Amo: Bible for 1 Corinthians, 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Corinthians, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Luke, Mark, Matthew, Philemon, Philippians, Revelation, Romans, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matiyu

Chapter 1

¹Inyerte tisa kuwunun Yisa Kristi, usaun in Dauda, usaun Ibrahim. ²Ibrahim wadi uchifin Ishaku, a Ishaku uchifi Yakubu, a Yakubu uchifin Yahuda nin nuanamẹ. ³uchifin Parez nin Zaraha unuzun kumantin Tamar, Parez uchifin Hasruna, Hasruna uchifin Arama.⁴Arama wa maru Aminadaba ku, Aminadaba mara Nahashuna ku, Nahashuna mara. ⁵Salmuna ku, Saalmuna mara Bu'az ku unuzu kumantin Rahab, Bu'az mara Ubida ku, unuzu kumantin Ruth, Ubida mara Jesẹ ku. ⁶Jesẹ wadi uchif ngoh Dauda, Dauda mara Solomon ku, unuzun kitin wanin Uriya.⁷Solomon wadi uchifin Rehoboam, Rehoboam mara Abija ku, Abija mara Asa ku. ⁸Asa mara Jehoshapat, Jehoshapat mara Joram ku, Joram wa maru Uzaya ku.⁹Uzaya mara Jotham ku, Jotham wa di uchifin Ahaz, Ahaz mara Hizikiya ku. ¹⁰Hizikiya mara Manasa ku, Manasa mara Amon ku, Amon mara Josaya ku. ¹¹Josaya mara Jikoniya ku nin nuanẹ kubin kifuzun nonon Israila udumun u Babila.¹²Kimalin kifuzu udu u Babilẹ, Jikoniya mara Shealtiel ku, Shealtiel mara Zarubabel ku. ¹³Zarubabel mara Abiud ku, Abiud mara ilayikum ku, Ilayakum mara Azor ku. ¹⁴Azor mara Zadok ku, Zadok wadi uchifin Achim, Achim wadi uchifin Eliud.¹⁵Eliud wadi uchifin Ileza, Ileza mara Mattana ku, Mattana mara Yakub ku. ¹⁶Yakub mara Yusufu ku, ulessin Maremu ulenge na awa maru Yisa ku unuzu kitene, ulenge na idin yicighe Kristi. ¹⁷Vat naji aji uyiru kitin Ibrahim udak kubin Dauda aji likure nin na nassari, uyiru kubin Dauda udu kubi ko na iwa yiru nani udu u Babila aji likure nin na nassari.¹⁸Kumanti Yisa Kristi wadi nafo nengenari. Unene Maremu wa yiinnin aba su ilugma nin Yusufu, a na isa su ilugma ba iseghe nin liburin in Fip Kutellẹ. ¹⁹Ulesse Yusufu wadi unan fiu Kutellẹ, na awa di nin su a nighe ncin nan nya nanit ba. Bara nani awa di nin su asughe likire.²⁰Na awa di kpilizu ni leli imone, unan kadura Kutellẹ da kitime nan nya namoro, aworo, YUsufu, uusaun Dauda, na uwa lanza fiu in woru uyiru Maremu ku a so uwanife ba, bara fisudu fo na fidi nanya liburi me unuzu kitin Ruhu ulauwari. ²¹Ama maru gono, uma yichu lisame Yisa, bara amma tuchu anit me nanya nalapi mine."²²Vat nilele wase bara inan kulo imon ile na Cikilari wa belli nnu nanan liru nin nu me, a woro. ²³"Yenen kubura ma ti liburi kumaru gono, ima yicu lisame immanuel, uninare Kutellẹ ligowe nan ghirik."²⁴Yusufu fita nanyan moro me asu nafo na unan kaduran Cikilare na bellinghe, ayira Maremmu ku aso uwanime. ²⁵Nanya nani iwa so lisosin nless nin wanii, na izuro ba udu kubi kongo na awa maru. A na lisan gone Yisa.

Chapter 2

¹kubẹ na iwa maru Yisa ku in Baitalami un Yahudiya nayiri tigoh in Hiridus, amon anitt anan yiru yenju niyini kusari kitene nin Urushalima da ida woro, ²Adin weri ulenge na ina marughe ugoh na Yahudawe? Tina yene fiyini mere kusari kitene unnare ti da tida zazinghe." ³Na ugoh Hiridus in lanza nani, ayi me nin na nitin Urushalima fita vat.⁴Hiridus pitirino a didya na Priest nin na nan ninyerte nanit vat kiti kirum, anin tirino nani, "Nweri ima Kristi ku?" ⁵I woro ghe nenge, "In Baitalamin Yahudiya, bara imon ile na nyan lirun nuu Kutullẹ na nyertin nari ine, ⁶'A fe, ubaitalami, in myin Yahudiya, na fere ubene nan nya na nan bun Yahudiya, nani nan nya fere unan tigo ba nuzukuulenge na ama su libya nanit nig Israila.'"⁷Hiridus tunna ayicila anan yiru vat likire a tirino nani in dert kubi kongo na fiyine na nuzu. ⁸A to nani udu ubaitalahmi, a woro, "Can idi piziru ubeleng gono seng. Asa i se ghe, dan ida belli, bara meng wang nan do in di zazinghe."⁹Na i lanza ugowe ku, i kiffo libau i nya, fiyine na ini yene kusari kitene tunna ncin nbun mine fidi duru fiyisina kiti kirum dert kiti kanga na gọnọ diku. ¹⁰Na iyene fiyinie, isu ayi abo nin liburi libo kang.¹¹Itunna ipira nan nya kilare iyene gone nin nene Maryamue. Itumuno izazin ghe. Itunna i puzuno tika mine i nakpaghe imon ile na i ming mun, izinariya, lubban a kwul. ¹²Na ise uwannu nataf kiti Kutellẹ nan nya namorona iwa kpilin kitin Hiridus ba, ifita i yira nlong libau ugang ukpillu kipin mine.¹³Na inung nna nya, Gono kadura Kutellẹ tun na a da kitin Yusufu nan nya namoro, a woroghe, "Fita uyiru gono, kinesse nin nene urum udu uMasar, udi so kikane se kubi kongo na mbellin fi uliru bara na Hiridus ma pizuru gone a molu kining." ¹⁴A tunna nin kitik ka ne afita a yauna ggono kinesse nin nene inya mun ucindu umasar. ¹⁵Awa di so kikane udi duru kubin nkul in Hiridus, ulire nan kulo na cikilare wa bellin kitin nnan liru nin nuu Kutellẹ, "Unuzun nan nyan Masar nna yicila usaun ning ku."¹⁶Na Hiridus iyene anitt ayinjing ane nrusuzo ghe, ayi nana ghe kang, ato idi molusu nnono ni lirine vat na niwadi in Baitalahmi, udu ligan nminne vat, ucizunu na kus aba utolu kadas nalenge na idurun ba, nafo kubatino kube na awa lanza Ubeleng nan nyan tinu na nit ajinjin ghe.¹⁷Ulirue u ni wa kulo vilengwe na iwa bellin kitin Irimiya unan liru nin nuuKutellẹ. ¹⁸"I wa lanza liwani nan nyan rama, kuculu nin tiyom a liburi lisirne, Rahilla di kuculu nnono me."¹⁹Na Hiridus nku gono kadura Kutellẹ da kitin Yusufu nan nya namoro in masar. ²⁰"Aworo, Fita, yauna gono kinesse nin nene, udo nan nyan nmin Israila." ²¹Yusufue fita, a yauna gone nin nene, ada nan nya nmin Israila.²²Na alanza Arkila usari di tigon yahudiya kudarun ncife, Hiridus, fiu kiffo ghe na ado ba, vat nin woru Kutellẹ nwununghe kutuf nan nya namoro, ana lassina udu nmin ngalili. ²³Amini ana wa dak ada da so nkan kipin na idin yiccu kinin unazarati, inan kulo uliru na iwa bellin tinu na nan nliru nnu Kutellẹ ima yiccu ghe kunan Nazarat.

Chapter 3

¹Na yiri ane Yohanna unan Shitizinu nanit nmyen wa dak adin bellu nliru ntucu nan nya ntene in Yahudiya a woro, ²"Sunan alapi, bara kipin tigo Kutellẹ nda duru." ³Bara amere ulele ulenge na iwa bellin ubelen me nnu Ishaya unan liru nin nuu Kutellẹ, a woro, "Liwui umong din yiccu nan nya ntene, 'Kelen libau ncikilari, kelen ulin mine nan-ghe.'"⁴Imon kidowo in Yohanna wa di kukpa kuron komiari a likpa na liwa terin kutino me. Imonli me wa di acin ni titong. ⁵Anan Urushalima, nin Yahudiya a vat nigbiri nkilinu kurawan urdun wa nuzu idọ kitime. ⁶Awa shintu nani nan nyan nmyen kurawan urdun, a icin bele alapi mine.⁷Kube na awa yene liigo na Farisawa nin na Saddukiyawa ucinfak kitime a shintu nani nmyen, a woro nani, "Anung kumat niyii timung, gharin wunung minu atuf ina ni din cum kiti tinana nayi na ti din ciinu? ⁸Nutunong kumat ko na ku batiina usunuu na lapi. ⁹Ana iwa kpiliza i woro nan nya mine, 'Tidi nin Ibrahim ucif bit.' Bara ndin belu minu Kutellẹ wasa ana Ibrahim ku nnan nono ko kiti na tala alele.¹⁰Nene imali ciu gidowo litino naca. Vat kuca kongo na ku mara kumat kucine ba ima kowu kunin iti kunin nan nya nla. ¹¹Meng din shintu minu nmyen i sun alapi mine. Ame ulenge na adin cinu kidun nighe a di nin likara a katini, na meng wang batin in yaun akpatak me ba. Ame ma shintu minuu nin Ruhu Ulau a ula. ¹²Ku puruk me di nacara me, ama shintulu a nutun alkama nan nya kusheri lan, ama nin ciu alkame nan nya filai. Nani ama nin juju kusheri nin la ule na uma so ubico ba."¹³Yisa tunna a fita a da kurawan urdun unuzun in Galili kitin Yohanna ada shintin ghe nmyen. ¹⁴Ame Yohanna ta usu nworo a nantinghe, a woro, "Meng din piziru fe shintini nmyen, fe uni nna da kiti nigha?" ¹⁵Yisa kpana a woro ghe, "Yinna nani nene, bara udi gegeme kiti bite tikulo katwa kacine vat." Yohanna yinnin ghe mun.¹⁶Kimal nshintin ghe kule, Yisa nuzu nan nyan nmyene mas, na nin molu kubi ba, i punghe kitene kani. A yene Uruhu Kutellẹ utolu kadas nafo kuwullung udak kitime. ¹⁷Itunna liwui nuzu kitene Kutellẹ liworo, "Ggono nsu kibinai Nighari kane. Ndin lanzu mmang me kang."

Chapter 4

¹kubi kongo na Uruhu wa yiru Yisa ku udu na kusho bara Shintang di dumun nghe. ²Na a su ukotu nayi, a yiri akut anas, nin limot a kut anas, Kukpong da ghe. ³Shintang da woro ghe, "Andi fe gono Kutellẹ ri kpilia atala alele a sofi imonli." ⁴Yisa kawaghe a woro, "Ina nyertin, 'Na nin nemaliari cas unit ma ti ulai mun ba, sei nin liru ule na unuzu nnu Kutellẹ.'"⁵Shintang kuru a yiraghhe a piramuun nan nya kipin kilau a ghantinghe fitulleri kuti nlira, ⁶a woro, "Andi fe gono Kutellẹ, yinna udiu kutyin bara ina nyertin abati nono kadura me, isu-uchafe, 'Tutung ima kpafi nin na chara mine,' bara 'Uwa riu kubunu fe kitene kutala.'"⁷Yisa woroghe, "Ina nyertin 'Tutung na uwa dumun Kutellẹ fe ba.'" ⁸Shintanghe kuru a yira ghe a domun likup lizallang a durso ghe nipinpin nan nimong igegeme in yeh vat. ⁹A woroghe, "Illenge imone mba niyi ining vat, uwa tumun uzazini."¹⁰Kikanere Yisa nin woroghe, "Nyaa kikane Shintang! Bara ina nyertin 'Kutellẹ fere chas uma zazinghe, usu ghe liru.'" ¹¹Kikanere Shintanghe nyaa a chibhe, nono katwa me tunna idasu ghe katwa.¹²Na Yisa nlanza ikifo Yohanna ku, a tunna a kpilla udu Ugalili. ¹³A cino Unazaret a di son in Kaparnaum, susut nin kurawan Ngalili, kagbiri nan Zabulun nin Naphtali.¹⁴Ilenge imone wa tinani inan kulo imon irika na Ishaya unan liru nin nu Kutelle wa belin, ¹⁵" Nyin Nzabulun nin Naptalin, udu kusari kurawa, nbun Urdun, Galilli un nawurmi! ¹⁶Anit alenge na iwa sosin nanya sirti nyene nkanang midya, nin nalenge na iwa sosin kiti nkul nin kuyoli nkule, nkanang wa do kiti minee."¹⁷Kubi konere Yisa tunna-nbelle ani, "Sunan matiza mananzang, tigo-kitene kanae nda susut."¹⁸Kube na a wadin cin ngau kurawan ngalili, a yene awaba linuana, Simon na iwa yicu nghe Bitrus, nin Andrawus gnana me, idin dwang, bara na inung anan kifi zu nibo. ¹⁹Yisa woro nani, "Dofinon ni, mba kpiliu minu iso ana kifizu nanit." ²⁰Itunna isuna ndwan-ghe idofinghe.²¹Na Yiysa nleu ubun nin cinne, a yene amon-a waba linuana, Yakub usaun NZebadi nin Yohanna gwana me. Nan nya nimon cin kitenen myeene ligowe nan chif mine, nke nimon ndwanghe. A yicila nani, ²²ituunna isuna imon ncin kitene nmee nin chif mine idofin nghe.²³Yisa tunna ngalu nan nya Ngalili, ndursuzu nan nya natii nlira mine, abelle na ni uliru tigo kite nee kane, ninshizinu na nan tikonu ngangang nan nya nanite. ²⁴Uliru kitenee me mala kiti nyanyan Insiriya, anitee da nin lee na iwa-di nin tikonu kiti mee ngangang nan na lee na agbergenu nkifo nani. Yisa shino nin nghinu. ²⁵Ligozin nanit Ngalili, Udakafolis, nin Urushalima, Uyahudiya, nin kapinaum Urdun.

Chapter 5

¹Na Yesu wa yene ligozin nanite, a ghana kitene likupi na a so kutyen, nono katwaa me da kitime. ²A puno uunuu atunna ndursuzu nanii a woro, ³"Anan maoriari alenge na iidi likimon nruhu, kipin tigo Kutellẹ kin minere. ⁴Anan maoriari alenge na idi tiyom.⁵Anan mmariari anan lazun nkune-kune, bara ima su ugadun nyii. ⁶Anan mmariari alenge na idi kukpon nin kotuzu nayi nsu katwa kacine, ima ti nani ishito. ⁷Anan mmariari alenge na idin nin kune-kune, inung wang mase nkune-kune. ⁸Anan mmariari alenge na idinin nibinayi ni lau, inughere ma yenu Kutelle.⁹Anan mmariari anan gafizu lissosin limang, ima yiccu nani nono Kutelle. ¹⁰Anan mmariari alenge na idi tizu nani nanya niu bara katwa kacine, tigo kilari Kutelle maso tin mine.¹¹Anan mmariari anunghe na idin tizu minu tinanayi nin niu, sa idin bellu imon inanzang natimine bara lissaning. ¹²Sun ayiabo kan nin lanzun mang, bara na uduk mine udindyawari kitene kani. Nanere wang anit wa tizu nono katwa alenge na ina yarin minu uniu.¹³Anunghre nto nyii ulele, asa nto nta rututu, miba ti inyizari miti mamas? Na midu nin katwa kacine tutung ba, asa igutuna minin ipatila nin nabunu. ¹⁴Anughere nkanang nyii. Kipin kanga naki tardin kitene likup na ki nyeshin ba.¹⁵Nanere wang na anit wasa ita ula npitilla iwufu unin nanya kukuzung ba, sedei itarda unin kitin banju npitilla, unan niza anan kilare nkanang. ¹⁶Sunan nkanang mine baltu nbun nanit vat, nani mati kogha yene adu mine, inan su liru Ncifn mine na adi kitene kani.¹⁷Na iwa yenje nafo nna dak nda musuzu uduka sa katwa nadura Kutelle ba. Na nna ndak nda musuzu ba, kuluzun tininari. ¹⁸Kidegenari ndin bellu minu, uyii nin kitene kani ba malu, ama na ligbula sa fiyerte nanya nduka ma malu ba, se ikuluna imon ilenge na ina yerti nanya vat.¹⁹Bara nani, vat ulenge na apuro uduka cingilin nanya tiduka, anin dursuzo among isu nani, aba so unit ubene nanya kilari tigo Kutelle. Vat ulenge na adi dortu, akuru adursuzo tinin ima yiccughe unit udya kilari tigo Kutelle. ²⁰Ndin bellu minu, asa na katwa kacine mine katin kan nanan dursuzu nan na Farisawa ba, na iba piru nanya tigo Kutelle ba.²¹Inan lanza uliru ulenge na iwa bellu anan burne, 'yenje iwa molu unit,' nin woru, 'ulenge na amolo unit apira nanya licin nshara.' ²²Meng ule din bellu minu, unit ulenge na ata tinanayi nin gwana, ama piru licin nshara. Ame ulenge na aworo ngwana, 'Fe ulalaghari!' Ama piru nacara tigo. Ulenge wang na woro 'fe di hem!' Ama piru nanya kuwu nla.²³Bara nani asa uma du nni nimon nfillufe nbun Kutelle, unin lizino nin kon kulapi kurika na kudi kitik fe nin gwana, ²⁴suna imon fillu fe nanuwa nakpa ba. Tu kpilla udi kyele kulape nin gwanafine, unin kpillin uda nakpa imon nfillu fe kiti Kutelle.²⁵Yinna mas ikyele uliru nati mine nin lenge na adi cinu udu nin fi ngan Go a idutu libau ucin du kuti nsharawe, bara awa do ninfi kiti nnan su nshara, ame unan sharawe di nakpafi naccara kudugari, anin di pirinfi nanyya kutii licin. ²⁶Kidegenari ndin bellu fi na uma nuzu nanya licin lole ba, se ubya vat nikurfung ilenge na idi dortufi.²⁷Ina lanza ulire na iwa woro, 'Yenje iwa nozo nin nawanin ndas.' ²⁸Ama meng woro minu, vat ulenge na ayene uwani, ata kuna niyizi me nanya kibinai, amala usu linoni ningheri une.²⁹Andi liyizi ncara ulimefe din tizufi usu kulapi, kawurno linining ufillin. Bara uma katin fi nin caut nbara umong ugap kidowofe nana, nnun woru kidowofe vat piru nanya nla. ³⁰Andi ucara ulime fe matifi kulapi, werne unin ufillin. Bara uma katinfi nin caut umong ugap kidowofe nana, nnin woru kidowofe vat piru nanya nla.³¹Iwa woro tutung, 'Vat nlenge na ako uwani, na anighe iyerte nmalu nilugma.' ³²Meng ule din bellu minu, vat na ako uwani me, andi na kitene kulapin nozu nin nalilime ba, ataghe unan nozu nin nnalilimeari une. Vat tutung ulenge na ayauna uwani ule na ina ninghe iyerte nmalu nilugma, adi kulapin nozu nin nawanin bidibidi.³³Tutung, ina lanza iwa bellu anit nayiri nburne, 'Yenje iwa su isilin kinu, ama sun imon ile na isulo mung kitin Cikilari.' ³⁴Meng ule din bellu minu, na iwa su isilin ba, sa nin kitene kani, bara na kutet tigo Kutelleri; ³⁵Sa nin kutyin, bara kiti na kiti liyisin nabunu Kutelleri, sa nin Urushalima, bara na kipin Ngo Udyawari.³⁶Na uwa sillo nin litife ba, bara na uwasa ukpilla titife tita tibo sa tisirne ba. ³⁷Na 'kidegen mine so kidegen,' kinu mine so kinu.' Vat nimon ilenge na ikatin ilele, inuzu kitin Shetanari.³⁸Ina lanza iwa woro, 'Liyizi yita nnu liyizi, a liyini nnu liyini.' ³⁹Ama Meng nworo minu, yinnan, icuce minu, Vat ulenge na aparshin kuwan ncara ulime, kpilaghe kucara ugule tutung.⁴⁰Andi umong bolo kultukfe, anin din pizuru udu ninfi kityii shara, sughe amuunu ugudunfe ku wang. ⁴¹Andi umong tafi udi kaghe ncin fimel firum, can ninghe timel tiba. ⁴²Vat ulenge na atirinfi naghe, tutung yenje uwa nari ubalu nnit ule na adi nin su nbalu nimon kitife.⁴³Inan lanza iwa woro, 'Ta usu ndofin kupofe unari unan nivirafe. ⁴⁴Meng woro minu, 'ta usu nnan nivira fe, usu anan tizufi nanya nniu nlira, ⁴⁵bara inan so nono Ncifi mine ulenge na adi kitine kani. Ame din tizu uwui tutuzo kuneen nnan magunta nin nit ulau, asa a toltuno uwuru me tutung vat, kuneen nnan sali kulapi nin nan kulapi.⁴⁶Fewang ti usu nalenge na idi nin sufere cas, uyapin udukari umase? Na anan sesu ngandu dinsu nani wang ba? ⁴⁷Andi udin su ilip nan linuwna nmang, nyaghari udin ukatina among? Na alumai wang din su nani ba? ⁴⁸Bara nani sun lidu lidert, nafo na Ucif mine kitene kane di dert.

Chapter 6

¹Yiran seng bara iwa su katwa kacine mine bara uyenju niyizi nanit asirne, iwa su nani na ima se uduk kitin Ciff mine na adi kitene kani ba. ²Asa ima fillu unit imon, na iwa fo kulantun nbun mine nafo na anan liya kiti din suzu nanya tibau a nilarin lira ba, bara inan se liru nanit asirne. Kidegen ndin bellu minu, imal seru uduk mine.³Ama andi uma fillu, na uwa yinni ucara ugule fe yinnin imon irika na udin sue ba, ⁴Asa uta nani, ufillu fe mayitu nanyan nyeshinu, Ucif fe tutung na adin yenju nanya liyeshighe manifi uduk.⁵Tutung andi ima ti nlira, na iwa su nafo anan liya kiti ba, bara inung dinin su iyisizin nanya nati nlira nin ngau libau, anit nan yenje nani. Kidegen ndin bellu minu, inung mal seru uduk mine. ⁶Anung andi ima ti nlira, piran nanya npiit natii mine. Tursun nibulung mine, inin ti nlira udu kitin Cif mine ulenge na adin yenju nanya liyeshin. Ame tutung Ucif mine na adin yenju nya liyeshine ma timinu uduk. ⁷Tutung andi ima ti nlira, na iwa lawan kpilzu nliru urume tibatiba nafo alumai ba, bara inung din yenju nafo ngbardang liru minere mati ilanza nani.⁸Bara nani yenjen iwa yita nafo inughe, bara Ucif mine yiru vat nimon irika na idi nin suwe a na isa tiringhe ba. ⁹Bara nani, tan nlira nafo nenge: 'Ucif bit nanya kitene kani, kusu lissafe. ¹⁰Na tigofe dak, na isu imon nayife nyii nafo na idin sue kitene kani.¹¹Nanari kitimone imonli liyirin. ¹²Kala nari tire bite, nafo na arike wang din kalzu na lenge na tidin dortu nani tire. ¹³Tutun na uwa do ninghirik kitin maluzu ba, ama bolo nari ncara shintan: bara kipin tigowe kinfere, likara nin gongon uyaunu nene udu saligan. Usonani.'¹⁴Bara asa idin kalzu anit alapi mine, ucif mine kitene kani wang ma kalu amin alape. ¹⁵Ama andi na anung din kalzu alapi na lenge na idin su minu ba, nanere wang na ucif mine ma kalzu amin alape ba.¹⁶Nanere tutung andi ima su ukotu nayi, na iwa timoro nafo anan tiyom ba, nafo na anan liya kiti dinsu inan ta anit yinno inung din su ukotu nayi. Kidegen ndin bellu minu inung nmal se uduk mine. ¹⁷Ama anung andi imasu ukotu nayi, ikusu timuro mine lau itiza nnuf. ¹⁸Bara anit wa yinnin idin kotu nayi. Ame Ucif mine na adin yenju usanme ma nimunu uduk.¹⁹Na iwa ceo atimine utamani nanya nle uyie ba, kiti kanga na kijiji nin binju din li, nin kiti kanga na akiri din kuluzu i tuzuzu. ²⁰Na ceun ati mine utamani kitine kani, kiti ka na kijiji nin biju wasa inaza ba, kiti kanga na akiri wasa ipuro ituzuzu ba. ²¹Kiti kanga na utamani fe duku, kikanere wang kibinayi fe ma yitu ku.²²Liyizi, linere upitila kidowo. Bara nani, asa liyizife di licine, kidowo fe vat mayitu lau. ²³Ama asa na liyizi dilicine ba, kidowofe vat mayitu nin dinong. Asa kidowo fe sali nin kanan, gbardang nsirte kati likara nbellu! ²⁴Na unit urum wasa asu katwa kiti nacikilari aba ba, nbara anari umon, ati usu nmon, asa na ata nani ba, aba ni litime kan kiti nmon anin dira usu katwa kacine kitin mong. Na iwasa isu Kutelle liccin nin tamani kubi kurume ba.²⁵Bara nani nbelin minu, na iwa ciso ucara litawa nbelen kpilizu nliru nbelen natime inyaghari ti ba li sa tiba sonu, sa nidowo bite inyaghari tiba shonu. Na ulai katin imoli ba, nakidowo katin imon shonu ba? ²⁶Ton iyizi iyene anyin kitene kani! Na idi su tibila sa upitiru kusana iciso lilai ba, Ucif mine na adi kitene kane din nizu nani imonli. Na anung katin nani nin gongon kan ba?²⁷Uyeme unitari nanya mine bara tiyom nimon nyii ulele wasa akpina ngbardang nayiri nlai me? ²⁸Nyaghari nta idi tiyom nbelen nimon kidowo, kpilzan uliru nanya nibinayi mine iyene amamu naneen, imus tikunang nanin; na adin su katwa ba, ana adin sho imon kidowo ba. ²⁹Na nbellin minu tutung, Solomon litime vat nin gongong me, na awa ashon imon kidowo na iwa katin amamu nin caut ba.³⁰Andi Kutelle din su amamu nanya naneen kuyok kucine nani, arika na asa atuto kitimone, ula kurtuno uleo anin nin kui, ama so sa uni miinu imon nshonu kidowa? Anung anan kibinayi kikaf? ³¹Bara nani na iwa su tiyom iworo, 'Inyaghari tiba li'? Sa iworo, 'iyagahri tiba sonu'? Sa tutung iyaghari tiba shonu kidowo'?³²Imon ilele vat alumai din cisu nibinayi mine npizuru ninin, Ucif mine tutung kitene kani yiru idi nin su ninin vat. ³³Ama cizinan upiziru tigo nin katwa kacine me, vat ngisin nimon ilele ima kpin minu ku. ³⁴Bara nani na iwa su tiyom nbellen nkui ba, bara na ukui ba su tiyom litime. Kolome liri di nin niume.

Chapter 7

¹Na uwa sharanta ba, iba sharanta fi. ²Nin sharaa ule na usuu, iba suu fi. Tutung kuyangi koo na uguro mung, iba guru fi mung.³In yan ghari taa uyene kamong na ka di liyizin gbana fine, na uyene ku kunti kuca nya liyizi fe ba? ⁴In yiziyari uba bellu gbana fine, 'Nan kala kamong nya liyizi fe,' a fee nin kukunti kuca nya liyizife? ⁵Anun anan kinuu! Kalan ku kunti ku ce nya niyizi mine, iba nin yenu kanang kamong ne nya niyizin gbana mine.⁶Na uwa ni nanau imon ilau ba, tutung na uwa tuu imon i cine nbun ninau ba, mboti iba patilu inin gitiring ikifizing fi.⁷Tirino, Iba nifi piziran umase. Reu kibulung ghe iba punfi mung. ⁸Ko uyeme utirinu unit din sessu, unan pizu re din sessu, unan fo nibulung ghe iba puun ghe mu. ⁹Sa ghari nya mine na usa ne nwatiring ghe kugirin borodi ayira litala a nakpa ghe? ¹⁰Sa awa tiring ghe fiboo, a nakpo ghe fiyii?¹¹Bar nani andi anun anan nibinei ni nanzang yiru unin nono mine imon icine, inyizyari ucif mine na adi kitene kani yiru uni nimon ki ne udu kiti na le na itirng ghe? ¹²Bara nani vat ni le imon na udinin su anit suu fi, fe wan suu nani mung, uduka re une nin anabawa.¹³Pira nya kibulun kishuute, libau di pash na li din wunu anit udu ukul, anit gbardang din cinu nyan nye. ¹⁴Kibulung ghe di shuut, tutung libau we wan di shut na li din wunu anit udu ulai, anit cing lin aghari din se lining.¹⁵Sung seng nin nan kadura kinuu, ale na idin dasu minu nin nakpa nakam, nya mine ninyinyowari. ¹⁶Nya kumat mine iba yinnu nani, sa anit din kolu ulemu na ca kumart kushari, sa idin kolu kumal kupul kumart? ¹⁷Nanere, vat kuca kucine din macu kumat ku cine, kuca ku nanzang, maca kumal kunanzang.¹⁸Na kuca kucine din macu kuman kunan zang ba, sa kuca kunanzang ko na kudin macu nono nicine ba. ¹⁹Vat ku ca koo naku mara nono ni cine ba asa ikiwe kuning itoo nyan la. ²⁰Bari nani kiti kumat mine re uba yinnu nani.²¹Na vat ghari na adin yicci, 'Cikilari, Cikilari,' b apiru nya kilari Kutelle ba, sei ule cas na adin suu unufin Cif nighe na adi. ²²Anit gbardang ba belli nloli lirre, 'Cikilari, Cikilari, na tiwa suu anabci nin lisafe ba, nin lisafe tinutuzuno agber genu, nin lisafe ti suu imon zikikya?' ²³Mba nin bellu nani kanang, 'Nan ina yiru minu ba! Nyan ku poo nin, anun anan kataa kananzang!'²⁴Bar nani, vat nle na alanza tigbulang ni ghe asuu kataa mung ma soo nofo unit ujingjing une na ake kilari me kitene kuparang. ²⁵Na ijuu uwuru, mmen ncung daa, ufunu udya wufu ufo kilare, vat nane na ki deu ba, bara na iwa ke kining kitene kuparang²⁶Vat ule na alanza tigbulan nin amini nari usuu kataa mung ba masinu unit ulanlang une na akee kilari kitene licin cing. ²⁷Uuwuree juu, mmeng cung daa, ufunu daa ureu kilare ki deu. Udeu we wa di gbardang.²⁸Uda duru kubi koo na Yesu wa malu ubelu na gbulan alele, ligozin na nite, umamaki kifo anii nin dursusu me. ²⁹Bar na awa dursuzo nani nofo ule na adi nin na kara, na nofo anan ni nyert mine ba.

Chapter 8

¹Na Yisa nto; o kitene likup, ligozi gbardang dofine. ²Umon, ame ukuturu da kitime, atumuno mbun me, aworo, "Cikilari andi uyinna, uwasa utayi nso lau." ³Yisa nakpa ucara me a dudoghe aworo, "Meng yinna. Ta lau." Na nin nmolu kubi ba atinna a weseghe ata lau nin tikuturu me.⁴Yisa woroghe, "Yene yenje uwa bellin umon imomon, can libaufe, udurso litife kitin pirist nin nni nimon ule na udukan Musa na bellin, bara uni ngodiya kitime.⁵Na Yisa npira nanyan Kaparnahum, nkon kusoja kudia nroma, da kitime ada tiringhe, ⁶aworoghe, "Cikilari, kucin nighe non nanya kilari nin nkonun nriu nagbergenu, adi nanyan nlanzu npazaza kang." ⁷Yisa bellinghe, "Meng ba dak nda shin ninghe."⁸Ame udia nasoja kawaghe aworo, "Cikilari, na meng mabtin fe da piru nanya kilari nig ba, bara nani belle ligbulang cas kucineghe ba shinu. ⁹Bara meng wang unitari ulle na nsosin kuteet likara, nmini dinin na soja alle na idi kadas nigh, assa nworo nlenge, 'Can,' ame nsa anya, nin kiti nmong tutun nworoghe, 'Da,' ame asa ada, nin kucin nigh, 'Su nenenghe,' asa asu inin." ¹⁰Na Yisa nlanza nani, asu umamaki anin belle alenge na idi ligowe nanghe, "Kidegen ndin bellu munu, nin nanyan Iseraila, na nse umon na adinin nimus nle uyinnu sa uyene gbardang nani ba.¹¹Ndin bellu minu, anit gbardang ba dak unuzu gabar nin yamma, iba da so ili kutebul nin Ibrahim, isheku a yakubu nanya kilari tigo kitene kani. ¹²Bara inug, nono tigowe iba turnu nani nanya nsirti midiya, kiti kanga na kuculu ba yitu ku nin nyaku nayini." ¹³Yisa belle udia nasoja, "Can! Nafo na uyinna uba di so nani, iba sufi." Kucin me tunna ku shine ndedei kube.¹⁴Kubi na Yisa wa piru kilarin Bitrus, ayene kumara Bitrus kuwane, annon nin nkonu. ¹⁵Yisa dudo ucarame, atinna ashino. Na afita asughe uhidima.¹⁶Na kuleleng nda, anite da nin nale na agbergenu na rizu nani kitin Yisa anutuzuno agbergenue nin ligbulang nliru, ashino nin na nan tikonu vat. ¹⁷Nanere iwa kullu ule imon na iwan mo bellu kiti nnan liru nin nnu Kutelle Ishaya, nworu, "Ame litime na yaun tikonu bite nin ticuta."¹⁸Nene na Yesu nyene ligozi nkilinghe, ana uduka isun koni kusari kurawan Galili. ¹⁹Nani umong unan ninyerte da kitime aworo, "Unan durrsuzu meng ba dofinfi vat kika na uba du." ²⁰Yesu woroghe, "Ninyanyawa dinin ti mine, anyin yita nin tido mine, amma na gono nnit dinin kiti ka na aba nonku litime ku ba."²¹Umong nanya nono katuwa me bellinghe, "Cikilari, yinna menku ntu ndo ndi kasu ucif nighe." ²²Bara nani Yisa woroghe, "Dofini anan nkul kasu atimine anar nkul."²³Na Yesu npira uzirgi, nono katuwa me dofinghhe udu nanye. ²⁴Itunna, kikane kuwut nin funu nuzu kitene kurawan fibarakh nmyin tursu uzirge, ame Yisa yita nmoro. ²⁵Inun nono katuwa da kitime ida fiyaghe, iworo, "Su utucu bite Cikilari; arike ba kuzu!"²⁶Yesu woro nani, "Inyari nta idin lanzu fiu, idinin nyinu sa uyenu cingligha?" Afita akpada ufune nin kurawe. Kite tinna ki so tik. Inug anite su umamaki iworo, "Imusi nyapin unitari, ulle ufunu nin kurawa din dortu uliru me?" ²⁷Anite su umamaki, inin woro, "Uyapin unitari ulele har tifinu nin kuli din latizighe?"²⁸Na Yesu nda nkon kusari nmyin Garasinawa, anit anwaba alle na agbergenu din cinnu ninghinu zuroghe, asa i wa nuzu nanya nisek idin nin magunta, na umon unan cin wansa akata libau lole ba. ²⁹Itunna isu kuculu iworo, "Iyaghari tidumun na tiba su ninfi, gono Kutelle? fe nda kikanere unan tanari tinoo kamin kube na ina jeowa?"³⁰Nene Ligo naladii wandi kikane kileo, na iwa di pit kitimine ba. ³¹Inug agbergenue foghe acara iworo, "Assa unutuno nari, ta nari tipiru ligo naledu ane." ³²Yesu belle nani "Can!" Inug agbergenue nuzu idi piru nanya naladue, itunna vat ligowe putu likup udu nanya kurawa inane nanya nmyen.³³Inug anite alle na idin ndortu nalade ico udu nanya kipin, idi bellin vat nimone, umunu imon na ise alle na agbergenue din cinu ninghinu. ³⁴Itunna vat kagbire nuzu udii zuru nan Yisa. Na iyene ghe, ifoghe acara asun kagbir mine.

Chapter 9

¹Yesu pira nanya nzirgi, akafina udu nanya kanme kagbire. ²Itunna ida nin nimon alle na adinin nkonu nriu nfunu, anon kitene kuppe. Uyenun nyinu mine sa uyenu, Yesu woro nnan konu nriu nfune, "Gono, su liburi libo, alapi fe iwese."³Itunna amon anan ninyerte iworo nanya natimine, "Ulle unite unan nanzu kitiari." ⁴Yesu yinno ugbilizu mine aworo, "Iyari nta idin gbilizu imon inanza nanya nibinai mine? ⁵Bara iyeme ari kalin nin sheu nbellu, 'Iwese alapi fe sa iworo fita ucinu'? ⁶Bara nani inan yirino nworu usaun nnit dinin likara nyi a wese alapi,..." a woro nnan konu nrui nfunue, "Fita, yauna kupefe, udo kilarife."⁷Nin nani unite fita anya udu kilari me. ⁸Na ligosi nyene nani, Iwasu umamaki izazina Kutelle, ulle na adin nizu imus nlo likare kiti nanit. ⁹Na Yesu nkata likane, ayene unit unan lisa Matta, ule na awa sosin kitin nsesu ngandu. A bellinghe, "Dofini." Ame fita atunna a dofinghe.¹⁰Na Yesu nso ali imoli nanya kilari, itunaa anan sesungandu nin nanit anan kulapi dasa ida li imonli nin Yesu a nono katuwa me. ¹¹Na afarisayawa nyenenani, iworo nnono katuwa me, "iyari nta unadursuzu mine din li imomli na nan sesu ngandu nin nanit anan nalapi?"¹²Na Yesu nlanza nani, aworo anit alle na idinmun nakara nidowa, na idin piziru ukan ba, cas anitalle na idimun tikonu idinin su nkan, ¹³anug iwasaqaq inya idi yinin imon na idin su, "meng din nin nsu nadalci na uhadaya ba, bara nna dak na nyicila anit alau ba, ituba ba, anan kulapi."¹⁴Inug nono katuwa Yohanna da kiti me iworo, iyaghari nta arik nan na farisawa asa ti tere tinu, na inu nono katuwafe din tecu tinu ba." ¹⁵Yisa belle nani, "Inug alle na ido kiti nilumga wasa isu liburi lisire a kwanyana tiyome yita nanghinua? bara ayiri din cinu na iba da yaunu kwanyana tiyome kitimine, iba teru tinu.¹⁶Na umon nwasa atafa kuzeni kupese nin ku kuse ba, bara kupori kupese bati kulutuke jarta, tutun uba yitu kang.¹⁷Nanere anti nwasa ita nmyin narau lisu ikuse ba, iwa su nani, lisue ba wutu, nmyen naraue gutun, lisuwe ba malu kitii, bara nani ibati nmyen narau mipese lisu lipese vat mine baso."¹⁸Kubi na Yesu wadi nbellu nile imone kitimine atunno umong unit udia ada atumuno kitime. A woro, " ushono nighe nene akuu, bara nani da uda tarda ghe acarafe aba fitu." ¹⁹Nin nani Yesu fitah adofighe, nanere inun nono katuwa me.²⁰Itunna umon uwani adi nin gu5tuzunu nmie kang akus likure nin na ba, ada mamalin Yesuada dudo kubaga kulutuk me. ²¹Bara awa bellin litime," asa ndudo kulutik me cas meng ba shinu." ²²Bara nani Yesu gitirno ayeneghe aworo, " ushono ning ta ayi akone, uyinnu fe sa uyenu nshono nin fi, uwane tinna ashino deddei.²³Na Yesu nda kilari nnit udia, ada se anan nalantu di naru, a ligozi yita. In ghejilu kang. ²⁴ame woroghe, "Canfi na kubure nkuwariba, adin nmoroare, bara nani inug sisaghe nin sughe ubaha.²⁵Na iceou ligoze ndas, a pira nanya kutee, akifoghe ncara kubure fita. ²⁶Unin ulirue tunna umala kiti, nyanya kipi kane.²⁷Na Yesu wa kata unzu kikane, adu an waba dofinghe, itunna ntutuzu idi nsu " lanza nkunekune bite usau Dauda." ²⁸Kubi na Yesu ndah nanya kilare, inung aduanne da kitime, Yesu belle nani" anung nyinna nwasa nsu ille imone," Inung woroghe, "eh Chikilari."²⁹Nin nnani Yisa dudo iyizi mine, aworo, "Uso nani kitimine, nafo uyinnu mine sa uyenu." ³⁰Nanere iyizu mine wa pun. Yesu kpada nani kang aworo, "Yenen na umon wa yinin kitene nile imone ba." ³¹Var nin nani adu ani nuzu itunna nbellu nlirie vat kaghir kane.³²Na anit an waba ane wa nya, itunna idamun nin nmong uturi na agbergenu na pirughe iida mu nghe kitin Yesu. ³³Kubi na inutuno agbergenue, uturi une lirina, ligozi su umamaki iworo, "Ille imone na tisa yene inin in Israila ba." ³⁴Bara nani inung a farisawa woro, "Adin nutuzunu agbergenue nin ndia nagbergenere."³⁵Yisa nya udu vat nighiir nan nitari: aleo ubun dursuzu nanya nati nlira, adi nbelle uliru nlai un tigo, ashino nin vat tikonu nan nale na idi acine ba. ³⁶Na ayene ligozi nanit, alanza nkune kune mine, bara iwa su udamuwa, nibinai wulu nani bara wnadi nafo akam sa unan libia.³⁷A belle nono katuwa me "Unin ugirbe karin inun anan karin ba. ³⁸Bara nani, deddei sun nlira kiti Ncikilari ngirbe, anan kpina nan girbe nanya kunene."

Chapter 10

¹Yesu yicila nono katwa me inung likure nan nawaba ligowe a na nani tigo kitene tiruhu tinanzang, i nutuzung nani ndas, ikuru ishizin nin vat tikonu a nsalin cine nidowo vat.²Nene tisan nono katwa we inung likure nan nawabe wadi ne. Unan cizune, Simon (urika na awa yicughe Bitrus), a Adrawus gwane; Yakub usaun Zabadin, nin Yuhana gwane; ³Filibus, nin Batalomi; Yakub usaun Alpensus, nin Tadawus; ⁴Simon unan pizuru tigo nati, nin Yahuda Iskaroti, ulenge na ama lewughe.⁵Ale likure nan nawabe Yesu wa tuu nani. a wunno nani atuf aworo, "Na iwa do kika alumai duku ba, tutung yenjen iwa piru kan kagbirin Samariya. ⁶Nana na can kilarin nakam nwulun Israila. ⁷Tutung asa inya, belen nani uliru Kutelle iworo, "udak kipin tigo Kutelle nda duru.'⁸Shizinon nin nanan tikonu, fyan anan kul, wesen anan tikutulu, tutung nutuzunon agbergenu. Inan filin munari, anung wang filizinang. ⁹Na iwa yiru fizinariya, azurfa sa fi jangaci tika mine ba. ¹⁰Yenjen iwa yaun nkan cin bara ucin mine, sa altuk aba, sa akpata, sa ucan ncin, bara unan katwa ma diru imonli me ba.¹¹Vat kagbiri sa atii alenge na ipira, pizira ulenge na ado Kutelle nanye, isoku udu lilongo na ima nyiu. ¹²Asa idin piru nanya kilare, lisonnani. ¹³Iwa kawu minu mang na ayi asheu mine so nanghinu, anna ikawa minu mang ba na ayi asheu mine kpilin kiti mine.¹⁴Inung tutung alenge na Isere minu ba, a na ilanza uliru mine ba, iwa nya yiu kilari kane sa kani kagbire, kotinon lidau nabunu mine. ¹⁵Kidegen ndin bellu minu, anan Sodom nin Gomora ma katinu nin lanzu mang lirin shara nin kani kabgwere.¹⁶Yenen, nto minu ndas nafo akam nanya niyiyo, bara nani, yitan jijin nafo iyii ikuru iyita sa unanzu nimon nafo awulung. ¹⁷punon iyizi anit mung! Iba du ninghinu ubun nago, tutun nanya natii nlira mine iba kpizu minu. ¹⁸Iba kuru ida ninghinu ubun na gomna nan nago bara meng, uma so nafo ushaida nanya nalumai.¹⁹Iwa do ninghinu kiti mine, yenje iwa fo kidowo kitene nimon ilenge na ima bellu, bara imon ilenge na ima bellu ima niminu nanyan koni kube. ²⁰Bara na anughere ma su ulire ba, Uruhu Kutelle nanya minere ma liru.²¹Gwana ma lewu gwana idi molu, Ucif tutung gonome. Nono mafitu mayardang nin nacif mine inin tizu nani idi molsu nani. ²²Anit vat ba nari minu bara lissaning. Ama vat nlenge na atere kibinayi udu liganye, ama se utucu. ²³Iwa kara minu nka kagbiri, con udu kan, bara kidegenere idin bellu minu, na ima nuzu vat uduru nigbirin Israila ba, gonon Nit ma dak.²⁴Na gono unan masu wasa akata unan dursuzu me ba, sa kucin yita nbun Cikilari me. ²⁵Ubatina ame unan mase so nafo unan dursuzu me, nanere kucin nafo Cikilari me, iwa yicila Cikilare Belzubal, ma ngbardang nanzu nale na idi nanya kilari me ma yitu nyizari!²⁶Bara nani, na iwa lanza fiu mine ba, bara na imomong duku na itursun, ilenge na ima punu ba, a na imong duku ilenge na iyeshin ile na ima yinnu nin ning ba. ²⁷Ilenge imon na Nbellin minu nanya nsirti, bellen ining nin wui, tutung ile imon na ilanza baat nin natuf mine, ghanan kitene kilari ibellin ku.²⁸Na iwa lanza fiu nle na ama molu ka kidowe ba, ama na awasa amolo ulai ba. Na lanzan fiu nlenge na awasa amolo vat ka kidowe nin laiye nla saligan.²⁹Na niwulun niba idin lesu ni nin nin nikurfu baat ba? Vat nin nani, karum wasa ka deu kutyin sa uyirun Cif mine ba. ³⁰Titi litife wang ayiru timashi nari. ³¹Na iwa lanza fiu ba, ikatin niwulung nane nin gongon.³²Bara nani, vat nlenge na a yinna nin mi nanya nanit, Meng wang ma yinnu ninghe nbun Ncif ning, ulenge na adi kitene kani. ³³Ame tutung ulenge na anari nbun nanit, meng wang mmanari ghe nbun Ncif ning, ulenge na adi kitene kani.³⁴Yejen iwa kpilza nna dak nin lissosin limang nyie. Na nna dak nin lissosin limang ba, nna dak nin kusangaliari. ³⁵Bara nna dak nda dunjo unit nin cifme, a ushono nin name, a uwul nin nanlesme. ³⁶Anan nivira nin nit ba yitu anan nanya kilari me.³⁷Ame ulenge na adi nin su cif sa uname nbun ning na abati unan dortu ninghe ba. Tututng ame ulenge na adi nin su nshonome sa usaunme nbun ninghe, na abatin unan dortu ning ba. ³⁸Ame ulenge na ayauna kucan kotinu me adofini ba, na abatin unan dortu ninghe ba. ³⁹Ame ulenge na ase ulai me ba diru unin. Ame tutung na adira ulai me bara meng, ama se unin.⁴⁰Ulenge na asere minu, asere mengku, ame tutung na aserai, asere ulenge na atoyi. ⁴¹Ame ulenge na asere unan liru nin nu Kutelle ama seru ulada nna liru nin nu Kutelle. Tutung ame ulenge na asere unit ulau bara adi unit ulau, ama seru ulada nnit ulau.⁴²Vat nlenge na ana umong nanya nabebene alele, ka kop nmyen micancam asono, bara ame unan kadura Kutelleri, kidegen nbellin minu na ama diru ulada me ba."

Chapter 11

¹Na Yesu wa malu uni nnono katwa me likure nan wabe kadura, a nya kikane cundu nanya Nigbiri udu ndursuzu nani tipinpin. ²Na Yuhana nlaza kilari licin, kata ka na Kristi dumun, a to nono katwa me kadura inung naba. ³aworo nani, can idi woroghe, "Fere ule na udin cinu udake, sa tiso nca nmong?"⁴Yesu kawa aworo nani, "Can idi belin Yuhana ku imon ilenge na ilanza iyene. ⁵Adu din sesu uyenju kiti, anan sali nabunu din cin, akutulu se ushinu, a turi din lanzu tutung, abi din fituzu nin lai, idin bellu anan sali nimon uliru ulau. ⁶Unan mariari ule na ase imon ntirzu liti ning ba."⁷Na ale anite nya libau mine, Yesu cizina ubelu ligonzine uliru litin Yuhana, "Inyaghari i do nyenje nanya kusho- ufunu nzunu nkpe myena? ⁸Ani inyaghari inuzu ndin yenje ndas- unit na ashono imon tigowa? Nanere, ale na idin sho imon tigo sosin nilari Tigo.⁹Sa nyaghari ido idi yene ndase- unan liru nin nu Kutelle? Eh nbelin minu tutun, ukatin unan liru nin nu Kutelle. ¹⁰Ulengenere ame ule na iwa yertin litime, 'yenjen nma tu unan kadura ning nbun timuro mine, ulenge na ama ke udina ning nbun mine.'¹¹Nbelin minu kidegene, vat nale na kumat nwani, na warum duku na akatin Yuhana unan shintu nanit nyen ba. Vat nani unit ubene kilari tigo kitene kani katinghe. ¹²Unuzu nayirin Yuhana unan shintu nanit nmyen udak nene, kilari tigo kitene kani nneu nin fizu nayi, tutun anit anan fizu naye na bolu nin likara.¹³Bara vat anan liru nin nu Kutelle nin duka wa tizu amoro alau udakin Yuhana. ¹⁴Andi tutung iyina userun nin, ulele amere Iliya, urika na awadi unan dak. ¹⁵Ame ulenge na adinin natuf nlanzu, na alanza.¹⁶Inyaghari nma batu ko kuje mun? Imasin nonoari navu nkasa, alenge nasa iso iyica atimine. ¹⁷Inin woro, 'tidin wulsu fi fishira na udin yizunu ba. Tiyita tiyom ana ugila ba.'¹⁸Bara Yuhana wadak, na awadi nli nimonli a aso nmyen narau ba iworo, 'adi nin kugbergenu.' ¹⁹Gono Kutelle wa dak, nli nimonli nin so nmyen narau iworu, 'Yeneng unan su kileu kikan, nin shituzu nso, udondong nanan sesun gandu nan nanan kulapi!' Ama njijing nse ubunku bara kata me."²⁰Yesu cizina ukpaduzu nigbiri nirika asuzu imon izikiki ku, bara iwa nari uni nati. ²¹"Ukaito fe Corazin! Ukaitofe Betsaida! Nfo katwa kadidya kane na nnasu kiti mine, nwansu Ntyra nin Sidon, iwa ni ati nworsu, icino alapi mine nanyan najasi nimon nin tong. ²²Bara nani, uma katinu anan Sidon ku nin Tire liri nshara Kutelle.²³Anung u Kaparnahum, idin yenju ima ghatinu minu udu kitene kane? Na nanere ba, ima tultun minu udu ukul sa ligan. Bara andi Nsodom iwa su nita nididya nanga na ina su anung ku, uwa dutuku udak kitimone. ²⁴Uma yitu sheu ni nmyin Nsodom lirin shara nbun mine.²⁵Kubi kone, Yesu woro, "ndi rufi, Ucif, Cikilari unan kitene kani nin kutyin, bara una nyeshe ilenge imone kiti na jijin nin nanan yiru, tutung umini na pun kiti nalenge na iyiru ba, nafo ninono ni bebene. ²⁶Aee Ucif, nanere una tifi mang nyenjufe. ²⁷Vat nimon inani ununzu Ncif ning. Tutung na umong yiru Usaune ba se Ucife, ana umong yiru Ucife ba se Usaune, tutung nin lenge na Usaune nyina aduroghe ame.²⁸Dan kiti ning, vat anung ale na imin kutura kugetek, meng ma nimu ushinu. ²⁹Yaunang Kugbetu ning kiti mine imasu uyinnu kiti ning, bara ndi sheu nin kibinayi kimang, imanin se ushunu tilai mine. ³⁰Bara kugbetu ning sheu a kutura ning di getek ba."

Chapter 12

¹Kubi kone na Yesu wa din cin nanya kunen nilarum liri na Sabbat. Kukpon da nono kadura me itunnan pucu nillarume nle. ²A farisawa yene nani, iworo Yesu ku, "Yene nono katafe din su nimon ile na icaun isu liri na Sabar ba."³Yesu woro nani, "Ikuna belu iyerti ile na iwa yertin nimon ile na Dauda wasu a, na kukpon wa daghe, nin nale na awa di naghinua? ⁴Na awa piru nanya kilari Kutelle, aleu imonli nanan katwa kilari Kutelle, ile na iserin nworu ali ba, nan nale na awadi nanghinu, ule na uduka wa nazaghe nin le, nin nalenge na iwa di ninghe wang, uduka wa naza nani nin le, Uduke wa yinnin a Priesta ku nin le nmang?⁵Tutung na isa yene nanya neyert, au liri na Sabat a Priest din nanzu Asabate ana asa usonani kulapi ba? ⁶Bara nani meng belin minu, umong ulenge na na akatin kutii Kutelle di kikane.⁷Ndafo iyiru ilenge imone, 'Meng din pizuri nkunekune nayiari ana ma nakpizu nakpizu ba.' Na iwa ni anan sali kulapi kulapi ba. ⁸Nanere gononit ame Cikilari liri na Sabatari."⁹Yesu suna kite udu nany kutii nlira mine. ¹⁰Kitene, umong uni wadduku, nin cara na una koto. A Farisawa tirino Yesu ku, i woro, " Ucaun i shin nin mong liri na Sabata?" Bara inan se kulapi kiti me.¹¹Yesu bele nani, ghari nanya mine, awadi nin kukam kurum, tutung kukam kone nnin deu nanya kuwu kucamcam liri na Sabat, na ama kifu kunin anutun ba? ¹²Bara nani, na unit katin kukam nin tigo kiti Kutelle ba! Nanere nta, ucaun isu imon icine liri n Sabat."¹³Yesu woro nnite, "Nakpa ucarafe," unite nakpa ucare, utunna ushino, uso ucine nafo uleli ucare. ¹⁴A Farisawa nuzu udas, itunna pizuru nimon ile na iba kifughe mun. Iwadin pizuru libau longo na iba ti imolughe.¹⁵Na Yesu nyino nani, a wonno kidowo kusari kurum, anit gbardang dofinghe, a shizuno nani nin tikonu mine. ¹⁶Awunno nani atuf na iwa belin umong ba. ¹⁷Unan so kidegen, ilemon na iwa belin nnuun Ishaya unan liru nin nu Kutelle, nbellu,¹⁸"Yene, kucin ning urika na nna fere; kinayi ning, urika na kibanayi ning din lanzu nmang me. Nma ti uruhu ning nanya me, ame manin bellu ushara kiti nanan salin bi.¹⁹Na ama fo kidowo ba, sa agilu nin liwui kang; na umong tutung ma lanzu liwui me libau libene ba. ²⁰Na awasa apuro kugosin ndiru likara ba; kinni ncin tutung na ama molu ba, se anin nutuno ushara unnasara. ²¹Alumai tutung mase likara nanya lissame."²²Kube itunna ida nin mon unit kitin Yesu unan niduu nin nituri, agbergenu wadi nanya me. Ashino ninghe, unit unan niture nin niduwe yinno ulira akuru atunna nyenju kiti. ²³vat ligozin nanit wa yatinju inin woro, "Sa ulelere ma yitu usaun Daude?"²⁴Na Farisawa nlaza uliru nimon izikiki ilele, iworo, "Na unit ulele din nutuzunu agbergenu ba se nin yinnun Belzubab, usaun ngo nagbergenu." ²⁵Yesu wa yiru nin kpilizu mine aworo nani, "Vat tigo tongo na tidi nin nivira nin litime wulu, tutung kokame kagbiri sa kilari kanga na adi nivira nin liteme ma yisunu ba.²⁶Adi shitan din nutuzunu shitan ku, to adi nivira nin liteme. iyizari kipin tigo me ba yissunu? ²⁷Adi tutung ndin nutuzunu agbergenu nin yinnun Belzubal, nin yinnun ghari anan dortu mine din nutuzunu nani? Bara nani, ima sominu anan mawucu-wucu.²⁸Adin tutun ndin nutuzunu nagbergenu nin Ruhu Kutelleri, to kipin tigo Kutelle nda nanya mine. ²⁹Tutung iyizari unit ba piru kilari nnan nagang asu likiri nomon irika na adumun sa ucizunun teru nan nagaghe? Aning su likiri nimon nnite kilari me. ³⁰Ulenge na adi nin miba adi nivira nin mi, ulenge tutung na adin piture nin mi ba, unan musuzuri.³¹Bara nani ndin bellu minu vat nalapi nin nanzu lissa iba kusu anit mun, ama unanzu lissan Ruhu na iba kusu ba. ³²Tutung vat nlenge na abele nlon ligulang kitenen Nsaun nit, ilele ima kusughe mun. Ama vat nlenge naa abele uliru nivira nin Ruhu ulau, na iba kusu alele ba, na nle uyii ba, ana nyii ulenge na udin cinu wang ba.³³Sa ukyele kuca gegeme a iburi me yita gegeme, sa kyele kuce nanzang a iburi kuni yita nanzang. ³⁴Anung nono nabuni, tunda na idi nin likara lifacak, iba bellu imon icine nyizari? Bara unuzu nanya adadu liburari asa unu lira. ³⁵Unit ulau unuzu filai kibinayi me asa anutuno imon icine, unit unan likara lifacak tutung unuzu filai kibinayi me asa anutuno ileli imon na idi facak.³⁶Ndin bellu minu tutung, lirin shara, anit mani litul vat nliru unanzang ule na ina bellu. ³⁷Bara nanya nliru minere ima se ucinu, nanya nliru minere tutung ibase uteru.³⁸Among anan niyerti nin na Farisawa kawa Yesu ku iworo, "Unan dursuzu, tidi ninsu tuyene kulap unuzu kitife." ³⁹Yesu kawa aworo nani, "Aji likara linanzang nin nanan funu din pizuru kulap. Ama na nkon kulap duku na iba ninani ba se kun Yunana unan liru nin nu Kutelle. ⁴⁰Bara Yunana wati ayiri atat nin nitik nitat nanya liburi fibo, nanere wang Usaun nnit bati ayiri atat nin nitik nitat kibinayi nyii.⁴¹Anitin Ninivi ma yissunu kitin shara ninko kuji nanite, iba ti uteru nani. Bara iwa sun alapi mine nin lirun kpaduzun Yunana, manin yenen, umong nbun nin Yunana di kikane.⁴²Ushono ngo kusarin nlime ma fitu liri nshara nin nanit nko kuje ati itere nani. Awa dak unuzu ligan nyii anan da lanza ubelen njijin Solomon, manin yeneng, umong nbun Solomon di kikane.⁴³Asa uruhu unanzanghe nnuzu nanya nnit, asa ukatiza nitin salin nmyen npiziru shinu, adi na ase ba. ⁴⁴Asa aworo, 'nma kpilu kilari ning na nna nuzu ku.' Adi a kpilla, ase kilari kane ikuzu kinin inin ceu kinin lau. ⁴⁵Amanin kpillu adi yiru ligowe ninghe nton tiruhu tinanzang tining kuzor na ti katinghe nin magunta, iba nin dak vat inin daso kikane. Ngisin lissosin nlele unite makatinu lin burne nin nanzang. Nanere bayitu nin ko kuje."⁴⁶Na Yesu wa dutu nliru nin ligozine, uname nin nuwname tunna iyisina ndas, iwa di npizuru nwo ilirin ninghe. ⁴⁷Umong woroghe, "Yene, unafe nin nuwnafine yissin ndas, idin pizuru nwo ilirin ninfi."⁴⁸Yesu kawa aworo nani ulenge na abellinghe, "Ghari unanin? Ayagha tutung nuwna nin?" ⁴⁹Atunna a nakpa ucara me udu kitin nono katwa me aworo, "Yene, kikane unaning nin nuwna ning! ⁵⁰Bara vat nlenge na adin su imon kibinai Ncif ulenge na adi kitene kani, uleli unitere gwana ning kilime, nin kishono, a unaning."

Chapter 13

¹Lilonne Yesu wa nuzu nanya kilari ado adi so nbiu kurawa. ²Ligozi nanit gbardang da pitirino kitime, afita a pira nanya njirigi mmeyen a so ku; vat ligozie yissina licicin nbiyu kurawe.³Yesue bele nani iuliru bardang nin tinan tigoldo. A woro, "Yenen unan tibila wa nuzu tibila. ⁴Da na a bilisa, imon imus disso likot libau, anyin tolo da ida leo inin. ⁵Imon disso nanya napparang, kika na ise mmin ku gbardang ba. Na nin molu kubi ba inuzu, bara na mmine wadi pit ba. ⁶Da na uwui nghana, ilo bara na iwa dinin tiling ba, itunna ikoto.⁷Imon imus disso nan nya nimart. Aca imarte kunjo i parda ining. ⁸Imong imus disso mmin micine itaa iyip. Imong nkoli akalt akalt imong akut kutocin, a imong atat. ⁹Ame ule na adi nin na tuf na a lanza.¹⁰Nono katwawe da ida woro Yesu ku, "Iyanghari nda usu anite uliru nin tinan tigoldo?" ¹¹Yesu kawa a woro nani, "Anung ina ni minu uyinnu nworu iyinin imon izikiki kipin tigo kitene kani, amma kiti mine na ina nani ba. ¹²Bara kiti lenge na adimun, amere ima kpinghe ku, tutung ama nin yitu mun gbardang. Amma ame ulenge na a salin mu, kitime ima seru i cingilinghe na adi mune.¹³Bara nani ndin su uliru nan ghinu nin tinan tigoldo, vat nin yenju mine, na idin yenju gegeme ba, vat nin lanzu mine, na idin lanzu gegeme ba, ana idin yinnuzu ba. ¹⁴Kiti mine anabcin Ishaya na kulo, ale na ana woro, 'Nanyan lanzu, ima lanzu, amma nanyan ko lome libo na ima yinnu ba. Nanyan yenju ima yenu, ama nanyan ko lome libo na ima se uyinnu ba.¹⁵Bara nibinai nanit alele na ti gotek, atuf mine ani nati getek nlanzue, iyizi mine ina tursu inin, Nsa nani ba se uyinnu nin niyizi mine, lanza nin na tuf mine se uyinnu ni nibinai minee, inin se utpillu tutung, meng ma ni nani ushinu.'¹⁶Amma imong koliari iyizi mine; idin yenju nin natuf mine, adin lanzu. ¹⁷Kidegenere ndin belu minu, a anbawa gbardang nin na nan katwa kacine npizira iyene imon ile na idin yenju, amma na ina yene a, na yita nin su ilanza imon ile na ina lanza, amma na ina lanza ba.¹⁸To lanzan tinan tigoldo nnan tibuk. ¹⁹Asa umong nlanza uliru kipin tigowe ana a yinno ba, ame kugbergenuere nda kuda bolo imon ile na ina bilisu nanya me. Amere ulenge na iwa bilsu ghe libo.²⁰Ame ulenge na iwa bilisu ghe napzmbara amere ulenge na awa seru uliru nin liburi libo dedei. ²¹Vat nani na adi nin tiling tin liti me ba, amma awa yissin gangang nin kabiri bat. na uniu nin gbagba wa dak bara uliru ntucue, awa diu dedei.²²Ame ulenge na iwa bili ghe nanya nimart, amere ulenge na awa lanza ulirue, amma adadu in yii nin karusuzo nimon in yii, ma pardu ulirue, ama so sa kumat. ²³Ame ulenge na iwa bili ghemmin micine, amere ulenge na alanza ulirue amimin yinno unin, anere ulenge na a macca nono a pitirino ni nin bara kidegene; imon nkoli akalt akalt, imong akut akut kutocin, a imong akut atat."²⁴Yesu kuru a belle nani umon uliru nin tinan tigoldo. Aworo, "Kipin tigo Kutelle masin nafo unit ule na abilisa imus kine kunen me. ²⁵Nin kitik na anit ndo nmoro, udon nivira me da ada bilisa kunya nileli imusse nanya kunene, anya udughe. ²⁶Na i nuzu i kuno ita iyip, inin kunyawe wang nutuno ati.²⁷Nono katwa nnan kunene da ida woroghe, 'Cikilari, na imus in alkamari uwa bilisu kunen fe ba? Iyiziari nta amamu ketilin ku?' ²⁸A woro nani, 'Unan nivirari nasu nani.' Nono katwa wwe worooghhe nenge, 'Udi nin su ti do tidi dussu anina?'²⁹Unan kunene woro, 'Nanere ba, iwa na do ndussu na manue, ima dussu alkame ligowe nin na mamue. ³⁰Na vat mine kunjo ligowe uduru kubin pitiru kiti. Kubi npitiru kiti mma woru anan pitiroe, "Tun kalizan amamue itecu agum agum, idi juju, amma pitirinon alkane udu filai nighe."'"³¹Yesu kuru ana nanii umoon uliru nin tinan tigoldoe. A woro, "Kipin tigo Kutelle masin nafo fimus kuca kukuu na unit in yira a bila nan nya kunenme. ³²Fimus fonee finare fi bene nanya nimu vat. Amma uwa bilu fining fi kuno, ku katin vat naca nanya kunene asa kuta kuca kudya, asa anyin kitene kani da ida kye tido mine tilanghe."³³Yesu kuru a belle nani nton tinan tigoldo aworo, "Kipin tigo Kutelle masin nafo uyist ule na uwani nwa yiru a munu nanya nbulung ayangi atat asa mite hogogo mi ghana."³⁴Vat ni lenge imone Yesu wa belu ligozi nanite nin tinan tigoldo. Andi na nin tinan tigoldo ba na awa belin nani imon ba. ³⁵Uwa so nani bara vat nimon ile na iwa belin kiti nanan liru nin nuu Kutelle nan so kidegen, na iwa woro, "Mma punu unu ning nin tinan tigoldo. Mma bellu imon ile na inyeshin uworsu kubi ncizunu nkye in yii."³⁶Yessu suna ligozi nanite a pira nan nya kilari. Nono katwa me da kiti me iworo, "Durso nari tinan tigoldo kunyua kunene." ³⁷Yesu kawa a woro, "Ame ulenge na a bilisa inus in alkama Usaun Nnitari. ³⁸Kunene uyii ulelere; a imus in alkama inughere nono kipin tigowe. Amamue annare nono nnan katwa kananzanghari, ³⁹a unan nivire na ana bilisu inin kugbergenuari upitiru kiti unare imalin in yii, a anan pitiru kiti unare imalin in yii, a anan pitiru kiti inughere nono kadura Kutelle.⁴⁰Nafo na iwa pitirin amamue ijuju nanyan nla, nanere una so kubi nimalin in yii. ⁴¹Usaun Nit ma tu nono katwa me, ima du idi pitirin imon vat na idi tizzu anit utazuna, nin na lenge na ina su nitwa ni nanzang. ⁴²Ima ta nani nan nya nla ugbagbai, kikanga na kuculu ma yitu ku nin nyaku nayini. ⁴³Inung anan katwa kacine ma nin waltu nanya kipin tigo Ncif mine. Ame ulenge na adi nin natuf na alanza.⁴⁴Kipin tigo Kutelle masin nafo utamani na unyeshin nanya kunen. Unit wase unin a nyeshe unin. Nanya liburi libo me anya, adi lewu vat nimon ile na adi mun, a sere kunen kone. ⁴⁵Tutung kipin tigo Kutelle masin nafo unit na adi kupatiki adin piziru filu'ulu'u icine kujama me. ⁴⁶Na ase filu'ulu'u fi gegeme fin nikurfun idya, awa nya adi lewu nimon me vat a sere finin.⁴⁷Tutung kipin tigo Kutelle masin ukuma na iwa bworin nanya kurawa, a kifizo inawa mmyen ngangang ⁴⁸Na uwa kulo, unan kifizu nibowe wunno unin likot udu ubiwu kurawe. ima nin so iferu inawa icine iti nanya nakuzung, amma imon i nanzaghhe ima fillu ining.⁴⁹Nanere uma yitu nin nayiri nimalin inyii. Nono kadura Kutelle ma dak ida feru anan katwa kananzaghe nanya na nan katwa kacine. ⁵⁰Ima nin tu nani nanya nla unoiwu ugbagbai, kikanga na kuculu ima yitu ku nin nya ku nayini.⁵¹Iyinno ile imone vatta?" Nono katwa we woro ghe, "Tiyinno." ⁵²Yesu tunna aworo nani, "Nanere vatt nnan ninyerte na alawa gono katwa kipin tigo Kutelle a massin nafo unit ulenge na adi nin kilari, na a kaliza imon ikisse nin nipesse nan nya filai me." ⁵³Kube da na Yesu nmala tinan tigoldo tone, anya asuna kiti kane.⁵⁴Yesu nya a pira nanya mmin me a tunna ndursuzu nanite nanya kutyi nlira, na ilanza fiu kifo nani i woro, "Unit ulele nse ule uyirue nin nimon izikiki ilele nweri? ⁵⁵Na unit ulele usaun nnan kye nibulung unereba? Na unamere Maryamu ba? Na nwana nilime mere an Yakubu, Yusufu, Simon a Yahuda ba? ⁵⁶Na nwana nishono mere vat di ligowe nan ghiruk kakane ba? Ani unit ulele nase ile imone vat nweri?"⁵⁷Iwa lanza ayi ninghe. Amma Yesu woro nani, "Na annabi diu diru ngongong ba se mmyin me nin na nan ngame." ⁵⁸A na awa tizzu imon izikiki gbardang kikane ba bara udiru in yinnu mine.

Chapter 14

¹Nanya kubi kone, Firauna lanza ubeleng Yesu. ²Aworo nono katwa kilari me, "Ulele Yohanna unan shintuzunu nanit mmyena; ana fita nanya na nan kule. Unnare nta adi nin na kara nsu nna nitwawe."³Hiridus wa kifo Yohanna ku, a tere gbe, a ceo ghe nanya kilari licin bara Herodiya, uwani ngwana me Filibus. ⁴Bara Yohanna wa belinghe, "Na uma caunu ba uyiru ghenafo uwani fe." ⁵Hiridus wa molu ghe, ama awa lanza fiu nanit bara iwa yirughe nafo unan liru nin nuu Kutelle.⁶Na lirin marun Hiridus wa kuru likeo lida, ushonon Herodiya su avu kiyitik nanit a puo Hiridus ku ayi. ⁷Ame wang poa ghe ayi, a ceo ghe uliru nin nisilin nworu vat nimon ile na atiringhe ama nighe.⁸Na unene ndi kyeghe ulirue, a woro, "Nai kikane, kukurum, litin Yohanna unan shintu nanit mmyen." ⁹Ugowe ayi ine wa fita kan nin tirinu me, amma bara isiling me, tutung bara alenge na iwa di lni nimonle vat ninghe, ato idi so nani.¹⁰A to idi werin litin Yohanna nanya kilari licine. ¹¹Itunna ida nnun lite nanya kukurum ina kubure ina kubure ado adi ni uanme. ¹²Nono katwa me tunna ida, iyira libie, idi kassu linin. Kimal nani, ido idi bellin Yesu ku.¹³Na Yesu nlanza nani, ama suna kitene nanya nzirgin mmyen ado nkankiti likot. Na ligozi nanite nlanza nani, i nuccu nipiin pin mine nin nabunu i dofinghe. ¹⁴Yesu yunna ada ubun mine a yene ligozi nanit. Alanza nkune kunemine a shizino nin na nan tikonu mine.¹⁵Na kuleleng nta, nono katwa we da kitime i woro, "Kiti kane di nin nanit ba, tutun kuleleng nta. Suna anite inya, inan se iducu nanya nigbiri idi sesu atimine imonliku."¹⁶amma Yesu woro nani, "Na ucaun inya ba. Anung nan nani imonmong ili." ¹⁷I woroghe nenge, "Kikane tidi nin fungal utaunari cas nin nibo iba." ¹⁸Yesu woro nani, "Dan nani inin."¹⁹Yesu woro ligozi nanite isozo nkpi kutyene. A yauna ufungal utaume nin nibo ibe, a yene kitene Kutelle, ata nkoli ku apuco unin anin na nono katwa we unin, nono katwa we ani wani ligozi nanite unin. ²⁰Iwa li vat ishitizo. Inani wa pitiru ngissin nimon ile na iwa nazu nfungale nin nibowe-akuzun likure tinap gbem gbem. ²¹Alenge na iwa li wa di nafo nanilime amui ataun, kimal na wani nin nono.²²Ata nono katwa we ipira nanya nzirga mmyen i kafina uleli uwul kurawe, ame nin man ti ligozi nanit inya. ²³Kimal na ata anitee inya, aghana kitene likup ussan me adi ti nlira. Na kulelen nta kang, awa lawa kitene ussan me. ²⁴Amma kubi uzirgi mmyene wa yita kiyitik kurawe, iwa nin pya kang nin lin nin zirge bara fibark mmyene nin furu na uwa kurtuzun nani.²⁵Nin nikoro inas nin kiyitik Yesu da kitimine, awa din cin kitene mmyene. ²⁶Na nono katwa we in yene ghe adin cinu kitene mmyene, ilanza fiu i woro, "Ilele mmolyari," Itunna in tizun tet bara fiu. ²⁷Yesu tunna a lirina nan ghinu a woro, "Tan ayi akone! Menghari! Na iwa lanza fiu ba."²⁸Bitrus kawa ghe aworo, "Cikilar, andi fere, ta meng ku ndak kitife nin cin kitene mmyene." ²⁹Yesu woroghe, "Da." Bitrus tunna anuzu nanya nzirge acina kitene mmyene ucin du kitin Yesu. ³⁰Amma na Bitrus in yene ufunu, fiu kifoghe. Na a cizina upicu nan nya mmynenen a ta kuculu a woro, "Cikilari, tucui."³¹Yesu tanna anakpa ucara me mas, a kifo Bitrus ku, a woroghe neng, "Fe unan yinnu sa uyenu bat. Iyaghari nta umini a jirjir?" ³²Na Yesu nin Bitrus npira uzirge, ufunue yissina. ³³Nono katwa we nanyan zirgin mmyene su Yesu ku usujada, iworo, "Kidegenere fe usaun Kutelleari."³⁴Na ikaffina uleli uwul kurawe, i tolon Janisarata. ³⁵Na anit kiti kane in yinno Yesu ku, isa kadura udu nigbiri nanga na kilin nani, idi pilu anan ti kunu vat ida mun kiti me. ³⁶I foghe acara nworu na ise idu do kulada kulutuk me cas, vat ngbardang nanit alenge na iwa dudo kunin wa se ushinu.

Chapter 15

¹Among a Farisawa nin na nan ninyerte ds kitin Yesu in Urushalima. I woro, ²"Iyaghari nta nono katwa fe din nanzu utandu na kune? Bara na idin kuzu acara mine ba andi ima li imonli." ³Yesu kawa a woro nani, "Anung wang-iyanghari ntaa idin patulu uduka Kutelle bara utanda mine?⁴Bara Kutelle na woro, 'Ta ucife nin na fine ku gongong,' tutung, 'Ame ulenge na ashu uliru unanzang liti ncife sa nna me, Kidegene aba ku.' ⁵Amma anung ani na woro, 'Vat nlenge na a woro ncif me sa uname, "Vat ubuunu ulenge, na una seru kiti ning nene ufilluari udu kiti Kutelle,"' ⁶na unit une caun ati ucife gongong ba. Nanya nloli libowe unanza uliru Kutelle bara utanda mine.⁷Anun an rusuzu nati, gegememiari Ishaya na liru nin nuu Kutelle nati mine na awa woro, ⁸'Anit alele din tizui gongong nin nakpa tinuu minere, amma nibinai mine di pit nin mi. ⁹Idin su usujada lemmari, amma idin dursuzu adadu nduka nanittari.¹⁰Atunna ayicila ligozi nanite udak kitime a woro nani, "Lanzang iyinin- ¹¹Na imon mong diku na asa ipira unuu din nanza unit ba. Amma imong ilenge na inuzu nnuu nnit nnare din nanzu unit."¹²Nono katwa we dak ida woro Yesu ku, "Uyiru nworu Afarisawa nin nana ayi na ini lanza uliru une?" ¹³Yesu wa kwan a woro, "Vat kuca kongo na Ucif nighari nbila ba iba dusulu kunin. ¹⁴Sunan nani usan min, anan durusuzu nanitari liboo amma aduu. Asa unit uduu nwanno uduu Liboo vat mine ma di diu nanya kuu."¹⁵Bitrus kawa aworo Yesu ku, "Durso nari tinan tigoldo tone." ¹⁶Yesu woro, "Anung wang duusa uyirue? ¹⁷Na uyene nworu vat nimon ile na ipira nanya nnu maadi katu udu nanya kiti npunju ba?¹⁸Amma imon ile na inuzu nnuu ida unuzu kibinaiyari innare imon ile na idin nanzu unit. ¹⁹Bara unuzu nanya kibinaiyari ukpilizu unanzang din nucu ku, umolsu nanit, upiziru nawani, kaput ndinong, likiri, ushaida kinnu, nin tizogo. ²⁰Ile imonere din nanzu unit. Amma uli nimonli sa utusu nacara din nanzu unit ba."²¹Yesu nya kikane ado kusarin Taya nin Sida. ²²Umong uwani na Kananiyawa nuzu kusari kone. A ta ntet a woro, "Lanza nkunekune nighe, Cikilari, usaun Dauda; ushono nin din sonu ngbada bara kugbergenu." ²³Amma na Yesu nworo iyang ba. Nono katwa me da ida foghe acara, i woroghe, "Woroghe anyaa bara adin gbejullu kang kidung bite."²⁴Amma Yesu kawa nani aworo, "Na ina tuuyi kitin mon ba se kiti nakam uwulusu nnonon Israila." ²⁵Amma ada ubun me a tumuno, aworo, "Cikilari, buuni." ²⁶Akawa aworo, "Na ucaun i yiru imonli nnono ini nono ninau ba."²⁷A woro, "Nanere, Cikilari, amma nono ninuawe asa ileo ibure na asa disso kitene kutebul ncikilari mine." ²⁸Yesu kawa aworoghe, "Uwani, uyinna sa uyenu udyawari, na isu fi nafo nafe di nin suu we." Ushonoe uni wa tannun ashino kubi kone.²⁹Yesu uni wasun kiti kane anya udu kupo kurawan Galili. Amini wa ghana likup adi so ku. ³⁰Ligozi nanit gbardang daa kitime. Iwa dak nan ghinu anan kentu, aduu, aturi nin na nan salin nabunu, nan na mong gbardang na iwa di nin tikonu. Ina ni wa ceo nani nabunun Yesu amini wa shin nin ghinu vat. ³¹Ligozi nanite ani fiu wa kifo nani na iwa yene unan sali nabunu nshino, unan kentu din cin, uturi din liru a uduuin yenju kiti. Iwa zazin Kutellen Israila.³²Yesu wa yicila nono katwa me kiti me aworo, "Nlanza nkunekune lipitin nanite, idi ligowe nan mi ayiri atat na idi nin nimonmon na ima li ba. Na idi nin su nworo nani inyaa sa uli nimon ba, Iwa dissu liboo bara kukpong." ³³Nono katwa we woro ghe, "Tima se ufungal gbardang nweri kikanee na anit diku ba ubatin ligozin nanit alengen vat?" ³⁴Yesu woro nani, "Ufungal umashiniari idi mun?" Iworo, "Kuzor nin nibo ibebene cin." ³⁵Yesu woro ligozin isozo kutyin.³⁶A yauna ufungal kuzor nin nibowe, na ataa nliraa, apuco ufungalle ana nono katwa we. Nono katwa we naa ligozi nanite. ³⁷Anite vat leo ishitizo. Ipitirino agissin niburi nimonle na ileo, ikulo akuzun kuzor. ³⁸Alenge na iwa li wadi amui anas banin nawani nin nono. ³⁹Yesu woro ligozi nanite inyaa, ame doo adi piru nanya nzirgi mmyen anyaa udu kusari Magadan.

Chapter 16

¹A Farisiyawa nan na Sadukiyawa daa kitime idin tirughe in an dumunghe a duro nani kulap nnuzu kitene kani. ²Bara nani a kawa a woro nani, "Na kuleleng ntaa, uworo, 'Kefe mayitu ugang, bara awuten nshaa.'³Nin kuyi dindin uworo, 'Kite ma cauna kang kitimone, bara na awuten nshaa.' I yiru ubelu nalu ile ketene kane, bara na iwasa iyino ubelu kulap kube ba. ⁴Kuji kunanzan kun zino din pizirun uyine nkon kulap ba banin kun Yunana." Yesu nin nyaa a suna nane.⁵Nono katwa me kafina udu uleli ugau kurawe, Ishawa uyirun mborodi. ⁶Yesu woro nani, "Sunseng nin na Farisiyawa nan na Sandukiyawa." ⁷Nono katwa nighe kpiliza nibinai mene i woro, bara na ti yira uberadi ba." ⁸Yesu wa yeru nani a woro, "Anung ana yenu sa uyenu ucin, iyanin ta idin Kpiilizu nati mene au na iyira uborodiari ba?⁹Na isa lizino sa itoo iyizi na gi nborodi ataun na anit amoi ataun wa li ba, a kagisine amashinara i wa piriru? ¹⁰Sa agir kuzure na anit amoi anas wa li, akuzeng amashinari walawa?¹¹Iyarin nta na iyino au inwadin beleminu ubelen mborodiari ba? Sun seng nin na Farisiyawa nan na Sadukiyawa." ¹²Inin yino na awadin belenani uboleng inyeast mborodiari ba, bara u madursuzu na Farisiyawa nin na Sadukiyawa.¹³Nene na Yesu waa dak nlong likotin Kasiriya nFilipi, atiro nono katwa me, aworo, "Nyari anit din yicu Gonon nit?" ¹⁴I woro, "Anung woro Yohanna unan shitu; among, Ilaisha; among woro, Irimiya, among woro unang liru nin nuu Kutelleari." ¹⁵A woro nani, "Bara nani anung din su meng ghari?" ¹⁶Na akawa, Simon Bitrus woro, "Fere Kristi, Gono Kutelle unang nlai."¹⁷Yesu kawa a woroghe, "Fe unang mariari, Simon usaun nYunana, nmii nin kidow was a durofi ilele ba, Ucif nighe na adi kitene kauri amere ndurofi. ¹⁸Nkuru mbelenfi fere Bitrus kitene litala lole mma kye kutii nlira. Ni bulun kuwunun nkull wasa ni wantina ba.¹⁹Mba nifi mabudi kilari tigo kitene kani. Vat nimon ile na itere nyii imateru kitene kane, vat nimon iile na ibuku nyii iba bunku kitene kani." ²⁰Yesu benle nono katwa me nin likara au na iwa belin umong amere Kristi ba.²¹Nnuzu kubi kone Yesu woro nono katwa me a ma nyiu adoo Urushalima, ama niu kang nacaran nakunen ntardun nacara kutii nlira, nin nadidya kutii nlira, aa amon ninyert, Ima molughe, ama nin fitu liri lin tate. ²²Bitrus yicilaghe likoot akpadaghe, abenle, "Cikilari ulele di piit nin fi; na ulele nwa sefi ba." ²³Yesu gifirino aworo Bitrus ku, "Kpilla kimal nin shetan! Fe litalan ntirzuwari kiti ni, na myen fe duku nin nimon Kutelle ba, bara imon na nit."²⁴Yesu tunna a belle nono katwa me, "Vat urika na adinin su adofini, se ata umusu litime, ayauna kucan kotinu me, anin dofini. ²⁵Bara vat urika na adinin su aceu ulai me ama diru uni, vat tutung ulenge na a adira ulai me bara meng ama se uning. ²⁶Iyaghari ba kpinu unit ku, awa se vat nye anin dira ulai me? Iyaghari unit ba su kusere nlai me muna?²⁷Bara Gonon Nnit ba dak nan nya ngongon ncif me nan nono kadura me. Ama nin nni koghaku nafo nile imon na anasu. ²⁸Kidegen meng bellin munu, among duku nan nya mine allenge na iyisin kikane, na iba dudu ukul ba, iba yenu Gono Nnit ncinu nanya tigo me."

Chapter 17

¹Ayiri kutocin wa kata, Yisa yira Bitrus ku nin Yakubu a Yuhanna gwana me, ada ninghinu kitene likup lizalang inung litiime. ²Atunna asaka ukama nbun mine. Umuro me balta naffo uwui, kulutuk me ta kanag nafo nkanag.³Na nin nanzu kubi ba Musa nin Iliya nuzu ilira nan ghe. ⁴Bitrus kawa aworo Yisa ku, "Cikilari, ucaun na arike di kikane. Andi uyinna, meng ba ke adanga atat kurum kunfe, kurum kun Musa, a kurum kun Iliya."⁵Kubi ko na awa di nlirua na nin nanzu kubi ba kuwut nuzu ku kanag da ta nani ushin, na nin molu kubi ba liwui nuzu nan nya kuwut, aworo, "Kanere Gono kin nayi nighe, ulle na ndin nlatizu nmang me lanzan ghe." ⁶Na nono katuwa me nlanza nani, ideo nin timuro mine kutyin, iwa di nlanzu fiu. ⁷Ame Yisa da ada duduzo nani a woro, "Fitan yenje iwa lanza fiu." ⁸Inug yene kitene kani, na iyene umon ba, Yisa ari cas wa duku.⁹Na iwa kpilin unuzu kitene likupe, Yiisa kpada nani aworo, "Na iwa bellin alle amore kitin nmon ba, udu kubi ko na Usaun Nnit ba fitu nan nya nkul." ¹⁰Nono katuwa me tiringhe iworo, "Iyaghari wati anan ninyerte wa woro Iliya ma burnu adak?"¹¹Yisa kauwa a woro nani, "Iliya badak ada kurtunu imon vat." ¹²Nene meng bellin minu, Iliya namalu udak, na iyininghe ba. Nin nani, iwa a sughe vat nimon ille na idinin suwe. Nanya libau lirume, Gono Nnit ba niu nacara mine." ¹³Inug nono katuwa me, yinno adin nliru nanghinu kitene Yuhanna unan Baptismari.¹⁴Na ikpilla kiti ligozine, umon unit da kitime, ada tumuno nbun me, anin woro, ¹⁵"Cikilari, lanza nkune kune ngono nighe, bara adinin nkonu matirizi, adin nniu mun kang, kubi-kubi asa adiso nlah sa nmyen. ¹⁶Meng da ninghe kitin nono katuwa fe, na iyinno ushinu ninghe ba."¹⁷Yisa kauwa a woro, "Anan salin nyinnu nin kuji kunanzang, udu kome kubiari mba so nanghinua? Udu kome kubiari mba nonku kibinai ninghinua? Dan ninghe kiti nig kika." ¹⁸Yisa kpada ghe, Kugbergenue nuzu nan nya me, kwanyane shino nkone kube.¹⁹Nani nono katuwa da kiti Yisa kusari kurum i woro, "Iyaghari ntah na arik nyinnno nutunghe ba?" ²⁰Yisa belle nani, "Bara ncingilin nyinnu sa uyenu mine. Kidegen ndin bellu minu, asa idinin yinnu sa uyenu cing nafo fiyip fikan Imustard, uwasa ubelle likup lole, 'kalla litiife kikane udo kanie,' aba du nin litime, na imomon ba yitu munu nin nijasi nsu ba. ²¹Vat nani imus nale agbergenu wasa inuzu nani cas ba, se ligowe nin lira a ukifu nnu."²²Kube na iwa sosin Galili, Yisa belle nono katuwa me, "Iba ni gono nnit nacara nanit. ²³Inug ba molughe, nan nya liri lintat aba fitu." Ayi nana nono katuwa me nani yototo.²⁴Na ida Ukafarnahum, annit alenge na iwadi imal sesu kagisin fishekel nafo ugandu, da kitii Bitrus a woroghe, "Na unan yirru mine din nizu kagisin nishekel ngandu ba?" ²⁵A woroghe, "Nanere." Da na Bitrus npira nan nya kilari, Yisa cizina uliru ninghe aworo, "Iyaghari udin kpilize, Simon? Ago inyi, kitinghari idin sesu ugandu kuwa? Kiti nanit minere sa kiti namara?"²⁶Na Bitrus nworo, "Kiti namarari," Yisa bellinghe, "Ikala anit mine nbiuze. ²⁷Na tiwa ti nani anan sesu ngandu isu kulapi ba, cang kulli kudia, to liwita fe nanye, uwunun fibo fo na fi burno udake. Asa upuno unu finin uba se fishekel ku, yira finin udi ni anan sesun unani ni unfe."

Chapter 18

¹Nanya kubi kurume nono katwa me da kitin Yisa iworo ghe, "Ghari udiawe nanya kipin tigo Kutellẹ?" ²Yisa yicila gono kibene adak kitime, ayisa ghe kiyitik mine, ³anin woro, "Kidegene ndin belle munu se anung nsuna alapi mine iso nafo nono nibebene, anung ghe nan nya nkolome libau na iwasa ise upiru kipin tigo Kutellẹ ba.⁴Bara nani vat ulle na a toltuno litime nafo gono, kibene kane unit une amere udiawe nan nya kipin tigo Kutellẹ. ⁵Nin ullenge na asere nkang gono kibene nan nya lisa nighe, asere mereku. ⁶Vat nle na ata warum nan nya nibebene nane na iyinna nin mi, ita kulapi, uba katinghe iyaun litala lidia iterighe nto, inin turunghe nan nya kuli kudia kiti kicacam.⁷Kash udu uyi bara kubin ntirzuari! bara uso doleari kubi kone ba dak bara ame! ⁸Assa ucara sa kubunu fe, bba tifi utiro, werne unin ufilig pit kitife, uba katinfi usee ulai nin kagiisin kidowo, ninworu itufi nan nya nla so ligan uyiita nin ncara sa abunu fe vat.⁹Assa iyizife bba tiifi utiro, herina linin ufilin kitife, uba katinfi use ulaii nin liyizi lirum, nin woru itufi nan nya nla sa ligun nin niiyizi fe ib. ¹⁰Yenjen na iwa yassu warum nan nya kitene kane nono kadura Kutellẹ mine ko kome kubi idi nyenju nmoru ncif nighe ulle na adi kitene kani. ¹¹Bara gono nnit na dak ada tucu nalenge na ina wulu.¹²Iyaghari idi nkpilize? Asa umon unit dinin nakam akalt likure, kurum nanye nwulu, na aba cinu akalt likure udiru kuurume kitene kikup adi piziru kone na kuna wulu ba? ¹³Andi ase kunin, kidegen ndi nbellu munu, liburi libo me kitene kukam kurume bba katinu nin gbardang kitene nakam akalt likure udiru kurum na kuna wulu ba. ¹⁴Nan nya nanere, na usun Ncif mine allenge nadi kutenit kane warum nan nya nibebene nai nanna ba.¹⁵Asa gwana fine ntafi kulapi, durso ghe utanu me, anung ligan mine, cas, asa a lanza fi, utuucu gwana fine. ¹⁶Andi na a lanzafi ba, yira nuwa na fine unit kiti nwanana urum sa anwaba ido kitime bara iyizi nawaba sa awaatat sa ko lome lugbulang base uyisinu.¹⁷Asa anari ulanza nanan dortu Yisa, awa nari ulanzu nanan dortu Yisa, na ame so kitife nnafo kulumai sa unan sesen ngandu.¹⁸Kidegene re ndin bellu minu, vat nile imon na itere nan nya nnye, iba teru kitene kane, nin vat nile imon na ibunku nnye nanere iba bunku kitene kane. ¹⁹Ukpiine ku ndi bellu munu asa an wada nwa yinin nin nimon ule na iba tirrinu menku nan nya nnyi ucif nighe ulle na adi kitene kane bba su nani mun. ²⁰Bara kiti ka na awaba sa an watat nzuro nan nya lisa nigh, ndi nanghinu."²¹Nin nani Bitrus da ada belle Yisa ku, "Cikilari, udu timashinari gwana nighba sui kulapi meng shawa muna? udu so kuzora?" ²²Yisa bellinghe, "Nna meng na bellinfi udu kuzor ba, uduru akalt kuzorii sau kuzor.²³Bara nani, kipin tigo Kutellẹ di nafo umon ugo, na awa dinin su asu kibatiza nan nacin me. ²⁴Kubi ka na awa acizina kibatize, ida nin nkon kucin me ulle na ame din dortughe titalent amui likure. ²⁵Bara na awa idinin libau nbiuwe ba, Cikilari me na uduka idi lewuughe nin nwane a none umunu vat nile iimon na adumun, ida biyaghe.²⁶Ame kucine dio kutyin, atumuno nbuun me aworo, 'Ccikilari, tursui limuri meng ba biyufi imonẹ vat.' ²⁷Nin nani, Cikilari kucine, atinna alanza nkunekune me, bunkun ghe, shawan nin nre me.²⁸Ame kucin kone nuzu ase umon udone licin me ulle na ame din dortu ghe idinari likalt akifo ghe kusholshok, a woroghe, 'Blayi imon ile na ndi ndortu fi.' ²⁹Ame udone licinne dio kutyin, adi fo ghe nacara aworo, 'Ta ayi ashau nin mi nba biufi.'³⁰Ame kucin nburne nari, nin nani, ayiraghe atoghe licin, udu kubi ko na aba biughe ule imon na adin dortu ghe. ³¹Kubii na adone licin nyene ile imon na asu, ayi mine nana. Ida idi belle Cikilari mine vat nile imon na asu.³²Cikilari kucin kone yicila ghe, a bellinghe, 'Fe vat bara uwa sui kuculu. ³³Na fe nwasa ulanza nkunekune ndofine kucine ba? Nafo na meng na lanza nkunekune fe?'³⁴Cikilarri me wa nanna ayi ninghe, a nakpa ghe nacara nanan nfo nanit udu kubi ko na aba biu imon ile na idi ndortu ghe. ³⁵Nanere wang ucif nighe kitene kani, ba su anunku, asa na anug ba shawa nin nalapi nuana nan nya nibinai mine ba.

Chapter 19

¹Na ida kubi na yisa mmala tigbulange, a sunna Ugalili, ada nan nya ligan Yahudiya ukafinu kurawa urdu. ²Ligozi gbardang dofinghe, a shizino nin ghinu kikane.³Afarisiyawa da kitime, idumunzun ghe, nbellinghe, "Uduka nyinna nworo unit ko uwani me nan nya nimon ille na uwane tawa?" ⁴Yisa kauwa a woro, "Na anun wa yene ubellu ninyyerte ba, nworu ame ulle na awa ke nani nin gankilime nin uwani?⁵Akuru a woro, 'Bara nanere unit ba cinnu ucif me nin nna me a munu nin nwani me, anwabe ba da so finawa firuma? ⁶Nin ndu mbun na awabari ba, finawa firuum bara nani, imon ule na Kutellẹ munu, na umon wa kosu ba."⁷Inugh woroghe, "Ani iyari ntta Musa wa bellin nari tiniza awani bite inyerte nworu ilugma bite nmala anin ko ghe?" ⁸A belle nani, "Bara ngbas niibinai minere Musa wa sun muunu iko awani mine, nin nburne na nanere wandi ba. ⁹Meng bellin munu, vat ulle na ko uwani me andi na kulapi nzina ba amini ndi yira uumon, asu kulapin nzina, unit ule na adi yira uwani ule na ina ko ghe asu uzina."¹⁰Nono kadura belle Yisa ku, "Andi nanere ubellen ngankilime nin nwani, na ucaun isu ilugma ba." ¹¹Yisa woro nani, "Na koghari ba yinnu ninle uduursuze ba, se allenge cas na ina yinin nani iseru unin. ¹²Bara amon duku iwa machu nani sa tinanilime mine. Amon tutun annitari wa gbaru nani. Amon asa inughere ta atimine ku bara kipin tigo Kutellẹ. Ame ulle na adini su seru ulle udursuze, na a seru unin."¹³Iwa da nin nono nibebene kitime anan tarda nani acara me na ti mine ati nlira, nono katwa me kpada nani. ¹⁴Yisa woro, "Sunan nono nibebene, na iwa wantin nani udak kiti nighe ba, kipin tigo Kutellẹ di kin nimuwsu minere." ¹⁵A tarda nani acara me, a tunna anya kitene.¹⁶Umon unit da kitin Yisa a woro, "Unan dursuzu kiti, iyapin imon iciniari mma su nnan se ulai un sali ligangha?" ¹⁷Yisa woroghe, "In yaghari nta uminin ntirini ubelen nimon igegeme? Unit urumari cas di gegeme, nan nya nani andi udi nin su use ulai nsali ligang, dorto uuduke."¹⁸Unite woroghe, "Uyeme uduka?" Yisa woro, "Yenje nwa mollu unit yenje uwa nozo nin na wani, namon yenje uwa su likiri, yenje uwa su kinu, ¹⁹gyantina ucif fe nin nafi ne unin ti usu nnan kupo fe nafo litife."²⁰Kwanyane woroghe, "Ilenge imone vat nna su. Iyaghari kuru iduyi?" ²¹Yisa woroghe, "Andi udi nin su use ukulu, can, lewe imon ilenge na udimun, uni nikimon, uma se imon nacara kitene. Kani unin dak, udofi ni." ²²Na kwanyane nlanza imon ilenge na Yisa nbelle, anya nin tinana nayi, bara awa di nin nimon nacara gbardang.²³Yisa woro nnono katwa me, "Mbellin minu kidegene, udin konu unan nimon nacara ghana kitene kani. ²⁴Nkuru nbellin minu, nworu uman nimon nacara piru kipin tigo Kutellẹ, ukatin nin shew kurakomi piru ligalon nalira."²⁵Na nono katwa me nlanza nani, umamaki kifo nani kang i woro, "Ani ghari wasa ase utucue?" ²⁶Yisa yene nani aworo, "Kiti na nanit udin konu, kiti Kutellẹ vat nimon in suari." ²⁷Biturus ttunna akpana a woroghe, "Yene, tina sun imon vat ti dofin fi. Ani iyaghari arik ba se?"²⁸Yisa woro nani, "Mbbellin minu kidegene, anughe na ina dofini, nan nmaru upese na gono Kutellẹ ma so kutet tigo me, anung wang ma so na tet likure nin na ba, isu ushara nnonon Israila likure nin naba.²⁹Vat nlenge na a suna nilari, nuana nilime, nuana nishono, ucif, una, nono sa kumen bara lisanin, ama seru mmari akalt likure a ulai un sa ligang. ³⁰Nan nya nnani gbardang na idi anan cizunu nene mada so anan kidung, a gbardang na idi anan kidung maso anan bun.

Chapter 20

¹Kinin kipin tigo Kutellẹ masin unan kunen, ulenge na anuzu nin kwui dinding adi piziru anan katwa kunen me. ²Na immala tijuana katwa we ko uyeme unit liyirinn me fisulai, a ta nani kunene.³A kuru nuzu tutung kubi ni koro itat a yene among anan katwa yissing nkasua sa katwa. ⁴A do kiti mine a woro, 'Anan wang, can kunene, imon ilenge nan yene idi dort mma ni minu, inughe tunna inya udu katwa we.⁵Akuru a nuzu kubi nikoro kutocin nin nikoro kuti tutung, asa nan ghinu nane wang. ⁶Tutun akuru anuzu kubi nikoro likure nin firum ase amon yissinn sa katwa. A woro nani, 'Iyaghari nta iyissin kikane uworu kwui dinding sa katwa' ⁷I woroghe, 'Na umong in yira nari katwa ba.' A woro nani, 'Anun, wang, can nan nya kunene.'⁸Na kuleleng nda unan kunene woro nnan yenju katwa we, 'Yicila anan katwa we uni nani uduk mine, cizinu kitin nnan dak kidunghe umalzin nin nan burnun dake.' ⁹Anan katwa we na ini yira nin nikoro likure nin firum da, ko uyeme mine sere fisule. ¹⁰Na anan burnun cizunu katwa we nda, i cisso inung ma seru gbarandan, inung wang ko uyema sere fisuule.¹¹Na isese uduk mine, igbondulo kitene nnan kunene. ¹²I woro, 'Anan katwa kidughe nta fikoro firumari cas katwawe, nani umini nna nane irume nan ghirik, arike nna ti juju nidowe bite nan nya liyirin nin gbagbai nwui.'¹³Unnare unan kunene kpana a woro nmong mine, 'Udondong, N nta minu kulapi ba. Naa tini su nan ghinu nan nya fisule ba? ¹⁴Seren imon ilenge na nnare di inmine inyai ulanzun mmmang nighari nni anan yiru kidunghe irume nan ghinu.¹⁵Na meng di nin likara nworu nsu imong ilenge na idi nin sue nin tamani nighe ba? Sa iyizi fe tifi uti lalapi bara na men di gegeme? ¹⁶Bara nani anan kidung bada so anan cizunu, anan cizunu so anan."¹⁷Kubi na Yisa wa cinu ucindu Urshalima, awa yiru nono katwa me likure nin nan wabe ninghe, libau we a woro nani, ¹⁸"Yenen ti din cinu udu Urshalima, ima nakpi usaun nnit nacara ndidya nin nan ninyerte kutin nlira. Ima sughe ushara nkul ¹⁹ima nakpi ghe nacara na awurmi bara inan sughe liyakiti ishuru ghe, inin kotun ghe kitene kuca. Nan nya liyiri lin tatte ima fiughe."²⁰Una nnonnon |Zabede da kitin Yisa ligowe nin na saun ne. A tumuno nbunme aniin tiringhe imongmon. ²¹Yisa woro ghe, "Iyaghari udi nin su we?" A woro ghe, "Yinna nono nighe nibe se uso, unit urum ncara ulime fe, a unan be ncara ugul fe, nan nya kipin tigo fe."²²Yisa kpana a woro, "Na uyiru imon ilenge na udin tirue ba. Anung wa sa isone nan nya kakkuk kanga na meng din cinu usonue?" Inung woro ghe, "Ti wa sa ti (sono)." ²³A woro nani, "Kakkuk nin uma sonu. Amma ubelleng nso ncara ulime sa ncara ugule ning na unanghari na ma noi ba, uunna lenge na ucif nigghari nshirya." ²⁴Na kagisin nono katwa likure nlanza, ayi nana nani kang nin nuana ni be.²⁵Yisa yicila nani kitime a woro, "Iyiru ago nnawurmi din dursuani tigo, adidya mine tutung durso nani akara. ²⁶Amma na uma yitu nani nan nya mine ba. Uma na so ulenge na adi nin su ayita udya nan nya mine uma so ghe gbas aso kucin mine. ²⁷A ulenge na adi nin su ayita unan bun mine uma so ghe gbas a so kucin mine. ²⁸|N|afo na asaun nnitt na dak isu ghe licin ba, nani ame su nari licin, anin kuru ani ulai me imon kusere nanit gbardang."²⁹Na iwa nuzu nan nyan Jericho, ligozi nanit gbardang dofinghe. ³⁰Ise aduu aba sosin kupo libau. Na i lanza Yisa din cinu ukatu, ita ntet i woro, "Cikilari, usaun Dauda, lanza nkune kune bite." ³¹Amma ligozie Kpada nani, i woro nnani i min tik. Nani ina kpina ughantinu tiwui mine i woro, "Cikilarri, usaun Dauda lanza nkune kune bit."³²Yisa tunna ayisina ayicila nani a woro, "Iyaghari idin pizuru nsu minu?" ³³I woro ghe, "Cikilari, iyizi bite pun." ³⁴Yisa tunna, nkune kune kifo ghe nin ghinu, a dudo iyizii mine. Dedei ise uyenu kiti i dofin ghe.

Chapter 21

¹Na Yisa nin nono katwa me nda duru susut nin urshalima ida U Baitfayi, kusari likup Nzaitan, Yisa tunna a to nono katwa me naba, ²a belle nani, "Can nan nya kagbiri nbune, ima yenu kajaki terin ku, nin gono kajake ku. bunkun ninin ida nei ni ning. ³Andi umong matirinu ubeleng nining, ima woru, 'Cikilari di nin su nining,' unit une na turun munu nin nining.⁴Imone wa so nani inan kulo uliru ulenge na iwa bellin kkiti nnan liru nin nuu Kutelle nworo, ⁵"Bellen ushonon Sihiyona, yene, Ugo fee din cinu udak kitife, Nin toltunu liti kitene kajaki, Kitene kalpadari, gono kajaki."⁶Nono katwa me tunna ido idi su nafo ubellu me. ⁷I da nin kayake nin ka gonoe, i tarsa imon nidowo mine kitene, Yisa nin so kitene. ⁸Ngbardangg nanite nonkuzo imon mine libauwe, among tutuung kezze tilang nace inonkuzo libauwe.⁹Ligozin nanite na iwa din nbun in Yisa nin na lenge na iwadi dortughe, jartiza kang, i woro. (Hossana) Liru udu kiti Nsaun Dauda! Unan mmariari ame ulenge na adin cinu nanya lissan Cikilari. Hosanna udya!" ¹⁰nKubi kongo na Yesu wa piru Urushalima, vat kipine wayissin dang, "Ghari ulele?" ¹¹Ligozin nanite kawa, "Yesuari ulele, unan liru nin nuu Kutelle, na ana nuzun Galili."¹²Na Yesu npira ukaikali Kutelle, akoo ale na idin sessu ilesse nya kaikale atunna awufuzu atebur na nan kpillizu nikkurfung ghe nan niti lisosin na nan lessu na tattabara. ¹³Aworo nani, "Ina nyertin, 'Kilari nighe iba yicu kinin kilarin nlira,' inani kpilaa kinin ki so lii na kir." ¹⁴Aduuwe nanan kentu daa kitime nyan haikali, a shino nin ghinu.¹⁵Na udya na priest nin na nan nyerte inyene imon izikiki na a suu, na ilanza nono din teit nyan haikali idin belu, "Huzana kitin gonon Dauda," nibinei mine nana. ¹⁶I woroghe, "Ulanza ile imon na anile alele din bele?" Yesu woro nani, "Ee! Na anun sa karanta baa, 'Na iyiru liruu din nucu tinuu nnono nibebene nin ninese baa'?" ¹⁷Yesu suun nani anuzu kipine adoo Ubetani adi moru ku.¹⁸Nin kui ding-ding ghe na akpilla nya kipine, awadin lanzu kukpon. ¹⁹Libau we ayene ku ca kupal, adoo kiti kunin, na ase imonku ba sei afa, awore kuce, "Sali gang na iwa se kumat kiti fe ba." Kitene kuca kupule tunna ku koto.²⁰Na nono katwa we inyene nani, imone taani zikiki i woro, "Inyizyarin ntaa kuca kupul koni mba tunna ko koto kite?" ²¹Yesu kawa aworo nani, "Kidegen inbelin minu, i wa dinin kidegen na ikosu nibinei ba, naiba suu ile imon na ina su ku ca kupule kune cas ba, iba bellu likup lole caccana udyun nyan mmen, tutung uba soo nanin. ²²Asa iyinna vat nile imon na itirina nya nlira iba seru."²³Na Yesu ndaa nyan haikali, udya na priest nin nakune na nite daa kitime, a ayitan ndursuzu aworo, "Na yapi akarari udin su ile imone? tutung ghari nafi lolikare?" ²⁴Yesu kawa aworo ani, "Meng wang ba tirin mi nu utirinu urum, anun wa belli meng wang ba bellu minu sa likara nghari ndin suu ile imon.²⁵Ubaptisman Yohanna-uwa nuzun weari, unuzu kitene sa nanit?" Igbondilo na timine, iworo, "Tiwa woro, 'Unuzu kitene,' aba woro ari, 'Inyan ghari wa ti na iyinna nin ghe ba?' ²⁶Tiwa woro unuzu nati, 'Tilanza fiu ligozin,' bara na vat iwa yene Yohanna kufo unan kadura." ²⁷Ikawa Yesu ku iworo, "Na tiyiru ba." Ame wang woro ani na meng ba bellu minu sa nya na kara nghari meng din su ile imone ba.²⁸Iyanghari ukpilzu mine? Unit nin nasaun a ba, adoo kiti kin funu aworo, 'Usaun can kuneng kitimone udu su kataa.' ²⁹Usaun kawa aworo, 'Nan ba duba,' na akpilza kibinei me anyaa udu kunene. ³⁰Unite doo kitin saun unbee abellin ghe fo unan infune. Ule usaune kawa ghe aworo, 'Mba du, Cikilari,' na adoo ba.³¹Nya na saun abe uyemeari wa poo ucif me liburi?" I woro, "Unan finu." Yesu woro nani, "Kidegennari in belin minu, anan sessun gandu nin nakilaki ba yarin minu npiru kilari Kutelle. ³²Yohanna wa dak kitimine nin libau lilau, na iyinna nin ghe ba, anan sessun gandu nin na kilaki yinna nin ghe, anun tutung, na iyene ileli imone, na iba cino alapi mine idan se kubi iyinna ninghe ba.³³Lanzan nton tinan tigoldo, umong unit wa duku, unite nin kuneng gbardang, a bilsa a ca ku anin kee udanga ku, awuzu kuu kaciso ku anin kee kutii ncaa ku, anaa kibala kunin, anin nyaa udu mmon mmin. ³⁴Na kubi kusane ndaa susut, atoo aciin me kiti na nan kataa we inighe kumat na ce.³⁵Anan kataa kunene kifo aciin me, ifo warun, imolo umong nannyee inin kunene kifo aciin me, ifo warun imolo umong nannyee inin tasa umong nin na tala. ³⁶Tutung unan kunene too among aciin me, ngardang mine kata anan finue, anan kataa kunene suu nin ghinu fo anan finue. ³⁷Nkatu nani, unan kunene too usaun me kitime, aworo, 'Iba ghantinu usauni ghe gongong."³⁸Na anan kataa we nyene usaune, I woro nati mine, 'Usau nare ulele. Dan timolu ghe ti li ugadu me.' ³⁹Inutung ghe nya kunene, inin imolo ghe.⁴⁰Neenee kubi koo na unan kunene nwadak, nyan gharai aba suu nin na nan kataa kunene?" ⁴¹Anite woroghe, "Aba molu anan kataa ananzang anee nya libau nsalin kune kune, anin ni kibala kunene kiti nameng, anit ale na iba biu ikurfung kubi ko na imon kunene nyini."⁴²Yesu woro ani, "Na ikaranta nyan litape ba, 'Litala lo na anan makeke na nari linnare nda soo liti ne. Ilele unuzu kitin Cikilari, tutung udi zikiki bite?'⁴³Bara nani nbelin minu, iba seru kutii tigoo Kutelle kitimine ini mmin moo na ini maa kazuzu minin kolu kumati te. ⁴⁴Vat nle na deo kitene litala lole aba putuzu agir-agir. Ulenge na litale ndeo litime liba jazilinghe.⁴⁵Na udya na priestoci nin na Farisawa nlanza too tinan tigoldue iyinno adi nliru natimine re. ⁴⁶Ko kobe kubi ko na asa imala ukifu ghe, asa ilanza fiu ligozin na nite bara na anit gbardang nyira ghe ame unan nliru nin nuu Kutelleari.

Chapter 22

¹Yesu kawa anin lira nani nin tinan kuguldo tutung, abenle, ²"Kilari tigo Kutelle masin umon unit na awa su usaune ubuki ni lumga. ³A too a cin me idi yicila ale na a wa duru nani ilumge idak, na ida ba.⁴tutung a too among a cin, abenle nani, 'Benlang ale na ina duru nani ilumge, "Yenen, mmalu kanju imonle. Ina nan niyin nighe i malu basu, vat nimong nmalu zuru. Dan kiti nilumge."'⁵Bara nani na anit an nda ba. Among kpila udu anenmene kagisine kpila udu kitin lesu nin sesu mene. ⁶Amen ta acin me imancing, inin molo nani. ⁷Bara nani ugowe nana ayi. A too anang likum me idi mulsu nani, inin juju kagbire.⁸Anin woro na cin me, 'Ilumge din cinu, uzuru tutung ale na ina belin nani na ida ba. ⁹Bara nani can kitene tibau idi beleng vat ule na iyeneghe adok kitin nilumge.' ¹⁰A cine do kitenen libauwe idi yicila va nle na iyeneghe, anit a acine nin na le na idi acine ba, bara nani kutii nilumge wa kula gbem nin nanit.¹¹Bara nani na ugowe nda aba da yenu ale na ida kutii nilumge, a yene umun ule na awa shon kultuk nilumghe ba. ¹²Ugowe woroghe, 'Udundun, utiza iyiziyari upira kikane sa kulutuk nilumge?' unite yisina nin kutike.¹³Ugowe nin woro na cin me, 'Teren unit ulele nacara nin nabunu i tuughe ndas nanyan nsirti, kika na ama gilu nin talu nayini.' ¹⁴Bara na anit gbardang na iwa yicila nani ma cunghari ina fere."¹⁵A Farasiyawa non do idi mune atee ikye inda na ima kifu Yesu nanyan nliru me. ¹⁶Inin too ghe nono katwa mene, ligowe nan na Hirudiyawa. I woro Yesu ku, "Kumalami, ti yiru fe unan kidegenari unin din dursuzu tibau Kutelle nanya kidegene, tutung na umong ma wantinfi ubenlu kibinai fe ba, na udin feru anit ba. ¹⁷Bara nani benle nari iyanghari udin kpilizu? Ukari i ugandu kitin Kaisar ra sa babu?"¹⁸Bara nani Yesu yino nibinai ni nanzan mene anin woro, "Iyarin ta idin dumuzuni, anu anan kinuu? ¹⁹Duruni fikurfunghe." Inin da nin fikurfunghe kiti me.²⁰Yesu woro nani, "Kuyelin ghari nin lisa di kiteme fikurfunghe?" ²¹Iworoghe, "Kaisar." Yesu nin woro nani, "Bara nani nang kaisar ku imon ile na idi Kaisar, in Kutelle tutung imon ile na idi in Kutelle." ²²Na ilanza nani, ikifo ti nuu mene. Inin sunghe iya.²³Liri lole amon a Sandukiyawa da kitime, ale na ina woro na ufitun kul duku ba. I tiringhe, ²⁴i woro, "Kumalami, Musa naworo, 'Unit wa ku na amara go ba, gwane yira uwane a se nono ku bara gwane.'²⁵Linwana kuzir wa duku, unan burne ku na asu ilumge, na ase nono ba. A suna gwane uwane. ²⁶Unan mbe ta nafo ame, nanere unan tat udu unang zure. ²⁷Kimal mine vat, uwane da kuu. ²⁸Nene lirin fitun nyii, uwanin ghari ba yitu nanya mene? Bara na vat mene wa yininghe nafo uwani."²⁹Bara nani Yesu kawa a woro nani, "I tana bara na iyiru uliru Kutelle sa likara me ba. ³⁰Bara na nin fitu nanan kull, na ilumga ma yitu ba a na ima nizu ilumga ba. Nnu nani, ima yiti nafo anan kadura Kutelle kitene kane.³¹Bara ubelen nfitu nanan kull, na isa yene nanya niyerte ile imon na i wa beleng minu nuzu Kutelle, ³²'Mere Kutellen Ibrahim, Kutellen Ishaku, nin Kutellen Yakub'? Kutelle na Kutelle na beari ba, bara na Kutelle nanang nlai yari." ³³Na ligozin na nite nlanza nani, ikifo tinuu nin ma dursuzu dursuzu me.³⁴Bara na a Farisiyawan nlanza au Yesu ntursu ti nuu na Sandukiyawa, i pitirino ati mene kiti kirum. ³⁵Umon nanya mene, ulauya, tiringhe a dumunghe- ³⁶"Kumallami, lome liduari lidya nanya na du fe?"³⁷Yesu woroghe, "'U ma ti usu ncif Kutelle nin kibinaife, nin kidowe fe vat nin kibinai fe.' ³⁸Uleleunare udyawe nin unburne.³⁹Un be masin ulele-'Uma ti usun nang kupoo fe nafo litife.' ⁴⁰Kitene na le adu abere uduke sosin ku nin liru nin nuu Kutelle."⁴¹Nene na a Farisiyawa wadu kiti kirum, Yesu tirino nani. ⁴²A woro, "Iyanghari idin kpilizu nin Kristi? Gonon ghari ame?" I woroghe, "Gonon Dauda."⁴³Yesu woro nani, "iyarin nta Dauda nanyan Ruhu din yecughe ucef, a benle, ⁴⁴'Ucef uworon ncef nin, "Suu ncara uleme ning, saide nta anan nari fe imon patilu na bunu fe.'"⁴⁵Andi Dauda din yicu Kristi ku 'Ucif', a ta iyiziari a so Gonon Dauda?" ⁴⁶Na umong ula kawughe imon ba, na umong kuru a tiringhe imomon tutung ba uworu lire.

