖə gayalaɩ ba ɖʋ ashee atʋ ma na, gayala ŋgaɖee Gaja gaɖʋ ashee atʋ ma, gɩ nɩ jɩ na yɛɛ gɩyɩɖe na ma, ɖaa gɩ sara Halɩ atɩ kpa anyɩnasul ma na gəŋ. ¹⁴Kɩɩ na yɛe gɩsəla atɩ gayala na, ɖaa kɩɩ kpa anyɩnasul ma na, Anyɩnasul na gɩ kpa na Kristo alaabaarʋ asoŋsono.¹⁵Kɩɩ səla ʋɖən agayala alee baɖən ba ntə ma, na kʋma alalɔ na: Ama, na tama, ɩta jɩ anyɩnʋcine ɩwəɖa ma, ʋtɩ pele na kpər na ce anyɩŋgɩcɩica, ɖaa gayalaɩ baɖʋ ashee atʋ ma. ¹⁶Waa gɩ lə laabaarʋ aɖə anyɩŋgaɖu, gɩ paa tɩ kʋma ata lɔ na ba saaka bantəma balee ayala gaduu bayala ma na.¹⁷Arɛɩ a na kʋma agʋlɔ ma, akʋma agʋlɔ Kristo nɩ. ¹⁸Kɩ lee nɖee ana kʋma agʋlɔma, awəɖa ka aŋfaanɩ na, ama, nɖee nɖiyar ana kʋma ma, awəɖaka aŋfaanɩ.

Chapter 11

¹Oh! maa, ɩtɩɩ səra atoŋo amʋŋyashɛshɛ! gasono ɩlafʋ atoŋo amʋ! ²Aɖʋwaa: Ntɩ cel nanyɩn gʋcele Gaja kagʋcele kʋ nna cel nanyɩn, aɖʋwaa njɩl anyɩn pɩ ashee ʋsoro aɖɔŋkɔnɔ, ʋni na gəŋ Kristo ɖaa ʋpigii nɖee aɖa cɩrɩ cɩrɩ ka yɔ ʋsoro na ma.³lige ma, waa: Na gɩyɔɩ jɩ ʋbu apɩ atɩ paapaa na awa, asampəna ɩyɩ kpa amʋ na gaɖɔŋkɔnɔ, waa bapaa tɩ paapaa anyɩn, ɩpaɖa na Kristo na. ⁴Ʋɖən atakɔɔ apɩtɩ na lee Yeesu afɔlɩ awaasu na shee a nyɩn, ɖaban na nɖee gɩ lee awaasu ashee a nyɩn ma, kokoo ŋŋuro nfɔlɩ ɖaban na nɖee ɩcam ma, ɩtɩ tɩ tələ na shee karɛ gɩshɛbu.⁵Ntɩ ŋə waa: Ba təmka baɖe ɩna tɔɔ waa ba ŋərə ma, kə ma jɩba baŋyɩɩ na. ⁶Baa maa abʋliləka nɩ kə ma yɔ kanɖina kɩ lee nɖee awəɖa ʋyɔʋ awu amʋ ma, asul na nɖa na, gɩ saŋkɔɔ akaɖa afaŋa anyɩn kpaa baa mʋ nʋ nɩ.⁷Yaa mburo aŋgʋlɔ anyɩnasul naa anyɩn ɩ taa alaŋ ma, nlee taalɩ aa? Gaja kalaabaarʋ asoŋsono na nlee ashee anyɩn faala aa? ⁸Ncam n'ɩcɔɔcɩ basaaka ɖaaba na cam ʋsəlʋ ma, apɩ tɩ kaŋa n'anyɩ. Nkələ ɩ nɖa anyɩn asul naa ɩna Hɩɛ amʋ ma, kə ma pala ʋɖən akaŋa n'amʋ na; ⁹Aɖʋwaa: Atɩ bawor ɩbaɖoo na Maseɖuanɩ ma, ba shee amʋ bʋkɔi bʋ sər amʋ ma. Nri aŋgʋlɔ baa mʋ nʋ nɩ, ma paa tɩ lee ʋɖʋra ashee ʋɖən na, nsaŋkɔɔtɩ yɛɛ ma toŋo gəŋ.¹⁰Na Kristo ɩɩja nɖee ɩɖa amʋ nnɩ nɩ ma, ntɩ lə waa: ʋɖən kaasəra a pɩr n'amʋ ʋni kʋjɩ kʋmʋ akayii ɩkara kara ɩŋunii nɩ na. ¹¹Maakɔ laŋ? kə ma sɔlɔ anyɩn pɩ aa? Gaja kanɖənɖən ga yɔ!¹²Ama, gəŋ ci n na lee, naa makɔɔ alee gəŋ acəŋə naa mbaɖee ba na yɛɛ batɔɔ balɔ akpaarɩ n'atʋ ma, baɖa ɖaa atʋ ma, ba paa kʋma balɔ na. ¹³Bɛrɛ baɖe ɩsəi kəbatəmka pɩ ba lee, mpaapaa kəbatənleeja pɩ balee, ba cəpra balɔ apra Kristo abatəmka.¹⁴Gani kaalee bitina, aɖʋwaa sheetaanɩ gboo atɩ tɔɔ agʋlɔ apra ɖaa Malaɩka ʋkaɖʋ kaja ma. ¹⁵Ɩni kɩ lee gɩsana waa: sheetaanɩ ɩminisi, batɔɔ balɔɔ apra ɖaa ɖei ɖei kɩ minisi ba na lee ma na ama, baaye ataaboŋo ɖaa ba lee bantəma ma.¹⁶Ntɩ lə jɩ acəŋə, waa: ʋɖən apaa tɔɔ amʋ ɖaa ŋyasɛshɛyar ma na; Ama cam ma amʋ ɖaa ŋyashɛshɛyar ma, naa amʋ miyaʋ makʋma aŋgʋlɔ cei. ¹⁷Ŋgaɖee n na lə, na shee ɩja na yɛɛ makʋma aŋgʋlɔ ma, kə ma na lə ɖaa nɖiyar a na yɛɛ ma na, ama námʋ ŋyashɛshɛ njɩ nna lə. ¹⁸Aɖʋwaa: Bɛrɛ tuutuuma ba na kʋma balɔ, amʋ gboo shee ma kʋma aŋgʋlɔ.¹⁹Aɖʋwaa: Anyɩn ɩ ɩlee afaŋa baja ma, ɩkɔɔ tɩ cam ŋyashɛshɛ baja. ²⁰Ʋɖən ata tɔɔ anyɩn apra adɔmpəla, ʋɖən ata naa caarɛ anyɩn, ʋɖən ata naa muulee anyɩn, ʋɖən ata naa lim anyɩn ʋɖən ata sə anyɩnɩlanɖa gʋnyɛ, ɩ tɩ tələ na shee karɛ. ²¹Gɩ cɩfala gɩtɩ kpa amʋ, ma lə waa: Gɩfaŋa anfara. Baa nakama, ʋɖən atatɩ nayɛɛ asheeshee agʋlɔ; amʋ gboo ntɩ ma sheeshee angʋlɔ ɖaa ŋyashɛshɛ yar ma.²²Hebree kəbaja pɩ aa? amʋ gboo nlee Hebree kaja na. Israɛl kəbaja pɩ aa? Amʋ gboo nlee Israɛl kajana. Abraham bapur pɩ aa? Amʋ gboo nlee Abraham ʋpur na. ²³Kristo ɩminiisi pɩ ba lee aa? Amʋ gboo nlee Kristo aminiisi na awu pɩ amʋ ntəma kʋleu nɩ, bakə amʋ akpala tuutuuma, baɖʋ amʋ ɩsarka nɩ akpala gʋyagʋya. Aɖa bʋce ka jamba nɩ.²⁴Akpala ɩnun nɩ Yuɖaa kəbaja ba kəɖa amʋ ɩpɛ nɖən mana ɩshɩnʋn. ²⁵Akpala ɩriu bakə amʋ ma, nkpala ba nyɩm amʋ atala, akpala ɩriu nɩ gɩ mɩɛ bʋto nɩ, na baɖʋ amʋ gʋkulu nɩ gɩshili kɔnɔ gɩɖən na gɩjibɔŋɔ gɩ ɖən. ²⁶Ɩnyɩŋca ɩcəka akpala tuutuuma, bʋtobʋmbɔnɩ kɩjamba bawəɖa amʋ, ifolu ɩbɔnɔ baja balee amʋ jamba, Amasamaa nɩ kə barɛ balee amʋ jamba, mpà nɩ ba lee amʋ jamba, ʋteru nɩ jamba awəɖamʋ, Təŋku nɩ jamba awəɖamʋ, atɩ bawor ɩsəi baja balee amʋ jamba.²⁷Nlee atəma ɩkpamʋ, gɩfonyine gɩ ma na, akɔmɔ n'ʋtunyem, akʋr bʋnɔ akpala tuutuuma, ʋnyəŋkrə ʋtɩ kə ayɔkɔkaraka ɩmana. ²⁸Kɩɖa ba lə alesʋra Ɩsaaka na, baa njəŋ nshɩ naɖa na faŋa faŋa ɩ cɔɔcɩ ma laŋ na lee ceewa. ²⁹Ʋɖən agʋlɔ gʋta cii amʋ gboo aŋgʋlɔ gʋ na cici ʋɖən atafəɖa taalɩ taalɩ ɖən nɩ, ɩna yar amʋ na paa.³⁰Ɩta jɩ waa gʋlɔkʋmaka gʋɖa, amʋŋfara nɩ na ma kʋma aŋgʋlɔ! ³¹Gaja ɩgalee atɩnɖiyar Yeesu ayar, alee alɩbarka yar nace nace ma, ayɔ waa: kə ma na lee ɩsəi na.³²Ɖamaasɩ kampa nɩ, gʋpayarɩ Aretaasɩ akələ kələ Damaasi kəbaja bampà na yɛɛ ari amʋ. ³³Ama, ba na tɔɔ amʋ na adʋ gashɛɩ nɩ nɩ argə n'ʋyarɩ katokporo, amʋnfɔɖɔ banyɛ nɩ.

Chapter 12

¹Ɩsəm ma shee shee aŋgʋlɔ aa? ɩni kɩ caa wəɖa aŋfaanɩ ɖən na, ama, ntɩ ma lə bʋkɔɩ nɖi yar akaɖa afaŋa amʋ nyɔ ma. ²Nyɔ ʋsoro ɖən, alee Kristo ajana, ɩlee bʋja təb na bʋnan bataanɩ ace na alaŋ laʋ alɩ jaŋna nɩ, ba taa nɩ na ńagʋrɩlɔɔ? Kəma yɔ na, kaɖa gʋrɩlɔ nɩ na aa? Gaja ga yɔ ka?³Ncɔɔ ayɔ waa: ʋsoro ɖe n'agʋrɩlɔ kʋ acə aa? kəma yɔ na ma ama Gaja ga yɔ. ⁴Ba taa nɩ ace na, alijaŋna nɩ ma, n'arəŋə bʋlei ɩ kəbashee arɛ ganɔ asər aləbʋ na ma. ⁵Ɖaa kajarɛ ɖe ma, ntɩ shee nɩ ama, ɩta saa ńam ʋamʋŋfara nɩ na n na shee shee aŋgʋlɔ.⁶Baa maa nsheeshee aŋgʋlɔ, kə ma lee n yashɛshɛyar na, aɖʋwaa: ɩja nɩ n nalə; Ama nte lee laakaarɩ, naa ʋɖən apaa tɩ ŋə ɖən waa wu amʋ, na kɩlee bʋkɔɩ aŋə ńamʋ kokoo a rəŋə n nalə ma na. ⁷Naa ma paa tɩ nafaŋa aŋʋlɔ, aɖʋ bʋkɔ bʋ ŋənə ɩ bakaɖa afaŋa amʋ ma na, baɖʋ ɩca aŋgʋlɔ nɩ sheetaanɩ amalaɩka atɩ sə amʋ anyɛ na kəl amʋ ma paa tɩ na faŋa aŋgʋlɔ na.⁸Akpala ɩriu nɩ n nyiŋə nɖiyar waa atutur nɩ alɩŋ ńamʋ gaɖu. ⁹Na a lə amʋ waa: Aŋgʋjɔ gʋyɔgo ashee akɩ, aɖʋwaa: Kɩŋfara nɩ na amɩkashɩ ɩna lee katəma, Gəŋ ma shee ma shee shee aŋgʋlɔ na yɛɛnɛɛ amʋŋfara nɩ, naa Kristo ɩkashɩ ɩrgə amaloŋ. ¹⁰Galaŋ na n nabelenshi amʋfara nɩ, batɩ yɛɛ amʋ lei, na ciu ńamʋ, naɖʋ amʋ ɩnawɩya, nɖa ʋcimpɩ ɛka nɩ Kristo laŋ: Aɖʋwaa: Ŋkələ nɖa ŋfara nɩ ma kaŋkələ njɩ aŋgʋlɔ gʋ na kaŋkər.¹¹Nlee nyashɛshɛyar, ama anyɩn ɩɖʋ ka amʋ, maa anyɩn ɩnɩɩ shee amʋ ganɔ, aɖʋwaa: Batəmka baɖe, ɩna tɔɔ pɩ waa: baŋərə ma, kə ma jiba baŋyɩɩ baa maa kə ma pa akɔɖən na. ¹²Amʋtəm kantəma nlee mpiaram na bʋɖu anyɩngɩcɩɩca ńamasuuru, ɩ nawɩ ya tuutuuma nɩ na biti kalesʋra, na maamaa ci kalesʋra. ¹³Maakɔ nɩ ŋkaŋa nɩcɔɔcɩ basaaka awu anyɩn, na kɩ lee kə matələ malee ʋɖʋra ashee anyɩn ma na? Təɖə ma amʋ galei gaɖe laŋ.¹⁴Mkpala nriutaja n naa kama nkpeɖe nayɛɛ ma ce anyɩnasul ma, na kə ma na yɛɛ ma lee ʋɖʋra ashee anyɩn na; Aɖʋwaa: kɩ lee anyɩna maana na nnayɛɛ na, anyɩn gɩlopijɩ n nayɛ kɩ lee bapi ba na wala amaana nashee bayà na, ama bayà ba na wala amaana na shee bapi. ¹⁵Ɩta saa ńmʋ ntɩ ma cɔɔ ajɩ ɩtanɩ ɖaa nsɔlɔ ma, ntɩ ma kɔɔ ajɩ ɩtanɩ ɖe anyɩnaŋŋuro laŋ nsɔlɔ anyɩn gɩshɛbʋ gɩshɛbʋ ma, laŋ na anyɩn kɩsɔlɔ amʋ ɖaa ɩsəm ma aa?¹⁶Gəŋ ma, kə malee ʋɖʋra ashee anyɩn na, ama rianyɩn pɩ na gɩyɔɩ! ¹⁷Taa ma akiɖe bɛrɛɩ ntəm anyɩnasul ma, nlo b'ʋɖən a cam n'anyɩn akɔɖən aa? ¹⁸Ntəm Tiitɩ ace anyɩnasul ma, na nlə ʋwar waa ayalà nɩ ace ma, Tiitɩ ɖe atəɖə anyɩn ʋɖa aa? Kɩ lee gasana gaɖɔŋkɔnɔ jɩ gɩsara akʋn ʋnyɩnca ʋɖɔŋkɔnɔ aa?¹⁹Ɩtɩ faŋa faŋa waa ɖoo ɖaa gɩ na lə ma, gɩ na lə lə na laa atalɔ ncən anyɩnasul. Ama Gaja kaŋyɩɩ Kristo nɩ, na gɩ na lə; ɩŋunii kpataa atɩ basɔlɔ ka, gɩ na lələ na shee anyɩna baamʋ kaŋyɩɩ kʋceu.²⁰Ntɩ cu asampəna waa ma paa tɩ kpa anyɩna sul ɩpaa ɖa ɖaa n na yɛɛ ma na, naa ɩpaatɩ ŋə amʋ aŋgɩlopɩ ɖaa bʋkɔɩ kɩ na yɛɛ na ma nɩ, asampəna ɩtɩ kpamʋ, ma paatɩ kpa awəɖa nyɩ bʋboro nɩ na, na ncəŋyoro nɩ, n'ɩbɔrɩ ŋɔnja balesʋra, na cim n'anyɩmbawor ɩkəma ɩbɔnɔ, na piɛ anyɩmbawor, na ciu n'anyɩmbawor, na taa anyinalɔ alaŋ, na ɖʋ ntərətərə. ²¹Ntɩ cu asampəna amʋkpaʋ anyɩnasul Gaja gapaa pala gɩcifala gɩ kpamʋ acəŋə anyɩnalesʋra laŋ ma kara gako na yu bɛrɛ tuutuumaɩ bakɔɔ alee mbɔnɔ naa kəba fʋba balesʋra ajɩwa kɩ ja, fɔɩfɔɩ kalesʋra, gʋlɔjiŋkə n'alesʋra ɩkɩwẹɖa nɖi na ma.

Chapter 13

¹Ɩlee ŋkpala nriu taja nji gǝŋ ca ce anyɩŋga ɖu ma bɛrɛ banyɩʋ yaa bariu basǝriya nɍa gɩlee ntǝma. ²Saa nɖee nce anyɩŋgaɖu ŋkpala nnyɩʋtaja ma ncee a lǝ anyɩn ŋkɔɔ tɩ lǝ anyɩu acǝŋǝ ɖe waa mbaɖee balee alesʋra ɩbɔnɔ ɖe ma kǝ ma pala pɩ na.³Ɩtɩ yɛɛ waa Kristo akʋn ńamʋ alə ńanyɩn, aɖeɩ kawəɖa nfara na ma, ama awəɖa ɩkashɩ anyɩng cɩɩca. ⁴Kristo agʋlɔfarka laŋ na bakal nɩ gʋyo kaŋkʋro laŋ, ama, n nyəmə aɖa ŋŋuro nɩ na Gaja kɩkashɩ atʋ gboo gɩfar atalɔ Kristo nɩ, ama, na nɩ gɩma aɖa ŋŋuro nɩ na Gaja kɩkasɩ na lee anyɩnasul.⁵Pɛmpɛŋɛ ma akiɖe anyɩnalɔ gɩshɛbɔ aŋə ɩta jɩ waa: ɩ naa ɖa ʋcine wəɖaka nɩ, Tʋŋa ma anyɩna akiɖe gɩshɛbʋ. Kɩ yɔ waa: Yeesu kristo aɖa anyɩnɩnɩ aa? ba ta kɔɔ nányɩn abəɖa ganɩ baasi. ⁶Ama, ntɩ yɛɛ ɩyɔ gɩshɛbu waa: kə ba kɔɔ n'atʋ abəɖa na.⁷Baa na kama, gɩtɩ nyiŋə Gaja nashee anyɩn ɩ paatɩ lee taalɩ ɖən na, ɩpaatɩ jɩ waa atʋ gɩ nakʋma anyɩn na, ama, ɩ naa bʋkɔɩ bʋ cɩm ma, naa ɩta saa n'atʋ atɩ galei gacii. ⁸Aɖʋwaa: kɩɩ wəɖa ɩkashɩ awu ɩja na, ama gɩ na lee na shee ɩja nɩ.⁹Ŋkələ gɩɖa nfara nɩ ma, kasaa na atɩ cine ɩna kərə; kasaa ɖe, anyɩn ɩwəɖa ɩkashɩ; Bʋkɔɩ gɩ na nyiŋə Gaja na shee anyɩn ma na waa: ɩwəɖa ɩwəɖa nɖawa nŋərə. ¹⁰Galaŋ na nna ŋɔn bʋlei mbʋɖe baamaa kə ma ɖa anyɩnasul na, naa ntatɩ kpa anyɩnasul, ma paa kɔɔ apam anyɩn na pəwələ anyɩnalaŋ, n'ɩko nɖee nɖiyar ashee amʋ aɖʋ anyɩŋyɩɩ kʋ ceu, kɩ lee waa: Madur anyɩn na.¹¹Nagaɖee gasaa ma, ambawar, ɖama ʋciŋkərka nɩ, pɛmpɛŋɛ ma anyɩnalɔ, nyəŋkrə ma, anyɩmb awar bɩ cine, na rəŋə nanyɩmbawor, ɖa mafɛɛ, naa Gaja ɩ galee ʋsɔlʋ na fɛɛ k'aja ma, ga ɖa anyɩnasul. ¹²Sala ma, anyɩmbawor nsala nsoŋsono nakur atən, Kristo kəbaja baŋunii batɩ sala anyɩn.¹³Atɩ nɖiyar Yeesu-Kristo agʋjɔɔ, ¹⁴na Gaja kagʋjɔɔ, na ŋŋuro nsaŋsono kʋɖaʋ na ma ɩ ɖa n'an yɩŋganɔ kpataa!

Galatians

Chapter 1

¹²Pɔl Yeesu akənja na mbaɖee baŋunii ba ɖa n'amʋ ma Galaatɩ kɩcoɔcɩ nɩ ma.³ʋsɔlʋ n'ʋɖaʋ fɛɛ Gaja kija na atuka yar Yeesu anjaɩ ɖa ashee anyin ⁴Nɖee ashee aŋʋlɔ ashee atabɔnɔ naa yɛɛ a laa atʋ Gaja gabɔnɔ nnyəmə na Gaja kʋsɔlɔ ma. ⁵Nsala nɖa ashee na ce na ce gayala ga ma na.⁶N kpa asampə ɖaa ɩ mana na laa amʋ arɛ nɖee a yiɖa anyɩn na Kristi ɩka ma. ⁷ŋgaɖe k'a na lə wàà laabaaru afɔlɩ ɖən a ɖa ama bɛrɛ baɖən ba na paapaa anyɩn na yɛɛ ba cəpra Kristi alaabaaru.⁸Ama baa atʋ kakoo malaɩka na Gaja laŋ a ta pɩ na laabaa ɖən fələ na nɖee gɩ cee pɩ na ma ashee anyin ma, Gaja ga lee nɩ laalɩ. ⁹ɖaa gɩ shɩ cee alə anyɩn afəl ma, nnyəmə gboo, n kɔɔ tɩ pələ wàà, ʋɖən a ta pɩ na laabaarʋ ɖabanna nɖee ɩ cee cam ma, Gaja ga lee nɩ laalɩ. ¹⁰Aɖʋwaa bɛrɛ bʋcinsɔlɔka na n na yɛɛ nnyəmə yaa Gaja? N na yɛɛ yɛɛ ma lee bɛrɛ ba sɔlɔ amʋ aa? ɩ ta jɩ wàà n naa ɖa na yɛɛ bɛrɛ ba sɔlɔ amʋ, kə ma lee Krisrti atənleeja na.¹¹Ambaja n tɩ yɛɛ ma lə anyin wàà laabaarʋ nɖee n pɩ na ma ashee anyɩn ma, k'a lee bɛrɛ fɔɩ baja na. ¹²Kə ma cam nɩ bɛrɛ sul na gəŋ ci kə ba cere nɩ na. Ama Yeesu Kristi a lə ka ashee amʋ.¹³ɩ rəŋə amʋɖaʋ yuɖa kəkaja nɩ ɖaa n ŋə gʋfaŋa ashee bʋkɔɔ k'a bʋ shɩ na cɔɔcɩ Gaja kaja na na pɛɛpɛɛ nɩ ma. ¹⁴N cee na ce ŋyɩɩ na yuɖa kəbaja a wu amasamaa pɛɛ. N cee na faŋa aŋgʋlɔ kʋ ashee amawɛɛ ma na bɩɖaɖaa.¹⁵Ama n'ɩ fana ga wàà ga laa amʋ ɖaa amaŋana ancəna nɩ. Naa yiɖa amʋ na n'ɩko a tɔɔ amʋ wàà ʋpur naa na lə ashee mbaɖee kə ba yɔ Gaja na ma. ¹⁶Kə ma lee saawara n'ʋɖən tam ɖe nɩkokoo gɩtaŋkʋpi yaa akɔnɔ na. ¹⁷Kə ma boɖo Yerusalɛ mbaɖee ba tɔnɔ amʋ apra batəmka ma sul na. Ama saʋɖiya na n ce naa akɔɔ pɩ ɖamaas.¹⁸Bʋja bʋriu kaŋkən na n ce Jerusalɛm atɩ yɔ Sefas na n sə na nɩ ɩshilè təb n'ɩnʋn. ¹⁹Ama kə ma ŋə antənleeja ɖən a tələ yuan ɩkoyar apar na. ²⁰N tɩ lə anyɩn bʋkɔɔ n na ŋɔn ma Gaja kaŋyu n'ɩja. Kə ma na lee ɩsəi na.²¹Acəŋə kə ma sirii na siliisi kagʋsaʋ na. ²²Kə ma cee lee arɛ nɖee ba cee yɔ Juɖee kɩcɔɔcɩ. Mbaɖee ba na kʋn Kristi ma nɩ na ²³Ama ba na rəŋə rəŋə wàà: arɛ nɖee a cee na naashu atʋ ma a tɩ lə laabaarʋ nɖee a cee na pɛɛpɛɛ ma kaalei. ²⁴A tɩ kʋma Gaja amalaŋ

Chapter 2

¹Bʋja təbnʋnan kaŋkəm na nkəwa acə Yerusalɛm amʋ na Barnabas na Tite. ²Gaja gakada afaŋamʋ waa macə ma, laŋ na ncə, na nlə pɩ daa blə Gaja kalabarʋ ba yoja bagɩciica ma, ama ŋnalələŋ ulugu nɩ, nashee barɛ mbədee bawʋda halɩ soŋsono ma mbadee balee adibaja ma. ŋnayɛyɛ waa mayɔ kuja waa amʋ ntəma kiŋfəɩfɔɩ na.³Tite ama nyiʋtaja ndee aleegɩrɩk kaja ma, kɩlee nɩ doole waa apɛŋɛ na, ⁴Nakama na daa batəm atəbaja ba sheɩrɛ badən uluguni waa bapɩ tɩtʋŋaatʋ daa gɩdafɛɛ Yeesu Kristo nɩ ma. Naa na yɛɛ waa batʋa atʋ pəra gʋpɔ kəba dɔmpəla. ⁵Kɩɩshe pɩ ʋnyɩnka baaceɩ na. Naa ɩja kagali soŋsono gapaatɩfʋba ashee anyɩm na.⁶Ama mbadee barɛ bana lə waa baleeka adɩbaja ma. Kəbapɩ na akɔdən ashee amʋna aŋgaja gama na napɩ.Gaja kaa na səŋkər barɛ na. ⁷Bayɔ alə waa bayɩda amʋ na waa mapɩ tələ laabaarʋ soŋsono ashee barɛ ŋbedee kəbapɛŋɛ na ma, daa bayida pɩer gboo wa apɩ tɩ ləlabarʋ soŋsono ashee barɛ ŋbadee ba pɛŋɛ ma. ⁸Adʋwaa gaja ŋgadee galee na atənleeja pɩɛr ntəma ashee ŋbadee bapɛŋɛ ma aleeka na amʋ gboo ŋtə ma ashee ŋbadee kəbapɛŋɛ na ma.⁹Saa ndee baŋə na mʋ Gaja kagʋjɔɔ ma, Yakɔb, pɩɛr, Yohana ŋbadee bayɔ alə waa cɔɔcɩ kaŋdibaja ma, bakara amʋ na Barnabas gʋnyɛ afaŋa waa batələ na atʋ waa gɩtɩgɩsəra acə bayooja sui, na ŋbadee bapɛŋɛ ma gboo sui. ¹⁰Na balə atʋ gboo waa gɩlɩge bashɛɛrɛ gboo laŋ, bʋkɔ ŋbʋdee bʋcee da amʋcine nɩ waa ma lee ma na gən.¹¹Kefas apɩ antɩɔk ma na ŋtəŋə abəla na nɩ adʋaa agale gacɩ. ¹²Barɛ ŋbadee Jak atəm ma batɩlə waa bakpama piɛr detɩ jɩʋjɩʋ na bayoja ama barɛ bade bakpa ma, na apala ʋjɩʋkujɩʋ na bayoja naa aləŋ na pɩ gədu, adʋwaa basaaka bapɛŋɛ malaŋ.¹³Gənci atəbaja Juif ma na bapele na pɩɛr na Barnabas nalee mʋnaafiki kagʋleʋ. ¹⁴Ama daa ŋŋe waa kəbana kʋn laabaarʋ kɩɩja na ma, na ŋlə ashee pɩɛr na barɛ baŋʋnɩ baŋyɩɩ waa:"akɩ ndee ʋlee Juif ma ʋda bayoja baŋdawa na kɩlee na Juif baŋdawa na, baɩ na ʋnaa sra alee bayoja doole waa bada Juif baŋda wa?"¹⁵Atʋ ŋbadee gɩlee Juif ka bʋŋʋma naa kɩlee bayoja ŋbɔnɔ baja na ma, ¹⁶Gɩyɔ alə waa arɛ aŋtəma ndən kəm pala nɩ ada deɩdeɩ na gʋpɔ na ama ʋcine Yeesu Kristo nɩ gɩpɩ na atʋcine Yeesu Kristo nɩ naa gɩda deɩdeɩ ʋcine Yeesu Kristo nɩ, na kɩlee na gʋpɔ kaŋtəma na.Adʋwaa ʋdən kaa sra ada deɩdeɩ gʋpɔ kaŋtə ma nɩ na.¹⁷Ama gɩta naa na yɛɛ Gaja naa gaye lee atʋ deɩdeɩ Yeesu Kristo nɩ. Gəm ma atɩgɩlopɩ gɩlee babɔnɔ, Yeesu Kristo apəra barɛ gɩlee babɔnɔ, Yeesu Kristo apəra barɛ bɔnɔ baja naa? aayɩ ¹⁸Gəm ma ŋtakʋa acə gʋpɔ ŋgʋdee ŋpala ma nɩ ŋtərətərə na gʋpɔ. ¹⁹ɭtalee gʋpɔ nɩ ŋcɩ ashee gʋpɔ naa ma da ashee Gaja.²⁰Bakal amʋ na Kristo. Kɩlee amʋ ŋdaka na, ama Kristo adaka amʋ ni, gʋrɩlɔ ŋgʋdee nɩ nda ŋnyɩmə ma ŋwəda ʋcɩne na Gaja pʋr ndee asɔlɔ amʋ naa atʋa agʋlɔ ashee amʋ ma. ²¹Kəmabəda Gaja kagʋjɔɔ na adʋwaa deɩdeɩ kʋdaw ʋtada gʋpɔ laŋ gəm ma Kristo acɩcɩŋgəŋ fɔɩ.

Chapter 3

¹Galatə kə baja ɩɛshɛshɛ, aŋaɖookaa nyin ka ɠiɖʋ ɠiɖe? Aɖe bafana nyim Yeesu ayikʋra. ²ŋcɔɔnɛ yɛ mərəŋə ŋɠeɖe anyɩna sul. Lcam ŋŋuro soŋsono na bukpɔ kale sʋra na nucinea ashee na bukɔ irəŋə? ³Ile yashɛshɛ bajapia? Isɛba na ŋworo sonsono ni kina bom na ɠorilɔ ni?⁴Alɛsʋra ŋde nyi iɖama fɔɛ na? Fɔɛ nàà? Kiile na! ⁵Galaŋ ŋɖee ashee anyɩn ŋŋoro ma aŋa leka alesʋra ɩbʋŋbɔnɔ anyina ciica, bakilé na bukpɔ yaa batɩŋrəŋə ucine?⁶Daa "Abraham ashee Gaja ɩja, kalam na Gaja ɠalaŋ na Gaja ka le ni wa aɖaɖeiɖei," ⁷Rɩŋɠə ma wàà ŋbeɖee ba tele ma balei Abraham bopru. ⁸Buŋʋŋɔn ceelə pala Gaja ɠa cii le waa atapala ŋbeɖe kubaceeyɔni na ma bakpra ɖeiɖei nucine.Baceele Abraham labarʋ soŋsono:"Nakina ɖulinya aboŋɠo ma buŋuni ŋɖe albarka." ⁹Galaŋ ŋbede bawuɠa ucine ma baŋə albarka na Abraham ŋɖe aceeʋɖa ucinema.¹⁰Bɛrɛɩ bana kaŋtam bukpɔ ka lɛsʋra lam ma, ŋɖi ŋcika ashiepi, aɖʋwaa baŋʋn:"lŋɖicika shee ŋbeɖe kəba ma sara ɖaa bukɔɛ bʋŋuni baŋʋnə ma bukpɔ buŋuni ni ma, na kɩbana cambu na te na ma. ¹¹Nimə iye waa Gaja kana tɩŋə na ashee: "Arɛɛ aɖa ɖeiɖei awuɖa ucinema anaɖa ŋŋoro". ¹²Gipɔ uɠoo na nucine na, ama "Arɛɛ ana nyine bukpɔ ka lesʋra ɖe ataɖana bukpɔ.¹³Kristo sheetʋm alamatum ashee na ɠanuɠɔnɔ ashee na bukpo na apra asheetum ɠanuɠɔnɔ yar, aɖʋwaa baŋʋnə waa: "ŋɖɩcɩka shee arɛɛ akəaɠulɔ buyo la ma". ¹⁴Gaja ɠa leeɠim waa albarka iɖa Abraham la ma ɛpra ŋbeɖe kɩbayŋ Kristo Yeesu na ma bija, na aɠesraŋə ŋŋono soŋsono abnkɔɛ amale totəm ashee nu ocinɛ.¹⁵Atəbaja, ŋti ɖaa bɛrɛ ma. Da ma na kʋr aləkawilɩ, ʋɠɩŋ kasra alee bukɔɛ Gaja ɠa le ona ɩpra fɔɩ na kakoo apele ma aɠoɖim na. ¹⁶Nyimə alkavali ashee Abraham na opru pru mana."Kale shee ba pru pru ma na na," Kiba le shee baŋuni na, ama aɖɔŋkɔ nɔ: "ama upru pru," aŋa leka Kristo.¹⁷Nyɩma na le ŋɠede. Alka wʋli ŋɖe Gaja ɠa shee pala ma, kibati pɛɛ pɛ iyɔna ashee na bukpɔ nɔ ŋɖe ɩtɩ buja 430 kankim. ¹⁸Abraham tiibi tatipi na bukpɔ, kaa kɔ tipii na alkawʋli, Ama Gaja ɠa to Abraham tiibi a shee na alkwʋli.¹⁹Maa kɔla la na bukpɔ ɩda? Apele ashee na ŋbɔnɔ kule laŋhalə Abraham abuŋuma ɛpitikpa aɖe ŋɖe alkawʋli ale shee ma, na bukpɔ iriŋə na ɠaɖu ashee na malaɩka mana ŋdee anabaɠa ikɩma. ²⁰Nnyɩmə, isɩm waa ma bapaɖaka bayɔɠɔ ama Gaja ɠalee oɖɔŋkɔnɔ.²¹Gimma ɠɩpɔ ɠisil alkawʋlɩ naa? Aai, kiile ɠɩɩŋna! Maa ɠupɔ ɠuwʋɖa yikʋ ato ŋŋuro ma aceishee, naa ɖeiɖei ɖeɖe aapi. ²²Ama ʋŋɔn isʋ ɩŋwunɩ ŋbɔnɔ kikashə lam.Gimma Gaja alkawʋli na afʋratum ashee na ucine Yeesu Kristo lam ashee na ŋbeɖe bacam tələma.²³Ama naa ŋcina Kristo ni ipiipi, ɠɩcee ɖa saraka ni atana ɠʋkpɔ hali nucine itiŋe baŋtana. ²⁴Gimma ɠukpŋ ataki ɠokpra atakiɖeka hali Kristo atipi naa ɩti ɠa ɩtiitɩŋə nu ucine. ²⁵Nyimə bupɔ ʋɖa, kaɠikɔɔ ɖa ʋɖɩm ayiko ni na. ²⁶Adʋwaa anyin baŋuni ilee Gaja bapumi ashee na ʋcine na Kristo Yeesu ni.²⁷Anyin baŋuni ŋbedee bamiɛ butone Kristo ni ma, ikara Kristo. ²⁸ʋcɔɔ ʋɖa Yuda kəbaja mana, yaa Grɛse kə baja mana na, yaa aɖɔmpla mana na, yaa arɛɛ aɖafɛɛ ma, yaa usoro, yaa usɩmprə, aɖʋwaa anyɩn ba uni ile aɖɔŋkɔnɔ na Kristo Yeesu ni. ²⁹ɭtaŋle Kristo abaja, ɠima ile Abraham abɔŋɔma, tiibibaja ɠaabakrʋ alkawʋli.

Chapter 4

¹Ntɩ le tam ɖee ɩ ni tɔɔ ni jiwa tiibi wa ale ʋpɩ ma, ka fele na aɖɔmpəla na. ²Bʋkɔ bɛrɛ nbaɖe ba toŋɔ nɩ ma baa le jɩ a na kɔn alɩ tem nɖee ayar ale waa ba kɔɔ na amaana ashee ni ma.³Atʋ boo, tam ɖee ɠiɖa gitla ɠijala ma atigiɖa shee aleʋ nɖʋliŋa ni kɩja. ⁴Tam acɩm ma, na Gaja ɠatən ʋpʋrʋ na ba ŋɔm ni mʋra lam. ⁵ɩpɩ ɠəŋ ci sheen a asɛra laa bɛrɛ nbaɖee ba ɖa mʋra ka təmtəm ma.⁶Aɖɩwa ɩle bapɩ, na Gaja ɠatəm ʋpʋr a gʋfolofolo a ti gɩfolʋ ni. Aɖe ti kʋro ɩkoyar. ⁷Gəŋ ma nnyəmə ka kɔɔ le aɖɔmpəla na, ama ʋpɩ, a kɩ boo na Gaja ki kasɛ ʋle tɩɩbɩ ya boo na.⁸Doo ki cee yɔɔ Gaja na ma anyin ti kʋm akʋna. ⁹Nnyʋmo ɖee ɩyɔ Gaja boŋɔ mʋ lee ka ni kɔɔ na kʋwa akʋna ni?¹⁰ɭti kiɖe ɩshɩlè, iŋɔrɔ na bʋja. ¹¹Nti cɩɩ ma lee ntəma fɔi kanja ashee anyin.¹²Nti nyɩŋə anyɩn, anbaja, ɖa ma na ambo nɖa ma aɖɩwa apəra naa anyɩm boo ɩɖa ma. Ki lee mʋ ʋbɔnɔ na. ¹³Ama ɩyɔ waa ʋshile ʋsɛba ka npɩ na labarʋ asoŋsono ashee anyɩm ma, ¹⁴ɠɩtənkɔbɩ ka gʋlʋcika lan na.¹⁵Nka na anyaləbarəka a ɖa? Aɖɩwa ntəma sɛra laa seriya ashee anyɩn, ɩda ji waa ɩ ta ɖa ɖaa gəm ma ɩtɩ sɛra laa anyɩn ɩyɩne shee mʋ. ¹⁶Gəm ma npɛra anyɩn nʋwɔr ɠakʋri a shee ɩja nna le anyin ma?¹⁷Bɛrɛ baɖen ba ti yɛɛ aleheri tʋʋtʋʋma na shee anyɩm, a ma ki le anya lafiya lan na. Ba na yɛɛ yɛɛ ba paɖa atʋn naa ɩsɛra akʋn pɩ. ¹⁸Baa saa paŋana icem ɩna atəma soŋsono kilee təm ɖee nɖa nkəŋ na ma ina le na.¹⁹Aɩn bapɩ ba jala, nna ti lɩge gayɔrɔ anyɩn bʋŋʋma kasa kayɔrɔ. Halɩ Kristo ati kpa anyɩn nʋcine ni. ²⁰N sɔlɔ ma ɖa asɛla na anyɩn naa ma foba bʋlɩleka aɖɩwa nɖa ʋshin piyɛka a shee anyɩn gale.²¹Le ma mʋ, anyɩn baɖee ɩnayɛ ɩɖa mʋra ni ma kɩ na rəŋə naa mʋra a na le ma ? ²²Aɖɩwa baŋənə w’Abraham awʋɖa bapɩ banyɩʋ, ʋɖen anar lee aɖonpəla, anyɩʋ taja nar ɖe lee akar. ²³Baa gəm kanɖe adonpəla aŋɔn a ɖe lee ʋpɩ ntankɔ ka ja, a saa ka ɖe lee ʋpɩ alɩkawʋli kaja.²⁴Aɖɩwa basɩnpɛro baɖe be le ganʋ ɠaɖon kɔnɔ na. Ʋɖen dɔɔ na (Mont Sinaï) na aŋɔn bapɩ baɖonpɛla, aji waa Agar. ²⁵Nyimo Agar leeka (Mont Sinaï) Arabi Jerʋsalɛm nyʋma kaja, aɖɩwa aɖa ɠiȡonpɛla ni na ba pʋrʋ.²⁶Ama Jerʋsalɛm nɖee aɖa alan ma ale ka gʋna. ²⁷Aɖɩwa baŋɔn “ɩsan na ki ʋsʋmprɔ nɖee kana ŋɔn na ma, kʋro aleheri kʋ kʋrʋ Aɖɩwa avɛ ɖee ka shee ŋɔn na ma bapʋrʋ ba ti ba anyɔɠɔ yʋ nɖee a na ŋɔn ma.²⁸Anyɩn anbaja ni (Isaka) ma ɩle bepɩ alekawʋli kba ja boo. ²⁹ɭde pɩ waa ʋpɩ ɖee ba ŋɔn na gʋlɔ kantakɔma a ɖe tɩ caari nɖee ba ŋɔn na nŋŋɔro soŋsono ma.³⁰Baɩ na ʋŋɔn ʋna le? Kərə aɖonpɛla pʋrʋ ka yɔga tiibɩ na ʋpɩ alekawʋli ka ja na. ³¹Gəm ma atɩn kagilee ʋsonpɛre aɖonpɛla bapʋrʋ na, ʋsonpɛrɛ nɖee alee alekawʋli mana gɩle.

Chapter 5

¹Anyiafɛɛ k'ʋɖaʋ laŋ na Krito akʋɖa anyin alam. Galaŋ toŋo ma gɩshɛbɔ paa ma kɔɔ aɖʋ anyɩnalɔ gɩɖɔmpǝla nɩ na. ²Kiɖe ma, amʋ, pɔl, ntɩ lǝ anyɩn waa: ɩta na lee baŋ, gǝŋ ma Kristo kaa kɔɔ afɔɔshɩ anyɩn na.³Nfɔlɩ aciŋǝ, nlaa serɩya na shee basoroɩ ba na lee baŋ ma, waa ɖoole ashee pɩ waa: Ba kʋn gʋpɔ gʋŋunii. ⁴Anyɩn ɩ na yɛɛ waa gʋpɔ gʋɖʋ anyɩn ɖeiɖei ma, anyin na Kristo ɩpaɖa. Kɩ kɔɔ ɖa gʋjɔɔ nɩ na.⁵ɩja nɖee gɩshee ma na, ŋŋuro nsoŋsono gɩtɩ saa, ɖeiɖei k'ʋkaŋtaŋna ma. ⁶Kristo nɩ, ba lee kɩ baŋ, kǝ lee kɩ baŋ na ɩŋunii fɔɩ na ɩlee. Ama ɩja kʋ 'sheʋ na ʋsɔlʋ ɩlee kpakɩɩ. ⁷ɩbʋŋa tɩ cu gɩshɛbɔ. Aŋa yɩɖe ka anyɩn waa ɩpaa kɔɔ anyene ɩja na. ⁸Gɩnyiŋfɔnɔ giɖe ɩ na yɛɛ ɩ lee ma kɩɩ ɖoo na nɖee ayɩɖa anyɩn ma sul na.⁹Lefir cei ana pala boɖoboɖo kaŋmana fugo ¹⁰Na nɖiyar ntɩ kantaŋ n'anyɩn waa kɩɩkɔɔ afaŋa gʋfaŋa gʋɖen afǝlǝ na ngʋɖe na. Arɛɩ ana lɩ n'anyɩn ma Gaja gatɩ ga bɔ agʋtɔ.¹¹Ambaja nta kɔɔ lee baŋ kawaasu, mʋlaŋ na nlee anaashika. Galaŋ anii, gʋyɔ kaŋkʋra kantala nɖee nna sikǝr arɛ ma balaa ŋjɩ. ¹²Ncɔɔtɩ yɛɛ waa: mbaɖe ba na li n'anyɩn ma, bʋ laa pɩ anyɩŋ gɩcɩɩ ca.¹³Galaŋ laŋ Gaja ga yɩɖa anyɩn pɩ waa. ɩɖa fɛɛ. Paa ma tɔɔ fɛɛ ɖe aɖa na lee gʋrɩlɔ kalesʋra na. Tɔɔ ma ʋsɔlʋ naa naa kaŋa na anyɩ mbawor gɩ ɖǝn ɖǝn. ¹⁴Aɖʋwaa gʋpɔ gʋŋunii gʋ wala alee gaɖɔŋ kɔnɔ waa: "ɩsǝm asɔlɔ akʋwor ɖaa ʋsɔlɔ akʋʋlɔ ma." ¹⁵Ama ɩ ta naa naashɛɛ anyɩŋbawor, na fǝɖǝ fǝɖǝ anyɩŋbawor, lee ma laakarɩ ɩ paa tɩ ɖur anyɩna lɔ na¹⁶Ntɩ lǝ waa: Sara ma ɖaa ŋŋuro nnayɛɛ ma naa ɩpaa tɩ lee gʋlɔ kalesʋra na. ¹⁷Aɖʋwaa gʋlɔ kalesʋra ɩŋo ŋŋuro na ŋŋuro ŋɩŋo gʋlɔ kalesʋra. Baŋo bawor pɩ, gɩ ɖǝn ɖǝn. Galaŋ ngaɖee gaɖa ma na gǝŋ waa paa ma lee anyɩnʋcɩŋsɔlɔka na. ¹⁸Ama ŋŋuro nta toŋo anyɩn gʋpɔ k'ʋkɔɔ wǝɖa ɩko anyɩnalaŋ na¹⁹Nyimǝ, gʋlɔ kalesʋra gɩ tɩ ŋǝɩ. ɩni nɩ gǝŋ fɔɩfɔɩ na gɩ sǝna kalesʋra, ajɩwa kalesʋra, basǝmprǝ bayɛɛka fɔɩfɔ. ²⁰Akʋnapɛŋɛka, gɩ so, ʋwor kʋnaashɛɛ, ʋwor kʋjɩ ʋ gɩwʋlʋ, nciŋyoro, na yɛɛ aɖʋr ʋwar, na bɔ bɔ na bawor, ʋrɩpaɖʋ, ashiiri babɔnɔ. ²¹Gɩnyɩnfɔnɔ, bʋkanshiʋ, ʋjiʋ hǝǝm, na lesʋraɖe ka gʋsʋra. Ntɩ ka ka anyɩn ɖaa ncee lǝ ma, mbaɖee ba na ɩee alesʋra ɖe ma kǝ ba ŋǝ Gaja kaayarɩtǝ katiibina.²²Ama ŋŋuro kɩpi nɩ gǝŋ ʋsɔlʋ, ʋcinkǝrka, fɛɛ, suuru, bʋcǝma, ʋrǝma, ʋrɩsana, ʋcine, ²³ʋsana, na gʋlɔ kʋtoŋu. Gʋpɔ gʋɖǝn kʋʋbǝla alesʋra ɖe na. ²⁴Mbaɖee ba lee Yeesu Kristo a baja ma, ba kalbʋkɔɩ gʋlɔ gʋna na kalesʋra ɩbɔnɔ ɩŋunii.²⁵ɩtaji waa na ŋŋuro gɩɖa ka sara ma ŋŋuro kaasana. ²⁶Gɩ paa wǝɖa fɔɩ kanɖawa, na taa atɩ bawor ba laakaarɩ na cel gʋcele na tɩbawor na.

Chapter 6

¹Aŋɔm baja batari arɛ ɖəm waa a tərə tərə anyim nbaɖee ɩɖa nŋro ni ma. Kɔɔ ma na ni Ga nya na ni toŋɔ ma a nyin gʋɩɔ na ɩpa ti kəm maa nyin boo na. ²Toŋɔ ma anyi nʋɖura na anyin baworə ɩta le gəm ɩtɩ kʋm Kristo a mura.³Aɖʋwaa udəm ta na faŋa wa aɖe ɩe akoɖən ni, kaɩekoɖəm na a gʋɩɔ kʋ a na paapa. ⁴Baa aŋɔna akiɖe aŋntəma nsoŋsono ga ɩam ataʋɖa bʋkɔ nbuɖee a na taa ka giya rima kilee a kparɩɩ na arɛɛ ɖəm na. ⁵Aɖʋwaa arɛ baa apaŋɔ na ana toŋo an dʋra.⁶arɛ nɖee ba na faŋɔ Gaja kalei ma a na na yu ga ayɔ kɔ soŋ sono ni na afaŋɔka. ⁷Pa ma tərə tərə a nyin gʋɩɔna kə ba na ɩe na Gaja Sarɩ na bu kɔ nbʋɖee arɛɛ adʋma buni bʋ ana ɩa boo. ⁸Arɛ nɖee a təʋ ayɔkɔ na andawa ʋcinbɔ nɔ kuja ma ataa kulop gəmboo. Ama arɛ nɖee a du nŋŋɔro soŋ sono kɩja ma ataa ŋə nŋɔro nsoŋ sono ka aye nɖee kaʋɖa ga ya ɩa na ma.⁹Gɩ paa pa la nsono kuleʋna aɖʋwaa tam nɖee atunapima gɩtɩgɩ ɩaa na ka gɩ paɩa na. ¹⁰Gə ma gitaŋɔ nɖi nsanka giɩee a she nduni nya nŋʋni gɩtəŋɔ ɩee nsono ashee nbaa ɖee ba ʋɖa ʋcine she alikaʋlɩ ma.¹¹Kiɖe ma bulei tutuma nbʋɖee nɔn ashe nyin na angunyɛ ma. ¹²Nbaɖee ba na yɛɛ ba le nsonana baŋtankɔ ma ɩti le nyim ɖaa ɩpɛŋɛma na ba paa ɖʋpɩ ɩshɛi ashee Kristo aŋ yukura na. ¹³Aɖʋwaa nbaaɖee boo ba pɛŋɛ ma kə ba na səra na kʋm mura na ama batɩyɛ ɩpɛŋɛ boo na ba na kʋma nyim a nyin tan kɔ ni¹⁴ɩpaapɩ ashe mu ma kʋma yɔ na na ki ɩee nɖiyarə Yeesu Kristo aŋ yukura lan na alam na bakal nɖʋniyan nŋʋni ashe mʋ na amʋ ashe nɖuniyan. ¹⁵Aɖʋwaa kile nbaɖee ba pɛŋɛ ma na nbaɖee kəba pɛŋɛ na ma na tʋrəna ama nbadee ba na tʋrə ma na gəm nbaɖee ba le gɩfɔlɩ kə baja ma. ¹⁶Ashee barɛ nbaɖee ba na kʋm mu ra ma fɛɛ na ɩshɛyi ŋɔka ɩda she pɩ na ɩsraɛl Gaja ka ja.¹⁷Nfɔlɩ ʋɖən apa kɔkulo aŋə ganɔna aɖʋaa Yeesu ɩlamba ba ɖa amalan ¹⁸Nɖiyarə Yeesu Kristo a gʋjɔɔ gʋɖa shee anyinŋŋɔro am baja amii.

Ephesians

Chapter 1

¹Pɔl Yeesu Kristi akənja ɖən na Gaja kʋʋsɔlɔ, Gaja kasamaa nɩ Efɛsɩn nɩ naa ba na Kɔŋ Yeesu n'ɩja ma. ²Gaja kʋkʋmʋ n'ʋɖaʋ fɛɛ ʋ ɖa anya laŋ n'ataya Yeesu Kristi aŋyiɖa.³Gaja kansala nɖa ashee atɩko yar Yeesu. Aɖʋwaa aɖʋ k'atʋ aləbarka, aŋunii buɖu mbuɖuu ba na lee Kristi ʋnyiŋu ma nɩ. ⁴Gaja ga laa k'atʋ asul ɖoo ɖulunya kʋsəbʋ nɩ naa gɩ ɖa cɩrɩcɩrɩ a paa bəla n'atʋ akoɖən ɩnyine nɩ na.⁵Gaja ga cee atʋ pɩ bapur na Yeesu aŋyɩɖa, ɖaa alee naa atɩcɩno ɩkər ma. ⁶Atʋkʋboŋu na gəŋ ʋsheeshu n'ʋkʋmʋ fɔ ashee arɛɛ a sɔlɔ nɩ ma.⁷Na Yeesu Kristi, gɩ wʋɖa ʋnyɩnca ʋsoŋsono laŋ kʋɖaʋ n'ʋtəɖu abɔnɔ nɖee ɩ fəl boŋo ma ashee 'amaana kaləbarka laŋ. ⁸A yuga 'aləbarka ɖe atəbaŋunii laŋ na gʋŋafaŋa na ntɩyaashɩ.⁹Gaja pala n'ʋcɩnsɔlɔka gɩ yɔ bʋkɔɔ bʋ ɖa ŋkomo nɩ ma ɖaa ga sɔlɔ ma na alaa afaŋa na Kristi. ¹⁰Kristi aleesʋra ɩ lee gakɔŋkɔŋɔ kaalei jɩ a wala ayɔkɔ nɖee ɩ na gatəna laŋ na nɖəla laŋ ma arɛ ɖɔŋkɔnɔ Kristi laŋ.¹¹Na Kristi, ba laa atʋ ɖaa tiibi baja ma. Gani ga cee lee n'arɛɩ nɖee a na lee aleu ɩŋʋnii na ʋnaʋ nɩ. ¹²Gaja ga tɔɔatʋ pɩ naa gɩ səla alee basəbaka ba shee Kristi ɩja ma gəŋ ma gɩ tɩ gɩ səra aŋə ʋshesheu.¹³Na Kristi, ɩ rəŋə ɩja kaalei ma, naa ɩ shee ŋŋuro nsoŋsono ɩja ma, anyɩnsala nɖa efanjil nɩ. ¹⁴Ŋŋuro nsoŋsono, n lee tɔlʋma ashee atatiibi halɩ gɩ tɩ cam nɩ aŋunii na gajɩkʋmaka.¹⁵Na gani, n rəŋə ba lə anyʋcine kaalei n'ɩkoya Yeesu Kristi n'anyʋsɔlɔ ashee Gaja cɩrɩcɩrɩ kasamaa. ¹⁶Kə ma pala ʋnyiŋu Gaja nsala nsheeka ashee na gəŋ cɩ gboo n na nyiŋə na shee anyɩn amɩnyiŋu nɩ.¹⁷N tɩ nyiŋə atɩko yar Yeesu Kristi agaja ga shee anyɩn gʋŋofaŋa naa apele anyɩn ʋyɔʋ. ¹⁸N tɩ anyɩfolu kɩnyine ɩ kaɖa ŋkomo naa ɩ səra ayɔ ɩja nɖee nɩ a yɩɖa anyɩn ma na aɖaama katiibi Gaja kasamaa aŋunii nɩ.¹⁹Amɩnyiŋu nɩ, n tɩ taba ɩ yɔ ɩkashɩ k'ɩ wʋɖa ʋsəbʋ na naa gɩ shee ɩja ma, ashee kɩkashɩ ɩbʋmbɔnɔ nɖee a na lee n'alesra ma. ²⁰N'ɩkashɩ ɖe nɩ, Gaja ga ŋənə na Kristi tam nɖee a ɖa bakono nɩ ma naa atɩ agʋnyɩsono laŋ Gaja laŋ kabuɖu. ²¹A tɩ Kristi alən na aɖibaja baŋunii, ɩŋa n'ɩkashɩ n'ayɩɖa ɩŋunii ba tam ma. Kristi k'a jɩgɩyarɩ tam nɖe kanɖənɖən ama anyɔn na ɩtam bafɔlɩ nɩ.²²Gaja ga ɖʋ ayɔkɔ ɩŋunii Kristi ɩkei nɩ naa ashee nɩ cɔɔcɩ ɖaa gɩŋa ma ayɔkɔ ɖe laŋ. ²³Cɔɔcɩ a lee ka agʋlɔ naa rəŋǝ n'ayɔkɔ ɩŋunii.

Chapter 2

¹ɩta lee anyim, ɩce acɩ a shee anyim bonɔ. ²Anyim bonɔ ɖe nɩna ɩce na sava nɖʋliŋa ni. ɩɖa ɖaa na ʋpɩ ɖee ka nacʋ ayar na ma. ³Atəbanyʋni gi cee le bɛvɛ nbabee kba shee ijɔ ma na. Ati giti le alewʋ bonɔ, Na atəgʋlɔ kʋjɩn sɔlɔ ka.⁴Gaja gale atanja sʋvʋ ni na a shee ʋsolʋ nɖee a solɔ aɖen ma lan. ⁵Atɩɩ cee aci a ti bonɔ ni, na pi na atʋn nɖʋlinya nfoli Kristo ni. Gaja ka gʋjɔɔ lan na ifʋra. ⁶Gaja gaman ŋənə atʋm naa atii tʋ gadʋ soŋsono Kristo Yeesu ni. ⁷Ale aleʋ iŋʋni na gacəŋkəŋ naa ati səra faηa atʋ agʋjɔ gʋbʋmbɔnɔ. Ati faηa atʋ pi ngate. A shee ʋsolʋ Kristo Yeesu lan.⁸Aɖɩwa alehevi lan na isɛra fora shee gʋjɔɔ lan iŋʋnii lee Gaja kʋceeʋ na. ⁹Ki le ɩjɔ avɛ antima na naa asɛra aŋe a gʋlɔ na. ¹⁰Aɖɩwa gile gaja kʋɖoo na, alee na Yeesu-Kristo ma a shee Gaja Kantəma nɖee ale dʋ nyii shee təma na gi sara kʋni.¹¹Lige ma waa ɖoo ki cee ɖa ʋnyɩnla soŋsono lan na. ¹²Aɖɩwa katam ɖe anyɩn paɖa na kristo. Anyɩn lee basana shee ɩsraɛl. Anyɩn ɖa nɖʋliɳa ni san gaja.¹³Ama nyɩmo, Yeesu-Kristo lam nbaɖee ba cee lən na Gaja ma bati sɛla na Gaja a shee Kristo akɔnɔ lam. ¹⁴Aɖɩwa ale ka a ta fɛɛ. Aɖɩwa ɩnyɩʋ prana giden. Apɩ nkʋ nɖee ncee na padaatʋma. ¹⁵Apɛɛpɛɛ mara ɳɔnɔ na alee aja pɩna mana. ¹⁶Ale alewʋ ɖee ni na nɖʋliŋa nkɔkɔɔ pɩ Gaja kʋnyɩnca lan a shee abʋce ŋkʋ ra lam.¹⁷Yeesu apɩ na fɛɛ a shee anyɩm baɖee icee bʋŋa lan nani ma anyɔna nbaɖe ba cee sɛla na nima. ¹⁸Aɖɩwa Yeesu aləbarka lan na ɠisɛla na Gaja.¹⁹Atɔɔ anyɩm nbaɖee ɩcee le basara ma kikɔ le na, kikɔ le nɖonka kbaja na, ɩle Gaja ka fala ni kbaja pɩ. ²⁰Bale aŋyɩim pɩ dʋ na batənleeja na anɖebɩ ma na pi. Yeesu-Kristo ɖe le kandiyaɩ. ²¹Alan nkʋɖe yɩɖe asɛnkɛla na ɩnyɩŋʋ kankʋ ma. ²²Alan na anyɩn boo ɩɖa naa Gaja ka, nkʋ ma.

Chapter 3

¹Ganigaɖe laŋ, am, Pɔl Yeesu 'asarka nɩ karɛ ashee anyin ɩɩ kɩlee kǝbaja na ma. ²ɩrǝŋǝ Gaja ka gʋjɔɔ kantǝma nɖee ashee amʋ aɖʋ anyɩnalaŋ ma.³ɩt ŋɔn ɖaa bʋkaɖa afaŋa amʋ ma. Ngaɖe ɩlee ɩjau ɩfǝrǝ ma na, galaŋa na ŋŋɔn cei shɩ shɩ nɩʋ gʋbɔ gʋɖǝn nɩ. ⁴ɩta tʋr jɩ ɩtutɩkaashɩ ɩja nɖee ɩfǝrǝ aɖʋ Kristo laŋ ma. ⁵Saamanɩ asaaka nɩ, kǝ ba ba kaɖa jɩ ashee bɛrɛ vɛ bapur na. Ama nnyimǝ, ŋŋuro nsoŋsono nkaɖa ashee batǝmka na anabi ma na ɩ basim na ma, na.⁶ɩja ɖe ɩfǝrǝ ma kaashɩ na gǝɩg wao: Mbaɖee kǝ ba lee yuɖaa kǝbaja na ma bani gboo ba lee tiibi baja pɩ na bʋkɔɩ ba nɩ ba tɩ shee na Yeesu Kristo aɖʋ labaarʋ asoŋsono kanɖilaŋ ma na. ⁷Aɖʋwaa ma: amʋ mpǝra laabaarʋ asoŋsono Gaja ka gʋjɔɔ ngʋɖee ashee amʋ ma katǝŋleeja na ɩkashɩ nɖee ɩna lee ma⁸Gaja gashee k'amʋ gʋjɔɔ gʋɖe, baa ɖaa nlee ʋpijala mbaɖee Gaja gaɖʋ afǝlǝ ashee agʋlɔ ma banɩ nɩ. Gʋjɔɔ gʋɖe kʋ gǝŋ shee ma lǝ Yeesu alaabaarʋk'arisiki nɖee kǝ ba sǝra ataa gayɛ akiɖe na ma ashee mbaɖee kǝ ba lee yuɖaa kǝ br ja na ma. ⁹Shee ma kaɖa ashee bɛrɛ baŋunii bayɔ Gaja k'ʋnyaʋ. Nɖe ɩlee ʋnyaʋ ashiiri kʋja nɖee Gaja ŋgaɖee ga lee ɖulinya ma, alugo na saamanɩ nɖee afǝl boŋo ma.¹⁰Nɖe ɩlee gǝŋ, naa ŋnyimǝ na cɔɔcɩ, naa aɖi baja na bapaŋaka baɖa alaŋlaŋa ba yɔ Gaja kanɖawaa, na ʋyɔʋ na alesʋra asʋraasʋra. ¹¹Nɖe anii ɩtɩɩ tɩ lee ɖaa ʋnyaʋ nɖee kʋ wǝɖa gayala ayɔ na, ʋnɩɩ tɩ lee na atɩ nɖiyar Yeesu KRISTO MA.¹²Galaŋ na Kristo, gɩwǝɖa koŋkaarɩ, n'ɩko, awǝɖa tamaa, a t'ʋcine gɩwǝɖa na nɩ ma laŋ. ¹³Ɩlaŋ ntɩ lǝ anyɩnnalɔ ɩpaa ci aɖʋ ɩshɛɩ nɖee nna jɩ ma, na ɩshɛɩɖe ɩlee anyɩnʋkʋmʋmʋ na¹⁴Galaŋ ntɩ cǝm ama kǝwǝ atǝn ata ya Gaja aŋyɩɩ. ¹⁵Nɖee ataŋo bʋŋʋma bʋŋma bʋŋunii alaŋ na tǝn. ¹⁶Ntɩ nyiŋǝ nɩ ashee anyɩn a arisikɩ k'ʋkʋmʋ naa ɩruku n'ɩkashɩ, na ŋŋuro nsoŋsono nɖa anyɩn nɩ nɩ.¹⁷Ntɩ nyɩŋǝ nɩ ʋcine nɖee ɩwǝɖa ma laŋ Kristo a ɖa anyɩnɩfoluni. Ntɩ nyiŋǝ waa ɩyiʋ awǝɖa ilǝlǝmǝ ʋsɔlʋ nɩ. ¹⁸Ɖaa ɩɖa ʋsɔlʋnɩ ma, anyɩn na basaaka ɩ bashee nɩ ɩja ma ɩtɩɩ man ayɔ Kristo ʋsɔlʋ k'ʋbɔɖʋ, k'ʋlamʋ, k'ʋsheme laŋ, na k'ʋloŋ. ¹⁹Ntɩ nyɩŋǝ na shee anyɩn ɩyɔ Kristo ʋsɔlʋ k'ʋyɔgʋ, nɖee ʋwu ʋyɔʋ ʋŋuniima. Ɩtɩɩ sǝra a lee gǝŋ naa Gaja ka baamʋnʋ ɩrɩŋǝ n'anyɩn.²⁰N'nyimǝ, nɖee awǝɖa ɩko ataa sǝra a lee alesʋrʋa ɩbʋmbɔnɔ ɩwu baamʋnʋ, ɖaa gɩ na taba kokoo gɩ na nyɩŋǝ, ɖaa ɩkashɩ ɩɖa atɩ nɩ nɩ na lee ma. ²¹Ajɩe ʋkʋmʋ cɔɔcɩ nɩ, na Yeesu Kristo ɩsaamanɩ baŋunii nɩ na ce na ce ami.