Chapter 23

¹Nin nani, Yesu su uliru ligozi, nin nono katwa mye. ²A woro, "Anan ninyerte nin na Farisiyawa, asa iso kiti lisosin Musa. ³Bara nani, vat nile imon na ibellin munu isu, suun inin kin yenje, na iwa su adu mine ba. Bara inung di nbellu, na idin su inin ba.⁴Nanere, asa itere kutura ku getek, kun nijasin inyaunu, inin tarda anit nabandang, inung atimine na iba dudu nin ticin bara iyaun ba. ⁵Vat nadu mine idin su, anit nan yenje nani, asa ikye ilaya gba gbardang, inin ta alutuk ajangaran.⁶Idinin su niti lisosin tigo kiti nbuki, nin kiti lisosin nago nanya kutyi nlirag, ⁷nin nilip tikune nanya nkasu, anit yicu nani 'Unan yiru'.⁸Bara anung na iwa yicu munu 'Unan yiru', bara idinin nnan yiru warumari, vat mine linuanari. ⁹Na iwa yicu unit nanya inyi Ucif mine ba, bara tidi nin Ncif warum, amere ule na adi nanya kitene kani. ¹⁰Sa iyicu munu 'Unan dursuzu', bara idinin nnan dursuzu warum, ame Kristi.¹¹Ame ulenge na adi udia nanya mine, na aso unan su munu katwa. ¹²Vat nlenge na aghantina liti mye, iba toltunghe, nin vat nlenge na a toltuno liti mye iba ghantinghe.¹³Kash anughe, anan ninyerte nin na Farisiyawa, anan rusuzu nati, anung ntursu kipin tigo Kutelle kiti nanit, na anung ati mine npira ba, a na iyinna ale na idinin su pire, ipuru ba. ¹⁴Kash anung, anan ninyerte nin na Farisiyawa, anan rusuzu nati, idin bolusu nalari nawani ale na ales mine na kuzu, inani din dursuzu ati mine kiti nlirag mijangarang bara nani iba seru uca nkul udia. ¹⁵Kash anung, anan ninyerte nin nafarisiyawa, bara asa idoo kurawa nin kutyin, npiziru anan dortu Kutelle, iwa se, asa ukuru itaghe aso gono nlahira nafo na anung atimine di.¹⁶Kash anung anan ninyerte nin na Farisiyawa, anung na ina woro, 'Vat nlenge na asillo nin kutyi nlirag, na imomo nari ba, vat nlenge na a sillo nin nazurfa kutyi nlirag, isillin ntere ghe.' ¹⁷Fe uduu ulalang, iyaghari katin, azurfe sa kutyi nlirag na kuna kussu fi azurfe?¹⁸Nin nworu, vat nlenge na asillo nin bagadi na imomonari ba, bara vat nlenge na asillo nin nfillu na udi kitene, isillin in tereghe. ¹⁹Anung anit aduu, Iyaghari katin, ufille sa ubagadi na nnere na kussu ufille?²⁰Bara nani, vat nlenge na asillp nin nbagadi, asillo nin vat nimon ile na idi kitene nbagade. ²¹Ame ule na asillo nin kutyi nlirag, asillo nin kunin nin nlenge na asosin nanya kunin. ²²Ame ulle na asillo nin kitene kani, asillo nin kutet tigo Kutelle ninghe ule na asoson kitene.²³Kash anung anan ninyerte nin na Farisiyawa, anan rusuzu nati, idin nizu uzakka vat nimon kunen, ina suna litino nimone, kidegen usu gegeme, uyitu dert, ile imonere caun isu, na iwa fillin inin ba. ²⁴Anung aduu, fe ulenge na asa ifillo kajiji kacing, ina milla kulonkomi.²⁵Kash anung anan ninyerte nin na Farisiyawa, a sa ukusu mamal kakuk nin kishik, ina suuna nanye nin ndinon. ²⁶Anung Afarisiyawa aduu, burno ukussu nanya kakupe nin kishik, bara uddase nan da yita lau tutun.²⁷Kash anung anan ninyerte nin na Farisiyawa, anan rusuzu nati, anung di nafo nisek nibo pert, alenge ndase idin yenju gegeme, nanye kullun nin nakuu na nan kuzu, nan nimon nsalin nlau. ²⁸Nin nanere, asa anung ndase inuzu anit alau, udu nanye ikullun nin rusuzu nati nin kulapi.²⁹Kash anung anan ninyerte nin nafarisiyawa, bara din nkye nissek na nan nliru nin nnu Kutelle, nin su nissek na nan fiu Kutelle kuyok. ³⁰Anung sa iworo, 'Nda tiwa duku nayiri nacif bite, na tiwa munnu nanghinu nanya ngutunu nmyi, na nan nliru nin nnu Kutelle ba.' ³¹Bara nani, anung nsheida atimine, nworu anughere nono nalenge na iwa mollu anan nliru nin nnu Kutelle.³²Anung tutun ba kullunu kagisin kulapi nacif mine. ³³Anung iyii abuni, inung isudun niyii, iba ti iyiziyari isortu kiti nwucu kidegen nin kilari nlah?³⁴Bara nani, yenen ntoo munu anan nliru nin nnu kutelle, anit ajinjin, nin na nan ninyerte, among nanya mine iba mollu nani, ibana nani kutca, amon nanya mine iba kpizu nani nanya kutyi nlirag, ukoo nani kagbir udu kagbir. ³⁵Kiti minere alakin nmyi nanan fiu kutelle, mongo na iwa gutun inye, uyiru nmyi Habila unan fiu Kutelle, udu nmyi zakariya usaun Barikiya ulenge na iwa mollughe, kiyitik, kiti nlirag nin nbagadi. ³⁶Kidegen Meng nbellin munu, vat nile imone base kuji kone.³⁷Urushelima, Urushelima, fe ulenge na udin mollusu anan nliru nin nnu Kutelle, idin filisu na ina tuu nani kiti mine, iyanghari uworsu ndinin su npitirin nono fe, kiti kirum, nafo kukuru na asa pitirino nono mye, nagilit mye, bara nani, inani nari! ³⁸Yenen nilari mine ba lawu ni lem sa anit. ³⁹Bara Meng nbellin munu, na iba kuru iyenei ba nene udu ubun, se iworo, 'Unan nmariari ule na aba dak nanya lisa Ncikilarie.'"

Chapter 24

¹Yesu nuzu nanya kutii nlira a tunna ncin me; non katwa me da kitime ida dursoghe makeke kutii nlira. ²A kpana aworo nani, na anung din yenju ile imone vat ba? "Idin bellu minu kidegen, na litala lirum duku longo na ima sunu kitene ilong sa ukpiliwu ba."³Na aso likup in Zaitun, non katwa me da kitime likot iworo. "Belle nari, ile imone mayitu nishiyari? Iyaghari ma dursu udakfe nin nimalin inyii? ⁴Yesu kpana aworo nani. "Yenjen umon wa rusuzu minu. ⁵Bara anit gbardang ma dak nin lissa ning; ima woru 'myari Kristi', tutung ima rusuzu anit gbardang. ⁶Ima lanzu ubeleng likum nin liru likum; yenjen ayi mine wa fita, bara ilenge imone ma dak gbas a na imaline nsa da ba. ⁷Bara nmon min ma fitu nivira nin mon min, tigo kitene ntong tigo. Ima su akpon nin hirtizu nmyen niti niti. ⁸Vat ninlenge imone ma yitu ucizunu nniuwari.⁹Tutung ima nin nakpu minu nacara na lenge na ima timinu ineo, imolsu minu. Uyii vat ma nari minu bara blissa ning. ¹⁰Anit gbardang ma tirzu inin lessu ati. ¹¹Anan bellu liru nin nuu Kutelle kinu ma fitu gbardang, iba wultunu anit gbardang.¹²Bara na likara linanzang bati gbardang usu nanit ma ti camcam. ¹³Vat ulenge na a tere kibinayi nanya neu udu imalne, amere ma se utucu. ¹⁴Ule uliru umang nbelleng kipin tigo Kutelle ima su unin nyii vat unan so kutuf kunba timin timin vat; imaline ma nin dak.¹⁵Nene asa iyene adadu an fiu, alenge na Daniel unan liru nin nuu Kutelle wa bellin, yissin nanya kiti kilau, (na unan bellu niyerte yinnin). ¹⁶na alenge na idi in Yahudiya cum udu akup. ¹⁷na ame ulenge na kitene kutii kitene nwa tolu adi yiru imonmong nan nya kilare ba. ¹⁸ame ulenge na adi kunen na awa kpilin kilari ada yiru ugudun ba.¹⁹Ushe nawani alenge na ima yitu nin naburi, nin nalenge na ima yitunmazunun nono kubi kone! ²⁰Sun nlira na ucum mine waso nin kubi likus sa liri na Sabbat ba. ²¹Bara uniu ma yitu kang, umusun lenge na isa su unin ba tun ucizunu inyii udak kitimone, ana imakuru isu umusun nnin ba. ²²Sasa na ima canu ayiri ane ba, na unit wase utucu ba; bara alenge na ina fere, inani ma canu ayiri ane. ²³Asa umong woro minu, yeneng Kristi ule; sa a "Kristi uni" na iwa yinin ba. ²⁴Anan kinuu nKristi nin nanan liru nin nuu Kutelle kinuu ma dak isu imon fiu izikiki gbardang, iwultun anit libau, umunu wang alenge na imal ferui nani. ²⁵Yenen nbellin minu a kubi dutu sa udak²⁶Bara nani, iwa bellin minu, "yenen, Kristi di nanya kusho," na iwa nuzu udue ba, iwan woro minu, adi nanya kutii limot, na iwa yinin ba. ²⁷Nafo na umalzinu kiti asa unya kusari kitene udu kadas, nanere wang udak in Saun in Nit ma yitu. ²⁸Kikanga na libi nonku kikanere agbulluk ma pitirnu ku.²⁹Kimal na leli ayiri nniuwe uwui ma siriu, na upui mani nkanang me ba, iyini ma dissu unuzu kitene kane, akara kitene kani ma zullunu kidowo.³⁰Udursu kulap ndak in Saun in Nit ma nuzu kanang kitene kani, vat tilem inyii ma su tiyom. Ima yenu Usaun Nnit din cinu nanya nawut kitene kani nin likara a ngogong midya. ³¹Ama nin tu nono kadura me nin liwui kulangtung kanan, inung manin pitirunghe anit alau me na sari anas vat kiti kirum, unuzu nlo ligang kitene kani udu loli liganghe.³²Sen uyinu nimoimon kiti kuca kupau. Asa ulang in nutuno tifa tipese, yinnon kussik nda susut. ³³Nanere wang, asa iyene ile imone, yinnon nworu a daduru, adi susut nin kibulunghe.³⁴Kidegennere nbellin minu, na ko kuje ma katu ba, se ilenge imone nse ukulu vat. ³⁵Kitene kani nin kadas ma katu, a na uliru ning ma katu ba.³⁶Ubellen nwui une nin kube na umong yiru ba, umunun inung nono kadura kitene kane, sa Usaunne, Uciffere cas yiru.³⁷Nafo na ayirin Nuhu wadi, nanere ma yitu udak Nsaun Nnit. ³⁸Nafo aleli ayirin kulu nmyen inye wa dutu sa udak iwa din li iso, ipilla awani a iniza a shono mine nilugma udi duru lire na Nuhu wa piru uzirge, ³⁹na iwa yiru imoimon ba nmyene da kulo uye umila nani, nanere ma yitu udak Nsaun Nnit.⁴⁰Ima se anit naba kunen; ima yiru unit urum, i sun urum. ⁴¹Awani aba mayitu tiyazun; ima yiru urum, isun urum. ⁴²Nanya nani sun lisosin nca, bara na iyiru liri longo na cikilari mine ma dak ba.⁴³Yinnon ulele, Cikilari nwa yiru kubi kongo na ukiri din cinu, ama su uca na ama yinnu i puro kilae ipira ba. ⁴⁴Nanere anung wang imasu uca bara Usaun Nnit ma dak kubi kongo na ima yiru ba.⁴⁵Ani ghari kucin kone kujijing, na kuyina cikilari me tighe in yenju ngame, anan niza nani imonli mine nanya kubi dert? ⁴⁶Unan nmari ari kucin kone, ulenge na cikilari me ma dak ada seghe nsu nani. ⁴⁷Nbellin minu kidegene cikilari une ma tardughe kitene nvat nimon ilenge na a dimun.⁴⁸Andi kucin kunanzang nworo nanya kibinei me. Cikilari nigye ndandauna; ⁴⁹anin cizin ufo nadon licinme, anin li aso nin nanan so nadadu, ⁵⁰Cikilari kucin kone ma dak liri longo na kucin kone nceo kibinei ku ba, ⁵¹Cikilari me ma kifigye a fogye anin ceo gye urume nan nanan rusuzu nati, kikanga na kuculu mayiti ku nin nyakku nayini.

Chapter 25

¹Kipin tigo Kutelle masin nafo abura kulidi alenge na iwa yiru ti pitilla i nya udun di zuru nin kwanyana nkifu kudan. ²An wa taun nanya mine wa di alalang, an wa taun yita jijing. ³Kube na abura alalangye wa yiru tipitilla mine na iwa yaun nmon nuf ugang ba; ⁴Inung abura ajijingye wa min amon abo nnuf ugang.⁵Nene na kwanyana kifu kudangye wa molu kubi, vat mine gbishizino i tunna nmoro. ⁶Nanya kiitik kitik, ilanza ntet, yeneng, kwanyana nkifu kudangye! Nuzun udas idi zuro nangye.'⁷Abura ane tunna ifita vat i ngaatizina tila tipilla mine. ⁸Alalangye woro na jijijngye, fulonnari nnuf mine bara tipitila bite din cinu ubicu.' ⁹Inung ajijigye kawa nani i woro, Tidin yenju na mima batiinu nari ligowe na ghinu ba, nbara na can kiti nanan lessu idi seru min mine.¹⁰Na inuzu ucin dun di serue, kwanyanan kifu kudane da, inung alenge na iwa di nin nimon mine vat pira kitin teru nilugme nan gye, ¹¹kimal nane inung aleli abura da iworo, Cikilari, Cikilari, puno nari kibulung.' ¹²Akpana a woro, 'kidegenere ndin bellu minu, na nyiru minu ba.¹³Sun uca bara na i yiru lirei sa kubi nsame ba.¹⁴Umasin nafo kube na unit din cinu ucindu imon nmin; ayicila a cinme a kosso nani imon nacara me. ¹⁵Umong anagye ti talents ti taun, umong anagye iba, umong tutung anagye tirum, kogha aw nigye cot nin likara m, anin nya udun cinme. ¹⁶Na nin molu kubi ba, unan nitaune nya, adi kpliza acara mun, ase imon itaun kitene.¹⁷Nanere wang ame ulenge na awa seru iba wase imon iba kitene. ¹⁸Ame ulenge na awa seru firume wa nyagye, adi wuzu kuwu nanya kutii, a nyeshe ikurfun ncikilari me ku.¹⁹Na kubi nkata gbardang cikilari na cin ane kpilla, ada batiza ikurfun me nan ghinu. ²⁰Kucin kongo na kuwa seru itaun da ada kurtuno imon itaun kitene; a woro, cikilari, uwa nii ti talents ti taun. Yene, nna se ukpinu nimon itaun kitene. ²¹Cikilari me worogye, gaja kang nin katwa, kucin kugegeme nin lidu licine! Usu lidu licine nanya nimon cing. Meng ma tifin yenju nimon gbardang. Pira nanya liburi libo ncikilarife.²²Kucin kongo na kuwa seru iba da ada woro. 'Cikilari, uwa nii iba. Yene, nse ukpinu nton ti talents tiba kitene! ²³Cikilari me worogye, 'gaja kang ni katwa, kucin kugegeme nin lidu licine! Usu lidu licine nanya nimon cing. Meng ma tifi uyenje imon gbardang. Pira nanya liburi libo Ncikilari fe.²⁴Kunin kucing kongo na kuwa seru firum da ada woro. 'Cikilari. Men yiru fe unit ulenge na idin kpilizu fi ba: udin pitiru kiti kanga na ubilisa ku ba, udin bassu kiti kanga na ukpewu ku ba. ²⁵Meng wa lanza fiu, nmini wa do ndi nyeshe fi talent fe nanya kutyen. Yene, kutura fe kongo.²⁶Cikilari me kawa aworogye, fe kucin nla liburi ni kugballa, fe yiru ndin pitiru bkiti kanga na nna bilissu ku ba nbassa ki kanga na nna npui ku ba. ²⁷Uwanani ukpilizu nacara nin nikurfu, kubin sa nigye nwa seru ikurfun nigye nin nmyen kitene.²⁸Bara nani seren fi talente kitime ini ulenge na adi nin ti talents kulidei. ²⁹Vat nle na adi ni nimon, ima kpingye ku gbardan. Ame ulenge na adu mun ba, ilenge na adumune wang ima seru. ³⁰Gbudulnong inin tecu kucin kuhem kone i filing nanya nsirti mi bibit, kikanga na ama su kuculu nin nyakku nayini ku.³¹Kubi kongo na Usaun Nnit ma sa nanya ngongong ligowe nin nono kadura me, ama so kutet ngongong tigo me. ³²Ima nin pitirunu anit timyin timyin vat nbun me, ama nin wucu anite ngangaang, nafo na unan libya asa akoso akam nanya niyiin. ³³Ama ciu akame ncara ulime me, a niyine ncara ugule.³⁴Ame Ugowe mani nin woru na lenge na idin cara ulime me, Daan, anung anan mmari Ncifning, leon ugadu kipin tigo kanga na iwa kyeminu mun, nworu kubi ntunun nyii. ³⁵Bara na nwadi nin kukpon, inayi imonli; Nwadi nin kotu nayi inayi nmyen nsonu; Nwadi limari ipiri kutii; ³⁶Nwadi fisere, ishoni imon; Nwadi nin konu ida lissai; in yita licin ida kitinigye.³⁷Inung anan katwa kacine ma kawu i woro, 'Cikilari, ninshiyari tiwa yenefi nin kukpong tinafi imolin? Sa nin kotu nayi tinafi nmyen? ³⁸Sa inweri tina yenefi limara, tinafi kutii? Sa fisere tishonfi imon? ³⁹Sa nishirari tina yenefi nin konu, sa licin tida kitife? ⁴⁰Ame Ugawe ma kawu aworo nani. Kidegenere idin bellu minu, imon irika na ina su unit urum nanya na bebene linuananing, myeri ina sui.⁴¹Ama woru alenge na idin cara ugule me, cancanan kuponing, anung anan tin nnu, pira nanya nla sa ligan ulenge na ina kye unin bara shintan ku nin nanan kadura me, ⁴²bara na nwadi nin kukpon na inayi imonli ba; Nwadi nin kotu nayi na inayi nmyen ba. ⁴³Nwadi limari na ipiri kutii ba; fisere na ishoni imon ba; nin konu a kutii licin, na ida lissai ba.⁴⁴Inung wang ma kawu iworo, 'Cikilari, tiwa yenefi nweri nin kukpon, sa nin kotu nayi, sa limara, sa fisere, sa nin konu, sa kutii licin na tisufi imonmong ba?' ⁴⁵Ame manin kawu nani awor, 'kidegen idin bellu minu, bara na ina su ko unit urum nanya nabebene alele imon irum nanya ni lenge imone ba, myeri na ina sui ba'. ⁴⁶Inung alele ima nyiu udu piru nanya nniu unsa lingang a inung anan katwa kacine udu nanya nlai unsa ligang"

Chapter 26

¹Kube na Yesu wa malu ubellu nliru une vat, a woro nono katwa me. ²"iyiru upaska nlawa ayiri abari cas, ima nakpu Usau Nnit ikotinghe kitene kuca."³Ugo na Priest nin nakune nbun nanite wa da pitirin kiti kirum kudaru Ngo na Prieste, ulenge na iwa yirughe nin lissa Kefas. ⁴Ligowe ipizira tibau nworu ikifo Yeso ku imolughe likire. ⁵Iwa din bellu, " Na kubin idi paska, bara iwa fya anite ayi."⁶Kube na Yesu wa di in Baitanya ngan Simon ukutulu, ⁷na awa sossin kiti nli nimonli, umong uwani da kitime nin libo nnuf kunya kumang min nikurf gbardang, a kpilya minin litime. ⁸Na nono katwa me in yene nani, ayi nana nani i woro, "Nyaghari finu nka kimole? ⁹Iwa lewu mini nin nikurfu gbardaang ikoso nikimon."¹⁰Yesu nin yiru nane, a woro iyaghri nta idin bukuru nwani ulele kibinayi? Bara asuyi katwa kacine. ¹¹Idi ligowe nan nikimone ko kome kubi, na meng ma yitu nan ghinu ko kome kubi ba.¹²Ule ukpilyu nnufe kidowe na asuyi, asu nani a kelei bara ukassu nigha. ¹³Nbelin minu kidegen, kiti kanga na ima su ulenge uwaze ku nanya lenge uyeh vat, imon ilenge na uwani ulele nsu ima bellu unin inan lizino nighe.¹⁴Umong nanya likure, ulenge na iwa yicughe Yahuda Iskaroti, ado kitin Ngo na Priest ¹⁵aworo, "Imashinari ima ni meng nakpa minu ame?" Ibataghe azurfa akut atat. ¹⁶Atunna ipizuru ndina ule na ama nakpu nani ame.¹⁷Lirin ncizunu nli fungal nsalin muccu, nono katwa me da kitime iworoge, "Weri udi nin su tidi kyele bara uli npaske?" ¹⁸Aworo, "Can kitin mon unit nanya kipine iworoghe, 'Cikilari nworo, "kubi nighe nda duru. Meng ba su upaska ngafere ligowe nin nono katwa nighe" ¹⁹Nono katwawe su nafo ubellu me, I kyele imonli Npaske.²⁰Na kubi kuleleng nta, aso ama li ligowe nin nono katwa me likure. ²¹Idi nanya kilewe, aworo, "Ndin bellu minu kidegen umon nanya mine ma lewui." ²²Ita aburi asirne kang, kogha nanya mine tiringhe, sameri Cikilari?"²³Akawa aworo, "ulenge na adin sho ncara kishik kirume nin mi amere ma lewui. ²⁴Usaun Nnit ma nyiu nafo na ina yerti litime. Kash nnit ulenge na ama liwu Usaun Nnit! Uma katinu unit une nin caut na iwa na marughe ba." ²⁵Yahuda ulenge na amere ma lewughe woro, "Sa menghari unan dursusu niyerti?" Aworoghe, ubelle nin litife."²⁶Na iwa di kilewe, Yesu yauna ufungal, ata nlira ku, a pucco unin. Ana nono katwa me unin aworo, "Seren, leon. Kidowo nighari."²⁷Ayauna kakkuke ata nlira ku, a nakpa nani aworo, "Sonon, vat mine. ²⁸Mone nmii nalikawali nigharibmongo na ina gutun bara gbardang na se ukusu nalapi. ²⁹Ndin bellu minu, na nma kuru nsono nmyen kumat kuce ba, se loli lire na nma sonu minin mipesse nan ghinu nanya kipin tigo Ncif ning."³⁰Na ita avu nimalin, inuzu inya ucindu likup in zaitun. ³¹Yesu woro nani, "kyitik kane vat mine ma tiru bara meng, bara ina nyerti,'nma kpui unan libyawe ligo nakame ma malu kiti.' ³²Vat nani asa ifyyi, nma nyiu ubun mine udu nanyan Galili."³³Bitrus woroghe, " Andi vat min ba diu bara fewe, na meng wasa nma tiro nsunfi ba." ³⁴Yesu woroghe, meng din bellufi kidegen, nin kyitik kane kukulok mayitu kusa kolsino ba, uba woru na uyiri ba so titat." ³⁵Bitrus woroghe, Andi ma mma ku ninfi gbas, na nma narifi ba." Ngisin nono katwa me vat belle nanare wang.³⁶Yesu tunna a nya ligowe nanghinu udu nkan kiti na idin yiccu kinin Ugetsemani a woro nono katwa me, "Son kikane meng do kikani ndi ti nlira." ³⁷A yira Bitrus ku nin na saun Zabeden ligowe nanghe atunna a cizina usirzu nayi, ayime nana. ³⁸A tunna a woro nani, "Liburi nin siro bibit, nafo nku. Son kikane i yenje kiti nan mi."³⁹A cancana udu ubun bat, a deo nin nalung ata nlira, a woro, "Ucif ning, andi uwasa uso nani, na kakukkane kata kiti nighe. " Vat nani, na ubellu nighe ba, ubellu fere." ⁴⁰Ada kiti nnono katwa me ada se nani nmoro, a woro, a woro Bitrus ku, "inyaghar, na uwasa uyenje kiti nin mi kutanki kurumba? ⁴¹Yenjen kiti isu nlira bara iwa piru nanyan dumuzunu. Uruhe yinna, kidowere dinin likara ba."⁴²Ado tutung unba adi ti nlira, aworo, "Ucif ning, andi na uwasa ukata nani ba se nsono uning, na ubellu fere so." ⁴³Ada tutung ada se nani idin moro, bara iyizi mine wa ti getek nin moro kang. ⁴⁴Akuru a nya tutung, adi ti nlira uti un tat a belle uliru urume.⁴⁵Yesu da kitin nono katwa me aworo nani, "Idu nmoro nin shinua? Yeneng, kubi mal da duru, imal lewu Usaun nnit nacara nannan nalapi. ⁴⁶Fitan nari ti nya. Yenen ulenge na aba lewiye nda duru."⁴⁷A dutun nlirue, Yahuda, umong nanya mine likure da. Ligozin gbardang wa di ligowe ninghe unuzu kiti ngo na priest nan nakune nanite. Ida nin na sangali nan tica. ⁴⁸Nene unit ulenge na amere ma lewu Yeseku wa tinani udursu, aworo, "Ulenge na in nyukkunghe, amere kiffonghe."⁴⁹Ata mas ada kitin Yesu aworo, Ndin lissufi una dursuzu ninyerte! A nyukunghe. ⁵⁰Yesu woroghe, "Udondong su imong irika na uda nsue." Inughe tunna ida, i kiffo Yesu ku, i nya ninghe.⁵¹Umong nanya nalenge na iwa di ligowe nan Yesu tunna a nakpa ucara me, a shuku kusangali, a kowo kucin Ngo na Priest, a weringhe kutuf. ⁵²Yesu tunna aworoghe, kpilla ushon kusangali fe kuparinme, bara vat nalenge na idin molsu nin na sangali iba molsu nani nin na sangali. ⁵³Udin yenju na meng wasa in yicila Ucif ning, a toyi nin nono kadura me a lenge na ima katunu amui akut atat nin kutocin ba? ⁵⁴Ani iba ti iyizari uliru Kutelle kulo, nworu unan so nani gbas?"⁵⁵Kubi kone, Yesu woro ligo nanite, "I da nin na sangiali nan tica ida kifoi nafo ukirya? Ndin sozu ndursuzo anit nanya kutii nlira kolome liri, ana i kiffoi ba. ⁵⁶Vat ilenge imone so nani iyerte nanan liru nin nu Kutelle nan kulo." Nono katwa me tunna isunghe ico.⁵⁷Alenge na i kiffo Yesue ku nya nighe udumun kiti Kefas ugo na Priest kikanga na anan niyerte nin nakune wa pitin ku ligowe. ⁵⁸Bitirusa cas wa dortughe kidun piit udu kudaru nwuccu nliru ndya kutii nlirie. A wa piru nanya a so ligowe nin nan ca ayene inyaghari iba su ninghe.⁵⁹Nene udya kutii nlirie nin nanan kpilzu me vat pizira uliru bellu litime na ise Yesu ku nin kulapi, bara inan se finu nliru imolughe. ⁶⁰Na iwa se uliru ba, vat nin nan liru kinuwe na iwa da ida su. kimal nani among naba da ⁶¹I woro, "Unit ulele wor, meng wasa npuco kutii nlira Kutelle nkpila nke kunin nanya nayiri atat."⁶²Udya kutii nlire fita ayisina, aworoghe, "na udin liru ule na uma kpanu ba? Inyaghari ilele idin bellu litife?" ⁶³A Yesu yita nin kutike. Udya kilari nlira woroghe, "Ndifi kucukusu nin Kutellen lai, belle nari sa fere Kriste, Gono Kutelle." ⁶⁴Yesu kawaghe, "Ubelle nani litife. Meng bellinfi nene, udu ubun uma yenu Usaun nnit sossin ncara ulime un likara, adin cinu kitene nawut kitene kani."⁶⁵Udya kilari nlire marya kulutuk me aworo, "A zogo Kutelle. Iyaghari nta tutung ti kuru ti du nin su nmon uliru? Yeneng nene anung lanza tizogoe. ⁶⁶Iyaghari idin kpilizue?" Ikawaghe i woro, "Abatina ukul."⁶⁷Itufuzunghe ataf nmoro, ikuru iruzoghe, ifoghe tutung nin nacara mine, ⁶⁸I woro, "Sunari anabci fe Kristi. Ame ghari ulenge na a riofi?"⁶⁹Kubi kone, Bitrus wa sossin ndas nbun kutii nwuccu nlirue, nkan kabura kucin da kitime a woro. "Fewang di ligowe nin Yesu Ngalili." ⁷⁰Ata amusu kun nbun mine vat, aworo, "Na meng yiru imon ilenge na udin liru kitene ba."⁷¹Na anuzu udu kibulung, nkon kubura kucin ugan tutung yeneghe a woro alenge na iwa di kitene, "Unit ulele wang wa di ligowe nin Yesu Nnazaret." ⁷²Akuru ata amusu ku tutun nin nisiling, "Na in yiru unite ba."⁷³Nin kubiri bat, alenge na iwa yissin kitene da ida woro Bitrus ku, "Kidegenere, fe wang umong nanya minere, bara lilemfe ndursofi." ⁷⁴Atunna a cizina izogo nin nisiling, "Na in yiru unitte ba." Na nin dandaunu ba, kukulok kolsuno. ⁷⁵Bitrus lizino ulire na Yesu nin bellinghe. "Kukulok mayitu kusa kolsuno ba, uma ti umusun yiru nin titat." A nuzu ado udas adi gilu kang.

Chapter 27

¹Nene na kitin shanta, vat na didya na priest iyawa nin na kukune na nite kpiliza umolun Yesu ku. ²Itere ghe inyaa mung idi nakpa ghe na caran Bilatus, ugumna.³Ku bi kongo Yahuda, ulenge na awa leu ghe nyene isuu Yesu ku ushara nkul, a deo kutin akurtuno ikurfunghe akut atat na iwa bya ghe na cara na priest didya nin na kune, ⁴A woro, "Nati kulapi nlewe unan myii milau, min nan sali kulap." Amma inun woro, "Ilele nsoo nyan kiti bit? Ulele ulawa ufin." ⁵Atoo ikurfunghe nya kuti nlira, atunna anuza anyaa adi bana litime.⁶Adya kutii nlire yira ikurfunghe inin woro, "Na ucaun i taa ile ikurfunghe nanya filaiye ba bara na ikurfung myii yari." ⁷I kpiliza ulire ligowe idi seru kunen nin nikurfunghe ki ka na ima kasu amaraku. ⁸Bara nani kunen kune idin yucu kunin, "Kunen nmyii" udak kitimone.⁹Nani imon ile na Irimiya na beleng i kulo, na awa woro, "I yira ikurfunghe akut atat, uparashi ule na iwa ti liti me nnuzu na nit me Israila, ¹⁰Ining na kiti kunenen, nafo na Cikilare na duru nani."¹¹Nene Yesu yisina nbun ngumna, ugumne nin tiringhe, "Fere ugo na Yahudawe?" Yesu kawaghe, "ubelle nani." ¹²Bara nani na i wa din pizirughe nin kulapi, na akawa nani imon ba. ¹³Bilatus nin woroghe, "Uku lanza imon ile na idin belu litii fe?" ¹⁴Bara nan na a kawa ligbulang lirumba, bara nani ugumne kifo unuu me.¹⁵Kubin buki mene ugadwari ugummne suun nkon kucin ko na anite fere. ¹⁶Nkuni kube i wadi nin kon kucim kugbas lisa me Barabas.¹⁷Na izuru vat kiti kirum, Bilatus woro nani, "Ghari idi nin su insun minu ame? Barabas sa Yesu ule idin yicu KKristi?" ¹⁸Bara na ayiri i wa nakpaghe bara nshinari. ¹⁹Na a wa sosin kutet nwucun nliru uwani me tooghe nin kadura a woro, na uwati imon nin kadura a woro, "Na uwati imon nin nit une ba. Bara na inneu kitimone nanya namoro bara ame."²⁰A didya kutiii nlira nang na kukune ntardu nacara kutii nlira risa ligosin na nite i woro, idi nin su Barabas, imolu Yesu ku. ²¹Ugumne tirino nani, "Ghari nan wabe idi nin su in cin minu ame?" I woro, "Barabas." ²²Bilatus woro nani, "I yari mma ti nin Yesu ule na idin yicughe Kristi?" Vat mene kawa i woro, "Kotin ghe kitene kucan nkull."²³Anin woro na nin, "Bara iyang, kulapin nyanghari ataa?" Bara nani ighantina ti uwi mene kang, "Katin ghe ku can nkull." ²⁴Bara na Bilatus nyene na a wa sa a wantina nani ba, banin nani ayene i cizina ufeuj nibinai, i yira myein, akusu acara me mbun ligozin na nite, a woro, "Na myein nin duku nin nang sali kulapi ulele. Yeneng ati mene imon ile na ima tighe."²⁵Anite vat woro, "Na nmyii me so natii bite udu nono bite." ²⁶Anin suna nani Barabas ku, aning nakpa nani Yesu ku idi kotinghe kucan nkull.²⁷A sojan gumne yira Yesu ku udu nanya kitin yisizunu kutiin nwucun nliru idi pitirin a soje vat. ²⁸I kalaghe imon kidowome vat itaghe imoon licin kidowe. ²⁹Inin kyele kitik tigoo namart itaghe liti, i taghe uca ncara uleme me inin tumunu nbun me idighe liyom, idin belu, "Ulai dandaun Ugo na Yahudawa!"³⁰I tufuzunghe ataf, i bolo ucan na cara me i kpizoghe mun kitene liti. ³¹Na imala usughe liyarne, i kala imonne na itaghe kidowe, ishonghe inme, ini nya ninghe cindi kutinu kucan kull.³²Na inuzu udas, I se umong unit kunang sirmi lisa me simon, uli na iwa boroghe iyizi a nya nanghinu bara anan yauna kucan nkull me. ³³Idaa kankiti na idin yicu Ugolgota, kite na idin sumun, "Kiti na kankang nati." ³⁴Inaghe nmyein me gbalala a sono. Na a buti minin, na a yino usone ba.³⁵Na ikofinghe ikoso imoon kito wome nin kuriya. ³⁶Inin suu idin yenju ghe. ³⁷|Kitene litime i Yertine lo ligbulanghe na li woro, "Yesuari, ulele ugo na Yahudawa."³⁸A kiri aba wa di ninghe kitene kuce, warum ncara ulime, warum ncara ugule. ³⁹Ale na idin katizu zugizoghe, idin zinlu ati mene ⁴⁰inin din belu, "Fe ule na uwadin woru uturiin atat! Tucu litife andi fe Gono Kutelleari, tolo kitene ku can nkull kone!"⁴¹Nanere adidya kutiin nlire wadin sisughe ligowe nanang niyerte nin nakukunen ntardu nacara kutii nlira, nin wor, ⁴²"Ana tucu among, na a wasa atucu litime ba. Amere Ugoon Israila. Na atolu kitine kucan nkulle, ti ma nin yinun ninghe.⁴³Ana yinin min Kutelle. Na Kutelle tucughe nene a wadi nin suwe, bara ana woro, 'Meng Gono Kutelleari.'" ⁴⁴A kire na i wa kutin nani ligowe taghe liyarin lirume.⁴⁵Nene ucizinu kubi kun tocin insirti talo nmgeine vat udu kubi kun zakure. ⁴⁶Udu kubi kun zakure, Yesu taa intet nin liwui kang a woro, "Eli, Eli, lama sabachthani?" na idin nufi, "Kutelle nin, Kutelle nin, iyarin taa usuni?" ⁴⁷Na ale na iwa yisin kupoowe nlanza nani, i woro, "Adin yicu Iliya ku."⁴⁸Kitene umong ta ucum a di yiru usoso, a lumu unin nin myein mi gbalala, ataa nca ujangaran a nakpaghe a sono. ⁴⁹Kagisin mene woro, "Sunanghe tiyene sa Iliya ba dak ada tucughe." ⁵⁰Yesu nin ghantina liwui nin teet anin suna nfep me a kuu.⁵¹Bara nani azanin kesu kiti kilau kutii nlire marta tiba unuzu kitene udak kadase. Kutine nin zuluno kang, apara martiza. ⁵²Ni sek wa pozun, abe na nit alau ale na iwa nun fitiza. ⁵³I nuzu nanya niseke na ame nfita, a pira kipin kilau, a duro anit gbardan litime.⁵⁴Nene na asoje nyene nani nan nale na iwadin yenjun Yesu ku yene uzulunu kutine nin nimonile na isee feu da nani kang inin woro, "Kidegene Gono Kutelleari kane wadi." ⁵⁵A wani gbardan na iwa dufin Yesu ku unuzun Galili inan di kye ghe waduku idin yenju vat iyisina piit. ⁵⁶Nanya mene Maryamu Magdaliya, Maryamu unang Yakub, nin Yusufu ning naa nnonon zibide.⁵⁷Na kulelen nda, umong unan nikurfung kunan Arimatiya, lisane Yusufu, ule na awadi gono kaduran Yesu. ⁵⁸Ada see Bilatus ku atiringhe kidowon Yesu. Bilatuse woro nani i ninghe.⁵⁹Yusufu yira kidowe, a gbincilo nanya mayapi ma boo, ⁶⁰a nunku nanya kisek kipese kanga na awa wuzu nanya natala. Anin tarda llitala kibulun kiseke anin nya. ⁶¹Maryamu Magadaliya nin leli Maryamu wa di kikane, i sosin idin Yenju kideke.⁶²Nin kurtunun koiye, lo na liwa kafin, lirin shiri, a didya kultiin nlira nin na Farisiyawa wa pitirin nan Bilatus. ⁶³I woro, "Cikilari, ti lizino na unang kinu kane wadi nin nlai a wa woro, 'Mbaya nayiri atat nma fitu tutung.' ⁶⁴Bara nani ta anit idi yenje kiseke udu liri lin tatte. Bara nono katwa me wada tuughe i belle anit au, 'Afita nanya kiseke.' Kinu kin mbe wa kata kin burne."⁶⁵Bilatus woro nani, "Yiran unan ncaa. Can idi kiliin kitene vat." ⁶⁶Bara nani i do idi kilin Kiseke vat, itursu litale inin ceu anan ncauleku.

Chapter 28

¹Nene na Asabat wa cinu ukatu, a icina upiru liri lin finnun nsati, Maremu Magdalin nin leli Mareme da ida yene kiseke. ²Itunna iyene ina su uzulunu kutyin kang, bara kunan kadura Kutelle wa tolu unuzu kitene kani, ada turno litale, anin so kitene linin.³Uyenju me wadi nafo umalizunu nwuru, a imon me wa pugun nafo aduga. ⁴Anan cawe nketuzu ninfiu inin so nafo abi.⁵Unan kadura Kutelle lira nin nawane, aworo nani, "Yenje iwa lanza fiu, bara nyiru idin pizuru Yesue ku, urika na iwa kotinghe. ⁶Na adi kikane ba, amal fitu, nafo na awa belin minu. Dan ida yene kiti kanga na Cikilare wa non ku. ⁷Can mas idi bellin nono katwa me, 'Afita nanya nanan kul. Yenen amini nbun mine udu Ugalili.' Ima yenughe kikane, yenen, nbelin minu."⁸Awane tunna inya kiti kisseke nin fiu nin nayiabo kan, nin cum ndi bellin nono katwa me. ⁹Yesu tunna azuro nan ghinu aworo, "Ishawan." Awane da, ikpa abunu me, inin sughe usujaida. ¹⁰Yesu nin woro nani, "Yenje iwa lanza fiu. Can idi bellin nuana inya udu Ugalili. Kikane, ima yenii."¹¹Na awane wadi ncin, vat nanan cawe pira nanya kipine idi bellin Ugo na Prieste vat nimon ilenge ifara. ¹²Na a Prieste wa zuro nin nakune isu ulire nan ghinu, ina anan tecu natine ikurufun gbardang. ¹³Inin woro nani, "Belle among non katwan 'Yesu' na dak nin kitik ida tuzu kidowo me a arik yita nmoro.'¹⁴Asa uliru ulele nduru kitin gumna, tima sonu litime na ama su minu imonimon ba." ¹⁵Asoje sere ikurfughe, itunna isu nafo na ibelle nani isu. Uliru ulele mala kiti nanya na Yahudawa, uleo ubun tutung udak ko kube.¹⁶Ama inung nono katwa likure nin warum nya udu Ugalili, udu likup longo na Yesu wa woro nani ido. ¹⁷Na iyeneghe, isughe usujada, among yitan shaka me.¹⁸Yesu da kiti mine, alira nan ghinu aworo, "Likara vat kitene kani nin lin kutyin, inani nacara ning. ¹⁹Bara nani, can nanya nipinpin nyii idi su uwazi ise nono katwa. Ishintu nani nmyen nanya lissa Ncif, nin Saun, a Uruhu ulau.²⁰Dursuzon nani idofin vat nimon ile na nna bellu minu. Tutung yenen, Ndi ligowe nanghinu kolome liri, udu ligan nyii."

Markos

Chapter 1

¹Ulele unighere ucizunun nliru umang un Yisa Kriti, Gono Kutellẹ. Nane nafo na ina nyer²tu nan nya niyerten Ishaya Gono kadura, ''Yene, Meng ma tu nin nan kadura nbunfe urika na aba wesufi libau. ³Liwuin nmong na adi yichu nan kusho, kelen libau NCikilare, tan udina me yita dert.''⁴Na Yuhana wa dak, awadi nshintu nanit mmyen nan nya ntene a yita kagbaran nbeleng chinu lidu linazang nin sen kusu nalapi. ⁵Kipin Yahudiya vat nan nanitin Urshalima nuzu udu kiti me. Vat mine ishitino nani mmyen nacharame nya kurawan Yahudiya, arika na iwa bellu alapi mine. ⁶Yuhana wa su kuyok nin kukpan nsup kuronkomi, a kutino me wa terin nin belt kukpa, imoli me wa di aching nin titong kusho.⁷Asu uwazi aworo, ''Umong din chinu kimal nin urika na akatini nin likara, na nbatin nwo in tumuno nbunku tii na kpatak me ba. ⁸Meng din shintu minu mmyen kurawa, ame basu minu ushitoe nin nfip Kutellẹ.''⁹Imone daso nayiri anẹ na Yisa wa dak unuzun Nazaret kusarin Galili, Yuhana da shintighe nan nya mmyen kurawan Urdun. ¹⁰Kube na Yisa nuzu nan nya mmyene, a to iyizi ayene kitene kani npuno, Nfip Kutellẹ tollo udak kitime nafo kuwullung. ¹¹Liwui tutung kuru linuzu nan nya kitene kane, ''fe'ari Gono kin nayi ning. Indi nin liburi libo ninfi kang.''¹²Nfip Kutellẹ tunna uyaunghe dedei udumun nan nya kusho. ¹³Aso nan nya kushoe ayiri akut anas, shaitan sughe ugwaji. Awa so ligowe nan ninawan tene, anan kadura Kutellẹ sughe katwa nimon irika na awadi nin suwe.¹⁴Kimalun kifun Yuhana, Yisa da Ugalili ada jarta uliru umang Kutellẹ, ¹⁵anin di du, '' kubẹ nkulo, kuti tigo Kutellẹ nda susut. Sunan alapi iseru uliru umang.''¹⁶Achina ukatu nbii kurawan Galili, a to iyizi ayene simon ku nin Andirawus gwanan Simon nawa din kifizu nibo nin nitaru me nan nya kurawe, bara na katwa mine wadi ndwanghari. ¹⁷Yisa woro nani, dofnani, nba kpiliu minu iso anan ndwang nanit asurne.'' ¹⁸Itunna ita mas iderne imon nkifizu nibowe idofin ghe.¹⁹Kube na Yisa wa chachan ubun, båt, ayene Yakubu ku usaun Zebeden nin Yuhana gwaname; iwadi nan nya zirgin mmyen iyita nkye nimon nkifizu nibon. ²⁰Ayichila nani dedei, inuzu ichino uchif mine Zabadee nan nya zirgi ligowe nin nachin katwawe na iwa yiru nani, idofinghe.²¹Nin piru mine nan nya Kafarnahum, deidai liri na Sabbath a pira nan nya kutin lira a tunnan dursuzu nanite. ²²Umamaki kifo nani nin dursuzu me, bara na awa dursuzo nani nafo ule na adin nin tigoh a na nafo adidya niyerte ba.²³Ki kane nan nya kutin lire, umong unit wa duku nin ruhu unanzang. A ta intet. ²⁴"Iyanghari nmyen feku nan ghirik, Yisa kunan Nazaret? Udå uda molu nariya? In yiru fe ghari. Fe unit ulauwari unuzu Kutellẹ!" ²⁵Yisa kpada agbergenue a woro nani, "Tan tik nuzun nan nya kidowo me!" ²⁶Na uruhu unanzaghe iyaughe ukpeo kutein, uruhu jarta nin liwui kang unin nuzu nan nya me.²⁷Anite vat umamaki kifonani, itunan tiru nanit mine, "iyaghari ilele? Udursuzu upese nin tigoh! Adin kpadizu tiruhu ti nanzang wang, inani din dortu uliru me." ²⁸Na nin molu kubi ba ubeleng me mala kiti udu nan nya vat nigbiri nkilinun Galili.²⁹Dedei na iwa nuzu isuna kuti kudya nlire, i nya idi piru ngan Simon nin Andrawus, ligowe nin Yakubu a Yuhana. ³⁰Nene ise unan wanin Simone non nin konu kidowo. Ittunna i belle Yisa ku ubelleng me mas. ³¹A tunna ado a kifoghe nchara, a fyaghe kiti linoninghe; ukone tunna uchinghe, a tunna nsunani likanju.³²Nin kubi kuleleng, na uwui ndeo, ida nin nanan tikonu vat kitime nin na lenge na idi nin na gbergenu. ³³Kipine vat da zuro ligowe kibulunghe. ³⁴A shino nin nanan tikonu ngangang gbardang, anutuzuno agbergenu tutung gbardang. Na awa yinin agbergenue su uliru ba bara na iyirughe uworsu.³⁵A mu ufitu nin kwi dinding a kiti dutu yilili a gya udu kan kiti usanme rututu, adi su nlira ku. ³⁶Simon nin nalenge na iwadi ligowe tunnan pizuru kitika na aduku. ³⁷Na iseghe, iworoghe nenge, "Vat nanit din pizuru uyenu fe."³⁸A woro ne, "channari tido nkan kiti ugang, tinuzu udu nan nya nigbiri nkilinu kipine, nnan disu uwazi kusari kone wang. Imon ilenge na ina nutuniari une nda su." ³⁹Apicha niti niti vat nan nyan Galili, asu uwazi nan nya nati nlira mine a nutuzuno agbergenu.⁴⁰42 Nkon kukutule da kitime; adin foghe nachara a tumuno nin nalun. Aworoghe nenge, " Andi uba yinnu, uwasa ushino nin mi lau." ⁴¹Yisa do susut nin kune-kune a nakpa uchara adudoghe, adi sughe, "iyinna. Talau." ⁴²Tikutule tunna ti chinghe dedei, a shino lau.⁴³Yisa kpadaghe nin likara anin nutughe mass a gya. ⁴⁴A woroghe "yenje uwa bellin umong unit, can udi durso litife kitin Priest ngma, udi ni mong ilenge a Musa na woro inuzu bara ukusu litife, inan so usheda kiti mine."⁴⁵Ana nuzu a tunnan bellu kogha ku. Unite malakiti nin lirue kang, imone ta na Yisa nse upiru nan nya kipine tap ba; adi so nan nya ntene anite nin tunnan duzu kitime unuchu niti-niti ngagang.

Chapter 2

¹Kimal nayiri båt Yisa wa kpilin Ukafarnahum, na nin molu kubiba ulire ta bú Yisa di nan nya kilark. ²Na nin dandaunu ba, anit pitirino gbardang kite Yisa wa duku Lisosine wa di gbardang kilare kulo. Na kiti liyisin wa duku ba, ko kupo kibilun wang. Yisa belle nani uliru Kutellẹ.³Among anit nanas da nin nan riu nfunu kitin Yisa nya kilarie. Inung nanase wa yaughe kupe linoni me. ⁴Na iwa se uduru nin nite kitin Yisa ba, bara ngbardang ligozi nanit. Itunna ighana fitulleri kutiye ikulu indert kiti liyissin me. Itotino unan riun nfunne ligolong filullerue ubun in Yisa.⁵Na Yisa yene uni nibinayi mine, aworo unan riu nfune, "Gononing nkusu alapife." ⁶Among anit anan dursuzu lidu na Yahudawa wa sosin kite. Ichizina upilizu nan nya nibanayi mine. ⁷"Unit ulele din yenju ame ghari? Ule ulire tizogo Kutellẹri nin fo figiri! Kutellẹri cas wasa akusu alapi.''⁸Yisa tunna ayinno imon ile na iwa din kpiluzue nibinayi mine, a woro nani, ''inyaghari nta idin kpiluzu nile imone nibinayi mine? ⁹Uyeme ma katini nin nworo, 'Nkusu alapi fe' sa 'Nworo fita yira imon linoni fe ugya'?¹⁰Bara inan yinno Gono Nnit di nin likara in yii a kala alapi, ''abelle unan konu nfunue. ¹¹Nworo fi, fitå, yauna kupe fe, ukifo libau udu kilari fe." ¹²A fita deidei a yauna kupewe, anuzu nan nya kilare nbun na nite vat. Na iyene nani vat mine umamaki kifonani isu liru Kutellẹ, iworo, "nworu natidi na tisa yene imus nile imone ba."¹³Akuru a nuzu udu ubiu kurawa vat ligozin nanite da kiti me, a tunna in dursuzu nani. ¹⁴Na awa chinu ukatu ayene Levi ku usaun Alfiyus, na awa sosin kitin sesun gandu aworoghe, "Dofini" A fita a dofinghe.¹⁵Kube na Yisa wa din linimoli nan nya kilarin Levi, anan wewun gandu nan nanan nalapi gbardang wa sosin ligowe nin Yisa a nono katwa me in linimoli, anite na iwa di dortu ghe wa di gbardang. ¹⁶Kube na anan niyerte, ale na idi a Farisawa iyene Yisa ku sosin nlinimoli ligowe nan nanan sesun gandu a anan nalapi, iworo, "Iyanghari ta a din li nimonli ligowe nan nanan sesun gandu a anan nalapi?"¹⁷Na Yisa lanza nani a woro nani. " Anit ale na idi acine na idin pizuru kabere ba; ale na idi nin tikonari cas di nin sun kabere. Na Nna dak Nda yichila anit alauwa ba, bara anan nalapiri Nna dak."¹⁸Nonon massu katwa Yuhana nin na Farisawa wa din kotu nayi. Idå ida woroghe, bara iyanghari ntå nonon massu katwa in Yuhana nin nonon massu katwa na Farisawe dinsu ukotu nayi, na ninfi nono katwe nsue ba?" ¹⁹Yisa woro ani, ''Anwapardu wasa isu ukotu nayi a kwanyana tiyome dutu ku ligowe nan ghinue? Kwanyana tiyome nwa dutu ku nan ghinu na iwasa isu ukotu nayi ba.²⁰Ayiri ba dak na iba da yiru kwanyana tiyome kiyitek nayiri anere iba nin zu ukotu nayi. ²¹Na unit wasa a vå kupari kupese kitene kulutuk kukuse ba, kupese ba ti kukuse jarta jazi jazi.²²Na umong wasa ata nmyen narau mipese lissu kuse ba, awa su nani lissuwe ba tutu nmyen narauwe malu kiti nin lissuwe vat. Bara nani, ta nmyen narau mipese nan nya lissu lipese.''²³Liri Nasabbath Yisa pira nan nya kunen nilarum, nonon massu katwa me tunna ncin pucu nati nilarume icin leo. ²⁴A Farisawa woroghe, '' Yene, inyagharin ta idin su imon ile na icau isu liri Nasabbath ba?''²⁵A woro nani, ''Na anung na gbin nan nya niyerte ba, imon ile na Dauda nin nanit me wasu na kukpon wa nani ba? ²⁶Na awa piru nan nya kilari Kutellẹ kubi kongo na Abiyatha wadi UPriest udya, aleo ufungal ulau ule na uduka nworo na umong wasa aleo se a Priest cas; akuru ana ale na iwadi ligowe nin ghe?''²⁷Yisa woro, ''Iwake Asabbath bara unitari, a na unit bara Asabbath ba.'' ²⁸Bara Gonon Nit Chikilarairi wang un na Sabbath.

Chapter 3

¹Yisa kuru a pira nan nya kuti Nlira kudya, umon unan kotun ncara yita nan nye. ²Idinaghe iyizi iyene sa aba shinu ninghe liri na Sabbath. Iwadin pizuru finu nliru fo na iba seghe nin tånu.³Yisa woro unan kotun chare, ''Fita u yisin kitik mine,'' ⁴A nin woro nanite, ''uchau nworu isu katwa ma gegeme liri na Sabbathe sa kananzang; isun ulaiya sa imolu?'' Itunna iso tik.⁵A gitirno ayenje nani vat nin tinanayi, bari ngbas nibinayi mine, aworon nnite, "Nakpa uchara fe." A nakpa unin Yisa tunna akurtuno uni uchine. ⁶A Farisawa nuzu deidei isu uzuru nan na Horidiyawa, i tere tinu mine urum, inan se libau nmolughe.⁷Yisa tunna a gya nin nono katwa me udu kurawa. Ligozin nanit gbardang dofino unuzun nan nya Galili nin Yahudiya, ⁸nin nuzun nan nya Urushalima, Idumiya udu duru nbun urdun udu kusarin Tayar nin Sidon. Ligozin nanit lanza vat imon ile na awa din sue, itunna ida kitime.⁹A woro nanan katwa me iceo uzirgin nmyene susut, bara ligozi nanite wa pardizughe kang, bari gbardang mine, iwa masin nafo ima turunghe. ¹⁰Ashino nin nanit kang, gbardang nale na iwa di nin tikonu ngangang wa din shò nati nwo ise ududughe.¹¹Kubi ko na anan na gbergenu wa yeneghe, nò kutein nbun me nin kuchulu, iworo, "Fe Gono Kutellẹri." ¹²A kpada ani kang nin likara yeje iwa tinani anit yinighe.¹³A ghana kitene likup, anin yichila ale na adin nin suwe itunna ida kitime. ¹⁴A fere likure nin nan waba (ale na awa ninani lisa, nono kadura), bara inan so nin ghe ligowe anan tuzo nani udun di sun wazi,¹⁵inan se likaran nnutuzunu na gbergenu.¹⁶A fere likure nin nan waba: Simon anaghe lisa Bitrus;¹⁷Yakubu usaun Zabedi, nin Yuhana gwanan Yakubu (alenge na awa ni nani lisa Boanerges, watu nonon ntutuzu); ¹⁸nin Anderawus, Filibus, Bartalamawus, Matiyu, Toma, Yakub usaun Alfiyus, Taddawus, Simon Zelotu, ¹⁹nin Yahuda Iskariyoti ule na aba lewughe.²⁰A tunna a gya udu kilari, ligozin nanite zuro gbardang tutung na ise kubi nli nimonli wang ba. ²¹Na anan game nlanza ubelenghe, inuzu udun di yichulughe, iworo kibinaye nwulu. ²²Anan niyerte na iwa dak unuzun Urshalime woro, " Adumun nagbergenu unuzun Beelzub," tutung "nan nya likara ndya nagbergenuari adin nutunuzunu agbergene mun."²³Yisa yicila nani udak kitime a belle nani uliru nin tinan tigoldo, " Iyiziari Shetan ba nutunu Shetan ku? ²⁴Kipin tigoh nwa gatizin kiwasa kiyisina ba. ²⁵I wa din woro kilari ngatizinawang, na kiwasa kiyisina ba.²⁶Andi Shetan nfita akoso litime, na awasa a se likara inyisinu ba, tutung imalin mere ine. ²⁷Na umon wasa apira kilarin nan likara a tuzu imonme sa uworo atu atere unan likare ba. Anin se likara likiri nimone nya kilare.²⁸Kidegenghari ndin belu minu, vat nalapi nanit asurne iwasa ikusu anin, umunu ngbasin nazu lisa Kutellẹ na anit din su; ²⁹Vat nlenge na alawan gbas nnanzu lisa Kutellẹ nin Fip me na iwasa i kusu koni kulape ba, uleli unite sosin nan nya ndere kulapi sa ligang." ³⁰Yisa wa belin ulire nani bara na iwa din du au "Adinin funu unanzang."³¹Uname nin nuana me da kitime ida yisina ndas. I tó iyicilaghe. ³²Ligozin sosino ikilighe, i lirina ninghe, "Naffine nin nuanafe yisin ndas, ayedi nani iyinin kiti ka na uduku."³³A kpana aworo nani, "A yaghari a nanighe nan nuananighe?" ³⁴A yenje anite na isosin na iwa kilinghe, a woro, "yenen alele re an nanigh nan nuana nighe!" ³⁵Vat nlenge na adin su imon kibinayj Kutellẹ, unitere gwananing kilime, a gwananing kishono, amere tutung unaning."

Chapter 4

¹Tutung acizina udursuzu nani nbiu kuli. igozi nanit gbardang kilinghe, apira nan nya zirgin nmyen acha-chana udu nan nya kule, aso nan nye. Vat ligonzighe wa di mbiu kule. ²A dursuzo nani imon gbardang nin tinan tigoldo, nan nya dursuzoe, a woro nani:³Lanzan unan tibila wa nusu udu tibila. ⁴Adi tibile, imong imus disso libau, aying da zoto ining. ⁵Imong imus disso kupanbaran, bara usalin nmyin, imuse nuzu deidei, bara na nmyine wa di tendeleng.⁶Kube na uwui wa ghana, bara na nmyine wadi tendeleng kutyiene pya itunna ikoto. ⁷Imon imus disso nan nya nimart. Na imarte kuno itunna iparda ining na ita iyip ba.⁸Imon iyip disso kutyen kucine ikunjo ini yatina ita kpasharak. ining macha ita iyoli, imon akut atat, imon akut kutocin, imon akalt-akalt ikata intibile." ⁹Aworo " Ulenge na adinin natuf in lanze na alanza."¹⁰Kube na Yisa wa di usamme, ale na iwa di susut ligowe nighe nin nono katwa me likure nin nan waba itiringhe tigoldo tone. ¹¹A woro nani, "Anunghere ina ni minu uyiru nimon ilenvge na iyeshin kipin tigo Kutellẹ. Inung ale na idin das ko iyeme imon mine se nin tinnan tigoldo, ¹²Bara uyenje, eh ba yenju, vat nani iba yenu ba, bara ulanzu, eh ba lanzu, vat nani na iba yinnu ba, bara iwa kpilin kiti Kutellẹ akusu nani."¹³Aworo, "Na anung nyinno ko kugolde ba? Ibati iyiziari iyinin kagisin tigolde? ¹⁴Unan tibile wa bilsu uliru Kutellẹ. ¹⁵Imus ilenge na iwa dissu libau, inughere alenge na iwa lanza uliru Kutellẹ itunna isere deidei, asa Shetan nnin da nin kujijing me abolo ulire nan nya nibinayi mine.¹⁶Inughere ilenge na iwa dissu kitene kupanbara, inughe wa lanza uliru Kutellẹ asa itunna isere unin deidei nin nayi-abo; ¹⁷Na iwa di nin tiling liyisin nin nakara ba, asa itere ayi nin kabiri båt; na licin nin niu nda bara ulire itunna isarta ideo.¹⁸Imong ilenge na iwa bilsu nan nya nimart. Inneghare wa lanza ulire. ¹⁹nin nanere adadun inyi, nin tok kagisin nimon in yï, nin lanzu mmang parda ulire, itunna iso hem. ²⁰Ilenge na iwa bilsu kutein kucine, inneghare ilenge na iwa lanza uliru Kutellẹ isere nin liwui lirum imaca gbardang, imong akut atat, imong akut kutocin imon akalt akalt ikata intibile.²¹Yisa woro nani, "uwa ti ula inpitilla asa ucheu unin nan nya kukuzughare sa nan nya lii. komi? Asa utarda unin in tadangha. ²²Na imoimon yeshin ilenge na iwaghya idira upune ba, sa imoimon nan nya sirti na iba diru unutune ikanang ba. ²³Ulenge na adinin natuf nlanze, na alanza.²⁴Aworo nani, "Dinan atuf nimon ile na idin lanzu, kuyangi ko na uguro mun, kunnare iba guru fi mun ukuru use gbardang wang. ²⁵Bara vat nle na adinin nimon iba kpinghe ku, ulenge na asalimun, kitime ima seru ilenge na adimun wang."²⁶Yisa woro, "Kipin Tigö Kutellẹ masin fo unitari na awa bilsu imus kutein. ²⁷Asa a nö nmoro afita kitik nin liring, imuse nuzu ikuno ame löng, na asa yiro nin tikunnanghe ba. ²⁸Kutyiene asa kunutno imus nin litime ita ticilak, itunna nabaga, inin kunjo ida nutuno ati inin ta iyip. ²⁹Kubi ko na ilewe inyini, ata mass ayira kuwatan a basa bara na kubin basu. "³⁰Aworo, "iyapin imonari iba batu kipin tigoh Kutellẹ mun nin, tutung tiyapin tigoldori iba batizu mun? ³¹Timasin fo fiyip kukù, na iwa bilsu fi katin ko fiyapin fiyip nin cingiling na asa ibila kuttyien. ³²Vat iwa bilu fining nani fi nuzu, asa fi kuno, fita kucha ku dyå fi kata acha vat nan nya kunene. Asa kuta tilang jakaka kang na agyin kitene kani wang asa ida ke tido mine nan nya nshine."³³Nin tinan tigoldo gbardang nafo tone a bele nani uliru Kutellẹ, udu ligang longo na yiru ulanze. ³⁴Nin nani na awa sunani uliru sa tinang tigoldo ba. Nin nani ame ligowe nin nono katwa mere cas asa apuno nani ncasarak nlire.³⁵Lilole nin kuleleng aworo nani, channari ti kafi uleli uwule." ³⁶Itunna igya isuna ligozinghe. Nono katwa me gya ligowe naghe nan nya zirgin nmyen, bara asosin nan nya ligowe nanghinu. Ntong tizirgin nmyen wang ligowe waduku. ³⁷Fiyilili nin funu udya tunna ufita nan nya kurawẹ, tikara nmyen tunnan pichu nan nya zirge utunna ulentina ukulu nin nmyen.³⁸Ame Yisa wana din nmoro nan nya kadasi nzirge. Itunna ifyghe inin din sughe nenge, "Unan dursuzu nanit, tiba ku nan nya zirgi ulele afe nmora?" ³⁹Na azinto, a kpada ufune, anin woro kurawe, ta shew, yisina tik." Ufune tunna u kete, kurawe tunna kusina dang.⁴⁰Aworo nani nenge, "Bara iyaghari tå inani lanza fiu? Na iduu nin yinnu sa uyenu mine." ⁴¹Fiu fidya wa kifo nani iworo nati mine, "imusin yapin unitari ulele di, na ufunu nin kurawa wang din dortu uliru me?"

Chapter 5

¹Idå ida kafina ule uwul kule, udu kon kusari nmyin nanit in Garasina. ²Nin nuzun Yisa nan nya zirgin nmyene, umong unit nin ruhu unangzang zuro ninnghe. Unite wa nuzu nan nya nisek.³Unite wa sosin nan nya nisek. na umong wa duku ule na awasa a kifoghe ba, ma ining woro iterughe nin nyang. ⁴Iwa sö ntechughe ayiri gbardang nin ni nyang nan tiseleng nabunu me. Vat nani asa a tacha inyanghe umunu tiselenghe ku. Na umong wa dutu ku nin likara nworu aterughe ba.⁵Ko kame kitik nin lirin nan nya nisek nin nakup, asa tiza ntèt ayilizuno abasa kidowo me nin natala apapat. ⁶Kube na awa tü iyizi ayene Yisa ku pït, atuna gya nin cum adi zuro nighe a tumuno nin nalun nbun me.⁷Ajarta nin liwui lidya, "Iyanghari nba su ninfi, Yisa, Gono Kutellẹ Kudindya? Umunu nin Kutellẹ yenje uwa tï nneo." ⁸Bara na Yisa wa din bellughe "Nuzu nya kidowon nnit ulele, fë uruhu unanzang"⁹A tiringhe, "Lisafe nghari?" Aworoghe "Lisaninghe libutari bara na ti karin." ¹⁰Aso nfoghe nachara aworoghe na awa nutun nani nkoni kusari nyë ba.¹¹Kikane kitene nakupe, ligö nalede wadi kileo ku. ¹²Ifoghe achara iworoghe, "Turno nari nan nya ligö nalede tipiru nan nya mine." ¹³Ayina nani mun idi piru. Tiruhu tinanzaghe tunna tinuzu tipira ligö naledẹ, itunna ilala rididi udi piru nan nya kurawa. Ngbardang ligö naledẹ wa duru amui aba na nmyenẹ wa gya nin naning.¹⁴Anan su ncha naledẹ gya nin cum uduṣnan nya kipin idi belli imon ile na ise nani, anit tunna inuzu gbardang udun ndi yenu nbelenghe. ¹⁵Ida kitin Yisa, ida yene unite na awa di nan nya tishot nagbergenue sosin, a nin kirin a litulme kite. Fiu kifo kogha ku.¹⁶Ale na iwa yene imon ile na isü unit une na awadi nin na gbergenue imon ile na inung yene ikuru ibelle nani ubelle nalede ane. ¹⁷Anit ane na iwa dak kitin Yisa idin sughe kucukusu anuzu kagbiri mine.¹⁸Unite na awa di neo nin na gbergenue da kitin Yisa kube na awa ciju upiru nan nya zirgin nmyen uchin nyiu. Unite tiringhe sa aba yinnu igya ligowe ninghe. ¹⁹Yisa wantighe ugyu ligowe nan ghinu, aworoghe, "Chang kilari kiti nanit fe, udi belli nani imon ile na Kutellẹ nṣufi, nin kune-kune na asufi." ²⁰Unite tunna a gya adi malu kiti nin bellenghe vat nan nya Dikapolis imon ile na Yisa sughe mun. Vat mine tunna ita kpak.²¹Kube na Yisa nkafina kurawe nan nya zirgin mmyene udu uleli uwule, ligozin nanit pitirno kupome, ame yisina ingau kurawe. ²²Umon nan nya nadi dya kutin lira unan lisan Jairus, na awa yene Yisa ku, adeo nabunume. ²³A tunna nfoghe nachara kang, aworoghe, " Kashono ni kabene din cinu ku. kusari ntafi da uda tardaghe uchara fe anan shinu ata ulai." ²⁴Yisa gya ligo nin ghe ligozin nanit gbardang wufughe, i pardizaghe chot-chot.²⁵Umon uwani wa duku na awa din neu nin yenu naffa akus likure nin naba. ²⁶Awa niu kang nachara nanan tikankan. Awultino nachara me vat. Na ashino ba, ukone na yitan kpizinu.²⁷Alanza ubelleg Yisa. A tunna a kyio kimal me achina nan nya ligozine adudo kubaga kulutuk me.²⁸Aworo na kibinayi me, "Inwa dudo kubaga kulutuk me chas, nba shinu." ²⁹Na a dudoghe uyenu nafa me tunna uyisina, a tunna alanza ashino nan nya in niu me.³⁰Yisa lanza deidei kidowo me likaran nuzu, a girtino nan nya ligozin nanite a tirino, "ghari dudo kultuk ning?" ³¹Nono katwa me woroghe, "fen yene ligozin lole na ikilin fi unin woro gharin dudoiya? ³²Yisa gitirno yenju kiti anan yene sa ghari dudoghe.³³Uwani une nin yiru nimon ile na iseghe atunna ada nin fiu nin ketuzu kidowo a deu nbun Yisa a bellinghe kidegeghe vat. ³⁴Aworoghe ''ushononinghe, uyinnu sa uyenufe nnafi ushinu. Chang nan nya nayi ashewu uso uchine, fang sa ukonu''³⁵A aduntun nliru nin wane, anit di dak unuzu kilarin nanbun kutin lirẹ, idin sughe, "ushonofe nku. Iyaghari nni nnan dursuzu nanite ijasi?³⁶Na alanza imon ile na idin belle, Yisa woro nnan nbun kuti nlire,"na uwa lanza fiu ba. Yinin fi cas." ³⁷Na awa yinnin umon nan nya nanite dofinghe ba, ma Bitrus nin Yakubu, a Yuhana gwanan Yakubu. ³⁸Ipira nan nya kilarin nnan bun kuti nlire. Yisa yene ubunkurunu kiti, anite nin di kuculu nin kalzun ntẹt.³⁹Na apira kilare, aworo nani, ''iyaghari nta ibukuro kiti nene, nin kuculu? Kabure nku ba, adin nmorori.'' ⁴⁰Isisaghe tak, atunna anutuno nani vat ndas. Atunna ayira uchife nin nnan gone nan nalenge na iwa di ligowe, ipira nan nya kutiyẹ na gono wa nonku.⁴¹A kifo gonẹ inchara, a woroghe ''Talitha koumi,'' unnare, kabura, nworofi fita.'' ⁴²kabure fita deidei a tunnan chin (akus kanin likure nin nabari wadi). Anite vat umamaki kifonani. ⁴³A kpada nani nin likara yenje umon wa yinin imon ile na asu. A woro nani nanghe imonli ali.

Chapter 6

¹Yisa nuzu kikane ada kipin me, nono katwa me dofinghe. ²Na liri na Sabbath nda, adursuzo nani nan nya kutin nlira. Indya nanit ale na iwa lanzaghe fiu kifo nani. Iworo, ''Nweri ana se ule udursuze ku?'' Uyapin uyirari ulele na Kutellẹ na nighe? ''Kayapin katwa fiu wari kane adin su nin nachara me?'' ³Na unan kisẹ kanere ulele, usaun Maremu, gwanan Yakubu nin Joses, a Yahuda nin Simon ba?''⁴Yisa woro nani, ''Na unan liru nin nu Kutellẹ din diru ngogong ba, se nan nya kagbiri me nin likura me, a nan nya gamẹ,'' ⁵Na awa yinin usu kang katwa kadya nan nya kipinme ba, ma anan tikonu batari awa tarda nani achara ishino chas. ⁶Usalin yinnu sa uyenu minere na Yisa ku umamaki. A pira nan nya nigbiri mine adursuzo nani.⁷A yichila nono katwa me likure nin nan waba, a tonani inung nababa, a nani likara kitene tiruhohi tinanzang, ⁸a ta nani ligan na iwa yiru imomon ba se ucan ncin. Na iwa yiru imonli sa nka likura, sa ikurfung najip mine ba, ⁹ima shonu akpatak nabunu mine, ba nin nalutuk aba.¹⁰A woro nani ''Asa ipira kilari, iso ku udu lirin gyu mine. ¹¹Andi nkan kiti nnari useru munu, sa inari ulanzu munu, asa iba gyu kitẹ, ikotino lidau nabunu mine kitẹ, unan so imon bellu nati mine,'' Ndin belu minu kidegen, Usodom nin Gomora ma katunu nin lanzu nmang liri nshara nin kagbiri kane.¹²Inuzu idin bellu anit icin alapi mine. ¹³Inutuzuno agbergenu gbardang, itinto anan tikonu, ishizuno nin ghinu gbardang.¹⁴Ugoh Hirdus lanza nani, bara na lisan Yisa wa nuzu kanang. Among yitang du au Yuhana unan sun Mbaptismari ina fyaghe nan nya kisek, bara nanere nta wang adin suzu matiza likara.'' ¹⁵Among mine woro, ''Iliyari di'.'' Among tutung woro au ''Unang kadura Nnu Kutellẹ ari, nafo umong nan nya kaduran nnu Kutellẹ na awadi nanan burnu.''¹⁶Na Hiridus nlanza nani aworo ''Yuhana na nwan kalaghe liti inan fyaghe.'' ¹⁷Ame Hiriduse litime, wa ti ikifo Yuhana ku a tereghe nan nya kilari lichin, bara Hiriduya uwanni gwaname Filibus na awa nutu asu ilugma mun.¹⁸Bara na Yuhane wa bellin Hiridus ku, ''Na uchau nan nya duka uyaun uwannin gwanafine usu ilugma mun ba.'' ¹⁹Ame Hiriduya ta tinanayi kitenen lirun Yuhana, atunna a pizira umolughe. Ama na ase libau ba, ²⁰bara na Hiridus wa din lanzu fiun Yuhanẹ, bara ayiru Yuhana unan lanzun fiu Kutellẹri nin chin ukanang, unere ta Hiriduse gyesheghe bara imoi imon wa seghe. Kube na awa lanza uwazin Yuhana, asa fyaghe kibinayi, vat nanẹ, ata ayi abọ nin lanzun nlirun Yuhana.²¹Na lirin nda na Hiriduya nsẹ kubi kongo na aba su imon kibinayi me, abata gai lirin kulu nayiri kumantin, Hiridus asu likanju limang bara Agoh nyi, Agoh likum nan nadidyan Galili, bara liburi libọ lirin maru me. ²²Ushonon Hiriduya da ada su avu nbun mine, ata Hiridus ku nin namara me lanza nmang. Ugoh tunna aworo kuburẹ, ''vat nimon ilenge na udinin suwẹ, tirini nma nifi ining''²³A siloghe aworo, vat nimon ile na utirini, nba nifi, adi ma yitu udu kiyitik nayi tigo ning.'' ²⁴A nuzu udas adi woro nname, ''Iyaghari imba tiringhe?'' Unẹ woroghe ''Litin Yuhana unan sun baptisma.'' ²⁵A kpila mass udu nan nya kudarẹ kitin gohwe a woroghe, Ndinin su uni nene litin Yuhana unan sun baptisma nan nya kishik.''²⁶Imone tunna ita Ugohwẹ yototo, ama bara isilingme nin namara a didyawe, na ayinno unari nimone na kuburen tirino ba. ²⁷Ugohwẹ tunna a tọ nkong kusoja nan nya nanan cha nin liru likara a dọ adi kala litin Yuhana a dak mun. Unan chawẹ do adi werin litin Yuhana nan nya kilari lichine. ²⁸A da nin litẹ na kishik ada na kubure, ame kubure na unamẹ. ²⁹Nin lanzu nani, anan katwa me da ida yauna libẹ idi kasu.³⁰Anan kadurẹ pitiruno atimine kitin Yisa, ibelinghe vat nimon ile na isu nin nilẹ. ³¹Aworo ani dan vat min tido likot kiti ka na anit diku ba ida shin baat. ''Bara na among wadi idasu igyiza, na ise kubin shinu sa kun linimonli ba. ³²Itunna igya nan nya zirgin nmyen udu kan kiti tik ussanminu.³³Ama anite yene nani kubin gyiwẹ iyinno. Itunna iwufuani ligowe nin nabunu unuzu nigbiri-nigbiri, idi yarin nani udi durẹ. ³⁴Kube na iduru ugauwe, Yisa yene ligozin, alanza inkune kune mine, bara na iwa masin fo ligọ nakam sa unan dortu nighinu. A tunna dursuzu nani nimon gbardang.³⁵Kiti tunna kita yilili, nono katwa me woroghe, ''kikane kiti kikoneri, tutung kitin mal cizunu usiru. ³⁶Turno nani idọ na kipin nin nigin gbiri inan disesu umonli usammin.''³⁷Yisa kpana a woroani, ''Anung na nani imonlẹ ili.''I woroghe, ''Ti wasa tidi seru imonli nakalt aba ibatina naniẹ?'' ³⁸Aworo nani, ''Idin nin nimalak imashina? Chan idi gbin." ''Kube na igbinọ, iworo, imalak itaun nin nibọ iba.''³⁹A ta anitẹ vat iso abut-abut kitenen kpi ushifi. ⁴⁰Na isọ abute; among akalt akalt, among akut a taun-taun. ⁴¹A yauna imalak itaune nin ninbo ibẹ a ghatina kitene kani, a ta nmari ku, anin na nono katwa me ikoso ligozin nanitẹ.⁴²I leo imonli ine vat mine kogha shitu gbem icinọ kagisighe. ⁴³I pitiro kagisighe ita nakuzung likure nin naba. ⁴⁴A rika na iwa li imonlẹ, nalililme amui ataunari wadi.⁴⁵A tunna ata anan katwa ipira uzirgi igya nbunme udu uleli uwule, udun Betaseda, ame na lawa kidung nfizu ligonzi nanite igya. ⁴⁶Na iwa malu kiti, a tunna a ghana likup nwo adi ti nlira. ⁴⁷kulele da uzirge nin diyita kitik kulẹ, ame nin di yita usame ndase.⁴⁸Ayene ani idin notuzu kiyitik kulẹ, bara na ufunu wadin yauzunu nani. Kitike wa di kimal fulu kiti kube wa di nafo ikoro inas, awa din chinu kitenen nmgyene uchin du kiti mine, ata nafo aba katuani. ⁴⁹Na iyene nchin kitenen kurawe, itunnan su au nmọleri i ta ntẹt, ⁵⁰bara na iwa iyeneghe, fiu kifo nani kang. Ame tunna ata deidei alirina nan ghinu aworo, '' Tan ayi akone! Mẹri di! Na iwa lanza fiu ba.''⁵¹A pira nan nya zirge ligowe nan ghinu, ufune tunna uyisina dang, vat mine umamaki kifo nani ninghe. ⁵²Bara na iwa yinin ubeleng nakalang nimonli ine ba, nibinayi wa di deidei nyinne ba.⁵³Kube nawa kafin kurawe, ida tolo kagbirin Janisarata inin tere uzurge nmyene kikane. ⁵⁴Na itolo nan nya zirgi nmyene, anite tunna iba yinnọ Yisa ku deidei. ⁵⁵A nite tunna ipira udu nan nya kipinẹ vat idin nuchu nin nanan tikonu kitene nawaga mine, idasa mung kitime, ligan kiti ka na iwa lanza anuzu cin due.⁵⁶Vat kiti ka na awa piru ku nin gin gbiri, sa kagbiri, sa kipin, asa ida chiso anan tikonu nan nya niti tikasau, inin sughe kuchu kusu ayinin nani idi dudo (kubaga) kulutuk chass. Vat ligan nalenge na iwa dudo, iwa se ushinu.

Chapter 7

¹A farisawa so kiti kirum ligowe na Yisa, nan nadidye nyiru niyerte na iwa dak unuzun Urushalima.²Ba iyene among nan nya nono katwa me ili nimonli nin dinong nachara mine, wati na iwa kusu achara ba. ³(Bara na inung a Farisawa nan na Yahudawa vat, na idin li imonli ba se ikusu achara lau; na idin su avu nin kani kite ba, bara iwa seru nani kiti nakune minerẹ. ⁴Andi a Farisawa nsa unuzun kasau, na asa ileo imonli ba se isulsuna. Tutung ti duka di nani ku gbardang to na idin dorte nin likara, nafo ukuzu tikop, ameleng, asu-nishik, umunu kitin lisosin linimolẹ wang.)⁵A Farisawa nan nadidyan yiru niyertẹ tirino Yisa ku, ''Iyaghari ta na nono katwa fe din dortu ugadu nakune ba, bara na idin li nimonli mine sa ukusu nachara?⁶A woro nani, ''Ishaya unan liru nin nu Kutellẹ wa yertin gai kitene kinu ndortu liru Kutellẹ na idin su, 'Anit alele din sue liru nin na kpa tinu minere, a nibinayi mine yita piit ninmi. ⁷U dortu mine kuholari su unin, idin dursuzu tiduka nanitari, na un Kutellẹ ba.⁸Ina filin uduka Kutellẹ i nanin na kifo adadun ngadu nanit asirne.'' ⁹A woro, i lanza nmang infillu duka Kutellẹ inan yinnọ udortu gadu! ¹⁰Unnare Musa wa woro, na uchif fe nin nafighe ngogong, tutung urika na adin su uliru unanzang ayasa uchif nin nna, aba ku gbas.'¹¹Anughe kuru iworo, ''Asa unit belle uchif me sa aname, vat ubunu urika na usere kiti nin kobaghari,'' (wati nworu, 'imon nni Kutlellẹri) -¹²na asa iyinna asu uchifi me sa uname katwa ba. ¹³Idin tizu uduka Kutellẹ shogo-shogo bara udortu timin ti duka idimun. Nan nimon gbardan irika na idin sue.''¹⁴Ayichila ligozin nanite aworo ani, ''Lanzanni, vat mine, ikuru iyinin. ¹⁵Na imon nnuzun dasari irika na idin pichu nan nya kidowong nit din nanzughe ba. Imon irika na idin nuchu nan nya nutere din nanzughe. ¹⁶Vat urika na adinin natuf nlanzun liru na alanza.''¹⁷Nene kube na Yisa wa chin ligozin nanite a pira kilari, anan katwa me tiringhe tigoldo tone. Yisa woro, ¹⁸''Anung wang dunani sa uyinnue? Na anung yene nwo vat nimon ile na ipira unit unuzun ndas na inare din nanzughe ba, ¹⁹bara na iwaya ipira nan nya kibinayi ba, asa ipira nan nya liburu me, idi tolu itunna idi nuzu kitin tin das (npunju).''²⁰A woro, "Imon irika na idin nuchu daga nanya nit usurneri din nanzughe. ²¹Bara nan nya kibinayin nit usurneri, makpilizu-kpilizun magunta din nuchu ku, unozu nin nin nawani sa nalililme, likiri, umolsu nanit, ²²unozu nin wani nilugma sa gakilime nilugma, kunannizi, umagunta, usali kidegen, usu nlazun mang, tinanayi nin linbu nmong, ufiu liti, tilalang. ²³Vat nimon magunta ilele din nuchu nan nya liburin nitari, inare din nanzu unit.²⁴A fita kikane a gya udu kusarin Sur nin Sidon. A pira nkan kilari bara na awa dinin su umun yinin aduka ba, bara nani na awa yenshin ba. ²⁵Na nin dandaunu umong uwani na kashune wadi nin nagbergenu uwani une lanza ubeleng Yisa adah ada deu na bunun me. ²⁶Uwani une ushono hẹllen iyawa ri unuzu surofinikiya, a fuu ye acara anutun agbergene nanyan shune me.²⁸Iwa kifo munu idomun kiti nagoh, na iwah fya ayi mine kifene nile imon na iba bellu ba. Ka na iba bellu nkoni kube amon nanyan nkoni kube, ille imon na iba bellu ima nie munu; na nughere masu ulire ba, nfip Kutellẹari. ¹²Gwana banii gwana me imollu, uchif nin gono me. Nono ba fiu nibineyi nachif mine bara imolsu nanin. ¹³Anit vat ba naari munu bara lissanni. Amma ule na a ba tere, kibinai me aba se ulai.²⁹A woro, "Bara na ubenle nani, can fi. Ku gbergene in nuzu nanyan nshono fe." ³⁰Uwane kpilla Kilari adi se gone nọn kitenen nkomi, kugbergene nuzu.³¹Tutung anuzu kusarin Tyre, akatan Sida udak kurawan Galili, vat udu Kusarin Dikafoli. ³²I daghe nin mon unan nituri, unan sali nbellun liru gegeme, ifoghe acara a tarda kuture acara ulau me.³³A nuzu ninghe nanya ligozin nanite udu kusari kurum a dudo atufe nin ticin me, atufuno attaf, a dudo lilem me. ³⁴A ghantina izi kitene kani, aceu kibinai a woronghe, "ifafattha," nworo, "puno" ³⁵Na nin dodonu ba atufemme puno alanza, ikala ile imong na kese lilem me atuna nliru gegeme.³⁶A wuno nani atuf na iwa belin umonba. Illeu ubun mbellu nimong na a kpada nani na iwa belin ba. ³⁷I su umamaki kang, nin nille imong na iyene, ibelle, " A su kanta gegeme. Atah kuturi alanza unan saling bellu nliru lirina."

Chapter 8

¹Nanya nayiri ane, ligozin na nit gbardan, wa duku na iwa di nin nimonli ba. Yisa yicila nono kata me a woro nani, ²"In lanza nkunekune ligozine, bara na idi nin mi ayiri a tat sa imongli. ³Inwa ti nani igya sa ulli ni mongli ima kuzu izintizo indina. Among mine na nucu niti nipït." ⁴Nono katame kawaghe, "Tima se akallang in burodi nweri ti ni anit alele nin kiti kane sa anit?"⁵A tirino nani, "Akalang nburodi amashin nari i dumun?" I woroghe, "Kuzor." ⁶A ta ligozin na nite i sozọ kutin a sere a kallang kuzore. Na ata inlira, a pucu akallanghe ana nono kata me i koso ligozin nanite.⁷Iwa din nin nagir niboa, tutun na atta nlira ku, akuru ana nono katame i koso. ⁸Ileu ishito. I pitiro ingisin nimonlẹ, i kullo akuzun kuzur. ⁹Anite waduru amui anass kikane. Yisa nin cino nani i gya. ¹⁰Na apira nanya zigin myen nin nono kata me, i gya udu kusarin Dalmanutha.¹¹Afarasiyawa nuzu ida ida cizina mayardan nanye. I pizira kulap kiti me inuzu kitene kani, inan dumunghe. ¹²A Kpilliza nanya kibinayi me nanya nfip mi lau a woro, "I yarin ta ko kuje din piziru kulap? Kidegen in bellin minu, kuji kone mase kon kulap ba." ¹³A suna nani, a kuru a pira nan nya zirgin myen, udu uleli uwul kullẹ.¹⁴Nono katwa me kuru I shawa uyirun borodi. Na iwa myen uborodi na uwa kata urum nangyen jirige ba. ¹⁵A wuno nani atuf a woro, "Punon iyizi iyenje kiti bara iwa ming kuse na Farisawa nin wala mi kusen Hiridus."¹⁶Nono kata me kpilza nati mine, "Bara na ti di nin u'nburodi ba." ¹⁷Yisa wa yiru illeli imone, anin woro nani, "In yarin ta idin kpilizu nbelleng diru nburodi? Idu sa uyinne? Na isa yino ba? Nibinayi mine nta ni lalangha?¹⁸Idi nin nizi, na idin yenju ba? Idinin natuf na idin lanzu ba? na i lizino ba? ¹⁹Nan nwa kosu anit amoiyi ataun akallang nborodi a taun a ngisin na kuzun acecek amashin nari iwa pitiru an borode?" I woro ghe, "Likure nin na ba."²⁰"Tutung na nwa kosu anit amoiyi anas akallang nburodi kuzor, akuzun acecek amashinari kagisin nburodi wa lawa?" I woro ghe, "Kuzor." ²¹A woro nani, "Idu sa uyinuawa?"²²I da Ubaitsaida. A nite ki kane daghe ning mong udü i fo Yisa ku acara a dudo ghe. ²³Yisa kifo udüwe ncara, a nuzu ninghe nanya kagbire. Na atanghe ataf nizi a tarda ghe acara, a tiringhe, "Udin yenju nimomongha?"²⁴A yene kitene, anin woro, "In yene anit nafo aca ale na adin gallu." ²⁵Akuru a tarda acara me nizi nnite, unite puno iyizi me, uyenju me kpilla lau, ayenje imong vat kanang. ²⁶Yisa taghe agya udu killari me, anin woro, "Na uwa piru nanya kagbiri ba."²⁷Yisa nuzu nin nono kata me udu nanya kagbirin Siseriya Filipi. Na iwa din cinu libauwe atirino nono katame, "Anit din du menghari?" ²⁸I kawaghe I woro, "Among dindu Yohanna unang sulsuzunu ulau. Among dü 'Iliya,' among tutun din su umong nanya nanang nliru nin nnu Kutellẹ.' "²⁹A tirino nani, "Anung din su meng ghari?" Bitrus bellinghe, "Fere Kristi." ³⁰Yisa wunno nani atuf na iwa belling umong ubelleng me ba.³¹A cizina udursuzu nani gono in nit ma niu nan nya nimon gbardang, a kune nan na Priestoci nan nanang niyerte ba narighe, I ma molughe, Kimal nayiri atat afita nanya kisek. ³²A benlle ulle ulire kanang. Bitrus yiraghe udu kasari kurum anin ghanan wunughe kutuf.³³Yisa gitirino a yene nono katame anin tunna a kpada Bitrus ku anin woroghe, "Kpilla kimal nin Shaitan! Na udin kpilzu imong Kutellẹ ba, ma ubelleng nimung na nit cas." ³⁴Anin yicila ligozin na nite nan nono kata me a woro " Asa umong di nin su a dorti, na anari liti me, a yira kuchan nkulme adofini.³⁵Bara ullenge na adinin su a se ullai sa ligan amaku, tutung ulenge na a dira ulai me bara meng nin liru nlai a ma se ulai. ³⁶Iyaghari imong icine unit ma se use nimong inyï ullele vat, anin dira ulai me? ³⁷Iyanghari unit ma serzu nin nlai me?³⁸Vat ulenge na adin lanzu nci nin nin nliru ning nangya nko kuji ku zenzen nin kulapi, gono nit ma lanzu ncinme asa ada nan nya tigo ncif me nin nono kadura Kutellẹ."

Chapter 9

¹Yisa wora ani nani "na nbellin minu kidegen, among mine kikane na iyisin na iba ku ba sai iyene udak tigoh Kutellẹ nin likara mẹ. ²Na ayiri kutoci wa kata yisa gya nin Butrus, Yakubu a Yohanna, ighana kitine lukup nin natimine. kidowo me kpillia ki ta ugang mbun mine. ³Kultuk me kpilia, kubọ pau har ma na iwase ise unan tizu npozu nalutuk nye nani ba.⁴Iliya nin musa tinna inuzu mbun mine, itunna in liru nin yisa. ⁵Bitrus kauwa aworo Yisa ku, Cikilari a unan yiru, uchaunari na tidi kikane, Na ti kẹ adanga atat ti kẹ feku kurum, kurum bara Musa a kurum kun Iliya". ⁶Na Bitrus wadi asa mala imon ille na adi belle ba, fiu kiffo nono katuwa yisa vat.⁷Kuwut tolo kuda ta nani ushin, liwui tunna linuzu nan nya kuwute aworo "Gono kane kin kinnayi nighari lanzan ghe". ⁸Na nin dandaunu ba igitirno na ikuru iyeni umong nanghinu ba, ma yisa ri chas.⁹Na iwa din tolu kitene kupare. A wunno nani atuf na iwa bellin umon imonille na iyeni ba. Sai Usaun nnit nfita nanya na nan nkul. ¹⁰Iso nin nlire tik nanya nibinai mine ikwiliza nan nya natimine iyaghari ba yitu ufitu nanya na nan nkiu une.¹¹Itiringhe "iyarin ntah anan niyerte wa woro Iliya ri batu adak?" ¹²Aworo nani nanere Iliya na burun dak, anan kele imon vat. Iyari ntah iina nyertin gonon nit ba nieu nanya nmon gwardang anit tutun banin narrighe? ¹³Meng woro munu Illiya nadak inani wa sughe ille imon na wa dinin su we nafo na ina nyertu na bellin kitene me."¹⁴Na igbilla kikaa na ingisin nono katuwe, duku, iyene anit gwardang kiilino nani ida se anan nyerte din nani matiru liru. ¹⁵Na iyenne yisa ku vat nnanite isu umamaki itinna iputu nin nchum ida kitime ida lisoghe na inya nin dak. ¹⁶Atiro nani nono katuwa memanyardang nnyaghari idun sua nanghinu?¹⁷Umon nanya ligoze kawaghe "unan yiru nndamun nin gono nighe adumun nagbergenu alle na sa iwantighe uliru gegeme. ¹⁸Idin tizughe nafo abakuu assa itaghe atiza yeryer, adeo kutin, anutuzuno kapunjet nnuu me adinga unyakuayini me. anin ta cakatak. nmini uwan tiirin nono katuwa fe inunta agbergene, ina ni na iyinno ba." ¹⁹A kawa nani "Anun kujji nsalin yinnu sa uyenu udu kome kibiari meng ba tizu ayi ashau ninghinu? Dan ninghe kitinighe."²⁰idamun gone kitime na agbergenu iyene yisa ku, gone tunna ntizu yer yer dedei gone deo kutin apunjet tunna nnucughe nnu. ²¹Yisa tiirino uchifun gona "ninshiyari ile imone na so nene?" uchife woroghhe "tun tinono mi. ²²Kon kubi asaataghe nanya nlah sa nanya nmyen, akuru amassa ummolughe. Andi uwa uta nimomon lanza nkunekane bite ubunari."²³Yisa woroghe "Andi uba yinnua? Ko iyapin imon insuari kitin nle na ayinna nin kibinai me." ²⁴Na nin nmolu kubi ba ucifin gone ghantina liwui kuchullu aworo "Inyinna! Buni nanya ninsalin nyinnu nighe. ²⁵Na yisa nyyenie ligozi nanite uchindak kitimine a kpada kugbergenue aworoghe, "Fee kugbergenue a nsalin bellu nin salin nlannzu nliru ntafi nuzu nanya me, Na uwu kuru upirughe nanya me ba."²⁶Kugbergenue ta ntet anyunguruno gone kang annin anuzu, gone wan ti fo ulle na aku gwardang nanit woro aku."²⁷Yisa akifo ghe ncara a fiyaghe gonne fitah ayisina.²⁸na yisa da pira kilari nono kaluwa me duku itiirino gheekusari kurum "iyaghari ntah na arike nyino unutunu kugbergenu ba?" ²⁹A woro nani, "imuse nile imone din nuchu hem nani ba sai nin liirang³⁰Inuzu kakane ikata ngalillee, na yisa wa dinun su umon yinin kiti kkanga na iduku ba. ³¹Bara awa din dursu nono katuwa me. A woro nani, ibanie gonnon nnit nachara nanit, inughe ba mollughe kubi ko na im ologhe, asa nayiru atat nkata aba fitu tutun." ³²Na iwa yinin uliru me ba, ilanza fieu nworu itiiringhe.³³Idah kafarnahum kubi ko na awandi nanya kilari atirino nono katuwa me. "Uyapin uliruri ini yita nsue libau we?" ³⁴Nin nani itunna imino tuk ini yita manyardang nati mine libau we nnanya woru ghari baso udia nanya mine. ³⁵Aso ayichila lukure nin nanwaba. Aworo nanni, "Vat ulle nge na adinin su aso bun aso unan kidun akuru aso kuchin mine vat."³⁶A yira Kagono kabene achiau ketik mine, a kuru a yira ka gone nin na chara me aworo nani.³⁷"Vat ule nge na a serre gono kibbene kane nanya lisanig, uso miyari aserei ule na aserre me nku na mere ku chas ba ninle nge na ana tuuyi."³⁸Yohana bellinghe "unan yiru tiiyene umon din nutuzunu nagbergenu nanya lisafe ti nani wantinghe bara na adin dortu bitari ba." ³⁹Bara nani yisa woro "na iwa wantin ghe ba na umon duku ulle na awnya asu katuwa kadia nanya lissa nigh anin kuru akpilla abelle imon inanzan kitene lissa nighe.⁴⁰Vat ulle na adin nivira nanghirk ba, ame umbitari.⁴¹Ullenge na ana manu kakuk nsonu nmyen bara anun anit nighari kidegen indin bellu munu aba se imon wesu tinonto⁴²Vat ule na atah umon nanya nibebene nane na inah nibinai mine kitinighe idiou. Uba kaitiniuh ghe yaun litala lidia aterughe nto itughe nanyakulli kudia. ⁴³Assa ucharafe ba tifi utirro, werne unin uba katinifi nwoni use ulai Kutellẹ ninchara urum nin nworu upiru nlaah nin nacara aba nsali nbichu. ⁴⁴Kiti kanga na ajiji naburu mine ba bijuba, a ulamine ba bichu ba.⁴⁵Andi kubunu fe batifi utirru werne kuninn ukatinfi use ulai sa ligan nin kubunu kurum nin woro upiru nanya laah nin na bunufe abaa ⁴⁶¹⁴⁷i use ulai nanya kufee tigo Kutellẹ nin lisa lirum da iworo upiru nanya kilari laa nin niyizi ibah. ⁴⁸Kiti kanga na ishun ba kuzu ba. Tutun ula ba bichu ba.⁴⁹Vat nanite nani ninla nafo nto iba kelu Nto chaun. ⁵⁰Asa nto ndira mmamas me fe ba kellu minin miti mamas Iziyari? yita mamas nafo nto nanya mine, iso mang nan nati

¹ Kitikanga na ishun ba kuzu ba ula ba yituku sa liganAndi iyizife batifi utirru kalla lininin uba katinuf

Chapter 10

¹Yisa chinno kiti kane uchindu kusarin Yahudiya nin mbun kurawa Judan ligozi nanite kuru idah kitine. Awandi ndurzuzu nani tutun nafo na amene nsuze. ²A farisiyawa dā kitime ida malaghe inin tiiringhe, " Uchau chikilari ko uwani me?" ³A kaw, "Inyaghrri Musa na woro minu isu?" ⁴Inug woro "Musa wa yinin gankilime a su iyerte nsunun wani anin koghe anya."⁵Yisa woro nani ulele vat bara kugwas minere wati ana minu ule uduke. ⁶"Nburnu makekewe Kutellẹ wa ke gankilime nin wani.⁷Bara nanere gankilime ba sunu uchifeme nin namẹ atafin nin wani me. ⁸Inun nabẹ ibaso kidowa kirum. Bara nani inug nabe baso kidowo kirum na niba ba.⁹Bara nani imon ile na Kutellẹ ntere na umon uwa bunku ba."¹⁰Kubi ko na iwadi nanya kilari nono katuwa me tiringhe imon ine.¹¹A woro nani vat ule na akọ uwani me adiyiru umon uwani uso adin su nzina nin uwani upese. ¹²Assa uwani nchino ulese adi su ilugma nin kan gankilime aso adin sun zina"¹³Anit dā nin ni nono ni bebene kitime anan duduzo nani, Nono katuwa me kpada nani. ¹⁴Na Yisa yene nani, ayi nanaghe, aworo nani "sunan nono nibebene idak kitinig na iwa wanttin nani ba, kutï tigoh kitene di kun musu nalelere.¹⁵Kidegene indin bellu munu vat ulle na ayinna nin kutï tigoh Kutellẹ nafo ni nono nibebene ba na abase upiru kutï tigowe ba." ¹⁶Atunna ayira ni nono nibebene nin nachara me atarda acara ata nani immari.¹⁷Na a cizina uchinme umon daghe nin chum a da tumuno nin nalung a tirrighe "unan yiru ugegeme iyapin imonari mmasu nnanseh ulai sa ligang?" ¹⁸Yisa woroghe "iyarintah uyicilai unit ugegeme? na umon duku unit ugegeme ba andina Kutellẹ chas ba. ¹⁹Fe yiru uduka: na uwa mollu unit ba, na uwa su uzina ba uwa su likiri ba, uwa su kinu'u ba, uwa bollusu imon na nit ba. Tutun Tumuzuno Uchifi fe nin Nafine."²⁰Unite woro, ''Unanyiru, elle imone vat nwa dortu a nduttu kwanyana." ²¹Yisa yeneghe nin kibinai nsu aworoghe vat imon irumari lawafi "can udi lewu vat nimon na udumu udi kosu anan diru nimon, ubase kiti lisosiin kitenne kani. unin da dofini."²²Nin lanzun nlirun ne kidowo taghe yototo ayime nanakang atinna a gya bara adinin nimon nachara gbardong.²³Yisa gitirino anin woro nono katuwa me "ubayitu nin nijasi unan nimon nachara se upiru Kilari tigoh Kutellẹ!" ²⁴Nono katuwa me nidowo mine wati cancam nin tigbulang me Yisa tutun kuru a belle nani nono nig ubayitu nin nijasi unan nimon nacara piru kilari tigoh Kutellẹ!²⁵Ubayitu shiyau wang kurakomi se upiru ligalang nalura nun woru unan nimon nacara piru kilari i tigoh Kutellẹ.²⁶I wa su umamaki kang ibelle atimine ani ghari ba se utucue? ²⁷Yisa yene nani anin woro "kiti nanit udumun nijasi ana kiti Kutellẹ ba kiti Kutellẹ imon vat nsuari. ²⁸Bitrus cizina uliru ninghe "nanere arik na sun imon vat tinani na ndofifin"²⁹Yisa woro nani kidegene nbelun munu na umon duku ulle na a cino kilari sa nuawana ni limi sa nishono sa unna sa uchif sa nono sa anen bara meng nin lirun lai so, ³⁰ulle na aba serru uwesu tinonto akalt likure kiteni nakalt likure nanyan nyulele, use nilari nwanna nilime nin nishono a una nin uchif nan Nanen nin niu nyi incindak ulai sa ligang. ³¹Bara nani gwardang ana idi bun iba kpulu kidung anan kidung kpillun ubun.³²Iwadin cinnu libau lo na li ghana udu Urushalima yisa wa din ncin mbun mine. nono katuwa me lanza umamaki allenge na iwadin kidung mine lanza fiu, Yisa yira likure nin nawabe kusari kurum tutung, imon ille na iba seghe na nin dandauna ba. ³³"Yenen, tidin cinnu udu Urushelima ibadi ni gonon in Nit nachara nadidya kutyï Kutellẹ nin na nan nnsu niyerte. ³⁴Iba su ghe ushara un kul iba nakpughhe kiti na lumai. Iba sughe liyong itufuzunghe ataf ikpizi ghe inin mollughe. Nanya nayiri atat aba fitu.³⁵Yakub nin Yohanna nonon Zabadi dah kitime iworo "unan yiru nimon tidininsu usu nari vat ile imon na tiba tirrinfi." ³⁶A woro nani, "iyaghari idununsu meng su minu?" ³⁷Inung belle "yinna nari tiso ninfi nanya ngongon fe. Warum nchara ulime umon nchara ugul. "³⁸Ame yisa kawa nani "Na anughe yiru imon ille na idin pizuru ba, iwasa isono nmyin libbo lo na meng ba sonah? Sa iwasa ita ayi akone nin musun mmen mọ na iba nshintini kuwa?³⁹I woroghe nenge tiwasa tisu, Yisa belle nani nmyen libo mo na meng ba sonu iwasa isona. Ushintinu ulle na ima sue anunọg wangp ima su minu mun.⁴⁰Bara nani ulle na aba so nchara ulime sa nchara ugule nighe na unanighari ba, udi un nalle na ina mekeni mun"⁴¹Na kagisin likure nlatiza nani ayi cizina unanizu nani nin Yakub a Yohanna.⁴²Yisa yichilla ani a woro nani, "Iyiru alle na idi agoh na wurumi, anan kuteet likara asa ita isu kitene mine.⁴³Na uwa uso nani nanya mine ba vat ulle na atah ayi nworu aba so udya nanya mine na aso gono katuwa mine. ⁴⁴Vat ulle na adi nin nayin woro aba so unan bun mine na ayita kucin mine. ⁴⁵Na gonon in Nit nadak asu tigoh ba, awa dak nafo kucin, anan da serze ulai me bara anit.⁴⁶Vat mine gbardang. I dah u Jeriko. Na a ichino u Jeriko ligowa nan nono katame nan ligozi nanit. Umon wa duku iwa yicighe Bartimaus (a wadi usaun Timaus) uduuwari asa aso nbun ndina likura. ⁴⁷Na alanza yisa din cinnu ukatu ndine atunna ntutuzu aworo "Yisa usaun Dauda lanza nkunekune nigh" ⁴⁸Anit gwardang Kpada ghe ati tik, ame na ghantina liwuye, "Yisa usaun Dauda, lanza nkunekune nighe!"⁴⁹Yisa Jombilino a woro iyichila ghe inun yichila uduwe iworoghe "terre kibinnai, ufita, a din yichufi." ⁵⁰A tunna a fillo kultuk me kusari ata katari udu kitin Yisa.⁵¹Yisa kawa aworoghe "udumusu ntifi iyaghari?" Uduwe woroghe " unanyiru aye die nse uyenu kiti. ⁵²Yisa woroghe "cang uyinnu sa uyenufe nshino ninfi" atunna ase uyenu kiti adofino Yisa ku, ncine ndine.

Chapter 11

¹Kubi ko na iwa daku Urushalima, iwa dak susut nin Batipagi nin Baitanya kiti kupara Zaitun. Yisa tọ nono katuwa me ²a woro nani, "can kagbiri ka na kadi likot bite adi ipira, ima yenu ka gono kajaki ka na umon nsa ghanaku ba, bunkun kanin idani. ³Asa umon tirin minu, 'iyaghari indin sue?' i woro ghe 'Chikilari ba su imomonmu, nanin dondonu ba ima kpillu mu.' "⁴I gya idise gono kajaki terrin kibulun Ndas fwang. Ibunku kanin. ⁵Anit ba-at wa yisin kiteh i woro nani, "iyagharinta idin bunku ngono kajaki kane?" ⁶Vat mine i belle nanin uliru ule na Yisa wa belling Anite tuna isuna nani in gya.⁷Nono kata me nabe da nin ka gono kajaki kitin Yisa i kalza alutuk mine i tarda kitenne Yisa nin ghanaku. ⁸Anit gwardang nonkizo alutuk mine ndinnẹ, amon nonkuzo affah na iwadi kezu kusho.⁹Alle na iwa diw mbun me nin nale na iwa din dortighe ighantina tiwui mine Hossana! Imari kitin inle na ada nanya lissan Cikilari. ¹⁰Unan mariari tigoh to na tidin cinu tin bit Dauda! Hossana uzazunu kitene kani!"¹¹Yisa gya udu nanyan Urushalima, adi piru kusari kutin nlira, a gitirno a yenje imon vat. Nin kuleleng shew, anin nuzu udu Baitanya ligowe ni likure nin nawaba. ¹²Lirin nkurtunin nkuiye, na iwa sa unuzun in Baitanya, ku kpong daghe.¹³A tọ iyizi adi yene kucha kupul nin tifa gbik, atinna ado adi yene sa a base kumat kucheku. Na'ada kiti kunin aseh ma affari cas, bara na kubi na pullere wa diba. ¹⁴A lirina nin kunin, "na umon ba akuru alli kumat fe ba." Nono katame lanza ilemon na a belle.¹⁵Idah Urushalima, anin pira kusari kutin nliran atinna nko nanan lesu nin nanan sessu nanya kutïn nlirẹ atinna nkpilluzu matebul in serzu nikurfug nan niti lisosin nanan lesu na wullug.¹⁶Na awa yinin umon yira imomon nanya kutï nlire bara a di lewu ba.¹⁷A dursuzo nani aworo "ikuna nyertina, na kilari nighe maso kin lira bara nipinpin nyii vat ba? Nkani nso munu kuta na kiri." ¹⁸Adidya kuti nlira nan nanan ninyerte lanza ilemon na abelle, itunna npiziru nworu imolughe. Iwa din lanzu fiu bara vat ligozin nanite wa suu umamaki nin dursuzume. ¹⁹Vat kuleleng nin du kulelen asa inuzu nanya kagbire.²⁰Na iwa din cin nin kuididing, iyene kudya kupule nkoto umunu tilighe ku. ²¹Bitrus lizino aworo, "unan yiru, yenne! ku pulle na uwati kunim unu nakoto"²²Yisa kawa nani "Yitan nin yinnu sa uyenu kiti Kutellẹ. ²³Kidegene ndin bellu minu, vat ulle na a woro 'kupara kone, Kutellẹ kalafi adi tu nanya kuli kudya,' assa udinin yinnu sa uyenu nanya kibinai fe imon ille na ubelle ima so, ileli imonere Kutellẹ masu.²⁴Bara nani mbellin munu, vat imon ille na itirino nanyan nlira, yinna kibinai fe usere ima so infe. ²⁵Uwa uyisin nlira, ukifofi ushawa nin nimon inanzang ille na idi kibinaife nin mong, nanere ucif fe na adi kitene kane ma mashawu ni na lappi fe wang. ²⁶"Assa na anu nshawa utazunu ulle na amonng din suzu minu ba, nanere wang ucif mine na adi kitenekane ma shawu nin mine utazune ba."²⁷I kuru ida Urushalima. Kube na yisa wa di ncin nanya kutï nlira, Adidya kutï nlire nin nanan niyerti, nan na kune alle na inatarda nanin achara da kitime. ²⁸I woroghe, "nin yinnu nghari udi nsuu nile imone? sa ghari yininfi uda su inin?"²⁹Yisa woro nani, "mma su minu utirinu urum. Bellen ni, meng wang ma belling muni sa nin yinnu inghari ndin su ile imone. ³⁰Ushintizunu Yuhana uwa nuzu kitene Kaneara sa kiti na nitari? Kawanni."³¹Ikpiliza nati mine na iyina ba iworo, "Tiwa woro, 'au unuzu kitene kani ari' amma woru 'bara iyagharin ta na ina yining ninghe ba?'³²Assa ti woro, una nuzu kiti 'na nitari,...' Iwa din lanzu fiu nanite, bara vat min wa yinning Yohanna unan liru nin nu Kutellẹari. ³³Itinna ikawa Yisa ku inin woro, "na ti yiru ba." Yisa tinna a belle nani, "meng wang na nma bellu minu ba sa nin yinnu nghari ndinsu ille imone."

Chapter 12

¹Yisa ciziina udursuzu nani nin tinan tigoldo. A woro, "Umong unit wa billisu kunen akese kunin, a kuru a wuzu kuwu in pulu immen kumat nacha Ake-e kifi kizalang kinan cha, Abala Among kunen Anin suu uchin. ²Na kubi nda, Afo-o gono katah me udu kiti nate na abala nanin kunene idi nighe kumat nacha kunene. ³Itinna ikifheghe, Ifhoghe inin koghe anya nin na chara akone.⁴Akuru atọ nani nkang gono katah me, i lanzaghe ukul liti inin sughe imon inanzang. ⁵Akuru atoo nani nkang gono, kahh gone imolo kinin. Isuu among guardang nani nafo na iwa suu alele, iifho among nin molsu namong.⁶Adumun nimong ulenge na ama tü ghe, kinnayi me. Amere wadi unan ninalighe na awa tuu ghe udu kifimine, aworo, "imma seru gono nighe gegeme." ⁷Anan kibala kunene belle nati mine, ulelere kuwane, dan, timolughe, kunene so-o kunbit.⁸I kiffoghe, imologhe iyiraghe ifillo ndas kunene. ⁹Bara ilemone, unan kunen kone ba ti iyizari? Ama dak ada molusu alle na ana ninaning kunene, anin yiru kunene ani among.¹⁰Ikkuna cheu iyizi ni iyert inne? "Litala loe aa anan makyekye na nari lining inlo indaso lifala likii kutiye. ¹¹Ile mone kafa-a nchikilara ri ini dinin mamalci niyizi bite." ¹²Pizira ukifu Yisa ku, bara nani ilanza fiw ligozin nanite, iyinno bara inughere awa suu toni tinan tigolde. Itina i sunghe ikifo libo min.¹³Inin tọ among a Farisiyawa nan na Hirudiyawa udu kitime, inan taghe a tana uliru.¹⁴Na ida, iworoghe, "Unan dursuzu, tiyirufii unan kidegen ghari, na udin feruanitba. Kidegen ri udin dursuzu libo Kutellẹ. Udut an yinna ini siza ku ugaudua sa babu? ti niza sa babu?" ¹⁵Yisa uni wa yining kirusuzu nati mene abele nani, "Yaghari unta idiu dumuzini? dan nani fikurfung nyene finin."¹⁶Ida na ise ku firung. a woro nanin, "ulele umuro nin niyerti nghari?" Iworo, "unkaisarari."¹⁷Yisa woro naning, " nan kaisar ku ile imon na idi nkaisar tutung ini Kutellẹ ille imon na idi in Kutellẹ." I lanza umamakime.¹⁸Tutung a a Sandukiyawa da kitime, inug alle na idin du na ufitu nanan nkul duku ba, Itirighe, iworo, ¹⁹"unan dursuzu, Musa wayertin nari mun, 'gwanan mon nwa ku a suna uwanime, sa gono, unite yira uwani gwana, a mara gwane gono.'²⁰Amon wa duku inun kuzor linuawana unan burnu mine yira uwani a kü sa gono. Unan dortine yira uwane akuru akü sa gono. ²¹Unan tatte nanere. ²²Ame unan zorre da kü sa gone, umalzine vat uwa ne wang kü. Lirinfitin yï, iwa fita tutun. ²³Uwani nghari ma yitu? bara inug vat mine kuzore wasu ilugma ninghe."²⁴Yisa woro, "Na imon ilenge na ita idin tazuna ile ba, bara na anunghe yiru uliru Kutellẹ sa likara me ba? ²⁵Iwa fita liri Fitin ye na iba su ilugma ba a na iba ni ilugma ba, imaso nafo nono kadura Kutellẹ kitene kani.²⁶Ubellen nanan kul na iwa fiya nani, na ina cisu iyizi niyerten Musa ba, inbeleng kukot, na Kutellẹ wa lirin ninghe, a woroghe 'Menghere Kutellẹn Ibrahim, Kutellẹ Ishaku nin Kutellẹ Yakub'? ²⁷Na ame Kutellẹ nanan kula-ari ba, kun nan laiyari. Anughe din ntazunu kang."²⁸Umong nanya nanan niyerte da ada lanza nliru min; ayene Yisa nkawa nanin gegeme, atiringhe, "uyeme uduka kufelteari ucine vat?" ²⁹Yisa kawa, "ucine nanye vat unere, 'Lanzang, Ana Isrela, Cikilari Kutellẹ bite, Cikilare uwarumari. ³⁰Ubati usü Kutellẹ nin kibinai fe vat, nin kidowo fe vat, nin kpiluzu fe vat, umunu likarafe vat.' ³¹Unba me unere, uma yinnu nin nan lisosin kupofe nafo litife.' Na umon uduuka udia duku ukatiin ulele ba."³²Anan ninyerte woro, "uchaun na, unan dursuzu! Ubelle kidegen Kutellẹ kurumari, Tutung na nkon Kutellẹ duku ba, amere chas. ³³Uma yinnin ninghe vat nin kibinai fe vat nin yirrufe, vat nin kodowo fe, vat nin likara fe, ukuru uyinnin nin nan lisosin kupofe nafo nafo litife, ukatin unakpizu nimon jujuzu mine inbon Kutellẹ nin chant kang." ³⁴Na Yisa wa yene akawa gegeme, a woroghe, "Na udi piit nin kilari tigo Kutellẹ ba." Nani na uman kuru amalla utiringhe nimomon tutung ba.³⁵Yisa wa din dursuzu nani nanya kutee nlira a tardda nani a woro, "Uduziyari anan ninyerte na woro unan tuchu usaun Dauda?³⁶Dauda litime, nanya infin Kutellẹn, wa woro 'Cikilare wa woro in Cikilari nin, so nchara ulime nin, udu kubi ko na uba patilu anan Nivirafe.' ³⁷Dauda nin litime wa yicilla unan tuchẹ 'Chikilari' Iyiziyari ama so usaun Dauda?" Ligozi nanite lanza ghe nin nibineyi nibọ.³⁸Nanyan ndursuzu me Yisa woro, "Sug seng nin nanan ninyerte, alege na idinin sun sho nalituk adidya nin woru isu nanin ilip ugang nanyan nkasau, ³⁹nin natet lisosin adidya nanya kuteen nliran nin niti nididya kiti tibuki. ⁴⁰Idin bolsu nilari na wani alle na ales mine na kuzzu, Asa itiza nlira mi jangaram anit nan yenje nani bara nani iba seru uneu udiya."⁴¹Yisa do adi so-o likot adiin yenjuu kitin tusu nikurfun nanya kuttii nlira; awa din yenju nanite na iwa din ntusu nikurfung nanya kitin tussu ni kurfung. Ndiya nanan nimon na chara wadin tussu ninime gwargwardang. ⁴²Umon uwani ukimon unan dirum nles, da ada to-o anini abaku.⁴³Yisa yichilla nono kattah me ligowe aworo nani, "Kidegen nbellin munu, uwani ulele kikimon unan diru nles ile mon na ato-o ikafin in nanan tusse vat. ⁴⁴Vat mine i nyofizo nanya nse miner. Amme ule uwae unan dirin nles wani vat ilemon na adamu."

Chapter 13

¹Na Yisa wa cinu unuzu nanya kutein nlira, warum nanya nnono kattah me woroghe, "unan dursuzu, yene atala alele nin makyekye nmanaki!"²A woroghe, "Uyene makyekye madidia maane? Na nlon litala ba lawu kitene Non ba vat iba turzunu anin."³Adi so kitene litalan zaitun likot kutii nlira, Bitrus, Yakubu, Yohanna, ligowe nin Andrawus tiringhe likot, ⁴"Belle nari ninshiyari iba suu ile mone? Yaghari madura nari nworo vat nile imone nan naduru udaka?"⁵Yisa tunna nbellu nani, "Yenjeng umon wa wultung munu. ⁶Anit gwardang ba dak nanya ni, 'Mere Ame,' tutung ibati anit gbardang wulu.⁷Assa ilanza ubellen nakum kitene nakum, na iwa fya nibinai mine ba; ima suu ille imone, vat nani ligaghe nsa daba. ⁸Nkang kipin ba firunu nkang, Tigoh ba nari tigoh. Iba se uzunu niti niti gwardang iba su akpong. Ile imon inanzaghe uchizinari.⁹Song cha. Ima du nin ghinu kiti nago, iba fo minu nanya natii nlira. Iba yisinu nbun na go nafo imon nyenu kitimine. ¹⁰Bara nani ima burnu ubelu nlirun nlai udu kifi nanit vat.¹¹Iwa kifo munu idomun kiti nagoh, na iwah fya ayi mine kifene nile imon na iba bellu ba. Ka na iba bellu nkoni kube amon nanyan nkoni kube, ille imon na iba bellu ima nie munu; na nughere masu ulire ba, nfip Kutellẹari. ¹²Gwana banii gwana me imollu, uchif nin gono me. Nono ba fiu nibineyi nachif mine bara imolsu nanin. ¹³Anit vat ba naari munu bara lissanni. Amma ule na a ba tere, kibinai me aba se ulai.¹⁴Asa uyene umon izemzem yissin kiti kah na idin woro iyisin ku ba, (na unan yenju niyert yining), na allenge na idin Yahudiya na icumm udu apara, ¹⁵ulle na adi kutii kitene na awa toluba, sa ada yiru imomon nanye imomon nanya, ¹⁶ulle na adi kunnen nawa dak nyiru ugudum me ba.¹⁷Kash imon nkunne kuneri na lenge na imayitu nin nono nibebene nin nalenge na idumun nonon nmazinu na yiri ane! ¹⁸Sun nlira na ile imone nwada kubi likus ba. ¹⁹Unieu udya ba yitu, i masu ilemon na anitin sa yenne ba, nworu na Kutellẹ wa kye uyẹh, udak nene, na isa su nani ba, å na iba kuru isu nani ba ²⁰In sasana Cikilare na can ayire ba, na iwa se unan lai ba, bara alle na ina fere, unin nare nati i werne ayire.²¹Tutun asa umon mbellin minu, 'Yenen, Kristi ulle!' Sa, 'Yenen, aminii!' na iwa yinin ba.²²Bara an Kristi kinu nin na nan nliru nin nu Kutellẹ kinu ma nuzu ima dursuzu imon yenju nin ni mon nmamaki, inan wultuno anit Kutellẹ wang adin uso nani. ²³Song ncha. Nna me bellum minu vat nille mone a na kube nsa da ba."²⁴Assa ayiri nneu ane nkata, uwui ba siriu, na upui mani nkanang me ba, ²⁵iyin kitene kani ba dissu akara allenge na adinitene nani ma zulunu. ²⁶Ma imanin yenu gono nnit in nuzu nanya nawut nin likara lidyah nin gongong. ²⁷A banin tu nono kadura Kutellẹ amma piturnu allenge na ana fere nanin nnuzu tikot tinas uyiru na pori nyi udu napori kitene kani.²⁸Yiran uyiru nimon kiti kucha kupul. Assa iyene tilanghe ncizina utilu naffa appese yinnong kusike nda susut. ²⁹Nanere tutung iyinigh ille mone ncizina, yinnon ada susut kibuluu'.³⁰Kidegen, mbellin minu, imon illele ma kulu vat ma kuji kone nin kata. ³¹Kitene nin yii ma katu, na uliru nin ma katuba. ³²Ubelleng liri lole nin kubi kone na umong yiru ba, na nono kadure kitene kane, sa gono me yiru ba, uchifere chas.³³Song nin yiru! Yenjeng, bara iyiru sa kome kubiari ba. ³⁴Umasin nafo unit ulle na assu uchin: acinno kilari me na chara nacin me, koyeme nin kata-a me. Anin belle unan ca kibulughe yenje uwasu mmoro.³⁵Bara nani sun ucha! Bara na iyiru kubi ko na Cikilare ma dak ba, sa nin dew nwui, sa nin kitik, sa nin kolusunu kukulok, sa nin kui dindin. ³⁶Awa da minu, na awa adah da se minu mmoro ba.³⁷Ille mon nan din bellu minu, ndin bellu anit vat, yenjen kitii!"