Chapter 4

¹Đaa ile ikoyarə nkʋpɔka kə baja ma ntɩ she nyim ʋcine isara ɖei ɖei ka Gasana ashe ʋnyica nɖe elam ba yiɖa nyima. ²Savama na ʋciŋkərə ka ʋbʋ bɔnɔ ka Gasana na suru cam ma anyi ba woorə nʋ sɔlʋ. ³lema koŋkari ale ʋdɔŋ kɔ nɔ nŋŋro nsoŋsono ni asne fɛɛ kʋɖaʋ⁴Gʋlɔ Gʋdɔŋkɔnɔ na nŋŋronsoŋ sono nda ka ɖaa bayiɖa nyim ʋnyica ɖɔŋkɔnɔ lam na yidena a nyi nʋyidu ⁵Na ikoyarə dɔŋkɔnɔ daka, ʋcine ʋdɔŋkɔnɔ da ka, ʋmnʋbutoni ʋɖɔ ŋkɔnɔdaka ⁶Na Gaja ataya ada baa ma kɔnɩ kandi lam na.⁷Arɛ baa apaŋɔ atɩ nɩ nɩ aʋda alə barika aɖʋ Kristo a gujɔʋ lam ⁸Daa ʋŋn ʋɩəma tam ndee abodo a ɩam ma na ce ntom acetilə Gaja ka ɩei ashee ntom kəbaja. alee Gʋjɔ ashee sama.⁹Abodo kashi jiwaa bayi apala arəgə gatənakatən tən aa ¹⁰Arɛ ndee arəgə tən ma arɛ de nɔɔ a kɔ ka bodo aɩam sama a ɩe gə ma na asəra ariŋɔ ayɔkɔ iŋ ʋni.¹¹Kristo ayʋga gujaʋ ngʋde ba kəŋja, andobimana, ba laa barʋ sheja, batəŋ ka, na ba faŋɔka ¹²A le gəm na tɩ nbadee ba na she ija ashe Gaja kantəma ma Kristo a gn ɩɔ kə ba cere cere ka. ¹³Adana ɩe gəm na gɩpɩtə ʋcine dɔŋ kɔnɔ ɩan. naa giyɔ Gaja purə ada na ɩe gəm aɩɩ gipitɩpra bakan kəra boo ɖaa nbaɖee bariŋ na Kristo ɩkashima.¹⁴Ada gəci na gipa kɔɔ da na ba pi ma na oda gəci na gipa kɔɔ da krikri na, ada gəci na gipana fəɩ na asərə kʋfaŋʋ na na barɛ nbaɖee ba ʋɖa gʋfaŋɔn paapa ka gʋja ma ¹⁵Ama gitɩgɩ ɩɔ ɩja nʋsɔɩʋ, apeɩe barɛ ɩkashi baa npaŋɔ nina she arɛ ndee aje kandima Kristo ¹⁶Kristo atiwaɩa aɩɔ nɖee ina she ija ɖʋ Gaɖʋ Gaɖɔŋkɔ nɔ idawaa iree ne ɩŋʋni ɩcəra na gʋɩɔ gukpərə na da she ʋsɔɩʋ.¹⁷Ga ɩam ntɩ nyiŋɔ nyim iko yarə a nyiɖa pa ma kɔ sara ɖaa nko moni kɔbaja ba na Sara na ba faŋɔ fɔyi kijama ¹⁸Ba faŋɔ ɩda nkomo ni kija ba ɩe ba sa na pi ashe Gaja ka aye nya she she ɩam na ba gifoɩu gi cərka. ¹⁹Kə ba kɔwʋ ɖa icifala ba ɩam balɔ ashe aɩesura nɖee kitəŋɔ na ma ashe yashi ba bɔnɔ.²⁰Ama anyim kiɩe gəmci irəŋɔ Kristo nyi da na ²¹Nkʋma waa ba faŋɔ nyim aɩam waa ɩsono iŋɔʋni ɩda Yeesu ɩam. ²²ɩnila gasana gaŋɔno a nyɩ na na arɛ ndee ana yɛɛ ganʋ cɔcɔ ka ashe npaa pa kandi ɩame ma.²³Fuba ma anyi na faŋɔ ashe anyi nŋŋʋro. ²⁴Ka ra ma barɛ nbadee ba da Gaja kuɩa ɩam ma ayɔkɔ fɔɩɩ bale pɩ na ija na dei ija kʋja na ba nyɛ ni ba ba səra ayuga na barɛ nbade ba na yɛɛ boo ma.²⁵Ga ɩama a nyin guɩɔ ʋ təru təru təru ni ɩə ma ija ashe baa arɛɛ na anyi baworə dʋwaa atɩgije atəbawor ²⁶ɩtacam ʋnyana pa ma na ɩe nbɔnɔ na ²⁷paa ma paɩa ʋshile ʋfədaa nyunʋ nyana ɩam na. Paa ma shee jindi unyi cadəmna.²⁸Arɛ nɖee a na nyim nyimo ma kəba kɔɔ tɩ nyim na ama batə ba ɩə ntəma, batəbaɩe ntəma ɖaa ɩsəm ma ²⁹Galibɔ nɔ Gaɖə ga paa duo anyi Ga nɔ nɩna ama bʋɩeɩ nbʋɖee bʋna duwo anyin ga nɔ ni ma bʋ soŋ sono buna na pele na na kaŋɔ na nbaɖee bana rəŋə ma ³⁰Pa ma pɩɛ Gaja kaŋŋuro soŋ son kucinee na aɖʋwaa nɩam na ɩcee rəm ashe ʋshile kənja.³¹Ashe iləm na anyi gʋlɔ nshiyo, na ale sura ɩbɔnɔ, ʋnyana, bu boro. Na alʋntɔ, na gɩrɩ bɔnɔ ba Gɩ pa ŋɔji. ³²Wʋɖa ma na anyin ba worə nɖawa nsoŋsono, wʋɖa ma gifolu ashee anyi ba worə, təɖə ma anyi ba worə ɖaa Gaja gatə ɖə nyin na Kristro aŋyiɖa ma.

Chapter 5

¹ɖaa ile Gaja abasɔlɔ kama lema Gaja abatɔ tɔɔka. ²Sara ma kʋsɔlʋ ni ɖaa Kristo asɔlɔ atʋ naa ashee atʋ aɠulɔ, aleeka kʋjɔʋ naa ale sara ɛcɩm na Gaja ma.³Ile Gaja abaja, aɖʋwaa anyɩŋə sulu ki bacaa ale alesura abule bɩɖim na ɖaa ɠisəna na fɔɩfɔɩ,, ba ʋjɩwa, ɠujulu nayɛr aɳɖɩŋdɩŋ ija . ⁴Baa pamala buleɩ bʋsantəlaka ɖoo na ma yaa ni bɔnɔna, ma buyi lile na ajowa. Kankim bukoɛ icɩm ma Gaja kɩkumɔ.⁵Aɖʋwaa arɛn nɖe una leɠɩsəna fɔɩfɔɩ, ajiwa yaa ŋpiɛyar kashee waa ŋɖe anapɛɠɛ akʋna ma, kaʋɖa tiibi ɖem arjana ni. ⁶ʋɖim abaa paapaa nyɛ na ashee na fɔɩfɔɩka buleɩ na kale sura ɖe lam na Gaja ku nyana ana rəɠə bepi ŋbede kɩbana cu bɛrɛna balam. ⁷Pama ʋɖana pi ɠəɖɩŋ na.⁸Aɖʋwaa icee lee ŋkomo ni kɩbaja, ama nyima ilee ʋkaɖʋ ni kɩbaja nɖɩyar ni.Kɩɠe ma sara ma ɖaa ʋkaɠʋ ni kɩbepi ma. ⁹Aɖɩwaa ʋkaɖʋ kipi ilee bucima buŋwu ni, utəŋə ni ijaa . ¹⁰Yɛɛma bukɔɩ icim nɖiyar ayi ma. ¹¹Baa ma le ŋkomo ni ka le swu ɖiŋ na bəla mayɩna bənaɩ. ¹²Aɖuwaa alesura pana le ŋkomo ni ma iwuɖa iji fala awu bele ɠem.¹³Baɖana le kale sura ɖe kabuleɩ iɖee ɖoo ʋkaɖʋ ni ¹⁴Gem na bukɔɩ bɩna ɖoo ɠɩshab ma itiipra ʋkaɖʋ. kalaŋ na bale waa ŋene akiŋɖe una folɩ ma, ta bokono ni, naa Kristo akaɖa ŋkomo asheeki.¹⁵Lema lakarɩ ashee na anyina ɖawu ni, ɛkpaa ɖaɖa ɖaa ɠiyashɛshɛ baja ma na, ama ɠaa ɠuya yɔkɔ baja na ¹⁶Rima aluwatʋ aɖʋwaa ishile kicɛn na . ¹⁷Bama le ɠɩyashɛshɛ baja, ama riŋə ma bukɔɩ bule nɖiyar ʋsɔlʋ ma.¹⁸Paa ma anyɩn bukana kʋyɔɠɔ naa ashi na, ni itice uliuni na, ama ŋŋoro- soŋsono irɩŋə na anyɩŋ ¹⁹Man ma bawor ayɩɖa təlo akəɖa-nyɛ akʋma aɠiyarɛ Gaja ka ŋŋoro kija, yiɖama atʋlo na akuma nɖiyar. ²⁰Sheema Gaja ʋumʋ baa muni na nɖiyar Yeesu-Kristo anyiɖa ni. ²¹Ina nyine Yeesu ma nyine ma anyin bawor.²²Usimpru, nyɩnɛ ma anyɩn ba hlu, ɖaa nɖiyar. ²³Aɖʋwaa usoro leka usəmpru ndiyar ashee usəmpru ɖaa Kristo ale ndiya she cɔɔci ma.Ale ɠulo kacamka lam tɩm. ²⁴ɖaa cɔɔci anyɩne Kristo, ɠim ci basəmpru boo anyɩne babo klu buŋni ni.²⁵Basoro, sɔlɔma anyn baka, ɖaa Kristo asɔlɔ cɔɔc.boo ma, naa atowa aɠʋlɔ shee. ²⁶Naa aɖa ciriciri; naa ale ni iɠa ciriciri ashee na bulo na aɠule. ²⁷Aleɠim naa afaŋa ɠulɔ cɔɔci ʋkʋkaja, kaʋɖa ajɔa na, baa ɛsna ɖim, ba akoɖiŋ kewuɠa, ama iɖa ciriciri baa ŋbonɔ ɖiŋ kiiɖa na.²⁸Gimna bosoro boo, basɔlɔ baabaka ɖaa bosɔlɔ baa ɠula ma.Arɛ asɔlɔ akarma asɔlɔ aɠulɔ. ²⁹Uɠen kaŋʋ aɠʋlɔ yɔ na, ama atəŋ ɠʋɖowu ni na asɔrɔ ni, ɖaa Kristo boo asɔlɔ Cɔɔci. ³⁰Aɖʋwaa ɠilee aɠulɔ kansaʋ ji.³¹ɖaa ɠim ma arɛ taatəbə ayar na anar, naa atɩmam na kar, naa banyiʋ beɖe bakpra aɖɔŋkɔnɔ. ³²ŋtəma ŋɖe usaŋkala, ŋtə le ale na Kristo na Cɔɔci. ³³Ama, baa ŋana asɔlɔ akar ɖaa aɠilopi, naa usəmpru anyɩŋə ukru.

Chapter 6

¹Bapɩ nyene ma anyɩn baya ɖaa ikoyar ma adʋwaa ɩdaka cɩrɩcɩrɩ ²"nyene akawʋɛ na akaŋana" ilee Gaja kagʋpɔ"gʋsəbaka kʋ na bʋkɔɩ anaalee ma" ³"naa baamaakɔnɩ icɩm ashee ake naa aki ŋŋuro nlama dulinya nɩ".⁴Anyin ɩɩlee bapi baya ma, paa ma na pala anyin bapi bʋcɩne ʋnaa na piɛ na, cere ma ɖaa isɩm bada ma, na ndɩyar ʋceru.⁵Adɔŋpəla nyene akɩtanɩ yar, na gir ma ndee adʋwo na anyin gifolu nɩ ma nyene ma pɩ ɖaa ɩnɩɩnyene Kristo ma. ⁶Paa ma nyene pɩ saandee bana ŋə anyin kandəndən na nyene ma pɩ daa Kristo abadɔŋpəla ma .Lee ma Gaja kʋsɔlu nʋcɩne ʋsoŋsono. ⁷Lee ma bɔɔta naanyən ʋcəne ʋŋunɩɩ daa ɩnɩɩ lee Gaja bɔɔta ma na kɩlee barɛ na ma. ⁸Yɔ ma waa bʋkɔ bʋsoŋsono ŋbʋdee arɛ alee ma acam kagʋjɔɔ Gaja sul, baa maa adɔmpəla yaa arɛ ndee ada ashee agʋlɔ ma.⁹Anyin batanja lee ma gən gboo ashee anyin badɔmpəla. Paa ma naashɩɩ pɩ na ɩyɔ ləwaa ndee ajeɩ badɔŋpəla na bataŋja ma ada alaŋ ɩyɔ aləwaa ka na sɩŋkir na.¹⁰Galaŋ kaŋkər ma anyin gʋlɔ ŋdiyar nɩ na ɩkashɩ nɩ ¹¹Karama Gaja kagʋtara kitoko. naa isra yide atəŋe sheetaanɩ.¹²Adʋwaa atʋgʋtara kʋʋle gʋrɩlɔ na akɔnɔ kagʋja na.Ama ŋkomo nɩ kɩkashɩ baja, aŋuro bɔnɔ kɩkashɩ baja, nkomo nɩ kagiyarɩ baja, naatəŋə aŋuro bɔnɔ ŋdee ɩda alaŋlaŋ ma. ¹³Galaŋ kara ma Gaja kagʋtara kitoko, naa ɩsra ayide gɩshɛbʋ atəŋe mbɔnɔ ɩshile ɩbɔnɔ nde nɩ. ɩtalee bamakɔnɩ boŋo na ɩyɩ de gɩshɛbʋ.¹⁴Galaŋ yɩde ma gɩshɛbʋ. Naa ɩtarəm ɩja kabɛlɛtɩ na deɩ deɩ kagɩfolʋ ¹⁵Kara ma ɩja kakɔdɔkɔɖɔ naa naləfɛɛ kagalee. ¹⁶Baa saapaŋana toŋoma ucəne daa nrukɔ ma. na bʋkɔ mbʋdee ŋgəsra nadur na ibɛrɛ abʋtapɩrɩ kʋtonu ma.¹⁷Səw ma ʋcam alam atən kaŋfu na ŋŋuro kagapɔu ngadee galee Gaja kagalee ma. ¹⁸Na ʋnyiŋu baa ʋpa ŋa na naa nyɩŋe na snee barɛ, naa ma na nyɩŋe ŋŋuro nɩ baa saa paŋana, na gʋfaŋa gʋde lee ma laakaarɩ naa na nyɩŋe na shee Kristo kəbapɩ.¹⁹Naa ɩnyɩŋe ashee mʋ, waa ntaŋana aŋganɔ Gaja gashee amu galee ŋgadee malə ma.Nyɩŋema waa masra alə Gaja kagʋjɔɔ ashee barɛ ²⁰Galəsoŋsono laŋ na nlee Gaja katəmka ndee ada cɛɛnɩ nɩ ma naa ma sra alə galee gade nʋkaŋtaŋ daa ɩsɩm malə jɩ ma.²¹Ama naa ɩsra gboo ayɔ daa ŋnalee ntəma ma daa ama lafɩa gboo ada ma ticik amʋwor sɔlɔka na Gaja katəleja ataa le anyin bʋle bʋŋuni ²²Galaŋ na ŋnatəm nɩ anyinasul waa iyɔ daa gida atɩa ma, naa abʋro anyin ʋcɩne.²³Fɛɛ kʋsəu ʋda ashee atəbaja, na Gaja kʋsɔlʋ na ucɩnei ʋɔluona Gaja, na atəndiyar Yeesu Kristo sul. ²⁴Gʋjɔɔ gʋda ashee barɛ mbadee basɔlɔ atəndiyar Yeesu Kristo ʋsɔlu nacə nacə.

Philippians

Chapter 1

¹Pɔlɔ na Timotee Yeesu Kristo a ba təŋ leeja na Yeesu Kristo a baja nba ɖee baɖa Filipə ma a sba na cɔɔ ci kba təŋ təŋ ka na ŋɔ ono ²Gaja ataya na Yeesu Kristo iko yarə ba gʋjoʋ na fɛɛ iɖa ashe nyim.³Ntɩ kʋ ma an Gaja ashee anyi nʋligʋ baatam paŋɔ na. ⁴Amʋnyiŋʋ baa ʋpaŋ nina nʋ ciŋkə rə ka na nnanyiyɔ na she yin. ⁵Nti kʋma Gaja ashe ganɔ gaɖŋkɔnɔ na laa barʋ soŋ sono ɖoo ʋbʋni ali aticim urɔm. ⁶Nshe ija waa arɛ nɖee a sba ntəm a nsoŋsono ayicim ma a taa təwə ntəmaŋɖe ali Yeesu Kristo ʋshile.⁷Icm ma ɖa gəm na ʋcim kərka ashe anyin baŋʋni aɖʋwaa ntoŋe nyim a mucine ni icee le barɛ nba ɖee gicee bʋŋ manɖa gujonima amʋ kupɔka ka tam na a ma sə riya nʋkamtam tam iaa barʋ kʋja. ⁸Aɖʋwaa Gaja a mɩ sə riya na gəm waa nsɔlɔnyim ali a mucine nii na Yeesu Kristo anyiɖa.⁹Na ntiyiŋə anyinʋ sɔ lu ʋ pele na ʋyɔ batam payɔ na na ʋtɩ kashɩ ʋɖa ¹⁰Ntiyiŋɔ iyɔ kʋkiɖʋ na ɩa bukɔɔ bu cima ntinyiŋɔ gəm na iɖʋ ija galə ka gapa ɖa Kristo ushile na. ¹¹Acŋɔ na irŋ ipi na ʋyʋ gʋ Yeesu Kristo uja na Gaja kukʋmʋ na ayi da kʋtaʋ.¹²Nyimo ntiɛɛ iyɔ waa aɩe surɖee ipɩ to muma ice na laa barʋ nyii. ¹³Đaa amikɔyi ma a mi shi shiri Kristo ni ba tə ba yɔyi na nbaɖee ba na kə ɩe gayarɔ təna ma na arɛ ba paŋɔ na ¹⁴Na ambaja ba ɖəm baŋɔ aʋjo ikoyarə sule aɖʋ ama shi shiri le batiɩə gaɩe geɖe na she ija.¹⁵ijani badǝm batile na bʋcinsɔlɔ ka badǝm na aʋcele ama badɔm bana yi da kristo na nʋsɔlʋ. ¹⁶Nbadee banayida kristo na ʋsɔlʋ ma bayɔ lǝwaa ndatiana a sne laa barʋ kukidʋ. ¹⁷Ama badɔm ba tiyido Kristo na yɛɛ ba riiba nafaŋa balɔ nayɛɛ bayɔpi bayɔɔ waa ba nayɛ mʋ na bulei a mishi shirinɩ.¹⁸Ama gǝni ceii na gɔm ba bayi na itasɔ!" il ena ʋyolu koo naija kristo ni nɔyida nda galam a mʋyɔ nɔgʋlɔ ɛɛ amʋtmayɔ amgʋlɔ. ¹⁹Adʋwaa nyɔwaa inide ile ʋnyinca nato mʋ madʋwo fɛɛ anyinʋŋʋ na Yeesu Kristo nŋro soyson lam na gǝm ɩnɩpɩ.²⁰amgufayɩ na a makoŋ kovi lamna kmaʋdaa kmaʋda akodǝm ki kicifaiana ama nyimo na daa bajǝm ma ngʋlɔni Kristo nnyida amʋŋro ni kooko ombucee kaŋ kǝm. ²¹adʋwaa kristo aleka amʋŋro na bʋce kbʋle ambʋjana.²²Ama itajʋwaa arɛ ajiaye naanta ŋkɔ itiŋm ipina she amʋtǝma gǝmma kɔ ma kɔɔ yɔ bʋkɔi ma ɩa ma na. ²³nwʋɖa ʋwʋɖa ʋka ntam bʋɖu bʋ nyuiŋʋ ntifaŋɔ maɖʋwo ɖuniŋna ni na ɖa na Kristo nɖee iləm gaɖʋ ma iso no ni. ²⁴Anyina ɩam ashe ma ɖa ntankɔ ni ashe anyisono kanɖi ɩam.²⁵Aɖʋwaa nshe ija. Nyɔwaa ntə ma aan anyim ashe anyi yɩ kʋcəʋ na anyinʋ nʋ ciŋkərə ka ʋcine ni kʋja. ²⁶Anyim anyim nu cikərka na gəm waa ikʋma anyin gʋ lɔ Kristo ni amala matapele gʋjɔɔ gʋjɔɔ gʋfɔli aminyine ni na nyimo. ²⁷Jima ayee soŋ sono ndee ana shee Kristoa laa barʋ ma lemagǝ na ma pɩtɩ ŋɔnyine koko nakama pɩna marŋɔwaa itoŋɔ laabarʋ nŋro soŋ sono ndɔkɔnɔ ntiyɛɛ ma rɛŋɔ waa itimanale ntma na nŋro soŋ sono ndɔ kɔnɔ ashee ʋcine la barʋ soŋ son kuja.²⁸Anyim pama pata ʋdǝm a naŋɔ ŋme na badee sule ʋdǝm a naŋɔ nyim na badee sule ʋliu na ashe pi ama aŋme ilee ʋcinkǝrǝka ka na ʋdʋwona Gaja sule ma asheŋm. ²⁹Adʋwaa daba sheŋmna kristo lamna. na kilee gishe ni ija kan dɔm dǝm na ashe giji ishɛy ashe ni gboo. ³⁰Adʋwaa gʋtara gʋdɔŋkɔ nɔ kʋ imane acǝ daa amboo ncǝ ma na ɩtɩ rǝŋɔ ŋmo waa dana mʋynʋmo.

Chapter 2

¹Nyɔ waa: koŋkaari aɖa na Yeesu aŋyiɖa. Nyɔ waa: Gʋlɔrɩka gʋɖa na'ʋsɔlʋ. Nyɔ waa: ŋŋuro nsoŋsono ntɩ shee anyɩn ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ. Nyɔ waa ɩshɛɩŋəka ɩsoŋsono ɩ ɖa anyɩnasul. ²Shee ma amʋ ʋciŋkərka na anyɩŋgʋfaŋ gʋ lee gʋɖɔŋkɔnɔ. Anyɩnʋsɔlʋ ʋlee ʋɖɔŋkɔnɔ na ŋŋuro nsoŋsono, naa anyu ganɔ ga lee gaɖɔŋkɔnɔ.³ʋɖən a paa lee akɔɖən na faŋ a waa: anɖəŋɖəŋ lee ka kpatakɩɩ na. Ama aburo agʋlɔ atən na ŋə basaaka waa bawəɖa aŋfaa nɩ awu nɩ. ⁴Paa ma yɛɛ anyɩnɖənɖən a nyɩnɩja na, yɛɛ ma basaaka bija gboo.⁵Wəɖa ma gʋfaŋa gʋɖɔŋkɔnɔ ɩɩ gʋɖa Yeesu Kristo nɩ ma. ⁶Aɖa ɖaa Gaja ma, ama ka tɔɔ agʋlɔ akparɩ na Gaja, na, ɖaa bʋkɔɩ acəra na agʋlɔ ma na. ⁷Ama a yɛɛ agʋlɔ afar, naa atɔɔ agʋlɔ apra atəŋleeja. Aɖoo ma aɖa ɖa ɖaa arɛ ma. ⁸Abʋro agʋlɔ apəra a nyeneka halɩ bʋce. Gʋyo kaŋkʋra laŋ ka bʋja.⁹Galaŋ na Gaja gataa nɩ a laŋ, naa ashee nɩ nyɩɖa nɖee nwu ayɩɖa ɩŋunii ma. ¹⁰Alèè gəŋ, naa na Yeesu aŋyiɖa akəwə iŋunii ɩcim atən alaŋ n'atən, na gatəna katən. ¹¹Naa ɩkərə ɩŋunii kpataa ɩyɔ waa: Yeesu-Kristo alee ka afʋraka, na Gaja k'ʋkʋ mʋ.¹²Galaŋ ambasɔlɔka, ɖa ɩ na nyene baaŋjəŋ ma, kɩ lee waa: saa nɖee nɖa anyɩnasul ma na ama nnyəmə nlɩ gaɖʋ ma. Kara ma gayɛ a lee ntəma ashee anyinɖiŋsono na cu Gaja na tar aŋyɩɩ. ¹³Aɖʋwaa: Gaja gaɖʋka jɩ a nyɩn nɩ nɩ waa: ɩ lee ɖaa asɔlɔ ʋŋərə nɩ ma.¹⁴Lee ma ɩ ŋunii paa ma beleŋshi na paa ma ŋumoŋumo na. ¹⁵Lee ma gəŋ naa gawakanama ga paa wa a nyɩn na, taalɩ ɖən a paa ɖa na, ɩlee Gaja bapur aɖa ɖei ɖei. Sara ma gəŋ na ɩ naa ŋələ ŋələ ɖa ʋkaɖʋ ma ɖulinya nɩ, saamanɩ abɔnɔ nɖe nɩ. ¹⁶Toŋo ma ŋŋuro kaalei gaɖe gishɛbɔ naa ma ŋə ngaɖee ma kʋma na aŋgʋlɔ Yeesu Kristo ʋshile, ka saa na ma yɔ waa: kəma cuu kokoo nlee fɔɩ kantəma na.¹⁷Baa maa ntɔɔ aŋgʋlɔ a laa saraa, saraa ɖe aɖʋ a nyɩnʋcine ɩwəɖa nna kantəma laŋ amʋcine ʋkər amʋ-na-nyɩn. ¹⁸Đaa gəŋ ma, ɖa ma ʋciŋkərka nɩ, amʋ-na-na-nyɩn gɩ ɖa ʋcɩŋkərka nɩ.¹⁹Ntɩ saa waa na ati. Nɖiyar Yeesu aŋyɩɖa, ma təm Timotee anyɩna sul a pɩ naa ma ŋə ɩkaŋkurɩ ayɔ bʋkɔɩ bʋ ɖa anyɩnasul ma. ²⁰Kə ma wəɖa ʋɖən a na faŋfaŋa anyɩnalaŋ ma na. ²¹Aɖʋwaa: Ba ŋunii ba tɩ kərə kərə bɩ ja kə ba na kərə kərə Yeesu ɩja na.²²ɩyɔ 'a aŋfaanɩ , ɖaa ʋpi a na kaŋa na yar na lee ntəma ma, gəŋci alee n'amʋ ntəma laabaarʋ asoŋsono nɩ. ²³Ntɩ yɛɛ ma təm nɩ, ama shee ma yɔ bʋkɔɩ bʋɖa ashee amʋ ma gɩshɛbɔ boŋonaɩ ²⁴Ama nwəɖa na nɖiyar tamaa waa kɩɩ lɩŋ na aŋgilopi ntə ma pɩ.²⁵ɩhɩɛ wa ma təm Epafʋraɖii, A lee ka amanyɩv taja ɩbobo nɩ, acəŋə alee ka nɖee a na cam galeɩ na ce na ma, ana kaŋa na mʋ. ²⁶Nkələ nɖee ɩrəŋə waa: Agʋlɔ ma, ʋcine ɖe pɩɛ paa, aɖʋwaa atɩ yɛɛ waa acɔɔ apɩ anyɩnasul. ²⁷Acɔɔshɛɛɖɛ paa na yɛɛ na bʋce, ama Gaja ga ŋə 'ɩshɛɩ. Kɩlee anɖən ɖən ɩshɛɩ na, amɩja gboo naa ma paa jɩ ɩshɛɩ akpala nyɩ-nyɩʋ na.²⁸Nkəʋku na təm nɩ naa ɩta kɔɔ aŋənɩ anyɩnasul, anyɩnʋcɩne ʋkər ɩta saa n'amʋ kə ma kɔɔ na lee sika yɔgʋʋ na. ²⁹Cam ma Epafʋnaɖii na nɖiyar aŋyɩɖa nʋ cɩŋkərka. Nyene ma bɛrɛ ɖaa agʋsʋra ma. ³⁰Aɖʋwaa Kristo antəma laŋ na ayɔ waa a ci. Ka maɩ aŋŋuro na, alee ntəma , nɖee kɩɩsəra alee ashee amʋ na ma.

Chapter 3

¹Aŋgalee gaboŋoka ni ambaja anyin ʋcineʋkər atɩndɩyar Yeesu ni.Kəmapala gali gadɔŋkɔnɔ gade kʋŋɔn ashee anyin na gali gade gatɩ galaa anyin ²Leema naŋkəli n'ɩsəna Lee hankəlɩ na batənleja babɔnɔ.Leema nankəlɩ na ʋpɛŋʋ ndee kʋlee ijakʋja na ma ³Adʋwaa atu gileeka ʋpɛŋʋ.Atu ginakuma atagʋlɔ Kristo Yeesu ni, gəŋci kɩɩnadʋ atɩɩcine gʋrəlɔ ni na⁴Amʋ gboo ma nsəra adʋ amʋcine gʋrɩlɔni ʋɖən ata naa faŋa isim ade adʋ ade ʋcine gʋrɩlɔ ni maa amʋ ŋnəmawu. ⁵Ba pənŋɛ mʋ na ushile ganaa na kʋja Israel kʋpi, bɛnjamɛ abʋŋʋma, hebrə kd Hebrə ita saana farɩɩsi kəbaja bagʋpɔ⁶Nnaashɩɩ cɔɔci manakilee na gʋcəra na ita saa na gʋpɔ ndada deidei. ⁷Ama alesʋra ndee ibʋŋalee isoŋ sono elee kpata ku ma ɩnɩnɩ nŋəwaafɔɩ na Kristo laŋ.⁸Galaŋ ntəŋə aləsʋrade iŋuniwaafɔɩ daa ɩyɔ atɩndɩyar Yeesu Kristo adidi ma ndee laŋ nbəla alesʋra iŋunu ma.ikide iŋunii daa ifɔrɔ ma naa ma wʋda Kristoʋ ⁹Naa mada anɩ nɩ kilee na ama deidei gʋpɔ ni kaja na ama ndee giwəda ucine Kristo ni ma, na deidei ndee aduo na Gaja sul ma ¹⁰ŋnyimə ntiyɛɛ ma yɔ Kristo na ʋŋənu ki kashi ,na ganɔ gadɔnkɔnɔ kishɛɩ. Ntɩyɛɛ na doo ni Kristo na abʋce ni daa gʋsʋra gʋdən ¹¹Naa amu gboo ma səra aŋənə adoo bakono ni.¹²kilee waa ncam ayɔkɔde boŋona kilee waa nkanada deidei na ama ntɩ lee koŋkari na cu garɛ waa mari aduwaa amu gboo Yeesu Kristo ari mu. ¹³Ambaja kəmakʋma waaʋ ntəma kəwa ti ri na ama ntilee akɔdən:naa na nyir bʋkɔ nbʋdee bʋda ŋkəm ma naanaataa na ki de bʋkɔ nbʋdee bʋda ŋyɩɩma ¹⁴Nticu garɛ nayɛɛ ma jə ndi, naa cam Gaja kagʋjɔɔ gʋbuŋbɔnɔ ngʋdee guda Kristo Yeesu nɩ ma¹⁵Gəŋci atəganɔ nbədee gəkpər awʋda gʋfaŋa gʋdɔŋkɔnɔ ma itasaŋrwa anyin iwʋda gʋfaŋa gʋfɔli gʋdən Gaja gboo gatəgakadaji ¹⁶Kajasaa gadu ngadee gisra lee kpa ma gəda ncəm kən¹⁷Aŋbaja naa ma na tɔɔtɔɔ mu naa ma na kide barɛ nbədee bana sara atigasana ma ¹⁸Barɛ tuutuuma bada nyin gicɩɩca na sara daa Kristo aguyo kaŋkʋra kagi wor gikul ma inbadee nnalə nyin bagale baa saaapaŋa na ma, na nsankɔɔ na le na nyinokoi ¹⁹Asaara na batiboŋo na ma na adʋwaa baŋcəna niceka bagaja; bʋkɔɩ bʋti kara pi sicifala ma laŋ na ba na dʋ bʋkʋmʋ.ba na faŋa atən kayokɔ laŋ na²⁰Ama atigadudaka galee alaŋ na daa ginasaa atindiyar Yeesu Kristo ma. ²¹Ataa cəpəra atʋgʋrilɔ ngʋde gʋda daa ʋkʋmʋ kagʋlɔ ma nɩɩkashɩ nɩ afʋba baamʋnu kpataa apɩ na aŋyɩɩ.

Chapter 4

¹Galaŋ ambasoro ambasɔlɔka, ŋcɔɔsɔlɔ waa makɔɔ ŋe nyɩm pele, iti le amuciŋ krɩka na ŋwʋɖa ɠrima, ambasoro kalam ma toŋɠoma ɠishəm Kristo ni. ²ŋtinyiŋɠe Evoɖi naa na ŋtinyiŋɠe sentish bawʋɖa ɠufanɠa ɠəɖɔŋkɔnɔ ŋdiyar ni ³Na akiŋɖe utiŋə ŋtəma nyim ma kaŋɠana basəmprə beɠe aɖʋwaa bakaŋɠa na ŋmu a le ŋtima naa la baarʋ acɩnye, na klemanna amakiŋja ŋbe ɖe basaa ma bayiɖa iɖa ŋwuro ka kʋbɔɔ ni.⁴ŋtilenyiŋ ɠama uciŋkrəka ni baasapaŋɠa ni Nɖiyar ni, ŋti le nyiŋ cinɠə, ɠama uciŋkrəka ⁵Na bərə baŋuni baŋə anyinə sɔlu Nɖiyar sla. ⁶Bamahiɛn akuɖiŋ na.Ama iwuni ni, na unyɩŋɠu nu plapla na Gaja ku kuukuma naa ale Gaja bukɔyɛ buhɩɛ nyim ma. ⁷Na Gaja uciŋ ɖoɖo ka nɖe inu huya yɔka iwuni ma ititɔŋɠɔ anyinu cinə na anyim kufaŋɠa Kristo Yeesu ni⁸Atəbaja ŋɠede mələ naa aboŋo ma ŋɠɖe iwuni ilə ijama, ŋɠeɖe iwuni ina kuma bərə ma, ŋɠeɖe iwuni ŋtəŋɠma, ŋɠeɖe iwuni iɖa ciriciri, ŋɠeɖe iwuni basra sɔɔlɔm, ŋɠeɖe iwuni basra kuma ma, buko bunyərə boɖiŋ butaɠa, bukɔ bəɠiŋ bəsinna ukumua, faŋga na anyina ɖini ka lesra lam ⁹Bukɔi iceɖema, na acaŋ naa arəŋə naa nnə amunyi, lemana ŋtəma.Naa Gaja uciŋ ɖoɖoka iɖana nyim.¹⁰ŋɖa uciŋkrəka ʋkuyɔɠɔ .Nɖiyar ni aɖʋwaa nyʋimə isəba nawuɠa namuɠirima.Ija ilike ma lam, Ama nyima kisra akaŋɠana muna. ¹¹Kiile na musɔli na nana lena.Aɖuwaa, ŋceere ɖaa matoŋo anɠlɔ ma baa ɩdabarna. ¹²Baa kɩnauɖa akoɖəm na ɩyɔɖa misɩm naa ɩyɔɖa bana le na awuɖa.Baarcim naa baa ŋkana ɩceɖe ɖabana ji naa akum ma, naa asɩ kɔmɔ, naa ayɔɖa bana le na awuɖa ku yɔɠɔ na ci. ¹³ŋdoma sra ale buŋu ni aɖuwaa uɖem tomi ekashə¹⁴Nyɩmə ɩle ɠɩshab naa acam amishɛ ¹⁵Na anyim filip ka baja iyɔ labar kusubuni, taŋɖe ŋta Maseduan, baa cɔɔci ɖiŋka itanini anyim ɖiŋɖiŋ leka ¹⁶Baa ŋda taŋdeda tesalonik ma, itanɠa nam auɠɩmitoɠo tom wa ikaŋɠa nam ¹⁷Kile ŋtiyawa batomuna, bukɔ nɛyɛma waa əŋə aŋɩŋəkpaka¹⁸ɩcambuŋwi, nauɠa ku yɔɠɔ, na ciŋə.əpafrodit apəna ayɔkɔ itoɠo tuma. Ayɔkɔ ŋde leka tulaari ŋde ana fititr ɠishabma ,na saara ŋde Gaja atele ni icimnani ma. ¹⁹Na aŋ Gaja taatonym bukɔɛ bumuni inatabanima na Kristo Yeesu ʋkumu ni. ²⁰Nyim atəŋ Gaja na Goya, ba iɖa ŋcɛ ɩyi atɔnɛ cɩ na kubɔŋɠu ni Ami"Amen"²¹Salama baa anana Yeesu Kristo ni.Ambasoro ŋbeɖe ba ɖanamuma batəsala anyim ²²ŋbeɖe baɖa Gaja nima ba təsala nyim, aciŋə ŋbeɖe baɖa Cesar aɠafala ni ma. ²³Atiŋ nɖiyar Yeesu Kristo albarka iɖana anyim ba huni.Ami"Amen"

Colossians

Chapter 1

¹Pɔl, Yeesu akənja na Gaja kʋsɔlʋ n'atʋŋono Timotee. ²Na bayɔka na mbaɖee ba na kʋn yee n'ʋcine ʋɖɔŋkɔnɔ a ɖa Kolos ma. ³Ʋkʋmʋ na Gaja ataya afɛɛ a ɖa ashee anyɩn. Gɩ tɩ Gaja atɩkoyar Yeesu Kristo ayar naa naa baa saa apaŋq na na shee anyɩn.⁴Gɩ rəŋə anyaniya Yeesu Kristo laŋ n'ʋsɔlʋ nɖee ɩ wʋɖa ashee bɛrɛ baŋunii mbaɖee ba ɖa gʋsaʋ ashee Gaja ma. ⁵Ɩ wʋɖa ʋsɔlʋ ɖe na ashee ɩja nɖee ba ɖʋ na saa anyɩn Gaja laŋ ma. Ɩ cee rəŋə boŋo ba lə ɩja nɖee ɩ ja ɩja kalaabaarʋ nɩ ma. ⁶Nɖee a pɩ asheee anyɩb ma. Laabaarʋ ɖe a taŋo aləbarka naa a mana waga ɖulunya aŋunii. A ɖa anyalaŋ ɖoo ʋshilè nɖee ɩ rəŋə n'ɩ tɔɔ Gaja kagʋjɔɔ n'ɩja.⁷Laabaarʋ na ɖaa ɩ rəŋə na Epafraas atʋwor asɔlɔka nɖee a na lee ntəma na Kristi n'ija ma. ⁸Epafraas a lə atʋ anyʋcine nɩ kʋsɔlʋ.⁹Ʋsɔlʋ ɖe kanɖi laŋ k'a gɩ pala ʋnyɩŋu ashee anyɩ na ɖoo ʋshilè nɖee gɩ rəŋə gəŋ ma. Gɩ tɩ nyiŋə ɩ wʋɖa ʋyɔʋ ɖaa a sɔlɔ ma na gʋŋɔnfaŋa naa ɩ naa tɩ Gaja kabʋlei kaashɩ. ¹⁰Gɩ naa tɩ nyiŋə naa shee anyɩn ɩ naa Sara ɖeiɖei ɖaa ɩkoyar ma na ʋciŋkərka.¹¹Gɩ tɩ nyiŋə ɩ wʋɖa ʋcine baa maakɔ nɩ na, n'ʋciŋkərka naa atoŋo na suuru. ¹²Gɩ tɩ nyiŋə anyɩn ɩ sala gʋya nɖee a pala ɩ na yɛɛ ɩ ɖa bayɔka nɩ gaɖuu ba yʋgatiibi fətəla nɩ ma.¹³A laa atʋ ŋkomo nɖʋrka nɩ ace n'atʋ ʋpur asɔlɔka agayɩtəna nɩ. ¹⁴N'ʋpur, gɩ wʋɖa ʋtəɖu, ashee atabɔnɔ.¹⁵Ʋpi a lee ka gʋya nɖee kə ba na ŋə na ma afoto. A lee ka arɛɩ ba səba aŋʋm bʋŋunii nɩ ma. ¹⁶Aɖʋwaa alaŋ ba lee ayɔkɔ ɩŋunii, nɖee ɩ Gaja laŋ ma na nɖee ɩ ɖa gatəma laŋ ma, nɖee ba na ŋə na ma. Baa ayarɩboi nɩ, gərma wʋɖaka, ɩkashɩ, gɩ karacɩ. A lee ka ayɔkɔ ɩŋunii agɩlopi ashee agʋlɔ. ¹⁷A cee tɔnɔ ayɔkɔ ɩŋunii a cee ɖa n'alaŋ n'ayɔkɔ ɩŋunii ɩ ɖa.¹⁸Cɔɔcɩ a lee gʋlɔ na nɖi. A lee ka, arɛ asəbaka n'arɛ ba tɔnɔ aŋʋm bacika nɩ ma. Galaŋ, a wʋɖa gaɖusəbaka ayɔkɔ ɩŋunii nɩ. ¹⁹Gaja ka baa mʋ nʋ ɩ ɖa alaŋ. ²⁰Naa a pɛmpɛŋɛ aŋɔkɔ ɩŋunii na nɩ ʋpur laŋ. Gaja ga tə ga pî n'ʋɖaʋ fɛɛ n'aŋkʋra kakɔnɔ. Gaja ga tẽ ga pɛɛmpɛŋɛ ayɔkɔ ɩŋunii kagɩlopi. Nɖee ɩ ɖa gatəna laŋ ma koo nɖee ɩ ɖa nɗǝla nɩ ma.²¹Anyɩn gboo, tam ɖəm ɩ cee lee basana pɩ ashee Gaja naa acee ɖa gɩworgakuli ʋfaŋʋfaŋʋ nɩ n'aleu ɩbɔnɔ nɩ. ²²Ama nnyəmə a pɛmpɛŋɛ anyɩn n'agʋlɔ kabuce. A lee gəŋ ci, naa ɩ ɖa cɩrɩcɩrɩ, kə ba banyatɔ na, kə ba wʋɖa gaɖən abəla n'anyɩn aŋyɩɩ na. ²³Ɩ ta jɩ wàà, ɩ naa wʋɖa ʋcine a naa ɖa ncən, k'ɩ kɔɔ ɖoo laabaru nɖee ɩ rəŋə kaalei ma na, atɩya na laabaarʋ nɖee ba cee lə ashee bɛrɛ baŋunii, ba lee nɖee, gʋya Pɔl a pra atənleeja ma.²⁴Nyəmə, amʋcine ʋ kər na wahala n lee ashee anyɩ ma. Na nnyəmɵ, aŋgʋlɔ gʋ rəŋə na wahala na bʋkɔɔ Kristi n'agʋlɔ kʋsɔlʋ cɔɔcɩ. ²⁵Cɔɔcɩ ɖe kaja na n lee na ʋɖʋra nɖee Gaja ga ashee amʋ ashee anyɩn ma lee Gaja kafaawɩɩ ma. ²⁶Atɩya ɩja nɖee ɩ ɖa ʋlʋgu nɩ ʋɖən k'a yɔ na ɖoo bʋja ɩshɩnʋ gʋya n'ɩsaamanɩ asʋra asʋra ma. ²⁷Bani, Gaja ga na yɛɛ ba yɔ ʋkʋmʋ kaarisiki n'ɩja nɖee ɩ ɖa ʋlugu nɩ mbaɖee kə ba yɔ Gaja na ma ba gɩcɩɩca. Ɩ jɩ jɩ wàà Kristo a ɖa n'anyɩ ʋkʋmʋ nɖee ʋ tʋ ma kʋsaʋ nɩ²⁸Laabaarʋ ɖe na gɩ na pɩ na ma na shee anyɩn. Gɩ tɩ nyiŋǝ arɛ baa apaŋa na naa naa faŋa arɛ baa apaŋa na gʋŋofaŋa naa gɩ səra faŋa Kristi arɛ nɖee a lee ma. ²⁹Laŋ na n na lee ntəma na ci ɩbobo n'ɩkashɩ nɖee ɩ ɖa amalaŋ ma.

Chapter 2

¹Ntɩ yɛɛ ɩ yɔ gʋtara gʋbʋmbɔnɔ ngʋɖee n na cǝ na shee a nyɩn na laʋɖisee kǝbaja na basaakaɩ kǝ ba ŋǝ aŋgayɛ laŋ na ma. ²Ntɩ lee ntǝma na shee anyɩn na anyɩnɩfolu ɩŋǝ ɩkashɩ ɩlee ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ aɖa ʋsɔlʋ nɩ na arisiki nɖee a lee tamaa, ntɩashɩ n'ʋyɔʋ nɖee ɩ lee Gaja k'ɩja kashiirima. ʋni na gʋŋǝ Kristo. ³Kristo nɩ na amaana na gʋfaŋa n'ʋyɔʋ ɩlugo.⁴Ntɩ ɩǝ anyɩn n gaɖe naa ʋɖǝn a paa tɩ lomo lomo a paapaa anyɩ na. ⁵Baa maa kǝ ma ɖa anyɩnasul ɩtɩ ŋǝ a mʋ ʋna, nɖa anyɩnasul ŋŋoro nɩ. Amʋcine ʋkǝr ɖaa ŋŋǝ a nyɩnabaamʋnʋ ɩtǝŋǝ naa atoŋo ʋcine na Yeesu Kristo gbaŋgbaŋ ma.⁶Ðaa ɩ cam Kristo nɖiyar ma, man ma asara na nɩ. ⁷Toŋo ma nɩ gbaŋgbaŋ a yiu ɩlilima. Cə ma ɖaa ba na cə nku ma. Ðama ʋcine nɩ ɖaa ba cere anyɩ ma, naa awəɖa ʋyɔʋ.⁸Lee ma laakaarɩ ʋɖən a paa taa ɩlɔ arianyɩn na bʋlei ɩ bɛrɛ bana kə bafuŋa nɩ alaa bʋ lee fɔɩ, alee ɖulinya nɩ ka bʋlei kə bʋ fana fana na Kristo abʋja na ma. ⁹Aɖʋwaa Gaja ka baamʋnʋ ɩriŋə Kristo agʋlɔ nɩ na.¹⁰Abaamʋ nʋ ɩriŋə n'anyɩn. Alee ka ɩkashɩ; nɩko ɩŋunii kanɖɩyar. ¹¹Anɩ nɩ na ba lee anyɩn baŋ baŋ nɖee kalee bɛrɛ banyɛ kaja na ma. Ama Kristo aja. ¹²Anyɩn na nɩ na ba man afun bʋtomənaka nɩ, na nyɩn na nɩ ɩŋənə ʋcine nɖee ɩwəɖa na Gaja kikashe nɖee ɩŋənə Kristo bakono nɩ ma.¹³Nkələ gɩɖa ata lesʋra ɩbɔnɔ nɩ naa kə ba lee atʋ baŋ na ma gɩci, na nɩ ɩkɔɔ a pɩ ŋŋuro nɩ, na atəɖə atɩmbɔnɔ ŋŋunii. ¹⁴Asəla ʋɖa, na ashɛr ʋŋɔn nɖee ʋna ciʋ na atʋ ma. Alaa ɩ ɩŋŋunii naa akal u gʋyokaŋkʋra laŋ. ¹⁵Ani ɩkashi n'ɩko awadaɩ nkɔlɩ gbagbaraa naa ajɩɩ bɔɔrɩ awuɩŋŋunii, na gʋyo kaŋkʋra.¹⁶Gala, paa ma pala ʋɖən acim n'anyɩn ɩkəma bʋkɔɩ ɩna jɩ kokoo ɩna nyem yaa ɩjiŋgaarɩ, kokoo aŋɔrɔfɔlɩ, kokoo sabaatɩ kanɖi laŋ na ¹⁷Ayɔkɔ ɖe ɩlee gʋfələfələ kʋ, nɖee ɩlee ɩɖaka na ce nace ma, ɩni ɩɖa Kristo nɩ na¹⁸ʋɖən a paa tɩ cəpra anyɩn ɩkur atən na lee malaika mana bɔɔta na, ba pa tɩ cam na nyɩn caacaa ɩjɩ mana. baɖən ba na fol gʋɖa naŋ ayɔkɔ na na faŋa balɔ. ¹⁹Alesʋra ɖe ɩlee gʋrɩlɔ kalesʋranɩ. Alesʋra ɖe kɩɖoo na Kristo nɖiyar nɩ na nɖi n na toŋo gʋlɔ na ɖəʋ kʋ naa bʋɖu təwətəwə ka, bʋ man gʋlɔ gʋtɩ kpər Gaja ga na lee ntəma nɖe.²⁰ɩtajɩ wa anyɩna Krist ɩcɩka ɖʋlɩnya ka bʋ ce, mʋ lee ka ɩkɔɔ na sara ɖoole kaa sana ɖulɩnya nɩ.ɩa tɔɔ na, ²¹Paa tɔɔ na, Paa fɔm na, paa kəm na. ²²Ayɔkɔ ɖe ɩlee bɛrɛ bʋ ceru na bʋ faŋʋ ma ɩɖa ɖa ashee ʋbuu. ²³ɩmʋra mana baɖe na bɩ bɔɔta na bɛrɛ bafaŋa ɖe ɩɖa ɖa ɖaa ɩŋərə ma, ba gɩ lopi ba pɔ ɖe kɩ wəɖa aŋfaanɩ ɖən na, ɩlee bʋcɩnsɔlɔka na.

Chapter 3

¹ɭtajə waa na Kristo, yɛɛ ma akɔŋdee ɩda alaŋ gadu ngədee Kristo asə Gaja kagʋnyəsono laŋ ma. ²faŋa ma alaŋ laŋ ka yɔkɔ laŋ kɩ lee aʋlɩnya nɩ təa ka yɔkɔ na. ³Adʋwaa ɩcɩ na anyɩnŋuro ŋfərə na yeesu Kristo ada Gaja nɩ. ⁴Saa ndee Yeesu Kristo atən ŋuro anaa faŋa agʋlŋ ma, anyɩn gboo ɩtɩɩfaŋa ayɩn gʋlɔ ʋkʋmʋ nɩ⁵Kəma gʋlɔ kale sʋra bɔnɔ atəntɩa ndee ɩlee (gɩsəna, ajʋa, ʋcənsɔlɔka, alesʋrabɔnɔ, nɩ tansɔlɔka ndeeɩlee ŋkʋna kʋpɛŋʋ ma.) ⁶Alesʋrade napɩ na Gaja kʋnyana, bɛrɛ bapʋr ŋbedee kəbana nyene Gajanna ma. ⁷Alesʋra de nɩ na anyɩn gboo ibʋŋa nasara, saa ndee ɩbʋŋada ŋcɩm ma. ⁸Ama ŋnyɩmɛ shee ɩlən na alesʋrade (ʋnyana, gaboro, gʋfaŋa gʋbɔnɔ, aluŋtɔ na bʋlɩbɔnɔ ŋbʋdee bʋnadʋwo anyɩn bʋnɔ nɩ ma.)⁹Paa ma na lee na anyɩn bawor ɩseɩ na adʋwaa anyɩn ɩpala gʋrəlɔ guŋono na kalesʋra. ¹⁰Naa ɩkara gʋrəlɔ gʋfɔlɩ, ŋgʋdee gʋnafʋba ada arɛ ndee adʋnɩ ma andawa ¹¹Galaŋ na kɩ wʋda waa Grɛk na, yaa Juif na, yaa ŋbədee bapɛŋɛ ma, yaa ŋbedee kəbapɛyɛ na ma, barbar yaa scythe yaa adɔmpəla, yaa arɛ ndee ada fɛɛ ma, ama Kristo adadaŋ ashee baaŋa na¹²Gaja ga siŋkɛr anyɩm asɔlɔ na yɛ waa ɩlee ade abaja, naa ɩburo anyin alɔ, awʋda suuru. ¹³Kaŋa ma na ayɩn baworə, lee ma anyɩn baworə gʋjɔɔ, vdən atawəda nʋwor galeɩ, tədə ma anyɩn bawor daa ndiyar atədə ayɩn ma. ¹⁴Ganɩ gaŋunɩɩ laŋ wʋda ma ʋsɔlʋ ndee ulee cɩrɩ cɩrɩ kʋja ma.¹⁵Kristo afɛɛ kʋsəw ʋda anyɩn ucɩne nɩ. fɛɛ kʋsəw de laŋ na bayəda anyɩn gʋlɔ gʋdɔŋkɔnɔ nɩ. Yɔma anyɩn bawor. ¹⁶Kristo agalee kʋyɔgʋ ʋda anyɩn nɩ. faŋnma anyɩn bawor na aseŋsi, naa naa dʋ anyɩn bawor ɩkashɩ na psom ma na, na atulo, na aŋuro nɩ katulo yədama atulo ashee Gaja nʋcine ʋdɔŋɔnɔ ¹⁷Na ayɩn aləsʋra nɩ, lee ma baamakɔnɩ na atɩŋdiyar Yeesu aŋyəda kʋma ma Gaja gɩyarɩ yar na ayɩda.¹⁸Basɩmpərə buro ma ayɩn gʋlɔ ashee anyɩn bakulo, daa ɩsɩm ŋdɩyar nɩ ma ¹⁹Baoro sɔlɔ ma anyɩn baka paa ma dʋpə ɩshɛɛ na ²⁰Bapɩ nyene ma anyɩn baya baa maa kɔ nɩ nɩ, adʋwaa ɩcəm ka ndɩ yar suɩ ²¹Baya paa ma na pala anyɩn bapɩ bʋcɩne ʋnaa na pɩɛ na, naa ɩpaa tɩ bɩɛ pɩ na²²Badɔmpəla nyene ma anyɩn ʋga gʋrɩlɔ nɩ kaja baa makɔ nɩ nɩ kɩlee bɩnyɩnenɩ kaŋdədəŋ na ama nʋcine ʋdɔŋkɔnɔ. Cuma Gaja. ²³Baa makɔnɩ ɩnalee lee ma na anyɩn ʋcɩne uŋunɩ daa ŋdɩyar nɩɩ na lee na shee kɩlee arɛ na ma. ²⁴ɭyɔləwaa ɩtɩɩcam na ndɩyar tɩɩbɩ anyɩn ʋsəlʋ ndɩyar Kristo ɩnalee nashee ²⁵Adʋwaa arɛ ndee analee ŋbɔnɔ ma batəba səla nɩ ŋbɔnɔ ʋsəŋkɩr ma na.

Chapter 4

¹Lɠa, shee ma anyba bɔɖɔmbla bukɔɛ ɩcim ma naa atɩŋo ma iyɔwa anyin boo iwuɖa ʋɠaŋ alam.²Dama ɠishabʋ ʋnyɩŋə ni. Dama ʋnyɩŋə ni na Gaja ʋkumɔ ni. ³Gimam ma nyɩŋə ashee tum boor, naa Gaja ɠa tine ɖɩcamkɔ ashee na abule, naa ale ija ɩɖe iforo ma shee Kristo ma.Gaale ɠaɖe laŋ na ŋɖa iwɔrɔ ni. ⁴Nyɩŋə ma na masra aɠakaɖa ji la.⁵Sara ma na asɛnsi na bɔɖɔŋkaja, shima alʋwatʋ. ⁶Anyɩbule bulee busoŋsono.Anyɩn bulei bule busoŋsono asan ɖaa butʋŋa naa ɩyɔɖaa naa bɩyɔ ɖaa bana buye bɛrɛma.⁷Na bukʋɛ buŋwuni bule anbuca, Tshikə atafaŋa ni. Ale arɛ sɔlɔka na, atɩŋleeja soŋsono, na aɖopla ɖa mu ma Nɖɩyar ni. ⁸ŋtɩma ni anyin na ʋul ni iyɔɖa ɠitaba naa apele nyɩn ɩkashi. ⁹ŋtɩma aɖenna Onesim, atɩŋəka na sɔlɔka, ŋɖe aɖanyiŋə ciica ma. Batiba lee nyin bʋkɔi bɛsara ma kpataa.¹⁰Aristark, amu soro saraka ni kaja atɩ sala nyɩn, ɖaa Barnabas annapi Mark (ŋde lam atəm bule bukum pitoo nyin ma). ¹¹Na Yeesu ŋɖei bana yiɖa Justus. Yuda kə baja bɔɖɔŋkɔnɔ ŋbeɖe bapɛŋɛ pima ŋde ana lee na mu ŋtəma ma ashee ɠajaka ayar ɠayar təna kanɖilam ma. Basheemu ikankr paa ɠɩshabu ɠɩshabu.¹²Epafras atɩ sala ni. Ale anyɩn narɛ udim na Yeesu-Kristo aɠɔmpla. Nacɩɠɩshɛbʋ unyɩn ni na shee anyɩn, na ɩkankər na iɖa Gaja usɔlʋ ni ɠishɛbʋ. ¹³Aɖʋwaa ŋle aseria yar atəle ŋtəma kaŋ keŋ keŋ na shee nyɩn, ashee Laodise kə baja, na ŋbeɖe ba le she Hierapolis. ¹⁴Luk asɔlɔka loɠotoro na Damas batɩsa la nyin.¹⁵Salama akəba soro ŋbeɖe baɠa Laodise, na Nɛnfasə, na Cɔɔci ŋɖe aɠafala nyɩna. ¹⁶Batatɩtru ɠubɔŋɠiɖe anyɩn ciica ni, palama Laodise ka Cɔɔci boo atruyi, na itru ɠubɔ ŋɠəɖe ɠu ɖoo na Laodise apiima. ¹⁷Lema Arshipə, "Ri Ndiyar kaŋtə ma ɠishɛb naa atisra bumyi ɠisheb."¹⁸ŋsala ŋɖe ŋŋumi na aŋʋnyɛ, amu Pɔɔl, liɠə ma iwɔrɔ. Naa alɩbarka ɩɖana anyɩn.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹Pɔɩ na Silifien na Timote, baɖa cɔɔcɩ tɛsalɔnɩsin kaja nɩ, ndee alee Gaja ɩkoyar na Yeesu Kristo ndiyar nɩ ma: Gaja kagʋ na fɛɛ kʋ dʋ ʋda ʋda asneepɩ.²Gɩtɩgɩtə wə gaja kʋ kʋmʋ na shee nyɩn baŋʋ ni naama na ŋʋn nadʋ anyʋnʋ nyɩŋʋni. ³Gɩtɩgɩ naa lige ntəma nɖee anyɩ nʋcin ʋtəma na anyɩ nakoŋkarɩ na nyɩ na koŋkarɩ ashee ndɩ yar Yeesu Kristo Gaja ataya aŋnyɩɩ.⁴Gɩyɔ lə waa anyɩn Gaja kəba sɔlɔka anyɩn pɩ Gaja galaa ashee ndi nsono. ⁵Atə Gaja kaali tamka kaalee na bʋle eɩfɔyɩ na ama na Gaja kɩkashɩ na nŋʋro nsoŋono na ʋkaŋtam bʋbɔnɔ adʋwaa kɩ na fərɛ waa gɩbodo anyɩ gɩ cɩɩ ca na anyɩ nɩnɩ na anyɩna laŋna.⁶Na anyɩn gboo ɩcee lee aŋbakənja na ndiyar abaja, ɖaa ɩcam Gaja kaa ɩeeɩ barɛ tuutuu ma baŋnɩnɩ ma naʋnaasnɩʋ katam nɩɩcam na nŋʋro nsoŋ sono kʋ cɩŋkərka. ⁷Ɩpəra yaaye ashee nbaɖee ba sheɩja ma baŋʋnɩ masedʋwan kə baja na lashaii kəbaja.⁸Na kɩ lee waa ɩdiyarl aŋaleeɩ kaŋdən dən laaka Masedʋwan na laa shaii kəbaja na ama anyɩ nʋ cine na Gaja ʋfaŋakaa nyɩ ne alesura ɩŋʋnɩ halɩ kɩkɔɔ səm gɩ ləna. ⁹Adʋwaa gɩŋə bʋkɔɔɩ gɩ na yɛɛ ma gɩŋəwaa ɩtʋwa anyɩn nɩ cine ashee Gaja naa apala anyɩnakʋna kʋpɛŋʋ nana kʋn Gaja ɩja ka ja nŋʋroya. ¹⁰Na naa saa ʋpʋr nɖee aŋənə bakononɩ a dʋwo aboɖo alaŋ ma apɩ tɩfʋra atʋn na ɩkəma ndee ɩtʋ na pɩ ma.

Chapter 2

¹Ambaja aynɩn gboo ɩyɔwaa atʋpɩʋ anyɩna sulkuee fɔyɩ na gɩŋə ɩkpaka. ²Daa Gɩjɩ ɩshɛ na asəra acam na Flipu atarayɔkɔ ma ɩyɔ anyɩ Gɩlopi waa gɩwʋda ʋkaŋtan na atə Gaja, na naa lə Gaja kaa leeɩ anyɩn gɩcɩɩca ashee nnyɩn kucəʋ ka bʋcəma.³Adʋwaa atʋnyɩŋʋ kʋlee na ntərə trən kʋlee nɩ kashɩ na kʋlee na ʋpətra na. ⁴Ama nadaa Gaja ga cəm na atʋ ɩkəma deɩ deɩ kɩja naa ashee atʋ agalee ma Gəŋ ci kagɩle barɛ basɔlɔ tʋna ama Gaja ngadee ga na bʋro atɩ cine ma ga sɔlɔɔtʋn.⁵Daa ɩyɔ ma kagɩ cam Gale ngadee ganaŋa anyɩn mana. agɩləfana aɖa Gaja kaŋkən na laa asəria na. ⁶Kagɩ yɛɛ ʋkʋmʋ ndee ʋdʋwo na arɛ koo anyɩnasul koo badən sul ma na ama gɩtɩ le na ɩko da a Kristo a bakəŋja bana lee ma.⁷Ama gɩrə na anyɩn ʋsana daa atɔjʋ ka ana tɔjʋ bapʋr ma. ⁸Gɩtɩ yɛɛ waa ata aye nɩ gɩ yide ashee nyɩn, kɩlee ashe anyɩn gaja kaalee kaŋdən dəna ama atɩgɩ lopi atɩŋʋro adʋwaa ɩ kaŋkər gʋya ashe atʋ. ⁹Atəbaja ɩtɩ lige atɩŋtə ma na ata wahala: Gajaka na gɩ jɩ bɔŋɔ kagɩ na yɛɛ waa gɩ dʋ arɛ dən ɩshɛ na, gɩlə Gaja kaa leeɩ ato nyɩn a.¹⁰Ɩlee Gaja kasəriya kəbaja da atʋ gbagɩle səriya kəbaja ashe anyɩn nbadee ɩtələ deɩ deɩ kaasana ma na gawa kana ma Gadən kaawa anyɩn ama. ¹¹Na ɩyɔ gboo ləwaa gɩpəra daa anyɩn baya ma na anyɩn ɩpəra daa atəbapi ma. ¹²Na gɩtɩ ɖʋ ʋnyɩn ɩka shɩ na pəla pəla anyɩn waa ɩsara cɩrɩ cɩrɩ kaasana ashee Gaja ngadee ga na yɩ da anyɩn agyarɩtəna na ʋkʋmʋ nɩ ma.¹³Laŋ na gɩ naa na kʋ ma Gaja na shee barɛ nbadee banarəŋə Gaja kaa lee ngadee gɩpala ɩla ɩrəŋə ma kɩlee daa barɛ bagaja ma na ama ɖaa Gaja n Gadee gana cam anɩn nbadee ɩna she ɩja anyɩnʋ ma.¹⁴Ambaja ɩpəra Gaja ka cɔɔcɩ ndee ada ashee Yeesu Kristo yudee kaatəna nɩ ma kəbaja. adʋwaa anyɩn Gboo ɩjɩ na anyɩn gʋlɔ ɩshɛ daa jɩfu bajɩ na balɔ ɩshɛɩ ma. ¹⁵Jifu bade bakəka ndiyar Yeesu aci na aŋdobi ma na nbadee badʋtʋ ɩshɛ naa kəba cən na Gaja na ma naa ba pəra barɛ bəba ŋoka ma. ¹⁶Nakə ba na yɛɛ gɩ lə Gaja kaa leei ashee nbadee kə bayɔ Gaja na mo naa baŋə ʋfʋrʋ na naa bapaa kɔɔ na cɩ ɩ bobo na shee baŋ bɔnɔ na, ama Gaja kʋ nya na ʋripɩ.¹⁷Atʋ atəgaja daa gɩpada na atə bawor atalɔ kɩlee na atɩ foluna tam dənɩ ma gɩtɩ gɩkɔɔŋə atə ba wor. ¹⁸Gəŋc gboo gɩ nayɛ waa gɩcə anyɩ na sul amʋ pɔl akpala ɩnyɩʋ ama shee taanɩ akəl. ¹⁹Aŋa lee ka atʋ kaŋtam na atʋ cɩŋkərk koko atʋkʋ mʋkaŋfʋ? Kɩlee anyɩ npiaa tam ndee atɩndiyar Yeesu analee amaa maa ci maa? ²⁰Ɩɩn anyɩn pɩ atʋkʋ mʋ na atʋ ciŋkər ka.

Chapter 3

¹Galaŋ na daa kagɩ cee wʋda suru na ma na gɩ nayɛ waa gɩ da atɩ ŋdən dən ntɛn kaŋpanɩ. ²Gɩtɩ ŋə atapal tɩ mote Gaja kacɔɔmu analə Kristo agale na kaŋa na nyɩn anyɩnʋ cine lan ma. ³Na ʋdən apatɩ piɛɛ ʋcine nawɩya nba de nɩna, a dʋwaa anyɩn gɩlopɩ ɩyɔ waa ganinɩ nagɩda.⁴Tam ndee gɩ da na anyɩn ma gɩ ceetɩ ləŋyɩn waa ɩna wɩya batəba da daa ba shɩ kpa waa ma ɩceeyɔ boŋo. ⁵Na kəmatə wa suruna ntəma tən ba lə anyɩ nʋ cɩ ne ma na gɩpaa le fɔyɩ kaŋtəma na.⁶Ama Tɩmote adʋwa na anyɩ na sul kpatia naa apɩ na laa baarʋ a soŋ sono anyʋnʋ cine kaja na ayɩ nɩ kashɩ na alətʋ waa ile barɛ nbadee gɩ naalɩge anyɩnala ma. nayɛ waa ɩnaŋətʋ daa gɩ na ŋnyɩn ma. ⁷Atəbaja gɩwa da na anyɩn ʋkaŋtam ashee ɩ na wi ya babʋro atɩcine ashanyɩ nʋcine.⁸Nnyɩməgɩda nŋʋronɩ ɖʋwaa anyɩn ʋcine ʋkaŋkər boŋo ashe ndiyar. ⁹Ʋkʋmʋ ʋpaŋa na gɩ səraa a she Gaja adʋ ʋcɩŋkər ka ndee gɩ ʋda ashe anyɩn ma Gaja kaŋ nyɩ. ¹⁰Gajaka na gɩjɩ bɔŋɔ gɩtɩ nyɩŋəna atʋ gɩfolu gɩ ŋʋnɩ waa apala gɩŋənyɩn naa apelee nyɩn bʋkɔɔbʋ saa ashee anyɩnʋ cine ma.¹¹Ataya Gajaka gɩlopɩ na atɩndiyar Yeesu ba təŋə təŋə ʋnyɩca a shee tʋ naa gɩ səra kɔɔpɩ anyɩna sul. ¹²Ndiyar anaa pele anyɩnɩ nɩ na nbadee bada ʋpaŋ paŋa ma ʋcɩŋkərka ndee gɩwʋda naa nyɩn ma. ¹³Naa bʋro anyɩ nɩfolu gawaka na ma ga dən ga paa wa anyɩ nɩ folu na na cɩrɩ cɩrɩ kaa sana ataya Gaja kaŋ nyɩɩ, na atɩndiya Yeesu amaa ma a cikatam ɩŋʋnida cɩrɩ cɩr na.

Chapter 4

¹Kristo kəbapi basoro na basəmprə gɩfa ŋa anyin saa ɩnɩsara aye nɩ naa ɩfana ashee gaja ma, am gənci ɩna sara, kal na anyin gani na ndira Yeesu anyɩda. ²Gənci ɩyƥɔ ʋkal na ma ndee gɩkal na anyi n na ndiyar Yeesu anyida ma.³Bʋkɔɔ gaja gana yɛɛ na anyɩn ma ɩlan anyi na lɔɔ ɩŋʋnɩ ashee nɩ. ⁴baarɛ paŋa na anyɩ cam nɩ atəwaaka rə na asəra asara cɩrɩ cɩrɩ kaasana ngadee gafana ashee gaja. ⁵Paa ma napala afaŋa ɩbɔnɔ ɩnaaɖa na anyɩ ɖaa nbaɖee kəbayɔ gaja na ma na. ⁶Ganilan ʋdan apaayɛ na ʋnyenka səmprə galee kɔɔ ʋnyenka soro Kristo kʋpi galei na, baaʋpaʋ paʋ ndiya atɩ bɔka gʋtɔ gɩcee lənyɩn.⁷Aɖʋwaa gaja kaa yɩɖa tʋwaa gɩ sara fɔyɩ fɔyɩ ka bʋsana na ama gɩ sara ashee nɩ. ⁸Ganɩ lan na arɛ nɖee karəŋə ʋkal na ma na ma kɩlee arɛ na abəɖa na gaja jɩ abəɖa nɖee anan shee nyɩn anŋʋro nsoŋsono ma.⁹Kɩ səm anyɩn Kristo kə ba pi basoro na kə ba səmprə bakɔɔ ŋʋn gʋbɔ asnɩ anyɩn ʋsɔlʋ kaŋɖilan na aɖʋwaa gaja gacee lənyin boŋo waa ɩsɔlɔ anyɩ bawor. ¹⁰Ama gəci ɩna sara na maseɖʋwa nɩ ka kristo kəba pi ama gɩtɩ ɖʋnyin ɩkashɩ waa ɩtə wə gən. ¹¹Yɛɛ ma shɛ lɛm kaa sana naa ɩɖʋgɩ nyɩ na tə ma lan. ¹²Galan nbaɖee kə bale Kristo kə ba pi na ma bana sne nyɩn jɩrima anynbʋ sa na lan na kɩ na kaŋtan na ʋɖəna.¹³Ba soro na ba səmprə gɩtɩ yɛɛ gɩpala ɩyɔɩja ba kono lan galana kupiyɛ ʋci ne ɖaa ba saaka nbadee kə ba waɖa ʋyɔʋ na ma na. ¹⁴Gɩ yɔ waa Yeesu aci na akɔɔ ŋənə aɖʋ wo ba kononɩ gənci nbadee baci na Yeesu anyɩɖa na ashenɩ ɩja ma gaja gata awalapi aɖʋ na Yeesu. ¹⁵ɩɩn ŋəma ngaɖe gɩlə ndiyar agalei gadəm nɩ ma: atʋ nbaɖee gɩ nɩ na ɖana nŋʋro naa nɖiyar aye pi ma kagɩ tɔnɔ nbaɖe baci ma afəlna.¹⁶Gɩtɩ gɩ rəŋə malaɩka banɖiyar antogɩ ana asəm gʋyʋlʋ gaja kagʋja ma katam nɖiyar agɩlopi gɩtɩ gɩ rəgə na alan, nba ɖee basnee kristo ɩja na aci ma banə batɔnɔ aŋənə bakononɩ. ¹⁷Kaŋkən na atʋ nbaɖee gɩ na ada ŋronɩ ma gɩtɩ gɩ man ata ashɛʋ lan na cə ndiyar sul gɩ cətɩ wa na ni naa gɩ ɖa na ndiyar nacə nacə. ¹⁸Galan ɖʋ ma anyɩn ba wor ɩka snɩ na gaja kabʋleɩ.

Chapter 5

¹Ba soro na kə ba səmprə kɩtabawa baŋʋn alʋwatʋ na ga kɔŋkɔŋɔ nga dee ndiyar ana api ma na. ²Anyɩn gɩlopi ɩyɔ aləwa nɖɩyar ʋpɩʋr ʋnɩ lele ɖaa apitɩrɩ apɩ anyɩ m gɩjɩ bɔŋɔ ma. ³Tam paŋana barɛ batɩ lə waa; ho gɩ cɔɔ ɖafɛɛ n nyɩma : kparɩ ɩtɩɩ pɩɛpɩɛ afəɖa balan ba ʋsəmprə ncəna ya r ma na kə ba səra afɔɖɔ na.⁴Ama anyɩn ba soro na kə ba səmprə anyɩn kɩ ɖa gɩjɩ bɔŋɔ nɩ na . Na kʋ shɩle ɖe kʋtʋloo anyɩn ɖa apɩtɩrɩ ma na. ⁵Fətəla nɩ kayɔkɔ ɩŋʋnɩ anyɩ jɩe anyɩ jɩe ʋshilee atʋ kagɩ na sara nko monɩ na kagɩ na sara gɩjɩ bɔŋɔ na. ⁶Pa ma nafol ɖaa basaka ma na ama na ma nakɩɖe pama nafol na. ⁷Nbaɖee ba na fol ma ba na fol gɩjɩ bɔ ŋɔ nbaɖee ba na nyəm tuutuuma ma ba na nyəm gɩjɩ bɔŋɔ.⁸Ama atɩ gɩ lee gaja ka kə baja pɩ ga ɩam paa ma fol na gɩtʋ wa ʋcine na ʋsɔlɔ ɖaa ɩbobo ɩcɩ ka katoko ma gɩ tʋwa ʋfʋrʋ kaŋfu asəʋ na sa na ʋfʋrʋ. ⁹Gaja ka ayɩɖa atʋwa acən atʋ ɩkəma na ama naa gɩŋə nɖi nsono na atɩ nɖiyar Yeesu Kristo anyɩɖa. ¹⁰Yeesu acI ci ashetʋ naa aŋʋvo baja na bakono naa gɩ ɖa nŋʋro nɩ atəganɔ ashe nɩ. ¹¹Galan ɖʋ ma ayɩn bawor ɩkshɩ na ɩwala anyɩn bawor ale ganɔga ɖɔŋkɔn ɖaa ɩna le boŋo ma.¹²Ba soro na kəba səmprə gɩtɩ nyɩ ŋə anyɩn ngaɖe : she ma barɛ nbaɖee ba ɖa na anyɩn na le ntə ma ale anyɩ baŋono ma jɩrɩ ma, nɖiyar alənyɩn pi gənɩ na ɖʋnyɩn ɩkashɩ. ¹³She ma pi jɩrɩ ma na ʋsɔlɔ ʋbʋbɔnɔ adʋ bʋkɔɔɩ ba na le ma lan, ɖa ma fɛɛ na ayɩ bawar. ¹⁴Ba soro na kə ba səmprə gɩ kɔɔ tɩ nyv ənyɩn ngaɖe : na ma na kə ʋwə lə bafʋŋfarɛ lan; ɖʋma ɛbʋ na ma ɩkashɩ.Kaŋa ma na nbade kə ba wʋɖa ɩkas nɩ na ma təwa ma na pɩ suru.¹⁵Lema lakarɩ paa ma səla anyɩn bawor nbɔnɔ naa ma na le nsono na she anyɩ baworɩ ɩŋʋnɩnɩ. ¹⁶Da ma ʋcinkər ka nɩ ba tam paŋa na. ¹⁷Na ma na nyɩŋə gayala ga mana. ¹⁸Ba makɔ nɩ na na ma nakʋ ma gaja bʋkɔɔɩ anayɛɛ na anyɩn ma na gəm gɩle ʋɖə na Yeesu Kristo.¹⁹Paa ma nakəl nŋʋro nsoŋsono kaŋtəma na. ²⁰Paa ma nabəɖa anɖobi ma na ba bʋlei na ga nyɩ kəma na. ²¹Na ma na kɩ ɖe gɩ shɛ bʋ na na laa ɩso ŋsono. ²²Na ma na səlnbɔnɔ baa ga paŋa nɩ na.²³Gaja fɛɛ kaa ja ga pala gɩjɩ ayɩe a she nɩ na atoŋo anyi ba ŋʋ nɩ na anyi nŋʋro na nyɩn ga səŋə na anyɩn gʋlɔ kagɩ kɔɔ sərə akəʋwələ ɖən naaɖʋ wa nɖiyar Yeesu krɩ ata api. ²⁴Arɛ nɖee ana yɩɖa anyɩ ma a tɩ sara ka ɖeiɖei ataa le gəma toyɩn²⁵Ba soro na ba səmprə nyɩ ŋə ma ashee tʋ. ²⁶Sala ma kristo kə ba pi na aca mpɩ atuu. ²⁷Ntɩ nyɩ ŋə anyɩ na nɖira anyi do tʋr ma gale gaɖe ashee kristo kə bapi. ²⁸Nɖiyar Yeesu Kristo ʋsɔlʋ anyɩna lan.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹Pɔɩ na siɩvɩn na Timote baɖa tɛsalɔnisɩn ka cɔɔcɩ ndee ada ataya Gaja na Yeesu Kristo ndiyar nɩ ma. ²Gaja kagʋjɔʋ na fɛɛ ada ashee anyɩn na ataya na ndɩyar Yeesu Kristo aŋnyɩ da.³Anyɩna laŋ shee gɩ naa kuma gaja gən fa naka adʋwaa anyɩnʋcine ʋtɩle alesura ɩbʋbɔnɔ boŋo, na baa aŋana ʋsɔlʋ ʋtɩ kaŋ kərə napele. ⁴Na gɩtɩ kʋ ma anyɩn nashee atəgʋlɔ Gaja kɩ cɔɔcɩ ma na nɩ anyɩ na koŋə karɩlaŋ na anyɩ nʋ cine barɛ n badee bana dʋnyɩn ɩshɛ ma nakulo anyɩn ganɔ naa ɩcam gəma baŋnɩ nɩ. ⁵Ɩtɩ faŋa Gaja kɩ kəma ɩcəm ka ɩja kɩja naa ɩfaŋa anyɩn waa ɩtɩɩ səra kpa Gaja kayar təna nɩ, daa ɩshɛɩ ndee ɩjɩ ma.⁶Aʋwaa Gakɩkəma ɩja kija ɩnɩɩ cəm na anyɩ nɩ ɩbɛrɛ mana ɩkəma. ⁷Na ashee anyɩn nbadee ɩcee ada ɩshɛɩ nɩ ma ʋŋru na atʋ tam ndee ndiyar Yeesu ana adʋwo alaŋ na ɩmalaɩka mana ma na ɩkash. ⁸Gaja gatəgabɔ barɛ nbadee kəbanakʋn Gaja kaa leɩ na ma bagʋtɔ, na nbadee kəba narəŋə atɩŋdiyar Yeesu agaleɩ na ma nutonu.⁹Batəba da gayoro ngadee kaa wʋdagayala na ma na batə ba ləna Yeesu ʋkʋ mʋ na ɩka shɩ. ¹⁰Tam ndee anaatɩ kə wa pɩ ʋshɩ le de ʋkr mʋ nɩ na nbadee ba she ɩja ma naa atasəria ada na pɩ ma.¹¹Galaŋ na atʋ gboo gɩnanyə na she nyɩn waa Gaja gacən na anyɩn ɩkəma ɩja kɩja na ɩle na ɩkashɩ na ɩyeeyee nbadee bacə m ashe ʋkʋmʋ ma na anyɩnʋ cine kaŋtəmo ma. ¹²Na atɩ ndiyar Yeesu aŋnyɩda nhʋ ma na anyɩn naade gboo akʋ ma anyɩn na. atə Gaja na ndiyar Yeesu Kristo aŋnyɩ daa.

Chapter 2

¹Ba sorolan basəmpəlan atiniyar Yeesu Kristo ata apɩ naa gɩ wala a sul ganɩ lan ŋə ma bʋkɔɔɩ gɩ na yɛ na nyɩne ma ²ʋdən ta lənyɩ nwaa ndiyar ʋshile ʋkpa paama cee cə atɩ bəɖa anyɩŋ di nkəna paama pala ba naŋa anyɩ na batəba səra alənyɩn galee gaɖe gəm daa Gaja kaale koko bʋle nbʋ de bʋ dʋ wo na atasul ma.³Paama pala ʋɖən apaapanyɩn na ɩsəɩ ka bʋle na adʋwaa ʋshɩle de kʋpɩ naa ʋshie ʋbʋnbɔnɔ ʋyepina arɛ bɔnɔ ace faŋa agʋlɔ. ⁴Ɩbɛrɛ ndee anaa ta nakətɩm Gaja kabʋle ləŋ ma koo na sə Gaja kaŋ boyɩ lan ma karɛ atɩyɩ da agʋlɔ waa Gaja.⁵Kɩ na lige waa ncee alə nyɩn bʋ le bʋde tam ndee ncee da na nyɩn maa. ⁶Nnyɩmə ɩyɔbʋkɔɔɩ bʋ na kəl nɩ maa tam ndee ba ce aləm atakpa na ana faŋo agʋlɔ. ⁷Ba bɔnɔ baŋtəma nsə ba na le ntəma bo ŋo, ama bʋkɔɔɩ bʋcee na kənɩ ma kəbʋkɔɔ laŋ nɩ na galan kaakɔɔ alee akodəna.⁸Galan batə baŋə arɛ bɔnɔ naa ndiyar Yeesu awʋnɩ gʋ sərə na aga nɔ naa aci na apiɛ piɛ nɩ na ɩkasnɩ . ⁹Arɛ bɔnɔ ata tʋ napɩ na shee tanɩ ɩkashɩ ataa faŋa ɩkasnɩ ɩŋʋnɩ atana biti ka le sura na paapa barɛ. ¹⁰Nbadee bana lima naa balɩ adʋwaa kəba sne ɩja na na kəba sɔlɔ ɩja ndee ɩ nɩ fʋrapɩ ma na.¹¹Galan na gaja gatogo ɩka shɩ ndee ɩna paapapɩ ma ɩna pala bana shee ɩsəɩ ɩja ma. ¹²Galan nbadee kəba təba ɩja na naa ana le nbɔnɔma batə bakarapɩ biti.¹³Basoro na kəba səprə ndiyar abasɔlɔ ka she gɩ kʋ ma Gaja anyɩ nalaŋ aɖʋwa Gaja gacee la anyɩn doo ʋsəbʋ nɩ na afʋra anyɩ ma na ɩŋə ʋfʋrʋ na nŋʋro nsoŋsono ndee npala ata aye apəra cɩrɩ cɩrɩ ma, ɖaa ɩshee ɩja malan. ¹⁴Ayɩda anyɩn pɩ na ndi nsono ka ale ngadee gɩ lə ashe nyɩn naa ɩŋə atɩndiyar Yeesu Kristo ʋkʋmʋ. ¹⁵Galan basoro na basəmprə lema koŋkar atoŋo najɩrɩ ma ʋfaŋʋ ndee gɩ faŋa anyɩ na ʋwələ na gʋbɔ nɩ kʋŋʋn nɩ ma.¹⁶Gaja ataya asɔlɔ atʋn naa ashe tʋ ʋcɩŋ do do ka baa njɔn na ʋyɔʋbʋŋ bɔnɔ gɩtɩ taba na atɩ ndiyar Yeesu Kristo agɩlopi. ¹⁷Rəŋə na anyɩ nɩ folu nʋ cine ata naa she nyɩn ɩkasnɩ gɩ naa le nso no atə bʋ nyɩn ɩkasnɩ gɩ naa le nso no atəbʋ sana nɩ nabʋlɩ lə ka nɩ.

Chapter 3

¹Ngadee gasaa ma ambaja nyɩŋə ma ashetʋ naa naa ndi yar agale gadanacə nakʋma daa gada na anyɩn ma. ²Naa gɩ ɖʋ wo barɛ bɔnɔ ba nyɛ nɩ adʋwaa baŋʋnɩ kəŋa wʋda cine na. ³Ndiya ada deɩ deɩ na na dʋnyɩn ɩkashɩ waa ɩkara gayɛɛ ntəmanɩ.⁴Gɩwʋda na anyɩn ʋkaŋtam na ndiyar anyɩ da daa ɩnalee ma na dunɩtɩlee bʋkɔɔ gɩ ta banyɩn ma. ⁵Ndɩyar atəŋə təŋə anyɩnɩfolu atəŋə na Gaja kʋ sɔlʋ na Kristo asuru!⁶Ambaja gɩtɩlənyɩn na ndɩyar Yeesu Kristo annyɩda waa ɩləm na barɛ nbadee bana le fɔyɩ fɔyɩ ma na daa gɩ faŋa anyɩ ma. ⁷Anyɩ ngboo ɩyɔ daa ɩnɩle naada daa atʋma adʋwa anyɩgaɖʋ atʋ kagɩ lee daa bafʋŋfa rɛ ma na. ⁸Ka gɩtaba ʋɖən ʋjɩʋ ndee gɩ na jɩ ma na ama gɩlee ntəma tam alamaɩka Gaja ka na gɩtəŋ shɩle halɩ ɩkpatʋ kagɩta banyɩn kodəna. ⁹Ɩdawaa gɩtɩ gɩ səra acam naanyɩn gaʋjɔɔ ama kagɩcam na gɩ nayɛ ɩda daa atʋ gʋsoroma.¹⁰Tam nɖee gɩceeda anyɩ gale gadee: arɛ ndee ka nayɛ ale ntəma na ma apaji ʋji ʋgboo na. ¹¹Amagɩt saa gɩ lənyɩn ngade: anyɩn nɩnɩ badən bale bafʋŋfarɛ kaba na le akodən na na nayuna ba saaka bɩja. ¹²Barɛ baɖe gɩtɩ kal napɩ koo gɩtɩ ləpɩ na ndiyar Yeesu Kristo anyɩ da le ma ntəma naa ɩsəra aŋə anyɩ gɩ lopɩ anyɩ nʋjɩʋ.¹³Basoro na basəmprə kara ma gayɛ na lə nsono paama pɩyɛ ʋcine na. ¹⁴Na badən kəba kʋn ngadee gɩ na lə ʋŋʋn nde nɩ na ma tʋwa ma ashe ɩja paa makɔɔ sara napɩ naa ɩcifala ɩkpapɩ na. ¹⁵Ama paa matʋwapɩ naa ɩbɛrɛ mana kal ma na pɩ daa Kristo kəbapɩ ma.¹⁶Ndiyar fɛɛ kaja ashenyɩn afɛɛ agɩlopi baa njəm baa gapaŋa nɩ na ndiyra ada na atʋn baŋʋnɩ. ¹⁷Amʋ pɔl amʋ sala nda ama nyɛ nɩ ŋə ma daa na kə ama bɔ ɩŋʋ nɩ ma. ¹⁸Atɩŋ ndiyar Yeesu Kristo ʋsɔlʋ ʋda ashe atə baŋʋni!

1 Timothy

Chapter 1

¹Pɔl yeesu kristo atamka ɖaa gaja ganyaʋ na ati nɖi nsono yar yeesu kristo nɖee alee ata tamaa ma. ²A'shee timotee ampi ɩja kaja awaɖa ʋcine ma, gaja ɩ ataya na atɩ nɖisanoyar Yesu Kristo agʋjɔɔ n'ɩshɛɛ ŋəka, n'afɛɛ aɖa ashee akia.³Ntɩ lige akɩ ɩkashɩɩ mbʋŋa aɖʋ aki naa aye ce maseɖʋwaanɩ ma, ŋkələ nɖʋ akɩ ntəma waa aɖa Efɛɛsɩ, maa abəla bɛla bɛrɛ ba ɖən paa cere ʋcerʋ ʋbɔnɔ. ⁴Ba paa tɔɔ balɔ acra n'alesʋraɩ kɩwaɖa nɖi na ma na ɖoo ɖoo ɖoo kaŋʋmi kabʋlei ɩkə bʋ waɖa gayala na pi na ʋbɔbɔʋ na bawo, ɩni ɖe ki na ce na gaja kantəma ŋyɩɩ awaaɖa ʋcine na.⁵Glalei gade kandi jɩ gəŋ waa : ɩlee ɩjaɩ ɩɖoo na gɩfolu gɩ soŋsono nɩ,na laakaar aŋərə n'ʋcne ʋwaɖa gɩshɛbɔ kʋja. ⁶Kabaɖən ba bɔ balɔ alaa alii atəŋə na mbʋ ɖee bʋlee fɔɩ ma. ⁷Ba sɔlɔ waa balee gʋpɔ kəbafaŋaja, ama kəba yɔ bʋkɔɩ ba na cere ma na, kə ba tɩ kaashɩ bʋkɔɩ ba na lə ma na. ⁸Ku nyir waa gʋpɔ gʋcɩm na, ama, ɩsəm ba kʋn ka ɖei ɖei.⁹Yɔ gɩshɛ bɔ gʋpɔ kʋʋɖa ashee nɖee ana sara ɖei ɖei ma na, ama mbɔnɔ baja na lesʋra ɩkono baja mbaɖee ba na təŋə bɛrɛ ma, babusurɛ mbaɖee bagaja gamana na gaja, ɖulinya alesʋra, mbaɖee bana laa babaya na baba na, baŋ ŋuro ma baso. ¹⁰Tərətərətərə ka lesʋra, akaŋ lesʋrabaja, bɛrɛɩ bana nyim bawor bɛrɛ, basəirɛ mbaɖe ba na ma nanɖee kɖ‌ɗ‌ḍ‌đfana n'ʋceru ʋsoŋsono na ma. ¹¹Daa gaja kalaabaarʋ asoŋono ʋkʋmʋ kaja nɖinsanka kajaɩ bashe amʋ ma.¹²ŋkʋma nɖee aɖʋ amʋ ɩkashɩ ma, Yeesu Kristo ati nɖɩ yar nɖee acim amɩ kama waa nɖa gɩshɛbɔ ma. ¹³Na atɩ amʋ ntəmandenɩ; amʋɩ nbʋŋa alee ɩsəi yar, na ɖʋ basaaka, nawɩya, kə ma bʋŋ a awaɖa suuru na. Ama bashee amʋ gʋjɔɔ ,aɖʋwaa ŋyashɛshɛ nagɩfolu gɩbɔnɔ jɩ mbʋŋa na sara na ma. ¹⁴Na atɩnɖiyar agʋriŋə, n'ʋcine ʋwaɖaka n'ʋsɔlʋɩ ʋɖa Yeesu Kristo nɩ ma.¹⁵ɩlee galibʋmbɔnɔ jɩ na aŋfaanɩ waa gɩcam jɩ, waa Yeesu Kristo apɩ ɖulinaya nɩ afʋra mbɔnɔ baja, amʋ nlee ka asəbaka. ¹⁶Ama ncam gaja kɩshɛɩŋaka, naa baŋə Yeesu Kristo amʋ ɩ nlee kasəbaka ma, ama aye nɩ, asuuru, naa mbaɖee bashee nɩ ɩja ma, bakiɖe n'amʋ aŋəŋŋuno nɖee kɩnwaɖa gayala na ma. ¹⁷Ashee gʋyarɩ ɩ gʋɖa nace nace ka na ci na ma, baɖʋ nɩ ŋyɩda n'ʋkʋmʋ, bʋjabʋja ami.¹⁸Gʋpɔ ŋgʋɖee nna shee akɩ ma, timotee mpi ɖaa annabi mana ba lə aɖʋ akalaŋ ma, ɖaa ba lə ma ʋtɩ cə gʋtara gʋsoŋsano. ¹⁹Naa atoŋ ʋcine ʋŋərə, na laakaarɩ. laakaarɩ ɖe, baɖən ba bəɖa nɩ, na ba mɩɛbʋto nɩ, bʋcine bawaɖa ma ʋlii. ²⁰Ka baɖən pɩ gəŋ imene na alɛkisadi mbʋŋa aɖʋ nɩ sheetaanɩ anyɛ nɩ, naa apaa kɔɔ tee ɩsəi ayɔ na.

Chapter 2

¹Ntɩ lə baa mʋ nʋ nɩ, shee baa aŋana a naa nyiŋə na pəla pəla nakʋma gaja na shee bɛrɛ baŋunii. ²Na nyiŋa na shee bayarɩ na mbaɖee balee aɖi baja ma, naa atʋ gboo ataa aye ada fɛɛ alesʋra ɩsoŋsano nɖe ɩsam ma. ³ɩniɖe ɩcun alee ɩŋərə atɩnɖiyar gaja sil. ⁴Nɖee ana yɛɛ waa bɛrɛ baŋunii baŋə nɖisono naa ba bɔmbɔɖɩ atɩ ɩja⁵Aɖʋwaa : gaja gaɖɔŋkɔnɔ jɩ, apaɖaka ɩkəma; gaja na bɛrɛ ba gɩcuca, ʋni na gəŋ Yeesu Kristo arɛ. ⁶Atɔɔ ka agʋlɔ agɩlopi ashee acam na bɛrɛ baŋunii; səriya nɖee balaa ashee nɩ alʋwaa tʋ ma na gəŋ. ⁷Gani laŋ na ba tɩ amʋ kawaasuyar na atəmka. ɩja nɩ nnlə kə ma na lee ɩsəi na, ma naa cere mbaɖee kə ba yɔ gaja na ma, bawəɖa ʋcine n'ɩja.⁸Nsɔlɔ waa: bɛrɛ ba naa nyiŋə baaŋka na baɖa, n'ataaa ba nyɛ cɩrɩcɩrɩ kɩja ʋnya na n'afaŋa ɩbɔnɔ ɩpaa ɖa na. ⁹Nsɔlɔ waa basəmprə ba yɔkɔ ɩkara ɩ naa rgə atən gɩshɛbɔ ɖaa ɩsəm ma, ba paa na jiŋə ba lɔ, nafar baŋʋrʋ, na wura,n'ɩshipi kokoo bakara ayɔkɩ ɩnaki ɖe nyaa ma na. ¹⁰Ama ba naa lee alesʋra ɩsoŋsono ɖaa ɩsəm na basəmprəɩ ba na lee gaja kantəma ma.¹¹ʋsəmprə a na ɖʋ gʋtɔ ʋcerʋ shɛlɛm na buro agʋlɔ. ¹²Kə ma na shee ʋsəmprə ganɔ avere kokoo a naa kpashɛ basoro na, ama shee anaa ŋʋra shɛlɛm.¹³Aɖʋwaa: ADAM na ba səba alee , naa atɩ lee Awa; ¹⁴Kɩ lee ADAM na ba paapaa na, ama ʋsəmpra apala ka ba paapaa nɩ, na apra taa lɩ yar. ¹⁵Na kama ataa ŋə nɖinsɔno ɖaa alee gʋ na ma laŋ. Ata kara gayɛ awəɖa ʋcine, aɖa ʋsɔlɔ na cɩrɩcɩrɩ nɩ.

Chapter 3

¹Glei gaɖe ɖaa gasəm ma na gəŋ waa ʋɖən atana Yɛɛ waa : Apra pastɛr gəŋ ma, atɩ yɛɛ bʋkɔ bʋsoŋsono. ²ɩsim nɖee alèè pastɛr ma, gawaka nama ga paa da na nɩ na, awaɖa ʋsəmpra ʋɖɔŋkɔ nɔ; a paa lee ajɩrɛ na aɖa gɩshɛbɔ agasa na gada deidei, na cam bɛrɛ gɖ‌ɗ‌ḍ‌đsana, ʋceru ana cere ma, ʋlee ʋŋərə. ³Apaa na goro na nyem bʋkara na, apaa na bor na,ama a naa təɖə bɛrɛ awaɖafee, apaa na yɛ agɩlopi ariiba na.⁴ɩsəm atoŋo agafala gɩshɛbɔ, na papur ba naa nyene na na sana gɩshɛbɔkaasa na. ⁵Aɖʋwaa: n'ʋɖən katoŋoagafala gɩshɛbɔ na ataa asəra gaja kacɔɔci aa?⁶Apaa lee nɖee acam gaja kaa lee gɩfɔlɩ na, naa atɩ na faŋa agʋlɔ afəɖa ibilishi ɩkəma nɩ na. ⁷ɩsəm baɖɔŋkaja ba naa laa səriya asoŋsono karɛ laŋ , naa apaa tilee gʋcifallen afəɖa ibiliishi ɩkpaca nɩ na.⁸Diakər gboo ɩisəm aɖa gɩshɛbɔ, ɩlɩŋ n'agʋlɔ n'alesʋra ɩcəm mə na ma. Agoro ʋkaŋnyam na.apaa waɖa gɩjoto na. ⁹Naa atoŋo ʋcinewaɖa ka kantəma gɩshɛbɔ ɩna laakaari asoŋsono. ¹⁰ɩsəm ba tʋŋa pɩ ŋə aboŋo naɩ, naa ba ye asəba ntəma, na kə ba wəɖa gawaka na ma na.¹¹Basəmpra gboo baɖa gɩshɛbɔ ba paa na pɩɛ bawar na, awaɖa nɖawa nsoŋsono atoŋo ʋcinewadaka gɩshɛbɔ. ¹²Diakar mana, ʋsəmpra aɖɔŋkɔnɔ na awəɖa naa, atoŋo bapur n'agafala gɩshɛbɔ; ¹³Aɖʋwaa mbaɖee ba na lee ba ntəma ɖaa ɩsəm ma, ba nɩba na ŋə gaɖʋsəbaka na ŋyi awaɖa tamaa abʋmbɔ ʋcine nɩ na Yeesu Kristo.¹⁴Ntɩ ŋɔn nashee akɩ nɖʋ tamaa, kɩlɩŋna ntɩ ma pɩ anyɩnasul. ¹⁵ɩta jɩ waa: kə ma tɩ pɩ were na ayɔ gasanaɩ anaa sara gaja ŋŋuro yar agafalaɩ galee cɔɔcɩ alee ka ŋkalɩ nɖee ntɔŋɔ ɩja ma.¹⁶Naa ntərətərə mpaa tɩ pɩ na, aɖiini kantəma nsəŋkəla; nɖee atɔɔ agʋlɔ apra arɛ ma ŋŋuro nsoŋsono njɩ atəŋtəŋ na ma. ɩmalaɩka ba balee waa asheee yantii kəbaja na ba shee ɩja. alaŋ laŋ ka ɖulinya nɩ na bace ʋkʋmʋ nɩ.

Chapter 4

¹ŋŋuro ntɩ lə atʋwaatʋ akəŋja nɩ baɖən ba tɩ ba bəɖa ʋcine ʋwaaɖaka naa atɔɔ balɔ acra n'aŋŋuroɩ ɩna paa paa ma, na ɩiɩŋɖi mana mana bʋceru. ²Na mʋnaafiki na ba cereka ɩsəi baja ba sə pɩ gɩsəna gɩ bɔgɩ lopi baye nɩ . ³Ba tɩ ba ŋɔn waa kɩ cɩm arɛ atɔɔ ʋsəmrə na, bapaajɩ ɩjɩʋ nɖee Gaja galee waa mbaɖee bawəɖa ʋyiɖunama naa bayɔ vja ma, bakʋma gaja naa aye jɩ. ⁴Aɖʋwaa : bʋkɔɩ gaja galee ma, ɩŋunii ɩcɩm, kɔɖən kɩlee ɩbəɖaka na, ɩsəm bakʋma gaja n'ayejɩa. ⁵Aɖʋwaa ɩŋunii baɖʋɩ cɩrɩcɩrɩ nɩ aboŋo na gaja kaalei n'ʋnyiŋu. ⁶ʋta kaɖa alesʋna ɖe ashee atɩbawor ʋtaa lee Yeesu Kristo aminiisi asoŋsono ɖəʋ pʋ n'ʋcinewəɖaka kabʋlei soŋsonoʋ akulopi ʋcere ma. ⁷Tutur akɔlɩ n'ʋlomulomu kabʋlei kə bʋ waɖa nɖi na ma abəɖa. ⁸Akɩ wəɖa nɖawa nsoŋsono gʋlɔ fɔɔ sul ka ɩcɩm ama alʋwatʋ cei na gʋɖa kpatakɩɩ awu, batɩ batɩ shee atʋ ka gʋjɔɔ aye nɖee a naa tɩ pɩ ma.⁹Glei gaɖe galee ɩja nɩ, ɩsəm gɩcam jɩ. ¹⁰Gɩtɩ lee ntəma, naa ca kagʋtara aɖʋwaa : gɩtɩ ɖʋ ata tamaa na gaja ŋŋuro yar nɖee alee afʋrakaɩanafʋna bɛrɛ baunii laa mbaɖee bashee ɩja ma.¹¹Doo na bʋlei bʋɖe na acere basaaka. ¹²Paa pala ʋɖən akiɖe akiyifala fɔɩ na ama ba naa kiɖe n'akʋyiɖu nama, bʋliləkanɩ, akɩnɖawa nɩ, akusɔlʋʋ nɩ, ʋcinewadaka nɩ, na cɩrɩcɩrɩ kanɖawa. ¹³Halɩ cəm saanɖe ma pɩ ma. Naa na tʋr gʋbɔ naŋə ɩkashɩ awəɖa koŋkaarɩ nafaŋa basaaka.¹⁴Gja kʋsheui ʋcam ʋɖa n'akɩ ma paa bəɖa na ganyɩkəma na, annabi ɩmana nɩ n'ʋcam kʋ, n'anyɛtərka v saamaa na baŋono ba lee ma. ¹⁵Tɔjɩ ayɔkɔɖe gɩshɛbɔ, tɔɔ akʋlɔ gʋŋunii ashee ntəma nɖe naa akɩŋyɩɩ kʋ ceu ʋɖa gɩshɛbɔ. ¹⁶Akɩɩlopi naa tʋŋa akʋlɔ, n'ʋfaŋyɩɩ nɖee ʋna faŋa ma; karagayɛ alesʋra ɖenɩ Aɖʋwaa: ʋta naa sara ɖaa gəŋ ma taa fʋra akʋʋlɔ akɩlopi, naa fʋra mbaɖe bana ɖʋ akɖ‌ɗ‌ḍ‌đ gʋtɔ ma.

Chapter 5

¹Paa bor na mbaɖee bakpar gɩpɩla kəŋkəŋ na, ama ɖʋnɩ ɩkashɩ ɖaa ba na gʋyà ɩkashɩ ma; Naa aɖʋ bayifala ɩkashɩ ɖaa atɩbawor ma. ²Basəmŋono ɖaa atɩ ba nà ma, ɩweecɛnɛ mana ɖa atɩ banyeŋka ma, bawəɖa nɖawa ŋŋərə.³Ɖʋ bakoŋkaɩ balee ɩja kəbaja ma, girma. ⁴Ɩta jɩwaa: ʋkoŋka ɖən awəɖa bapi na mpipi ɩsəm acere halɩ asoŋsono nabʋŋʋma, na alee abaja bɔɔta aɖʋwaa ɩcɩm Gaja kaŋyɩɩ.⁵Ʋkoŋka ndee alee ɩja kaja ma, naa alaa gʋlɔ afələ ma, atɩɖʋ atama na Gaja aruku gɩshilekɔnɔ na gyibɔŋɔ na pəla pəla na nyiŋə Gaja. ⁶Ama, nɖee ana lee ʋciŋsɔlɔ ka ma, aciboŋo baa maa ada ŋŋuro nɩ.⁷Ləpɩ bʋlei alesʋra ɖe, naa gawaka na ma gaɖən gapaa ɖa na pɩ na. ⁸N'ʋɖən ka na tɔjɩ abaja na, laalaa agafala nɩ kəbɛrɛ, karɛ ɖə abəɖa ʋcine, kasaa ɖe apra nɖee kayɔ Gaja na ma.⁹Naa baye aŋɔn ʋkoŋka dən aŋyɩɖa ma, shee awəɖa bʋja ɩshiriu, ɩjɩ waa ʋsoro aɖɔŋkɔnɔ na ako. ¹⁰Alesʋra ɩsoŋsono ɩɖa na nɩ, anaa tɔji bapi na cambɛrɛ gɩsana, na shire cɩrɩ cɩrɩ baja bɩkei, na kaŋa na mbaɖee ɩwu pɩ ma, na lee alesʋra ɩsoŋsono.¹¹Ama bəla na bakoŋkaɩ balee weecɛɛnɩ mana aɖʋwaa ɖulinya ʋsana ʋtabɔpɩ apaɖa na Kristo, baɖe ba kɔɔtɩ yɛɛ ba kɔɔ ako gaɖufɔlɩ. ¹²Naa akɔɔ akpa mbɔnɔ nɩ aɖʋwaa: bakɔɔ na bʋyiɖu na ma, ʋsəbaka abəɖa. ¹³Galaŋ kəba kɔɔ na sə gaɖu gaɖɔŋkɔnɔ na baɖe batɩ kpama kpama nɩfala, nalee ŋkəmprə, kə ba wəda nlee kana, nalee ɩcifaləlesʋra, nalə bʋkɔɩ kɩsəm balə na ma.¹⁴Nsɔlɔ waa: ɩweecɛɛnɛ ma na bako basoro ba ŋʋm bapi, natɔjɩ bɩsala gɩshɛbʋ, bapaa tɩtɩne ʋnyɩŋca ashee ɩbɛrɛ anaa ciu natʋ na. ¹⁵Aɖʋwaa: basəmprə baɖe kə baɖə ba cəpra abɔ balɔ na kʋn shetaanɩ. ¹⁶Ɩtajɩ waa: mbaɖee bawəɖa ʋyiɖuna ma ma, bʋɖən atawəɖa bakoŋka ʋsoro kokoo ʋsəmprə shee anaa tɔjɩ na kaŋa na pɩ, ɩpaalee cɔɔcɩ anɖɩlaŋ na, naa cɔɔcɩ akaŋa na mbaṣee balee bakoŋka ɩja kəbaja.¹⁷Baŋono mbaɖee balee bafaŋaka ma, ɩsəm bu səla pɩ gɩshɛbɔ laa laa mbaɖee ba lee waasu na cere bɛrɛ ma. ¹⁸Aɖʋwaa: ʋŋɔn ʋlə waa: kagbɛɖɔ afəl áná nɖee ánà nyɩ ɩpi ma na. Ɩsəm ba səla atəŋle eja ʋɖa.¹⁹Paa ka na ciu na mbaɖee balee baŋono ma nakakana arəŋə səriya bɛrɛ ba nyɩʋ kokoo bariu na. ²⁰Mbaɖee ba na lee mbɔnɔ ma, bor napɩsamaa aŋyu naa basaaka bacu asampẹna.²¹Ŋcam nakɩ Gaja kaŋyɩɩ na Yesu Kristo aŋyɩɩ, na malaɩka basɔlɔka baŋyɩ waa akʋn kaɖeiɖei paarə ayiɖe na, paa tɩ lee soocina. ²²Paa ceecee atər akanyɛ ʋɖən laŋ na, paa kpa ʋɖən ambɔnɔ nɩ na toŋo akʋlɔ cɩrɩ cɩrɩ.²³Paa na nyem bʋto kanɖənɖən na, nye bʋka cei akɩŋcena nakʋlɔshɛɖɛ fɔɩfɔɩ laŋ. ²⁴Bɛrɛ baɖən bambɔnɔ ntɩ ɖoo were baŋə, baɖən baŋja, ŋkəmkəm nɩna ɖoo. ²⁵Gəŋ ci gboo alesʋra ɩŋərə ɩnaɖoo gbagbaraa na nɖe kəm na ma, kɩɩsəra alugo bapaa ŋəi na.

Chapter 6

¹Mbaɖee balee batənleejama, bataa nakɩɖe waa ɩsəmba nyene bɩtanɩ baja gɩshɛbɔ naɖʋ pɩ grəma, naa Gaja kaŋyɩɖa n'atʋcenu ɩpaa jɩ gɩcifala na. ²Mbaɖee bawəɖa aɖibajaɩ balee Kristo bapurma, bapaa pala pɩkʋnyenu na, gɩtɔɔ pɩ waa atɩ bawər: ama balee bantəma ɖaa ɩsəm ma, mbaɖee bawəɖa ʋyiɖu nama na atɩ basɔlɔka ma, batɔ balɔ acra na lee nsoŋsono cere alesʋra ɖe naa ashee ganɔbaleeɩ.³Ʋɖən ata naa cere ʋceruɩ ʋlee wəi ma, na ka cra agʋlɔ atɩnɖiyar Yeesu Kristo a bʋlei cɩrɩ cɩrɩ kabʋja n'ʋceru ndee ʋlee nɖawa nsoŋsono na ma. ⁴Karɛ ɖe atɩfaŋa agʋlɔ yɔgʋʋ, ka yɔ akɔɖən na. Awəɖa yɛrɛ yɛrɛ kʋshɛɖʋ n'ʋbɔbɔʋ, gaduu gʋcele, bʋboro, ʋrɛpɩɛ, na bʋlɩpaŋa ka bʋbɔnɔ, ⁵fɔɩ kabʋlei, gɩjotorɛ, kə ba wəɖa ɩja na bashee ɩja waa: gɩshɛbɔ kʋleu ʋnapɩna riiba.⁶Ɖaa ɩɖa ma nɖawa nsoŋsono ntɩ pɩ nariiba abʋmbɔnɔ, n'akʋcine ʋnaakər nabʋkɔɩ ʋwəɖa ma. ⁷Aɖʋwaa: Anyɛ ɩkɔnɔ nɩ gɩpɩ ɖulinya nɩ gəŋ ci gboo ka gɩsəra atɔɔ akɔɖən ashɛʋ na ma na. ⁸Gɩtawəɖa ʋjɩʋ n'ayɔkɔkaraka. Ɩni ɩfana atʋ.⁹Ama mbaɖe ba na yɛɛ waa: ba wəɖa ɩtanɩ ma, batɩfəɖa ɩkpaca nɩ were basɔlɔ ayɔkɔ tuutuumaɩ ɩlee ŋyashɛshɛ na'alesʋraɩ ɩcɔɔ alee ɩbɔnɔ kpaama ɩnatutur bɛnɛ. ¹⁰Aɖʋwaa: gɩtanɩ kakɔɖɛɩ ɩlee baa mʋnʋ k'alaamari na atɩgɩcuca nɩ baɖən bawəɖa ɩma, na ba lɩŋ na balɔ ʋcine wəɖa ka, na bakpa ntənə tərə nɩwɩya babʋmbɔnɔ nɩ.¹¹Akɩ nɖee ʋlee Gaja karɛ ma, cu alesʋra naa ayɛɛ ɖeiɖei, nanɖawa nsoŋsono, ʋcine wəɖaka, ʋsɔlʋ, suuru n'ʋrɩsana. ¹²Cə ʋcine wəɖaka ka gʋtara gʋsoŋsono, naa ari ŋŋuro ɩkɩŋwəɖa gayalana ma, gaŋ na bayɩɖa akɩ, n'ʋŋana akaanɔ alə bɛrɛ tuutuuma ba lee kasəriya.¹³Ntɩ cere aka Gaja ŋgaɖee gana shee ŋŋuro baa mʋnʋ ma, na Yeesu Kristo nɖee alə pɔŋsɩ pilatɩ aŋyɩɩ ma, waa: toŋo mʋra gɩshɛbɔ. ¹⁴Naa aɖa gawaka na ma ga ɖən gapaa ɖa n'akɩ na. Ba paaŋə tualɩ ɖən n'akɩ na halɩ atɩnyar Yeesu Kristo atɩ pɩ.¹⁵Ʋpɩʋ kasaa anaa ɖoo ma, Aliheerɩ na anɖənɖən aleeka nɖi yar abʋmbɔnɔ bayarɩ baya, Aɖi baja banɖɩyar. ¹⁶Bʋce kəbʋ na kə nɩ na aɖa ʋkaɖʋ nɖee arɛ kaasəra ayɔ akaciikaŋ na ma aɍɛɖən kaasəra ayɔ akaciikaŋ na ma arɛ ɖən kasəra aŋə n'ʋɖən amana anaa səna aŋə ma, ajee ŋyɩɖa nɖʋka nɩkashɩ ɩkɩwəɖa gayala na ma, Ami.¹⁷Ləsaamanɩ nɖe ne kə batanja ba paa nafaŋa balɔɔna, ba paa ɖʋ ba tamaa b'arisiki nɖee kẹ ba anɖi na ma na, ama bɖʋ batamaa Gaja ɩga na shee baaʋnʋ tuutuuma waa: gɩja kariiba ma nɩ. ¹⁸Le pɩ balee nsoŋsono, bawəɖa arɩsiki aleʋ ɩsoŋsononɩ, bawəɖa gʋjɔɔ gʋlee ka, ba naa shee. ¹⁹Ba wala amaana, naɖʋ na saana aye nɖee ana tɩpɩ awẹɖa gaɖu yiu kaga ŋẹrə, kashiya kaaɖu, naa ba səra ari ŋŋuro ɩja kanja.²⁰Ao Timotee toŋo gɩshɛbɔ n'alaa akʋlɔ bʋlibɔbɔkaɩ kə bʋ wəɖa aŋfaanɩ na ma nɩ. ²¹Na bʋlilɔɔnɩkaɩ bʋle ɩsəi kʋyɔʋ ma nɩ baɖə batɔɔ bʋ apra bantəma, naa ala balɔ ʋcine wəɖaka nɩ. Gʋjɔ gʋ ɖa anyɩnasul!

2 Timothy

Chapter 1

¹Pɔlɔ Yeesu Kristo akənja ɖən na Gaja kʋsɔlʋ na Yeesu Kristo alɩka ʋlɩ nŋŋɔro kaja a da na nɩ ma. ²Ashe Timotə anpi sɔlɔka gʋjɔɔ. Na ɩshɛyɩ ŋɔka na fɛɛ ɩɖa ashe kɩ na Gaja a taya na Yeesu Kristo atɩnɖi yarə anyiɖa.³Ntɩ sala Gaja ngaɖee nna kʋm ma na laa karɩ soŋ sono ɖaa ɖo ɖoɖo kə baja ba le ma itɩ lige mʋ na laa ka rɩ akalan Gaja ka na gɩjɩ bɔŋɔ a mɩ ɩnyuŋuni. ⁴Na lige mʋ aka nyine koyɩ lan nsɔlɔ ma ŋəki na amʋ cine ʋyeekər. ⁵Ntɩ lige ucine ʋbʋŋa wʋɖa ashee akaŋana bʋŋ bɔnɔ lɔɩs ma gənci a ka ŋana Enisə boo nan shee ɩjaboo waa atɩŋə gəmboo aka lam⁶Galam na nna lige kɩ a kɔɔ lige Gaja ka gʋjɔɔ nguɖee ntər ama nyɛ akalan na ashe kɩ ma. ⁷Aɖʋwaa Gaja kaashe tʋŋ nŋŋɔrə asanpəna kanja na ama ɩka shɩ na ʋsɔlu na jirima kanja⁸Asampəna ɩpa kpa nyin ashe nɖi yarə na amʋ pɔlɔ a saraka ka ja ata səriya la ka na ama le wa ha la mʋ ashe laa barʋ asheka na Gaja kɩ ka shɩlam. ⁹Gaja ga fʋraatʋŋna ayi datʋ na ɖei kuyɩɖʋ, ale gəma kile atɩŋtəma lan na ama ile na ʋnyoʋ na a gʋjɔɔkʋ ashee tʋŋ ayɔ kɔ ɖe na ata furaka Yeesu Kristo anyiɖa na ayɔkɔ iŋʋni ɩye pɩ. ¹⁰Ama nyimo Gaja ka aleheri apɩna Yeesu Kristo atafʋraka ʋpɩʋnina. ¹¹Galan na ba la mʋ nle arɛ nɖee ana lə Gaja kaalei na le akənja na le afaŋaka.¹²Galan na anboo nnajɩ ɩshɛɛ ɖe boo, ama kəma wʋɖa icifala ɖəm nkən na adʋwaa nyɔ arɛ nɖee nshe ɩja ma na nshe ɩja waa ataa səra toŋo bʋkɔ nbʋɖee nshe ni ma nalɩ ushile ɖe. ¹³Toŋo na ucine na ʋ sɔlʋ nɖee udo Yeesu Kristo ni ma bule bʋfɔlɩasura asura nbʋɖee ʋrəŋə amasul ma. ¹⁴ʋceru soŋ sono nɖee nɖiyarə ashe kɩ ma toŋo ni na nŋŋɔro soŋ sono nɖa naa tʋma kʋka ŋʋna mana.¹⁵ʋyɔ alə waa Asii kə baja ba la mʋ nkʋlo nɖe nɩ figɛllə na ɛɛrəmogɛnɛ ¹⁶Nɖiyarə aŋə onɛsifɔr kaafala ko ɩshɛɛyɩ aɖʋwa aceetɩ ɖʋmʋɩka shɩ na ka wuɖa amɩ shi shiri kɩci falana. ¹⁷Ama tam nɖee acee da rome ayɛ mʋʋ na paa naŋəmʋ. ¹⁸Nɖiyarə apalanɩ aŋə ʋtəɖu ashe a gulɔ ʋshile ɖe na ʋyɔ gishɛbʋ ɖaa akaŋa na mʋ efɛ sə ma.

Chapter 2

¹Akɩ ampɩ, wʋɖa ʋcine ashee Yeesu Kristo. ²Ʋ rəŋə ɩsəriya tuutuuma amalaŋ, lə ashee bɛrɛ ɩja baja mbaɖee ba naa asəra afaŋa baɖən gboo ma.³Ɖaa Yeesu Kristo asɔja asoŋsono ma. Jɩ n'amʋ wahala abʋmbɔnɔ nɖe. ⁴Sɔja ɖən k'a kɔɔ na lee akoɖən na tɔɔ ɖulunya nɖe kayɔkɔ wàà, kpatakɩɩ na ɩ ta jɩ wàà a tɩ yɛɛ a na ɖa ʋga ʋcine nɩ na. ⁵Acəŋə garɛ kacuja ɖən k'a na jɩ na nɩɩ jɩ wàà kapɔ na gɩmʋ⁶Aƒʋmɩ nɖee a na lee ntǝma paa ma, a sǝm a lee arɛ asǝbaka a na laa awaryɔkɔ ma. ⁷Faŋa faŋa gɩshɛbʋ ŋgaɖee n na ɩǝ akɩ waa aɖʋwaa ɩkoya a taa pala akɩ a tɩ kaashɩ.⁸Lige lige Yeesu Kristo nɖee a lee Daʋɖa abʋŋʋma nɩ ɖaa laabaarʋ a ɩǝ ma. ⁹Nɖee laŋ n na lee wahala halɩ ba tɩ ɖʋ amʋ ɩwɔrɔ ɖaa abɔnja ma. Ama kǝ ba ɖʋ Gaja kaalei ɩwɔrɔ n,a. ¹⁰N na lee nɖe k'ɩshɛɩ nɩ ashee mbaɖee ba laa ma na, naa baɖe gboo ba sǝra aŋǝ alǝbarka nɖee a ɖaYeesu Kristo laŋ naa k'a wʋɖo gayala na ma.¹¹Ŋǝ ma galei gaɖǝn:"Gɩ ta cɩɩ na nɩ, gɩ man a ɖa na nɩ. Gɩ tǝ yiɖe ɖeiɖei, gɩ tǝ gɩ man aɖa nɩ. ¹²Gɩ ta bǝla nɩ, aɖee gboo a taa bǝla atʋ. ¹³Na k'a gɩ wʋɖa ija, aɖe a taa yiɖe n'ija aɖʋwaa abǝɖa agʋlɔ na."¹⁴Na lige pɩ ayɔkɔ ɖeɩŋunii. Lǝ pɩ Gaja kaŋyɩɩ waa ba paa bor bʋlipi laŋ na aɖʋwaa kǝ ba yɔ akoɖǝn na kaa ba tǝ ba lee mbaɖee ba na ɖʋ gʋtɔ ma mbɔnɔ. ¹⁵Lee koŋkaarɛ ayiɖe na Gaja n'ja ɖaa apaaleeja k'a lee a wʋɖa ɩcifala na ama naa apɩ na laabaarʋ n'ɩja.¹⁶Pala bʋlei mbʋɖee bʋ na lǝn n'arɛ Gaja paa saa apaŋa ma. ¹⁷Babʋlei bʋ na ce ce wewere ɖaa mbʋɖabʋɖa ma. Imenee naa filɛt ba ɖa bɛrɛ baɖe nɩ. ¹⁸Baɖoo ɩjo kaŋkǝm, na lǝ waa: ʋŋǝnu ʋlee aboŋo naa naa cǝpra mbaɖee bashee ija ma, kǝbaɖǝn¹⁹Baa na kama, Gaja kʋyɩu ʋkaŋkra ʋsǝbaka ʋyiɖelaŋ, agalei jɩ ashɛmɛ na ma: Nɖiyar ayɔ mbaɖee ba lee abaja ma; Nɖee ana yɩɖa nɖiyar aŋyiɖa ma, atɩ lɩŋ na agʋlɔ mbɔnɔ. ²⁰Gafala gabʋmbɔnɔ nɩ kɩlee wura nitanɩ kanɖǝnɖǝn kanyanʋ ɩɖa ka na, ama, gʋyo na mbuce gboo ɩɖa, ɩɖǝn ɩɖa ashee aŋfaani kǝ ba na loɩ fɔɩfɔɩ na, ɩɖǝn ba na loɩ baa saa apaŋa na. ²¹Ʋɖǝn atatoŋo agʋlɔ aɖa cɩrɩ cɩrɩ a taa lee ɖaa aƒaanɩ kabʋkɔ ma, aɖa cɩrɩ cɩrɩ aŋfaanɩ ashee anɖiyar alesʋra ɩsoŋsono nɩ.²²Pala gɩyɩfala kalesʋra na yɛɛ ʋcine aɖa ɖeiɖei, n'ʋsɔlʋ na ²³bɛrɛɩ ba na yɩɖa nɖiya n'agɩfolu gɩsoŋsono ma Bǝla nyashɛshɛ na fɔɩ kalesʋra, ɩna pɩ na bʋboro.²⁴Aɖʋwaa: kɩ sǝm Gaja katǝŋleeja awǝɖa bʋ boro na; ɩsǝm waa: Awǝda ayɛɛnɛ na basaaka, anaa cere bɛrɛ na suuru; ²⁵ɩsǝm atǝŋǝ tǝŋǝ ɩbɛrɛ mana n'ʋrɩsana na saa Gaja gashee pɩ nɖawa nƒʋbaka naa ba yɔ ɩja, ²⁶naa bakɔɔ apɩ nɖawa nsoŋsono nɩ, naba laa bagʋlɔ sheetaanɩ ɩkpaca nɖee ari pɩ ma nɩ apɩ na pɩ ʋciŋsɔlɔka nɩ.

Chapter 3

¹Yɔwa aləwatu akənjani alesʋra sɔŋka ɩtɩɩtɩpɩ. ²Aɖʋwaa bɛrɛ patɩpatɩ na faŋa baalɔ, na asɔlɔ kɩtani kʋŋkɩŋkɩ, na le baserɛ, nafaŋa balɔ, na pɛɛ pɛɛ Gaja anyiga, na kapanacu ba baja na, kəbaʋɖa ʋrɛyɔʋna, na kapanacu Gaja na. ³Bagaja gamananʋ ʋɖem, kapayɔ ɩshee na, na pɛɛpɛɛ bɛrɛ, kabaʋɖa suru na, papɩyɛ bɛrɛ, belez bʋkɔr bəcʋma pɩɩbɛrɛ. ⁴Nagoo bɛrɛ baŋkə, kabaʋda gfŋga na, gʋlɔ faŋgaka rɩŋa balɔ ni, kabasɔ kaja, na asɔlɔ bʋkɔyɛ bahɩɛ⁵Ʋtana kiɖe pɩ ʋtalewa paʋɖa ncine na Gaja, abla ŋgeɖe ɩnale ɩkashɩ ma lɩmna pɩ akɔlɔ. ⁶Kəbaɖəm bani patəkpa afala ni, naari pasɩmprɩ ŋbeɖe bagale kaasɔɔ na kabawʋgo ʋyɔna ma, ʋbɔnɔ ɩrɩŋa na pɩ, pʋceni ɩɖa paa ma kɔ kʋleẅʋ laŋ. ⁷Patəcere ama kapana yɔ ɩjana.⁸Ɖaa Jannɛs na Jabrɛs peteŋge Moussa ma lɔɔri nani, kanci gboo kəbɛrɛ bana lɔrɛ na ɩja, beleɩ bɛrɛɩ beɖɩ kiikpe na ma, ŋgeɖe gale ŋuvro ni kaale ma küŋa pi na. ⁹Ama ba ŋtəma kiiŋce ŋyɩ ayɔna aɖʋwa baaŋa taaŋə baya shəshə, ɩtɩɩtɩ ɖoo ɖaa banyɩʋ basaka ma.¹⁰Akɩma ʋkʋn amuceru, na aŋasana, na bʋkɔɩ ŋɖowaa ma le ma, na amuci nei ŋuʋɖa ma, amore sana, amousɔlʋ na ɖaanarɩ aŋgʋlɔ ma, ¹¹na marouya, na mɩshɛ bagomuna. Ɩshɛɛ paŋanɩ kamajɩna Antishe yaa, ɩkɔn yaa listr yaa? Nawɔya paŋana kəma toŋo na? Na ŋdiyarar. ¹²Aɖuwa ŋbeɖe banayɛ basara gəshɛbʋ Gaja anyɩ gʋhəbʋ Yeesu Kristo ni patə paɖʋ pi ɩshɛ. ¹³Ama bɛrɛ papɩyɛka na baseere patə bakara gayɛ ŋbɔnɔ ni na apaapa bərɛ na apaapaa babəlɔ.¹⁴Aki ga bkɔʋ ʋcere ma ni, na awʋɖa ʋcine elam ma, aɖʋwa ʋyɔ arɛɩ acere ki ma; ¹⁵Kalaŋ ʋyɔ kajaka bʋler ɖoo akɩja la ni ŋwɔn ɖe kufaŋa nucine wʋɖaka Yeesu Kristo ni naa aŋə ŋdi sono.¹⁶Ɔwɔn ɖe ɩwuni ɩdo na Gaja sul na, naa sim waa becere bərɛ ɩja faŋa arɛ goɖu alima naa yɔ aŋbɔnɔ naa apɛŋ pɛŋɛ ni. ¹⁷Naa Gaja karɛ aɖa ɖeɩɖeɩ naa aɖa gɩ shɛbʋ naa awuɖa bʋkɔɩ asra ale na ŋtəma.