Chapter 14

¹Uwa lawa ayiri abba isu ubukin Paska nin bukin Burodin salin yist. Adidya kutin nlira nin nanan ninyerte wa din kpilizu libau longo na iba kifi Yisa ku i molughe likire. ²I woro nenge, "Na wa ti wa kifoghe kitin buké ba, bara nnun wa fita nan nya nanite."³Kube na Yisa wa di in Baithanya nan nya kilarin Simon ukuturu a sosino nli nimonli, umong uwani da nin libon nnuf mongo na idin yicu minin, "Narda" min nikurfung kang a puno minin a kalaghe liti. ⁴Among wa duku nanya mine na iwa lanza ayi. I lira nati mine iworo, "Bara iyanghari idin nanzun nnuf mone? ⁵Nnuf kunya kumang mone batin nworu ileu minin nnu ni dinari akalt atat ini nikimon." I tunan ngbandulu litin nwani une.⁶Yisa woro nani, "Bara iyanghari idin ngbondulu litime? A suyi imon icine. ⁷I sosin nan nikimon ko kishi, iwasa i su nani imon icine vat kubi kongo na nibinai mine yinna, meng tutun anung di nan mi ko kishi ba. ⁸A su imon ilenge na a wa sa a su: A kelei yari bara liyirin nkul ning. ⁹Kidegen ari mbellin minu, vat kiti kanga na iba belu uliru Kutellẹ ku nanya nyih ulele, imon ilele na uwani ulele su imamang belu uliru mẹ nanyan yï ulele."¹⁰Yahuda Iskarioti warum nayan nono katwu me likure nin nan wabe do kiti na didya kutin nlira anan lewe Yisa ku nachara mine. ¹¹Na adidya kutin nlire nlanza nani, ulire bina nani itunna ita likawali ima nighe ikurfung. A cizina upiziru libau longe na ama kifughe a lew nani.¹²Liyirin cizinun mbukin Paskan mburodin nsalin yist na iwa malu ubọ kukam nlira, nono katwa me tiringhe, "Ti ba du weri ti di kele fi kiti kanga na uma li imonli ku?" ¹³A to an waba nan nyan nono katwa me aworo nani, "Can nan nya kipine ima zuru nin mong na a torin lidulin mmyen i dofinghe. ¹⁴Kilari kanga na a pira ku i wufunghe udu nanyeh, i balle unan kilare, 'Chikilarin nworo, Kuti limara nighe din we ari na nma li imonli ku ligowe nin nono katwa nin?" '¹⁵Ama dursu minu kong kuti ketene ku pash kongo na ikele kunin gegeme, i kele nari imonle nanye. ¹⁶Nono katwa we gya udu nanya kipene idi se imone di dirt nafo na a belle, itunna i kelle uciwu nimonlin mbukin Paske.¹⁷Na kuleleng nta a da ligowe nin likure nin nan wabbe. ¹⁸Na ikilino kutebule nli niimonle Yisa woro, "Kidegen mbelin minu, unit urum nan nya mine na adin nli nimonli ligowe ninme a ma lewi. ¹⁹Vat mine ayih tunna a nana nani kang, i tirighe na lalarum, "Sa me ari?"²⁰Yisa kawa a woro nani, "Umong ari nan nya likure nin nan wabbe ulenge na a shono uchara me nanya kishik nimonle ligowe nin mi. ²¹Gono in nit ma katu nafo na ina nyertin kitene liti me, kash in lenge na ima ni Gonon nit nachara me! Ukatin nin chaut iworo na iwa na marughe ba."²²Na iwa di kileo we, Yisa yauna uburodi, a ta mmari, ku a nyemile unin. A niza nani a woro, "Leon. Kidowo ning ari kane." ²³A yauna kakkuke, a tan nlira a nakpa nani vat mine sono nan nya kakkuke. ²⁴A woro nani, "Min nare ingmyi likawali, mongo na ina gutun bara a nit gbardang. ²⁵Kidegen ari mbelin minu, na nma kuru nsono mmyen kumat kucha kongone ba, sei liyiri longo na nma sonu minin mi Pesse nan nya kilari tigo Kutellẹ."²⁶Na i mala uti nasem, itunna i gya udu kuparan Zaitun. ²⁷Yisa woro nani, "Vat nghinu ima diu bara meng nafo na ina nyerting, nma kpiu unan, 'libya nakame, Akame ma malu kiti.'²⁸Asa ifyayi, ima gyiu nbun mine udu Ugalili." ²⁹Bitrus woroghe, "Andi anite vat ma diu, na meng ma diu ba."³⁰Yisa woroghe, "Kidegen nbellin fi nin kitic kane, kafin kukulok kolsin tiba fye ba nari titat."³¹Bitrus woro, "Asa uso nma ku ninfi na nma narifi ba." Vat nin yinna nin liru urume.³²Ida kiti kanga na idin yicu kinin Jethsaimani, Yisa woro nono katame, "Song kikane ndo ndi ti nlira." ³³A yono Bitrus ku nin Yuhana a Yakubu igya ligowe, a cizina uniu ichang nin kpilizu nan nya kibineyi me. ³⁴A woro nani, '' Ulai nin dinin tiyom kang, udu ukul wang. Yisinan kikane isu ucha.''³⁵Yisa chillina udu ubun, a deu kutin anin tah nlira, asa uma chaunu ukalai kokube. ³⁶A woro, "Abba, Uchif, imon vat nsuari kitife. Kalai kakkuk kane litinin, na nafo ubellu nin ba na unfe so."³⁷Akpilla adase nanin nmoro, anin belle Bitrus ku, "Simon, idin nmora-a? Na iwasa ita kubi kurum nyenju kiti ba? ³⁸Yenjeng kiti isu nlira bara iwa piru nanya ndumuzunu. Nfip Kutellẹ nyinna kidowe ka nari." ³⁹A kuru agya udun nti nlire, a kuru abelle tigulan tirume.⁴⁰Ada senanin nmoro tutung, bara nmoro wa di nizi mine ichang na iyinno imong ille na ima bellinghhe ba. ⁴¹Ada untat ada woro nani, "Idu nmoro nin shinuare? Batan nani! Kube nda. Yenen! Ima nakpu gonon nnit nan nya nachara nanan kulapi. ⁴²Fitang ti gya. Yenen, ullenge na ama kifi anakpa ndaduru.⁴³Ayita nlire na idondonoba, Yahuda uwa rum nanya likure nin nan awabe, da nin ligozin nanit gbardang nin titang nan tiyop unuzu kiti nan kubi nlira, anan niyert nan nakune. ⁴⁴Ulle na ama lewughe, namo unanin kulap, a belle, vat ulle na ngbindiringhe amere. Kifonghe anan techu natino nya ninghe. ⁴⁵Na Yahuda nda, atinna ada kitin Yisa, a woro, "Rabbi!" Anin gbindiringhe. ⁴⁶Inin Kifoghe inyamu.⁴⁷Umong nanya mine nutuno litang lidya a kala kutuf nnan kata ndya kutin nlire. ⁴⁸Yisa woro nanin, "Ida nafo ima kifu ukiri nin titang nan tiyop ida kifoiya?" ⁴⁹Na nwadi nan ghinu kolome liri, ndursuzu minu nanya kutin nlira, na ikifei ba. Idin su ile imone bara inyerti nan kullo. ⁵⁰Vat nalle na iwa di nan Yisa wa chom isunghe.⁵¹Nkong Kwanyana dofinghe, na awa kiring nin gudun ubo; ikifoghe ⁵²a suna ugudume kitene aco fisere.⁵³Ido nin Yisa ubon ndya kutyi nlira. Adidya kutyi nlira, Akune, nan nanan ninyerti vat da zuro nanghe. ⁵⁴Bitrus tinna adofighe na susut ba, udu duru kiti kutyi ndya nwucu nlire. A so ligowe nan nanan nca, na iwa din lanzu nla.⁵⁵Udya na didya nin na nan kpilizu me wa din npizuru libo longo na ima se Yisa ku nin Kulapi imolughe. Na ise ba. ⁵⁶Ngbardang na mon mine dasa nin liru kinu na uliru mine nse upiru ba.⁵⁷Among fita iyisina isu uliru unkinu litime; i woro, ⁵⁸"Tina lanzaghe aworo, 'Nma turnu kutyi nlira ko na ina kye nin na chara, nan nya nayiri atat mma kye nkong kongo na ina kye nin na chara ba.' " ⁵⁹Inug wang na uliru mine wase upiru ba.⁶⁰Udya na didya kutyi nlire fita ayisina kitik mine atirino Yisa ku, "Na udi nin tardu ba? Uyapin ulirari ullele na anit din bellu litife?" ⁶¹Vat nin nani amino tik na atardaba. Udya na didyawe kuru atiringhe a woro, "Fere Kristi, usaun Kutellẹ mmarẹ?" ⁶²Yisa woro, "Mere ame. Usaun nnit ullenge na ima yenughe a sosin nchara ulime tigo adin cinu nin nawut kitene kani."⁶³Udya na didya kutyi nlire jarya kulutuk me a woro, "Tidu nin sun mon ukpinu lirikwa? ⁶⁴Anung nlanza tizogo Kutellẹ. Yaghari ukpilliu mine?" Vat mine yinna nworo abatina asso nca nkul. ⁶⁵Among cizina utufuzinghe nataf i tursuzughe umuro, ikpizoghe i bellinghe, "Su nari uanabci!" Ana ncha ngo Yonghe ikpizoghe.⁶⁶Bitrus da yita kadas kutyin nwucu nlira, nkon kubura nanya nanan katah ndya kutyi nlire da seghe. ⁶⁷Ayene Bitrus ku din nlanzu nla atinna abelle, fewang una yita nin kunan Nazaret, Yisa." ⁶⁸Abelle "Kinuwari, na nyinno ile imon na udin nbelle ba." An gya kiti nanite adi piru kudaru nwucu nliru. Ku kulloke kolsuno.⁶⁹Kubure kuru ayeneghe atinna nbellu na lenge na iyissin kite, "Unit ullele umong nan nya minere!" ⁷⁰Akuru anari tutung. Nanin dandaunu ba, allenge na iwa yissin kitene tunna nbellun Bitrus ku, "Kidegenere udi nanya mine, bara fewang kunan Galiliari."⁷¹Atunna a cizina tizogo nin nisiling, "Na in yiru unit ullele na idin liru litime ba." ⁷²Kukuloke tunna ku kolsuno un ba. Kitenere Bitrus tunna a lizino nin lire na Yisa wa bellinghe: "Kamin kukullok kolsin tiba Uba nari sau titat." Na alizino nani kidowo me kughe, apuro kuchulu.

Chapter 15

¹Nin shantu kiti nin kui dinding, adidya kutin nlira, nan nalcu kuna, nan nanan niyert a-a vat an lisosin tere tinu, itere Yisa inya ninghe idi nakpa Bilatus ku. ²Bilatus tinighe, "Fere ugo na Yahudawe?" a kawaghe, "U belle nane re." ³A didya kutin nlire dunjo tinu gbardang kitenne Yisa.⁴Bilatus kuru atiringhe, "Na ukawa ba? Lanza tipinpin tongo na idin bellu litife? ⁵Na Yisa nkuru akawa Bilatus ku Ulliru ba, imone na Bilatus ku umamaki.⁶Kubi idi Bilatus asa bunku nani kucin kurum, urika na inin tiringhe. ⁷Nan nya nanan licinne among waduku anan firu nnun, nan nya nanan nfiru nune lisa nmong wa di Barabas. ⁸Ligozin nanite da kitin Bilatus i woroghe a sü nani imonghe na amene nsue.⁹Bilatus kawa nanin a woro, "I dinin nsu nsun minu ugoh na Yahudawa?" ¹⁰Awa yinin bara ivirari nta adidya kutin nlira da nin Yisa kitime. ¹¹Adidya kutin nlira tula ligozin nanite Ighantin tiwui ibellinghe idinin su ibunku nanin Barabasari ku.¹²Bilatus kawa nanin tutung aworo, "Nene yaghari nba ti nin goh na Yahudawe?" ¹³Ikuru ighantina tiwui, "Kotinghe kitene kucha!"¹⁴Bilatus woro nani, "Iyapin imon inanzanghari atah?" Ikuru ighantina tiwuiye, "Kotinghe." ¹⁵Bilatus wa yita nin su a nonko anite nibineyi, a bunku nani Barabas ku. Na a kpizo Yisa ku anin nakpa nanin ame idi kotinghe.¹⁶Anan techu natino pira ninghe nanya kutii lipitin, inin yicilla lipitin nan techu natino. ¹⁷Ishono Yisa ku kultuk kudya, i peu imart itaghe liti. ¹⁸Ichizina ulisuzughe, "i lisofi ugo na Yahudawa!"¹⁹I kpeghe liti nin likpu, i titizinghe ataf. Izazinghe, itumuzunghe. ²⁰Na iwa malu usughe liyong, ikalaghe kultuk kudyawẹ, ikpilla i shonghe kunme. I gya ninghe uchin din kotinghe. ²¹Ita umong unan katu ayauna kucha nkotunẹ gbas, ulenge na awa nuzu kagin gbiri, lisame Simion kunan Kirawani (uchiffin Alexander nin Rufus).²²Anan techu natino da nin Yisa nkankiti na idin sumun u Golgotha (kikanga na idin yicu skull). ²³Iketilne nmyen inabi nin myrrd inaghe anari usonẹ. ²⁴Ikotinghe kucha inin koso imon me isu maferu feru natimine kitene nimon me iyinin kome kusareri kogha mase.²⁵Kubi nikoro itat nin kulelenghari iwa kotinghe. ²⁶I yertine kulap I tafaghe kuchẹ un bellu kulapi me, "UGOH NA YAHUDAWA." ²⁷Iwa kotinghe ligo nin nakiri a waba, uwarum nchara ulime, uwwarum nchara ugule. ²⁸Ulire na iwa su nanya niyertẹ kullo ulenge na iwa bellinng (Imunughe ligowe na nan kulapi).²⁹Alle na iwa din katizu libauwe zoguzoghe, izullu atimine mine idin du "Aha" fe ulle na uba turnu Kutin nlira ukuru ukẹ kunin nanya nayiri attat, ³⁰bollo litife utolu kitene kuche!"³¹Nanere wang adidya kutin lira wa dighe liyong ligowe nan nanan niyerte iworo, "Ana tuchu among amini ndari utuchu litime. ³²Na Kristi, ugoh Isaraila tollu kitene kuchan kotine, tinan yene tiyinna." Allenge na iwa kotin nani ligowe billighe uliru unanzang.³³Kubi kun tochin, kiti tinna kisirou vat udu ikoro in tir. ³⁴Nin fikoro fin tire Yisa tina ghatina liwui, "Eloi, Eloi, Lama Sabatani?" Ulle na ukpliwe nworo, "Kutellẹ nin, Kutellẹ nin, inyagharin ta usuni?" ³⁵Among na iwa yisin kupowe lanza inin woro, "Lanzang adi yichu Iliya ku."³⁶Umong tah uchum adi shintin usoso nmyen mi gbalala, ata likpu, anakpaghe asono. Unite woro, "Nati yene sa Iliya ba da toltinghe." ³⁷Yisa ghatina liwui ata kuchulu atinna aku. ³⁸Kuzeni kongo na kuwa kese kiti kilau kutï nlire tinna kujarta tiba unuzu kitene unuzu kitene uda dak kadas.³⁹Na unan chawe na awa yising in yenju Yisakun yene aku nani, aworo, "Kidegen unit ulele gono Kutellẹri." ⁴⁰Among awani wang wa yisin npït idin yenjẹ. Nanya mine Maremu Magadaline, Maremu (unan Yakubu ubene nin Yoses), a Solomi. ⁴¹Kube na awadi in Galili iwa dofinghe isuzughe katah. Among awani gbardang wa da ninghe Urushalima.⁴²Na kuleleng nta, bara lire wadi lirin kye kitiari, wati liri kafin lin na Sabat, ⁴³Yusufu kunan Armatiya da kite, awa di umong udyawa nanya nanan kutï nlira, ulle na awadin cha ntollu kilari tigoh Kutelle. A tah ayi akone ado adi tiring kidowo Yisa kitin Bilatus. ⁴⁴Bilatus lanza umamaki nworu Yisa mal ku; ayichila unan chawe atiringhe sa Yisa mal ku.⁴⁵Na awa lanza kitin na chawa Yisa nmal bku, a na Yusufu ku kidowe. ⁴⁶Yusufe wadi amal seru kumalti. A toltighe kitene kuchẹ a techeghe nya kumaltẹ, adi nonkoghe nanya na tala. Ma anin yillino kutala a tursu kibullung kiseke mun. ⁴⁷Maremu Magdaline nin Maremu unan Yoses yene ki kanga na ikasa Yisa kuku.

Chapter 16

¹Na liri na Sabbat wa kata, Maremu Magdalin nin Maremu unan Yakubu, a Salomi, sere imong kugya kumang, inan da ida tintilo kidowo Yisa bara ukasu. ²Nin kwui didin lirin in cizinu nayiri kuzor, iwa dak kiseke kubin nuzun wui.³Iwa din bellu natimine, "ghari ma turnu nari litala kibulun kiseke?" ⁴Na iwa ghantin iyizi kitene kani, iyene umong in mal turnu kutale, kongo na kuwadi gbardang kang.⁵Ipira iyene in koon kwanyana nin nimon ibọ, asosin kusarin cara ulime, isu umamaki. ⁶Aworo nani "Na iwa lanza fiu ba. Idin pizuru Yisa ku, unit in Nazaret ullenge na iwa banaghe kitene kucha, a fita! Adi kikane ba. Gbinon iyene, kite kanga na iwa ceoghe ku. ⁷Nene can idi bellin nono katuwa me nin Bitrus, adin cinu nbun mine udu u Galili. Kikane iba yenugheku, nafo na awa bellin minu."⁸Inuzu kiseke nin chum; iwadin ketuzu nin mamaki, na iwa bellin imon imoimon ba, bara iwadin lanzu fiu.⁹Nin kwui didin liyirin cizunu nayiri kuzor, na awadi amal fitu, awa cizin udursuzu litime kitin Maremu Magdalin, ullenge na awa nutun agbergenu kuzor nanya me. ¹⁰A gya adi bellin allenge na iwa di ninghe, kubi ko na iwa di tiyom nin kuculu. ¹¹Ilanza adinin lai, nin wo amal fitu kiti me, na inungh wa yinin ba.¹²Kimal nille imone vat, adurso liti me kiti nan waba nin kang kidowo ugang, kubi ko na iwa cinu unuzu udu in kang kagbiri. ¹³Ido idi bellin kagisin nono kadurẹ, na inugh yinna nin nimone na ibelle ba.¹⁴Nin kidughe, Yisa durso litime kiti nanit likure nin nit urum, na iwa din linimonli kutebul, a gbada nani bara usalin yinnu mine, nin gangang nibinai mine, bara na iwa yinni nin na lenge na iwa di imal yennughe kubi ko na awadi amal fitu nanya nanan kul. ¹⁵Aworo nani. "Can nanya inyï vat. ¹⁶Ullenge na ayinna, isulsunghe lau amere mase utucu, ame ullenge na ayinna ba, iba sughe ushara.¹⁷Alle alappe ma dofinu allenge na iyinna. Nanya Lisa nighe iba nutuzunu agbergenu. Ima liru nin telem tipese. ¹⁸Iba yauzunu iyï nin nacara mine, iwa sono imoimon timung na iba tinani imon ba. Ima tarduzu anan tikonu acara ishizin nin ghenu."¹⁹Kimalin malun lire na Cikilare wa sunani, iwa tunung iyiraghe udu kitene kani, adi so ncara ulime Kutellẹ. ²⁰Nono katuwa me gya idi bellu uliru Kutelẹ nanya kowe. Cikilare wadi katuwa nan ghinu, adi teru limurin lirẹ nin nimon mamaki nalap na awa dofin nani.

Luka

Chapter 1

¹Anit gbardang wa mala unyertinu nadu adu na ana malu kulu nanya bit. ²Alenge na iwa di iyizin yenju ucizunun burne ida so acin ligbulang, ida so acin ligbulang, ida belle arike ku. ³Nani, udu menku gigime wang nin feru nimoon dert oworu uburnu-nnan nyertine inin dert-udak kitin Theofilus unit ugigime. ⁴Ndi nin su iyinin incasarak nimoon ile na ina masu minu.⁵Nanya nayirin Hiridus, ugon Yahudiya, umong unit wa duku ku priest lisa me Zakariya, unuzun likuran Abijah. Uwani me wa di unuzu anashonon Haruna, lisa me Alisabatu. ⁶Vat mine iwa cinu dert mbun Kutelle, icing lau sa utanu vat nanya nadu na Kutelle wa di nin su we. ⁷Na iwa di nin nonol ba, bara na Alisabatu wa di uwanin sali kumat, vat mun wa di imalu ti akune.⁸Lon liyiri Zakariya wa di kiti katwa me kan ti priest mbun Kutelle. ⁹A priest nanya nadu ale na imenen sue ifere Zakariya ku a piro nanya kutiin nlira Kutelle a juju uhadaya. ¹⁰Ligoo na nite vat wa sosin ndas iyitan nlira kube na iwa jujun hadaye.¹¹Gono kadura Kutelle tunna a nusno mbun me, a yisina likoot ncara ulime kupo napik njujuzun hadaya. ¹²Zakariya ta zabat kube na awa yeneghe; bara na fiu wa kifoghe kang. ¹³Gono kadura Kutelle woroghe, "Na uwa lanza fiu ba, Zakariya, bara ina lanza nlira fe. Uwane fe, Alisabatu, ama maru fi gono, uma ni lisa me Yohanna.¹⁴Ima se mmang nin kibinai ki mang bara ame, anit gbardang ma lanzu mang nin maru me. ¹⁵Ame ma yitu unit u dya kiti Kutelle. Na a ma sonu nmyen nanab sa ntoro ba, Ima kulu ngeh nin Ruhu Ulau a dutu nanya liburin nna me.¹⁶A ma ti non Israila grardang i kpilin udak kitin Cikilari Kutelle mine. ¹⁷A ma katu mbun me nanyan ruhu nin likaran Iliya. A ma kpiliu nibinai na cif udu kitin nono, a ti anan dortun liru i cunu nanyan yiru nin libau licine. Ama su nani anan ta anit isoo kiti kirum nanya lisosin ncaa ndak Ncikilari."¹⁸Zakariya woron gono kadura kutelle, "Nmati iyiziari nyimin kubin dak ni le imone? Bara na meng kukune ari, uwani ning tutung mali ti kuwali." ¹⁹Gono kadura Kutelle kpana a woro, "Meere Jibrailu, in yisin mbun Kutelle. I wa tuyi nda bellin fi nda nifi uliru umang ulele. ²⁰Yene, uma ti uturo na u ma liru ba se kubi ko na uliru ulele ma kulu, bara unari uyinnu nin tigbulang too ne, ton go na ti ma kulu nanya kubi ku dert."²¹Nanya nani, anite wa din ncaan Zakariya iyitan Kpilizue iyang ari ta a mini dandauna tituut nanya kutiin nlire nani. ²²Kube na awa nuzu udas, na ayinno uliru nan ngyinu ba, itunna yinno a di yene amoro Kutelle nanya kutiin nlire. A bela nani nin nacara, nna yinno uliru nin nuu ba. ²³Na ayiri katwa me nkulo, a yanya udu kilari.²⁴Na ayirin nda, uwani me Alisabatu ta liburi. A nyeshe litime tipui titaun, adin su, ²⁵"Ile imone Kutelle ari suui mun. Adin yenjii, aba kalui imon ncing nanya na nit."²⁶Nene nanya mpuin toocin nin ti liburin Alisabatu, itoo gono kadura Kutelle Jibrailu udu nanya nkang kagbirin Galili, lisa kanin Nazarat, ²⁷kitin nkong kubura na awa su likawali nin mong unit lisa me Yusufu. A wa di likura nan Dauda, lisa kubure wa di Maryamu. ²⁸Gono kaddura Kutelle da kiti me, a woro, "Nliso fi, udi gongong kang! Kutelle di ligowe ninfi!" ²⁹A tunna ata kpak nin tigbulang to ne, anin kpiliza sa imus ni yapin ilipp ari ine di.³⁰Gono kadure woroghe, "Na uwa lanza fiu ba, Maryamu, fee nse ngongong kiti Kutelle. ³¹See, u ma ti liburi u maru gono, u ma ninghe lisa Yesu. ³²A ma yitu udya, i ma yicu lisa me Gonon Ngo Udya kitene kani. Kutelle Ucif ma nighe kutett tigo ncif me, Dauda. ³³A ma su tigo kitene nakuran Yakubu udu sa ligang, na kutii tigo me ma yitu nin nimalin ba."³⁴Maryamu woron gono kadure, "Iyiziari ile imone ma ti, meng tutung du kabura?" ³⁵Gono kadura woro nghe, "Uruhu Ulau ma dak Kiti fe nin likara Ndya kitene kani ma kirinfi. Bara nani, unit ulau une na uma maru i ma yicu lisa me Gono Kutelle.³⁶Yene, Alisabatu likura fe wang di nin fisud (liburi) nanya tiwali me. A di nanyan piu untoocin nin libure, vat nin yicue na iwa yicu nghe uwanin diru kumat. ³⁷Na imon katin likara Kutelle ba." ³⁸Maryamu woro, "Usoo nani, meng kucin Ncikilari ari." Na ile imone so dert nafo na ubelle.³⁹Nanya nayiri ane Maryamu tunna a fita dedeiughanu udu kipin, udu kang kagbiri nayan Yahudiya. ⁴⁰A pira nanya kilarin Zakariya a liso Alisabatu ku. ⁴¹Kube na Alisabatu wa lanza ilippin Maryamu, gono nanya liburi me tunna ki metiline, Alisabatu tunna a kulo nin Ruhu Ulau.⁴²A tunna a lirina a ghantina liwui kang a woro, "Fe unan mmari ari nanya nawani, fisudu nanya liburi fe wang di nin mmari. ⁴³Iyizi ari nta unan Cikilari ning na dak kiti ning? ⁴⁴Kubi kongo na liwui nilip fe wa diu natuf ning, gono nanya liburi ning tunna a zulluno bara ayi aboo. ⁴⁵Ame ulenge na ayinna a di nin mmari, bara na uliru ulenge na ina belin litime unuzu kitin Cikilare ma kuluu."⁴⁶Maryamu woro, "Ulai ning di liru Kutelle, ⁴⁷Uruhu ning di nayi abo nin Kutelle unan tucu ning.⁴⁸Bara na ana ghantin kuchin me kikimon. Nin nene udu ubun ji ma yicui unan mmari. ⁴⁹Bara na Ame Udya na su imoon ididya bara meng, tutung lisa me di lau.⁵⁰Nkune-kune me di kitene kuji udu kuji na nit alenge na idin lanzu fiu me. ⁵¹Ana su imon likara nin cara me; ana malu kiti nin na lenge na idin ghantizunu ati mine.⁵²Ana toltizin ago ketene natet tigo mine, anin ghantina kimon. ⁵³Ana niza anan kukpong imonli icine, anin kko anan nimon naacara sa imong nacara mine.⁵⁴Ana bun kucin me Israila, anan lizino nin ⁵⁵Ibrahim nin likura me sa ligang, nafo na awa ti likawali kiti nan kaa bit a masu."⁵⁶Maremu wa so nin Alisabatu tipui titat, anan kpilla udu kilari me. ⁵⁷Na kubin Alisabatu wa duru kongo na ama maru gono me a tunna a mara gono. ⁵⁸A doon lisosinn me nan likura me lanza ubeleng inkune-kune mongo na Kutelle su Maremu ku, inung wang su ayi abo ligowe ninghe.⁵⁹Ituna, na ayiri linuanu me in kulo ayiri kulir, idaa nda kalu kucuru ngone, iwa din nworu inighe lisan Zakariya, nafo lisan incifme. ⁶⁰Unan gone kpana a woro, "Babu, ima yicu lisame Yohanna ari." ⁶¹Anite woroghe, "Na umong duku nanya likura mine na idin yicughe nin lisa lole ba."⁶²Itunna i kpiliya ucifin ngone ulire nin nacara inan yinno lisa longo na ibaa yicu gone mun. ⁶³A joorino nin cara inighe imon nanyert, a tuna a nyertine, "Lisa me Yohanna ari." Vat mine umamaki kifo ani.⁶⁴Na nin nanzu kubi ba unuume tunna upuuno kidowo lileme buntu, a tuma nliru, nin su liru Kutelle. ⁶⁵Fiu tunna fi kifo alenge vat na iwa di ligowe kite itunnan belu nimon ilenge na isu vat nanya kipin natala ucin du Uyahidiya. ⁶⁶Vat na lenge na iwa lanza ubeleng nimon ilele itunan kpilizue nanya nibinai mine iworo nenghe, "Ani nene, gono kane ma yitu Iyiziari?" Bara na iwa yinin ucaran Ncikilari di ligowe ninghe.⁶⁷Ucif me Zakariya wa kulun nin Ruhu Ulau, a tunan belu nimon ilenge na ima su mbun, ⁶⁸"Liru udu kitin Cikilari, Kutellen Israila, bara na ana dak kiti bit a puuno lbaun nutunu nanitme licin.⁶⁹Ana ni nari unan likaran tucu nanya likura kucinme Dauda, ⁷⁰Nafo na Kutelle wa belin tinuu nnono ni lau kadura me uworu. ⁷¹A na ti nari likawalin tucu nacara na nan nivira bit, nin nacara na lenge na inari arik.⁷²Ana su nani anan durso nkune-kune udu nan kaa bite, anan nin likawale me, ⁷³loli likawale isilinari na awa belin udu kitin kaa bit Ibrahim. ⁷⁴A wa su isilin anan nutun nari nanya nacara na nan nikira bit anan ta nari ti sughe katwa sa fiu, ⁷⁵nanyan nlau ni su nimon icine mbun me udu ligan nayiri bit.⁷⁶A fee, gonon ning, ima yicufi unan liru nin nuu Kutelle Ugo Udya, bara na uma diu mbun Incikilari ukelee anit bara udak me, ⁷⁷unan buuno anit iyinin use ntucu nshawa nin nalapi mine.⁷⁸Kutelle bite ma shawa nin nalapi bite bara nkune-nkune migbardan me, kitenen mon kune-kune, unan tucu ulenge na adi nafo uzun nwui, ma dak unuzu kitene kani a da bun mari. ⁷⁹A ma ni nkanang kiti nalenge na isosin nanyan nsirti nin kuyelin nkul. Ama dortu nin nabunu bite nanya libau lisosin limanng."⁸⁰Gone tunna ki kuno, ada nin likara kidowo nin ruhu. A wa di so nanya kusho ku kau udu kobi kongo na a wa cizin upicu nanya na nitin Isaraila.

Chapter 2

¹Nene nanya nayiri a ne, kaisar Agustus yita tigo a nutuno uduka nworuu i nyertu tisa na nit vat na idi nanyan mmyin nRoma. ²Ulelere kibatiza nfari na iwasu kubi na kiriniyas wandi ugumuna nSiriya. ³Ko gha nya udu kagbir mye idi nyertu ghe bara kibatiza.⁴Yusufu fita anuzu kipin Nazarat nanya Ngalili, acina udu Uyahudiya, kipin Baitalami, kanga na iyuru kinin kipin Dauda, bara ame wandi kuwunu unuzu likuran Dauda. ⁵A doo kikane idi nyertin ghe nin Maryamu, ule na awa di kubura nilugma mye, iyita ncaa ngono.⁶Nene uduru kubi na iwadi kikane, kubi nmaru ngono da ghe. ⁷Amara gono, kin pari mye, a tursu ghe nin kupori, a cio ghe kiti nlii nimonli nakam. Bara na kutyi wa duku ba, kilari namara.⁸Kusari kone, anan liwalli ninab wa duku, alenge na iwa sosin nfong iwadi ncaa ligozi nakam nin kiitik. ⁹Kpak unan kadura Ncikilari nuzu kiti mine, ngongong Kutelle din nbaltu kiyitik mine, fiu da noni.¹⁰Unan kadura Kutelle woro nani, "Na iwa lanza fiu ba bara nba bellin munu uliru ucine, ulenge na uba dak nin lanzu nmang kang kiti nanit vat. ¹¹Kitimone imarra munu unan tucu, nanya kagbir Dauda! Amere Kristi Cikilari! ¹²Alamere ale na iba ni munu, iba se gone ikiroghe nin kuzeni anong kiti nlii nimonli nin kuzeni anong kiti nlii nimonli nakam."¹³Kpak nin unan kadura Kutelle a soja kiteni kani gbardang wan duku nsu liru kutelle idin su, ¹⁴"Ngongon udu kiti Kutelle kitene kani, lisosin lishau ba yitu inyi nanya nanit nin nalenge na ayi mye npoon ninghinu."¹⁵Uso na unan kadura Kutelle nnnya kiti mine, anan liwali nine woro natimine, "Cannari nene udu Baitalami tiyene imon ile na idi ilenge na Cikilari nta tiyino inin." ¹⁶Ido kikane dedei ise Maryamu ku nin Yusufu, iyene gono nonn kiti nlii nimonli nakame.¹⁷Na iyene nani, ita anit yinno imon ile na ibelle nani kitene ngono kane. ¹⁸Vat nalenge na iwa lanza ikifo tinnu, bara ile imon na ubelle nani kiti na nan liwali ninah. ¹⁹Ame Maryamu tinna nkilizu kitene vat nile imon na lanza acio inin nanya kibinai mye. ²⁰Anan liwali nineh kpilla, idin nzazinu nin liru Kutelle, bara imon ile vat na ilanza, iyene idi nafo na ina belin nani.²¹Na ayiri kuliri nkulo, kubi nkalu kucuru ngone ndah, inaghe lisa Yesu, Lisa na unan kadura Kutelle wa mallu unighe, kamin nuzu nanya libure.²²Na ayiri linanu mye nmala, bara uduka Musa, Yusufu nin Maryamu damun kagone nanya kutyi nliran nurushelima, inakpa ghe kitin Cikilari. ²³Nafo na inyerte di nanya duka Cikilari, "Ko kame gono nfari kilime iba yicu ghe ulau Ncikilari." ²⁴Tutun iwa dak ida ni uhudaya bara uleli ubelle nanya nduka Ncikilari, "awullung abba sa atanta bara."²⁵Au umong unit nanya Urushelima lisa mye Simeon, unit une ullau wari unan ni litii, awadi ncaa nle na aaba da bunu Isiraila ku, Uruhu ulau wa di litimye. ²⁶Awa se uleli uyinno kiti nruhu ulau, na uwa woroghe, na ame ba kuu ba, sei ayene Cikilari Kristi.²⁷Nlon liri ada kutyi nlira, Uruhu ulau wari wa dofin ninghe. Kubi na Ucife nin nne wa dinin gone Yesu, ida sughe ile imon na uduka anbelle isu. ²⁸Ame Simeon ne sereghe nin nacara mye, asu liru Kutelle anin woro, ²⁹"Nene na kucin fe nya sheu, Cikilari, bara uliru ligbulang fe.³⁰Bara iyizi nighe nyene utucu fe, ³¹Ulenge na uwa keele nanya nyenju nanit vat. ³²Ame ba so nkanan bara upunu kidegen kiti nalumai, aba so ngongon nanit mye Isiraila."³³Ucif nin nnah nngone kiffo tinu kitene nile imon na idin kitin gone. ³⁴Simeon ta nani nmari, abelle Maryamu ku unene, "Lanzai gegeme gono kane ba so libau ndiu nin nfitu nanit gbardang nan Isiraila nin nalama alenge na idin bellu kitene mye. ³⁵Tutun Kusangali ba wariu kidowo fe, bara ukpilizu nibinai gbardang bba nuzu fong."³⁶Umong uwani unan nliru nin nnu Kutelle, lisa mye Anna ame wang wa duku, ame ushonon Fanuwel unuzu likuran Ashar, awa dinin mye nin nlesi akus kuzor cas, ³⁷a so nanya likulok uduru akus akut kulir nin na nas. Na a suna u picu kutiin nlira ba kitik nin liring, a suzu ukotu nayi nin lira. ³⁸Nkoni kube ada kiti mine a cizina ugodiya kiti Kutelle, asu uliru kitene ngone kiti nko gha, alenge na idin ncaa ntucu Urushelima.³⁹Kubi na imala vat nile imon na iwa dinin su nsuwe bara uduka Ncikilari, ikpilla udu Ugalili, udu kagbir mine Unanzaret. ⁴⁰Kinin gone kunno ata likara, njinjin kpina ku nsheu Kutelle so liti mye.⁴¹Ucife nin nnere asa ido Urushelima ko lome likus bara ubukin (keterewa). ⁴²Kubi na awa duru akus likure inung tutun nya kubi nalada a kubi nbuki. ⁴³Na iso, ayiri nbuke vat malla, izina ukpilizinu kilari, ame gone Yesu lawa kidung, nanyan Urushelima, na inung Ucife nin nnene wa yiru ba. ⁴⁴Inung dinsu nworu adi nanya ligo nanit, na iwa di nanghinu, isu ucin liri lirum, inin cizina upiziru ghe nanya likura nan nadondon.⁴⁵Na iseghe ba, inung kpilla udu Urushelimma, itunna npiziru ghe kikane. ⁴⁶Iduru ayiri ataat iseghe nanya kutyi nliran, asosin kiyitik na nan nyiru, inlanzu nani nin ntinu nani. ⁴⁷Vat nalenge na iwa lanza ghe iwa kiffo tinu, bbara uyiru nin nkawu mye.⁴⁸Kubi na iyene ghe ikiffo tinu unna mye woro, "Gono, iyaghari nta usu nari nani? Lanza Cife nin mye tidin piziru fi kkang." ⁴⁹A woro nani, "Iyaghari nta idin pizirie? na anug yiru ba uso yi gbasari nso kilari Kutelle?" ⁵⁰Bara na inung nyinno ile imon na tigbulang mye din bellu ba.⁵¹A kpilla kilare nanghinu udu Unazareet adorto uliru mine, unna mye cio vat nimon ine nanya kibinai mye. ⁵²Yesu leo ubun nkunju nin njinjin a njangaram, ase uyinnu Kutelle nan nanit.

Chapter 3

¹Nanya likus likure nin natowun kube na ugo Tiberius Kaisar, ame Bilatus Ba-bunti wa di ugomna Nyahudiya, Hiridus wadi unan bunu gwamnna in Galili, gwana me Filibus wadi unan bunu kipin ituriya nin Tarakunitis, Lisaniyas wadi unan bunu gwamna Abiliya, ²nin kubi na Annas wadi kumalami kudya nin Kayafas, uliru Kutelle da kitin Yohanna, usaun Zakariya, nanya kusho.³A wa cinu akeu nigberi naa na ni wadi ngau kurawa urdun, a wadin wazin shintinu nmyen nin foo na acara udu uwesu kulapi.⁴Nafo na inna yertin nanya kufa ligbulang Ishaya unan liru nin nuu Kutelle, "Li wai nmong din yicu nanya kusho, 'Kelen libau Kutelle, kelen tikoot mene ti so dert.⁵Vat awu ima kulu anin, vat atala nin naparan ima toltinu ana nin vat, tibau ti ginlang ima nakpu tinin, tibau ti nanzan ima kelu tinin lau. ⁶Vat anit ma yenu utucu Kutelle.'"⁷Yohanna woro ligozin na nite ale na iwa ccinu uda kiti me ada shintu nani nanya mmyen, "Anung kuewunu fiyii timung, nghani na kpada minu icun kiti finana nayi to na tidin cinu?⁸Nutunon nono nanga na nibatina ufubu, na iwa cizin ugbondilu nanya mine ba, "Tidin Ibrahim ucif bite,' bara na ina belen munu au Kutelle wa sa a nutuno Ibrahim ku nono tutung unuzu natala alele.⁹Nene imalu tii kidowo tilin kuce bara nani vat kuca ko na kunutuno kumat kucine ba wase ikowo kunin i ta ulaku."¹⁰Amon nanya ligozie teringhe imoro, "Iyanghari ti ma nin ti." ¹¹A kawa a woro nnani, "Umong wa di nin nalutuk aba, ana ule na a salimung, ule na asi nin nimonli a su nani."¹²Among anan sessun gandu da ida shintin nani nmyen, i woroghe, "'Unan yiru, inghanghri ti ma ti?" ¹³A woro nani, "Na ima seru ikurfung ikata ile imong na ina beling minu.¹⁴Among a soja da tiringhe, i woro, "Arike fa? Tiba tizighari?" Aworo nani, "Na iwa seru ikurfun kifin mmong nin likara ba. Na iwa vura umong ba teren kibinai nin imung na idin bizu minu."¹⁵Nene na anite wa din ncaa ndak Yesu, kogha wadin kpilzule sa Yohanna re Kristi. ¹⁶Yohanna kawa a woro nani vat, "Bara meng idin shintu munu nanya myen, umong din cinu ulenge na akafini nin likara, na meng bafin inbunku tii nakpatak mye ba, ama shintu munu nanya Ruhu Ulau nin laa.¹⁷Kupark mye di nanya nacara mye na ama kyeliu uaalkama a gutun insoronghe ayiru iyole atii filai ama juju insoronghe nin la ule na iwa se ibico ba."¹⁸Nin mong ugbaru udia tutung, abele anite ulilrun nlai. ¹⁹Yohanna kpada Hiridus ku kitin yerun nwaii mbene mye Hirudiya, nin vat nadu ananzang Hiridus na ana su. ²⁰Bara nan Hiridus kuru a ti nlong lidu tinanzang a mati i tursu Yohanna ilu nanya kilari lican.²¹Nene kubi da, na Yohanna wa shintu anit vat nanya nmyen, a shintino Yesu ku wang na awa din nlira kitene kani puno. ²²Uruhu Kutelle tulu kitene mye nafo kuwulung, liwui nuzu kitene kani, "Fere gono nayi ning udin puzi ayi."²³Yesu liti mye, kube na awa cizin udursuzue awa di nin nallus akut atat. Awa di usaun Yusufu, usaun Heli, ²⁴usaun Mathat, usaun Nlawi, usaun Melchi, usaun Jannai, usaun Yusufu,²⁵usaun Matatiyas, usaun Amos, usaun Nnahum, usaun Hasli, usaun Nayjaya, ²⁶usaun Maatha, usaun Mattathiya, usaun Shimi, usaun Yuseka, nin saun Joda,²⁷usaun Yohanna, usaun Risa, usaun Zurbabila, usaun Shaaltiya, usaun Niri, ²⁸usaun Malki, usaun Addi, usaun Kusana, usaun Almodama, Usaun Iri, ²⁹usaun Yosi, usaun Aliazara, usaun Yorina, usaun Mattahata, usaun Lami,³⁰usaun Simion, usaun Yahuda, usaun Yusufu, usaun Yonana, usaun Aliyakima, ³¹usaun Malaya, usaun Mainana, usaun Mattahata, usaun Nattana, Usaun Dawuda, ³²Usaun Yassa, usaun Obida, usaun Buaza, Usaun Salmona, usaun Nahashuma,³³usaun Aminasaba, usaun Arana, usaun Hasruna, usaun Harisa, usaun Peres, usaun Yahuda, ³⁴Usaun Yakubu, Usaun Ishaku, Usaun Ibrahim, usaun Taraha, Usaun Nahura ³⁵usaun SAruja, usaun Rauwa, usaun Palaju, usaun Aberu, usaun Shalahu,³⁶Usaun kinana, usaun Arfakshada, usaun Samana, usaun Nuhu, usaun Lamaka, ³⁷usaun Matushalaha, usaun Anuhu, usaun Jarada, usaun Mahalailu, usaun Kanana, ³⁸Usaun Anosha, usaun Shittu, usaun Adamu, Gono Kutelle.

Chapter 4

¹Nani Yesu, na iwa kullo ghe nin Uruhu Ulau, akpilla unuzu kurawan Yahudiya, Uruhu nya ninghe udu nanya kusho ²nanya nayiri akut anas shetan. Wa di dumunghe kikane, nanya na leli ayire, na awa lii imon ba, udu nimalin nkoni kubi alanza kukpon.³Shetan ghe woroghe, "Andi fe gono Kutelle ari taah atala ale aso uborodi." ⁴Yesu kauwa ghe ina nyertin, "Na unit ba so ninlai bara uborodi cas ba."⁵Nin nani shetan dofino nunghe udu kiti kizalan, adi durso ghe vat kipin tigo nanya inye na nin kubi ba. ⁶Shetan ghe woro ghe, "Meng ba nifi likara asu tigo nanya kipin tigone nin ngongon vat, meng wan su nsu nani bara ina nii nsu tigowe kitene, tutun nwansa nnah ko ghaku ulenge na ndinin nsuwe. ⁷Bara nani asa uba tumunu nbun nighe unii ngongon, vat nilele ba so infe."⁸Bara nani Yesu kauwa a wono ghe, "Udi nanya ninyerte uba tumuzunu Cikilari Kutelle fe amere cas uba nighe ngongon."⁹Udu nbune shetan dofino nin Yesu udu Urushelima adi cio ghe kiiti kizalang kuttyi nliran a woro ghe, "Andi fe gono Kutelle ari nyinna kikane. ¹⁰Bara inyerte na bellin abati nono kadura mye iminfi, ikese fi. ¹¹Inung ba ghantinfi nin nacara mine, bara uwa tiro kitene litala."¹²Yesu kauwa a woroghe. "Ina bellin na uwa dumun Cikilari Kutelle fe ba. ¹³Kubi na shetan nmala udumuzunu Yesu ku, a nya a sunghe udu nkon kubi.¹⁴Nani Yesu kpilla udu Ugalili nin likara Uruhu, uliru kitene mye malla kiti vat nkilinu ligan nmyino. ¹⁵A dursuzo nani nanya kutyi nliran ko gha wa sughe liru.¹⁶Nlon liri adah Unazaret, kagbir kanga na ana kunjoku, nafo ile imon na amene nsuzuwe, a pira kutyi nliran liri nasabar, a fita ayisa a karanta inyerte. ¹⁷Kufah nnan nliru nin nuu |Kutelle Ishaya ri iwa nighe a puno kufe, asa kiti kaa na inyerte ule duku,¹⁸"Uruhu Kutelle di nin mye, Bara unashipai nbellu uliru ucine kiti nakimon. Ana tuuyi nbellin ibunku alenge na idi licin, nin npunu niyisi nale na idi aduu, ¹⁹Nin nbellu likus nse nyinnu Ncikilari."²⁰Na atursu kuffe, akpilla mun ana unan kutuwa kutyi nlirane, atina aso, iyizi na nite vat nanya kutyi nliran kpilla kitimye. ²¹A cizina uliru nanghinu, "Kitimone nkullo nanya nlanzu mine." ²²Ko gha wanso iyizi inba nanya nimon vat na awa bellin nanuu itunna ikiffo tinu, bara tigbulang timang na ti di nnucu nnu mye. I wa din du "Kaane gonon Yusufu ari, sa na nani ba?"²³Yesu woro nani, "Kiden nari iba belle to tinan kugoldo, kabere shinno nin litife, vat nile imon na tina lanza au una su Ukafarnahum su inin kikane kagbirfe." ²⁴Ame tutun woro, "Kidegenari ndi nbellu munu, na iwasa iyina nin nan nliru nin nnu Kutelle kipin mye ba.²⁵Kidegen meng di nbellu munu, awani alenge na ales mine wa kuzu wa diku gbardang kubon Iiya, kubi na kitene kani wa tursu, sa uwuru udu akus atat nin tipwui kutocin kubi na kukpon wandi vat kipine. ²⁶Bara nani na iwa tuu Iliya ku kiti nmong nanya mine ba, bara cas udu kiti nmong uwani na ules mye na kuu, kupo kipin Sidon. ²⁷Tutun akuturu wa duku gbardang kubin Alisha unan nliru nin nuu Kutelle, bara nani na iwa shinn nin nmong ba se Naaman kunan Suriya."²⁸Vat nanite nanya kutyi nliran lanza ileli imone ayi mine nana. ²⁹Inung fita inutunghe nanya kagbire nin likara, inya ninghe udu kitene likup longo na iwa ke kagbir mine ku, bara itununghe udak kutyin. ³⁰Ame tunna anya dert kiyitik mine libau mye.³¹A tolo udu Ukafarnahum kagbir nanya ngalili, namon asabar awandi ndursuzu nanit nanya kutyin nliran. ³²Inung wa kiffo tinu nin ndursuzu mye, bara awa liru nin likarra.³³Nene nanya kutyin nliran umong wa duku ulenge na awa dinin Nruhu nagbergenu, asu kuculu komg, ³⁴Iyaghari arike basu ninfi Yesu kunan Nazarat? Udah kikane uda molu nari? Meng yiru sa fe ghari, fere Ulau un Kutelle!"³⁵Yesu kpada agbergenu a woro, "Taan tik inuzu nanya mine!" Kubi na agbergenu liinghe kutyen kiyitik mine, anuzu nanya mye sa uworu ataghe ukul. ³⁶Vat nanite kiffo tinu, itunna nliru nanya nati mine, i woro, "Imusin ntime tigbulan ghari tine? A kpada agbergenu ananzang nin likara inanai inuzu wa?" ³⁷Uliru we kitene mye tunna umala kiti nanyan nkilinu kipine.³⁸Na Yesu nsuna kutyin nlira, apira kilari Simon, nene unan nwani simo ne awadi nniu nin nkonu, inung foghe acara nmemuku mye. ³⁹Bara nani a fita ayisina kitime akpada ukone, atinna ashino, deddei atina a fita acizina asu nani katuwa.⁴⁰Kubi ndiu nwui, anite da nin na nan tikonu gbardang kitin Yesu, Ame tarda nani acara itino itinna ishino. ⁴¹Agbergenu nuzu kiti nani gbardang, nin kuculu i woro, "Fe gono Kutelle Yesu kpada agbergenu a wantina nani uliru. Bara iwa yinin au ame Kristi ari.⁴²Nin nshantu kiti ada, anya udu kiti kah na unit duku ba, ligozi nanit wadi npiziru ghe ida kiti kah na aduku, isu inda na iba wantinghe asun nani. ⁴³Baara nani, aworo nani, "Usoyi gbasari tutun nbellin ulinu ucine kitene kipin tigo Kutelle nanya nigbir gbardang, bara nanere iwa tuuyi kikane." ⁴⁴Nin nani atina aleo ubun nbellu nliru nlai nanya natyi nlira, nin vatt ligan Yahudiya.

Chapter 5

¹Nene icizina, ligozi nanit wa kilinghe idin lanzu nliru Kutelle, ame wa yisin ngau kurawa. ²Ayene tizirgin nmyin tiba yisin ngau kurawa. Anan nduwane wandi imal nuzu nanya tizirge, idin kussu tikuma. ³Yesu wa piru nanya njirgin Simon a woroghe a cancanah udu ubune, a so nanya nzirge anin durssozo annite.⁴Na amala udursuzu nanite, a woro Simon ku, "Ayiru uzirge a domun kiti chonchome bara nduwaned." ⁵Bitrus kpana a woro, "Cikilari, timorin katuwa, nati kifo imon ba, bara ligbulan fe, mba tuu tikume ku." ⁶Na ita nani ikifo iboo gbardang, tukume putuzo. ⁷Iyicila adon mine nin nacara na idi nton tizirgi ida bun nani, idah ida kullo tizirge icizina wulu nanya nmyen.⁸Na Bitrus nyene nani adio nabunu Yesu anin din sughe, "Cacanah kupo nighe, bara na meng unan kulapari, Cikilari." ⁹Imone wa tighe Zikiki, ligowe nan nale na awadi nanghinu nin kifu nibowe ulenge na iwa yiru. ¹⁰Ulele wa munun Yakubu nin Yohanna asaun Zabadi, alenge na iwadi ligowe nin Bitrus. Yesu woro Simon, "Ku na uwa lanza fiu ba, bara nenen udu ubun uba kifizu annit." ¹¹Kubi ko na inutuno tizirgi mine ndas, isuna imone vat idofin ghe.¹²Uwadi nani kubi, na awadi nanya nkan kupin nigbire, umong unit wa duku nin tikuturu. Na ayene Yesu ku, adio nbun mye adin nfoghe nacara aworo, "Cikilari assa uyinna uwasa ushino nin mye." ¹³Yesu nakpa ucara mye adudo ghe, a woroghe, "Meng nyinna. Shino." Kitene tikuture tina tishino.¹⁴A kpada ghe yenju awa bwllin umon, a woroghe, "Caanfi, udurso litife kiti npirist, caan udi ni uhadaya nwesu fe bara ubellun Musa, bara ushaida kiti mine."¹⁵Uliru litime mala kiti piit, Ligozi nanit gbardang dah kitime nwonu ilanza ghe, ndursuzu nani nan nshizinu nin tikonu mine. ¹⁶Bara nani asuna nani apira nanya kusho usame, bara anan tah nliran.¹⁷Iwa duku nlon liri na awadi ndursuzu nanit, a Farisiyawa na nan wucu kidegen wa duku, alle na iwa nucu niti ngangan nanya nmyin Ngalili a Uyahudiya nin kakpiri Urushalima. Agang Kutelle wadi litime nworo a shhizin nin nanit.¹⁸Nene amon annit da, nin nmong unan nkonu npenu nfunu, ipizira libau longo na iba dak ninghe kitin Yesu. ¹⁹Na iwa se libau nworu Idamun ninghe ubun mye ba, bara ukullu kiti, ighana kitene fitulleri kutyie itoltunnghe kiyitik nanit nbun Yesu.²⁰Na awa yene uyinnu mine sa uyenu a woro, "Ikusu alapi fe." ²¹Anan ninyerte nan na Farisawa icizina utiru iworo, "Ghari ule na adin tizogo? ghari nwasa awesu kulapi, nbanin Kutelle?"²²Yesu wa yinin ukpilizu nibinai mine, a kauwa a woro nani, "Iyaghari ntah idi kpilizuwe nanya nibinai mine? ²³Uyemeri dinin dedei nbellu, 'Iwese alapi fe sa fita ucinu?" ²⁴Bara inan yinno gonon nnit dinin likara nanya inyulele akusu kulapi, nworo fi, 'Fita uyiru kuppe, fe unya udu kilari.'"²⁵Na nin mollu kubi ba nbun mine a fita a yauna kuppe mye na wa nnonku akpilla kilari mye adin nzazinu Kutelle. ²⁶Ko gha imone wa tighe zikiki izazina lisa Kutelle, fiu da nani iworo, "Tiyene imon ipese kitimone."²⁷Na ile imone nkatah, Yesu nuzu kikane adi yene umon unan sesun ngandu lissa mye lawi, asosin kudanga nsesun ngandu mye, a woroghe, "Dofini." ²⁸Lawi suna vat imon ile na awa dumun adofinghe.²⁹Lawi yicila ubuki udiya kilari mye bara Yesu, anan sesun ngandu gbardang wa dak ku, among annit wa sosin nanghe idin leo ligowe kutebule. ³⁰Afarisiyawa nin nan ninyerte wadi ngondilu nbun nan nan kadura mye, iworo, "Iyaghari ntah idin lii nin nso na nan sesun ngandu ligowe na nan kulapi?" ³¹Yesu kauwa nani, annit alenge na idi acine, na idinin su nnan nizu nkan ba, anan tikonuari cas dinin su nnan nkan. ³²Na ina dakk nyicila annit alau ba, ayicila anan kulapi ituba."³³Inug bellinghe, "Nono kadura Yohanna asa itere tinu nin nliran, nono kadura na Farisiyawa asa isu nani inung nono kadura fe din nlii isono." ³⁴Yesu woro nani, "Umon wasa aterunu kwanya tiyime yita nanghinu?" ³⁵Bara ayiri ba dak na iba da yiru kwanya tiyome, nanya naleli ayirere iba teru tinu."³⁶Yesu tutunn lira nanghinu nin tinan tigoldo, na umon wasa ayira kupari kupese avah kukuse mun ba, asa asu nani, aba jariu kuzeni kupese, kuzeni kupese wasa ado dert nin kukuse ba.³⁷Tutun na umon wasa ayira nmyen narua ata lisu likuse ba asa asu nani, nmyen narau mipese ba tutu nin lisuwe, nmyen narauwe mala kiti, linin lisuwe putto. ³⁸Bara nmyen narau mipese, ibati minin nanya lisu lipese lilau. ³⁹Na umon, asa asono nmyen narau mikuse, adin piziru mipese, bara aba woru, 'Mikuse katin.'"

Chapter 6

¹Na iwa di lirin Nassabath na Yesu wadin cin nanya kunen ni leu acurmye wadin nkulu nati ni leu, ipara na cara mene ituna nlee. ²Amon nanya na Farisiyawa woro, "Inyari ita idin nsu nilemong le na i caun isu liri na Sabbth ba?"³Yesu kauwa nani a woro, "Na anung na karanta imung ile na Dauda wasu kube na wa lazan kukpong, ligowe nan nanit na iwa di nanghe? ⁴Awa piru kilari Kutelle, ayira uburodi ule na iwa ceu a leu umon nanya ukuru ama alenge na imadi ligo we nan ghe un na priestari cas ile." ⁵Anin woro nani, "Gono nit Ucifari un na Sabath."⁶Uda among Asabar na awa piru nanya kutii nlira adin dursuzu anite kikane umong unit wa diku nin ku girin cara. ⁷Anan niyert nang na Farisiyawa wadin yenju susut sa a ba shinu nin mung unan konu lirin na Sabath, inan se imong ile na inna Vuruzughe mung. ⁸Bara nani ayino ile imung na idin kpilizue nibinai myene a woron nle na ucara di kuger, "Fita, uyisin kitill nanite." Unite fita a yisina kitene.⁹Yesu woro nani, natirin minu, ucaun isu imong icine liri na Sabatha sa isu inanzang i tucu ulai ya sa inanza unin?" ¹⁰A yenje nani vat anin woro anite, "Nakpa ucara fe." Ata nani ucara mye kpilaku. ¹¹Bara nani ayi mine nana ilira nanya natimine, kitene nile imon na ibasu Yesu ku.¹²Uso nani, nanya nayiri ane a ghana kitene liikup asu nliran, a leo ubun nin kiitike vat nlira kiti Kutelle. ¹³Kubi na kiti nshanta, ayicila nono katuwa mye, a fere annit likure alenge tutung na iwa ni nani lissa "anan kadura."¹⁴Tisa nanan kadura mye inughe Simon (ulenge na iwa nighe lisa Bitrus) nin gwana mye Andrawus, Yakubu, Yohanna, Filibus, Bartamalawus, ¹⁵Matta, Tomas, Yakubu usaun Alfa, Simon, ulenge na idin yicughe Zaloti, ¹⁶Yahuda usaun Yakubu, nin Yahuda Iskariyoti ulenge na aba lewughe.¹⁷Kube Yesu tolo kitene likupe nan ghinu ida yisina kiti kitendelen, ligozi na nan katuwa mye gbardang wa duku, nin ligozi nani gbardang na inuzu Nyahudiya nin Urushelima, nin nbui kurawa Sidoniya a Utaya. ¹⁸Iwa daka ida lanza ghe, ukuru ise ushinu nin tikonu mine, anit alenge na iwadi nniu nin nruhu unanzang iwa shinn. ¹⁹Ko gha nanya ligoze wa dinin su a dudo ghe bara likara nshishinu vat.²⁰Ame yene anan katuwa mye a woro, "Anung anan nmariari ulenge na idi akimon, bara anughere anan kipin tigo Kutelle. ²¹Anan nmariari unughe na idi lanzu kukpon nene, bara anug ba shittu, anan nmariari anughe na idi kuculu, bara iba su tisina.²²Anan nmariari anughe asa anit nnari munu, kubi na ikoso ligo nan ghinu, isu munu nshina, inani nanza munu lisa nworo anug umuguari, bara upiziru lisa ngono nnit. ²³Suun liburi libo liyiri lole, inyizin bara ulanzu nmang, bara fe base uduk udia nanya kitene kani bara acif mine nanere iwa su anan kadura Kutelle.²⁴Kash anung anang nimon nacara, barra imal seru uduk mine. ²⁵Kash anung alenge na ishitin nene, bara kukpon ba da munu nin ndu nbun, kash anung na idi tisina. nene, iba su tiyom nin kuculu nin ndu nbun.²⁶Kash anung alenge na anit di nliru gegeme kitene mine, bara acif wa su anan nliru kinu nin nnu Kutelle nanere.²⁷Bara nani meng di belle munu na idin lanzu, taan usu na nan nivira nanghinu, isu imon icine kiti nalenge na inari munu. ²⁸Taan aleenge na itamunu unnu nmari, suun alenge na idin tumunu ineo nliran.²⁹Ame ulenge na areoufi kuwwau kpiliya ghe kunbe, asa umon bollo ugudum fe munu ghe kulutuk fe ku tutun. ³⁰Na vat nlenge na atirin fi, asa umon nbollo imomon na idi infe, na uwa tiringhe anifi ba.³¹Ile imon na fe idinin su anit sufi fe wang su nani. ³²Asa fe din su usu nalenge na idinin su fere cas, iyaghari uduk fe? Vat inung anan kulapi dinin nsu nalenge na idinin su mine. ³³Asa udin suu imon icine kiti nale na idin su fi imon icine, iyaghari uduk fe? Nanere wang anan kulapi din su we. ³⁴Asa udin yenju iba biufi, iyaghari uduk fe? Inung anan kulapi din nizu ure kiti nalenge na idin yenju iba kpillu ini nani tutun.³⁵Taa usu nnan nivira nin fi, usu ghe gegeme. Niza nani ure na iwa ceo kibinai nworu uba seru ba, uuduk fe ba yitu gbardang, uba so gono nnan kitene kani. Bara ame liti mye din su gegeme kiti nale na idinsu ugodiya ba. ³⁶Lanza nkune kune, nafo Ucif fe na adin lanzu nkunekune.³⁷Na uwa ti umon aso unan kulapi ba, bara fe wang iwa su fi nani. Na uwa mollu umon ba. Fewang na iba mollu fi ba, shawa nin kulapi namong, fewang iba shawu nin kunfe.³⁸Niza anit fewang iba niiti, uni udia na iba zinlinu ukuru ituku bara kuyanga kongo na uguro uman mun, kunere iba guni fe ku mun."³⁹Akuru a belle nani tinan tigoldo. "Unan uduu waansa adursu umon unit uduu libauwa? Asa asu nani vat mine ba diu nanya kuwu, su nani ba? ⁴⁰Unan nmasu nyinnu nimon wasa akata unan dursuzu mye ba, bara kogha kubi ko na amala umase, aba so nafo unan dursuzu mye.⁴¹Ani iyaghari nta udin yenju limoo nanya niyizin gwana fine, na idin yenju kukunti na ku di niyizifi ba? ⁴²Iyizirari uba bellu gwana fine, 'Gwana nan nkala limoo longo na lidi nanya niyizi,' fe litife na uyene kukunti na ku di nanya niyizife? Fe unan rusuzu liti! Burno ukala kukunti nanya niyisife, nin nani unin yene gegeme limoo longo na lidi niyizin gwana fine.⁴³Bara na kon kutca kucine wansa anaa kumat kunanzang ba, sa kutca kunanzan nii kumat kucine ba. ⁴⁴Bara ko kuyemu kutca idin kunin bara kumat mere. Bara na anit wasa ikala kupu kidowo fimart ba, nanere iwasa ikala inabi nanya fimart kusho.⁴⁵Unit ucine nanya nile imon na adin cisu kibinai mye, asa abelle imon ile na idi icine, unan magunta nutuno imon inanzang ile na idi kibinai mye nin nnu mye.⁴⁶Iyaghari nta idin yicie, 'Cikilari, Cikilari,' nin nani na idin dortu imon ile na nbellen munu ba? ⁴⁷Vat ulenge na ada kiti nighe, a lanza tigbulang adofino tinin a di nafo. ⁴⁸Adi nafo unit ule na akee kilari amini nwuzu kiteen anin tuno kutyi ata atata ku. Kubi na uwuru nda kang nmyen nda kilari kane wasa kizillino ba, bara kidinin litino licine.⁴⁹Bara nani, ulenge na a lanza tigbulang ninghe na adofino tinin ba, aba so nafo unite ulenge na kidiin sa litino licine, aswu uwuru ntolo, nmyen ndofino kilari kane, deddei ki diu, na udiu wa ba caunuu ba."

Chapter 7

¹Kubi na Yesu nmala ubellu nimon natuf nanite, a pira Ukafarnahum.²Kucin nmong unit udia, na awadi nin nkanu acina ukuu, Cikilari wa di nin su mye. ³Bara na alanza ubellen Yesu, unit udia une to akukune na Yahudawa idi yicila ghe adak ada tucu kucin kone bara awa kuu. ⁴Kubi na ida kupoo Yesu inung tiringhe iworo, "Ucaun isughe nani, ⁵Bara adinin su nanit bite, amere na ke nari kutyin nliran kone."⁶Bara nani Yesu leo ubun nanghinu kubi na awadii piit nin kilare unit udia une to adondon mye iworoghe, "Cikilara na uwa ti litife kudira ba, na meng batin uda piru nanya kilari nig ba. ⁷Bara nanere na nyene liti nighe nbatin ndak kitife ba, belle ligbulang kucin nighe ba shinu. ⁸Bara meng wang unitari na idinin tigo, ndinin nasojja, asa nworo ulle, 'Cang,' asa anya andi nworo umong, 'Da,' asa ada, ame kucin nighe su nenge asa asu."⁹Kubi na Yesu nlanza nani akiffo unu, a gitirino kiti ligozi na idin dortu ghe, "Meng bellin munu, vat nanyan Israila na nse umon nin nimusin nle uyinu sa uyenu ba." ¹⁰Inung alenge na to nani, kpilla udu kilari idi se kucine nshino.¹¹Nin nkon kubi, uso na Yesu wadi ncinu udu kipin na idin yicu unayin, adon katwa mye wadin ncinu nanghe, ligowe nin ligozi nanit gbardang. ¹²Na ada kupo kipine kidia we, iwa min umong unit na akuu, amere gone cas kitin nene, ame wand ules mye na kuu, ligozi gbardang nanya kipine wa di nanghe. ¹³Na ayeneghe, Cikilari lanza nkunekune mye kang, "Na uwa sillu ba." ¹⁴A da ubun mine adudo akwatu libe, itunna iyisina a woro, "Kwanya, nbellin fe, fita." ¹⁵Atina a fita a so acizina uliru, Yesu yiraghe ana unene.¹⁶Feu tina fi da nani vat. Itina nzazinu Kutelle iworo, "Unan nliru nin nnu Kutelle udia nnuzu nanya bite" nin "Kutelle din yenju anit mye." ¹⁷Uleli uliru kitene Yesu malla kiti nanya vat Yahudiya nin nigbir kupowe.¹⁸Adon katuwa Yohanna bellinghe vat nile imone. ¹⁹Yohanna yicila adon katuwa mye an waba, a ti nani udu kiti Cikilari i woro, "Fere unan dak ule, sa umon ghari ule na tiba so nca mye?" ²⁰Kubi na ida kupon Yesu, anite woro, "Yohanna unan shintizinu nanit nmyen nto nari kilifi ti woro fi, 'Fere unan Dak Ule, sa umon duku na tibo soon nca mye?'"²¹Nkoni kube anit gbardang wa shinn nin tikonu mine nin nniu na nan nruhu unanzang, ata anit gbardang aduu yenje kiti. ²²Yesu kauwa a woro nani, "Asa ikpilla, bellen Yohanna ku ile imon na iyene inani lanza. Anit aduu di nyenju kiti, a gurgu din cinu, akuturu din nshizhinu, aturi din lanzu, idin fizu anan kul udu ulai, akimon din lanzu uliru nlai. ²³Unit ulenge na asuna uyinnu nin bara imon ile na ndi su ba, ame unan nmariari."²⁴Kubi na anan kaduran Yohanna nkpilla, Yesu cizina ubellu ligoze nanite kitene Yohanna, "Iyaghari iwa do nanya kusho ndi yene amon ale na ufunu din pilluwa? ²⁵Bara nani iyaghari iwa nuzu ndi yene, unit unan kuyok kucine? Yene anit alenge na idinsu kuyok kucine inani sosin nanya nlanzun mang, idi kilari tigo wari. ²⁶Bara nani Iyaghari i wa nuzu udas idi yene, una nliru nin nnu Kutelle? Nanere, mong bellin munu, ame katin unan nliru nin nnu Kutelle.²⁷Amore ulenge na ina nyertin litime, 'Yene meng nto unan kadura nighe nbun fe, ulenge na aba kelu libau kamin fe.' ²⁸Meng nbellin munu nanya nale na awani na macu nani, na umon katin Yohanna ku ba, nin nani tigo Kutelle akatinghe."²⁹Kubi na vat nanite nlanza nani, umunu anan sesun ngandu, itambata Kutelle unit ulau wari, iwadi nanya nalenge na iwae ushintinu Yohanna. ³⁰Bara nani, Afarisiyawa nin na nan nyiru nanyan nduka na Yahudawa, alenge na awa shintin nani, iwa nari njinjin Kutelle bara atimine.³¹Nin nyanghari mba gwadu anit nko kuje muna? Idi nafo iyaghari? ³²Idi nafo nono na idi navu nanya nkassa, alenge na isa iso iyica atimine iwroro, 'Tidin npee nishirau bara anughe, na anug nsu ikarma ba, tisu tiyom ana anung nsu kuculu ba.'³³Bara na Yohanna wa dak na asu kilecu sa usonu ba, anung woro, 'Ame kugbergenu ri.' ³⁴Gono nnit daa adin nlii, aso anug woro, 'Yene, ame unan kileou nin nso udondon na nan sesun ngandu nin nanan kulapi!' ³⁵Bara nani njinjin nsu utucu nvat nnono mye."³⁶Nene nkon ku Farisiyawa waddi likura au Yesu lii imonli ninghe. Bara kubi na Yesu npira kilari ku Yahudawe, ikilino kutebul isu kileou. ³⁷Nani umon uwani wa duku nanya kagbire unan kulapi, ayinno nworu Yesu din nli nimon li kilari Kufarisiyawa, ada nin nmon nnut albasta. ³⁸A da yisina nbun mye, kupo na bunu mye a gilla. Imizine tantizo nabune, atina nweze nin titi liti mye, ngbindirizinu nabunu, nlolizu nanin nin nufe.³⁹Kube na Afarisiyawe alenge na iyicila Yesu ku, Iyene nani a kpiliza nanya kibinai mye aworo, "Ndah unit ule unan nliru nin nnu Kutelleri, awa yinnu imusi nwani ule na adin duduzughe ame unan kulapiari." ⁴⁰Yesu kauwa a woroghe, "Simon, ndinin nimon ile na mba bellinfi." A woro, "Belle unan yiru!"⁴¹Yesu woroghe, "Amon wa duku an waba iwa seru ure kiti nnan nizu nre, warum wa sere tidinari akat ataun, ulele tidinari akut ataun. ⁴²Na iwa dinin nikurfin nbiuwe ba, a woro nani na iwa biya ba. Bara uyemeari nanya mine ba katinu nin su mye?" ⁴³Simon kauwa ghe aworo, "Ndi yenju ulenge na adin dortu ghe ikurfun idia." Yesu woroghe, "Fe uwusu kidegen dert."⁴⁴Yesu gitirno kiti nwane a woro Simon ku, "uyene uwani ule npira kilari fe, na unayi nmyen nkusu nabunu, ame nin nmizin a kikkai abunu, amini nwese nin titi mye. ⁴⁵Na fe ngbindiri ba, amere, unuzu kube na ndah nanye, na asuna ugbindiri zinu nabunu nigbe ba.⁴⁶Na uwolo abunu nighe nin nuf ba ame nwolo abunu nighe nin nnuf. ⁴⁷Bara ile imon na asu, nworo fi ame ulenge na adinin nalapi inani nyapa ghe, ata usu gbardang, bara ulenge na iyapa ghe cinglin, ame nta usu cingling."⁴⁸Atuna aworoghe, "Iyapa alapi fe." ⁴⁹Alenge na idi kileowe ligowe woro nati mine, "Ghari ule na awasa ayapa kulapi?" ⁵⁰Nani Yesu woro nwani une, "Uyinnu fe sa uyene nsu utucufe caan sheuwu."

Chapter 8

¹Uso na nin dandaunu ba, Yesu cizina ucin nanya nigbir ngangan na nitari, nbellu nliru ucine, kitene kipin tigo Kutelle, inung likure nya nanghe. ²Among awani alenga na iwa kalla nani Uruhu unanzan nan tikonu. Inughere, Maryamu ule na idin yicughe Magdaliya, Kitime iwa kalla ghe agbergenu kuzor. ³Yuwana uwanin Kuza, unan katuwa Hirdus, Suzana, nan namon awani gbardang, alenge na iwa buun nani nin nimon nacara mine.⁴Nene na ligozi nanit gbardang nzura ligowe, umunu anit ale na iwa cinu udak kiti mye unuzu nigbir gbardang, asu uliru nanghinu nin tinan tigoldo. ⁵Unan tibila ndo nbilisu nimus, na adi tibile imon imusu disso, libau, ipatila inin nin nabunu anyin kitene kani da pilla inin. ⁶Imon imus disso kiti ikoto, bara na idinin nmyin ba.⁷Har nene imon imus disso kiti nimart, na imarte nkuno ligowe nin nimuse, imarte buco imuse. ⁸Bara nani imon imus disso kutyin kucine inin na iyoli na iwa duru akat kazakure." Kube na Yesu nbelle nani, ayicila nani, "Vat nlonge na adinin natuf na alanza."⁹Inung nono kadura mye tiringhe iyaghari tinan tigoldo mye di nbellu. ¹⁰Yesu woro nani, "Ina ni munu kubi iyinin imon linyeshin kitene kipin tigo Kutelle, bara kagisine iba bellu nani nin tinan tigoldo, 'iba yenju na iba yene gegeme ba, iba lanzu, na iba yinnu ba.'¹¹Nene tinan tigoldo tinere, imuse uliru Kutelle ri. ¹²Imus ile na idisso libou, innere anit alenge na ilanza ligbulang nliru, shetan uni nda ada bollo ligbulang nliru nanya nibinai bara iwa yinin ise utucu. ¹³Inin ile na idisso kiti natala anitari alenge na ilanza ligbulang nliruwe, inani sere nin liburi liboo na iyisin nin likara ba, inung sa iyinna bara kubi baat, kubi na igwada nani asa idio.¹⁴Imus ile na idisso kiti nimart inughere anit alenge na ilanza ligbulang nliru, inani nsuna linin inani nda parda nani nin nbellen nikurfung nin nlanzu nmang nlai, na isa ina imus ile na idisso kutyin kucine. ¹⁵Inughere anit ale idinin kibinai kilau ninn nan nbellu kidegen, na imala ulanzu nlire, imino unin nin likara, isu kumat nin likara.¹⁶Nene, na umon duku ule na aba ti ulah npitila awufu nin kishik, sa a ceo nanya lii nkoni, se dei atarda unin kutet, vat nlenge na apira ama yenu nkananghe. ¹⁷Na imomon nyeshin, ilenge na una sali sa uyinnu ba, a na imomon nyeshin ile na iba yinnu idak nanya nkanang. ¹⁸Suun seng nanya nlanzu, vat nlenge na adumun, amere iba kpinghe ku, ame ule na asali mun, iba seru ile na adin kpilizu a adumun."¹⁹Kubi na unan Yesu nin nuane wa kiti mye, iwase uduru kupo mye ba, bara gbardang nanit. ²⁰Ibellin ghe, "Unafe nin nuanafine yisin ndas, idinin su iyene fi." ²¹Yesu kauwa aworo nani, "Una nighe nin nwana nighe, inunghere alenge na idin nwana nighe, inughere alenge na idin lanzu uliru Kutelle idorto unin."²²Nene uso nlon liyiri, Yesu nin nono kadura mye ipira nanya nzirgin nmyen, a woro, "Nati kafin udu uleli uwul kulle." Itunna ndinna ikafinar. ²³Na idinna ukafine, Yesu tina nmoro fiyilili nfunu fita kang nanya kulle, uzirge kullo nin nmyen itunna ipira nanya tikanci.²⁴Nono katuwa mye di fiyaghe, iworo, "Cikilari, Cikilari, nmyen ba millu nari!" A fita akpada ufune nin mye ne, fiyilili yisina kite so dang. ²⁵Uyinnu mine, sa uyene de atirino nono katuwa mye nanya fiu nin kiti tinu itirino atimine, ghari ule adi kpadizu ufunu nin nmyen, inani din dortu ghe?"²⁶Ikafina udu kipin Ngarisinawa, na ki nleli uwul Ngalili. ²⁷Kubi na Yesu yisina nbiu kurawa, a zuro nin nmong unan nilaza nanya kipine, nin dandaunu na adin nsho. Imon a sosin kilari ba, asosin nissek.²⁸Na ayene Yesu ku, usu agilla adio nabunu mye, atah ntet kang, "Iyaghari udin piziru kiti nighe Yesu gono Kutelle? Inan kitene, ndin nfofi nacara yenje uwa fuuni ba." ²⁹Yesu atta uruhu unazan ghe a nuzu nanya nnite, nkon kubi gbardang asa imone yiraghe. Inani sa itaghe inyang naccara nin nabunu, iceoghe unan ncaa, asa atasa inya ghe agbergenu wunnu ghe udi niti ninanzang.³⁰Yesu tiringhe, "Lisafe ghari?" A kawoghe, "Libutari," Bara agbergenu gbardang di nanya mye. ³¹Ifoo Yesu ku acara kang, na awa mollu nani ba.³²Ligo naladu wa di kileo kusari, agbbergenu foo Yesu ku acara, asun nani, ipiru nanya naladu, Yesu yinna nani. ³³Na agbergenu nnuzu nanya nnite, idi piru nanya naladue, itunna iputu nin ncum idi diu kule ituna iwulu.³⁴Na anan libiya nalade nyene ile na isu, ido nanya kipine nin ncum, idi bellin kagbire nin nanya kipine. ³⁵Anite nuzu idi kiti Yesu, ise unite ule na agbergenu nnuzu kiti mye, sosin nabunun Yesu, nin nimon kidowa nin kibinai dert, ilanza fiu.³⁶Alenge na iyene nani ibelle anite inda na agbergenu nnuzu, unite uni nshino. ³⁷Vat nanite kipin Ngarisinawa woro Yesu ku asun nani, bara anite apira uzirgi nmyen a nya.³⁸Unite ulenge na agbergenu nnuzu kiti mye, foo Yesu ku acara adofinghe. Yesu kpiliya ghe aworo, ³⁹"Kpilla kilari, ubellin ile imon na Kutelle nsu fi, unite kpilla abelle nanya kipine vat nile imon na Yesu nsu ghe.⁴⁰Na Yesu nkpilla, ligozi nanite ta ghe mahabi, bara vat mine di ncaa mye. ⁴¹Umon unit lisa mye Jairus, udia kutyi nlirag ada dio nabunu Yesu nfo ghe nacara adak kilari mye, ⁴²bara gono kishono mye kirum, unan nakus likure, anon fawal, na Yesu wa cinu uduwe, ligozi keseghe.⁴³Umong uwani wa duku, ulenge na awadi nanya nmyi, akus likare, na ase unan nshinu ninghe ba. ⁴⁴Ada mamal mye, adodo imon mye likot nanya kube nmyi mye yisina.⁴⁵"Ghari ndudui?" Yesu tirino, vat mine ta amusuku, Bitrus woro, "Cikilari, anite di gbardang ina ni din parduzu fi." ⁴⁶Yesu woro, "Umong ndudui, yinno likara nnuzu kiti nighe."⁴⁷Uwani nin nyene, na awanya anya likire ba, ada nin ketizu adeo nabunu mye. Nbun nanite vat, abelle ile imon na ita amini ndudoghe, nin inda na atunna ashino. ⁴⁸Atunna aworo, "Ushono, nigh uyinu sa uyenu fe nshino ninfi. Can sheu."⁴⁹Kube na Yesu wadi nliru, umon da kiti mye unuzu kilarin Jairus udia kutyi nliran, "Ushono fe, nkuu. Yenje uwa damu unan dursuzu ninyerte. ⁵⁰Nin lanzu nani, Yesu woro, "Jairus ku, yenje uwa lanza fiu, yinna ushono fe ba shinu."⁵¹Kubi na aduru kilarin Jairus, na ayinna umon pira ninghe ba, se Bitrus nin Yohanna a Yakubu, a ucif nin nnan ngone. ⁵²Vzat ninite yita kuculu nin tiyom, "Cinnon kuculu Yesu woro na akuu wari ba, adi nmorari." ⁵³Isisaghe, bara inug yiru a kuu, wari.⁵⁴Akiffo ghee ncara a woro, "Gono nig fita."⁵⁵Ulai mye kpila, nanya mye, kubi atuna afita, Yesu woro nani inighe imomon alii. ⁵⁶Anit mye kiffo tinu, yesu woro nani na iwa bellin umon imon ile na idi ba.

Chapter 9

¹Ayicila nono katwa mye likure nin wabe, ana nani likara kitene nagbergenu nin shizhinu nin tikonu. ²Ato nani, idi bellin uliru kiti kipin tigo mye, nin shizinu nanan tikonu.³A woro nani na iwa yiru imon bara ucine ba, sa uca, imon inyi, imonlii, ukurfung, sa alutuk abba. ⁴Vat kilari ka na ipira soo kinin, udu liyiri lo na iba cinu kipine.⁵Inung alle na inari munu, asa iba nuzu nanya kipin, kotinon lidau we nabune mine, liba so ushaida nati mine." ⁶Itunna iwatuna, ipira nigbire itina nbellin nliru umang, nin shizinu nanit niti niti.⁷Hirdus ugo na alanza ile imon na idinsu, au Yohanna unan shintu nanit infita. ⁸Kiti namong idin su Iliya nsah, among woro umon unan nburnari, in fita nanya na nan nlai. ⁹Hiridus woro, "Ina malu ukalu liti Yohanna, ani ghari ndi nlanzu kiti mee nene." Hiridus do npiziru ayene Yesu ku.¹⁰Alenge na iwa tuu nani issah, ibellinghe vat nile imon na isu, anya nanghinu ligowe nanghe, udu kipin Batsaida. ¹¹Inung ligoze lanza nani Idofinghe, atah nani mahadi, abelle nani ubellen kipin tigo na idinin su inshinue.¹²Nin ndu kulelen, inung likure nin wabe, woroghee suuna ligoze idoo nigbir nkilinue, idi piziru kiti linanin nin nimonli, bara kikane na tidi ku kushori. ¹³Aworo nani, "Nan nani imonli ili." Inug woro, "na tidi nin nimomon na ikatin nfungul utaun nin niboo ibba ba, sse tido tidi seru nani imonli bara ligozi vat. ¹⁴Iwadi annit amui alaun. A woro nono kadura mye, "Taan nani iso acuri akut ataun taun.¹⁵Isu nani anite so vat kutyin. ¹⁶A yauna ufungul utaune nin niboo ibe, ato iyiizi kitene atah nmari ku, a pucu agir anaa nono katuwa mye, inin koso nani. ¹⁷Inung vat leo ishito, kagisin nbubun nimole nazza, ipitirno ita nakuzun likure nin nabba.¹⁸Idoo nkon kubi adin nti nliran usame, nono katuwa mye nanghe anin tirino nani, "Ligozi din su meng ghari?" ¹⁹Ikauwa ghe iworo, "Yohanna unan shintu nmyen (Baptisma) amon woro Iliya, amon woro nkon kunan nburnuari in fita."²⁰Anin woro nani, "Anung dinsu meng ghari?" Bitrus kauwa aworo kristi unuzu Kutelle." ²¹A wunno nani atuf, Yesu woro nani na iwa bellin umon ba. ²²Nworu gono nnit ba niu nin nimon gbardang, iba nari ghe, akune nin uso napirist a anan ninyerte, iba mollughe ayiri atat a ba fitu nin lai.²³A woro nani vat, "Asa ule na adinin nsu adak kiti nigh, aba nari liti mye, aba diru, ule na anari litime bara meng aba se utucu. ²⁴Ulenge na idinin su a tucu liti mye, aba diru, ule na anari litime bara meng aba se utucu. ²⁵Iyaghari ncaute unit se imon inye vat, anin dira ulai mye?²⁶Vat nle na adi nlanzu ncin nigh nin ligbulang nigh, gono nnit ba lanzu ncin mye nwui une na aba dak nanya ngongon Ncif mye nin nono kadura Kutelle. ²⁷Nworo munu kidegenere indi bellu munu, among yisin kikane, na ukul ba dudu nani ba, se idoo kipin tigo Kutelle."²⁸Na ayiri kulir nkata na Yesu nbelle nani tigbulang tone, ayira Bitrus, Yohanna, a Yakubu, ighana kitene kupara ati nlirag. ²⁹Na adi nliraghe, umuro mye saka, imon mye tunna ipo pau nwaltu.³⁰Itunna ise amon naba ida idin nliru nanghe, ashe Musa nin Iliya. ³¹Ale na iwa yenje nani gongon, idin nliru kitene nnyiu mye, ule na iba kullu nanya Urushelima.³²Kubi, Bitrus nan nale na iwa di nanghe nmoro wadi nani kang, na izinto, iyene ngongon mye nin nale iwa yisin nanghe. ³³Uso nani, na inya ligowe nan Yesu, Bitrus woroghe, "Cikilari ucaun na tidi kikane, tiba ke adanga atat, ti ke kurum kun Iliya." Na ayinno ile imon na adin belle ba.³⁴Kube na adin belle nleli imone, kuwut tolo ku tursu nani, fiu da nani, na kuwute nkilino nani. ³⁵Liwui nuzu nanya kuwute liworo, "Gono nighari kane na ina fere lanzan ghe." ³⁶Na imala ulanzu liwuiye, Yesu yita usame, inung so tik, nanya nayiri ane na iwa bellin umong ba, ile imon na iyene.³⁷Ukurtunu nkuiye, na isa unuzu kupara, ligozi nanit da zuro nanghe. ³⁸Umon nanya ligozi gilla a woro, "Unan yiru ndin fofi nacara yene usaun nighe, amere gono nighe cas. ³⁹Yene Uruhu sa uyaunghe, amalzino, aketize, anutuzuno kupunget nnuwe, na asa usunghe ba, se ushalaghe. ⁴⁰Asa nfo nono katwa fa acara, nshin ninghe na isa iyinno ba."⁴¹Yesu kauwa a woro, "Anung anan salin nyinnu nin kuji kugbas, udu kishiyari nba yinu uso nanghinu danin nsaun fe kikane." ⁴²Na gone din cinu uduwe agbergenu yaunghe ilina kutyin atunna nketizu. Yesu kpada Uruhu unanzang, ashino nin gone, anin nakpa ucife.⁴³Vat mine yene nziziki ngbardang Kutelle, na vat mine nkiffo tunu nile imon asu, ani woro nono katuwa mye, ⁴⁴"Na to tigbulanghe do piit nnit nacara nanit." ⁴⁵Na inin wa yinin ule idiru ba, Bara na uwa nyeshin kiti mine na iyinno liti nlire ba. Vat nani nlanza fiu nworu itiringhe uliru une.⁴⁶Manyardang fita nanya mine, nbelleng nworu ghari ba so udiya mine. ⁴⁷Yesu nin yiru nkpilizu nibinai mine, a yicila kagone kabene a yisa likot me, ⁴⁸Anin woro nani, ulenge na asere gono kane, asere menku. Ulenge na asere menku, asere ulenge na ana tuuyi, ulenge na aceo liti me nafo gono kibene amere ba so udya nanya mine.⁴⁹Yohanna kauwa, "Cikilari tiyene umong nutuzunu nagbergenu nin lisafe, tinanin wantinghe, bara na adi ndortu nari ba." ⁵⁰Na iwa wantinghe ba, "Ubellun Yesu, vat nlenge na adi nivira nan ghinu ba unminere."⁵¹Na ayiri nyiu me nda susut aceo umuro me udu Urushelima. ⁵²Ato anan kadura nbun me, inya ipira kagbir Nsamariya, ikeleghe imone. ⁵³Anite kikane wa tighe mahabi ba, bara amal ciu umuro me udu Urushelima.⁵⁴Na nono katuwa me, Yakubu nin Yohanna inyene nani, iworo, "Cikilari titi ulah tolu umolu nani?" ⁵⁵A gitirino a kpada nani. ⁵⁶Itunna inya udu nkan kagbir.⁵⁷Na idin cine libau we, umon woroghe, "Meng ba dofin fi udu kika na uba duu." ⁵⁸Yesu kauwa a woroghe, "Ninyan yau dinin tiyyi, Anyin yita nin nado, meng gono nnit dinin kiti nciu liti ba.⁵⁹Anin woro nmong, "Dofini." Ame woroghe, "Cikilari ucizine na ndo ndi kassu ucif nigh." ⁶⁰Ame atimine anan nkul, fe can udi belle piit nin npash uliru kipin tigo Kutelle."⁶¹Umong ugang woroghe, "Meng ba dofinfi Cikilari, na ntuu ndi bellin anan kilari nighe meng nya." ⁶²Yesu kauwa a woroghe, "Na umong duku alenge na ata ucara me nkeke nikawa, asa a gitirno, na abase upiri kipin tigo Kutelle ba."

Chapter 10

¹Nene, nkon kubi Cikilari fere annit akut kuzor, ato nani nababa ido ubun mye nigbire nin niti nanga na amye dinin su nduwe. ²A woro nani, "Ugirbe karin, anan katuwa yita cing. Bara nani nta munu sun nlirang, Cikilaringirbi nan kpina anan ngirbe ku.³Caan munu ntomunu nafo akam nanya ninyonyo, ⁴Na iwa yaun nkka nikurfun ba, sa nkkan ncin ba, sa akwatak, na iwa su ilip libau ba.⁵Nanya vat kilari ka na ipira, nin cizine woro, 'Nsheu so nanya kilari kane.' ⁶Asa unan kibinai kisheu duku, nsheu mine ba so nanghe, andi na aduku ba, nshew mine ba kpilu kiti mine. ⁷Soon nanya kilari kani, ilii iso ile imon na ina mune, bara unan kauwa nbatina aseru uduk mine na iwa dortu niliri ba.⁸Vat kagbir ka na ipira, asa isere munu leo vat nile imon na inna munu, ⁹shinon nin na tikonu, iworo nani, 'kipin tigo Kutelle di susut nanghinu.¹⁰Bara vat nanya kagbir ka na ipira asa na isere munu ba, nuzun nanya tibau mine iworo, ¹¹'Vat lidau kagbir mine na litafina nabunu bite, ti wese kiti mine, bara yinnon kipin tigo Kutelle nda susut nanghinu.' ¹²Meng nworo munu, uwui nwucu kidegen, nbati ayi asheu nin Sodom nanin kipin kane.¹³Kash Korasinu! Kash Batsaida! Dafo umon izikiki ile na ina su kiti mine nda innere inasu ntaya nin Sidon iwa su udiu kutyin, iwa shonu imon tiyom iso nanya ntong. ¹⁴Bara nbati ayi asheu nin ntaya nin Sidon au na anug ba. ¹⁵Anung anan Kafarnahum idin kpilizu iba ghantin munu kitene kane? Nani ba iba da nin ghinu udu kuwu nlah sa ligan.¹⁶Ule na alanza munu, alanza menku, ule na anari munu anari menku, anari ule na ana tiiyi.¹⁷Anit akut kuzor ane saa nin liburi libo, agbergenu nna nari atimine nanya lisafe. ¹⁸Yesu woro nani, "Nwandi nyenju sheitan wa diu kitene kani nafo ummali nu kiti. ¹⁹Yenen, ina na munu likara, ipatilu iyii nan ninang, nan vat nakarra na nan nivira mine, na imomon ba lanzu munu ukul ba. ²⁰Vat nani na iwa su, liburi liboo bara nani cas ba, nworu tiruhu nna atimine kiti mine ba, suun liburi libo inyertinee ti sa mine kitene kani."²¹Nanya kubi kurum, asu liburu libo nanya Nruhu Ulau, "Nzazin fi Ucif nigh, Cikilarikitene nin kutyin bara unyeshe ile imone kiti ni najinjin anan yiru, umini npuno kiti nalenge na ina dursuzo nani ba, ni nono nibebene, nanere Ucif nigh, ucaun nanya nyenu fe."²²"Vat nimon Ucif nighe na niy, na umon yiru gone ba, Ucife, na umon yiru Ucife ba se gone, vat nle na gone nyinna aba dursu ghe liti mye."²³Na agitirno kiti nono katuwa mye a woro kusari, "Anan nmariari alenge na idin yenju ile imon na anug nyene. ²⁴Meng woro munu gbardang na nan nliru nin nnu Kutelle nan nago din piziru iyene ile imon na anung na yene na iyene inin ba, Ukuru ilanza ile imon na anung na lanza, na ilanza ba."²⁵Nani umon unan ndursuzu nduka na Yahuduwa, dumunghe a woro, "Unan nyiru iyaghari nba su inan se ulai sa ligan?" ²⁶Yesu woroghe, "Iyaghari di nanya ninyerte nduke?" ²⁷Akawa awooro, "Ubati usu Ncikilari Kutelle fe, nin vat nlaife inin vat likara fen nin kibinai fe, nin ndindin lisosin kupofe nafo liti fe." ²⁸Yesu kawa a woroghe, "Ubelle dert, su nani unan so."²⁹Ame unan yiru ninyerte dinin su a durso liti mye, a woro Yesu ku, "Ghari udondon kupo nighe?" ³⁰Nkawe Yesu woroghe, "Umon unit wa nuzu Nurushelima udu Ujariko apira nacara nakiri, ifoghe icinghe fal.³¹Nanya kube umon upirist dofino libau we, n ayene a raffa likot akata nkon kusari. ³²Nani tutung nkon kuliviyawa da kitene ayene ghe, akuru ayira nkon kusari akata.³³Nkon ku Samariyawa di ncin mye ada kiti nkunekune mye. ³⁴Ada kupo mye atece ghe annute, atintio ghe nnufu ku, a tarda ghe kitene kajaki mye, ada ninghe kilari namara, amin ghe gegeme. ³⁵Ukurtunu nkuiye, ayira isule iba anah unan kitene aworoghe, 'Mini ame gegeme, ndo ndak, vat nile imon na Uwutuno mba biufi.'³⁶Uyemeri nanya na watat ale udin yenju adi udondon lisosin kiti nle na awa piru a cara nakire?" ³⁷Unan yure woro, "Ulange na awa lanza ukunekune." Yesu woroghe, "Can udi su nani."³⁸Nene ikiffo ucin, ipira nkan kagbir umon uwani lisa mye Marta taa ghe mahabi, ada ninghe kilari mye. ³⁹Ayita nin gwana kishono lisa mye Maryamu, aso nabunu Ncikilari adin nlanzu nliru mye.⁴⁰Ame Marta yita nijasi likanju nimoli ado aworo Yesu ku, "Cikilari na fe nyene gwana ninghe ncini likanje usanin ba? Bara nani belinghe ada buuni." ⁴¹Ame Cikilari kawa a woro ghe, "Marta, Marta, fe ndama nin nimon gbardang. ⁴²Imon irumari cas icine. Maryamu nfere imon icine ile na umon ba bollu kiti mye ba."

Chapter 11

¹Na amala nliran nkan kiti, umon nanya nono kadura mye woro, "Cikilari, dursuzo nari usunn nliran nafo na Yohanna wa dursuzo nono kadura mye."²Yesu woro nani, "Kubi na iba su nliran woron, 'Ucif na lisafe so lau. Na kipin tigo fe dak.³Na nari imonli nkolome liyiri. ⁴Shawa nin nalapi bite, nafo na arike din shawuzu nin nalenge na isu nari alapi. Na uwa do ninghirik kiti ndumuzunu ba.'"⁵Yesu woro nani, "ghari nanya mine dimun ndondon, amin ndo kiti mye nin kiyitik, a bellinghe, 'Udon nigh nei ure nakalan nfon gol atat, ⁶umong udon nigh worin ndak unuzu ncin, na ndinin nile imon na nba nighe ba.' ⁷Ame ulele nanye ba kawughe, na uwa damei ba, nmal tursu kibulung, meng nan nono nmall noo, nwasu nfita nnafi ufungul ba. ⁸Meng nbellin munu, ko na aba fitu a nighe ufungule ba bara fe udon mere, bara uciu kibinai fe nin salin nlanzu ncing, aba fitu anifi ile imon na udinin su we gbardang.⁹Meng tutun nbellin munu, tirinon iba nii munu, piziran iba se, reyon kibulu aba punu, munu mun. ¹⁰Bara vat nle na atirino aba seru, unan piziru ba se unan nrizu kibulun iba punghe mun.¹¹Ghari nanya mine ulenge na adi ikifi gono mye ntiringhe ufungul aba nighe litala, sa fibo anaghe fiyii ya? ¹²Sa atirin likpai, ana naghe finagha? ¹³Bara nani anung na idi anan maggunta, iyiruufilizinu nimmon icine kiti nono mine, iyaghari ngbardang na ucif mine kitene kani ba nii Uruhu Ulau nale na itiringhe?"¹⁴Nin kidughee, Yesu wa di nutuzunu nagbergenu, nan naturi, uso kubi nna agbergenu wa nuzu, unit uture lirina, ligozi nanit kiffo tinu! ¹⁵Among nanya nanite woro, "Nin Bazelbula, ugo nagbergenu adin nutuzunu agbergenu."¹⁶Among dumunghe idin piziru nalama unuzu kitene kani. ¹⁷Yesu yinno ukpilizu mine, a woro nani, "Vat tigo tongo na tidi nivira nati mine ti ba so hem, Kilari ka na kidi nivira nati mine kiba di.¹⁸Asa Sheitan di nivira nin liti mye Iyiziyari tigo mye ba yisina? Bara anung nworo ndin nutuzunu agbergenu nin Balzebul. ¹⁹Andi ndin nutuzunu agbergenu nin Balzebul, nin iyanghari anan dortu din nutuzunu muna? Bara nani inung ba so munu anan sharaa. ²⁰Ama asa ndin nutuzunu agbergenu nin liyicin Kutelle, kipin tigo Kutelle nda kiti mine.²¹Kubi na unan likara, kullun nin na soja idin ncaa kilari mye, imon mye ba so cai, ²²bara kubi ba unan likara nsu inasara a bollo imon likum kit nnite, aba pitirinu imon nacara nnit une. ²³Ulenge na adi nin mye ba, adi nivira nin mye ame ulenge na apitirno nin mye ba ashagilina.²⁴Kubi kongo na uruhu inanzang nnuzu kiti nnit, asa akatiza kiti nmyen, adin piziru nshinu, asa na ase ba, a woro, 'Nba kpillu kilari kanga na nna nuzu ku.' ²⁵Na akpilla, aba se kilari ikuzu kinin inin ceo kinin gegeme. ²⁶Aba nuzu adi yiru nton tiruhu kuzor, tongo nati katinghe nin magunta, vat mine ba dak ida so kikane, imali lisosin nnit une ba katinu uburne nin nanzang.²⁷Uso kubi na abelle ileli Imone vat, umon uwani ghantina liwui mye nbun ligozi nanit, a woro, "Nmarari liburi longo na lina marufi, nin nayazin ale na una mazin ku." ²⁸Bara nani ame woro, "Anan nmariari alenge na idin lanzu tugbulan Kutelle, inani myin tinin."²⁹Na ligozi din pitiru anit gbardang, acizina ubellu, ko kuje, kuji magunta ri, idin piziru alama, na amon duku alenge na iba nii nani ba, se an Yunana. ³⁰Nafo na Yunana wa da so alama udu uniniva, nanere tutun gono nnit, ba so alama kiti nko kuje.³¹Uwani ngo Kusari nkudu ba fitu liyiri nwucu kidegen nin nanilime nko kuje ati nani iso anan nca nkul, bara awa duk unuzu nimalin kutyin ada lanza uyiru Solomon, ayene ulenge na akatin Solomon ku kikane.³²Nanilime Nninniva ba yisinu liri wucu kidegen, nin nanit kuji kone, iba ti nani iso anan ncaa nkul, bara iwa diu kutyin nin wazi yunana, yene umon duku, akatin Yunana ku adi kikane.³³Na umong duku ulenge na aba ti ulah npitila a nyeshe unin ba, sa kadas kukuzun, se kitene kiti ncise bara alenge na iba piru iyene nkanang. ³⁴Iyizife nnert upitila kiddowo fe ba kullu nin kanag, andi iyizi caun ba, to kidowo fe ba kulu nin Sirti. ³⁵Bara nani su seng, nkanang nanya fe na nsirtiyari ba. ³⁶Asa nanere, kidowo fe kulun nin nkanang, na nkan kiti di nsirti ba, vat kidowo fe ba so nafo uputila a udin kassu, aba tifi nkanang."³⁷Kubi na amala utiru, ku Farisiyawa bellinghe au idi lii imonli kilari mye, Yesu do adi lii imonle. ³⁸Kunin Kufarisiya su amamaki nworu atina nlw sa ukusu nacara.³⁹Ame Cikilari woroghe, "Anung a Farisiyawa, asa ikusu mamal nkop nin kishik, nanya mine kulun nin ucuci a magunta. ⁴⁰Anung anan sali nati! Na ulenge na ana ke udase, amere na ke nanye ba? ⁴¹na anan sali nimon ile imon na idi nanye, vat nimone bati lau.⁴²Bara nani, kash, anung Afarisiyawa bara idin nizu uzakka nimon kunen vat, inani nsuna imon icine nin su Kutelle. Uso lellei tisu gegeme nin nsu, na tiwa dira usu kagisin nimon ba tutun.⁴³Kash anung Afarisiyawa, idinin su lisosin nbun, nanya nkasssa we. ⁴⁴Kash udu kiti mine, idi nafo nissek nanga na idin yenju ba anit sa ipalila sa uyiru mine."⁴⁵Umong unan yiru nanya nduka Nayahudawa kauwa aworoghe, "Unan yira ile imon na ubelle tigozori kiti bite." ⁴⁶Yesu woroghe, "Kash anung anan nyiru nduka! Bara asa anung na anit kutura gbardang kun nijasin in yauna, anung ba dudu kutura kone nin tiyicin mine ba.⁴⁷Kash udu kiti mine, anun din ke niti nlizinu nin na nan nliru nin nnu Kutelle, alenge na acif mine wa mollusu nani. ⁴⁸Bara anung iyizi inbari, iyinna nin katuwa nacif mine, bara inughere wa molusu anan nliru nin nuu Kutelle, ina ke nisek mine, inan lizino mung.⁴⁹Bara nanere tutun uyiru Kutelle a woro, 'Nba tuu nani, anan nliru nin nuu Kutelle, nin na nan kadura, ibati nani ineo, imolsu amon mine.' ⁵⁰Ko kuje, inughere ba yaunu uhaki nmyi nanan nliru nin nnuu Kutelle mongo na iwa gutun, tun uburnu inye, ⁵¹Unuzu nmyi Habila udu Zakariya ule iwa mulu kiyitik nbagadi nin kilari nliran, nanere nworo munu ko kuje ba yaunuu uhakke.⁵²Kash anung anan nyiru nduka na Yahudawa, bara ina yaun imon npunu nyiru, na anung ati mine npira ba, inani nwantina anan pire."⁵³Kubi na Yesu nsuna kikane, anan ninyerte nan na Farisiyawa ighana ghe, isu amusunanghe kitene nimon gbardang, ⁵⁴Nkukari nwori ikiffo ghe nanya tigbulang mye.

Chapter 12

¹Nanya nkoni kube, na gbardang limui nanit wa zuro ligowe, gbardang ipalila ati mine, acizina ubellu nono katuwa mye, "Yinnon ubellen nyist na Farisiyawa, unere magunta.²Bara na imomon duku ilenge na inyeshin, ile na iba punu ba, sa itursun ile na iba yinnu ba. ³Bara vat nile imon na ubelle nsirti, iba lanzu nanya nkanang, ile imon na ubelle nanya kutyi, iba beellu kitene kilari.⁴Meng bellin munu adondon nigh, yenje iwa lanz fiu nle na aba molu kidowo, nin nani na idumun nimomon ile na iwasa isu tutun ba. ⁵Nba wunun munu atuff kitene nlenge na iba lanzu fiu mye, lanzan fiu nlenge na awa mdu adinin likara nworu atu kidowo nanya nlah. Nanere nbellin munu lanzan fiu mye.⁶A na ninari nitaun asa ilewe ikubu iba ba? Vat nani na nkan duku asa ishawa mun ba, nyenjie Kutelle. ⁷Vat titi litife ina batiza tinin. Na uwa lanza fiiu ba. Udunin ndaraja ukatin ninari gbardang.⁸Meng bellin munu, vat nle na ayinni nbun nanit, meng ba yinin ghe nbun nanan kadura Kutelle. ⁹Bara ame ule na ata amusu nigh nbun nanit, meng bati amusu nigh nbun nanan kadura Kutelle. ¹⁰Vat nlenge na abelle tigbulang niviran kitenen ngono Kutelle iba shawu, ame ulenge na asu tizogo nin nivira kitene Nruhu, na iba shawu mun ba.¹¹Kubi ko na idanin ghinu kiti wucu kidgen, anan tigo, nin na nan nakara, na iwa dama ba, kitene nile imon na iba bellu ubun munu, sa ile imon na iba bellu. ¹²Bara uruhu ulau ba dursu munu, nanya nkoni kube ile imon na iba bellu.¹³Umon nanya ligoze woroghe, "Unan yiru belle gwana nighe ti kosu ugadu.¹⁴Yesu woroghe, "Unit, ghari ntayi unan wucu kidge sa unan yisinu kiyitik mine?" ¹⁵Ame woro nani, "Sun seng i kala ati mine kiti ngbardang nimon nacara mye ba."¹⁶Yesu belle nani tinan tigold, aworo, "Kunen nmong wa ni kumat kang, ¹⁷a kpiliza liti mye aworo, 'Iyaghari nba su, na ndumun kiti kanga na nba ciu ileo nighe ku ba?' ¹⁸Ame woro, 'Nene nbasu. Nba turzunu illai ile nkee ididia, nceu vat nile imon na ndumun. ¹⁹Nnin bellin kidowo nighe, " kidowo, ning uceo illyou in nakus gbardang. Shinno, uso ulii, uso nin, lanzu nmang."'²⁰Kutelle worroghe, 'Fe unit ulalang nin kiyitik kane nba seru ulaife, ile imone na uceu iba lawu inghari?' ²¹Nanere umon ba yitu, ulenge na a ceo imon, a na ayita nin nimon kiti Kutelle ba."²²Yesu woro non Katuwa mye, "Bara nani meng nbelling munu, yenje iwa dama nin nlai-sa imon nli, sa imon nshonu kidowo mine. ²³Bara ulai katin imon nlii, kidowo tutun katin imon nshonu.²⁴Yenjen agoron, na idin su tibli sa ugirbi ba. Na idinin kiti kaciso sa filai ba, Kutelle din nli ninghinu. Na anun katin anyine ba! ²⁵Nin ghari nanya minne nwasa akpina ngbardanag nayiri mye? ²⁶Andi na iwasu isu ile imon icinghe ba, iyari inta idama nin kagisine?²⁷Yenjen amamu kusho inda na idin kunju. Na idin su katuwa sa fiyari. Nin nani meng nbelling munu ko Solomon nin ngongon mye wa shon imon nafo umong mine ba. ²⁸Andi Kutelle din tizu ukpi kusho kuyok, uleng na idiku kitimone, udu nkui ina to nani nlah, iyaghari bati na aba su anunku kuyok ba, anan cing nyinnu sa uyenu!²⁹Na iwa dama kitene nimonli sa ile imon na iba sonu, na iwa so nin damuwa ba. ³⁰Bara vat nigbir inye din piziru, ile imone, ame Ucif mine yiru au idinin su nile imone.³¹Piziran kipin tigo mye, kagisin nimone iba kpin munu ku. ³²Na iwa lanza fiu, bara na idi kago kabene ba, bara ucif mine din lanzu nmang ani munu kipin tigowe.³³Lessen ile imon na idumun Inii anan diru, keen tikka to nati ba jarzu ba, ceon imus kitene kani kika ukiri duku, sa kiyoro ba. ³⁴Kiti kanga na Imus fe duku, kinere kibinaife ba yitu ku.³⁵Tern alutuk ajangarang mine gangang, na tipilila mine yita nkasu, ³⁶soon nafo annit alenge na idin ncaa Nchikilari mine, ule na aba sa unuzu kitin buki nilugma, asa ada ariyo kibulun ima punghe mun dedei.³⁷Kucin kone unan nmariari ale na Cikilare mine ba dase nani ncaa, kidegen nworo munu, aba bunku kulutuk ku kujangarang mye, ati nani iso, a ni nani imonli. ³⁸Cikilari une nwandak nin lijii kiyitik, sa udu shantu kiti idi se nani idin ncaa, acin ane anan nmariari.³⁹Udu Ubune yinno, asa Cikilari Kilare yiru kubi ko na akiri ba dak, na aba yinnu ipuru ghe kilari ba. ⁴⁰Soon nin yiru, na iyiru kubi ko na gono nnite ba dak ba."⁴¹Bitrus woroghe "Cikilari, udin bellu to tinan tigoldo bara arika, sa anite vat?" ⁴²Cikilare woro, "Ghara unan nginu sa uyenu, ujinjin ule na Cikilare ba nighe acin mye, ani nani imonli kube dedei ya? ⁴³Unan nmariari kucin kone, ule na Cikilare ba da seghe nsu nile imon na ataghe in suwe? ⁴⁴Kidegene nworo munu, aba nighe imon mye vat.⁴⁵Kucin kone nwa woro kibnei, 'Cikilari ndandauna sa udak,' acizina ufo nacin mye nilime nan nishono, atunna ncii nin nso atah hem, ⁴⁶cikilari kucin kone ba dak liri lo na adin ncawe ba, sa kubi ko na ayiru ba, aba kezughe agir, a ceoghe kiti na na salin yinnu.⁴⁷Kucin kone nin tanni npilizu ncikilare, nin salin nke ncin nye sa asu nafo na Cikilare na bellin, iba foghe nin likuntung. ⁴⁸Ame ule na ayiru ba, idinsu ile imon na ibatin ikpizighe, iba kutughe baat bara utanni mye, vat ile na inaghe gbadang, iba piziru gbardan kiti mye, ule na iyinna ninghe, iba tirinu gbardang kiti mye.⁴⁹Nnna dak nda tii ulah inye, nda usu nigheri iwadi ita ula ku. ⁵⁰Meng dinin nshintinu ule na nba shintinu munu mun, ndi shotu iwadi imala!⁵¹Idin kpilizu nafo nna dak, nda ni munu nshau inye? Nani ba, nna dak nda wuso munuari. ⁵²Nene nbellin munu nanya kilari awatua ba yitu ku, anit na tatt ba su ivira nin na nanit natat. ⁵³Iba kosu kidowo, ucif nivira nin nsaune, usaune nivira nin ncif; unna nivira nin nshono, ushon nivira nin nnah; nan nles nivira nin nwul, uwul nivira nin nan nles."⁵⁴Yesu wadi nbellu ligoze, tutun, "Asa iyene awut kusari kitene, asa woro, 'Na nin dandaunu,' ba uwauri ba juuy nanere udi. ⁵⁵Asa iyene ufunu nuzu kadas, asa iworo, 'Kiti ba yitu puu kang,' nanere ba yitu. ⁵⁶Anun anan rusuzu natiminne, iyiru ubellu nimon inyi nin kitene, ani iyaghari nta na iyiru ubellu kube ko na tidi nanye ba?⁵⁷Iyaghari ntah na idin wucu kidegen nati mine ba? ⁵⁸Asa uda nin nan nivira kitingo kubi na idi libau udowe keelin uliru baba iwa do idi teru munu kilari tigo. ⁵⁹Meng bellin munu, na uba nuzu nacara mine ba, se una nari fikubu na udumun vat."

Chapter 13

¹Kubi kone among anit bellinghe kitene na Galiliyawa, alenge na Bilatus wa munu nmyi mine, kitin ngutunu nmyi. ²Yesu kauwa aworo nani, "Ulin kpilizu nafo a Galitiyawa ale katin kagizine nin kulapi, nara idin niu nlo libau we? ³Na nani ba, meng nbelling munu, asa na anung su udiu kutyin ba vat mine iba nanu nloli libauwe lineme.⁴Sa anit likure nin kulir nanyan Nsiliyom, ale na kisoro wa diu ki molo nani, idin kpilizu nafo inung wa din kulapi ikatina vat nanit Urshalima? ⁵Na nani ba, meng bellin munu, asa na anung su udiu katyin ba vat mine ba nanu tutun."⁶Yesu belle nani tinan tigoldo, "Umang wa bilisu kupau nanya kunen me, ada pizira kumate na ase ba. ⁷Unite belle unan ncaa kunene, 'Yene akus atatari ale asa nda nnan da se kumat kutca kone, na nse imonku ba, werne kunin, bara iyang ku wa nanza kunene?'⁸Unan ncaa kunene kauwa aworo, 'Suna kunin nlo likuse, mang ba wuzu kuwu, in tighe utanki. ⁹Asa natah kumat likus ndake, ucaun, asa na ana ba, uwerne kunin!'"¹⁰Nene Yesu wadin ndursuzuwe nanya kutyin nlirag namon Asabbath, ¹¹umon uwani wa duku kikane, wenge na adimun nakus likure nin kulir, uruhu unazang, nkuzu kidowo wa seghe, aso kangarang awasa ayisina dert ba.¹²Kubi na Yesu nyene ghe, ayicila ghe aworo, "Shino nin nkuzu kidowo fe." ¹³A tarda ucara me kitene me, dedei ayisina dert, azazina Kutelle. ¹⁴Inung ago nanya kutyin nlirag, lanza ayi, bara Yesu nnaghe ushinu liyiru nasabar. Ago we kauwa, iworo ligoze, "Ayiri kutocin duku alonge na iwasa isu katuwa, dan lelan shin ninghinu a na liyiri Nasabbath ba."¹⁵Cikilari kauwa aworo nani, "Anan rusuzu nati, na anug sa itere nijaki sa innah kite mine, idi ni nani nmyen liri Nasabbath ba? ¹⁶Bara tutun ule ushono Ibrahim, ulenge na Sheitan ntereghe akus likure nin kulir, itereghe na iwasa ibunku ghe liyiri Nasabbath ba?"¹⁷Na abelle ile imone, vat nale na idi nivira nanghe lanza incing, vat ligoze wadi su liburi liboo, kitene nimon ididia na asu.¹⁸Ame Yesu woro nani, "Kipin tigoo Kutelle di nafo iyaghari? Nin nyaghari nba gwadu kinin muna? ¹⁹Kidi nafo fimus kuku, fongo na unit nyawna amin nfilo nanya kunen me, in foni nkuno fiso kutca kudia, anyin kusho ani nda kee addo mine tilanghe."²⁰Tutun aworo, "Min nyanghari nba gwadu kipin tigoo Kutelle muna? ²¹Kidi nafo uyist na uwani nyauna, amunu nin nayanga atat an nbulun, udu kubi na umuzo."²²Yesu wa do lizzi nanya kipin nin nigbir libau udu Urshulima a dursuzo nani. ²³Umong woroghe, "Cikilari, anan nse ntucu ba karnu ba?" A belle nani, ²⁴"Suun nnono inan pira kibulun kishuut, bara anit gbardang ba piziru, na iba se upiruwe ba.²⁵Kubi na unan kilari nnuzu, amin ntursu kibulun, anung ba yisinu ndas inin riyuu kibulun woro, 'Cikilari, Cikilari, tiba piru.' Ame ba kauwu aworo munu, 'Na meng yiru munu, sa inuzu nwere.' ²⁶Aning ba woru, 'Tina tii tisono nbun fe, udursuzu tibau bite.' ²⁷Ame ba kauwa nani, 'Meng bellin minu, na meng yiru kika na inuzu ku ba. Cacanan kupo nighe, anan magunta.'²⁸Kubi ba dak na iba su kuculu nin yaru nayini, kubi na iyene Ibrahim, Ishaku, Yakubu, nin vat na nan nliru nin nnu Kutelle, nanya kipin tigo me, - anung inutun munu ndas. ²⁹Iba da duru unuzu nasari annass inyi, inani nshino idin nlii nimonli kutebul kipin tigoo Kutelle. ³⁰Yinon nani, unan ncizinu ba so unan kidung, unan kidung da so unan ncizinu."³¹Kubi baat, amon Afarsayawa da kiti me iworo, "Caan suuna kikane bara Hirudus dinin su amollufi." ³²Yesu woro "Caan idi bellin kinyinyo kane, 'Ndin kaluzu nagbergenu nshizhino nin tikonu, kitimone nin nkui, a liyiri lin tat, nba malu katuwa nighe.' ³³Nanya nko yang, usoyi doli, ntunun kitimone nin nkui, nin liyiri ndortine, na iyinna imolu unan nliru nin nnu Kutelle ndas nin Urshulima ba.³⁴Urshulima, Urshulima, te na udin molusu anan nliru nin nnu Kutelle ufiliso alenge na ina tu nani kitife. Ndinin su npitirin nono fe, nafo kukuru na asa a pitirino nono me nanya nagilit nafe nyinna nani ba. ³⁵Yene nfillo kilari fe, meng bellin fi, na iba kuru uyenei ba, se ubelle, 'Unan nmariarife ulenge na uba dak nanya lisan Cikilare.'"

Chapter 14

¹Uso liyiri namong Asabbath, kube ado nanya kilari nmon udia Nafarsayawa alii imonlii, iwadi ncara me chochot. ²Kikane nbun me, umon wa duku awa dinin nkonu nmyi adin nniyu mun kang. ³Yesu tirino anan nyiru nduka nanya Nayahudawa, nin na Farsayawa, "Iyinna ishin nin nit liyiri Nasabbath, sa babu?"⁴Inung so tiik. Ame Yesu minghe a fiyaghe, a woro caang. ⁵Ame woro nani, "Ghari nanya mine ule na adinin gono sa finna na adio nanya nrijiya nwui Nasabbath na aba du dedei adi natun ba?" ⁶Na inung wa yinin ukauwu ghe nite imone ba.⁷Kubi na Yesu wa yene alenge na ina yicila nani asa ifere niti lisosin ngongong, abelle tinan tigoldo aworo nani, ⁸"Kubi na iyicilati uduu kiti nbuki nilugma, nauwa so kiti nse ngongon ba, bara sa umon duku na ina yicila ghe na akatinti nin ngongong. ⁹Asa unite nin fe vat ndah, iba woru fi, 'Naci unit ule kitife,' nin ncing uba kpulu idi so kiti kibene.¹⁰Asa iyicilafi cang idi so kiti kibene, kube na ulle na ana cila yicilafi ndaa, aba bellin fe, 'Udon nigh dah kiti kidya.' Uba se ngongon kiti nale vat na isosin nan fi. ¹¹Bara vat nlenge na atoltuno liti me iba ghantingh, ame ulenge na aghantina liti me iba toltunghe."¹²Yesu tutun woro nnit une na ana yicila ghe, "Kubi na ushiniya ubuki sa imonli, na uwa yicila adondon fe, likura fe, sa anan nimon nacara kupo fe, inung ba kuru iyicila fi, ikpilin in nifi na ubase uduk ba.¹³Asa ubasu ubuki yicila akimon, agurgu aturri nin naduu ana salin nyenju kiti, ¹⁴uba se nmari, bara na iwasa ikpilla inafi ba, bara uba se uduk liyirin nfitu nanit alau."¹⁵Umong na asosin kutebule nin Yesu, lanza ile imone, aworo ghe, "Unan nmariari ulenge na aba su kileo nanya kipin tigoo Kutelle!" ¹⁶Ame Yesu woro ghe, "Umon unit wa dinin nbuki udia, ayicila anit gbardang. ¹⁷Na imonli nyini, ayicila anan katuwa kilari me, ato nani ido idi yicila alenge na ana bellin nani, 'Idak, bara ko yang inyini.'¹⁸Inug vat nafo itere tinu cizina udasu nin kucikusu, unan nburne woro ghe, 'Meng na seru kunen, nba du ndi yene. Na nbase udake ba.' ¹⁹Umong tutun woro, 'Meng na seru inna ibaba ukashi utaun, ndin cinu udu idi gwada inin. Na meng base udake ba.' ²⁰Umon unit woro ghe, 'Meng nasu ilugma ipese, bara nani na nbase udake ba.'²¹Unan katuwa kilare kpilla ada belle Cikilare ile imone. Ale Cikilare kilare nana nayi, abelle unan katuwa my, 'Caan nanya kagbire dedei nan tibau udanin, nakimon, agurgu, a aduu nan naturi.' ²²Unan katuwa woro, 'Cikilari, ile imon na ubelle nsu inin, har nene kiti duku, sa unit.²³Cikilare belle unan katuwa me, 'Nuzu udo tibau tididia ukpeshilu nani idak, bara kilari nighe nan kullo. ²⁴Bara meng nbellin munu, na umon nanya nalele na iwa burun uyicilu nani dudu imonli nighe ba.'"²⁵Nene ligozin na nit wa din cin nin ghe, a girtino a woro nani, ²⁶wase umong ndaa kiti ning na anari ucef mge, unna nye, uwani nye, nwana nye, ni lime nan nishono - ee, umunu ulai me - na a batina usu gono katwa nin ba. ²⁷vat inle na a yira kuca nkul nye a dufini ba na awa sa asu gono katwa nin ba.²⁸Bara ghari nanya mine, ule na a dinin su a kee kilari na aba so a batiza imon ile na aba mulun kewe ayinin sa a nin nimong ile na ama ke kelare mun udu umale anin cizin ba? ²⁹Ana nani ba, a wa cizin lituine na a mala ba, vat nle na a yene a ba sisughe, ³⁰a beling ule unite na cizin ukee kilari na amala ba.³¹Sa uyapin agomari, na ama du likum nin mung ugo, na aba so a seru ashawara sa ama yinnu likume nin na nit amoi likure wase uleli ugowe nda nin na nit amoi akutaba? ³²Andi na nani ba, aleli anang likume nwadi piit, a taa umong adi foo acara bara iso mang. ³³Bara nanere, vat nanya mine andi na usuna ile imong na udumung ba na uwa sa usoo unam masun iyinu ning ba.³⁴Nto caun, bara na misali mamas, mi ba kuru me lawa ntwe tutungha? ³⁵Na mima yitu nin katwa tutung ba, I ma gutunu mining. Ule na adi nin na tuf na a lanza, na a lanza.

Chapter 15

¹Vat nanang sesun gandu nan gisin nanan kulapi wa dasu kitin yesu idin lanzughe. ²Afarsayawa nan nanang niyerte wa din gbulu idin belu natimene, "unit ulele din sesu aman kulapi amini din nlii nanghenu."³Yesu benle nani tinankuguldo, ⁴"Ghari nanya mine, a wadi nin nakam akut likure ada dira kurum naye na aba sunu akut kutir nin kutir a doo mpiziru kurume nanya kushue se ase kuninba? ⁵A wanin se kuning, na ama ti kunin nabandang a su ayi aboo ba.⁶A wa saa kilari, a yicila adondong nan nanan kupoo mye, abelin nani, "Bunoni liburu liboo, bara nan nse Kukam nighe na kuna wulu." ⁷Nbelin munu au nanere, liburi liboo ba yitu kitene kani bara unan kulapi warum ule na a suna kulapi mye, akatin anit akut kutir nin kutir ale na idi nanya kulapi mene.⁸Sa u yeme uwaniari na adi nin nikubu likure, firum wa wulughe, na aba ti ula limoo a kuu kutyye a piziru sey a see fi nin ba? ⁹A wa see, a yicila adondong nin naman kupoo mye a benle nani "buno ni liburi liboo bara nam see fikubunighe na fina wulu." ¹⁰Nanere, mbelen minu, liburi liboo ba yitu nbun nnono kadura Kutelle uwarum nwa sun kulapi mye."¹¹Yesu moro, "Umong unit wadi nin nano niba, ubene nanya myene woron ncife, ¹²'Ucif, nai unang ugadue,' a koso nani utamani mye vat.¹³Ma itaa ayiri ba, ubene fita udun kan kipen piit, adi wultun vat imong ile na iwa nighe nan nadondong a hem. ¹⁴Na amala uwultune vat, kukpong kudindya deu nanyan mgene, anin cizina upiziru nimonli.¹⁵Ado adi piziru katwa kitin kon kunang myenne, a naghe katwa libya na ledu. ¹⁶Aso nin nayiaboo adin lii nimonli naledu bara na umong naghe imonli ba.¹⁷Bara nani na kibinaiye nsa kidomomye, aworo, 'Acin ncef nighe amashinnari din lii imonli igutuzuna, mmile da sosin kikane kukpon ba moliia! ¹⁸Mba sunu kikane ndo kitin ncif ning, nning belinghe, "Ucif, nta kulapi nnang kitene, nin kiti fe. ¹⁹Na mbatin iyicilai usaun fe ba; tai nafo nkong kucin fe."'²⁰Usaun ubene nya udu kitin ncife, na awa doo piit, ucife yeneghe, anin lanzan nkunekune me, a taa ucum, adi gbindiringhe a luluu kukpan nuu me. ²¹Usaune woroghe, 'Ucif, nta kulapi kitene kani nin bun fe. Na mbatin i yicilai usaun fe ba.'²²Ucife woro na cinme, 'Daan nin nimoon icine, i shoonghe, i tighe ficancan, nin na kpatok nabunu me. ²³Daan ning fina fi gbondilong ida boo fining. Na ti li tisu liburi liboo. ²⁴Bara na usaunighe wa ku aminim nta luai. A wa wulu aminin saa.' Inin cizina liburi liboo.²⁵Usaun ukune wa di di kunen. Na a da susut kilare, alanza tigangang nan na lantung nin nyizinu. ²⁶Ayicila nkan kucin a tirino iyanghari nse kilare? ²⁷Kucine woroghe, 'gwana fe nsa ucif fe uni boo fina fidya, bara na asaa ucine.'²⁸Ayi nana usaun ukune, a nari upiru kilare ucife nuzu, ada fooghe acara. ²⁹Bara nani usaun ukune kpana a woron ncife, 'Yene, mbgardang nakus ale na nta nin fi, na insa nanza fi kibinai ba, na usa nayi kagono kayin nboo nan na du nighe ba. ³⁰bara na usaun fe nsaa, ule na ana di molu imon lisosin nan nawani ahem, umini nabooghe fina fidya.'³¹Ucife woroghe, 'usaun ning, udi ligowe nin me vat ni mon ile na idi inan in fere. ³²Bara nani ucaun ti su ayiaboo ti nyizin, bara na gwana fe wa ku, amini nta ulai nene: awa wulu aminin nsa."

Chapter 16

¹Yesu kuru a woro nono katwa me, "Umong unan nikurfung wadi nin nang tamani me, ida belinghe unang yeujun ntamanie din nanzu unis. ²Unan nikurfughe yicila ghe aworoghe, 'I yanghari ndin lanze litife? Daa uda nyii kibatiza nimon ile na nwa nili uyenje bana na fe unit ucineari ba.'³Unan yenjughe ntamane woro letime, 'I yanghari mbati nin litining, I yanghari mba ti, bara na cikilari nighe ma kalu katwa kane nacara nighe? Na indi nin likava mawuzu wuzu ba, tutung indi lanzu incin kufili. ⁴In yiru imon ile na mba ti, bara na lwa kala katwa kane nacara nighe, anit ma sesui ngamine.'⁵Unan yeujun ntamane yicila vat nale na cikilare din durtu nami tire, anin tirino unan burne, 'Imashinari cikilare din durtu fi?' ⁶A woro, 'A mudu akut likure nnuf kuca.' Anin waroghe 'Soo mas, kibatiza fe kaa, u nyertin akut ataun.' ⁷Unang yeuju ntamane woro mmong, 'I mashinari idin durtufi?' A woro, 'A mudu akut likure nialkama.' A woroghe 'Kibatiza fe kanga yertina akut likure sa aba.'⁸Unan nikurfughe taghe njah bara na awa su katwa me caut ba, bara na nono nyii ulele di nin nibinai nsu nimon icine bara anit mime ba na nafo nonon nkananghe di. ⁹In belin fi, pizira adondong bara litife nin nimon nyii, bara I wa nyaa ima pirizin fi nanya nilari mi ne.¹⁰Ule na adi nin yinnu-sa-uyenu nanya nimon baat ade nin yinnu-sa-uyenu nanya ni dya, ule na adi nin salin yinnu-sa-uyenu nanya ni baat na ama yitu nin yinnu-sa-uyenu nanya nimon idya ba. ¹¹Bara nani, andi na udi nin yinna-sa-uyenu nimoon inyii ba, ghari ba yinnu ninfi nin nimoon kidegene? ¹²Nanere, andi na udi nin yinnu-sa-uyenu kitene kuturan mong ba, ghari ma nifi ile na idi infe?¹³Na kucin wasaa amyino an cin nilara naba kubi kurume ba, sa a ma nari umong ati usun mmong, sa a su umong katwa amari usun mmong, na u wasa usu Kutelle licin nin tamani kubi kurume ba."¹⁴Afarsayawe na i wadi anam su nikurfunghari, I lanza ule ulire vat, itunna nsisu ghe. ¹⁵A woro nani, "Idin suzu kidegen mine niyizi nanitari, bara nani Kutelle yiru nibinai mine. Ileli imon na idin ruu ining idi zemzem nizi Kutelle.¹⁶Uduka nin nanan liru nin nuu Kutelle wa di, Yohana nin daa. Unuzun koni kubi udu sa ligang, uliru Kutelle idim belun nin, vat nanit din shoo ati nanya ti bau ti bau. ¹⁷Bara nani ukatin nin sauki nworu kitene kani nin kadas kata nin waru fiyert firum nanyan nliru me ikala sa uti kinuu.¹⁸Vatin nlenge na akoo uwani me ayira umong adin nozu nin na wani ahem, nanere uwani ule na akoo ules me aminin di yira umong adin nozu nin les uhem.¹⁹Umong unan nikurfung wa duku na iwa shonghe imoon icine anin din lanzun mmang vat liri nanya ntamani udya. ²⁰Umong unan kufilli nunnu kibulung me nin nanut kidowo me. ²¹A wadin su a li mbubun nimon li na idin disu kuteen, banin nani, ninau nin din lelu anut kidowo me.²²Usuo inlong liyiri unam kufille kuu anan kadura Kutelle da yiraghe udu abunu Ibrahim. Unam nikurfughe wang kuu ikasaghe. ²³Nanyan nla, adin niu, a fiya iyisi me ayene Ibrahim ku piit nin Liazaru figiri me.²⁴A fiya liwai me aworo, 'Ibrahim ucif lanza nkune-kune ning utuu Liazaru ku, a diti liyicin me nanyan myen adak ada tii limila cancam, indin niu namyan nla ulele.'²⁵Bara nani Ibrahim woro, 'Gono kubin laife uwa seru imon icine nlaife, Liazaru sere imon inanzang. Bara nani itaghe insheu kibinai kikane, fe tutung uniu. ²⁶Banin nani kuwu kudya nkese nari bara na alenge na ima kafinu udu kiti fe na iwasa i kafina ba, a na umong wasa a kafina udak kiti bite ba.²⁷Unan nikurfughe woro, 'Ndin foo fi nacara, Ibrahim ucif. U tuughe udun ngan cif nighe. ²⁸Bara na idi nin nwana inung nataun bara anan wunno nani atuf, bara iwa dak imus kitin niu kaane tutung.'²⁹Bara nani Ibrahim woro, 'Idi nin Musa nan nanan liru nin nuu Kutelle; na ilanza nani.' ³⁰Unan nikurfunghe kpana aworo, 'na nanere ba, Ibrahim ucif, bara nani iwase umong ulenge na aba du kitimene nanya nabi, I ma kpiliu nibinai mine.' ³¹Bara nani Ibrahim woroghe, 'Andi na ima lanzu Musa ku nan nanan liru nin nuu Kutelle ba, na ima lanzu umong tutung ba sa afita nanya nani.'"

Chapter 17

¹Yesu woro nono katwa me, "Nanere imong duku na I ma ti nari ti te kulapi, bara nani kash inle na imong ine madak nacaramye! ²Uma yitughe barabara I terughe kuyazan n nto I tuu ghe nanya kuli kudya, nuuru ati umong nanya nabebene alele atiro.³Yenjen ati mime, gwana fe nwa ti kulapi, kpadanghe, a wa yenin, I shawa nin kulapi me. ⁴A wa tifi kulapi kuzur nanya liyirine, akuru a da kitife kuzure, abelin 'men intafi kulapi,' doleari u shawa nin kulapi kune.⁵Nono katwan Yesu wa woro ucef kinari mene, "kpina nari uyenu sa uyenu ku." ⁶Cikilare woro, "I wadinin yinu sauyenu nafo fiyip nikan, I ba benlu kuca koone, 'Fita kikane udi soo nanya kuli,' kuma lanzu a nunko lifi.⁷Bara nani ghari nanya mine, na adi nin kucin katwa kunen sa adi libya nakam, na asaa unuzu kunen ubelinghe, 'abelinghe da nenenene ama soo kilai'? ⁸Na ama belinghe, 'Kankai imemon nli, anin teru katino me a suyi katwa mmalu kilai. Fe nin le infe'?⁹Na a benle kucine nja ba, bara na asuu lmonile na itaghe ku, a suwa? ¹⁰Nanere anun wang, I wa su vat nimong ile na ita munu nsue, I ma benlu, 'Na arik a cin a cuneari ba. Fi suu imon i le na itanarin suere cas."¹¹Na I wa din libau udu urshalima, a wa din cin magazangazam nsamariyo nin Galili. ¹²Na awa piru inkan kagbiri, kikane azuru nin namong anit akuturu. I yisina piit nin ghe. ¹³I ghantina ti wuyi me, I din belu, "Yesu, Kumalami, lanza nkunekume bit."¹⁴Na ayene nani, a woro nani, "Can idi duro a timune kitin nadidya kutii nlira." Na i doo, ise ushinu. ¹⁵Na warum nanya mene yene ashino a kpiliya kidowo a ghartina liwui adin vuu Kutelle. ¹⁶Ada tumuno nabun Yesu, adin godighe ame wadi ku Samariya wari.¹⁷Yesu kawa, a woro, "Na anun likurera wa shin baa? Ingisin mzakure dey? ¹⁸Na amon duku na iba kpinlu I ruu Kutella ba, maa koo kumarare?" ¹⁹A woro ghe, "Fita ughaa, uyinun sali yenu fe nshino nin fi."²⁰Na afarsayawe ntiringhe ubelem nsa kitari tigoo Kutelle, Yesu kawa nani a woro, "Kilari togoo Kutelle na imun ncamari ba. ²¹Sa ima woro, 'Yene kikaa!' sa, 'Yene kikan ni!', bara na kilari tigoo Kutelle di nanya mene."²²Yesu woro nanang katwa me, "Ayiri din cinu na I ba yitu nin su nyenu nlon lirin ngono nit, na ima yenu ba. ²³I ma benlu minu, 'Yeneng, kekanii!' Yeneng kikaa!' na iwa doo nyenjwe ba, sa I durtu nani, ²⁴nafo na nicananghe nwa nuzu na wite awa manliin, asa mi nuzun ko kuwut udu kitin kune, nanere Gono nnit ba yitu nanya liri me.²⁵Bara na ama niyu nimon gbardan nin burne i nin narighe nko kuje. ²⁶Nafo na uwa di nanyo nayirin Nuhu, nanere tutung ima ti nanya nayirin Gono nnit. ²⁷I wadin nle, iyitan nso, I suzu ilugma I niza ashono mene nilugma, udu liri lo na Nuhu wa pirum njirgi - men nwure daa mida mulso nani vat.²⁸Namere nafo na udi nanya nayirin Lot, I wadin nli iyitan nso, I sese, I lese I bilsa, I key ni lari. ²⁹Bara nami nanya liri longo na Lot in nuzu nanyan Sodom, atantani nla wa din nnuzu kitine kani uda leo nani vat.³⁰Nanere u ma so liri longo na Gono nnit ba dak. ³¹Nanyan lolire, na I wa yinin ule na adi kitene kutii tolu adi yiru kutura me nanya kilare. Na iwa yinin ule na adi kunen saa kilari ba.³²Lizinon nin wanin Lot. ³³Vat nle na a din piziru ulai me ama diru unin, bara nani elu na anari ulai me aba se unin.³⁴Nbelim minu, nanya kitik kane ida se an waba non kitene nkomi urume. I ba yiru umong, isuun umong. ³⁵Awani naba ba yitu tiyazung, I ba yiru warum isuun warum. ³⁶Anit naba ma yitu kuneen, I ba yiru umong isuun umong." ³⁷I tiringhe, "Nweri cikilari?" Anin woro nani, kika na libi nonku agbulluk ma kilinu kitee.

Chapter 18

¹A benle nani tinan tigoldo intizu nlira, na nibinai mene nwati seeng ba, ²a benle, "umong unan wucun nliru wadin kan kagbiri, unam wucun nliru une wadi nin fiu Kutelle ba, tutng na adin yenju unit nin titti litiba.³Umon uwani wa duku na ules me wa ku nanya kagbiri kane, asu ada kitime kolome liyiri, abenle, 'Buuni anan nayi asirne mpardai.' ⁴Kubi kata piit na adinin su a buunghe ba, na I dandauna ba a woro liti me, 'Bara na indin lanzu fui Kutelle sa unit ba, ⁵vat nani uwanin salin nles ulele din fizwi kibinai, nma buunghe nwusughe kedegene, bara a wa tii kudirya nin dasu me vat liri.'"⁶Cikilare nin woro, "Lanzan imon ile na unan wucun nlire mbele. ⁷Nene na Kutelle ba bulu ale na ana fere nami na idin ku culu uwui nin kitik udu kiti me ba? Na aba ti ayiasheu nin yenuba? ⁸Mbeling minu au aba saru nani dedai sa unanzu kubi. Bara nani Gono nit wadak uyi ulele aba se anan yenu-sa-uyenu kuwa?"⁹A kuru abenle tiwankari tone nale na inun din yenju ati mene anit alau wari. Inani din narsi amon anit, ¹⁰"An waba wa doo nanya kutii nlira iba ti nlira - warum wadi Kufarsayawa nin nanbe unan sesun gandu.¹¹Kufarsayawe yisina a taa imusin immong inlire nin liti me, 'Kutelle ngode fi bara na meng masin nafo among anit ale na akiriyari. anan salin nlau, anan nuzu nin naulani a buu, sa nafo ule unan sesun ngandue ba. ¹²In din su ukotu nayi tiba nanya na yiri kuzoor, in din nizu uzakka vat ni mon ile na in dumun.'¹³Bara nani ame unan sesun ngandue yisina piit, na awa sa a fya iyizi me ayene kitene kanin ba, bara nani a reo figiri me, a woro, 'Kutelle, lanza in kune-kune ning, unam kulapi.' ¹⁴Nbelin minu, unit une wa nyaa udu kilari lau, na nafo unan mba me ba, bara na vat ule na a ghantina liti me, iba tultinghe, ule na a tiltino liti me ima ghantinghe."¹⁵A nite wa din dasughe nin nono nibebene, anan dudo nani, nono katwa me yene, ikpada nani. ¹⁶Yesu yicila nani udak kitime, aworo, 'Sunam nono nibebene dak kitining, na iwa wantin nani ba, bara na kilari tigoo Kutelle kin nimus nalelere. ¹⁷Kidegene indin belu minu, vat inle na ama seru kilari tigoo Kutelle nafo nono naneba to na ama piru ba."¹⁸Umong unan tigoo tiringhe, aworo, "Ku mallami kucine, iyanghari ma ti inse upirun nlai sa ligang?" ¹⁹Yesu woroghe, "Iyangharin ta udin yicwi ucine? Na umong ucine duku ba, ma se Kutelle cas. ²⁰U yiru uduka - na uma piziru awani ahemba, na uma molu umong ba, na uma su likiri ba, na uma ti kinu litin mong ba, na tikune kitin cife nin nafene." ²¹Unam tigoo we woro, "Vat ile imoone ina malu su an duttu gono kibene."²²Na Yesu nlanza nai, a woroghe, "Imun irumari duu fi. Can udi lewu imoon ile na udumun vat ukosu anan sali mun, udak uda dofini, uma nin se kiti lisosin kitene kani." ²³Na unan nimoon nacare nlanzanani ayi me nana kang, bara na awa di nin nimoon nacara kang.²⁴Yesu na ayeneghe, ayin nanghe anin woro, "Uma yity nin nijasi kang unan nimoon nacara piru kilari tigoo Kutelle! ²⁵Uma katinu nin sheu Kuronkomi piru nanga ligalong nalura nworu unan nimoon nacara piru kilari tigoo Kutelle."²⁶Ale na iwa din lanzwe woro, "To ghari ba se utuce?" ²⁷Yesu kawa aworo, "Imun ile na idin yenju na iwasa itaa ki ti nanit ba iwa sa itaa kiti Kutelle."²⁸Bitrus woro, "Arikin suna vat imon ile na tidi mun ti nani ndofin fi." ²⁹Yesu nin woro nani, "Kidegene, mbelin minu na umong duku na a cino kinari, sa uwanime sa qwana me, sa una nin cif, sa nono, bara kilari tigoo Kutelle, ³⁰ule na aba se mgbardang nanya nyi ulele ba, nin nyi ule na udin cinu ulai nsali ligang."³¹Na awa pitirin likure nin naba udu kiti me, a woro nani, "Yenen, ti ma nyiu udu Urshalima, vat nin nimon ile na ina yertin inuzu nanan liru nnuu Kutelle litin Gono nit ima kulu. ³²Bara ima nakpughe nacara na wurmi, ima yasughe, ima tighe a lanza incing, inin tufuzunghe ataf. ³³I wa malu ukpizughe, ima mulughe liri lin tat aba fitu tutung."³⁴Na iyinno vat ni le imone ba, too ti gbulanghe wa nyeshin nani, na iyinno imon ile na a wa belin nani ba.³⁵I daa nkang kubi, na Yesu ndaa susut nin Jeriko, umong uduu wa sosin kupoo libau in piziru i filizinghe ikurfung, ³⁶na a lanza ligozi nanit din cinu, a tirino iyanghari nse? ³⁷I belinghe Yesu kunan Nazarat ari din cinu ukatu.³⁸Bara nan uduuwe fya liwui me, a woro, "Yesu, Gonon Dauda, lanza nkune-kune ning." ³⁹A lenge na Iwa din cin nbune kpada uduuwe I woroghe a ti tik. Ana kpina liwuiye ku, "Gonon Dauda, lanza nkune-kune ning."⁴⁰Yesu yisina daang anin benle nin likara au I dak nin nite kiti me. Na uduuwe nda susut, Yesu tiringhe, ⁴¹"I yanghari udinin suu insufi?" A woro, "Cikilari, in di nin suu in yene kiti."⁴²Yesu woroghe, "Puno iyizi fe, uyinnu-sa uyenu fe nshino nin fi." ⁴³Kiteene iyizi me puuno kidowo, a nin dofinghe, nruu Kutelle. Na iyene nani, anite vat ruu Kutelle.

Chapter 19

¹Yesu pera a wa nin din cinu nanyan Jeriko. ²Umong unit wa duku lisa me Zakka. A mere udiya nanang sesun gandu a wa di nin nikurfung kang.³A wade nin su ayene sa ghari Yesu, bara ligozi nanit na ayinno ba, bara na a wadi kaff. ⁴A kata mbun na nite nin cum adi ghana kuca kuppul anan yeneghe, bara na Yesu wa cinu ukatun loli libau we.⁵Na Yesu ndaa kitene, a fya iyizi a woroghe, "Zakke, tolo mas, bara kitomone nmadu ngafe." ⁶A taa mas, a tolo anin sereghe nin nayi aboo. ⁷Na anit vat nyene nani, I tunnan ngbondilu, I din duu, "A doo kilarin nlenge na adi nim kulapi."⁸Zakka yisina a woron Cikilare, "Yene, Cikilare, kuger intamani nighe in ma ni anan diru na kara, sa ina seru umong imong imon in ma kpillu inighe tinas na ina seru." ⁹Yesu woroghe, "Kitimone utucun daa kilari kane, bara na ane wang donon Ibrahim mari. ¹⁰Bara na Gono nit na dak ada piziru a tucu anit alenge na I wulu."¹¹Na I lanza ile imone, a leo ubun ntirwe a benle nani nin nanan tigoldon, barana a wa dak susut nin Urshalima, inung nin ceo nibinae sa kilari tigoo Kutelle ba sa ku bere. ¹²A woro nani, "Umong unit wa su ucin udu kipin ki piit anan di seru kilari tigoo me anin nya usa.¹³A yicila acin me likure, a naa nani amoi likure, a woro nani, 'Can kpilizan a cara mun udu kubin sa nighe.' ¹⁴Bara nani anan kipen me nari ame I too among a didya udu kiti me, I belinghe, 'Na ti ma yinnu unit ulele su tigo nati bite na.' ¹⁵Uso kubi ko na a saa, unuzun seru kilari tigo we, a woro I yicila acin me vat na awa ninani ikurfunghe bara a yinin imashinari I see kitine nikurfunghe bara ukpilizu nacara.¹⁶Unan burne da ubun me, a woro, 'Cikilari, ikurfungfe mmara amoi likure tutung.' ¹⁷Cikilare woroghe, injaa, 'Gajiya nin katwa, kucin kucine. Bara na una su uyinu-sa-uyenu nanya nimon icing, uba se kutet likara nigberi likure.'¹⁸Unan mba me da, a woro, 'Ikurfung fe, Cikilari, na maru amoi ataun.' ¹⁹Cikilare woroghe, 'Yenje nigbiri nitaun.'²⁰Umong kuru adaa a woro, 'Cikilari, ikurfung fe ile na in wa ceo inin gegeme nany nimoon, ²¹bara na imwa lanza fiu fe, bara na fe dinin kibinai kinanzang. Asu uyira kikanga na uceo ku ba, ukowo ile imon na una bilisu ba.'²²Cikilare woroghe, 'Bara ti gbulang imliru fe nma wucufi mun, fe kucin kibinai ki sirne. Uyiru meng unan kibinai kisine ari, in din pilu imon ile na in ceo ba, nin kezu ni mon ile na mbilsa ba. ²³Iyarin taa na una ceo ikurfung ninghe kikaa na idin cisu ku ba, bara inwa sa imba di seru inin nin nimon kitene?'²⁴Cikilare woro nalenge na iyisin kupoo we, 'Seren ikurfung, ile na idi kiti me ini ule na di nin likure.' ²⁵I woroghe, 'Cikilari, a di nin namoi likure.'²⁶'Inbeling minu, vat ule na adi mun Iba kpinghe ku, bara nani ule na asalin mun, I lele na adimun wang ima bulu. ²⁷Bara nani ale na ina nari na iwa din nin su meng su tigoo kitene mine ba, daan nin ghinu ida molsu nani mbun nighe.'"²⁸Na a benle nani ile imoone, a tuna ncin me, cindu Urshalima.²⁹Uso na ada kupoon Baitfaji nin Bethany, litala loo na idin yicu Uzaitun, a too nono katwa me naba, ³⁰a woro nani, "Can nanya kagbirin mbune I wadin pire, Ima yenu kagono kajaki kanga na isa ghana ku ba, bunkun kanin ida niyi. ³¹Wase umong ntirin minu, 'I yarin taa idin bunku kanin?' I belinghe, 'Cikilari di nin su kanin.'"³²Ale na I wa tuu nani doo idi se kijakye nafo na Yesu mbele nani. ³³Na I wadin bukwe, unan kanin woro nani, "I warin ta I din burku kijakye?" ³⁴I woro, "Cikilare de nin nsukanim." ³⁵I da nin kanin kitin Yesu, I tiza alituk mene kitene kaning, min tarda Yesu ku kitene kaning. ³⁶Na aghana, I tiza alituk mene kitene libauwe.³⁷Na a wa dak susut kikaa na litalan Zaitun ntula ku, vat nono katwa me cizina ulanzun mang I kifo uruu Kutelle nin ti wui ti kang nin nitwa ni didya naa na iyenje, ³⁸I din belu, "Ubab mariari ugo ule na adaa nanya lisan Cif! Ayiasheu nanya kitene kani, nin ruu kitene ki piit!"³⁹Among afarsayawa na i wadi nanya ligozene woroghe, "Ku mallami kpada nono katwa fe." ⁴⁰Yesu kawa a woro nani, "Inbelen minu, alele nwa ti tik, atala alele ba kawu."⁴¹Na Yesu nda kupoo kagbire, a tultino nmizin bara kagbire, ⁴²a benle, "Mkuru fo iyiru nanya liri lole, anun wang, imon ile na ida minu nin nayi aboo! Bara nani iyeshe imon nizi mine.⁴³Bara ayire ma dak nati mine, na anan sali nsu mine ma kye udanga I kilin vat nasare iparda minu. ⁴⁴I ma kezu minu utulu kutiin nin nono minue, na ima sunu nlon litala kitene nlon ba, bara na amun wa yinnin ba na Kutelle wa ceu ayi nworu atucu minu."⁴⁵Yesu pira nanya kutii nlira a cizina ukuu nale na iwa din lesu nimoon, ⁴⁶a din belu nani, "Ina yertin, 'Kilari ninghe ba so kilarin nlira,' bara nani anung ani nkpiliya kinin kiso kuwu na kiri."⁴⁷Bara nani Yesu wadin dursuzu nanit nanya kutii nlira, anan yenji kutii nlire nin nanan niyert umunu adidya na nite vat wadi sin su imolughe, ⁴⁸bara nani na I see libau nsunani ba, nara na anite vat wadin lanzughe.

Chapter 20

¹I wa diku nlon liri, na YEsu wadin dursuzu na nite nanya kutii nlira nin belu nani utiru Kutelle, adidya kutii nlire nang nanan niyerte daa kiti me nan na kukune ntardu nacara alau. ²I benle ulire, I woroghe, "Benle nari nin liyapin licarari udin su ka katwa we? Sa ghari ule na anafi lo likare?"³A kpana a woro nani, "Meng wang ba tirin minu imemong. ⁴Belenni ubelen inshintun Yohana, Uwa nuzu kiti Kutelle aria. Sa kiti na nit?"⁵I kpilza nati mene, I benle, "Ti wa woro, 'kitene kani,' a ba benlu, 'too iyarin taa na iyina yina nin ghe ba?' ⁶Tutung ti ma belin 'unuzu na nitari,' anite vat ma fil su nari nin natala bara na iyire Yohana wadi unam liru nin nuu Kutelleari."⁷I kawa au na iyiru kite na a nuzuku ba. ⁸Yesu woro nani, "Na meng ma belin minu nin liyapin likarari in din su ale adodwe.⁹A taa anite ntun tiwankare, "Umung wa bilisu kunem, anaa among ukewe, anya udu nkankipin a di dandaun ku. ¹⁰Na kubi da atoo kucin me udu kitin nanan kye kunene, au inighe kumat kuce, bara nani anan kye kunene fooghe, inin kooghe nin na cara akone.¹¹A kuru a too nkun kucin me ikuru I fooghe, I naghe incin, inin kooghe nin na cara akone. ¹²A kuru a too unan tat ikuru I lanzaghe ukul, inin fillinghe indas.¹³Bara nani Cikilari kunene woro, 'I yanghari mba ti? Na ntoo gononsunighe. Mbuti ima yenu ngongonme.' ¹⁴Bara nani naiyeneghe ncinu, I munu ati I woro, 'Ulelere unan nlin gadu kunen kune, dan ti molughe, ugadwe nan soo unbit.'¹⁵I fillinghe mamal kunene, inin mologhe. Iyari unan kunene ma tii nani? ¹⁶Ama dak ada mulsu nani, anin ni amon kunene." Na I lanza, I woro, "Kutelle sauke."¹⁷Bara nani Yesu yene nani, anin woro, "Iyari ile I yerte din belu? 'Litala loo na anan kye kilare nari, linnere nda so lin tune kilare'? ¹⁸Vat nle na a deu kitene litala lile ama putuzu agerager. Bara nani bat ne na litale ndeu liti me lima yarughe."¹⁹Bara nani anan niyerte nin na didya kutii nlire wa piziru I kifoghe nanya kuni kube, bara na I yino a wasu too tiwankare nati menere. Bara nani I wa lanza feu nanite. ²⁰I yenjeghe mseen, I too anan gbizinu kipin ita nafo anit alau, inan se ufanu nliru me, bara inan kifoghe inakpa anan natet tigoo ngumna.²¹I tirighe, I benle, "Unan dursusu, ti yiru udin dursuzu ubele dert, na umon din rusuzu fiba, bara nani udin dursuzu kedegene udu libau Kutelle. ²²Udukari kiti bite ti ni Kaisar ku uganu bite sa babu?"²³Bara nani Yesu yinno kujinjin mene, a woro nani, ²⁴"Dursuni fikubu, kuyeli nghari, nin lisa du kitene fin nin?" I woro "Un Kaisar."²⁵A woro nani, "Naan Kaisar ku imun ile na idi un Kaisar, nin Kutelle imun ile na idi in Kutelle." ²⁶Anan miyerte nan nadidya kutii nlire na iwa yinin unari ni mon ile na awa belen nbun nanite ba. I lanza umamaki nkawu me na ibenle uliru ba.²⁷Na amon Asandukiyawa nda kiti me, ale na I wa woro na ufitun yii duku ba, ²⁸I tiringhe, I benle, "Ku mallami, Musa wa yertin nari a woro, gwana nmung wa kuu nin ulani, na I mara ba, unite yira uwanin gwana me, a maraghe gono ku.²⁹Nwana wa duku imun kuzur, unan burne yira urani, a kuu na imaraba, ³⁰unan mba me wang nanere. ³¹Unan tate udu unan zurre nanere na imara ba, ³²na ikala ayeri uwane kuu wang. ³³Lirin fitun yii ama yitu uwani ngha nany mene? Bara na ma suzu ilugma min wane?"³⁴Yesu woro nani, "Nono inyii ulele din suzu ilugma, I niza awani. ³⁵Bara nani ale na idumna nani ise iduru useru nanan fitu unuzum kul inin piru ulai sa ligang na idin suzu ilugma sa i nakpa uwani ba. ³⁶Na I ba kuru I kuu tutung ba, bara na isoo nafo nono kadura Kutelle, inun nso nono Kutelle.³⁷Bara nani iba feu abe, Musa wang I wa durughe, mbeleng kitene na a wadi kusho kikaa na awa yicila Ucef Kutellen Ibrahim, Kutellen Ishaku, nin Kutellen Yakub. ³⁸Nene na ame Kutelle nanan nkulari ba ama kun nanan nlaiyari, bara na vat di nin nlai udu kiti me."³⁹Among anan niyerte kpana iworo "Ku mallami ukpana caut." ⁴⁰Bara nani ikuru I tiringhe imemon turtung ba.⁴¹Yesu woro nani, "I yizieri I din belu au Kristi gono Daudari? ⁴²Bara na Dauda litime wa belen nanya niyert in Zabura, Ucife wa woro Ucif nighe, 'Soo incara ulime ning, ⁴³sai dai nta anan narife kitin cisu na bunu fe.' ⁴⁴Nanere Dauda yicila Kristiku 'Ucif' a suu usaun Dauda nene?"⁴⁵Natuf nanit vat a woro nono kadura me, ⁴⁶"Sun insen nin nanang niyert, ale na idinin su I cinu nanya nalutuk ajajangaran, nin su nilip icine nanya tikasau, nin niti lisosin nididya nanya natii nlira, nin niti nididya niti tibuki. ⁴⁷Ikuru idin nanzu ninari nawani ale na ales mene nakuzu, nin nlira mijakaka kirusuzo. Alele maseru ukul udindya."

Chapter 21

¹Yesu fiya iyizi ayene kitene kani anin yene anan nikurfunghe din nizun usadaka mine nanya kukuzenghe. ²A yene umon uwani na ulese wa ku adin ti nikubu iba nanya kukuzunghe. ³Anin woro, "Kidegene mbelen minu, ule uwanin derun lese inta vat a kata anit ane. ⁴Vat mene wani nanya nigbardan ile na idimun. Bara nani ule uwanin salin lese, wani nanya likimun me, vat nikurfun mere a wanutun.⁵Nafo na amon waliru kutii nlira, nafo na ma kye nin natala acine nin sadaka, a woro, ⁶"Bara ile imune na idin yenju, ayiri ba dak na ima sunu nlon litala kitene nlong na ima sali sa uturne ba."⁷Bara nani itiringhe, I woro, "Kumallami, nin shiyari ile imone ba ti?" ⁸Yesu kawa, "Yenjen umon wada rusuzu minu Bara anit gbardan ba dak nin lisa ning, I din belu, 'Mere ame,' 'Kuben ndaa susut.' Na i wa dufin nani ba. ⁹I wa lanza ubelen likum nin fizu nayi, na I wa lanza fiu ba, bara na ile imone ma dak nin burne, nara nani na liganghe nsa da ba."¹⁰Akuru a woro nani, "Nmgiin ma su likum nin umong nmgiin, kipin tigoo nin kan kipin tigoo. ¹¹Kutyene ma zullunu kang, nin nite gbardan kukpan ma yitu nin nijase tekanu tididya. Adadu fiyu ma yitu nin nalap adidya kitene kani.¹²Bara nani makin ile imoone vat, ima ti minu acara iti minu ayiasirne, ima du nin ghinu nanya ni larin nlira nin nilari licin, I ma du nin ghinu ubun tigoo nin nbun na gumna bara lisa ning. ¹³Uba soo kube na iba belu imoon icine ile na Kutelle nsuu minu.¹⁴Bara nani keleng nibinai mine na ima kesuzu ati mine udu kuni kube ba. ¹⁵Bara na nba ni minu tigbulan nin kujinjin, na vat anan nari mine wasa ita mayardan ku sa I kpiliya umon uleru ba.¹⁶Bara nani acef, nwana, adondon nin nakura ma nakpu minu, ima ti among mine ikuzu. ¹⁷Ima nari minu bara lisa ning. ¹⁸Bara nani na liti titi mine lirum ma wulu ba. ¹⁹Nenyan nteru nibinai mine I ba se imon kitene tilai mine.²⁰I wa yene ikilino Urshalima nin nasoja, yinnong unanzwe nda susut. ²¹Na ale na idin Yahudiya cum udu kitene natala, ale na idi nanya kipine kitik nuzu, na I wa yining a le na idi tikauye piru ba. ²²Bara na ale ayire an tunjuari, bara vat ni lee imon na ma yertin kulo.²³Kash nawani ale na idin nin naburi kumat nin nalee na idin mazinu nono nanya na yiri ane! Bara na ijasi idya ma yitu nmgine, niin tinana nayi udu anite. ²⁴Imanin mulsu nani nin kusangali ima soo alin nanyan nmgene vat, awurmi ma patilu Urshalima udu kubin kulu na wurmi.²⁵Kulap ma yitun nwui, nanyan mpoi, nin nanya niyinin, nin kitene nyii, nin puyu nati nmgen, nany nlazu fiyu ngurzunu na rawa adidya nin fune. ²⁶Anit ma kuzu ifiliza bara fuyu inca nimon ile na idin cinu kitene nyii. Bara na likara kitene kani ma zulunu.²⁷I ba nin yenu Gono nnit din cinu nanya na wut nin likara nin zazu udya. ²⁸Bara nani ile imoone nwa cizin, fitan iyisin, inin ghantin ati mine, bara na utucu mine nda duru susut."²⁹Yesu benle nani tiwankari, "Yenen kuca kupul nin nace vat, ³⁰I wa yene kuca kupul ngutuna afa apese din tilu I yino bara ate mine au kubi kusik nda susut. ³¹Nanere, I wa yene ile imoone din dasu, yinong au kipin tigoo Kutelle nda susut.³²Kidegene, mbelinminu, na ko kuje a katu ba, se imoon ilelee nkulo vat. ³³Kitene kane nin nmgen ma katu vat, bara nani na ligbulan lirum nanya nlirunighe ma katu ba.³⁴Bara nani, dinjan atuf nati mine, bara na nibinai mine wati getek nin na dadu ananzang, inyeu mso na dadu ahem, nin kpilizun nliru nyii, bara na lere wada muu minu, ³⁵nafo libarda, bara na lima dak liti na nit vat nanan nlai na idi nanya inyii ulele.³⁶Bara nani, Punon iyizi vat kubi idin tizun nlira bara inan se agan kang inan cuo ile imoone na ima dak, inin yisin mbun Gono nit."³⁷Kubi ko na awadin dusuzu nanya kutii nlira nin kitwik a nuzu udas, anin moro kiten nlon litala na idin yicu litalan Zaitun. ³⁸Anite vat da nin koi dindin inan lanzaghe nanya kutii nlira.

Chapter 22

¹Nene ubukin burodin salin nimon infizwe da susut, ule na idin yecu kata natibite. ²Adidya kutiin nliara nan nanang niyert soo ikpilza na ima kifu Yesu ku imulughe, bara na iwadin nlanzu fiu na nite.³Shetan pira nanya Yahuda Iskariyot, owarum nanya likure nin naba me. ⁴Yahuda du idi kpilza nang na didya kutii nlira nang nanan niyert na ma nakpu Yesu ku nacara mene.⁵I lanzan nmang, inin yina imanighe ikurfung. ⁶Ayina, a nin din piziru nimon baat na ama tii ananakpaghe anit wa yinin.⁷Lirin nborodi sa imon fitize da, na uso doleari inakpa kukam nhadaya. ⁸Yesu too Bitrus nin Yohana ku, a benle "Can idi kanja nari imonlin kalu nati bite, bara tinan lau ining." ⁹I tiringhe, "Inweri udin nin sun woro ti di su lakanjwe ku?"¹⁰Akawa nani, "I wa piru nanya kipine, umon na a yauna ka suu nmyen ma zuru minu, dufinonghe udu kilari kaa na apira nanye. ¹¹I benle Cikilari kilare, 'Kumallami benle nari, "Kutii na mare dinweri, inweri nba lii imonlin kahu nate nwere nin nono katwa ninghe?"'¹²A ma duru minu kuti ko na I malu kyelu kudya. Kun kitene, kanjan imonle kikane." ¹³I do, I di se vat nmoonghe na abenle nani. Inin kele kiti keleuwa.¹⁴Na kube ndaa, a so nan nono katwa me. ¹⁵A nin woro nani, "Indi nin su nwadi inmalu nlii imonlui ilele nanghinu uworu min niyu. ¹⁶Bara nan belin minu, na inma kuru nli nan ghinu tutun ba, saidai ikulu nanya kilari tigoo Kutelle."¹⁷Yesu nin yira ukoop, na ata ugodiya, a woro, "Seren I kosu nati mine. ¹⁸Bara nan mbelin minu, na mba kuru nsumo ko kumati kuce kune tutun ba, se kipin tigoo Kutelle ndaa."¹⁹A nin yira uborodi, na ana ugodiya ku, afucu unin, anin naa nani, abenle, "Kidowa nunghere kane kaa na nna ni bara anung. Sun nene I lizizin nin me." ²⁰A kuru ayira ukoope nafo na ani taa na imala kileuwe, abenle, "Ule ukoope likamali nirghari lipese nanga nmii ning, mo na wa gutun bara anung.²¹Bara nani yenjen. Ule na alewei adi logowe nin me keetebur kone. ²²Bara na Gono nit ma nyeu nafo na ina belin. Bara nani kash nleli unite na amere ina lewughe nacara me!" ²³I nin cizina utiru nati mene, nghari nanga mene ma su lidungu lone.²⁴Kubung nin fita nanya mene mpeziru ghani ba so udiya nanya mene. ²⁵A woro nani, "Ago na wurme dinin nan cinilare mene, ale na itti nin natek licara udin yicu nani anan tigoo in ruu.²⁶Bara nani na uma so nani nin ghinu ba, nmaimako nani, na ule na amere udiyawe nanya mine kpilin aso nafo kagono kabene. Na ule na amene idin cisughe iyizi kpilin aso kulin mene. ²⁷Ghari udiyewe, ule na a sosin kitene kutebure sa ule na asu kucin? Na ule na asosin kitene kutibure re ba? Nin nani ndi nanya mene nafo kucin.²⁸Bara nani anughere na I wadi nin me nanya ndumunu ning. ²⁹Mnani minu kipin tigoo, nafo na ucenighe na mo nyii kipin tigowe, ³⁰I nan leu iso kutabur nighe nanya kipin tigoo nighe. Inin so kutet in wucu tilem likure nin tiban Israila.³¹Simon, Simon, yino, Shetan di nin su akifo fi, anan cecile fi nafo ualkama. ³²Bara nani meng mma tifi nlira, bara uyenu nsalin yenu wa dire. Uwadi umalu gitirinu kimal tutung, ta nwana fine likara."³³Bitrus woroghe, "Ucef, mang ba du ningfi kilari licin nin nkule." ³⁴Yesu kawaghe, "Inbelinfi, Bitrus, na ku kuluke ma culsinu ti tat ba, uma benlu na uyiri ba."³⁵Yesu woro nani, "Na awa tuminu sa lijip, nkatizu ni moon, sa akpatak, I wa dira imemoona?" Inin kawa, "Na ti wan dira ba." ³⁶Anin woro nani, "Bara nani nene, ule na adinin lijip, na a kala linin, tutung nin nkaa ntizu nimoon. Ule na a sali nin kusangali na a leueu kulutukme adi seru kurum.³⁷Bara nan beleng minu, I mon ile na ina yertin litinighe ima kulu gbas, 'I yeneghe nafo unan salin duka.' Bara nani ile iman na iwa beling litinighe din kulusu." ³⁸Inin woro, "Ucef, yene! Asangali aba ale." Anin woro nani, "A batina."³⁹Na ileu imari, Yesu nga, nafo na amene udi litalan Nzaitu, nono katwa mge nin dofinghe. ⁴⁰Ma iduru, aworo nani, "taan nlira iwa piru nanyan njaraba."⁴¹A cacana kupuu mene nafo utuu litala, anin tumuro nin nalung ataa nlira. ⁴²A benle, "Ucef, wase y yina, kala ukoop ulele litining, min nani na uwa dofin kibinai ning ba, na kin fere so."⁴³Unan kadura Kutelle nin daa unuzu kitene kani, a taaghe likara. ⁴⁴Na awaadin niyu, a kpina nlire ku, tinuntu me tantizo kang nafo nmyii na ngutuna kuteen.⁴⁵Na afita unuzun nlire, adaa kitin nono katura me, ada se nani idin moro bara nibinai nisirne mene, ⁴⁶anin tirino nani, "Inyarin taa idin moro? Fitan iti nlira, bara I wa piru ticankira."⁴⁷Na awa din nlire, iyene, ligozin na nite ndaa, ligowe nin Yahuda, uwarum nanya likure nin nabe, a dewu nbune. Ada kupoon Yesu anan taghe usumba, ⁴⁸bara nani Yesu woroghe, "Yahuda uma lewu Gano nit nin sumbaa?"⁴⁹Na ale na I wa killinghe nyene nani, I woro, "Cikilari, ti kewu umong nin kusangalia?" ⁵⁰Umong nanya mene kewe kucin ndiya nang yenju kutii nlere, kutuf, ncara ulime a nin werne kunin. ⁵¹Yesu woro, "Naneli mbatina," a nin dudo kutufe, ku shino.⁵²Yesu woro udiya nnan yenju kutii nlire, anan ncaa kutiin nlire, nin nadidiya ntardu nacara kutii nlira na iwa dak kiti me nin mayardam, "Idaa nafo anang kifun kiria nin nasangali nan tiyupa? ⁵³Na uwadi nan ghinu nanya kutii nlire vat lire, na umong myene nakpa ucara liti nighe ba bara nenere kubi myene, nin likara nsirti."⁵⁴Na I kifoghe, I yaa nin ghe, I duu ninghe kilari ndya kutii nlire. Bara nani Bitrus difino nani piit. ⁵⁵Na I suso ula nanya kudarwe inin so ligowe idin lanzwe, Bitrus soo nanya myene.⁵⁶Nkan kabera kucin yeneghe a sosin nkanang nlee, ayene iyizemye anin woro, "Ule unite nyita ligowe nanghe." ⁵⁷Bara nani Bitrus ta mayardan ku, aworo, "Uwani nan yirughe ba." ⁵⁸Na idandouna ba, umong kuru ada yeneghe, a woro, "Fe wang di nan ghinu." Bara nani Bitrus woro, "Unit, na meyari ba."⁵⁹Na ita kubiri kubi umong unit kuru ada woro, "Kedegene unit ulelen yita nin ghe, bara ane kunan Galiliari." ⁶⁰Bara nani Bitrus woro, "Unit nang yiru imon ile na udin belu ba." Na aduu inlire kukulok kolsuno.⁶¹Na a kpilia umuro me, Cikilare yene Bitrus ku, Bitrus nin lizino imon ile na Cikilare nni belinghe, na aworoghe, "Na kukulok ma kulsinu titat ba uma woro na uyirwui ba." ⁶²Na a nuzu udas, Bitrus gila kang.⁶³Anite na iwa din caan Yesu su ghe liyong inin fooghe. ⁶⁴Na ituswughe iyizi, itininghe i woro, "Su anabci, ghari ulenge na areofi?" ⁶⁵I bele imon gbardang litin Yesu, izoguzo ghe.⁶⁶Na kitin shanta, a kukune na nite da pitiruno ligowe. Umunu adidya na priest nin na nan ni nyerte. I pira nin ghe kudaru nwuchun liru, ⁶⁷iworo, "Andi fere Kriste, belle nari." Ama a woro nana, "Asa nbelling minu, na ima yinnu ba, ⁶⁸asa meng tirin minu, na ima kawu ba.⁶⁹Ama ucizunu nene udu ubun, Gono nit ma so ncara uline unlikara Kutelle." ⁷⁰Vat mine woro, "Ani fera Gono Kutelle?" Yesu woro nani, "Anughere nworo mere." ⁷¹I woro, "Iyaghari nta tidu nin su nnan ba? Bara arik nin nati bite nlanza nnu me."

Chapter 23

¹Vat lipitin mine fita, ida nin Yesu nbun Bilatus. ²I tunna nvuruzughe nliru, I woro, "Ti se unit ulele adin nanzu nmyin bite, a wantina anit uni in Kaisar ku ugandu, a din belu ame litine Kristiari, Ugo."³Bilatus tiringhe, a woro, "Fere Ugo na Yahudawa?" Yesu kawa ghe a woro, "Fere nbelle nani." ⁴Bilatus woro na didya na prieste nin lipitin nanit. "Na nse unit ulele nin taanu ba." ⁵Amma ileo ubun nin sho nati, i woro, "Adin rusuzu anit, adin dursuzu anit nan nyan Yahudiya vat, ucizunun Galili uda duru kikane."⁶Na Bilatus nlanza nani, a tirino sa unite kunan Galiliari. ⁷Na ayinno adi nmyin tigon Hirudus ari, a turung Yesu ku udu kitin Hirudus, ama litine wang wadin Urshalima nayiri ane.⁸Na Hirudus in yene Yesu ku, ayi poo ghe, bara na dandauna nin su nworu a yeneghe. Ana lanza ubeleng me amini din piziru ayeneghe asu imon izikiki. ⁹Hirudus tirino Yesu ku uliru gbardang, amma na Yesu nkawa ghe imon ba. ¹⁰Adidya na priest nin na nan ninyerte fita, nin tinana nayi nvuruzughe nliru.¹¹Hirudus nin nasoja me zognzo ghe, I kuru isu ghe liyong, inin shonghe imon icine, inin kurtuno Yesu ku udu kitin Bilatus. ¹²Hirudus nin Bilatus waso adondon nati lilone (amma iwa tu iyita anan nivira nati).¹³Bilatus tunna ayicila udya na priest, nin nagoo a ligozi nanite kiti kirum, ¹⁴a woro nani, "Ida nayi unit ulele nafo unit ulenge na adin cinu nin nait nanzang, yeneng, meng, nbun minere ntiroghe uliru, na nse ghe nin kulapi kitene nile imon na idi uvuruzughe mun ba.¹⁵Baba, sa ame Hirudus wang, a kurtunghe udak kiti bite, yenen, na asu imong imon ilenge na iduru nworu aku ba. ¹⁶Bara nani mma tighe aneo, nsunghe." ¹⁷Amma uwa so Bilatus ju gbas a nutun a Yahudawe ku kucin kurum kilari licin kubin idi.¹⁸Vat mine jartiza kang, I woro, "Caan nin nit ulele, I nutun nari Barabas ku!" ¹⁹Barabas unitari wadi ulenge na iwa ceo ghe licin kitene kulapi nsali dortu nliru tigo kipine nin katwa likiri.²⁰Bilatus kuru asu nani uliru tutung, nin su nworu a sun Yesu ku. ²¹Ijaritiza I woro, "Na ikotinghe kuca, na ikotinghe kuca." ²²A woro nani tutung untat, "Iyanghari, kuyapin kulapiari unit ulele nati? Na meng see ghe nin kulapi kongo na batin ushara nkul liti me ba. Bara nani, asa nkpizoghe mma sunghe."²³Amma ileo ubun njartiza kang, npiru nworu ikotinghe kucha. Tiwui mine ta Bilatus yinna. ²⁴Bilatus yinna nani nin kuculu mine. ²⁵A nutuno ulenge na inung tirino nworu inutun ule na ina ceo kilari licin kitene in fizu nay nanit a umolsu nanit. Amma ana nani Yesu ku nafo usu nibinai mine.²⁶Na inya ninghe, ikifo umong Simon unit Nkirawani, awa nuzun nan nya ntene, itina ghe kuca ndi kotunue, a dortu Yesu ku.²⁷Ligozi nanit gbardang, nin nawani ale na iwa di tiyomme wa din dortu ghe. ²⁸A gbitirno kiti mine, Yesu woro, "Nishonon Urshalima, na iwa gilu meng ku ba, ama gilan atimine nin nono mine.²⁹Amma yenen, ayire din cinu na ima woru, 'Anan koliari awani are, nin naburi ale na ina maru ba, nin na yazin ale na amazina ba.' ³⁰Ima cizunu ubelu na kup, 'Dio nati bite,' a apara, 'Kiro nari.' ³¹Iwa su ile imone a kuce dutu kushiti, Iyaghari ma se ku wa malu kotu?"³²Iwa yiru among anit naba anan likara linanzang idi molu ligowe ninghe.³³Na iwa dak kiti kanga na idin yicu akankan nati, kitenere iwa kotunghe kucaa ligowe nin nanan likara linanzang, unit urum ncara uline a unan be ncara ngule me. ³⁴Yesu woro, "Ucif, wesse nani alapi mine, bara na iyiru imon ile na idin sue ba." I tunna idinja timo, I koso imon me.³⁵Anite yissina in yenju ghe a imung ago mina yita nsughe liyong, idin su, "Ana tucu among. Na atuca litine, andi amere Kristi Kutelle, unan feruwe."³⁶Inung anan likum wang sughe liyong, ida kupo me, ina ghe nmyen migbalala, ³⁷idin belu, "Andi fere uga na Yahudawe, tucu litife." ³⁸I wa su imong inyerte ibana kitene litine, "ULELERE UGO NA YAHUDAWA."³⁹Unit urum nan nya na nan likara linanzanghe na iwa kotunghe kuce, belinghe lifai, a woro, "Na fere Kristeba? Tucu litife umunu arik ku." ⁴⁰Ame unan be kawa, a kwada ghe a woro, "Na udin lanzu fiu Kutelle ba, bara na ushara fe di urume nin ghe? ⁴¹Kiti bite udi dert, arik din seru nduk katwa bitari. Na unit ulele na su imonmong inanzang ba."⁴²A kpinaku, a woro, "Yesu, lizino nin mi asa upira kipin tigo fe." ⁴³Yesu woroghe, "Kidegenere nbelin fi, uma yitu nin mi kipin tigo nighe."⁴⁴Kube da susut nin nikoro kutocin, nsirti tursu kutyine vat uduru ikoro kutir ⁴⁵na nkanang nwii nmala. Kusakala kutyi nlira jarta kyitik kitene utolu kadas.⁴⁶Yesu jarta nin liwui kang ayila, a woro "Ucif, nan nya nacara fere nnakpa ulai ning." Na a belle nani, aku. ⁴⁷Na udya na nan likum akalt likure in yene imon ile isu, azazina Kutelle, a woro, "Kidegenere, ulele unan katwa kacineari nadi."⁴⁸Na vat ligozie na iwa dak ida ti iyizi nba nimon ile na isu yene imon ile na ise, ikpilla idin fo igiri. ⁴⁹Vat na nan yiru me, nin na wani ale na ina dofin ghe unuzun Galili, yissina pit, idin yenju ni leli imone.⁵⁰Umong unit wa diku unan lissan Yusufu, nan nya na nan kpiluzu, unit ugegeme nin katwa kacine ⁵¹(na awa yinin nin kpiluzue nin lidu longo na isu ba), unit in Arimathiya, nkan kipin na Yahudawa, ulenge na awa di nca kipin tigoo Kutelle.⁵²Unit une do kitin Bilatus, tirino kidowon Yesu. ⁵³A toltuno kinin, a jinkpilo nin malti ulau, adi nonko nan nya kissek na ina sarsu nan nya kutala, kikanga na isa nonko umong ku ba.⁵⁴Uwui nshiriari wadi, Assabath wa dak susut npiru. ⁵⁵Awane na iwa dak nanghe unuzun Galili, dofino kidung, iyene kissekke iyene imusun nonkue kidowe non. ⁵⁶I kpilla, ida shirya nnuf kunya min tintu. Lirin Nasabbath ishino nafo ubellin duke.

Chapter 24

¹Lirilin lizunu nayiri kuzor nin kwui dinding, ida kiti kissekke, ida nin nuffe na ishirya. ²Ise iturno litala ntursu kissekke. ³I pira nan nya, ama na iyene kidowo Ncikilari Yesu ba.⁴Ita buu nan nya nkpilizu mine kitene ni leli imone, I tunna, anit naba yissina kupo mine nin nimon ibo in baltu. ⁵Na awane tiu nkifo nani I tunnu ati mine kutyin, I woro na wane, "Iyiziari idin piziru nnan lai nan nya na nan kue?⁶Na adi kikane ba, ama a fila! Lizinon ulirue na awa belu minu adutun Galili, ⁷asa a woro Gono nnit uma nakpu ghe nacara na nan nalapi gbas inan kotunghe kucar lirin lin tatte a fita tutung."⁸Awane lizino iliru me, ⁹ikpilla unuzu kissekke I belle ngissin kuzakure ubeleng ni leli imone vat umunu ngissin nanite. ¹⁰Maryamu Magdaliya, Yuwana, nin Maryamu unan Yakubu, a ngissin na wane na iwa di ligowe di belin nono katwawe ile imone.¹¹Ka kadura so nono katwa we nafo uliru uhem, na iyinna nin liru na wane ba. ¹²Vat nani Bitrus fita, nin cum a do kiti kissekke, a tumuno adin yenju nan nye, ayene kumalti kubowe non likot. Bitrus nya ado ngame, adin kpilizu kitene nimon ile na ise.¹³Anit naba nan nya mine wa din cin libo ucin du kagbiri Imwasu. Kanga na npite wa durun timel akut kutocin unuzun Urshalima. ¹⁴I wa din belu nbeleng nimon ile na ina se.¹⁵I wa din lirue icin cine a iyita ntiru nati mine ligowe Yesu da duru nani a tunna ncine nanghinu. ¹⁶Amma iyizi mine wa turdun na iyininghe ba.¹⁷Yesu woro nani, "Iyaghari idin belue nabe icin cina?" Iyissina kitene nin tecu timuro. ¹⁸Unit urum mine, unan lissan, Kilyobas, kawa ghe, "Fere cas in Urshalima ulenge na nyiru imon ilenge na ina se nayiri alele ba?"¹⁹Yesu woro nani, "Iyeme imon?" Ikawa ghe, "Imon nbeleng Yesu Nnazareth, na awa di unan liru nin nuu Kutelle, awa di nin likara katwa a uliru nbun Kutelle a anit. ²⁰Na udya na prieste nin na go na iwa nakpa ghe aso nca nkul I kotunghe kuca aku.²¹Ti wa cisso ayi nworu amere ma tucu anan Israila. Nanere, kinal ni lele vat, kitimone lin tat na ile imone na se.²²Nani tutung, among awani nan nya bite nna nari tissina, ini do kissekke nin kwui dinding. ²³Na iyene kidowo me ba, inani kpilla, ina ni nworo inin ta amoron wui nono kadura Kutelle nworo nani adi nin lai. ²⁴Among anit na idi ligowe nan ghiruk ndo kiti kissekke, ina nin se kinin nafo ubellu na wane. Amma na iyene ghe ba."²⁵Yesu woro nani, "Anung na nilime ni lalang idi shankalong in yinnu nin vat nimon unan liru nin nuu Kutelle na bellin! ²⁶Udi gbas nworu Kristi nco nan nya nile imone, a piru nan nyan ngongong me?" ²⁷Ucizunu kitin Musa udu anan liru nin nuu Kutelle vat, Yesu wa belin nani imon ile na idi litine nan nya nliru ntucue.²⁸Na ida susut nin kagbire, na iwa cinu ucin due, Yesu ta nofo ama katu ulsun. ²⁹I masa ghe nworu, "Aso nanghinu, bara kuleleng wadi ku mal dak, kiti cizna usirui." Yesu pira a so nan ghinu.³⁰Iwa se nani, na awa so nanghinu ima li imonli, ayauna ufungale, ata nkoli ku, a pucco unin, a na nani unin. ³¹Iyizi mine tunna ipuno, inin yininghe, atunna a wulu niyizi mine. ³²Itunna nbelu nati mine, "Na nibinai bite npya nan nya bite ba, kube na tini cina ninghe libowe, na ani bele nari uliru ntueue?"³³Iwa tunun ifita nan nya kube, I kpilla udu Urshalima. Idi se kuzakure nzuro ligowe, nan na lenge na Iwa di nanghinu, ³⁴I woro, "Kidigenere, Cikilare na fita, amini na durso litina kitin Simon." ³⁵Inung tunna I belle imon ile na ise libowe, nin nimusun dursue na ani pucco nani ufungule.³⁶Na iwadi nbelu nileli imone, Yesu da ada yissina kyitik mine, a woro nani, "Lissosin limang sa nanghinu." ³⁷Iwa ketize fiu kifo nani, iyenje nafo inung yene mmoli.³⁸Yesu woro nani, "Iyaghari nta nibinai mine nfita? Iyaghari nta matiru tiru din fitiyu nibinai mine? ³⁹Yeneng acara nighe nin nabune, mere nin liti nighe. Dudoi uyene. Bara na mmoli di nin kidowo nin naku ba, nafo na iyene men dimun." ⁴⁰Na awa belin nani, a durso nani acara me nin nabunue.⁴¹A I dutu nan nyan salin yinnu a liburi libo, a ukpiliza, Yesu woro nani, "I di nin nimonmong nlia?" ⁴²Inaghe kugir fibo nwui. ⁴³Yesu sere fining, a leo finin nbun mine.⁴⁴A woro nani, "Kube na nwa di nanghinu, nwa woro minu nenge vat nimon ile na ina nyertin liti nighe nan nya ndukan Musa nin na nan liru nin nuu Kutelle a Uzabura vat ma kulu gbas."⁴⁵A tunna apuno nibinai mine, inan yinno ulirun ntucue. ⁴⁶A woro nani, "Tutung ina nyertin nworo Kriste ba niu, anin fita tutung nan nyan ku lirin lin tat. ⁴⁷Uwazi nsunu nalapi nin shawu nin kulapi isu unin nan nya ligang in yie vat, icizin in Urshalima.⁴⁸Anung iyizi nbari ni lenge imone. ⁴⁹Yeneng, mma tu nin ciu nnuu ncifnighe nati mine. Amma cican nan nya kipine, sei ikulo minu nin likara unuzu kitine kani."⁵⁰Yesu tunna na nuzu nan ghinu udu susut nin Baithanya. A ghantina acara me, ata nani nkoli. ⁵¹Uwa se nani, kube na awa di nan nya nti nani nkolie, asuna nani iyira ghe ughanu udu kitene Kutella.⁵²Isu ghe usajada, inin kpilla udu Urshalima nin nabari abo kang. ⁵³Iwa so nan nya kutyi nlira ko lome liyiri, idin tizzu Kutelle nkoli.

Yuhana

Chapter 1

¹Uworsu ucizine Ligbulang wadiku, Ligbulanghe wadi nin Kutelle, a Ligbulanghe Kutelleri. ²Ulengene, Ligbulanhe, wadi nin Kutelle uworsu ucizine. ³Imon vat iwa kye unuzu mere, nin dirume na imon irum duku ilenge na ina kye sa ame ba.⁴Nanya mere ulai di, uleli ulaiye tutun unere nkanang nanit asuren vat. ⁵Nkanaghe na nuzu kanang nanya nsirti, a na nsirte na kata likara mining ba.⁶Umong unit wa duku na iwa tughe unuzu kiti Kutelle, na lissame wadi Yuhana. ⁷Awa dak nafo unan lin musu niyizi nba nbellen nkananghe, bara vat nan yinna nnuzu me. ⁸Na Yuhanere wadi nkanaghe ba, awa dak anan belle ubelle kanaghere.⁹Mininghere nkanang kidegen mongo na miwa cinu ucin dak nanya in yii mi durso ko uyeme unit.¹⁰Awadi nanya inyee, unin uyee iwa kye unuzu mere, ana uyee wa yinin ninghe ba. ¹¹Awadak kiti nanit me, na anit me wa sereghe ba.¹²Nani, ngbardang na lenge na iwa serughe, alenge na iwa yining nin lissa me, kitimine awa yining nani iso nono Kutelle. ¹³Alenge na iwa macu nani, na kumat nmii ba, na nin su kidowo ba, a na nin su nnit ba, iwa macu nani nane nin su Kutelleri.¹⁴Nene, Ligbulanghe wa so kidowo, liso nanya bite. Tina yene ngongon me, nafo ngongon lenge na ana nuzu kitin Ncif, awa kulun cek nin bollu Kutelle a kidegen me. ¹⁵Yuhana wa su uliru litime a ghatina liwui kang aworo, "Amere ulenge na nwa woro, 'Ulenge na adin cinu kidun nighe, kamin meng, ame cikilari nighari.¹⁶Bara unuzun kulnu me, vat tina seru ubolu kitine nbollu Kutelle. ¹⁷Bara iwa ni uduke kitin Musa, ubolu nin kidegen wa dak unuzu kitin Yesu Kristi. ¹⁸Na umon na yene Kutelle nkon kubi ba. Ame unit urumari cas, ame litime Kutelle, ulenge na adi figirin Ncife, amere nati iyininghe.¹⁹Ushadan Yuhanari ulele, kube na a Yahudawa wa tuu nin na Priest nin na Leviyawa id tiringhe, " Fe ghari?" ²⁰Ayinna na asu mayardang ba, akawa nani "na mere Kristi ba." ²¹I tiringhe, " Anife ghari? Fe Iliya?" Aworo, " Na meng amere ba" Iworo, fe unan liru nin nuu Kutelle?" Akawa naworo "Nanere ba."²²Itunna iworoghe, "feghari, bara tinan belle alenge na i to nari? Uma woro nari fe ghari? ²³Aworo, 'Mere liwui longo na lidi kuculu nanya ntene: kyelen ucin mine nanya cikilari dert,' Nafo ubellu Ishaya unan liru nin nu Kutelle."²⁴Nene among duku na a Farisawa wa tu nani. I tiringhe, inin woroghe, ²⁵" Iyaghari ta udin shintizunu anit nmyen andi na fe Kristi, sa Iliya, sa unan liru nin nu Kutelle ba?"²⁶Yuhana kawa nani aworo, "Meng din shintizunu nani nmyen. Vat nin nani, nanya mine umong yissin ku ulenge na anung yirughe ba. ²⁷Amere ulenge na ama dak kidung nighe. Na meng batin nbunku ti na kpatak me ba." ²⁸Iwa su ilenge imone in Baitanya nleli uwulun urdun, kikanga na Yuhana wa din shintu nanite ku nmyen.²⁹Ukurtunun nkwuiye Yuhana yene Yesu ku ucin dak kitime aworo, "Yeneng, Kukam Kutelle kongo na kuma yiru kulapin nyee! ³⁰Amere ulenge na nna bellin minu, 'ulenge na adin cinu kidung nighe katin meng ku, bara awa yita ku ameng dutu.' ³¹Na meng yininghe ba, una so nani inan dursoghe kitin nonon Israila unnare meng na dak ndin shintu anit nmyen."³²Yuhane wa ti ushaida, "Nwa yene uruhu din tolsu unuzu kitene kani nafo kuwulung, uda lwa kiteneme. ³³Na nwa yiningghe ba, ame ulenge na ana tuyi nshintu anite nmyene na woroi, 'kitenen nlenge na uma yenu uruhu ntolo uso litime, amere ulenge na ama shintu anit nanyan Ruhu ulau.' ³⁴Meng yene, nkuru nna ushaida ulengene Usaun Kutelleari."³⁵Tutung, ukurtunun kwui, na Yuhana wa yisin ligowe nin nanan katwa me naba, ³⁶iyene Yesu ku adin cin, Yuhana woro, Yenen, uleliye Kuzara Kutelleari!"³⁷Anan katwa we naba wa lanza Yuhana ku din bellu nani, idofino Yesu ku. ³⁸Yesu tunna a gitirno ayene idin dortughe a woro nani, "iyaghari idin nin suwe?" I kawaghe, "Rabbi (Unnare 'unan dursuzu niyerte), ussosin nweri?" ³⁹Aworo nani, "dan ida yene." ida ida yene kite na assosin ku; iso ligowe nanghe lilone, bara kubi nikoro kulidi wa malu uti.⁴⁰Unwasamme nanya nan wabe na iwa lanza Yuhane din liru a tunna a dofino Yesu ku, Andirawusari wadi, gwanan Simon Bitrus. ⁴¹A wa tu ase gwana me Simon aworoghe. "Tisse unan tuce" (Na ukpiliuwere 'Kristi'). ⁴²Ada nighe kitin Yesu, Yesu yenjenghe, aworo, "fe Simon, usaun Yuhana. Ima yiccu fi Kefas" (ukpiliuwe unnere 'Bitrus).⁴³Ukurtunun kuiye, Yesu wa di nin su ado Ugalili, ase Filibus ku a woroghe, "Dofini." ⁴⁴Filibus wa nuzu Nbaitsada, kipin Andirawus nin Bitrus. ⁴⁵Filibus se Nataniyel ku aworoghe, " Ulenge na Musa nanya nduka nin nanan liru nin nu Kutelle na yertu ubellen me tiseghe, Yesu, Usaun Yusufu kunan Nazaret."⁴⁶Nataniyel woroghe, "Imonmong icine wasa inuzu Nnazareta?" Filibus woroghe, "da uda yene." ⁴⁷Yesu yene Nataniyel ku din cinu udak kitime a lirina litime, "Yeneng, kunan Israila kidegen, ulenge na adinin kinu ba!" ⁴⁸Nataniyel woroghe, fe ta inyizari uyinni?" Yesu kawaghe aworo, kube na inin sossino litino kuca napau a Filibus dutu sa uyicilu fi, Nni yenefi."⁴⁹Nataniyel kawa, "Rabbi, fe Usaun Kutelleari! Fere Ugo nan Israila!" ⁵⁰Yesu kawaghe a woro, Bara na nworo fi. 'Nni yene fi litino kuca napau,' fe uni in yinna? Uma yenu imon nzikpu kibinai ididya na ikatin ilengene." ⁵¹Yisa woro, "Ndin bellu minu kidegen, Ima yennu kitene kani npuno, nono kadura Kutelle din ghanju itoluso kitene Nsaun Nnit."

Chapter 2

¹Kimal nayiri atat, uteru nilumgma wadi in Kan'ana un Galili, unan Yesu wa yita ku. ²Ame Yesu wang iwa nighe uyicilue, nin na nan katwa me, udu kiti nilugme.³Na nmyen narauwe ndari, unan Yesu woroghe, "Na idi nin myen narau ba." ⁴Yesu kawaghe " Uwani, inyaghari nmyen nin ku? Na kubi nighe nsa da ba." ⁵Unene woro nono katwa, "Vat nimon ilenge na abelin minu isu, sun inin."⁶Asul natala kutocin wa duku alenge na ko kome din li ayangi likalt udu akalt aba na Ayahudawa wa suzu katwa mun kuubi ntanda nwesuzu. ⁷Yesu woro nani, "Kulson asulun nmyene nin nmyen." I tunna i kulso anin gbem gbem. ⁸A woro anan katwa we "tyan, iyaun idi ni cin buke." Nanaere iwasu, itya idi nighe.⁹Cin buke ciro nmyene ase miso nmyen narau, na ame yinno kikanga na minuzu ku ba (acinne na iwa tya nmyene wa yiru). Cin buke tunna ayicila kwanyane. ¹⁰aworoghe, "kagha asa atu anutuno nmyen narau micine ana anite, iwa shito anin nutuno mi nangzaghe. Fe uni nna nyeshe micine udak ko kube."¹¹Ileli imon izikike in Kan'ana un Galili wa di ncizunuari nanya nimon izikiki ilenge na Yesu na suzu, awa durso Ngongong me, anan katwa me ani wa yining ningghe.¹²Kimal nani, Yesu wa do Kafarnhum, ame unene, nuawne, nin nanan katwa me, kikane iwa di so ku nanya nayiri bat.¹³Kubi in paska na Yahudawa wa dak susut, Yesu uni wa do Urshalima. ¹⁴Amini wa dase anit din lessu nina, akam, nan nawulun nanya kutii nlire. Anan kusere ni kurfun wa duku wang.¹⁵Amini wa piu lishon a ko nani vat unuzu udas nanya kutii nlire, umunu akame nan nine. A gutuna anan kusere nikurfughe. Ikurfughe nan na tebule a turzuno kutyen. ¹⁶Aworo anan lessu na bilane, "kalan ilenge imone kikane. Na iwa ceo kilari Ncif nin kiti kujauna ba."¹⁷Anan katwa me lizino ina yertin, "Ufo liti ngafe ma wulttunui." ¹⁸Ayahudawa tardaghe, i woro, "Alama ayapinari uma dursu nari bara na udin su ilenge imone?" ¹⁹Yesu kawa aworo, "Musuzun kutii nlira kone, nanya nayri atat nma fiwu kunin."²⁰Ayahudawa woro, "Ina ti akus akut anasari ninkutocin nkye kutii nlira kone, fe uni ma kye kunin nanya nayiri atata?" ²¹Nani ame wadin bellu nin kutii nlira litimere. ²²Bara nin bun iwa fyaghe nanya nanan kule, anan katwa me lizino iwa bellin nani, i yinna nin liru Kutelle a unin ulire na Yesu wa bellin.²³Nayire na awadin Urshalima kubin paska, nayirin idi, gbardang wa yinnin nin lissame, na iwa yenje imon izikiki ilenge na awa su. ²⁴Vat nin nani, na Yesu wa yinnin ni ghinu ba, bara na ayiru anit asurne vat. ²⁵Na ame dinin su imong bellinghe imonmon litin nnit usurne ba. Ame litime yiru imong ilenge na idi nnit usurne.

Chapter 3

¹Nkon ku Farisawa wa duku lissame Nikodimus, awa di nin tigo nanya kudaru na Yahudawa. ²Unit une wa dak kitin Yesu nin kitik a woroghe, "Rabbi, tiyiru fe unan dursuzu nanitari unuzu kiti Kutelle, bara na umong wasa asu ukama nilenge imone na udin suze se dei Kutelle di ninghe."³Yesu kawaghe aworo, "kidegenere andi na imara unit tutung ba, na awasa ayene kipin tigo Kutelle ba." ⁴Nikodimu woroghe, "Ima kuru imaru unit inyizari na amal ti kukune? Na awasa apira liburi nna me imaraghe unba ba, awasa ayinnua?"⁵Yesu kawa, aworo, "Kidegenere ndin bellu minu, andi na imara unit nanya nmyen nin Ruhu ba, na awasa apira nanya kipin tigo Kutelle ba." ⁶Imong ilenge na ina maru nanya kidowo, kidowari, a ilenge na ina maru nanya Ruhu, uruhuari.⁷Na iwase uzikpu bara na nbellin minu, 'uso gbas ikuru imacu minu tutung.' ⁸Ufunu din ko udu kusari ko na unya udue. Asa ilanza uduwe, nani na iyiru kiti kanga na unuzu ku sa kiti kanga na udin cinu udue ba. Nanere wang unit ulenge na imaraghe nanyan Ruhu"⁹Nikodimu kawa, aworo, "Inyizari imon ilele ma yitu nani?" ¹⁰Yesu kawaghe, aworo, "Fe unan dursuzu nanan Israila, vat nani, na uyinno ilenge imone ba? ¹¹Kidegenere, tidin belu ilenge imon nati yiru, ti din belu ilenge na tiyene, vat nani na anughe nsere uliru bite ba.¹²Asa nbelin minu ubelen nimon nle uye a na anung yinna mun ba, ima yinnu inyizari nwa bellin ubelen nimon kitene kutelle? ¹³Na umong nsa ghana kitene kani ba, se dei ulenge na ana tolu unzu kitene kani.¹⁴Nafo na Musa wa ghantin fiyii nanya ntene, nanere wang uso gbas i ghantin Usaun Nnit kitene. ¹⁵Bara vat na lenge na iyinna ninghe nan se ulai unsali ligang.¹⁶Bara Kutelle nati usu inyii ulele, amini na ni gono kinin kirum cas, vat nlenge na ayinna ninghe, na ama nanu ba, ama se ulai un saligang. ¹⁷Na Kutelle natu Gono me nanya nyie ada molu uyie ba, nani uyie nan se utucu unuzume. ¹⁸Ulenge na ayinna ninghe na ima molughe ba. Ulenge na ayinna ninghe ba imal ciughe nca nkul bara na ayinna nin lissan Gono Kutelle ba.¹⁹ILenge imonere finu nsharawe, nworu nkanang na dak nanya inyii, anit ani nadi nin su nnsirti a na nkannanghe ba bara na adadumine an sirtiari. ²⁰Bara vat nlenge na adin su adadu nsirti din su ivira tutung na ama dak kiti nkanangghe ba bara katwa me wa nuzu kanang. ²¹Vat nani, ulenge na adin su kidegen ma dak kitin kanang adadu me nan yita fang nyenju tutung inin damun ubun Kutelle unuzu nyinnu nin Kutelle."²²Kimal nani, Yesu nin nono katwa me wa nya udu nmyin Yahudiya. Awa di dandaun kikane ligowe nanghinu acin shinto anit nmyen. ²³Yuhana tutung wadi nshitu nanite in Ayinon kupo in Salim bara nmyen wadiku gbardang. Anit wa dasu kitime a shinto nani nmyen, ²⁴Na iwa di isa tursu Yuhana ku kilari licine ba.²⁵Mayardang fita kiyetik nnono katwa in Yuhana nin nkon ku Yahudawaaa in belen nwesu ulau. ²⁶I do kiti in Yuhana i woroghe, "Unan dursuzu niyerte, ulenge na ani yita ninfi nleli ugau kurawan urdunghe, ame ulenge na uni su uliru kitene me, yene adin shintu anit nmyen, tutung vat din cinu kiti me."²⁷Yuhana kawa nani, "Na unit wasa a sere imonmong ba, andi na inaghe unuzu kiti Kutelle ba. ²⁸Anung nin nati mine wasa ileoyi unanba, nlire na belle. 'Na meghari Kriste ba' nna woro, 'ina tuyi nbun mere.'²⁹Ulenge na adinin wani upese, unan kifu kudanari. Nengene udo tiyom, ulenge na ayisina alanza, asa asu liburi libo kang bara liwui kwanyane. Nengene liburi libo nin nkulo. ³⁰Uma so gbas ame kpizinku, meng cazin.³¹Ulenge na ana dak unuzu kitene, di kinen vat. Ulenge na ana nuzu kutyin kunan kutyinari akuru adin belu nimon kutyin. Ulenge na ana nuzu kitene kani di kitenen koyan. ³²Adin su uliru nimon ilenge na ana yene akuru alanza, nani na umon wasa asere uliru me ba. ³³Ulenge na asere uliru me ayinna Kutelle kidegenare.³⁴Ame ulenge na Kutelle na tughe din bellu uliru Kutelle. Bara na adin guccu uruhu me anin na unin ba. ³⁵Ucife dinin su Nsaune, amini nani imon vat nacara me. ³⁶Ulenge na ayinna nin Saune di nin lai nsali ligang, ame ulenge na ayinna nin Saune ba, ama yenu ulai ba, nani tinana nayi Kutelle sossin litime.

Chapter 4

¹Na Yesu wa yinin a Farisawa nmal lanzu ame din sesu nnono katwa gbardan a ashinto nani nmyen, ikata nin Yuhana, ²(kona ame Yesu nin litimaere wa shintu anite nmyene ba, non katwa mere wa suzu), ³awa sun u Yahudiya a nya udu u Galili.⁴Uni wasoghe gbas akata nanya in Samariya. ⁵Amini wa dak nkan kipin in Samariye, idin yiccu kinin Sacer, susut nin kunen kongo na Yakub wani usaune Yusufu.⁶Kuwu nmyen Yakubu wadi kite, Yesu wa dira nin cin me a so kupo kuwe. Uwui wadi umal dak ati. ⁷Umong uwanin Samariya da nda tiwu nmyen, Yesu woroghe, "Filli nmyen nsono." ⁸Bara nono katwa me wa do nseru nimoli nanya kipin.⁹Uwana Samariya tunna aworoghe, "Inyizari nta fe Kuyahudawa, udin tiru menku, uwani Nasamariyawa nmyen sonu?" Bara na Ayahudawa din su ligo nan Nasamariyawa ba. ¹⁰Yesu kwaghe aworo, "Ndaeo uyiru Kutelle nin lenge na aworofi filli nmyen nsonu fe wa tiringhe anifi nmyen nlai."¹¹Uwane kawaghe, "Cikilari, na udinin guga ntiweba, a kuwu nmyene kongo cancom, fe ma se nmyen nlaiye nweri? ¹²Fe katin Ucif bite ku Yakube, na ana ni nari kuwe ame wang na soku umunu nono nin nina me?"¹³Yesu kawaghe aworo, "vat nnit ulenge na asono mongo nmyene ama kuru a lanza ukotu nayi tutung, ¹⁴nani vat ulenge na asono nmyen mongo na meng manighe na aba kuru alanza ukotu nayi tutung ba. Nworu nani, nmyene na meng ma nanighe maso nanya mye figunanag nmyen na mima ghanju udu ulai sa ligan.¹⁵Uwani une woroghe, "Cikilari, nai nmyen mono bara nwa kuru nlaza ukotu nayi nda tutung nda tiya nmyen." ¹⁶Yesu woroghe, "Can udi yicila ulesfe isa kikane ligowe."¹⁷Uwane kawa aworghe, "Na ndinin les ba,"Yesu kawaghe, "Ubele dert, 'na ndi nin les ba,' ¹⁸bara umal ti ales ataun, a ame ulenge na udi ninghe nene na ulesfere ba! Nanya nle ulire na ubelle kidegenere!"¹⁹Uwane woroghe, "Cikilari, in yinno fe unan liru nin nu Kutelle ari. ²⁰A Cifbit na suzu usujada likup longone, anung ani din su Urushalimari kiti kanga na ki do tissu usujada ku."²¹Yisa kawaghe, "Uwani, yinna nin mi, kubi din cinnu kongo na ima su Ucif usujada na likup longone ba sa in Urshalima ba. ²²Anughe din su ulenge na iyirughe ba usajada. Arik din su ulenge na tiyirughari usujada, bara utucu nnuzu kiti na Yahudawari.²³Vat nani, kubi din cinnu, kuda nene wang, na anan sujada kidegene ma zazinu Ucife nanya Nruhu nin kidegen, bara Ucif di piziru nimus nanit anere isughe usujada. ²⁴Kutelle Uruhuari, inung anit alenge na idin sughe usujada ma sughe nanya Ruhu nin kidegen."²⁵Uwane woroghe, "Meng yiru unan tuccu din cinu" (ulenge na idin yicughe Kristi). Asa a da, ama punu nari imone vat." ²⁶Yesu woroghe, "Menghe, na ndin lire, mere ame"²⁷Nkoni kubere nono katwa me kpilla. I yita nkpilu nibinayi mine inyizari adin liru nin wani, vat nani na umong nworoghe inyaghari udin pizure? Sa, "In yaghari nta udin liru ninghe?"²⁸Uwane tunna a suna lidul nmyene, a kpilla ucin du na kipine, a woro nanite, ²⁹"Dan, ida yene unit ulenge na a belli vat nimon ilenge na nna mosu. Na amere ma yitu Kriste ba, sa amere?" ³⁰Inuzu nanya kipine, ida kitime.³¹Nanya kube, nono katwa me sughe cikusu, I woro "Unan dursuzu niyerti, leo imonmon." ³²Ana woro nani, "Ndi nin nimonli na nmal lii ilenge na anung yiru mun ba." ³³Nono katwawe tunna tiru nati mine, "Sa umong da naghe imon nliari?"³⁴Yesu woro nani, "Imonli nighe innare nsu katwa ilenge na ana tuyi, in malu kanin tutun. ³⁵Na idin su, 'Ngisin tipui tinas cas ugirbi nin dak ba?' Meng ndin bellu minu, fyan iyizi iyene anene, amal yini adin ca ngirbi! ³⁶Ame ulenge na adin su ugirbe adin sesu ulada, akuru a pitiro ileo nlai nsa ligang, bara ame ulenge na adin su tibila nin nan girbe na su liburi libo ligowe.³⁷Nanere ubellu une di kidegen, umong din bilsu, a umong su ugirbi. ³⁸Nto minu idi su ugirbi katwa ka na ina su ba. Amonghari nasu katwawe, anung atimine ani npira nanya katwa mine."³⁹Gbardang na Samariyawa nanya kipin kane yina ninghe bara uliru nwane, ame ulenge na awa woro, "A belli vat nimon ilenge na nna malusue." ⁴⁰Kube na a Samariyawe wa dak kitime, iwa sughe kucukusu aso nan ghinu, amini wa ti ayiri aba ku.⁴¹Among gbardang yina bara uliru me. ⁴²Inin belle uwane, tiyina na bara ulirufe cas ba, bara arik nlaza nin nati bite, nene ti yinno ulengenere unan tucu inyee."⁴³Kimal nayiri abane, awa sun kikane ucin u G alili. ⁴⁴Bara ame Yesu litime wa bellin na unan liru nin nu Kutelle di gogon nanya kagbiri me ba. ⁴⁵Na awa piru u Galili, anan Galile sereghe. Bara iwa yene umone na asu vat in Urshalima kitin buke, inung wang wa do kitin buke.⁴⁶Tutung amini wa dak u Kan'ana in Galili, ki kanga na awa kpilya nmyen miso nmyen narauwe. Umong Ugo udya ulenge na usaune wadi nin konu nanya in Kafarnahum. ⁴⁷Na awa lanza Yesu nmal sunnu u Yahudiya a kpila u Galili, ado kiti Yesu a sughe kucukusu a doffinghe ada shin nin saune, na awa cinu uku.⁴⁸Yesu tuna aworoghe, " Anung anit andi na iyene adu azikiki ba, na ima yinnu ba." ⁴⁹Ugo une woroghe, "Cikalari dacari a gono nighe dutu sa uku." ⁵⁰Yesu woroghe nenge, "Cang. Usaun fe shino." Unite yina nin lirue na Yesu nbelleghe, atunna a nyaghe.⁵¹Kube na awadin tole, acinme zuroghe, ibellighe usaune shino. ⁵²A tunna a tirino nani kube na acizina ushine. I kawaghe. Nleng nin nikoro kuzorari ukone na sughe.⁵³Uciffe tunna ayinno nin kono kubere Yesu na woroghe, "Usaunfe nshino." Ame litime nin kilari me vat yinna. ⁵⁴Imon izikiki in bari ine na Yesu wasu tun na ana sun u Yahudiya udu u Galili.

Chapter 5

¹Kimal ni leli imone, u idi na Yahudawa adi. Yesu nya udu Urshalima. ²In Urshalime, kupo kibulun na kam, kuli wadiku, kongo na iwa yiccu nin lilem na Yahudawa Baitseda. Kudi nin nitin tolsu nitaun. ³Anan tikonu gbardang wa non nbiu kule, aduu, anan kentu, anan nabunu ayerere na kotuzo. Iwa din ca nbukunun nmyen ne. ⁴Bara gono kadura Kutelle nkon kubi asa atolo ada a bukurno nmyene, vat nlenge na a yarna upiru nya kule ama se ushinu nanya nkonu me ko uyapinari di.⁵Umongunit wa duku ulenge na awa dandaun kitene akus akut atat nin kulir. ⁶Na Yesu in yeneghe anon kitene, na ayinno nwo unite dandauna linonighe kitene, aworoghe, "Udi nin su ushina?"⁷Unan kone woroghe, "Cikilari, na ndi nin mong ba, urika na kubi kongo na ibunkurno nmyene a shintini nanya kule. Asa nmala nin kayiri baat, umong asa a yarni upire," ⁸Yesu woroghe, "Fita uyisin, yauna kupefe, ucinu."⁹Unite tunna ase ushinu mas, ayana ukomime, a tunna ncin. Lilone wadi Asabath tari.¹⁰Adidya na Yahudawa woro nnite na i shino nighe, "Uwui Nasabath tari na iyinin fi uyaun kupye fe ba." ¹¹Akawa nani, aworo, "Ulenge na a shino ninmi, aworoi, yauna kupye fe unya."¹²I tiringhe, "Ghari unite na aworofi, 'yauna kupye fe unya?'" ¹³Ame ulenge na iwa shinighe na awa yiru saghari ba, bara Yesu wadi amal nyiu, bara anit wa kilinghe kitene.¹⁴Kimal nani, Yesu wa seghe kutii nlira aworoghe, "Yene, nene ushino! Na uwa kuru uti kulapi ba, bara imonimong nanzang na i katin ilengene wasefi." ¹⁵Unite nya adi belli adidya na Yahudawa Yesari nshino ninghe.¹⁶Bara ilenge imone adidya na Yahudawwe wati Yesu ku aneo, bara na awa su ilenge imone liri na Sabbat. ¹⁷Yesu woro nani, "Ucif nin di katwa nene wang, meng ndi katwa." ¹⁸Bara nani a Yahudawa wa pizuru tibau vat nworu imolughe, na bara ananza Asabbat cas ba, bara akuru adi yicu Kutelle Ucifme. Ayira litime urum nin Kutelle.¹⁹Yesu kawa nani aworo, "Kidegenere na gono wasa asu imonimong litime ba, se ilenge na ayene Ucife din suzu, gono asa su inmusu nileli imone wang. ²⁰Bara Ucife dinin sun Saune, tutung amini din dursuzughe imon ilenge na ame din suzu, ama kuru adursoghe imon ididya ilenge na i katting ilengene bara anung nan se uzikpu.²¹Nafo na Ucife na fiza anan kul, aniza nani ulai, nanere wang Usaune ma kuru aniza alenge na ame nfere ulaiye tutung. ²²Nafo na Ucife din su umong ushara ba, ana nani usaune ushara vat. ²³Bara vat nan zazina Usaune nafo na idin zazunu Ucife. Ulenge na adin zazunu Usaune ba, na adin zazunu Ucife na atughe ba.²⁴Kidegenere, ulenge na alanza uliru nighe, aminin yinna nin lenge na ana tuuyi adi nin lai sa ligang ana ama so nca nkulba. Ana kafina ukul udu nanya nlai.²⁵Kidegenere ndin bellu minu, kubi din cinnu nene wang kuda, na anan kul ma lanzu liwui ning, Usaun Kutelle, inung alenge na ilanza ma ti ulai.²⁶Nafo na Ucife di nin lai unlitime, nanere wang ana ni Usaune ayita nin lai unlitime. ²⁷Ucife uni nani Usaune likara nsu nshara bara na ame Usaun nnitari.²⁸Na iwa se uzikpu nanya nilenge imone ba, bara kubi din cinu kongo vat na lenge na idi nisek ba lanzu liwui me, ²⁹tutung ima nuzu udas: alenge na inasu imon icine ima fitu iti ulai, a inung alenge na ina su imon inanzang, ima fitu ufitun shara.³⁰Bara litinin nwasa nsu imon ba, nafo na ndin lanzu, nanere ndin su ushara, tutung ushara ning ucinari, bara na ndi su un kibinai ning ba, se kin lenge na ana tuuyi. ³¹Andi nma su uliru litining usaning, na uliru nighe ma yitu kidegen ba. ³²Umong duku na adin su uliru litinighe, tutung meng yiru ulire na adin bellu litinighe kidegenari.³³Ina tuu kitin Yuhana, amini na su uliru un kidegen. ³⁴Vat nani, uliru ulenge na ina seru na kitin nnitari ba. Nbelle ile imone inan se utucu. ³⁵Yuhana wadi ulari na uwadin lii uta kiti kanang, anung ani wadi nin su i yita nin liburi libo nin kubiri kongo na idin yenje.³⁶Vat nani ushada ulenge na ndimung, ukatin un Yuhana, bara katwa kane Ucife na nii nmalu, katwa ka na ndin su, nna ushaida litining nwo Ucifari na tuyi. ³⁷Ucife, ulenge na ana tuyi litime ana ni ushada litining. Na isa lanza liwuime ba, sa iyene ukama me ba. ³⁸Na uliru me du nanya mine ba, bara na ina yinin nin lenge na ana tuyi ba.³⁹Idin pizuru uliru ulau nanya niyerte, idin yenju nafo nanya ninnere ima se ulai, unin uliru ulau urum unere nani ushada litining, ⁴⁰ana anung dinin su idak kiti nin inan se ulai ba.⁴¹Na ndin sesu uzazinu kiti nanit ba. ⁴²Bara inyiru na idi nin su Kutelle nanya nibinayi mine ba.⁴³Nna dak nanya lissa Ncif ninghari, inani na ina seri ba. Andi umong ma dak nanya lissa me ima serughe. ⁴⁴Ima ti inyizari iyining, anung alenge na idin piziru uzazinu nati mine, a na idin sesu uzazinu ulenge na udi kiti Kutelle kurum cas ba?⁴⁵Na iwa yenje nafo meng litinighe, nma ti ukara mine kitin Cife ba. Umong duku ulenge na adin tizu ukara mine, Musari une ulenge na anung ceo ayi ku. ⁴⁶Nda ina yinin nin Musa, iwa yinnu nin mi bara ana su iyerte liti nighe. ⁴⁷Andi na iyinna nin niyerti me ba, ima ti inyizazari iyinin nin liru ning?

Chapter 6

¹Kimal nile imone, Yesu uni wa nya udu uleli uwul kurawa Ngalili, na ikuru idin yiccu kunin kurawa Tibariya. ²Ligozin nanit gbardang wa din dortughe, bara iwa yenje imon ile na awa suzu anan tikonu. ³Yesu wa ghana kitene likup asoku ligowe nin nono katwa me.⁴(Kubin paska, u idi na Yahudawa wa dak susut.) ⁵Na Yesu wa yene ligozin nanit gbardang din cinu udak kitime, a woro Filibus ku, "Tima seru imonli nweri alele nan leo?" ⁶(Yesu wa belli nani anan dumuna Filibus ku, bara ame wa yiru imon ile na ama su.)⁷Filibus kawa ghe aworo, "ufungal nisulai akalt aba ma batunu nwo kogha mine bat wang ba." ⁸Umong nanya nono katwa we, Andrawus, gwanan Simon, woro Yesu ku. ⁹"nkan gono di kikane nin fugal utaun, a ibo iba, ilele mati inyaghari nanya nanit gbardang nene?"¹⁰Yesu woro,"Tan anite iso kutyen."(ukpi ushifi wadi kitene gbardang) Anite so kutyen, ngbardang mine wa durun amui ataun. ¹¹Yesu yauna uffugale, na ata nlira, a koso alenge na iwa sosin. Akuru akoso ibowe nanere, kogha se cot liburi me. ¹²Na anite wa shito, aworo nono katwa me, "pitirnon ngisi nagire na alawa, bara imoimong wa nana."¹³I pitirno vat, ikulo akuzun likure nin nagisin nfungal utaunne, ngisin nagir na lenge na ileo. ¹⁴Na anite in yene imon ilenge na asu, i woro, "kidegenere, ulengenere unan liru nin nu Kutelle ulenge na ama dak nanya inyi." ¹⁵Na Yesu wa yinin idi nin su ikufoghe nin likara iterughe tigo, anuzu nanya mine likire aghana likup usanme.¹⁶Na kulele nta, nono katwa me tolo udu kurawa. ¹⁷Ipira nanya nzirgin nmyen, itunna ncin nya kurawe cindu Ukafarnahum. (kiti wadi kimal siru na Yesu wadi asa da kitimine ba.) ¹⁸Koni kube, ufunu likara wadi, nmyen kurawe tunna nfituzu nin likara.¹⁹N a isu ucin nafo timel titat sa tinas, idi yene Yesu ku din cin kitenen nmyene ucin dak kitimine nanya nzirge fiu kifo nani. ²⁰Atunna aworo nani, "Menghari! Na iwa lanza fiu ba." ²¹Itunna iyinna a pira uzirge, na nin molu kubi ba iduru kiti kanga na idin cinu udue.²²Ukurtunun kwuiye, ligozin nanit na iwa yissin nleli kurawe yene na umong uzirgi duku ba, urum unere cas, ulele tutung na Yesu wa piru ku nin nono katwa me ba, nono katwawere cas wa nya usanminu. ²³Nton tizirgi da unuzun Tibariya susut nin kiti kanga na ini leo imonleku, kimalin tin liran Ncikilare.²⁴Na ligozine wa yinni nwo, Yesu sa nono katwa me na iwa di kite ba, inung atimine pira nanya tizirge i nya udu u Kafarnahum udun pizirun Yesu ku. ²⁵Na iseghe ileli uwul kurawe, I woroghe nenge, "Unan dursuzu niyerte, nin kome kubiari uda kikane?"²⁶Yesu kawa nani aworo, "kidegenere ipizarai, na bara iyene imon izikiki ba, bara ina lii ufungal ishito. ²⁷Sunan katwa nimoli ile na ima nanu, sun katwa nimonli ilenge na ima daudaunu udu ulai un sa ligan ulenge na usaun Nnit ma ni minu, bara Kutelle Ucif na malu uti ushaida me litime.²⁸Itunna i woroghe, "inyaghari tibasu tinan su nitwa Kutelle?" ²⁹Yesu kawa a woro nani, katwa Kutelle kanin nere: Iyinin ni lenge na ame na tughe."³⁰I tunna i woroghe, "Uyapin ushaidari uma ti, arik nan yene, ti yinna nin fi?" Inyaghari umati? ³¹Acif bit wa lizu umanna nanya ntene, nafo na ina yertin, "Awa ni nani ufungal un nuzu kitene kani ili."³²Yesu tunna a kawa nani, "Kidegenere, na Musari wa niminu ufungal un nuzu kitene Kutelle ba, Ucif nigha ulenge na adin nizu minu ufungal kidegen un nuzu kitene Kutelle. ³³Bara ufungal Kutelle unin nare ulenge na udin tolusu unucu kitene Kutelle uniz uyi ulai." ³⁴I woroghe nenge, " Cikilari, niza nari ufungal une ko kome kubi."³⁵Yesu woro nani, "Menghari ufungal un laiye, ulenge na ada kitining na aba lanzu kukpong ba. Ulenge na ayinna nin mi, aba lanzu ukotu nayi ba. ³⁶Nani, nbelin minu nenge, imal yeni, vat nani na iyinna ba. ³⁷Vat nalenge na Ucife nayi, ima dak kitininghe, ame ulenge na ada kitinighe, na nwasa nkoghe ba.³⁸Bara meng na dak unuzu kitene Kutelle, na nda su imon litinin ba, se nsu imon ilenge na ana tuyi nsu. ³⁹Ilengenere imon ile na ana tuyi mun, nworu nenge vat nalenge na ana ni, na iwa wultun unit urum ku ba, na ida fya nani vat liri nimalin. ⁴⁰Bara kadura Ncifere kane, vat nlenge na ayene usaune, amini yinna ninghe, ama se ulai un sa ligan; Meng tutung ma fyughe liri nimalin.⁴¹Adidya na Yahudawa tunna icizina ugbondulu kitene me bara na ani woro, "Menghere ufungal ulenge na una nuzu kitene Kutelle." ⁴²I woro, "Na ulengenere Yesu Usaun Yusufu ba, na ucife nin nene arika na tiyiru nani ba? Inyizari aworo, 'Nna dak unuzu kitene Kutelle'?"⁴³Yesu kawa a woro nani, "Sunan ugbondulu nanya nati mine. ⁴⁴Na umong unit wasa a da kiti ning ba se Ucife ulenge na ana tuyi nwunghe, Meng tutung ma fyughe liri nimali. ⁴⁵Imone di nya niyerte nanan liru nin nu Kutelle, 'Vat mine Kutelle ma dursuzu nani' Vat nlenge na a lanza amini massa kiti Ncife ma dak kitining.⁴⁶Na iworo umong name yenu Ucife ba, se ame ulenge na ana nuzu kiti Kutelle, amere na yene ucife. ⁴⁷Kidegenere, ame ulenge na ayinna adi nin lai nsali ligan.⁴⁸Menghari ufugal nlai. ⁴⁹Acif mine wa li ufungal nanya ntene inani wa kuzu.⁵⁰Ulengenere ufungal ulenge na una dak unuzu kitene Kutelle, bara unit uleng na leo nanya nin na awa kuba. ⁵¹Menghari ufungal un lai ulenge na una tolu unuzu kitene Kutelle. Asa umong nleo nanya nfungal ulele, ama ti ulai un sa ligang. Ufungal ulenge na mma ni kidowo nighari bara ulai in yii."⁵²A Yahudawa lanza ayi nanya mine itunna icizina umusu, idi du, "inyizari unit ulele ma ninari inawa me tili?" ⁵³Yesu tunna a woro nani, "Kidegenere, se ileo inawa Nsaun Nnit, isono nmyi me, andi na nani ba na ima yitu nin lai nati mine ba.⁵⁴Vat nlenge na aleo inawa ning, asono nmyi ning adi nin lai un sa ligan, meng tutung ma fiwughe liri nimalin. ⁵⁵Inawa ning innare imonli kidegen, nmyi ning minnare nmyen kidegen ⁵⁶Ulenge na aleo inawa ning, asono nmyi nin, ama so nanya ning, a meng nanya me.⁵⁷Nafo na Ucif un lai na tuyi, tutung nafo na meng di bara Ucif, nanere nanere ulenge na aleyi, nanere wang ama ti ulai bara meng. ⁵⁸Ulelere ufungal ulenge na una tolu unuzu kitene Kutelle, na imusun nilenge na acifi mine wa li ikuzu ba. Ame ulenge na aleo ufungal ulele mati ulai sa ligang." ⁵⁹Yesu wa belli ule ulire nanya kutyi nlira, kube na awa din dursuzu nanit in Kafarnahum.⁶⁰Gbardang nanyan nono katwa me na iwa lanza nani, i woro, " Ulenge udursuzu kite dinin nijasi kang; ghari ma yinnu mu?" ⁶¹Yesu, bara awa yinnin nanya me nono katwa me din gbondilu lire, aworo nani, "ule ulire mati minu idiuwa?⁶²Uma nin yittu inyiziari asa iyene Usaun Nnit din ghanu ukpillu kiti kanga na awa yita ku? ⁶³Uruhu unere din nizu ulai. Kidowo din kpizunu imonimon ba. Ulire nan su minu, Uruhari, tutung ulaiyari.⁶⁴Vat nani among mine duku na isa yinna ba." Bara Yesu wa yiru tun nin cizine alenga na iyinna ba, a ayiro tutung ulenge na ama lewughe. ⁶⁵Aworo nani, "Bara nanere nta nbellin minu, na umong wasa ada kitining ba andi na Ucif nyininghe mun ba."⁶⁶Kimal nani, gbardang nono katwa me kpilla, na i kuru i cina ninghe ba. ⁶⁷Yesu woro nono katwa me likure nin nan wabe, "Anung wang di ninsu i nyawa?" ⁶⁸Simon Bitrus kawaghe aworo, "Cikilari, kitin ghari tiba du? Fere dinin liru lai saligaghe, ⁶⁹arik ani na yining, tinani na dak tiyinno fere unit ulau Kutelle."⁷⁰Yesu woro nani, "Na mere na fere minu likure ba, umong mine uni di kugbergenu ba?" ⁷¹Awa di nliru litin Yahuda, Usaun Simon Iskaroti, bara amere wadi, umong nanya likure na ama lewughe.

Chapter 7

¹Kimal ni lenge imone Yesu uni wa wasu ucin udu u Galili, na awa di ninsu a dofin nanya Yahudiya, bara a Yahudawa wa din pizuru nwo imolughe. ²Kubin idi na Yahudawa, u idi na danga wa dak susut.³Nuana me woroghe, "suna kikane udo u Yahudiya, bara nono katwafe nan yene katwa kanga na udin sue. ⁴Na umong din su imonmong liyeshin ba, andi ame litime di nin su iyinin ghe. Andi udi su ile imone, durso litife nanya nyie"⁵Bara inung nauna me wang wa yinin nighe ba. ⁶Yesu uni wa belin nani, " Na kubi ninghe nsa da ba, anung dinin kubi ko kishi. ⁷Na uyie was unari minu ba, ama unari meng ku bara nna ni ushaida liti nnin kitene lidu linanzang nnin.⁸Anung can kitin ide; na meng ba du kiti idi ulele ba, bara na kubi nighe nsa kulo ba." ⁹KImal nbellu nani nleli ulirue, amini wa so in Galili.¹⁰Vat nani na nuane nya udu kitin ide, ame tutung nya na nin yiru nanit ba, likire. ¹¹A Yahudawa wa pizurughe kitin ide, i woro. "Adin nwe?"¹²Anit wa su uliru litime kan. Among woro. "Unit ucinari ame" Among woro "Nanere ba, adin wultunu nanitari." ¹³Vat nani na umong wa su uliru litime kanang ba, bara fiu na Yahudawa.¹⁴Na u idi wa dak susut nmalu, Yesu do nanya kutii nlira adin dursuzu nanit ku. ¹⁵A Yahudawa wa su umamaki i woro, "Ita iyizari unit ulele di nin yiru kang? Na asa do kutii ndursuzu, idursuzoghe ba." ¹⁶Yesu kawa nani aworo, "Imon ile na ndin dursuzue na inaghari ba, in lenge na a toyiari.¹⁷Andi umong dinin su asu imon kibinai nnit une, ama yinnu ubellen nlenge udursuzue, sa una dak unuzu kiti Kutelle, sa ndin su uliru bara lit ningahri. ¹⁸Ulenge na adin su uliru bara litime adin pizuru ngongon litime, ame ulenge na adin pizuru ngongong nlenge na ana tughe, unit une unan kidegenari, ana udiru katwa kacine dinghe ba.¹⁹Na Musari wa nimu uduke ba. Vat nani na umong mine din dortu uduke ba. Iyaghari nta idi nin su imoli?" ²⁰Ligozin kawaghe, "Udi nin kugbergenu. Ghari dinin su amolufi?"²¹Yesu kawa nani a woro, "Nna su nkan katwa vat mine ani na lanza nzikiki kanin. ²²Musa na niminu ukalzu nacuru (Na una nuzu kitin Musere ba, kiti na Cif nburnuari), inani asa kala unit kucuru liri na Sabbat.²³Asa ikala unit kucuru liri na Sabbat bara iwa patilin udukan Musa, iyaghari nta idin lanzu ayi ninmi kitene nwo nshino nin nit liri na Sabbat? ²⁴Na iwa su ushara bara u yenju nmuro ba, sun usharawe nin fiu Kutelle."²⁵Among mine anan Urshalima woro, "Na amere ulengene na idin pizuru imolu ba? ²⁶Yeneng, adin liru kanang, ana iworoge iyang ba. Na umaso nafo adidya bite yiru amere Kriste, na nanere ba? ²⁷Arik yiru kikanga na unit ulele na nuzu ku, asa Kristi nda, na imong ma yinnu kikanga na ana nuzu ba."²⁸Yesu uni wa ghatin liwui kan nanya kutii nlira, ndursuzu kiti a woro, "Anung vat yirue, iyuro kikanga nan nna nuzu ku; na nna dak bara litinin ba, ame ulenge na ana tuyi unan kidegenari, ulenge na iyirughe ba. ²⁹Meng yirughe, bara nna dak unuzu kiti mere, amere na tuyi.³⁰Icizina nworu i kifoghe, na umong nkifoghe ba bara na kubi me wadi kusa da ba. ³¹Nani, among gbardang nanya ligozin wa yinin nighe. I woro "Asa Kristte nda, ama su imon izikiki ikata ilenge na unit ulele nsuwa?" ³²Afarisawa lanza ligozin nanite din belu ulenge ulirue litin Yesu, adidya na Yahudawe nin na Farisawa to a dugari idi kifoghe.³³Yesu tunna a woro, "Ndu nin kubiri bat in yita ligowe nan ghinu, Nma nin du kitin lenge na ana tuyi. ³⁴Ima pizirui na ima yeni ba, kiti kanga na nma du, na yinnu idak bak."³⁵Ayahudawa tunna nbelu nati mine, "Unit ulengene madu weri ki kanga na arik ma yinnu upizirughe ba? Sa ama du kiti na Helenawari, alenge na isosin buu adi dursuzo nani ti Helenawa? ³⁶Uyapin uliruiari ulele na a belle, 'ima piziri, ana ima yeni ba; kiti kanga na nma du, na anung ma yinnu udake ba.'?"³⁷Nengene liri nimalin idi udya, Yesu wa fita asu uliru nin liwui kang, aworo,"Andi umong dinin kotu nayi na adak kitining ada sono. ³⁸Ulenge na ayinna nin mi nafo na uliru Kutelle na belli, unuzu nanya me, igawan nmyen nlai ma cun ku."³⁹Nani awa su uleli ulire litin Ruhu, ulenge na ale na iyinna ninghe ma seru; na iwadi isa na uruhe ba, bara na iwa di isa ta Yesu ku gongong ba.⁴⁰Among ligozin, na iwa lanza uleli ulirre, iworo, "Kidegene ulengene unan liru nin nu Kutelleari." ⁴¹Among woro, "Ulengenere Kristi." Among tutung woro, "Iyangha, Kristi ma dak unuzun Galiliaria? ⁴²Na uliru Kutelle na woro Kristi ma dak unuzu fimusun Dauda in Baitalami, ka gbiri kanga na Dauda wa duku?"⁴³Usalin yinnu nin nati fita nanya ligozighe bara ame. ⁴⁴Among mine wa dinin su ikifoghe, a nan umong mine tardaghe ucara ba (na umong mine kifoghe ba.)⁴⁵Adugare tunna i kpilla kiti na didya na Yahudawa nan na Farisawe, inung woro nani, "Iyaghari nta na ida ningheba?" ⁴⁶Adugare kawa nani, iworo, "Na umong nsa su uliru nafo ulengene ba."⁴⁷Afarisawa kawa nani, iworo "Anung wang iwultun minua? ⁴⁸Umong nanya na Gowe sa Afarisawa nyinna ninghe? ⁴⁹Linin ligozin longo na liyiru uduke ba, ita nani unuu."⁵⁰Nikodimo woro nani, (Umong na awa mang dak kitin Yesu, ame wang ku Farisawari), ⁵¹"Uduka bite din suzu unit ushara a udutu sa ulanzu kitime iyinnin imong ilenge na adin sua?" ⁵²I kawage i woro, "Fe wang kunan Galiliaria? Piziran iyene na umong unan liru nin nuu Kutelle ma dak unuzun Galili ba."⁵³Kogha mine nya udu kilari me.

Chapter 8

¹Yesu wa ghana likup in Zaitun. ²Nin kwui dindin akuru ada nanya kutii nlira, anite vat da kitime; a tunna aso a dursuzo anite. ³Anan niyerte nin na Farisawa da nin mong uwani na iwa kifoghe nanya kulapi nfunu nin mong, iceoghe kitikmine.⁴Inin woro Yesu ku. "Unan Dursuzu, uwani ulele, ikifogheari nanya kulapin nfunu, ima niyitan nsure. ⁵Nene nanya duke, Musa na woro nari asa ti filiso imus nnit une; fe nworo iyaghari kiteneme?" ⁶Iwa belli nani inan kifoghe nin tikanci. Yesu tunna a tumuno a su inyerte kutyen nin licin me.⁷Na iwa li ubu nin tirighe, a fita a yissina a woro nani, "Ame ulenge na addi nin kulapi ba nanya mine, na amere cizin ufilughe nin litale." ⁸Akurru atumuno tutung niyerte nin licin me kutyen.⁹Na inung lanza nani, itunna nyizu na lalarum, ucizunu nin kune udak unan ni maline. Ida malizina isuna Yesu ku nin usanme nin wani une na awa di kityek mine. ¹⁰Yesu fita aworo nwane, "Uwani, inung anan kifufe nde? Na umong mine nmolofi ba?" ¹¹A wor, "Ko unit urum, Cikilari." Yesu woro, "Na meng wang nse fi nin kulapi ba, Canfi, ucizunu nene udu nbun, na uwa kuru uti kulapi ba."¹²Yesu kuru asu uliru nin nanite aworo, "Menghari nkanang in yi; ulenge na a dofini na ama cinu nanya nsirti ba nani ama se nkanang nlai." ¹³A Farisawa woroghe, "Una ushaida litife; na ushaida fe kidegeneri ba."¹⁴Yesu kawa aworo nani, Andi ma nna ushaida litining, ushaida ning kidegenari. Meng yiru kikanga na nna nuzu ku, in yiru kikanga na ndin cinu udue, na anung dinin yiru kiti ka na inan nuzuku ba, sa kika na ndin cinu udue. ¹⁵Anung din su ushara un yenju nyizi, meng din su umong ushara ba. ¹⁶Vat nani asa nsu ushara, ushara nighe kidegenari bara na ndi usanning ba ndi nin Cif ulenge na ana tuyi.¹⁷Nanere nanya nduka mine ina yertin au ushaida nanit anwaba kidegenere. ¹⁸Menghari ame ulenge na ndin shaida litining, a ame Ucife na ana tuyi din nin ushaida litining."¹⁹I woroghe, "Uciffe din weri?" Yesu kawa nani, "Na iyiru menku sa Ucif nin ba; idafo ina yiri, iwa yiru Ucif nighe wang." ²⁰Awa belin uliru une susut nin kiti in nyeshizu nikurfu ayita ndursuzu nin kiti nanya kutii nlira, ana umong nkifoghe ba, bara na kubi me wa di kusa daba.²¹Akuru a woro nani, "Mma su ucin, ima piziri, inin kuzu nanya nalapi mine. Kiti kanga na nma du, na iwa sa idaku ba." ²²A Yahudaw woro, "Ama molu litime, ame ulenge na aworo, 'kiti kanga na ndin cinu udue, anung wasa ida ba?"²³Yesu woro nani, 'Anung anan kadassari; Meng unan kitenari, Anung anan yi ulelere, Na meng unan le uyere ba. ²⁴Bara nani, nworo minu, ima kuzu nanya nalapi mine. Andi na iyinna mere AME ba, ima kuzu nanya nalapi mine."²⁵Iworoghe nenge, "Feghari?" Yesu woro nani, "uliru urika na nna bellin minu nin cizine. ²⁶Ndi nin nimon gbardang na nma su uliru ku, nkuru nsu ushara ku kitene mine. Vat nani, ulenge na ana tuyi di kidegen; a imon ilenge na nna lanza kitime, imonere ndin bellu uyie. ²⁷Na iwa yinin nworu adin liru nanghinu liti Ncif ba.²⁸Yesu woro, "Asa i ghantina Usaun Nnit kitene kani, Ima nin yinnu MERE, ima yinnu tutung na ndi su imoimong in litining ba. Nafo na Ucif na duzsuzoi, ndin belu ilenge imone. ²⁹Ulenge na ana tuyi di ligowe nin mi, ana ama suni ussaning ba, bara ndin su imon ilenge na idin puzughe liburi." ³⁰Kube na Yesu wa din bellu nleli ulirue, gbardang nanit wa yinnin nighe.³¹Yesu wa woro na Yahudawa alenge na iwa yinnin nighe, "Asa ileo ubun nanya nliru nighe, kidegenere anung nono katwa nighari; ³²Ima nin yinnu kidegene, kidegenere ma bunku minu utucu." ³³I kawa ghe, Arik kuwunun Ibrahimari na tisa su licin nacara nmong ba; inyizari uma woru, 'Ima se ubuntu iso fong?"³⁴Yesu kawa nani, "Kidegenere ndin bellu minu, vat nlenge na ata kulapi, ame kucin kulapiari. ³⁵Na kucin din so kilari cikilari me udu ukul ba, usaun ncikilarere din so udu uku me. ³⁶Andi usaune ma bunku minu, nanere wang ima se ubuntu.³⁷Nyiru anung kuwunun Ibrahimari; idin pizuru umoli, bara na uliru ninghe se kitin so nanya mine ba. ³⁸Nbele imon ilenge in yene nin Cifning, anung ani din su imon ilenge na ina lanza kitin Cif mine."³⁹I kawa iworo, "Ucif bit Ibrahimari." Yesu woro nani, Ndafo anung nonon Ibrahimari, iwa su katwan Ibrahime. ⁴⁰Vat nani, inani pizira imoli, unit ulenge na a belin minu kidegen kanga na a lanza kiti kutelle. Na Ibrahim nasu ilenge imone ba. ⁴¹Idin su nitwa ncif minere." I woroghe, "Na iwa maru nari nanya nfunu ba; tidi nin Cif urum, Kutelle."⁴²Yesu woro nani, "Andi Kutelle Ucif minere, iwa yitu nin su ninghe, bara meng na nuzu kiti Kutellari nda; na nna dak bara litining ba, amere na tuyi. ⁴³Iyaghari nta na i yinno uliru nighe ba? Bara na idi nin su ilanza uliru nighere ba. ⁴⁴Anung nonon cif minere, shaitan, inani din pizuru isu ntok imusun min cif mie. Ame unan molusu nanitari nworu ucizunue ana adi nin yissunu kitene kidegen ba, bara na kidegen di nanya me ba. Asa a belle kinu, asa asu dert nin yitu mere, bara ame unan kinuwari a Ucif kinu.⁴⁵Vat nani, bara na ndin belu kidegene, na anunghe in yinna ning me ba. ⁴⁶Ghari nanya mine nseyi nin kulapi? Andi ndin bellu kidegen, iyaghari nta na iyinna nin mi ba? ⁴⁷Ame ulenge na adi un Kutelle din lanzu uliru Kutelle; na anung din lanzu unin ba, bara anung anit Kutelleari ba."⁴⁸A Yahudawa kawa i woroghe, "Tina belin kidegene au fe kunan Samariyaridi, tutung udi nin na gbergenu? ⁴⁹Yesu kawa a woro, "Na meng di nin ku gbergenu ba; ama meng din ti Ucif ning gongong, anung ani na ita yi gongon ba.⁵⁰Na meng din pizuru ngongon lit ning ba, unit urumari din pizuru akuru asu ushara. ⁵¹Kidegenere ndin bellu minu, asa umong lanza uliru nighe, asu katwa mun, na ama yenu ukul ba."⁵²A Yahudawa woroghe, "Nene tiyinno udinin kugbergenu. Ibrahim nin na anabawa na kuzu; fe unin woro, 'Asa umon lanza uliru nighe na aba yenu ukul ba.' ⁵³Na Fe katin Ucif bite Ibrahime, na ana kuba, sa ukatinghe? A a anabawa wang na kuzu, Fe yira litife iyaghari?"⁵⁴Yesu kawa nani, aworo, "Asa nta liti ninghe ngongong, ngongong nighe di imon ba; Ucif nighari ulenge na ama ti ngongong- ame ulenge na anung woro Kutelle minere. ⁵⁵Anung pa na iyirughe ba, ame meng yirughe. Andi nma belle na nyirughe nma so nafo anughe, unan kinu. Vat nani, nyirughe, nmini din dortu uliru me. ⁵⁶Ucif mine Ibrahim wasu liburi libo ninyenu nwui nighe; awa yene unin, ayi poghe."⁵⁷A Yahudawa woroghe, "Na usa duru akus akut ataun ba, ama fe uni na yene Ibrahim kua? ⁵⁸Yesu woro nani, "kidegenere ndin bellu minu, a idutu sa umaru Ibarahim ku, MENG wa yita ku." ⁵⁹I tunna i pila atala ima filusughe mun, Yesu tunna a nyeshe litime a nuzu nanya kutii nlire a nya.