Chapter 4

¹alaŋna Gaja kanyɩ na Yeesu Kristo aŋyɩ ata cəm əkəma na nanwʋro baja na bokono. Ana pɩtɩ jɩgɩyaarə ŋtɩ ləki bɩnyene ni waa: ²Le gajaka lee, riku paa ʋnʋŋca ɖaa kɩɩda na, bla na pɩ, bɔbatɔ, gupi ɩkasshɩ na akʋceru ni.³Saa ɖɩŋ tʋna pi, bərɛ kəba kɔɔ sra atoŋo cɩrɩcɩrɩ kʋceeru, na; patəbana ayɛ bana rəŋə alamerɩ ka le sʋra batəbana ayɛ bana acere pi pʋkɔɩ bagɩlo pi ba na yɛma. ⁴Kaba sɔlɔ bana rɩŋə ija na, naa bɔsɔlɔ apere. ⁵Ama, baa gorɔ ayɔkɔ ɩwuni na, rikulɔ aji ɩshɛ, le labaarʋ sonsono kaale kantəma, le ŋtəma ŋɖee Gaja ka ɖʋkɩ ma.⁶Aɖʋwa amou amalama ŋɖa ɖaɖa bʋto ŋbuɖee bafẅ atɩm, amʋshaʋ kushile təbɔŋo. ⁷Ŋci kʋtara gusono, ŋboŋo gasana; ŋtoŋo ʋcine ŋdee ŋwuɖa ma. ⁸Nyɩma atə amʋsʊlʊ negeŋ ɩja kanyarə fu ija kanja; ndɩyaar, atɩngəka ɩtəcɩŋkəma: ɩja kanfu ŋde Ndiyaar tatəshenu ʋshile ŋdee aɖʋma, kilee amʋŋɖe ɖe na, amʋ ŋbeɖee bawʊɖa nani tama ma ashe ʋpɩʋ kʋshile ma.⁹Le koŋkaarə api masul ɩshile ŋde ni; ¹⁰Aɖʊwaa Demas abəɖamu ashee ma ɖulinya ni kaayɔkɔ kʋsɔlʋ, na afil Tesalonikə. Kresens ace Galasi, Tiiti gboo ce Dalmasi.¹¹Lutassə anɖəŋɖəŋ saaka namʋ. Tɔɔ Maark akʋ nani əpi, aɖʋwaa atakaŋga namʋ ale ŋtəma. ¹²Ŋtəm Tishik Ɛfɛzə. ¹³Ʋtatʋna pɩ atʋa ŋtoko poo ŋdee mpala Troas arpusɩ agafala ni. Piina abogboo, laala ɩder pelena apo ma.¹⁴Aleskandrə, anwɔrɩ alee mu ŋbɔnɔ paa. Ndiyaarə taasala ni bʋkɔr alema. ¹⁵Le nani lakarɩ, aɖʋwaa ablana tʋbuleɩ gɩ nəle ma. ¹⁶Pacim namʋ əkəma ma ʋɖəŋ kakanga na mu na, ama banwuni babaɖamu. Gɩyaaryar apatɔji ale na ŋtəma na.¹⁷Ndiyaar kaŋaka kanaamʋ asheemʋ ɩkashi, na masra lee wazu na ŋbeɖe kəbayɔ Gaja nama na bereŋə. Alagamʋ Guuni aganɔ ni. ¹⁸Atatɩlamʋ ŋbonɔ ɩwuni ni, atam camʋ lam atən acena mu alaŋ kaa yarə təna ni Ajee ʋgʋmʋ bʋja bʋja, nace Amɩ!¹⁹Sala Priska na Akilasɩ, na Onesifɔrə abʋŋʋ ma. ²⁰Erastə alal Korintə, na Trafim agʋlɔ ŋpala ni Milee. ²¹Piwere na gusere guyeɖoo. Ɛbulus, Pudens, Linus, Klodia, na atboworə batsala kɩ. ²²Naa ndiyaar aɖana kə na gujɔʋ gʋɖa naa ni!

Titus

Chapter 1

¹Pɔl, Gaja atənleeja, Yeesu Kristo akinja amʋ wɔŋka gbɔ ŋgoɖe. Beshemu ŋtəma wama le, naa ŋbeɖe Gaja asimkrima basra awoɖa ʋcine, naa ayɔ ɩja, naa aɖana ŋworo ɖa Gaja gasɔlɔma. ²Geɩcɩ panasa waa paŋə ɩworo ŋɖee kɩnɛ boŋ ayɔna ma. Gaja ŋgeɖe kaanali isee na ma. ³Tam ŋɖe aɖʋma aka na agulɩna aka le geɖe tam naa ashee pɩ ŋusro ŋde kinwʋɖa gayala na ma. Ama nyenina atiŋɖi sonoyaar Gaja Afraka gadʋ naamasra faŋga agale.⁴Ampi sɔlka Tɩɩtɩ gɩwʋɖa ʋcine ɖɔŋkɔnɔ: Gaja kakʋjɔʋ naa fɛɛ iɖa sheeki ɩɖoona Gaja gʋya sul na Yeesu Kristo atafəraka! ⁵Ŋpalakɩ krɛɛtʋwaa aboŋgo pɛŋpɛŋɛ pʋkɔyɛ pəsaama, paa ŋpa paŋa aatɩ bawono ɖaa ŋfaŋa kɩma.⁶Ɩtaŋa arɛɛ gawaka na ma na gadən kaa wanɩ na ma, arɛɛ ŋdee awʋɖa ʋsəprə ʋɖɔŋkɔnɔ, pawʋɖa pepɩɩm ŋbadee panacu barɛ na, papaa naŋə pɩ waa baɖa fɔɩfɔɩ kaŋɖawa nina naa papaa naŋə pi waa gabawʋɖa jirima. ⁷Aɖʋwa afaŋaka Gaja katɩ kani ale antɩma Ale arɛŋdee kawaka na ma na geɖəŋ kaawa na ma, naa apaa na faŋa aglɔ na, apaa le arɛɩ ana cam ʋnyana ma na, apaa le areɩ ale bʋkaŋɩja, apaa le krikri karɛ na, apaa na paa paa bərɛ na cɩna.⁸Alee arɛɩ ŋdee ana cambassa na ana, alee bərə bosoŋ sono bwsoro, arɛɩ ŋdee ana faŋa gɩshəbʋ naye le ma, na alee arɛɩ atɩŋəka, alee arɛɩ ŋdee atəŋ ashee Gaja ma, na ari agʋlɔ. ⁹Ɩsɩm atoŋo gale ŋgaɖee kɩna faŋa ma anyɛ nyɩʋ, ʋgama ʋyɔʋ naa awʋɖa ʋcine na asra faŋa bafɔli ŋbeɖe kabayɔ agale gɩshəbʋ na ma naa atɩŋə pɩ.¹⁰Ŋbeɖe bapɛŋɛ pɩ mani tʋtʋʋma baɖeŋ baɖa kabana cuna kabana cuna nɛ leser. ¹¹Ɩbɛrɛ beɖe pɔɔma babʋ nɔ ŋbeɖe pa na cɩra ɩfala ɩwuni ma, beɖe tɩfaŋa na cam na faŋa bʋkɔɛ kɩcɩma na ma naŋə ɩkpaka bʋkɔɛ kɩsɩm waa pafaŋa na ma.¹²rɛɛtɩ baja ni ka anɖebi a lewaa basseerɛ, ɩbɔrɩ bapiyɛka, ʋfufana baja ŋbeɖe bana faŋa ojo ka dəŋdəŋ la. ¹³Ka seriya lerja, kala na abori na pi gɩshəbʋ naa galam naa bawuɖa ʋcine ʋsonsono.¹⁴Na papaa tʋa balɔ na gona yuda kəbaja bapərə na paa ma na kʋn bʋnyaʋ na.¹⁵Lɩwuni ɩɖa cɩrɩ cɩrɩ ashee ŋbaɖe baɖa cɩrɩ cɩrɩ ma; ama gaɖən kaaɖa cɩrɩ cɩrɩ ashee ŋbaɖe baɖa ajʋa ni ma na, ba gʋfaŋa na pʋyɔʋ kpajʋa. ¹⁶Batilewa bayɔ Gaja, ama baŋɖawa ni batɩbẹɖa Gaja, mbusu kə baja, ŋbere kabana cu barɛ na ma, kəbana sra ale ŋtə soŋsono.

Chapter 2

¹Akɩma le ɩgeɖe gaseŋna Gaja agale na. ²Ŋbaɖee bakper gepla ma batɩnə ɩnyɩne, baale grima ka baja, bale bərɛɩ bawʋɖa gʊfaŋa ma, aɖa cɩrɩ cɩrɩ na awuɖa ʊcɩne naa asɔlɔ basalaka naa ariku.³Ləwaa basɩŋwono bʋgaʋ ba ayeni, pa paa pɛɛpɛɛ boworo na, pa paa na goro na nyẹnna, naa bana cərə bɛrɛ ʋceru sonsono. ⁴Ŋkəŋna basra acere wɛcɛnɛ ma na basɔlɔ babakul na bapɩ. ⁵Pa paa gro nɛ küge alesəra ma nana, na bayɔ rɩ bagʋlɔ, naa banaa lee afal təma, naa buler bərɛ basonsono, naa banaa anyene babaklo, naa ʋɖem apaa pɛɛpɛɛ naa ʋɖeŋ apaa tɔɔ kajaka le aprafɔr na.⁶Ɩtalee na bayɩfala lema pɩ waa barɩ balɔ. ⁷Ɩsəm waa akɩlopi ale ŋtəma sonso ne na afaŋa pi, akʋfaŋʊ ʊnafaŋa bərɛ ma ʊɖa eɩrɩ, asɩn na ma. ⁸Ale cɩrɩcɩrɩ kaale, ŋgeɖe ŋbɔno ɖeŋ kɩɩwana na ma na ma, naa gɩcɩfala arɩ ata ɩbərɛ ma na, naa pa paa le ga lee gabɔnɔ atala na.⁹Le batənleja ba na nyɩni bitani baja, naa bale pɩ ŋsono ɩwuni ni, ale ɩja yaar na acɩm na Gaja ga le ɩwʋɖa anfani. ¹⁰Naa apaa nyɩm akoɖeŋ na, ama naa bətɩŋə ɖerɖer, ŋkəə na bətɛ bakʋma Gaja Afʋraka agale.¹¹Aɖʊwaa Gaja gabala bərɛ baŋə agʋjɔʋ. Gʋjɔʋ gʊɖe ni na bərɛ baŋə ɩɖɩ sono. ¹²Apala geŋ nafaŋa tʋ bʋkɔɛ ʋcene gʋsɔlɔ na ma, na ɖʊlinya ni kayɔkɔ kʋsɔlʋ, ŋkene girɩ atalɔ naa asɩna gʋya yɔka naa atən woro ŋtəŋə na Gaja ka le. ¹³Bʋkɔɛ ɩsəm waa gɩle ma na geŋ na saa ʋshɩle kenja kʋshɩle kushile gena ataya Yeesu Kristo atafʊraka agɩyaar gɩbʋmbɔnɔ gudo.¹⁴Atʋwa agʋlɔ ashee na afʋra təm ma, ŋbɔnɔ ɩwʋni ni, naa pratʋ bərɛ beɖe anɖeŋ ɖeŋ koŋ Abaja, na gepe ɩkashe waa bale ŋtam sher ni.¹⁵Tʋwa gele geɖe gaŋʋni ale shee baŋuni rikʋ lɔ naa le na ŋbe ɖee bana goki kʋtɔma na aka ɩko paa pala ʋ geŋ akigeki fɔɩ na.

Chapter 3

¹Lige Kristo kəba pɩ waa boburo balɔ kəɖɩ bajasul na bakɩŋʋiŋja. ²Paama pɩyɛ ʋɖen na, paama yɛ bʋleɩ na, ɩsɩm waa botoŋo bʋcine bəɖəna basaaka basam.³Aɖaʋwoa atəgboa gɩbɔŋa le ɩyɛ shɛshɛ ka baja pɩ, gili onɩnca. Gɩbɔŋa le bɔgɔm pla pɩ, naa le pʋkɔɩ atẹcɩne na pʋkɔɩ gɩsɔlim. Ɩbɔŋɔ le babɔnə pɩ naa awuɖa gɩnyɩfɔnɔ. Bərɛ batə nwotʋ na atʋm gboo gɩna ŋwa atə bawor.⁴Ama tanɖe gaja ŋgeɖee gale Atafʋraka ma abʋcema na ʋsɔlʋ, ⁵afʋra atʋm. Kɩle waa gɩle ŋtəma sonsono mala na atatʋ na. Aɖʋwaa aŋə galaŋ na alatʋ. Afʋratʋ akulə na bʋto ŋbəɖe Gaja kanworo cɩrɩ cɩrɩ ɩle waa gɩpra bɛrɛ bafɔli ni. Ɩlegeŋ waa gɩɖa ŋwʋra fɔlini.⁶Aɖʋwaa Gaja gakumna Atɩŋdiyar Yeesu asuwatʋ Aŋworo cɩrɩ cɩrɩ. ⁷Aleegəŋ waa gɩkul na ʋsɔlʋ laŋ naa gɩpra bɩtəŋge ka anye naa asheetʋ ŋuworo ŋɖee kɩɩwʋɖa gayala na ma.⁸Geler geɖe gesɩm waa baɖʋ ni ɩja. Ŋtɩyɛ waa akankrə ɛlaŋna ŋbede bawʋɖa ʋcine Gaja lam ma, bakara ŋɖi le ŋtəma ŋsonsono ɖaa ɩsɩm ma. Ŋŋan ɩnɩcŋka na awʋɖa anfani shee bərɛ.⁹Bala balɔ ale sora fɔɩ kɩja lam, baya babəmbɔnɔ bayɩɖa, galam na bʋleɩ bʋɖe bule butɛtɛ le. La kʋlɔna buro na Musa agəpɔ kabule kʋbɔbɔ. ɩɩwʋɖa anfani ɖeŋna, kɩɩ wʋɖa riba ɖeŋna. ¹⁰Bɔkʋlɔ na arɛɩ ana cɩra bərɛ ma le ni ŋgeŋ ɛnyɩʋ taja na abɔkʋlɔ. ¹¹Yɔwaa gʋʋrɩ svra ɖa gemə gʋlee gʋrɩbɔnɔ kʋ, ambɔnɔ ŋtɩfaŋa waa kaẅʋɖa ɩja na.¹²Ŋtatəm Artemas yaa tɩchikə akasul, kẹʋkʋ were apɩtɩ wuɖa amʋ Nikopolisi; ŋke ŋna maɖa gʋsere katam. ¹³Shee gasana gagɩtani Zenaasɩ ŋɖe ale bʋpɔ kanɖɩyar ma Apolosɩ na akogem ɩpahɩɛ pena.¹⁴Ɛsəm waa atəbaja bacere alesʋra sonsono kuleʋ na basəra ale bərɛ ɖa ɩsɩmma lnipala bawʋɖa anfani.¹⁵Mbeɖe baŋuni baɖa amasuluma patə sala kɩ sala mbeɖa bawʋɖa naatʋ ʋcine ma Gaja ale anyɩm ba ŋuni gujɔu.

Philemon

Chapter 1

¹Pɔl Yeesu Kristo 'asrkayar n'atʋsoro ashee Filemɔɔ atosɔlɔka ntəma ni ²N'atʋnyeηka Afia, naa Arishiip na cɔɔci nɖee aɖa akaafala ni ma ³Ataya Gaja n'atinɖiηsonoyar Yeesu-Kristo bashee anyin fɛɛ kʋsəʋ na gʋjɔ.⁴Nti kʋma Gaja baaηjəη naa lige akataη amʋ nyiηu ni; Nna rəηə ʋcine nɖee na nɖiyar Yeesu ma. ⁵Na ʋsolʋ nɖee ʋwʋɖa ashee basaaka ma: naa təganɔ gaɖɔηkɔnɔ gaɖa ɖeiɖei gishɛbɔ. ⁶Aɖʋ iyɔ nsono k'ʋleʋ anyiηgicuca, ashee Yeesu Kristo. ⁷Aɖʋwaa: amʋsoro, akʋsɔlɔ ʋshee atv ʋciηkə aɖʋwaa: amʋsoro, akʋsɔlɔ, ʋshee atv ʋciηkə aɖʋwaa ʋshee Kristo kəbapi ikaηkiri na baaηa agifolu giɖooɖoo.⁸Galaη ishee mʋ ganɔ fɛɛ waa ma lə aki bʋkɔi isəm alee ⁹Ama nti nyiηəki amʋ Pɔl nkpər gipəla na ce nnyime nɖe nlee Yeesu-Kristo asarkayar na aɖʋ ʋsɔlʋ kanɖi laη¹⁰Nti nyiηə a ki na onesiimu apra ampi sarka ni tia. ¹¹Ðoo ma ka na lee a ki aηfaani ɖən na, ama nyimə ati lee ntəma na shee atʋ amʋ na ki. ¹²Ntəma kɔɔ na ni akasul, alee aηgʋlɔ kagʋ saʋ. ¹³Maa ntəma pala aɖa amasul, maa anaa lee ntəma ashee amʋ aɖʋ akaa nɔ sarka nɖéé ni nɖa ma, aɖʋ labaarʋ asoηsono kanɖilaη.¹⁴Ama kə ma na yɛɛ ma leee akɔɖən ipaa lee akʋsɔlʋ ni na. ¹⁶Kə ma yɛɛ ma lee aki təlashi alee nsoηsono nɖe na. ¹⁵Galaη n'nyimə ka kɔɔ lee aɖɔmpəla na awəɖa aηfaani n'nyimə awu aɖɔmpəla alee atʋwor asɔlɔka na, amʋ nsɔlɔni gishɛbɔ, isim aki asɔlɔ ni awu gəη. Aɖʋwa a lee arɛ na gboo ɖaa atʋ ma Acəηə alee Kristo kʋpi na gboo.¹⁷Galaη ʋta naa faηa waa:Nlafʋ lee akʋsoro cam ni ɖaa vnaa cam amv. ¹⁸Ita ji waa alee a ki taali ɖən kokoo aji aki ʋɖa, ɖʋni amʋkɔtani. ¹⁹Amʋ Pɔl nna ηɔn bʋlei mbʋɖe na ηgʋ nyɛ, amʋ nnəma ti səla. Kə ma na yɛɛ wa lige aki waa: Aki gboo ʋwəɖa ʋɖa asəla amʋ ma, ʋni na gəη akiηuro. ²⁰Galaη amʋsoro lee ntəma nɖe ashee amʋ atinɖiyar laη lə amʋ na Yeesu-kristo aηyiɖa waa ʋtaa lee ashee amʋ²¹Nti ηɔn na shee aki nyɔ waa ʋtaa ɖaa gʋma ashee amʋ. Nsəηkɔɔyɔ waa ʋtaa lee awu ɖaa gəη ma. ²²Pɛmpɛηɛ gaɖufolka ashee amv. Galaη n'tisàà anyinʋnyiηu. Kuliη na ntə ma pi anyinasul²³Epafʋrasi ati sala anyin, amʋ na ni gi ɖa ka sarka ni Yeesu Kristo laη ²⁴Maark gboo ati anyin, Arsitaaki na Ðemaasi, na Lukaas, ba lee n'amv ntəma ma. ²⁵Nɖiyar Yeesu Kristo aɖv anyin aləbarka.

Hebrews

Chapter 1

¹Gaja gabʋŋa lə natɩbaya akpala asʋra asʋra tuutuuma, na annabi mana babʋnɔ. ²Ama, alʋwaatʋ akəŋja nɖe nɩ, ʋpur aganɔ jɩ ana lə natʋ, ʋpur ɖe na atɩ waa anaa lee baamʋnʋ kpataa katiibi yar, na nɩ na a lee ɖulinya. ³Alee ka Gaja kʋkʋmʋɩʋna piɖe piɖe aɖa ɖaa Gaja ma, agalei jɩ atoŋabaa mʋnʋ kpataa naa ashɛr na mbɔnɔ, na asə Gajakagɩyarɩ kagʋnyɛsono laŋ ŋŋuro nɩ alaŋ laŋ.⁴Awu malaɩka mana, na ba shee nɩ ŋyɩɖa nɖee nwu ayɩda ɩŋunii. ⁵Aɖʋwaa: Gaja kaa lə malaɩkaɖən waa: akɩ lee ka ampitɔɔ n'ʋrɔŋ dmʋ nŋum kaakɩ na, kasaŋkɔɔ alə malaɩka ɖən waa: Amʋna akawɛɛ na, akɩ na ampi na.⁶Ŋkələ ana yɛɛ akɔɔ apɩ na ʋpur asəbaka ɖe ma, na alə waa: shee malaɩka baŋunii bakur atən aŋyu alee nɩ bɔɔta. ⁷Aɖe, nɖee alee mabɩka baɖən ɖaa gʋsərə ma, baɖən ɖaa ʋtonu kɩ ɖanʋ ma.⁸Ama, na a lə ʋpur waa: hoo Gaja akuŋyarɩboi nnɩnɖa ɖa nace nace; Akʋyarɩrukutɛmʋ ʋlee ɖeiɖei kʋja na: ⁹Ʋsɔlɔ ɖeiɖei naa ŋo mbɔɔ; Galaŋ anii, hoo Gaja akukoyar Gaja gafʋn akɩ tulaarɩ ʋciŋkərka kaja ʋwu akasaara mana.¹⁰Acəŋə: Akɩ nɖiyar akɩlee ka alaŋ natən, ɩlee akanyɛ kantəma njɩ. ¹¹Ɩni ɩŋunii ɩtɩɩ shɛʋ ama, akɩ ʋɖa nace nace ɩtu kpər ɖaa toko anacima. ¹²Ʋtaa carɩ ɖaa ba na car bʋkɔma, afʋbaɩ; Ama, akɩ, ʋlee aɖaka na alee ʋdɔŋkɔnɔ ɖe, kəbʋjɩkalka ka bʋ bon ayɔ na.¹³Na Malaɩka apaŋa n'ʋlə waa: pɩ atɩ sə aŋgʋnyɛsono laŋ, halɩ mawala kɩbɛrɛ mana aɖʋ akɩ kei nɩ anyɩ pɩ? ¹⁴Malaɩka baɖe kəɖelee aŋŋuno ɩ ɩnalee Gaja kantəma atəm pɩ balee nɖisono kantəma ashee mbaɖee ba nɩ ba jɩ katiibi ma aa?

Chapter 2

¹Galaŋ anii, shee gʋtɔɔ atalɔ acra na bʋkɔɩ gɩ nənə ma, naa gaɖən ga paa tɩtɔɔ atʋ aliŋ na gaɖu na.²Ɩtajɩ waa: galeiɩ malaɩka baləma, gasono gasono galaʋ alee, na mbɔnɔ kʋleu nagɩfalu gɩcər ka kʋɖa ʋɖá ʋɖà batɩ basəla. ³Gəŋ ma, ba na gɩsəra aɖoo ncən, gɩtakɔɔ na nɖinsono mbʋmbonɔ kaalei abəɖa na ganyɩkəma, nɖiyar asəbaka aləji aɖʋ aɖʋ aʋvyɛ ashee mbaɖee barəŋə ma. ⁴Na Gaja gakaŋa naoɩ a laa səriya, na maamaaci na bitɩ kalesʋra, naŋŋuro nsoŋsono kagʋjɔɔɩ ayʋga ɖaa ʋcinsɔlɔ kaʋnayɛɛ ma.⁵Gɩta kiɖe, kilee malaɩka nana pɩ Gaja gakɔɔ na ɖulinya afɔlɩ nɖee gɩ na ləkaalei waa: ma, ashee na. ⁶Ʋɖən alaa ka səriya ɖe gəŋ na lə waa: Aŋana arɛ naa a naa tige alaŋ, aŋana arɛpur, naa anaa tɔjɩ nɩ?⁷Ʋlee nɩ na ajɩba alʋwaatʋ ajala dən malaɩka baŋyɩɩ, n'ʋtɔɔ ʋkʋmʋ ashee nɩ aɖʋ nɩ gɩrɛ. ⁸N'ʋwala baa mʋnʋ aɖʋ aŋyɩɩ ɩkei nɩ, n'ʋkɔɔ na ayɔkɔ ɩŋunii ashee nɩ, Gaja kaa sʋlnɩ akɔ ɖɔn na baa na ka ma, kɩ kana na ŋə waa Gaja gakɔɔ na baa mʋnʋ aʋ aŋyɩɩ na.⁹Yeesu ɖe ɖo abʋro agʋlɔ ajɩba agʋlɔ malaɩ mana baŋyɩɩ, gɩtɩ ŋə nɩ nnyəmə waabashee nɩshʋmʋ ataa anɖialaŋ aɖʋ nɩ gɩrɛ, a ɖʋ bʋce kɩshɛɩ ndee ajɩ ma laŋ, na Gaja kagʋjɔɔ kʋ ajɩbʋce kɩshɛɩ ɖe ashee bɛrɛ baŋunii. ¹⁰Nɖee ajɩe baamʋnʋ nabaamʋnʋ ɖe ɩɖama, ɩcɩm ashee nɩ waa atoŋo bapɩ a cena ʋkʋmʋ nɩ apɛmpɛŋɛ pɩ ba pra nɖi nsono kəbayarɩpi.¹¹Aɖʋwaa nɖee a ɖa cɩrɩ cɩrɩ cɩrɩ ma, apɛmpɛŋɛ ka basaaka aɖʋ pɩ cɩrɩ baŋunii baɖoo n'ʋɖɔ ŋkɔnɔ sul. ¹²Galaŋ na gɩcifala kɩɩkpa nɩ ana yɩda basaaka waa aɖe bawor ma na. Nalə waa: Nlɩ ma kʋl akɩŋyɩɖa ashee amba wor, naa ma kʋma akɩ samaa agɩcɩɩ ca.¹³Nakɔɔ alə acəŋə waa shee ma tɔɔ aŋgɔlɔ ashee akɩ, acəŋə waa: Amʋʋ nnookama amʋ na bapiɩ Gaja gashee amʋ ma. ¹⁴Galaŋ bapi gboo batɩjɩ gʋlɔ nakɔnɔ kalɩbarka agɩlapi gboo alee naa asəra naa abʋce kalɩbarka aɖur ndee atoŋo bʋce kɩkashɩ ma, ʋni na gəŋ sheetaanɩ. ¹⁵Naa afɔɖɔ mbaɖee baɖa bʋce kasampəna nɩ b'aye nɩ, aɖa kagɩɖɔmpəla nɩ manɩ.¹⁶Aɖʋwaa: kɩ lee malaɩka mana pɩ ana yɛɛ akaŋa na mana na, ama Abraham abʋŋʋma nɩ kəbɛrɩ. ¹⁷Galaŋ na atɔɔ agʋlɔ apra ɖaa bɛrɛ ma, aɖa bawor nɩ, naa asəra apra asaraa laaja ɩshɛɩ ŋəkayar nɖee ana lee Gaja kanbəma ɖeiɖei ma, naa ashɛr samaa aŋuvii ambɔnɔ; ¹⁸Aɖʋwaa batʋŋa nɩ ŋə ɩshɛɩ jɩka nɩ, ataa səra akaŋa na mbaɖee batʋŋapɩ aŋə ma gboo.

Chapter 3

¹Galaŋ atɩ bawor cɩrɩ cɩrɩ kəbaja, anyɩn ba yɩɖa alɩjaŋna nɩ kʋyɩɖʋ ma, yɔ ma Yeesu Kristo, natəmka, n'asaraa laaja abʋmbɔnɔ nɖee gɩ na lə agalei nashee ya ma. ²Yeesu nɖee ayiɖe na nɖee atɩ nɩ, ɖaa atɔɔ Musa atɩ nɩ agafala nɩ ma. ³Aɖʋwaa: Yeesu Kristo ɖe asəm n'ʋkʋmʋ ʋbʋmbɔrɔ nɖee ʋwu Musa ʋja ma, nɖee acə gafalama, ʋni na ba na kʋma, awəɖa ka aŋfaanɩ awu gafala. ⁴Baa gafala gapaŋa jɩ gawəɖa kacəja, ama nɖee alee baamʋnʋ ma, ʋni na gəŋ Gaja.⁵Ɩta saa na mʋsa, asara ɖeiɖei Gaja kaafala nɩ ɖaa atəŋleeja anasara ma, n'alaa səriya ba tɩ lə ma; ⁶Ama, risto ashee k alee ʋpur asəbaka agafala nɩ n'atʋ gɩ lee agafala, ŋgaɖee gasaa ma na gəŋ waa: shee gɩtoŋo kəŋkəŋ atatamaa nɖee gɩ wəɖa na kʋma n'atalɔ ma gɩshɛbɔ.⁷Galaŋ na ŋŋuro nsoŋsono nnaatɩ lə ʋrɔŋɖe waa: ɩta naa rəŋə ʋwələ, ⁸paa ma kaŋkər anyɩnɩfalu ɖaa ʋterunɩ ɩbla n'amʋ gɩyili atʋŋa amʋ aŋə ma na.⁹Ɖaa anyɩŋ baya batʋŋa amʋ, yɛɛ baŋə annŋkəm ma; baŋə amalesʋra halɩ bʋja ɩshunyɩʋ. ¹⁰Ŋkəŋ na ncam na saamanɩ ɖe ʋnyana, naa lə waa: Bawəɖa gɩfolu gɩlika. Kəbayɔ amɩnyɩŋca na. ¹¹Ŋkəŋ amʋnyana nɩ, acamnama waa: kəba kpa ʋŋʋrʋ nɖe nɩ nkpeɖe na shee pɩ ma nɩ na!¹²Galaŋ ambawor, baaŋa ari agʋlɔ, ʋɖən a paatɩ wəɖa gɩfolu gɩkaŋkra gɩbɔnɔ aɖoo Gaja ŋŋuro yar aŋkəm na. ¹³Ama, naa ma naɖʋ anyɩn bawor ɩkashɩ baa njəŋ, baa maa ɩlɩŋ baɩ na: ʋrɔŋɖe! naa ʋɖən agɩfolu gɩpaalɩ kaŋkər mbɔnɔ nnaa lə nɩ na.¹⁴Aɖʋwaa: Atɩnna Kristo gɩpra ʋɖɔŋkɔnɔ, ɩsəm gɩtoŋo gɩshɛbɔ ata tamaa nɖee gɩcee awəɖa ʋsəbʋ nɩ ma, atɩ waɖa. ¹⁵Bakɔɔ alə acəŋə waa: ʋrɔŋɖe ɩta naa rəŋə ʋwələ, paa ma kaŋkər anyɩnɩfolu ɖaa ɩbʋŋa cəpra atəŋə amʋ ma na.¹⁶Daa barəŋə ʋwələ aboŋoma, bapaŋa ba cepra ka atəŋə nɩ, kɩ lee mbaɖee Musa alaapɩ Ejibitɩ nɩ aɖoo na ma, ma aa? ¹⁷Bapaŋa pɩ Gaja gacam na pɩ ʋnyana halɩ bʋja ɩshɩnyɩʋ, kɩ lee mbaɖee ba lee mbɔnɔ; naa bafoda acii ʋteru nɩ bakompa ɩsal na gaɖu ma aa? ¹⁸Bapaŋa pɩ acam na ma, waa kə ba kpa aɖe ʋŋʋrʋ nɩ na, kɩ lee mbaɖee kəba nyene nɩ na ma aa? ¹⁹Gɩkide aŋə, kə ba səra akpa ʋnʋrʋ ɖe nɩ na aɖʋ bagɩfolu gɩkaŋkra laŋ.

Chapter 4

¹Galaŋ gɩwəɖa asampə naa ɖaabaɖʋ waa ʋŋʋrʋ de nɩ kʋ kpaʋ ʋɖa ma, ʋɖən a paa tɩ lee fereŋshi apɔɔ ŋkəm na. ²Aɖʋwaa laabarʋ asoŋsono ɖe kaalei balə atʋ ma, ba lə ashee pɩ gboo; ama galei baləpɩ ma, kə ba tɔɔ jɩ alee na ŋkɔŋta na aɖʋwaa mbaɖee ca rəŋə jɩma kəba wəɖa najɩ yaraɖa ashee jɩ ɩja na.³Atʋɩ gɩshee ɩja ma, gɩtɩ gɩ kpaʋŋrʋ de nɩ, ɖaa alə ma, waa: Amʋnyana nɩncam na ma waa kə ba kpa amʋŋʋrʋ nɩ na! alə gani ji naa antəmaɩ alee tɔɔ ɖoo ɖulinya ʋsəbʋ nɩ ma ʋlee. ⁴Aɖʋwaa: alə ʋshilee kulumi kaalei gaɖu gaɖən wa antəŋleeka nɩ, n'ʋshile kulumi kʋja asə atən aŋvra. ⁵Nákɔɔ alə a cəŋə waa: kəba kpa aɖe ʋŋʋrʋ nɩ na.⁶Ɩnaa ɖa ashee baɖən waa. Ba kpa ʋŋʋrʋ ɖe nɩ, ama, mbaɖee bacee ɖʋ ashee pɩ waa ba kpa ma, kə ba cee ɖʋ ashee pɩ waa ba kpa ma, kə ba səra akpa na aɖʋwaa kəba ŋyene na. ⁷Na Gaja gakɔɔ atɩ ʋshile ʋfɔlɩ ʋrɔnɖe akʋn na Ɖaʋɖa na lə waa: baamaa ɩlɩŋbaɩ na, ɖaa ba lə n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ: ʋrɔnɖewaa: ɩtanaa rəŋə ʋwələ paa ma kaŋkər anyɩnɩ folu na.⁸M'ƴɩwaa jɔsuwee ashee pɩ ʋŋʋrʋ, ko bakɔɔ alɛ ʋŋʋʋkaalei ʋshile ʋɖən na. ⁹Sabaatɩ kʋŋʋrʋ ɖən ʋ naa saa ashee Gaja kasamaa. ¹⁰Aɖʋwa nɖee akpa Gaja kʋŋʋrʋ ɖe nɩ ma, shee karɛ aŋʋra antəma alee manɩ, ɖaa Gaja gaŋʋra antəŋleeka nɩ ma. ¹¹Galaŋ gɩfɔɔsiɩ atalɔ akpa ʋŋʋrʋ ɖe nɩ, n'ʋɖən apaa tɩ fəɖa asara gasana abɔnɔ ɖaabasaaka kəba nyene nama, nɩ na.¹²Aɖʋwaar Gaja kaalee gasansan awu gapɔɔ bʋyɛ bʋnyɩʋ kaaja gasɔɖɔ sɔɖɔ ka, gatɩ kpa ŋŋuro na gasəŋəna bʋɖuɩrərene nɩkəwa ɩna wa ma, ayɔgɩlu kagʋfaŋa na cəm na jɩ ɩkəma. ¹³Akɔɖən kɩ lugo waa nɖee alee baa mʋnʋ kpataa ma apaa ŋəɩ na, ɩŋunii ɩɖa ɖa gbagbaraa nɖee gɩ nɩ gɩ ce aŋyɩɩ atilee atɩ ŋkɔŋta nŋunii ma.¹⁴Galaŋ ɖaa gɩwəɖa asaraalaaja abʋmbɔnɔ nɖee aboɖo alaŋ shee nɖəla nɩ ma, ʋni na gəŋ Yeesu Gaja ʋpur, galaŋ shee gɩtoŋo ɩja ɩ gɩshee na lə kaalei ma gɩshɛbɔ. ¹⁵Aɖʋwaa: kɩlee asaraalaaja banɖiyar nɖee kaa səra ayu atɩ gako afʋra atʋ ma, na gɩwəɖa na; gɩta kiɖe, batʋŋanɩ alesvra ɩŋunii nɩ, ama ka tərətərə alee mbɔnɔ nɖən ayɔ na. ¹⁶Gɩkəm asəla na tamaa, gʋjɔɔ kaŋyarɩboi sul, naa baŋə atishɛɩ gɩŋə gʋjɔɔ bafʋra atʋ ŋkələ ɩhɩɛ atʋ ma.

Chapter 5

¹Aɖʋwaa: asaraalaaja abʋmbɔnɔ nɖee ba laa nɩ bɛrɛ bagɩcuca atɩ nɩ waa. alee nɖiyar ma; ana lee Gaja kantəma, na laa saraa nashɛr bɛrɛ bambɔnɔ. ²Ataa səra alee arɛɩ awəɖa ʋtəɖu na mbaɖee balee balika na ŋyashɛshɛ baja ma.Aɖʋwaa: aɖe gboo awəɖa nfara. ³Aŋfara nɖe laŋ na, agɩlopi gboo ana laa saraa na shɛr ambɔnɔɩ ana lee ma, ɖaa ana laa sara na shee samaa ma.⁴Ʋɖən ka natɩ agʋlɔ kaja aŋfaani ɖe, na kɩlee gaja gayɩɖa ka nɩ, ɖaa ayɩɖa Arɔɔ ma na. ⁵Na Kristo gboo katɩ agʋlɔ a yɩɖa agɩlopi waa basaraa laaja banɖi yar na, ama, nɖee ayɩɖa nɩ waa: Akɩ na ampi, amʋ nŋʋm ka akɩ ʋrɔŋ ɖee ma, a sul n'acam.⁶Ɖaa ba lə gaɖufɔlɩ ma: waa, Akɩ lee ka asaraa laaja baaŋjəŋ, ɖaa Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ ma.⁷Saaɩ aɖa agʋrɩlɔ nɩ ma, anyiŋə nakuro nama, na fʋr anyɩne koi, na pəla pəla nɖee anaa səra alaa nɩ bʋce nɩ ma, na bacam ʋnyiŋu aɖeiɖei laŋ. ⁸Baa maa ɖaa alee Gaja ʋpur ma, aburo agʋlɔ anyene acam ɩshɛɩ ɖe ajɩɩ.⁹Galaŋ na apra ɖeiɖei yar, bataa anɖi alaŋ apra mbaɖee ba na nyene ma, banɖinsona nɖee kɩŋwəɖo gayaba na ma yar. ¹⁰Gaja gatɩ ka nɩ waa: Asaraa laaja banɖiyar ɖaa Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ ma. ¹¹Gɩ wəɖa gɩtɩ gɩ tə tuutuuma alesvra ɩsɔmka ɖe kanɖi laŋ aɖʋwaa: kɩ na ye anyɩne were na.¹²Anyɩnɩ ɩnɩɩ cee apra kəbacereja ɖoo ma, ɩkɔɔ tɩ hɩɛ waa: bafaŋa anyɩn Gaja kaa lei kalesʋra ɩsəbaka, ɩkɔɔtɩ hiɛ bʋnye kɩ ka na kpər yɩ ʋjiʋ na. ¹³Aɖʋwaa: nɖee anaa na nyarabʋnye ma, kaka na yɔ bʋlei ɩ ba na pala ade deiɖei ma na: Aɖʋwaa: Anaaɖa gɩkokolinɩ. ¹⁴Ama, ʋjɩʋ ʋɖa ɖa ashee barɛŋono, mbaɖee ba ceu ji ayɔ jɩ na paɖa paɖa jɩ ayɔ nsono na mbɔnɔ ma na.

Chapter 6

¹Galaŋ na, gɩfənapala galeiɩ gana kaɖa Kristo abaa mʋnvɩ ɩnakaɖa ʋsəbʋ nɩ ma, n'atəŋə na ŋgaɖee gakaŋa n'atʋ gɩɖa ɖeiɖei ma, kɩɩ yiu ʋyiu ʋfɔlɩ nɖee ʋpɩ na nɖawa ŋfʋbaka ŋfɔlɩ nako nlesʋra awəɖa na Gaja ʋcine mana. ²Na bʋtomənaka kagʋshile, nanyɛ kʋtər bɛrɛ laŋ, na bakono bʋŋənu, n'ɩkəma cəm ka nɖee kɩwəɖa gayala na ma. ³Gaja gata tələ, bʋkɔɩ ɩsəm gɩ lee ma, na gəŋ.⁴Aɖʋwaa: ɩsɔm ashee mbaɖee ɩbʋŋa akaɖa ashee pɩ naa ba kəm alaŋ kagʋjɔɔ ayɔ naa ŋə ŋŋuro nsoŋsono nlee napɩ ntəma ma, ⁵naa ba kəm Gaja kaalei gasoŋsono na kɩkashɩ nɖee ɩnɩ ɩtɩ pɩ, ⁶naa bakɔɔ afəɖa ma, ɩsɔm waa bakɔɔ apɛmpɛŋɛ pɩ bakɔɔ afʋba nɖawa, aɖʋwaa bagɩlopɩ bakɔɔ na kal Gaja ʋpur na gɩfɔlɩ nakara na gɩ cifala.⁷Aɖʋwaa: ʋto ata naa nyɩ gatəna gaɖən la naŋono jɩ, n'ɩnaŋʋm ayɔkɔ ɩsoŋsona na shee bafʋm ka ɩɖe tɩ lee Gaja kalɩbarka; ⁸Ama, ɩta naa ŋʋm ɩpɩ ɩbɔnɔ, baɖe baleeɩ laalɩ n'ak əwɩ ʋtonu nɩ.⁹Ɖaa gɩ na lə waa: atɩ basɔlɔka, gɩtɩ saa ɩ lee alesvra ɩŋərə nɖee ɩpala ɩŋə nɖinsono ma. ¹⁰Aɖʋwaa: Gaja kaa yɔ anyɩr anyɩntəma ɩlee ma n'anyɩnʋsɔlʋ ɩlaa afaŋa ashee aŋyɩɖa ma, na ntəmaɩ ɩlee ashee cɩrɩ cɩrɩ kəbaja ma na.¹¹Gɩtɩ yɛɛ waa: Baaŋa awəɖa koŋkaarɩ ari agʋlɔ atoŋo tamaa abʋmbɔnɔ ɖe atɩ waɖa. ¹²Naa ɩpaatɩ kɔɔ na abəɖa na, ama ɩkiɖe na mbaɖee ba wəɖa ʋcine ma, atɔɔtɔɔ ba gasana akara gayɛ, aɖʋwaa: Ba nɩ ba tɩ jɩ katiibi.¹³Ŋkələ Gaja galə waa ataa lee ashee Abraham ma maa anaa cam nɩ nɖee awu nɩ ma na, ama Gaja gacam na agɩlopi, naa waa. ¹⁴Gasono, ntɩ ma ɖʋ akɩ alibarka, naa ma pala kəbʋŋʋ ma bʋyɔgɔ. ¹⁵Ŋkəŋə na Abraham, akara gayɛ, n'acam bʋkɔɩ balə waa batɩ ba lee ashee nɩ ma.¹⁶Bɛrɛ bata lə waa ba cam nama, ba na cam na nɖee awu pɩ ma na, n'ʋcam na maɖe ʋnafaŋa waa: ataa lee bʋkɔɩ a lə waa ataalee ma. ¹⁷Galaŋ na Gaja gara yɛɛ alaa afaŋa atiibi baja nɩja ayiɖe na ma, galaŋ na acam nama. ¹⁸Naa na lesra ɩnyɩʋ ɖe, gɩ ŋə waa Gaja kaa na lee ɩsəina, ŋkəŋ nagɩ na ŋə ɩkashɩ ɩbʋmbɔnɔ, acuu akpana nɩ ari tamaa ɖe ba lə ashee atʋ ma.¹⁹Tamaa ɖe, gɩwəɖa nɩ boŋo, apatər n'atʋ ɖaa mmana nnyɔŋkəra; Nɖee mpaɖa paatɩɩsaŋ ma. ²⁰Gaɖuu Yeesu akpa apɩ na bʋkɔ bʋfɔlɩ, alee ka asaraa laaja abʋmbɔnɔ, ɖaa Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ ma.

Chapter 7

¹Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ, salɛm kagʋpayarɩ ɖe, alee ka Gaja ga ɖa a laŋ laŋ ma; asaraalaaja, n'ace atɩ wa na Abraham ŋkəle Abraham ace atɩ jɩ bayarɩ gʋtara akɔɔ atʋ na pɩ ma, naɖʋ nɩ albarka. ²N' Abraham alaa nkpala təb kaŋja bʋkɔɩ ajɩ gʋtara nɩ ma kpataa ashee ni, Mɛlɩkɩse ɖɛkɩ ɖe aŋyɩɖa kaashɩ na gəŋ waar ɖeiɖei kagʋpayarɩ, acəŋə waa: Salam kagʋpayarɩ, kaashɩ na gəŋ acəŋə waa fɛɛ kagʋpayarɩ. ³Aɖa ma, kawəɖa gʋya na, kawəɖa gʋna na, ka saŋkɔɔ awəɖa ɖimi na, kawəɖa waa ʋrɔŋ na asəba na kawəɖa aŋŋuro kaayala na, na batɔɔ nɩ ɖaa Gaja ʋpur ma, Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ ɖe apra asaraa laaja nace nace.⁴Gɩ taa akɩɖe ɖaa ʋni de Abraham nɩakpal a təb kaŋja ma, alee arɛbʋmbɔnɔ. ⁵Lefii bapur ba lee kagʋshile baja ɖaa gʋpɔgʋlə ma bawəɖa ka ɩko ba cam akpala teb kaŋja, samaa and abʋŋʋma nɩ ma; ⁶Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ ɖe kalee Lefii aɖimi na, ama, acam nkpalatəb kaŋja ndee Abraham ashee nɩ na, naa ɖʋ Gaja ga na lee nashee baaŋa ma, albanka.⁷Naa gɩ paa tɩ cəpra galei gaɖe na, nɖee alee ʋŋono ma, a na ɖʋ ajala alnarka. ⁸Mbaɖee ba na cam nkpala təb kaŋja ma, ba tɩ ci; Ama, nɖee bashee akpalatəb kaŋja ma, ba laa səriya waa ʋni alee ŋŋuro yar na. ⁹Lefii nɖee ana cam nkpala təb kaŋja ma, ʋni gboo asəla nkpala təb kaŋja Abraham nɩ; ¹⁰Aɖʋwaa: Lefii ɖe aɖa Abraham nɩ ŋkələ Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ a ce atɩ wa na Abraham ma.¹¹Maa ɩlafʋjɩ waa: Ɖei ɖei alafʋ ɖa Lefii mana baɖini nɩ, ɩkɔɔ ahiɛ waa: Asaraa laaja afɔlɩ ɖən akɔɔ aɖoo ɖaa mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ agʋsʋna ɖaa Arɔɔnɩ a lə ma aa? ¹²Ɖaa gʋshile kabaamʋnʋ ɩfʋba ma, gəŋci gʋpɔgʋfʋba.¹³Nɖee ba na lə agalei waa ma, a lee ɖimi afɔlɩ karɛ na, arɛ ɖən ka lee ntəma saraa kantomo laŋ a yɔ na; ¹⁴Gasono atɩnɖiyar aɖoo na Yuɖaa abʋ ŋʋma nɩ na, ɖimi nɖee Musa ka lə gʋshile kaalei aɖʋ na pɩ na.¹⁵Ɩkɔɔ alee aliheeri abʋmbɔnɔ ŋkələ asaraa laaja afɔlɩ Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ agʋsʋra gʋɖoo ma. ¹⁶Nɖee kɩlee gʋrɩlɔ ka gʋtɩka nɩ na, ama, naa ɩlee ŋŋuro nɖee kɩ nna bon na ma kɩkashɩ ma. ¹⁷Aɖʋwaa: baba səriya ashee nɩ waa: Akɩ na asaraa laaja na ce na ce ɖa Mɛlɩkɩseɖɛɛkɩ ma.¹⁸Gʋpɔ gʋŋono gʋɖe kəba kɔɔ nalo kʋ na aɖʋwaa: kʋwəɖa ɩkashɩ na, gʋfar kagʋlɔ. ¹⁹Aɖʋwaa gʋpɔ k'ʋna pɩ na ɖeiɖei na, ama, gɩŋə tamaa aŋərə nɖee anaakaŋa natʋ gɩkim asəla na Gaja ma.²⁰Gani gaɖe, bacam nama aɖʋ. ²¹Lefii mana, batɩ pɩ basaraa laaja ama, kə ba cam nam na, Yeesu apra asaraalaaja, nɖee acam nama ma ʋnina gəŋ Gaja, ka lee nshɩŋyɔ na, na a lə nɩ waa: Akɩ na asaraalaaja nace nace, ɖaa Mɛlɩseɖɛɛkɩ ma.²²Yeesu ayɩɖeka ashee alɩkawɩlɩ nɖee alee aŋərə awu ma. ²³Acəŋə, basaraalaaja tuutuuma baɖa, ama, bʋce kə bʋ pala pɩ baɖa nace na ce na. ²⁴Ama Yeesu, ʋni aɖa nace nace, n'awəɖa gɩsaraalaaja ŋgɩɖee kɩɩ na fʋba fʋba na ma.²⁵Galaŋ na, anaa səra afʋra mbaɖee ba kəm na səla na Gaja na Yeesu ayɩɖa ma, aɖa ka ŋŋuro nɩ na ce na ce nanyiŋə na shee pi. ²⁶Ɩsəm gɩwəɖa asaraalaaja abʋmbɔnɔ ɖaa ʋniɖe ma, cɩrɩcɩnɩ kaja, kawəɖataalɩ ɖən na, gʋjɩwa gʋɖən kʋɖa nanɩ na, apaɖa agʋlɔ na mbɔnɔ, acəŋə, na balaa nɩ ashɛʋ na laŋ, laŋ.²⁷Kahiɛ alaasaraa ashee agɩlopi ambɔnɔ naa laa ashee samaa na; ɖaa basaraalaaja ba na laa ɩsaraa na shee balɔ ma na, aɖʋwaa: Atɔɔ agɩlopi jɩ alaa saraa ashee baaŋa kpataa nkpala nɖɔŋkɔnɔ nɖe gabon. ²⁸Aɖʋwaa: Gʋpɔgʋtɩ ka gɩsaraalaaja baŋfara nɩ; Ama, galei ɩ ba cam nama ma, ganɩ jɩ ba lee na gʋpɔ, gatɩ ka Gaja ʋpurɩ alee ɖeiɖei yar ma baaŋjəŋ baaŋjəŋ.

Chapter 8

¹Ŋgaɖee galee kpatakɩɩ gɩ na lə ma, ga ni jɩ gəŋ waa: Nnyəmə, gɩ wəɖa asaraalaaja abʋmbɔnɔ, asə Gaja kaŋyarɩboi kagʋnyɛsono laŋ alaŋ laŋ ma. ²Alee ka Gaja ka saraa kaalaaɖu kaminiisi nɖee Gaja gatɩ kɩ lee bɛrɛ batɩ ka nɩ na ma.³Baa asaraalaja abʋmbɔnɔ apaŋa na, batɩ waa, anaa laa saraa, ʋni gboo ɩlee ɖoole ashee nɩ mɩyaʋ alaa saraa ashee agʋlɔ. ⁴M'yɩ waa: Kristo anaa ɖa gatəna laŋ kaa lee asaraa laaja na, aɖʋwaa: Mbaɖee bana laasara ɖaa gʋpɔ gʋləma, baɖa. ⁵Bani baɖe ba na lee bɔɔta alaŋaja kagʋfələfələ ɖaa bafaŋa Musa ŋkələ ana yɛɛ a lee alkawɩlɩ nasəriya kaɖakaa ma, na ba faŋa nɩ nɖee aɖa alaŋ Gaja sul ma, waa: Alee kagʋsra nɔɔ.⁶Nnyəmə, Kristo acam ntəma mbʋmbɔnɔ nɖee nẅu baamʋnʋ ma, na apra apɛmpɛŋɛ ka bɛrɛ na Gaja bagɩcuca kalɩka wɩlɩ aŋərə nɖee awu kpata ma, ʋni na batɩ anaa lee bʋkɔɩ lə waa batɩ lee ma, anaa tɔjɩ. ⁷M'ɩjɩ waa: Alɩkawɩlɩ asəbaka ɖe, aɖa ɖeiɖei, maa kə bakɔɔ afʋba afɔlɩ na.⁸Aɖʋwaa: ŋkələ Gaja ga ŋə Israɛl aŋfara afar agʋlɔ ma, na Gaja ga lə waa: Ntɩ ma fʋba alɩkawɩlɩ afɔlɩ na Israɛl na Yuɖaa ba gafala. ⁹Kɩɩ kɔɔ alee alikawɩlɩ aŋono nɖee mbʋŋa akʋr na bábà ya, ʋshilei nri banyɛ nɩ alaa pɩ Ejibiti kaatəna nɩ aɖoo na ma, ma na; aɖʋwaa: kə ba riba lɔ ayiɖe amalɩkawɩlɩ ɖe nɩ na, n'amʋ gboo kə ma kɔɔ alɩgə balaŋ balaŋ na, ɖaa nɖiyar alə ma na gəŋ.¹⁰Ama, alɩkawɩlɩ nɖee ma kʋr na Israɛl agafala ma, ʋni na gəŋ waa: ɩshile ɖe kaŋkəm ɖaa nɖiyar alə ma waa: ntɩ ma ɖʋ ama pɔ baŋŋuro nɩ, ntɩ ma ŋɔni bifolu nɩ; Naa mapra Gaja ashee pɩ, naa ba pra amasamaa.¹¹Kasaa ɖe ʋɖən kaa kɔɔ acere ʋsoro na nɩ ba man aɖa ma na, ʋɖən kaakɔɔ acere ʋwor nataba nɩ waa: ʋyɔ Gaja aa? na, aɖʋwaa: baŋuni batɩ batɩ ba yɔ amʋ, tɔɔ na bajala halɩ nɖee alee ʋŋono kpataa ma; ¹²Aɖʋwaa: ntɩ ma təɖə pɩ bambɔnɔ, kə ma kɔɔ alige balesʋra ɩbɔnɔlaŋ ayɔ na.¹³Aləgəŋ alikawulɩ afɔlɩma, nalə alɩkawɩlɩ asəbaka waa: Apra aŋono; Nɖee ɩlee ɩŋono akpər gɩpɩla ma shee ɩnana, kɩɩ kɔɔ ɩɖa na.

Chapter 9

¹Alɩkawɩlɩ asəbaka ɖe, ʋnigboo awəɖa ɖaa ba na lee abɔɔta, gasaraa laaɖu atən kaaja ma. ²Gasaraa laaɖu gaɖe nɩ, kancən na ba cə cɩrɩ cɩrɩ kaa ɖu, naɖʋ kɩ lʋwaatʋ, nɩ tebiri laŋ ba naa tər ɩboɖo boɖo mana ma.³Paatusaŋ kaŋkəm na ba cə cɩrɩ cɩrɩ kaa cɩrɩ cɩrɩ cɩrɩɖu. ⁴Ntomoɩ laŋ ba na laa ɩsara ma, na bajiŋəŋjɩ na wura, nalɩkawɩlɩ kaɖakaa bajiŋə nɩ na wura gboo. Alɩkawɩlɩ kaɖakaa ɖe nɩ wura ka gʋnyanʋ gʋbʋmbɔnɔ gʋ ɖən gʋ ɖa kancən, maanɩ kʋjɩʋ ʋɖe ɖa ncən, Arʋʋna ʋbɔlʋɩ ʋna pɩ ashɛ ma, ʋ ɖe ɖa ncən, nalɩkawɩlɩ kɩkpalakɩ ɩɖe ɖa ncən. ⁵Aɖakaa ɖe ka laŋlaŋ, na ba laa ʋkʋmʋ kɩ malaɩka banyɩʋ asiu Aɖakaa ɖe ka gɩ ka na kɛɛshɩɩ ɖaa ɩ ɖa nnyəmə ma na.⁶Alesʋra ɖe ba ɖʋ ɩni, ba saraabaja ba ɖe batɩ kpa kaaɖusəbaka baaŋjəŋ na lee bantəma; ⁷Gaɖunyɩʋtaja basaraalaaja banɖiyar, anɖən ɖən ana kpa ŋkəŋ, ŋkpala nɖɔŋkɔnɔ gaja gapilimə nɩ, ka na kpa ŋkəŋ ka toŋo abɔrɩkɔnɔ ɩ alaa saraa ashee agʋlɔ, na samaa ambɔnɔ ma na.⁸Ŋŋuro nsoŋsono ntɩ kaɖa na faŋa ʋnyɩŋca cɩrɩ cɩrɩ ɩja kʋja kʋ ka na kaɖa afaŋa na, aɖʋwaa Aɖakaa asəbaka anaa ɖa ma laŋ. ⁹Ɩlee gʋfələ fələ kʋ alʋnaatʋ nɖe nɩ gɩɖa nnyəmə waa ma nɩ, bɛrɛ ba naa na laa ɩsaraaɩ kusəra apɛ mpɛŋɛ atabɔɔta kabaamʋnʋ ɩɖa ɖei ɖei na. ¹⁰N'ɩjɩ, n'akana, nalɔshireka na, ɩniɖe ɩlee gʋrɩlɔ kalesʋra nɩ, ba ɖʋ na saa na sàɩ baƒʋba baamʋnʋ ma.¹¹Kristo, apɩ ɖaa basaraa laa ja banɖiyar ma, aɖʋ alesʋra ɩŋərə nɖee ɩnɩɩ tɩ pɩ ma; ahoo gasaraalaaɖui galee ɖei ɖei ija kaaja ŋgaɖee kɩlee bɛrɛ ba cə ka na banyɛ na ma, kaashɩ na gəŋ waa: kɩ lee ɖulinya nɖe nɩ kaja na. ¹²Nakpa kaa cɩrɩ cɩrɩ ɖu nkpala nɖɔŋkɔnɔ nɖe gabon, kɩ lee na bʋcukori na bʋnakori kakɔnɔ na, ama, n'agɩlopi akɔnɔ nɖee ɩna pɩ na mbɔnɔ kʋtəɖu na ce nace ma.¹³Ɩta jɩ waa: Anakoro na bʋcikori, na gana kɔɩ ka tʋŋaɩ bafʋr ma, u səra afʋra arɛ ashɛr ambɔnɔ Gaja kaŋyɩɩ. ¹⁴Gəŋ ma, Kristo, akono nɖee ɩlee ŋŋuro kɩja na ce nace, ma, nagɩlopiɩ gawaka nama gaɖən kaaɖa na nɩ, na ma, kɩɩ səra apɛmpɛŋɛ anyɩnakoŋlesvra, naa ɩnaa lee Gaja ŋŋuoyar bɔɔta! ¹⁵Galaŋ na alee apaɛmpɛŋɛ ka atɩ alikawɩlɩ afɔlɩ nɩ, naa ɖaa bʋce bʋ pɩ atɩ shɩ mbaɖee bacee alee mbɔnɔ alɩkawɩlɩ asəbaka nɩ ma, mbaɖee bayɩɖa pɩ nnyəmə ma, ba tɩ cam amaana nɖee kawəɖa gayala na ma baceeɖʋ waa bashee pɩ ma.¹⁶Aɖʋwaa: baba ŋɔngʋbɔ aɖʋ, nɖee aŋɔnkʋ ma, a bʋce naɩ. ¹⁷Gʋbɔŋɔnkaɖʋ gʋɖa ma, saaɩ arɛ aci ma, na gʋ na wəɖa aŋfaani, nɖee a ŋɔn kʋ ma, ata naa ɖa ŋŋuro nɩ, kʋʋ na wɛɖa aŋfaanɩ na.¹⁸Galaŋ, akɔnɔ nɩ ba kʋr n'alɩkawɩlɩ asəbakaɩ ba tɩ wa. ¹⁹Musa, alə gʋpɔ ka baa mʋnʋ ashee samaa aboŋo fee ma, natɔɔ bʋna kori, na bʋcikori ku kɔnɔ na bʋtorana, na tɔɔ kʋca ba lee nɩbɔrɩsana ma, asɔm akɔnɔ ɖe nɩ amer alɩkawɩlɩ kambʋcar, naa mer samaa. ²⁰Naa alə waa: nɖe ɩlee alɩkawɩlɩ kakɔɩ Gaja ga lee ashee anyɩn ma.²¹Na amer gasaraalaaɖu na kanyanʋ laŋ ɩŋunii nɖee ba na lee na bɔɔta ma. ²²Ɖaa gʋpɔ gʋtaba ma, akɔnɔ ɖe ɩpala ka baamʋnʋ ɩ ɖa cɩrɩ cɩrɩ, aɖʋwaa: n'akɔnɔ kɩfʋr na ʋtəɖu ʋmana.²³Ɖaa ɩ sim kpatakɩɩ ma na gəŋ, aɖʋwaa alesʋra nɖee ɩlee ɩlaŋaja ma kagʋfələ fələ kʋ gəŋ ɩtənaja, ɖaa ɩsɩm ba pɛmpɛŋɛɩ ma na gəŋ, alesʋraɩ ɩɖa alaŋ ma, saraa aŋərə na ba na pɛmpɛŋɛ nau. ²⁴Aɖʋwaa: Kristo ka kpa gasaraa laaɖu bɛrɛ ba cə n'anyɛ atɔɔtɔɔ ɩja kaa ja na, ama, akpa nɖəla nɩ alaŋ naa asəra ayiɖe Gaja kaŋyɩɩ ashee atʋ.²⁵Kɩ lee baa saa apaŋa na a naa tɔɔ agʋlɔ na laa saraa laŋ na akpa ŋkəŋ na, ɖaa basaraalaaja banɖiyar ana kpa gasaraa laaɖu baa gaja gapaŋa jɩ nakɔɔ ɩsana ma na. ²⁶Maa ataa naa jɩ kɩshɛɩ ɖe akpala gʋya gʋya gʋya ɖɔɔ daa ɖulinya asəba ma, ama, nnyəmə alʋwaatʋ aboŋo ka nnɖe nɩ, ŋkpala nɖɔŋkɔnɔ njɩ akpa naa akə mbɔnɔ kabʋsheme nasaraa nɖee a laa ma.²⁷Ɖaa ɩɖa waa: Arɛ acii mkpala nɖɔŋkɔnɔ, naa baye cim na nɩ ɩkəma ma. ²⁸Na Kristo, atɔɔ agʋlɔ akulɔ bɛrɛ tuutuuma bambɔnɔ, naa akɔɔ aɖoo, mbɔɔnɔ nɖən mpaa kɔɔ aɖa na nɩ na, ashee mbaɖee baɖʋ na nɩ tamaa na yɛɛ nɖisono asul ma.