Chapter 9

¹Na Yesu wa cinu ukatu, a yene umong nin niduu tun umaru me. ²Nono katwa me tiringhe, "Unan dursuzu, ghari nati kulapi, amere sa anan maru me, inyaghari nta ina marughe udu."³Yesu kawa aworo, "Na amere sa anan marume na ti kulapi ba, ama bara inan durso katwa Kutelle litime. ⁴Tima su katwa nlenge na ana tuyi a kiti dutu kanang. Kitik din cinu na umong wasa asu katwa ba. ⁵Asa ndu nanya nyie, mere nkanang in yie."⁶Kimal nbelun liru une, a tufuno ataf kutyen, a lumu tiwin nin natafe, a lolo iyizi nnite nin tiwine. ⁷A woroghe, "Cang udi kusu kulin Siluwam (Ukpiluwe unnare 'Ulau')" Unite nya adi kusu, a kpila adin yenju.⁸Anan kupo nnite nin nalenge na i yirughe uworsu nafo unan likura iidin du, "Na unit ulele na adin sozu kikane asuzu likura ba?" ⁹Among woro "Ameredi." Among woro na amere ba, ama adi nafo ulele." Ama ame wadi bellu mere di."¹⁰I woroghe nenge, "Inyizari iyizi fe puno." ¹¹A kawa, awor, "Unite na idin yiccughe Yesu nni lumu tiwin amini loloo niyizi ninghe, aminin woro, 'Can Usiluwam udi kusu.' Mminin nin do ndi kusu, mminin tunna yenju kiti." ¹²I woroghe nenge, "Adinwe?" Akawa, "Na meng yiru ba."¹³I nani wa yiru unite na awa di nin niduwe idomu kiti na Farisawa. ¹⁴Liri na Sabbatari wadi na Yesu wa lumun tiwine a punghe iyize mun. ¹⁵A Farisawe kuru itiringhe inyizari ase uyenu kiti. A woro nani, "Ani ta tiwin niyizi ninghe, Mminin kussu, nene ndin yenju kiti."¹⁶Among Afarisawa woro, "Na unit ulele na nuzu kiti Kutellari ba, bara na adin dortu Asabbat ba." Among woro. "Ima ti inyizari unit ule na adi nin kulapi su nmusu nilenge imone?" Nwase usalin munu nati kitik mine. ¹⁷I kuru itirino uduwe tutung. Inyaghari ubelle litime bara a punfi iyizi?" Uduwe woro, "Ame u annabiari." ¹⁸Na Yahudawa wa yinin ni liru liti nnite nworu awa di udu aminin se uyenju kiti se na iwa yicila acif nnite na ana se uyenju kit.¹⁹Itirino acif nnite i woro, "Usaun mire ulele na ina woro iwa marughe uduwa? Ani inyizari nene adin yenju kiti? ²⁰Acif me kawa nani, "Arik yiru usaun bitari ulele, tutung iwa marughe udu. ²¹Ita inyizari adin yenju kiti nene na arik yiru ba, saghari npunghe iyize, na arik yiruba. Tinonghe. Amal waurnu. Awasa asu uliru nin liti me."²²Acife wasu uleli ulire bara na iwa din lanzu fiu na Yahudawa. Bara a Ayahudawe wa di imal yinnun nworu asa umong nyinna Yesu Kristari, ima nutunghe nanya kutii nlira. ²³Bara nanere wati, acif me wa woro, "Ame nwasirna, Tirinonghe."²⁴Unba tutung iyicila unite na awadi uduwe Iworoghe, "Na Kutelle ngongong. Tiyiru unit ulele unan kulaperi." ²⁵Unit une kawa nani, "Sa adi unan kulapi na nyiru ba. Imong irumari cas nyiru: Nwa yita udu nene ndin yenju."²⁶I tunna i woroghe, "Inyaghari atafi? Apuno iyizi fe nyizari?" ²⁷A kawa, "Mmal bellin minu, inani nari ulanzue! Inyaghari nta idin su ikuru nlanza tutung? Anung wang dinin su ikuru iso nono katwa mere?" ²⁸Izogoghe i woro "Fere gono katwa me, arik nono katwa in Musari. ²⁹Arik yiru Kutelle wa su uliru nin Musa, ama unit ulele na tiyiru sa ana nuzun nweri ba."³⁰Unite kawa aworo nani, "Inyaghari, ilele imong izikikikari, au na anung yiru sa ana nuzun nweri ba, vat nin nani aminin puno iyizi nin. ³¹Tiyiru nworu na Kutelle din lanzu anan nalapi ba, ama andi vat nnit ule na adi lanzu uliru Kutelle amin din su imon nsu me, Kutelle din lanzughe.³²Uworu ucizinun nyie, na ina so ilanza umong puno iyizi nnit ulenge na ina marughe udu ba. ³³Andi na unit ulele na nuzu kiti Kutelleri ba, na awa yinnu usu nimonmong b." ³⁴I kawaghe i woro, "Ina marufi vat nanya nalapi, nene umini din dursuzu narie?" Inani wa tunnun i koghe nanya kutii nlire.³⁵Yesu uni wa lanza inutunghe kutii nlire, amini wa seghe aworo, "Uyinna nin Saun Nnita?" ³⁶A kawa aworo, "Ame ghari, Cikilari, nnan yinna ninghe? ³⁷Yesu woroghe, "Uyeneghe, ame ulenge na adin lirue nin fi amere." ³⁸Unite woro, Cikilari, meng yinna."A tunna a zazinghe.³⁹Yesu woro, "Bara ushara wari nna dak nanya nyi ulele, bara anan salin yenju nan se uyenju, anan yenje tutung nan ta aduu." ⁴⁰Among A Farisawe na iwa di ligowe nanghe lanza ileli imone i tiringhe, "Arik wang aduwarie?" ⁴¹Yesu woro nani, "Ndafo idi aduu, na iwa yitu nin nalapi ba. Vat nani, nene inin woro, 'Tidin yenju,' bara nani, alapi mine nlawa nanghinu.

Chapter 10

¹"Kidegenere, Nbelin minu, ulenge na apira nanya nshing ligo nakame na libo kibulun ba, asa a kala udanga a pira, unit une ukiriari nin nan bolsu nimon. ²Ule na a pira kibulun amere unan libya nakame.³Ame unan ca ma punghe kibulun. Akame ma lanzu liwui me, ama yicu akame nin tissa mine a nutun nani udu udas. ⁴Asa anutuno akame ndas vat, ama cinu nbun mine, akame dortoghe, bara na i yiru liwui me.⁵Na ima dofunu kumara ba, iba na cumghari bara na iyiru liwui kumara ba." ⁶Yesu wa belin nani to tinan tigolde, na iwa yinnin sa inyaghari adin bellu ba.⁷Yesu kuru aworo nani, "Kidegenere, nbelin minu, menghari kibulun nakame. ⁸Vat na lenge na ina dak ameng dutu udak, akiriari nin na nan bolusu nimon, na akame ma lanzu nani ba.⁹Menghari kibulunghe. Asa ko uyeme unit npira unuzu ning, ama se utucu; ama pira anuzu ama se kiti kileo. ¹⁰Na ukiri din dak ba se asu likiri, amolu, anin nanza. Meng na dak ina se ulai ise unin gbardang kang.¹¹Menghari unan libya ugegeme. Unan libya ugegeme asa ana ulai me bara akame. ¹²Ame unan libya nduk, na unan nakam ba, na amere unan nakame ba, awa yene kinyinyo ucin dak ama sunu akame a cum awulu. Kiyinyo ma yiru a wulttun ani. ¹³Ama cum asun akame na ama rissu anin ba, bara na ame unan katwa ndukkari.¹⁴Menghari unan libya ugegeme, in yiru ananing, ananighe yiruoi. ¹⁵Ucife yirui, Meng wang yiro Ucife, Meng nani ulai ning bara akame. ¹⁶Ndi nin na mong akama alenge na adi an longo ligowe ba. Anin wang, nma dak mun gbas, ima lanzu liwui nighe iso ligo lirum unan libyawe wasamme.¹⁷Bara nanere nta Ucif di nin su ning, nna ni ulai ning nnan sere unin tutung. ¹⁸Na umong ma seru unin kiti nin ba, Menghari na ceo unin usan ning. Ndi nin likara nciu nnin, in yita nin likara in yirun nin. Nna seru ulenge uduke kitin Ncif ningari."¹⁹Iwa se ukosu nibinayi nanya na Yahudawa bara ubellu nliru une. ²⁰Among mine gbardang woro, "Adi nin kugbergenu ayita nin nilaza. Iyaghari nta idin lanzughe?" ²¹Among mine woro, "Na ule ulire un nan nilazari ba. Kugbergenu wasa ku puno iyizi nduwa?"²²Kubi nbukin wessu da in Urshalima. ²³Kubi linna wadi, Yesu yita ncin nanya kutii nlira kitin shizunun Solomon. ²⁴A Yahudawa kilighe, iworoghe, "Udiduru kome kubiari uma sunu nari nanya nkpilzu? Andi fere Kriste nuzu fang ubelin nari."²⁵Yesu kawa nani, Nna bellin minu na iyinna ba. Nitwa nanga na nsu nanya lissan Ncif ning, ilele nna ushaida litininghe. ²⁶Vat nani na iyinna ba bara na anung akam nighari ba.²⁷Akam nin din lanzu liwui ning; in yiru nani, inung din dortui. ²⁸Ndin nizu nani ulai un saligann; na ima so inana ba, ana umong ma bolu nani nacara ning ba.²⁹Ucif nighe, na ana nii inung, akatin koghaku vat nin likara, na umong wasa a bolo nani nacara Ncif ba. ³⁰Meng nin Cif ninghe, unit urumere." ³¹A Yahudaw kuru iyauna atala iba filusughe.³²Yesu kawa aworo nani, "Ndurso minu imon igegeme gbardang Nnuzu kitin Cif. Nanya niyeme imonari iba filusui mung?" ³³A Yahudawe kawaghe iworo, na tiba filusu fi kitenen kan katwa ka gegeme ba, tiba filusufi kitenen nanzu lissa Kutelle na udinsu, bara fewe, unitari, umini din pilu litife nafo Kutelle."³⁴Yesu kawa nani aworo, "Na udi nanya niyertin nduka mine ba, 'Nworo, "anung atenlleari"' ³⁵Asa ayicila nani atenle, kiti na lenge na uliru Kutelle na dak kiti mine (ana uliru Kutelle iwasa ikoso uni ba), ³⁶idin bellu nile na Ucif na kussu ato nanya nyii, 'Udin nanzu lissa Kutelle,' bara na nworo, Meng Usaun Kutelleari'?³⁷Andi na ndin su nitwa Ncif ninghari ba, na iwa yinnin nin i ba. ³⁸Vat nani, ndi su nining, andi ma na iyinna nin mi ba, yinna nin nitwawe bara inan yiro iyinno Ucife nanya nmi ameng nanya Ncif." ³⁹Ikuru imala ukifun Yesu ku tutung, a nyaghe sa upiru nacara mine.⁴⁰Yesu wa nya tutung udi kaffinu kurawan Urdun kiti kanga na Yuhana wa shintu anit ku nmyen nin cizunue; awdi so kikane. ⁴¹Anit gbardang wa dak kitin Yesu. Iso nbellu, "Na Yohana wa durso nkan katwa in yenu ba, vat nimon ilenge na Yuhana wa bellu litin Nnit ulele kidegenere." ⁴²Kitene nane, anit gbardang wa yinnin nin Yesu.

Chapter 11

¹Umong unit unan lissan Laazaru wadi nin konu. Ame unit Nbaitanyari, kagbirin Maryamu nin gwane Marta. ²Maryamu une na awa tintilo nnuf kunya kumang nabunun Cikilare awese abune nin titime, gwanemere wadi Laazaru unan kone.³Nuane nishono to kitin Yesu iworoghe, "Cikilari, yene ame ulenge na udi nin suwe dinin konu." ⁴Na Yesu nlanza, a woro, "Na ule ukone unkulari ba, umana so un gongong Kutelleari, bara usaun Kutelle nan se ngongong kitenen nin."⁵Yesu wayita nin sun Marta nin gwane kishono a Lazaru. ⁶Na awa lanza Lanzaru di nin konu, Yesu kpina ayiri aba kiti kanga na awa yita ku. ⁷Kimal nani, aworo nono katwawe "Cannari tido u Yahudiya tutung."⁸Nono katwawe woroghe, "Rabi, na udandauna ba, na a Yahudawa nyita nin su iffillusu fi, umini di nin su ukpili kite tutungha?" ⁹Yesu kwana, a woro, "Na abiri kubi likureari di nanya liyirin ba? Asa umong din cin nin liring, na ama tiru ba, bara na adin yenju kiti kanang nin liring.¹⁰Nanya nani, as adin cin nin kitik, aba tiru bara na nkanang di ninghe ba." ¹¹Yesu wa bellin uleli ulire, kimal nleli ulire, aworo nani, "Udondong bite Laazaru ndo nmoro, mma du nnan di fyaghe nmore."¹²Nono katwawe tunna iworoghe, "Cikilari, andi nmoroari adi mum, ama fitu.' ¹³Yesu wasu uliru nbellen nkul Laazaruari, inung wa su adin liru nmoro nshinuari. ¹⁴Yesu nin belle nani kanang, "Laazaru nku.¹⁵Nlanza nmang bara anughe, na nni yita kite ba anung nan yinna. Cannari tido kitime." ¹⁶Tuma, ulenge na iwa yiccughe fibari, woro nadon katwa me, "Na arik wang do ligowe tinan ku ligowe nan Yesu."¹⁷Na Yesu nda, ada se Laazaru nmal ti ayiri anas kisekk. ¹⁸Ubaitanya wadi susut nin Urshalima, npit mine nafo timel tiba. ¹⁹A Yahudawa gbardang wa dak kitin Marta nin Maryamu, ida lissu nani nin kul ngwana mine. ²⁰Marta tunna na a lanza Yesu din cinu, anuzu adi zuro ninghe, Maryamu lawa kilare.²¹Marta tunna aworo Yesu ku, "Cikilari, ndfo uwa duku, na gwana nighe wa kuba. ²²Nene wang, ko iyapin imonari utirino Kutelle, ama nifi inin." ²³Yesu woronenge, "Gwanafine ma fitu tutung."²⁴Marta woroghe nenge, "In yiru ama fitu tutung kubi nfiyu na nan kul, liri nimalin." ²⁵Yesu woroghe, "Menghari ufyu na nan kul, Myeri ulai; ulenge na ayinna nin mi, ko aku, ama ti ulai; ²⁶ame ulenge na adi nin lai, aminin yinna nin mi na ama kuba. Uyinna nin le ulire?"²⁷Aworoghe nenge, "Nanere, Cikilari, in yinna fere Kristi, Usaun Kutelle, ulenge na adin cinu ucin da nanya nyi." ²⁸Na a belle nani, a nya adi yiccila Maryamu gwane likot. Aworo, " Unan dursuzu niyerte di kikane, adin yiccufi." ²⁹Na Maryamu nlaza nani, afita mas ado kitin Yesu.³⁰Kube na Yesu wadi asa pira nanya kagbire ba awa dutu kite na Marta nni zuro ninghe. ³¹A Yahudawa alenge na iwa dak lippe, wadi ligowe nin Maryamu nanya kilare, na iwa yeneghe afita mas anuzu udas, idofinghe, iwa yenje nafo anuzu ucindu kisseskkere adi gilu ku. ³²Maryamu tunna na ada kiti kanga na Yesu yissin ku a yeneghe, adio kutyen nbun me a woroghe, "Cikilari ndafo una yita kikane, na gwana ninghe wa ku ba."³³Na Yesu in yeneghe kuculu, a a Yahudawe na ida ligowe ninghe wang di kuculu, ata liduru nanya nruhu, ayi me fita kang; ³⁴a woro, "Ina nonkoghe nweri?" Iworoghe, "Cikilari da uda yene." ³⁵Yesu gila.³⁶A Yahudawa woro,"Yenen ngbardang nsuwe na adi Laazaru ku mun!" ³⁷Among mine woro, "Na unit ulelere, ulenge na awa pun iyizi nnit ule na awa di udu ba, na ana wanti ulele ukule ba?"³⁸Yesu nin lidurun nanya kibinayi me, do kiti kisekkee. Kisekke kutiyari, kutala wa yerdin nnuwe. ³⁹Yesu woro, "Kalan litale." Marta, gwanan Laazaru unan kule, woro Yesu ku, "Nene aduru ayiri anas kidowe nmal di cizunu ubiju." ⁴⁰Yesu woroghe, "Na nbelinfi nenge, andi uyinna, uma yenu ngongong Kutelle ba?"⁴¹Itunna ikala kutale. Yesu ghatina iyizi me kitene kani aworo, "Ucif ning, ndin zazunfi bara na udin lanzui. ⁴²Meng yiru ko kuyeme kubi udin lanzui, bara kukirinanite na ikilini unnare nta nbelle nani, inan yinna fere na tui."⁴³Kimal nbellu nani, ata ntet nin liwui kang, "Laazaru nuzu udas." ⁴⁴Unan kule nuzu udas, anin tecin abunu nin nacara nin nimon nkassu libi, umuro me wa tecin nin nimon nkassu libi. Yesu woro nani, "Buncughe isughe a nya."⁴⁵A Yahudawa gbaedang na iwa dak kitin Maryamu yene imong ilenge na Yesu nsu, i yinna ninghe; ⁴⁶among mine nya ido kiti na Farisawa idi bellin nani imon ile na Yesu nsu.⁴⁷Ugo na Priest nan na Yahudawa pitirino kudaru mine kiti kirum, iworo,"Inyaghari tiba ti? Unit ulele din su imon izikiki gbardang. ⁴⁸Asa tisughe aleo ubun nengene, vat ma yinnu ninghe, a Rumawa ma dak ida bollu kiti bite nin min bite."⁴⁹Vat nani, umong unit nanya mine lissa me Kefas, amere wadi ugo na Priest likus lole, woro nani, "Na iyiru ko imong ba. ⁵⁰Na idin yenju ucaun kitiu mine unit urum ku bara anit va, nnun woro anit vat nana."⁵¹Awa bellin uleli ulire na un litime ba, bara awa di upriest udya likusse. Awa su annabci, Yesu maku bara anit; ⁵²na bara nmyen cas ba, Yesu nan pitiruno kiti kirum nono Kutelle alenge na ishogilin nkowe. ⁵³Ucizunu lilone, udu ubun, iwa kpiliza tibau nworu imolughe.⁵⁴Na Yesu wa kuru a gala nanya na Yahudawa fang ba, awa nya a suna kikane ado nmon min nkan kagbiri idin yicu Ifiraimu nkon kusho. Kikanere awa so ku nan nono katwa me. ⁵⁵Upaska na Yahudawa wa dak susut, gbardang na mong ani wa nuzu nanya nmine udu Urshalima inan di wesse ati mine a upaska dutu.⁵⁶Iwa din pizurun Yesu ku, ilira nan nati mine nanya kutii nlira, "Iyaghari idin kpiluze? Na aba dak kitin ide ba?" ⁵⁷Ugo na priest nan na Farisawa wani uduka andi umong yiru kikanga na Yesu duku, na abelin inan kifoghe

Chapter 12

¹Upaska dutu nin nayiri kutocin, Yesu da Ubaitanya, kikanga na Laazaru wa duku, ulenge na awa fyaghe nkul. ²I kanjaghe imori kikane, Martari wadi nkosue, Laazaru wadi nanya nale na iwa sosin kutebul nin Yesu. ³Maryamu yauna libon nuf nin kunya kumang na idin yicu minin nard, a titilo nabunun Yesu, a wesse abune nin titi me; kunya nnufe mala kiti vat nanya kilare.⁴Umong nanyan nono katwa me, ule na idin yicu Yahuda Iskaroti, ulenge na amere ma lewu Yesu ku, woro. ⁵Inyaghari nwantina ulewu nnuf mone nanya nidinari akalt atat ikossu anan diru?" ⁶Awa belli nani na bara adin lanzu nkunekune nanan diruere ba, ama bara na ame ukiriari: amere wadi unan mizunu nka nikurfunghe anan se ayira litime imong nanya⁷Yesu woro, "Sunnaghe ali ubun nimon ile na adi mun bara lirin nkasunigha adinsue. ⁸Idi ligowe nin na nan dirre ko kome kub, na ima yitu ligowe nan mi ko kome kubi ba."⁹A Yahudawa gbardang lanza Yesu di kikane, ida, na bara Yesu cas ba, ama inan se iyene Laazaru ku, ulenge na Yesu wa fyaghe nanya nkul. ¹⁰Ama adidya na nan dursuzu kite munu tinuu imolu Laazaru ku; ¹¹bara amere a Yahudawa gbardang wa sun nani iyinna nin Yesu.¹²Ukurtunun nkuiye anit gbardang da kitin buke. Na ilanza Yesu din cinu udak Urshalima. ¹³Ibalsa incem inuzu udundi zuru ninghe, itiza ntet, iworo, "Hossana! Unan mariari ulenge na ada nanya lissa NCikilari, Ugo in Israila."¹⁴Yesu se kajaki kabene a ghanaku nafo na iwa yertin. ¹⁵"Na uwa lanza fiu ba, fe ushonon Sihiyona; yenen Ugo mine din cinu, assosin kitene kajaki kabene."¹⁶Na nono katwa me wa yinin ileli imone nin cizune ba; ama na iwa ti Yesu ku gongong, ilizino nworu ina nyertin ileli imone litime inung ani nsughe inin.¹⁷Nene ligozin nanite na iwa di nin Yesu kube na awa yicila Laazaru ku a fyaghe nanya kissek, inung wa belu among. ¹⁸Bara nanere wati ligozin loli wa nuzu lidi zuro ninghe bara na iwa lanza asu ileli imone. ¹⁹A farisawa woro nati mine, "Yenen, iwasa ita imonmong ba; uyii vat din dortughe."²⁰Among a Helenawa wa di nanya na lenge na iwa do nsujada kitin nbuke. ²¹Inughe do kitin Filibus, ulenge na awa nuzu Nbaitanya Ngalili, itiringhe, iworo, "Cikilari tidi ninsu tiyene Yesu ku." ²²Yesu do adi bellin Andirawus ku, Andirawus nin Filibus do idi belin Yesu ku.²³Yesu kawa nani, aworo, "Kube nda nworu iti Usaun Nnit gongong. ²⁴Kidegenere ndin bellu minu, se fimus ficikapa ndeo kutyin fiku, andi na nani ba, fiba lawu finin firume; ama andi fiku, fima nin maru imong iyip gbardang.²⁵Ame ulenge na adi nin su nlai me ama diru unin; ame ulenge na anari ulai me nanya nle uye ma ciu unin ucin du ulai nsa ligan. ²⁶Andi umong din sui katwa, na a dortui; kiti kanga na nduku, kikanere kucin ning ma yitu ku wang, andi umong din sui katwa, Uci ning ma ni unit une tikunang.²⁷Ayi ning nana nene; Iyaghari mma bellu? 'Ucif sui utucu nanya kubi kone?' Bara ile imonere nda ko kube. ²⁸Ucif, ta lissafe gonggong," Liwui nuzu kitene kani liworo, "Nna ti lining gongong, nma kur nti lining gongon tutung." ²⁹Ligozin nanite na iwa yissin kitene wa lanza i woro Kutelle tuto. Among woro, "Gono kadura Kutelleari nlirina ninghe."³⁰Yesu kawa a woro, "Na liwui lole nda bara Menghari ba, ama bara anughere. ³¹Nenere idin shara in yii ulele; Nene ima ko unan tigo nyii ulele.³²A Meng, asa ifyi nanya kutyin, nma wunnu anit vat udak kitining." ³³Awa bellin nani adurso imus nkul ule na uma seghe.³⁴Ligozin kawaghe, iworo, "Tina lanza nanya nduka Kristi maso sa ligang. Iyiziari uworo, 'Ima fyu Usaun Nnit kitene gbas? Ghari Usaun Nnit une?" ³⁵Yesu woro nani, "Nkanang du kiti mine nin kubi bat. Sun ucin a nkanang dutu kiti mine, ana nsirti nsa da duru minu ba. Ulenge na adin cinu nanya nsirti na ayiru kiti kanga na adin cinu udue ba. ³⁶Yinnan a idutu nin kananghe, inan so nonon kanang."³⁷Vat nin nimon izikiki gbardang na Yesu wa su nbun mine, vat nin nani na iyinna ninghe ba. ³⁸Bara ulirun Ishaya unan liru nin nuu Kutelle nan kulo, ule na awa woro: "Cikilari, ghari nyinna nin liru bite? Ucara Ncikilari ndurso liti kiti ghari?³⁹Bara ilenge imone na iwa yinnin ba, Ishaya wa kuru a belle. ⁴⁰"Ana ti idu niyizi mine, amini na kuru ata nibinai mine getek; andi na nani ba, ima yenju nin niyizi mine, ikuru iyinnin nin nibinayi mine, inin kpilin, Meng nin shin ninghinu."⁴¹Ishaya wa belin ileli imone bara na awa yene ngongong Yesu asu uliru litime. ⁴²Vat nin nani, among gbardang wang nanya na didyawe wa yinin nin Yesu; ana bara a Farisawa na iwa yinin ba bara iwa kala nani nanya kutii nlira. ⁴³Iwa di nin su nzazinu nanit ukatina nani uzazinu Kutelle.⁴⁴Yesu ghatina liwui kang aworo, "Ulenge na ayinna nin mi, na Menghari a yinna mun cas ba ama umunu ulenge na ana tuyi na wang, ⁴⁵ulenge na ayenei, ayene ulenge na ana tuyi.⁴⁶Meng na dak nafo nkanang nanya nyii ulele bara vat nnit ule na ayinna nin mi ama lawu nanya nsirti ba. ⁴⁷Asa umong lanza uliru nighe na asu katwa mun ba, na nma sughe ushara ba; bara na nna dak nsun yii ushara ba, nna dak ntucu uyere.⁴⁸Ulenge na anari menku, amini nari userun nliru nighe di nin lenge na adin sughe ushara; ulirere na ndin bellu ma sughe ushara liri nimalin. ⁴⁹Na ndin liru litining ba. Nna din su un Cifning nin na ana tuyi, ulenge na ana nii likara nliru ule na nma bellu nin liru ule na nma su. ⁵⁰Meng yiru uduka me ulai sa liganghari; bara imon ine na nna belli nafo na ame Ucif na belli inin, nanere nna bellin nani."

Chapter 13

¹Nene a u idin paska dutu sa udak, Yesu wa yiru kubi me nmal dak nworu ama nyiu nle uyee udu kitin Cife, na ata usu nanit me na idi nanya nle uyee, a durso nani usu un sa ligang. ²Shinta wadi amal ti ukpiliu unanzang kibinayin Yahuda Iskarioti usaun Simon, a lewu Yesu ku.³Yesu wa yiru nworu Ucife nna imon vat nacara me, ame na dak unuzu kiti Kutelle, ama kpillu tutung udu kiti Kutelle. ⁴A fita kishik nimonli ashuku kulutuk me. A yauna kupari a tere kutino me. ⁵A ta nmyen kishik atunna nkuzu nabunu nnono katwa me acin weze nin kupori na a tere kutinoe.⁶A da kitin Simon Bitrus, Simon woroghe, "Cikilari, uma kusu abunu nigha?" ⁷Yesu kawa a woroghe, "Imong ile na ndin sue na uma yinnu nene ba, ama nin kubi bat uma yinnu." ⁸Bitrus woroghe, "Na uba kusu abunu ning ba." Yesu kawaghe, aworo, " Asa na nkusu fi abunu ba, na nmyenfe duku nin mi ba." ⁹Simon Bitrus woroghe, "Cikilari na uwa kusu abunu nighere cas ba, munu acara nighe nin lite wang."¹⁰Yesu woroghe, "Ulenge na ana malu sulusunu na adu nin woru asulsun tutung ba se akusu abunu, ame unit ulauwari vat; idi lau, ana vat mine ba." ¹¹Bara Yesu wa yiru ghari ba lewu ghe; unare ta a woro, "Na vat minere di lau ba."¹²Na Yesu nmala ukuzu nani nabune, a yauna kulutuk me a shono a so tutung, a woro nani, "Iyiru imong ile na nsu minnue? ¹³Idin yiccui 'unan dursuzu niyerti' sa 'Cikilari' idin bellu dert, nanere ndi. ¹⁴Andi meng Cikilari nin nan dursuzu niyerti, nkusu abunu mine, anung wang ma kuzu an nati mine. ¹⁵Bara nsun minu, imon yenju anung wang man suzu nafo na meng su minu.¹⁶Kidegenere, nbelin minu, na kucin katin Cikilari me ba; ana ule na ina tuughe katin ulenge na ana tuughe ba. ¹⁷Andi iyiru ile imone, anan mariari anung andi idin su inin. ¹⁸Na Ndin liru nati mine vat ba, bara meng yiru alenge na meng na fere-Nbelle nani uliru ulauwe nan kulo: 'Ulenge na adin li ufaungal ning din pulii atirfong.'¹⁹Ndin belu minu ilele nene a na Isa se kidowoba bara asa ida se, Ima yinnu MERE. ²⁰Kidegenere, ndin belu minu, ulenge na a serei nsere ulenge na nto, a ulenge na a serei nsere ulenge na anatuyi."²¹Na Yesu nbelle nani, Uruhu me wa neo kang, akpina ubellun lirue a woro, "Kidegenere Nbelin minu umon mine ma lewi." ²²Nono katwa we tunna nyenju nati mine, idin kpilizu ghari adin liru litime.²³Umong nanyan nono katwa me wadi kilewe ninghe, awa yerdin figirin Yesu, ule na Yesu wadi nin sume. ²⁴Simon Bitrus taghe gbiton nin lit a woro. "Belle nari ghari udin liru litime." ²⁵Kani gono katwawe na awa yerdin figirin Yesu woroghe, "Cikilari gharidi?"²⁶Yesu kwana, aworo, "Amere ulenge na ama shintinu kagir nfungal nmyene ninghe." Na a shintino ufungal nmyene, a na Yahuda ku, Usaun Simon Iskaroti. ²⁷Kimal nli nimole, Shintan piraghe, Yesu woroghe, "Imong ile na udin cinu usue, su inin mas."²⁸Na umong kiti kutebul kilewe wa yiru imon ile na ita Yesu uni nbelinghe ileli imone ba. ²⁹Among kpiliza, nmoti bara na amere miin nka nikurfunghe. Yesu uni woroghe, "Sere imon ile na tidi nin suwe in idi," sa ani anan diru imonimong. ³⁰Kimal nseru fungali Yahuda, anuzu udas mas; kiti wadi kimal sirui.³¹Na Yahuda nnya, Yesu woro, "Nene Usaun nnit nta gongong, Kutelle nta gongong ninghe. ³²Kutelle mati ghe gongong nanya me, ama tighe gongong mas. ³³Nono nibebene ndu ligowe nanghinu nin nayiri bat. Ima piziri, nafo na nna belli a Yahudawaa, 'kiti kanga na ndin cinu udue, Iwasa ida ba.' Nene ndin bellu anung kuwang.³⁴Ndin ni uduka upesse, nworu iyita nin su nati, nafo na meng nati usu mine nanere anung wang tan usu nati. ³⁵Bara nanere anit vat ma yinnu anung nono katwa nighari, asa iyita nin su nati mine."³⁶Simon Bitrus woroghe, "Cikilari, uma du weri?" Yesu kwana, "kiti kanga na ndin cinu udue, uwasa uyinno udofini nene ba, nlonliri uma dofini." ³⁷Bitrus woroghe, "Cikilari, inyaghari mati na nma dofinfi nene ba? Nma ni ulai nin bara fewe." ³⁸Yesu kwana, aworo, "Uma ni ulaife bara mengha? Kidegenere, nbelin fi, uma na uyirui ba so titat a kukulok dutu sa ukolsunu."

Chapter 14

¹Na iwa yinin ayi mine nana ba. Yinnan nin Kutelle; yinna nin mi wang. ²Ngan Cifining niti lissosin duku gbardang; ndafo na nani ba, nwa bellin minu, nma du ndi kyele minu kiti. ³Asa ndo ndi kyele minu kiti, nma kuru nsa nda yiru minu nin litining bara kiti kanga na meng duku, anung wang nan so ku.⁴Kiti ka na ndin cinu udue, iyiru libauwe." ⁵Tuma woro Yesu ku, "Cikilari, nati yiru kikangga na udin cinu udue ba, iyizari tima yyinnu libauwe?" ⁶Yesu woroghe, "Menghari libauwe, kidegene nin lai; na umong wasa ada kitin Cifeba, se adofino kiti ning. ⁷Andi iyinni, ima yinnu Ucif ninghe wang; ucizunu nene udu ubun, iyininghe, iyeneghe tutung."⁸Filibus woro Yesu ku, "Cikilari durso nari Ucife, ulele ma batinu nari." ⁹Yesu woroghe, "Ndandauna kiti mine kan nani, umini du sa uyinniya Filibus? Vat nlenge na ayenei, ayene ucife; iyizari uma woru, durso nari Ucife?¹⁰Na uynna nworu ndi nanya Ncife, a Ucif nanya nighe ba? Ulire na ndin su na unliti nighari ba; nani, Ucifere na adi nanya nighere dinsu katwa me. ¹¹Yinna nin mi, nworu ndi nanya Ncife, a Ucife nanya ning; andi na nani ba, yinna ni mi bara nitwa nighe.¹²Kidegenere, ndin belu minu, ulenge na ayinna nin mi, nitwawe na ndin su, ame ma su ni ning wang, ame masu ni didya bara na meng din cinu ucindu kitin Cife. ¹³Vat nimon ile na itirino nanya lissaning, Meng masu ining bara Ucife nan se ngongong nanya Nsaune. ¹⁴Asa utirino imonmong nanya lissaning, mma su.¹⁵Andi udi nin su ning uma dortu uduka ning. ¹⁶Meng masu Ucife kucukusu, ame ma nimu umong unan bunu bara anan so nan ghinu udu sa ligang. ¹⁷Uruhu kidege. Na uyii wasa usereghe ba bara na udin yenjughe ba ana uyirughe ba. Anung, iyirughe, bara a sosin nanghinu tutun ama yitu nanya mine.¹⁸Na nma sun minu usanminu ba; nma kpillu kiti mine. ¹⁹Nin kubiri bat, uyee ba kuru uyene ba, ama anung ma yenjui. Meng ma yittu nin lai, anung ma ti ulai. ²⁰Lilone ima yinnu nworu ndi nanya Ncifning, anung yitta nanya nighe, ameng yitta nanya mine.²¹Ulenge na adi nin duka nighe amini din dortu unin, amere ule na adi nin sunighe; ame ulenge na adi nin sunig, Ucif ning mati usume, Meng mati usu me ndurso liti ning kiti me." ²²Yahuda (na Iskaroti ba) woro Yesu ku, "Cikilari, iyaghari mati udurso litife kiti bit ana kitin yii ba?"²³Yesu kawa aworoghe, "Andi umong di nin suu nighe ama dortu uliru nighe. Ucif nighe ma yitu nin suu me, arik tina dak kitime ti da so ligowe nanghe. ²⁴Ulenge na adi nin suu nighe ba, na adin dortu uliru nighe ba. Ulire na ilanza na unaghari ba un Cifere na anan tuyi.²⁵Ndin bellu minu ule ulire, a ndutu nanginu. ²⁶Vat nani, unan bune, Uruhu ulauwe, ulenge na ucife matuu nin lissa nighe, ma dursuzu minu imon vat, imon ile na nna belu minu. ²⁷Lissosin lishau nsun minu mun, Nna minu lissosin lisheu ning. Na ndin nizu nafo na uyii din nizu ba. Na iwa yinin ayi mine nana ba, a na iwa yinni ilanza fiu ba.²⁸Ina lanza, nna bellin minu, 'Nma su ucin, nma kpilu kiti mine tutung.' Andi idi nin sunighe, iba su liburi libo bara ndin cinu ucin du kitin Ncif. Bara Ucife karin akatini. ²⁹Nene nna bellin minu a idutu sa uti, asa imone nin ta ima yinnu. ³⁰Na nma su uliru nanghinu gbardang ba, bara ugo nyii ulele din cinu. Na adi nin likara kitene ning ba, ³¹Uyii nan yinno Meng di nin suu Ncife. Ndin su imon ile na Ucife asa atayi nsu, nafo na ana nei uduke. Fitan, dan ti sun kiti kane."

Chapter 15

¹"Menghari na kuca napau kidegene, Ucif ninghari unan bilisue. ²Adin kaluzu kidowo nighe ko uyeme ulang ule na udin macu ba, adin kaulu vat nlang ule na udin macu unan kpina umacu.³Anung di lau uworsu bara ulirue na nna belin minu. ⁴Son nanya ning, meng so nanya mine. Nafo na ulang wasa usu kumat usamme ba se udofin kuce, nanere anung wang, se iso nanya ning.⁵Menghari litinoe; anunghari tilanghe. Ule na adi nin mi ameng ninghe, ame uleli unite masu kumat gbardang, andi na nin mi ba iwasa isu imon ba. ⁶Andi na unit nso nin mi ba, ima fillinghe a koto nafo ulang; anit ma pitiru tilanghe iti nla, tima juju kidowo. ⁷Asa iso nan mi, tutung asa uliru nighe nso nanya mine, tirinon imon ile na idi nin sue, ima su minu ining.⁸Nin nanere idin ti Ucif gongong, inan macca nono gbardang ikuru iso nono katwa. ⁹Nafo na Ucife dinin suninghe, Meng wang di nini sumine; Son nanya nsu ninghe.¹⁰Asa Idorto uduka nighe, ima so nanya nsuu nighe nafo na meng na dortu uduka Ncif nighe nmini naso nanya nsu me. ¹¹Nbelin minu ile imone liburi libo ning nan yita nan ghinu, lin min liburi libowe nan se ukulu.¹²Uduka nighari ulele, iti usuu nati nafo na meng nati usuu mine. ¹³Na umong dinin suu ule na ukatin ulele ba, na ama ni ulai me bara adondong me.¹⁴Anung adondong nighari adi idi su imon ile na nbellin minu. ¹⁵Na uma kuru nyiccila minu acin ba, bara na kucin asa yiro imon ile na Cikilari din su ba. Ncila minu adondong, vat nimon ile na nna lanza kitin Cifning, nna belin minu.¹⁶Na anunghari na fere yiba, menghari nafere minu nmini na ni minu katwaa inan do idi macu nono, tutung nono mine so. Uso nane bara vat nimon ile na ima tirinu Ucif nanya lissaning, ama ni minu inin. ¹⁷Ilenge imone ndin bellu minu inan su usuu nati mine.¹⁸Asa uyii nnari anung, yinnon nworu una cizin unari menku. ¹⁹In dafo anung anan yieari, uye wa yitu nin suu mine nafo anit me; bara anung anan yiere ba tutung Meng na fere minu unuzu nanya yie, bara ile imone uyie ma nari anung.²⁰Lizinon ulirue na nna belin minu, 'Na kucin katin Cikilari me ba.' Andi ina ti meng ku uniu, anung wang ima ti minu uniu, andi ina lanza uliru nighe, ima lanzu umine wang. ²¹Ima su minu ile imone vat bara lissanighari, bara na iyiru ulenge na ana tuyi ba. ²²Ndafo na nna dak nda su nani uliru ba, na iwa di nin nalapi; ama nene na idi nin surtu ba bara kulapi mine.²³Ulenge na a narii anari Ucif nighe wang. ²⁴Ndafo nna su nitwa nanya mine nanga na umong nsa su ba, na iwa di nin kulapi ba, ama nene ina yene, ikuru inarii umunu Ucifnighe ku. ²⁵Ile imone din tizu nani bara uliru nan kulo na udi nanya niyerte nduka mine, 'Inari mengku sa finu.'²⁶Asa unan bunue nda, ulenge na nma tu minu mum unuzu kiti Ncife, unnare, Uruhu kidegen, ulenge na una nuzu kitin Ncife, uma ti ushaida kitene nighe. ²⁷Anung wang dinti nshaida bara idi ligowe nan mi unuzun cizunue.

Chapter 16

¹Nbelin minu ile imone bara iwa ti minu itiro. ²ima nutuzun minu nanya nilari nlira; kube din cinu kongo na alenge na ima molusu minu ma cissu idi su Kutelle katwa kacine.³Ima su ileli imone bara na isa yinno Ucife sa menku ba. ⁴Ndin belu minu ile imone bara asa kube nda na ima se, ima lizinu inin nin woru iyiziari nna belin minu. Na nna belinminu ubellenghe nin cizunue ba bara nwa di ligowe na ghinu.⁵Nene nba du kiti nlenge na ana tuyi; vat nani, na umong mine ntirini ba. 'Udin cinu udu weri'? ⁶Bara na nna bellin minu ile imone, liburi lisirne nmal kulu nibinayi mine. ⁷Vat nani, nbeling minu kidegene; uma caunu minu meng nya; bara asa na nya ba, na unan bunue ma dak kitimine ba; ama nwan nya nma tughe kiti mine.⁸Asa ada, unan bunue ma kpashulu uye nbeleng kulapi, nbeleng katwa kacine, nin beleng nshara. ⁹Nbeleng kulapi bara na ina yinnin nimi ba, ¹⁰nbeleng katwa kacine. Ndin cinu ucin du kitin Cif, na ima kuru iyene tutung ba. ¹¹a ubeleng nshara, ina malu usu ugo nyii ulele ushara.¹²Ndin nin nimon gbardang na nma belin minu, na ima yinnu inin nene ba. ¹³Vat nani, asa ame Uruhu kidegene nda, ama dofunu ninghinu nanya kidegene vat; bara na ama su uliru unlitime ba, ama vat nimon ile na alanza, nanere ama belu, amaa nin pun minu imon ile na idin cinu. ¹⁴Ama tii gongong, ama yiru imon ning a pun minu inin.¹⁵Vat ligang nimon ile na Uci dumun. inaghari, unnare nbelle, Uruhu ma yiru imon ning ada pun minu inin. ¹⁶Nin kubiri bat, ima kuru iyene ba; nin kubiri bat tutung, ima kuru iyenei."¹⁷Among nono katwa me woro nadon mine, "Uyapin uliruari ulele na aworo nari, 'nin kubiri bat, na ima kuru iyenei ba; aminin woro tutung nin kubiri bat tutung, ima yenei,' tutung, 'Bara nma du kitin Ncifa?' ¹⁸Inin woro, "Iyaghari ilele a belle, 'Kubi cingiling'? Na tiyino iyaghari adin belu ba."¹⁹Yesu yene idin shotu itiringhe, ame woro nani, "Idin tiru atimine ubelen nileli imone, nworu 'Nin kubi bat, na ima kuru iyenei ba; kimal kubi bat tutung, ima yenei'? ²⁰Kidegenere, ndin belu minu, ima su kuculu nin lidurun, ama uye masu liburi libo, anung masu liburi lisirne, ama liburi lisirne mine ma kpinlu ayi aboo. ²¹Uwani asa asu liburi lisirne andi adi nin konu liburi kumat bara kubin nlolu me nda; ama asa amara gone, asa a lizino uniu me ba bara ayi aboo nworu imara gono nanya in yii.²²Nanere anung wang, idi nin naburi asirne nene, ama meng ma kuru inyene minu tutung, ima ti ayi abo. ²³Liri lole, ima sui umon utirinu ba, kidegenere, Ndin belu minu, asa itirino imonmong kitin Cif, ama ni minu inin nanya lissa ning. ²⁴Udu da duru nene na isa tirrino imonimon nya lissa ning ba; tirinon, tutung ima seru, liburi libo mine manin kulu.²⁵Nsu minu ule ulire nin tinan tigoldo, ama kubi din cinu na nma kuru nsu minu uliru nin tinan tigoldo ba, ama nma na su minu kanang nbeleng Ncife.²⁶Nloli lire, ima tirini nya lissa ning, a na nworo minu nba ti nlira kiti Ncif bara anung ba; ²⁷ame Ucife di nin sumine, bara na anung di nin su nin, inani nyinna nin mi bara na nna dak unuzu kiti Ncife. ²⁸Nna dak unuzu kiti Ncif, nmini na dak nanya yii ulele tutung, Nma sunu uyei nma kpilu ndo kiti Ncife."²⁹Nono katwa me woro, "Yene nene udin liru kanang; na udin liru nin tinan tigoldo ba. ³⁰Nene ti yinno uyiru imon vat, ana udin pizuru umong tirifi umong uliru ba. Bara nani ti yinna una dak unuzu kiti Kutelle. ³¹Yesu kawa nani aworo, "Nene iyinna?"³²Yenen kubi din cinu, nanere, nene kumal dak, na ima malu kiti, kogha mine udu kiti me, ima nin sunui Ussanii. Vat nani na nma yitu ussanin, bara Ucif ma yittu nin mi. ³³Nsu minu ulenge ulire bara nme inan se lissosin lisheu. Nanya nyie idi nin tinanayi, ama sen likara nibinayi, Meng na li likara nyie."

Chapter 17

¹Meng Yesu nbelle ilenge imone, a ghantina iyizi me kitene Kutelle aworo, "Ucif, kube nda; ta Usaunfe gongong- ²nafo na una nighe tigo kitene nanan tilai vat, bara anan na alenge na una nige ulai nsa ligang.³Ulai un saligaghere ulele: inan yininfi, fere cas Kutelle kidegen, a ame ulenge na una tuu, Yesu Kristi. ⁴Meng ntafi gongong in yie, na nna kulo katwa ka na unani nsu. ⁵Nene, Ucif, tye ngogong umunu litife wang nin nimus ngongon mongo na nwa dimun ninfi a uyie dutu sa ukye.⁶Nna durso lissafe kiti nanit alenge na una ni nanyan yii. Inung anit fere, umini na ni inung, inani din dortu ulirufe. ⁷Nene inung yiru vat nimon ile na una nii, inan nuzu kitifere, ⁸uliru fe na una nii, nna ni nani uliru une. Ina seru tining, inani na yinin kidegenere nna dak unuzu kitife, inani na yinin fere na tuyi.⁹Ndi nani nlira, na ndi su uyii nlira ba, ama inung alenge na unayi, inung anit fere. ¹⁰Vat nimon ilenge na idi inang, in fere, imongfe inanghari. Meng ta gongon nanya ni ning. ¹¹Na meng du nanya nyie ba, ama inung anit ane di nanya nyie. Meng din cinu udak kitife. Ucif ulau mino nani nanya lissafe inung alenge na una nii, inan so unit urum, nafo na arik di urume.¹²Kube na nwa di nan ghinu, nwa ceo nani nanya lissa fe alenge na uwa nii; nwa kesse nani, na unit urum na wolu ba, se ame gonon nnanu, bara ulirufe nan se ukulu. ¹³Nene ndincinu udak kitife; ama ndin bellu ile imone nanya nyi, bara ayiabo mine nan se ukulu nati mine. ¹⁴Nna ninani ulirufe, uyi na nari inung, bara na inung anan yieri ba, nafo na meng kunan yiere ba.¹⁵Na ndi nlira ukala nani nanya inyieba ama u kesse nani nin nanan naburi asirne. ¹⁶Na inung anan yiere ba, nafo na meng kunan yieri ba. ¹⁷Kusu wesse nani nin kidegen, ulirufe kidegenghari.¹⁸Una tuyi nanya nyii, meng uni na tuu nani nanya yie. ¹⁹Bara inung, meng na wesse litinighe, inung atimine wang nan se uwessu nanya kidegene.²⁰Na bara alele cas ndin su nlira ba, umunu alenge vat na ima yinnu unuzun liru mine. ²¹Bara inan so arume vat, nafo nafe Ucif, udi nanya ning, a meng yita nanyafe. Ndin lira inung wang yita nanya bite uyie nan yinna fere na tuyi.²²Ngongonghe na una nii, nna nii nani unin, inung wang nan yita urum, nafo na arike di arum- ²³Meng nanya mine, a fe nanya ning, inan se ukulu nanyan warume; bara uyie nan yinno fere na tuyi, umini dinin su mine nafo na udinin su ninghe.²⁴Ucif, aleli na una nii wang. Ndin piziru inung yita nan mi kiti kanga na nduku, inan yene ngongong nighe, mongo na uwa nii: bara udi nin su nighe a i ditu sa ucizinun kye in yii.²⁵Ucif katwa kacine, na uyii yirufi ba, ama meng yirufi, inung alele yiru fere na tuyi. ²⁶Nna durso nani lissafe, tutung nba ti nani iyinin bara usuwe na udi mun nan yita nati mine, meng wang nan yita nanya mine."

Chapter 18

¹Na Yesu uleli ulire, a nuzu a nya nin nono katwa me a kafin kurawan kidiron, kikanga na awa piru nkon kunen ku, ame nin nono katwa me. ²Nene Yahuda, ulenge na awa cinu ulewughe, ame wang wa yiru kitene, bara Yesu wa duzo kiti kane ko kome kubi nin nono katwa me. ³Yahuda, na amal se ligozi na soja nin nadidya kiti ndya na Priest a Afarisawa, da kitime nin tila, tico a imon likum.⁴Yesu, ule na awa yiru nin vat nimon na idi sesughe, kata udu ubun a tirino nani, "Idin piziru ghari ku?" ⁵I kawaghe i woro "Yesu Nnazaret." Yesu woro nani, "Mere ame." Yahuda, ule na awa lewu ghe, awa yissing ligowe nin na soje.⁶Na aworo nani, "Mere" ikpilla nin kidung i deu kutyen. ⁷A tirino nani tutung, "idin piziru ghari ku?" I kuru i woro, "Yesu Nnazaret."⁸Yesu kawa nani, "Nworo minu mere ame; andi meri idin piziri, sunan alele i nya ucin mene." ⁹Uwa so nani uliru nan kulo na awa woro, "Nalenge na una nii, na nna wultun unit urum ba."¹⁰Simon Bitrus, ule na awa min kussangali, a shuku kunin a kowo kucin ndya na Priest kutuf ncara uleme me. Lissa kucine wadi Malkusari. ¹¹Yesu woro Bitrus ku, "kurtuno kusangale nanya kuparin me. Kakuke na Ucif nani nan nwa sono kani ba?"¹²Ligozin na soje, a adidya mine, nin na didya na Yahudawa tunna ikifo Yesu ku i tereghe. ¹³Itu ido ninghe kitin Annas, bara ame wadi kumaran Kefas, ulenge na awa di udya na Prieste nloli likusse. ¹⁴Nene Kefasari ulenge na awa ni a Yahudawa ukpilizu nworu ucaun unit urum ku bara anite.¹⁵Simon Bitrus dofino Yesu ku, nanere wang nkang gono katwa we. Ame kani gono katwa we, udya na Priest wa yirughe, amini wa piru kuti nshara ndya na Prieste nin Yesu; ¹⁶Bitrus wa yissin kibulun ndas. Ame kani gono katwa we, na udya na Prieste wa yirughe tunna anuzu udas adi lirin nin kucin kuwani na kuwadi nca kibulunghe a pirna Bitrus ku nanye.¹⁷Kucin kuwane na awa din nca kibulughe woro Bitrus ku. "Nafe umonghari nanyan nono katwa nnit ulelere ba?" A woro "Na meri ba." ¹⁸Inung acine nin na dugari wa yissin kitene; iwa susso ula nin ticini bara tituwui wadi, inani wa di lanzu nla, Bitrus wadi ligowe nan ghinu, awa yissin nlanzun nla.¹⁹Udya na Priest uni wa tirin Yesu ku ubellen nono katwa me nin dursuzu kiti me. ²⁰Yesu kawa ghe aworo, "Nna suzu uliru kiti nanit kanang; Nna suzu uliru nanya niti nlira nin niti nilau, kikanga na a Yahudawa na da zurso ku vat. na nna bellu umon uliru likire ba. ²¹Inyaghari nta umini ntirini? Tirino alenge na ina lanzan imon ile na nna bellu. Anit alele yiru imon ilenge na nna bellu."²²Na Yesu belle nani, umong nanya na dugari wa yissin kupo Yesu a tunna a rioghe nin cara me a woro. "Nanere uma kpanu udya na Prieste?" ²³Yesu kawaghe aworo, "Andi nbelle imonimong nanzang, durson ni utanu nighe, vat nani andi nkawa gegeme, inyaghari nta umini reoyi?" ²⁴Annas uni wa teccu Yesu ku a turunghe kitin Kefas udya na Priest.²⁵Simon Bitrus wa yissin nlazun nla. Anite woroghe, "Nafe wang umong nanyan nono katwa mere ba?" A nari ulire a woro, "Na meng di nan ghinu ba." ²⁶Umong nanya nacin Ndya na Priest na awadi fimus nin lenge na Bitrus wa kalaghe kutufe, wa woro, "Na meng niyenefi kunene ninghe ba?" ²⁷Bitrus kuru anari ulire, kukulok tunna ku kolsuno mas.²⁸Iwa nya nin Yesu kitin Kefas udu kuti nshara. Nin kwui dindinghari wadi, na inung ati mine wa piru kuti nsharawe ba, bara iwa ti atimine ndinong, inan se ulin paska. ²⁹Bilatus nuzu ado kiti mine, a woro, "kuyapin kulaperi idamun liti nnit ulele?" ³⁰I kawaghe i woro, "Ndafo na unit ulele unan katwa kananzanghari ba, na tiwa damun kitife ba."³¹Bilatus woro nani, "Yiranghe i nyamun idi sughe usharawe ussanmin dert ni duka mine." A Yahudawe woroghe, "Na udi dert arik molu unit ba." ³²Iwa belin nani uliru Yesu na se ukulu, ulire na awa belin wa durso imusin yapin ukulari ama su.³³Bilatus kuru a pira kutin sharawe a yicila Yesu ku; a woroghe, "fere ugo na Yahudawe?" ³⁴Yesu kawa, aworoghe, "udin tiru bara litifere sa amonghari nbelin fi utirini?" ³⁵Bilatus kawa, "Na meng Kuyahudawari ba, sa uyene ndi? Anan minfere nin dya na Priest nnakpa fi nacara ning; iyaghari unati?"³⁶Yesu kawa, aworo, "Tigo ning na tin nle uyiere ba. Nda Tigo ning tin nle uyiere, anan katwa ning wa su likum bara iwa nakpayi nacara na Yahudawa, anan Tigo ning na tina dak unuzun le uyieri ba." ³⁷Bilatus woroghe, "Ani fe ugowarie?" Yesu kawa ghe, "fere woro meng ugowari, bara nanere ina marui, bara nanere nna dak nanya in yie bara nnan na ushaida kidegene. Vat nlenge na ame un kidegenari din lanzu liwui ning."³⁸Bitrus woroghe, "Iyaghari kidege?" Na a belle nani, akuru anuzu tutung ado kiti na Yahudawe a woro nani, "Na nse unit ulele nin kulapi ba. ³⁹Idi nin tanda nworu nma sun minu kucin kurum nin kubin paska. Nene idi nin su nsun minu ugo na Yahudawe?" ⁴⁰I kuru ijarta nin tiwui kang I woro, "Na unit ulele ba, ama Barabbas." Barabbas wa di ukiri udyawari.

Chapter 19

¹Bilatus yira Yesu ku adi kpizughe. ²A soja pio imart i kyeghe litappa mun. I shono linin litin Yesu inin shonghe inin diuu. ³I da kitime I woro, "Idin lissufi, ugo na Yahudawa!" Inin fighe nin nacara mine.⁴Bilatus kuru anuzu a woro anite, "Yeneng, ndin cinu unutunu minu unite ndas inan nyinno nan seghe nin kulapi ba." ⁵Yesu tunna a nuzu; awadi nin tilapa nimart litime a imon iduwe kidowo me. Bilatus woro nani, " Yeneng unite ule!" ⁶Na udya na Priest nin na soja nyene Yesu ku. I ta ntet iworo "Na ikottunghe kuca, na ikottunghe kuca!" Bilatus woro nani, "yiranghe ussaminu idi kotinghe kuce, bara na meng seghe nin kulapi ba."⁷A Yahudawa kawa Bilatus ku iworoghe, "Tidi nin duka, tutung bara ubellu leli uduke, ucaun aku, bara na ata litime aso Usaun Kutelle." ⁸Na Bilatus nlaza uleli ulire, fiu kpina jukifughe kang, ⁹akuru apira kudarun sharawe tutung a woro Yesu ku, "Una dak unuzun nweri?" Na Yesu kawaghe ba.¹⁰Bilatus kuru a woroghe, "Na uma lirunu nin ba? Na uyiru ndi ni likara nsunfi u nya nkuru nyita nin likara nti ikottun fi kuca ba?" ¹¹Yesu kawaghe a woro na uwasa uyita nin likara litinin ba, andi na inafi unuzu kitene kani ba. Ulenge na a nakpafi meng ku katin nin kulapi."¹²Nin leli ukpinue, Bilatus wa pizuru nworu a sughe, ama a Yahudawa jartiza kang iworo, "Asa usuna unit ulele, nafe udondong Nkaisarari ba: Vat nlenge na ana litime tigo, adin nliru ule na Kaisar din lanzu nman nin ba." ¹³Na Bilatus nlaza uleli ulire, anutuno Yesu ku ndas, aso kutet nshara kiti kanga na idin yiccu upaviment, nin ti Ibranaci lisse Gabbata.¹⁴Liri nshirin Npaskari wadi, kusari nikoro kutocin. Biltus woro a Yahudawe, "Yeneng ugo mine ule!" ¹⁵Ijarta kang i woro, Can ninghe, can ninghe; kottunoghe kuca!" Bilatus woro nani, "Meng kottin ugo mine?" Udya na Priest kawwa, "Na tidi nin mong ugo ba se Kaisar." ¹⁶Bilatus kurtuno nani Yesu ku, idin ikottunghe kucan.¹⁷I yira Yesue ku, a nuzu udas, a yauna kuca ndi kottunu me usanme, ucindu kite na idin yiccu kin ku kankan liti. kanga na idin yiccu nin ti Yahudawa Golgota. ¹⁸I kottuno Yesu ku kuca kikane, ligowe ninghe among naba, kolome likt me unit urum, a Yesu kitik mine.¹⁹Bilatus yertine nkon kulap ndursu a bana kitene kuce. Iwa su iyerte nenge: YESU NNAZARET, UGO NA YAHUDAWA. ²⁰Gbardang na Yahudawa wa bellu iyete ine, bara kite na iwa kottun Yesu ku kuce wa di susut nin kipine. Iwa su iyerte nin ti Yahudanci, ti Romawa a ti Helenawa.²¹Udya na Priest na Yahudawe woro Bilatus ku, "Na uwa yertin 'ugo na Yahudawa ba' mbara uworo, ame na woro, 'Meng ugo na Yahudawari.'" ²²Bilatus kawaghe a woro, "Imong ile na nyerti, nmal yerunari une."²³Na a soja nkottuno Yesue ku, i yauna ugudun me i kosso uni niti ninas, ko kome kusoja nin kusari kitime; nanere wang kultukke. Kulutukke wadi nin tutun ku ba, iwa ke kunin sundulunghari. ²⁴I woro nati mine, "Na tiwa marya kunin ba, nbaa ira ti dinja timoku tiyene sa kuma so kunghari." Uwaso nani uliru Kutelle na iwa bellin nenge nan kulo, "Iwa kossu tigudun nin nati mine, imon nin tutung i dinja timo ku."²⁵Asoje wassu ileli imone. Unan Yesu, gwana nne, Maryamu uwanin Kilopas, a Maryamu Magdaliya- awanin alele wa yissin susut nin kuca nkottunun Yesu. ²⁶Na Yesu yene unene nin gono katwa me na wadi nin sume yissin susut kupo me, a woro nna me, "uwani, yene, gonofe kanga!" ²⁷A woro gono katwa we, "Yene, unafe ule!" Nanya kubi konere nono katwa we wa yirughe ucin du mun ngame.²⁸Kimal nani nin yirun Yesu, nworu imon vat nmala, anan ta uliru Kutelle nan so kidegen, a woro, "Ayin kotoi." ²⁹KItene lissu nmyen mi gbalala wa duku, I buro lissut likpu jangarang i shono nanya nmyen mi gbalale, i taghe nnuu. ³⁰Na Yesu nciro nmyen mi gbalale, a woro "Imone nmala." A tumu litime, a suna nfip me.³¹Kubi nshiriari wadi, bara iwa sun nidowo kitene naca nkottunu liri na Sabbat (bara liri na Sabbat liri lidya wari), a Yahudawa tirino Bilatus ku nworu a yinnin nani idi pucu abunu na lenge na ibana nani naca, inan toltino nidowo mine kutyin. ³²A soja da ida puco abunu na le na ikotuno nani kuca ligowe nin Yesu. ³³Na ida kitin Yesu, Ise amal ku, na i puco abunu me ba.³⁴Vat nani, nkon kusoja buro lipala me nin liyop, nmii nin myen nuzu kitene dedei. ³⁵Ulenge na ana yene ilenge imone, nati iyizi nba, iyizi nba me kidegenere. Ayiru nworu ulire na ana belli kidegenere, bara anung wang nan yinna.³⁶Ilenge imone na se, bara uliru Kutelle nan kulo, "Na ina puru liku me ko lirum ba." ³⁷Tutung umong uliru Kutelle wa belli "Ima yenjughe ame ulenge na iwa burughe."³⁸Kimal ni leli imone, Yusufun Armatiya, ame wang wa di gono katwan Yesu, ama nanya liyeshinbar fiu na Yahudawa, awa tirin Bilatus ku anan se ayira kidowon Yesu. Bilatus wa yinninghe mu. Yusufe da ada yira kidowo me. ³⁹Nikodimo wang wa dak, ame ulenge na awa tu ada kitin Yesu nin kitik. A wa munu nnuf Myrth nin aloes adamun, ngetek mini wa durun ngetek nimon ngucu kiti akalt likure.⁴⁰Inani wa yaun kidowon Yesu i tere nin kusu kuba kubo a nnuf kunya kumang, nafo utanda na Yahudawa andi ima kasu libi. ⁴¹Kitene na iwa kottunghe kuce kunen wa duku; nanya kunene kissek waduku kipesse kanga na iwa di isa kassa unit ku ba. ⁴²Bara lirin shiriari wa di a Yahudawa, tutung kiti kisseske wa di susut, inani wa nonko Yesu ku nanya kini.

Chapter 20

¹Nin kwui dindin nwui un cizinu nayiri kuzor, a kiti dutu kalum kalum, Maryamu Magdalin da kiti kissekke; ayenne iyilino litala nnu kissekke. ²A co ada kitin Simon Bitrus nin kanin gono katwawe na Yesu wa di nin suwe, a woro nani nenge, "Ina da yiru Cikilare ku nanya kissekke i nya mun, na tiyiru sa ina di nonkoghe nweri ba."³Bitrus nin kani gono katwawe nuzu udas, ido kiti kissekke. ⁴I tunna ncum ligowe, kani gono katwawe katiza Bitrus ku nin cum a yaringhe ndi duru kiti kissekke. ⁵A tumuno a gbino nanye; a yene ugudun ubome non kitene, ama na awdi asa pira nanye ba.⁶Simon Bitrus da kidun me a pira nanya kissekke. A yene ugudun ubowe non nanye, ⁷nin nimon ile na iwa di litime, na iwa non kiti kirume nin nileli imone ba, inin wa jinkpilin ussanme ugan.⁸Ame kani gono katwa we wang pira, ule na awa tu a duru kiti kissekke; ayene ayinna. ⁹Uduru koni kube na iwa yiru uliru Kutelle nworu, gbas Yesu ma fitu nanya nanan kul. ¹⁰Nono katwa tutung nya ucin du nilari mine.¹¹Maryamu wa yissin ndas kisseske kuculu, na awa di kucule, a tumuno a gbino nanya kissekke. ¹²A yene anan Kadura naba sossin nin nimon ibo, umong kusari lite a umong kusari nabune, kiti kanga na kidowon Yesu wa non ku. ¹³I woroghe, "Uwani, iyaghari nta udi kuculu?" A woro nani, bara ina yiru Cikilari ning a nan yiru kiti ka na ina ceoghe ku ba."¹⁴Na a belle nani, a gitirno ayene Yesu ku yissin kitene, ama na ame wa yinnin nworu Yesuere ba. ¹⁵Yesu woroghe, "Uwani iyaghari udi kuculu mun? Udin pizuru ghari ku? Awa kpiliza nafo unan kye kunenari, a woroghe, "Cikilari andi ukalaghe kite, belli kika na uceoghe ku, Meng ma di yirughe in nya mun."¹⁶Yesu woroghe, "Maryamu" A kpila kidowo me a woroghe nin ti Yahudanci, "Rabboni" Unare, "Unan dursuzu niyerti." ¹⁷Yesu woroghe, "Na uwa dudai ba, bara na nsa ghana udu kiti Ncif ba; ama can kitin nnuwna nighe u woro nani, nma ghanu udu kitin Ncif ning nin Cif mine, Kutelle ning nin Kutelle mine. ¹⁸Maryamu Magdalin uni wa da bellin nono katwa we, a woro, "Inyene Cikilare" amini nbelleghe ile imone.¹⁹Na kulelen nta nwui une, lirin ncizunu nayiri kuzor a nibulun tursuzuno vat, kiti kanga na nono katwa we wa sossin ku bara fiu na Yahudawa, Yesu da ada yissina kitik mine a woro nani, "Sen lissosin lisheu." ²⁰Na a belle nani, a durso nani ucara me nin likot me. Na nono katwa we yene Cikilare, ayi poa nani.²¹Yesu kuru a woro nani, "Na lissosin lisheu yita nanghinu. Nafo na Ucife na tuyi, nanere meng to minu." ²²Na Yesu belle nani, a pene nani a woro nani, "Seren uruhu ulau. ²³Alenge na ishawa nin kulapi mine, ishawari une; alenge na anung ceo alapi mine, alapi ane nsowa une."²⁴Tuma umong nanya likure, ulenge na idin yiccughe fibari, na awa di ligowe nanghinu kubin dakin Yesu ba. ²⁵Ngisin nono katwa we d woroghe, "tiyene Cikilare."A woro nani, "Andi na meng yene nacara me kitin kottunu nikuse nceo licin ning ku, ikuru ceo ucara ning likot me ba, na meng ma yinnu ba."²⁶Kimal nayiri kulir, nono katwa me wadi kutii, a Tuma yita ligowe nanghinu. Yesu da pira a kibulune tursuno, a yissina kiyitik mine, a woro, "Na lissosin lisheu yita nanghinu." ²⁷A woro Toma ku, "Nakpa licinfe ududo kikane, yene ucara nin tutung; nakpa ucarafe, dudo likot nighe; na uwa yita nin salin yinnu sa uyenu ba, yinna."²⁸Toma kpana a worogeh, "Cikilari ning ni Kutelle ning." ²⁹Yesu woroghe, "Bara na uyenei, umini in yinna. Anan mariari ale na i yene ba, inani nyinna."³⁰Nene Yesu wa su imon izikiki gbardang nbun nnono katwa me. Imon izikiki gbardang, ilenge na iwa yertin nanya kubaga nliru ba; ³¹Ilengene na ina yertin bara anung nan yinna Yesu amere Kristi, Usaun Kutelle, bara asa iyinna, nmoti ise ulai nanya lissame.

Chapter 21

¹Kimal ni leli imone tutung, Yesu durso liti me kitin nono katwa me kurawan Tibariya; nanere awa durso litime. ²Simon Bitrus wadi ligowe nin Toma ulenge na iwa din yicighe fibari, nin Nataniyel un Kan ana nya Galili, nonon Zabadin nin nan nono katwa Yesu niba ugan. ³Simon Bitrus woro nani, "Meng ma du nkifuzu nibo." I woroghe nenge, "Arik wang ma du nanfi." I do idi piru uzirgin nmyen, kiti shanta na ikifo imonba.⁴Na kitin shanta, Yesu yissina ngau kurawe, na inung nono katwa we wa yiru Yesuari ba. ⁵Yesu tunna a woro nani, "Uzaman, idi nin nimoimon in nlya?' I kawaghe, "Tidimun ba." ⁶A woro nani, "Ton imon in kifizu nibo mine ncara ulime nzirge, ima se imon." Itunna ito imon nkifizu nibowe, na iwa yinin unutune ba bara ngbardang nibowe na iwa kifo.⁷Gono katwa kanga na Yesu wa di nin suwe woro Bitrus ku, "Cikilareari" Na Bitrus nlanza Cikilareari, a kiro kidowo me nin gudun (bara na awa min imon icine kidowo me ba), amini wa tunnun a nyina nanya kurawe. ⁸Ngisin nono katwa we da nanya nzirgin nmyene, (bara na iwa di piit nin gau kurawe ba, nafo abunu akut likure udi duru kutyen), inani wa di nwunu nimon kifizu nibo mine gbem nin nibo. ⁹Na iwa nuzu udu kutyen, iyene acalang nla kitene nin nibo a ufungal ku, kitene.¹⁰Yesu woro nani, "Daan nin nimon ibo na iworin kifu." ¹¹Simon Bitrus do adi wunun imon nkifizu nibowe udu kutyen, gbem nin nibo inin akalt likure nin natat. Vat nin gbardang ni ninig, na imon kifuzue wa marta ba.¹²Yesu woro nani, "Daan ida li tyara" Na umong nanya nono katwa we wa se kibinayi ntiringhe, "feghari ba? Inung wa yiru Cikilareari ¹³Yesu da ada yirra ufunga a nakpa nani uni, umunu ibowe ku. ¹⁴Uleli uzurue utattari wadi na Yesu wa durso litime kitin nono katwa we kimal nfitu me nanyan kul.¹⁵Na ileo tyara, Yesu woro Simon Bitrus ku, "Simon usaun Yuhana, udi nin sunighe kang ukati ulele?" Bitrus woroghe, "Nanere, Cikilari; uyiru ndi nin sufe." Yesu woroghe, "Sulibya na kam ninghe." ¹⁶Akuru a bellinghe unba, "Simon, usaun Yuhana, udi nin sughe?" Bitrus woroghe, "Nanere Cikilari, fewe yiru ndi nin sufe." Yesu woroghe, Su libya na kam ning."¹⁷A bellinghe tutung untat, "Simon usaun Yuhana, udi nin Su nighe?" Ayin Bitrus nana bara na Yesu ntiringhe untat,"Udi nin Su nighe?" A woro ghe nenge, "Cikilari, uyiru imon vat, uyiru kap ndi nin sufe." Yesu woroghe, "Su libya na kam nighe." ¹⁸Kidegenere, Ndin belu f, kube na uwa di gono, asa ushono imon udo kiti kanga na udi nin sun due; asa ukuno uta kukune, uma nakpu acarafe, umong shonfi imon a yaunfi adomun kiti kanga na udi nin sun due ba."¹⁹Yesu wa bellin nani, anan ta iyinno imus nkul ulenge na Bitrus masu, ati Kutelle gongong. Na amala ubellu nani, a woro Bitrus ku, "Dofini."²⁰Bitrus gitirno, a yene gono katwa kanga na Yesu dinin sume din dortu nani- ulenge na awa sossin figirin Yesu kubin lii nimonli a woro, a woro, "Ghari unite na ama lewufi?" ²¹Bitrus yene ghe a woro Yesu ku, "Iyaghari unit ulele masu?"²²Yesu woroghe, "Andi nfere acica uduru usa nighe, iyaghari nmyenfeku? Dofini." ²³Uliru une mala kiti nanya linuana vat, au na kani gono katwa we ba ku ba. A nani, na Yesu wa woro Bitrus a na kani gono katwa we ba ku ba, ame dei wa woro "Andi nfere a cica uduru usa nighe iyaghari nmyenfeku?"²⁴Amere gono katwa kanga na ana ni ushaida ni lenge imone, ulenge na ana nyertin ilenge imone, tiyiru tutung ushaida me kidegenere. ²⁵Imonimong duku tutung gbardang na Yesu na su. Inda nafo ina yertu ining vat, nyinan nworu unin uyie litime na uwa se kitin ciwu nafa niyerte ile na iwa su ba.

KATWA NONO KATWA

Chapter 1

¹Kutankardan nburne kurka nan wan jertin fimu, Theophilus, inbellen katuawa karka na Yesu wa su akuru a dursuzo, ²har kubi ko na iwa yirgye udumu kitene kane. Ulele wa di bayan urka na nono kaduro me nsere timap tirka na iba durtu na cara Ufunu Ulau nono kadura karka na fere. ³Arka na awa durso litime nin lai bayaqn nipama iniu me. Ata ayiri akut anas ndursuzuani me, tutung incin nbeliani nbelen kilari tigo Kutelle.⁴Kubi kona awa ligowe nanghinu, anin woro nanin "na wa cin nanya Urshalime ba. Bar nanin son ca, na alkawali Imba ulena ana su minu mu na mani Ufunu Ulau kutelle nama su, na ina malin lanzu kitiningya. ⁵Yohanna wa su ubaptizima nin mmen, nin kidun ninnayiru baat Kutelle ma suminu ubastizima nin Funu ulau." ⁶Kubi ko na iwa zuro kiti kirum, i tiringye, ''Cikilari, kome kubiari uba kurtunu Kilari Ugo Kutenlle?'' ⁷A woroani, ''na ummunere iyini kubi nin kubiri kurka na Ucif kele bari likarame.⁸⁹Daana abenle uliru une, amini wa fita cindu kitene kane, awut kitene kane wantina nanin iyenju Yesu ku, udu wulu nizi mine. ¹⁰Dana anan nono katua wa din yenju udume kitene kane. Nya kube Among anit awa ba tin yisina kupopo mine nin na littuk aboo. Iwadi anan kadura Kutelleari. ¹¹Umong worum nin woro, "Anuyge anan Galili bar yangyari indin yenju kitene kane na iwa isin idin yenju kitene kane ba! Nlon liri Yesu ulele ulena Kutelle yira gye ama dak ule uye tutun. Abakpilu nannya ulele na iyenegye adin cinu udu kitene kane."¹²Da na nono kadura Kutenlle kpila, nonon bazu inliru kutenlle kpinlla u-Urshalima unzu Kupara Olives urka na uwa susut un-Urshalimae. ¹³Da na isa, ighana ipira kuti kitene, kika iwa sosinku. Isan nnono kadure tone: Bitrus, Yohanna, Yakub, Andarawus, Filibos, Toma, Batamawus, Matta, Yakub usaun Haffa, Simon ku-zelot, and Yahuda usaun Yakub. ¹⁴Vat mine wa muna ati nafo warum inlira mu cancom. Nannya mine awani wa duku, Marayamu unan Isa nan nuane.¹⁵Nan nayirane Bulus nin fita nan nuana me anan yinnu sauye. Kubi kind anan dortu Yesu wadi anit likalt nin Na kuta bah kitene. Amino wa woro, ¹⁶"Linuana nin ton tipinpin wadi kitenen Yahuda tona ugo Dauda wa yerti, uworsu. To ti pipingye Na dak kidegenghe, barna Ufunu Ulauwe Na belin Dauda ku a yertin.¹⁷Aworo nanin awadi gono kata Kutelle nafo arik, amino durso anan ni vira Yesu inanin wakifo imologhe." ¹⁸Nene unit une nase ukubu kitenen su ni vira ine Nin Nile ikube awa seru kunen. Amino wa diu kutin kika ne liburi me tutoo tijiye gonna ti nuzu udas timalakiti. ¹⁹Vat anit na idin nanya Urshalima lanza yeri segye, inanin na yicila lisa kitene imin mmi nin tilem na aramik bar kitenere umon na kukuo.²⁰Ame Bitrus nin kuro woro, "In na yene ilemon na ina se Yahudaku idi nafo na Maizaburana belin ari, "na kilarime ku vat, na iwa cin umon kilari meba."' iminin yene tuo tipipinnye na Dauda na nyertin tidi kitene Yahudere: 'Na umon yiru kutet me.'"²¹Bara nanin ukamata ti fere ulena ama yiru kitu me (kutet Yahuda) ukamata unite di nan arik kubi kon Cikilari bite Yesu wa fere nari. ²²Indian with tun kubi kana ame Yohana wa ti Yesu ku ubaptisema had udak kubi kana iwa hirigye Yesu ku kitene Kane. Unit ulena tima feru the AMA yitu ulena Ana yene Yesu ku kin nzime ayita nin lai nin kidun kulme. ²³Barà nanin nono katua me nin gonna nin tisa anit a tiba. Umon lisame wadi Yusuf Barsabas, ulena Lisa me wadi tutun Justus. Unan ba wadi Matthias.²⁴Itaa nlira iworo, "Fe Cikilari, yiru nibinei nanit vat, durso nari nanya nawaba alele na ufere ²⁵ayiru kiti nanyan nkaa katawe na Yahuda nacin ana ti kulapi amini naduo kika na kiduogye." ²⁶Inanin wa su mafeferu, Mathias leu ma feruferu amini wasuo urum nanya nanan kata Yesua.

Chapter 2

¹Nanaya wui une a Yahudawa wadin ubuki kusana (Upentakos) mine, anan yinu sauyenu wadi kitikirum nanya Urshalima. ²Nin kubi kwak ilanza ufunu likara inin lanza liwui unuzu kitene kana. Anit vat kikane na iwa sosin ku ilenza ukara liwuiye. ³Kikanere ntutun inin yene Ufunu Ulau kitene aniti mine nafo ula. Tilem ule so kitenen kogye, umon nanya mine nuzu ada kitenen litin nanan yinnu sanu. ⁴Vat mine kulo nin Funu Ulau, inin tinna bellu tipipin bgarden, nafo na Ufunu Ulau wa dursuzo nanin.⁵Kubi kone, among Ayahudawa wa sosin nanya Urshalima iniydge wadi anan fiwu Kutelleri na iwa dak nitiniti gbardan. ⁶Dana ilanza liwui umosin ufun, anite tinna ipitiruno kidowo kiti kirum kikana anan yinnu sauyenu wadiku. lipitirin nanite wa su umamak bara kogha nanya na nananyinu sauyenu wadin belu tipipin mine. ⁷Ilanza umamaki i woro nin na timine, ''Na vat alele na idin lire ina nuzu kusarin Galiliari iyiziari yinno to ti lembite?⁸Vat bite tidin lanzu nanin liru nin ti pipinbite na ina maru nari mun, ⁹among bite na nuzu kusarin Patia nin Midia au Elam, among nanya bite nuzukusarin Umesopotamia, Uyahudia, Cappadocia, Pentus nin Uasia. ¹⁰Kikane among anit wa nuzu kusarin Firizia nin Panfilia, Umasar nin kusarin kagbirin libia idadas nin kagbirin Cirian. Kikane among bite amara Urshalima unuzun Roma. ¹¹Umunu nin na Yahudawe, au a Yahudawa na ina yinin nin nilemong na arik a Yahudawe yinamung. Among bite nuzu kusarin Island na Krete nin kusarin ka gbirin Arabia. Bari yan-aarin ta ale anite din belu tipipin bite kitene nilemong na Kutelle nasua?¹²Anite wa lanza umamaki na iwa yininin yari neba itin na tiru natimine "Ile imone yaria?" ¹³Among many mine imagining wish nanin lninworo, "Ale white din lirunafo isono intoro moninmolo naninkan!"¹⁴Bitrus fita alirina kan aworo anan lipitin; nanite, "Anin anan Yahudia nin nalenaisosin in Urshalima, ma Latiszannin vat mine, ima benlinminu ilemong idin yenju. ¹⁵Among nanya mine din du untoro molo nari nanere ba ai nene kubi karfe tarari nin kudin, anit alele sonon utoro nin kokubi nin lolire ba!¹⁶Bara nanin elemon na iyene kiti bite ina malin yertinu ku annabi Joel na belin uworu. ¹⁷Kubi nayiru nimalin gye, Ima niUfunu Ulau kiti nanite vat, ason nin na shono mine ma belu anite kadura ningye, Inani anyana mine uyejun, akune inma ninanin amoron yenju kiti.¹⁸Kubi nayira ne ima ni Ufunu Ulau kiti nono nin, inan bele anit tipipin nin. ¹⁹Imati imong idiya ti kitene kani, nin kutin idurso minu imong icine naimase. Kikane kutin, mmi nin ula nin cin vat niti.²⁰Kite kane ma ti uwui uti bibit kiti na nit nin pui uti ushine nafo kiti mine. Umong ine mati ma innin dak ida, Men Kutelle manin dak ida su mawusuwusu. kitin konyge.²¹Iminin ma tucu anit alena idin yici in bin nanin.'"²²Bitrus tin alau ubin in lire,"Nuana nin a Iraila latizani! Kubi kona Yesu nazaret wa di nan yginu Kutelle na dura minu amere na tuu gye a su matiza ma zikiki mane maana maanaduro amere KutelleAnin natimene yiru nin limo umongye kidene. ²³Nin nanin iyiru, anin gyere na nakwa Yesu ku kiti nanan ni vira me. Nin nanin Kutelle na malin yinu mu, amini yiru nin nimone. Inin taa anit alena iyiru nin udoka Kutelle ba anan molo Yesu ku. Inani wa kotin gye akusa kite kuca. ²⁴Amini na kuu, Kutelle na feagye tutun, bara nanin ukul wagya kifo gye kutinba. Kutelle nati Yesu afita tutun.²⁵Tuntuni ugo Dauda na yertin kitenen Missiah aworo,"In yiru fewe ku Kutelle, uma lanzi kokome kubi, idi kusa nin mina ima lanzu infiu na le na iin su ivira nin mi ba. ²⁶Bara nanin kibinai nin ma ti pau, konin kul nin, inyiru uma buni.²⁷Uma cini kikana anan kule diku ba. Na uma kuru cin kidawo nin bijuba, bara idi ni fi nin dortu fi nin su ubiyanya' ²⁸Una malin benle tibou tona ima dfunu ina taa ulai tutun. Umati kibinai nin ti paubara udi nin me sa ligan.²⁹Nuana, nwasa nlira nanghinu sa fiu kitenen kaa bite Dauda: awa ku ikuru ikasaghe, kissek me di nanghirik udak kitimone. ³⁰Bara nani, awadi gono katwa Kutelleri ayiro nwo Kutelle wasughe issilin, nworu ama ceo umong nanya fisudu me kitenen kutet tigo. ³¹Awa yene ile imone, alira nbellen fitun Kristi nanya nkul, 'Na iwa shawa ninghe nanya kisseke ba, ana na kidowo me wa yene ubiju ba.'³²Nin kidun ame Yesu na kuu. Kutelle na fegye tutu. Vat arik anan dortu gyer, tiru mung bara tina yeneyge. ³³Kutelle na Yesu kutet kudiya amini na ce gye incara ulime me asu ti goo nin Cife. Amini na niri Ufunu Ulau unere taa idin yenju nin lan ze.³⁴Tiyiru kap Dauda wadin liru litimere b, bara ame Dauda na duo kitene ba nafo Yesu, nin nanin wang. Dauda litime na be3ling uliru kitene Yesu amere Missiah. Cikilari Kutelle na bwabelin Cikilari nin Missia, su tigo in cara ulime nin ³⁵Ma inin kata likara nanan ni vira nin." ³⁶Bitrus nin mala uliru me aworo,"idinin suo iyini vat a Israila Kutelle nati Yesu ku asuo Cikilari nin Missiah, Yesu unere ulena iwa kotinyge ti kusa kitene kuca inin mologye.³⁷Dana anite lanza elemon na Bitruse nin nanan kadura benle, iyino ita kulapi, inin woro nanin iyeri tima ti nene? ³⁸Bitrus nin kwana nani, vat mine icin kulapi min, Andi iyinna nin yise tima su minu ubaptizma. Kutelle ma ma yashu nin kulapi mine, ani niminu Ufunu Ulau Me. ³⁹Kutelle na malin su likawali amanimunu har nin nono mine nin na nela iyina nin Yesu nin nalena idi pii kusari kikane. Cikilari bite Kutelle mani Ufunu Ulau nin na lena a yicila gye uniti me.⁴⁰Bitrus wa liru kang kiti mine, Anin woro nanin "Tirinon Kutelle anan shawa [yape]minu bara awan nimunu kikanci nafo ale anite na inanari Yesu ku. ⁴¹Anite na iwa yinin sa yenu nin liru Bitrus iwa ti ubaptisma. Anan yinu sa uyenu kpina kan har timui ti tat, [3000] unwui une. ⁴²Eliu ubun nanya indurtu nilemon na iwa dueso nani. Iwa din ga uzursuzu kookome kubi inin namong anan yinu sauyenu kikane ici liu emonli ligowe nin nin ti lira ligowe kiti kirem kolome liri.⁴³Vat anite na iwa din nanya Ushalima ifio kifo nanin nin kata ka zikiki na almajaraye wadin sua nin lisa yesu. ⁴⁴Vat na rika na iwa yinin warsu ko nyan ligowe. Inin leu ubun kosusu nin ligawe. ⁴⁵Unuzu kubikubi kogha lese anen me adasamu kiti nanan katawe. Nin nimong ile na kogha nadimun⁴⁶Ko kishi iwa din zursusu kiti lira kikaneIwa li umonli ligowe ni picu nilari nilari. kubi kona isu nanin ni binai mine taah pau [lanza man ini niza ilemong na kogha diman lgowe. ⁴⁷Dana su nani, ie ubung zazunu Kutell. Nin nanin vat anit Urshalima nananin ubagirma kubikona imong ine wa linbub ghe anan biye kwina kang kolome liri bara use utucu kusari kulapi mine.

Chapter 3

¹In lon liri Bitrus nin Yohana wa cinu udu kiti lira kubin nlir, kubi nikoro ku tiri. ²Umon unit wa duku urika na iwa marigye sa ucin tun umari m, ko lome liri asa iyirogye i ceinge kibulun nlira kika na idin yicu kibulun kicaut bar ana dinga usu likura na rika na ida kuti lire. ³Dana a yene an Bitrus nin Yohana cin piru kutin lira asu anin kuculu usadak. ⁴Dana Bitrus nin Yohana yene gye iworo gye "yene nari" ⁵Nin nani ayene nanin nizimine, awadin su ini gye i kubu, ⁶Nin nani Bitrus woro nin gye, ti dini ni kubu ba bara nanin tima nifi ilemong na timu, nanya lisa Yesu in Nazareth shino. fita ucinu"!⁷Nin nanin Bitrus nin kifo unite nin cara ulime anin bungye anan fita, kubi kone, abunu inuteta likara ⁸Anin nyina atina cin! Anin pira nanya kuti lira ligowe nan Bitrus nin Yohana, cin nin kentu nin su Kutelle ku liru.⁹Vat anit nanya kuti lirayene itina su liru Kutelle. ¹⁰Iwa yinin amere unit ulena asa sua kibulun kilau kane kutin lira, asa cin tiro ikubu! Nin nanin anit vat kikane laza umamaki nin limon na iseghe.¹¹Dana a mbun Bitrus nin Yohana ku anite co udu kibulun kona iwa din yicu Solomon's porrch.¹²Dana Bitrus nyene, nanin a woro nanite "Anun anit Isriala bari yarri idun mamaki? Bara yan angari idina arikiku iyiza nafo arikere ti ta ashino nin likara bit, amini din cingye?¹³Tima bilin minu ilemong na ita a nanin, Akune bit umunu Abraham k, Ishaku nin Yakub, wa su liru Kutelle ku. Nene Kutelle na antin Yesu ku kan Adide mine na danin Yesu ku kititn igoveno Pilate, asoje nan su gye ti kanchi. Ani gere na nari Yesu ku mbun Pilate k, nin kidun na Pilate ani cina ucin Yesu ku, ¹⁴Vat ninani ame Yesu wa di Kutelle Misaiah nanan Israila. Unan sali kulap, inanin watirin unan molsu nanit icinge imemoku me!¹⁵Kutelle na yinin ani na molu Yesu ku Ame na anani anite ulai sa ligan. Bara nain Kutelle nfegye ata gye ulai tutun. Tina yene Yesu ku nin lai inuzu na yiri gbar dan na awa tighe nin lai tutun. ¹⁶Nene barna ule unite yina nin Yesu unere ta ataa likara tutun amini wa gya acina in bunmi ne vat.¹⁷Nene, nuanani kagbiri karu, in yiru anin nanan nadide mine na malu Yesu ku nin tanni, amere wa di Misiah. ¹⁸Vat nin nani, Kutelle wa belin tutuni ubelen nari Yesu nin molugye. Kutelle wa belin a Annabawe i yertin ilemon na anite ma su Misiah ku. Inani wa yertin ame Missiah ulena Kutelle ma tuu gye ma sonu tikanci anin kuu.¹⁹Bara nanin suna umon inazan ini tirin Kutelle ku abun minu isu isu ilemona na ima ti gye alanza mang, bara anan naminu utucu ayepe kulapi mine, kikane ama nin timinu likara. ²⁰An di isu nani, kubi mayitu na imanin yinnu Cikilari Kutelle din buzunu minu. Nlon liri tutun ima tuugye nanna iye ame Misisia, ulena anan niminu. Ame unit ule Yesu.²¹Yesu ma soo kitene kane udu kubi kna Kutelle ma ti ilemon na ana kelle iti ipes, Kubin worsu Kutelle na tii nani, amini na fere ku ananbi kulau abenlin anite. ²²Nafo annabi Musa na belin imon kitene Missiah: "Cikilari Kutelle fe ama tuu ku ananbi nafo mmen nanya mine. Ima lanzu ilemon na ama benlinminu.²³Alena inari ulazu ku annabi kone inin durtu gye na ima suo nono Kutelle ba, Kutelle ma molu nanin²⁴Bitrus nin leu ubun,"Vat a aannabawa wa belin ilemon na ima se kitimone. A annabawa ane umunu Samuilanin vat na lena ina dak nin kidun iwa belin kitene nile imongye ma yitu nanin.²⁵Kubi ko na Kutelle na su ualkawali amma su achif bit mmari, amini na su alkawali ama su anigye ma imari. Amini wa benlin Abraham kitene kite Missiah,"In ma ti anit vat nanya iye bara ilemong na anit mine ma su," ²⁶Bitrus nin malzinu,"Bar nanin Kutelle na tu Yesu ku nanya iye anan su kata Missiah, Awa tuu nin funu a Isriala i su minu

Chapter 4

¹Nin nanin among aprist wa dik nanye kutii lirama. Among anan yenju kutilira, au among a Saducee mine da kitin Bitrus nin Yohana kubi inin na biye iwa din liru kiti na nite. ²Inung ani wa lanza ayi kan bara ana kadura yesu wadin liru kitenen Yes. Elemon na iwadin belu nanite Kutelle na fea Yesu unuzu kiti nanan kul amin natigye ulai tutun nikidun na iwa molugye. ³Bara nanin anit ane tinna ikifu Bitrus ku nin Yohana inin taa nanin kuti licin. Ayahudawa anan anan kataa kuti mawucuwucu ini son ca ukun isuu nanin matirutiru bara kulelen wadi kumali dak. ⁴Nin nanin wang, among anit gbardan na ilanza uliru Bitrus itin yinna nin Yesu. Anan alena yinna nin Yesu iwa duru anit timui titawn [5000]⁵Ukurtunun kuinye ku prist kudewe yicila adide na prist nin na don kate mine pitirno ati mine kiti kirum kuti ma wucuwucu mine nanya Urshalima. ⁶Anas nkong ku prrist kudya na awa di, awa di kitene. Kitewan Kayifas ku Prist kud, Yohana nin Alexzanda, nin namong na iwadi linwana nin na prist adia. ⁷Inin taa anan sun ca we inutun Bitrus nin Yohana udu kuti, inin tirino Bitrus nin Yohana, "Ari naminu lo lgangye idin su kataa kane?"⁸Dana Ufunu Ulau na Bitrus ku likara kibinai anin woro nanin,"Nin nwuananin aIsraela na min nari, nin vat mine akune latiszanin! ⁹Kitimone idin tiru nari kitene nimon icine natisu kitin nut une awany acina ba, inanin tirino iyizari ashino. Bara nanin nan belin minu nii vat a Israela elemone. ¹⁰Ai nanya lisa Yesu in Nazarerh unit ule na shi mu, har amini wangye ayisina ibung nine, Ai anugyere na kotun Yesu ku tikuse kitene kuca inanin na molugye. Vat ninanin Kutelle na fegye amini dinin lai tutun.¹¹Yesu Kriste Nazereth amere litefe idin belu kitene me.''Litala lona anan ma kekewere na nari liso litala licine makekewere," ¹²Amere ces ma su nari utucu, Kutelle na ni nari umong nanya ba ulena ama su nari utucu bite kiti nalapi ba!"¹³Adide naYahudawe yene usalin feu kiti nan Bitrus nin Yohana. inin yene anit awa be na ina duo kiti madursuzu ba, bar nanin iwa lanza umama ki nin yginu kan. kikane inin yinno anitane nadi ligowe nin Yesu. ¹⁴Inanin wayene unit ulena iwa shin nin gye di ligowe nin Bitrus nin Yohana iwa dira imong kulap mine.¹⁵Ayahudawe woro nono caa kuti mawusuwusu mine inutun anBitrus nin Yohana nin lena ishinyge udas kutiye kikana idin zursuzuzu. Nin kidun na isu nani, adidewe lirina nin na timine kitene Bitrus nin Yohana. ¹⁶Inin woro,''No imong duku na ima ti nari fuo ale anit awa be ba! ko gha na asosin nanya Urshalima yiru nin nielemong na isu idi zikiki kan, bara nanin na tiwanya ti benlle anit elemone taa ba. ¹⁷Bara nani, natima cinu anit lanza ilemong na idin dursuzu anit kitene Yesu lii ubung ba, bara nanin tima benlu nanin tima bkwiuzu nanin andi ilau ubun i durzusu anit kite lisa ilena ina ti nanin likara shinu init ulele. ¹⁸Nin nanin a dide na Yahudawe imini wa woro anan suncaa kiti wucuwucu anit awa bia nanya kiti tutu. Nin kidun dana anan ugade su nanin inin benle nanin na iwa seke ulirinu kitene Yesu kiti kogya ba.¹⁹Nin nanin wan Bitrus nin Yohana woro,"Udi gegeme kiti Kutelle ti dofin minu sa ti dofun Kutelle?" Tima cin minu iyene ilemon na idi gegeme. ²⁰Arik kusari bit tiwangya dofun minu ba. Natima cinu ubelu nanit kitene lisa Yesu ba nin nilemong nasu natina yene nin nilemon latisza ilemong na ana dura."²¹Dana iadide na Yahudawa tutun benle an Bitrus ku nnin Yohana na iwa dira lazun lirumine b, inin yinna na ima kpizu nanin b, bara vat anit Urshalima wa di zazinun Kutelle ku bara imerika na iwa su kiti nuti ulena awangya cina ba ²²Unite wa kalin akus akut ana. Na awa yinin ucin ba tun kubi maru me.²³Nin kidun Bitrus nin Yohana cino kuti mawucuwucu na Yahudawe, inin gya udu ki namong anan yinu sa uyenu inin bele nanin elemon na aPrist nin dide na Yahudawa benle nanin. ²⁴Dana yinu sa uyenu lanza nanin. inin yina vat mine itin kitikru nin ta lira ligowe,"Uci, fere na kea kitene kane nin kutin nin kurawa nin nimong vat nenya mine. ²⁵Ufunu Ulau nin taa acif bit, Ogo Dauda ulena ana sufi kata, amini na yertin ti pipintone. Bar yari anit nanya iye lanza ayi nin nanan katafe, nin na nit Isreala isu kata kananzan kiti Kutelle?²⁶Ugo iye munu ati ifuo anan wucuwucu Kutelle, nin na go munu ati mine inin su mavira nin Kutelle nin le na una fere a suo Missiah.²⁷Ai kidenere umunu Heridus nin Bilatus ligowe nin na mong na idi a Yahudawaba nin na nit Israela na iwadak kagbiri kane na ina su ivira nin Yesu. Ulena ana yinin asua Missiah. ²⁸Inanin yinin ilemone se bara ina malin yinu uworsu ima sieh."²⁹To nene Uci, lanza ulemong na idin belu ima su nrin tikaci nari, buno nari arik alena ti ma su kata Yesu udu kitin kogya! ³⁰Suu kata nin likara fe usu kata kadiye ishizunu, nin nimong izikiki nanya lisa Yesu kucin fe. ³¹Dana anan yinu sauyenu mala utin lirakitene naiwadiku zunluno kidayo kan. Ufunu Ulau we nanin likara lirinu sa ulazun fiu, nin nanere iwann su.³²Imgbardan na rike na ti yinna nin Yesu tiwa yining nin elemong na ina durso nari elemon na idinsue. Na warum mine nworo imong ile na adimung in mere. Bara nanin idinnin kosuzu imong mine ilemon na idimung. ³³Nin nanin likara nono kadura belle imon irika na iyine inbellen fitun Cikilari Yesu nkkune kune uduia yita nati mine va. ³⁴Among nanye nanan yinu sa yenu na dizimun nimon nin na nen lese imongye. inanin wa dasu nin ikubu na neene kiti nono katawe. ³⁵Nono katawe wa nin nii ikubuwe kitin nanayinu sauyenu lena adimung ba. Bara nanin vat ananyinu sa uyenu se ilemong na idinin suwe inan se ulinbung.³⁶Umong unit wa diku lisame Yusufu, unzu likuran lawi. ulena awa nuzu kusarin Island in Saiporos. Iwa din yici gye Barnabas [umaana lise au, nin ti Yahudaci, unan tii kibinai na mong tii likara kang. ³⁷Amini wa lewu kunenme amini wa danii nono katawe inan naa ananyinu sauyenu.

Chapter 5

¹Nanin umong wadiku unan yinusa uyenu lisame wadi Hananiya nin wani me Sarfatu. Amini wa lewu kunen me. ²Amini wa ceu imong ikubu ilena alewe kunen gye. anin daa nmin kagisingyekiti nono kadura. Uwani me wang wayinin asuu nanin,³Bitrus nin woro gye. "Hananiya bara yangyari shetan pira kibinai fee uminin taa Ufunu Ulau kulapi. bari yangya ri taa uminin su imong ine? Uceu imong ikubu kitife kitene ni lemon na ulewe kunen fie na una nari ikube vat baa. ⁴Kubi na iwadi isa lewe kunene ba, kunfere wadi ba? Na una lewe, na ikube wadi nacara fere ba? Ani bara yangyari taa uma su imong inazan ilele? Aina arikari urusuzo nari ba, Kutelle ri udi cinu urusuzu gye. ⁵Dana Hananiya lanza timape atin na adeu kutin akuu camcam. Vat alena ilanza ilemong na ise Hananiya ku tin ilanza fiu kang. ⁶Uzaman tina idaa iyira libe idikasa.⁷Kubi nikoro itat ame uwani me pira, na awa yiru ilemong na ise ba. ⁸Bitrus nin nuna gye ikubu ilena ulesume damun anin tiringye."Benli, ligang nikubere ina lewu kunengye? Aminin wa belin nenere ilemong na tina lewu kunengye.⁹Bara nanin Bitrus nin woro gye,"vat mine suu imong inanzan! Anin na bea, yinna irusuzu Ufunu Ulau Cikilari! Lanza! ulanza ucin nazamang alena inuzu kasu cikilari fea? idin das kibulun gye, ima yiru fii udu das tutun. ¹⁰Nanin molu kubi ba Sarfatu tin na adiu kutin libe na bunu Bitrus. Angyene pira yene gye adio libe tutun iyira libea itin idi kasu kupopo kisek lese. ¹¹Vat anin yinu sauyenu nanya Urshalima laza fiu kang, bara nilemong na Kutelle su Hananiya nin Sarfatu ku. kogya na lanza ile imongye lazan fiu kang.¹²Kutelle suu kata ka zikiki nanya na cara nono kadura me ninin anit yino kidere ilemon na iwa din dursuzu anit. Vat ananyinu sa uyenu tinna tina zursuzu kolome liri nanya kuti lira kika na idin yici nin lisa Solomo perch. ¹³Vat anite alena iyina nin Yesu ba lanza ifeu anan yinusauyene. Bara nanin anit alele leu ubun lanzu fiu nananyinu sauyenu.¹⁴Among anit nin awni tin na iyina nin Cikilari Yesu, inin munu atii nin nananyinusauyenu. ¹⁵Bara nanin taa, anite tinna dasu nin na tikunu kitene libau danna inin nonkuzo nanin kupia nin nanin andi kuyulin Bitrus na dudo nanin inan shino ti konumine. ¹⁶Anit gbardan nuzu ni gbirin Urshalima daa kiti nono kata. Inanin wadasu nin nanan tikonu kiti minenin nalena ufunu na gwerganu kifo nanin. Kutelle mini wa shin nanin tikonu mine.¹⁷Aprist adidewe vat nin nale na iwadi ligowe nin na Sandikiwa iwa di ligo mine inin lanza ayi nin nono katawe. ¹⁸Bara nanin inin taa anan sun caa kiti lira ikifo nono kataa we inanin watii nanin nanya kuti licin.¹⁹Nin kitik anan kadura Kutelle daa atina apuno kiti licin atina anutuno nono Kutelle nutuno nanin das! nin nanin unan kadura Kutelle woro ²⁰nono kadure, "can udu kiti lira ibeling anite kadura tucu lai usalin ligang. ²¹Nin lanzu nanin itinna ipira nanya kutin lirainin tin na dursuzu anit kitenen Yeesu tutun. Nin nanin ku Prist kudiawe nin na lena iwa di ligowe ipitrino a Yahudawe. Ligowe nin na dide na Israila. Nin kidun na ipitirino ligowe, inin tuo apolise kuti licingye inan nutuno nono kadure.²²A me ulena awa di unan kutii licin gye yene nono kata we dikub. Nin nanin intin ikwilla udu kiti na didemine ulire. ²³"Ti yene kuti licin wa kunlun kan anan sungadi wa yisin kitiy. Vat nin nanin dana tipira ti kifo anit ane tinanin se kutiye mmpono tinanin dira nanin kuti licin gye.²⁴Dana ude na kaptin kutii lira nin na Prist lanza nani, inanin wa nibinai mine tin na ni bunkurno, ilanza umamaki iyizari imon ne mati nanin. ²⁵Umong nin da ada belle nanin "latizani! ai nene anit ane na ina ti nanin kutii licingye inanin yisin nanya Kutin lira inanin din dursuzu anite.²⁶Nanin ukaptin bkuti lira nuzu aduo kutin lira nin nanan kataa me, ina wa danin nono ktawe kutii ma wucuwucu mine. Nanin ma, na iwasu nanin ti kanci b. bara iwa laza fiu anite ma molu nanin nin na tala. ²⁷Nin kidun ukaptin nin nanan kataa me daa nin nono katawe kuti mawucuwucu, inanin wa tii nanin iyisin mmbung nanite nanya kutii licin gye nin nanin ku Prist kudewe tirino nanin ²⁸Anin woro nanin,"Ti belin minu na iwa su madursuzu nin lisa Yesu b. inanin nari ulanzun liru bit, inanin dursuzo anite vat nanye Urshalima kitene me. Nin linbung, inanin duro anit nafo arikari dinin kulapi inkulme!²⁹Bara nanin Bitrus, lirina mmemoku nono katawe woro,"Tima lanzu uliru ule na Kutell benle nari ti su, na ilemon na anit benle nari ti su ba!³⁰Ai anigyere na molu Yesu ku nin kotigye nakusa kitene kuca koneVat nanin Kutelle kona acif bit na rugye na fea gye amini idinin lai tutun nin kidun na ana kuu. ³¹Kutelle na antin Yesu ku nin bun nin kogy. Ana tiigye asu nari utucu nin su umulkibit. Amini na tii nanar ti cin kulapi. Bara anin shawa nin kulapi bit ³²Tidin belu anit kitene ni lemong gyere na ina se Yesu ku. Ufunu Ulau ulena Kutelle na ninar, yinna ule ulire kiden ahri.³³Dana anan ma wucuwucu lanza nanin, inanin wa lanza ayii kan nin gyinu, inanin wa cinu umolu nanin ³⁴Bara umong unit wa diku lisa me Gamaliyal. Ame ma wa di owa rum nanya na Farisawa. Ana dursuzo anit ma dudu na Yahudawe, vat a Yahudawe din lanzu infiu m, anin fitananya kuti mawucuwucu aworo, inutun nono kaduro inutun nanin udas nin kubi baat.³⁵Nin kidung, itina inutuno nono kadura udas, amini wa beling usaran anan mawucuwuce,"Nuana nin Israila na ti su uhankali nin nilemon na tima su anite alele, ³⁶Nin nakus kidung, umong lisame wa di Tidawus awa su kulapi. Amini wa beling anit ame unit ucinari, anin akut ku tocun dofingye. Inanin wa molugy, vat anit alena iwa din dortugye tin mala kiti. bara nanin na iwa yinin isu ilemon ana yinin amsu ba. ³⁷Nin kidung nani, kubi kone na iwa nyerti tisa nanit na ima su, umong lisa me Yahuda, kusaring ka gbirin Galili ta kulapi amini wa tii anit idofingye. Bara nanin iwa molugye vat anit alena iwadin dortugye mala kiti kap udu nitiniti.³⁸Nene in beling minu: Na lanza anite le ukule ba! Cinon nanin! Inbenle nanin bara, andi imong ilena idinsusu inuzu kitin nitar, umong ma tii nanin icin, Inanin ima diu. ³⁹Andi Kutelleri taa nanin isu ile imone, na iwagya iwatina nanin use ba, bara nanin ima na se idin suugaba nin Kutele ri! Among nanya wucuwucu yina nin liri Gamalial.⁴⁰Inani wa yiccila nono kadure nanya, ikpizo nanin. Anan mawucuwucu nin kpada nani na iwa dursuzo anit kitenen Yesu tutun ba inin cino nani. ⁴¹Nono kadure cino kiti ma wucuze, nin liburi libo kan, bara i wa yiru Kutelle angtina nanin kan nin ni nanite icin bara udortu Yesu ⁴²Kolome liri nin kidun nono kadura pira kutin lira nin ni lari nanit inanin wa libun indursuzu nanite ai Yesu unaere Christe.

Chapter 6

¹Nanya kubi, anit gbarda wa yininsa uyenu. Alena na Ayahudaweri ba tin na kugbunlu nin na lena ina mari nanin Israila. Bara na awani alena alesu mine nakuu imonle wadaci kitimine kole me liri.²Nin nani, nin kidung nono kadure lanza ilemong na iwadin bele, inanin wa pitirin anite vat kitikirum nanya Urshalima "na tima su gigime ba andi ti cino kata dursuzu nin nunu Uliru Kutelle ti nin kifo ukosuzu ni monli kiti nanit. ³Bara nanin linuana na tifere anit kuzor anan Ufunu Ulau, anan nibinai ni lau nin nanan yinu kang. Ninnanin, ti dursu nanin usu kata kane. ⁴Bara arik ma su anfani ni kubi kone ti liiubung usun lira nin dursuzu anit uliru kitene Yesu.⁵Ilemong na anan nono kadure benle annyinusa uyenu yina mung. Bara nanin itin na ifere Istifanus ku unit ulena anayinannin Kutelle kan, ulena Ufunu Ulau di nanya kang. inani wa fere Philibus nin Porokorus nin Nikolas, Timon nin Pamilas nin Nikolas. Ulena iwadi ka gbirin Antiok. Nikolas wa yinin nin na dini na Yahudawa kafin anin yinin nin Yesu. ⁶Ananyinu sa uyenu tin na inutun anit kuzor taa nanin lira nin taa nanin tarda acara mine kite na timine kogya anan su kata kane.⁷Bara nani ananyinu sauyenu tin na ilau ubun dursuzu nanit uliru Kutelle. Ingbardan nana yinu sa uyenu nanya Urshalima kpina ka. Nanya mine among aYahudawe a Prist yina nin liru itin yina nin Yesu.⁸Kutelle wa ni Istifanus ku likara anan su kata ka zikiki nanya nanite anna nuna iliru kitene Yesu. ⁹nin nanin wan among wa yinin nin Istifanu ku ba. Iwa di lipin na Yahudawari iwa di ligowe nin na iwa yicu nanin Freed man kitin lira nin tutu anit unuzu kusari Siriya nin Alazandara nin kusari Silisiya au Asiya inin tin na su magazan nin Istiufanus ku.¹⁰Vat nin nanin na iwa yinin usu unasara ningye b, bara Ufunu Ulau Kutelle di nin gye amini wa yinin uliru kan. ¹¹Inanin wa tinin ise among anit nayiru usun Istifanus ku kinu, anit ane nin woro,"tilaza adin belu uliru unaza kite ne Musa nin Kutelle"¹²Inin taa a Yahudawe ayi mine nanakan kitin Istifanu, umunu a kune nin anan dursuzu adu mine. Inanin tin na ikifo Istifanus ku itin ida ningye kiti mawucuwucu na Yahudawa. ¹³Inani tutun daa nin namon anit ini taa Istifanus ku kinu. Ale anite nin woro,"Ka gwane din belu imong inanzan kitene kutin kulau kunlira bit nin kitene adu Musa na ana seru kiti Kutelle. ¹⁴Ilemong na tidin bele unare ti lanza gye adin duu ule Yesu na ana nuzu kusarin Nazareth ama turnu kutii lira kone amini daa nin adu alena tiyirumu alena anit kune bit na durariba. ¹⁵Vat anit nanya kutii mawucuwucu yene Istifanus ku inin yene umurome na fo umuro ngono kadura Kutelle.

Chapter 7

¹Nin nanin ku prist kudawe tirino Istifanu ku,"ilemone na ant alele din belu kite fe kiden are?²Istifanus nin kawa, "Nua nanin a Yahudawa nin na didawe, lanzannin! Kutelle kudewe na tidin ruugye, wa zuru nin cifi bite Ibrahim na wa dutu nanya kusarin Mesopotamia, kafin adak kusarin ka gwirin Haran. ³Kutelle nin woeo gye, cino mmin mone na uduku nan na iyayife, duku, udu mmin mona ima dursu fi.⁴Amini Abrahem tina acino mmim mone, na Chaldia, amini wa dak Uharan anin soo kikane. Nin kidung ucif me kuu, Kutelle nin belingye anuzu mmimn mone na sosinku. ⁵Kubi kone Kutelle wadi asa naa Abraham mmin lisosin me ba. Vat nin nanin Kutelle su gye likawali ama nigye mming mona amasoku nin nisudu me, sa ligan. Nin nanin ma Abraham kubu kone awa dinin nin gono kana ama su ugadu me ba.⁶Nin bung Kutelle belle Abraham, 'Isudu fe masuo kipin limara. ima suo kikane udu akus akalin anas, lisosin mine kikane lin ma yitu licin ari. ⁷Men ba nani ulada umugunta mine na itaa nono nin son, mba nin nutun min, nin kidun isudu fe madak ida usujaida [lidurun] nan mmin mone. ⁸Kutelle nin dokace Abraham, asu nono ni lime me[mboo] ukaciya, nanin anit ma yinu inin nono Kutelle ari, Nin mbung ame Abraham se gono lisame Ishaku, kube na Ishaku wa tii ayira kulir, [8days] Abraham su gye ubo[ukaciya] nin mbung ame Ishaku mara gono me lisame Yakubu, Yakubu yita ucif nono likure, alena aYahudawe din yici nanin akune na cif bit.⁹Iyiru gono ki kune Yakube laza ayi bara ucifime wa yiru Yusufuku ataa gye kinnayi me. Inanin wa lewu gye nacara nanan kasau, inanin wa yiru gye udu Umasar, kikane amini suo unan licin. Vat nanin Kutelle mini na bung Yusufu ku. ¹⁰Amini wasugye ukariya kikana anit wani uwahala. Amini wa nigye uhikima kan, amini watii Firaun, ogo Masar, asu umong icine kitenen Yusufu. Nin nanin Firauna nin nin yira gye asu umulki nanya Masar nin yenju kuturan Firauna.¹¹Dana Yusufu wadin su kata kane, iduru kon kubi na umonli wasali nanya mmin Masar nin Kaana, Anit wa di tikanci kan. Kubi kone Yakubu nin nonome na iwa dinin ni mmonli ba ¹²Dana Yakubu lanza imonli lesu din Masar, amini wa tuu nuono me udu Umasarinan di seru imonli li, inanin wa duo idi seru imonli kitin Yusufu, inanin wa yinin Yusufu ku b, inanin wa kpilin kilari. ¹³Kubi kona nuona Yusufu duo iseri ni monli unbe kikanere, anin benle nanin ame ari. Nin nanere Firauna nin yino an Yusufu a Yahudaweri, nin anit ale na idaa unuzu Kaana nuona mere.¹⁴Nanin nin kidun na Yusufu tuo nuona me kilari, inin benle ucif mine Yakubu Yusuf dinin us me nin iyalime idak Umasar ida suo k. Kubi kone Yakube nin nono me wadi akut kuzor nin kutochin ¹⁵Dana Yakubu lanza nani, ame nin lilari me yga udu Umasar. Nin kidun Yakube kuu kikane, nin na mong akune bit, nin nono me kuu kikane ¹⁶Inanin wa yiru abi niwo mine idamu kutin bit kikane ikasa nanin kikana ucif bit Abraham naseru nanya kagbirin Shechem.¹⁷Akune bite taa gbardan kubi kona Kutelle wa dinin su utucu mine kiti na Msrawe, nafo na ana su Abraham ku ualkawali. ¹⁸Umong ugo da a suumulki Umasar, na ame yiru Yusufu ku ba na amere wabun nanin kubikona awadi mulkeba, ¹⁹Ugo ne rusuzonanin kurun asu uzalamci kit na kune bite ana nin uwahalakang. Amini wa tii nanin itusu nono nibebene mine idas ni lari mine inan kuzu.²⁰Kubi konere iwa maru Musa k, Kutelle, nin yene gye gono ki gigimeri kan. Nin nanin acif me nashe gye nanya kilai nanya tipui ti tat ²¹Inanin wa ce ghe idas kilare, bara ushonon Ifirauna nan nin seghe ibiu kigawa, amini wa minghe nafo gono mere.²²Iwa dursuza Muse ku vat ukoyo na ani Masarawe yiru mu, amini wa gunjo asu imong ezikiki kan ²³In lonliri kubi kona Musa wa di akus akut kutochin, amini yina kibinai me ama di lisu anit me, a Israila ²⁴Amini wa yene ku Masarawa di fuo ku Israila. Bara nanin amini wa tinin adi buno ku Israila, atina amolo ku Masarawe.²⁵Muse wa suso ku Israila maynnu Kutelle na tuu ghe ada bolu nanin nanya lichin Masaraware. Bara nani ne inin wa yinin ba.²⁶Nin kuiy, Muse yene ku Israila din fuo atimine. Amini wa cina ukosu nani, Anit, anin na biye li nwana a Israila! Bara yanghari idin fuo ani mine? ²⁷Ame ulena awa lanza gwana me ukule turno Museku kusari ani benle ''aa ghari taa fi kulauya kiti bit! ²⁸Udinin suu umoli nafo na una molu ku Masarawe ilenghe?²⁹Dana Musa lanza nanin atin na achino u Masarawe acoo udu mmin Midiniawa. Amini wa ti akus kikane. amini wa suu ilima kikan iwane mara ghe nono niba.³⁰lon lir akus akuta nas nin kidun, Kutelle seeghe nanya gono kadura me udu kiti Musa. Ani see Musa ku nanya galtun kushoo kona kuwandin jujuki dawo nanya kushoo kukau ku popo likup.³¹Dana Musa yene nanin asu umamaki, bara ula wadin lii kushe amana kushoo juju kidawo ba, dana ada kupopo kushoo anan yen, amini wa tini alanaza liwui Kutelle yichu ghe,³²'Men Kutelleri ulena akunefe na zazu. Men Kutelle Abraham, Ishaku, nin Yakubu na ina zazu. Musa lanza fiu kan atina ketuzu. Alanza fiu yeju kushoo tutun.³³Nanin Kutelle woroghe akala akwatak me auro sa udin daukaki. Bara kika na uduku kiti kilauwari kinaniari. ³⁴Imali yenu elemon na ann Masarawa di ni anit nin ti kanci. Ilanza aniti nin kubi kona idin ghilu. men daa ida bolu nanin nachara na Marawa. Nene fita, bara idin chinu utufi nanya Masar,³⁵Musa amere wa bung nono Israila, ulena iwa narighe, inin woro, aa ahri na tifi un kulau kitibit! Musare Kutelle na tuu ghe asu umulki mine ani bolu nanin nanyaa lichin amere ule na gono kadura gye kushe walin ghe suu imene. ³⁶Musa amere wa nutun akunebite in Masar. aamini wa wasu imong eziki gbardan, nanya Masar bara ana dura Kutelle wa di nin ghe, kurawa kku shine nin akus akuta nas anit Israila nadi nanya kushoo. ³⁷Ule Musare na awa benli anit Israila, 'Ktelle maa dani nin mong nanya na nit mine asuo kuannabit nafo men.³⁸Ule unitere Musa na awadi nanya na Israila na awadi nanghinu nannya kushoo; amere gono kadure Kutelle wadi nin ghe likup Sinai. Amere Musa na Kutelle na nighetidokoki bite, amere ulena abelin akune bite tipipin tona unan kadure wa belin. Amere ulena ana seru tipipin Kutelle udu kiti bite dana tidin belu nari tusu lisosin linsali ligan udu kusari bit. ³⁹Vat nin nani akune bite wa nari lanzu Muse k, inani wa nari asuo nani udia mine, inani wa dinin suu i kpilin udu Masarawa. ⁴⁰Bara nani inani wa beli yayame Haruna, 'kele nari kudodo kono kuma suo nari kutelle ayiru nari udu Umasar. Bara ame Muse na tiyiru yeri se ghe ba.⁴¹Inani wa kee kutelle kaluka. inani wa nakpiza tihadayu mine mbung kaluke inan zazin kudode, inani wa suu afu nin niwawa bara ilemong na inin kele. ⁴²Bara nani Kutelle tina chino ukelu nani. Amini chino nani isuu uwui, upoi nin niyin, kitene kitene kane usujaida. ulele di daidai nin tipipi too umong ku uan liru nuu Kutelle n yertin: Kutelle na belin, Anun anit Israila, kubi kona na iwa libun molsu ina nin nakpizu tihadaya mine nanya akus akut anas na iwadi nanya kushoo, inani wa nakpiza meghari ku tihadaye?⁴³Bada nanin iwayiru kudaga udu niniti kona kuwa di nin aloli kutelle Molech inani wa suu ghe usujaida. Inan tutun iwa yiru usufa fiyin ulena iwa yichu ghe Rephan. alelere akunki alena iwa kiye inani wa suu manin usujaida na menba. bara nani ima tii ida yiru nilari pii udu kankagbiri dana kadi pii dana ka ta Ubabila.⁴⁴Kube na achif biteiwa di nanya kushoo, inani wa suu Kutelle ku usujaida nanya kudaga nafo awadi nanghinu. Inani wa kiye kudaga nafo na Kutelle na belin Muse ku. kuwa di nafo kona Muse wa yene kitene likupe. ⁴⁵Udak kidun, ukon kunebit ayira kutent kone kubi kona Joshua wa dak nin ghinu nanya mminghe. Kubi konere iwa bolu mmin mone, kubi kona Kutelle wa nutun anite alena iwa di nanya mminmone, att nain inuzu. Bara nani Israila kifo mmin moneiman taa min mine, Kudanaghe wadi nanya mine ni duu ayiri ugo Dauda. ⁴⁶Duda taa ayi Kutelle man amini wa tirin Kutelle ku sa akeeghe kilari kika na ame nin vat anit Israila ima suu ghe sujaida.⁴⁷Bara nani Kutelle nin woro Dauda ku uson fere Sulaimanu ma keyi kilari kika na anit ma suu usujaida. ⁴⁸''Bara nani, iyiru kitele katin likara koyan. Na awngya asuo kilari kana ani kiye ba. nafo na Ishaya una liru nuu Kutelle wa nyertin:⁴⁹Kutelle woro ''kitene ukursiyi nighari, kutin tutun kiti patilu nin ghari musu kiyapin kilari imaa keyi mugha? Men litini ina kie imong vat kitene nin kutin. ⁵⁰Bara anun anit ari iwaya kelai kilari kana men wanya isuu nanya kinin ba?⁵¹Anun anit atimine di gagan kitime! idi nafo akune minere! iani naru Ufunu lauwe, nafo na ini suu! ⁵²akune mine watii anan liru nuu Kutelle ti kanchi kan. Inani wa molu alena iwa beli ubelen dakin Kristi, amere ma chas ana nonko kibinai Kutelle man. Kristi une na malin dak! Amere ule na na ina kpilin nanan ni vira meinani na yisi imolughe!⁵³Anughere anite na ina seru tidokoki Kutelle. Too tidokore Kutelle nani gono kadura me ani acif bite, vat nanma na ina durtu ti dokokeba.⁵⁴Kube na anan ma wucuwucu na Yahudawe nin saure lanza vat elemon na Istifanus benle, inani wa lanza ayii ka. Inani wa din talu na yini mine bara ilemong na Istifanu benle nanin! ⁵⁵bara nani Ufunu ulau tin nonko kibinai Istifanus. Amini tii iyizime kitene kane atina ayene ikanan laa Kutelle. Amini wa yene Yesu ku yisin mbung chara ulime Kutelle. ⁵⁶''Yene,''aworo'' iyene kutenle puno, imini yene gono nit yisin kusari chara ulime Kutelle⁵⁷Dana anan ma wucuwucu na Yahudawe nin usaura mine lanza. inani watii inteed kan. Inani wa tursu atuf mine ninna chara bara na iwa lanza ghe ba, sa umolukubi itinna imuna tii kiti me.⁵⁸Inani iwa wunun gh udu udas kagbire Urshalima tina tauzu ghe nin na tala. Anit alena iwa suu kinu kitene me itina kala alituk mine ichau kupopo ko kunyana lisamw Shawulu amini wa suu uhaa nalituk ke.⁵⁹Dana ilau ubun tauzu ghe nin natale, Stifanus taa nlira,''Ucikilari nin Yesu sere ifip nighe! ⁶⁰Nin nani Stifanus tin na adeu kitin ani jartin, Cikilari, na uwa kifo nani kulapi kona ba! Nin kidun na benle nani, atina kuu.