Chapter 10

¹Aɖʋwaa: Gʋpɔ gʋlee ɩŋərə nɖee ɩnɩɩ tɩ pɩ ma kagʋfələ kʋ, kʋlee ɩja na, gʋshɩ fəna ɖa ɖa naɩ kagʋ səra alee akɔɖən na, mbaɖee ba na kəm na səla na Gaja ma, bɩsaraaɩ ba na laa na she ba lɔ baa Gaja gapaŋɔ ma kɩɩ səra aɖʋ pɩ ɖei ɖei na. ²Kɩsəm maa ba pala kʋlaʋ aa? Aɖaʋwaa: mbaɖee ba na lee kabɔɔta na pɛmpɛŋɛ ba lɔ ma, maa kə ba kɔɔ naligə ba mbɔnɔ laŋ na. ³Ama ba na lige bambɔnɔ laŋ ma, na ba naa na laa ɩsaraa baa gaja gapaŋa jɩ. ⁴Aɖʋwaa: Anakara na bʋcikori kakɔnɔ kɩɩ səra ashɛr mbɔnɔ na.⁵Galaŋ na saaɩ Kristo akpa ɖulinya nɩ ma, alə waa: kasɔlɔ saraa na kasɔlɔ gʋjɔɔ gʋɖən na, ama, ʋlee mapra gʋlɔ gʋɖɔŋkɔnɔ. ⁶Kasɔlɔ ɩsaraalaa ka na, kasɔlɔ gʋshile kɩsaraa naa mbɔnɔ nshɛr na. ⁷Ŋkəŋ na nlə waa: kiɖe, ntʋnapɩ, ô Gaja ma lee akʋciŋsɔlɔka ɖaa baŋɔn aŋgalei gʋbɔ nɩ.⁸Ʋsəbʋ nɩ na a lə waa: ka hɩɛ ɩsaraa laaka na, kasɔlɔ gʋshile na kaɔlɔ gʋjɔɔ na, kasɔlɔ ɩsaraalaaka ashee mbɔnɔ na, ɖaa ba na lee gʋpɔ kanɖi laŋ ma na. ⁹Na akɔɔ alə acəŋə waa: ntɔɔnapɩ ma lee akʋcɩŋsɔlɔ ka. Ŋkəŋ na akə gʋlesʋra gʋtɔnaka natɩ gʋnyɩʋtaja. ¹⁰N'ʋciŋsɔlɔka ʋsoŋono ɖe na Yeesu atɔɔ agʋlɔ alaa saraa, mkpala nɖɔŋkɔnɔ apɛmpɛŋɛ n'atʋ¹¹Ɩta saa na basaraalaajaɩ ba na laa saraa baɖɔŋkɔna baɖe baanjəŋ baanjəŋ ma, kɩɩsəra ashɛr bambɔnɔ ayɔ nayɔ na. ¹²Ɩtasaa na Kristo, ʋni alaa saraa mkpala nɖəŋkɔnɔ nɖe mbɔnɔ kanɖi laŋ ma, nasə Gaja kagʋnyɩsɔno laŋ na ce nace. ¹³Na saa a ɩbɛrɛ mana ba pɩ ɩkei nɩ anaa sara ba laŋ. ¹⁴Aɖʋwaa: Asaraa aɖɔŋkɔnɔ ɖe a laa ma, apɛmpɛŋɛ bɛrɛ tuutuuma nce nace.¹⁵Ŋgaɖee ŋŋuro nsoŋsono nlə gboo ma na gəŋ; Aɖʋwaa: Alə waa: ¹⁶kiɖe ma, alɩkawɩlɩ afɔlɩ nɖee nna kʋr na pɩ ma, ɩshile ɖe kaŋkəm ɖaa nɖiyar alə ma, waa ntɩ ma ɖʋ amapɔ bɩ folu nɩ, nakɔɔ apele acəŋə waa: Ntɩ ma ŋɔnɩ baŋŋuro nɩ.¹⁷Na, kə ma kɔɔ alige bambɔnɔ laŋ ayɔ na bɩ taalɩ gboo. ¹⁸Galaŋ gaɖuu mbɔnɔ kʋtəɖu ʋɖa ma, saraa alaka ashee mbɔnɔ kaɖa na.¹⁹Galaŋ anii, atɩ bawor, na Yeesu akɔnɔ kalibarka laŋ ʋyɩnca ʋtine faa gɩ kpa gasaraa laaɖu. ²⁰N'ʋnyɩnca ʋfɔlɩ nɖee alaa ashee atʋ ma, gɩ kul na paatɩɩsaŋ, kaashɩ na gəŋ waa, agʋlɔ. ²¹Aɖʋwaa: gɩwəɖa asaraalaaja abʋmbɔnɔɩ nɖee bati Gaja kaafaala nɩ ma. ²²Gɩ kim asəla na nɩ n'ɩja kagɩfolu, naa atʋcine ɩ gɩwəɖa ma, ʋɖa gɩshɛbɔ, gɩ jənə atɩfolu alaa alesʋra ɩbɔnɔ, na gɩcɩ atalɔ na bʋto bʋŋərə.²³Gɩtoŋo ata tamoa ɖe gɩ wəɖa ma, gɩshɛbɔ, aɖʋwaa nɖee aɖʋ waa ataa lee ma, alee ɖeiɖei yar na. ²⁴Gɩ naa tɔji atɩ bawor, na ɖʋ atɩ bawar ɩkaŋ kɩrɩ ʋsɔlʋ nɩ gɩ naa lee alesʋra ɩsoŋsono. ²⁵Gɩ paa kə atɩŋkulo aram, ɖaa baɖən bagʋshile ma na; Ama, gɩnaa ɖʋ atɩbawor ɩkaŋkɩrɩ ɩŋərə, ɖaagɩ naŋə waa: ʋshile ʋsəla boŋo ma.²⁶Gɩta kɔɔ na lee mbɔnɔ naciŋsɔtɔka, ɖaa ɩja kʋ yɔʋ nɖee gɩ cam ma, gəŋ ma saraa ɖən ka kɔɔ aɖa ashee atɩ mbɔnɔ nɖe kʋtəɖu na. ²⁷Kasaa ɖe ɩkəma ɩbʋmbɔnɔ ɩkaŋkəra n'ʋtonu ɩɖa ka na saa mbaɖee bʋfolu ɩcir ma.²⁸Arɛ nɖe kanyene Musa agʋpɔ na ma, bɛrɛ banyɩʋ kokoo beriu batalaa kasəriya, shee karɛ a cii kə baŋə ɩshɛɩ na. ²⁹Gʋtɔ gʋbɔka gʋkaŋkra gʋpaŋa kʋ ɩŋə waa: Gʋsəm babɔ nɖee akɩɖe Gaja ʋpur fɔɩ ma, naa asaraaɩ alaa afʋr akɔnɔ akʋr nalɩkawɩlɩ ma, ka tɔɔ ɩ ayɩɖa akɔɖən na ma, naa aka galei na gʋjɔɔ kaŋŋuro ma?³⁰Aɖʋwaa: Gɩ yɔ nɖee alə waa: Mʋ nnɩ ma səla ʋɖa, amʋ nnɩ ma yʋga baaŋa agʋjɔ! N'akɔɔ alə acəŋə: Nɖiyar anaa cəm na asamaa ɩkəma. ³¹Ɩsɔm paa waa: Arɛ afəɖa Gaja ŋŋuro yar agʋnyɛ nɩ.³²Naa ma na lige ɩshile ɩsəba, bakaɖa ashe anyɩn nɩkara gayɛ acə kagʋtara ajɩ ɩshɛɩ ma. ³³Naa ɩtɔɔ anyɩnalɔ ajel ajɩ ka gɩci fala naabaɖʋ anyɩn ɩshɛɩ, naa ɩkaŋa na basaaka ajɩ kɩshɛɩ ɖema. ³⁴Aɖʋwaa ɩŋə mbaɖee baɖa sarka nɩ ma bishɛɩ, nɩtələ n'ʋciŋkərka ba pɩr n'anyɩn anyɩn ɩmaana ma, yɔ ma waa: ɩwəɖa ɩmaana baŋərəɩ kəba na bon na, aɖa baanjeŋ ma.³⁵Galaŋ paa ma bəɖa anyɩnʋyiɖunama nɖe ɩwəɖa naa Gʋjɔɔgʋbʋmbɔnɔ banɩ batɩ yʋga ashee anyɩn naa ɩtɔɔ anyɩnalɔ acəra nama ma na. ³⁶Aɖʋwaa: ɩhɩɛ waa: ɩkara gayɛ, naa ɩta lee Gaja kʋciŋsɔlɔ ka aboŋo, ɩcam bʋkɔɩ aɖʋ waa ataa shee anyɩn ma. ³⁷Ɩsaa cei, alʋwaatʋ shɩshɩnɩʋ: Nɖee anaa pɩ ma, akpa, kaa liŋ na.³⁸Amajal aɖa ɖei ma, ʋcinei awəɖa ma, ʋn'ʋfʋra nɩ; Ama at abɔ agʋlɔ n'amʋ, kə ma kɔɔ aɖʋ na nɩ na. ³⁹Atʋ, kɩɩ lee mbaɖee ba na bɔ balɔ na li ma na, ama, gɩ lee mbaɖee bawəɖa ʋcine na cam aŋŋuro na lam atən ma na.

Chapter 11

¹ʋcinewaɖaka ɩlee bʋkɔɩ ʋshee ɩja ayiɖe nama awaɖa amaa na bʋkɔɩ ka na ŋəbʋ n'ɩnyine na ma. ²ŋkaŋ na ba laa sariya ashee baŋpno ɖooɖooɖo kabaja. ³N'ʋcinewaɖaka ɖe na di yɔ waa: galeiji gaja galee na ɖulinya, bʋkɔɩ gi naŋə waa ma, kilee nɖe ba na ni nyine ma, na balee nama na.⁴N'ʋcinewada ka na abɛli alaa saraa aŋərə nɖee awu kayi aja ma, ashee gaja; nabakʋma ni waa: Alee ɖeiɖei yar, aɖʋwaa:Gaja gakʋma asaraa; baa maa ɖaa aci aboŋo ma abɛlu ʋcimewaɖa ka, ʋnaa ti ləbʋlei.⁵ɛnɔɔkɩ ʋcinewaaɖa ka laŋ na gaja ga laanɩ ace n'asul bʋce bʋ paa ka nɩ na, kaba kɔɔ aŋə nɩ na, naa ba ye laa nɩ, acam sariya waa alee arɛ soŋsono na gaja kaŋyu. ⁶Naka wəɖa ʋcine na kaacam gaja kaŋyu na, aɖʋwaa: Mbaɖee ba na kim na səla na gaja ma bashee ɩja waa: gaja gaɖa, gaja gaɖe ga na səla mbaɖeeba na yɛɛ nɩ ma ʋɖa.⁷Nuhum awaɖa ʋcine ma, na bafaŋa nɩ bʋkɔɩ kaŋəbʋ ayɔ na, nabʋ na yɛɛ bʋ lee ma, na ka sampəna ɩkpa nɩ, n'akal ŋyifoi afʋra abʋŋʋma acambʋ alam atan, na ba ɖur ɖulinya aŋunii napra ɖeiɖei ka tiibiyar nɖee bawaɖa n'ʋcine ma.⁸Abraham awada ʋcine ŋkələ bayiɖa ni ma, na anyene naa atəbə ace gaduɩ ajɩkatiibi ma, n'atɔɔ ʋnyŋca atəŋə na gaɖuu kayɔ ayɔ na ma. ⁹N'ʋcine wada ka na ace atɩ sətiibi kaatəna ni, gatənaɩ galee gasana ma nɩ, naa aɖa akuroku nɩ Isaaka na yacɔɔbʋ gboo, ba nɩ ba man tiibi ɖe aji. ¹⁰Aɖʋwaa: ba tɩ saa mpa ndee Gaja kagɩlopi ga yiu k'ʋkukei na gaja gaɖe galee mpa nɖe ka caja ma.¹¹Nʋcine waada ka na sahara baa maa ɖaa akpar gɩpɩla ma, awəɖa mpipi aɖʋwaa ashee ɩja nɖee alə nɩ waa ataalee ashee nɩ ma. ¹²Galaŋ ʋsara aɖɔŋkɔnɔ akpar gipila aboŋo ma, aŋʋm samaa tuutuuma ɖaa ɩŋɔrpi ma, ɖaa gɩ yikidi ɩ gɩɖa teŋku kaanɔ ma¹³Bawaɖa ʋcine ɖe halɩ apɩtɩci, kə bacam bʋkɔɩ ba lə waa batɩ ba shee pɩ ma na, ama ba ŋəɩ asalɩ gaɖulɩŋka, naa ayɔ waa basana pɩ balee alee banyɩncaceja gatəna laŋ. ¹⁴Mbaɖee baŋɔnji ma batɩ kaɖa na faŋa waa: Gaɖu galee badimi kaaɖu ma, na ba na yɛɛ.¹⁵Maa baŋə gaɖuɩ baɖoo na ma ma, maa ba kawa ŋkaŋ. ¹⁶Ama, nnyima batɩ yɛɛ gaɖuɩ galee gaŋərə awu ma, ganɩ jɩ gəŋ gaja sul alaŋlaŋ kaaja galaŋ na gaja kaa cii gɩcifala bana yiɖe nɩ waa: Atɩkoyar ma na, aɖuwaa: Apɛmpɛŋɛ mpa nsoŋsono pɩ.¹⁷Nʋcine wadaka na Abraham atɔɔ ʋpu Isaaka nayɛɛ alaa saraa ŋkələ gaja gatʋnɩ aŋanɩ aŋəma, n'atɔɔ ʋour aɖɔŋkɔnɔ ɖe alaa saraa ade ndee balə waa batɩ ba lee ashee nɩ ma. ¹⁸Na ba lə Abraham waa: Isaaka nɩ na akɩ mpipi nɖoo na ma. ¹⁹Acɔɔ atəŋə ayɔ waa : gaja gatɩ ga ŋənə ʋpur ɖebakono nɩ ashee ni: ʋŋənu kʋshilee ataa kɔɔ aŋənɩ aciŋə.²⁰Nʋcine waaɖa kana, Isaaka aɖʋ yacɔɔbʋ na esoo albarka bʋkɔɩ ba nɩ ba tɩ pra ma. ²¹Nʋcine waaɖaka na, saa ndee yacɔɔbʋ anayɛɛ acii ma, n'aɖu yosɛfʋ bapur albarka acim ʋbɔlʋ kandi laŋ alee gaja bɔɔta. ²²Nʋcine wadaka na saaɩ yosɛfu anayɛɛ acii ma, alə ɖaa Israɛl Bapur banɩ batɩ ɖoo ɛjibiti nɩ ma, n'aləpɩ ɖaa banɩ ba sara n'akaŋkəwa ma.²³Nʋcinewaɖaka na Musa abaja ba tɔɔ nɩ alugo halɩ ɩŋɔrɔ ɩriu, aɖʋwaa acɔɔ cam , bʋcama kə ba cuu ŋgaɖee gʋpayarɩ alə ma na. ²⁴Nʋcinewaɖaka na, saa nɖee Musa akpər ma, abəla waa bapaa kɔɔ ayida aɖe waa farahaʋna ʋpur, ʋpigi ʋpur na. ²⁵N'asɔlɔ waa: Aɖe nna gaja ka samaa ba jɩ ɩshɛɩ ɩcəm awu waa: Aɖe ajaŋ na mbɔnɔ alʋwaatʋ ajala ɖən nɩ. ²⁶Na akiɖe waa: Aɖe ajɩ kristo agɩcifala ɩlee arsiki abʋmbɔnɔ na awu Ejibiti kɩmaana baŋunii aɖʋwaa: Ataa agayɛ na kiɖe gʋjɔɔ gʋbʋmbɔnɔɩ gʋ ɖa ma.²⁷Nʋcinewaɖaka na Musa atəbə Ejibiti nɩ, asampəna kɩkpa nɩ na gʋpayarɩ faranaʋna ʋnyana na, naa yiɖe na ma, ɖaa ati ŋə Gaja ɩ ka ba na ŋə nɩ nyine na ma. ²⁸Nʋcinewadaka na baji gʋshile paakɩ kajɩŋgaarɩ naa atɔnɔ acɔcɔ babʋkukanu naa bʋce ka malaɩka apaa kana Israɛl bapur ba bayifalpi soro na.²⁹Nʋcinewaɖaka na basala teŋku arana nɩ ɖaa gatəŋkɔnɔlaŋ na ba na sara ma, ama Ejibiti kabaja ba na yɛɛ ba səla ma, na teŋku akulo pɩ baŋunii ashɛʋ na ma. ³⁰Nʋcinewaɖaka na yerikoo kʋyarɩ ʋbʋmbɔnɔ ʋfəɖa saaɩ basara asir nɩ halɩ akpala kulumi ma. ³¹Nʋcinewaɖa na, ʋsəmprə ayeeyeeka rahabɩ ka man na mbɔnɔ baja acii na, aɖuwaa acam mbadee bapɩ atɩ kide gadu ma gɩsana gɩshɛbɔ.³²Gapaŋa ji makɔɔ alə acəŋə? Aɖʋwaa :aʋwaatʋ ka na yɛɛ atə amu ma lə jeɖeɔɔ, baraakɩ samsɔɔ, jɛftee, ɖafiɖ, samɩɛlɩ, na Anabi mbaɖee. ³³nʋcinewaɖaka na ba jɩ bʋyarɩtana gʋtara, naa atɩ ɖeiɖei kalzsʋra, n'acam bʋkɔɩ balə waa: ba ti ba shee pɩ ma, naa apɔɔ ɩguuni ba bʋ nɔ. ³⁴N'aɖur ʋtonu ki kashɩ, naa afɔɖɔ ba na yɛɛ ba sɔ pɩ bʋpɔɔ ma, bɩshɛɖʋ ɩkada, baleka batan caja babumbɔnɔ, bakərə ɩsɔja basana ba cu.³⁵Na basamprəɩ ba bakul bacima bakɔɔ aŋə ba ba kul ba ŋənə aɖoo bakono nɩ ma, baɖʋ ba ɖən ɩshɛɩ na ba bla waa kabaɖoo ɩshɛɩ ɖe nɩ na, naa ba ŋə ʋsaoŋsano, ³⁶Baɖʋ baɖən wɛɛwɛɛ, okaɖa pɩ ɩkpasəpi, akʋr baɖən ɩwɔrɔ, aɖʋ baɖən ɩsarka nɩ. ³⁷Aka baɖən atala baci, akir baɖən na karakara, aɖʋ baban ɩnawɩya, aka baɖan na bʋpɔɔ bʋ lamaka, ka ba wada gaɖʋ saka gaɖɔŋkɔnɔ na, ɩce n'ɩrama kapoo nɩbapɔɔ na kara baɖe batɩ ɖʋ pɩ ɩnawɩya na naashɛ pɩ. ³⁸Dulinya aŋo pɩ na, baɖe batɩ yee baaŋkana nasir, ʋteru nɩ abʋnʋlaŋ atakəwələnɩ, baɖe ba ti kpa akulu nɩ gatəna katən.³⁹Bani bade bʋcine bawaɖa ma, balaa səriya ashee pɩ, ama kə ba cam bʋkɔɩ balə waa: Batɩ ba shee pɩ ma na. ⁴⁰Gaja gaɖu bʋŋərə bʋɖən na saa na atiganɔ naa banɩ ba paatɔnɔatʋ aɖa ɖeiɖei asaa atʋ na.

Chapter 12

¹Ɩta saa natʋ, samaa abʋmʋbɔnɔ sir atʋ akal alee səriya, galaŋ baa ŋa akɔɔ na ʋɖʋra abəɖa na mbɔnɔɩ kɩŋsɔm natʋ kʋ jabla na ma, naa gɩ cuu koŋkaarɩ kaarɛ́ɩ batine ashee atʋ ma. ²Gɩtəŋə atɩbʋyɛ̀ na nɖiyar Yeesu nɖee ahɩɛ atʋcinewəɖa ka ma, ʋciŋkərka laŋ na atələ aji gʋyo kaŋkʋra kɩshɛɩ, ajɩ gɩcifala, ama nnyəmə asə Gaja kaŋyarɩboi kagʋnyɛsono laŋ. ³Gɩtaa akide nama, nɖee atɩmbɔnɔ kʋleʋ laŋ na abla nagʋlɔ ʋciŋsɔlɔka, naa anyɩnalɔ ɩ paatɩ ci anyɩmcine ʋpaa tɩ pɩɛ na.⁴Yɔ ma waa: kɩ kana cɩ ɩbobɔ halɩ akɔnɔ ɩɖoo anyɩnalɔ laŋ abla na mbɔnɔ na. ⁵Ɩsaŋkɔɔ anyir ɩkashɩ ɩ baɖʋ anyɩn ɖaa gʋyà gʋ na ɖʋ bapur ɩkashɩ ma: waa Ampi, paa bla nɖiyar agʋtɔ gʋbɔka na, ata naa bor nakɩ akʋʋlɔ gʋpaatɩ ci akʋcine ʋpɩɛ na. ⁶Aɖʋwaa: Nɖiyar ana bɔ nɖee asɔlɔ ma lagʋtɔ kʋ, naa naa kəɖa bapur gɩpɛ.⁷Cɩʋmakʋ atoŋo gʋtɔ gʋbɔka, Gaja gatɔɔ anyɩn pɩ waa bapur; yaa ʋpi apaŋa ɖa ka ayar ka na bɔ agŋtɔ na? ⁸Na kə ba bɔ anyɩnatɔ, ɖaa babɔ baaŋa agʋtɔ ma na, gəŋ ma, kɩ lee bapur ɩja kəbaja na, akətəlpi nɩ lee.⁹Gɩta kiɖe atɩbayaɩ baŋʋm atʋ ma, kə bapala atatɔ kʋbɔʋ na, na gɩ nyene pɩ gəŋma kɩ səm waa gɩ nyene ataya nɖee ajie ataŋŋuro ma, naa ashee atʋ ŋŋuro aa? ¹⁰Atibaya babɔ atatɔ ashee ɩshile ɩnyɩʋ ɖən ɖaa basɔlɔ ma; Ama, Gaja gashee t ɩbɔ atatɔ na yɛɛ atɩbʋcəma, naa gɩ ɖaa cɩrɩ cɩrɩ ɖaa ɖee miaʋ ma. ¹¹Gasono, gʋtɔ gʋbɔka kʋʋ na pɩ n'ʋciŋkərka na, ʋcimpɩ ɛka na gʋ na pɩ nam, ama kəm kəm na gʋ na tɩ ŋʋm ɖei ɖei na fɛɛ kɩ pi na shee mbaɖee ba bʋŋa abɔ batɔ ma.¹²Galaŋ toŋo ma gɩshɛbɔ anyɩnanyɛ ɩpaatɩ ci na, ɩpaatɩ kpa anyɩna kəwə na. ¹³Sara ma ɩnyɩŋca ɩtəŋə ka laŋ naa nɖee ɩna kogo ma ɩpaatɩ cala na, ama ɩyiɖe gɩshɛbɔ.¹⁴Ɖa ma fɛɛ n'anyɩnbawor, nayɛɛ nɖawa nsoŋ sono, na nɖawa nsoŋsono nɖe kɩnɖa na ʋɖən kaa ŋə nɖiyar agayɛ laŋ na. ¹⁵Naa ma na tɔjɩ anyɩnbawor n'ʋɖən a paa tɩ sul agʋlɔ gaja kagʋjɔɔ na; Naa ʋcinpiɛ ka kʋ lələmə ʋɖən ʋpaa tɩ ɖoo na mbaɖee balee babəɖa ka ma sul, aŋʋm ntərə tərə anyɩn gɩcɩɩca, na ɩwaa bɛrɛ tuutuuma na. ¹⁶Ʋɖən apaa tɩ lee gʋbɔnɔ ŋgʋɖee kɩsəm arɛ alee na ma, ɖaa Esoo atɔɔ agɩŋono ayala ma na. ¹⁷Ɩŋə ɖaa atɩ ɖa na yu na yɛɛ ba ɖʋ nɩ albarka ma, ama babəɖa nɩ, baa maa ɖaa afʋr anyinekoi na yɛɛ nama na lee nshɩŋyɔ ma; Agako gaɖe ayu ma kaa kɔɔ akan na.¹⁸Anyɩn ki kim asəla na yɛɛ ɩfɔm gʋbʋnʋ ŋgʋɖee ʋtonu ʋsir ku akal, kokoo nɖila ndʋr ka nsin jɩ ma kokoo gʋsərə gʋkaŋkra. ¹⁹Yaa ayʋlʋsinka ɩbʋmbɔnɔ ɩna yu ma, kokoo bʋleeɩ mbaɖee barəŋə ma, ba lə waa ba paa kɔɔ alə na pɩ na ma. ²⁰Aɖʋwaa ʋwələ ɖe ba na rəŋə ma, kʋ na cər na pɩ na kə basəra atoŋo nɩ na: Yaabaɩ yaa abɔrɩ ɖən ata kə na gʋbʋnʋ gʋɖe shee ba nyɩm nɩ atala akə nɩ acɩ. ²¹Gʋlesvra gʋbʋmbɔnɔ gʋɖe gʋlee ma, na Musa alə waa: Asampəna ɩkpa amʋ, aŋgʋlɔ gʋtɩ tar.²²Ama, anyɩn siɔɔ ka gʋbʋnʋ kʋ ɩkɩm asəla nama, Gaja ŋŋurayar agafala, Yerusalɛm alaŋ aja, nɖee ɩmalaɩka mana bawala na lee bɔɔta ma. ²³Samaa nɖee ba ŋɔnbayɩɖa alaŋ laŋ Gajaɩ galee aŋŋuro ɩŋunii ɩ ɩɖa ɖei ma, kakɔyar na baɖa gɩshɛbɔ ma. ²⁴Yeesu sul ɩpɩ, alee alɩkawɩlɩ afɔlɩ kapɛmpɛ ŋɛka, n'akɔnɔɩ afʋr ma, Akɔnɔ ɖe ɩtɩ lə bʋlei na wu Abɛl ɩja.²⁵Galaŋ paa ma tɩ bla ʋrəŋu nɖee ana lə nanyɩn ma na: Aɖʋwaa: Nabaŋona kə basəra afɔɖɔ nɖee ana lə alesʋra ɩɖe lee gatəna laŋ ma, agʋnyɛ nɩ na, atʋ gboo gɩ ta bla kɩɩ rəŋə nɖee ana lə na laŋ ma na, gɩtɩ gɩ səra afɔƒɔ anyɛ nɩ aa? ²⁶Aɖeɩ ʋwələ ʋnatar galəna ma, akɔɔ alə acəŋə aɖʋ waa: kɩ lee gatəna kanɖən ɖən na aɖe alee gatar na, nɖila gboo ntɩntar.²⁷Galei gaɖe gatɩ laa na aŋa ɖaa anaa fʋba baa mʋnʋ kpataa acəpraɩ, aɖʋwaa ba leeɩ na ɩfəna ɖa naɩ naa nɖee kɩ nafʋbana, ɩlee ɩɖa ka na ce na ce ma ɩni ɩɖa. ²⁸Galaŋ gɩ cam gɩ yanɩɩ ku na bon na ma, ɩlee ʋyɔʋ nɖee gɩyɔ Gaja gɩleenɩ bɔɔta asoŋsono ma na. ²⁹Ga naa nyene nɩ na cu nɩ, wəɖa asampəna aɖʋwaa: Gaja gaɖe galee lee ɖaa ʋtonu ma, na shɩ baa mʋnʋ.

Chapter 13

¹Rumakʋ aɖa ʋsɔlʋ ʋŋərə nɩ. ²Paa ma nyir gɩsana kʋ cam laŋ na; Aɖʋwaa Gɩsana gɩ cam ka gɩɖe nɩ na baɖən ba cam ɩmalaɩka, ma kəba yɔ waa malaɩka mana pɩ ba cam gɩsana na.³Naa ma na lige sarka baja laŋ, ɖaa anyin gboo ɩɖa sarka nɩ na ma; mbaɖee ba na naashɛpɩ ma, ɖaa anyɩn na pɩ na ba na naashɛɛ ma. ⁴Baaŋaa anayene ʋsəmprətɔka ka mʋra, naa ʋsəmprə tɔɔka ɖe ka lii laŋ ajɩwaa ɩpaa ɖa na, adʋwaa: Gaja gatɩ ga cim nɩkəma mbaɖee ba na lee gɩsəna na fɔɩ fɔɩ ka lesʋra ma.⁵Paa ma goro asɔlɔ gɩtanɩ kəŋ kəŋ kəŋ na; rəŋə ma na bʋkɔɩ ɩwəɖa ma; Aɖʋwaa: Gaja ga lə waa: kəma pala akɩ ajɩ ɩshɛɩ na, kəma bəɖa akɩ na. ⁶Na tama avmbɔnɔ na gɩ lə waa: ɩkoyar a na kaŋa namʋ, asampəna kɩɩ kpaa amʋ na; mʋ nʋ amʋwor arɛ alee amʋ?⁷Ligema anyɩnaɖɩbaja mbaɖee ba lee Gaja kawaasu ashee anyɩn malaŋ; Taa ma akiɖe ɖaa bayee aboŋo ma, tɔɔtɔɔ ma, tɔɔtɔɔ ma bɩcineɩ bawəɖa ma. ⁸Yeesu Kristo, alee ʋɖɔŋkɔnɔ ɖe na galaɩ, n'ʋrɔŋ, atɔɔ nace na ce.⁹Paa ma pala ɩcerusana asʋra sʋra ɩlii nanyɩn na; Aɖʋwaa ɩsəm gɩfolu gɩtoŋo Gaja kagʋjɔɔ gɩshɛbɔ, kɩ lee ɩjɩʋ jɩka nɩjɩʋ səl ka nɖee kɩwəɖa aŋfaanɩ ni na ma baɖee batɔɔ balɔ acra naɩ. ¹⁰Gɩwəɖa saraa kantomo nɖən, mbaɖee ba na lee kantəma ma, kə ba wəɖa ɩko bajɩ saraa ɖe na. ¹¹Ɩbɔrɩɩ bafʋ naa asaraalaaja abʋmbɔ atəŋə kakɔnɔ akpa na gasaraalaaɖu aɖʋ mbɔnɔ kʋ təɖu kanɖilaŋ ma, mpá kaŋ kəm na ba na tɩvɩ ʋtonu.¹²Galaŋ na Yeesu gboo, naa ajene samaa na agilopi akɔnɔ, ajɩ ɩshɛɩ mpá kaŋkəm. ¹³Galaŋ gɩ ɖoo ace atɩ wəɖa nɩ mpá kaŋkəm, akaŋa na nɩ ajɩ gɩcifala. ¹⁴Aɖʋwaa: kɩɩwəɖa gaɖuɖaka na ce na ce aatəna laŋ atɩya na, ama gɩtɩ yɛɛ ŋgaɖee ga nɩ gatɩ pɩ ma.¹⁵Gɩ naa kʋma Gaja ʋyiɖu mana na laa saraa natɩwələ nashee shee anyɩɖa. ¹⁶Paa ma pala gʋjɔɔ kʋ leu na, Aɖʋwaa: Kaja saraa ɖe na Gaja ga na yɛɛ. ¹⁷Naa ma na nyene mbaɖee ba na cere anyɩn bʋro ma, anyɩnalɔ baŋyɩɩ, aɖʋwaa: Batɩ tɔji anyɩnaŋŋuro laŋ lee ŋkɔnta, bʋro ma na ba lee n'ʋciŋkərka, ba paa na jɩ ɩshɛɩ anyɩna laŋ, kɩɩ le anyɩn aŋfaanɩ na.¹⁸Nyiŋə ma ashee atʋ, gɩ shee ɩja waa gɩ wəɖa laakaarɩ asoŋsono, na yɛɛ gɩ naa saro gɩshɛbɔ baa mʋ nʋ nɩ. ¹⁹Ntɩ kaka anyɩn na lə anyɩn waa ŋtɩ kaka anyin na lə anyɩn waa ɩlee gəŋ naa ɩshee amʋ ganɔ ma səra apɩ anyɩnasul were.²⁰Gaja fɛɛ yar ŋɖee aŋənə Pastɛɛ nɖee ana paŋa ɩbʋrɩ alaa nɩ bakono nɩ ma, na lɩkawɩlɩ nɖee kawəda gayala na ma, ʋni na gəŋ atɩ nɖiya Yeesu, ²¹Anaa shee anyɩn ɩko naa ɩsəra alee alesʋra ɩsoŋsono ʋciŋsɔlɔ ka kɩja, alo anyɩn ɩlee alesʋra ɩŋərə, na Yeesu-Kristo, nɖee awəɖa ʋkʋmʋbʋja bʋja bʋja ma! Ami!²²Ntɩ nyiŋə anyɩn waa: ɩtoŋo ɩkashɩɖʋka nnɖe kabʋlei, Aɖʋwa: Nŋɔnbʋ na ketere. ²³Yɔ ma waa: Balam atʋwor Timotee: atopɩ were, amʋ nna nɩ gɩtɩ gɩ pɩ atɩ ŋə anyɩn.²⁴Salama mbaɖee ba nacere anyɩn ma, na cɩrɩ cɩrɩ kəbɛrɛ. talii kəbaja batɩ sala anyɩn. ²⁵Gʋjɔɔ gʋɖa ashee anyɩnganɔ! ami!

James

Chapter 1

¹Amʋ Yakubu Gaja na ndiyar Yeesu Kristo batənleja, ntɩ sala Gaja kasam ndee ada baa nka na ma ɖʋni nya aŋʋ ni ma. ²Ambaja basoro na basəmprə ɩtado na wiya ba apaŋa nɩ na anyɩnʋ cineʋna akər. ³Ɩyɔ ɩtajɩ wa anyɩnʋcine ʋ pa atən ɩn wiya ma na nɩ nde ʋnɩ ata she anysəʋci.⁴Galan ɩsə bakara gayɛ halɩ gayala katam ɩtɩ da cɩrɩ cɩrɩ na kɩɩ aniyɩ akodəna. ⁵Anyɩnɩ nɩ ʋdən kaẅʋda gʋfaŋan anyɩŋə gaja naa Gaja gashe nɩ gʋfa ŋa adʋwa Gaja gana she ma kaana kə ʋwələna.⁶Ama ɩsəm ataba nʋcine apaa le shɩka na arɛ nde eana le shika ma aɖa da na tənku ana shede na la ntafoma. ⁷Ʋnɩkajarɛ apaa yɔwaa ade ta aŋə akodən ndiyar sul na. ⁸Ale arɛ ndee kayɔ ala ʋpelina ʋdə ade cə nyɩ ndən ade; kəwa nkən.⁹Kristo kʋpɩ ndee ale ashɛrɛ kɔɔ ajɩbama ata asəra da nʋ ciŋkərka, adʋ waa Gaja ga she nɩ jɩrima kaaɖʋ. ¹⁰Kristo kʋpi ndee awʋ da gɩta nɩ ma ɩsəm ʋcine ʋkər adʋ waa Gaja ga na pəra na nɩ na ʋpi adʋwaa ataŋja kana ləm na ada da na cacaca kagʋyo gʋbɔnɔ ma. ¹¹Ʋshile ʋnatata na kaŋjisu da batɩ je gʋyo cacaca ba na fəda nana bəɖa abʋ cəma gənci ʋshiledə ba shɛr ataŋja na atəma ɩŋʋni.¹²Arɛ ndee adawana la nɩ ma ana dafɛɛ tam ndee banə bafaŋa ajɩr ima ma batə ba wʋda nŋʋra gʋjɔʋ dee Gaja gashee arɛ ndee anafaŋanɩ ʋsɔluma. ¹³Ʋdənta na yɛɛ ale nbɔnɔ kɩsəm alə wa a Gaja gana pəkəl mʋ male nbɔnɔ na Gaja ka wʋda nbɔ nɔ kʋcine na na kaa na pəkəl ʋɔ ale nbɔ nɔ na.¹⁴Ba arɛ paŋa na ana le nbɔnɔ njɩna ʋcin sɔlɔka ndeeʋda ʋcine nɩ ma. ¹⁵Ama ʋta she na le gəm nbɔnɔ njɩ ba na ŋʋ na shee tʋadʋwaa nbɔnɔ ntagoro nna pɩ na bʋce bʋ. ¹⁶Am baja basoro na basəmpə ba sɔlɔka pama natərə tərə anyɩ baworna.¹⁷Bʋkɔɔɩ bʋŋʋnɩ bʋ shɩ na pɩma ɩsononɩ ayɔ ɩoŋsono ndee ɩna dʋwona alan ma Gaja nga dee ga le ʋshile na ɩŋɔripi ma na asulu ʋfʋ bʋ ʋma na gadʋ nyekrə kʋdana. ¹⁸Gaja ga nayɛ ga she tʋ nŋʋro na ɩja kaa leɩ galan atɩ gɩ le ka ʋkɔ mɔ nɩ ale etʋn ma.¹⁹Am baja basorna basəmprə basɔlɔka ɩsə m ɩyɔ nga de: ba aŋana ada were na rəŋə ama kɩnarəŋə wore na kɩ nacam ʋyana were. ²⁰Arɛ nɖe acam ʋnya na ma kanale ɩsono Gaja kaŋ nyɩ na. ²¹Galan bəda ma bʋkɔɔ ba na kpajɩ wa ma nabʋkɔɔ bʋle ɩbɔnɔ ma cam ma nʋciŋkərka Gaja kaalee ngadee adʋ a she anyɩn na afʋ ranyɩn ŋʋroma.²²Paa ma na rəŋə barɛ ba bʋlena ama lee ma bʋkɔɔ anata ba anyɩ ma anyɩ gilopi ɩtatərə tərə. ²³Nɩɩ arɛ nɖe ana rəŋə Gaja kaa lee na ka na tʋ wa nale na ntəma na ma: ŋəma bʋkɔɔ a dʋwoma: adʋ wo arɛ ndee ana kɩde agayɛ gaŋənɩ na na ŋə agʋlɔ da ada ma. ²⁴Adetɩ kɩde ama atatəbə bə a de nyɩr nyɩ mede da ada ma. ²⁵Ŋəma arɛ dən ana cere na la karɩ ɩʋnyaʋ ʋsoŋ son ʋ nala arɛ ma aderi galega de narəŋə gale kana nyɩna adetɩle da gale galəma arɛdee ata dafɛɛ bʋkɔɔ anale ma nɩ.²⁶Ʋdən ta nafaŋa wa aɖe ale Kristo kʋ pɩ asoŋno ma nakale agɩ ɖan ʋkaŋ diyar na agʋlɔkʋ nana paa pa na daa anakʋn agaja ma fɔyɩna. ²⁷Ŋəma gasana gasoŋ sono ngaɖee ɩsəm gɩsara Gaja kɩnyɩnela ma na nakide bakoŋpi na bakoŋka ba wahala nɩ paa ma pala di ni nya kayɔkɔ ɩkpanyɩn ajɩ wana.

Chapter 2

¹Ambaja basoro na basəmprə ɩtɩsne Yeesu Kristo atɩnɖiyar na kumani galan paama na la barɛ nafələ fələna. ²Gɩtʋwa ʋkɛɛ shɩ ɖən. Arɛɖən apɩ gaɖʋ ngaɖee ɩnawala ma naaɖʋ gɩ səkɔɔɩ sika kɔkɔ kagɩja, ayɔkɔ akara ma ɩɖe cəm gɩshɛbʋ ashɛɛrɛ gboo apɩ ʋwalude na akara ayɔkɔ ɩbɔnɔ. ³Ɩtɩshe ndee akara ayɔkɔ ɩsoŋ sona ma jiri ma na nalə nɩ waa ʋnɩ asə atɩya ga dʋ gasoŋsono nɩ. Anyɩtɩlə ashɛrɛ waayɩ de alan koko astən amɩkeyɩ nɩ. ⁴Ɩta naa sara gəm gəma kɩ na paɖa paɖa anyɩn baworaa? Kɩna cəm ɩkəma na ʋcine ʋbɔnɔ aa?⁵Ambaja basoro na basəmprə rəŋə ma Gaja kaa na laa ba shɛrɛ dʋ ninya kɩ nyi ne nɩaa nayɛ ashe pɩ amana ʋcine ka ja atiyɛ baŋə gayarɩtəna ngadee Gaɖa ashe nbadee ba ʋda ʋsɔlʋ ashenɩ ma. ⁶Ama nyɩn anyɩtɩ la bashɛrɛ nafələ aŋana nyaŋa anyɩn? Aŋa nacena anyɩn bʋkəncə ndu kɩlee ba tanja aa? ⁷Bataŋja na le na ayɩ da soŋso no ndee Gaja ga she nyɩn ma saria.⁸Abɔ cɩrɩ kɩja ɩtɩ ləwaa: sɔlɔ akʋ wor daa vsɔlɔ akʋ lɔma, Gayarɩ təna kʋ nyaʋ nagən ɩta kʋnʋ nyaʋ de ɩtɩ sara gɩsɛbʋ. ⁹Ama ɩta naa la barɛ na fələ fələ nbɔnɔ njɩ ɩna legəm na mʋsa agʋpɔ gʋtʋgʋ kəda anyɩn adʋwaa kɩkʋn ʋnyaʋna.¹⁰Hɩɩ arə ndee arəŋəʋ nyaʋ ʋŋʋ nɩ na kakʋ ʋdɔŋkɔnɔ na gəma kakʋn ʋnyaʋ uŋʋnina. ¹¹Gaja galə waa: paa kaŋtan na arɛ ana le fɔyɩfɔyɩ ma na ʋta naa le gən ʋnakə arɛ na gəm ʋta na le gən ʋna ɖʋwo gʋbɔ kaŋkən nagəm.¹²Ləma na asara daa barɛ nbadee banə ba cənna ɩkəma ndee ɩna la arɛfɛɛ ma. ¹³Ɩkəma kʋshɩle nbadee kəba na ŋə bawor bɩ shɛɩ na ma kəbaŋə bɩ shɛɩ na ama baa Gaja gatɩ cəm ɩkəma atɩŋə arɛ ɩshɛɛɩ.¹⁴Ambaja basoro na basəmprə, ʋdən ata səra ləwaa: nshe gaja ɩja, naka nasara gəm kaa sanan kashɩ jewaa bayɩ gəma ʋcine de ʋtɩ səra fʋra arɛaa. ¹⁵Gɩkɛɛshɩ ʋsoro koko ʋsəmprə kəba wu da ayɔkɔ kara ka na, kə bawuda ʋjɩʋ baa nje na. ¹⁶Na anyɩ nini ʋdən aləpɩ waa: "kʋla mafɛɛ! kɔmacə atɩ kara anyɩ na yɔkɔ, na nʋjɩʋ ma!" bʋle bʋde kashɩ jɩ waa bayɩ nakɩshe pɩbʋkɔ ɩtaba mana. ¹⁷Ʋcine kaja ma ɩdɔŋkɔnɔ nɩ ʋta na a she Gaja ɩja, ba kanale na, akʋcine ʋci.¹⁸Ʋdən ataa səraləwa: akɩ ʋwʋda ʋci ne amʋ nwʋda yashɩ, ntə na a ləwaa faŋa mʋ daa akʋcine ʋna le ntə ma na amʋ mafaŋa kɩ na amayashɩ waamʋcine ʋdaa. ¹⁹Ʋshe akʋlɔ ɩja waa Gaja ga dɔŋkɔnɔ gada kaa ʋwʋda ɩja adʋwa aŋʋro ɩbɔ nɔ ɩtɩ sheɩja na bade batɩ le asampəna. ²⁰Kayɔ akoɖən na, ʋtɩyɛ ɩjaa waa ʋcine na kana sara ka sana na kashɩ dyɩ.²¹Ataya bʋbɔnɔ Abraham bayɛ na Gaja gale ayɔnɩ waa ada deɩ deɩ kɩle tam ndee atʋwaa upu isaka ashe ma? ²²Ɩŋə ʋcine ʋda agasana nɩma, na nbadə ba na dʋnɩ gʋtɔma. ²³Gala bʋkɔ abɔ cɩrɩ cɩrɩ kɩja ɩna ləma ɩjanɩ adʋwaa Abraham ashe Gaja ɩja, lan na Gaja gayɔnɩ gboo wa ada deidei na na yɩ danɩwaa ʋsoro. ²⁴Ɩtɩ ŋə Gaja gatɩ yɔarɛ ada deideɩ ma na agasana na ʋcine.²⁵Rahab ndee ana le Guyeye ma, gənci gboo Gaja gaŋə nɩ waa aɖaɖeɩɖei adʋwaa bʋkɔɩ ale ma acam ɩsəraɛl kəba ja nbado ba na pɩ nala barʋ ma na akaŋa napɩ afaŋapɩ ʋnyɩca ʋfɔlɩ ma ²⁶hɩɩ na ʋŋur kʋda na gʋ lɔ gʋci gənci nanda wakinda na ʋcine kʋɖa na.

Chapter 3

¹Ambaja basoro na basəmprə, paa ma na faŋa ɩŋʋnɩ na, ɩyɔwaa atʋ nba dee gɩ nafaŋa anyɩ ma kəbakɔɔ acəm natʋ ɩkəma nʋyana na daa basaaka ma na. ²Atəbaŋʋ gɩtɩtərə tərə arɛdən ta na ləbʋleɩ naka na tərtərə na oɖa ɖeɩ ɖeɩ na gəm ale agʋlɔ kaŋdiyar nagən.³Gɩtadʋ nrʋcɔ bʋ bɔɔrɩpiri ka bʋnɔnɩ gɩ nayɛɛ waa banakʋ ndeɩ deɩ gɩtɩgɩ səracerepɩ balɔnɩ. ⁴Ŋəma nyɩfoyɩ nbʋnbɔnɔ ɩsəŋkəla ma ama gʋsərə gʋna pəkəl njɩ, ama Gayu pirijɩ bana pəkəlnjɩ nɖe ntɩcə Gadʋ bana cə na ndjɩ ma.⁵Gɩdanʋ gɩle gʋlɔkaŋ saʋ nɖənjɩ ama nde ntɩlə bʋli bʋŋbɔnɔ, gɩcampi gɩjala gɩ na təʋ gudo gʋbʋnbɔnɔ. ⁶Gɩdanʋ gɩ da da na gɩcampɩ ma nkən na nbɔnɔ nɖa, atə gʋlɔ nɩ na nda nana pɩɛpɩɛ atəgʋlɔ atɩ gɩdanʋ gɩnadʋ ʋtonu ata ayenɩ tʋwana bʋŋʋma halɩ bʋce ʋtonu de ʋna ɖʋwona wa hala kadʋ kagɩlopɩjɩ.⁷Barɛ batəba səra pala ɩbɔrɩ baŋʋnɩ bana kʋn deɩ deɩ, bʋ sapɩ, ɩbɩ, bʋfɩlɩ. ⁸Ama ʋdən kaasəra apalagɩdanʋ gɩ kʋn deɩ deɩ na bʋ kɔ bʋbɔnɔ bʋ kəbʋ na sə gadʋ ga dɔŋkɔ nɔ na naa le bʋkɔɔ bʋ na pɩ na bʋcema.⁹Na gɩdanʋ gɩtɩyɩda ntʋlo na she ndiyar na ataya, na gɩdanʋ gɩtɩ lebʋlɩ bɔnɔ nashe barɛ nbade Gaja gale na afoto ma. ¹⁰Aləbarɩka na ʋpər ʋtɩ ɖʋwo ncən basoro na basəmprə kɩfa na na.¹¹Gəma gato gadɔnka gatə gasəra ashe bʋto bʋsanka na bʋlʋlkaa? ¹²Fiigi kagʋyo gʋtəgʋ səra aŋʋ olivaa? Gʋrɛɩnsinyo gʋtɩ g ʋsəra aŋʋn fiigi kagʋyoaa, gənci gato gasanka kaa səra a she bʋto bʋtʋŋa ka bʋjana.¹³Arɛ gʋfaŋa yarɖən da anyɩn gɩcɩɩ caa yaa ayɔka ɖən ɖa anyɩn gɩcɩɩ caa yaa ayɔka ɖən da anyɩgɩcɩ ca, she afaŋa andawa nsoŋ sono naga sana ga soŋsonon na gʋfaŋa. ¹⁴Ama ɩta toŋo anyɩnɩ cɩnenɩ gʋcele gʋlʋlka, nayɛɛ waa gɩ na da basaa ka baŋnyɩ paa ma na lə bʋleɩ nbʋdee¹⁵Gʋfaŋa gʋde kʋdʋwona alan na Gatəna gajɩe, barɛ bajɩe na nŋvro nbɔnɔ njɩ gəm. ¹⁶Barɛ ba tanale nciŋyoro na nayɛɛ waa bada nyɩ ashe bawor ma fɔyɩ fɔyɩ da ncən na gən, na nda wa nbɔnɔ gboo. ¹⁷Ama alan kagʋfaŋa gʋ na she ʋcine ʋsoŋsono na, adʋwa gʋna pɩna fɛɛ na ʋcinkər ka adetɩyɛɛ ana wala atʋn ade rəŋə na bʋcə ma, na na ŋʋn ndawa nsoŋsono, kana pada pada barɛ na na kana le ɩsəyina. ¹⁸Nbadee banayɛfɛɛ ma bana yɛfɛɛ akələ kələ pɩ daa ayɔkɔdʋka ma na ɩpi ndeɩna ŋʋn ɩja ma.

Chapter 4

¹Nkana bʋboro bʋna dʋwo? Nkana ɩbobo ɩna dʋwo anyɩni nɩ? kɩlee na afaŋa ɩbɔ nɔ nde aɩda anyɩna lɔnɩ maa? ²Anyɩ tɩyɛ akodən ama kɩ na ŋə na, galan anyɩ tɩyɛ ɩkə arɛlaa nŋʋro, ɩwʋ da neɩŋ yoro na kɩ səra aŋə bʋkɔ ɩnayɛ ama kɩ ŋə bʋkɔɩ ɩna yɛ ma na, adʋ waa kɩ nata ba Gaja na! ³Anyɩ tɩtaba ama kɩ na ŋəna yɔma waa kɩ natabadeɩ deɩ na, nata ba taba nayɛ anyɩnʋ cisɔlɔka ʋbɔ nɔ.⁴Ɩtɩ paa pa Gaja kɩyɔ ngadena: ɩta sɔlɔ dʋnɩŋa, ɩŋo Gaja jɩ gən amɛndee asɔlɔdʋ nɩ nya ma ale Gaja kaŋo kana. ⁵Kile akodən lana abɔ ndee ɩda ɖeɩ deɩ ma naləwaa Gaja gasɔlɔ nŋvro ndee nda na atʋ ma.⁶Ama Gaja gana atɩ leatʋ gʋjɔʋ gʋ bʋn bɔnɔ acəŋə, na abɔ cɩrɩ cɩrɩ kɩja ɩtɩ ləwa, Gaja gatɩ da na nbadee ba nafaŋa balɔma gboo na acəm ashe bapi. ⁷Galan shema Gaja jɩrɩ ma, lama anyɩ nalɔ aŋro bɔnɔ nɩ naa ɩcu nyɩ.⁸Səlama na Gaja naa Gasəla na nyɩn anyɩ nbade e ɩle abɔnɔ bajama cima anyɩ na lɔ, shɛrma anyɩ nɩ folu nde kɩwʋ da ɩja na ma. ⁹Dama ʋcɩnpɩ ɛka nɩ, nadʋ ʋci pɩɛka kɩtoko na na yu tʋwa ma anyɩ gɩlɛʋ apəra na gako, na a nyɩ nʋcinkər ka a pəra na ʋcin pɩɛka! ¹⁰Jɩbama anyɩn gʋlɔ ashee ndɩyar na ata nyɩn alan.¹¹Ambaja basoro naba səmprə Kristo kəbapɩ, paa ma ma na lə ga nʋ bɔnɔ nashe anyɩ bawor na arɛ ndee ana lə Gabɔnɔ ashee ʋsoro koo ʋsəmprə ma, koo acəm na nɩ ɩkəma ɩbɔnɔ ʋnyaʋ nɩ ma, na cəm na ʋnyaʋ ɩkəma ma, ʋta na cina ʋnyaʋ ɩkə ma kana kʋna ba təba cim nakɩ ɩkəma. ¹²Gaja kaŋ dən dən ga na shee ʋnyaʋ, na Gana cəm ɩkəma ʋnɩ ana fʋra ana kə, ama akɩ nɖee ʋna cəm na akʋ wor ɩkəma ma aŋanakɩ.¹³Nnyɩ mə le ma la karɩ anyɩ nba dee ɩna lə waa: ʋrɔn koo Gacə gɩ tɩ gɩcə npa nde nɩ a cətɩ le gʋfala Gaja gadən ma naa gɩŋə gɩ ta nɩ ma. ¹⁴Ama kɩyɔda ɩnajɩ aye ma na ɩda na ndɩ la njala ndee nda tam dən ɩnɩ ma na kəba kɔɔ naŋəna ma.¹⁵Bʋkɔ ɩsəm ɩləm nagəm waa ndiyar ata nayɛ gɩtɩgɩ da aye nɩ nagɩle da anayǝ ma. ¹⁶Ama aayɩɩ ɩtɩfaŋa anyɩ nalɔ Gaja ka a le kaŋ nyɩ kɩcəm na. ¹⁷Arɛ ndee ayɔ nsono kʋɩeʋ na ka le na ma atasəra le nbɔnɔ.

Chapter 5

¹Nnyɩ mə anyɩn batanja lema lakarɩ, na ma nayu nakuro adʋwa gʋɖʋ gʋ ngʋ ɖee gʋnʋgʋpɩ anyɩ na lanma. ²Anyɩna ama na abʋ ɩshɛŋɛ batɩjɩ anyɩ ɩnayɔ kɔ karaka. ³Anyɩ na sikakɔkɔ na anyɩgɩ ta ɩkə akoncara, na akoncara ɖe ɩtɩli na atʋ gʋlɔ ɖaa ʋtonu ma. nɖʋ nv nyan ntɩ bon ama atɩ gɩ natɩyɛ ama na natɩ.⁴Na anyɩtɩ toŋ batənle ja bɩta nɩ nɖee ba la ayɔkɔ ashe anyɩn ɩwara lan ma, bade batɩyu baga ko gaɖe gaɖe gatɩkpa gaja ka gʋtɔ nɩ nɖiyar akaŋkəra. ⁵Atən ɩda na batanja ɩle bʋkɔ bʋcəm na anyɩn ma ɩjv ʋjɩ ɖaa ɩnayɛ ma ta nɖee baɖən ba na cima. ⁶ɩcəm na nbaɖee kəba yɔkaa le na ma ɩkəma na ɩkəpɩ baci nakəba frəny na.⁷Ambajo basoro na ba səmprə tʋwama suru nɖiyar atu na pɩ, kɩ ɖe ma bafʋmɖ‌ɗ‌ḍ‌đ ba na tʋwa suru na nasaa bayɔkɔ laa tʋwa na ʋsəbʋ halɩ ʋshike kənja. ⁸Anyɩn gboo tʋwama suru na ʋcine nɖiyar atʋnapi asəla.⁹Ambaja basoro na basəmprə paa ma nayu basaka bagaja lan na naa gaja gapaa cəm na anyɩn ɩkəma na aɖʋwa akəmja aɖa anyɩn bʋkʋkonu. ¹⁰Ambaja basoro na basəmprə nɖo bi aɖee balə bʋle na nɖiyar anyɩɖa ma bajɩ ɩshɛɩ nɩ na suru da ma ɖaa pɩ ma gboo. ¹¹Kɩ ɖe ma bar nbadee bada ɩshɛɩ nɩ ma gɩtɩ ləwaa ɩɖa pi fɛɛ, na ɩrəŋə jɔbʋ suruyar agaleɖ‌ɗ‌ḍ‌đ aa iyɔ bʋkɔ nɖiyar asnee nɩ ʋboŋʋ nɩ ma. hɩ nɖiyar awʋɖa ʋcəʋkʋ na ɩshɛɩ ŋəka.¹²La la anyɩn ambaja basoro na basəmprə paa ma na cam na ma na, paa manayɩɖe na she barɛ na alam na gatə na na ayɔkɔ ɩfɔlɩ, lə ma waa hɩɩ ɩtale hɩɩ aayɩ ɩtale aayɩ kata m gaja kacəm na nyɩn ɩkəma na¹³Anyɩcəm nɩ ʋɖən adən atɩjɩ ɩsheɛɩ aa? she anyɩ ŋə. ʋɖə, ada ganyana nɩ aa? she ayɩɖa ntʋlo ashe nɖiyar. ¹⁴ʋɖən atɩ shɛɖɛ aa? she ayɩɖa cɔcɩ nɩ kə baŋono naa ba fʋrnɩ bʋshɩ na anyɩŋə ashenɩ na ndiyar anyɩɖo. ¹⁵Bata na nyiŋə na ɩja ʋnyɩŋʋ ɖe ʋtʋ fʋra ashɛ ɖɛ ka nɖiyar taa ta nɩ alan na ata wʋɖa nbɔnɔ gaja gatə gatə ɖə nɩ.¹⁶Galan yɔma anyɩ na bɔnɔ ɩɖən n nyɩɩ, nyɩŋəma ashe anyin bawor na ɩŋəsəʋci barɛ bʋnyɩŋʋ na ɩja ʋkaŋkər paa. ¹⁷Elii acee le arɛ na da atʋgboo ma na akara gayɛ anyɩŋə wa ʋto a paa nyɩna na ʋto kanyɩ atənaha lɩ bʋja bʋrɩʋ na nsaʋ. ¹⁸Na akɔɔ nyɩŋə acəŋə nɖən na nɖɩ la nshe gatə na ʋto na gatəna saŋʋm ayɔkɔ.¹⁹Ambaja basoro na basəmprə, anyɩ nɩ nɩ ʋɖə, ta səra api ɩja nɩ aa ʋsoro koo ʋsəmprə ʋɖən ta səra akəwapɩ na nɩ aa. ²⁰She ɩyɔ ngaɖe: ɩtajɩ waa ʋdən atɩ laa nbɔnɔ yar ɖən ʋnyɩn ca ʋbɔ nɔ nɩ ayɔwa ana fʋra nɩ nana bʋce gəm ganilan gaja gata təɖə abɔnɔ baja tuutuuma.

1 Peter

Chapter 1

¹Pɩɛɛr Yeesu-Kristo atəmka, ashee mbaɖee ba ram na bʋɖu ace pɔɔŋ, Galaatɩ, kapaɖɔɔsɩ, Asii, na Bitinii, ²Banɩ ɩ Gaja Ataya, alaa pɩ ʋyɔʋ saa nɖe atʋ napɩ ma, aŋŋuro nǰɩ apɛmpɛŋɛ napɩ ba nyene, naa ba nɩ gboo ba ŋə bɩja Yeesu-Kristo akɔnɔ nɩ ma: Gʋjɔɔ na fɛɛ kʋɖaʋ ɩyɔgɔ ashee anyɩn.³Aləbarka aɖa ashee, Atɩ nɖiyar Yeesu-Kristo, Ayar, ɩshɛɩŋəka ɩbʋmbɔnɔnɩ, acəpra atʋ aŋʋm atʋ gɩfɔlɩ ashee ʋkantan ŋŋuro kʋja na Yeesu-kristo ʋŋənu aɖoo bakono nɩ ma. ⁴Ashee tiibi nɖee ka na bu na, ka na kpa ajiwa na, kokoo bolo na, ba ɖʋ nɩ ashee anyɩn alaŋ laŋ. ⁵À shee anyɩn na Gaja kɩ kashɩ, balugo n'anyɩnʋcine ʋwəɖaka nɖi nsono kʋja, ma, ʋnina bakaɖa na ma aƒaŋa alʋwaatʋ akəŋja nɩ.⁶Ɩni ɩlee ka anyɩnʋcɩŋkərka. Baa maa ɩ ɖaa ʋcimpiɛka alʋwaatʋ ajala nɩ, ɩnawɩya asʋra asʋra nɩ, ⁷Ɖaa batʋŋa anyɩnʋcine ʋwəɖaka ɩ ʋlee ʋŋərə awu wura nɖee a na pɛɛpɛɛ ma naa ba tʋŋa nɩ n'ʋtonu aŋə ma, Bʋkɔɩ ɩtɩ ɖoo ashee anyɩn ma na gəŋ ʋsheesheu, n'ʋkʋmʋ, na n'yɩɖa nɖʋka ŋkələə Yeesu-Kristo a naa tɩ kɔɔ aɖoo pɩ.⁸Ʋni ɩ ɩsɔlɔ ama kɩ ŋə nɩ ayɔ na, ɩshee nɩ ɩja ama, kɩ ŋənɩ ayɔ na, ɩtɩ jaŋ ʋjaŋ na, ɩtɩ jaŋ ʋjaŋ nama ʋkʋmʋ kʋ ja ʋbʋmbɔnɔ ɩ kə ba səra akɛshɩ ʋ na ma. ⁹Aɖʋwaa: ɩtɩɩ cam anyɩnaŋŋuro kanɖi nsono k'ʋcine ʋwəɖaka kʋɖa. ¹⁰Annabi mana balə babʋlei kəna gʋjɔ gʋɖe bacee ɖʋ ashee anyɩn ma, na ba tɔɔ bálʋwaatʋ a yɛɛ yɛɛ na kʋnyɩŋca.¹¹Na yɛɛ bayɔ kalʋwaatʋ na saa nɖee Yeesu aŋŋuro nsŋsono nɖo nɩ nɩ na lə pɩ ɩshɛɩ nɖee Kristo ajɩ na ʋkʋm nɖee ʋnɩɩtɩ pɩ ma. ¹²Na ba kaɖa alə pɩ waa: kɩlee ba ni pɩ ba shee na, ama anyɩn, mbaɖee ɩyʋga alesʋra ɖe kawaasu, na ba pɩ atɩ lə na ŋŋuno nsoŋsono ba təm n'laŋ ashee anyɩn, nɩmalaika ba na yɛɛ baɖəŋ ajeɖe.¹³Gala anii rum ma ɩgbaja ɖaa ɩrəŋəjɩ ma, toŋo gɩshɛbɔ naa awəɖa ʋkantan gʋjɔɔɩ ba pɩ na ma ashee anyɩn, ŋkələ Yeesu-Kristo atɩ kɔ aɖaa apɩ ma. ¹⁴Ɖama ɖaa Bapi ɩ na nyene ma, paa ma kɔɔ asara gɩnyiŋfɔnɔ kaasana ɩ ɩbʋŋa na sara ŋkələ ɩɖa n yashɛshɛ nɩ ma na.¹⁵Ama, nɖee ayɩɖa anyɩn ma, alee cɩnɩ baja anyɩngasana nɩ, ɖaa ba ŋɔn ma. ¹⁶Shee ɩɖa cɩrɩ cɩrɩ aɖʋwaa: Nɖa cɩrɩcɩrɩ. ¹⁷Ɩta naa yɩɖa gʋya nɖee acim baaŋa na ŋa ɩkəma, naa kana kaŋa ʋɖən apala ʋɖən na ma, sarama awəɖa sampəna, ŋkələ gɩ naa ɖa atʋnyɩnca ʋcə ka nɩ ma.¹⁸Yɔ ma waa: kɩlee ayɔkɔ ɩbuka nɩ, kokoo ɩtanɩ ɩbuka, yaa wura abʋka na ba shɩ nanyɩn alam atən, ɩbʋŋa nasara fɔɩ kaasana ɩ jɩ anyɩn ba ya batiibi kaasana fɔɩ kaaja nɩ ma na. ¹⁹Ama, na Kristo akɔnɔ ɩŋərə, ɖaa garaŋkori ŋgaɖee kaa wəɖa gawaka na ma na ma.²⁰Ʋni na bacee aɖʋ afələ na baye lee guliny a ma, na balaa nɩ afaŋa alʋwaatʋ akəmja nɖe nɩ gɩɖa waa ma nɩ. ²¹Ʋni na gɩkʋn nama ashee Gaja ɩ ga ŋənə bakono nɩ ashee nɩ ʋkʋmʋ ma ɩja, naa anyɩnʋcine ɩwəɖa ma, nányɩnʋk antən ʋɖa Gaja laŋ.²²Acɩ ataŋŋuro gɩ naa ŋene nɩja na gɩwəɖa ʋsɔlɔ ɩja kʋja, gala sɔlɔma, anyɩnbawor kəŋkəŋkəŋ n'anyɩnɩfolu ɩŋunii. ²³Aɖʋwaa baŋʋm anyɩn gɩfɔlɩ, kɩlee na nɖo nɖee n na bu ma na, ama, na nɖo nɖee kin nabu ayɔ na ma, na Gaja kaalei ŋŋurokaajaɩ gaɖa nace nace ma.²⁴Aɖʋwaa: Gʋrɩlɔ baa gʋpaŋakʋ gʋɖaɖa ɖaa gʋŋɔ ma, ʋkʋmʋ ʋta ɖa ɖa gʋŋɔ ka caa caaca ma gʋŋɔ gʋta kʋ, ka caa caaca aɖe kala afəɖa. ²⁵Ama, ndiyar agalei gaɖaɖa nace nace Galei gaɖe jɩ ba lee laabaarʋ asoŋsono ka waasu ashee anyin gəŋ.