Chapter 8

¹Bulus wayiru akuru ayinna nin molughe. Bara nani itunna ighanan tizung nono Kutelleuniu uniu udya lilole in Urushalima; tutungg vat nanan biye malakiti ukilunu nasarin Urdun nin Samariya, bannin nono katwa we. ²Anan lanzu fiu Kutelle yauna libin Istifanus idi kasu nin kucculu kang atiyom. ³Ama Shawulu wa lanza kilarin in lira Kutelle ukule kang; awa piccu nilari nilari in nutuzunun nalilime nin nawani, anin tiza nani nilari licin.⁴Anan yinu sa uyene na iwadi nanya Urshalima tinna choo udu nigbri-nigbri, inani wa lii ubun suu uwa-aze Yesu. ⁵Umong nanya nanan yinu sa uyenu ulena lisame wadi Philibus achino Urshalima udu u Samariya. kine atina belu nanitau Yesu amere Kristi.⁶Anit gbardan kikane lanza Philibus liru nin yeneghe adisu kata kazikiki. Bara nani inin vat dandana kupopo kiti liru me. ⁷Nafo umisali, Philibus umurcha ufunu unanzan unuzu das kiti nanit gbardan, inani wa nuzu nin kuchulu tutun anit gbardan na iwa dinin agurgu na bunu ba. ⁸bara nani anit gbardan ka gbri kane lanza liburi liboo.⁹Kikane umong unit wadiku kagbri kane lisame wadi Simon. Ame wadin suzu nikulma uworsu. awa niza anit umamaki nin kat nikulma me nanya Samariya ''Simon udia une!''¹⁰Vat anit kikane, vat anit ahem nin na chine ilatisza ghe. Inani wa beling, '' Ule unite likara lidiya kutelleri.''¹¹Inani wali ubung latiszighe chaut, bara uworsu awa ninani umamki nin kata nikulma me.¹²Bara nani iwa yinin ni Philibus ku nin liru umang une kitene Kutelle na ana durso liti me ogo, nin kitene Yesu Kristi. Nanilime nin nawane alena yinna nin Yesu esuu nani nubaptizima.¹³Simong litime yina nin liru Philibus amini wa sughe ubaptizima. Amini wa tini durtu philibus ku, amini walii ubung lazu umamaki nin kata kazikiki kana Philibus wa din sue, imong ine wa durso ulirin Philibus kidegenari.¹⁴Dana nono katwa nanya Urshalima lanza ani gbardan vat Samariyan yina nin liru Kutelle, inanio wa tuu an Bitrus ku nin Yohana kika ne.¹⁵Dana Bitrus ni Yohana da nanya Samariya, inani wa tin nlira kiti na lena iyina sa uyenu ina sere Ifip Milau.¹⁶Bara Ifip Milau wadi misa tolo atimine ba. Iwa suu nani ubaptizimari ma chas nanya lisa Ucif Yesu.¹⁷Nin nani Bitrus nin Yohana tarda achara mine kite mine ana sere Ifip Milau.¹⁸Simon nin yene inaa anit Ifip Milau bara utardu nachara nono katwa kitene mine. Bara nani amini wa ni nono katwa we ikurfun, ¹⁹anin bele,''taani menma suu elemong na anin di suu, bara kogha na itaaghe achari nin ama seru Ifip Milau.''²⁰Bara nani Bitrus nin benlin ghe,''Fia nin nikubu fia nanah, bara udinin suu use ufilu Kutelle nin nikuba! ²¹Uwangya usu katwa nan arik ba nanya suu nilemone, bara kibinai fia diligowe nin Kutelle ba! ²²Bara nani chino kibinai kinanzan kane, uni roko ame Ucif, andi ama yinu, ashawa nin kulapi kunanzan kona udinsue nan kibinai! ²³kpila uchin libau linazan lone bara yene udin kiyashi bi, bara fea we ubawa ri katwa ka nanza kane.²⁴Simon ghe nin kwan, tai nlira kiti Chikilari bara asuu elemon na u bele!²⁵Nin kidun Bitrus nin Yohana belle anit kikane elemong na idini suwe kitene Chikilari Yesu nin dursu nani usakkwe Chife ina tina ikpila udu Ushalima. Kitene libauwe, itina dursuzu anite uliru uchine kitene Yesu nanya Samariya.²⁶Umong uwui unan kadura ulena Kutelle yuoghe kiti Philbus ''Fita uyisin nin duo kusari kudu unuzu Urshalima udu kagbirin Gaza.'' Liboiwe wadi kusari kushori. ²⁷Bara nani Pilibus fita agya udu liboiwe. Liboi lolere amini wa zuro nin umon unit mmin Etopia. Awadi unit udeawari ame awa di udia vat na sarauniya Etopia. Nanya lilemme anit wadi yicu ku sarauniya Kandence. Ele unite wadin cinu udu Urshalima usu ususaida, ²⁸amini wacinu u kpili kilari awa sosin kitene kuchariot me. Amini wadi chin, amini wadi belu ni nyerta kutakarda unan lirin nuu Kutelle.²⁹Ufunu ulau Kutelle woro Philibus ku, ''Can cana uzuro nin imon ngju." ³⁰Filibus tunna a lalla i chum udu kiti me, a lanza nge adin nbellu ni nyerte nan liru nin nu Kutelle Ishaya, aworo,"uyinno ma nyertu mane? ³¹Unit Habasha woro, men mmatizari inyinin andi na umon belli ba!" Unitte woro Filibus, ngna uda so likot nighe."³²Uliru Kutelle na uittin Habsha wa di nbellu ni nyerte imoe ile awwo cino nafo ku kam uchindu kiti bo, nafo kukam na kumiin tikk na charan lenghe na ma bo nanere na puno unume ba. ³³Nyanya ntolti litime itunna ibolo nghe ushara. Nga ri mabello imommon inanzang litime, inani wan yiru ulaime.³⁴Unan salin masu tirunu Filibus ku, aworo, "ndin rizufi nacara, unan liru nin nu Kutelle din liru kitene ghari? Litimere sa kitene nmonghari? ³⁵Filibus tunna a cizina uliru, a cizina kutakarda kulau ng Ishaya atunna nnbellu ghe kitene Yesu.³⁶Kubi ko na iwa din ci libo ido kankitin mmyen unan salin macu wuro, "Yene, mmein mongo kikane; Iyanghari ma wantinura nyanyan mmein ishinti ni nyanya mmeine?" ³⁷Filibus woronghe, uwan yinin nin kibinayi fe vat, iwanya ishintifi nan nyan mmeine." ³⁸Unittin Habasha woroghe, yisina nin nimon an-njue. Itunna itolo na-bee ipira nan nya mmeine, a shintinghe ku.³⁹Kubi ko na inuzu nan nya mmeine, Uruhu Kutelle tunna a yira Filibus ku. Unit Habasha tunna a nya nin liburi libo.⁴⁰Filibus tunna ayene Uruhu ulau yaughe udumu kaghirin Azotus. Akata a cin belle uliru umang itin Yesu, nighiri-nighiri. a do Ukaisariya.

Chapter 9

¹Vat nani Shawulu leo ubun inziu nanan dortu Kutelle. Amini wa do kiti ndia kutii nlira n-urushalima. ²Aworoghe inghe ma-nyertu- nyertu ma na a ba dumu kitii na didia natii inlira n-Damaskos. Ma nyerte wa nighe aghang ale na aba kivinu uzaman nan na wani ale na idin dortu libau Ise, akuru a cisoni natii nacin n-Urshalime, bari adi-dia na nan wucu kideinne ba funuani.³Ku bi ko na Shawulu nan nan cinme wa din cinu udu Udamaskos, na nin daudaunu ba, umon kanang tua unuzu kitene kani mu kilinghe.⁴Atunna a deou kutin, a lanza liwui nuzu kitene kani, liworoghe, "Shawulu, Shawulu, bari yanghari udin ni nantiting uwuya?"⁵Shawulu tiringhe, "Cikilari, fe ghari?" A kawaghe aworo, "Mere Yesu, ullenge na udin yooghe.⁶Vat nani fita upiru nanya kagbiri! Umon nanya kagbire ba bellinfi ilemo na umasu."⁷Alenghe na iwa di nin Shawule lanza fiu, na iyinno ubellu nimomon ba.⁸Shawule fita kutene, da na apuno iyizzime, na ayinno uyenju nimomom. A nit arka na iwa di ninghe, kifoghe nchara udumu na kipin Damaskos.⁹Shawulu ta ayiri a tat, na nin yenju kitiba, ana awa lii sa asono imomon ba.¹⁰Ndamaskos, umong waduku ulenge na iwa yicighe Hananiya unan dortu Yesu. Cikilari Yesu ta Hananiya nanyan namoro-yenju, a aworoghe, "Hananiya!" Ame kpana aworo "Cikilari, nding latizu."¹¹Cikilari Yesu woroghe, "cang umong ulayi na idin yicu ning 'udert' ule na udo nghan Yahuda. Utirin lisan mong unit na idin yicighe Shawulu kunan kagbirin Tarsus, nene adin foyi nachara.¹²Shawulu wadi amal yenu nanya namoron yenju kiti, umon unit na idin yicughe Hananiya pira kilari kirika na awa duku atardaghe achara bara anan yenje kiti tutung."¹³Hananiya kpana aworo, "Cikilari, anit gbardang nabelli ubelleng nnit ulele! A su imon inanza gbardang kitene na rika na iyinna nifin Urshalima.¹⁴Ame na malu seru niyert kiti na didyawe, ulenge na una nighe likara akifizo arikana iyina nifi kikane Damaskos."¹⁵Vat nani Chikilare woroghe, su immon irika nan belling fi usu, "Can kitin Shawulu!, bara nan nfereghe a suyi katua litinighe nin arika na isali aYahudawa anan na goomine nan nIsrailawe.¹⁶Memma litinighe ba belling nghe, aba niu kan kiti nanit bari ubellinani uliru litinighe."¹⁷Hananiya nya a pira kilari kirka na Shawulu diku. Da na ayene Shuwulueku, a tardaghe achara litime, anin woroghe,"Gwana Shawulu, C; hikilari Yesu ntoyi kitife. Amere wa dak kitife kubi ko na uwa di libau udu uDamaskos. Amere na tuyi kitife bara unan kuru use uyenju kiti, tutung uRuhu ulau bara yiru likara litife."¹⁸Nanin dandaunu ba, imonimon nafo imart nibo deu niyizin Shawulu, anin tunnan yenju tutung. Anin fita itaghe ushintunu nmyen milau. ¹⁹Kimal nlii nimonlin Shawulu, ase likara kidowo tutung. Shawulu so nin namong anan dortun Yesu nayiri gbardang.²⁰Na nin dandaunu ba, atunnan bellun belle Yesu nanya nati nlira mine in wo amere gono Kutelle. ²¹Vat nalenge na iwa lanzaghe puzuno tunu inin din bellu, "Na ulelere din nanzu narika na iwadin Urushalima anan yiccu kitenen lissa lole ba? Tutung ada kiti kane anan tere nani a yauna udumun kitin Priest." ²²Ama Bulus wase likara asu uwazi abellu a Yahudawa na idin Damaskus au Yesu amere Kristi.²³Na ayira gbardang in kata, A Yahudawa kyele atimine nwo imollughe. ²⁴Ama Shawulu wa lanza ile imon na idinin su isughe. Iwaso ncca kibulughe kiti nin lirin inan mologhe. ²⁵Ama nono katwa me yaughe inin toltinghe ligitiri, iwa ghatinghe nin kukuzughari.²⁶Na anin da u'Urushalima, Shawulu mala udofinun nono katwa, ama vat inghune wadin lanzu fiume, na iwa yinnin ame wang gono katwari ba. ²⁷Ama Barnabas yaunghe adamun ubun nana liru Kutelle. Anin belle nani tana na Shawulu wa yene Cikilare libau tutung Cikilare wa liru ninghe, tutung tana na Shawulu wasu uwa'zi lissan Yesu sa fiu in Damaskus.²⁸Awa zuru nanghinu kube na iwa din piccu nin niccu nanyan Urushalima. Alira sa fiu nanya lissan Cikilari Yesu. ²⁹Tutung asuzu mayardang nin na Yahudawan Girisiya; ama iwa dinga ubingan molughe. ³⁰Na linuanan yinno nin nilemone, ida ninghe u Siseriya inin toghe udun Tarsus.³¹Tutung, nilarin lira vat nanya Urdun, Ugalili, nin Samariya se lissosin liman tutung iwa kunjo; tutung ucin nanyan fiun Cikilari nin nanya mang Ruhu ulau, kilarin lire kunjo nin nanit. ³²Nene imoimon wa yita, na Bitrus wa galu vat nitinit, ada tolo kiti nanan bi ale na iwa di kagbirin Leyida.³³Kikane awase umong unit ku lissame Aines, urika na awa li akus kulir kitenen komime, bara awadi nin konun ku kidowo. ³⁴Bitrus woroghe, "Aines, Yesu Kristin shino nin fi. Fita ukyele ukomife." Atunna afita ayissina. ³⁵Bara nani, vat nalenge na iwa sossin in Leyida nin Sharon yene unite ikpilla atimine kitin Cikilari.³⁶Nene in kan gono katwa waduku n nanyan Joppa lissame Tabitha, urika na ukpiluwe di "Dokas." Ule uwane wa kulung nin katwa kacine anin katwan kunekune ka na adin su anan likimon. ³⁷Nanya nayiri ane, ukonu kwaghe anin ku; na ikussughe, inin nokoghe kuti kitene.³⁸Uleyida wadi kupon Joppa, tutung nono katwawe wa lanza Bitrus di kikane, ito anit aba kitime, ipotoghe acara, "Dacari kiti bite sa umolu kubi." ³⁹Fita adofino nani. Na ada duru, idoninghe kutii kitene. Tutung vat nawani ale na alesmine nakuzu yissina kupo me kuculu, inin dindursuzughe altuk nin nazeni alenge na Dokas wa tuju nani kubi na awadi nanghinu.⁴⁰Bitrus nutuno nani vat nanya kutiiye, atumo atanlira; anin gitirno ayene kidowe, abelle "Tabita, fita." Apuno iyizi me, na ayene Bitrus ku, afita aso. ⁴¹Bitrus nin nakpaghe ucarame afeghe; na ayicilla ananbiye nin nawani alenge na ales mine na kuzu, ananani ame nin laime kiti mine. ⁴²Kogha tunna nin yiru nile imone vat nanya Joppa, gbardang nanit tutung yinna nin Cikilare. ⁴³Bitrus tunna ata ayiri nin mong unit, lissame Simon, ku Tanna.

Chapter 10

¹Nene umong unit waduku nanya kagbirin Siseriya, nin lissan Konoliyus, kusoja kudyawa ligonzin na Italiya. ²Awadi unit in biya kang, urika na nawadin dortu Kutelle nin kilari me vat; awa nizu anit na Yahudawa ikubu gbardang anin suzu inlira kiti Kutelle kolome liri.³Kubi nikoro kutir nin wui, ayene kanang nanya namoro alau gono kadura Kutelle din cinu udak kitime. Gono kadure woroghe, "Konoloyus!" ⁴Konoliyus yenje gono kadure fiu daghe aworo, "Inyaghari unit udya?" Gono kadure woroghe, "Nlirafe nin nimon ile na udin filluzunu akimon mun nghana kite nafo unizun lizzinu inbun Kutelle. ⁵Nene to anit udu kagbirin Joppa idak nin nit lissame Simon, urika na idin kitin yiccughe tutung Bitrus. ⁶Nin Kutana lissame Simon, urika na kilari me din biu kurawa."⁷Na gono kadura Kutellen mala uliru ninghe, Koloniyus yiccila acin awaba kilarime, nin kusojako na kuwadi su Kutelle usujada nanya nasoja na iwa dighe katwa. ⁸Konoliyus belle nani vat nimon ilen na isu anin tonani udu u Joppa.⁹Nin liri liba nin kubi nikoro kutocin, na iwadi nanya ncin mine inin da kupo kippin, Bitrus ghana kulari kitene ati nlira. ¹⁰Kupkon da anin yita ninsu li nimonmon, na anite wadi likanju nimoli, ayene amoro alau, ¹¹anin yene kitenen puno kidowo nin nimonmon nafo kukuzunntolsu, imone gbardang nafo kukuzu ucin tolu kutiin, iwa tolti kunin nin nasari anasme. ¹²Nanya kunin vat ninawan tene nabunu anas nin nimon ile na idin kurtu kutiin, a ayiin kitene kani.¹³Liwui tunna li lirina ninghe: "Fita Bitrus, ubo uli." ¹⁴Bitrus woro, "Na nanera ba, Cikilari; nan sa leu imon na idi nanzang sa dinon ba." ¹⁵Ama liwuiye daa kitime umba: "Ile imon na Kutelle nwesse yenju uwa woro idinin dinong." ¹⁶Na ayine ile imone so titat kiteene itunna ighantina kugbetue udu kitene kani.¹⁷Nene na Bitrus nyene amoron nwui anin din kpilizu nyanghar adi, awa ba na Kaniliyos ntoo nani ida yisina kibulung ghe, na itirino kilari kaa na aduku. ¹⁸Inin yicila itirino sa Siman, ulenge na idin yicu ghe Bitrus, sosin kikane.¹⁹Na Bitrus se wa din kpilzu kitene na moron wui ye, Uruhu belin ghe, "Yene, anit atat nalime din piziru fi. ²⁰Fitaa utolu unin nyaa ligowe nan ghinu, na uwann nari unyiu ligowe nan ghinu, na uwan nari unyiu ligowe nan ghinu ba, bara nan too nani." ²¹Nani Bitrus se tolo kadase ade see anit aworo ani, "Mere ule na idin pizirughe. Inyangharin ndaa ninghinu?"²²I woro, "Unan buun ligozin nasoja likoolt nin lisa Kaniliyos, unit ulau nin lee na adin su Kutelle usujada, unitari ule na vat nmin na Yahudawa din liru litime, Kutelle wa tuu gono kadura me kilau ucindu kilari me, adan lanza kadura nnuzu kitife." ²³Bitrus se yicala ani ipiru nin nati isoo ligowe nan ghe. Ukurtunun kui ye afita anyaa ligowe nin ghe, nin nan nuwuna nnuzun Jopa na iwufu ghe.²⁴Nin Shantung kui me idaa Usizeriya. Kaniliyos wa din ncaa mine, awa dak ligowe nin likura a adindong asusut me.²⁵Kubi koo na Bitrus se npira, Kaniliyos tumuno na bunu fe atighe gongong. ²⁶Ama Bitrus se fya ghe aworo, "Yisina; Meng wang litine unitari."²⁷Kubi koo na Bitrus wa din liru ninghe, a pira nanya a ssee anit gbardang sosin ligowe. ²⁸Aworo ani, "Anun atimine yiru na ucaun Kuyahudawa munu liti nin, sa a doo kitin mong nnuzu mmong mmin. Ama Kutelle na dursoi na nwa yicila umong unit ananni sa unan dinong. ²⁹Un naren taa ndaa ba manyardang, na uwa tuu ndak. Bara nani ntirin fi uminin too ndak."³⁰Kaniliyos woro, "Ayiri anas na ana kata kubi fo kone, Nwa din nlira kubi likure sa irum nya kilari ning; nnin yene, unit yisin nbun ning nin nimon iboo pas. ³¹Aworo, 'Kaniliyos, Kutelle nlanza nlira fe, ile imon na udin filzinu ni kimon ntaa Kutelle koni nlizino ning fi. ³²Too umong udu Ujopa, iyicila fi umong unit unan lisa Simon, ule wang na idin yicighe Bitrus, kupopo ngau kuli.'³³Kube ntunna ntoo iyicila fi. Ucaun na udaa. Nene na vat bite di kikane nbun Kutelle, ti lanza vat nile imon na Cikilari na dursufi ubelin."³⁴Bitrus puu no unuu me aworo, "Kidegene, Nyinno na Kutelle din feru ba. ³⁵Nnani, nyan vat nmin Kutelle din sesu vat na nit ale na idin suu ghe usujada nin adadu alau.³⁶Iyiru kadura kaa na ana tuu udu kiti nat Nisraila, kubi koo na awa belin uliru umang nyan Yesu Kristi, ulenge amere Cikilarin vat- ³⁷anun atimine yiru ile imon na ina su, ile na iwa se vat nyan Judiya, ucizinue Ngaliliya, nkatun Baptisma Nyuhana na awa belin; ³⁸Imone kitenen Yesu Nnazaret, na Kutelle wa kusu ghe nin Ruhu Ulau nin na gang. Anyaa atinnang su kataa kacine nin shizinu na le na ibilis wa nodin nani, Kutelle wa di ligowe nin ghe.³⁹Arik anan niyizi ibaari nvat nimon ile na anan nmin na Yahudawa nin Urushalima-Yesu ulele na iwa molu ghe, ibana ghe kitene ku ca. ⁴⁰Unit ulele Kutelle fya ghe nya liri lin tat anakpa ghe anun nan yinin ghe, ⁴¹na nvat nanitere ba, ama udu nanit ashaida alenge na Kutelle wa fere nani nworsu-arik atibite, ale natiwa li tisono nan ghe kimal nfitu me nkul.⁴²Awa ti nari, tisu uwaazi kiti nanit, ti kunu ti bellin nani ulelere, Kutelle na fere, usughe ushara kiti na nan lai, nin na nan nkul. ⁴³Viti mere vat, na anabawa wani ushaida, bara kogha na ayinna ninghe anan sere usurtu nanya kulapi unuzu lissa me."⁴⁴A bitrus dutu nbellu nile imone Uruhu Ulau tolo kitene nati nalenge vat na iwa di nlanzu, uliru me. ⁴⁵Anit alenge na inung wandi nanya na nan kalizu nacunu-vat nalenge na iwa dak ligowe nan Bitrus fiu kiffo nani bara ufillu Nruhu Ulau we wa tolu wang kitene na wurumi.⁴⁶Bara iwa lanza Awurumi ane dinsu uliru nin ton tilem ugang izazina Kutelle. Bitrus kauwa a woro, ⁴⁷"Umong wasa anaza nin mmyen nworu na iwa shintin anit alelena isere Uruhu Ulau we umunu arike ku wangha?" ⁴⁸Atunna ataa ishinto nani mmyen nanya lissan Yesu Kristi. Ifoghe acara aso ligowe nanghinu uduru among ayiri gbardang.

Chapter 11

¹Nen, niono kadura, nan nuana, alenge na iwa di nanyan Yahudiya lanza alumai tutun nsere uliru Kutelle. ²Kubi na Bitrus ndaa Urushalima, inung alenge na idi anan kallu kucuru sughe kayasu; ³Iworo "Fe dinsu ligo nin na nan salin kalizu kucuru, umini din su kileo nanghinu!"⁴Ame Bitrus cizina ubellu nani nimon inda na idi, a woro. ⁵Meng wadi nlirang nanya kagbiri Njoppa, nta amoro nwui nbellen kukuzun na kuwa tollu, nafo kupee kupash, itoltuna unuzu kitene kani, nin nasari anas, ku da tolo kiti nighe. ⁶nceo iyizi nighe ku, nkpiliza kitene, nyene inawa nabunu anas kutyin, inawa ididia kusho, in wunnu naburi, nan nanyin kitene kani.⁷Nnin lanzu liwui li woroiyi " Fita Bitrus, mollo ulii!" ⁸Meng woro na nanere ba, Cikilari, bara na imomon nsalin lau sa indinong nsa pira unnu ninghe ba." ⁹Ama liwuiye kawa tutun unuzu kitene kane, "Ile imon na Kutelle nbelle idi lau, nafe nwa yiccila inin indinong ba. ¹⁰Ile imone wasu nani udu titat, nin nani vat nimone iwa kpilin mun udu kitene kane tutung.¹¹Na nin molu kubi ba, kikane among anit natat, wa yisssin nbun kilare na nwa duku, itoo nani unuzun Kaisariya udak kiti ninghe. ¹²Uruhu tayi nnya nanghinu, na nwa su maferuferu kiti mine ba. Nuana nane kutoci ne nya nanmi, udu nanya kilari nniti une. ¹³A belle nari yanda na ayene anan kadura Kutelle nanya kilari me, inin woro "Too anit udu Ujoppa idanin Bitrus ulenge na idin yiccughe Simon. ¹⁴Ame ma liru nanghinu nbellen kadura kanga na ubase utucufe nin vat kilari fe."¹⁵Na ncizina uliru nanghinu, Uruhu ulau tolo kitene mine nafo na uwa tolu nghireke nin cizinue. ¹⁶Meng lizuno nin lirun Cikilari, na awa woro, "Yuhana ame wa shintizin anit nin nmyen; ama anung ima shintizunu minu nanya Ruhu ulau."¹⁷Andi Kutelle wa ni nani ufillu nafo na ana ninari kube nati wa yinnin nin Cikilari Yesu Kristi, menghari wadi nworu in yissin gambalang nin Kutelle?" ¹⁸Na ilanza ile imone, na itardaghe uliru ba, iwana zazin Kutelleri, iworo, "Kutelle nani Awurmi likara nsunu naliapi wang."¹⁹Bara nani anan yinnue na iwa sono uniu ulenge na uwa cizin kubin Istifanus wati nani imala kiti vat unuzun Urushalima-alenge na inya ido pit udi duru Ufinikiya. Iwa bellu ubeleng nlirun Yesu kiti na Yahudawari cas, ana umon tutung ba. ²⁰Ama among anit, unuzun Saipirus nin Serene, wadak Antakiya ida su a Hilinawa nin wazin Ciklari Yesu. ²¹Tutung ucaran Cikilari wayita ligowe nanghinu; anit gbardang gitirno iyinna idofino Cikilare ku.²²Ubelleng mine da duru atuf nanan kilarin lira in Urushalima; inani wa tuu Barnabas ku udu Antakiya. ²³Na awa dak ada yene ufillu Kutelle, ayi poaghe; anin na nani likara nibinayi nworu iso ligowe nanyan Cikilare nin nibinayi mine vat. ²⁴Bara awadi unit ugegeme nin Ruhu ulau a uyinnu sa uyenu ni Yesu, iwase ukpinu nanit gbardang kitin Cikilare.²⁵Barnabas tunna anuzu udun Tarsus adi pizuru Shawulu ku. ²⁶Na awa seghe, amini wa dak ninghe Antakiya. Uni waso nafo nenge, nanya likus iwa sozo ligowe kilari nlira idursuzo anit gbardang. Iwa cizin uyicu nnono kadure anan dortu Kutelle in Antakiyari.²⁷Nanya nayiri ane among a Anabawa wa dak Antakiya unuzun Urushalima. ²⁸Umong mine unan lissan Agabus, fita ayissina a durso nnuzun Ruhu a woro kukpong kudya ma malu uyii ulele vat. Ile imone wase nayirin Kiladiyus.²⁹Bara nani, nono Katwawe tunna iworo ituu nin bunu udu kiti linuana in Yahudiya, nafo na kogha ma yinnu. ³⁰Iwa su nani; itoo nin nikurfung kiti na kukune nacaran Barnabas nin Shawulu.

Chapter 12

¹Nene nkoni kube Hirudus ugowe taa acara kitene namon ale na iwa di anang kilarin nlira anan wulakauta nani. ²A wa molu Yakubu ku gbanan Yohana nin kusangali.³Na ayene imone ntaa Ayahudawe mang, anyaa cindu kitin Bitrus ku tutung, kone wadi kubin nborodin salin yeast. ⁴Na akifoghe, ataghe nanya kilari licin, na anang ncaa anit likure nin kutocin din ucaa me. A wadi nin su ada ninghe nanya nanit iwa malu ubukin Paska.⁵Bara nani iwa ceu Bitrus ku nanya kutii licin, bara nani iwa tizughe nlira nanya kutii nlira midya udu kiti Kutelle. ⁶Udu ukurtunun nkuiye na ima nutunghe ninkutike Bitrus wadin moro kiitik nanang ncaa me naba. Itereghe nin ninyeng iba anan caa kibulunghe nyenju kilari licine.⁷Gono kadura Kutelle daa kiti me, nkanang nin daa nanya kutiiye, akpeu Bitrus ku likot afyaghe anin woro, ""Fita mass." Iyenghe nin deu nacara me. ⁸Gono kadura Kutelle woroghe, "Shoono imoon fe nin nakpatak fe." Bitrus ta nafo na ibelinghe ba. Gono kadura Kutelle woroghe, "Shoono kulutuk ku dya fe udofini."⁹Bara nani Bitrus dofino gono kadura Kutelle udu udas. Na awa yiru imon ile na gono kadura Kutelle ntaaghe wa di kidegenere ba, a wadin su sa adi namoron wuiyari. ¹⁰Na ikata kibulun kin funu nin kin ba, idaa kibulun nikora kaa na kipira nanya kagbirel kibulunghe puuno usamme, inuzu inyaa udu libau, gono kadura Kutelle nyaa a sunghe kikane.¹¹Na Bitrus nzinto, a woro, "Nene nyino Kutelle ntuu gono kadure me ada tu cui nanya nacaran Hirudus, nin kpilizu unanzang na Yahudawa." ¹²Na ayinno nani, adaa ngan Maryamu unan Yohana ule na lisa lin ba me wa di Markus; anang yinu nin Kutelle gbardang wadi ku idin nlira.¹³Na a reu kibulunghe, nkung kubura kucin lisa me Rhoda da amada kpanghe. ¹⁴Na ayinno liwuin Bitrus, bara liburi liboo na ayino upunu kibulunghe ba; akpila nin cum udu nanya kutiiya; a benle nani au Bitrus yisin kibulung. ¹⁵I woroghe, "Kibinai fe nwuluara so." Ame dirtino nduu nanere, I woro "unang kadura mine."¹⁶Bara nani Bulus leu ubun nfoo kibulunghe, na inin da punoo kibulunghe, itene amere umamaki kifo nani. ¹⁷Bitrus lirina nin nacara me au iti tik, anin belle nani inda na Kutelle nnutunghe nanya kilari licin, a woro, "Benleng ile imoone kitin Yakubu nin kagisin linwana." Anin nyaa udu nkon kusari.¹⁸Na kitin shanta, manyardan madya wa fita nanya nanang ncaa kilari licine sa iyanghari nse Bitrus ku. ¹⁹Na Hirudus npiziraghe na ayeneghe ba, a tiro anang ncaa we aworo na imolu nani. Anin nyaa unuzu Yahudiya udu Ukasariya adi soo kikane.²⁰Hirudus wa nana ayi nin nanitin Taya nin Sidon. I doo kiti me ligowe iresa Blastus, unan buunung ngowe, a buun nani, I pizira lisosin limang bara na imonli mine wa nucu ngangowere. ²¹Nlong liri Hirudus shono Imoon tigowe ada soo kitene kutet tigowe, anin benle nani uliru.²²Anite taa ntet I woro, "Lole liwui Kutelleari na lin nitari ba." ²³Kitene gono kadura Kutelle penghe bara na a wa zazin Kutelle ba; ishung wa lighe a kuu.²⁴Uliru Kutelle kuno kang unin maka kiti. ²⁵Na Barnabas nin shawulu nsaa unuzun Urshalima, naimala kadura mine; I yira Yohana ku ule na lisa limba me wadi Markus.

Chapter 13

¹Nene nanya ligozi na kagbirin Antakiya, anan liru nin nnu Kutelle nin nanan dursuzu yita ku. Tisa mine wa di Barnaba, Simeon (na iwa yicughe Niger), Lukiyus unitin Karita, Manain (unan liwalin gwanan Hiridus kukune me), nin Shawulu. ²Kube na ndin zazinu Kutelle nin sun kotu nayi, Uruhu Ulau woro, "Feren ni Barnabas ku nin Shawulu, isu katwa kanga na nna yicila nani bara kanin." ³Na ligozen mmala ukotu nayi nin lira, i wunno nani likoot inin tarrda nani acara.⁴Ame Barnabas nin Shawulu suu ubiyayya nin Ruhu Ulau itunna i nyi udu kusarin kilikiya; unuzu kikane idi tunun udu nlong lidan nanya kurawan kubrus. ⁵Kubi na iwa di nanya kagbir salamis, ibelle uliru Kutelle nanya kutyi nlirag, na Yahudawa, inung tutun yita nan Yohanna Markus nafo unan buunu mine.⁶Kubi na inya udu vat lidan kiyitik nmyen, udu Bafusa, idi se umong unan nizu tikanlang, ku Yahudawa, unan su kinu nin nnu Kutelle, ulenge na lisa me Bar Yesu. ⁷Unan nizu tikankane munu liti min mukadas, Sargis, nin Bulus unit ujinjin, unit une wasu manyardang nin Barnabas a Bulus, bara adinin su alanzauliru Kutelle. ⁸Ame Alima unan "nizu tikankang" (nanere lisa me di) asu ivira nanghinu, asa likum nworu a kpiliya Sarijiyus ku nanya nyinnu sa uyenu me.⁹Ame Shawulu, ulenge na idin yicu Bulus, awa kullun nin Ruhu Ulau a borioghe iyizi ¹⁰anin woro, "Fe gono shaitan, ukulun nin kinu a karusuzo, nin magunta, fe unan nivira nin vat ko iiyeme imon icine, na uba sunu ukpilizu nimon idert in Cikilari ba sa iba sunu?¹¹Nene yene ucara Cikilari di kitene fe, uba da lawu uduu. na iba yenu uwui ba nin kubi baat." Dedei luwutun nin nsirti, a cizina kiti, intiri nanut ikifo ghe ucara. ¹²Kubi na ame Sarjisu nyene ile imon na idi, ame yinna, bara awa kifo unuu nin ndursuzu kitene Cikilari.¹³Nene Bulus nan nadondon me, kaffina unuzu Bafus udu Perga nanya Pamfiliya, ame Yohanna suuna nai a kpila Urushelima. ¹⁴Bulus nan nadondon me, cinna unuzu Bafos udak Antakiya Nbisidiya. Kikane inya udu kutyi nlirag liyiri nassabar idi soo kikane. ¹⁵Kubi na ibelle inyerte nduka, nin na nan nliru nin nnu Kutelle, udia kutyi nlirag too nani nin kadura a woro, "Linuana, andi idinin nkan kadura, kan kpinu nagang kiti nanite kikane, bellen kanin."¹⁶Bara Bulus fita ayisina a zillino liti me, a woro, "Annit Israila nin nalenge na idin zazinu Kutelle, lanzan. ¹⁷Kutelle nanit ale Israila wa feer acif bite ata nani anit gbardang, kubi na iwa so nmyin masar, nin nacara nakara awa nutun nani kitee. ¹⁸Udu akus akut anas, ayita nanghinu nanya kusho.¹⁹Kubi na awa mallu nin nipin kuzor, nanyan nmyin kaana, anaa anit bite nmyin mine miso nani ugadu. ²⁰Vat nile imone iwasu inin ukatu nakus akalt anas nin nakut ataun, kubi nile imone vat, Kutelle na nani unan wucu kidegen udu Samaila unan nliru nin nnu Kutelle.²¹Mammal nilele, anite tirino ini nani ugo, Kutelle na nani Saul ku usaun kish, unit unuzu likuran Banyami, bara kubi nakus akut annas. ²²Na kutelle nkalaghe nanya nanan tigo, a yauna Dauda ku aso nani ugo, uwaso kitene Dauda kutelle wa woro, 'Nnase Dauda usaun Jesse aso unit nayi nighe; aba su vat nile imon na ndinin su we.'²³Unuzu kuwunu nnit ule Kutelle ba da ni nonon Israila ku unan tucu, Yesu nafo na anusu alikawali nsu we. ²⁴Uleli imone wa cizin kube, kamin Yesu dak, Yohanna wa cizin ubellun nshimtinnu ndiu kutyin, udu kiti nanit Israila vat. ²⁵Na Yohanna wadi malizunu katuwa me, aworo, 'Anung din su meng ghari? Na mere ba, ama lanzan, umong din cinu udak kidung nighe, akwatak nabunu me na meng batin nbunku ba.'²⁶Linuana, nono nanya kuwunu Ibrahim, nin nanya mine na idin dortu Kutelle, kiti bitere, kadura nbellen nnan tucu iwa tuu nari mun. ²⁷Bara inughe na iwa sosin nanyan Urushelima nan nago mine, na iwa yinin ghe ba, sa iyinin tiwui nanan nliru nnu Kutelle na isa ibelle ko ayeme assabar, ina ni na Kullo ubellu we, kadure nti Yesu unan kul.²⁸Vat nani na iwase imomon icaut kiti me nworu akuu ba, itirino Bilatus ku nworu amollu ghe.²⁹Kubi na imala vat nile imon na ina nyertu liti me itoltunghe kitene kutca, inonko ghe nanya kissek.³⁰Amma Kutelle wa fya ghe nanya na nan kul. ³¹Anit gbardang wa yenje ghe nanya nayiri gbardang na lenge na i di ligowe nan ghe na i wa nuzun Galile ne indu Urushelima. Anit alelere iyizi naba me kiti nanite.³²Bara nani ti da minu nin liru unang imbeleng nciu nnuu ulenge na iwa su an kaa bite unin uworsu: ³³Kutelle na ceo nari uciu nlirne, arik nono mine, nworu Kutelle wa fya Yesu ku kisssek.³⁴Ununu kidegen nworu ana fya ghe nanya na nan kul bara kidowo me wa yene ubiju, amini wa su uliru nenge, 'Mma nifi nkoli milau in nanda milau.'³⁵Unnare nati ana kuru abelle nan nya namong avu tutung: 'Na una yinnu unit ulau fe a yene ubiju ba.' ³⁶Bara na kimal na Dauda wa su Kutelle katwa kubi kiyi mine gegeme kanin aku. iwa aoroghe nin na cif me, amini wa biju, ³⁷amma ame ulenge na Kutelle wa fya Kissek na awa yene ubiju ba.³⁸Linuana na iyinnin ilele, unuzu nlele ina sun nari unuu nbeleng nkussu nalapi. ³⁹Bara ame vat ule na ayinni ma se usurtu nan nye vat ule na ti tisse usurtu mun ba.⁴⁰Bara ceon nibinai kiti kirum bara imon ile na a annabawa na belin kitene i wa minu ba. ⁴¹Yeneng, anung anan nanzu nimon nafi fiu kifo minu inana. Bara meng din su katwa nayiri mine, Katwaa kango na ima yinnu mun ba andi ma umong ma belin minu ubeleng kanin.'"⁴²Na Bulus nin Barnabas nnyaa, anite fo nani acara nworu ikuru ida belu nani uliru urum une Asabar ncin dak. ⁴³Na uzuru kilari nlire nmala, Ayahudawa gbardang nin namon anan salin dortu Kutelle dofino Bulus ku nin Barnabas, alenge na iwa su nani uliru i woro nani ili ubun nin cin nan nya nbolu Kutelle.⁴⁴Assabar nda duru anan kagbiri vat da zuro inan lanza uliru Ncikilari. ⁴⁵Na Ayahudawa in yene ligozi nanite, ikulo nin shina isu uliru uganbalang nin nilenge na Bulus nbelle izoguzo ghe.⁴⁶Amma Bulus nin Barnabas su uliru nin nayi akone i woro, "Uso gbas i cizin ubelu anughe ku uliru Kutelle. Na iyene nworu anung nfillo unin ina nin yira ati mine na ucaun ise ulai nsa ligan ba, yeneng, tima kpillu kiti na wurmi. ⁴⁷Bara nanere Cikilari na bellin nari, aworo, 'Nna ceo minu nafo nkanan ucin du kiti na wurmi, nworo adak nin adak nin tucu nan nyan vat niti nan nya in yii vat'"⁴⁸Na Awurme nlanza nani, ilanza mmang kang izazina lissa Ncikilari. Ngbardang nalenge na ina fere nani bara ulai nsa ligang wa yinnin. ⁴⁹Uliru Kutelle wa malu kiti vat nan nya nmine.⁵⁰Amma Ayahudawa su ubeleng nawani anan ni nati alenge na idi nin nimon icine. Ileli imon ta nworu ipiziru umonlun Bulus ku nin Barnabas iko nani inutuno nani unuzu kipin mine. ⁵¹Amma Bulus nin Barnabas kotuno lidau nabunu mine liso nati mine. Inya ucindu kipin Ikoniya. ⁵²Nono kadura wa kulo nin nayi abo a Uruhu Ulau.

Chapter 14

¹Nyan min Iconiun Paul nin Barnabas iwa piro kutii lira na Yawudawa, i belle tipipin Yise nin likara me. amini wa ti, a yahudawa nin na Greek i yinna nin tipipin Yesu. ²Vat nin nanin among a Yhudawe wa yinin ba, inin belle anan salin yinu Kutelle ba inari, ita nibinai nanan salinyinu Kutelle nan. ³Nin nan Paul nin Barnabas i ya don-don kite ne kan imini wa lira tipipin Kutelle sa fiu, amini wa ninani kaduran bolu Kutelle kana ti kamata ti se ba ⁴Vat nin nanin anite i wawuchu kidaw, among ima dofunu among nin belle indofunu nono kata Y bellin esu.⁵Nin nanin anan salin yiri Kutelle, nin na yahudawa, i wa tinin risu na dida mine, inan taasu an Paul nin Barnabas, ⁶Dana ulire daa kutuf nan Bulus nin barnabas imini iwa chun ka gbire udu nmin [Kagbiri] Liconia, Listra nin Derba a usauran niti naana nidi pit ba. ⁷kikanare tutung an Paul nin barnabas iwa tinin bellu nani nin dursuzu ani tipipin Kutelle,⁸Nan Listra umong unit wa diku salikara nabunu. Kubi kona uname wa marighe, na a sa tabina u sun chinba. ⁹Unit une wa lanza paul ku inliru, dana paul yeneghe, paul yinno, yinnume sau yenume matighe ashin. ¹⁰Amini wa belinghe nin liwui kan "fita nin nabunufe, "Ninnanin unite ghina nin nabunume atinan chinu.¹¹Dana anite yene ile imon na Bulus in su, ittunna ighantinna tiwui mine in belu nin tilem Nikoniyum "atelle abebene danari nafo anit." ¹²Inin naa an paul nin Barnabas tisa, barnabase inaghe lisa "zeus"ame paul iyichilaghe nin lisa"harmas"bar ame wadi unanliru udiawe. ¹³Kutin prist zeus wadik kibulun kagbiri, ame nin anite, itina i nuzu kap udas nin nin Ninamine a tifulawa[amomoagigimeichizina unakwizu usakirfais.¹⁴Tutun Paul nin Barnabas lanza nanin inuzu nin kibinain kibibit nin jartina ¹⁵inin woro anite bar yanghari imasu ilaimone? bar nanin na iwa molu inamine ba, arikima anitari nafo anighe, tida mini nin liru uma, tidimun su ichin imon inazan ine idak kiti Kutelle un nan la, amare ulena anake kitene nin kutin ah kuli kubgardan ¹⁶Nayirin burne, vat mine alenge na idi Ayahudawa ba wadin dortu namong atelle na iwa dinin suwe. Kutelle wa yinnin idortu nani bara na iwa yirughe ba.¹⁷Ama awa durso nari nworu adin sunari katwa kacine. Amere asa ata uwuru ju, akuru ata imuse kunjo. Asa aamere tutung nafi imoli, ukuru akulo nibinayi mine nin nayi abo. ¹⁸Anite wa lanza imon ilenge na Paul nbelle, vat nin nani iwa yita nin su inakpiza ina ididya ine isu Paul nin Barnabas ku usujada. Ama udu nimalighe, anite kpiliza na isu ba.¹⁹among a Ayahudawa, da unuzu Antiyok nin Ikoniyum, iwa dak ida risa anite gbardang nin nanan Listira inin nworu ilemon na Paul din bellu mimnu kinuwaridi. Anite na iyinna nin lire na Yahudawe tunna ilanza ayi nin Paul. Ita a Yahudawa tinnan filisu pau, inin kuru wunughe udu das kagbir, kikane iwa chiso aku ²⁰Among na iwa yinni nin liru Kutelle Listira wa tinin iyisina ku popo Paul, kikane na awanonku kutinghe. Paul tunna azinto. Anin fita nya nin nanan yinnun nin liru Yesu inin pira ka gbire.²¹Iwa so ita ayiri kikane ka, ile ubun bellu tipipin Yes, aniti gbardan wa yinin nin tipipinghe, nin kidu Paul nin Barnabas ita ubellen kwilu. inin kuru ida u Listira. inani wa kuru ikata udu Ikoniyum ini kuru ikata udu ka gbiri Antiyok nanya Pisidiya ²²Vat kika na ipira iyatinin nizu linana likara nayi, na iwa lanza fiu ba, imini wa balin nanin yinu mine nin salin yenu itere kibinai mine nan ny, bar nanin nan nya tikanchi tona tinare matinari tipiru kitekane[kilari Kutelle]²³Paul nin Barnabas wa fere adidya nanya ligozin nanite. Nin tin bellen gniu nan nya nite Paul nin Barnabas inanin wa pitirin anite, i ta ayiri nan ghinu i nin ta ilira nin kifin unu[sauli ninmunli] nin nanin Paul nin Barnabas ininnakwa nanin kiti Kutelle udia urkana iwa yinin ninghe ama bunu nanin, ²⁴Unuzu kidun, an Paul nin Barnabas, wa kata udu pisidiya inin da Upampiliya. ²⁵Nanya kusa kone, inin lirina tipipin Kutelle nan ghe ka gbiri Perga innin kata udu Attalia. ²⁶Kikanner, iwa nin pira ujirgi mmen intina i kwiila udu Antakiya, nanghe kagbiri in Siriya. Kagbiri kanere iwa fere Paul nin Barnabas do nnan niti idi su uwaze ku, tutung niti nanga anan yinnu nin Yesu wasu nlira Kutelle bun Paul nin Barnabas nanya katwawe na ina malu nene.²⁷Kubikono iwadak nanya Antiyok inin yichila anan yinnu sa uyenu kitikirum, inin belle elemon na Kutelle nasu nin punu kibulun udu iktinanan salin yinu Kutelle ini selibou lirika longo na lima du nin ghinu kitene nin yinnu yesu ²⁸Nin nanin Paul nin Barnabas wa dodon nin nono kata Kutelle

Chapter 15

¹Among Ayahudawa nuzu kusari Urdun nin da kagbiri Antiyok. Inin tina dursusu na lumai na iyina nin yesu kikane inin woro "ulena ina bogye ba na ama piru kitenekane kana, nafo tipipin musa ²Kube na Buluse nin Barnabas wasu maqyerdan nan ghinu, anan yinnusauyenu nan nya Anticok intin na iwor, Bulu, Barnabas nan na mong ido u Urshalima kiti nannan kadura Yisa nin nin nakune i yene utirunun. ³Ninkidu, Bulus nin Barnaabas ah among anan yinnu sa usalin yenu wa tunanin nuzu nan nya Antio, inanin wa chinu ikata kusarin Ponenisiya nin Samariya. In chin mine kap iwa yisisin niti niti, inanin wabelin anan yine sa usalin yenu nin woro alumai yinna nin Yis. dana ilanza ulur, vat anan yinu Yisa niti niti nibinai mine wâ kulo nin liburi libo Kan. ⁴Dana, Bulus nin Barnabas nin na mong duru nan nya Urshalima, nono kata yesu wa seru nanin nin kibinai kibuo nin na kune ah among anan yinnu lipitin kikane. Nin nanin Bulus nin Barnabas belle kadura nilemong na Kutelle na su nin ghinu nan nya na Alumai.⁵Tutun amon Ayahudawe na iyinna nin Yesu, inin idi nan nya na Farisawa imini wa fita nan nya nanan yinnu Yesu ì wor, "inin Alumai mase ulaiba sai isu nanin ubuo na churu inin dofuno tibau Musa tona Kutellẹ na nighe." ⁶Uliru une wa ti anan kadura nin na kune isọ ktikirum isu uliru kitene.⁷Nin kidun ile kubi nin lire kan, Biturus nin fita alirina nin ghinu, aworo, "Linuana anan yinnu sa uyenu, iyiru kap Kutellẹ na fere menku nan nya nanan kadur, inan do di bellin Alumai ule ulir, nin nanin tutun inin ma lanza uliru ukunekune ulena Kutellẹ na sunanin mu inin ma nan yina ninghe. ⁸Kutellẹ yiru ni binai bite kap. Ana dura menku nin namong, anasaru anan salin yinnu Kutellẹ(Alumai) iyita anitime nin ninanin Ufunu ulau Kutellẹ, nafo arike na ana sunari. ⁹Kutellẹ na wusu nari ba, anatinanin chaut naghe barna ina yinin nin Yesa. Nanere ana su arikimu ukafara ma.¹⁰Bar yari tima ti Alumai alena yinna nin Yisa sau yenu idofin ti bau na Yahudawe nafo udokan Musa? Usu nanin masin fo ti toro nanin kutura ku getek nabandan min, bar yari timatinanin iyiru kutura ko na ankakani bit ina yinin uyiraba ninna anrik ba titinanin yiru! Bar nanin inje iwa ti Kutellẹ ayi me nana kitene nile umone. ¹¹Tiyiru Kutellẹ na bolunari arik a Yahudawe unuzu tilapi bit bar ilemon na Yesu na su nari. Kutellẹ na bolu arik aYahudawe amini na bolu Alumai alena iyinnu Ningo biteYesu.''¹²Anite vat kitene tatik kubi kona Bitrus wa mala uliru me. Inin kuru ilanza Barnabas nin Bulus, inina nabe kuru belin nanin Kutellẹ. nasu uanfani nin ghinu inani nasu imon idide nan nya na Alumai, imonpuzunu tunu wa nuna Kutellẹ na seru alena Ayahudawe ba.¹³Dana Barnabas nin Bulus wamali uliru min, Yakub, udemine atinna alirina nin nnan yinu sa uyenu nan nya Urshalima a woro,"Linuana anan yinusau yenu lanza ilemon na ma belumu. ¹⁴Ame Simon ghe malu benlu Kutellẹ namalin ti Alumai mmari nin kidun Ame Kutellẹ nasu nanin anan fere anit ale na imasọ kitime.¹⁵Tipiping to na Kutellẹ na belling uworu, tipipin tona anan yenju-nbun na wa nyerti, tina yinin mu. ¹⁶Nin nuzu manin dak ida fere ugoh kilarin Dauda. ima yitu nafo ulena kekilare tutun, na kina nana. ¹⁷Ima sunanin bar anite vat nan yinno men Ugo kutellẹ ari. Nanin ma so umunu na lena iyiri ba, anit alengena inna yichila nanin i dak kitinin inasonanin dana ina malin punu ununuin ibelle to tipipinghe. ¹⁸Inati anitininn iyinnin ile imone tuntuni.¹⁹Ame Yakubu tinna aleu ubun liru. Anin woro, "Ninnanin idin yeju na ti chin udamu na lena ichino tilapi mine chindak kiti Kutell, na tiwa woro nanin idofun ti yejee bit nin ti aladubit. ²⁰Natina nyerti tinyerta udu kitimine, ti wo nanin ichin imong inas elena idin suzu: na iwa li inawa hadaya, nin piziru nawani nani, na iwa li inawa ilenghena imalina ut, ikuru ichin ulin mmi ninawa. ²¹Nan nya ni gbiri gbardan kubi kona kunakata anit na belu ti yejee Musa tona ana nyertin, ti yejee na wantin usu nimon ile. Koyeme uwui na sabbath (uwuizshinu) ase gurtina nan nya, kuti inlira na Yahuduwa. Bar andi alena Ayahudawa ba yinnu nin ti yejee tone, iwangye ise nanin kuti mazurso bit".²²Anan kadura nin na kun, ninmunu nanan yinu sau yenu yina nin tipipin Yakub. Inanin wa fere among nang nya min, inan tọ nanin nin Bulus ah Barnaba, udu Antiok iti anan yinnu sau yenu kikane i yinin iyari adide mine Urshalim i yinamu. Inanin wa fere Yahuda ku ulena iwa yichighe Barsaba nin Sil. Inin ma wadi adidawari nan nya Urshalima. ²³Inanin wa nyatu ti nyerta inin belle Yahuda nin Sila i yiru idini anan yinu sau yene in Antiok." Arik anan kadura Yesu nin na kune nin nanan yinu sau yenu itọ nari nin nilip kitimine nin nyartinu udu kitimine anin alena idi Alumai anin na iyina sau yenu anin na isosin nan nya Antiok nin uyenkin Siria in Cilicia.²⁴Anit na belin nari among nanuzu kusari bit ida kitimin, na arikari wa tu nanin kitimine ba. Tiina lanza i taminu nan nya tikanchi kibinai mine nin beli minu imon elena ima rkichinu kibanai. ²⁵Nin nuzu nani, tiwa zuru kikane kitikiru, tinanin na fere among anit tinanin na bellin nanin idak kitimin, inin nin Barnabas ah Bulu, alena tidin kauna mine kan. ²⁶Anit ahwabane nati ulai mine tikanchi bar kata Chikilari bit Yes. ²⁷Tinanin kuru ti tọ Yabuda nin Sila udu kitimine. mma bellinminu elemon na ti su nyerte kitene. ²⁸Tiyene uta chau kitin Funu ulau nin narik na chau i dofin tibau tidoka na Yahudawab. ninnanin tina dumun su i dofin tọ tidoke. ²⁹Chinon uli nimonli elengena ina chil kukot. Naiwa li mmi ninawaba, nin li ninawa elengena imalina utua. Nin tutun ichin u piziru nawani na don mine. Andi i chino usu nileli imon, ima suzu ilemon na chau. imansokalau.³⁰Anit awa nas na iwaferewe inuzu kusarin Urshalima inanin wa dak u Antiok. Dana anan yinu sau yenu iwa dikitikirum ma inin na nanin ma nyerte. ³¹Dana anan yinu sau yenu garta unyertine iwa lanza mang nin liuru in, bar ulire wa tinanin likara kibinai. ³²Inin wadi anan yenjun bun, Yahuda nin Sila lira kan inin ta ananyinu sauyenu likara kibinai kikane, nin bunu nanin iyinin nan nya Chikilari Yesu.³³Nin nuzu nanin Yahuda nin Sila ilekubi kikane ini. fita ta ubelen kwillu udu Urshalim, anan yinu sauyenu nan nya Antiok ta nanin ilira uduru kalau inin nya. ³⁴Ama Sila yinna alawa kikane. ³⁵Ama Bulus nin Barnabas ile ubun lisosin nan nya Antiok. Kube dana iwadi kikan, inin nin namon itin dursuzu anite nin su nanin uwa, ázi kitene tipipin Isá.³⁶Nin nuzu kon kubi Bulus nin woro Barnabas ku,'' nati do kokame ni gbiri ni gbiri ti di lisu linana anan yinu sauyenu kikana tinamaldursuza tipipin Isa Ugo. Nin su nanin tima nin yinnu u chinmine yinnu nin salin yenu mine kitin Isa Ugo. ³⁷Barnabas yina nin liru Bulus anin woro uchau ti yiru Yohana ku ulena idin yichighe Markus ti gyah nin ghe tutun. ³⁸Ame Bulus belle Barnabas ku na uchau tiyiru Markus kuba, barna Markus wa chinnari kusarin Panphili, amini wa nari ulinbun kata nan ghinu.³⁹Bulus nin Barnabas wa yinin natimine kitenen lira uneba, bar nanin itina wusọ chingh. Barnabas yira Markus ku ligowe nin gh. Inin pira ujirgin mmen i gyah udu Cipros. ⁴⁰Ame Bulus fere Sil, ulena na worin dak unuzu Antio, anan su kata nin ghe. Ananyinnu sauyenu kikane itananin inlira nun woro Kutellẹ bun Bulus ku nin Sila. inin inin nabe tinna inuzu kusarin Antiock. ⁴¹Bulus tina allebun chin nin Sila vat Siria nin niti Cilicia. Nan nya niti niti iya buzun Anayinu sauyenu Yesu Chikilari nikibinai kirum.

Chapter 16

¹Bulus nin sila yah udu nigbiri Deber nin Listria inanin wa gwin anan yinu sauyenu kikane. Umong unan yinnu sausalin yenu lisa me wadi Timintawus awa din nan nya Listra. Uname wadi kuYahudawari yinnu sauyenu, ninnanin uchifme wadi ku Helinawari. ²Anan yinnu sauyenu nan nya Listra nin Iconium ibelle imong chine kite nen Timintawus, ³ame Bulus ita nin su uworu ayiru Timintawus ku nin ghe, anin pira niti niti, ma nin su Timintawus ukachiy. Awa su nanin bar a Yahudawa na iwa di niti niti inan sere Timintawus, bar iwa yiru uchif me ku Heliniyawari na awa sughe ukaciya ba.⁴Nin nanin ame Timintawus nin Bulus ah Sila, inanin wa chinu nigbiri nigbiri. Ko kame ka gbiri na iwa piru iwa belin anan yinu sauyenu tidokoki to na anan kadura nin na kune na yinin mu nan nya Urshalima. ⁵Inanin wa bun anan yinnu sauyenu nan nya ni gbiri isu uyinu nin Chikilari Yesu, nin nanin kolome liri anit wa ti anan yinnu sauyenu⁶Bulus nin nanan chinme wa kata udu ka gbiri Pirigia nin Galantia, bar na Ufunu Ulau wa naza nanin nin lirunu nan nya ka gbiri Asia. ⁷Inanin wadak ligan kusarin Mysia, nin nanin iwa dinin su ido kusarin arewa nan nya kagbiri Bitania, kika ne tutun Ufunu Ulau Isa wantina nanin udu kika ne. ⁸Ninnanin itinna gnah udu kusarin Misia nin dak kusarin Troa, ka gbiri ka na ka di kusa nin kurawa ku diya⁹Ninkitik kane Bulus wa ti amoron yenju kiti amini wa yene umong unit kusarin Macidonia. Amini wa din yinchin Bulus anin woro,"da kiti bite uda bun nari! Masidoniah". ¹⁰Dana awa yene ammoro yenju kiti titinna ti fita ti gna udu Masidonia, bar tiwa yinnin Kutellẹ. ari yichila nari tidi belin tipipin ti pese chine kikane.¹¹Inani wa chin kusarin troas ipira ujigirgin mmen, ikata udu Samothra, lirin linbe iduru kagbiri Neapolis. ¹²kikane tichino Neapolis tinin da Philipia. Ka gbiri wa dinin apani kan nan nya Masodonia, kika na a Romawa diku. Tiwa ti ayiri kan nan nya Philipi. ¹³Inwui na sabbath tinuzu udas ka gbiri ti do kusarin kuraw. Lanza umon unit woro Ayahudawa ase pitrno kidawo kikane itan lira. Dana tidur, ti yene amon awani pitirno kidawo anan talira, ti tinna ti so nan ghinu, tinin belle nanin ulirun Yesu.¹⁴Umon uwani wadiku lisa me Lidiy, awada nan nya na wanane na iwa din latiszu Bulus ku. ka gbiri wani une wadi Thiatira, awa din lesu na lutuk, nin zazunu Kutellẹ. Kutellẹ wa tighe a lanza uliru ulena Bulus wa di nbel, amini wa yinin m. ¹⁵Dana Bulus nin Sila isu Lidia ubaptisma, nin nale na iwasosin gam, amini wabellin nar, "adi yerda men dinin unan fiwu Ketellẹ ari, piran ganin iso ku." dana abelle nari nanin ti tinna tisọ ingame.¹⁶Inlon liri, dana ti wa chini uduk kika na anit sa pitirno kidawo isun lir, timini wa zuro nin kabura ulena awa di ubaiwa. Awadinin ifunu unanzan [agergenu] ulena uwa din nizighe likara yenjun bunkiti nanit. Anit wa biza ikubu kitin na lena iwadi adide kubur, nin belin nanin ilemon naima senanin. ¹⁷ko kubure wadin dọrtu Bulus nin nanan chin me, achin jertiza,"ale anite din durtu Kutellẹ kona akatin usaura natellẹ nin likara! Idin dursuminu tibau tona Kutellẹ ma bolu minu. ¹⁸Kubure wa liubun dọrtunanin nayiri gbardan, Udak ligaghe Bulus ayime nana ka, antina akwila yene kubure anin woro u funu unanzaghe ulena wadi nan nya kubure. Anin belle, Nan nya lisan Isa Christi nuzu udas uchin kuburakone! Sa umọlu kubi ufunu unanzaghe tin na achino kubure.¹⁹Adide kubura kone yeni na adunan sesu nanin nikububa bar na awangha a su tiyenju bun kiti nanite ba, bar nanin nibinai mine nana. Itinna ikifo bulus nin Sila inin yira nani udu kitik nanit nbun nanan nago ka gbiri. ²⁰Adide kubura kone da nin gninu ubun nago kagbiri inin woro nanin, "Anit alele a Yahudawari, idin fizu nibinai nanite nan nya ka gbiri bit kan. ²¹Idin dursuzu nari tidoka tona arik a Roman yirmuba!²²Anit gwar dofuno alena iwa kifo an Barnabas nin Sila nin liru kinu, itina fonanin. Ago na Romawa ta a sojoje ijera alituk nan Bulus nin Sila inin kwizo nani nin tishon. ²³Nin nanin asojoje tinna ikwizo Bulus nin Sila nanza kan nin tishon. Dana imala kwizu nanin yira nanin shintino nan nya kuti lichin. Inin woro unan yenju kuti lichinghe ati iyizi me kan kiti mine bar iya nuzu udas. ²⁴Dana unan lura kuti lichinghe lanza nanin atinna atere Bulus nin Sila anin shintino nanin kuti lichin kun nan nya. Kikane, ata nanin iso kutin inin nakwa abunu mine. anin tere abunu mine nin gna likara kitik nacha, bar bulus nin sila wa ghe ichanchana nin na bunumine ba.²⁵ghen kitik, Bulus nin Sila iwa tinin nin zazunu Kutellẹ nin su navu. Amon anan kuti lichinghe wa tinin lanzu nanin. ²⁶kwak kutin tinnan zunu ka. Bar uzunu kuti, kuti lichinghe tina kupuno kidawo nghan na bunu nanan lichighe tin na ibuntu.²⁷Unan kata kuti lichinghe yene kuti lichin puno kidawo bar uzunu kiti. Awa yenefo anan lichin nuzu ichuo kap. nin yenu nanin a tinna anutuno litan achina molu litime, bar awa yinin ago ka gbiri ma chinghe blin lai ba andi anan lichinghe nuzu ichuo. ²⁸Bulus yene unan kata kuti lichin ghe a tin na a kalan teat ajartina nin ghe,"Na uwa molu litife ba²⁹Unan kata kuti lichin jartina ninmon ida nighe ufitinla mas anan yene alenghe na udu nan nay kuti lichin. Nin ketizu kidawa nin fiu, amini wa diu inbun Bulus nin Sila. ³⁰Anin nutuno Bulus nin Sila udas kuti lichin anin tirino nanin:"Ulai mine dondon, yari men basu inan sẹ ubale?" ³¹Inin kwanghe, "Yino nin Isa unan Ugo, fe nin kilari kap ma sẹ ubolu.³²Kikane Bulus nin Sila belinghe nghari Isa kitime nin ko ngha kilarime kap. ³³Kikanere unan kata kuti licbinghe kusu nanin niti shaltizumine, nin kani kitik nin kitikke. Kikanere Bulus nin Sila sughe ubaptiszima ame nin kilarime. ³⁴Kikanere unan kata lichinghe yira Bulus nin Sila udu nan nya game anin nananin imonli ili. Ame nin kilarime wa laza liburi libo kan bar inin yinna sauyenu nin Kutellẹ.³⁵Nin shantu kitin kuwi, adide benle among asojoji ido kiti kuti lichinghe ibelin unan kata kuti lichin,"Achin awaba lichi ighe nene!" ³⁶Dana unankata lichin lanza nani, atinna abele bulus ku,"Adideh ka gbiri worai nchin minu ighah. CBar nanin anin nabe chinon kuti lichinghe nene inin gah nan nya kibinai kibo!"³⁷Ame bulus nin belle unan kata kuti lichingh, "Adide kagbiri woro anit i kwizu nari ibun nanit, ninnanin arikima Aromawere, inanin na ti nari kuti lichi. Nene idinun su inutun nari sa ubenlu nanit ka gbiri! Na arik yin ba! Sai tiyene ago ka gbiri da ida nutuno nari ninlitimine nan nya kuti lichinghe." ³⁸Nin nanin asojoji tinna idi bellin ago kagbiri ilemon na Bulus belle. Dana ago kagbiri lanza an Bulu nin Sila Aromawari itinna lanza fi, bar iwa ti imon inanzan. ³⁹Nin nanin ago kagbiri tinna ida woro Bulus nin Sila igaparta nanin ilemon na isu nanin. Ago ka gbiri nutuno nanin nan nya kuti lichin ini belle nanin ichin anin ka gbiri.⁴⁰Dana Bulus nin Sila chino kutin lich, itinna pira igan Lidiay. Kikane ise ghe ame nin amon anan yinu sauyenu. Ma inin na anan yinu sauyenu likara kibinai nin yinnu nin Is, kikanere anan kadura chino ka gbiri Philipia.

Chapter 17

¹Inanin wachinu nigbiri nigbir Amphipos nin Apollolonia ma inin da kagbiri Thessalonika. Kikane wadi kiti zursuzu na Yahudawa ²In wui na sabbath Bulus pira kitin zursu nafo usum. Tisati tat awa pichu ko ayeme asabbath. Amini wa dursuzo anite tipipinlitafe woro Isa amere mazamu Christi.³Amini wa nuna nanin nuzu litafe. anan yenjun bun na nyerti kiden ame Misiah maku akura fita nin lai tutun. Amini wabelin" Ule unite amere Isa ah Christi. Anaku amini na fita tutun, nanare anan yenjun bun nabelin". ⁴Among a Yahudawa kikane yinna nin nilemon na Bulus belle inin chizina zurzu nin Bulus nin Sila. Kikane ma amon wadiku na Yahudawari ba nin umong uwani unan dortu Kutellẹ amini tutun wa yinin nin liru kitenen Isa, inanin wa chizina uzursu nin Bulus nin Sila.⁵Amon adida na Yahudawe ayimine wa nana nin nanite bar na iwa yinin sauyenu nin lirulena Bulus durso nanin. Bar nanin i do idi yichila anit gbarda ini rususzo anit idofin nanin. Nin nanin inin, adide na Yahudawe nin pitirno anit gbardan inin ta jartizu. Ayahudawa ane tinna ido igan Jason kikana an Bulus nin Sila wasosinku. Iwa dinin su inutun Bulus nin Sila udas kitinanite. ⁶Imini wa se an Bulus nin Sila wadi nan nya kilare b, inanin wa se Jason ma inin kifo gh. Ma inin wunughe nin among anan yinnusauyenu kiti nago ka gbiri. Inin belle" Anit alena idin fizi nibinai iyẹ ida kikanema tutyun. ⁷Ame Jason yira nanin achau in game. Na idimun su kaisar ba. Inanin belle umong unit diku lisame Isa amere ugo kiden.⁸Dana lipitin nanite da kitikirum nin nago ka gbiri nibinai mine nana kan. ⁹Ago ka gbiri ta Jason na ikubu inin belle nanin ima ni nanin ikubua andi Bulus nin Sila fia nibinai nanite tutunba. Nin nanin ago ka gbiri in belle Jason nin nannan yinnu sauyenu nyha.¹⁰Nin kitik kan, anan yinnu sauyenu tinna inutuno Bulus nin sila nan nya Thesalika udu ka gbiri Berea. Dana Bulus nin Sila wa duru kikane, itinna i pira kitin zursuzu na Yahudawa. ¹¹Ayahudawan Thasalonika wa xinin su lazin liru Kutellẹ nafo Ayahudawan Berea ba, inanin wa lanza gigime uliru kitenen Isa. Kolome liri iwa gartu tipipin nin litimine iyinin kidegen liru ulena Bulus wa bellin kitenen Isa. ¹²Bar udursuzu Bulus Ayahudawa gbardan yinna nin Isa, nin na mong awani alena Ayahudawaba nin nanilime alena Ayahudawariba wa yinin nin gye.¹³Nanin tutun Ayahudawa nan nya thasalonika lanza Bulus din durzsuzu uliru Kutellẹ kitenen Isa. Inanin wa do Uberea inin woro nin nanit alena idi kikane ibelle imong ilena imati ilanza ayi nin Bulus. ¹⁴Among anan yinnu sauyenu yira Bulus ku udukuasri lkurawa kuda inan nya udu kan ka gbiri. Sila nin Timintawus wa soh nan nya Berea. ¹⁵Dana Bulus nin nanan yinnu sauyenu iwa duru ugefe kuraw, itinna pira ujirgin mmen kata udu kagbiri Antakia. Bulus ninworo nin nale ne dã ninṣhe."Belle Sila ninTimintawus idak kitinin in Atantakia." Anite ne chino Antakia ma inin kwila udu Berea.¹⁶Nan nya Athens Bulus soncha Sila nin Timotawus idak. Nan nya nani, achina a kilino ka gbiri. Amini wa lanza mmang kibinaime ba bar ka gbiri wadini chil(idol) ¹⁷Amini wa duo kitin zursu na Yahudawa anin lirina kitenen Isa nin na Yahudawa, ah tutun a Greek alena na sere ilemon na a Yahuda yinna mu. Amini wa nuzu udas atinna kolome liri anin lira kiti nanite alena awa zuro nan ghinu kikane.¹⁸Bulus zuro nin among anan dursuzu inanin wa dinin so iliru kitene nilemong na anit yinnamu. anite wa din yichi Among Epicorion, among iyichananin Stoiks. Inanin wa belin Bulus ku ilemong na inin yinnam, inin tiringhe iyeri ame yinnamu. Among woro nin natimine "nafo adinbellu kutellẹ kona tiyirimuba". Inin woro bar na Bulus wa dinbelu nanin Isa naku amini nafita adimun ilai tutun.¹⁹Among tinna iyiraghe kiti kana kana adide ka gbiri din zursuzu. Dana iduru kikane inin woro nin Bulus, "Benle nari, iyapin imong ipese udin dursuzu anite? ²⁰Idin dursuzu imong ilengena tiyirimung b, bar nani iyadi nari tiyinin iyapimonari ine. ²¹Anitin Athans nin nalena idi kusari kone ne isosinku, idinin so ilaza uliru upese.²²Nin nani Bulus tina ayisina mbun mine anin woro."Anit Athaan, yene anughe idinin nadini kan. ²³Mbele nanin bar, dana indinchinu mmini yene mmong ilengebna idin zazunu, mmini yene kon kubagadi nin lisa kona idin yichu kunin: KUTELLẸ KONA TIYIRUMU BA. Nene mma belin minu Kutellẹ kona idin zazunu na iyirughe ba.²⁴Amere Kutelle ulena anake uyi nin nimog vat nan ny. Amere min koyang nan nya kitene nin kutin, na adin sozu kudaga kona inake nin na charaba. ²⁵Na adimin so nimong na ina ke bar ameba Amre nani nari ulai nin ununfash, Amini na ni nanin mmong ilena idimung su.²⁶Kubin hizine, Kutellẹ nake unit nin wanim, nan nya minere ama maru anit nan nya iye na isozun ko kame kagbiri. Amini ana ti anit niti kubi ²⁷Ana dimun su anit yinin anit dinin sume. Bar inan piziraghe inin saghe. Kutellẹ dinin su ti pizirughevat nin nani adi ku popo nan arik.²⁸Bar Kutellẹre ta tidimi la, tidin chinu ti diku, nafo na umong belle nan nya min, 'bar arik nono mere. ²⁹Barnanin arik nono Kutellẹ ari, na tiwa yene nafo Kutellẹ masin ugold ko usilva ko kutala, kona anit nake.³⁰Kubi kona anit yiru ilemong na Kutellẹ dinin su mine i su, [kubin sirti] na ana fuor nanin ba. Bar nanin nene Kutellee na woro anite vat ichin matiza manazan. ³¹Amini na belin nari umong uwui din chinu na ama da su kogha ku kiwucho kidegen nin niti ulena ana fere, amini nafe unit une nuzun kisek [ukul]³²Dana anit ilanza Bulus uworo unite fita nuzu kisek dana ana ku, amon mine tin na isisila ghe. Amon nin belinghe adak ilonliri tutun. ³³Dana ibelle nanin Bulus tinna ahgha. ³⁴Vatninnanin among dofuno Buluse ku inin yinna nin liru kitenen Isa. Nan nya nanit alena yinna nin Isa umong wa diku lisame Dionysius. Tutun umong uwani wadiku lisame Damaris nin na mong nan ghinu na iwa yinin sauyenu.

Chapter 18

¹Nin kidu, Bulus chino ka gbiri Athens amini wa gya udu kagbiri Korint. ²Kikane a zuro nin ku Bayahudi ulena lisame wadi Akila nin wanime Briskila itabotak konkubi ninkidun unuzu ka gbiri Roma nan nya Italiya. Ichin Roma bar ugo klidius, wabalin Ayahudawa vat chin Roma. ³Akila nin Briskila iwadin sesu nikubu libau kia adanga. Ame Bulus wa yiru kia nadanga, ninnanin atinna asọ nan ghinu nin su kata ligowe.⁴Ko ayeme asabbath, Bulus asa do kintin zursu na Yahudawe, amini asa lira nin na Yahudawa ah alena a Yahudawariba. Amini wa dursuzo nanin kitenen Isa. ⁵Sila nin Timontawus dã unuzu kusarin Makidonia. Dana iduru kikane, Bulus tinna achino kata makeke ku danga. Amini wa yiru kubime chin dursuzu a Yahudawa tipipin kitenen Isa. Amini wa belin nanin ai Isa amere Christi. ⁶Kikane a Yahudawa tinna inari Bulus ku inin tinna na belu imong inanzan kiteneme. Ninnanin atin na azalina lidau nalutik me bar Kutellẹ lanza man ninghinu ba, anin woro nanin,"Andi Kutellẹ ma sumunu uhor, a ma su bar anughere, na bar men ba! Nuzu nene udunbun Inma di belu kiti na Lena a Yahudawari ba!⁷Bar nanin Bulus tinna achino kitin zursu na Yahudawa anin duo kilari kana kiwa di kupopo, anin dursuzo kikane. Titus Justus, unan kilare a wadi ku Yahudawa ba amini wadi unan durtu Kutellẹ. ⁸Nin kidun, ude kiti n zursuzu na Yahudawa, iwadin yichighe Krispus, nin vat kilarime wa yinin nin Is. anit gbardan nan nya korintian alena lanza Bulus ku iwa kuru yinna nin Isa inanin wa su nanin ubaptiszima.⁹Nan nya kitik Ugo Isa nuna Bulus ku nmoro yenji kiti bun anin woroghe,"Na uwa lanza fiu nanit alena idinin sufeba, nin nin nanin na uwa ti tik belu kitenenin ba, ¹⁰Bar na inma bunfi na umon ma lanzifi ukule kikane ba. leubun bellu nani kiteni, bar anit di gbardan kagbiri kane naidi anit ni ghari." ¹¹Nin nanin Blua sọ ata likus kagizi, dursuzu nanin uliru Kutellẹ kitenen Isa.¹²Dana Galio so kugovuno Roma kusarin Achai, Adide na Yahudawe nin tinna ikifo Bulus ku. Iyira ghe ido kiti govuno nin liru kinu kitene me, ¹³Inin wor, "Ule unite din dursu anit izazin Kutellẹ nan nya tibau tona arik a Yahudawa yirimun ba.¹⁴Dana Bulus wa china ulirinu, Gollio nin woro a Yahudawa,"Andi unit ulele puro ma dortu bit a Romaw, da iwa lanzu ilemon na idin belli. ¹⁵Nin nanin, idin belu kitene tisa nin madortu mine a nin Yahudawa, bar anin atimine iwangha bele imon kitene ni lemone. Bar nanin na men masu uwuchu kiden kitene nile mone ba!¹⁶Dana Gallio belle nanin, amini wa belin a sojoji inutun a dide na Yahudawa nuzu kitin wuchu kiden. ¹⁷Ninnanin ani tinna ikifo ude na Yahudawa, Sosthennes. inanin wa foghe ibun kitet wusu kiden. Vat nanin Gallio wa su imong kitene ba.¹⁸Bulus nin tah ayiri nin nana yinu sauyenu nan nya Korinth. amini wa piru kabarak mmen nin Briskila ah Akila inin kata udu u Siria. Amini wa buo titime bar isilin ile na awa su. ¹⁹Inanin wa duru kagbiri. Efasu, Briskila nin Akila tinna isuo kikane. Bulus litime pira kitin zursuzu na Yahudawa anin belle a Yahudawa uliru kitenen Isa.²⁰Inani wa belinghe a ti ayiri, amini wa nari. ²¹Amini wa bellinanin mma dak in lonliri adi Kutellẹ yinna indak. Ninanin amini wa piru ka barak mmen anin gya udu Efasus.²²Dana kabarak mmen da ka gbiri. Kaiseri, Bulutina atolo. Amini wa piro udu Urshalima anin liso anan yinusauyenu kikane. Ninnanin atinna gya udu ka gbiri Antiok kusarin Siria. ²³Bulus leu kubi nin anan yinusauyenu kikane. Ninnanin atinna achino u Antiok anin pira ningbiri nigbiri gwardan kusarin Galantia nin Firigia. Amini wa risu anan yinusauyenu i yini kan nan nya liri Kutenlẹ kitenen Isa.²⁴Dana Bulus wa diichin nan aya Firisia, ku Yahudawa lisame wadi Afolos ada Efisus. Awa nuzu kusarin ka gbiri Alexzadria amini wa yiru litafi kan. ²⁵Among anan yinnusauyenu durso Apolos ku tibou tona Isa dininsu ait s, amini wadurso imongne kiti nanit. Ninnani, awadi dursuzu imong kap ba kitenen Isa. Bar ame yiru ubaptizzima Yohanari chas. ²⁶Apolos duo kitin zursuzu na Yahudawa, amini wa belin anite kikane kitene nimong ilena amena yini. Dana Briskila nin Akila lanza udursuzu me, itinna iyiraghe udu gamine inan dursuzoghe kan kitenen Isa.²⁷Dana Apolos yinna ama ghiu udu kusarin Aciya, anan bi nanya Efisus woroghe uma chaunu asu nanin. Inanin wa nyerti udu kiti nanan bin Aciya inin woro seren Apolos ku nin kibinai kirum. Nin duru kikane, amini wa bun alenge na Kutellẹ wa lanza nkune-kune iyinin nin Yesu. ²⁸Apolos wadi liru nin likara nan nadidya na Yahudawa vat nin nalena iwa din lanzughe. Nanyan bellu niyerte ilauwe, awa yinini udursu nani Yesure umasiye.

Chapter 19

¹Na Apolos wadi korint, Bulus cino Firiziya nin Galantiya anin kata udu u Asia, amini wa kwilin udu Efisus. Anin zuro nin namong i woroghe inin ma anan yinusauyenuri. ²Atirino nani, "Inaseru Ufunu Ulau kubi kona ina yinin nin liru Kutellẹ? Inanin wa kwanghe iworo natina seru ba. Na tina lanza Ufunu Ulau ba"³Bulus tirino, " Na iwa shintin minu ushitunu ulauwe, iyaghari iwa yinin?" Inanin wa belinghe,"Tina yinin nin ilemon na Yohana unan su baptiszima na dursuzo" ⁴Bulus woro(belle), "Yohana na sulsun(baptizpsima) anit alena ina chinu matiza ma nanzan. Amini wa belin anite i yinin nin lena ama dak amini na malin da ninkidun uleli unite amare wa di Yesu."⁵Na anit ane lanza, inani wa su nanin ushitunu nmyen nanya lissan Cikilari Yesu. ⁶Na isunani, Bulus tarda acarame kitene nati mine, likara Nruhu Ulau tolo nati mine. Uruhu Ulau nanani likara liru nin ton tilem to na inayiruba, inani tutung wa bellu kadura kanga na Uruhu Ulauwe wa belle nanin. ⁷Iwadi anit likure nin nan waba na Bulus wa shintin nani nmyen (Ubaptisima) isere Uruhu Ulau.⁸Tipui titat wa kata, Bulus pira kitin zursu na Yahudawa nanya Afisus ko ayame Asabbat a dursuzo nani nin risu nani kitenen Yesu nin yizari Kutellẹ ma dursu litime amere Ugo. ⁹Na among a Yahudawa wa yinin nin kadure ba, na iwa di ninsu ilanza tutung ba. Inani wa yitan gwondulu nbellu nimong inanzan kitene nimon ile na Bulus wadi dursuzu nani. Bara nanin Bulus cino nanin ayira anan bi ninghe idi zuro kitin zursun Tiranus. ¹⁰Bulus tah akus aba ndursuzu nanite kikane. Nanya nani, ngbardang na Yahudawa ni nalege na iwadi a Yahudawaba, arika na iwa sosin nanya kusarin Asiya inin lanza kadura kitenen Cikilari Yesu.¹¹Kutellẹ tutung wa ni Bulus ku likara su nimong izikiki. ¹²Alena iwa dinin tikonu na ise udak kitin Bulus ba, vat kupori ko na Bulus ndudo, asa iyira idi tarda kitenen nan konu, iba shinu uruhu unanzanghe sun nani.¹³Kikane tutung among a Yahudawa wadi diku na iwacinu nigbiri nigbiri, inanin wa ko tiruhu tinanzanghe nanya nani nite. Among a Yahudawa wa belu tiruhu tinanzanghe nuzun nanya nanite inin din bellu, "Indin bellu minu nuzun nanya likaran Cikilari Yesu, ulena Bulus na dursuzo nari kiteneme!" ¹⁴Iwadi anit kuzora katwa kane. Asaun nmong unitari lissame wadi Sikava, ku Yahudawa, ulena awadin yiccu litime udya na prist.¹⁵Nlonliri ileo ubun kata kane, uruhu unanzanghe nari unuzu kitin nute. Uruhu unanzan woro nanin,"In yiru Yesu ku, nyiro Bulus ku, tutun na umong nani likara ida ti imong imong ba!" ¹⁶Nin belu nanin, kwak unit ulena awa dinin uruhu unazanghe tinna ayina adeu kitenen na saun Sikeve. Amini wa fọ nanin kap a lanza nanin ukule. Anin wa jarza nani imon. Ilanza fiu itina inuzu kilare icoo. ¹⁷Kap nanit alena iwa sosin nan nya Ephisus, vat a Yahudawa nin nalena a Yahudawa iwa lanza ulemone. Imini wa tinna ilaza fiu bar unit ulena ufunu unanzan wa di nan nya me awa dinin likara kan. nin kubi kurume, iwa zazin lisa Ugo Isa.¹⁸Nan nya kubi kone, among anan yinnusauyenu iwa latisze, anan yinusauyenu gbardan benle ilemong inanzan na idin suzu. ¹⁹Among anite na iwa di anidibere tina inutuzuno umon kata mine itinna i juju kika na koghe mayen. Dana anit munu ikurfun ilena imong zuzu nikulume ikurfun duru amui akuta atau. ²⁰Nan nya nanin, anit gbardan lanza tipipin kitenen Ugo Isa inanin wa yininsauyenu.²¹Unuzu kidun Bulus mala katame nan nya ifisus, Ufunu Ulau yira ghe ayinin udu Urshalima, tutun nin funu a pira kusarin Macidonia nin Achaia anan yene anan yinusauyenu. Bulus woro, "Nin kidun andin duo Urshalima, ma kuru iduo Uroma tutun" ²²Amini watu iyichila awa bã anan bungh, Timontawus nin Erastus, udu Macidonia. Tutun Bulus ninsọ nan nya ka gbir, Efisus kusarin Asia.²³Nin deadai kidun nanin, anit nan nya Efisus chizina ubunkurnu kiti kan bar Isa nin madursuzu kitene me. ²⁴Kikane umong unit wa diku nin lisa Damarius. Awake kuguinki nin lisa Diana. Damarius wadin sesu ikurfun kiti nanit ka nin kani kata makeke ku guinki asa nin lewe manin. ²⁵Darius nin yichila adonkata makeke na guinke. Anin woro nanin,"Anit, iyiru kata kanere tidin sesu ikurfun bit ka. ²⁶Iyiru Bulus ulena asosin nan nya Efisu ana dursuzo anit gbarde na iwa seru ma guinkibit ba mana tinake. Nene ma anit gbardan unuzu kusari ni gbiri nan nya kusari bit na idu sesu nimong ilena tike ba. Bulus na bellin anite atellẹ alena ti din zazunu ah atellẹ riba nin nanin na tiwa zazu anin ba. ²⁷Andi anit lazaghe imati anit malesu lesu bite yisin. Anite mayenu na idinini su idak kiti bite ba tutun nin dak kuti Diana inan su uzazunume. Anite mayenu Diana di udiah ba. Tutun vat anit kusarin Asia nin uyeh kap ma chinu uzazughe.²⁸Vat anite kikane tinna ilaza ayi nin Bulus dana ilaza ilemong na Damarius belle. Inani wa tinin jarttiz, "Diana kutellẹ bite Efisu di gbardan" ²⁹Anite kan nan nya kagbiri ilaza ayi nin Bulus ini tinna jarttizu. Among anit kifọ Gaius nin aAristachus, inin na bąh jnuzu Macidonia iwa di ana chin nin Bulus. Ninnanin anite kap tinna chium, nin wunu nani udu kikana anan ka gbiri asa isu avuku(theater)³⁰Bulu wadinin su adue nan nya kiti navuh anan lirina nin nanite, vat nin nanin anan yinusauyenu tinna iwantinghe udu kikane. ³¹Among ago kagbiri na iwa di adondon Bulus ilanza ilemon na idin chi. Inanin wa tu umong kitin Bulus na wa dak nan nya kiti kuti navuaba. ³²Lipitin nanite nan nya kuti na vua ilebun jarttizu. Among wadin jarttizu ni momong dabam among tutun jarttizu dabam. Tutun among nan nya mine wa yinin umon elena iwa din jarttizumuba.³³Umong kuYahudawa lisa me wadi Alezanda. Among a Yahudawa turughe udu bun nanite inin tahghe alirin. Alezanda tinna ah antina ucharame anan tah nanin ichin ujattuzu. Aaadinin su a bellin nanin a Yahudawari ba nati macharantki(troble) ³⁴Tutun among alena iwadi a Yahudawariba iyino Alezanda ku Yahudawari inin yinno a Yahudawa din zazunu Diana kutella ba."³⁵Nin nanin umong ugo ka gbiria ta lipitnpin nanit chin ujarttizu. Anin belle nanin, "Linananin anan min, koghe yiru nan nya yiulele kutellẹ bite Diana na diu unuzu kitene! ³⁶Koghe yirumu kap, na umong batin aworo ilemonghe kiden ari ba. Bar nanin na kgha ti tik nene. Naiwa su imomong inazan ba. ³⁷Na iwa danin awa ba ane kikane ba, bar na isu imomong inazan ba. Na idua nan nya na danga bit inin yira imong unuzu kikane, tutun na ilirina imommo inanzan kitene kutellẹbit.³⁸Bari nanin, andi Damariu nin na nan katame dininsu i ni kogha ku kulapi su imong nanza, na su libau lichine. kika kitin wuchu kidenghe iwawngha idu, kikane anan wuchu kiden duku na ugamnati na fere nanin. Iwangha kifo koghaku idoamu kikane. ³⁹Tutun andi idinin su tirinu imomong, iwangha itirino ago mine inan yene ilemong na imasu kitene andi izuro kitikirum. ⁴⁰Uzuru ulene uchauba ba! Yiran ubukurnu kiti kane libau lichine bar arik dinisu ti lanza ayi igomnati ba. Adi ago tiri ni majarttizu man, men waghe ikwana nanin gigime ba." ⁴¹Nanere ugo ka gbiri wa belin lipitirunu anite. Amini wa belin kogha ku a kwilin kilarime, inanin wa kwilizin nilarimine.

Chapter 20

¹Nin kidun anit Efisus chino bukurnu kit, Bulus yichila anan yinusauyenu kiti kirum. Amini wa belin nanin iliubun yinnu nin Ugo Isa. Nin deadai nin kidu, anin bele nanin "sai ilonliri" atinna gya udu kusarin Masadonia. ²Nin kidun amini wa duru kikane, amini wa belin nanin iliubun yinnu nin Ugo Is. Nin nanin atinna a gya udu Ugreece. ³Amini wa ti tipui ti tat nan nya Greece. Nin nanin awa tina akwila udu Siria in kabarak mmen, bar awa lanza a Yahudawa wa chinu umalughe nin chinghe na awa din suo, nin nanin amini wa tinin achina kuntin, amini wa tini a kata tutun udu Macidonia.⁴Anit alena wa chinu ninghe udu nan nya Urshalima iwadi Sopater, gonon Pirrus, unuzu ka gbirin Berea; Aristarkus nin Sekundus, ulena awa nuzu ka gbiri Thasalonika; Gaius, ulena awa nuzu kusarin ka gbiri Derbe; Timuntawus, ulena awa nuzu kusarin Galantia; nin Tychikus ah Trophimus, alena ina nuzu kusari Asia. ⁵Anit kuzuor ane tinna igha ubun nin Bulus nin mi, Luka, nin ujirgi mme unuzu Macedonia, Imini wa dua ka gbirin Troas inanin wadinin su arik nabâ kikane. ⁶Tutun Bulus nin mi ti china kutin udi pit kusarin ka gbiri Philipia. Nin kidun a Yahudawa imonli isalinyist. timini wa piru ujirgi mmen ulena aachinu udu kusarin ka gbirin Troas. Tiduru Utroas nin kidun nayiri ataung tinin zuru nin na mong na iwa nin bun bit. Vat bite ti tinna ti ta ayiri kuzor.⁷Inwuin giga nin kulelen arik nin nanan yinnusauyenu ti zuro kiti kirum tinin liu umonli jibi Ugo tinin liu kiti kirum. Bulus nin lirina nin nananyinnusauyenu udu nan nya kitik, bar awa chini ugyiu udu Troas nin kui. ⁸Iwa molu inmai tipitinla kuti kitene kan kikana tiwa zuro.⁹Kan gono kibene lisame wadi Eutykus kikane. Awa sosin kibulun kibene kitene kuti kun tat kilare. Dana Bulus le kubi liru ka, Eutykus. mmoro yiragh. Ninmal, amini wa lanza moro kan. Amini wa tina adeu nuzu kitene kibulin kibene udun kutin. Among anan yinnusauyenu tinna iyirageh. Inanin tutun waseghe libia[aku]. ¹⁰Bulus nin tinna atolo tutun. Amini wa nakwa kidawo me kitenen gone anin gwaindirghe nin na charame. Amini wabelin anit alena wasisin kupopome, ''Inje iwa gilu; adu nin lai tutun!¹¹Bulus, nin na mong, itinna i gnaanaa kitene tutun inin leu inin su ubikin ubulu Ugo. Ninnuzukidun nanin kiti shata uwui nuzu udas a Bulus liru nin nanan yinnusauyenu. Ninanin anin tina gya. ¹²Among anit nin yira gone udu kilari, nin kibinai kibo bar awa dinin lai tutun.¹³Tinanin tiwa piru ujirgin mmen. Tutun Bulus wa nari udoffunu nari jirgin mmen tinan dua nan nya Troas, bar na awa dinin su ado dadai kutin kusarin kagbiri Assos. Among bite tinna tipira ujirgin mmen tinin gya udu Assos. ¹⁴Timinin tiwa zuro nin Bulus nan nya Assos. Amini wa piru ujirge nan nin narik tinanin tiwa kata gbiri Miletus.¹⁵Nin liri kidun ti duru Mtylene, tinin fita unuzu kikane tinin duru kupopo kitin kios. Nin liri kidun tutun ti fita udu Samos. Nin kui tifita tutun ti chino Samos tinin kata udu ka gbiri Miletus. ¹⁶Miletus wadi kadas nin ka gbiri Efisus. Bulus wadinin su a yisin kusarin Efisus ba bar awa dinin su a li kubi nan nya Asia ba. Andi uchinghe ma chonghe, adinin su a duru Urshalima inwui bukin faska, kubi bukin faske wadi kusa.¹⁷Na ujirgi mmen duru u Miletus, Bulus nin tuo unan kadura udu Efisus ibelin a kune na nan yinnusauyenu kikane idak ida lirin ninghe ¹⁸Dana akune da kitime, Bulus nin woro nanin, "Unuzu wui ifunu na inwa dak kikane nan nya Asia kafin ichin minu iyiru kap lisosin ni kubi na iwasuo nan ghinu. ¹⁹Iyiru su kata ka na nasu Ugo Isa nin toltunọ kibinai nin kutin nin kon kubi na asan gila. Iyiru inda na tikanchi nin na Yahudawa na ina yininba na iwa chini lanzi ukule. ²⁰Iyiru tutun, dana ina dursuzo mini ka dura Kutellẹ, na ina chin minu nanin sa imong elena ima bunminu ba. Nin yiruminere ina dursuzo mini kadura Kutellẹ kubikona kogha wa diku, nin tutun iwa pichu ni larimine in dursuzo mini kikane. ²¹Ina su ma dursuze kiti na Yahudawa nin na lena a Yahudawari ba, belin mini ichinvat libau linazan nin nibinai tinanzan inin yinin nin Isa Ugo bite."²²"Nin nene na indi nchinu udu Urshalima, bar Ufunu Ulau na durai madu kikane sa u lau, imma du sa ula. Na iyiru yari ma sai kikaneba. ²³Tutun inyiru nan nya kokame ka gbiri kana inna piru, Ufunu Ulau wa benli nan nya Urshalima anit mati kuti lichin unanimously mati tikianchi. ²⁴Tutun nanin nama lanzu fiu ba ko anitma ma moli, andi ifinu ima malu kata kana ana yichilai insu. Ana yichilai bellin anit kadura kachine na Kutellẹ na su nari ubolu.²⁵Ina dursuzo mini kadura Kutellẹ na ana dura litime amere Ugo. Tutun nene inyiru kitimonere anin anan yinnusauyenu ima yeni uyenu ligan. ²⁶Bara indininsu vat alengena ina lanzai udursuzu na iwa kusu sa iyinu nin Isa, nan ima yitu kulapi nin ba, ²⁷bar ina belin munu umong ilena Kutellẹ na su arikimun.²⁸Anin adidẹ uchau ili ubun yinnu nin dortu kadura Kutellẹl. Uchau tutun i bun vat alena ina yinninsauyenu, bar anighere Ufunu Ulau nnaniminu yenje nanin. Yenjen litimine nin lipitin na nanan yinusauyenu nafo kunan sukiwọ na asa yenje akam me. Kutellẹ na seru nanin nin mmi michinen saume kitene kuchat. ²⁹Iyiru kan nin kidun andi chinminu, among anit ma dãk nan nya mine ida duro mini kinu ima lanzu anan yinnusauyenu ukule kan. Imayitu nafo ka kayim kana kasa ka mọlọ akam. ³⁰Among ma nan nya lipitin nadidwe kikane ma rusuzu among anan yinnusauyenu nin dursuzu nanin imong inazang. Ima dursuzu minu kadura kana mati among anit yinin mu inan dofuno nanin.³¹Bara nanin yenjen kiti kan, na iwa chin yinnu nin kadura kidegen kitenen Isa Ugo bit! Lizinon nin wui nin kitik akusa tat ina durso mini kadura imini wunun minu atuf kan nin mizin isuamichi kiti Ugo bit ³²Nene na ima chin minu inta minu inlira (tirino) Kutellẹ yeje minu nin chiminu yinnin nin kadura bolu kana ana sunarimu. Andi iliu ubun nin yinnu kadura kana ina belinmin, imati akara Kutellẹ ma niminu imong chine sa ligang ilena ana silo amani alena di kitime.³³Men ma litinin, na dininsu nikurfun ko alituk achine kitin mong ba. ³⁴Anin atimine yiru kap asan su kata nin nacharanin ina se ikubu nin ilemong men ni na adodon ni dinin suwe ³⁵Nan nya nimong nan su kap, ina nunaminu uchau tisu kata kan tinan se ikubu kan tinan niza alena kajire mala nanin inin dinin suwe. Ikuru lizino ame Isa litime na woro, 'ucharan nizu katin ucharan sesu nin kibinai kipou."³⁶Dana Bulus mmala ulire, amini wa tumun nin vat na kune inin ta ilira. ³⁷Vat mine iwa gilu kan, inin gwidirno Bulus ku nin muju tinu me. (kiss) ³⁸Na iwa lanza magba bar na awa woro imasaku yenighe ba tutun. Ina nin wadi kaghe kitin jirgin mmen. (Inanin wa gya ligowe vat ninghe tikin jirgi).

Chapter 21

¹Nin nizu kidin tinanin wa belin akune sai lonliri unuzu Efisu, tina nin wa piru ujirgi mmen tinin china kitenen mmen udu utudun Cos, kikanere ujirge wayisin nin kitik. uwui unbe tina tipira nan nya jirgi mmen nuzu kusarin Cos tidua utudun Rhodes, kikane tutun ujirge mmen yisina. Uwui kidun dana tiwa piru kipin Patara, kikanere ujirgin mmen yisina. ²kusarin Patara tinanin wa chin ujirgin mmen, umong unit bele nari kikane umong ujirgin mmen ma katu udu kusarin Phonenica. tinanin wa chin kikane ti piru ujirge mmen³Tiwa chinu nan nya kurawa kudia ma tinin yene utudun Cyprus. Tiwa kata kusari inyamma tudun tinin leu ubun ichin ti duru kusarin Phoenicia, nin kusari Siria nan nya kipin Tyre. Ujirge mmen ma tiayiri kikane bar anan kata jirgin mmen wa dinin kutura kona ima toltunu ⁴Umong bele nari kikane ananyinusauyenu sosun nan nya Tyre, nin nanin tisuo nan ghinu tita ayiri kuzor. Bar Ufunu Ulau Kutellẹ na ti nanin yinno anit ma ti Bulus ku tikanchi nan nya Urshalima, inanin wa belin Bulus ku na awa duo kikaneba.⁵Tutun dana kubin ta ujirgin mmen ma ghiu, tinna ti su makemake tinan leu ubun chin bit udu Urshalima. Dana ti chino u Tyre, vat anite nin na wani mine ah nono mine ida na arik ubiu kurawa kudia. Vat bite kikane ti tumuno kitene lichichinghe tinin ta ilira. ⁶Nin kidun tininin su elip nimalin, Bulus nin nanan chime tina ti pira jirgin mmen, ka kisin nanan yinusauyenu tin na ikwila nilarimine.⁷Nin kidun tichino u Tyre, tileu ubun nin chinbit udu ka gbiri Ptolemais. Kikane anan yinnu sa uyenu wa duku. Timini tiwa liso nanin tiso nan ghinu nin kani kitike ⁸nin kuwi ti chino Ptolemais tinin kata udu kipin Kaesariah, kikanere tiwa so kilarin Philip, ulena awa yiru kubi me kap dursuzu nanit indana imma dofunu yesu. awa di nan nya nanit alena anan yinusauyenu wa fere yenje awa ni alena alesumine na ku. ⁹Awadinin na shono anas na isa su ulimaba. Ufunu Ulau asa benle nanin kaudura nan nya umoron yenji kiti.¹⁰Nin kidun tiwa di ingan Philip nin na yiri gbarde, umong unan yinusauyenu lisame wadi Agabus amini wadak kusari Judea amini wa duru nan nya kaiseria. Kokome kubi asa belle kadura nan nya moro yenjikiti. [Amewadi kuannabi] ¹¹Nin daki me kika na tiwadik, ani yira libelt Bulus annin tere nabunu me nin na chara me nin belle, "Ufunu Ulau woro 'adide na Yahudawa nan nya Urshalima ma kifu Bulus ku iterughe nafo nene inanin matighe kuti lichin.'"¹²Dana tilanza nanin, arik nin nan nanyinusausalinyenu kikane tinin woro Bulus ku, "Na uwado U4shalima ba!" Inja uwado nan nya Urshalima ¹³Bulus nin kwana nani, "chinon kuchulu mine nin ti salin likara lkibinai nin woro na iwadoba! bar yeri idin su kuchule nin ti usalin likara kibinai. In na kibinai nin in do kuti lichin tutun unku nan nya Urshalima bar kata Chikilaribit Yesu. ¹⁴Dana ti yene ama du Urshalima, tinari uwantin ghe. Tinin woro, "Na uso nanin nafo kibinai Chikilari.¹⁵Nin kidun nayirane nan nya Kaiseria, ninanin wasu makeke nimon bit tinin naya kutin udu Urshalima.¹⁶Amon anan yinusauyenu dofuno nari tutun unuzun Kasaria. Inanin wa yiri nari umong unit lisame wadi Mnason. Awadi kusarin Cypros, ame wadi unan dortu Yesu kubia nin chizunu dursuzu nanit kadura kitene me.¹⁷Dana ti duru nan nya Urshalim, kipi nananyinnusauyenu liso nari nin kibinai kibo. ¹⁸Nin kui Bulus nin kagisin bit ti do tidi lirin nin Yakub, amere wadi udia kuti kubowe, kika ne. Vat nin na dida kuti kubo Urshalima wadiku tutun. ¹⁹Bulus nin liso nani, anin bele nanin vat ilemon na Kutelle nasu nin nan nya Alumai.²⁰Dana ilaza nanin, Yakukbu nin kagisin na kune su ugodo kiti Kutellẹ. Nin nanin umong nin woro Bulus ku,"Gwana, uyiru kap arik a Yahudawe karin nan nya kikane na inayinin nin Chikilari Yesu. Tutu, uyiru vat bite tile bun durtu ti sharia to na Musa na ninari. ²¹Tutun nana bit Ayahudawe alena ina yininsauyenu ina bellin nanin andi nan nya nalena a Yahudawari ba, ibelle a yahudawa alena ina yininsauyenu na isosin nan nya nale na a Yahudawa ba kikane ichin u dortu ti sharia Musa. Anit na woro fena bellin a Yahudawa na inayininsauyenu ichin ubozu na churu nono mine nin aladu bit. Arik na yinin ba bar tina yene idn belu kinuwari.²²Tutun nanua bit Ayahudawa anan yinnusauyenu lanza uda, ima lazu ayi ninf. Bar udinin isu imong na imanunu nanin elemon na ina lanza na kiden nariba. ²³Bara nanin su elemon na tina bellen munu isu. Anit awa nas na su isilin nan nya bit kiti Kutellẹ. ²⁴Chan nin na le anite uduo kiti kuti kubowe idi su matiza mana dininsuzu bar anin nin ghinu isu uzazinu nan nya kuti kubowe. Nin na nin andi kubi nizi liti mine da, beng ilemong na inna. Nin kidun, iwa yna ibasa titi mine nanin mati elemon na ina belin imasu. Andi anite yene minu ima yinnu ilemon na ina belin kinuwari. Kikane tutun ima yinu idin durtu ti sharia na Yahudawe vat.²⁵Kitin na lena a Yahudawari ba arik akune kikane nan nya Urshalima tina belin ti sharia tona inin ma dortu, tinanin na su ma nyertatinani na belin nanin ilemon na tina yinin. Tina su ma nyert, naiwa li inawa ilena ina nizu ichilmine b, tutun naiwa li mmi ninawa b, na iwa lizu inawa elena ina manling utoh ninin ba. tinanin na belin nanin na iwa pizuru awani nanit. ²⁶Nin nanin Bulus nin yina nin lilemon na iworo asu, nin kunye atinna ayira anit awanas, ligowe itinna ikusu ati mine. Nin kidu, Bulus nin duo kuti kubowe anin bele aprist liri lona ima malu kusu nati mine nin liri lona ima niszu inawa kusu litimine.²⁷Dana ayiru kuzor dakusa inkulu ikusu nati mine, Bulus nin kwinla kuti kubowe. Among a Yahudawa unuzu Asia ni yeneghe kikane inanin wa lanza ayi nin ghe. Inanin wa yichila a Yahudawa alena iwa di nan nya kuti kubowe ibin nanin ikifo Bulus. ²⁸Inin jartiza,"Israila nuanua, dan ida bun nari ushuru nit ule! ule unitere din dursuzu anit kikana apira innari ma dursuzu na Yahudawe. Adin dursuzu anit ichin udurtu ti sahria Musa, nin nanzu kuti kulau. Amini tutun ana pirin nan ghinu nan nya kuti kubua nin ti kiti kane kiti nanzan? ²⁹Iwa bellin nanin bar iwayene Bulus ku ichin nan nya Urshalima ninbTrophimus bar ame wadi ku Yahudawari ba. Bar usharia mine yinna ku wurmi piru kuti kuboa ba, iwa susa Bulus pira nin Trophimus nan nya kuti kubo in wuine.³⁰Anit vat ka gbiri lanza kuti kubowe rikiche. inin chuo idakikane. Ininkifo Bulus iwunin ghe udas kiti kubuo. Inin tursu nibulun kuti kubuo. Bar anit wa tirikiche nan nya kuti kubuo. ³¹Dana iwa chinu umolu Bulus ku umong tina di nuzu nin chum ada kiti kuti kubuo anin belle ugo nanan likum na Roman ah anit gbarden din fizu tirikichi kuti kubuowe nan nya Urshalima.³²Udia nanan likum fita dadai ayira anong anan katame nin na mong anan likum gbardan inin chuo ida kiti kuti kubuawe kikana lipitin nanit wadiku. Dana lipintin nanit alena iwa din kwizu Bulus ku yene ugo likum nin nanan likum din chinu itin ichino kwuizu ghe. ³³Udia na nanan likum da kikana Bulus diku atinna akifo ghe. Anin belle anan likumme iteru acharan Bulus nin nga. Anin tirino lipitin nanite, Ghari unit ulele, nin yari asumina?³⁴Among gbardan nanit kikane iwa tinin jartizu nimomo, among tutun jartizu nimomon dabam. Barna iwa liubun din jartizu kan, ude nanan likumme awa yninin ilemong na iwadi belle ba. Tutun ame ude nanan likum ta iyira Bulus ku pira ninghe anan tirino ghe kikane. ³⁵Anan likumme tin na yira Bulus ku udu kiti kana kidimin likar, Vat nanit tin na durtu nnanin, chinin molu Bulus ku. Tutun ugo nanan. Nin nanin ude nanan likumme tin na aworo anan likum iyiri Bulus udu nan nya kuti likara. ³⁶Lipitin durtu iyita jartizu, "mologhe! mologhe!''³⁷Dana iwa chinu uyiru Bulus ku udu nan nya kuti kun likar, anin lirina nin udia na nan likumme nin ti Helenist,"Iwaghe ilirina nin fia? Ude nanan likumme woro, udin lanzu ti Helinanchira? ³⁸Idususa fia unuzu kusarin Masarawari iminin din chinu dani nin likichi kitenen gomnaniti nayiri alena na kata imini na yiru anit amui anas na fea likichi nan nya kusho, nin nanin tima yinu ukifume ba.³⁹Bulus nin kwan, "babban, menghariba! men ku Yahudawari. Iwa mari nan nya Tarsus ka gbiri kusarin Cilicia. Idinin su ilirin nin na nite. ⁴⁰Kikanere Ude na nan likumme nin na Bulusku kubi alirin. Kikane Bulus ni nakwa uchara me anan talipitin anit ititik. Nin kidun dana lipitin anite ta tik, Bulus nin lirina nin tiyari mine na Yahudawe.

Chapter 22

¹Bulus woro, "Akune na Yahudwa nan nuana ning, dinang atuf ilanza ile imon na nba bellu alenge na idin vurzi nliru nene!" ²Na ligozin nanite lanza Bulus nlirina nin lilem in Ibranaci, ita tik, itunna nlazughe. Bulus nin woro nani,³"Meng wang ku Ibraniyawa, nafo anunghe. Iwa marue kipin Tarsus, nanya kusarin Sisiliya, Ama nna kunjo kikane in Urshalima. A ndutu gono, iwa yinnin ti duka to na Musa wani an kabite ku. Gamaliyari wadi unan dursuzui. Nwa dortu ti duka tone bara na nwadi nin su ndortu uliru Kutelle, meng tutung yiru anung vat wang din dortun toni ti duke. ⁴Unare wati meng fo kidowo nkpazu nalenge na iyinna nin kadura Kutelle kitenen Yesu. Nwa pisuru tibau nmolsu nani. Vat kubi ko na nse nalilime sa awani alenge na yinna nin kadure, asa nta ito nani kilari licin. ⁵Udya na Prieste wa yiru nani, nanere wang inung anit alenge na iwadi nanya kudaru kudya na Yahudawa wa yiru. Iwa ni iyerte ndomun kiti nuana mine a Yahudawa na iwa di kipin in Damaskus. Mani ma yerte wa ni likara nwo ndo kikane nkifo kogha ku na ayinna nin Yesu. Asa nkifo nani, nnin yauna nani nafo acin udu Urushalima, inin di funuan.⁶Inin nya udu u Damaskos. Na nda kupopo Ndamaskus, kubi nikoro likure nin naba nwui, nmong nkanang tunna minuzu kitene susut ninmi. ⁷Nkanaghe wadii kang ntunna ndeu kutiin. Ntunna nlanzaa liwui nmong din liru ninmi piit kitene kani, adin du, 'Shawulu! Shawulu! iyaghari nta udin yoyi?' ⁸In kawaghe, 'Feghari Cikilari?' A worei, 'Menghari Yesu un Nazeret, ulenge na udin yoghe.'⁹Anit ale na iwa di nin mi yene nkananghe, ama na ilanza imon ilenge na liwuye wadin belle ba. ¹⁰Meng tirino, 'Iyaghari udi ninsu nsufi Cikilari?' Cikilare worei, 'Fita upiru nanyan Damaskus. Umong unit di kikane na ama bellin fi vat imon ilenge na uma su.' ¹¹Nkanang mone wadi kang na nkuru yene kiti ba, nkanang wati iduu. Inung anite naa iwa di nin mi kifo ucara ning inin wonu udu nanyan Daskuse.¹²Umong unit na lissame wadi Hananiyas da nda yeni. Ame unitari na awadin lanzu fiu Kutelle nin dortu tiduka na Yahudawa. Vat a Yahudawa na iwa sosin Damaskuse belle imon icine kitene me. ¹³Ada adayissina kupo ning anin woro, 'udondon ning Shawulu, 'tunna nyenju tutung!' Ntunna yenju, nyeneghe ayissin kupo ning.¹⁴Atunna aworoi: 'Kutelle kurika nati dighe nsujada, a kurika na acif bite na sughe usujada na fere fi amanin dursu fi imon ile naa adi nin su usu. ¹⁵A dursofi unan katwa kalau warum, Yesu Umasiya, Uminin kuru ulanzaghe din liru litime. ¹⁶Bara nani nene yenje uwa molu kubi? Fita nshitinfi nmyen ushitinu ulau, unin su nlira nanya lissan Yesu Cikilari utiringhe akusufi alapi fe!'"¹⁷Na nkpilla Urushalima. Nlonliri ndo kutii nlira kudya, ntunna nlira, na nwadi nanyan lire kikane, nse litining nanya namoro. ¹⁸Cikilare lirina ninmi, aworoi, 'Yenje uwa so kiti kane! Suna Urushalima nene, bara anite kikane mayinnu nin nimon ile na uma bellu nani liti nighe ba!'¹⁹Ama meng woroghe, ' Cikilari, iyiru nwo meng nacinu atii nlira adidya kang in pizuru nalenge na iyinna ninfi. Alenge na nse iyinna ninfi, meng wati itiza nani nilari licin, in wadin fonani wang. ²⁰Idin lizinu nin kubi ko na iwa molu kucin fe Istifanus, meng wayissin kite ndin yenjee nkuru na nani uyinu ning kitene nimon ile na iwadin sue. Meng tutung wang wadi nca nimoon ilenge na anan molume wa kala iceo kusari kurum!' ²¹Ama Cikilare woroi, 'Kayi, yenje uwa so kiti kane! Suna Urushalima, bara meng matufi piit nin kiti kane udu kiti namon anit, na idi a Yahudawa ba!'"²²Anite wadin lanzu Bulus ku nlire se na iwa lanza Cikilarin toghe kiti namong anit. Itunna ighanan jartuzu, "Molonghe! Na acaun uso nin lai tutung ba!" ²³Na iwa di nanya jaartuze, ikalza altuk kitene mine inin fizza lidau kitene kani, uleli ute din durru tinanayi mine. ²⁴Udya mine tunna ata iyaun Bulus ku iteghe nanya kilari licin. Aworo nani ikpizu Bulus ku anan belle imon ile na ata inanza a Yahudawa ayi kang nani.²⁵Inin tunna inakpa acara me itereghe nnunwo ikpizughe kimal me. Ama Bulus belle kusoja kupome, "Uma patilunu uduka andi ukpizai, kunan Rumawa, urika na umong nsa do ninghe kilarin shara akpaghe nin kulapi ba!" ²⁶Na kusoje nlanza nani, ado kitin dya mine adi bellinghe. Aworo ndya nasoje, "Ule unite kunan Rumawari! Iyiru dai na uwasa utanari ti kpizoghe ba!"²⁷Udya nasoje da ada woroghe, "Belli, fe kunan Rumawari?" Bulus woroghe "e-e." ²⁸Udya nasoje kawaghe aworo, "meng se nin nikufun gbardanghari inase uso kunan Rumawa." Bulus woroghe, "Meng kumat in Rumawari." ²⁹Anit ale na iwa cinu udun tirighe tipinpin tunna isughe deidei. Ame udya nadidya nasoje wang fiu wa kifoghe, kube na awal anza Bulus kunan Rumawari, bara na ame wa terughe.³⁰Ukurtunun nkuye, udya nasoje wadi nin su alanza kidegen nvurzun liru ule na a Yahudawe dumun' kitenen Bulus. Bara nani abuku time, anin ta udya na Prieste nin vat kudaru me izuro. Anin da nin Bulus aceughe in kitik mine.