Chapter 2

¹Galaŋ bəɖa ma gɩyɔɩ na ɖibi ɖibi kalesʋra n'ʋrɩpaɖʋ ńanyɩmbawor, na gɩnyɩŋfɔnɔ n'anyɩmbawar babʋlibɔnɔ na. ²Yɛɛ ma bʋ nye ŋŋuro nɩ kabʋja ɩ bʋ lee cɩrɩ cɩrɩ, ɖaa bapi kokoli bana yɛɛ ma naa ɩkʋn na nɩ akpər ashee anyɩndi nsono. ³Ɩta kəm aŋə waa ndiyar a cɩm.⁴Kəm ma asəla na nɩ, alee ka ŋŋuro kantala ɩ bɛrɛ bakɔɔ na ma, abəɖa ma, nshee kalee ntala ŋŋərə Gaja kaŋyɩɩ, na alaa njɩ ashee agʋlɔ. ⁵Anyɩn gilopi ɩɖa ɖa ɖa atala ŋŋuro kɩja ma wala ma anyɩnalɔ ɩlee ŋŋuro kəbaləfaja bagafala, naa ɩnaa laa saraa ŋŋuro nɩkəbajaɩ ba cɩm na Gaja na Yeesu-Kristo ma.⁶Aɖʋwaa: Ba ŋɔn ʋlə waa: kiɖe, nɖʋ ntala nŋərə ɩ balaa ma siyɔ nɩ, ncəkətala; Arɛ nɖee ashee njɩ ɩja ma, kɩɩ ɖa nɩ ŋkomo ayɔna.⁷Ɩlee ŋyɩɖa nɖʋ ka ashee anyɩn ɩ ɩshee ɩja ma, ɩta saa na ɩfolu cinka baja, nlee ntala ndee ba cəka ɩfala ba kɔɔ na ma abəɖa ma, mpra ka nɖee ntaŋa ncəkələ nɩ ma, na ntala nɖee nnakara bɛrɛ ntərətərə na pala bɛrɛ baɖe batɩ ka nafəɖa ma na. ⁸Ba sana na ka ɩŋɩ kəba shee galei ɩja na, ba nipɩ ba ye ashee.⁹Ɩtasaa ńanyɩn, ɩlee mbaɖee balaa afələ nɩsankɔɔ alee bayarɩ pɩ, sama cɩrɩ cɩrɩ kaja mbaɖee bashɩpɩ alam atən ma, naa ɩlə nɖee a yɩɖa anyɩn ɩɖoo ŋkomo nɩ akpa ʋkaɖʋ ʋŋərə nɩ ma abʋcəma kalesʋna. ¹⁰Anyɩn mbaɖee kɩbʋŋa alee samaa na ma, nnyɩmə anyɩn pɩ Gaja kasamaa, anyɩnɩ ɩshɛɩŋəka kɩbʋŋa ɖa ashee anyɩn na ma, ɩ cam ɩshɛɩ ŋəka.¹¹Atɩ basɔlɔka, ntɩ ɖʋ anyɩn ɩkashɩ, anyɩn mbaɖee ɩlee basana alee banyɩŋca cəja gatəna laŋ ma, waa: ɩbɔ anyɩnalɔ na gʋrilɔ kagɩnyiŋfɔnɔɩ gɩ na cə gʋtara n'atɩ ŋŋuro ma. ¹²Wəɖa ma Haalɩ nsoŋsono mbaɖee kə ba yɔ Gaja na ma baŋyɩɩ, naa gaɖʋ ɩ ba na yɛɛ ba ciu nanyɩn ɖaa alesʋna ɩbɔnɔ baja ma ma, ba ŋə anyɩnalesʋra ɩsəŋsono, naa ŋkələ Gaja gajeɖe pɩ ma bakʋma Gaja.¹³Nɖɩ yar laŋ naa ma na buro anyɩnalɔ aɖi ba jaɩ batɩ pɩ ma baŋyɩɩ ɖaa ba tɩ Gpayarɩ ma. ¹⁴Ɖa ba tɩ gominantɩ a naa bɔ alesʋra ɩbɔnɔ baja tɔ ma, naa naa kʋma aləṣʋra ɩsoŋsono baja ma. ¹⁵Aɖʋwaa: ɩlee Gajakʋcɩŋsɔlɔ ka, ɩta naa lee nsono, anyɩŋsono nɖe ɩ na lee ma, nnɩ pɔɔ n yashɛshɛ baja na mbaɖee kəba wəɖa gʋfaŋa na ma ba bʋ nɔ. ¹⁶Ɖaa ɩɖa ashee anyɩnalɔ ma, muugum ka gʋlesʋra gʋɖən gʋ paa fərə nanyɩ ɩnaa lee mbɔnɔ na, ama anyɩnɖawa nlee Gaja kəbatəŋleeja ba nɖawa. ¹⁷Nyene ma bɛrɛ baŋuni. Naa asɔlɔ anyɩmbawor; cu ma Gaja, Naa anyene gʋpayarɩ.¹⁸Batənlee ja bʋro ma, anyɩnalɔ baa mʋ nʋ nɩ anyɩn ɩtanɩ baja baŋyɩɩ, kɩ lee mbaɖee ba lee basosono asanbɛrɛ ma banɖən ɖən na ama mbaɖe basɔmbɛrɛ ma gboo. ¹⁹Aɖʋwaa ɩlee gʋjɔ kʋ anaa jɩ ɩshɛɩ ɖoole kɩ ja ńʋcine ʋsoŋsono ashee Gaja, ʋtanaa jɩ ɩshɛɩ kɩ təŋə na ma. ²⁰Ʋkʋmʋ paŋa ʋɖa ka saa nɖee ʋlee gʋlesʋra gʋbɔnɔ gʋɖə naa ba na bɔ akatɔ ma? Ama, ʋtatoŋo ishɛɩ ɩjɩ ka ɖe akara gayɛ na lee nsoŋsono, ɩlee gʋjɔɔ kʋ Gaja kaŋyɩɩ.²¹Galaŋ na ba yɩɖa anyɩn, aɖʋwaa Kristo gboo ajɩ ɩshɛɩ, naa apala ashee anyɩn ɩkɩɖe nama, naa ɩkʋn ambɔlɔ. ²²Aɖeɩ ka lee taali ɖən na, ńaganɔ nɩ mbɔnɔ nɖən kɩnɖoo na: ²³Balim nɩ, ama ka səla gʋluŋtɔna, bafaŋa nɩ sanaani, ama, ka lɔɔlɔɔ agʋlɔ na. Ama, ńakɔɔ na ma ashee nɖee ana cim ɩkəma kaɖeiɖei ma;²⁴Atɔɔ ka atimbɔnɔ agɔlopi atoŋo gʋyo laŋ, acii mbɔnɔ kandi laŋ ma, n'atʋ gɩ ɖa ŋŋuro nɩ ashee dei ɖei, agʋlɔ cʋra cʋra kʋ ɩŋə ńalaafɩya. ²⁵Aɖʋwaa: Gɩ bʋŋa ɖa ɖa ɖaa ɩbɔrɩ ɩ baram na gaɖu. Ama nnyəmə ɩkɔɔ apɩ pastɛr na nɖee anatʋŋa aŋŋuro ma sul.

Chapter 3

¹Ba səmprə nyene ma anyɩn bakulo, naa n'ʋɖən ka na nyene Gaja kaalei na, anyɩn nɖawa nsoŋsono laŋ ɩjɩ nɩ caa caa apaa ka na rəŋə galei na bábà ka bagasana laŋ. ²Bata ŋə anyɩŋɖawa ɖaa ɩtoŋo anyɩnalɔ na laa aləsʋra nɩ ma.³Na ki wəɖa alɔ laŋ kʋjiŋu, n'aŋʋrʋ ɩfar ka, na ɖʋ ɩlaalɩ, na wura kɩ shishiri kokoo ɩtoko ba piɖe piɖe ka ɩ ba na kana ma. ⁴Ama bʋkɔɩ bʋlee ʋjiŋu gʋlɔnɩ ma, ɩni ɩfərə gɩfolunɩ na, ʋjiŋu nɖee kʋ na bu na ma, ʋni ʋɖoo na yaashɩ asoŋsono ndee asan aɖa shɛlɛm, ɩ ni ɩlee ka gʋyakaŋkra Gaja sul.⁵Gəŋci ɖoo ɖoo ɖo kə basəmprə cɩrɩ cɩrɩ kə baja ɩ bawəɖa tamaa na Gaja ma; banye ne ba ba kul. Ɖaa sahara anyene ʋkur Abraham naa naa yɩɖa nɩ waa: ⁶Amʋnɖi yar alaŋ na ba na lə waa: ɩlee bapur, ɩta naa lee bʋkɔi bʋ cim ma, paa ma tɩ kara anyɩnalɔ ntərətərə naa asampəna ɖən ɩkpa anyɩn na.⁷Anyɩn ɩ ɩlee bakulo ma, wəɖa ma asəŋsi n'ʋyɔ ʋ anyɩn na nyɩnbako tɔɔ pɩ ɖaa mbaɖee kə ba wəɖa ɩkaŋkɩrɩ na ma. Dʋ ma pɩ ŋyɩda ɖaa mbaɖe na pɩ ɩnɩɩ man ajɩ Gaja ka gʋjɔ ŋŋuro ka gʋja katiibi. Ɩlee gəŋ naa akɔɖən ɩ paa tɩ kəl anyɩnʋnyiŋu na.⁸Kaŋkəm anyɩnganɔ wəɖa ma gʋfaŋa gʋɖɔŋkɔnɔ na ganɔ gaɖɔŋkɔnɔ, ńanyɩnbawor, ʋsɔlʋ ɩja kʋja ʋɖa ɩɖa ɩnaa ŋə anyɩmba wor bɩshɛɩ na buro anyɩnalɔ. ⁹Paa ma səla anyɩmbawor mbɔnɔ na, paa ma səla anyɩmbawor aluntɔ na, ɖʋ ma alɩbarka, aɖʋwaa: gaŋ na bayɩɖa anyɩn naa ɩjɩ alibarka katiibi.¹⁰Ʋɖən a ta naa yɛɛ asɔlɔ aye naa a ŋŋuro nlama, shee karɛ ari agɩɖanʋ na aganɔ na paapaa kabʋlei nakalesʋra. ¹¹Karɛ alɩŋ ńagʋlɔ mbɔnɔ, naa lee nsono, karɛ a yɛɛ fɛɛ kʋɖaʋ atər kaŋkəm. ¹²Aɖʋwaa: Nɖi yar ɩnyine ɩɖa mbaɖe batəŋə ma laŋ, atɔ gboo ɩtɩ rəŋə b'ʋnyiŋu, Ama, mbaɖee ba na lee mbɔnɔ ma, atɩ təŋə pɩ.¹³Ba na ɖʋ anyɩn nawɩya saa nɖee ɩkara gayɛ na lee nsono ma. ¹⁴Gita kiɖe, ʋta naa jɩ ɩshɛɩ ʋtəŋʊ kanɖi laŋ, ʋŋə ndi nsono. Paa ma cu pɩ asampənɩ paa ma saŋkɔɔ akpa ntərətərə nɩ na;¹⁵Na ma na kʋma nɖi yar Kristo anyɩnfolu nɩ kpede ma, na bəla ńabəla ńanyɩnalɔ a ma ńʋrɩsana baanjəŋ, ʋɖən ata naa yɛɛ ataba anyɩn tamaa nɖee ɩwəɖa ma, kaashɩ. ¹⁶Naa ɩwəɖa nɖawa nsoŋsono, naa gaɖu ɩ bana yɛɛ baciu ńanyɩn ɖaa ba na ciu n'alesvra ɩbɔnɔ baja ma, mbaɖe banaŋə anyɩna ɖàà Kristo nɩ ma, gɩcifala gɩjɩpɩ. ¹⁷Aɖʋwaa: ʋta naa jɩ ɩshɛɩ, nɩɩ jɩ waa Gaja kʋci nɔlɔka na, nalee nansono, ɩcɩm awu alee mbɔnɔ.¹⁸Kristo gboo ajɩ ɩshɛɩ ŋkpala nɖɔŋkɔnɔ ashee mbɔnɔ baja aɖeɩ alee atəŋə ma ashee mbaɖee kə ba təŋə na ma naa atɔɔ atʋ acə na Gaja sul, ba kə nɩ aci gʋlɔ nɩ, ama na ŋŋuro nkɔɔ apɩ na nɩ aye nɩ. ¹⁹Ace tɩ lee waasu ashee mbaɖe baŋŋuro ɩɖa sarka nɩ ma. ²⁰Bani ɩ bɩfolu ɩbʋŋa acir, ŋkələ Gaja ka suuru ajɩ na pɩ, ŋkələ Nuhum a na kal ŋyifoi nɖee nɩ bɛrɛ ganaana ba ŋə nɖinsono aɖaa naɖi bʋto nɩ.²¹Bʋto bʋɖe bʋɖe bʋ ɖoo bʋtomənaka bu, kɩ lee mbʋɖee bana la gʋlɔ nɩ kajɩwa mana, ama ɩlee ʋyiɖu nama na nɖawa nsoŋsono ashee Gaja, na nnyimə ɩnafʋra a nyɩn gboo na Yeesu-Kristo. ²²Asə Gaja kagʋnyɛsono laŋ ɖoo ɖaa aboɖo alaŋ laŋ ma, n'ɩmalaɩka n'alaŋlaŋ kaɖi baja bakaŋkra, n'ɩkashɩ ndee iɖa alaŋ ma ŋunii kpataa ɩkur atən aŋyɩɩ.

Chapter 4

¹Gəŋ ci kristo gboo ajɩ ɩshɛɩ gʋlɔnɩ, anyɩn gboo rɩm ma, nagʋfaŋa gʋɖɔŋkɔnɔ gʋɖe kɩgbaja, aɖʋwaa: Nɖee anajɩ ɩshɛɩ gʋlɔ nɩ ma, aboŋo na mbɔnɔ kʋleu. ²Naa apaa kɔɔ aɖa bɛrɛ bagɩnyɩnfɔnɔ nɩ na, ama, Gaja Kʋsɔlʋ nɩ, alʋwaatʋʋ ndee asaa ashee nɩ waa aɖa gatəna laŋ ma.³Ɩfana gəŋ, ɖaa gɩbʋŋa na sara na lee mbaɖe kəba yɔ Gaja na ma bʋcinsɔlɔ ka, na sana ʋripaɖʋ kaasana, gɩnyɩnfɔnɔ, ʋkanyem, ɩjɩbɔnɔ n'ʋnyem, n'akʋna ɩbɔnɔ k'ʋpɛnʋ. ⁴Paa ma tɩ pala alesʋna ɩsanaɖe ɩtutur anyɩn akulo afəl na ma,ɩshi anyɩn naa ba naa ciu n'anyɩn na. ⁵Batɩ ba ce atɩ lee ŋkɔnta balesʋra ashee nɖee akpeɖe abaŋo na yɛɛ cim n'ɩkəma ŋŋuno baja na bakono ma. ⁶Aɖʋwaa: Balee laabaarʋ asoŋsono kawaa su ashee bakono gboo, naa ɖaa ba cim napɩ ɩkəma ɖaa bɛrɛ baɖa Gaja gana yɛɛ ma, na aŋŋuro.⁷Baa mʋ nʋ kʋboŋu ʋsəla, wəɖa ma, asəŋsi na nɖawa nsoŋono na kara gayɛ na nyiŋə. ⁸Baa mʋ nʋ kpataa nɩ wəɖa ma ʋsɔlʋ ʋŋərə n'anyɩnbawor, aɖʋwaa: ʋsɔlʋ ʋɖa ma, ʋtɩ sin mbɔnɔ laŋ tuutuuma. ⁹Naa ma na cam anyɩnbawor gɩsana, ʋŋumoŋumo ʋpaa ɖa na.¹⁰Ɖaa bɛrɛ ba soŋsono mbaɖee bana yʋɖa Gaja kajɔɔ asʋra asʋra ma, baaŋa atɔo gʋjɔ ŋgʋdee a cam ma, akaŋa na basaaka. ¹¹Ʋɖən ata naa lə bʋlei, baa maa nɖee ana lə Gaja kabʋlei ma: ʋɖən ata naa lee antəma karɛ alee ɖaa Gaja gashee nɩ ɩkashɩ waa alee ma, naa baa mʋnʋ nɩ bakvma Gaja Yessu-Kristo nɩ, aɖʋwaa ajee ʋkʋmʋ, nɩkashɩ bʋja bvja na ce nace ami.¹²Ambasɔlɔka,ɩpaa lee anyɩ biti, ɖaa gʋlesʋra gʋfɔlɩ ɩ gʋwəɖa anyɩn gɩsana ɖaa boɖoboɖo kaŋku ɩna wur na yɛɛ ɩtʋŋa ɩtŋa anyɩn aŋə ma na. ¹³Ɖama ʋjaŋ nɩ, na lə waa Kristo ɩshɛɩ nɩ gɩ na jɩ gəŋ, naa anyɩn gboo ɩɖa ʋcinkər ka nɩ, n'ʋjaŋ ŋkələ ʋkʋmʋ ʋnʋtɩ ɖoo ma. ¹⁴Bata naa lim anyɩn Kristo aŋɩɖa laŋ yɔ ma waa: ɩɖoo naɖi, aɖʋwaa: Ŋŋuro ʋkʋmʋ kanja nɖa anyɩnalaŋ, Gaja kaŋŋuro nɖa n'anyɩn.¹⁵Ʋɖən apaa tɩ najɩ ɩshɛɩ alaa bɛrɛ baŋŋuro ma na, kokoo, anyim, kokoo mbɔnɔ yar na, kokoo ʋɖən agalei gawaka nɩ na. ¹⁶Ama ʋɖən ata naa jɩ ɩshɛɩ,alee Kristo kʋpi ma la, gɩcifala gɩpaa kpaa nɩ na, ama anaa kʋma Gaja ŋyɩɖa nɖe laŋ.¹⁷Aɖʋwaa: Nnyəmə na Gaja kɩ kəma ɩsəba na Gaja kaafala, ɩtajɩ waa: Atʋ mpɩ ɩkəma ɩsəba na ma, baɩ na mbaɖee kə ba na nyene Gaja ka laabaarʋ asoŋsono na ma, ba boŋo na ma? ¹⁸Ɩta jɩ waa: ɩnyinkipi nɩ nɖee atəŋə ma, aɖoo na ndi, gəŋ ma, mbusu yar na mbɔnɔ baja baɩ na balee? ¹⁹Galaŋ mbaɖee ba ba jɩshɛɩ na Gaja kʋcinsɔlɔ ka ma, bakɔɔ na baŋŋuro akara ndee awəɖa ʋyiɖu nama alee baa mʋ nʋ kpataa ma, anyɛnɩ nalee nsono.

Chapter 5

¹Ɩkashɩ nɖee nna ɖʋbaŋɔnɔ ba ɖa anyɩngɩcɩɩca ma, amʋ gboo ʋŋono namʋ ɖaa ba ni ma, nlee səriya Kristo ɩshɛɩ ɖee ajɩ ma, n'ʋkʋmʋ nɖee ʋnʋʋtɩ pɩ ma. ²Paŋa ma Gaja kagʋbɔrɩfɔ ŋgʋɖee gʋɖa n'anyɩn ma, ɩpaa lee naɖoole na, ama n'ʋciŋsɔlɔka ɖaa Gaja gasɔlɔ ma, ɩpaa na yɛɛ n'ɩkpaka na ama, n'ʋcineɖʋka: ³Gɩ paa napaŋ pɩ na haʋ pɩ na ama, gɩ naa kaŋa na pɩ, gɩ lee bakiɖeka nanna, ashee gʋfɔ gʋɖe kʋpaŋʋ. ⁴Naa ŋkələ pastɛr mana banɖiyar atɩ ɖoo apɩ ma kasaa ɖe ɩtɩ cam nyarɩfu ʋkʋmʋ kanja ndee kɩnnabu ayɔ na ma.⁵Anyɩn mbaɖee balee bayifala ma buro ma anyɩ nalɔ baŋono baŋɩɩ, anyɩn napɩ anyɩnʋma nɩ tɔɔ ma gʋlɔburo ka akara aɖʋwaa: Gaja kaa na yɛɛ mbaɖee ba na faŋa balɔ ma na ama ati lee gʋjɔɔ mbaɖee ba na buro balɔ ma. ⁶Buno anyɩnalɔ antən Gaja kagʋnyɛ ɩkasɩ kagʋja sul. Naa alʋwaatʋ ɩsim ma ataa anyɩn alaŋ. ⁷Naa ɩrgə anyɩna sika sika kafaŋa atər alaŋ, aɖʋwaa: Agɩlopi ataa tɔji anyɩn.⁸Ɖa ma gɩshɛbu naa naa tʋŋa anyɩnalɔ anyɩnaɩbɛrɛ sheetaani atɩsoosoo ɖaa gnnni ma, na yɛɛ maa aŋana anə ari akur. ⁹Tɔɔ ma anyɩnʋɖu nama kʋcine ma, abəla na nɩ, yɔ ma waa: ɩsɛɩ ɖe kagʋra kʋ ba nadʋ anyɩnbawor ɖulinya nɩ.¹⁰Gaja ɩ gajee ajɔɔ ɩŋunii ma, naa ayiɖa anyɩn Yeesu Kristo nɩ ʋkʋmʋ nɖee kʋwəɖa gayyala na ma, ɩta jɩ ɩshɛɩ alʋwaatv ajala nɩ cei agɩlopi ataa pɛmpɛŋɛ anyɩn, n'ayɩu anyɩn, aɖʋ anyɩn ɩkashɩ, ataa lee ʋɖən kaasəra cəpra anyɩn na. ¹¹Ajee ɩkashɩ ɩŋunii bʋja bʋja. Ami!¹²N'amʋwar Silɩfɛɛ nɖee nna ŋə waa: Atoŋo ʋcine ma, na nna ŋɔn bʋlei mbʋɖe cei na ɖʋ anyɩn ɩkashɩ, na lə anyɩn ɩja waa: Gaja kaajʋjɔɔ ŋgʋɖee ɩtɔɔ anyɩnalɔ acra nama na ma, gʋlee ku ɩja gʋja. ¹³Cɔcɩ nɖee balaa pɩ afələ baɖa Babilɔnɩ ma batɩ sala anyɩn, Maakɩ ampi gboo atɩ sala anyɩn. ¹⁴Sala ma anyɩmbawor, narɩ na ma, nsala ʋsɔlʋ kanja fɛɛ aɖa ashee anyɩnɩ ɩɖa Kristo nɩ ma.

2 Peter

Chapter 1

¹Simɔɔ Pɩɛɛr, Yeesu Kristo atənleeja na atəmka, ʋtɩŋɔnɔ na shee mbaɖee baɖa ʋcine ɖaa atʋma, naa Gaja ka ɖeɩɖeɩ na Yeesu Kristo ayɩɖa. ²Agʋjɔʋ na afɛɛ yɔgɔ shee anyɩm, gekɔn na ʋyɔʋ ŋde kɩwʋɖa gaja na Yeesu Atəɖɩyaar.³Yeesu Kristo wʋɖa gaja ɩkashɩ naa sheetʋ ɩwuni, naa gɩwʋɖa ŋwʋro na gɩle bʋkɔɩ Gaja ʋcine ʋsɔlɔ ma. Agayaar təna na ɩkashɩ ɩwunɩ, palaŋ na gɩyɔ Gaja ŋde ayɩɖatʋ wa gɩle a baja. ⁴Kalanŋ na aleetʋ gujɔʋ, gubɔŋbɔnɔ ŋguɖee aɖʋwaa ataale ashee tʋma, ɩcẹm paa. Gɩtawʋɖa Gaja ka gɔv ma asra ɖoo ɖʋlinya ka baja banyɛni na awʋɖa Gaja kanɖa wa.⁵Geni geɖe laŋ, garama gayɛ na apele anyɩna ʋcine ɩkashɩ, ɩkashɩ laŋ ɩyɔʋ, ⁶naa apele ʋyɔʋ laŋ glɔrɩka, glɔrika laŋ ɩnyɩŋkɩŋ ka laŋ gajakucu, ⁷apele gaja kucu lam Kristo ka baja kʋsɔlʋ na Kristo ka baja kʋsɔlʋ lam bərɛ banwuni pʋsɔlʋ.⁸Aɖʋwaa alesʋra ɖe taɖa ma anyɩm ɩtuce nyɩ. Ŋkəna anyɩna təma ɩpeŋ peŋa ace ŋyɩ na ɩboŋo sɔlɔ anyɩndiyar Yeesu Kristo. ⁹Ama ŋdee kawʋɖa bʋna ma kanaŋə goɖʋlaŋ ka aɖaɖa ɖaa afɔnarɛ ma Anyɩr waa bashɛr ambɔnɔ ŋɖee abʋŋa lema.¹⁰Galaŋ ma ambowor anyɩnɛ konkarɩ afaŋa waa Gaja gayɩɖa kaa nyɩm, kala ma ɩta na aleegiŋ kɩɩ teɖe teɖe Gaja kʋniŋca lam ayɔ na. ¹¹Galaŋ ma gaja gatẹ ka shee anyɩm ganɔ naa kpa agayar təna ŋgeɖee kaano ayɔna ma nɩ. Geni jigiŋ Atẹɖiyar Yeesu Kristo atafʋraka aja.¹²alaŋ ma baa ɩɩyɔ ɩja kale boŋo na akankrə ŋcin ma na lige nyɩn pi na. ¹³Ŋŋewaa ɩsəm waa malige nyɩm taŋdee ŋɖa ŋworo nima ŋtəlee gaŋ waa əpaafol ɩlana. ¹⁴Kalama ɩscə matəbə ɖulinya ni ɖaa atəŋdiyay Yeesu Kristo alemʋ ma. ¹⁵Kalaŋ na nale koŋlaarɩ na amafaŋa anyɩm bʋkɔɩ ile taŋdee kəmakɔ tɩɖana ma.¹⁶Kile a perəcɩka laŋ na kɩna kʋna mana na faŋa nyɩm yesu ɩkashɩ na Adɖʋwaa atəgɩlopɩ gɩŋa ʋkʋmʋ. ¹⁷Aɖʋwaa gɩɖa atʋwatʋ ŋɖee gajagɩyar yar aɖʋni yɩɖa na atra nima Gaja ŋgeɖe gaẅʋni ɩwʋni ma: "Nɖee lee ka Ampi sɔlɔ ka alana ŋɖʋ amu sɔɔlʋ ʋwuni." ¹⁸Atə gilopi gɩrəŋə ʋwele ɖe ɖoo laŋ. Kalaŋ ma atəm na ni gemanka aɖa gʋbɔnɔ gude laŋ.¹⁹Galeʋ ŋgeɖe anɖebi ma na balema ɩja ni. Shee ma ɩja geleʋ geɖe laŋ. Ɩɖa ɖa ɖaa fɩtɩla ŋɖee ana kaɖa ŋkomo halɩ Gaja gatẹ kʋɖa. Na asʋbaa kaŋɩwor pɩ gɩɖoo anyɩnɛ gɩfoloni. ²⁰Yoma gɩshɛbʋ: ʋɖeŋ ma na waa yɔɔ kʋga geleɩ ŋgeɖe bawoŋ ɖoo na Gaja sul ma na ka asra kʋɖa na agʋfaŋa nina. ²¹Aɖʋwaa kile anɖebɩ ma na bafaŋa ka na awunji na. Ana kajaka ŋuʋro cɩrɩ cɩrɩ riŋa kʋna pi na bawun.

Chapter 2

¹Annabi ɩsəɩ baja baɖoo nabʋdu, gəŋci gboo bafaŋka ɩsəi baja baɖoo anyɩngɩcɩɩca n'pɩ n'ʋceru vbɔnɔ nɖee ʋna ɖur gaɖu ma, batɩba jɩ kɔɔ na nɖiyar ndee acəmpɩ alam atən ma agalei abəɖa naa babɔ ʋliu aɖur na bagʋlɔ. ²Bɛrɛ tuutuuma batɩbatər baŋkəm bʋliu ɖe nɩ balesʋra laŋ ba tɩ ba na jɩ gɩwʋlʋ n'ɩja kʋnyɩŋca. ³Bagɩtansɔlɔka laŋ batɩ ba paapaa anyɩn, na lomo lomo, natam bʋlei mbʋɖee kʋbʋwəɖa aŋfaanɩ na, bagɩlopi balama, ama, bagʋtɔ gʋbɔka gʋcee akpeɖe boŋo nasaa pɩ mbusu ntɩŋfəɖa balaŋ.⁴Ama Gaja kaapala ɩmalaɩka mbaɖee ba lee mbɔnɔ ma bagʋtɔ kʋbɔʋna, ama, apikil pɩ akəʋ nkomo nɩ akʋrpɩ ɩwɔrɔ ba naajɩ ɩshɛɩ nasaa nɩkəma kʋshile. ⁵Ka pala ɖulinya aŋono agʋtɔ kʋbɔʋ na, ama, ɩta jɩ waa: Afʋna Nuhum, nɖee ana lee ʋtəŋu təŋu kawasu aɖe nna abaja ma aleeka ɖeiɖei yar, ŋkələ̀ apala bʋto bʋjɩ mbɔnɔ kaɖlinya ma. ⁶Ɩtajɩ waa apala soɖɔm nagomɔriya kapa ɩcam ʋtonu apra atʋŋa, banɩ ɩ balee mbɔnɔ baja ma, atɩ yɛɛ tɩ yɛɛ waa batɔɔ akiɖe nama.⁷Ata saŋkɔɔ cam lɔɔtɩ ɖeiɖeiyar alamatən, lɔɔtɩ ɖe ʋcine kʋna kərə na bʋkɔɩ mbɔnɔ baja ba na lee ma na. ⁸Aɖʋwaa ʋni ɩ atəŋarɛ aɖa bagɩcɩɩca ma, atɩjɩ ɩshɛɩ alesʋra ɩbɔnɔɩ anaŋə ba na lee baajəŋ ma, aŋŋuro nɩ kɩɖa nɩ fɛɛ na balesʋra ɩbɔnɔ laŋ. ⁹Naɖiyar atɩ laa mbaɖee bana lee bɔɔta n'ɩja ma, ɩnawɩya nɩ, naa aɖʋ mbɔnɔ baja gʋsaʋ na saa n'ɩkəma kʋshilé acim na pɩ ɩkəma.¹⁰Ɩta goro na mbaɖee ba na sara gʋrɩlɔ nɩ asɔlɔ ajɩwa n'ɩfɔrɔ kalesʋra ma, bakɔɔ na bʋkɔɩ bʋlee ɩkɔma abəɖa. Awəɖa gɩnyɩŋkpakpa na faŋa balɔ yɔgʋ, asampəna kɩ na kpa pɩ n'ʋkʋmʋ kʋlim na. ¹¹Ɩmalaɩka mbaɖee bawu awəɖa ɩkashɩ paa ma, kə ba na ciu n'ʋkʋmʋ na lim nɩ, Gaja kaŋyɩɩ na.¹²Ama, banɩ baɖa ɖa ɖaa ɩbɔrɩɩ kəba wəɖa gvfaŋa na ma, aɖa baŋyashɛshɛ nɩ, ɖaa ɩbɔrɩ mbaɖee ba na taa kpaca na ri na kə ba cii ma, batɩlim bʋkɔi kəba yɔ na ma, batɩ ba tɩ lim bʋkɔɩ kəba yɔ na ma, batɩ ci ɖ'ɩbʋrɩ baɖe ma. ¹³Bʋkɔɩ basəla pɩ ma na gəŋ gʋtɔ gʋbɔka balesʋra ɩbɔnɔ ɩ balee makanɖilaŋ, gɩshɩlɩkɔnɔ jɩ baŋə waa ɩcəm na pɩ ba naalee bale sʋra ɩbɔnɔ de, Bɛrɛ ŋyashɛshɛ n'ajɩwakale sʋra baja, ɩta man na pɩ najɩ ʋjɩʋ, baɖe ba ɖa na paapaa balɔ. ¹⁴Bɩ nyine ɩɖa basəmprə kʋ yɛʋ laŋ, na lee ɩsna, basɔlɔ mbɔnɔ kʋleu, basəmprə ɩkə ba wəɖa ʋyɔʋ na ma, ba ni pɩ ba na caarɛɛ. Naa awəɖa gɩtaŋ kuri yɔgʋ yɔgʋ, mbusu nɖaka na saa pɩ.¹⁵Batəbə ʋnyɩnca ʋtəŋəka laŋ, alii akʋn Balaam bɔsɔɔ ʋpur, nɖee asɔlɔ acam mbɔnɔ kʋɖa ma. ¹⁶Ama, ambɔnɔ ana yɛɛ alee ma laŋ arəŋə garaŋkɔŋkɔŋɔ gabor na nɩ ńarɛ ʋwələ n'aye pala gajaresana ɩ asara na ce ma.¹⁷Bɛrɛ baɖe baɖa ɖa ɖaa, tɔkɔ nɖee kawəɖa bʋto na ma, ɖaa nɖɩla nɖee gasər fɛfɛ ga pikil ma: nkomo mbʋmbɔnɔ n na saapɩ. ¹⁸Ba wəɖo mpaapaa kabʋleibʋ na paa paa, na bʋlei bʋkɔnɔ baɖe ba tɩ bɔ basəmprə ɩ ba fɔɖɔ basʋro banyɛ nɩ aɖa ʋliu nɩ ma; ¹⁹Baɖe ba tɩ lə pɩ waa oh batɩ baɖa ashee balɔ fɛɛ, ama, bagɩlopi baɖe baɖa mbɔnɔ ka gɩdɔmpəla nɩ kə ba yɔna, Aɖʋwaa: Bʋkɔɩ bʋwukɩ ma bʋ na ɖʋ akɩ gɩɖɔmpəla.²⁰Ɩtajɩ waa balaakɩ ajɩwanɩ nɖən ayɔ, na nɖiyar Yeesu Kristo aŋyɩɖa kʋ yɔʋ, n'ʋkɔɔ pɛmpɛŋɛ akpa ncən acəŋə, karɛ anɖawa n na pra mbɔnɔ nji awu nsəbaka. ²¹Maa kəbayɔ ɖeiɖei k'ʋnyɩnca na, maa ɩcɩm awu, waabayɔ cɩrɩ cɩrɩ k'ʋnyɩnca nɖee ba shee pɩ ma. ²²Ŋkɔlɩ nɖee ba bʋŋa akə nlee ɩja ma, n wəɖa pɩ, waa: Bʋkɔɩ asna awəgə abəɖa ma, akɔɔ ce atɩ najɩ, n'ʋkuruci nɖee ba cɩ ni aɖa mam mam ma, akɔɔ akpa gʋɖɔpəna nɩ.

Chapter 3

¹Amba sɔlɔka, gʋbɔ gʋnyɩʋtaja nŋɔn na shee anyɩn. Abɔ ɩnyɩʋ ɖe ni, ntɩ kaka anyɩn na yɛɛ ɩŋəna anyɩna cɩrɩ cɩrɩ kagʋfaŋa nɩ. ²Naa ɩnaa lige alesʋra ɩ Amabi mana babʋŋa lə, atɩ nɖiyar n'atafʋraka agʋpɔ kaa lei ŋgaɖee.³Batəmka ba cere anyɩn ma, yɔma baamʋnʋ nɩ waa: Alʋwaatʋ akəŋja nɩ, mbaɖee ba na bɩlɛɛ ma, batɩ pɩ nalee saarɩ, na sana bagɩnyɩnfɔnɔ kaasa, ⁴Naa Yeesu alə waa: aɖe taakɔɔ apɩ aa? ʋpɩʋ ɖe ʋɖaɩ? Aɖʋwaa: Doo ɖaa atɩbayaya ba ci ma, baamʋnʋ ɩɖa kaɖawa ɖoo ɖaa bashɩ leeɩ ma.⁵Banyɩr waa: Gaja kaaleijɩ ba lee na nɖəla na gatəna, bʋto nɩ na balaa gatəna, ⁶N'alesʋraɩ ɩbʋŋa ɖa ɖoo kaɖulinya nɩ ma, bʋto bʋjɩka ɩŋunii, ⁷Galei gaɖe nɔɔ na baɖʋ na saa ɩkəma kʋshile batɩʋ na gatəna na nɖɩla na bɛrɩbɔnɔ ʋtonu.⁸Ama, ambasɔlɔka gaɖɔŋkɔnɔ gaɖa ka, kɩ sim ɩnaa nyɩr, waa: Gaja kaŋyɩɩ, ʋshile ʋɖɔŋkɔnɔ ʋɖa ɖa ɖaa bʋja miilima, nabʋja miili bʋɖa ɖa ɖaa ʋshile ʋɖɔŋkɔnɔ na. ⁹Nɖiyar kaapalka bʋkɔɩ alə waa ataa lee ma k'ʋleʋ na. Ɖaa baɖən basŋee ɩja ma na, ama, a na tɔɔ n'anyɩn pɩ suuru, ka yɛɛ ʋɖən a cii ɩnara na, ama atɩ yɛɛ waa: Baaŋa afʋba nɖawa.¹⁰Nɖiyar ʋshile ʋʋtɩpɩ ɖaa apɩtɩrɩ ma; kʋshile ɖe nɖəla ntɩŋwərə wərə, na bʋkɔɩ bʋshɩɖa ma, ɩŋaŋa naa gatəna na bʋkɔɩ bʋ ɖa alaŋ ma ɩshɩ ʋtonu.¹¹Ɖaa ayɔkɔɖe ɩnɩɩ ŋaŋa ma, Baɩ səmka anyɩngasana kaɖeiɖei kʋɖaʋ ʋɖa, ¹²Aɖʋwaa: ɩtɩ cee cee na Yɛɛ waa: Nɖiyar ʋshile ʋkpa were were, ɩshile ɩ ʋtonu ʋcam ashɩ aŋaŋa baamʋnʋ ma! ¹³Ama gɩtɩ saa bʋkɔɩ aləɖʋ ma naɩ, nɖəla nfɔlɩ na gatəna gafɔlɩ, gaɖuu ɖeiɖei aɖa ma.¹⁴Galaŋ, naa aye kpa, atɩ basɔlɔka, baaŋa aɖʋ agʋlɔ gawaka nama gaɖən gapaa wəɖa anyɩn na, ɖa ma cɩrɩ cɩrɩ na fɛɛni halɩ akpa awəɖa anyɩn. ¹⁵Shee ma ija waa: Atɩ ndiyar asuuru alee anyɩnʋɖoo na nɖi njɩ, ɖaa atasɔlɔka atʋwor pɔɔl aŋɔn ashee anyɩn ma, n'ʋyɔʋ n nɖee awəɖa ma. ¹⁶Bʋkɔɩ ana ŋɔ abɔ ɩŋunii nɩ ma na gəŋ, kokoo atɩ lə alesʋra nɖee ɩɖən asɔm ʋrəŋu ma, na mbaɖee balee n yashɛshɛ baja na mbaɖee kətɩ kaashɩ gɩshɛbʋ na ma bana koɖo koɖoji ɖaa ʋŋɔn ʋsaa ka ma, na shee bagʋlɔdur ka.¹⁷Ama, anyɩn ambasɔlɔka, nlə anyɩn boŋo ri ma anyinalɔ naa ipaa tɩ tərə akʋn nbɔnɔ baja bɩnyɩŋca naa kɔɔ na ʋcine wəɖaka na Gaja abəɖa na. ¹⁸Ama, naa ma na kpər n'atɩnɖiyar n'atafʋraka Yeesu-Kristo agʋjɔ n'ʋyɔʋ nɩ. Aɖʋwaa: Ajie ʋkʋmʋ, tɔɔ na n nyimə na ce na ce! Ami.

1 John

Chapter 1

¹Bukɔɩ bucele butɔnɔka ma, ɩcee rɩŋɠe ni na tɩɠe nyine bukɔɩ ɠikɩɠe ni ɠəsham, na aŋɠonyɛ kənamana ashee na Gaja kabule. ²ŋworo boo tifaŋɠa, na ɠiŋeni, na ɠɩnala seriya na sheeni.Gina le nyim ŋuro ŋɖekɩ na bon na ma kabule, ŋɖe ɩɖana Guya ma na afaŋɠa tum ma.³Bukɔɩ ɠiŋə na arəŋə ma ,ɠetile nyim boo na ɩmamɖa naa tum.Na atumɠisoro ɠiɩɖana Guya n'ʋpru Yeesu-Kristo ⁴Geti wum kayakɔ nəshee nyim boo na atum cɩŋkrəka ʋtəŋə.⁵Nyɩma ɠelei ɠirenɠa asuluma na ɠina le nyim:Gajaɠa leka ʋkaɖu na ŋkomu kiɖana nyina. ⁶Gita na lewa ɠimam ɖana ni naa akɔɔnasa ra ŋkamo ni ,ɠilishee na keɠena tomo ɩjana ⁷Ama ɠita na ʋkaɖu nyi ɖaa aɖa ʋkaɖu nyima,ɠima na atɩmawor, n'ʋpru Yeesu-Kristo akɔnɔ ishɛr atim ŋbɔnɔ iŋunii.⁸Gitaŋ le waa kaɠe wuɠa ŋbɔnɔ na ɠiti paa paa atɔŋɠʋlɔ, na ɩja kəɖana tum na. ⁹Ama ɠitala atəbɔnɔ lə, aɖiŋɠə aɖa ɖei ɖei atɔɔ accɛɛtum naa shɛr atɩm bɔnɔ atɩm kiɖa ciriciri na bukɔɩ ile ŋbɔnɔ ma. ¹⁰Gita lewaa kaɠewuɠa ŋbɔnɔ na, ɠiti leni waa ale ashɛrɛ, na abule kiɖana tɩm na.

Chapter 2

¹Ambapi bajala, ntɩ ŋɔ ayɔkɔ de nashee anyɩn naa ɩpaakɔɔ alee mbɔnɔ na. ama, yaabaɩ yaa ʋɖən ata tərə tərə alee mbɔnɔ, gɩwəɖa akəm cəmja Gaja sul, Yeesu Kristo ɖeiɖei yar. ²Atɔɔka agʋlɔ alaa saraa ashɛr n'atɩmbɔnɔ, kɩlee atɩ nɖənɖən atɩja na, ama ɖulinya aŋunii anja gboo. ³Gɩ tatoŋo agʋpɔ gɩshɛbʋ gɩsɛbʋ, gəŋma, gɩgɩ laƒʋyɔ nɩ.⁴Nɖee ana lə waa aɖe yɔ nɩ naa katoŋo agʋpɔ na ma, alee asəirɛ, ɩja ki ɖa na nɩ na. ⁵Ama, nɖee atoŋo agalei ma, Gaja kʋsɔlʋ ɩja kʋja, ʋlaƒʋɖa asul: kəŋ na gɩ na yɔ nama waa nanɩ gɩ man aɖa. ⁶Nɖee alə waa: Nanɩ baman aɖa ma, shee anaa sara ɖa Yeesu-kristo agɩlopi asara ma.⁷Atɩ basɔlɔka, kɩlee gʋpɔ gʋfɔli kʋ nna ŋɔn na shee anyɩn na, ama gʋpɔ gʋŋono ŋgʋɖee ɩcam ʋsəbʋ nɩ ma; Gʋpɔ gʋŋono gʋɖe kʋ gəŋ, Galei ŋaɖee ɩrəŋə ma. ⁸Baa na kama, ɩlee gʋpɔ gʋfɔlɩ kʋ n na ŋɔn na shee anyɩn, bʋkɔɩ bʋɖa na nɩ alee ɩja ma, bʋɖa anyɩnɩnɩ gboo, Aɖʋwaa: ŋkomo ntɩkaɖa, n'ʋkaɖʋ ɩja kʋja ʋsəba naɖoo boŋo.⁹Nɖee ana lə waa: Aɖe ɖa ʋkaɖʋ nɩ n'akɔɔ na ŋo ʋwor ma, karɛ anaɖa ŋkomo nɩ. ¹⁰Nɖee asɔlɔ ʋwor ma, aɖa ʋkadʋ nɩ, kɩ na səkir nɩ afəɖa mbɔnɔ nɩ na. ¹¹Ama, nɖee aŋo ʋwor ma, anaa ɖa ŋkomo nɩ, na sara ŋkomo, kayɔgaɖuɩ a nace ma na, adʋwaa ŋkomo nkara nɩ nfɔnɔ.¹²Ntɩ ŋɔn na shee anyɩn, aɖʋwaa: Aŋyɩɖa laŋ, batəɖə anyɩmbɔnɔ. Ntɩŋɔ, na shee, baya, aɖʋwaa: Ba yɔ nɖee a cee ɖa ʋsəmbʋ nɩ ma. ¹³Ntɩ ŋɔn, na shee, baya, aɖʋẅaa: Ba yɔ nɖee a cee ɖa ʋʋwaa: ɩ jɩ ayɔɩ gʋtara. Ntɩ ŋɔn na shee, bapibajala, aɖʋwaa: ɩyɔ n nɖee alee gʋy. ¹⁴Ntɩ ŋɔn na shee, anyɩn bàyà, aɖʋwaa: ɩ yɔ nɖee acee ɖa ʋsəbʋ nɩ ma, ntɩ ŋtɩ ŋɔn na shee anyɩn bayifala, aɖʋwaa: ɩkaŋkər bɛrɛ, Gaja kaalei gaɖa nanyɩn, n'ɩji ayɔɩ gʋtara.¹⁵Paa ma sɔlɔ ɖulinya na, ńayɔkɔɩ ɩɖa ɖulinya nɩ ma na, ʋɖən ata sɔlɔ ɖulinya, karɛ atayà ʋsɔlʋ kʋ ɖa na nɩ na: Aɖʋwaa: ¹⁶Bʋkɔɩ bʋ ɖa ɖulinya nɩ ma na gəŋ gʋrɩlɔ kagɩnyɩŋfɔnɔ, na bʋkɔɩ ana ŋə ma, kagɩnyɩŋfɔnɔ, aye kagʋlɔfaŋaka, ɩnɩ kɩɖoo na ataya sul na, ama, ɖulinya sul n'ɩɖoo. ¹⁷Ɖulinya ńagɩnyiŋfɔnɔ ɩtɩɩ shɍʋ, ama nɖee nalee Gaja kʋcɩŋsɔlɔka ma, ʋni aleeka nɖee aɖa na ce na ce ma.¹⁸Anyɩnɩ ɩtee bapibajala ma, alʋwatʋ akəŋja anookama, ɖaa ba lə ɩrəŋə waa: Kristo a ɩbɛrɛ atʋ ma, Kristo a ɩ bɛrɛ ma na tuutuum a baɖa n nyimə; ŋkəŋ na gɩŋə waa: Alʋwaatʋ akəmja nagəŋ. ¹⁹Atɩ gɩcɩɩca na baɖoo na ma, ama, kə ba cee lee atɩbaja na: Aɖʋwaa: maa balee atɩbaja maa baɖa n'tʋ, ama ɩ ni ɩ pɩ gəŋ naa ɩɖoo baŋə waa: kɩ lee baŋunii balee ka atɩbaja na.²⁰Ɩta saa n'anyɩn, Gaja kaŋŋuro nɖa n'anyɩn, Kristo ashee ka anyɩn, bʋkɔɩ laŋ ɩyɔ ɩja ma na gəŋ. ²¹Kə ma na ŋɔn na shee anyɩn waa: kɩyɔ ɩja na, ama, ɩyɔ ɩja, aɖʋwaa: ɩsəikɩ na ɖoo ɩja nɩ na.²²Aŋa na ɩsəiyar? Nɖee ana jɩ gɩwʋlʋ waa: Yeesu ka lee Kristo na ma, ʋniɖe alee ka Kristo a ɩbɛrɛ, ʋniɖe atɩ jɩ gɩwʋlʋ na gʋyà ńʋpi. ²³Arɛ nɖee ajɩ gɩwʋlʋ n'ʋpima, kawəɖa gʋya na; nɖee ashee ʋpi ɩja ma, ashee gʋyà gboo ɩja.²⁴Galaŋ bʋkɔɩ ɩrəŋ tɔɔ n'ʋseeeebʋ nɩ ma, ɩɖa n'anyɩn ɩta jɩ waa: bʋkɔɩ ɩcee arəŋə ɖoo ʋsəbʋ nɩ, ɩɖa n'anyɩn, gəŋ ma, anyɩn n'ʋpi ɩman aɖa, na gʋya gboo. ²⁵Bʋkɔɩ alə waa ataa shee atʋ ma na ŋŋuro nnɖee kɩŋwəɖa gayala na ma. ²⁶Nŋɔn na shee anyɩn, aɖʋ mbaɖee ba na li n'anyɩn ma laŋ.²⁷Ɩta saa n'anyɩn, Kristo ashee anyɩn aŋŋuro aŋŋuro nɖe nɖa anyɩnɩ nɩ. Galaŋ kɩkɔɔ a hiɛ ʋɖən acere anyɩn na. Aɖʋwaa ŋŋuro nsoŋ sono nɖe nɩncere anyɩn baamʋ nʋ bʋkɔɩ ŋŋuro nnɖe n na cere ma ɩlee ɩja nɩ kɩlee ɩsəi na, galaŋ anyɩn na Kristo ɩman alee ʋɖɔŋkɔnɔ ɖaa ŋŋuro ncere anyɩn ma. ²⁸Ambapi yiɖe ma na kristo, naa ŋkələ̀ aɖoo apɩ ma, gɩwəɖa tamaa, naa alʋwaatʋ ata cəm, gɩcifala gɩpaa jɩ atʋ, naa gɩlɩŋ nanɩ gaɖu na. ²⁹Ɩta lafʋ yɔ waa: A lee ka ɖei ɖei yar, gəŋ ma, nɖee a na sara ɖeiɖei kaasa na ma, alee Gaja ʋpur.

Chapter 3

¹Kɩde ma ʋsɔlʋ ndee gʋyà awʋda naatʋ, naa baye yɩda atʋ waa Gaja pur ma galaŋ gəŋcɩ atʋ gɩlee, dulinya kayɔɔ atʋ na, adʋwaa kayɔ gʋyà na. ²Atəbasɔlɔka ŋnyɩmə atʋgilee Gaja bapur pɩ ,na bʋkɔu gɩ tɩ da ma kɩkanakada na.Gɩyɔwaa Kristo atatɩfaŋa agʋlɔ gɩtɩgɩda daa ada ma . ³Arɛ ndee awʋda ʋcɩne de ma anaa nada cɩrɩ cɩrɩ daa ade gboo ma.⁴Arɛ ndee anaa na lee nbɔnɔ ma kana nyene gʋpɔna adʋwaa mbɔnɔ kʋleʋ ɩlee gʋpɔ kaŋkəm k'ʋɖoo na. ⁵ɩyɔwaa Kristo afaŋa agʋlɔ naa ashɛr atɩmbɔnɔ, anɩ nɩ ŋbɔnɔ nmana . ⁶Arɛ ndee ada anɩ nɩ ma ka na lee nbɔnɔ na arɛ ndee anaa na lee ŋbɔnɔ ma ka ŋənɩ na gəŋcɩ kayɔ nɩ na.⁷Ambapɩ basɔlɔka, paama pala ʋdəŋ alu naa nyəm na arɛ ndee analee deede ma ada deede daa Kristo agɩlopɩ gɩ da deede ma. ⁸arɛ ndee analee ŋbɔnɔ ma alee sheetanɩ aja na adʋwaa shetanɩ alee ŋbɔnɔ jɩ ʋsʋbʋ nɩ. galaŋ na Gaja pur apɩ apɛɛpɛɛ shetanɩ antəma.⁹Arɛ ndee alee Gaja karɛ ma kanalee ŋbɔnɔ na, adʋwaa Gaja kɩkashɩ da anɩ nɩ. kaa tələ da ŋbɔnɔ nɩ na, adʋwaa alee Gaja karɛ na. ¹⁰Galaŋ Gaja gafaŋa bapur afələ na sheetanɩ abaja. arɛ ndee kanalee dee na ma kalee Gaja karɛ na gəŋcɩ arɛ ndee kasɔlɔ ʋwor na ma.¹¹Galaŋ galeŋgadee ɩrəŋə ʋsəbʋ nɩ ma na gəm: waa gɩsɔlɔ atəbawor, ¹²Kɩlee daa kaɩn alee sheetaanɩ aja na kə ʋwor ma na. maa makɔlaŋ na akə nɩ? adʋwaa aŋtəmaə nlee ŋbɔnɔjɩ ʋwor aɳja ŋlee nsoŋso no.¹³Dulɩnya taŋoonyɩm paa ma lee biti na. ¹⁴Gɩyɔ aləwaa gɩdʋwo bʋce nɩ akpa nŋuro ni adʋwaa gɩsɔlɔ atə bawor, arɛ ndee kawəda ʋsɔlʋ na ma ada bʋce nɩ. ¹⁵Arɛ ndee aŋo ʋwor ma alee arɛ ndee ana kəbarɛ ma na. na ɩyɔ aləwaa aljaŋna kada ashee arɛ ndee ana kə barɛ ma na.¹⁶atʋgɩyɔ ʋsɔlu adʋwaa Kristo atəwa aŋuro ashee atalaŋ; atʋgboo ɩsɩm gɩ təwa atəŋŋuroŋ ashee atəbajalaŋ ¹⁷Arɛ ndee awʋda dulɩnyanɩ karɩsɩkɩ naa ŋe uwor ana gəshɛɩ naa bəla kakaŋananɩ na ma baɩ na Gaja kʋsɔlʋ ʋnada na nɩ? ¹⁸Ambapɩ basɔlɔka, gəpaasɔlɔ atəbʋlələka na atəgɩdanʋlaŋfɔɩ na ama gɩsɔlɔ nɩɩ ja na atalesʋra.¹⁹Nkən na gɩyɔ aləwaa gɩda ɩja nɩ, na gɩ na kaŋtaŋnanɩ atəcine ni. ²⁰Atəgɩfolu gɩtakə atəgalee Gaja gasəŋkəla awu atəcɩne, gəŋcɩ ayɔ bamaakɔnɩ. ²¹Ambasɔlɔka, na atəfolu kagəkə atəgalee na gɩwəda ʋkaŋtam na Gaja. ²²Na baa maakɔ nɩ gɩtabanɩ ataashee tu adʋwaa gɩtoŋo agalee nagɩnalee ʋcɩŋsɔlɔka.²³Agʋpɔ gunoo ka ma waa gɩshee ʋpur Yeesu-Kristo ɩja naa na sɔlɔatəba wor, daa agɩlopɩ gɩsɔlɔ atʋ ma ²⁴Arɛ ndee atoŋo Gaja kagʋpɔ ma ada na Gaja gəŋcɩ Gaja gada na nɩ galaŋ aŋŋuro ndee nda naatu ma laŋ na gɩyɔwaa ada naatu.

Chapter 4

¹Basɔlɔka basoŋsono, pàà ma shee aŋuro ɩŋunii ɩja na. Ama pàà bəla aŋuro baŋunii na naa ɩ səra ayɔ ɩ ta jɩ wàà, ɩ lee Gaja kɩja aɖʋwà, anabi ɩsəi kəbaja tuutuuma ba cə ɖulunya nɩ. ²Na ŋgaɖee, ɩ tɩɩ yɔ Gaja kaŋuro. ŋŋuro baa mpaŋa n yɔ Yeesu Krist anɖənɖən ma, n n pɩ na ntaŋkɔ njɩ naa a ɖoo na Gaja sul. ³Na ŋŋuro nɖee k'ɩ n yɔ Yeesu Krist na ma, k'ɩ n ɖoo na Gaja sul na. ŋŋuro nɖee k'ɩ n lee Yeesu kanja na, ɩ rəŋə kaalei ma, n kpa baŋa a ɖa ɖulunya nɩ.⁴Bapi, ɩ lee Gaja bapur pɩ, ɩ faŋa pɩ aɖʋwaa arɛɩ a ɖa anya laŋ ma, a səŋkəla awu nɖee a ɖa ɖulunya nɩ ma. ⁵Ba lee ɖulunya kəbaja pɩ na bʋkɔɔ ba na lə na ɖulunya ma, ɖulunya a tɩ ɖʋ pɩ gʋtɔ. ⁶Gɩ lee Gaja kəbaja pɩ. Arɛɩ a na cu Gaja ma, a tɩ ɖu atʋ gʋtɔ. Nɖee k'a lee Gaja kaja na ma, k'a na ɖʋ atʋ gʋtɔ na. Na ŋgaɖee, gɩ yɔ ŋŋuro ɩja kanja na ŋŋuro nlika.⁷Basɔlɔka basoŋsono, gɩ sɔlɔ atəbawor aɖʋwaa ʋsɔlɔ ʋsɔlʋ ʋ ɖa Gaja sul na. ⁸Arɛ baa apaŋa na, a waɖa ʋsɔlʋ ma a lee Gaja kaja na naa ayɔ Gaja. Arɛ nɖee wʋɖa ʋsɔlʋ na ma, k'a yɔ Gaja na aɖʋwaa Gaja ga lee ʋsɔlʋ na.⁹Galaŋ, Gaja k'ʋsɔlʋʋ ʋ ɖoo atəgɩcɩɩca. Gaja ga təm ka ʋpur aɖɔŋkɔnɔ ɖulunya nɩ naa alaŋ gɩ ɖa ɖulunya nɩ. ¹⁰ŋgaɖe laŋ n'ʋsɔlʋ, k'l lee gɩ cee sɔlɔ Gaja na ama ga sɔlɔ atʋ naa atəm ʋpur a pɩ tɩɩ lee atəmbɔnɔ ka wala.¹¹Basɔlɔka basoŋsono, ɩ ta jɩ wàà ga sɔlɔ ɖaa wàà ma, ɩ sim gɩ sɔlɔ atəbawor. ¹²ʋɖən k'a ŋə Gaja ayɔ na. Gɩ ta sɔlɔ atəbawor, Gaja ga tə ga ɖa n'atʋ na kʋsɔlʋ ʋ tʋʋ cəm gɩshɛbʋ. ¹³ŋgaɖe, atʋ gɩ yɔ wàà gɩ ɖa nɩ, aɖee gboo a ɖa n'atʋ aɖʋwaa ga shee atʋ kaŋuro. ¹⁴Na gboo, gɩ ŋə naa atələ wàà gʋya a təm ʋpur a pɩ tɩ lee arɛ a cam ɖulunya ma.¹⁵Arɛ baa aŋaŋa nɖee a yɔ wàà Yeesu a lee Gaja ʋpur ma, Gaja ga ɖa na nɩ n'aɖe na Gaja. ¹⁶Gɩ yɔ naa aŋə ʋsɔlʋ nɖee Gaja ga wʋɖa ashee atʋ ma. Gaja ga lee ʋsɔlʋ na, na arɛ nɖee a ɖa ʋsɔlʋ. ɖe nɩ ma, a ɖa na Gaja na Gaja gboo ga ɖa na nɩ.¹⁷ŋgaɖe laŋ, ʋsɔlɔ ɖe ʋ cəm gɩshɛbʋ naa gɩ shee ɩkəmaciŋka kʋshilé ɩja aɖʋwaa ga ɖa ma, gəŋ ci gɩ ɖa ɖulunya nɩ atɩya. ¹⁸ʋsɔlʋ nɩ asampəna k'ɩ ɖa na. Aɖʋwaa, ʋsɔlʋ ʋsoŋsono ʋ na kərə asampəna nɩ, asampəna ɩ lee gʋtɔ gʋbɔka ma. Arɛ baa apaŋa na a na lee asampəna, k'a cee wʋɖa ʋsɔlʋ ʋsoŋsono na.¹⁹Gɩ sɔlɔ aɖʋwaa Gaja ga səba ka asɔlɔ atʋ. ²⁰ʋɖən a ta lə wàà "N sɔlɔ Gaja" , ama naa aŋo arɛ ɖən, a lee asəirɛ. Aɖʋwaa, arɛ nɖee k'a sɔlɔ arɛ nɖee a ŋə ma na, k'a səra asɔlɔ Gaja ŋgaɖee ŋə na ma na. ²¹ŋə ma gboo bʋkɔɔ gɩ cam ɖaa ʋceru a sul ma. Arɛ nɖee asɔlə Gaja ma, ɩ sim ba sɔlɔ arɛ gboo.

Chapter 5

¹Arɛ baa aŋaŋa nɖee a yɔ wàà Yeesu a lee Krist ma, a ɖoo na Gaja sul na. Na arɛ baa apaŋa na a sɔlɔ gʋya ma, ɩ səm asɔlɔ ʋpur nɖee a ŋʋm. ²Gani laŋ gɩ yɔ wàà gɩ sɔlɔ gaja bapur ɩ sim gɩ lo ʋceru. Gɩ ta sɔlɔ Gaja naaa naa lo ʋceru. ³Aɖʋwaa, ŋə ma ʋsɔlʋ ashee Gaja ɩ sim gɩ toŋo ʋsɔlʋ ɖe. Na ʋsɔlɔ ɖe kʋsɔn na.⁴Aɖʋwaa arɛɩ a ɖoo na Gaja sul ma, a taa ce ɖulunya nɩ. Na nɖinsono nɖulinya nɩ. ⁵Aŋa pala ka nɖulinya n nfʋba? ʋni na gəŋ arɛ nɖee ashee.⁶ŋə ma arɛɩ a pɩna bʋto n'akɔnɔ ma: Yeesu Kristi. K'a pɩ na bʋto kanɖənɖən ama a pɩ na bʋto n'akɔnɔ gboo. ⁷Aɖʋwaa basəriya laaja ba pa bariu. ⁸Ayɔkɔ ɩriu nɖe ŋŋuro, bʋto n'akɔn ba tɩ lə na fana.⁹Gɩ ta naa cam bɛrɛ basəriya, Gaja kaja a səŋkəla ka awu. Aɖʋwaa saja kasəriya a na laa nɩ na na shee ʋpur. ¹⁰Baa arɛ apaŋa na, a na shee Gaja ʋpur ɩja ma, a wʋɖa səriya agɩlopi laŋ. Nɖee k'a na shee Gaja ɩja na ma a lee n'agʋlɔ asəirɛ aɖʋwaa k'a shee ɩja səriya nɖee Gaja ga laa upur laŋ ma na.¹¹ŋəma səriya: Gaja ga shee atʋ pɩ ŋŋuro nɖee k'ɩ na bon na ma, Gaja ga shee ɖulunya kʋɖaʋ n kʋ na bon na ma na. N'ʋɖaʋ ɖe ʋ ɖa ʋpur nɩ. ¹²Arɛ nɖee a wʋɖa ʋpi ma, a wuɖa ŋŋuro.¹³N ŋɔn ayɔkɔ ɖe nɩ ashee anyɩn naa ɩ yɔ wàà, ɩ wʋɖa ŋŋuro nɖee k'ɩ n wʋɖa gayala na ma, anyɩn mbaɖee ɩ na shee Gaja ʋpur ɩja ma, ¹⁴ŋə ma gboo ɩja nɖee gɩ wʋɖa na nɩ ma. Gɩ ta taba nɩ akoɖən n'ʋcinsɔlɔ, a tɩ rəŋən'atʋ. ¹⁵Gɩ ta yɔ gboo wàà, a tɩ rəŋə n'atʋ, baa maakɔ nɩ gɩ taba nɩ, gɩ yɔ wàà, gɩ wʋɖa bʋkɔɔ gɩ taba nɩ ma.¹⁶ʋɖən a ta ŋə arɛ ɖən a lee mbɔnɔ nɖee k'ɩ lee bʋce na ma a nyəŋə ashee nɩ. ɩ wʋɖa mbɔnɔ nɖee n na lee bʋcema. Kə ma lə wàà ɩ sim nyəŋən ashee nni na. ¹⁷Mpaapaa n lee mbɔnɔ njɩ ama mbɔnɔ nɖen k'ɩ n na lee bʋce na.¹⁸¹⁹Gɩ yɔ wàà arɛ baa apaŋa na a na Gaja sul ma k'a na lee mbɔnɔ na. Ama arɛ nɖee aɖoo na Gaja sul ma a lee nɖɩnsaŋka, na gʋya yɔka yar ɖən k'a səra a leenɩ mbɔnɔ na. Gɩ yɔ waa gɩ lee Gaja kəbaja pɩ na ɖulunya aŋunii a sə gʋyayɔka laŋ na.²⁰Gɩ yɔ wàà Gaja ʋpur a pɩ pɩ atɩ shee atʋ gyayɔka naa a ŋə arɛɩ a lee ɩjayar ma. ²¹Acəŋə gɩ ɖa ɩja yar laŋ na, nʋpur Yeesu Kristi. ʋni na ɩja kaaja na ŋŋuro nɖee k'ɩ nwuɖa gayala na ma. Bapi lən ma n'anyalɔ akʋnà.

2 John

Chapter 1

¹Doʋ a lɩ apɩɩ elɩ a kavɛ na ba pʋvʋ, nsɔlɔ ɩja nɩ, kɩ lee a mon nɖenɖen ni na aŋona nbeɖee ba sɔlɔ ɩja ma. ²Ashee ɩja ɖee ɩ ɖa na aŋoma ni ɩkɔɔ ɖa na aŋom na cɛ na cɛ ma. ³ʋkʋmʋ, nsɔnɔ, fəə a ɖa shee aŋm na Gaja ɩkayar nyiɖa na Yeesu Krisyo ɠuya pʋvʋ n'ɩja nv sɔlʋ nɩ.⁴ɩsan na mv aɖɩwa nŋe avɛ ɖen a ke bapɩ ni a na sava ɩja nɩ ma,na ɩsheru nɖee ɠɩcam Gaja sʋlu ma. ⁵Nnyəmə ntɩ kɩ, ʋsɩpve kɩ lee yaa ʋɩevu fɔlɩ ɖen na ama nɖee ɠɩ cee cam ɖɔɔ ʋsubu ni ma, nfaŋu nɖee ba cee faŋa tɔm ɖɔɔ ʋcəbu ni ma, a le waa ɠisɔlɔ atəbʋpv ⁶ʋsɔlʋ ɖei ʋtaba ba sava ɖaa ʋcevu ɖee ʋle ma. ʋcevu ɖee ʋle nɖee cam ɖoo ʋcebu ni ma na ɠəŋ cɩ ɩ sim ɩsava.⁷Adɩwa bɛvɛ bɔnɔ tʋʋtʋʋma ba pɩɩ nɖulʋnya ni na kba avɛ bɔnɔ be ɖee bajɔ nti Kristo ⁸Ama lee ma nɖemɖem ma anyɩn tema npaa pva fɔyɩ na, naa ɩ tɩ jam ʋsʋlʋ soŋsono.⁹Avɛ ba apaŋana ana ce ɖooɖo ma na k'avɛ ka na veŋe Kristo ʋfaŋnu na ka yɔ Gaja na. Avɛ ɖee a ɖa Kristo ʋfaŋnu ni a wʋɖa ɠʋya na ʋpɩ. ¹⁰Nɩ jɔɔ avɛ ɖen pɩ aŋya sʋlʋ na k'avɛ apɩ n'ʋfaŋnu fɔlɩ ɖee paa ma pala nɩ akpa aŋyɩm ɠaɖu na paa ma sala ni boo na. ¹¹Avɛ dei a na sala nɩ ma a kaŋna na nɩ lee nbɔnɔ.¹²Nwʋɖa bʋle tʋʋtʋʋma ma ŋɔn cee ŋem ma, a ma k ma sɔlɔ ma ŋɔn ɠʋbɔ lan na. Ama nsɔlɔ mapɩ aŋya sʋlʋ naa ata alehevi a le soŋsono ¹³Bepɩ, Elɩ tɩ sava anyɩn.