Chapter 23

¹Bulus yenje vat anan kudare, aworo, "nuana ning, Nbun Kutelle, lissosin ninghe licinari udak kitimone." ²Hananiyas u Priest udya woro nale na iyissin kupo me iriughe nnu. ³Bulus woroghe, "Kutelle ba riufi, fe liki longo naliyissin dert ba. Ussosin nene usui ushara nin duka, uminin ta iriyi nanya purun duka?"⁴Alenge na iwa yissin kupome woro, "Nenere udin zoguzung ndya na Priest Kutelle?" ⁵Bulus woro, "Na meng yiruba nuana, au ame udya na Priestari. Bara ina yertin, yenje iwa lira nanzang kitine nadidya nanit."⁶Na Bulu in yene kusari kudare wadi a Sandukiyawa, a kusari kurum a Farisawa, a ghatina liwui kudare kang, "Linuana meng ku Farisawari, usaun na Kufarisawa. Bara na nceo kibinayi nfeu nanan kul unere nta idin wucui nlira." ⁷Na a belle nani, mayrdang fita kitik na Farisawa nin na Sandukiyawa, lisossinghe koso kidowo. ⁸A Sandukiyawa din du na ufiu nanan kul duku ba, ana anan kadura Kutelle duku ba, na Uruhu ulau duku ba, ama a Yahudawa na woro vat nileli imone duku.⁹Ugbejulu udya fita, among anan niyerte na Farisawa fita fita, idi mayardang nworu, "Na tise imonimon inanzang kitin nit ulele ba. Nene andi Uruhu sa unan Kadura Kutelleri nalirin ninghefa?" ¹⁰Na mayardanghe ta madyawe, udya nasoje lanza fiu nwo yenje iwa jarza Bulus ku, ata asoje idi nutunghe nin nakara nanya kudaru lissosinghe, ida ninghe ida ceo kupo me.¹¹Nin kitik kimbe, Cikilari yissina likot me aworo, "Na uwa lanza fiu ba, Nafo na unasui unu unba in Urushalima, nanere wang umatii unu unba in Rumawa."¹²Na kitin shanta, among a Yahuda munu ati isu isilin nati mine: iworo na inung ma li imonimon sa isono nmyen ba se imolo Bulus ku. ¹³Anan nisilinghe wa katin anit akut anas.¹⁴Ido kiti ndy na Priest nin nakune iworo, arik nta atibite nanyan la'ana uzemzem, tisilo nwo na tiba lii sa usonu nimonimon ba se timolo Bulus ku. ¹⁵Nene na kudare bellin udya nasoje adak nin Bulus kitimine, asa anung nsu usharawe gegeme. Arik ba yissinari tiba molughe ana asa daduru kikane ba."¹⁶Ama umong usaun gwanan Bulus kishono lanza nwo iyeshin nca, a nya adi Bellin Bulus ku. ¹⁷Bulus yiccilla umong nanya nasoje aworo, "Yira kwanyana kone udomun kitin dya nasoje, adi nin nimon ile na aba belunghe."¹⁸Kusoje tunna kuyira kwanyane anin daninghe kitin ndya nasoje aworo, "Bulus kucine yicilai ndo kitime, amini belli nda nin kwanyana kone kitife, adinin nimon ile na aba bellinfi." ¹⁹Nasoje kifoghe ncara ado ninghe kusari kurum, anin tiringhe, "Inyanghari udi ninsu ubelli?"²⁰Kwanyane woro, "A Yahudawa yinna ima bellinfi udak nin Bulus nin kui kudaru mine, nafo ima tirinu iyinnin inyizari uliru me di. ²¹Na uwa yinnin ninghinu ba, bara anit katin akut anas na iyeshin nca me. Na silo nin nati mine nwo na ima lii imonliba, sa isono nmyenba se imologhe. Nene wang imal ke atimine, idin ca uyinin unakpaghe."²²Udya nasoje tunna asuna kwanyana anya, awunughe kutu, "Yenje uwa bellin umong ubelli ile imone." ²³Ayicila among asoja aba aworo, "Sen asoja akalt aba iturun nani udu u'Siseriya, se anan ghanju nibark akut kuzor umunuku, unin kuru use anit akalt aba anan tiyop." ²⁴Iba fitu nanya nikoro itat nin kitik. ata nani ipizuru kibarak kanga na Bulus ma ghanu ku, inin do ninghe kitin Felix ugumna mang.²⁵Anin su iyerte nafo nenge: ²⁶"Lisiya udu kitin gumna udya Felix, indin lisufi. ²⁷A Yahudawa wa kifo unit ulele inani din cinu umolughe, in mini na lanza ame kunan Rumawari, in mini wadak nin nasoja in bologhe nacara mine.²⁸In wa di ninsu inyinin inyaghari nta idin vurzughe uliiru, umini wa do ninghe nanya kudaru mine. ²⁹Inna lanza au idin vurzughe in woru adin nanzu uduka mine, ama na ina seghe nin nimon imon na ibatin imolughe sa itighe licin ba. ³⁰inmile na lanza nworu among na kye atimine kitenen nite, in mile tunna toghe kitife, arika na idin vurzughe tutung in belle nani ida kitife nin liru mine. Uso ucine."³¹Asoje su kata nin duka ule na inanani: Iyauna Bulus ku idamun kitin Antipatiris. ³²Ukurtung kuye, ngbardang nasoje suna anan nibarke nya ninghe, inung tutung kpila kika na inuzu ku. ³³Na anan nibarake duru u'Siseriya, inakpa iyerte nacaran gumne umunu Bulus ku vat kitime.³⁴Na u'Gumne belle iyerte ine, atirino Bulus nanuzu kusa komeri; na ayinno Bulus nanuzun Sisiliyari, ³⁵aworo, "In ma lanzu fi vat asa anan vursufe nda kikane." Anin ta iceghe kudaru Hirudus.

Chapter 24

¹Na ayiri atat in kata, Ananiyas udya na Priest, among akune nin, nin mong una yirun liru lissame Teritullus, nya udu kite. Ale anite da nin vurun liru litin Bulus. ²Na Bulus in yissina in bun gumne, Teritullus tunna aghanan vurzughe in liru aworo ugumne, "Bara fe tidi nin lissosin limang; tutung ukpiluzung in bunfe in danin nimon icene in nmyen bit; ³nani nin godo udya tikpana vat nin nimon ilenge na usu, Felix uniti udindya.⁴Bara na ayedi in yissafi kang ba, indin potufi acara, lanzai baat nin kunene. ⁵Bara tikpaghe nin kulapin tizu na Yahudawa vat nanya nyii inari uduka. Amere udya nanan dortu kunan Nazeret.⁶Amani mala uti kutii inlira kudyawe facak; unare tinani kpaghe.⁷Amma ugo likume Lisiyas wa dak, a da kpalkinghe nin likara na cara bite. ⁸Asa utiro Bulusku kitenen tipinpin tone, fewang manin yinnu imon irika na tidin bellu litime." ⁹A Yahudawe ligowe vat joro Bulus iworo, uliru ulele kidegenghari.¹⁰Ama na ugumne woro Bulus ku alirin, Bulus kawa, "Inyinno nwo fedi unan mawucuwucu nmyen mone inworsu, bara nani nin kibinayi kibo inma bell uliru litining. ¹¹Use uyinnu in woro na isa kata ayiri likure nin naba ba nin duning u'Urushalima indi su usujada; ¹²na inung wase mengku nanya kutii in lira kudywe, na meng wasu mayardang nin mong mine ba, tutung na meng na tulu ligozin nanit ba, na inansu nani kutii in lira kudywe ba, a na inna su nani nanya kagbri ba; ¹³tutung na inung wasa durofi ulire na idin vuszi mung ba nene.¹⁴Ama meng yinna nbunfe nworu, kitene libauwe na inung din yiccu umon ubi, in loli libau lirumere ndin su Kutelle nacif ning katwa. Meng di lau nanya vat nimon ile na idin duka nin nana liru nin nuu Kutelle. ¹⁵Meng dinin yinnu urumere kiti Kutelle, nafo na ale anite din caa ndakin fituzu nanan kul, nan vat nanit alau nin nanan dinong; ¹⁶tutung nanya nile imon, ndi katwa nwo in yitta nin kibinayin sali nalapi nbun Kutelle nin nanit nanyan vat nimon.¹⁷Nene kimalin katu nakus gbardan inna dak nin bunnu udya a ufillu nikubu bara anit ning.¹⁸Na nwa din sunani, among a Yahudawa in Asiya wasei nanya lidun kusu litining nanya kutii inlire, na nwa di nin ligozin sa ufiu nayi ba. ¹⁹Ale anite na idin bunfe, na ibellin imon irika na idumun kibinayi ninmi, adi idimun nimonimon.²⁰Sa na anit alele bellin utanu ule na inasei mun kubi ko nq nwq yissin kudaru na Yahudawe;²¹andi na macas ile imon irume na nwa ghatin liwui nbelle kube na nwa yissin nbun mine, 'Ubelen fitu nanan kularita udi mawucuwucu kitimone.'"²²Iwa bellu Felix ku gegeme kitene libauwe, bara nani ata a Yahudawe so ncaa. Aworo, "Vat kubi ko na Lasiya udya nasoje da unuzun Urushalima imanin wusu uliru mine." ²³Anin woro kusoje asu ucaa in Bulus, tutung na awayita gangang ba, yenje awa nazu adondon me nin bunghe sa uda lissughe.²⁴Na ayiri baat in kata, Felix kpila nin Durisilla uwani me, kunan Jewess, anin to iyiccila Bulus ku, anin lanza kitime ubelle yinnu sa uyenu kitene Kristi Yesu. ²⁵Ama na Bulus lira ninghe kitene lissosin lilau, ukifu litin, nin dakin shara, fiu kpa Felix ku; anin kawa, "Can nene, asa nse kubi tutung inma yicculu fi."²⁶Kubi kurum kone, awadin su Bulus ma ninghe ikurfu, unare asa to idak ninghe anin lira ninghe. ²⁷Ama na akusu aban kata, posiyus Fistus so ugumna kimal in Felix, Felix wadi ninsu ase useru kitin na Yahudawa, asuna Bulus ku alii ubun nanya tursu.

Chapter 25

¹Nene, Festus pira kipin tigo me, na ayiri atat nkata, anye udu Ukaisariya nin Urushelima. ²Ugo napirist nin na didia na Yahudawa su tizogo kitene Bulus nin Festus, isu uliru nin likara kitin Festus, isu ulinu nin likara kitin Festus. ³Itirino Festus ku ati ayi asheu nin bulus, nworo ayicila ghe udu Urushelimma inan mologhe libau we.⁴Ama Festus kauwa nani Bulus kucin nari nanya Kaisariya, ame liti me ba kpinlu kikane. ⁵"Bara nani, alenge na iwasa isu," aworo, "Iba duu nanghirik, asa na imon nnana, iba kifu ghe nin kulapi."⁶Na aso ayiri kulir sa likure, annya udu Ukaisariya, nin liyiri linbe aso kutet nwucu kidegen, ata idanin Bulus kiti me. ⁷Na ada duru, a Yahudawa unuzu Urushelima da yisina kupo me, ibelle kinu kanga na kidegen duku ba. ⁸Bulus kusu liti me aworo, "Na kitene lisa na Yahudawa ba, a na kitene kutyi nlirag ba, ana kitene ugo Kaisar ba, anin nsu utanua."⁹Ame Festus dinin su ase uyinnu na Yahudawa, anin kauwa Bulus ku aworo, "Udinin su udoo Urushelima meng di wuso fi kidegen, kitene nile imone kikane?" ¹⁰Bulus woro, "Meng yisin nbun kutet nwucu kidegen kaisar, kika na iba wussi kidegen. Na nna su Ayahudawa kulapi ba, nafo nafe yiru.¹¹Ko nin nwonu nna taan, nin woro andi nnasu imomon ile na ibatina ukul, na nnari nkuu ba, Bara nani andi na uvuruzu mine na imonari ba, na umong wa nakpai kiti mine ba. In yicila kiti Kaisar." ¹²Kubi na Festus nlira nan na didia a kauwa, "Uyicila kitene kaisar; uba duu kitin kaisar."¹³Nene na among ayiri nkata, ame uga Agaripa nin Banis da duru nanya Nkaisariya, isu lizzi kiti Festus. ¹⁴Kubi na awadi kikane ayiri gbardang Festus durso uliru Bulus kiti ngowe, a woro, " Felix na suun umong kikane nafo unan licin. ¹⁵Kubi na nwanwandi nanyan Urushalima ago na Priest nin nakukune na Yahudawa da nin nliru kitene nnit une kiti nigh itiri ni nmolu ghe. ¹⁶Kiti nlel nkauwa nworu na alada nin na Romawa, inii unit nafo unit ulau, nin nani lenge na avuro ghe, bara anan kusu liti me.¹⁷Bara nani, kubi na ida ligowe, na nwa cicah ba, nin nkuiye nso kutet nwucu kidgen, ntaa idaa nin nite nanye. ¹⁸Kubi na ale na vuroge nfita, men yene nafo vat nile imon na ivuro ghe mun, di nin likara ba. ¹⁹Nin nani, idinin nimomon ugang kitene nadini mine, kitene nimong Yesu ulenge na ann kuu, ulenge na Bulus dinsu a dinin lai. ²⁰Na meng nyinno iyizari nbasu uleli uliru ba, men bellinghe, andi aba du Urushalima, idi wuso ghe kidegene kitene nile imone.²¹bara kubi na iwa yicila Bulus ku idi ceo ghe kiti licin, bara ubellu ngo udia, men belle i ceo ghe, udu kubi kongo na mba tuu ninghe kiti Kaisar." ²²Agarippa wa liru nin Festus, " Meng wang ba yitu nin su nlanza unit une." Nin nkui" Festus woro "Una lanza ghe."²³Udu liyirin ndofine, Agarippa nin Banis ida nin ngonon kang, ida pira nanya kuyiye nin nasoja, nan nanit adidia kagbire, kubi na Festus nlirina ida nin Bulus kiti mine. ²⁴Festus woro, "Ugo Agarippa, nin vat nanit alenge na idi kikane nanghinik, iyene unit ule, vat ngardang Nayahudiyawa na da seei kikane tutun, inani na lirin nin liwui, na iwa suun unit ule nin lai ba.²⁵Meng na lanza na asu imon ile na ibatina ukul ba, ama bara na ana yicila kiti ngo, nmini di nworu ntuu ghe. ²⁶Bara ndimun nimon ident ile na nba nyertinu ugo ba, unnere ntaa, nmini ndaa ninghe kiti mine, fe Ugo Agarippa, bara nnanse imomon gbardang na nba nyertinu kitene nshara ule. ²⁷Bara uba so nafo usalin kpilizu, kiti nigh, ntuu nin nan licin, sa ubelle nimon ile na idin vuruzughe mun."

Chapter 26

¹Agrippa woro in Bulu ku, "Uwasa usu uliru nin litife" Bulus nakpa ucara me asu uliru nkussu litime. ²"In yira liti ning unan ayi abo, ugo Agrippa, nsu uliru nighe nbunfe kimone nbelleng nimon ile ena a Yhudawa na belin liti ning; ³bara fe unan yiraari kitine vat ntanda na Yahudawa nin tiru mine. Ndin tiru fi nworo ulanzai nin nayi ashau.⁴Kidegere, a Yahudawa vat yiru imusun lissosin longo na nna su a in yita kwanyana nmin nighe nin Ushalima. ⁵Innung yiru ucizunighe tutung ucaun inin yinin nworu meng ku farisawari, alenge na idin kpilizu imon hem ba.⁶Nene in yissing kikane bara ndin piziru nciu nliru ulenge na kutelle wa ni acifi bite. ⁷Bara nanere akura nnonon Israila na su Kutelle katwa kitik nin lirin nan nya kidegen, arik ani nceo ayi ti duru kite bara ule uciu nayere a Yahudawa nvuroyi, Ugo! ⁸Iyaghari nta idin yenju uma konu Kutelle fya anan kul?⁹Nkon kubi asa nkpilza nsu imon gambalang gbardang kitene lissan Yesu Nnazareth. ¹⁰Nna su in Urshalima; nwa yaccu anan katwa kacine kilari licin gbardang, nwa seru likara nsu nani kiti ndya na priest iwa molusu nani, asa mere yinna isu nani. ¹¹Ina tizu nani ineo kang nan nya nilari nlira mine nkuru ntiza nani izoguzu Kutelle. Nwa yita nin tinana nayi nin ghinu kang ndortu nani uduzu mmin das.¹²Na nwa din su nani, Nwa do Udamaska nin yinnu a likara ngo na priest; ¹³libowe ucin due, nin wui gberere, Ugo, in yene imon nkanan unuzu kitene Kutelle mida mala kiti bite vat umunu alenge na iwa din cin ligowe nan mi. ¹⁴na vat bite ndeo kutyen, nlanza liwui nin ti Ibrananci din liru nin mi, 'Shawulu, Shawulu, iyaghari nta udin tizui nneo? Uwa konui men nari.'¹⁵Ntunna nworo, fe ghari, Cikilaria? Cikilare kawa, ' men Yesu ule na udin funu ghe. ¹⁶Nene fita uyissin nin nabunu fe; bara ile imonere ndurso liti nighe kitife, nfere fi uso kucin a unan wazi nbell nimon ile na uyiru inin nin nen nin nimon ile na Mma dursu fi iwa dandaun; ¹⁷mma tucu fi na cara nanite nin na wurme alenge na mma tuu fi ucindu kitimine; ¹⁸udi pun iyizi mine uti nani ikpilin isun adu nsirti mine udak nan nya nkanang, nan nya likara nshaitan udak likara Kutelle, inan se ukussu nalapi kiti Kutelle, nin gadu ulenge na ina ni ceo nani nin liti nighe nan nya yinnu sa uyenu.'¹⁹Bara nani, Ugo Agrippa, Na nna dira uyinnu nin anabci Kutelle ba; ²⁰amma, kiti na lenge na idin Damaska tukuna, nin na nan Urshalima, nin na lenge vat na idi nmin in Yhudiya, a ining awurmi, ndi wazi i sun alapi mine ikpilin kiti Kutelle, isu imon ile na ima dak nin sunu nalapi. ²¹Bara ile imonere a Yahudawa na kifo nannya kilari nlira inani pizira imolui.²²Kutelle koni na buni udak nene, in yissin nbelin nbun na talaka nin nanit adidya na umong ubeleng ugan ba se ulenge na anan liru nin nuu Kutelle nin Musa na belin uma se; ²³nworu Kristi ma niu gbas, tutng ama yitu unan burnun fitu nan nya nissek anin kuru a durso nkanang kiti na Yahudawa nin na wurmi.²⁴Na Bulus nmala ukusu litime, Fastos woro nin liwui gberere, " Bulus uta ilaza; uyiru udya fe nta fi ilaza." ²⁵Amma Bulus woro ghe, "Na ndi nin nilaza ba Fastos unit udya; amma nin nayi akone ndin su liru kidegen nin toltenu liti. ²⁶Bara Ugo yiru ubelleng nilenge imone, bara nani, ndi woas nsu nin ghe, bara meng yiru na imonmong nyeshin kiti me ba, bara na ina su ilenge imone likot ba.²⁷Uyinna nin na annabawe, Ugo Agrippa? Ina yiru uyinna nin ghinu." ²⁸Agrippa woro Bulus ku " nan nya kabiri bar uma kpiliu nso unan dortu Kutelle?" ²⁹Bulus woro, "Ndi inlira kiti kutelle, sa nin kabiri bat sa nin kubiri gbardang, na fe usanfi ba, amma umunu alenge na idin lanzui kiti mone, iso nafo mewe, amma na nin ninyang kilari licin ba.³⁰Ugowe tunna a fita ayissina, a udya mine nin Barniki wang fita umuni alenge na iwa sossin ligowe nan ghinu; ³¹na isuna kudarua, itunna nliru nin nanit mine idin su, "Na unit ulele nati nkon kulapi kongo na ku batina ukul so utecu ba." ³²Agrippa woro Festus ku, "Iwa sunu unit ulele nda fo na afo acara kitin Kaisar ba."

Chapter 27

¹Na iwa yenin au ti ma nyeu udu Italiya, I nakpa Bulus ku nin namon anang licin nacaran kon kusoja unang kisan Julius, na awadin Agusta. ²Ti piran Zurgin myein unuzun Andramatiya, ule na uwadin cin kusari kurawan Asiya. Tidoo tidi yene, Aristarkus unuzun Tassalonika nanyan Makidoniya nyaa nan narik.³Nin kurtunun nkuiye ti pira nanya kagberin Sidon, kikaa na Julius wa yiru Bulus ku adoo ninghe kiti na doone na iwa yenjeghe nsen. ⁴Unuzu kikane ti doo kurawa kudyawe, ti cina nanyan zirgin myeine udu lidan kulin Kubrus na uma kese ufune, bara na ufune wa wantin nari ucin. ⁵Na ti wa din nanyan myeine kupoon Kilikiya nin Bamfiliya, ti da Umira, kagbirin Lisiya. ⁶Kikane ku soje se uzirgi unuzun Iskandariya na uwa cinu udu Italiya. A taa nari nanye.⁷Na a wa cinu seng ayiri gbardan unin duru nin nijasi kang kupoo Knidus, Na ufunwe nsuna nari ba, bara nani ti cina kusari kucinen Krete, kupoon Salmone. ⁸Ti cina ngau kurawa kudgawe nin nijasi se na ti wa dak nkankiti na idin yicu Fiya Havens ule na udi kupoo kagberin Lasiya.⁹Ti malu nanzu kubi kang, kubin kifu tinuu na Yahudawa tutung malu kafu, unin so nari nin nijasi ti ti ubum nin cine. Bara nani Bulus wunno nani atuff, ¹⁰anin waro, "Anit, inyene ucin ulele na ti masu uma dak nari nin langzu kull nin duru nimoon gbardang na ma kuturan zerge cas ba, ti lai bite ulang." ¹¹Bara nani ku soje ceu kibinai me kitin cikilare nin nanang zirge ashawa imoon ile na Bulus din bellu.¹²Bara na ufune wa caun ti so nanye ba, ngbardang nanang cine woro ti cinu kikane. Andi ti wa sa tiduru kagbirin Foniks, liwitine katanari kikane, Ufoniks wadi nin nadanga kupoo ngau kurawa nanyan Krete uwadin yenjun kitene kusarin nucun wui nin kusarin disun wui. ¹³Na ufunu kusarin disun nwuiye ncizina ukuu batbat, anan kuun zirge yenje nafo idin nin vat nimon ile na I dinin su we. Bara nani I kala inyeneghe inin cine kusarin Krete, kupoon ngau we.¹⁴Na I dandauna ba ufunu udya, naidin sun nnin ufunu kusarin nu cun nwui cizina ufoo nari. ¹⁵Na uzirge nkpiliya kidowo tutung na uwasa uyenje kusarin fune ba, ti cino unin nanye udin cinu nin narik. ¹⁶Ti cun ligowe kusari lidan nanya kuli libene lo na idin yicu ukauda, nin neu udya ti wa se ka zirge kabenen nlai.¹⁷Na I nyangtina ti shote itece uzirgi udyawe mun. I wa lanza fiu au to ma cinu ketene nicicin Nsirtiya, i cino ushote ufunue nyaa nin ghinu. ¹⁸Ti wa dira kang nin fune ukurtunung nkui ye anang katwa nzirge nutuzuno imoone ifilzino nanya myeine.¹⁹Liri lin tate anan latwa nzirge nin nacara mene filizino imoone. ²⁰Nanya nayiri gbardang na uwui ming niyini nnuzu ba, ufunu udindya nin din kuu nari, vat in ceu nibinai bite ti ma ulai ula nuzu.²¹Na iwa cinu piit sa imonli, Bulus nin yisina kiitik nanan katwa nzirge a woro, "Anit ale nkuru fo ini lanzai, na tiwa nuzu nKrete ba, bara ule ulanzun nkule nin diru nimoon ilele. ²²Nene indin ti minu likara nibinai na iwa ti yototo ba, bara na ima diru umong nanya mine ba, ma udirum zirgere.²³Bara nin kiitik unan kadura Kutelle ule na meng di ligowe ninghe, ule na indin tumuzunghe tutung - unan kadura me yisin likot nighe ²⁴anin woro, 'Na uwa lanza fiu ba, Bulus. Uma yisinu nbun nKaisar, unin yene, Kutelle nanyan nkunekune me ana nife vat nale na una cinu nanghinu.' ²⁵Bara nani, anit, tan kibinai likara bara na inyinna nin Kutelle, au ima so nafo na iwa bellin. ²⁶Bara nani tima nyanju kitune nadan nanya kurawa kudya."²⁷Na kiitik kin likune nin kin nas ndaa, na tiwa din cin libau lole au nin nanya kurawa kudyan Adriyatik nin kutek kiitik anan katwan zirge din yenju idaa kupoon ngou kurawe. ²⁸Idumna nmyeine ise abunu likure nin naba, na I dandauna ba ikuru idumna ise abunu likure nin nitaun. ²⁹I lanza fiu au ima diu kitene natala ituu ucinko unas ligang nzirge inin son ncaa uwui nuzu.³⁰Anan katwa nzirge wa din piziru ndina nworu I filin unin icum, I wadi imalu tuu uzirgi ubene nanya kurawe, idin dursuzu nafo ima tuu umong ucinko nbune. ³¹Bulus woro indya na soje nin nasoje, "Andi na unit alele nso nanyan nzirge ba nati ma ti ulai ba." ³²A soje nin werzine tii nzirge isuna unin unyaa.³³Na nkanang ncizina udasu, Bulus risa nani ili imonli, a woro, "Kitimone liri lin likure nin na nasari ulele na ileu imonli ba. ³⁴Bara nani indin putu minu nacara ipiziru imonli ili, bara inan se ulai; na liti lirum tete mene ma wulu ba." ³⁵Na abenle nani, ayira uburodi ataa nlira ku niyizi mine vat; anin puco unin acizina ule.³⁶Inung nin se likara nibinai, inung ulang cizina ule. ³⁷Ti wa di akolt aba nin nakut kuzurr nin kutocin nanyan nzirge. ³⁸Na ileu ibatina nani, I taa uzirge fau na iwa kalza ualkame I tusu nanya kurawe.³⁹Na kitin shant, na iyino ugauwe tutung ba. Iyene nlon likoot nin ficicin nanya kurawe icizina ukpilzu sa idi ceu uzirge kikane. ⁴⁰Bara nani ibunku tii nzerge isuna unin nanya kurawe. I kuru ibunku tii nbune isuna ufunu din koo unin bara nani inyaa udu ficicine. ⁴¹Ida kan kiti na inuu myeine nzuruku uzirge nin cuun udu kutiin. Lican zirge yisina kikane na uwa sa ucina tutung ba bara nani uzirge cizina uputuzu nara tinana nayin kabarkin myeine.⁴²Ukpilzu na soje wadi imolso acine vat bara umong mine wa su iyiu nanyan myeine acoo. ⁴³Udya mine wadi nin si a tucu Bulus ku, bara nani ayira ukpilzu mine; anin woro ule na awasa akafina kurawe adeu nanyan myeine adi yisin kutiine. ⁴⁴Kagisin na nite nin dofino, among kitene ku ca, among kitene nimon nanyan nzirge. Nlo libauwe tina se vat bite kaffin kurawe acine.

Chapter 28

¹Na idaa nin ghirik cancam, tiyinno idin yicu usibire Umalta. ²Anan kipine nama iwa seru nari nin nilip cas ba, ama iwa susuari ula isere nari vat, bara uwuru nin tituwui nat kubi.³Na Bulus npitirino aca ataa ulaku, bara npuu nle, kubuni nuzu ku kantilaghe ucara. ⁴Na anan kipine nyene finawa kushoe ncaran Bulus, iworo atimme, "Unit ulele fa unan molsu na nit ari na a surto na nya kuli, na ne na kidegene nsuunghe a taa ulai ba."⁵Ama a zalina finawe na nya nla na imon nseeghe ba. ⁶Iwa din caa iyene ukonu kidowo kikang nkifoghe nworu itene udiu me libi, ama na I dandauna na iyene imon nseghe ba, ikpilya nibinei mine iworo ame unan ncillari.⁷Nane ku popo kitene anen waa duku an Go lidan kuli, nin lisa Bublius. A sereari anin leo nin ghirik ayiri atat. ⁸Uda soo na upiu nin nyrzunu nkifo ucifin Bublius, na Bulus ndoo kitine, ataa ghe nlira, atarda ghe acara anin shino ninghe. ⁹Nwufu ni le imoonne, ngisin nanit lidan kuli alenge na iwa di a cine ba daa kitime, a shino nin ghinu. ¹⁰Anite tutung taa nari gongong nin likara. Kubi koo natiwa din pitiru kutura ti nyaa, inaa nari ile imon na dinin suu we.¹¹Na tipui titat nkata, tipiran nzirgin myen n Iskandariya kubi tituwui lidan kuli, na ana koo nzirge waa di ibari. ¹²Na ti tolon na nya kipin Sirakus, ti soo kikane ayiri atot.¹³Ti nuzu kikane ti doo kipin kipin Regiyom. Na lilirum kata, ufunu kadas fita, na nya na yiri aba, ti doo nya kipin Putiyoli. ¹⁴Kikane ti see long linuwana iyicilari ti soo nanghinu udu ayiri kuzoor. Na nya na nere tiwa dak Uroma. ¹⁵Unuzu kikane linuwa na ilanza ubeleng bite, daa piit ida se nari nkasaun Apiyos nin na Danga atat. Na Balus nyene linuwana, a godo Kutelle anin yira akara kibinei.¹⁶Kubi koo nati pira Uroma, icino Bulus se ku a soo nin litime nin ku soje na awa din yenjughe. ¹⁷Na ayiri atat nkata Bulus yicila anit nalimine ale na iwadi anan buun na nya na Yahudawa. Na ida ligowe, aworo ani, "Nuwana, ko nane na taa imon ile na inanza atanda nan kaa bite ba, iwa nakpai nafo kucin n Urshalima nacara na nan Uroma. ¹⁸Na itirini, usuu minere wa di iciini, bara na iwa se imon woru imolui ba.¹⁹Ama na Ayahudawa lirina kitene ni le imon na idinin suu weba, utaayi nfo acara kitin Kaisar, ko nane ne uwa soo fo ndin liru unanzang kitinen min nin. ²⁰Bara ufo nacara ni, nwaa tirin nyene fi nnin kuru liru nin fi. Bara uyinnu n Israila ntaa inani na teri nin ninyan."²¹Inun woro ghe, "Na tina seru mayerte nnuzu Judiya nbelen fe sa iworo nkan gbana bite na da woro sa ana belin imong imon nanzan litife ba. ²²Ama ti dinin suu tilanza kitife inyanghari ukpliliu fe kiti na lele, bara na arik yiru uliru ulele di litife koweari.²³Na ice ghe lisi lirum, anit gbardang daa kiti lisosin me A belin nani ulirue, anin kuru a belle nani ubelen kilari Kutelle. A tenizine nworu ase nibinei mine nbe len Yesu, nnuzu ndukan Musa nin una nin liru nin nuu Kutelle, ucizinu kuidinding udu kuleleng. ²⁴Among mine wa yinin nin nile imon na abelle nani, na among yinna ba.²⁵Na iyinna nin natimine ba, inyaa kubi koo na Bulus se mbelle ligbulang lirum, "Uruhu Ulau wa liru gegeme na nya unan liru nin nuu Kutelle udu an kaa mine. ²⁶Aworo, 'Can kiti nanit alele inin belin iworo, "Na nyan lanzu ima lanzu, ama na iba yinnu ba; na nyan yenju ima yenju, ama na iba yenu ba.²⁷Kibinei na nit alele ntaa alalang. Atuf mine nlanza nin timang ghe ba, itursu iyizi mine, bara iwa yene nin niyizi mine, inin lanza nin natuf mine, inintutung yinin nin nibinei mine, inin kpilin, meng baa nin shiinu nin ghinu."'²⁸Bara nani, usoo uyinin ina tuu nin tuce nnuzu Kutelle cin di Awurmi, tuting iba dinu atuf." ²⁹Na ilanza ile imone, Ayahuduwa nyaa, na nyan salin nyinnu na nya mine.³⁰Na nya nakus aba cip, Bulus soo na nya kilari me na awa kifo adin biizu, anin seru ale vat na idaa kitime. ³¹Awa din sun waazi kilari Kutelle anin dursuzo ile imon nbelen Cikilari Yesu Kristi sa fiu. Na umong wantinghe ba.

Roma

Chapter 1

¹Paul kuchin Yisa Kirsti, na ina yichilagne gono kadura, inin yisagne bara katuwa in nliru nlai Kutelle. ²Urika na awa tinari utai nan nya nliru ulau kiti nanan kadurame. ³kitenen saune, na iwa marugne kuwunun Dauda, nan nya kidowo.⁴Iwa woro ameh gono kutelleri nnuzun fip mi lau, ninfitume nan nya kisek, Yisa Chikilaribit Kirsti. ⁵Bari ameh, tinaseru ubollu Kutelle nwo tiso nono kadura meh, nin dortun nliru meh, nan nya inyinnu sa uyenu, vat inyi, bara lisameh. ⁶Nan nya nipinpin inyee, anung wang ina yichala minu nan nya Yisa Kirsti.⁷Vat mine na indin Romawa, anan kinayi Kutelle, tutun nin nale na iwayichila ani iso anit alau; ubollu Kutelle kitimine, nin lisosin liman nnuzu kiti Kutelle nin Chikilari bit Yisa Kirsti.⁸Inchizina nin godoh Kutelle bari Yisa Kirsti kitemine vat, bara ubellun inyinnun sa uyenu mine di vat inyi. ⁹Kutelleri iyizi in mbani, ulena indigne katuwa nan nya nfip micine nin, nan nya nliru nlai ngonome, na ndin bellu ubelen minegne kolomeliri. ¹⁰ko inshi nan nya nliranin, indin tiru kolomelibau ndunimalin inse unuzu gegeme nene, nan nyan inyinnun Kutelle ndak kitimine.¹¹Aye di nwo inyene munu, nnan filin munu ufillun nfip michine, ntimunu iti agang, ¹²nnan naminu likara na kolon nan nya mine, nan nya inyinnu sa uyenu kogha mine, nin unag.¹³Nene na ayedi iso sa uyinnun wo nworsu nuwana, aye din ndak kitimine, inale asa inazai mu, nenere bara nnanse iburi nan nya mine nafo na iwadi nan nya na wurmi. vat ¹⁴Meng unan rewari, kiti Nawurmi nin nanan nmin ndas, vat anit alalan nin najiji. ¹⁵Bara meng, inkyle litinin nbelluminu nlirun nlai anug na idin Rome.¹⁶Yenen, na meng din lanzu inchin nliru nlaiba, bara likara Kutelleri udun ntuchun kogha na ayinna sa uyenu, inchizinu nin na Yahudawa udu nawurmi. ¹⁷In nan nyere udiru kulapi Kutelle wa pun libau inyinnu sa uyenu udu uyinnun sa uyenu, nafo na idin nya niyerte, "Anan diru kulapi mati ulai libau inyinnu sa uyenu."¹⁸Tinanayi Kutelle wa pun kidowo nnuzu kitenekani, kiti nanan sali feu Kutelle nin na nit anan kulapi, arikana bara kulapi ina cheu kidegen. ¹⁹bara ile imon na idi kiti Kutelle idi kana in yenju mine, Kutelleri na pun nani nkanan inyenjee.²⁰Imon irikana idi yenjeba kitime, idi kanan uworsu kubi makeke inyi, na uyine wa dak kiti nimon irika na ana ke, wati nan nya likara me sa sa ligan nin yenju nimon makekeme, inan senani sa udiru nimon bellu. ²¹Bari dai iyiru ubelle Kutelle, na ina ghantigne nafo Kutelleba, na ina nigne ugodoba, inin ta alalan nan nya kpiluzu mine, nibinayin mine siro.²²Npilu natimine au idi jiji inin ta alala. ²³Iwasu kusere ghantinu Kutelle sa unanu, nin yenju nimon na nit asirne in nanu, ayin, inawan ntene nabunu ananas, nin nimon inwunu liburi.²⁴Bara nani Kutelle wa ni ani ndu ntok nibinayi nin dirun lau mine, bara nidowo mine se udirun ghantinu nan nya mine, ²⁵inun na inasu kusere kidegen Kutelle nin kinu, inayita achin makeke isuna unan kewe ule na adi ninmari sa ligan usonani.²⁶Baranani; Kutelle na nakpa ani ndu kiti nimon dirun ghantinu, nin sun lantizu mang mine, awani mine dinsuzu kusere nimon makeke Kutelle nin ninnimon makeke na nit asirne. ²⁷Nanere wang, nalilime mine nchino katuwa Kutelle mine nin nawani, inanin din jujuzu atimine nin ntok nati, nalilime din suzu nin nalilime imon irika na iwansu nin nawani, awani wang in suzu nemon irika na iwasu nin nalilime inun ani din suze nin nawani, inun ani din sesu kusere nalapi mine chot libau nwulu mine.²⁸Nanita na inun yina nin Kutelle nan nyan nyinu mineba, Amile na sun nani nan nya nibinayi ni fang, isu imon irika na idi chaut ba.²⁹Vat mine nkulo nin dirun suzu nimon ichine, likara linanza, uchisunizi, ukpilizu unanzan, inani nin kulun nin liyarin, kimolo, ivira, karusuzo, uminu kibinayi kinannazan. ³⁰Idinin kubellum, unanzulisa, anan nari Kutelle, anan nnung, nin lanzu nin natimine, anan fofigiri, anan nutuzunu nimon inanzan, anan salin lanzu nliru ale na imachani. ³¹Na idinin yiruba; na umon wasa ayina nin ghunuba, sa ulantizun mang ni mon ichine, sa nkune kune.³²Idinin yiru nile mon na Kutelle, inyinamun, au ale na idin suzu nile imon na Kutelle narimu chau iku, inale na idinsuzu nimonere chas ba, iyinna nin nale na idin suzai.

Chapter 2

¹Bara nani idimun nimon inbellu ba, anugne anit, anung anan wusu nliru, imon irika na iwuso kitenen nmon, asa imusuzu natimine. Anugne na idinsu katuwan nwusuze anug wang din su imone. ²Arik nani tiyiru uwusuzu Kutelle kidenere, asa deu kitene nale na idin suzu imon ine.³Yene ilaimone, anung anit, ale na idin wusuzu among anan suzu nimon inanza anung din suze, ima chum ikata usuzu Kutelle? ⁴Sa anung din kpilizu imon ichine me chigilin, umolu kubi nin wusuzume, ayi asheume, na anuung yiru imon ichine me din wunu minu uchin dun deu nabunu meh ba?⁵Nani tutun, bara gbasminere nin salin ndisu nabunu nibinayi mine, idin chisu atimine tinannayi Kutelle liri tinannayi, lirin puzunu nimon ichine mawusuzu Kutelle. ⁶Amma kurtunu kogha ku nin nilaimon na unite nbatamun katuwame: ⁷inung ale na kitenen suzu nimon ichine sa ushizunu idin pizurun zazunu, ningogon, a upizuru nimon in salin nanuzu, ulai sa ligan.⁸Ale tutun na idin pizuru liti, na inari udort kiden, ima di sa ulanzu feu Kutelle, natimine, tinanayi nin nayi ananza ma dak, ⁹liguburi nin neu, ma yitu litin kogha na adin su imon inanzan, uchizunu nin kuyahudawa udu kiti kuwurmi.¹⁰Harnani uzazunu, ughantinu, nin lisosi limang ma dak kitin kogha na adin su imon ichine, uchizunu nin Kuyahudawa nin du kiti Kuwurmi. ¹¹Bari nani, Kutelle din feru umong nbun nmong ba, ¹²Vat narika na ina tizu alapi sa ushara, vat arika na idintizu nalapi kitenen nshara imasu ani uwusuzu nin shara.¹³Lanzan, na anan lanzu nliru Kutelleri anan feu me ba, arikana idin dortun nsharawere ma nuzu nan nya tikanchi. ¹⁴Adi Awurmi ale na idumun nsharaba, idin dortu bari makeke Kutelle imon irika na usharawen nbele, inung, udirun sharai mine, usharawari natimine.¹⁵Nan nya nani, idin dursu nita nirika na ni di nan nya niyerti nin shara nna nibinayi mine; nan nya nibinayin suzu nimon ichine nin ninanza ita iyizi nba nang ghinu, tutun ukpilizumine ma kesunani, sa unaza ani. ¹⁶liri lirika na Kutelle masuzu mawusu wusu nyeshizunu na nit, nafo na idin nya lirun nlai Yisa Kirsti.¹⁷Asa udin yichu litife Kuyahudawa, yerdine kidowon shara, su liburi libo kitene Kutelle. ¹⁸Yinno usumeh, ukuru umala imon irika na idi ngan gan ninninin, nafo na iwabelufi nan nya shara. ¹⁹andi ureu figiri nwo fe wang unan wunu naduwari udu libau lichine, uso nkanan kiti na le na idin sirti, ²⁰unan kelu nale na idi alala, unan dursuzu nnono, tutun unin dimun nan nya shara uyenju inyiru nin kidegen.²¹Asa fe din dursuzu among libauwe, udin dursuzu litife ba? Fena udin bellu among yenje iwasuzu likiri, fe din suzu likire? ²²Fena uworo yenje iwasu ufunu, fe dinsun fune? Fena udin lanzu infachak inchil, fe din nwo nitin chille?²³Fena udinin na ayi abo nin shara Kutelle, fedin nanzu lisame kitene kugbas fe? ²⁴Yene " lisa Kutelle nnana nan nya Nawurmi bara fe," nafo na idin nya niyerte.²⁵Bara ubo nono na minu ulinbun asa idin dortun shara, nani tutu adi idin nazu nshara Kutelle, ubomine nso nafo udirun nbo. ²⁶Andi ameh unan nan dirun nbowe din dortu sharawe, na udirun bome so nso ubowa une ba? ²⁷Na ameh urika na bara kumat me di sa ubo, andi a kulo udortu sharame, suminu mawusu wusu, arika na idi nan nya niyerte inliru Kutelle anan nbo nin nanzu sharaba?²⁸Bara na ame Kuyahudawari ba nan nya yenju ndas; tutun na ame nbowariba urika na udin nan nya kidowoba. ²⁹Ameh Kuyahudawari urika na adi nya kibinayi, tutun ubo uchine unere nya kibinayi, nan nya nfip michine, na nya kidowoba. U zazuna nale anit din dasu kiti Kutelleri na anit asireba.

Chapter 3

¹Tutun iyari Ayahudawe na se? iyagnari tutun nmari nbowe? ²imone di gwardan kokome kusari. inchizune, iwayini nin ghnu ipuno ani fiseri Kutelle.³Andi among Ayahudawa di sa uyinu sa uyenu fa? Udirun nyinu mine mati uliru Kutelle yita imon filluah? ⁴Ko inyizi. Bara nani wang, na Kutelle yita unan kidegen, adi kogha di unan kinu. Naafo na idi nya niyerte, "ibayiru udi dert nan nya nagulang inlirufe, tutun uyisin gegeme uda in wusu wusu kidegen."⁵Andi udirun dortu nimon ichine bit ndurso imon ichine Kutelle, tima woru ongyang? Na Kutelle dinin dirun sunimon ichine ba, ameh urika na adin puzunu tinanayi, amereh? Indi su uliru nafo unit usirene. ⁶Na uwasonani. Bara nane, inyizari Kutelle, mawusu kidegen inye?⁷Andi kidegen Kutelle nuzu nan nya kinuni nan nya zazunu meh, inyagharita idin wusuzue kidegen nafo unan kulapi? ⁸Iyang ma wantinu iworo, nafo ubellubit kinu, tiworo, tutun among na yinin tiworo " Na ti su imon inan zan, bara imon ichine na dawa? Uwusu kidegen kitene mine chau.⁹Iyaghari tutun? Tidinin nimon bellua? Ko imon irum. Bari arikin mal vuru Ayahudawa nin Nawurmi, nwo idin nan nya nalapi, ¹⁰Nafo na udin nan nya niyerte, na unan fiwu Kutelle dikuba, na warun dikuba.¹¹Na umondiku na adinin yinuba Na umonduku unan pizuru Kutelleba. ¹²Vat ina kpilin, vat inghnu so hem. Na umon duku na adin su nimon gegemeba kayi! Nawasame dukuba.¹³Asholushok mine pun fang nafo nisek. Tilem so imon nrusuzu kiti. Timun niyii di nakpah tinumine. ¹⁴Tinumine kulun nin nizogo nin gbagbai¹⁵Abunu mine din tizu mas mas ngutuzunun nmii. ¹⁶Umusuzu nin niu di libau mine. ¹⁷Na iyiru libau lisosin liman ba. ¹⁸Na ulanzu feu Kutelle di niyizi mineba."¹⁹Nene tiyiru, vat imerika na ushara belle, nale na idin nan nya shara, inan tursu tinu vat, tutun vat uyi yita nin kwanu Kutelle. ²⁰Udinani bara na kidowo mase inchine libau katuwa niyizi sharaba. Bara nan nya sharawe uyinu kulapi da.²¹Nene vat nin dirun sharawe ngegeme Kutelle puno kidowo, ushara nin nanan kadura Kutelle inso iyizi inba, ²²usonani, ngegeme katuwa Kutelle nan nya yinnu sa uyenu, nan nya Yisa Kirsti vat kiti nale na iyinna. Na maferu feru dukuba.²³Bara vat nati alapi inani na dari kitin ghantinu Kutelle, ²⁴ita chaut hennani kitenen nbollu Kutelle nan nya kurtunu ulẹ na udin nan nya Yisa Kirsti.²⁵Bari urika na Kutellẹ natuu Yisa Kirsti unan bolu ari nan nya yinu sa uyenu, nan nya nmii mẹ: ana ni Kirsti ku bara apun nchaut mẹ tutun nin shawu nalapi alẹ nawa adi, bara ayi ashẹu me. ²⁶Vat nani wa yita bara udursun ngegeme mẹ nan nya kokubẹ, anan dursọ litime chaut, akuru adurọ nwo amere din tizu anit chaut vat nalẹ na idinin yinnu sa uyenu nan nya Yisa.²⁷Unin fofigiri ndẹ? Ẹ kala unin. Kitene inyang? Kitene katwa? Nanare ba kitene inyinnu sa uyenu machas. ²⁸Bari nani, ti malzina nwo unit din sesu nchaut bari uyinnu sa uyenu na katwa inshara dukuba.²⁹Sa Kutellẹ kun Nayahudawari machàs? Sa na amẹ Kutellẹ Nawurmerẹ. wang ba? Aẹ, nin Nawurmẹ wang. ³⁰Andi Kutellẹ kurumari, ammati ubowe nan nya yinnu sa uyenu nchaut.³¹Iyanghri ti din bellẹ, ifilin usharawẹ bari uyinnu sa uyenwá? Na nanni wayita ba. Nin nani ti miin usharawe.

Chapter 4

¹Nene, Ibrahim uchifi bite nan nya kidowo tibaworu ana se iyang? ²Bari andi Ibrahim wa se nin katwarik kidowo awa yitu nin nimon fofigiri, tutun na nbun Kutellẹ ba. ³Bari iyanghri uliru Kutellẹ na bellin? "Ibrahim na yinni ni liru Kutellẹ inalẹ wa batuzughne mu feu Kutellẹ."⁴Nene urika na adi katwa, na idin batuzughe mun nafo ubollu Kutellẹ ba, ina din batuzughe mu nafo ulẹ na min urẹ. ⁵Nani tutun kitin nlẹ na adin suzu katwẹ ba, ame na yinna ni lẹ nadi nutuuzunu nchaut kiti na lẹ na iyiru Kutellẹ ba, uyinnu sa uyenu me ibata nafo feu Kutellẹ.⁶Dauda wa belli nmari di litin nit ulẹ na Kutellẹ din batuzu feu mẹ sa katwa. ⁷A belle "anan nmareri alẹ na alapi mins ina shawa mun, tutun alẹ na ina tursu nani alapi mine.⁸Unan nmareri unit urika na chikilari ma batuzu alapi me ba."⁹Nene mọ nmarẹ idin bellu minin kiti nannan bowarẹ sa vat nin nanna salin nbowe wang? Bari tiworo, "uyinnu sa uyenun Ibrahim iwa bataghe mun feu Kutellẹ." ¹⁰Iyizari iwa nin bata? Kube na Ibrahim wa dinin bowarẹ sa nin salin nbo? Na iwa bataghe mun nan nya nbowari ba, iwa bataghe nan nya salin nbo¹¹Ibrahim wa seru alama nbowe usoghe utinchara feu Kutellẹ na awadimu adutu sa ubowe, bari anan so uchifin vat n lẹ na iyinna, ko idin nan nya ndirun bowari, inan bata nani feu Kutellẹ. ¹²tutun anan yita uchif nannan dak kitin nbowari machas ba, ndu vat kiti nalẹ na idin chin nabunun inyinnu uyenu inchifbite Ibrahim uyinnu sa uyenu me na awadimun nan nya ndirun nbo.¹³Bari na nan nya sharawari ubellu Kutellẹ wa kulo litin Ibrahime nin nisudume, au ima so anan minu iyii, nan nya nani fiu Kutellẹn iyinnu sa uyenu. ¹⁴Bari andi alẹ na inuzu, nshara din nan nya nannan serẹ, uyinnu sa uyenu nso hemmari une, tutun ubellu Kutellẹ nnana. ¹⁵Bari usharawẹ din dasu nin tinanayi, vat nin nani, kitẹ na ushara dukuba, na udirun ndortun nshara duku wang ba.¹⁶Bari nani. libau inyinnu sa uyenuwari, inan so libau nbolu Kutellẹ, bara ubellu me nan yita vat nisudu. Tutun ilẹ isudẹ na imayitu chas kiti nalẹ na iyiru usharawaba, imayitu vat nin na lẹ na idin nuzun yinu sa uyennun Ibrahim ¹⁷(urika na adi uchifbit vat, nafo na ina idi nya niyertẹ, " meng natifi uchif nisudu gbardang"). Amẹ Ibrahim wadi nbun lẹ na awayinin ninghe, Kutellẹri une, urika na adin nizu ulai nalẹ na ikuzu, akuru ayichila ilẹ imon na idiba imone yita.¹⁸Vat nin yenju ndas, Ibrahim wayinin nin Kutellẹ iwo aba yitu uchif nisudu gbardang, nafo na iwa bellu "Alelẹ ma yitu isudu fẹ." ¹⁹Na nan nya ndiru nagan inyinnu sa uyenuba, Ibrahim wa yau kidowo me kin kulari-awadi kupo nakus akut likuru, tutun kiti kumatin Saraya wadi kiku kubẹ.²⁰Vat nin nani, bara ubellu Kutellẹ, Ibrahim wa daudau nan nya indirun yinnu sa uyenuba, awana kwii agaghari nan nya iyinnu sa uyenu, nin liru Kutellẹ. ²¹Awaynin vat imon irika na Kutellẹ bellẹ, adinin nagan usuninin. ²²Bara nani iwakuru ibatizaghe mun nafo fiu Kutellẹ.²³Nene na iwa su iyertẹ nwọ ibatizaghe mugha usame nimon ichineba, ²⁴Vat nin gherik wang, nya narika na ima batuzu, arikẹ na tiyina nin lẹ na a fiya Yisa chikilaribit nan nya kul. ²⁵Yisa dana iwa nakpaghe bara alapi ikuru ifiyghe bari akusu ari.

Chapter 5

¹Andi iwa kusu ari bari uyinnu sa uyenu ari, tidin nin lisosin limang nin Kutellẹ nan nya chikaribit Yisa Kirsti. ²Nan nya mẹ, tidinnin libau bari uyinnu sa uyenu ndu kitin nbollu mẹ na tiyisin ku. Tidin lanzu nmang nan nya nagan ghantinu Kutellẹ.³Na ilelẹ chasba, tikuru tidin lanzu nmang nan nya niwẹ na tidying, bari tiyiru uniwẹ din machu ayi akone. ⁴Ayi aklne macha useru, useru macha likara kibinayi. ⁵Na likara kibinayi din dasu nin lanzun ichinba, bara kinayi Kutellẹ wa tinari nan nya nibinayibit nan nya nfip mi lau, na iwani ari.⁶Bari vat wadi sa kayiri, kubi kuchinerẹ Kirstiwa ku bara anan ndiru Kutellẹ. ⁷Bari imone dinin konu kan iworo umon ma ku bari unan fiwu Kutellẹ. Andi umon ma yinnu aku wang, ama yinnu bari anit achine.⁸Vat nani Kutellẹ wa punari kinnayi mẹ, bari tiwa yita anan kulapi Kirsti ku bari arik. ⁹Nene wang dana ikusunari lau nan nya nmii mẹ, timase utuchu nan nyẹ kiti tinannayi Kutellẹ.¹⁰Andi arik natiwadi annan ivira, iwa kelẹ ari nin Kutelle nan nya. nsaunẹ, gbardang kan, kimalin kelẹ imanin tuchu ari nan nya nlai mẹ. ¹¹Na nani chas ba, ayibit kuru apugun nan nya Kutellẹ Chikilaribit Yisa Kirsti, na kitemerẹ, nene tise ulẹ ukelẹ¹²Bari nani, libau wasemeri kulapi wa piru uyii, nan nya nani ukul pira libau kulapi. Ukul nin dofino liti na nit asire vat, vat narika na ina ti alapi. ¹³Bari kimalin shara, kulapi wadin iyi, na iwadin batuzu kulapi kitena ushara wa dukuba.¹⁴Vat nani, uku wasu tigoh inchizunnu Adamu udu kubin Musa, vat udu kiti nalẹ na iwasu kulapi nafo aAdamu ba ndirun lanzu liru, na amerẹ wadi kuyoli nlẹ namadakẹ. ¹⁵Vat ninnani, uni Kutellẹ nin patilunun shara di arume ba. Bari andi kitenen patilunun shara nwasame ukul na piru uyi litin kogha, nanerẹ wang gbardan ubollu Kutellẹ a unimẹ libau nbollu Kutellẹ wadak kitin wasame, Yisa Kirsti duku gbardan litin kogha.¹⁶Bari unẹ, na umasin nin le na awati kulape ba. Bara nchara urum, ushara innazu wa piru bari upatilinun sharan wasame: inchara nba tutun uni Kutellẹ ni kusu kulapi wadak kimal nalapi gbardan. ¹⁷Andi bara kulapin wasame, ukul di tigo nan nya wasame, gbardan nani alẹ na isere ubollu Kutellẹ a unimẹ nan nya fiu mẹ, di tigo nan nya inlai wasamẹ, Yisa Kirsti.¹⁸Usonani kitin wasame, upatilinun shara vat nanit napiru unanu, nanere wang, bara katwa kachine karum ukusu nalapi ndu inlai wa piru liti nanit vat. ¹⁹Bara kitin ndiru lanzu nliru wasame gbardang wa so anan nalapi, nanere wang kitin lanzu nlirun wasame gbardan nase fiu Kutellẹ.²⁰Nani vat, usharawẹ nadak bari upatilinẹ nan yita gbardang. ²¹Nane di bara asa kulapi di tigoh nan nya kul, nanere wang ubollu Kutellẹ ma su tigo nan nya fiu mẹ ndu nlai nan nya Yisa Kirsti Chikilari bit.

Chapter 6

¹I yaghari tima bellu? tili ubun in su na lapi bara ubolu Kutellẹ tinan gbardang ghe? ²nauwa sonanin ba. Arik a lena tinna kuzu nin nidowo na lapi? ³Naiyiru oh ingbradang na le na ina ubaptisma nami ligowe ni kristi Yisu iwa suminuubatisma nani udu ulai ba?⁴I wa kassu nari ninghe kuh in baptisma nannyan ku, nafor na iwa fiya kirsti nanere arik wang ma chinu nan nyan in lai upese, ⁵timunuati nin ghe nafo nin kulme tima kuru timunu ati nin ghe nin fitu me.⁶Tiyeru nene iwa bana kidowo bite nin ghe barn, inan molo kinanzang kin kulapi ⁷Ulena aku aso unan sali kulapi kiti kulapi.⁸Asa tiku nin Kirsti, tiyinna ti ma kuru tiso ligowe nin ghe. ⁹Ti yiru anfiya kisti ku nan nya kissek tutung na aduu nan nya nan kul ba. Naukul du nin likara kitime ba¹⁰Bara ukule na awaku kiti kulapi, awa ku urumari chas bara vat titun ulai na adimun asosin bara Kutellẹ-ari. ¹¹Anun wang; yiran ayimine anan kul kulapi in lon likot anan lai kite Kutellẹ nin Kirsti Yisa.¹²Bara nanin niwa yinin kulapi nodin nidowo mine nin kul ba bara iwa yinin nin ntok kidowo ¹³Ni wa ni niti niti dowo mine kiti kulapi iso imongkata kulap, ba anun Kutellẹ nidowo min, nafo ana nuzu nannya niti niti ulam bara Kutell. ¹⁴Ni wa yinin alapi se likara kitene mine ba, bar na anun du sa in kana, na ti di nan nyan duka ba bara ti di nan nyan mbolu Kutellẹ.¹⁵Anin iyang? tili ubu n nin na lapi bara na ti du nan nyan duka ba barna ti di nan nyan mbolu Kutellẹ? Na uwa so nanib. ¹⁶Na iyiru ule na i nakpa atimine, nan nya lichin in lanzu in liru iso achin in le na idin lanzu ulirume sakulapi udu uku, sa ulanzu inliru udu anan sali na lapia?¹⁷Vat nani liburi libo kiti Kutellẹ, I wa di achin kulap, ina nin yinna nin nibinai udursuzu kiti kanga na ina ni minu. ¹⁸Ina nutun munu nan nya tikanchi kulapi, ina ni so achin fiwu Kutellẹ. 19Indin su uliru nafo unit nin sali likara nidowomine. Nafo na ina nidowo mine nafo achin lisosin linanzang linanzan. Nene nakpan nitiniti nidowo mine nafo achin infiwu Kutellẹ nan nya lisosin limang.¹⁹kubi kona iwadi achin kulafi na iwa di nan nya na nit alauba. ²⁰Ku yapin kunatari iwa dumun kube nan nya nimon ile na ne nene idin lanzu inchin muna? ²¹Bara kumat ni leli uwonne vat ukulari²²Nafo nene na na inan nutun munu tikanchi kulapi inanin so achin Kutelle, nono kumat mine in so nin lau tutun imalin mine ulai sa ligan. ²³Bara kusere kulapi ukullari titun ufillu kibinai Kutellẹ ulai sa ligan nan nya kitin Kirsti Yisa chikilari bite

Chapter 7

¹Sana iyiru ba linuana [in din liru nin na nit ale na yiru uduka] bara uduka din dortu nin nit nan nya na yirin in lai me?²Ame uwani ni luma a terin nin lesse nan nya nisilin niluma ywase ulesse nnku, abuntu nannya ni silin ni luma. ³Bara nan, nan nya kubi ko na ulsse di nin lai asa anuzu asu iluma nin mong ima yichi ghe ukilak. Asa ulesse nku anuzu ni silin nilumea na du ikilaki asa su ilumama nin mong uni. ⁴Bara nanere nwa na nin i wa ti munu anan kul bar uduka nan nyan Kirst, bara ina dofuzonu ligowe nin nin nat, bara ame, naiwafiya ghe nan nya nan ku, bara bara nan macha nono fiu Kutelle. ⁵Kube na ti wadi nakidowo wanuzu kamang nan nya niti niti nidowo bite. In nuzum duka bara tinan nut tuno nono kul.⁶Nene ina nutun nari nan nyan duk a tinani naku nan nyan in chn bite na ti wa kif, bara ti nan su kata kapese nan nya in fip Kutelle, na nan nya in chin ukuse ba.⁷Ani iyari tima belle nene? Ani uduk kulapiari litime? Na uwa so nanin b. Vat nin nan, na inwa na yinin kulapi ba, sasana uduka b. Na inwa yiru iyiru iyari kunaniyizi sasa na uduke na bellin b, "Naubasu kunaniyizi ba," ⁸Tutun kulapi nayiru kubi nan nya in duka unare na dak nin vat intok kulapi nan nya nin. Tutun andi na Uduka di ba kulapin nkul⁹so uurum in wa yita nin bai sa Uduka ne uduka dak kulapi koni na kuru kurun fita iminaku ¹⁰Uduka na una din wori ubani ulai unin na da nin kul.¹¹Kulapi na yiru kubi nan nyan Uduka kurusuzu, nkoni na molii kitenen uduke. ¹²Nani ushara di lau a uduka lau imon ichine nin chau. So urum in wa yita nin lai sa uduka, nene na uduka na da, kulapi koni na kuru ku fita immini nak, ¹³Nni nene imon ichine isoyi ukulla? Na nani b. Nani kulapi, bara in durso kulapi ari sai nan nyan ni mon igegeme. uni na dai nin kul bara nan nya induka kulapi na na nnzu kamang. ¹⁴Bara tiyiru o Usharawe di nin fip kutelle, vat nanin in di na kidow. Ina lewi udu lichi nan nya, kulapi.¹⁵Bara iwon ile na idin suzuna in yirub. Imon ile na indi nin sun su. Na in nare indun sue ba imon ile nain nari inare indin sue. ¹⁶Bara nani andi in din su iwon ile na in dimin suwe b. Men yinni nin woru ushara chau. ¹⁷Bara nani na mere din suzu ininb, kulape na kudi in nan nya nigher. ¹⁸Bara nanin men nan nya kidowo nigh, na imon ichine duku b, bara usuu ni mon ichine di nmi vat nani na in wasa su ba.¹⁹Bara imon ichine ile na in dinin su in s, indin su b, nani imon inanzang ile na in di nin suwa ba inere in din su. ²⁰Nene asan insuimon ile na indi nin su b, to nanere nane din in sue b, vat nane kulere na kudi nan nya nighe. ²¹In se nan nya ime likara lichine in di nin sun in su imon ichin, vat nanin imon inanzanghari di in me.²²In di nin liburi libo nin shara Kutelle bara uni ule na adi nan nya ni. ²³Mmini yene umon uka'idari ugan di niti niti kidowo nighe udi likum nin ukai'da upeseh nan nya kibinai nighe aminin yirai kuchin bara ukai'da kulapi ule udi niti niti nidowo nighe.²⁴Ki kimong nameng! Ghari ba tuchu menku nan nya kidawo nkul? ²⁵Liburi libo kiti Kutelle bara Kirsti Yisa Chikila bit. Bara nani meng litini ghe in lon li kot mmaa dortu Ushara Kutell, in lon li kot tutung indortu uka'ida kulapi nin kidowo.

Chapter 8

¹Nene na uchan ukul diku ba, kiti nale na idi nan nya Kirsti Yisa. ²Bara uka'ida infip Kutelle unlai nan nya in kirsti Yisa na nutuni fong in kai'da kulapi nin kul.³Imon ile na ushara wa yinin usue ba bara na uwadi nin likara ba nan nya kidaw, Kutelle nasu: iwa tu Gono me nin in nit usirne unan kulapi ayiru kiti kulapibit. amini nati kida wo kulapi inkul di in cha nku. ⁴Awa su nani bara imon pizire nan nya insharawe nan kulo nan nya bite arik ale na uchinbite di na kidawo ba udi nan nya Infip Nnu Kutelle. ⁵Ale na idin chin nan nya kidowo din chisu nibinai mine nimon kidawo, ale na idin chinu nan nya Ifip Nnu Kutelle din chisu nibinai mine kiti nimon in Ifip KUtell. ⁶Bara ufo liti kidawo ukullari, a ufo liti kidowo liaison, ⁷bara ufo liti di nin ni vira nin Kutell, bara na a yinna nin usharia Kutell, awasa a yinno usue ba. ⁸Ale na indi na nidawo na idi nin woru ipo Kutetelle ayi b. ⁹. Nani tutung, na idi na nidowob. Idinan Infip Kutelle andi kindegenere Ifip Kutelle di nan nya mine. Andi na umon di nin Fip Kirsti ba na ame un mereba. ¹⁰Andi Kirti di nan nya mine in long li kot kidowa maso kin kul bara kulapi in lon likot tutung Ifip Kutelle ulaiyari bara uchinu dert.¹¹Andi infippin le na awa fi Yisa ku nan nya kissek di inf. Ame ule na wa fiya Kirsti ku nan nya kul ma kuri ani nidowon kul mine ulai bara ame ule na adi adi nan nya mine.¹²Bara nanin linuana arik ana tire wari na ti ni nidowo b, na tiwa su lissosin nidowo ba. ¹³Bara nanin asa udi nan nya kidawo udi bellen kuarun. Asa uku nan nya Ifip Nnu Kutelle kidowo nin kate me uma ti ula. ¹⁴Bara vat in gbardang na le na Infip Kutelle din dursuzu nani uchin inun nono Kutelleari. ¹⁵Bara na i na seru infip lichin na ima lanzu fiub, ina seru infip in wru i so unit urum uneren ta tidin yichu"Abba Baba¹⁶Ifip Kutelle litime nin min bit infippe yinna arike nono Kutelleari. ¹⁷Andi non, tutun anan li ugad, ugadue un Kutelle in kon ku sari a anangadu nin kristi tutun mmon uchara. Andi tutung tiniyo kan nin gh, nanere tutun tima se uzazunu nin ghe ligowe.¹⁸Uyenu nin uniyu bite nin ko kube nee na udurum in gbardang in ghentinu ule na ima dursu nari ba. ¹⁹Uchiwu nibinnai kang na makeke din cha idursu nani inin nono Kutelleari.²⁰I wa toltin in gongon udu invon ihe, sa usu mine, bara usu in le na amaerie na ti nani ²¹Bara makeke we atiminene ime nutuno nani nan nya lichin linanzang udipiru lisosin ligongong lin nono Kutelle. ²²Bara tiyiru vat makeke di lidurun nin kata nan nya nkunuligowe nene.²³Na nane chas b, arik ma atibite ale na idi nin nonon inchizno Infip Kutelle nan nya nati bite tidin gbondulu, tidin in cha isere nar, ukurtunu ni dowo bite. ²⁴Ina su nari Utuchu vat bara uginnu ari. Uyinnu ule na idinyenju unin na uyinnuariba. Nafo ghari in yinna nin ni mon ile na adingenuju nene? ²⁵Bara asa na tiyino ni ni mon ilena tisa yen, to tiba su uchawe nin na yi asha. ²⁶Nan nya lirum, Innfip Kutelle wang din buzunu nari nan nya lidarin bite. Bara nati yiru yanda na timati inlirab, Ifip Kutelle nin litme din su kata nan nya bite na nin gbondulu ba. ²⁷Ale na adin yeju nibai bitayiru nibinai Infip Kutelle.²⁸Tiyiru ale na idi nin su Kutelle adinesu kataka chine vat bara ichinn, ina yichila nafo kpilizu me. ²⁹Bara alena na yarin ayinno, ana mali uti usi lisossin nafo gono me bara ana yita gono kin chizinu nan nan nyan nuana gbardang. ³⁰Ale na tutung na amaqlu u feriu ana yichila. Alena ana yichil, inua tutun kusu lau. Ale na awa kusu, inighere ana zazin.³¹I yaghari tima bellu nene kitene nile imone? Andi Kutelle di nan arik ghari ba nari nari? ³²Ule na ana nuzu nin Gono me ba a mini na ni kimin bara vat bit, iyari ba wantin ghe na ana imon vat?³³Ghari ma dak nin karusuzu nan nya imonrumn in feiu Kutelle? Kutelleari unon su ushara. ³⁴Ghari ma kiti finu kulapi? Kirsti Yisa, ule na a wak, ule na nan nya nimon vat ichine i wa fiya ghe nan nya kulapi amini nasosin nene in chara Kutell, amini din fo achara bara arike?³⁵Ghari makosu nari nin su Kristi? liburi lisirne sa imgbagbai kidowo asa uniu wasa kupogha sa lisisosin fiseri, sa uhasaria, sa kuboong? ³⁶Nafo na nyertti di"Bara fewe idin molsu nari ko lome liri ina yiru nari nato alkam indi basu"³⁷Nan nya vat nimon tikata kitin linbun nan nya inlena na a durso nari usu. ³⁸Bara in kala udinrun yinnu na ukulba sa ulai sa Amalaiku sa tigo sa imonmon na idi nene sa imomong na idin chinu sanlonlikar, sa inzang, ³⁹sa inchomcho, sa imonmong na ina k, imo yinu ukosu nari nin suKutell, ule na udi nan nya Kirsti Yisa Chikilari bite.

Chapter 9

¹Ndin bellu kidegen nan nya Kirsti, na in bellẹ kinuba, ulamiri nighe in tayi iyizi nba nan nya Nruhu Kutellẹ ulau. ²Indi nin liburi lisire kang nin konu in salin shizunu nan nya kibinayi nighe.³Nafo meng litinighe in yita nin su in ti litini unu in nana kitin kirsti bara nuana ning, likura ning nya kidowo. ⁴Inun na idi Israila. Idi nin seru, nin zazunu, nin nisilin, nin liru Kutellẹ, a likawali. ⁵Inighari nin na chiff nburnu minere Kirsti na dak nin toltinu nan nya kidowo- Kirsti na amerẹ kitenen vat nimon, unan nmari Kutellẹ sa lingan. Usonani.⁶Na uwaso nafo likawali Kutellẹ nso hem. Bara na kogha na adi in Israila kidegen nere kunan Israila. ⁷Na tutung vat kuwunun Ibrahimari di nonọ me ba. Kiti litin Ishaku timaso likura.⁸Usọ, nonọ na kidowo na nonọ Kutellẹri ba. Uso nonọ likawali inugherẹ idin batuzani nonọ likure. ⁹Bara ulẹ ulirẹ unalikawali ari: '' Nin ko kubẹ nma dak, nmani Saratu ku gọnọ.''¹⁰Na ulelẹ chas ba, kimalin Rabika wanin nit uwasamme, uchiff bite Ishakuw- ¹¹na iwadi isa mara nonọ ba, ana isa ta imoimon i, hine sa inanzang ba, inan woro ukpilizu kibinayi Kutellẹ inbelen nferu me nan so nani, na bara kata kidowo ba, unuzu kitin nlẹ na ana yichila. ¹²Iwa taba ubelinghe, ''Ukune mani ubenẹ tikunẹ.'' ¹³Udi nafo na iyerte di, ''Yakub adi kibinayi nin Isuwa inari amẹ.''¹⁴Iyari timabellu? Kutellẹ dini dinongha? Na nani wa yitaba. Bara awa bellin Musa ku au, ¹⁵"Nma dursu ujinkai kitilẹ na indi nin jinkai, Nkunekune kitilẹ na indi nin nkunekune". ¹⁶Bara nani, na ule na ana kibinayi ariba, a na ulẹ na asu uchumari ba, bara Kutellẹ ari ulẹ na adurso ujinkai.¹⁷Uliru Kutellẹ w bellin Firauna ku, Bara ma manufẹ rẹ ina fiyafi, innanse indurso likara nighe litife, Lisa nighe nan se upiru kowe nan nya inyẹ.¹⁸Bara nani, a dinij jinkai kitile na ata usu, kitin le na ata usu tutun ataghe gbas.¹⁹Uma belli nenge, ''Iyarin ta udin pizuru anit nin kulapi? Ghari wasa asu umusu nighe? ²⁰Kai unit, saka uyenu, fe ghari na uma kpanu Kutellẹ? Tiwin to na ina ke ma bellu unan kewe, ''Iyari ta una keyi nenẹ?'' ²¹Ani na unan ke na melenghe wasa akoso tiwin ti shife to ake kumeleng kuchine mun, to tutun a ke nkon 'mun nanzang?²²Andi Kutellẹ, dinin su adurso tinanayi me, akuru ati iyene likarame, awunno kubi nin shew kibinayi me, bara anan da wese anan mizunu tinanayi nibinayi mine. ²³Bara tinan yinnọ mgbardang nkune kune kibinayime liti nalẹ na inin dinin kune kune, ale nawa achiu bara a ghanti nani. ²⁴umunu arikẹ wang, nya nalẹ na ana yichila, na nan nya nayahudawa chasba, umunu ingisin tilem tileme vat.²⁵Tutun nafo ubellu me in Hosea: "Nma yichilu anit nin alẹ na iwadi anit nin ba, nin nalẹ na indi kauna, bara na inwadi kauna mine uworsuba. ²⁶Tutun umanin so nenge, kiti ka na iwa yertin na anu anit nighari ba, nene ima yichimunu nọnọ Kutellẹ lai.''²⁷Ishaya wa su kuchulu bara nonọn Israila, ''Andi ingbardang in nonọ Israila masin licicin kurawa, ingisinghari mase utuchu. ²⁸Bara Chikilari ma su kata nin lirume nan nya iyi ulelẹ vat na nin molu kubiba. ²⁹Nafo ubellu Ishaya na awa bellin mun. "lndafo na Ugo Kutellẹ wa sun nari ingisin nisudu ba, tiwaso nafo Usodom, tutun tiwa lawu masin Ugomorah³⁰Iyari tiba ku tibellin? Awurmi na iwadi anan fiu Kutellẹ ba, nene iso anan fiu Kutellẹ bara uyinnu sa uyenu. ³¹Inun Israila na iwa dofin ushara nin fiu Kutellẹ, na iwa duru igan i. nin ba.³²Iyang wantin? Bara na iwa pizuru nin yinnu sa uyenuba, iwa piziru nin kata kidowo inani wa tirọ litala intirzu. ³³Nafo na ina yertin, ''yenen in na nonko kutala in tirzu nan nyan Zion a kupara kulapi. Ule na ayinna mun na ama lanzu inchin ba.''

Chapter 10

¹Linuana, usu kibinayi nighe nin fọ nachara nin kiti Kutellẹ, unare ise utuchu. ²Meng ta iyizin inba nati mine bara idi nin su isu kata Kutellẹ, na dert nin liru Kutellẹ ba. ³Na inin di nin yiru Kutellẹ di nin lauba, ina nin na pizuru inin se inlau natimine, na inun nani atimine kiti infeu Kutellẹ litimẹ ba.⁴Bara Kirsti amere ukulun duka fiu Kutellẹ udu vat innan yinnu nin Kutellẹ. ⁵Bara Musa na su iyertin inbellẹn fiu Kutellẹ ule na udin dasu kitin duka: "Unit ulẹ na su fiu Kutellẹ nan nya duka, basu uchin nan nya nin."⁶Bara fiu Kutellẹ ulẹ na unuzu nan nya yinnu sa uyenu nworo ne, "Na uwabelin nya kibinayife, 'ghari ma ghannu kitenekani?' (bara anan toltinọ Kirsti ku kutin), ⁷sa tutun, 'ghari ma piru na kisek?' (adi nutun Kirsti ku adamun.)''⁸Au iyari ibelle? ''Ligbulaghe di susut ninfi, nan nya nnufe a nya kibinayife.'' Ligbula in yinnu sa uyenu ari une, na tina mo girzunẹ. ⁹Bara asa ubelle nin nufe Yisa Chikilari bitari, unin yinna nya kibinayife au Kutellẹ. wa fiyaghe nan nya kul, umase utuchu. ¹⁰Bari unit di yinn fiu Kutellẹ nin kibinayẹ ari, tutun nin nuwari asa uyinnu intuchu.¹¹Bara uliru Kutellẹ woro, "vat inlẹ na ayinna ninghe na imatighe inchinba," ¹²Bara na Ayahudawa di ugan, a Awurmi ugang ba. Bara Chikilari urumerẹ di Chikilari vat, tutun adi susut nin lẹ na ayichilaghe. ¹³Vat inle na ayichila lisa me ama se utuchu.¹⁴Inyizi ari inin ma yichilu lisa lẹ na anu yinna ningheba? Tutun inyizi ari ima yinnu nin lẹ na isa lanza ulabari meba? Tutun inin ba lanzu inyizi ari sa unan bellun inliru Kutellẹ? ¹⁵Tutun ima tiyizari ibellin uliru Kutellẹ s kadura? Nafo na ina yertin " Inyizi ari inchaut nabunu na nan bellu in liru umang nin nimon ichine!''¹⁶Tutun na vatari na lanza ulirun inlai ye ba. Unare Ishaya wa woro, " Chikilari, ghari n yinnin nin kadura bite?'' ¹⁷Bara nani, uyinnu sa uyennu din dasu kiti lanzu, tutun ulanzu ligbula Kirsti¹⁸Ameng tutun nworo, "Iwa lanza ba?" Eh!, nanere gbardang. "Liwoi mine na do vat inyẹ. Tutun agbula mine na piru vat ligan inyẹ"¹⁹Tutun, Nworo, "Na Israila na yiru ba?" Uchizunu Musa woro, "Meng ma nazu minu nibinayi nin kiti ka na Immyin mi dyawariba. Nin so immiyin sa uyinnu, Meng ba timinu ilanza ayi."²⁰Ishaya nuzu kanang a belle, " Alẹ na ina pizurui ba ina sei. in na durọ litining kiti na lẹ na ina tiri tidina ning ba. ²¹Kiti nan Israila abellẹ, "Ko kishi uchara ning yisin kiti nanit ale na idi gbas nin ale na inari.

Chapter 11

¹a belle nani sa Kutelle wa nnari anit me? uwanya uso nani ba bara men wangnkuna Isiraila ri unuzu likura Ibrahim tutun lilem benjamin benjamin. ²Kutelle wa nnari anit me b, ale na awadi ananyinu nani, sa lyiru imon ille na inyarta wa bellin litin kitin Iliya na awa sau kuhulu kiti Kutelle abara anan Israila? ³Chikilari inna mollusu anit anan mbellu naufe ipucho tibagadife miyari chas nlawa tutun idin piziru nighe.⁴Kutellẹ wa tarda awaro: "nna chau litinighe nanilime amui kuzor alle na issa tumuno nin naluum mine kitin baale ba". ⁵har nene re nnya ko kusa ufere mboullu Kutellẹ imon nggisin duk. ⁶Vat nani andi barai ayii ubolluKutellẹ na bara katari ba andina nani ubollu Kutellẹ. di ubollu ba. ⁷Iyarighari tutungha? imon ule na an Isirale wa piziru iwa se iniba nnan feeru Kuteelẹ wase ngisine ghas. ⁸Ud nafo na inyerte wabellin "Kutellẹwa nii nani Ifipnnun me min nyisi na nyeju kiti ba nin atuf ansalin nlanzu uliru udak kitin mon"⁹Dauda woro nenghe "na kutebul mine sokutaru libarda litala ntirzu a usọ atunu" kitimine. ¹⁰Naiyizi mine uwo isirọ bara i wayeje kiti ko kome mine tumun¹¹Awa bellin nani "iwa utirzo bara disua idiuwa?" uwa uso nani ba bara nan naudisu mine watii uduchu daa na nan nan nsalin yiru Kutellẹ baraifea nanin ayinasu liyarin. ¹²Andi uyi naseimon nachara diu mine uwalu mine umon nachara kiti nan ntanni nin malizin nacharaiworo use namon nachara.¹³Nene nin indin nliru nanghinu anan ntani kulle meng unan kadura na uda kiti nan ntanni Kutellẹ indin fọfigiri nin katanighe. ¹⁴mmoti mba nanzu amon nibinai issua. lagann alle na idi amon mine se utuch. ¹⁵An di unna rani alele unare ti tise umuni nati an nye '' Yagari useru mine ba ti uba so ulai ki nan kulle?'' ¹⁶An di kumat ifarri adi lau na nere iyip ma, an tillin di lau, annere ti langgye ba yitu. pucu tilangye ina.¹⁷Iwadin woru i puco ton ti lang kuca, f, kucan zaitu kusho iwa shonfi na nya mine uba koswu nan gyinu mmari tiling tiling kuca zaintu, ¹⁸yen je uwa fo figiri nin tilan gye. Asa uba fo figiri na fere nin tilang, na fe re ming ti langye ba, ama tilangyere min fi.¹⁹Uma/ uba nin woru, ''Ina n shono men ku nan nye.'' ²⁰Kidegen nere/ kiden nere! Bara usalin nni kibinai mine iwa pucu tilangye, nin nani uyisa nan nya yenu fe sa uyenu. Nu uwa ganti liti fe kan ba, lanza fiu. ²¹Sasa na Kutelle wa sun tilang ti cine ba fe wang na awa sun fi ba.²²Yenen nene, imon i cine irka na Kutelle na su. Nlong ikot urinjaya Kutenlle wa wunun ale na iwa dui, inlong likot urinjaya Kutelle na dak ati mine uni wa ti ayi a shaeu me, sasa na ni ba, fe wan iwa wernu i finlo. `²³Iwasena ituna nan nya salin yinnu ibashonminu nan nya iba shunmunu nann nya. Bara Kutellẹ nwa nya apirun minu nnan nyẹ. ²⁴fe wang iwa kalafi kiti kuchan nzaitu kusho, ko na litino me din nan nya kusho, ida munu fi nin kuchan nzaitun kilari, nafo na idin suzu belle anun na iyiru litinọ mine, ikuru ishominu kuwa.²⁵Linuana na iwa so lọn ba, nin nimon liyeshi, bari iwa yita nin yinnu nin kpiluzu nati mine; Israila nase ngbas bat nan nya mine, se na inase ukulu nannan tanni Kutellẹ.²⁶Nanere vat nan Israile base utuchu, nafo na ina yerti: "unantuchu ba nuzu nnan nyan Zion; aba kallu udiru kutelle kitin Yakub. ²⁷Likawali nigha lolẹ nan ghinu, nba kalu alapi mine."²⁸Nlon likot nbellen nliru Kutellẹ, ina nari ani bara anun, nlon likot bara uferu Kutellẹ, anan suuwari barian ka mine. ²⁹Bara na Kutellẹ wasa akpiliya kibinai mẹ nan nya fillu nin yichilu me ba.³⁰Nafo nin chizune ne na iwadi anan dortu Kutellẹ ba, ina se nkune kune Kutellẹ bara udortu me, ³¹Nene alẹ Ayahudawe iwa nari udortu Kutellẹ, iwa first nani nkune kune nafo na ina durso minu inung ma nene seru nkune kune. ³²Kutellẹ na tursu kogha ku nin dirnun dortu me, bara adurọ in nkune kune kitin kogha.³³Kakama, ncham cham nimon nachara inyiru nin yinnu Ketellẹ! Ghari wasa a pizira nan nya nsharamẹ, Tibau me katin likara inyinnu! ³⁴"Ghari yiru kibinayi in Chikilarẹ? Sa ghari udon nkpiluzu in nliru me?³⁵Sa ghari na burun ana Kutellẹ imonimon, sa inan kpilla ina ghe?" ³⁶Bari kitimẹ, nin nan nya mẹ, a udu kitimẹre imon di vat. Udu kitimẹ ngongọn so saligang. Ussonani.

Chapter 12

¹Nin nani, ndi kuchukulu kitimine linana bara gbardang nkune kune Kutellẹ, nan nidowo mine ugutunu mmii, imon seru kiti Kutellẹ, bara unnere unni natimine kiti Kutellẹ, nso katamine nan nya Nfip Kutellẹ. ²Yenjen iwa dofin lidu inyi ulelẹ, kpilan atimine iso apese nan nya nibinayi mine, inan yinnọ imonirika na idi ichine, inseru, nin chasarak nnufi Kutellẹ.³In din bellu, bara ubollu Kutellẹ. na iwani, bara umon nan nya mine wayiru litime zikiki akata ligan lọ na ina cheghe ku: Na ikpilza ukpilzu uchine, nafo na Kutellẹ na fulọ kogha ku ligan chiu kibinayi in yinnu sa uyenu me.⁴Nafo na niti niti di kidowo kirum, vat niti nitẹ ko kame dumun katamẹ, ⁵Nanere tidi gbardang kidowo kirume nan nya Kirsti, tidin gangang vat nin yitu arumẹ.⁶Bara na kogha dimun da diume na ubollu Kutellẹ na nighe. Andi uda diue fe ubellu nnu Kutellẹ'ri, na usu dert nin ligang nimon na ina fuloghemun nan nya inyinnu sa uyenu. ⁷Andi uda diufe usu nsu nanit katawari, na asu. Andi uda diu fe udursuzu kitẹri, na a dursuzo. ⁸Andi uda diu fe unizu nanit likara kibinayari, niza ani: Andi uda diu unizuari, nizafi tapp: Andi uda diu fe uwunun nbunari, su seng. Andi uda diu fe ulanzu nkune kuneri, su nin nayi abho.⁹Na ussu mine wanso unrusuzu liti ba. Nari imon inanzan; minọ ilele na ichau. ¹⁰Ubellẹ nsu linuana, chiun ussu natimine na nibinayi; nbellen ghantinu na kogha ni gwana me.¹¹Nbellen kayiri, iwasu ku gwala ba; nbellen nruhu, uyita mas mas; Nbellen Chikilari, su kata me. ¹²Nan nya nayi akone, su liburi liboọ; nbellen nfizu nayi, nonkon nibinayi; nbellen nlira, na iwachin ba. ¹³Dan timunu achara tibukatu na nan nsali kulapi, nan atimine anan sesu namara.¹⁴Tan alẹ na idin nizu munu uniu nmari; tizan nmanri na ulaana. ¹⁵Sun ayi abho nin nale na idi nayi abho gilan nin nalẹ na idi kuchulu. ¹⁶Sun lisosin limang nan nanit vat. Iwaso anan kpilluzu nghantinu nati tibau mine ba, seren anan toltunu nati. Iwa yita jijin nan nya kpilluzu mine ba.¹⁷Yenjen iwa tunu imon inanza nin nimon inanza. Sun imon ichine kiti nanit vat. ¹⁸Andi uba sonani, son ligan likara mine mang nan nanit vat.¹⁹Yenjen iwa tunnu atiminemu, linuana, nan tinanayi Kutellẹ libau. Iyerte na woro ''uttunu unanighari; nba tunnu; ubellun inchikilari.'' ²⁰''Asa unan salin nsufe din lanzu kukpon, naghe alii. Asa ayin kotoghe, naghe asonọ. Uwasu nani, uma pitiringhe achalang nlari litime.'' ²¹Na iwasun tinanzang lii likara mine ba, lewu likara tinanzang nin gegeme.

Chapter 13

¹Na kogha dortu uliru nago, na nton tigo duku sa uyinnu Kutellẹ ba; Kutellẹ ameri unan ni tigo. ²Bara. nani ule na yasa tigo ayasa Kutellẹ, tutun anan kiyasa tigo iba sunani ushara.³Agọ na imon fiuwari ba kiti nanan su nmon kine imon ufiu kiti nnanan sunimon inanzang na aye difi ulanza fiu na nan tigo ba? suu imon meichine ubase liruu kitime. ⁴Ame kuching kulelle kitimine inanzang lanza yi, na adin mmizinu liyop. hem naninb. Ame kuchin. Kutellẹ ulena aba tunnu tinana na kiti nlena adiṣu inlmon inanza. ⁵Bara nani ibasuu udurtun nlirun nliru na bara unanu nayii Kutellẹ chas ba har nin lamiri wong.⁶Bara nani in bizu nah id ugandu wang. Inun agowe achin Kutellẹ ari alle idin suil ille imone kokome kubi. ⁷Nan kọghaku ule imon na adin dortu munu, ini anan mmyen ungandu mmyen mine lazan fiu nslale na ibati ilanza fiu mine, nghantinan anan nun ighanlin nani.⁸Na Iwa min umon imonimon ba, yinan nin linuana. Ulẹ na ayina nin na lisosin kopome akulo uduka. ⁹Inna woro, "Na iwa nozo nan nawani nanit ba. Na uwa molu unit ba. Na uwa su likiri ba. Na uwa suu ivira ba. "tutun andi imon uduka duku, vat umala nan nyanlẹ ulirẹ: "uba yinnu nin nan kupo nafo litife." ¹⁰Na uyinnu nya uta ulanza unan kupofe ukul ba. Bara nani, uyinnu nso likulun indukari.¹¹Bara nani, kubin daduru, kubiko na kogha ma fitu nmoro. Nene utuchu bite nda susut nanghrik ukati. kubi kone na tiwa burun serun nlirẹ. ¹²Kitik ndo piit, kiti nan na shanta. Bara nani na tifilin imon nsirti, tishon imon likum nkanang.¹³Na ti chinu dert, nafo nin lirin, na in nan nya nkpehirzunu sa usọ nadadu ahemhem, na nin halin zina sa nan nya kunanizi kunanza, nin kubun kunanza sa inshina. ¹⁴Bara nani tan Chikilari Yisa Kristi, na iwa pun kuna niyizi nadadu kidowo ba.

Chapter 14

¹Serre ule na uyinu sa uyenume dinin likara kitime ba nene na uwa su usharia kitine matiru tiru ba. ²Nlong likok umon din din manlikara kibinai nworo awanya alleu kome imon nlong likok tutun, unan ndiru likara nibinai ma lie titene cha. ³Na we na adin lii imon vat na awa yenje nfai inlle na adin lii ba tutun ule na adinlii adadu vat ba na awasu anan nlii vate usharia b, bqra Kutellẹ na saru ghe. ⁴Fee nghari fwe na su kuchin umon ushariya msun nchikilarari sa yinsiku sa adeu amma tighe a yisinu bara Kutellẹ ba tigheayinsin.⁵Nlong likot umon nyiira nlonliri katin nlong nonlikot umon nyira ayiri vat arummere na koghasu uyinu nin kibinai me. ⁶Ulle na ayinna nin nlonliri ayinanmu bara Kutellẹ ar, ulle na alewo imonli vat Kutellẹ imonli vat bara Kutellẹ na anari aleo anari nlii bara chikilari asa duro Kutellẹ libulibo.⁷Van ghirike na umon nsosin bara litime batutun na umon din nku bara litime ba. ⁸Assa tidin lai bara chikilari. Andi tiku tidin nkuzu bara chikilarlari. sa ulai sa ukul arik anit Nchikilariari. ⁹Bara ule imonere Kristi wa ku, afita tutun anaso Chikilari nan nkul nin na. nanla. ¹⁰fe iyanghari ta udin nsharatu gwanafine? afe yangharin ta udin yenj headline fai? vat bite tibayisuni nbun kukii ishara Kutellẹ. ¹¹Nafo na ina nyertu "bara na in dinin lai". ubellu Kutellẹ,"kitinighe kolome lilung ba tumun, kolome ililem basu liru Kutellẹ ".¹²Bara nani kogha nan nya bita bani kibatiza nadadu me ubun Kutellẹ. ¹³Nene na tiwa lawa insu nati ushara ba, na tiworo n, na umong wa chio gwana litala intiru sa barda gwane.¹⁴Bar iyiru chikilari Yisa na risi, na imomon nani litimeb, sai ulle na ayiri nin nani, kitime nanin. ¹⁵andi bara imonlife ayin gwana nan, na udin chinu nan nya su tutun na uwanaza kibanai le na Kristi na ku bara ame ninnimonlib. ¹⁶Na uwa yinin kata kachine fe ka so umon imon liyakkiti ba. ¹⁷Na ubellen nimonli nin nimon nso unere di kila. tigoKutellẹ b, ama ubelen sali kulap, lissosin lita, nin liburilibo nan nya Ifip Nnu Kutell. ¹⁸Ullena din su chikilari bite kata nan nya kamin ame se useru kiti Kutellẹ ninyinu nanit. ¹⁹Nane re dantidofin imon ile na iba ti tiso tap nin nimong ele ibatari ti yissi. ²⁰Yenghe iwa nan kata Kutellẹ bara imonli. Imone vat di la, tutun unanin kitin ille na adin li umon ile na idin tizu tirzu. ²¹Uchaun na uwa lii inawa, sa ti sọ intoro ba sa ilemon na iba ti gwafine di. ²²Alle al'adue na udumon mino anin kitife nin Kuttellẹ. Unan nmariari ulle na ayira litime nan nya ni le mon na iyinamuba. ²³Ulena aleu sauyinnu nin litime adincha ukul bara na udi uyinnu sa uyenu b, vat ilemon na inuzu kiti yinu sa uyenu ba kulapiari.

Chapter 15

¹Nene arik alẹ na ti dinin nakara ti tizu ayi asheu nin na lẹ n. .. kayiri, ana tiwa ni atibite ulanzun nmang ba. ²Na ko uyemẹ bite poa unan kupome liburi nan nya nimon ile na idi ichine, unan taghe akuno.³Bara amẹ Kirsti wang na awani litime ulanzu nmang ba: unin so nafo na ina yertin.'' Tizogo na le na iwa zoguzo minu na diyu litining''. ⁴Bara vat nimon irika na iwa yertu, iwa yertu inin bara udursuzu kiti bitari, nworu nan nya ikune kunebit tinan se likara nibinayi nin liru Kutellẹ tinanse uyinnu mun⁵Nene imoneti Kutellẹ Kibinayi kisheu nin likara kibinayẹ yinin minu use nibinayi nirumẹ vat nafo usun Kirsti Yisa, ⁶bara inan so minu vat mine nin kibinayi kirum inan su liru Kutellẹ uchifin Chikilari bit Yisa Kirsti nin liwoi lirum. ⁷Uso nani yinnan nin natiminẹ, nafo namẹ Kirsti naserumunu nan nya liru Kutellẹ.⁸Meng woro inati Yisa ku aso ku, hin na lẹ na ina bassuni ijah inyisunu kidegen Kutellẹ, bara anan kulo likawali iwani achifmine, ⁹bara awurmi nan su liru Kutellẹ bai insheu mẹ. Imone di nafo na ina yerti, ''Meng masu lirufe nan nya Nawurmi inkuru in inti avu liru lisafe''¹⁰Tutun iworo, '' sun liburi libo, anung Awurmi, ligowe nan na nit mẹ.'' ¹¹Nene tutun, '' sun liru Chikilarẹ, vat mine Awurmi: na anit vat suliru mẹ.''¹²Tutun Ishaya na bellin, '' Litinọ Jesse ma yituku, ameh na amafitu asu tigo kitene na Wurmi amere Awurmi ma yinnu ninghe.''¹³Na Kutellẹ likara nibinayi kulo minu nin nayi abo Lisosin limang bara uyinnu, inan kuno nan nya nagang nibinayi, nin likara Infip mi Lau.¹⁴Meng litinighe nkuru inyinna bara anughe, nanani, bara tutun anighe atimine ise ukulu nan nya inchine, ikulọnin yiru vat, tutun ise ughantinu nati.¹⁵Idimunu niyerti ilelẹ nan nya likara kibinayi nimon imon gbardan kitimine na ayidi inlizin munu tutun, bara ufillu indadiu nighe kiti Kutellẹ. ¹⁶Inan so kuchin Kirsti Yisa ulẹ na inatu udu kiti Nawurmi, inakpai nafo unan katwa kalau nlirun tuchu Kutellẹ, bara imon infillu Nawurmi se useru, inin so imon nkusu na Infip mi Lauwẹ masu katwamun.¹⁷Ufofigiri nighe nso nin Kirsti Yisa kusari vat nimon ilẹ na idi in Kutellẹ. ¹⁸Bara na wasa in belle ko imon irum ba andi na ilẹ na Kirsti na kulo nan nya nin bara uyinnu nibinayi Nawurmi, nan nya iliru nighe nin kata kidowo nighe. ¹⁹nin likara nalamu a imon ilẹ na ikatin likara inyinnu nit usirne, nin likaran Infip mi Lau, inan se uyirun Urshalima, inin kilin vat udu Illyricum, ise indo ni lirun kirsti ku vat.²⁰Nan nya nani, usu kibinayi nighe di ibellu anit uliru Kutellẹ, na niti nanga na iyiru Kirsti ku nin Lisameba, bara uwa tinu kata kitika na umon mal chizunu useuku. ²¹Udi nafo nan nya niyertẹ, ''Alẹ na uliru umang me nsa diru niti mineba nan yeneghe, ale na isa lanzaba yinni.''²²Abi gbardang ina quantizing udak kitiminẹ. ²³Nene tutun na nkuru ndumun kiti kusari kone ba, tutun inin dimun kibinayi nwo indak kitimine nya nakus alelẹ na akatẹ.²⁴To nene vat kubiko na ndo Spain, imayitu nin su inyenefi andi in din katu, ukuru utuyi libauni, andi inma kpillu na iyita inmal ²⁵lanzu nmang lisosin ninfi kokube bàt. Nene in ma du u Urshalima indi su anit anan nibinayi ni lau kata.²⁶Bara imon ichine ari wa di anan Macedoniya nin Achaiya inun su anan indiru kayiri nan nya na nit alau mine alẹ na idin nya Urshalima imon inbunu. ²⁷Eh, uwa dinani imon ichine nibinayi, tutun nanere iwadi anan dortu inremine. Bara andi Awurme wa kosu imon ilau mine, to iwa dortu nani ure in woru ikosu imon inyii ligowẹ.²⁸Asa Kutellẹ nbuni insu kata kane gegeme, uliru nlai ulelẹ nduru kitimine, nma dak kitife in Spain. ²⁹Inyiru nenge asa in da kitife inma dak nan nya nkulu nmarin Kirsti.³⁰indi ni 'unu shawara linana, nan nya lisa in Chikilari bite Yisa Kirsti, nin su kibinayi Nfip Kutellẹ, bara ibuni likum nan nya inlira kiti Kutellẹ bara mewe. ³¹Sun ilelẹ meng nan se utuchu kiti na lẹ na inari ulanzun inlirẹ in Yahudiya inan se tutun kata nighe in Urshalima nan se useru kiti nannan fiu Kutellẹ. ³²Bara in nan da kitimine nan nya nayi abo libo Kutellẹ, nani tutun meng nan ghinu tise ushinu³³Na Kutellẹ lisosin limang yita nan ghinu vat. Usonani.

Chapter 16

¹Meng munu Fibiku bite, unan kata kilari inlira na udi Kankirya ²bara inan sere ghe nan nya lisa inchikilari, nan nya libau na li di dert nin nan fiu Kutellẹ, tutun uyisin kimalme nya ko iyeme imon ile na ama pizurufi. Bara ame ma na buzu. anit gbardang, umunu menkuwang.³Lissoni Biriska ku ni Akila, adon katani kitin Kirsti Yisa. ⁴ale na bari ulai ning, iwa nitilai mine. Ndi godo mine, na meng chasba, ligowẹ nan vat nilarin nlira na Wurmi. ⁵Lisso kilarin nlira ka na kidin ingamine. Lisoi Abanitus unan lanzu nmang kibinayi nin, kumat kun chizununin kataninin Asiya kitin Kirsti.⁶Lissoi Maryamu ku urika na awasu kata kang bara fewe. ⁷Lissoni Andarinukus nin Yuniyus, likura nin, a ado lichin nin, alẹ na inadi nin liyisin kan nan nya nan kadure, alẹ na iwa di nan nya Kirsti ameng dutu sa udak. ⁸Lissonni Ambiliyatus ku, unan lanzun nmang kibinayi nin nya kiti Chikilari bite.⁹Lissonni Urbanus ku, udo kata bite kitin Kirsti, a Istakis unan lanzun nmang kibinayi ning. ¹⁰Lissonni Abalis ku, ulẹ na iwa yinni ninghe bara Kirsti. Lissonni vat alẹ na ina dak in gan Aristobulus. ¹¹Lissonni Harodiyyuna ku, likura ning. Lissonni vat nalẹ na inadak in gan Narkissus ku, alẹ na idi nya Chikilari bite.¹²Lissonni Tarifana nin Tarifasa ku, alẹ nainasu kata kang bara Chikilari bite. Lissonni Barsisa ku ulẹ na kibinayi nin din lanzun nmangme, urika na anasu kata kan nya Chikilari. ¹³Lissoni Rifus ku, ulẹ na iwa fereghe bara kata in Chikilari, uname nin mi wang. ¹⁴Lissonni Asinkaritus ku, a Filiguna ku, a Harmasa ku, nin gisin linanẹ na idi ligowe na ghinu.¹⁵Lissonni Filulugusa ku, nin Juliya, Niriyus gwana kishonome, nin Ulumbasa a vat nanit alau alẹ na idi ligowe nan ghinẹ. ¹⁶Lisizon atime nin sumba ulau vat nilarin nlira in Kirsti din lisu minu.¹⁷Indin fo minu nachara linuan, sun sen nin nalẹ na idin tiziminu in sartizu nin tirzu, alẹ na uchinmine din ugang nin nkwayaswa ulẹ na ina se, kpilan atimine kitimine. ¹⁸Bara anit nafo alele na ina su Chikilari Kirsti ku kata ba, inun wa su aburi minere iwasu kata bari anin. Bara nmang kinu tinumine, iwa rusuzu nibinayi na nanna sali nalapi.¹⁹Bara uchau kibinayi fe nin dortun inliru Kutellẹ fe na so imon yenju vat. Indinin nayi abo kitenefe tutun indi nin su uyita jijin nan nya vat nimon ichine yita nin nachara alau nan nya nimon inangza. ²⁰Kutellẹ kutap na nin molu kubi ba majazilinu Shaitan ku nya nabunu mine. Na ubollu kiti in Chikilari bite Yisa Kirsti so nan ghinu.²¹Timithawus udon kata ning, din lissu minu, a Lukiyus, nin Yasuna a Sasibatrus tutung, likura ning. ²²Meng, Tartiyus, unan nilẹ iyertẹ, ndin lissu minu nan nya lisan Chikilari.²³Gayus, unan kuti namara nin kilari nlira vat din lissu minu. Urastus unan chisu nimon klpin, din lissu minu, nin Kawartus gwana ning. ²⁴Na ubollu Kutellẹ in Yisa Kirsti so ligowe nan ghinu.²⁵Nene ame ule na ma timinu iyisin nin likara nan nya inlirunnighe inbellẹbin tuchun Yisa Kirsti, unin nya dert nin nilẹ imon na iwa nyeshe uworsu. ²⁶uni nene n nuzu ikuru belle tilem tilem vat in nan nya naffa niyerti, nafo ubellun Kutellẹn da diu, bar unonku liti inyinnu sa uyenu kiti nannan tanni Kutellẹ.²⁷Udu kiti Kutelle chas unan yiru nimon, nan nya Yisa Kirsti, so nzazunu sa ligang. Usonani.

Ukorontiyawa

Chapter 1

¹Meng Bulus, uyiculun Kristi Yisa nso unan kadura bara uyinnu Kutellẹ, a Sostanisu gwana bit, ²udu kiti na nan tortu Kutellẹ na idi in Korintus, alenge na Kristi Yisa nati nani iso lan, iwa yiwa nani iso anit alau, vat nan na lenge na idin yicu lissan Cikilari bite Yisa Kristi in ko kame kiti, Cikilari mine nini unbit. ³Na ubolu me nin lissosin lisheu unuzu kitiin Kutellẹ ucif bit a Cikilari Yisa Kristi.⁴Ndin godu Kutelle ning ko kome kubi bara anughe, nan nyan bolu Kutellẹ na Kristi Yisa nani minu. ⁵Ana tti minu anan se nan nya ko lome libau, nan nya nliru nin yiru vat. ⁶Ana ti minu ita imon nacara, nafo na ubellee nimon liburu libo litin Kristi, na nuzu kanang nan nya mine.⁷Bara nani na idiira ufilllu nruhuba, naffo na ina yita nin tok ncaa nnuzu kanang in Cikilari bite Yisa Kristi. ⁸Ame ni minu akara tutung udi duri imaline, bara inan so sa alapi lirin Cikilari bite Yisa Kristi. ⁹Kutellẹ di nin yinnu, ame ulenge na ana yicila minu nan nya lissosin ligo nin saunne, Yisa Kristi Cikilari bite.¹⁰Nene ndi munu kucukusu, nuana nilime nan nishono, nan nya lissan Cikilari bite Yisa Kristi, na vat mine na yinin, na i wa se uwucu nati nati nan nya mine ba. Ndi kucukusu imunu ati umalizinu kugir kun lo ligowe nin kibinai kirum a udalili urim. ¹¹Nani anan gan kuluwi na da tyi vet natuf nbeleng nworu uwutuzunu din piun nan nya mine.¹²Nene uliru niighe ule: Ko gha mine din su, "Mengg un Bulus ari," "Meng un Apolos" "Meng un Kefas," sa, "Mengg un Kristi." ¹³Kristẹ nkoso kidowa? iwa kotun Bulus ku kuca bara anughe? Iwa shintin munu nmyen nan nya lissan Bulussa?¹⁴Ndi nin liburi libo kiti Kutellẹ na nna shintin umon mine nmyen ba, se kiribun nin Gayus. ¹⁵Una so nani bara na umong mine man woru miyari na shintin ghe nmyen nan nya lissa ning ba. ¹⁶Ina kuru nshintino anan gan Istifanus ku. Nbanda nani, nan yiru sa nnakuru nshinto among tutung ba.¹⁷Bara ana Kristi na tuyi nshitu anitari nmyen ba nani nsu uwazi nliru ntucuari na nin nagbulan njinjin nnit ba, bara kuca nkootunu in Kristi wa so imon ihe. ¹⁸Bara kadura kuca nkotunuee tilalanghari kiti na lenge na i din nan nya nkul. Nani kitii na lenge na Kutellẹ din kacisso mine, likara Kutellẹ ari. ¹⁹Bara ina nyertin, "Meng ma malu kiti nin dadiu na yinjini" mma canu uyinnu na nan yiru.²⁰Unit ujinjinghe din weri? Unan ni nyerte din we? Unan piziru in yinnu nko kuje din we? Na Kutellẹ na kpilya njinjin in yeh misoo tilalang ba? ²¹Bara na uyih vat nin jinjing nnin na una yinnin Kutellẹ ba, una poah Kutellẹ liburi nan nya tilalan nbellu nliru Kutelle kiti na lenge na iyinna.²²A Yahudawa wa piziru imon al'ajibi a Hilinawa pizira njinjing. ²³Nani arik din uwazi nkotunu in Kristi, litala ntizuru na Yahudawa a tilalang kiti na Hilinawa.²⁴Kiti na lenge na Kutellẹ na yicila, a Yahudawa nin na Hilinawa, ti din su uwazi in Kristi nafo Likara nin kujinjin Kutellẹ. ²⁵Bara tilalang Kutellẹ katin likara njinjing nanit, a usali likara Kutellẹ katina akara nanit.²⁶Yenen imusun in yicilue na Kutellẹ na yicila munu mun, nuana nilime nin nishono. Na gbardan mine wa di jinjing ba nan nya yenjun nanit. Na gbardang mine wadi nin gongong mbun nanit ba. ²⁷Nani Kutellẹ wa fere imon ilalang in yih ani unit ujinjing ncin. Kutellẹ waa fere imon nsali nakara in yih ani imon nakara in yih ncin mun.²⁸Kutellẹ wa fere imon igugur na ina filing in yih umunu imon ile na tiyira inin nafo imon ile na arik in yira imon icinari. ²⁹Ana su nani bara ummong wa se imon for figiri mbun me.³⁰Bara imon ile na Kutellẹ na su, nene i di nan nyan Kristi Yisa, Ulenge na ana so nari njinjing kiti Kutellẹ katwa kacine bite, nlau bite nin utucu bite. ³¹Nafo, na i nyerte nabelin, "Na ulenge na ana fo figiri na a fo nan nyan Cikilari."

Chapter 2

¹Meng wang, nuanna nilime nan nishon kubi na nwa dak kitimine, na nwa dak nin umon inyiru un litining isa njinjing ninghari ba nwa su munu uliru nimon Kutellẹ ilenge na i nyeshin ba. ²Nna yyiru na kibinai ning na mma yinnu imonmong kube na nwa di nan nya mine ba, se dei Yisa Kristi cas, na amere i na kotum kuca.³Tutung nwa di nanghinu nan nya lidarni, nin fiu a nan nya nkitizu. ⁴Uliru nighe nin wazi nighe na nwa su nin nagbulang nrissu kujinjing ba, nani nin dursuzu nimon in yenju nin Ruhu a likara, ⁵bara uyinnu sa nyenu fe wa so nan nya kujinjin nanit, nani nsn nys liksrs Kutellẹ.⁶Nene asa ti lira nin kujinjin nan nya na wasara, na njinjing nle uyeh ba, sa njinjing nago nko kuje ba, alenge na kubi mine din katuzu. ⁷Nan nya nani ti di bellu njinjing Kutellẹ nan nya kidegen linyeshin njinjing mo na mi wa nyeshin uworsu, mongo na Kutellẹ wa da ceo uworsu ana kuji bite nsa da ba bar ngongong bite.⁸Na umong nago nko kuje yiru ninn mo njinjing ghe ba, bara andi ina yinin minin nkoni kube, na i wana kotun Cikilarii ugongong ba. ⁹Nafo na ina nyertin, "Imon ilenge na iyizi nsa yene ba, na kutuf nsa lanza ba, na nkan kibinai nsa kipiliza ba, imon ilenge na Kutellẹ na ke bara alenge na idi nin su me."¹⁰Ilenge imonere Kutellẹ na puun nari inin nan nyan Ruhu, bara Uruhu din piziru imon vat, umunu imon iconcom Kutellẹ wang. ¹¹Ghari yiru ukpilizu kibinai nmong se dei uruhun nlenge na adi nan nya me? Nanere wang, na umon yiru imon iconcom Kutellẹ ba se dei Uruhu Kutellẹ.¹²Nani na arike na seru Uruhu in yih ba, fina na seru Uruhu ule na una nuzu kiti Kutelle, arike nan se ti yinno imon ile na ina ni nari unuzu kiti Kutellẹ sheu. ¹³Ti din su uliru kitene nimon nin nagbbwang alenge na njinjing nnit wasa a dursuzu nari. Uruhue din kpilizu agbulang nruhu nin jinjing nruhu.¹⁴Na unan salin nruhu wasa a sere imon ile na idi Nruhu Kutellẹ ba, bara ileli imone nlalanghari kitime. Na awa sa a yinno inin ba bara ina dumun inin nin Ruhu. ¹⁵Ulenge na adi nin ruhu wasa a wuco imon vat, ana imong wasa a wuco imon me ba. ¹⁶"Nani ghari wasa ayinno kibinai nCikilare, na ama dursuzu ghe?" Vat nani ti din kibinai nKristi.

Chapter 3

¹Meng wang linuana, na nna yinin nsu minu uliru nafo anan ruhu ba, nan nya nani nafo anit na nidowo, nafo nono nibebene nan nyan Kristi. ²Ina niza minu mmadrari na inawa ba, bara na iwa di isa duru uli ni nawa ba. Nene wang na isa duru ule ba.³Nene idu nan nya nidowo. Bara kikanga na liyarin nin fyeu nayi diku nan nya mine, na i sosin nan nya nidowo ba, tutung na idin cine nafo usu na nit ba? ⁴Bara asa umong nworo, "Ndin dortu Bulus ku," umon tutung woro, "Meng din dortu Apolos ku," na issosin nafo anit asurne ba? ⁵Ame Apolos ghari? A ghari Bulus? Acinari bara inughere ina yinnin, kitin ko uyeme unit Kutellẹ nani imon su.⁶Meng wa bilisu, Apolos tizza nmyen ku, nan nya nani Kutelleari nati inin tikunan. ⁷Nanere, unan tibila nin nnan tizzu nmyen na imonmonari ba. Nan nya nani unan tibila nin nan tizzin.⁸Nene ame unan tibila nin nan tizzin nmyen unit urumere, nani ko gha mine ma seru uduk me dedei nin gegeme katwa me. ⁹Bara arik adon katwa Kutellẹari. Ulambu Kutellẹari, Makeke Kutellẹari.¹⁰Nafo na ubdu Kutellẹ na iwa nei nafo Cikilari makeke, Meng wa tuno kutyie umong da tunna nkewe, Nan nya nani na ko uyeme unit su seng yanda na ama li ubun nin kewe. ¹¹Bara na ina malu u tunu amere Yisa Kristi.¹²Nene asa umong nke kitene litinoe nin nizinariya, anzurfa, atala acine, akataku, tikpi, sa alut, ¹³ima punu katwa me, bara liyirin ma punu kunin kanang. Bara ima punu nan nya nla. Ulari ma dumunu unutun ngegeme nimon ile na ko uyeme unit nasu.¹⁴Vat nimon ile na unit na ke asa i naza ama seru uduk me. ¹⁵Nani asa katwa mmong nduno, ama niu nin diruu, ame litime ma se utucu, nafo ulenge na ase usurtu in nan nya nla.¹⁶Na iyiru anung kutyi nlira Kutellẹarri na Uruhu me sossin nan nya mine ba? ¹⁷Asa umong nnanzu kutyi nlira Kutellẹ, Kutellẹ ma nanzu unit une. Bara kutyi nlira Kutellẹ di lau, nanere anung wang.¹⁸Na umong wa risuzu litime ba. Andi umong din yenju adi jingjing nan nya nko kujie, na aso "ulalang" anan so jinjing. ¹⁹Bara njinjing in yih ulele tilalanghari kiti Kutellẹ. Bara ina nyertini adin kifizu ajinjinghe nan nya tiwankari mine. ²⁰Tutung Cikilarie yiru ukpilizu nnit ujinjinghe udi hem.²¹Nani na umong nwa fo figiri nin nit ba! Bara imon vat nfyari. ²²Sa Bulus, Apolos, Kefas, sa uyih. Sa ulai, sa ukul, sa imon ilenge na idi nene, sa Ilenge na idin cinu vat nminare. ²³Anung tutung anit nKristiari, a Kristi tutung unit Kutellẹari.

Chapter 4

¹Nene na unit yenje ari nafo ne, iba yenju ari a cin Kristi nin na nan katuwa nliru Kutellẹ ulinyeshin. ²Vat nene ile imon na idin piziru usẹ unare na iyinin ninghe.³Bara nani kitining imon icing ghari anung su usharia, sa ushariya nanit asurne. Bara meng wang na nsu litinin ushariya ba. ⁴Na meng yiru imomon ile na idin belle litinighe ba, bara nani na uso unan ndiru ba. Chikilari unan su nsharia.⁵Bara nani na iwabọ usharia kitenne nimomon a kube dutu, na ame Chikilare nsa ba. Aba damun nin nimon ikanang na inyeshin nan nya nsirti, a puun kibinai. Nanere kogha ba seru uru me kiti Kutellẹ.⁶Nene, nuwana nilime nan nishono, inna su ile imone meg litinighe nin Apollos bara anughe, bara kiti bite anun yinno ile imon na idin bellu, "Na iwa kata ille imon na ina nyertu ba bellin." Bara nin nani na umon nan nya mine wan ghantin litime kitene nmon ba. ⁷Ghari di yenju umon di ugang kitin na mong? Iyaghari idumun ile na ina filinfiyari ba, andi ina filinferi, iyari udin nfo figiri nafo na usu nane ba?⁸Una malu use vat nile imon na udin nin suwe! Una mallu use imon nachara! Nenere uma su tigoh, bara tinanse tisu tigowe nanghinu. ⁹Meng ndin nkpilizu Kutellẹ na cheu ari nono kadura nafo anit alle na idin nca nkul. Tiso uyii imon yenju udu nono nanan kadura Kutellẹ nin nanit asurne.¹⁰Arik allalag bara Kristi, annug ajinjinghari nanyan Kristi, arik ana nsali nakara, anug anan nakara, ina ghantin anunku, ina toltin arik ku.¹¹Udak ko kube nene tidin kukpong ayin nin kotu nayi mmen sa imon kidowo icine ina fo ari kang na tidumun nilari ba.¹²Tidinsuu katuwa kaag, katuwe nin nachara bite, iwa yassu ari asa tise mmari, ti kuru tineu assa ti tere nibinai. ¹³Iwa nanza nari lissa, assa tilira nin mang. Har tina so tisso, ina dun yenje ari nafo likinkin nyi nin nimon izemzem vat.¹⁴Na ndin nyertu ille imone nti minu iso imon ncin ba bara nkelle munu nafo nono nayi nigh. ¹⁵Assa idumun nanan ndursuzu minu nimon amui likureri nan nya Kristi, na idumun nacif gbardang ba, bara meng naso ucif mine nan nya Kristi Yisa nan nya liru Kutellẹ. ¹⁶Bara nani sun nafo menghe.¹⁷Unare nati nto minu Timoti ku, kitimine gonni na nya yinnu sa uyenu gono nya Nchikilari, aba lizinmunu tiba nighe nan nya Kristi, nafo na ndin dursuzu nani vat natii Kutellẹ. ¹⁸Nene among mine dumin nghantinu, insu nafo na mba dak kitimine ba.¹⁹Nba dak kitimine nene nin nyinnu Kutellẹ. Kikaneri mba nin yennu ligan nliru na nan nghantinu nati, Vat nani yinnọ akara mine.²⁰Bara na kilari tigoh Kutellẹ na ligan nlirari ba, likara ri.²¹Iyaghari idumun suwe? Ndak kitimine nin lishonna sa usu nan nya nfip mishau?

Chapter 5

¹Tina nlanza ubellen uworu nenge kulapin zina di nan nya mine, imusu kulapi kọ na iyinna mun nan nya na lumai wang ba. Nafo na ubelle di umon nan nya mine adin nnozu nin nwani ncife. ²Anun din nfo figiri! Na iwana di tiyoma ba? Ulle na assu ille imon gbas iba kallughe nanya mine.³Bara nani, nsali ku nan nya kidowo, vat nani nduku nan nya nfip milau, inna malu usu nan su nille imone ushariya nafo uwandi kite. ⁴Assa izurro ligowe nan nya lisan Chikilari bite Yesu, nfip nighe duku nin likara Chikilari bite Yisa-nna mallu usu unit une ushariya. ⁵Nnakpaghe nachara nshitan a mollu kidowo finawa, bara fisudu me nanse utuchu liri ndak in Chikilari.⁶Ufo figiri mine caun ba. Na anun yiru nwo uyist chingilin asa utah likalang ta fukuku ba?⁷Wesen atimine kitin nyist ukuse inan nso likalang lipese nene na idi nafo likalan nborodi ubishe. Bara Kristi, kukam ntuchu bite, na iwa gutun mmii me. ⁸Bara nani na tisu ubuki nayi abo, na nin nyist ukuse ba, uyist na udin dasu nin likara linanzang nin magunta, amma nin mborodi nsalin nmucu ucine nin kidegen.⁹Nna nyertu munu nan nya kuffa niyerte nighe yenje iwa munu ati nin na nan kulapin nzina. ¹⁰Uwan ma bellin minu nworu na nlon libau duku na linmunu minu nan nanan nzina nanan nsu nimon nyi, nin nanan bolusu nimon, ukudayi, sa akiri, alle nanit, sa anan nchil, ucaun inuzu nan nya nyi.¹¹Nene ndin nyertu munu yenje umon wan munu liiti nin gwana kilime sa kishono na adi nan nyan Kristi nin nanit alle na idin su uzina, sa anan nsu nimon nyi, sa anan nchil, sa anan tizogo, sa anan nson ntoro, sa ukiri. Yenje iwa lii imonli ninghe.¹²(Iyaghari myen ninku nin su nale na isali nan nya kutii Kutellẹ ushara?) Na, anughere din woru isu ale na idi nanya kutii Kutellẹ Ushara we ba? ¹³Bara nani Kutellẹ dinsu alle na idin ndas ushara "Nuntunon fisudu finanzan fone nanya mine."