3 John

Chapter 1

¹Baŋono na basɔlo"Gaius" nsɔlɔ ɩja ni ma. ²A ma sɔlɔ ka, ntɩ nyiŋɔ na shee ki alafɩya a ɖa shee a kʋlɔ na a kɩ nŋro. ³Aɖɩwa ɩsana amʋ a shee ɩja nɖee bɛrɛ ba na la waa ʋti kʋn ma. ⁴Alɩheerɩ shee amʋ nveŋe waa anba pi ba tɩ sava n'ɩja lan.⁵Ama sɔlɔka n'tɩ lə ɩja shee a tə bepɩ naa ba Sara ma. ⁶Be ɖe ba ti pii na le ʋnyiŋu kaŋku ni ʋwuɖa shee bɛrɛ ma.Naa Gaja ga sɔlɔma. ⁷Aɖɩwa iyɩɖa ɖee lan na ba ɖʋwɔ, baa ma tʋwa akɔɖen nbaɖe kəbayɔ Gaja ma sulu na. ⁸Naa gəm kə bɛrɛ ba sim ka gɩ naa cam, naa gɩ lee batən leeja n'ija lan a shee pi.⁹Nŋɔm gubɔ shee ʋnyiŋu kaŋku,ama"diotrəfes' a sɔlɔ ma ka tʋro na ¹⁰Nta tɩ kpa, ntəba lɩgə ntənbonɔ nɖe a lee ma.¹¹Ama sɔlɔ ka paa doo ɩbɔnɔ na.Berɛ nbe ɖee ba na le nbɔnɔ ma na a ma nbe ɖee ba na lee nsono ma.Arɛ ɖee ana le nsono ma aɖa Gaja kʋnyɩca lam na nɖee a na le nbono ma ka ɖa Gaja kʋnyiɩa lam na. ¹²Demetrius aŋne serɩya aŋnunɩ nija kanɖi laa atəm boo giti laa serɩya aɖɩwa anyim boo iyɔ waa a ta serɩya a lee ija ni.¹³Tam ɖe nceba ŋɔn gʋbɔ ni ma, nyʋɖa bʋle tʋʋtʋʋ ma ma le ma ¹⁴Wʋɖa nɩya ntə ma pɩ atɩ jeɖe aki asəla ɩshile.Kasa gʋtɩ təŋɔ a tə bawor naa lə bʋle. ¹⁵Ntɩ nyɩŋɔ Gaja gata ki lafia.atə basorotɩ a kə baja batɩ sala kɩ.

Jude

Chapter 1

¹Yʋɖe, Yeesu-Kristo atənleeja,Jaak avɛ, a shee n’baɖe ba le Gaja kə basɔlɔ ka ma na ba toηo pɩ shee Yeesu-Kristo. ²Fɛɛ na Gaja kʋsɔlʋ ʋpele anyɩm³Ba sɔlɔ ka, n cee tɩ le ɩkashɩ m’aŋɔn too anyɩm a shee a ta leheri ɖonkɔnɔ lam. Maa nta cee aŋɔn gʋbɔ a shee anyɩn naanyiŋə aɳyin i ci ibobo a shee ʋcɩne nɖe ʋ ma shee ija ma. ⁴Adɩwa beɖen ba nyɩm akpa anyɩn ncəm. Bɛvɛ beɖee ba le nbaɖee bari ma na. Nbaɖee kba na shee Gaja ɩja ma nbaɖee ba na bela ikoyar Yeesu-Kristo ma.⁵Nnyəmə nti ma lige anyɩm waa ɩkoyar afʋra Ejibiti k bɛrɛ yɔ kan ken na a pɛɛpɛɛ bɛrɛ nbaɖe kba shee nɩ ija na ma. ⁶Anyɔn na malaɩka nbaɖe kba ba la bʋjɩ sɔlɔ ka na.Gaja garɩm pɩ nkʋ a shee alə ʋshɩ le nɖee ba na a cɩm na pi ɩkəma.⁷ɭɖɑ ɖaa na apa ɖen ba na yɩɖa waa (Sodome, Gomorrhe) na npa nɖa sela na pɩ ma, baɖe batɩ le aleʋ nɖee kɩsɩn ba le nɖʋlɩnya nɩ na ma.Na ba tɔ ba pa ɖee shee nʋ kɛshi na nton ɖʋlɩnya kʋ bom nɩ ma. ⁸Kan keŋ beɖe ba ti kpajɩwa ba gʋlɔ naanaa pɜɜpɜɜ nbeɖee ba ɖa ʋnyɩnca soŋsonɔ lan ma.⁹Baa tam ɖee malaɩka Mishɛl a na ɳnɔ jindi bonɔ Moïse a gʋlo ma. Ka nyiɳɩ le ni gali bonɔ na, ale nɩ na waa ikoyar abɔ akʋtɔ. ¹⁰A na bɛvɛ baɖe baɖe ba ti lim nbʋȡee kba yɔ na ma, bʋkɔ bʋ na pɛɛpɛɛ pɩ ma na gen. ¹¹Nbono shee pɩ aɖɩwa ba sara (Caïn) ʋnyɩnca lan na Balaam.¹²Baɖe ba tɩ jɩ jingarɩ ecifala ma na.na. Jijʋ a shee bancəna kʋrʋnyʋ lan,Baɖe ba ɖa ɖaa na gʋyɔ ngʋɖee gʋyɩ ɖɩ ka gʋna ɳnɩn na ma. ¹³Ba ɖa naatinkʋ nɖee a na kʋlokʋlo ma, naa a ȡʋwɔ ɩŋɔrɩpɩ nɖe nkomo na shee ma.¹⁴Enoch kʋlʋmɩ kaja Aɖam a bʋnyʋma ni, ale waa ‘’kɩɖe ma ikoyar apɩ na bɛvɛ cɩricɩri ma’’. ¹⁵Ba pɩ pɩ ba le nɖʋlɩnya kaale. Ba pɩ pɩ a kɔɔ na bɛrɛ baɖe ba le nbonɔ na ʋnyɩnca soŋsono lan. ¹⁶Ba lee bɛrɛ nbaɖe ba na ŋne ba lɔ na na, nbaɖee ba na shʋ na yɛ bʋ jɩʋ ma na.¹⁷Ama anyim anba sɔlɔka, naa ma na lɩge gale ngaɖee batənleeja ɩkoyar Yeesu-Kristo ba cee le anyɩm ma. ¹⁸Baa mʋnʋ kʋboŋʋ nɩ, ɩti wiɖa sarɩ keba ja ba ɖen. ¹⁹Sama ɖee a tiyɛ bɜrɜ kʋyʋgʋ, jindɩ ba soŋsono kəbaɖa ba lan na.²⁰Ama anyɩm abasɔlɔka, mna ma anyɩgɩlɔ pɩ bʋtoni na anyɩ ɩja kʋshee ni, nii nyiŋe nɳɳʋro soŋsono. ²¹Ta ba ma Gaja kʋsɔlʋ ni saa gʋjɔ ngʋɖee gʋnʋ shee nyɩm nŋŋʋro lanlanya ikoyar Yeesu-Kristo anja ma.²²Nbaɖee kəba shee ɩja kicɛbɔ na ma naa ma naŋə bi cɛɛ. ²³Fʋra ma nbaɖee ba na cee ʋtonʋ ni ma.Paa sɔlɔ ayɔkɔ nɖee ikpa jɔɔ ma na.²⁴Nyɩmo, a shee nɖe ka pa anyɩ ɩkon ʋnyinca bonɔ ma na. ²⁵An ɖen ɖeŋ, Gaja ngaɖee ga na fʋra tʋn ma, a kʋle na Yeesu-Kristo ati ikoŋar ʋkʋmʋ giyarɩ, ʋsəʋ nɩ kashi shee galaɩ, ʋrɔŋ, na cee na cee. Amii.

Revelation

Chapter 1

¹Yeesu-Kristo ʋkaɖʋfaŋa ɩ Gaja gashee nɩ afaŋa abatəŋleeja alesvra ɩ ɩnutɩ pɩ ma, na atəm na a malaɩka ashee Yohana. ²Yohana alee Gaja kaalei na Yeesu-Kristo kasəriya bʋkɔɩ aiŋə ma. ³Nɖi nsono ashee nɖee ana tʋr galei naa basaaka ba na rəŋ annabi kabʋlei, naa atoŋo gɩshɛbɔbʋkɔɩ baŋɔn ma! Aɖʋwaa: kalʋwaatʋ asəla boŋo.⁴Yohana aŋɔn ashee ɩcɔɔcɩ kulumi mbaɖee baɖa Asii nɩ ma: gʋjɔɔ na fɛɛ ɩɖoo na nɖee aɖa, na cee ɖa, naa atʋnapɩ ma, a sul ashee anyɩn, n'aŋŋuro kulumi ɩ ɩda aŋyariboi kaŋyɩ ma. ⁵Na Yeesu-Kristo ɖeiɖei kasəriya yar, alee ka nɖee basəba aŋʋm bakono nɩ ma, naa lee ɖulinya aŋunii kəbayari banɖiyar! Asɔlɔ atʋ, natɔɔ akɔnɔ ashɛr natɩmbɔnɔ, ⁶Atɔɔ atʋ apra, Gaja kaayarɩtəna nɩ, kəbasanabaja ashee ayar ajɩye ʋkʋmʋ nɩkashɩ bʋjabʋja nace nace!⁷Ŋə ma nɩ! atʋ ka gəŋ, ɩnyine ɩŋunii ɩtɩɩŋə nɩ atʋ ma, atinyɔnna mbaɖee bakalnɩ ma; Ɖuliŋ agatəna gaŋunii kɩɖimi batɩ ba naa beleŋshi alaŋ. ⁸Amʋ na Alfaa na omega, ɩkoyar Gaja, nɖee aɖa na cee ɖa, na atʋnapɩ ma; ɩkashɩ ɩŋuniiyar.⁹Amʋ na Yohana, anyɩmwor nɖee na nɩ man najɩ Gaja kaayaɩtəna kishɛɩ akara gayɛ na ruku Yeesu-Kristo nɩ ma, ncee aɖa patɩmɔɔsi kaatəna ɩbʋto bʋ sir jɩ akal ma nɩ, Gaja kaalei laŋ, na Yeesu asəriya laŋ. ¹⁰Sabaatɩ kʋshile na ŋŋuno nsoŋsono nrŋə namʋ, na nrəŋə ʋwələ ʋbɔmbɔnɔ ɖən amʋ ŋkəmɖaa gʋlʋgʋ sənka gʋbʋmbɔnɔ kʋwələ ma. ¹¹N'ʋwələ ɖe ʋlə waa: Bʋkɔɩ ʋnaŋə waa ma, ŋɔn bʋ gʋbɔ gʋɖən nɩ, naa atogo ashee ɩcɔɔcɩ kulumi, Efɛɛsɩ, sɩmiirni, pɛrgaamɩ, Tiyatiirɩ, sarɖɛɛsɩ, filaɖɛlfii, naa Laʋɖisee.¹²Mbʋŋa na yɛɛ ma ŋə ayɔ ʋwələ nɖee ʋna lə n'amʋ ma, mbʋŋ akiɖe ma, na nŋə wurakɩfɩla kulumi. ¹³Wura kɩfɩtila kulumi ɖe nɩ, kagɩcɩɩca nanŋə ʋɖən ɖaa arɛpur ma, aɖe kara jabakatoko alamaka naa mm wura kabɛlɛtɩ aŋrɛŋɛ laŋ.¹⁴Anɖilaŋ kaŋʋrʋ ɩɖe kər ɩfɔnɔ ɖaa gʋfufu ma akən ɖaa ʋcitalʋfuro ma; ɩnyine ɩɖe ti mɩlɛ mɩlɛɖ'ʋtonu ma, ¹⁵Ɩkei ɩɖe kim pii ɖaa ba narɩ nrʋkɔ nton ma, aɖa ɖaa aɖoo na ʋtonu kaŋku nɩ ma; ʋwələ ʋɖe ɖa ɖaa gatubʋmbɔnɔ ga na ciɖe na tugo ma. ¹⁶Agʋnyɛsononɩ, ɩŋɔrɩpi kulumi ɩɖe da ncən, gapɔɔ gasɔɖɔsɔdɔka bʋyɛbʋnyɩʋ kaaja gaɖe gatɩ ɖoo aganɔ nɩ; agayɛ gaɖe gatɩ ŋələ ŋələ ɖaa ʋshile ʋnakaŋkər paa ma.¹⁷Nŋə nɩ ma, na nfəɖa aŋyɩɩ ɩkei sul acii ŋŋurolaŋ, na atər agʋnyɛ amalaŋ naa lə waa asampəna ɩpaa kpa akɩ na! ¹⁸Amʋ nlee ka asəbaka, na aboŋaka, na ŋŋuro yar mbʋŋa acii; Na nnyəmə nkɔɔ aɖaŋŋuro nɩ bʋja bʋja. Ntoŋ bʋce na bʋce kaafala ka saafɩ.¹⁹Ŋɔŋ ayɔkɔ ɖe ʋŋə ma, na nɖee ɩɖa ma, na nɖee ɩnutipi kəmkəm ma. ²⁰Ɩŋɔrpi kulumi kantəma nɖee ʋŋə aŋgnyɛsoni nɩ ma, na wura kɩfɩtɩla kulumi. Ɩŋɔrpi kulumi ɖe ɩni nɩ gəŋ cɔɔcɩkulumi kɩmalaɩka mana wura kɩfɩla, ɩni nɩ gəŋ ɩcɔɔcɩ kulumi.

Chapter 2

¹ŋɔn ashee Efɛɛ ka cɔɔcɩ kamalaɩka: kɩɖe ma, nɖee atoŋo ɩŋɔrpi kulumi a gʋnyɛɛsonà nɩ, naa ana sara wura kɩfɩtɩla kagɩ ca ma ana lə ma. ²Nyɔ akalesʋra ʋna lee ma, nyɔ akɩntəma, na koŋkaari nɖe ʋwaɖa ma, nyɔ waa kaasəra atoŋo mbɔnɔ nɖe baja; Mbaɖee ʋŋəpɖ‌ɗ‌ḍ‌đ waa balesura kɖ‌ɗ‌ḍ‌đ cəm na naa ba na yvɖa ba lɔ waa: lamka n'ʋŋə pɖ‌ɗ‌ḍ‌đ waa basəɩrɛ pɩ balee ma.³Naa ʋwaɖa koŋkaarɩ na jɩ ɩshɛɩ amʋŋyɩɖa laŋ ka kɔɔ ŋkəm na ma. ⁴Ama ŋgaɖee kə ma na yɛɛ n'akŋ‌ɲ‌ṅ‌ṇ‌ñ‌ɴ na ma na gəŋ waa ʋpala akʋsɔlʋ ʋsəbaka. ⁵Galaŋ lige gaduu ʋfəda ma, naa afʋba nɖawa, na akɔli alee akɩntəma nsəma nsəbaka : apala ntɩ ma pɩ atɩ laa akafɩ tɩla agaɖu sarka, akonsaa yaa ʋfʋba nɖawa.⁶ŋgaɖee ga saa cum ashee akɖ‌ɗ‌ḍ‌đ ma na gaŋ waa ʋŋo nikolayii mana, balesʋra gboo kə ma na yɛɛ alesʋra ɖe na. ⁷Nɖee awaɖa atɔ ma, barəŋə ŋɖaɖee gʋɖa gaja ka paraɖiisi nɩ ma.⁸ŋɔN ashee suniiruni ka cɔɔcɩ ka malaɩka: ŋə ma ŋgaɖee asəbaka n'aboŋo analə ma, nɖee acee acii waa akɔɔ pɩ ŋŋuro nɩ ma. ⁹Nyɔ wahalanɖee ʋnajɩ ma, na gɩshɛɩrɛ ɩ ʋwaɖa ma, naka ma (ataŋja na kɩ) na ʋcɩu na ma nɖee, mbaɖee na bana yɩda balɔwaa: yuɖaa kəbaja na kə ba balee yuɖaa kəbaja na ma, ama,sheetaanɩ agʋcu, caŋa nɩ kə banɛ pɩ ba lee ma.¹⁰Paa cu asampəna nɖee ajɩ ma na, kɩɖɩe atɩya ɩbiliishi ataa rɩ anyɩn baɖən nɩ akəʋ sasrka nɩ atʋŋa anyɩn aŋə, ɩtɩ jɩ ɩshɛɩ halɩ ɩshile təb. yɩɖe gɩshɛ bɔ halɩ akɩbʋshile, naa ma shee akɩ ŋŋuro kaŋyarɩfu. ¹¹Arɛ nɖee awəɖa atɔɔ ma, arəŋə ŋgaɖee ŋŋuro nna lə na shee ɩcɔɔcɩ manama,Arɛ nɖee ajɩ kacaacaa ma, kaa kɔɔ ajɩ bʋce bʋnyɩʋtaja kishɛɩ na.¹²ŋɔn ashee pɛrɩgaamɩ ka cɔɔcɩ kamalaɩka: rəŋə ma ngaɖee nɖee aganɔnɩ gapɔɔ bʋyɛ bʋvyɩʋ kaaja ga na ɖoo ma,ana lə ma: ¹³Nyɔ gaɖuɩ ʋɖa ma, nsaŋkɔɔ ayo waa: ŋkəŋ na sheetaanɩ amboi nɖa. ʋtoŋo amʋnyɩɖa, na kabəɖa n'amʋ ʋcine na, baamaa ʋshileiɩ antipaasi ama səriyayar ɖeiɖei kaja ba kə nɩ aci anyin gaɖʋ ma, gaɖuu sheetaanɩ aɖa ma.¹⁴Ama, gadən gaɖa kə ma na yɛɛ n'akɩ na ma, ganɩ jɩ gəŋ waa : bɛrɛɩ baɖa nakɩ ma, ba toŋo balaamʋ a ɖiini ɩ acere balaakɩ waa aɖʋ ntərətərə Israɛl bapun waa bajɩ ataŋkɔɩ ba pɛŋɛ akʋna ma, naa na lee gɩsəna. ¹⁵Akɩ gboo ʋwəɖa bɛrɛɩ ba na lee nikolayii kalesʋra ma,baɖa na kɩ.¹⁶ƒʋba nɖawa, apala ntɩ ma pɩ akasul atɩ cə na pi gʋtana na bʋyɛbʋnyɩʋ kaapɔɔɩ ga na ɖoo aŋganɔ nɩ ma. ¹⁷Arɛɩ awəɖa atɔɔ ma, arəŋə ŋgaɖee ŋŋuro nna lə na shee ɩcɔɔcɩ ma; Arɛ nɖee ajɩ caacaa ma,ntɩ ma shee ni naam nɖee aƒərə ma, naa makɔɔ ashee ni ntala nƒɔnɔ karɩ karɩ,ntala nƒɔnɔ nɖe laŋ baŋɔn ŋyɩɖa nƒɔlɩ, ʋɖən kaayɔ ŋyɩda nɖe na,nakilee nɖee bashee ntala nɖe ma na.¹⁸ŋɔn ashee tiyabiir ka cɔɔcɩ ka malaɩka; rənə ma ŋgaɖee gaja ʋpur ana lə ma, nɖee ɩnyɩne ɩna mɩlɛ mɩlɛ ɖ'ʋtonu naa ɩkei ikim pii ɖaa nrukɔ ɩ barɩ nton ma; ¹⁹Nyɔ aka təma,ayɔ akʋsɔlʋ, ayɔ ʋcine nɖee ʋwəɖama, akuntəma ɩ ʋna lee kaɖeiɖeima, ʋkana gayɛ na lee akatəma, ɩkəma nɖe ɩkɔɔ ayɔgɔ awu ɩsəbaka.²⁰Ama, bʋkɔɩ kə ma na yɛɛ n'akɩ na ma na gəŋ ʋpala ʋsəmprə Yesabɛl, atɩ yiɖa agʋlɔ waa annabi, nacere na paapaa ambatəŋleeja, batɩ lee gɩsəna,na ji ataŋkɔɩ ba pɛŋ ɛ akʋna ma. ²¹Nshee ni a lʋwaatʋ waa: Aƒʋba anɖawa,ama, ka na yɛɛ aƒʋba agɩsəna ana lee ma na.²²Kiɖe atɩya, ntɩ ma ɖʋ nɩ lii ɖən laŋ,naa ma təm wahala abʋmbɔnɔ ɖən awəɖa mbaɖee na pɩ ba na lee gɩsəna kalesʋna ma, na ba pala balesʋra na. ²³Ntɩ ma pala bapur ba cii bʋce bʋsono : naa ɩcɔɔci baŋunii bayɔ waa: Amʋ nna ŋə bʋkɔɩ bʋɖa arɛ agasələ nɩ, n'arɛ agɩƒolu ni ma, naa ma səla baaŋana alesʋra.²⁴Anyɩnganɔɩ ɩlee tiyatiir kəbaja ma, naa kɩtələ bʋcenuɖe na ma, naa kɩ yɔ sheetaanɩ ashiiri na daa ba na yiɖa na ma, ntɩ lə anyɩn waa: kə ma tɔɔ ʋɖʋna dən atoŋo anyɩn na. ²⁵ŋgaɖee gaɖa ma na gəŋ waa: ŋgaɖee ɩwəɖa ma toŋo ma ji gɩshɛbɔ halɩ ma pɩ.²⁶Arɛ nɖee atoŋo ambʋlei gishɛbɔ atɩ waɖa ajɩ ka caacaa ma, ntɩma shee nɩ awəɖa ɩko ɩsamaa mana laŋ. ²⁷Ataa paŋa ɩsamaa baɖe n'ʋrukutəmʋ ɖaa ba na pii mbuce ma, ɖaa am gboo ncam ɩko amawɛɛ sul ma. ²⁸Naa ma shee karɛ gajaka kagɩŋɔrpi. ²⁹Are nɖee awəɖa atɔ ma, arəŋə ŋgaɖee ŋŋuro nna lə na shee ɩcɔɔɩ ma!

Chapter 3

¹ŋɔn awshee sarɖɛsɩ ka cɔɔcɩ kamalaɩka : rəŋə ma, ŋgaɖee awəɖa gaja kaŋŋuro kulumi na ɩŋɔrpi kulumi ma; Nyɔ akɩntəma, ʋtɩ ƒaŋa waa ʋwəɖa ŋŋuro, asaa waa ʋci. ²Yɔ akʋʋlɔ, naa apɛmpɛŋɛ nɖee ɩ sada na yɛɛ ɩci ma; aɖʋwaa: akalesʋra ki kpe gaja kaŋyɩɩ na.³Naa na ligə bʋkɔɩ ʋcam arəŋə ma, naa atoŋo gishɛbɔ, na ka natʋŋa na, ntɩ ma pi ɖaa apitiri ma, kaa yɔ saa nɖee ma pɩ akalaŋ ma na. ⁴Ama, sarɖɛɛsɩ ni, bɛrɛ baɖən kə ba kpa bɩtoko ajɩ wa na;batɩ bakara ɩtoko baƒɔnɔ naa am nna pɩ gɩ man na sara aɖʋwaa basim na ma na.⁵Arɛ nɖee ajɩ kagʋtara ma, ataa akara ɩtakaƒɔnɔ; kə mashɛn aŋyɩɖa ŋŋuro kagʋbɔ nɩ na. Ntɩ ma lə aŋyiɖa amawɛɛ na ɩmalaɩka mana sul. ⁶Arɛ nɖee awəɖa atɔma, arəŋə ŋgaɖee ŋŋuro nna lə na shee ɩcɔɔcɩ mana ma.⁷ŋɔn ashee ƒilaɖɛlƒii ka cɔɔcɩ kamalaika: ŋgaɖee cɩnɩcɩrɩ yar alə ma, ganookama, ɩjayar, nɖee atoŋo Ɖaʋɖa asaaƒɩ ma, nɖee atatine, ʋɖəv kaasəra arim na, ata rim, ʋɖen kaasəra atine na: ⁸Nyɔ akɩntəma ʋna lee ma, kiɖe atɩya, akɩkashɩ kɩ yɔgɔ na, n'ʋtoŋo aŋgalei, kabəɖa amʋŋyɩɖa na ntine gʋcaŋkɔ akiŋyɩɩ ʋɖən kaasəra arim kʋ na.⁹sheetaanɩ agʋ cɩŋcaŋa nɩ kəbɛrɛ ɩ ba na yiɖa ba lɔ waa Yuɖaa kəbaja na kə baλee yudaa kə baja na naa ba na ƒʋ ɩsəi ma, ntɩ ma pala bapɩ atɩ cəm atən bakəwə laŋ akɩŋyɩɩ, naa ba yɔ waa: nlafʋsɔlɔ akɩ. ¹⁰Ɖaa ʋtoŋo aŋgdei awəɖa kakoŋkaari ma laŋ, ntɩ ma tɔjʋ akɩ saa nɖee anaa tɩ pɩ ɖulɩnya nɩ atʋŋa bɛnɛ ɩ baɖa gatəna laŋ ma. ¹¹Ntʋnapɩsəla. Toŋo gɩshɛbɔ n'ʋɖənapaatɩ cam kɩ ŋyarifuna.¹²Arɛ nɖee ajɩ kagʋtanama, ntɩ ma lee apra gɩcul pi gaja kaaƒala nɩ, karɛ kaakɔɔ aɖoo ayɔnɔ; ntɩ ma ŋɔn gaja kaŋyiɖa alaŋ, na gaja kampa alaŋ Yerusalɛm aƒɔli nɖee ana rgə nalaŋ adoo na gaja sul ma, na amʋŋyiɖa nƒɔlɩ. ¹³Arɛ ɩ awəɖa atɔ ma,arəŋə ŋgaɖee ŋŋuro nna ləna shee ɩ cɔɔcɩ ma na ma.¹⁴Ŋɔn ashee laʋɖisee kacɔɔcɩ kamalaɩka: ŋgaɖee ami alə ma,ganookama, nɖee ana laa səriya ya ka ja yar bʋkɔɩ gaja lee ɖulinyani ma, ¹⁵Nyɔ akɩ ntəma.Nyɔ waa ka ɖoo ɖoo na, ka saŋkɔɔ asʋɖa na. ¹⁶Ɖaa ʋgoro na lee shiŋaa shiŋa, ka ɖooɖoo na kasʋɖa na ma laŋ, ntɩ ma wagə aki aŋganɔ nɩ abəɖa.¹⁷aɖʋwaa: ʋtɩ lə akʋʋlɔ waa : ʋwəɖa ɩtanɩ, alee atanja, na lə waa: kə ma kɔɔ ahɩɛ akɔɖən na, ama, kashee yɔ waa ʋɖɩshɛɩ yɔgʋʋ alee ashɛɩnɛ na, alee aƒɔnɔ rɛ na, aɖa ŋkɔlɩna. ¹⁸Ntɩ cere aki waa: ashɩ wura soŋson nɖee barɩ nɩ gɩ shɛbɔ nton ma,amasul, naa apra atanja, awəɖa ɩtoka baƒɔnɔ akara naa apaa tɩ ɖa ŋkɔlɩ baŋə akɩ na, ashɩ juro akəŋə akɩ nyine naa anaa ŋə gishɛbɔ.¹⁹Galaŋ ƒʋba nɖawa, naa wəɖa kaŋkaarɩ. Aɖʋwaa mbaɖee nsɔlɔ pɩ ma, ntɩ bɔ batɔ na cere pɩ. ²⁰kiɖe ma atɩya, ŋyide gakukonu na kə gʋcaŋkɔ arɛ nɖee arəŋə amʋwələ n'atine gʋcaŋkɔ ashee amʋ ma, ntɩ ma kpa aɖa na karɛ, naa karɛ gboo aɖa n'amʋ.²¹Arɛ nɖee aji gʋtara ma, ntɩ ma pala asə amʋŋya rɩboilaŋ, ɖaa amʋgboo njɩ gʋtara naa aɩmʋn na nɩ gɩ man asə aŋŋarɩ boi laŋ ma. ²²Arɛ aɖee awəɖa atɔ ma, arəŋə ŋgaɖee ŋŋuro nna lə na shee ɩcɔɔcɩ mana ma!

Chapter 4

¹Alesʋra ɖe kaŋkəm, ntaa aŋgayɛ na kiɖe ma, ba ɖe ba tine gʋcaŋkɔ gʋɖən nɖila nɩ, ʋwələ ʋsəba kaɩ nsəba arəŋə ma, ʋɖe ɖa ɖaa gʋyʋlʋ gʋsɩnka gʋbʋmbɔnɔ, n'ʋwələ ɖe ʋlə waa boɖa atɩya naa maƒaŋa akɩ alesʋraɩ alesʋraɩ ɩnɩ tɩ pɩ ma. ²Kpaarɩ na ŋŋuro mmana ataa amʋ. na ŋŋə ŋyariboi nɖən nɖɩlanɩ, ŋyarɩboi nɖe ʋɖən aɖe sə ŋlaŋ. ³Nɖee asə mboi nɖe laŋ ma, aɖe tɩ ŋələŋələ ɖaa jasɩpee na sarɖʋanɩ kantala ma, Ŋyarɩboi nɖe gʋmɛnɛɩ gʋda ɖaa Emerooɖɩ ma gʋɖe gʋ sir ŋjɩ.⁴Acəm na ŋyarɩboi nɖe, ayarɩboi akoo-ni-nam ɩɖe ɖa, ayarɩboi akoo-nɩ-nan ɖe laŋ, bɛrɛ baŋono baŋono akoo-nɩ-nan baɖe ba sə ɩ laŋ akara ɩtoko baƒɔnɔ, baɖi laŋ wura kayarɩƒu nɩ ba siu. ⁵Ŋyarɩboi nɖe nɩ, ɩtɩ mɩlɛ mɩlɛ ɩwələ ɖe tɩ ɖoo na kuro ɖaa ara a na kuro ma, ɩɖe nɩ ɩƒɩtɩlaɩ ba lee gaja kaŋŋuro kulumi ma, ɩɖe tɩ cam gishɛbɔ.⁶Ŋyarɩboi nɖe kaŋyu teŋku kabʋto bʋɖən bʋɖa ɖaa karaʋ ma, aɖa ɖaa Kristaalɩ ma, bʋ ɖə bʋɖa nyarɩboi nɖe nɩ naa asir ŋjɩ akal, aŋŋuro baja ba nan baɖe ba wəɖa ɩnyine asir balɔ nyɩɩ na nkəm na ba nnɩ nɩ.⁷Asəbaka aɖe ɖa ɖaa guuni na,anyataja aɖe ɖa ɖaa ganakori ma, ariutaja aɖe ɖa ɖaa arɛ ma,anataja aɖe ɖa ɖaa asaʋ nɖee anta na gaja ma. ⁸aŋŋuro baja ba nam baɖe, baaŋa aɖe wəɖa apra ɖaa asaʋ ma, ɩkoŋ koŋ, ɩnyine ɩɖe rinə na pɩ asir akal na ba nnɩ nɩ. Baɖe bati lə baa saa apaŋa na, gɩshilikonɔ na gɩjibɔŋɔ waa: cɩrɩ cɩrɩ cɩrɩ na nɖiyar gaja ɩkashi ɩŋunii yar, nɖee acee ɖa, naa ɖa, naa atʋnapɩ ma!⁹annuro baja,ba ta naa kʋma, na shee shee, na lee bɔɔta nɖee asə ŋyarɩboilaŋ aɖa ɖoo ɖoo ɖo bʋja bʋja ma, ¹⁰Mbaɖee ba lee baŋono baŋono ma, baɖe ba kur atən nɖee asə ŋyarɩbai laŋ ma, aŋyɩɩ alee bɔɔta alee ka nɖee aɖa ŋŋuro ni ɖoo ɖoo ɖo bʋja bʋja, na pɩ, na batɩ ne bɩ wura kayarɩƒu akəʋ aŋyu na lə waa: ¹¹<<ʋsəm na ma, atɩnɖiyar, n'atɩ gaja gɩyarɩyar, waa acam ʋkʋmʋ, na ʋsheesheʋ n'ɩkashɩ; aɖʋwaa: akɩ lee ka ayɔkɔ ɩŋunii, n'akʋciŋsɔlɔka na, ʋleeiɩ na ayɔkɔ ɖe ɩɖa.

Chapter 5

¹Na ŋŋə nɖee asə ŋyarɩboi nɩ ma, agʋnyɩsɔnɔ nɩ mbʋpa ba ŋɔn kancən na kaŋkə ma, na kʋr ɩnbʋpa nɖe na gaja kashiiri nana kulumi. ²Na ŋŋə malaɩka kashi yarɖən,aɖe tɩ kuro na lə n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ waa: aŋasim ka waa ataasəra akʋɖa ashiiri atine mbʋpa?³ʋɖən amana alaŋ, n'atən, na galəna kalən aline mbʋpa akiɖe ncən. ⁴Na ŋkara gako na yu paa, ɖaa ʋɖən kasim ataa səra atine mbʋpa kokoo akiɖe ncən na ma. ⁵Ŋkəŋ na ʋnono ɖən a lə amrɩ waa: paa yu na: kiɖe Yuɖaa ka guuni nɖee alee Ɖaʋɖa abʋŋʋma nɩ ba kɔɔ na nɩ abəɖa ma,ajɩ caacaa anaa tine mbʋpa naa akʋɖa ashiiri mana kulumi ɖe.⁶Ŋkəŋ na ŋŋə ŋyarɩboi ka gɩ cɩɩca aŋŋuro baja banan na baŋana baŋana bagɩcɩɩca gaja kaaraŋkori, gaɖe ga da ɖaa bacee ƒʋjɩ ma. Gade gawəɖa ayʋlʋ kulumi n'ɩnyine kulumi, ɩnyine kulumi ɖe, ɩɖe lee gaja kaŋŋuroi atəm gatəna gaŋunii laŋ ma. ⁷Na acə atɩ cam mbʋpa nɖe,nɖee asə ŋyariboi nɩ ma, agʋnyɛ nɩ.⁸Acam mbʋpa nɖe ma, na aŋŋuro baja banan na boŋono-baŋono bakur atən gaja karaŋkori kanyu,baɖe batoŋo ayʋlʋ ɩsɩnka naa atoŋo ɩkɔɔpʋ wura kəbaja ɩtʋlaanɩ baɖe ba rŋə ncən, ɩtʋlaarɩ ɖe nɩ gəŋ ʋnyiŋu ɩ cɩrɩcɩrɩ kəbɛrɛ ba na nyiŋŋə ma.⁹Baɖe batɩ yiɖa ntulo nƒɔli waa: ʋsim acam gʋbɔ naa akʋɖa ashiiri mana bakʋr ma; Aɖʋwaa: ba ƒʋ akɩ n'ʋtɔɔ akakɔnɔ ashɩ na bɛrɛ,ɩɖimii, ɩkərə ɩŋunii, isamaa baŋunii, arɛkərə ɩŋunii;ashee gaja. ¹⁰N'ʋtɔɔ pi apra basaraalaaja kəba yarpɩ ashee gaja, naa ba ɖa gatəna laŋ.¹¹Ŋkɔɔ ataa aŋgayɛ na kiɖe ma, na nrəŋə ɩmalaɩka tuutuuma bɩ wələ, n'aŋŋuro baja, na baŋono baŋono uniili akulo akulo, kə ba səra atʋr bagʋya na. ¹²Baɖe ba tɩ lə n'ʋwəle ʋbʋmbɔnɔ waa: Garaŋkariɩ baƒʋ ma, asim acam, ʋkʋmʋ, ɩkashɩ, n'ʋyɔʋ, na ŋyɩɖa kʋɖʋw, n'ʋsheeshee ʋ¹³N'ayɔkɔ ɩ ɩshiɖa alaŋ na gat əna laŋ, na gatəna katən na təŋku nɩ, na bʋkɔɩ bʋɖa ɩŋunii ma, nrəŋə ɩlə waa: Nɖee asə ŋyarɩboi laŋ ma na garaŋkori bajie ʋkʋmʋ, ŋyɖakɖʋw, n'ɩkashi bʋjabʋja! ¹⁴Na ŋŋuro baja banan ba tələ waa.ami! na baŋono-baŋono bakur atən alee nɩ bɔota.

Chapter 6

¹Nnakiɖe ma, na garakori atine ashiiri asəbaka,na ŋrəŋə aŋnuro baja banan bʋdən alə n'ʋwələ ʋbumbɔnɔ ɖaa ara ana kuro ma,waa: pɩ. ²Ŋkiɖe ma,na ŋŋə asuko aƒɔnɔ. Nɖee aboɖo alaŋ ma, aɖe toŋo gʋta, na shee nɩ ŋyarɩƒu, n'ace etɩ cə gʋtara, ajɩ gʋtara.³Akɔɔ atine ashiiri anyɩʋtaja ma na ŋŋə ŋŋuro yar anyɩʋtaja alə waa: pɩ. ⁴N'asuko nɖee aɖa ɖaa arana ma aɖoo. Nɖee aboɖo asə alaŋ ma, na bashee nɩ ɩko waa: Alaa ʋɖaʋƒɛɛ gatəna laŋ naa bɛrɛ ba kə bawor, aƒʋ bawar na bashee nɩ gapɔɔ galamaka bʋyɛ bʋnyɩʋ kaaja.⁵Atine ashiiri ariutaja ma, na ŋŋuro yan ariutaja alə waa: pɩ, ŋkide ma, n'aəuko aɖono adoo. Nɖee asə alaŋ ma, aɖe tono nsərnyɛ agʋnyɛ nɩ. ⁶Na ŋrəŋə ŋŋuro baja banan bagɩcuca ʋwələ ʋna lə waa: faŋa blee ɖeniye aɖɔŋkonɔ, n'afaŋa orji beriu ɖeniye aɖɔŋkɔnɔ; Ana, paa lee mbɔnɔ bʋshi na bʋkaŋnyem ka na.⁷Atine ashiiri anataja ma, na aŋŋuro yar anantaja aləwaa; pɩ. ⁸ŋkide ma, n'asuko nɖee aɖa ɖaa aƒɔnɔ ma, aɖoo. Nɖee asə alaŋ ma, na shee nɩ nyɩɖa waa: bʋce, na bʋce kaaƒala gayala nɩ, na bashee nɩ ɩko waa: Akə gatəna kaasapɩ kəbɛrɛ, na gapɔɔ bʋyɛ bʋnyɩʋ kaaja, n'akɔmɔ, na gʋmaaŋga, ɩbɔrɩ baŋɔnja gboo bakə bɛrɛ gatəna laŋ.⁹Batine, ashiiri anʋntaja ma, na ŋŋə bɛrɛ ɩ babʋna akə pɩ a laa baŋŋuro Gaja kaalei laŋ na mbaɖee bana səriyar ma saraa kantomo kaŋəmə. ¹⁰Baɖe batɩ kuro na lə waa: nɖiyar cɩrɩ cɩrɩ n'ɩjayar saa apaŋa n'ʋnaa cim na bɛrɛ ɩ baɖa antən ma səla atʋnyana ataba mbaɖee baƒʋr a takɔnɔ atən ma, ʋɖa. ¹¹Na bashee pɩ ɩtoko bafɔnɔ baaŋana aja; na ba lə pɩ waa baƒəna na ŋʋra alʋwaatʋ cei kaja acəŋə, halɩ ba ba war ɩ basaa bakəpɩ boŋo nai ma, ɖaa ba kəpɩ baci ma.¹²Nna kide ma na batine ashiiri akaloŋtaja; Na gatəna gatar níkashɩ paa, n'ʋshile ʋshee nkomo ajiu ɖaa ʋƒələ ɖono kɩsana, aŋɔrɔ ata kim daa akɔnɔ ma. ¹³N'ɩŋɔrpi ɩwərə wərə a laŋ aƒəɖa atən ɖaa ƒɩɩgi kagʋyo gʋna kʋ naa kɩpi ɩbolo akala na ƒəɖa atən ma. ¹⁴Nɖɩla ntɩŋcar kagʋlɔ ashɛʋ ɖaa ba na car gʋla mpəna; Abʋnɔ ɩtəbə kabʋɖu ɖaka.¹⁵Kasaa ɖe na ɖulinya nɩ kəbayarɩ, na kəbaŋono, isɔja kaɖi baja, batanja, ɩkashɩbaja, ba ɖɔmpla, na mbaɖee baɖa ashee balɔ ma, batɩ ba cuu na ƒərə abʋnʋ nɩ n'atakəwələ nɩ. ¹⁶Naa ba naa lə abʋmʋ n'atakəwa waa: ɩkrə asiu pɩ, naa bapaa kɔɔ aŋə nɖee asə ŋyarɩboi nɩ na,na bapaa ŋəgaraŋkari kʋnyana na. ¹⁷Aɖʋwaa: ʋnyana ʋmbʋbɔnɔ kushile ʋkpa ka gəŋ aŋa naa sera ayiɖe?

Chapter 7

¹Gani kaŋkəm,na nŋə Malaɩka banan ba yide dulinya ikalkʋɛ ɩnan nɩ ma; na bari gatəna gaŋunii ka gʋsərə, naa gʋpaa kɔɔ awu gatən laŋ na, gʋpaa kɔɔ awa teŋku laŋ na, gʋpaa kɔɔ awu gʋyo gʋɖən lan na. ²Na nŋə malaɩka aƒɔlɩ, aɖe tɩ boɖo ʋshile laŋ aɖe toŋo Gaja ŋŋuro yar ʋshɛmʋ; Na akuro n'wələ ʋbʋmbɔnɔ na ləɩnalaika ba nan mbaɖee bashee pɩ ganɔ waa ba lee gatəna na teŋku mbɔnɔ ma, na a lə waa: ³Paa ma kana lee gatəna,nateŋku n'ayɔ mbɔnɔ na, halɩ gishɛmɛ Gaja abatəŋleeja babʋyɛ koko ri aboŋo naɩ⁴Na nrəŋ gʋrɩya ɩ ba shɛmɛ ma, ba ɖoo bɛrɛ uniili ɩshɩnyɩʋ n'nan, israɛl bapur bɩdimi baŋunii. ⁵Yuɖaa aɖimi, ɩniili tən-na-banyɩʋ pɩ bashɛmɛ; Rubɛn a ɖimi, umili təb-na-banyɩʋ; Gaaɖɩ a ɖimi, ɩmiili təb-na-banyɩʋ; ⁶Asɛr aɖimi, ɩmiili təb-na-banyɩʋ, nɛƒtalii aɖimi ɩmiili tən-na-banyɩʋ, manasee aɖimi ɩmiili təb-na-banyɩʋ;⁷Simeyɔɔ aɖimi ɩmiili təb-na-banyɩʋ; leƒii adimi, ɩmiili təb-na-banyɩʋ; Isakaarɩ aɖimi ɩmiili təb-na-banyɩʋ; ⁸Sabul ɔɔ aɖimi, ɩmiili təb-na-banyɩʋ: Josɛƒ aɖimi, ɩmiili təb-na-banyɩʋ; bɛŋjamɛɛ aɖimi, ɩmiili təbna-banyɩʋ pɩ bashɛmɛ⁹Gana kaŋkəm, ntaa na kiɖe ma, na nŋə samaa abʋmbɔ no ɖǝn, ʋɖən kaasəra atʋr bagʋrɩya na, baɖe balee ɩsaamaa tuutuuma, ɩɖimi mana, bɛrɛa cəmə acəmə, ɩkrə ɩŋunii. Baɖe ba yiɖe Gaja kaŋyarɩboi na gaja kaaraŋkori baŋyu, akara ɩtoko baƒɔnɔ atoŋo apapi kabɔ banyɛ nɩ. ¹⁰Baɖe batɩ shɩ ɩyyɩbubuɩ na kuro na lə waa: Atɩ nɖi nsono nɖoo na Gaja gasə ŋyarɩboi nɩ na Gaja kaaraŋkori ma sul.¹¹Malaɩka mana, na baŋono boŋono, n'aŋŋuro baja banan bayiɖe ŋyarɩboi sul, akur asiu atən bacəna laŋ alee Gaja bɔɔta, ¹²Naa alə waa: Ami! ʋshee sheʋ, n'ʋkʋmʋ, n'ʋyɔʋ, na nsala kʋsheʋ, n'ʋɖʋw nama, n'ɩko, n'ɩkashɩ, ɩɖa ashee Gaja nace nace Ami !¹³Ŋkəŋ na ʋŋono ʋŋono ɖən ataba amʋ waa: bɛrɛ baɖe bakara nabaƒɔnɔ waa ma, bapaŋa pɩ gəŋ, na ŋka na ba ɖoo na ma? ¹⁴Na ntələ ashee ni waa: Nɖiyar , akɩ yɔ kaa. na alə amʋ waa: bɛrɛɩ na wɩya abʋmbɔnɔ awəɖa ma na gəŋ, baƒʋga bitoko, naa acɔcɔ na gaja kaaraŋkori kakɔnɔ.¹⁵Galaŋ na basəra ayiɖe Gaja kaŋyariboi sul,batɩ ba na lee nɩ bɔɔta gajaka na gɩteŋshile agafala nɩ. na nɖee asə ŋyariboi nɩma, ataa siu pɩ na kələ pɩ. ¹⁶Akɔmo kɩɩkɔɔ akə pɩ na, ʋtunyem kʋkɔɔ akəpɩ na, ʋshile kʋkɔɔ atɩʋ pɩ na , ŋjisʋɖa gboo kɩŋkə pɩ na. ¹⁷Aɖʋwaaʋ: Gajakaaraŋkori ɩgaɖ ŋyarɩboi kagɩuca nɩ ma ataa naa paŋa pɩ na ce na ŋŋuro kabʋto sul, naa Gaja ga naa shɛr banyineko babʋyɛ laŋ.

Chapter 8

¹Atine ashiiri kulumi kaja ma, na gaɖu gaŋʋra lemm, ɖaa gakɔŋkɔŋɔ kaŋsaʋ ma. ²Na nŋə Malaɩka mana kulumi ba yiɖe Gaja kaŋyɩɩ ma, na ba shee pɩ ayʋlʋ ɩsɩnka kulumi.³Na malaɩka aƒɔlɩ , apɩatɩ yiɖe saraakantomo sul, aɖe toŋo tʋlaarɩ awəka kaakʋɛ wura kaaja; na bashee nɩ ɩtʋlaa rɩtuutuuma, naa akəman na cɩpɩ cɩpɩ kəbɛrɛ bɩnyiŋu atəʋ ʋtonu alaa saraa wura kantomo saraa kaŋja nɖee nɖa Gaja kaŋyɩɩ ma laŋ. ⁴Na tʋbarɩ ɖe kɩ́yo ɩboɖo alan, anyɔn na cɩrɩ cɩrɩ kəbɛrɛ bɩnyiŋu malaɩka agʋnyɛ nɩ gaja kaŋyɩɩ. ⁵Na malaɩka atɔɔ tʋlaarɩ kaakʋɛ na laa ʋtonu saaa kaŋto ma laŋ arŋə gakʋɛ gaɖe nɩ abəɖa gatəna laŋ. N'ɩwə lə uutuumo, ɩɖoo ɖaa ara ana kuro ma, na mɩlɛ na.gatəna gatar.⁶N'ɩnalaɩka kulumi mbaɖee batoŋo ayʋlʋ ɩsɩnka ma, bapɛmpɛŋɛ balɔ na yɛɛ ba sun ayʋlʋ. ⁷Malaɩka asəbaka asɩn agyʋlʋ ma, na ɩcilalʋ n'ʋtonu ɩda n'akɔnɔ, ʋƒʋʋ gatəna laŋ; Na gatəna kaasapɩ gashɩ ʋlonu ayoɩ ɩɖa gatəna laŋ ma kaasapɩ gashɩ ʋtanu, aŋɔ itdo ɩŋuníi ishɩ ʋtonu.⁸Malaɩka anyiʋtaja asin agʋyʋlɔ ma, N'akɔɖən ɖaa gʋbʋnʋ ma, ɩɖoo n'alaŋ akim pii ɖaa ʋto numa, aƒəɖa teŋku nɩ, na tenku kansaʋ kaasapɩ gapra akɔnɔ. ⁹Na ayɔkkɔ ɩ ɩɖa teŋku nɩ ma, kaasapɩ ɩŋnii ɩci ɩmɛla mana kaasapɩ gboo ɩpɛɛpɛɛ.¹⁰Malaɩka arintaja asɩn agʋyʋlʋ ma, na gɩŋɔrpi gɩbʋmbɔnɔ gɩɖe gɩ kim pii ɖaa ʋtonu ma, gɩfəɖa gatəna laŋ katoɩ ɩna ceɖe ma, kaasapɩ laŋ. ¹¹Gɩŋɔrpi gɩ ɖe kaŋyiɖa njɩ gəŋ waa: asɛnti, na gatəna laŋ kato kaasapɩ ɩpra abɩsɛtɩ, bɛrɛ tuutuumaɩ banyem kabʋto ma, na ba ci, aɖʋwaa: ato ɖe ɩpra ɩlʋkualʋl.¹²Malaɩka ariutaja asɩn agʋylʋ ma, n'ʋshilé kaasapɩ ɩshee ŋkomo, aŋɔnɔ kaasapɩ gashee ŋkomo, n'ɩŋɔrɔpi kaasapɩ ishee ŋkomo, n'ʋshiè kaasapɩ ishee ŋkomo, gijibɔŋɔ gboo ɖaa gəŋ ma.¹³Nna kiɖe ma nrəŋə asaʋ kaŋkra akəw nɖila kagɩcɩɩca laŋ na lə n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ waa: nɖi nci ka, nɖi nci ka, nɖi nci ka ashee bɛrɛɩ baɖa gatəna laŋ ma, aɖʋwaa: Ayʋlʋɔɩ Malaɩka bariu ba na yɛɛ ba sin ma laŋ.

Chapter 9

¹Malakaka anʋntaja asn agʋyʋ ʋ ma, na nŋə gɩŋɔrpi gɩ ɖən gɩ ɖoo n'alaŋ afəɖa atən ma. Na ba shee nɩ gʋkulu gʋbʋmbɔnɔ kagʋlcaŋkɔ kasaaƒi. ²Na atine gʋkulu gʋbʋmbɔnɔ gʋɖe. N'ɩyɔ ɩbʋmbɔnɔ ɩɖoo gʋkulu gʋde nɩ ɖaa nɖəma kiyɔ ma, n'ɩyɔ ɖe isiu ʋshile na gaɖu gaŋunii, ga ta shee ŋkomo³.Natərma ɩɖən ɩta ɖoo ɩyɔ ɖə nɩ asiu gatəna gaŋunii laŋ, na ba shee atərima ɖe gʋsheme ɖaa ɩlama bawəɖa gatəna laŋ ma. ⁴Na ba lə atərma ɖe waa: bapaa tɩ lee mbɔnɔ aŋɔɩ ɩda atən ma na, ɩpaa lee mbɔnɔ, ayo na yɔkɔ mbɔnɔ na, ama, bɛrɛ banɖən koŋ mbɔnɔ, mbaɖee kʋbashɛmɛ pɩ Gaja kʋshɛmʋ na ma.⁵Kəba shee pɩ ganɔ bakə bɛrɛ ba cii na, ama, ba naashɛɛ hala ɩŋɔrɔ ɩnʋn; ʋnaashɛɛ nɖee ba naashɛɛ ma na gəŋ waa ɖaa alama a na təʋ arɛ naa ɩyor ni ma. ⁶Kasaa ɖe bɛrɛ batɩ ba yɛɛ bʋce, ama kə baŋə bʋ na; batɩ ba sɔlɔ waa: bacii, ama, bʋce bʋtɩ bʋ cuu a lɩŋ na pɩ gaɖʋ.⁷Atərma ɖe batɩ baɖa ɖaa ɩsuko ɩ bana kpeɖe pɩ ba cə gʋtara ma baɖi laŋ wura kayarɩƒu ɩɖa ka, babʋyɛ bʋta ɖa ɖaa bɛrɛ babyɛ ma. ⁸Atərma ɖe kaŋʋrʋ ɩtaɖa ɖaa basɩmprə baŋʋrʋ ma, banyiwə ɩtaɖa ɖaa guuni anyi wə ma. ⁹Baɖe ba wəɖa gʋtara kanrʋkɔ ɩ ba na kəl nrɛŋɛ ma, barɛŋɛ laŋ, bápəra ɩɖe tɩ yu ɖaa gʋtana kalɔrɛ nɖee ɩsuko tuutuuma ba na bɔ ma.¹⁰Bíshelu ɩɖe ɖa ɖaa ɩlama kɩshelu ma, bɩsheluɖe nɩ na gʋsheme gʋɖa ba lee na bɛrɛ mbɔnɔ hali ɩŋɔnɔ ɩnʋn. ¹¹Bagʋpayari guɖe gʋlee gʋkulu gʋbumbɔnɔ ka malaɩka, gʋkulu gʋɖe kʋ ba na yɩda na hebrəka gɩ ja waa: abaɖɔŋ, na grɛki kagɩja waa: apolɔɔnɩ. ¹²Nawɩya asəbaka aƒəl: kaŋkəm acəŋə, nawəya banyɩʋ baƒɔlɩ batʋ acəŋə.¹³Malaɩka akdoŋtaja, asin agʋyʋlʋ ma, na nrəŋə ʋwələ ɖən ʋɖoo na kantomo wura kaŋja nɖee nɖa Gaja kaŋyɩ ma, ¹⁴Na lə Malaɩka akdoŋtaja gʋyʋlʋ ma, waa: kʋɖa ɩmalaɩka banan mbadee bakur pɩ Eƒrataa kaato laŋ ma. ¹⁵N'ɩmalaɩka ɩ ba toŋo gakɔnɔŋɔ, n'ʋshi le, n'aŋɔnɔ, na gajikalka ma, kʋɖa pɩ alam, naa ba kə bɛrɛ ɩ baɖa gatəna laŋ ma kaasapɩ.¹⁶ɩsɔja kagʋriya ɩ ba sə ɩsuko laŋ ma, baɖoo bɛrɛ umilinyɔɔ awanyɩʋ. ¹⁷Na nŋə ɩsuka tuutuuma, mbaɖee basə ɩsuko ɖe laŋ ma, baɖe ba kara atar yɔkɔ ɩɖe kim pii d'ʋtonu ma,ada ɖaa buruu ma, ada gʋsʋra da keleŋ caŋa ma,ɩsuko ɖe baɖi ɩɖe ɖa ɖaa ɩguuri baɖi ma; batʋnɔ nɩ ʋtonu na minɛmpəna ɩnaɖoo.¹⁸Na bɛrɛ gʋyaɩ ba ɖa gatəna laŋ ma, kaasapɩ, ba ci na ʋtonu na mmpəna ndee ɩna ɖoo ɩsuko babʋno nɩ ma. ¹⁹Aɖʋwaa: ɩsuko baɖe bikashi ɩda babʋnɔ nɩ na bɩshelu nɩ na; bɩshelu ɩɖe ɖa ɖaa ʋbu ma, awəɖa nɖi, ɩni nɩ ana lee na bɛrɛ mbɔnɔ.²⁰Bɛrɛ basaa kə ba cii na ma, ba bəla kə ba ƒʋba nɖa wa nabalesʋra na, kə ba pala aŋŋuro ɩbɔnɔ n'akʋna na wura, n'ɩtanɩ, n'arukɔ, n'atala, n'ayo kʋpɛŋʋ na, ayɔkɔ ɖe kɩ na ŋə na, kɩ na sara na. ²¹kə ba pala gɩso kantəma na mbɔlɔ, na gɩsəna kalesʋra ba na lee ma, n'ʋpətəra na.

Chapter 10

¹Na ŋkɔɔ aŋə malaɩka ɩkashi yar ɖən, a rgə n'alaŋ na pɩ ma, nɖəla nɖe par nɩ ɖaa ŋkuro ma, gʋmɛnɛ gʋɖe gʋɖa anɖi laŋ, ɩkei ɩɖe kim pii ɖaa ʋtonu ma. ²Mbʋpa ŋjala nɖe nɖa agʋnyɛ nɩ, atine. Na atɔɔ ʋkei ʋsono anyɩ teŋku laŋ na tɔɔ ʋkeipɛ atər gatəna laŋ.³Nákuro n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ, ɖaa guuni ana kempə ma, akuro gəŋ ma, n'ara akuro asʋra kulumi. ⁴Ara asʋra asʋra kulumi ɖe bakuro ma, nna yɛɛ ma ŋɔn galei ɩ ara baɖe bakuro aləma, na nrəŋ ʋwələ ʋ ɖoo na alaŋ na lə amʋ waa: lugo galei gaɖe ana bakuro a lə ma, paa ŋɔn galei gaɖe na.⁵Na maalaɩka ɖe, nŋə ayiɖe teŋku na gatəna laŋ ma, a taa agʋnyɛsono alaŋ. ⁶Naa acam na nɖee aɖa ŋŋuro nɩ bʋja bʋja,naa a lee laŋ, na bʋkɔ ɩ bʋ ɖa teŋku alaŋ n'atən n'ayɔkɔ ɩ ɩɖa gatəna na bʋkɔ ɩ bʋshɩ ɖa ma, na lə waa: Alʋwaa tʋ kakɔɔ asaa alama na. ⁷ʋshilee malaɩka ɖe na kaja asən agʋlʋ ma, kʋshile ɖe na Gaja kantəma ɩ annabi mana ba bʋŋa lə, nlee.⁸N'ʋwələ ɩ ʋɖoo na alaŋ alə n'amʋ ma, ʋkɔɔ a lə acəŋə waa: kʋla ace atɩ cam mbʋpa malaɩka ɖe ayɩɖe təŋku na gatəna laŋ ma, agʋnyɛ nɩ. ⁹Nce malaɩka ɖe sul,atɩ lə nɩ waa: cam naa acaʋ nji amən; ntɩŋlul ƒʋɖɩ cʋɖɩ akɩncəna nɩ, ama, ntɩŋsan tɔŋtɔŋ akaanɔ nɩ ɖaa gʋkɔrɔ ma¹⁰Ncam mbʋpa njala nɖe malaɩka agʋnyɛ ɩ, acaʋ ma nɖe nsan ɖaa gʋkɔrɔ ma aŋganɔ nɩ, ama, n mən ŋjɩ ma, amʋŋcəna nɩ ɩɖe lʋl cʋdɩ cʋɖɩ. ¹¹N'ʋɖen alə amʋ waa: shee alə annabi mana babʋlei ashee ɩsamaa tuutuuma, na bɛrɛ akərə akərə naa lə ashee bayarɩ.

Chapter 11

¹Na bashee amʋ gɩpɛ gɩƒaŋa ka nama, na ba lə amʋ waa. kʋla atɩ faŋa Gaja kaafala na sanaa kantomon na bɛrɛi baɖa nalee bɔɔta ncən ma. ²Ama, paa faŋa kʋɖɛɖɛ nɩ na, pala kanɖɔŋka, paafaŋa ŋəŋ na, aɖʋwaa ba pal gaɖu gaɖe jɩ ashee mbaɖee kə yɔ Gaja na ma, naa ba nyɩ cɩrɩ cɩrɩ kampa hatɩ ɩŋɔrɔ ɩshɩnyɩʋ nɩ́nyɩʋ.³Ntɩ ma shee amasəriya baja banyɩʋ ɩko batɩba kara ɩkotoku balɔlaŋ naa ba naa lə annabi mana babʋlei, ɩshile miili n'aawanyɩʋ-nɩ shɩriu. ⁴Sərɩya baja baɖe pɩ gəŋ oliifʋ kayo ɩnyɩʋ na wura kɩfɩtɩ la kɩkalʋɛ ɩnya nɖee ɩɖa gatəna gaŋuni kɩ̀ko yar aŋyɩɩ ma. ⁵Ʋɖən ata naa yɛɛ alee pɩ mbɔnɔ, ʋtanu ʋtonu ʋɖe ɖoo ba bʋnɔ nɩ ashɩ kəbɛrɛ, ʋɖən ata naa yɛɛ na pɩ mbɔnɔ, gəŋ ce ba na kə karɛ acii.⁶Bawə ɩko batɩ ba səra arim nɖəla ʋto apaanyɩ na halɩ ba annabi katəŋlee ka kɩshile; ba wəɖa ɩko batɩ ba səra aƒʋba bʋto bʋpra akɔnɔ, naa ba pala anyʋŋkɔ asʋra ɩrgə gatəna laŋ ɖaa basɔlɔ ma. ⁷Bata laabasəriya aboŋo, abɔrɩ nɖee aɖoo gʋkulu nɩ ma, ataa cə n'apɩ gʋtara, aji pɩ, akə pɩ ba cii.⁸Naa baŋkompa ɩjel mpa mbʋmbɔnɔ kagɩcɩɩca, mpá nɖe kaŋyiɖa kashiri na gəŋ waa: saɖɔɔm na ejibiti. gaɖuu bakal banɖiyar ŋkura laŋ ma. ⁹Naa ɩsamaa nɩ kəbɛrɛ, ɩdimi mana, ɩkrə tuutuuma, bɛnɛ asɔra asʋra, batɩ ba da na jɛlɛ bakompa halɩ ɩshile ɩriu na gʋsaʋ, kə ba tələ baƒun pɩ na.¹⁰Balaŋ ɖulin nɩ kə bɛrɛ batɩ ba ɖa ʋjaŋ ʋbʋmbɔnɔ n'ʋciŋkənka nɩ, naa ba lee ba ear gʋjɔɔ, aɖʋwaa: annabi banyɩʋ baɖe ba pala ɖulinyani kəbɛrɛ baji ɩshɛɩ yɔgʋʋ. ¹¹ɩshile ɩriu na gʋsaʋ kaŋkəm, ŋŋuro ntɩ nɖoo na Gaja sul apɩ ashee pɩ, naa bakɔɔ aŋənə ata ayiɖe bɩ kei laŋ; naa asampəna ɩbʋmbɔn ɖən ɩkpa mbaɖee ba yi ɖe na kiɖe pɩ ma. ¹²Naa ba rəŋə ʋwələ ɖen, ʋlə pɩ waa: boɖo ma, atɩya! naa ba boɖo alaŋ nɖəla nɩ, bíbɛrɛ mana baɖe yiɖe na ŋə pɩ.¹³Kasaa ɖe na gatəna gatar n'ɩkashi, naa apà ka kpala təb ɩƒəɖa; bɛrɛ umiili kulumi ba cii gatəna kʋtar ɖe nɩ, ŋkəŋ na, mbadee basaa ma, ba cuu Gaja ga ɖa alaŋ alaŋ ma, na kʋma ni. ¹⁴Nɖi ncika nnyɩʋtaja nƒəl, nriutaja ntʋna pɩ asəla.¹⁵Malaɩka kulumi kaja asɩn agʋyʋlʋ ma. na ɩwələ ɩbʋmbɔnɔ ɩlə waa: dulinya aŋunii kagɩyarɩ ba kɔ naji a shee ɩko yar na nɖɩyar Yeesu-kristo; anaa ji gɩyarɩ gɩɖe bʋja bʋja.¹⁶Ŋkəŋ na baŋono ɩ ba sə ba yarɩboɩ nɩ Gaja kaŋyɩɩ ma, ba kur atən bancəna laŋ alee Gaja bɔɔta. ¹⁷Na lə waa: gɩtɩ kʋshɩ ɩŋunii yar akɩɩ ʋɖa naa acee ɖa ɖaa ʋtɔɔ akɩkashɩ ɩbʋmbɔnɔ acam na gɩyarɩ ma.¹⁸Ɩsamaa ba taa akalaakaarɩ nʋcam na pɩ ʋnyana, nnyǝmǝ alʋwaatʋ akpa acim na bakono baŋunii ɩkǝma naa sǝba akǝbatǝnleeja annabi mana na mbaɖee ba lee cɩrɩcɩrɩ kabɛnɛ bapi na kǝbaŋono, naa aɖur mbaɖee ba na ɖur gatǝnama.¹⁹Na ba tine ʋnyiŋu kaaƒala alaŋ kaaja, alaŋ kaaja nalɩkawɩlɩ kaɖakaa aɖoo ʋnyiŋu kaafala ni. Gaɖu gaɖe gatɩ mɩlɛ milɛ ara asʋʋva aʋra ɩɖe tɩ kuro gatǝna gaɖe gati tar acitalʋʋ iɖe tifǝɖa .

Chapter 12

¹Na maa maa ci bʋmbɔnɔ ɖən aɖoo n'ɖəla nɩ: ʋsəmprə ɖən ʋshile ɖe par nɩ ɖaa ŋkɩro ma, aŋɔrɔ ɖe ɖa ɩkei nɩ nyarɩfu ɩŋɔrpi təb-nɩ-nyɩʋ kaŋja nɖe ntən anɖi laŋ. ²Aɖe ɖa na ncəna, na bʋŋʋma bʋri nɩ, aɖe tɩ rəŋə bʋŋʋma kaayoro.³Na maa maaci afɔlɩ ɖən a kɔɔ aɖoo nɖəla nɩ; abɔrɩ ɩ ana shem ʋtonu bana yiɖa waa: Đragon ma arana, aɖe wəɖa aɖi kulumi n'ayʋlʋ təb, anɖilaŋ bayarɩ baɖambana aɖe rəm. ⁴Na atɔɔ agɩshelu aƒʋr atən. n'abɔrɩ ɖragon ɖe ace atɩ yiɖe ʋsəmprə ana yɛɛ anyʋm ʋpi ma, aŋyɩɩ, nasaa ʋsəmprə ata nʋm, akur ʋpi ɖe kpaarɩ.⁵Na aŋʋm ʋpisoro, ʋpisoro ɖe, anaa naa paŋa ɩsamaa baŋunii n'ʋrukutɛmʋ. Na ba mama ataa ʋpi ɖe ace na Gaja sul, na ce na nɩ aŋyarɩboi laŋ. ⁶n'ʋsəmprə ɖe acu ace ʋteru ni, gaɖuu Gaja gacee akpeɖe ashee nɩ ma, na aɖa ŋkəŋə ba naa ɖəʋ nɩ halɩ ishile miili-nawanyɩʋ n'ɩshile ɩshiriu.⁷Na gʋtana gʋta alaŋ nɖəla nɩ. Malaɩka nɖee bana yɩɖa waa: Mikaɛl ma, aɖen na abaja, baɖe batɩce gʋtara na ɖragon, na ɖragon n'abaja ba ni gboo ba ɖe ba ti cə gʋtara na mikaɛl. ⁸Ama ɖragon n'abaja ba jɩ pɩ gʋtara kəbakɔɔ atɩ ŋə gaɖuɖaka alaŋ nɖəla nɩ na. ⁹Na ba pikil ɖragɔɔ abʋmbɔnɔ ɖe, ʋbu ɖooɖoo ɖo ka jaɖe, ʋri na ba na yiɖa jini kokoo ɩlɩlɩm yaa shedaanɩ, nɖee ana paa paa gatəna gaŋunii ma, na ba pikil pɩ aɖen na ɩmalaɩka mana ba rgə gatəna laŋ.¹⁰Na nrəŋə ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ ɖən ʋɖoo na laŋ alə waa: ŋyəmə nɖi nsono nkpa, naa ɩkashɩ, na gaja kagɩyarɩ n'ɩko aɖe nna akristo: Aɖʋwaa: bapiki nɖee ana ciu na atɩ basoro gaja kaŋyu gɩshilekɔnɔ na gɩjibɔnɔ nma, abəɖa.¹¹Baji nɩ caacaa, Gaja kaaraŋkari akɔnɔ na galeiɩ batoŋo na laa səriya ma laŋ, ba bla kəba aɔlɔ baŋuro na kə ba sɔlɔ baŋuro na kə cuu bʋce na. ¹²Ga laŋ, alaŋ ɩɖa ʋcɩŋkərka nɩ, mbaɖee baɖa alaŋ ma gboo. Nɖi nci ka ashee gatəna na teŋku! Aɖʋeaa sheetaanɩ argə anyɩnasul n'ʋnyana ʋbʋmbɔnɔ, aɖʋwaa atʋwaatʋ kakɔɔ ayɔgɔ na.¹³Đragɔ ɖe aŋə waa: ba pikil nɩ abɛɖa gatəna laŋ ma, na atən ʋsəmprə nɖee aŋʋ ʋpisoro ma, aŋkəm. ¹⁴Na ba shee ʋsəmprə ɖe asaʋ abʋmbɔnɔ apra ata gɩsaʋja aca ʋteru nɩ gaɖuu ba cee akpeɛ ashee nɩ aɖa nŋkəŋ ba naa ɖəʋ nɩ, alʋwaatʋ kalʋwaatʋ n'alʋwaatʋ kaŋsaʋ ma,aɩŋ n'ʋbu ɖe.¹⁵N'ʋbuɖe awaaga bʋto ɖaa ntubɔlɔ mbʋmbɔnɔ ma, ʋsəmprə ɖe aŋkəm, na yɛɛ waa bʋtobʋjɩ ʋsəmprə ɖe. ¹⁶Na gatəra gapaɖa acam ʋsəmprə ala matən amən ntubɔlɔ mbʋmbɔnɔɩ ɖragɔɔ awəgə na yɛɛ na yɛɛ waa bʋkulo ʋsəmprə e ma. ¹⁷Nadragɔɔ acm n'ʋsəmprə ɖe ʋnyana, naa ce atɩ cə n'ʋsəmprə e abʋŋʋma kəbɛrɛɩ basaa atoŋo gaja kaalei na Yeesu asərɩ ya kʋlaʋ ma ¹⁸gʋtara

Chapter 13

¹Na ace atɩ yiɖe teŋku kagɩyɩkɩɖɩ laŋ. na ŋkɔɔ aŋə abɔrɩ ɖən aɖoo teŋku nɩ ma, aɖe wəɖa aɖi kulumi n'ayʋlʋ təb, ayʋluɖe laŋ ayarɩƒu təb, adi kulumi ɖe laŋ baɖe ba ŋɔn ŋyiɖa nɖee nna ƒʋ ɩsəi ma. ²Abɔrɩ ɖe nŋə nŋə ma, aɖe da daa atabuyarɩ ma, anaŋa ɩɖe ɖa ɖaa abɔrɩ ɩba na yɩda waa: ursɩ ma, aganɔ gaɖe gaɖa ɖaa guuni aganɔ ma. Na ɖraagɔɔ ashee nɩ ɩkashɩ na aŋyarɩboi, n,ɩko ɩbʋmbɔnɔ.³Na nŋə anɖi nɖən, nɖe nɖa ɖaa bakənji nci ma: Ama ɖaa bakəŋjɩ bʋce ma, kanyʋŋkɔ nci. na gatəna gaŋunii kəbɛrɛ batər abɔrɩ ɖe aŋkə na jɛlɛ nɩ. ⁴Naa naa lee ɖragɔɔ ɖe bɔɔta na lə waa: ashee abɔrɩ ɖe ɩko; baɖe bate abɔrɩ nɖe gboo bɔɔta na lə waa: aŋa ƒanaka n'abɔrɩ nɖe aŋa naa sərs acəna nɩ gʋtara?⁵Na ganɔ gapɩ ashee nɩ ɖaa arɛ ma, abɔri ɖe aɖe tɩ kʋma aglɔ, naa naa ƒʋ ɩsəi; Bashee nɩ gana alee gəŋ halɩ ɩŋɔrɔ ɩshinyɩʋ ni nyɩʋ. ⁶Aɖetɩ ŋana aganɔ a lə bʋlei na kiɖe Gaja fɔɩ na lim Gaja kaŋyɩɖa, na Gaja kaaɖu ɖaka na mbaɖee baɖa Gaja su alaŋ ma.⁷Na bashee nɩ ganɔ acə na cɩrɩ cirɩ kəbɛrɛ gʋtana, naa ajɩ pɩ gʋtana.Na bashee nɩ ɩko ɩɖimi baŋunii laŋ, ɩsamaa baŋunii laŋ n'arɩəmə laŋ. ⁸Ŋkəŋ na, bɛre ɩ bada gatəna laŋ naa kəba ŋɔn bayɩɖa doo ɖulinya ʋsəbʋ nɩ ŋŋuro kagʋbɔ na gaja kaaraŋkori ɩ bafu ma, baŋunii baɖe bate lee abɔri ɖe bɔɔta.⁹Arɛ ɩ awəɖa atɔ ma, arəŋə gɩshɛebɔ. ¹⁰ɩta ji waa: ida waa batɩ ba kə ʋɖən na gapɔɔ shee bakənɩ. Nnyəmə na cɩrɩ cɩrɩ kəbɛrɛ bakara gayɛ atoŋo gɩshɛbɔ awəda ʋcine.¹¹Ŋkəŋ na ŋkɔɔ abɔrɩ ɖən aɖoo na gatəna nɩ, aɖe wəɖa ayʋlʋ ɩnyɩʋ ɖaa nraŋkoro ma, naa naa lə bʋlei ɖaa ɖragɔɔ ma. ¹²Aɖe wəɖa abɔrɩ asəbaka a ɩko aŋyɩɩ, aɖe tɩ lee gatǝna gaŋunii kəbɛrɛ, baɖe batɩ lee abɔrɩ asəbaka ɩ awəɖa ɩnnyʋŋkɔ bʋce kaŋja naa nnyʋkʋ nɖe nci ma bɔɔta.¹³Aɖe tɩ lee maamaa ci kalesʋra nabiti kalesʋra, na lee ʋtonu ʋde tɩ rgə nɖəla nɩ alaŋ na pɩ gatəna laŋ, na pɩ gatəna laŋ,bɛrɛ bade batɩ kiɖe. ¹⁴Ade tɩ too ɩ abɔrɩ asəbaka ashee nɩ nalee na maamaaci kalesʋra na paapaa na gatəna laŋ kəbɛrɛ baŋunii abɔrɩ ɖe aŋyɩɩ, na lə bɛrɛ baɖa agatənaaŋn ma waa: ba cə ncitomo nɖoo ɖaa abɔrɩ ndee awəɖa bʋce kanyʋŋkɔ ɩ ba kə nɩ na akɔɔ aɖa ŋŋuro nɩ na.¹⁵Na ba shee nɩ ganɔ a lee ncitomo nɖe nlə bʋlei, naa ncitomo nɖe nlə bʋlei, naa mbaɖee kə ba na ee ncitomo nɖe bɔɔta na ma bakəpɩ ba cii. ¹⁶N'abɔri ɖe bɛrɛ, bapɩ laŋ baŋoro laŋ, bataŋja, bashɛrɛ, baɖɔ mpəla na mbaɖee baɖa ashee ba ɔ ma, bacam lamba banyɛsono na babʋyɛkokori laŋ. ¹⁷Kasaa ɖe arɛ nɖee kawəɖa lamba ɖe na ma, karɛ kaashi na kaa yala na, na kawəɖa abɔrɩ ɖe alamba na, lamba ɖe ʋnina gəŋabɛrɛ ɖe aŋyiɖa.¹⁸ɩsim gɩ ʋyɔʋ, arɛ ɩ awəɖa gʋƒaŋa ma, alee ŋkɔnta abɔrɩ ɖe aŋyɩɖa.Aɖʋwaa: arɛ ɖən aŋyɩɖa ŋjɩ na ka gʋ ya 666 ɩkoloŋ, koloŋ, koloŋ.

Chapter 14

¹Nta na kiɖe ma, naa ŋə Gaja kaaraŋ kori ade yiɖe siyɔɔ kagʋbʋm la aɖe nna bɛrɛ ɩmiili ɩshɩnʋn-nɩ-shinyɩʋ-nɩnan mbaɖee baŋɔn aŋyida na ayar aŋyɩɖa babʋy ekokori laŋ ma. ²Na nrəŋə nɖəla nɩ ʋwələ ɖən ɖaa gatubʋmbɔ na ga na tugo ma, ɖa ara ana kuro kəŋkəŋkəŋ ma; ʋwələ ɖe ʋɖe ɖa ɖaa ba na kə jɛŋjɛlɛ ma.³Baɖe ba tɩ yɩɖa ntulo nƒolɩ ŋyariboi sul na ŋŋuro baja ba nan sul.ʋɖən kaacaa asəra acere ntuloŋɖe ayɔ njɩ na, na kɩ lee bɛrɛ ɩmiili ɩshɩnʋn-nɩshɩnyɩʋ-nɩ-nan mbaɖee bashɩpɩ alam atən ma na. ⁴Ba nɩ pɩ gəŋ bɛrɛ ɩ kə ba tɔɔ balɔ akpa ajɩwa na basəmprə na ma, aɖʋwaa kə ba yɔ ʋsoro na kə ba yɔ ʋsəmprə na, baɖe batɩ kʋn Gaja kaaraŋkom na ce baa ŋka na. ba shɩpɩ bɛrɛ bagi cɩɩca nɩ, ɖaa bʋkɔ bʋsəba ka ma, ashee gaja na garaŋkori; ⁵Na ba bʋnɔ nɩ kə ba na lee ɩsəi na, gawaka na ma kaa ɖa na pɩ na.⁶Na nŋə malaɩka afɔlɩ aɖe toŋo babaarʋ asoŋsono nɖee kawəɖa gayala na ma, na kʋl na shee bɛre baɖa gatənalaŋ ma, nashee ɩsanaa, ɩɖɩni, ɩkrə ɩŋunii, n'arɩcəmə. ⁷Aɖe tɩ lə n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ waa: baaŋa a uu Gaja akʋma nɩ, aɖʋwaa: ɩkəma kalʋwaalʋ, akpaboŋo; lee ma bɔɔta nɖee alee nɖəla, na gatəna, na teŋku, na atoi ɩɖa gatənalaŋ ma.⁸Na malaɩka anyɩʋtaja atən, na lə waa: aƒəda, babɩlɔɔni abʋmbɔnɔ,atɔɔ agɩsəna a ka lesʋra kabʋkana akəŋəisamaa ma!⁹Na malaika aniutaja atr, na lə n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ waa : ɩta jɩ waa ʋɖən atɩ lee abɔrɩ na acitomo bɔɔ ta, shee korɛ acam lamba ayikoro laŋ na agʋnyɛ sono laŋ. ¹⁰Naa karɛ anyem gaja kʋnyana ndee bakpede nɩ kəba cəkla akɔɖən aɖʋ gakupi nɩ na ma. Naa anaa anaa jɩ ɩshɛɩ ʋtonu nɩ, cɩrɩcɩrɩ kɩ malaika mana baŋyɩɩ na garanŋkoria baŋyɩɩ.¹¹Mbaɖee ba na lee abɔrɩ na ancitomo bɔɔta ma, n'arɛɩ acəm alamba kaŋyiɖa ma, kə baŋʋra na kɩwaɖa ʋshɩle na, kɩwaɖa gɩjibɔŋɔ na, bɩshɛɩjɩka kɩyɔ ɩnu naa boɖo alaŋ na bʋja bʋja. ¹²ŋgaɖe gatɩ lige cɩrɩcɩrɩ kəbɛrɛ ɩ batoŋo gaja ka gʋpo ma, bakaragayɛ atoŋo gɩshɛbɔ awaɖa na Yeesu ʋcine .¹³Na nnəŋə ʋwala ɖən alaŋ nɖəla nɩ, na la waaŋɔn nɖi nsono ashee nbaɖee bana cɩ na nɖiyar aŋyiɖa ma, ŋgaɖee ŋŋʋro nlə ma nagəŋ naa baŋʋra bantəma balee ma nɩ aɖʋwaa: Ba lesʋra ɩtɩɩ yola pɩ.¹⁴Ntaa nakiɖe ma, naaŋə nɖəla nfɔnɔ nɖəla nɖe nɩ ʋɖən aɖe səncən ɖaa arɛ ʋpur ma, anɖilaŋ ŋyarɩfu wura kaŋja nɖe ntər anɖilaŋ, aɖetoŋo gawəkrə. ¹⁵Na malaika ɖən aɖoo ʋnyiŋʋ kaafala nɩ akuro n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ na lə nɖe asə nɖəla nɩ ma, waa: kəwə akaa wəkrə akər aɖʋwaa ahʋwaatʋ akpa boŋo, adʋwaa gatəna gaŋunii kayɔkɔ ɩkpər boŋo. ¹⁶Nanɖee asə nɖəla nɩ ma, anyɩn agawakrə gatəna laŋ na ba kər baa mʋ nʋ gatəna laŋ.¹⁷Na malaika afɔlɩ aɖoo ʋnyiŋu kaafala alan nɖəlanɩ atoŋo gawakrəɩ gasaŋ gɩshɛbɔ ma. ¹⁸Na malaika ndee awaɖa ɩko ʋtonu laŋma, aoo sara kantono nɩ, na lə na ndee atoŋo gawakrə asaŋka ma n'ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ waa: nyɩm akawakrə gasaŋka naa akər acacaʋɩ ɩkim.¹⁹Na malaika akəʋ agawakrə gatəna laŋ. Naa akər gatəna laŋ kayɔkɔ ɩŋunii akəw gaja kʋnyana katasa nɩ. ²⁰Na ba bəɖa tasaɖe mpa kaŋkəm: nakɔnɔ ɩɖoo tasaɖe nɩ ciɖe halɩ nsukobabʋce , naciɖe halɩ ɩmɛla miili n'ɩshikoloŋ.

Chapter 15

¹Na ŋkɔɔ aŋə nɖəla maamaaci abʋmbɔnɔ afɔlɩ acəm ʋkiɖu; ɩmalaɩkakulumi, baɖe batoŋo anyʋŋkɔ asʋra kulumi ɩkəŋja ba nɩba ce naa Gaja kʋnyana ʋlee.²Na nŋə akɔɖən daa gbɔ gʋtobyar ma, ɩɖe cəkla n'ʋtonu, mbaɖee bajɩ abɔrɩ ɖe na acitomo na aŋyiɖa caacaa ma, bayiɖe təŋkugʋbɔ gʋtoloyartaŋ atoŋo Gaja kayʋʋlʋ sɩnka.³Baɖe batɩ yɩɖa Musa Gaja katəŋleeja antuto na lə maa: Akaləsʋra ɩsəŋkəlapaa n'acəm ʋŋən Gaja nɖiyar ɩkashɩɩŋunii yari akɩŋyɩŋca itəŋə alee ya, ɩsama baŋunii bagɩyarɩ yar! ⁴Aŋa na kaacuu akɩakʋma akɩŋyɩda na? aɖʋwaa akɩ nɖənɖən alee ka cɩrɩ yar. Ɩsamaa baŋunii shee bapɩ atɩ kur atən akiŋyɩɩ, aɖʋwaa akalesvra ɩsoŋsono ʋlaaɩ aƒaŋa.⁵Gani kaŋkəm ntaa aŋgayɛ akiɖe ma, n'aŋə ʋnyiŋu kaafala alaŋ kaaja, gaɖuu səriya kaɖakaa aɖa ma, ɩɖe tine nɖəla nɩ. ⁶Na Malaɩka kulumi mabaɖee batoŋo anƴʋŋkɔ asʋra kulumi ma, baɖoo ʋnyiŋu kaafalanɩ, akara ɩtoko bapiɖe piɖeka naa arum ɩbɛlɛtɩ wura kəbaja barɛŋɛ laŋ.⁷Naŋŋurobaja banan bʋɖən ashee ɩmalaɩka kulumi baɖe ɩkɔɔpʋ kulumi wura kabaja Gaja ɩgaɖa ŋŋuro bʋja bʋja ma, ʋnyana ʋɖe rəŋə ɩkɔɔpʋ baɖe nɩ. ⁸N'ʋnyɩŋu kaafala alaŋ kaaja garŋə ɩyʋ, Gaja kʋkʋmʋ n'ɩkashɩlaŋ; ʋɖər kaasəra akɔɔ akpa ʋnyiŋu kaafala nɩ na, hal anyʋŋkɔ asʋra kulumi nɖee ɩmalaɩkakulumi batoŋo ma, ɩlee.

Chapter 16

¹Nanrəŋə ʋwələ ʋbʋmbɔnɔ ɖən ʋɖoo na ʋnyiŋu kaafala alaŋ kaaja nɩ, ʋɖe tɩ lə unalaɩka kulumi kʋlama, ace atɩ fʋr Gaja kʋnyana kɩkɔɔpʋ kulumi gatəna laŋ.²Na Malaaɩka asəbaka ace atɩ fʋ akɔɔpʋ gatəna laŋ. Na nnyʋŋkɔ mbʋmbɔnɔ nɖən nrɩ bɛrɛɩ ba wəɖa abɔrɩ alamba nalee nɩ bɔɔla nacitamɔ ma.³Na malaɩka anyɩʋlaja ace atɩ fʋn aja kɔɔpʋ teŋku nɩ. Na təŋku abʋto bʋpra akɔnɔ ɖaa ʋkuro akɔnɔ mɔ, nayɔkɔɩ ɩɖa təŋku nɩ ma, nayɔkɔɩ ɩɖa təŋku nɩ ma, ɩnyunii ci.⁴Nariutaja aƒʋr aja kɔɔpɔɔ atoɩ ɩɖagatəna laŋ ma, atubɔlɔ ɩŋunii ɩpra akɔnɔ. ⁵Na nrɛŋə bʋlo ka malaɩka ana lə waa: ʋtəŋə, akɩe ʋɖa nacee aɖa ma; ʋlee cɩrɩ cɩrɩ yar, aɖʋwaa: Ʋcim ɩkəma ɖe. ⁶Aɖʋwaa: Ba pala akəbatəŋleeja cɩnɩ cɩrɩ kəbaja na annabi mana bakɔnɔ ɩfʋr atən, galaŋ na ʋshee pɩ akɔɔnɔ waa banyein: Basəmba nyem. ⁷Na nrəŋə saraa kantomo nlə waa: lɩŋ nɖiyar Gaja ɩkashɩ ɩŋunii yar, akɩkəma ɩlee ya atəŋə.⁸Na Malaɩka anan taja afʋr aja kɔɔpʋ ʋshilèlaŋ n-ʋshilè ʋpra ɖaa ʋtonu ma, nashɩ bɛrɛ; ⁹N'ʋshilè kanjisʋɖa nshɩ bɛrɛ nasəŋa səŋa pɩ, ŋkəŋ na basəba na kiɖe laŋ ma, na babla kəba fʋba nɖawa akʋma Gajana.¹⁰Malaɩka anʋtaja ace atɩ aja kɔɔpʋ abɔrɩ ɖe aŋyarɩbɔi laŋ. N'bɔrɩ ɖe agayanɩtəna gashee ŋkɔmo kpataa bɛrɛ baɖɛ batɩ fəɖə fəɖə banʋkɔkɔ na bɩɖanʋ ɩɖetɩyor pɩ. ¹¹Ŋkəŋ na bɛrɛ na lim Gaja gaɖa alaŋ laŋ ma, aɖʋ waa: Anyʋkɔ na kaayorɔ ɩ ɩnacaarɛɛpɩ malaŋ ama, babla kə bafʋba balesʋra ɩbɔnɔ na.¹²Akoloŋtaja ace atɩfʋr akɔɔpʋ efrataa kaato bʋmbɔnɔ nɩ, nakabʋto bʋ mər, naa bapɛmpɛŋɛ ʋnyɩŋca ashee bayarɩɩ badoo nagakalaŋ apɩma. ¹³Na nŋə ɖragɔɔ n'abɔrɩ, ncsəi kannabi babʋnɔ nɩ aŋŋuno ɩbɔnɔ riu ɩɖe ɖa ɖaa aromo ma. ¹⁴Ɩɖe lee aŋŋuno ɩbɔnɔ ɩ ɩnalee maamaaci kalesʋra ma, aŋŋuro ɩbɔnɔ ɖe ɩɖetɩ ce gatəna laŋ kabayanɩ sul, na wala pɩ na saa na Gaja ɩkashɩyar ʋshilé bacə nanɩ gʋtara.¹⁵kiɖe ma atiya, ntʋ na pɩ ɖaa apɩtɩrɩ ana pɩma nɖi nsono ashee nɖee ana tʋŋa agʋlɔ, ka pa la ɩtaka bakpa ajɩwa na ma, naa apatɩ sara ŋkɔlɩ ba ŋə aŋkɔlɩ gɩcifala gɩkpa nɩ na. ¹⁶Na bawala pɩ ace na gaɖuu bana yɩɖa Hebnə kagɩkrə waa: armageɖɔɔ ma.¹⁷Malaɩko kulumi kaja afʋr aja kɔɔpʋ alaŋ alaŋ gʋsərə nɩ, n'ʋwələ ɖən ʋɖoo ʋnyiŋu kaafala nɩ nalə waa: ɩlee hoŋo! ¹⁸Gaɖu gaɖe gatɩ mɩlɛmɩlɛ, ara asʋra asʋra ɩɖe tɩkuro, gatəna gaɖe galɩtar, ʋtar ɖe ɖaa ga na tar ma, ɖoo ɖaa arɛ aɖa gatəna laŋ ma, kaatar gəŋ ayɔ na. ¹⁹Na mpabʋmbɔnɔ nyʋga yʋga akpala ɩriu, n'ɩsa maa basaaka bapa ɩfəɖa, na Gaja galige babilɔɔnɩ laŋ, asəla nɩ ʋnyana ʋbʋnbɔnɔ kabʋka na.²⁰Nabʋtənaɩ bʋto bʋsər bʋkaɩ mabʋliŋe kəbʋlkɔɔ$$$ aɖa na, abʋnʋ gboo kɩkɔɔ aɖa na. ²¹Na gɩcitalʋ gɩʋmbɔnɔɩ gɩdʋr ka gɩɖoo n'alaŋ nɖəla nɩ afəɖa bɛrɛ laŋ; Na bɛrɛ basəba na kide Gaja fɔɩ nalim Gaja, adʋ gɩcilalʋ gɩɖe kanyʋkɔɩ gɩ na ma ma laŋ Aɖʋwaa ɩ lee nnyʋŋkɔ mbʋmbɔnɔ njɩ.

Chapter 17

¹Na unalaɩka kulumi bʋɖǝn nɖee atoŋo ɩkɔɔpʋ kulumi ma apɩ atɩ na lǝ n;am waa: Pɩ naa maƒaŋa akɩ ɩkǝmaɩ bacǝm na ayee yee ka abʋmbɔnɔɩ asǝ ato laŋ ma ²Gatǝma gaŋunii kǝbayarɩ babɔnɩ na atɔɔ agyee yee kǝnta kabʋkana a kǝŋǝ bɛrɛ ɩ baɖa gatǝna laŋ ma, ba Shi.³N'taa amʋ ŋŋuro n acena ʋteru nɩ, na nŋǝ ʋsǝmprǝ ɖǝn asǝ sbɔrɩ arana ɖǝn laŋ, awaɖa ʋkiɖufʋɩ kayɩɖa tuutuuma, aɖe waɖa aɖi kuluni n'ayʋtɩ tǝb. ⁴Ʋsǝmprǝ ɖe aɖe kara ayɔkɔ ɩrana, aɖe ɖʋ wuna ʋkatala kɩ, Shishiri na kɩ Shipi apɛmpɛŋɛ agʋlɔ. Aɖe toŋo kɔɔpʋʋ wura kaja, Ajɩwa, n'ɩbɔnɔ, n'agʋyee yee kalesʋra ɩɖe riŋǝ kʋpʋ ɖe nɩ. ⁵Agayɛkokori laŋ nabaŋɔǝn ŋyɩɖanɩ nɖe nɖee ashiiri kaŋyɩɖa; babilɔɔnɔ, abʋnbɔnɔ, bayee ka na gɩsǝna kalesʋra bagʋna.⁶Nanŋǝ ʋsǝnprǝ ɖe aɖe Cɩrɩ Cɩrɩ kǝbɛrɛ na Yeesu asǝriyabaja bakɔnɔ ashi. Nŋǝ nɩ ma, n'ɩkpa amʋ biti. ⁷Na Malaɩka alaba amʋ waa: Mʋlaŋ na ʋkpabiti? ntɩ ma lǝ akɩ ʋsǝmprǝ ɖe ashiiri n'abarɩ ɖe asǝalaŋ awaɖa aɖi kulumú n'ayʋlʋ tǝb ma.⁸Abɔrɩ ɖe ʋna ŋǝ waama, kakɔɔ aɖa na. Ataatɩ ɖoo na gkulu gʋbʋmbɔnɔnnɩ, naa aceʋliunɩ. Bɛrɛɩ baɖa gatǝna laŋ naa kǝba baŋɔn bayɩɖa ŋŋuro kagʋbɔ nɩ ɖoo ɖulinya ʋsǝbʋ nɩ ma, bata naa ŋǝ abɔrɩ ɖe ɩtɩ lee pɩ maamaaci, aɖʋwaa abɔrɩ ɖe acee ɖa, na kakɔɔ at ɖa na, n'akɔɔ aɖoo acǝŋǝ malaŋ.⁹Ŋgaɖe galee nɖe awǝɖa gʋfaŋa awǝɖa ʋyɔʋ ma, aɖi kulumiɖe, ɩni nɩ gǝŋ abʋnʋ kulumi nɖee laŋ ʋsǝmprǝ ɖe as ma. ¹⁰Kaashɩ na gǝ acǝŋǝ waa: Bayarɩ kulumɩ: Banʋn ba ƒǝɖa boŋo, ʋɖǝn aɖe, nɖee asaa ma, kaka na p na alwaatʋ asaa cei.¹¹N'abɔrɩ ɩ abʋja ɖa naa kakɔɔ atɩ ɖa na ma, ʋnɩ na gǝŋ gyarɩ gʋriutaja, alee bayarɩ kulumi nɩ kʋɖǝn atɩ ce atɩ li.¹²Ayʋlʋ tǝb ɖe ʋŋǝ ma ɩ ni nɩ gǝŋ bayarɩ tǝb kǝbaka na cam gɩyarɩ na, ama, batɩ batɩ shee pɩ ɩko ɖaa gyarɩ ma, gakɔŋɔ gaɖŋkɔnɔ aɖe nna abɔrɩ ɖe. ¹³bawǝɖa gƒaŋa gʋɖǝŋkɔnɔ kʋ, batɩ bakɔɔ na b'ɩko na b'kashɩ ashee abɔrɩ ɖe. ¹⁴Batu ba cǝ na Gaja kaanaŋkori gʋtana, na garaŋkori gboo ga cǝ na pɩ gʋtara ajɩ pɩ aɖʋwaa: Alee ka nɖiyar banɖiya na bayarɩ baya, mbaɖee bayɩɖa pɩ ma, na mbaɖee be laa pɩ aƒǝlǝ na mbaɖee bayiɖe gshɛbɔ nss bs ɖs ns Gaja kaaraŋkori ma, banɩ gboo batɩ bajɩ gʋtara.¹⁵Na Malaɩka alǝ amʋ waa: Atobɔlɔ nɖee ʋŋǝ ʋsǝmprǝ ayeeyee ka asǝ ɩ laŋ ma, ɩni nɩ gǝŋ, ɩsamaa tuutuuma arɩkrǝ, arɩcǝmǝ, n'ɩkrǝ tuutuuma.¹⁶Abɔrɩyʋlʋ nɖee ʋŋǝma, n'abɔrɩ batɩ ba ŋo ʋsǝmprǝ ayeeyee ka, na akǝnɩ aƒɔɖɔ ayɔkɔ asaa nɩ ŋkɔlɩ aƒatǝr nɩ ajɩ antaŋkɔ, atǝw nɩ ʋtonu. ¹⁷Aɖʋwaa: Gaja gaɖ ka pɩ balee gʋƒaŋa gʋɖe gǝŋ. Baman gʋƒaŋa gʋɖɔŋkɔnɔ, naa bakɔɔ na bɩyar ashee abɔrɩ ɖe, talɩ agaja kaalei galee.¹⁸Ʋsǝmprǝ ɖe ʋŋǝ ma, ʋni na gẹŋ mpabʋmbɔnɔ nɖee njɩ gɩyar, gatǝna gaŋunii kǝbayarɩ laŋ ma, na gǝŋ.

Chapter 18

¹Gani kaŋkəm na nŋə malaɩka ɖən angə n'alaŋ aɖe wəɖa ɩko ɩbʊmbɔnɔ, na ʊkʊmʊ ʊkaɖa ɖulinya aŋunii. ²Nàkuro n'ʊwələ ʊbʊmbɔnɔ, na lə waa; Aƒəɖa aƒəɖa Babilɔɔvɩ abʊmbɔnɔ aƒəɖa, apra gaɖuu aŋŋuro ɩbɔnɔ ɩnaa ɖa ma apra aŋŋuro ɩbɔnɔ kaaɖu ƒərə ka, gaɖuu ɩsaʊbabɔnɔ ba na wala na ɖa ma; ³Aɖʊwaa: ɩsamaa ba nyem ʊnyana n'gɩsənakale sʊra kabʊkana, na gatənalaŋ kəbayarɩ ba tɔɔ balɔ a lee agɩsəna kalesʊra, na gatənalaŋ kəbaƒal lee ja bawəɖa na nɩ arisiki n'ɩkashi n'abʊ cəma⁴Na rrəŋ ʊwələ ʊƒɔlɩ ʊɖoo n'alaŋ na lə waa: Ɖoo ma, agɩcɩɩca amasamaa, naa ambɔnɔ mpaaa ti waa anyɩn na, naa anyʊkɔɩ ɩnu wəɖa nɩ ma, ɩpaa kəna nyən na. ⁵Aɖʊwaa: ambɔnɔ nyɔgɔ yɔgʊʊ halɩ aboɖo alaŋ nɖɩ anɩ, na Gaja galige ambɔnɔ laŋ. ⁶səla maɩ, bʊkɔɩ all ma, səlamanɩ kakalanyɩʊ kɔɔpʊ nɖe ni aƒʊr ma, ƒʊr ma kakpalanyɩʊ ashee nɩ.⁷Akʊma agʊlɔ, aɖʊ agʊlɔ ɖarja nɩ naas'hɛɛ man akara nɩ bʊce. Aɖʊwaa: Atɩlə agɩƒolunɩ: waa, nsəsə ɖaa gʊsəŋnarɩ ma lee ʊkoŋkana, nakə ma səbʊce ayɔna. ⁸Galaŋ anii ʊshilè ʊɖɔŋkɔnɔ n'anyʊŋkɔ ɩwəɖa nɩ, bʊce, bʊsəka, akɔwɔ, naa ʊtonu ʊshɩ nɩ. Aɖʊwaa: Nɖiyar Gaja ɩ anayɛɛ cəm na nɩ ɩkəma ma, awəɖa ɩkashɩ.⁹Nkə na gatəna laŋ kəbayanɩ ɩbatɔɔbalɔ aɖʊ n'agɩsən lee kakalesʊr n'abʊcəma ma, batibakar agakona yu, na beleŋǝhialaŋ, bataŋǝ antombʋra kɩyɔ ɩtoŋo alaŋma. ¹⁰Naa bacuu ayiɖe goɖulɩŋka, nakpa asampǝna gʋlesʋra guɖe gʋpaa wǝɖa pɩ no, naa ba naa lǝ waa: Maŋjanɖiŋcika nɩɩ gǝŋ; Maŋjanfincikanjɩ. Babilɔɔnɩ, mpámbʋmbɔnɔ, ɩkoshɩ kampá. gakɔŋkɔŋɔ gafɔŋkɔnɔ nɩ n'akʋtɔ gʋbɔka gʋ kpa.¹¹Naa galǝna laŋ kǝbafa leeja bakana gako na yu asǝ bʋce, ¹²Babilɔɔnɩ laŋ, aɖʋwaa ʋɖǝn kakɔɔ na shɩ bagʋfala kayɔkɔna. Bacayɔkɔɖǝn gǝŋ ɩwura, ɩtanɩ karʋkɔ, atala wur kɩja, ɩshɩpiɩŋǝrǝ, akuro ɩsoŋsonam akuro ɩnana, akuro ɩpieɖepiɖe ka, ayo asʋra asʋra nɖee ɩnakamɩshɩ ma, n'ayɔkɔ asʋra asʋra, abʋmʋnyǝwǝ kayɔkɔ, ayo asʋra asʋra ɩbalee na ayɔkɔ ŋǝrǝ ma, nɖeeba lee na ɩkaraʋ ma, nɖee balee na arʋkɔ ma, ¹³Sinamɔm katʋlaarɩ, aromaatɩ kaja, ɩtʋlaarɩ baŋǝrǝ ɩtʋlaarɩ bawǝka, bʋkana, bʋshi, ʋnarɩ ʋsoŋsono Bafoboɖo kʋnarʋ, ɩna, ɩborɩ, ɩsuko, ɩsukokulɔɔre, Bonɩsǝmprǝ na basoro balɔ.¹⁴Ɩyupiɩ akɩŋŋuno ncɔɔ asalama, ɩstɛɛ, nɖee ɩleeɩŋǝnǝ ma, ɩli kaakɔɔ aŋǝɩna.¹⁵Bayɔkɔ yalajaɩ bawǝfa nakɩ arisiki ma, bace atɩ yiɖe ɖooɖoo, nacu asampǝna waa: wahala ɖǝn upaa tɩ wǝɖa pɩ na, Batɩ banaa yu asǝ bʋce, ¹⁶Naanaa lǝ waa: Nɖincika, mpa bʋmbɔnɩ ŋkara ayɔkɔ ɩŋǝrǝ ma, akuro ɩrana, ɩpiɖepiɖe ka, akara wura kayɔkɔ nawura katala asʋr a asʋra, nɛ Shii ɩŋǝrǝ ma, gakɔŋkɔŋọ gaɖɔŋkɔnɔ nɩ, akamaana aŋurii apra fɔl ¹⁷Mbaɖee bana bʋr ayifoi ɩbʋmbnɔ ma, mbaɖee ba na ɖabʋtoʋ nace baa ŋkana ma, mbaɖee balee batuɖaja babʋmbɔnɔ, nalotǝŋku ma, batɩ bayiɖe gaɖulɩŋka,¹⁸Bata ŋə antobʊranakɩyɔ ɩtoŋo alaŋ ma; Batɩ ba naa kuro na lə waa: Mpa mpaŋa nƒana ka n'ampabʊmbɔnɔ nɖe? ¹⁹Nabakulo npʋrʋkɔ aɖʋ baɖilaŋ, nayu asǝ bʋce nakura nalǝ waa: Nɖincika nɖincɩka mpabʋmbɔnɔ ɩ mbaɖee ba wǝfa ayifoi ɩɩbʋmbɔnɔ teŋku laŋ awǝɖa ná mpa nɖe anisikima, gakɔŋkɔyɔ gaɖɔkɔnɔnɩ mpra fɔɩ. ²⁰Nɖǝla nɩ kǝbaja anyɩnʋcire ʋkǝr mpanɖe laŋ, anyɩnɩ ɩlee Cɩrɩ Cɩrɩ kǝbɛrɛ ma, Batǝmka, Anabi ɖa ma ʋcŋkrkanɩ. Aɖʋwaa: Gaja ga cǝm ɩkǝma akaŋa anyuɩ boŋo.²¹Nkǝŋna Malaka ɩkashayar ɖǝn atɔɔ ntala nɖee nɖa ɖaa, nkpala nnyaŋanáyɔkɔ ma, akǝʋ teŋkunɩ naa lǝ waa: Gaŋci bataa Babilɔnɩ mpabʋnbɔnɔ akʋ n'ɩkashɩ amɩɛ, kǝba kɔɔ aŋǝni ayɔna. ²²Kǝba kɔɔ arǝŋǝ bacǝmcǝr ja bantogi akqqɖu ayɔna ɩkʋlʋ sɩnka ayʋlʋ sɩnka, kǝbakɔɔ atǝma na gʋnyɛ kaleeja ayɔna, kǝbakɔɔ arǝŋǝ bakpal ka kabantogɩ akaɖu ayɔna.²³Ƒɩtɩlakaakɔɔ akaɖa ŋkomo akaɖu ayɔna, aɖʋwaa: Ʋtɔɔ akusokadesʋra apaapaa na gatǝna laŋ kǝbayayabja. ²⁴Aɖʋwaa: Agaɖuji annabi mana na cɩrɩ cɩrɩ kǝbɛrɛ na mbaɖee bakǝ pɩ ba Ci ma, bakɔnɔ ɩƒʋʋr.

Chapter 19

¹Kaŋkǝm na nrǝŋǝ samaa abʋmbɔnɔ ɖǝn ʋwǝǝ ʋɖoo n'alaŋ ma, na lǝ waa: Aleluya atɩɩkoyar Gaja, aje nɖinsono, n'ɩʋkʋmʋ, n'ɩkashɩ, ²Aɖʋwaa: Ɩkǝma ɩlee ɩja nɩ, atǝŋǝ: Acǝm na ayeeyeeka abʋmbɔnɔ ɩkǝma atɔɔ agɩsǝna kalesʋra awa gatǝma gaŋunii, ɩkoyar sǝla abatǝŋlee jabakɔnɔ ɩ ba cʋr ma kuɖa.³Nabakɔɔ a lǝ acǝŋǝ waa; Aleluya. ayeeyeekaɖe antombʋna kɩ yɔ, ɩtu naa boɖo alaŋ bʋjabʋja ⁴Na baŋono baŋono n'aŋŋuro baja banan balrgǝ bayarɩ boi laŋ akúratǝn alee Gajabɔɔta alǝ waa: Ami, Aleluya⁵N'ʋwǝlǝ ɖǝn ʋɖoo na yarɩboi laŋ alǝ waa: Anyɩnɩ ɩlee' abatǝŋleeja ma, kʋma ma, at'ɩkoyar bapilaŋ baŋono laŋ⁶Na nrǝŋǝ ʋwǝlǝ ʋbʋmbɔnɔ ɖǝn, ɖaa gatubʋmbɔnɔ ganatogo ma, na lee ɖaa ara ana kuro ma, ʋɖe tɩ lǝ waa: Aleluuya, Atɩnɖɩyar Gaja kashɩ iyunii yarcacam gɩyarɩ ɖɩŋunii.⁷Baaŋa ata ʋciŋkǝnka n'ʋjaŋ nɩ, na kʋma nɩ, aɖʋwaa akpeɖe ttiye ashee Gaja kaararŋkori, na aŋgo akpeɖe agʋlɔ, ⁸Na ba kana nɩ, ɩtoko baŋǝrǝ bapiɖe piɖe ka gɩshe bɔ, ʋtoko bapiɖe piɖe ka ɖe nɩ gǝŋ alesʋra soŋno ɩ ɖe Cɩrɩ Cɩrɩ ma.⁹Na Malcɩka alǝ amʋ waa: Nɔn, nɖiɩsono ashee mba ɖee ba yɩɖo pɩ Gaja kaaraŋkari kajɩŋgaarɩ ma, Na alǝ amʋ waa: Bʋlei mbʋɖe bʋlee Gaja yayar abʋlei bʋ. ¹⁰Na ŋkur atǝn nayo malee nɩ bɔɔta ma, na alǝ amʋ waa: paa lee gǝŋ na, Amʋworʋ n'akɩ gɩna lee ntǝma n'akǝbawor basaaka Yeesu asǝriyabaja. Lee Gaja bɔɔta. Aɖʋwaa Yeesu asǝriya alee annabi mana baŋŋuro nji.¹¹Na nŋǝ nɖǝlantine, n'asukofɔnɔ aɖoo. Nɖee aboɖo alaŋ ma, baɖe batɩ yɩɖa nɩ waa: Ɖeiɖei n'ja yar, aɖetɩ Cǝm ɩkǝma na ɖeiɖei. ¹²Ɩnɩyine ɩɖetɩpiɖe piɖe ɖaa ʋtonu ma; Anɖi laŋ ayarɩfu asʋra asʋra ɩɖe tǝr, nabaŋɔn ŋ yɩɖanɖǝn alaŋ ʋɖn kaasǝra ayɔ atʋr ŋyɩɖanɖe na, ma kɩlee agɩlopi na, ¹³Aɖe kara tokoɖǝn akɔnɔ ɖe wa nɩ. Baɖe batɩ yɩɖa nɩ waa: Gaja kaalei.¹⁴ɩsɔja ɩ baɖa alaŋ ma, bari gboo baboɖo ɩsukobafɔnɔlaŋ akara ayɔkɔ ɩfɔnɔ Cɩrɩ Cɩrɩ kɩja atǝr aŋkǝm. ¹⁵Aganɔ nɩ gapɔɔ galamaka bʋyɛ bʋnyɩʋ kaaja gaɖe gatɩ ɖoo ncǝnɩ samaa gʋtara, Aɖetɩ paŋ ɩsama n'ʋyarɩ rukutǝmǝ naa naa nyɩ na Gaja ɩkashɩyar ʋnyana. ¹⁶Baɖe ba ŋɔn atoko n'agʋsɔ laŋ waa: Bayarɩ baya na nɖiyar banɖiyar.¹⁷Na nŋǝ Malaɩka ɖǝn aɖǝ yeɖe ʋshile laŋ. N'akuro n'ʋwalǝ ʋbʋmbɔnɔ, waa: Pʋsapubʋnata na gaja ma, bʋŋunii wala ma apɩ atɩ jɩ agaja kajɩŋgaarɩ, ¹⁸Naa ɩjɔ bayarɩ bantaŋkɔ, ɩjɩ ɩ sɔjakaɖibaja bantaŋkɔ, ɩjɩ ɩkashɩbaja bantaŋkɔ, ɩjɩ isuko na mbaɖee bana boɖo pɩ ma bantaŋkɔ, mbaɖee baɖa ashee balɔ ma, bapi na kǝba ŋno.¹⁹Ŋkəŋ na abɔrɩ na gatəna laŋ kəbayarɩ, na bɩsɔja bawala na yɛɛ ba cə gʊtana na nɖee asə asuko laŋ aɖe na ɩsɔja ma. ²⁰Nabari abɔrɩ na annabi ɩsəɩyar, nɖee alee maamaaci kalesʊra abʊrɩ aŋyɩɩ ma, apaapaa ka mbaɖee ba cam abarɩ naa lee bɔɔta ncitomo ma. Na baa kəʊ banyɩʊ baɖe ʊtonu na mmɛmpəna nɩ.²¹Na ba kə basaaka na gapɔɔɩ ganaɖoo na nɖee asuko laŋ ma aganɔ nɩ; Bʊsapi bʊɖw bʊtiji bantaŋ kɔ.

Chapter 20

¹Kaŋkəm na nŋə malaɩka ɖən argə n'alaŋ ma, aɖe toŋa gʊkulu gʊbʊmbɔnɔ kasaaƒɩ n'ɩwɔrɔ abʊmbɔnɔ agʊnyɛ nɩ. ²Na ari ɖragɔɔ, ʊbubʊmbɔnɔ ɩ, ba na yiɖa waa ɩbiliishi yaa sheetaanɩ ma, akʊr nɩ uwɔrɔ halɩ bʊja miili. ³Akəʊ nɩ gʊkʊlu nɩ, arim anana alaŋ naa apaa kɔɔ apaapaa ɩsamaa na, halɩ bʊja miili bʊfəl kaŋkəm na ba laa ni, alʊwaa ajala ɖən cəi.⁴Na nŋə ayarɩ boi na mbaɖee basə ɩlaŋ ma, bashee pɩ ɩko waa ba cəm ɩkəma. Na ŋkɔɔ aŋə mbaɖee, ba pɩ alaa baŋŋuro Yeesu agalei laŋ na Gaja kaalei laŋ ma, na mbaɖee kə ba lee abɔrɩ na ncitomo bɔɔta na kə ba saŋkɔɔ acam lamba babʊyɛkokor laŋ na banyɛ laŋ na ma, bakɔɔ aŋənə api ŋŋuro nɩ, naa baɖe n na kristo bajɩ gɩyarɩ malɩbʊja miili⁵Bakonoɩ ba saa ma, kə ba ŋənə na, halɩ bʊja miili. ʊŋənu, ʊsəbaka na gəŋ. ⁶Nɖinsono na cɩrɩcɩrɩ ashee mbaɖee basəba aŋənə ʊŋənu ʊsəbakaɖe ma Bʊce bʊnyɩʊtajaka bʊ kɔɔ akə pɩ na; Ama, batɩ bapra Gaja na kristo bábà saraalaaja naa na pɩ ba ɖa gɩyarɩ nɩ halɩ bʊja mïili.⁷Bʊja mïili ɖe bʊtaƒəl, batɩ balaa sheetaanɩ sarka nɩ. ⁸Ata ɖoo, ataa ce atɩ paapaa gatəna kɩlkalkɔɛɩnan nɩ kəbɛrɛ Gɔɔgna Magɔɔg, awala pɩ akpeɖe pɩ gʊta na, Bagʊrɩya gʊɖa ɖaa təŋku kagɩyɩkɩɖɩ ma.⁹Baɖe bawaga gaɖu a siu gatəna, asir cɩrɩcɩrɩ kəbaja na mpa nsɔlɔ ka akal. Ama ʊtonu ʊtʊʊ ɖoo n'alaŋ ashɩ pɩ. ¹⁰Naa bakəʊ sheetaanɩ ana paapaa pɩ ma ʊtonu na mmɛmpəna nɩ gaɖuu abɔrɩ na annabi ɩsəiyar ba ɖa ma, naa ba naa jɩ ɩshei gajaka na gɩteŋshile bʊja bʊja.¹¹Na ŋkɔɔ aŋə ŋyanɩboi nƒɔnɔ nɖee asə nlaŋ ma , na gatəna na nɖəla ɩnyeŋe aŋyɩɩ kɩ kɔɔ awəɖa gaɖu ɖa ka na. ¹²Na nŋə bakono, bapi na kəbaŋono bayiɖe ŋyariboi sul ma. Na ba tine abʊpa, na batine mbʊpa nƒɔlɩ ŋŋuro kambʊpa. Na ba cəm na bakono ɩkəma ɖaa baŋɔn abʊpaɖe nɩ.¹³Na teŋku alaa abakonoɩ abʊŋajɩ ma ashee na bʊce na bʊce kaaƒala ba laa babkono ɩbakə ma ashee: Naba cəm na baaŋa ɩkəma bʊkɔɩ alee ma. ¹⁴Na ba tɔɔ bʊce na bʊce kaaƒala akəu ʊtonu kaaƒala nɩ, ŋkəŋ na ba na yɩɖa waa bʊce bʊnyɩʊ tja. ¹⁵Nɖee kəba ŋɔn aŋyɩɖa ŋŋuro kagʊbɔ nɩ na, shee bakəu nɩ ʊtonu nɩ.

Chapter 21

¹Na nŋə nɖəla nƒɔlɩ na gatəna gaƒɔlɩ, nɖəla nŋono nagatəna gaŋono ɩstɩɛʊ təŋku gboo ka kɔɔ aɖa na. ²Na ŋkɔɔ aŋə mpa nƒɔlɩ curɩ curɩ kanja Yerusalɛm aƒɔlɩ aɖe ngə n'alaŋ aɖoo na Gaja sul napɩ, baɖe bapɛmpɛŋɛ nɩ ɖaa ba na kpeɖe weetaʊ na ce na ʊkuna agaɖu ma.³Na nrəŋə ʊwələ ʊbʊmbɔnɔ ɖən ʊɖoo na ŋyarboi nɩ, na lə waa: kiɖe ma, Gaja kaaɖu ɖa ka aɖən na bɛrɛ Ataa ɖa bɛrɛ sul, na bɛrɛ baɖe balee asamaa, naa Gaja kagɩlopɩ. ⁴Ataa naa shɛr banyɩnekoi, bʊce kabʊkɔɔ aɖa na, bʊce bʊsə ka kabʊkɔɔ aɖa na, gayoro gboo kaakɔɔ aɖa na, aɖʊwaa: Alesʊra ɩsəbaka kɩɩkɔɔ aɖa na.⁵Na nɖee asə ŋyarɩboi nɩ ma, alə waa: nnyəmə ntɩ lee alesʊra ɩƒɔlɩ. Na a lə waa: Ŋɔn bʊleibʊɖe aɖʊ waa: Bʊlee ɩjanɩ. ⁶N'alaŋ amʊ waa: Alesʊra ɖe ɩlee boŋo Amʊ na alƒaa na omega, ʊsəbʊ n'ʊboŋu. Nɖee ʊtunyem ʊkpa nɩ ma, karɛ apɩ mashee nɩ ŋŋuro kabʊto kambulo⁷Nɖee acɩ kɩbobo atɩ waɖa ma, ataa jɩ katiibi; Naa lee Gaja ashee nɩ náɖe alee ampɩ. ⁸Ama, mbaɖee bafar balɔ abuu ma n'ɩfolucir ka baja, mbusu kalesʊra baja, baɖee, ba laa bɛrɛ baŋŋuro ma, alesʊra ɩbɔnɔ baja mbaɖee ba na bʊ mbɔlɔ ma n'akʊna baja, na basəirɛ, gaɖuu batɩ ɖa ma na gəŋ ʊtonu nɩ na mnɛnpəna nɩ ŋkəŋ ɩlee ka bʊce bʊnyʊtaja.⁹N'ɩmalaɩkakulumi bʊɖən nɖee atoŋo ɩkɔɔpʊ kulumi aniŋə anyʊŋkɔsʊra kulumi apɩ amasul atɩ lə amʊ waa pɩ atɩya naa ma faŋa akɩ weetaʊ Gaja kaaraŋkorɩ akar. ¹⁰N'ataa amʊ ŋŋuro nɩ ace na gʊbʊnʊ gʊshemekalaŋ naa afaŋa amʊ cɩrɩ cɩrɩ kampa yerusalem afɔlɩ argə n'alaŋ aɖoo na Gaja sul na pɩ ma, aɖe wəɖa Gaja kʊkʊ mʊ.¹¹Aɖe tɩ ŋələ na pɩɖe piɖe ɖa wura katala ɩŋənə ma, aɖa ɖaa yaaspɩpi kawuna kantala ma, aɖa ɖaa kristaa lɩ ma . Awəɖa ʊyarɩ ʊmbʊmbɔnɔ ʊɖe sheme laŋ. ¹²Awəɖa acaŋkɔ təb-nu-nyai, acaŋkɔɖe kabʊkonu ɩ malaɩka təb-na banyɩʊ bayiɖe ka, baɖe baŋɔn ɩsraɛl aɖɩmimana təb-na-banyɩʊ kəbɛrɛ bayiɖa kabʊkonu: ¹³Naggaka laŋ bʊkukonu bʊriu, na gɩtərshile laŋ bʊkukonu bʊriu, na gʊnyɛsono laŋ bʊkukonu bʊriu,nagʊnyipɛnɛ la bʊkuxonu bʊriu.¹⁴Mpákʊyarɩɖe, ʊɖe wəɖa ɩkukei təb-nɩ-nyiʊ, baɖe baŋɔn Gaja kaanaŋkorɩ abatəmka təb-na-banyɩʊ bayɩ. ¹⁵Nɖee ana lə n'amʊ ma, aɖe toŋo wuna kʊlɔ bana faŋa na ma, ma, na yɛɛ afaŋa mpá nɖe kʊlamʊ na kabʊkanu, na kʊyarɩ.¹⁶Mpà nɖe kʊlamʊ na kʊbɔɖʊ ɩɖe ɖa ɖeideiɩworla. Na atɔɔ ʊlɔʊ faŋaka ɖe afaŋa, naa ŋə ɩɩnɛɛtrɛ miili təb-na-nyɩʊ, kʊtamʊ; nakʊbɖʊ, na kshemelaŋ ɩɖe ɖa ɖeiɖei. ¹⁷N'afaŋa ʊyarɩ de kʊshemelaŋ nʊlɔ, naaŋə ɩmɛta miili kulumi na bʊ səwa bʊnyɩʊ xɩsaa akɔɖən gɩyɛɛ aɖʊ¹⁸Bata ŋə antobʊranakɩyɔ ɩtoŋo alaŋ ma; Batɩ ba naa kuro na lə waa: Mpa mpaŋa nƒana ka n'ampabʊmbɔnɔ nɖe? ¹⁹Nabakulo npʋrʋkɔ aɖʋ baɖilaŋ, nayu asǝ bʋce nakura nalǝ waa: Nɖincika nɖincɩka mpabʋmbɔnɔ ɩ mbaɖee ba wǝfa ayifoi ɩɩbʋmbɔnɔ teŋku laŋ awǝɖa ná mpa nɖe anisikima, gakɔŋkɔyɔ gaɖɔkɔnɔnɩ mpra fɔɩ. ²⁰Nɖǝla nɩ kǝbaja anyɩnʋcire ʋkǝr mpanɖe laŋ, anyɩnɩ ɩlee Cɩrɩ Cɩrɩ kǝbɛrɛ ma, Batǝmka, Anabi ɖa ma ʋcŋkrkanɩ. Aɖʋwaa: Gaja ga cǝm ɩkǝma akaŋa anyuɩ boŋo.²¹Nkǝŋna Malaka ɩkashayar ɖǝn atɔɔ ntala nɖee nɖa ɖaa, nkpala nnyaŋanáyɔkɔ ma, akǝʋ teŋkunɩ naa lǝ waa: Gaŋci bataa Babilɔnɩ mpabʋnbɔnɔ akʋ n'ɩkashɩ amɩɛ, kǝba kɔɔ aŋǝni ayɔna. ²²Kǝba kɔɔ arǝŋǝ bacǝmcǝr ja bantogi akqqɖu ayɔna ɩkʋlʋ sɩnka ayʋlʋ sɩnka, kǝbakɔɔ atǝma na gʋnyɛ kaleeja ayɔna, kǝbakɔɔ arǝŋǝ bakpal ka kabantogɩ akaɖu ayɔna.²³Mpa nde kɩŋhyɛ ʋshilee ʋkaɖa lpa nɖe na kɩŋhiyɛ aŋɔrɔ akaɖo mpa nɖe na; Aɖʋwaa gaja kʋwʋ ʋnakaɖa mpa nɖe ʋkaɖʋ ɖe ʋni na gəŋ garaŋkori. ²⁴ɩsamaa ɩtu naa sara n'ʋkaɖʋ ɖe, naa gatəna laŋ kəbayarɩ ba pi na bʋkʋmʋ na kʋma. ²⁵Kəba naa rɩm kacaŋkɔ ʋshile ɖən ayɔ na Aɖʋwaa gɩji bɔŋɔ gɩmana ŋkəŋ.²⁶ɩsamaa ba nɩ ba na pi na ʋkʋmʋ mpa nɖe ni. ²⁷Ajɩwa kabʋkɔ bʋɖən ka bʋkpa mpa nɖe nɩ na, na nɖee aɖa mbɔnɔ kanɖilaŋ n'ɩsəi kanɖi laŋ ma, kə ba kpa mpa nɖe nɩ na, shee mbaɖee baŋon bayiɖa ŋŋʋro na garaŋkorɩ bagʋbɔ nɩ ma ba nɖən ɖən ba nɩ ba kpa ncən.

Chapter 22

¹Na afaŋa amɩ goto ŋgaɖee ga na Shee ŋŋuro ma, gaɖe ga tɩ piɖe piɖe ɖaa kristaalɩ kawura ma, gaɖe gaɖoo na Gaja kaŋyarɩboi nɩ na agaraŋkori bagɩ cuca na ciɖe. ²Mpá kagɩ cuca, na kɩpampaŋa, ŋŋuro kagʋyo gboo gʋɖe gʋɖa nkǝŋ, na ŋʋm baa aŋɔrɔ apaŋa na, halɩ ɩŋɔrɔ tǝb-na-banyʋ, gʋyogʋɖe kabɔ ɩɖe tɩ ƒʋna ɩsamaa baɖe ba tɩ kaɖa na bɩ Shɛɖʋ.³Mbusu nɖǝn kɩŋkɔɔ aɖa na. Gaja kaŋyanɩboi na agaraŋkori baɖa mpá nɖǝn nɩ: Abatǝŋlee ja ba tɩ ba naa lee 'antǝma aŋyu naa naa ŋǝm baaŋjǝŋ, ⁴Aŋyɩɖa ntɩnɖa babʋyɛkokori laŋ. ⁵Ŋkomo kɩŋkɔɔ aɖa na, kǝ ba kɔɔ ahɩɛ ƒɩtɩla bakaɖa n'aŋkomo na, kǝba hɩɛ ʋkaɖʋ ɖǝn na, aɖʋwaa: Gaja ganɩ ga naa kaɖa pɩ. Naa baɖa bʋja bʋja nace nace.⁶na malako alɔ amʋ waa: Bʋɖe bʋ lee ɩja nɩ; koyar Gaja annabi mano baŋŋuroyar atǝm ka amalaka aƒaŋa 'abatǝŋleeja alesʋra nɖee ɩnu tɩ pɩ asǝla ma. ⁷Kiɖe ma, ku lɩŋna ntɩ ma pɩ-nɖinsoro ashee nɖee atoŋo annabi kalɔʋleic baŋɔn gʋbɔ ŋgʋɖe nɩ ma.⁸Amʋ Yohana, nrǝŋǝ kaaŋ alesʋraɖe. ɖaa nrǝŋǝ aŋǝ ma, na ŋkur atǝn malaɩkaɖe aŋyu na yɛɛ ma lee nɩ bɔɔta ma, ⁹Na alǝ amʋ waa: Paa lee gǝŋ na, Nlee akʋwor ntǝma yar na, n'kaɩbasoro annabi mana, na mbaɖee batoŋo gʋbɔ ŋgʋɖe kabʋlei ma, lee Gajabɔɔta.¹⁰Na malaɩka alǝ amʋ waa: Paa lugo annabi katʋlei ɩ bʋɖa gʋbɔ ŋgʋɖe nɩ ma na, aɖʋwaa ka lʋwaatʋ asǝla boŋo. ¹¹Nɖee kaɖa ɖeiɖei na ma, akara gayɛ, nɖee aɖa ajɩ nɩ ma, akara gayɛ na ɖa ajwanɩ; Na nɖee aɖa ɖeiɖei ma, akara gayɛ aɖa ɖeiɖei nɩ, nɖee aɖa Cɩrɩ Cɩrɩ nɩ ma, akara gayɛ aɖa Cɩrɩ Cɩrɩ nɩ.¹²Kɩɩ lɩŋ na, ntʋnapɩ, ntoŋo aŋgʋjɔ gaɖa n'amʋ na Yɛɛ ma sǝla baaŋa antǝma kʋɖa. ¹³Amʊ na alcaa na omega, asǝbaka n'akǝŋja, ʊsəbʊn'ʊb- oŋu.¹⁴Nɖi nsono ashee mbaɖee baƒʊga bɩlakoma, naa ba waɖɩ ɩko aj ŋŋuro kagʋyo kɩpi, naa bakulna mpá kabʋkukonu akpa mpá nɩ. ¹⁵Mbaɖee banalee gɩsǝns kslesʋra ma, na mbaɖee ba na bʋmbɔlɔ na paa paa basaaka ma, na mbɔnɔ baja, na nbaɖee ba nalaa bɛrɛ baŋŋuro ma, n'akna baja, na mbaɖee basɔlɔɩsei na lee kantǝma ma, batɩ ba bǝɖa pɩ aka.¹⁶Amʋ Yeesu, amʋ ntǝmka ama ma malaɩka, aƒaŋa anyɩn alesʋraɖe ɩcɔɔcɩ nɩ. Amʋnanɖee babǝɖa ma, amʋ na, ɖaʋɖa abʋŋʋma nɩ kaja, gajaka kagɩŋɔrpiɩ gɩ na oiɖe piɖe ma.¹⁷Ŋŋuro na aŋgo balǝ ka waa: Pɩ. Nanɖee arǝŋǝ ma alǝ waa: Pɩ. Na nɖee Ʋtunyem ʋkpa nɩ maa apɩ; Nɖee a na Yee, ŋŋuro kabʋto ma, batɩ bashee nɩ ƒaala.¹⁸Ntɩlǝ baa aŋana waa: Arɛɩ arǝŋǝ annabi kablei gʋbǝ ŋgʋɖe nɩ ma: ʋɖǝn ata pele akɔɖǝn, Gaja gɩtɩ ga pala anyʋŋkɔsʋraɩ baŋɔn ncn ma, ɩwǝɖa nɩ, ¹⁹Ʋɖǝn ata saŋkɔ aƒaa akɔɖǝn, ann'abi kabʋlei gʋbɔŋgʋɖe nɩ, Gaja galaa nɩ ŋŋuro kagʋyo na Cɩrɩ Cɩrɩ kampa kabʋlei ba ŋɔn gʋbɔ ŋgʋɖe nɩ ma nɩ.²⁰Nɖee aɖʋ gʋnyɛ alesʋra ɖe laŋ ma, alǝ ka waa: lŋ, kulǝŋna ntʋnapɩ. Ani. Pɩ nɖiyar Yeesu. ²¹Nɖiyar Yeesu agʋjɔɔ gʋɖa anyɩnasul.