Chapter 6

¹Assa umon mine di nin nung nin mong, a ba yiru gwane a do mun kuti nshariya nyih? Ado ninghe kitin nan salin nyiru Kutellẹ. Na mbara a do mun kiti nibinai nilau. ²Na ayiru anan nibinai nilau nyiru Kutellẹ ima su uyẹ ushara ba? Andi anung iba sharantu uyii, na iwanya ikelle imon inanzan ba?³Na iyiru tibasu nono kadura Kutellẹ ushara ba? Andi nanere iyaghari ba wantinari tisu ushara nimon natibit ba?⁴Andi ibassu ushariya nimon ushafa kolomeliri, bara iyanghari iba yiru ille imone idomun kiti nale na idimun liyisin licine nanya nono Kutellẹ ba? ⁵Imon ncighari kiti mine. Na umon unang nyiru duku nan nya mine ulle na awanya a kelle nnung me kitik mine linana nanilime nan nishono ba? ⁶Nafo na ulire di, ulle na ayinna nin Kutellẹ asa ado nin gwana unan yinni nin Kutellẹ kutii nshariya, i do mun kiti nnan nshara ulenghe na ayiru Kutellẹ ba!⁷Kidene andi nnung di nan nya mine anun anan nbi imal diu. Iyaghari ba wantin minu useru kulape, iyari bati na iba yinnu fi ba? Vat nin nani fe nari usunu icuce muna ba? ⁸Anung nati alapi icuce among nuwana mine, nilime nan nishono!⁹Na anun yiru ba anan nsu lidu linanzang iba diru ugadu kilari tigoh Kutellẹ ba? Yenje iwa yinin nin kinu. Anan nnozu nin na nawani buu, anan nchil, anan nzina, ukaruwa gankilime nin nani lime anan nozu nan nanilime, ¹⁰alikiri, anan nsu nimon nyi, anan nsontoro, unan minu nimon nanit- na umon mine ba se ugadu tigoh Kutellẹ ba.¹¹Among mine nadi nanere. Ina ni kussu munu, inani na lente lau, inani natimunu iso dert nan Kutellẹ nanyan Lisa Nchikilari Yesu Kristi nin nfip milau Kutellẹ bite.¹²"Ko iyene imon icineari kitinigh," bara na ni ko iyaghari imon icine ba. "Ko iyeme imone icineari kitinigh," na mbaso kucin nimon imon nyẹ ba.¹³"Imonli libburiari, libburi tutun bara imonliari," amma Kutellẹ ba narri inin vat. Na kidowo ina ke kin bara usuzun uzinari ba, ina ke kidowo bara Chikilari, ame ba pizuru kidowo imonle Chikilari.¹⁴Kutellẹ wa fya Chikilare aba kuru a fya arik ku nan nya likari me.¹⁵Na iyiru anung abiri nidowo nin Kristie? Ba na mba yaunu abiri kidowa Kristi mmunu nin kilakia? na uwa so nani ba!¹⁶Na iyuru ba ulle na amunu kidowo nin nkilaki iso kidowo kirum ninghe ba? Nafo na inyerte na bellin, "Awanbe ba so kidowo kirum." ¹⁷Nanere ulle na amunu Chikilari iso fisudu wurume ninghe.¹⁸Choon piit kitin kulapin nzina! "Ko kome kulapi na unit din nsu kudii mamal kidowari," unan su kulapin nzina adinsu nan nya kidowo mere.¹⁹Na anung nyiru nidowo mine Kuti Lisosin Nfip milau ulle na assosin nan nya mine ba, ulle na ina seru kiti Kutelle? Na anung anan natiminere ba? ²⁰Bara ina seru munu nin nimon ilau. Bara ikatin ikurfung nani sun liru Kutellẹ nan nya nidowo mine.

Chapter 7

¹Nene ubellen nimon ulenge na iwa nyertu udak kiti nig: abu duku na caun na nnit, na awa nno nin nwani me ba. ²Vat nani barra idumuzunu nadu nzina, ko uyeme unit yita nin nwani litime, ko uyeme uwani yita nin nles litimee.³Ame ules ba ni uwani me ule imon na ikifo anighe uwani tutun udu kiti nles me. ⁴Na uwani dinin likara kitine kidowo me ba, ulesse re, nanere ulese dinin likara kitene kidowo me ba, ame uwane re.⁵Na iwa nazuzu atimine ni linonin kiti kirumba mine se nin yinnu mine nin kubi ko na anun nfere, bara inann nå atimine kiti nliran, ikuru, ida munun tutuun, bara shetan wa dumun muna nin salin nkifu natimine. ⁶Meng bellu munu ule imone uyinuari na ita munu kuwa ri ba. ⁷Usu nighere nworo kogha wa nafo na meng di bara kogha dinin ume udadiuwe kiti Kutellẹ. Umon uleli, umon ulele.⁸Kiti nale na isa su ilugma ba, nin nawani allenge na ales mine na kuzu, meng belle ucaun kitimine iso sa ilugma nafo meng. ⁹Andi na iwasa nani isu llugma nin nworo ijuju zu ninlip.¹⁰Nene udu kiti na nan nilugma, meng na munu uduka-na miari ba ame Cikilar: "Na uwani nwa molu ilugma nin nles ma na." ¹¹Bara asa molo nin nlese, na aso sa ilugma, andi na nani ba, kpilla kiti nlese, "Na ules nwa ko uwani me ba."¹²Nin nani kagisine nbelle (miari na Ciikilari ari ba) nworo asa nkan gwana dinin nwani una nsalin nyinnu sa uyenu amini din lanzu nmang lisosine ninghe, na awa koghe ba. ¹³Nanere asa uwani dinin nles una nsali nyinnu, sa uyenu amini din lanzu nmang lisosin ninghe, yenje awa molu ilugma. ¹⁴Bara ules una nsalin nyinnu abaa se useru bara uwane unan yinnu sa uyenu nanere wang uwani bara ules me unan yinnu, an na nanii ba nono mine wadi anan dinon kidegen iba seru nani.¹⁵Asa unan durtu Kutellẹ sosin ligowe nin nan salin dortu Kutellẹ, nworo na iba so ligowe ba, na iwutun, nan nya imus nilele gwana kilime sa kishono alkawali ntereghe ba, Kutellẹ na yyicila nari tiso top. ¹⁶Bara iziyari fe ba yinnu, uwani, sa fere ba utucun nles fe? ulles uyir, sa fere ba utucun nwanife?¹⁷Cas na kogha su lisosin lo na Cikilari na kosu nani mun, ulenge na Kutellẹ na yicila nnani mun, ulelere uduka nighe nanya natie nlira vat. ¹⁸I wa yicila umon nin kalu kucuru nanya iyinnu sa uyena? Na awa kala kullap kucure ba kubi ko na iwa yicila umon sa udiru nkalu kucuru nan nya yinnu sa uyena? Iwa awa kala ghe kucure ba. ¹⁹Na ukallu sa usalin kallu kucuru unere imomon ba, ule imon na idi suwe inere udortu nduka Kutellẹ.²⁰Na ko gha so nan nya nyicilu me na Kutellẹ wa yicila ghe ada yinin. ²¹Uwa di kucina kubi ko na Kutellẹ wa yicila fia? Na uwa dama kitene ba, bara unan uso töp su nanni. ²²Bara ulle na Cikilari na yicilaghe nafo kucin, Cikilari na bunku ghe, nanere ulle na ina bunku ghe kubi na iwa yicilaghe ayinin a uyinu ame kucin Kristi. ²³Iwa seru munu nin tamani, na iwa lawa acin nannit ba. ²⁴Nuwana nilime nan nishono, ko iyaghari na nan nya ko lome iwa di nanye, iwa yicila nari tiyinin na ti so nani.²⁵Nene kiti na allenge na isa su ilugma ba, na ndinin nduka unuzu nCikilari ba, Meng nna ukpilizu nigh nafo umon ulle na, Cikilari na Lanza nkunekune nigh, amini na yinin nin mie. ²⁶Bara nani, Meng di nkpizilu bara uniu nbun ucaun unit so inda na adi.²⁷Uterin kiti nwani bara islin nilugma? Na uwa piziru ubunke, kiti ni nin ba. Yenje una bunku ilugma inani sosin sa ilugma? Na uwa piziru uwani ba. ²⁸Uwa usu ulugma, na usu kulapi ba, asa uwani nsali nilugma, nsu ilugma, na ata kulapi ba, vat alle na isu ilugma iba yitu nin fizu nayi gbardang. Ndinin su nkosu munu nanghinu.²⁹Bara nanii meng belle, nwana nilime nan nishomo, (Kubi Karin ba. Uyiru nene udu nbun alle na idinin nawani na iso nafo na idumun ba. ³⁰Allenge na idi kuculu ba.) Anan liburi libo, na isu nafo na idi nin liburi libo ba, allenge na isere ko iyang, so nafo na anan nimon nacara ba. ³¹Allenghe na idi lanzu mang nye, na iso nafo nna allenge na idi lanzu nmang ba, bara ucin nye ba dak ligan.³²Meng dinin su ishutu nan nya nsali noku kibinai, gankilime una nsali nilugma, din cizu kibinai me kiti nCikilari a póghe ayi. ³³Unit anan nilugma din cisu nibinai kiti nimon nnyi aba tiyiziya apo awani mi kibinai. ³⁴Ame nkoso, nanere tutun unit unan sali nilugma, sa kuburu ita nibinai nimon nCikilari, inda na iba so lau nan nya nidowo nan nruhu, ame uwani nilugma din ti kibinai nimon nnyi, ules lanza nmang me.³⁵Nna bellin munu ilele bara atiminere, a na ntimunu libarda ba, bara imon icine, inan nna atimine kiti Ncikilari sa ukosu kibinai.³⁶Asa umon din kpilizu na adi su gegeme kiti nle na ibasu ilugma ba, a ame kubure nyenju akus me din nkatuzu, bara ntok nayi me dinin likara na isu ilugma, na kulapi ari ba. ³⁷Awa yiru kibinai me na abasu ilugma ba, na ubellen doli duku ba, aasa akifo ntok litime abasu gegeme, an di na asu ilugma ghe ba. ³⁸Ulenge na asu lugma nin kubura me asu gegeme, ame ulle na afere na aba su Uugma ba, nani katin.³⁹Uwani terin kiti nles me vat nayiri lisosin mine, asa ulese nku, ibunku ghe, asu imon ilugma, ulle na kibinai me inyinna isu ilugma, vat nin nani nanya nCikilari cas. ⁴⁰Nanya nnag ushara aba se liburi libo, awa so nafo na lisosin me adi, Meng din kpilizu ndinin Ruhu ulau Kutellẹ.

Chapter 8

¹Nene ubelle nille imon na ina bọ bara incil, tiyiru nani, "vat bite dinin yiru" uyinnu din dak nin ghatinu liti, usu din ke imon. ²Asa umon din kpilizu ame yiru imoimon, unit une nsa yinnu nafo udu ayinin ba.³Adin umon dinin su Kutellẹ, Kutellẹ wang yirughe.⁴Kitene in li nimonli ile na ina nakpa incil: arike yiru "incil nanya yii ulele na imonari ba" tutung, "na nkon Kutellẹ duku ba kurumari." ⁵Vat nin nani, amon duku alle na idin sunani atellẹ nanya kitene kani sa inyii, nafo na atellẹ nan cinilari dukun gbardang." ⁶Vat nani kiti bitẹ tidi nin Kutellẹ kurum Ncif bit unuzu kiti mere vat nimon, kiti mere ti sosin, nin Cikilari Yisa Kristi warum. kiti mere imon duku nin kit mere arik sosin."⁷Vat nani, na ulẹ uyire koghari dimunba. Amon na di incil, inug leo imonli ilenge na iwa nakpa incil, nibinai mine wa ti nanza usali likara.⁸Na bara imonliari ba ti iyiru nari udu kiti Kutellẹ ba. Na ti nana ba tiwa din woru na ti leo ba, sa tiwa so sa ulẹ ukatin nani. ⁹Nin nani sun seig, na u shutu mine nwaso umon ule na adinin nagang nanya yinnu sa uyenu ba, imon ndiu.¹⁰Bara umon wa yene fi, ule na adinin yiru, udi nli nimonli kutyin incil. Na nibinai minere nin diru nakare ba ni ani agang nli nimon ile na inakpa incile ba?¹¹Bara uyiru kidegen fe kitenen ncil, gwana fe kilime sa kishono anan diru likara na Kristi wa ku bara inug, aba wullu. ¹²Yinno asa uta gwanafine kilime sa kishono unanzu nibinai mine nin sali likara ukul, uta Kristi ku kulapi.¹³Bara nani asa imonli ba ti gwananin kilime sa kishono atiro, na nba kuru nli finawa tutun ba, bara nwa ti gwana nin kilime sa kishono adiu.

Chapter 9

¹Na meng in shutu ba? Na Meng gono katawari ba? Na Meng wa yene Yisa Cikilari bite ba? Na anug hère katuwa nacara nighere nan nya Ncikilari ba? ²Andi na Meng gono kadurari kiti namon ba, ai kiti mine ndi, bara anughere ba dursu annit meng gono kadura, nan nya Ncikilari.³Ulelere ukesu kiti nale nge na udi dumu zuni. ⁴Na arike nwanya tileoti sono ba? ⁵Na wanya yira awani ba anan nyinnu Kutellẹ nafo kagisin nanan kadura, nin nuwana nan nya Ncikilari ame Bitrus. ⁶Sa Barnabas nin mi arikere ba su katuwa casa?⁷Ghari di katuwa nafo kusoja, ame leo nin litime? Ghari ba bilisu imon nan nya a wanya aleo ba? Sa Ghari basu libiya ninab sa uwuru asonu madare? ⁸Ndi belle ule imone bara likara nnit usurne? Na uduka bellin nano ba?⁹Nafo na udi ninyerte nduka Musa, "Yenje uwa tursu fina unu kubi na adi katuwa kunen nileo." Kidege innari cas Kutellẹ min nania? ¹⁰Na ame din nliru kitene bite ba? Iwa nyertin bara arikere, bara ulle na adi nikawa na asu nin ti kibinai, unan su kinorso na asu nin ti kibinai nworu aba se kubi ngirbe. ¹¹Asa ti bilisa imon Ruhu nanya mine, uba yitu gbardang kagha arike nwase imon lisosin nye kiti mine?¹²Andi amon di pirizu imon na idi imine kiti mine, na arike dumun nile na ikatin ba? Na nanere ba, na tina se ileli imone ba. Tima teru ayi bara ti wa wantin uliru nlai Kristi. ¹³Na anug yiru ba nworu allenge na idin su katuwa kutyin nlira iba se imonli mine kutyin nlire? Inung alle na idi katuwa kitene nbadagi, adi nli imonli me kikene bagade? ¹⁴Nanere, Kutellẹ wa ni uduka aworo ulle na adin bellu nlai, iba se imonli me kiti nbellu nliru nlai.¹⁵Vat nin nani, nan nsa se imomon nanya nile imone vatt ile imone bara inan su menku imomon ba, ukatin nku nin nworo anung yene ufo figiri nighe so uhem. ¹⁶Asa ndin bellu uliru nlai, na nile imon na iba fo figiri ba, bara ikifoi nsu nani, kash nin mi asa na nbelle uliru a nlai ba.¹⁷Bare nwa su illenge imone nani nin kibinai kirum, mba seru ulada andi na nin kibinai kirum ba ndu nin katuwa kanga na iwa nie. ¹⁸Iyaghari ulada nighe? nworu uwa bellu uliru nlai meng ba ni uliru nlai sa useru nimomon, nan baseru ile imon na nyene inaghari nanya nliru kulelle.¹⁹Bara nani meng shutu na cara na nit vat, nlawa kucin kiti nanit vat, bara nnan wunno annit vat. ²⁰Kiti na yahudawa so nafo kuyahudawa, bara nna wuno ayahudawa, kiti na ilenge na imin nduka, nso nafoo allenge na imin (vat nin nani, na meng min ushara ba) nnan wunun alle na imnin ushara.²¹Kiti nale na isali nin nshara, meng wan so nafo unan nsalin nshara. (na Meng litinighe na nta unan nsalin nshara ba kiti Kutellẹ ndi nanya nduka Kristi) nnan wunno alle na isali nan nya nshara. ²²Kiti nan nsali likara, meng so unan sali likara anan sali likara nso imon vat kiti anit vat bara ko niyagh Meng tucu among. ²³Nchin su imon vat bbara ubellen nliru Kutellẹ, bara Meng ma nan se upiru nan nya imari me.²⁴Na anung yiru nwo nanyan cum vat anang cume din su ucume, ama waseme minere asa asere uduke? Bara nani sun ucum ilii uduke. ²⁵Unan katwa ncum din zulu kidowo me ayita nin minu nnu nanyan vat nzulu kidowo me. Inung dinsu iseru uduk ulenge na udin nanuzu, ama arik din cum tinan seru uduk un salin nanuzu. ²⁶Bara nani, na meng din cum sa ukpiluzu ba a na ndas libau nfunu ba. ²⁷Ama meng kifu kidowo ning nning ta kinin kucin, bara kimalin wazi ninghe kiti namong, na meng wang iwa nazue mung ba.

Chapter 10

¹In dinin su iyinin, nuana nilime nin nishono, achifbite vat wa chinu kadas kuwut idi kata nan nya kurawa, ²vat mine iwa shitin Nani nmeng nan nya musa nin kuwut a kurawa, ³vat mine tutung wali imonli ilau irumwe, ⁴vat sono nmeng nsonu mi lau mirumme. Bara na iwa sono kiti kuparan Kongo Na kuwa dortu nani, kuparan kone wa di Kristi ari.⁵Among mine gwardan na Kutellẹ wa lanza nman mine kan ba, unare wati abimine yita bú nan nya kushoẹ. ⁶Nene ilẹ imone inin so nari imon yenju, bara arik wa dortu imon inanza nafo na inughe wa su.⁷Nati waso anan chip ba, nafo na amon mine wadi-nafo Na iyerti di "Anit wa so ileu isono, imon fits nin nibinayin nozu nan nawani, izu avu." ⁸Na tiwa nozo nin nawani buu ba, nafo na amon mine gwardan wa sunani, anit amoi akut aba nin Na tat nin ku liri lirume.⁹Nati wa mala Kristi ku ba, nafo na gwardan namon mine wasu iyii ini wa kifizin nani ikuzu. ¹⁰Tutun na tiwasu ugwonduluba, nafo na amon mine gwardan wa su, unan kadura Kutellẹ ulẹ wa molu nani.¹¹Nene Ile imone wase nani inan so arikeku imon yenju, inani wa yertu inin inan sonari imon wunnu natuff bara kitene bitere kubin nmalu iyii ¹²Bara nani ame ule na adin yenju ayisin Na asu sen bara awa diu. ¹³Na imonmon duku ilenge na idi inmaluzu madamu irika na anit yiruba; Kutelle unan kidegenari udu ligan: na ama sun minu ise umalun indiu ule na ukati likara mineba, vat nani nin nimon malun indiuwe ama punu nari Libau nnuzu bara tinan se uteru nibinayi mun.¹⁴Bara nani nuana insu kibinayi nin, con pit kitin chil. ¹⁵Ndin liru nan ghinu nafo anan kpilizu bara inan wutu kimal nimon ile na in belle. ¹⁶Kakuk nmari na asa tita nmari ku, ikosuzoari nan nya nmii in Kristi ba? Likalan nfungul na tidin pucu, ukosuzoari nan nya kidowon Kristiba? ¹⁷Bara na likalan nfungul lirumari, arik alenge nati karin kidowo kirumari, vat bite din li likalan nfungul lirume ligowe.¹⁸Yenen anutin Israila nburnu: na asa ileo ujuju ulauwe, na uso limununari nin nimon ile na isu napik alaunwe ba? ¹⁹Iyaghari ndin bellu nene? Au inchil imoimonaria? Sa imon ile na ikanja kiti inchil imoimonari?²⁰Nbelle nenge, imon ile na alumai din duzu idi nakwiza natala na Kutellẹri idin nizughe ba, agwargenuari. Na ndinin su imunu ati nin nagwergonu ba! ²¹Na iwasa isono kakkuk Ncikilari ini kuru ida sono kakkuk nagwergenu ba. Na uwasa uyita nin Cikilari bite kutebul me ukuru uyita kiti kutebul nagwergenu ba. ²²Sa timananzu Cikilare ayi asu liyarina? Akara bite katin ame?²³" Imon vat inseruari" na vat nimonari di in libunba.²⁴Na umon wa pizurru nman litime ba. Nani, na kogha pizuru nmang ndon lisosin me.²⁵Uwasa uleu imon ilenge na idin lessu nkasau sa utirunu. ²⁶"Uyẹ nin nimon ilenge na idin nan nyẹ in Kutellẹari.'' ²⁷Asa unan salin yinnun nin Kutellẹ nyichilafi ndi li nimonli, fe ta kibinayi umadu, leu imon ilenge na iceu nbunfe sa utirunu.²⁸Vat nani, adi umon worofi, "imoli ilele inuzumun kiti ncillari nari uli ninin. Nane bara ulenge na abellin fiari, a bara ukpilluzu kibinayi tutun.²⁹Ndin bellu ni kpiluzu kibinayi inlelere, a na kinfe ba. Bara iyari bati nfang kibinayi nighe umoghari kpilizai muna?³⁰Nwali imonli ilele nin liburi libo bara iyaghari iliri nanzan kitene nimon ilenge na nta nlira ku?³¹Bara nani, sa idin li sa idin so, sa vat nimon ile na idin su, sun vat bara uzazunu Kutellẹ.³²Na iwati umon se imon ntiruba, sa nan nya na Yahudawa sa a Hellenawa, sa nan nya kilari Kutellẹ.³³Tan kayiri isu nafo na nna su kayir npo vat nanit ayi nan nya vat nimon, na nin pizuru nimoimon in litinin ba, bara anit gwardan nan se utuchu.

Chapter 11

¹Sun lisosin limang nafo men, nafo na men din su lisosin nafo Kristi.²Nene in di liru mine bara na idin lizunu nin mi nan nya nimon vat tutun inin yisin gangang nan nya nadadu alenge na inani munu. ³Nene ndinin su iyinin Kristiari unan nbu nko kame gankilime, a gakilime ubun nwani, a Kutellẹ amere unan bun nKristi. ⁴Gakilime ka na ata nlira sa ayene ubun a litime kirno na ana litime ngongon ba.⁵Nani vat uwani ule na ata nlira sa a yene ubun sa ukirrunu litime na nà litime ngongon ba. Bara usosin imon irumere nin woru apele titime. ⁶Asa na uwani ma kiru litime ba, na awarin titime cot. Andi imon cingharib uwani werin sa apelu titime, nbara a kiru litime.⁷Naneri na gankilime wa kiru litime ba, bara na ame kuyeleri nin gongon Kutellẹ. Ame uwani ngogon ngankilimeri. ⁸Bara na iwa ke gankilime unuzu kitin nwani ba, uwaneri iwa keghe unuzu kitin gankilime.⁹Na iwa ke gankilime bara uwani ba, iwana ke uwani bara gankilimeri. ¹⁰Unere nta uwani cau ayita nin litappa tigo litime, bara nono kadura Kutellẹ.¹¹Vat nin nani, kitin Cikilari, uwani sosin lisosin litime ugan nin gankilime ba, a na gankilime wang sosin lisosin litime ugan nin wani ba. ¹²Nafo na uwani na dak unuzu kitin gankilime, nanare gankilime na dak unuzu kitin nwani. A imon vat unuzu kiti Kutellẹ.¹³Sun asarawe ikosu ulire nin natimine, udi dert uwani ti nlira udu kiti Kutellẹ. nin litime fwangha?¹⁴Ani na makeke litime ndurso minu nenge, asa gankilime di nin titi jakaka imon ncighari kitime, ¹⁵Ani na makeke ndurso minu nwo asa uwani di nin titi ti jakaka na imon ngogon mere ba? ¹⁶Asa umon di nin mong uliru ugang nin lele, na arik dinin namong al ada ugang ba, sa nan nya niti nlira Kutellẹ wang.¹⁷Nan nya nale adue, na ndin liru mine ba, bara asa izuro ligowe, na idin dazu nin nimon icine ba sai inanzan.¹⁸Nin cizune, nna lanza au asa izuro ligowe kuti nlira, usali munu nati din nan nya mine, na nyina nin lirumine vat ba. ¹⁹Uso gwas na ise naissin nan nya mine, bara alenge na iyinna nin liyissin mine inan se useru nan nya mine.²⁰Bara iwa zuro ligowe na idin li ujibin NCikilare ba.²¹Asa idin le, kogha mine dirtinu nli ninme imonli, a amon dutu nin kukpon, a umon na yita nin kushiton ntoro. ²²Na idi nin nilari na imali iso nan nye ba? din yassu kilari Kutellẹ ini tizza anan likimon ilanza ncingha? Nyaghari nba bellin minu? Meng nrù munua? Na nma zazun minu kitene lile imone ba!²³Bara nna seru kitin Ncikilari ilenge imon na meng wang nani minu, Cikilari Yisa, nin kitike na iwa nari ame, ayauna ufungule. ²⁴Kimal ntin lira, apuco uni aworo, "ilele kidowo nigharidi, ka naki di bara anung, man suzun nani ilizizin ninmi"²⁵Nanere tutung awa yaun kakukke kimal jibe, aworo, "kakkuk kane kan ciu nliru upese ari nannya nmī ning. Suzun nani kubi kongo na idin sonē nin kakukke inan lizino nin me.''²⁶Bara vat kubi ko na ileo ufungal ulele nin kakkuk kane, idin girzunu nkul Ncikilarere udu lirin same.²⁷Vat nlege na adin li ufungalle sa adin so kakkuk Ncikilare a ayita likara linanzang ama yitu nin kulapi kiti kidowo nin mī Ncikilare.²⁸Na unit tu adumun litime, ma anin li ufungal ani sono kakukke.²⁹Vat ulenge na adin li aso sa uyenun ngongong kidowo Ncikilare adin li aso usharawari litime. ³⁰Unnare nta among mine gbardan di nin sali nakara a tikonu, among mine wang nkuzu.³¹Bara asa ti dumuzuna atibite, iba sunari ushara ba. ³²Nani asa idin su nari ushara, ti dinse ugwaru kitin Ncikilare, bara iwa da walin nari ligowe nin yih.³³Bara nani nuana ning, asa ida zuro ligowe kiti kileowe son ncà nati. ³⁴Asa umon din lanzu kukpon, na ali kilari, bara iwa da zuro ligowe nan da so ushara kubi ko nan nda nma bellun minu imn ilenge na idin nbun.

Chapter 12

¹Kitene nfilizunu nfip milau, nuana nilime nin nishono, na ndi nin su iso nin kulon ghe ba. ²Iyiru nenge kubi ko na iwa di anan sali fiu Kutellẹ, iwa wunu minu udu kiti ticil mituri na iwa dofin nij ghinu. ³Bara nani ndi nin su iyinin na umon masu uliru nin Fip Kutellẹ a woro " Yisa unan la'anari," anani na umon wasa a woro " Yisa Cikilari," se nin Nfip milau.⁴Nene unizu nfip migangang duku, a Nfip mirume⁵. Nituawe di ngangang, a Cikilari urum.⁶A nit wa duku ngangang, nani Kutellẹ kurumere nati kogha uni yinin use nani.⁷Nene kogha ina nighe nkanang Nfip milau bara ulinbun nkogha.⁸Bara kiti nmon ana ni Nfip nliru nhikima, a mn tutung agbulang licasarak nan nya Nfip mirume.⁹Nan nya Nfip mirume ana ni uyinnu sa uyenu, a umn ufillun Nfip nshizunu nin tikonu. ¹⁰Kiti nmong nituwa tigoh, kiti nmon uanabci, kiting mong tutung uyinu maferuferu nfip, kitinmon tilem ngangang a kiti nmon tutung ukpilizu tilem tilem.¹¹Vat nani Nfip mirumere din su katwa nan na mine, adin nizu kogha ku ussamme, nafo na ame nfere.¹²Nafo na kidowe di kirum nin niti nitiku gbardang tutung vat nitinite nin kidowo kirumere, nanere Kriste di. ¹³Nafo na udi nan nya Nfip mirume iwa shintin nari vat nan nya kidowo kirume, Ayahudawa sa Ahelenawa, sa Acin sa nono kilari, iwa tinari vat tisono nan nya Nfip mirume.¹⁴Bara na kidowe di kirumari ba, amma ki karin. ¹⁵Kubunu nwa woro, "Na meng ucharari ba, na meng di kubiri kidowo ba," na uso na meng kidowa ba.¹⁶Kutuf nwa kuru kuworo "Na meng liyiziari ba, na mmyen nin duku nin kidowo ba," na uso na ame kubiri kidowari ba. ¹⁷Ankuru kidowe vat liyiziari, ulanzu wa yutu nweri? Andi kidowe vat kutufari, ulanzu kuyya wa yitu nweri?¹⁸Vat nani Kutellẹ na cioe ko kome kubiri kidowo kiti kanga na ame na di nin suwe. ¹⁹Andi tutung kidowe di kubiri kurumari, kidowe wa yitu nwe? ²⁰Negene idi niti niti gbardang, amma kidowe kirumari cas.²¹Na lizi wasa li woro ucara "Na ndi nin bukatafe ba,'' A na liti ma bellu kubunu, "Na ndi nin bukata fe ba," ²²Bara abiri kidowo alenge na tidin yenju fo na ni dinin katwa ba, ni di mun kang. ²³Anin abiri kidowe na tidin yenju nafo na imon icine ba, na ti ni ani ngongong, anin abiri alenge na ti sali sa uyenju tini ani ughantinu kang. ²⁴Nengene abiri alenge na a sali nin bellen ghatinu, ina malu ghatinuani, negene Kutellẹ na malu udofuzu anin vat ligowe, anin ghantina kang alenge na isali mun.²⁵Ana su nani bara iwa se usalin nmunu nati nan nya kidowe, bara abirie nan mino ati, usu mine so nani urume. ²⁶Nani kubiri kurum nwa lanza ukul, vat ngisin nabiri lanza ligowe nin kone. Sa nkon kubiri nwase ughanitinu, ngisine su liburi libo ligowe nin kunin. ²⁷Nengene anung kidowo in Kristiari abiri ngangang kidowo me.²⁸Kutellẹ na fere nan nya nikilisiyẹ ucizune anan kadura, a Anabawa, a Pasto, anan tat anan dursuzu ni nyerte nin na lenge na idin su nitwa nin likara Kutellẹ, nin nanan shizinu nin tikonu, nin nalege na din buzunu anit, nan nalenge na idin su nitwa nan nya ti wofis, nan na lenge na idin bellu tilen ngangang.²⁹Vat bite anan kadurarie? Vat bite a Pastoarie? Vat bite anan dursuzu niyertearie? Sa vat bite din su nitwa nin likara Kutellẹ?³⁰Vat bite di nin fillu nshizunu nin tikonua? Vat bite din su uliru nin tilen ugangangha? Vat bite din kpiluzu uliru nin tilen ugangagha? ³¹Na tisu ntok nnizu Kutellẹ ugbardang. Meng ma nin dursu minu libau longo na likati vat nin lau.

Chapter 13

¹Nwa su uliru nin tilen nanit, sa nin tilen nnono kadura Kutellẹ, na nnin dini su ba, nba so nafo lileng gberere sa fidowon mbejulu. ²Asa ndi nin fillun anabci nin yiru kidegen kanga vat na kiyeshin. Andi ndi nin yinnu sa uyenu ulenge na uwasa ufiza akup. Andi na ndinin su ba na meng imonari ba. ³Asa nna vat nimon ile na ndi bara akimon, sa nni kidowo nighe ijuju, andi na ndi nin su ba ukpini imonku ba.⁴Usu di nin nayi asheu, uyita nin lidu licine. Na usu dinin liyarin ba, sa ivet ba. Usu din fo figiri ba, na usu din tizu umucu litiba. ⁵Na udin dasu nin diru litiba, na udi nin su litiba, na udin lanzu kughullu ba, na udin cisu adu ananzang liburi ba.⁶Na udin su liburi libo nan nya nimon inanzang ba, una din liburi libo nan nya kidegen.⁷Usu din nnonku kibinayi nin nimon vat, udin yinnu nin nimon vat, udi nin nayi akone kitene nimon vat, unin yita nin terru kibinayi nin nimon vat.⁸Usu di nin ligang ba. Andi annabci duku, iba katu, andi tilen tilen duku, tiba tiligan, andi uyiru duku, uma katu. ⁹Bara uyiru bite di agir agir, anabci bite wang di agir agir, ¹⁰Asa unan kulie nnin da, ilenge na idi agir agir ma katu.¹¹Kubi kongo na nwa di gono, nwa liru nafo gono, nwa yenjize nafo gono, nwa kpiluzu nafo gono. Kubiko na nwa wasirin, nna sun adadu tinone.¹²Nene tidin yenju nan nya nimon nyeju ayeli nafo nan nya nsirti, lire tima yenju umuro nin muro. Nene uyiru nighe di kugir, lire uyiru nighe makulu nafo na mmal kulu uyinoe.¹³Imon itat ilelere nlawa, uyinnu sa uyenu, uciu nayi, nin su, vat nan nya nitatte imon idiyawe usuwari.

Chapter 14

¹Cheo ayi npiziru nsu nin filizunu Kutellẹ, bara inan se usu anaba.²Bara ulenge na adin su uliru nin long lilen na adin su uliru nin nanutari ba nin Kutelleari, na umon wasa ayininghe ba bara na adin bellu nan nya Nfip milau imon ile na inyesin.³Ulenge na adin su annabci, din liru nin nanitari atizanani ikunjo, atizanani likara, anin tizanani ayi asheu. ⁴Ulenge na adin su uliru nin tilem din zazinu litimere, a unan sun annabci kpizina tukunan kilari Kutellẹ.⁵In di nin su vat mine iwa din su uliru nin tong tilem, nin likati nane wang, usu nighari isu anabci. Ulenge na adinsuzu anabci katin unan liru nin tilem adi na unan kpilizu tileme duku ba, bara kilari nlire nan se ukunu. ⁶Nene nuana nilime nin nishono, nwa dak kitimine nnin liru nin tong tilem, iyaghari ima se kitinighe, se de ntunun minu nliru fwang, sa uyiru, sa anabci, sa udursuzu kiti?⁷Andi adadu nsali tilai nafo ishirya sa abengbeng na tiwuyi mine di ngangang ba, ima ti iyinzari umon yinin iyaghari idin wulusue? ⁸Asa ipene kulantun ghe nin lon li wuyi ugan na lin likumba, umon ba ti iyinzari ayinin kubin kelu ndu likume? ⁹Nanere di ni ghinue wang; asa idin su uliru nin ti gbulang tongo nati di kanan ba, iyizari imati umong yining imon ile na ibelle, iba liru, na umon ba yinu ba.¹⁰Tilem duku gbardang nyi, na nlong duku sa uma'na ba. ¹¹Bara nani andi na nyinno imong ile na idin belẹ nin long lilem ba, nmaso kumara kiti nnan lirẹ, ame unan lirẹ wang so kumara kitining.¹²Anung wang andi idin yalinu nworu iyene Nfip micine in nan nya mine yitan yakyak n kelu kutin nlira. ¹³Ame ule na adin liru nin long lilem na asu nlira ase ukpiliuwe. ¹⁴Bara nwa ti nlira nin long lilem, uruhu nghari di nlire a na kibinayi ni nnin mara imon icine ba.¹⁵Nyaghari meng basu? Mba su nlira nin ruhu ning, nkquru nsu nlira nin kibinayi ning tutung. Mba su avu nin ruhu nin, nkuru su avu nin kibinayi nin tutung. ¹⁶Andi na nani ba, uwa su liru Kutellẹ nin ruhu ame ule na adin lanzu timap feba ti inyizari aworo ''usonani'' andi udin nakpu ngudiya, a na ame yiro imon ilenge na fe din belue ba?¹⁷Fe nnaKpa ugudiyẹ fe gegeme kang, na ulele in nin setikunang nan nya ba. ¹⁸Ngode Kutellẹ nworu nkatin minu vat nin su nliru nin tilem ngangang.¹⁹Ukatin mengku nworu nbelin agbulang ataun nan nya kuti Nlira nin yinnu ning nnan kele among, nnin woru nenge nbelin agbulang amui nin tilem likure a na umong lanza ba.²⁰Nuana nilime ni nishono, na iwa su ukpilizu tinonoba. Kitene nimon inanzang, son nafo nono, nan nya kpilizu mine yitan awasara. ²¹Nan nya sharawe ina yertin, "Kiti nanit tilem tilem nin tinu namarari nma liru nin nanit alele; vat nin nani na ima lanzui ba," Ubellun Ncikilari.²²Bara nani tileme alamar, na kiti na nan dortu Kutellẹ ba, se kiti na nan salin dortu Kutellẹ. U anabci na kulapari kiti na nan ṣali dortu Kutellẹ ba se kiti na nan dortu Kutellẹ. ²³Andi bara nanere, vat anan dortu Kutellẹ nwa dazuro isu uliru nin tilem, anan das nin nanan salin dortu Kutellẹ nin da pira, na iba woru tidi nin nilazaba? ag,²⁴Iwa din woru vat mine di nan nya annabci kunan das sa unan salin dortu Kutellẹ nin da pira, amase uyinnu vat nile imon na alanza, ame kpilizu nin litime imon irika na alanza idin belue. ²⁵Imon liyeshin kibinayi me ba nuzu kanang anin diu nin muro me a su Kutellẹ usujada a durso kanang Kutellẹ nan nya mine.²⁶N'yaghari tutung nuana nilime nin nishono? Iwa da zuro ligowe, umon dinin na sem, umon udursuzu kiti, umon upuzunu nimon, umon uliru nin tilem, sa ukpilizu tilem. Na tisu imon vat ti nan se tikunant kuti Nlira.²⁷Asa umon lira nin lon lilem, na ise anit naba sa natat, nan nya mine, ise umon unan kpilizu nimon ile na ibelle.²⁸Asa na unan kpiliu dukuba, kogha mine min tik nan nya kilari nlire, na ana su uliru nin litime usanme a Kutellẹ.²⁹Na a annabawa naba sa natat su uliru, na among anan lanzẹ nin dumun ulire na ibelle. ³⁰Andi ujinjin duku nan nya lissosin mine na ayinno, na ame ulenge na ayita nlire ti tik.³¹Andi kogha mine nsu u annabnaci nalalarum bara kogha mine nan se likara nibinayi. ³²Bara ti ruhu na anabawa, inung a anabawere nin nati mine din dortu mun. ³³Bara na Kutellẹ. di Kutellẹ. ku shogolog ba, kun lisosin limanghari. Nafo na nitin nlira nanit alauwe di.³⁴Na awani mizin tik nan nya niti nlira. Bara na iyina nani isu uwiliru ba, na inughe yita nin ni nati, nanere uduke din belu.³⁵Andi imoimon duku ile na idin konu nani ayi inyinnuẹ na itirin ales mine nilari. Bara imon ncinghari uwani su uliru nan nya kilari nlira. ³⁶Uliru Kutellẹ na nuzu kiti minere? Anughere una duru kiti mine cassa?³⁷Asa umon din pillu ame annabiari sa unit unan ruhu, na a belu nenge imon ile na ina nyertin minu uduka Ncikilariari. ³⁸Asa umon nari ule ulire na iwa yinin ninghe. ba.³⁹Bara nani linuana, piziran usu nworu isu u ananbci, nani na iwa wanting uliru nin tilem ba. ⁴⁰Bara nani na tisu imon vat nan nyan kanang nin libau dert licine gegeme.

Chapter 15

¹Nene nlizin minu, nuana nilime nan nishono, ubelen lirun ntucue na ndin belu minu, ulenge na ina seru inani yisin ku. ²Na nya nnare ina se utucu, asa imino ligbulan nlire nin likara na ndin belu minu, andi na iyina mun ba iba so hem.³Bara meng nani minu nafo ucizunu nliru ulenge na meng wang na seru: Kristi na ku bara. alapi bitere nafo ubellun nliru Kutellẹ.⁴Iwa kasughe, amini iwa fiyaghe kisseke liri lin tat nafo ubellun nliru Kutellẹ.⁵Awa durso litime kitin Kefas, nin kiti mine inun likure nin naba. ⁶Kimal nani tutung awa durso litime kiti nuana nilime nin nshono na iwa katin akalt ataun nan nya kubi kurume, gbardan namon mine dunin lai udak kitimone, among mine namalu udu nmoro. ⁷Tutung awa duro litime kitin Yakub, akuru aduro litime. kiti nanan kadura me vat.⁸Umalzinu vat, awa duro litime kitining, nafo gono kanga na ina marughe uyishi. ⁹Mere kabene nan nya nanan kadura me, na nbati iyicilai unan kadura me ba, bara meng kilari Kutellẹ wa neo.¹⁰Nani ubolu Kutellẹ uni nta nmini nso ule na ndi, a ubolu me nme na una so hem ba. Nan nya nani, Nna katiza nani nin su katwa vat. Vat nani na mere wadi ba, ubolu Kutellẹri na udi ninmi. ¹¹Bara nani sa meng sa inung, nanere tidin belu ulirun ntucue, nanere anung nyina mun.¹²Nengene andi idin belu Kristi nafita nan nya nanan kul, nyizari among mine din belu au na ufitu nanan kul duku ba?¹³Andi na ufitu nanan kul duku, na ame Kristi wang ina fiyaghe ba.¹⁴Andi na ina fiya Kristi kuba, to uwazi bite nso hem, a uyinu sa uyenu mine tutung nso hem.¹⁵Uma so tiso anan nba kinu kiti Kutellẹ, bara na tina ti ananba ti ta Kutellẹ, nworu ana fiya Kristi, a nani ana fiyaghe ba. ¹⁶Bara andi na ifiya anan kul ba, ame Kristi wang na ina fiyaghe ba. ¹⁷Andi na ina fiya Kristi ku ba, uyinu sa uyenu mine nso hemọ, inin du nan nya nalapi mine.¹⁸Inung alenge na ina kuzu nan nya Kristi inung tutung wang inana. ¹⁹Andi nan nya nlenge ulaiyere, cas tidi nin ciwu nayi udun nbu nan nya Kristi, nan nanit vat, tiso imon nkune kune.²⁰Nani ina fiya Kristi ku nan nya nanan kul, nonon cizinu na lenge na ina kuzu.²¹Bara na kitin nit urumari ukul na dak, kiti nit urumere wang ufitu nanan kul madak.²²Nafo na unuzun Adamu vat naku, nanere wang unuzun Kristi vat ma se ulai. ²³Nani ko uyeme nin unme ucine: Kristi kumat ncizunu, nin dortu nij nalenge na idi anitin Kristi ima tinani ulai nin dak me.²⁴Kimal nimaline, asa Kristi ma nakpu Kiping tigowe kiti Kutellẹ uciffe, kubi ko na aba musuzu tigo nin nanan tigowe a anang nagan.²⁵Aba su tigoh me udu kubi kongo na ale na inari ame ba tumunu nshin nabunu me. ²⁶Unan ni vira nimaline na ima musuzu vat ukulari.²⁷Bara, ''Anamalu uciu ko iyapin imon vat nshin nabunu me,'' kube na iworo ''a cau imon vat,'' udi kanang nworu na ulele nmunu ame ulenge na a cio ko iyapin imon na ame litime di nnanye ba.²⁸Vat ni lenge imon na ina nighe tigo kitene, na vat nimon ame usaunne litime ma ni litime kiti nlenge na ana ni imon vat kitime, Kutellẹ Ucif nan so vat nan nya vat.²⁹Andi na nani ba nyizari inung alenge alenge na idin tizu nani ubaptizima bara inung? ³⁰Iyaghari nta tissosin nan nya fiu ko kome kubi?³¹Nuana nilime nin nishono, ufo figiri nighe nin ghinue ulenge nan dimun nan nya Kristi Yisa Cikalari bit, meng belinmunu ulele: ndin kuzu nan nya kidowo kolome liri.³²In kpina nin nyang, nafo inyenju nnit usurne, andi inwa su nnun nin ninawa tene in Afisas, andi na iba fiyu anan kule ba? Na ti li ti so, bara na tina ku nin kwui.³³Na iwa rusuzu minu ba: ''Ligo nan nanan nakara ananza din nanzu lidu licine.'' ³⁴Fitan nan nya moro, sun lissosin li lau! Na iwa li ubun nin nalapi ba. Bara na among mine di nin yiru Kutellẹ ba, nbelle nani inan lanza ncing.³⁵Umon ma woru ''iba fiwu anan kul inyizari? Nin niyapi nidowari iba sa?''³⁶Anung anan tanni! Imong ilenge na ibilisa na iba cizunu tikuna ba andi na ibijo ba.³⁷Imus ilenge na ubilisa na ima nuzu nin kani kidowe ba, bara ima yitu imusari cas, ima nin dẹ kpilio iso ileu sa imoimon ugan. ³⁸Kutellẹ ma ni fining kidowo ka na ame fere, tutung ko fome fimus nin kinme kidowe.³⁹Nidowo dizi ngangang, kin nit usurne duku, kin finawan ntene duku, kin kuyin duku, a kin fiboa yita ku.⁴⁰Nidowo duku tutung nin kitene a nin yii yita ku. Ngogon nidowo kitene kane di ugan a ngogon nidowo inyii ugang. ⁴¹Nmong ngogong duku min wui, a nmong ngogon ku min pwui, a nmong ku min niyini, bara ngogong nfong fiyini di ugang nin nfong fiyini.⁴²Nanere wang ufizu nanan kul. Ibila kining nan nya biju, iba fiu kining nin salin biju.⁴³Ibila kining nan nya nsalin ngogong, ifiya kining nan nya ngogong. Ibila kining nan nya nsali likara ifiya kining nin likara.⁴⁴Ibila kining nan nya kidowo, ifiya kining nan nya kidowo nruhu. Andi kidowo nkul duku nanere wang kidowo nruhu duku.⁴⁵Nanere tutung ina nyertin, '' unit un cizune Adamu wa so unan lai,'' Adamu nimalin so uruhun nnizun lai.⁴⁶Na kin ruhuere wa tu kidaba kishowo nin kidughe kin ruhue nin da.⁴⁷Unit uncizune kunan minari, iwa keghe nin lidau. Unit unba na nanuzu kitene kani. ⁴⁸Nafo na ulenge na ina keghe nin lidau di, nanere wang alenge na ina ke nani nin lidau di. Nafo na unan kitene kane di, nanere wang inung alenge na idi anan kitene kane di.⁴⁹Nafo na tina yiru umuro nnit unan lidau, nanere wang tiba kuru tiyiru umuro nnit kitene kani.⁵⁰Nene nbele ule ulirue, nuana nilime nin nishono, nya kidowo nin mii iwasa isu ugadu kipin tigo Kutellẹ ba, nanere wang kidowo in bijuzu wasa kisu ugadun kin salin bijuzu ba. ⁵¹Yeneng! Nbellin minu kidegen kanga na ki nyeshin. Na vat bitari ba kuba, vat bite ima kpiliwu nari.⁵²Ima kpiliwu nari nin kubi cingiling, nini kpesh nin niyizi, nin wulsunu kulantun nimaline. Bara ba dunu, ima nin fiwu anan kul nin nidowon salin bijuzu, ima nin kpiliwu nari.⁵³Umaso gbas kidowo kin bijuzu shon usalin bijuzu, kidowo nkul shon kin sali nkul.⁵⁴Asa kin bijuzue nshono kin salin bijuzue, kidowo nkul shono usali nkul, kubi konere uliru ulenge na iwa nyertin manin kulu, ''Imila ukul nan nya nnasara'' ⁵⁵''Ukul, unasara fe dinwe? ukul lito fe din we?''⁵⁶Lito nkul kulaperi, a likara kulapi udukari.⁵⁷Vat nin nani, liburi libo bit di kiti Kutellẹ, ulenge na ana ni nari unasara nan nya NCikilari bite, Yisa Kristi!⁵⁸Bara nani, nuana insu ni nilime nan nishono, yisinan nin nakara, sa ucancanu, ko kome kubi ikpizin ngbardang nan. nya katwa NCikilare, bara iyiru na katwa mine kitin Cikilare maso kahem ba.

Chapter 16

¹Nene nbelen mapitiru pitiru nanit alau, nafo na nna bellin anan dortu Kutellẹ nati nlira in Galantiya, nanere anung wang sun.²Liri lin cizinu nayiri kuzor, na kogha mine rafa imoimon likot ligan kayiri me. Asa nda na mapitiru pitire ma yituku ba.³Asa nda duru, alenge na anung yinna mung, mba tu nani nin niyerti idi ni mapitiru pitiru mine in Urshalima. ⁴Andi uma caunu meng wang do, ima du nan mi.⁵Mba dak kitime, asa nda kata in Makidoniya-bara nma katun Makidoniya.⁶Nmoti nanghinuere mbaso udu kubin pitiru kiti, bara inan buni ncinnighe, vat kiti kanga na nma du.⁷Bara na ndi nin su in yene munu nene nan nya kubiri bat ba, ndi cissu kibinayi ntinayiri gbardang nan ghinu, andi Cikilare in yinna. ⁸Vat nani meng ba so in Afisos nduru kubin pentecost,⁹Vat nin woru katwa puni pash, a anan shina yita ku gbardang.¹⁰Nene asa Timitawus nda, na aso nan ghinu sa fiu, bara adin su katwa in Cikilari nafo menghe.¹¹Na umong wa yasighe ba. Buno ghe nya shewu anan da kiti ning, bara ndin cissu iyizi in yene ghe ada ligowe nan nya linuana. ¹²Nengene ubelen Apolos gwana bit: Nna ghe likara kibinayi a dak kitimine nin linuana, na a yinna udake nene ba; ama dak asa ase kubi.¹³Sun lissosi nca, yisinan nin nakara nan nya yinu sa uyenu mine, sun nafo nanilime, yitan nin nakara. ¹⁴Vat nimon ile na ima su sun nan nya kauna.¹⁵Iyiru anan kilarin Istifanas, inughere anan cizinun seru nlirun tucu Akaya, inughe na ni atimine kiti katwa nanit alau. Nene ndi minu kucukusu, nuana nilime nan nishono,¹⁶nakpan atimine kiti inmusu nanit ane, nin vat lenge na adin bunu nan nya katwa a anontizo ligowe nan ghirik.¹⁷Ndi su liburi libo nin dakin Istifanas, Furtunatus, a Akaikus; inun kulo kika na anun duku ba. ¹⁸Bara ina da ghantini uruhu nighe nin na lele. Bara nani cau iyinni nin nimus nanit nafo alengene.¹⁹Anan dortu Kutellẹ in Asiya din lissu minu. Akila nin Briskila din lissu nan nya NCikilari, nin nanan dortu Kutellẹ nan nya ngamine. ²⁰Vat nuana nilime nan nishono din lissu minu. Lisson atimine nin ni lip icine.²¹Meng, Bulus, nsu ile iyerte nin nilip ncara ning. ²²Andi ko uyeme unit na adi nsu usun Cikalari ba, na utin nu kifo ghe. Na Cikilari bite dak! ²³Na ubolu Ncikilari Yisa so nan ghinu.²⁴Usu ning so nan ghinu vat nan nya Kristi Yisa. Uso nani.

2 UKORINTIYAWA

Chapter 1

¹Bulus unan kadura Yesu Kristi nin su Kutelle, nin Timintawus gwana bit, udu kutii kulau korintiyawe, nin vat nanit alau nigbirin na ikilin acaiya. ²Ubolu Kutelle na uda kiti mine kibinayi kisheu unuzu KutelleUcif bite nin Cikilari Yesu Kristi.³Na mmari Kutelle nin Cif ncikilari Yesu Kristi soo, ule na amereUcif ukunekune nin Kutelle nonko nibinayi, ⁴Ulena adin nonkuzu nibinaiyi bite nanya piwu nibinaiyi bite arik nonko among ale na nibinaiyi mine piya nin nonku nibinai na Kutelle na ma nonku nari mun nibinaibit.⁵Bara nafo uniyu Kristi karin bara arik nenere ununkuzu nibinayi bite karin nanya Kristi.⁶Bara nanin tiwa se upiwu nibinaiyi usuu utucunin nin nonku nibinayi nenere. Sa i wa nonku nibinayi bite unfe unon ku nibinayari, ulena udi na uwa da lanza uniuwe nannarik.⁷Nin nayi akone bite kitife nyisina nin yiru nafo na una neu nan narik tutung nenere unonku nibinaye.⁸Bara na ti dinin su tiso sa uyiru ba linwana mbeleng na tiwase nanya Asiya; iwa naulin nari nafo na ti wasa ti tere nibinai ba kan har tiwa nutun nibinai sa tim ati ulai. ⁹Nin nene iwa tinari tishot inkul nati bite bara nanin i wadin yenju nati mase likara kibinai nati bite ba inmaimako kiti Kutelle ulena ana fiya abi.¹⁰Awa tucu nari nanyang kul nijas, ama kuru atucu nari tutun. Ti kotina ayibit kitene me tutung ama nutu nari¹¹Ama su nari nani i wa bun nari nanya nlira anit gbardan ba daduru liburi liboo iyisunu bite bara ubolsu Kutelle na ana ninari nanya nlira na nit gbardan.¹²Nene ilelere ti din fo figiri mung ushaida yiru bite ule na arik wa su nin nati bite nanya yi. Tiwa su nanin bara kata yinu nin lau nin kidegere na wa nuzu kiti Kutelle na nafo kujinjin yii ulele bara nanin inuzu ballu Kutelle. ¹³Na tidin yarti minu imonile na iwa sa ibele sa uyinin ba indi nin likara kibinai tutung.¹⁴Nafo na ina malin yinu nari likot, lirum au lirin Cilkilari bite Yesu tina yite udalilin fizu nabanda mine nafo na anung ba yitu unbit. ¹⁵Bara nan wadi nin likara kibinai nilele iwa din nin su indak kitefe nin burnu, au unan sere mbang inse na mara aba. ¹⁶Iwa di woru inlasin kit fe cindu Umakidaniya inkueu mda yene fi cin sa Unuzu Makidoniya nani fe nin tiyi ndina udu Ujudia.¹⁷Kubi kona iwa din kpilzu nan, iwa belin kibinai fe? sa uwa yinan miu nin kibinai unitan, bara in woro fi ''ee ee" nin "babu babu"kube kurume? ¹⁸Bara nanin nafo na Kutelle unan yinnu sa uyenu nati wasa ti woro "ee" nin "babu" ba.¹⁹Bara gono Kutelle Yesu Kirst, ule na Silvanus Timitawus nin mi na beling naya min, na ame "ee "nin ''babu" ba bara nani ame ee wari vat kubi. ²⁰Bara vat nalikawali Kutelle ''ee' wari nanya me baranani nanya me asa ti wuru uso nani udu uzazu Kutelle.²¹Nene Kutelleri munu nari nanya Kristi nin narik. ²²Ana tursu nari nin na gilet me na ni nari Ifip nanya nibinai bite minin so kulap ni mele na ama da ninari nin dandaunu.²³Nin nanin ina yicila Kutelle aso unan nizi iba ning bara imele na inati nan daa u Kurintiya ba bara inan unan tucu fiari. ²⁴Na bara ti di nin su wuru timiin uyenu sa uyenu b, bara na tidi katwa nin yenu sa uyenu miner, bara mmag min, nayinsin nanya yinnu sa uyenu

Chapter 2

¹Namere in wa kpila kibinai ning likot nan ba kuru ndak kitimine tutung nanya piu sa nanya tinana nayi ba. ²Andi wa nan za minu ukul, gyari ma tiiyi nhsau kibinai ame ule na inlanzaghe ukulere?³In wa yertin nafo na inasu bara inwa dak kitii mine na among mine ba lanzu ukule ba na a nunghere ma tiyi ayiaboo. Idinin likara kibinai kiti mine vat bara na mmang nighe mi rummere nan yinu vat. ⁴Bara indin yertu minu nanya nijase idia nin nayi asirn, nin mizin midiy, na idinin iti minu inpiu ni dawo b. Bara nanin iyinin incancam nsu ule na dimu kiti mine.⁵Wase umong lanzai ukul, na alanza miyari cas b, bara nani inkon kubi na adinin su atiminu gbagbairyari vat b. ⁶Ule uburne le unite na ibureghe mbatina. ⁷Nene uworu ule uwahale shawan nin nin, umong na ataa i nunkughe kibina, bara ingetek kibinai wa teghe ayiairne gbarda. ⁸Nani idin timinu likara kibinai i dursughe usu na anit ba yenju. ⁹Ulena unnare wati inyertin minu bara inan dumun minu nin yinu sa idinin kudurtin [biyaya]nanya nimong vat.¹⁰Andi ishawa nin kulapin nanit va, men ma ma shawu mung ma, ilemon na inshawa mun, inshawa mun m, imini shawamu bara anighere nbun Krisri. ¹¹ilele kiden ghere bara shitan wa su narin tikanc, bara na titani imong ele na idi kibinai ba.¹²Bara na Ucife wa punin kibulun kubi kona inwa dak nanya Troas unwaazinlirin Kriste kikane. ¹³Nin nani wan, na inse uno kibinai b, bara na iwa yene gwananin Titus kikane ba, intina kpila udu Umakadoniya.¹⁴Bara nani uzazunu Kutelle ri ulena adi nanya Kristi na adin cinu nin narik udu linbun, nanya bite uliru umang din nudu anit lanza kauley.¹⁵Bara tidi Kutelle mamas nin Kristi, vat nanya na le na ina tucu nani nin nalena Yesu na tucu nanin ba ima tii anan kul.¹⁶Udu nalena idin kuzu ima imon immang ghari unuzu kul udu ukul. Udu nale na inatuc, unuzu inlai udu lai, ghari dinin su nilemong ghe? ¹⁷Bara na aari di nafo anit gbardan na idin lesu uliru Kutelle isesu ikurfun ba. Nanya nan, nin lau kibina, na ina tuu unuzu Kutell, nanya mmuro Kutell, ti din nlirun Kristi.

Chapter 3

¹Ticizin uru nati bite tutunggha? Nati nin su nimung iyartinu runani udu kiti mine sa unuzu kiti bit ba nafo among anit ti nin suwe? ²Anun ati mine uyertinari uru nati bite ma uyertinari nanya nibinai bite tiyiru nin yenju nanit vat ³Inanin duru anughere iyertinu unuzu Krist, natinan, na ma yertin nin nimonye ba bara nanin nin fep milau Kutelle unan la, na kite ne natala ba bara nanya nibinai nanit.⁴Ulele re taa nari tidimun kibinai likara kite nen Kutelle nanya Kristi. ⁵Na bara arikin mbatin ba nin nati bite, tida nimomong unuzu kiti bit b, bara nani indart biti Kutelleri. ⁶Ame ule na ada nanarin tibatina acinme nalikawali apese ni nanya niyart ba nani nanya ife. bara iyerte din mols, nan wan infep milau din nizu ulai,⁷Nene wase katua ukul ka na sau nin niyyart kitene natalla wa daming liruu nkanang na anitin Israaila wa yenje Musaku mmuro me bara liruu nkanang mmurome, mongo na mina wulu dedei. ⁸Na katwa nkanang fep katin lane ba ning gegeme ba?⁹nani katwa nca ukule3e nwa cau nani kanang in gbardan! ¹⁰Bara tutung ule na i a dak nin kanan, na iduu nin kanang mone nanya kikane ba, bara na moo nkananghe katin minin. ¹¹na ile na idinin nkanang na midin katiz, ile na ina son sa liging ma yitu iyizi!¹²Bar na tidinin nayi akon, nadinin fiu ba. ¹³Na nafo Muse ule na a wa tursu umuro me nin lisa, bara na anit Israila wa yene ugongon nkanang umuro me na midin malusu ba.¹⁴Baranani nibinai mine wa turdu, nin dak kitimone kjesi kune duu ketene yenju ni yerta nalikawali akus na isa puno b, bara na nanya Kristiari cas ia sa i kala mung. ¹⁵Bara nanin udak kitimon, awadin yenju niyert Mus, kuyasi kune duu nibinai mine. ¹⁶Bara unit nwa kpilu kitin Nci, kujase kone ba kalu kalu kidowo.¹⁷Nene ufere mfipppe. A kuca na mfippin ncife duku asu ubalino. ¹⁸Nene vat bite, na upuno nara timuro bite tedin yenju nkanan Ncif, idin sakizu nari udu nkanang mirume unuzu mon nkanan udu minu bu, nafo na moone nuzu kitin Cifere na amere nfipe.

Chapter 4

¹Bara nani ti wa dini ka katwaw, nene ti lanza feu ba. ²Imemako nani, tima sunu tibau nlanzun cin nin too nati gheshin, nanit sosin nanya tiwankari b, tutung na ti miin li gbulan Kutelle zemzem ba, Nbelin kiden, tiduro atibite kibinai nanit vat nizi Kutell. ³Bara nanin iwase kadura bite tursu, katurusun kiti nale na idin kuzari.⁴Kusari mine, kutelles iyi ulele mali tursu nanin iyizu mine bara na iyasa iyene nkanan kadura ngogon Kristi, na amere tikana Kutelle.⁵Bara na tidin dursuzu ati bite ba baranane Yesu Kristi nafo Ucif nin nati biteb nafo acin mine bara Yesu. ⁶Bara Kutellere na woro, ''Nkanang ma dak nanya sirti "amani na duro nanya nibinai bite an ni nkanang nyiru ngongon Kutelle nbun Yesu Krist. ⁷Bara nani tidinin nimunile na tina ceu nanya nasul tiwi, bara na udi feing au likara lidia dikiti Kutelle na arik ba. ⁸Tidin lanzu npapaat nanya tidina va. Bara nanin na kata likara bite ba nibinai bite fit, nati lanza feu ba. ⁹Ishaa nari na tisuna b, idin wulzu nari na i molo ba. ¹⁰tidin tizu nidawo bite nanya nkul Yesu, Bara ti se ulai kitene Yesu ni lai me na ana ura nidawo nanit.¹¹Arik ale na tidinin ninlai idin nawu nari udun kul bara Yesu ulai Yesu nan duro nidowo bite n anit. ¹²Bara nani, ukull di katua nanya bit barnanin ulai di katwa nanya min. ¹³Bara nani ti di nin fip inyinu sa uyenu mirum vcindu ilele na iwa yertin "in yin, nanere indin belin belu ". Ti yinia tutung nanere tidin belu.¹⁴Ti yiru ule na ana fighe Ucif bite Yesu ama kuru afiya nari nin gh, ama kuru adak nin ngherik nan nghenu udu ubunme. ¹⁵Vat nimong bara fere nafo na ubolu Kutelle i bagilno unin udu anit gbardan ugodinya ba kpinu udu ngongon Kutelle.¹⁶tina lanza fiu b, kodayike tidin malsu ndas, nanya nidowo bite tidin kpilzinu apese ko kishi.¹⁷nani ko kub, nkanang din kye nqari cin du ngetek nin sa ligan ngongong munu na mukatin abatu. ¹⁸Bara na ti din caa ni mun ile na idin yenju b, bara nani idin yeju na in dan dunari ba bara nani umun ile na idin yenju ba in sa ligan ghare,

Chapter 5

¹Tiyiru ninaa na ti susin ku nanya yii ulele ima da pucu niining, tidi nin nilari kiti Kutelle nanya na acaramnit na kyee ba, barannani nin lisosin sa lingang nanya tkitene kane. ²na nanya kudanga kone tidin gbulu, ncaa ida kirum nari nin nilari Ketene kane.³nani tiwa yita suwe nanin bara na tiwa soo asere ba.⁴Kidegene tiwa di nanya kudanga kune tiama gbulu bara nati iserengh, nao tidinin su tiso Iseere ba, bara na tidin nin su ikiru narriari, bara imun ile na nidowo wa ni yauna nin lai⁵Ame ule na adi ke nari bara ile imune Kutelle ari. na ana nari nfep nato, alkawali ni mun ile na idin cinu.⁶nani vat kubi yitan nin nayi akune yinong ti wwa di kitari nanya kudowo, tidi piit nin cefe. ⁷na tidin cin nin yinu sa uyen, nanin yenjunari, ba. ⁸Bara nanin ti din nin nay, akune mbara ti yita piit nanya nidowo tiyita kilari nan cif bat.⁹ilele na ti taa inin nbung, kika natiwa di kilari nin libau ti tighe kibinai. ¹⁰vat bite bin da yisinun bun kutet nin wucun Krist, bara koghe da seru mun ile na idi ime na nanya kidow, sa icininari sa inanzang.¹¹, nin yinu fiu ncef ti din yecu anit, imile na tidi Kutelle din yenju imin kanan, idin cisu kibinai nanere idi kanang nanya nibinai mine. ¹²Na tidin ruu ati bite mini tutung ba nanere tidin ni minu udalili na ima foo figiri nin yerik bara inase ukawun nuu na len idin foo figiri nile num na idin yenj, na imun ille na isali kibinai.¹³Bara nani tiwa nuzu nanya nibinai bite un Kutelle ri tiwa di nanya nibinai bite dert bara anunghere. ¹⁴Bara nani usun Kristin uluno nari bara nati yina nin nilele, au wasame, nadaku bara vat bit, minnane vat name ku. ¹⁵Nin Kristi na da ku bara vat bi, bara ale na bayeti nin la, na i wa yita nin lai natimine ba bara nane na iyita nin lai bara ule na ana da ku amine nafit. ¹⁶Bara nnani ule udalili nt, uyeru nene udu ubun nati ba wucu umon bara uyiru nit ba koda shilka nkon kabi tiwa yiri Kristi nanya nleli udun. Bara nani na tima kuru ti wucu umong nloli libauwe tutung ba. ¹⁷Nin nane vat nle na adi nanya Krist, ame uke upeseri imun ikuse na malu kat, yeneng imun ipesere di nanya me nene¹⁸Imon vat unuzu Kutelleri ule na adin pitiru nari udu litime nanya Krist, amini na ninari kataa pitiure. ¹⁹Nafo nanin nanya Kristi Kutelle din pitiru uye udu litim, na adin batizu utursu nalapi ba nin nizu nari pitiru na cara bite.²⁰Nani ina fere nari mmadadin Krist, nafo Kutelle wadin foo nacara b, bara Kristi; "Kelinen ni nKutelle." ²¹Kristi ku aso uhadaya kulapi bite ule na ana ti kulapi b, bara nanya Kristi ti ba so anit alau kiti Kutelle.

Chapter 6

¹nani katwa logow, idin foo minu nnacara na wa seruu ubolu Kutelle hen nani ba ²Bara na abenle "Nanya kubi ku mang inwa lanza minu, ninwe liri intucu nwa bun minu " Yeneng nenere kubi kumanghe yeneng nenere lirin tucua. ³Na arik na ceu litalan tirzu nbun mun b, bara na tidinin su katwa bite se ulazi ba.⁴Nin yenu nani, ti duro atibite nin nitwa bite vat au arike acin Kutelleari nanya nteru nibinai umin ijasi. ⁵utecu, nannya kuti licin ufizu nayi nin katwa kagbagba, nin salin moroninkitik nin kukpon. ⁶Nin lau uyiru, kbinai ki shau nin washalang nin fip me al, nin su nanya kibinai. ⁷Nin ligbulang kidegen, nin likara Kutelle nin ticilak nibinai nilau ncra ulime nin cara ugule.⁸Ti di katwa nin ngongon nin salin ngongo, nin tizugo nin lir. I wa yicu nari anan kinu arik nin kidegene bite. ⁹Tidin su katwa we nafon na iwa yiru nari ba a iyiro nari lau nafo tidin kul na tiyita nin lai nafo anan burn, bara nitwa bite na nafo anan caa ukul ba. ¹⁰Tidi katwa nafo nin nibinai nisirne bara nani tidi nin nibinai nibo, nafo nan diru nimum tina yita mum. tina¹¹Tina me belin minu kidegene bite va, anan Korintiy, nibinai bite pun pas. ¹²Nati wantin minu nibinai mine b, bara nani anughere wanting ukpilizu ni binai mine¹³Nene nanya kpilizu ubarabara indi liru nan ghenu nafo nono punun nibinai mine pash¹⁴Na iwa teru nibinai mine nin nanan salinyinu b, bara nanin iyanghari munu kibinai ki lau nin sali udoka? Sa iyanghari munu njana nin sirti?¹⁵Iyapin iyinari di Kristi ku nin nin Beliyar [kudodoa]? Sa uyapi uladari di unanyinu sauyenu ninnan salin yinuri.¹⁶Nin yapin uyenuari di kuti Kutelle nin Chill? Bara na arik ati alau Kutelle unan laiyar, nafo na ana belin " in ma so nanya mine in kuru cinu nanya mine inin yita Kutelle mine, anin wang yita aniti nin.¹⁷nani Ucif nabelin"nuzun nanya mine iso kusari kurum." Na iwa dudo imon inazan ile isali lau b, menbah ba timinu mahabi.'' ¹⁸Menghe ma so Ucif kiti fer. Anunghe nin soo ason nin ni na shono nin " Ubenlun Ucif udia.

Chapter 7

¹Anan sunin, bara na tidinin nale alkawali nati kusu ati bite nanya nimung ile na mati nari ndinong nanya nidowo nin fi, tipezeru nlau nin feu Kutell. ²nari kutii na ti nati umong imemon inanzan ba sa tina nyofilo umong sa tina kata likara mon ³Na ina beling minu nani inti minu ncaa nkul ba bara na ina malu benlin minu idi nibinai bite tiku ligowe ti se ulai ligowe tutung. ⁴nin nayi akone kan kiti min, indin foo figiri nin yunn, inkulau nin nayyi ashe. ⁵wadak Umakadoni, nidowa bite wa se ushinu b, nin nani tiwa se uni buri li dina va, ufizu nayi ndas nin feu bite. ⁶nani Kutelle, ame ule na adin nukizu nibinai na le na nibinai mine nkete. ⁷Na nin dak mere cas b, tutung baramsheu nayi ana se kiti mine na awa beling nari libusine min, mine nkune kune nin cancam ndamuwa minwa mine nime in wa su ayi aboo kang.⁸Sa andi iyer nighe na tiniminu seng nibinaiye, na inwa kpilia kibinae kidun ba kodashike mua kpilia na unwa yene iyert nige nata nibinaeye mine seng bara n nin kubi baat. ⁹In din lanzun mang nin nen, na bara i wa parda minu b, bara na ayi asirne mine nati inani na dak nin foo nacara ina use nimong bara arik ba. ¹⁰nani ayiasirne Kutelle na daminu ni foo nacara na unada pirin tucu sa ugitirnu ayiasirne yii na daknnin kull.¹¹Yene imonile na uti kibinai kidiya kuu Kutelle nayiasirne na na nutun nanya mine ute kibinai kidege nanya mine man duro usali kulapi min, uyapina upunu kibinay, fiya pin fe, uyapin nari usaman, uyapin ushuu liti nin yapin usu nyenu isere kidegene see! nanya nimong vat idinin su iduro atimine ana sali kulapi nanya nle ulire ¹²Nin nanin ina yertin uldu kiti min, na ina yertin bara anan Kulapi b, sa bara ule na idin niu nin kulape ba bara na ushoo kibinai mine narik nan nutuno kidawo udu kiti mine nanya nizi Kutell. ¹³Nanya nilele ita nari ayiakone nanyan kpinu inshau nibinai bit, tilanza mang, tutung bara Titus na infep me wase upenun funu bara anun vat.¹⁴Bara andi iname reu figiri ninghe bara anun, na awa tiyi incin b, nafo na tiwa beling minu imong vat kidegen, nanere ufoo figiri nin Titus wa da da so kidegen nanere ufoo¹⁵Nin mmang libiya me inyinu na ukarn, nafo na ana lizin mishau nati mine vat nafo na iwa serughe nin ketizu. ¹⁶Mang na lanza mmang bara na indinin na na in dinin nanya ku ne inyinu

Chapter 8

¹Tidi inisu iyinin nwan ni lime nin nishono ubelenng mbalu Kutelle na ina ni udu atii alau in Makadonia. ²kubin dumunu nkonu udiy, inbardan nlanzu mmang mine nin gip likimon mene na shoon nani nanya nse uwashallang men. ³Bara na iwa nii ligan nilemon na iwa dumun meng wa di unan nizie inba kitin nnizwe ikata ile na imon na iwa dumung nin nibinai ni foong. ⁴Nin fuona cara adiya i wa roko nari nin se kubi nanya katwa kane udu anit alau. ⁵Ile imone wa se na nafo arik wadin nin su we b, bara nin bune iwa ni ati mine udu Ucif ni Kutelle udak kiti bit.⁶Ti reu Titus ku acara ule na ana malin cizinu mongo nang ghenu a malzinu katwa mbolu Kutelle likoot mine. ⁷Bara na ina kafin nimoon vat nanya inyinu sauyen, nanya nlir, nanya uyir, nanya kujinji vat nin nanya nsu mine udu kiti bit cien nibinai iyene ikafina nanya katwa mbolu⁸belu nilele na nin liwui likara b, bara induro kidegene nsu na idin batizu nin te kibinai na mong anit. ⁹na iyiru ubolu Kutelle ncif bite Yesu Krist, au na awa dinin s, bara anung awa so ukimon, bara nanya likimong nge aning ma da se anan sea.¹⁰Nanya nle ulire in mani minu ushawara ulena uma bunun minu; likus lona lina kata, na mah iwa cizin usu nimomonghari cas ba Barab iwa dinin su nsoi. ¹¹malang usue, nafo na uwa di nin te kibinai nsue nin koni kub. I wa sa i malzina kanin nafo na wa sa iyinno. ¹²na nibinai nsu katwa kane waduku imong icinari in serututun, bara umong na unit dimun, na bara demong na asalinmun b. ¹³Bara na kakatwawe kanti nmonghari getek. amon se isalin getek ba Bara tinan su arume. ¹⁴mine nkunkubi ma dak nin ne mde na idinin suwe ilele di nanere wang bara mgbardan mene ma dak nimele na idinin suw. nin barana ima ti umonggetek ba. ¹⁵na ina yertin, "Ule na adinin gbardan na adi nin kagisin ba '' barana ule na adumun baat na awasa adira b, ¹⁶Bara ti gode Kutell, ulena ana ti nanya Titus ku nayi uditunu urume unyejue na mang dumun bara among, ¹⁷Na bara ana seru likura bite cas ba bara nani ana ceu kibinai kang ninin, awa dak kitimine nin nayi aboo.¹⁸Tiwa tughe nin gwana kana idin ruye nanya vat nati alau bara katwa, me kan dursu nliru Kutelle. ¹⁹Na ilelere cas b, baranani iwa fereghe tutung nanya natii alauwe ti cinu ligowe nanya abuzung nari nin katwa Kutelle bara ngongon ncif kitime nin duru nari kibinai mbuzunu.²⁰Ti din cun imun ile na umong ba se finuu nliru mbeleng nile imunne nsesu washalang na tidimun. ²¹Tidin su seng tisu imon ile na iba dak nin gongong na ma mbun ncif cas b, umunu ubun nanit wang²²Nin yenu ti wa tuu kan gwana ule na tina dumunghe tiseghe sa kugbala nanya nimong gbardea, wa ulena nene na duru kibinai nti nimon caut bara gbardan inyenu na adinin nanya mine. ²³Bara fe Titus ame nan mba katwa ningheri nin nin dundung ubeleng ngwana bit, atii alau na tuu nan, umong igongon udu kiti Kristi. ²⁴Durson nani usu min, dursun nani imong ile na ina ti tefoo figiri nin yinu nanya namong atii lira

Chapter 9

¹Ubeleng katwa nanan yinu sauyen, ucon men yertin minu mu. ²Men yiru imong ele na idini sua ilena idin fuo figirimun nait Makidoniy. In wa belin nanin Achaia na chizin uke litimine uworu loni likus. Akara mine na zunlung anit gbardangnsuu katwa.³Nene ina malin tuu nwana bara ufoo figiri bite wa uhem, bara ina ke nidowo mine inson caa, nafo na ina belin ima yitu. ⁴Asa na nain ba andi umong unu Makadoniya daa nin mi anin se naa isa kele atibit ba ima yitii imong chin Na ima benlu uliru kitene mine b, bara na idumi nayi akone kiti mine. ⁵Mang wa su sa uba caunari i belin nwana idak kiti mine idi kee bara imon ile na iwa ti likawali inan yita kiti kirun nafo imon nfilzinu nin kibinai kirum na nafo ita minu ine sa ayi mine ba. ⁶re ulele, ule n, abilsa nin timong ama pitiru nin timong gbarda, ama kuru apituru gbardang. ⁷Na kogha ni ilemong na a yina nin kibinai m. Na awa ni nin kibinai bibit b, Bara Kutelle diin suu naale na ima ni nin kibinai ki boo⁸Kutelle mati mmari ti gbardan kiti f, bara vat kub, nanya nimon ile na udunin suwa una kpimu nanya katwa ka cine. ⁹Nafo na ina yertu,''Ana nnizu use me kiti nanan seli ni mun nin lau me di sa ligang¹⁰Ule na adin nizu imus kiti nan tibila nin ni monli. ama kuru ani minu imus in ti bil. Amini ma ni minu kusa na ku lau. ¹¹yitu nin se kan nanya tibau vat, bara unang yita washala kang, nanin ma timinu ida zazin Kutelle unuzu bite.¹²Bara uyiru katwa kane, na uzursuari cas ba nin nimung suu nanayinu sa uyenu. Tutun nani ima kpinu katwa zazunu Kutelle. ¹³Bara ina malin yainnu nanya katwa kane ina mali yti Kutelle gongon nanya ntoltimu nati nbucu mine katwa nanya Krist, nin washalang mine udu kiti mine vat. ¹⁴Idinin su mine kan, inani din su minu nlira bara anigh, idin suu nanin baraq ubolu mikan Kutelle na mi di kitimine. ¹⁵Ugodo uduua kiti Kutelle n bara ufilu me midiya

Chapter 10

¹Meng Bulu, men litinin din fuo minu acar, bara utoltinu liti nin sheu in Kristi na men na kifo kubi kona iwa di nan ghin, bara indin fuo figiri ni ghinu kubi kona indi nan ghinu ba. ²Idin fuo minu acar, na iwadi nan ghin, na ina yitya in pun figiri nin nayi ale na uca, bara mma yinu ba nin na le na iworo arik tin cin nanya kidawo.³BAara na tidin cin nanya kidawo, aina likum bite kin kidawari ba. ⁴Bara imong kabung bite in kidawari ba. Bara nanin ti dini nimong likara kitene na nazu adadu likar, na idin dasu nin ma yartdan ma hem '⁵Tutung tidin nanzu vat nimon ile na imafitu kitene Kutell, tiyiru vat nkpilzu usu kucin nruu Kristi. ⁶Tidin caa ubucu vat nittwa isalin ni liti iwase ati uni nati mune ukulo⁷ilemong na idi cana ibunmine. Andi umong yina ayita nafo Kristi na yita nafo Kristiare wang. ⁸Bara na inwa riu figiri kang mbelin g likara bite lo na Ucif wani ike minu mun na inanza minun b, na mba incin ba⁹Na indi nin su iyene nafo indin ziu minu nin miyert nin ba. ¹⁰Bara amung din belun ''iyert me din ziu nin likr, bara na iyarnu adi nin nagan ba uliru na me lien ulazu ba "¹¹Na anite yinin nilemong na tibenle brq nin bung na ti diku b, imong irum mere ti ba suu kubi ko na tidi kikane. ¹²Natina duo pii ba ipiru natibite, konin batizu nati bit nin nale na idin foo figi mine. Bara kbi kona idin gwadizu atimine nin namonn, nin nani ima se uyenju seng ba.¹³Na ariki wasa ti foo figiri ti kata likara ni lemong na ti wasa tui suu b, bara na tina cinu kusari ko na Kutelle b, bara na tiduro nani har ti da duru anunku. ¹⁴Bara na tina kata ti kala ati bite ba na tima dak kiti min, arikere wa di anan bunu nse minu nlirun Kristi.¹⁵Nati din foo figiri tikata likara bite ba barabkatwa na mon, bara na tidin cisu kibinai nafo na uyinu sa uyenu mine din kunju nin min bit ngira katwa we bapunu kidawo gbradan. ¹⁶Ariki wang ba belu uliru Kutelle tikata kika na anung na dur. Nati ma foo figiri mbelen katwa ka na ina su kusarin na mong ba.¹⁷Bara nanin ule na adin foo figiri na afoo figiri nanya Ucif. ¹⁸Bara na ule na ana uti lidu amere asa so cikilari litime barananin lo na cikilarari na na yinin mu.

Chapter 11

¹nin s, iso nin mi kitini nin tong tilalang ton, bara nani idin suzuku nin mi! ²Bara men dinin liyarin nati mine indi nin liyarin Kutelle bara anun, in wa timinu likawali niligma nin les urum I nakpa minu nafo kubura kulau kitin Krist. ³Bara nanin indin lanzu fiu nafo na fiyii wa rusuzo uwane nin kujinjin me ukpilzu mine wasa udu unkonkusari unuzu kidegen ghe nin lau nlira mine udu Kristi. ⁴Baqra umong wa dak ada belin minu ubeelen Yesu bani lele natidin belin minu, sa nin seru mun ifip migan nin moo na ni seru, sa umon uliru dabam ulena ina mali seru. yenjen ile mone kang.⁵Bara na indin kpilizu au nan di nanya na baat ananzang udu aleli "anan kadura adidiabYesu." ⁶Bara nani sa ko na inaserun udursuzu in suzu nliru b, na ina se udursuzu inyinu b. Nanya ko kame libau nin nanya nimon vat tina belin minu iyinin.⁷Ina ti kulapi na ina toltunughe bara inan ygantin minu, bara na indin belu minu uliru Kutelle sa ubiziya? ⁸Idin bulsu imon na mong atii alau bara inan da minu katwa mun. ⁹kona iwa di nan ghin, iwa dinin bukat, na iwa ti umon ti kanci b, Bara ubukata ni nuzu kiti linwana ale iwa nuzu kusarin Makidoniya. nan nanya nimon kap iwa ceu litinin kitin ti mong timinu kanci, mmini ma li ubun suu nani.¹⁰Nafo na kidegen Kristi di nanya ni, ufo figiri ulena men na uma so tik ba nanya tikot, nafo Achin. ¹¹Barin yang? bara na indi nin suu mine baa? Kutelle yiru idinin suu mine.¹²Bara ilemon na idin su, na mma kuru su, inaqre ima li ubung insue bara inan tursu tunu nanan nale na idinin su tiyita arumme nin foo figiri. ¹³musu nanit ane anan kadura kinuwari, anan katwa kirusuza in sakizu timuro mine nafo anan kaduran Kristi.¹⁴Na ulele imon ipesari b, bara na shitan wang din sakizu kidowa me nafo gono kadura Kutelle unan kanang. ¹⁵Na ile mone imon ipeseri kan ba andi ann katwa me ma yiti nafo nono lilaure. Ligan mine ma yitu nafo matiza mine na ise.¹⁶In kurun bele: umon nwa su naya kibinai me meng ulalanghari b. Bara na uwa su sereni na fo ulalangha bara inan foo figiri bite. ¹⁷Ile mong na indin bele mbeleng foo figiri na u serimku kiti ncif ba bara na idin liru nafo ulalang. ¹⁸Uwonru, anit gbardan na foo figiri nanya kidawo, men ma ma tutun foo figir. ¹⁹Bara na anin susin nayaboo nan nalalan, na idi jijin ati mine. ²⁰Bara na u susin nin mong na a wa tifi licin awa kusufi nan na dondo, awa kata fi awa din fun, sa awa reu fi ummuro. ²¹Indin liru nin cin bara na arik wa di seen insu ni leli imone nin nani vat kubi ko na umong reu figiri indi liri nafo ulala menn wang reu fiiri.²²Inung a Ibraniyawara? menwang nenere. Israilawa? menwang naner. inun nanuzu kuwunu Abrahamari? menwang. ²³acin Kristiari? [indin liru nafo ule na lite duku ba] Meng katin katin nanya ti kibinai katw, piit nanya lici, nanya foo salin bat, nanya yenju nimong zikiki in kul.²⁴Unuzu na Yahudawa in wa sara " tishon akut anas sa lirum.'' ²⁵Sau titat i wa kpizii nin nkuru iwa filisiyi sau urum i wa tii inneu sau tita, in wa yerin in moro nfang nanya nteku. ²⁶Incin gbarda, nin nigingawa ni nanzaang nanya ti tidana nakiri, nanyan nnanzan nin nabit nin nanya nnanzang nan nawurimi nanya nananzan nanya kipi, nananzang kusshuo nanya nnazan ntek, nanya nnanzag nnuzu nuana kinu.²⁷Iwadi ktwa nijasi nin nanya nijas, nanya kiitik sa mmor, nanya kupe nin kotu nayi nin sali ni nimonlii, nanya tituwui fisere. ²⁸Banin ni mun va, upardinu kitene ning vat liri kitine nin bara kibinai nighe di bara atii alau at. ²⁹Ghari sali nin likara na meng nin sali munba? nghari ta umong deu nanga kulap, na meng juju kkidowo nin ghe ba?³⁰Andi nma reu figir, nma reu figiri bara ile imong na idurui lidarni ning ³¹Kutelle nin Cif Cikilari Yes, ame ule na idin rughe sa ligan, yiru nan din belu kinu ba!³²Kusarin Damaskus, ugumna nacaran ngo Aretas wadi nca kagbirin Damaskus bara inan kifai ³³Bara nani inutuni kibulun kibene nanya kugbetu likii in nin cuu na cara me.

Chapter 12

¹Dole in foo figir, bara nani na mma se imong ku b, bara nani unuzu ina tiubun namoro nin belu nanya unuzun Cikilari. ²Inyiru unit nanya Kristi nanya na kus tkure min nanase na ana kata sa nanya kidawo sa indas kidaw, nan meng yiru ba Kutelle yiru iwa yanghe udu nanya kitime kin taat.³Tutung inyiru umong unit sa naya kidawo sa indas kidawo, na meng yiru ba Kutelle yiru. ⁴ulena iwa yonghe udu kitene ule na awa di nin imong ilau kang na umon wasa a benle ba. ⁵Kitenen leli unitere men ma foo figiri. Bara na nma foo figiri nin litinin ba se dei bara lidarni ning.⁶Andi indinin su in foo figiri. nan ma suo ulalan ba, bara idin belu kidegenere. Bara nani ima cinu ufoo figiri nanumon ba kpilizinu litinighe gbardan, na nafo idin yenju sa idin lanzuyi ba. ⁷Sa bara na mgbardan inda ciu mbele. Baranani na mma fiwu aba da nin fiwu liti ba i wa tiyifimat kidowo, kadura nnuzu shidtan idak ida firume, bara nwa foo figiri kang.⁸Njun tat ina foo acara nin kiti Kutelle akalai mung ile imone nanya nin ⁹Amini na beli "ubolu nin batin fi" Bara na likara din kue naanya lidarne" too mma kpinu ufoo figiri nanya nanya lidarni ning bara likaara Kristin soo kitene ning ¹⁰Bara nani ubatine bara Krist, nanya lidarni, nanya nitop nnya nniy, nanya tinana nayii, nanya nkunekun, bara nani vat kubi kone diri likar, asa nta agang.¹¹In nasoo ulalan! anunghere natiy, bara anunghere wa ruyi, bara na nwa di ko cun kadas nang nadidiya nansn kadura ba barana mmen imonghari ba ¹²Kidegen nalap nan kadura wadi kiti mine nin nayashau vat, alap nin nalajibi nin nitwa ni didiya. ¹³Bara na anung wadi iyiziari sa uanpani nafo nzisin natii alauw, bara na uwa so minu kutura ba? shawang ninmile utanue!¹⁴Yeneng! Mba dak minu tutung unta, na ima lawu minu kutura ba bara na idinin su ni mong mine ba anunghere ndi nin suw. Nanono ba cisu bara acife ba bara nani acifari ba cisu bara n nono. ¹⁵Nna yitu nin nayi abo kang in wultun bara anunghe uwa biiu usumine kang, ita usu ninghe baata?¹⁶Bara na udi nani, nanan ti minu kutura nati ba. Bara na meng di jinjin, mere na fo minu nin kinu.¹⁷In wa di kitene mine na uwa tuu umong udak kiti mine. ¹⁸Iwa ti Titus ku adak kiti mine inin tuu kani gwane ninghe, Titus se wa di kitene mine? Na tiwa cinu libau lirumme baa? Na tiwa cinuu nin niti nirume ba?¹⁹Idin cisu kokube tidin sesu atibite kiti mine? Nbun Kutelle tidin nin Kristi mbelu vat nimon bara uke minere.²⁰Idin cun fiu nwa dak nan mase minu nafo na idinin suwe, Na anung wang masai nafo na idinin suwe ba, au ti wase mayardang inshina nayi usu liti kubellum, ufoo figiri nin salin caunu. ²¹Indin lanzu fiu nwa kpilin, Kutelle nighe uruu nighe kiti mine, mma nin gilu bara mgbardan mine naina malu ti kulapi nin burnu na inin na pizeru usunu nsalin lau nin nuzu nin na wani a hem nin su nimong nyi na iwadi isuzu ba.

Chapter 13

¹Ulele untatari naidin dasu kiti min, " an wabaa sa an watat nwa ti iyizi imba ulirun soo vat ni lemong na iibenle" ²Iwa malun benlu minu alee na isu kulapi nin kidung udu va mine kubi kon aiwa diku udakin baa mmini kuru benle: andi daa tutung na ima cinu nanin ba.³In belin minu ule na bara na idin piziru iyizi in ba au Kristi din liru nanya ning Na a dira likara nanya mine ba nmanimako adi nin likara nanya mine. ⁴Bara na iwa banaghe nin sali likara bara nani adi nin lai nin likara Kutelle. Bara na arik sali nin likara nanya m, bara nini ti ba yitu nin lai ninghe me. likara Kutelle nanya mine.⁵Dumunang atimine iyene sa idi nanya yenu sa uyun. Gbardan atimin. Na i iyiru ba Yesu Kristi di nanya mine. Aduku sai dai na iyiru mun ba ⁶Mang di nin nayi akune au i ma yinu na isa yina nin narik b. ⁷Nene ti dinin nlira cindu kiti Kutelle au na i wa se i utanu ba andi na nani ba imase ti lau udumun, au bara nani in taa nlira inan su ilemon na ica, imoti tima yenu nafo ti deu udumune ⁸Bara tiwa gya tisu imomo usa bani kidegen, bara kidegenere kawai.⁹Asa ti lanza mmang bara na arik ndiri anun nin kulun. Tinani kuru ti taa nlira au i se minu kulum ¹⁰Indin yertu nilele bara na ndi piit nan ghen, bara na nwadi nanghinu na mma yitu gbagbai nati mine b, insu katwa nin likara lo na ucif nay inke minu kokuwa in musuzu minu ba¹¹Nimalin, nwana ni lime nin nishono taan ayi aboo! sun katwa bara ukurtuzun, sun nin nibinai likara yinnan nin nwana nat, sun nanya ncanam nibinai, Kutelle su nin shau kibinai ba yitu ligowe nan ghenu. ¹²Lison vat mine nin nilip ngbindirnu¹³Vat anan yinnu sa uyenu din lisu minu¹⁴Ubolu Kutelle Ncif Yesu Kristi usu Kutelle, nin lidondon Nfip milau yita nan ghenu vat.

UGalantiyawa

Chapter 1

¹Nuwana nilime nan nishono nan nya Kipin tigo in Galantiyawa. Meng Bulussari, unan kadura na unuzu kiti nanit ba, a na unuzu kiti nnit ba, unuzu kitin Yisa Kristiari nin Kutellẹ Uciffe, ulenge na awa fiyaghe nan nya nkul. ²Nin linuana vat na idi ligowe nin mi udu nilarin nlira in Galatiya.³Ubollu Kutellẹ udu kiti mine nin lisosin limang unuzu kiti Kutellẹ Ucifbit nin Cikilari bit Yisa Kristi, ⁴na awa ni litime bara alapi bite, anan se a bolo nari nan nya kubiri kunanzang nado ukpilizu Kutellẹ bit nin Ciff bit. ⁵Kitimerẹ ngongong so saligan Usonani.⁶Imonen nayi fiu nin kpillu mine nan nya nliru ntucu uburnẹ na ina seru udu umong ugang. Nin kpillu nati mine kitin lenge na ana yicila minu nin bolun Kristi.⁷Na umong ulirun tuchu duku ugang ba, vat nani among anit din fizu ayi nanit inan musuzu ulirun tuchun Kristi.⁸Sa arike sa Gono kadura Kutellẹ unuzu kitene kani nda minu nin kankadura ugang nin lenge na tina malu ubellin minu na unu kifoghe.⁹Nafo na tiwa bellin minu nin burnẹ, nene wang ndin bellẹ tutung, ''Asa umong bellin minu ulirun ntucu ugan nin le na ina malu useru, tan ghe unu.''¹⁰Negene meng din pizuru uyinnu nanitari sa un Kutellẹ? sa ndin pizuru npwo anit ayeri? Asa meng nengene ndi ninsu npwo anit ayeri, na meng kuchin Kristari ba.¹¹Bara ndinin su iyinin nuana, ulirun ntuchu na ndin bellu na un na nitari ba. ¹²Na nna seru kitin nitari ba, a na umon na dursuzai unin ba, una na nadak kitinighe unuzu kitin Yisa Kristari.¹³Iwa lanza lisosin nburu nighe nan nya nadini na Yahudawa na nwa ti butan butang nnanzu nliru Kutellẹ nin na nan ndortu Kutellẹ, ineo kang sa ligang. ¹⁴Meng wadi nlibun pït nan nya nadini na Yahudawa nkatiza adon nighe a Yahudawẹ. Meng wa di nin liyarin kan nbellen dortu matiza naciff ning.¹⁵Kubi ko na Kutellẹ wa lanza nmang afereyi ndutu nan nya liburin naning. Awa yicilai nan nya me. ¹⁶Adurso Gono me kiti ning, nnan yino ubellun liru me kitik nalumai. Na nwa mala upizuru in yinnu nin kidowo nin mï ba,¹⁷ana nwa do u Urushalime kiti na lenge na iwa yarni katawa ba. Nwa do Arabiyari, nnin kpilla u Damascus tutung.¹⁸Na akus atat nnin kata, nnin ghana udu lizi ngan Kefas in Urushalima nta ayiri likure nin na taun ligowe ninghe.¹⁹Vat nayiri ane nan nta, na nwayene umong nan nya nono katwe ba, ma Yakuburi cas gwanan NCikilare nwa yeneghe ku.²⁰Yenen nbun Kutellẹ wang, na ndimunu kinu nan nya niyerte na nsu minu ba.²¹Nin kiddughe nmini wa do nmin Siriya nin silisiya. ²²Vat nani nan nyan Yahudiya alenge na iwa dortu nan nya nilarin nlira wa di isa yinni ba. ²³Iwa din lanzun belle nighere cas, '' Ulenge na awa nadi unan lantizu nari ukul nengene din su uwazi in yinnu ulenge na ame wadin musuzun unin.'' ²⁴Inani wa tizu Kutellẹ gongong bara mewẹ.

Chapter 2

¹Na akus likure nin na nas nnin kata, nkuru in ghana u Urushalima nin Barnabas, in yira Titus ku ti gya ligowe. ²Nwa ghana ndo bara na Kutellẹ wa dursoi ndo. Nwa durso nani kanang uliru tucu ulenge na ndin bellu kitik nalumai. ( Nwa su ulirẹ likot nan nadidya mine). Bara katwa ninghe na imalsu, nin ka na nma kuru nsu wa so hem.³Ko ame Titus na awadi ninmi, na awadi ku Hilinawa, iwa tighe akala kucuhru gbas. Nani wa se nani, ⁴Bari nuana kinu na iwa dak likire ida idayen lissosin limang bit na tiwa dimun nan nya Kristi Yisa. Iwa dinin su iti nari tiso acin kiti nduka.⁵Na arik nani ati kitimine ba ko nin kubiri båt, bara kidegen nlirun tuchu nan so kitimine sa ukpillu.⁶Inung alenge na among na woro inughere anan bune na ina su imonmonba. Sa iwa di iyaghari kiti nin na imonmonari ba. Na Kutellẹ din sesu imon ile na idin su kibinayi nnit usurne ba. ⁷Bara nani wang mere ina ni ulirun tuchue udu kiti na nan nacuru, nafo Bitrus na iwa nigne ucindu kiti na nan kalzu nacuru.⁸Bara Kutellẹ, na anasu kata nan nya Bitrus gono kadura kiti nalenge na ina kalza acuru nanere wang ana su katwa nan nya ning udu kiti nalumai.⁹Na iwa yinnin ubollẹ na Kutellẹ nasui, Yakub, Kefas, nin Yuhana, alenge na iwa yiru nani adidya liyissin wa Barnabas ku nin mi ucara ncine lidondong. Bara arik nan do kiti nalumai inung do kiti na nan kalzu nacuru. ¹⁰Tutung iwa di ninsu ti lizinin nin nikimon, imon ilenge na meng wang wadi nisu nsure ine kang.¹¹Kubi ko na Kefas wa dak Antakiya, Nwa yisin nmuro me nbellinghe uliru bara na awa tån.¹²Kefas wa din lizu nimonli nin nalumai, a among anit unuzu kitin Yakub dutu sa udak. Na anit ane nda, a wunno kidowo anin tasa ligome nin na Lumaiye, bara fiu nanit ale na inamalu kalzu nacuru mine.¹³Nanere wang ngisin na Yahudawẹ wa dofin Kefase ku nan nya nrusuzu nati. Nanere Barnabas wang litime wa dofin nani nan nya kani karusuze.¹⁴Na nwa nin yene nwo na idin dortu kidegen nliru tucuba, Nbelle Kefase ku nbun mine vat, ''Andi fe na udi ku Yahudawa umini sosin nafo kilumai na nafo ku Yahudawa ba, iyizari udin tizzu Alumai iso nafo a Yahudawa?''¹⁵Arike na tidi a Yahudawa unuzu kumat a na ''Alumai yari anan nalapi ba.'' ¹⁶Yinnon nenge na umong unit duku na ama sortu nacara nkul bara katwa nin dortun duka ba se nin yinnu sa uyenu nan nya Yisa Kristi. Tina dak nan nya in yinnu sa uyenu in Kristi Yisa bara tina se usurtu unuzun in yinnu sa uyenu nan nya Kristi na nin nitwa nduka ba, bara kusari nduka na unan lai urum ba surtuba.¹⁷Vat nani andi konene tiba pizuru Kutellẹ tinan se usurtu nan nya asa tise atibite anan nalapi, Kriste nso unan katwa kulapï? Na nanere ba!¹⁸Bara andi meng ba kuru in wutu kimal ln yinnu nin duka tutung, uyinnu ule na ina nari, meng so unan patulu nduka.¹⁹Bara nan nya nduka, meng na ku kulin duka, nnan so nin lai kiti Kutellẹ.²⁰Iwa kottini kitene kucca ligowe nin Kristi. Na mere nene ming litininghe ba, unin ulai ulenge na in dumun nan nya kidowo, nsosin nan nya in yinnu sa uyenu in Gono Kutellẹ, ule na ana ti usu ning anä litime bara meng. ²¹Na meng nati nin bollu Kutellẹ hem ba, bara adi uyiti nlau din nuzu ndukari, ukul in Kristi nso hem.

Chapter 3

¹Anung anan Galantiyawa alalang, ghari na su minu tikanci? Anung na iwa bana Yisa Kristi ku niyizi mine kitene kucha, ikotinghe tikusa niyizi mine? ²Ilelere cas in di nin su iyininin kitimine. Ina seru uruhe nan nya dortu dukaria sa bara uyinnu nin nilemmon na ina lanzari?³Idi alala kan naniya? Ina cizin nan nya nruhu inani ma malzunu nan nya kidowa?⁴Ina sono uniu nin nimon gbardang nani hemma, andi nanere hemmaria? ⁵Andi nanere ame ule na adin nizu minu uruhue, amini din su katuwa nakara nan nya mine, unuzun ndortun ndukaria sa unuzun in lanzu lirun yinnu sa uyenuari?⁶Nafo na Ibrahim "wa yinnin nin Kutellẹ, inani wa batizaghe mun nafo fiu Kutellẹ."⁷Nene nuwana, yinnon ale na iyinna nonon Ibrahimari.⁸Ulirue di ina malu uyinnu Kutellẹ ma su anan salin dortume ushara nnuzu yinnu sa uyenu minere. Ina belli ulirun tuchun nnuzun Ibrahimme uworsu nenge, " Kitifere vat anan salin yiru Kutellẹ ima ti nani nmari." ⁹Nanere ale na ina yinnin sa uyenu idi nin mari nin Ibrahim, ana yinnin sa uyenu.¹⁰Ngbardang na lenge na idin su katuwa nshara nin kidowo imase ula'ana. Bara ina yertin "Unan la'anari unit ule na adi su vat nimon ile na ina nyertin nan nya niyerte nduka ba."¹¹Nene udi kanan na Kutellẹ ma ti umong se usurtu bara uduka ba, "Bara unit ulau mati ulai unuzun yinnu sa uyeneri."¹²Na uduka di unuzun yinnu sa uyenuari ba, una di, "Ule na adin dortu uduke mati ulai nan nya duke."¹³Kristi na seru nari nan nya kitin lla'ana nduka na ame wa so ula'ana bara arik, na ina nyertin, "Vat in nit ule na ibanaghe kucha unan la'anari."¹⁴finu nlire wadi alumai ban se nmari unuzun nan nya Kristi Yisa, bara tinan se userun likawali nruhu unuzun yinnu sa uyenu.¹⁵Linuana, idin liru nafo anit. Andi ma unitari na tti nsue, asa iwutu kimal nin na unan sakue dukuba a na unan kpinu ma duku ba. ¹⁶Nene usunu nnuwe iwa belli Ibrahim ku nin kuwunu me. Na iwa woro "awunuari ba" nafo adi gbardang, kunin kurumari cas, "nani udu kuwunu fe," kristiari une di.¹⁷Nene in din bellu usunu nnuwe na Kutellẹ na malu wutu kimale na ana musuzu unin nin duka ule na uwa dak kimal nakus akalt anas nin nakut atat ba (430).¹⁸Andi ugadue wa dak unuzu kitin ndukari, uso na unuzu kitin nsunun nuwari ba. Bara Kutellẹ na ni unin tọp kitin Ibrahim unuzun nsunun nnu.¹⁹Bari iyaghari inani? Inan kpiku bara ukaluzun liru, se kuwunu kon go na ina sun kunin unuwe nda kiti nale na ina sun nani unuwe, iwa cizin katuwa nin duke kiti na nan kadura Kutellẹ kiti nacaran nnan piru kitik. ²⁰Nene na unan piru kitike unit urumari ba, Vat nani Kutellẹ kurumari.²¹Nane uduka din serzu tikot nin sunu tinu Kutellẹ? Na nanere ba! Andi iwa ni uduka ule na uwasa una ulai, kidegen fiu Kutellẹ wa dak unuzun dukari une.²²Vat nani uliru ulau in yatca imon vat nan nya kulapi. Nani usunun nnu Kutellẹ nworu a tucu nari nnuzu in yinnu sa uyenu nan nya Yisa Kristi iwa ni alẹ na iwa yinnin.²³A uyinnu sa uyenu nin Kristi dutusa udak, iwa yachu i nyeshe nari nin duka udu kubin nutunu in yinnu sa uyenue. ²⁴Uduke uni waso unan rissu nari udo mun kitin Kristi, tinan se usurtu unuzun yinnu sa uyenu. ²⁵Nene na uyinnu sa uyenu na dak, nati du nworu irissu nari ba.²⁶Bara anung vat nono Kutellari unuzu in yinnu sa uyenu nan nya Kristi Yisa.²⁷Vat ligan nalẹ na ina shintu minu nmyen nan nya Kristi, ina shon atimine nan nya Kristi. ²⁸Na ku Yahudawa duku ba ana ku Helenawa ba, na kucin dukuba, a na usaun ba, na kilime sa kishono ba, vat mine arumer nan nya Kristi Yisa. ²⁹Andi anung anit in Kristiari, iso kuwunun Ibrahimari une, anan lin gadu unuzun sunnun nü

Chapter 4

¹Ndin bellu nenge andi unan gadue gonari, na adi ugan nin kucin ba, andi amere unan nimone vat.²Vat nani adi nacara na nan yenju nin na nan dortu ninghe uduru kubi kongo na ucife na ceo.³Arike wang nanere kubi kongo na tiwadi infitu, iwa min nari nan nya licin nadu in yï.⁴Nani na kubi wa dak dert Kutellẹ tọ Gono me, unuzu kitin wanni, kumatt nan nyan duka. ⁵Anan se utucu nale na iwa di nan nyan duka, tinan se useru lisosin nafo nono.⁶Bara na anung nonari, Kutellẹ na tü nin Ruhunin Gono me nan nya nibinayi bite, ule na udin yicu ''Abba Ucif.'' ⁷Bari nani, na udi kucin ba, uso gono, andi udi gono, uso fe unan gaduari unuzu Kutellẹ.⁸A idutu, na iwadi isa yinno Kutellẹ ba, iwa din licin na lenge na iwa di atellẹ ba sam. Nene na iyinno Kutellẹ. ⁹Nene na iyinno Kutellẹ, sa negene na Kutellẹ yiru minu, in yaghari nta idin kpilzunu tuyung kiti nimon ile na idi (anfaniba) ba? Idi nin su ikuru i kpilin licin tutungha?¹⁰Idin dortu among ayiri na ina fere, iceo likot tipui tipese, kubi, nin nakus.¹¹In din lanzu fiu nin ghinu, in din lanzu nfong fiu bara uwa da so nafo ndi su katuwa nan ghinu hem.¹²Ndi minu kucukus linuana, yitan nafo meng, nafo nameng wang nso nafo anughe. Na ina tanni ba,¹³iyiru bara udiru kayiri kidowo nwa su minu ulirun tucu nin kubie na nwa cizin. ¹⁴Ile imon nan ina so ujaraba kiti mine unuzu liti ning na ina yassu ba, ana ina niari ba, vat nin nani ina na serui nafo gono kadura Kutellẹ, sa nafo ima seru Kristi Yisa ku.¹⁵Ani, nene liburi libo mine din we? Bara meng bellin minu fo useri iwa kaluzu ijiji mine wang inayi.¹⁶Ani nene in ni so udon nivira mins bara na in bellin minu kidegengha?¹⁷Inughe na pizuru minu kang a na nimon icine ba. Idi nin su ikosu minu nan mi inan dofino nani.¹⁸Ucaun iyita nin nayi asheu nin likaea kiti nimon icine ko kome kubi na macas meng wa di kiti mine ba.¹⁹Nono nin nibebene, ndin niu nin piu nin pazaza bara anughe tutung, sei Kristi nse lisosin nan nya mine! ²⁰Ndi nin su nwa yitu ku ligowe nan ghinu kikane nene nkpilla liwui nighe, bara kibinayi nighe non ni ghinu ba.²¹Bellen ni anung na idin pizuru uyitu nan nya nduka, na ilanza imon ile na uduken belle ba?²²Nafo na iyerte di au Ibrahim wadi nin nono niba, kirum kitin wani katuwa ngame a kirum kitin wani nilugma. ²³Vat nin woro kin wani kata kilare iwa maru kinin nan nya kidowo, a kinin kin qani nilugme iwa maru kinin unuzu likawali.²⁴Ullenge ulirue kuyeli nimon ibari na iwasa ipuno ining kanang. Awani alele abe masin uchiwu nliru ubari, kirum unuzu likup in Sinai. Ulele mara nono licin. ule na amere Hajaratu.²⁵Nengene Hajaratu likup in Sinai yari in Arabiya linnare so nafo Urshalime kitimone, adi nan nya licin nin nono me.²⁶Nani uni Urshalima ulenge na udi kitene kani na udi licin ba, unnare una bite. ²⁷Nafo na iyerte di, ''Ta ayi abo, fe uwani in sali kumat, fe ulenge na una maru ba; Suna kibinayi usanfi uti ntet nayi abo, fe ulenge na uyiru ukonu liburi kumat ba; Bara na nono nnan sali kumate din gbardang, ni katin nin le na adi nin less.²⁸Arik nene, nuwana, nafo Ishaku, nono likawaliari. ²⁹Nafo na uwadi, ulenge na iwa marughe nan nya kidowo din ti ulenge na ina marughe nan nya Ruhu Kutellẹ aneo, nanere udi wang nene.³⁰Uliru Kutellẹ nworo iyaghari? Kọ uwani licine nin gono me. Bara na gono in wani licin bali ugadu ligowe nin wani nilugma ba. ³¹Bara nani nuwana, na arik nono nwani licinari ba, nani arik na di nonon nwani nilugmari.

Chapter 5

¹Bara lisosin liwosarinKristi na bunku nari. Bara nani yissinan nin nakara na iwa yinnin tutung ikuru i pira tikanci ba. ²Yeneng, Meng, Bulus, nworo minu asa ina kalza minu acuru cas, na Kristi ma so imon imon kitimine ba.³Tutung ndin bellu udu kitin ko uyeme unit ulenge na ina kala ghe kucuru usoghe gbas adofin uduke vat. ⁴Na nmyen mine duku nin Kristi ba, vat na lenge na idinin sü ise utuchu kitin nduka, anun wulu kitin ballu Kutellẹ.⁵Bara kitin Ruhu nan nya yinnu sa uyenu ti din cha nayi akone nan nya lissosin lilau.⁶Nan nyan Kristi Yisa sa ukalu kucuru, sa usalin kaue na unare imon imong ba. Nani nan nya katuwa in yinnu sa uyenuari cas unare imon. ⁷Ina su ucume gegeme. Ghari nin na wantin minu ulanzun liru kidegen? ⁸Ukpilliu nibinayi mine nani na kitin nlenge na a yicila minuari ba.⁹Uyist cingiling asa umala kiti nan nya likalan vat. ¹⁰Idi nin nayi akone litime nan nyan Cikilari nin woru na iba su umong ukpilizu ugang ba. Ulenge na ata minu inani ta shogolok a yaunu ushara litime, ko ame ghari.¹¹Linuana asa har idin su uwazin kalu kucuru, in yaghari ta nmini din niu uda duru ko kubẹ? uma nin so ikala imon ntizu ntiruzue kuca nkotine.¹²Meng dinin su alenge na idin wultuzunu minu tassa ati mine kiti mine.¹³Bara Kutellẹ na yicila minu linuana, wos se dei na iwa katwa nin yitu wos mine bara kidowo ba, ama nan nya nsü buzunon ati. ¹⁴Bara na uduke vat pitirin nan nya duka urum, nan nya nin ''uma yitu nin sü nnan kuponfe nafo litife.'' ¹⁵Asa idin kifizu nu ileo inawa nati, sun esn bara iwa molusu ati mine.¹⁶Uliru nin ule, cinan nan nyan Ruhu bara iwa ni kidowo imon nsü me. ¹⁷Bara na kidowe din cinu ugang nin Ruhu, a unin u Ruhu cina ugang nin kidowo inughe naba din su ivira nin nati. Bara iwa su imon ilenge na idi nin sun sue.¹⁸Andi u Ruhu di ligowe nan ghinu, na idi nan nyan duka ba.¹⁹Nene adadu kidowo di kanang. Annare unozu nin na wani, lidu lizemzem,²⁰licin ncil, usu niyiu, ivira nati, ufirun liru, liyarin, tinana nayi, usalin munu nati, umatu kiti, uwutuzunu, kibinai kisirne,²¹umolu ntoro, idogwoi, nin nimuse ni le imone na ina wunun minu atuf mun, nafo na uwa malu uwunun atufe mun, alenge na idin su imus ni le imone na iba piru kipin tigoh Kutellẹ ba.²²Kumatin Ruhu tutung kunanare usü, ayi abo, lisosin lisheu, ayi asheu, usali tinanayi, lisosin licine, uyinnu sa uyenu, ²³usalin bardada, nin kifu liti. Imus nalele na ushara di nati mine ba. ²⁴Inung tutung alenge na idi anitin Kristi Yisa ina bana kidowo nin tok kinin a imon inanzang nsü kinin.²⁵Adi tisosin nin Ruhu na ti cinu ligowe tutun nin Ruhu. ²⁶Na tiwa so anan karusuzo ba, tifiza ati ayi, sa tiso in shina nati.

Chapter 6

¹Linuana, adi ise kan gwana nan nya kulapi, among mine na idi nin Ruhu nan nya nibanai nruhu usheu sun lito me i kpiling nin ghe. Fe litife su seng, bara fe litife wang wa se imon tin diwu. ²Yaunan atura nati, nanere ima kulu uduka in Kristi.³Andi umon din yenju ame imomonari ana ame imomonari ba, adin rusuzu litime.⁴Na kogha mine dumun katwa litime usamme. Amanin se imon nfo figirime, na nin woru abata litime nin mong ba. ⁵kogha ba yaunu kutura litime.⁶Na ulenge na idin dursuzu ghe ti gbas akosu imon ichine vat nin nan dursuzu me. ⁷Na iwa rusuzu atimine ba, na idin kpeshu Kutellẹ ba. Vat nimon iilenge na unit nbilsa inin nare ama kowu.⁸Ulenge na a bilsa nan nya kidowo me, nan nya kidowo ama kowu ibishe, ame ule na a bilsa nan nya Ruhu, unuzu kitin Ruhu ama se ulai sa ligang.⁹Na tiwa dira nin su katwa kachine ba, wasa kubi nda dert tima su kachiso andi na tisu kuballa ba.¹⁰Bara nani, nene nati di nin kubi, na tisu anit imon ichine vat. Alle na idi nan nya nanan yinnu sa uyenu inughere iba katinu nin suani.¹¹Yeneng ngbagbardang niyolit niyerte na nna yerting minu nin chara ning. ¹²Vat na lenge na idi nin su idurso nchaut katwa kidowo ma timunu gbas ikaliza acuru mine. ¹³Bara uleli utiere cas, na inung wa sono gbagbai bara ubanun Kristi ba. Bara inung wang na ina kaliza acure na idin uduke ba, nani inung dumun su ikala minu acure, inung nan fwang igiri nan nya nidowo mine.¹⁴Na uwa so meng din fwang figiri se dei nin banun Cikilari bit Yisa Kristi kitene kucha, ulenge na bara menku uyï nnuzu me, a uyẹ tutung ina bana uni ku meng. ¹⁵Bara ukalu kucuru nin salin kalu kucuru imonmonari ba, umaru fe upese unare imon ichine. ¹⁶Vat ngbardang na lenge na ina sunucin nan nya lo libauwe, na lissosin limang nin nayi asheu so nanghinu, a nonon Israila Kutellẹ.¹⁷Uchizunu nene udu ubun, na umon wa ti sururu ba, bara nan nya kidowo nighe ndi nin niyoliti Yisa kidowo ni. ¹⁸Na ubollun Yisa Kristi so nin ruhu mine, linuana. Usonani.

UAfisawa

Chapter 1

¹Bulus gono kaduran Kristi Yisa nin yinnu Kutellẹ, udu kiti nale na ina fera nani bara Kutellẹ nan nya Afisus, ale na ina yinin nin Yisa Kristi. ²Na ubollu nin tọp Kutellẹ so nan ghinu unuzu kitime uchif bit a Cikilari bit Yisa Kristi.³Na issu Liru Kutellẹ nin Chiff in Cikilari bit Yisa Kristi. Amere na tinari vat uruhu nmari mongo na midi kitene kani nan nya Kristi. ⁴Bara na Kutellẹ na fere nari alle na iyinna nin Kristi uworu a idutu sa ukẹ in yï. Ana fere nari tinan yita lau sa ndinong nbun me.⁵Nan nya nsu Kutellẹ yiru nari atta nono me mun nan nya Yisa Kristi. Anan su nani nan nya lanzun mang nilemon na adinin su asu. ⁶Vat nile imone iwasu, inan su liru Kutellẹ nan nya ngongong nbolu me ulle na ana filli nari nan nya kinayi me.⁷⁻⁸Kutanki⁹Kutellẹ na durso nari ushiri kidegen ka naki nyeshin nafo usu kibinayi me na aduro nan nya Kristi.¹⁰Asa kubin nmalzunu nshiri me nkullo aba munu imon kitene kani nin in yï ulele vat kiti kirum nan nya Kristi.¹¹In nan nya Kristi iwa fere nari uworsu nafo ushiri me na adin su imon vat nin kpilizu kibinayi me.¹²Kutellẹ na tinani tinan yita achine bara uzazinu ngongon Me, arikere ale na tiwa yarin uyinnu nin Kristi.¹³Kitin Kristiari iwa lanza ligbulang kidegen ulliru lai nin un tuchu mine kitin Kristi, ulle na anung na yinni mun tutun iyatca minu nin likawali nfip milau.¹⁴Uruhari likaran ngadu bit se tinin se uso nan nya kipin tigo Kutellẹ bara liru ngongong me.¹⁵Bara nani un woru kubi ko na nwanlanza ubelle yinnu mine sa uyene nan nyan Cikilari Yisa, nin belle nsu vat nale na ina fere nani bara ame.¹⁶Na in sunna ugodo Kutellẹ bara anughe nin yichu tisa mine nyan lira ning ba.¹⁷Ndin lira Kutellẹn Cikilari Yisa Kristi, uchifi ngongonng, ma niminu uruhu inyiru nin puzunu in yinnu me,¹⁸Ndin lire bara iyizi nibinayi mine ti kanang, tinang yinno inyari likara inciwu nibinayi bite. Ndi nlira inan yinnu inyarri ngbardang ngonbong gadu nan nya nalle na issosin lissosin me.¹⁹Iyaghari katin likaran gbardang me nin yiru me kiti nale iyinna, nafo na in gbardang likara katame din su. ²⁰Lo likarere wasu katah nan nya Kristi na Kutellẹ wa fiyghe kisek a sonkoghe nchara ulime me nan nya niti kitene kani.²¹Ubun nin vat tigoh, a udursuzun nbatinu, likara, usu ligo a kolome lissa lo na ina ni. Ana chewu Kristi ku na nko kuje chas ba, nin du kujin bun wang.²²Kutellẹ nani imon vat nabunu Kristi, amini na tighe asso liti nimon vat kuti nlira. ²³Na kunnere kidowo me, ukullu mere din kulusu imon vat tibau ngangang.

Chapter 2

¹Anugh wa di, anan nkullari bara utazunu nin ntizu nalapi mine. ²Na iwa malu uchinu nafo ucin nko kube. Nafo usu nakara ngoh in yie. Nin ruhum nlenge na adi katuwa nin nono nsalin lanzu nliru. ³Arike wang wan min di tisu nafo na nidowo bite di nin sun nsue. Nsu nimon kidowo nin kibinai, nan nya tiwa di nono tinana nayi nafo ngisinne.⁴Bara na Kutellẹ unan konnayiari gbardang bara usu me na adimun bara arike.⁵Kubi ko na tiwa kuzu nanyan ntazunu bite, da a nin ghirik nanyan nlai upese ligowe nin Kristi-kitin bolu Kutellẹ na tizu minn.⁶Akuru a fia nari ligowe a taa nari tiso ligowe niti kitene kani nin Kristi Yisa.⁷Awa su nani bara bara kubi ncindak, aba dursu nari ngbardang nbolu me nin nayi ashau me in Kristi Yesu⁸Bara ubolu nayi ashau me, inase utuchu nanya nyinnu sa uyenu. Ullele na dak bara nnuzu nati biteri ba, ullele uffillu Kutellẹri. ⁹Na bara katuwa bit ba. Na umon uwa foo figiri ba.¹⁰Arike vat imon katuwa Kutellẹ ari, awakẹ nari nan nyan Kristi Yisa tisu nituwa nicine. kangah na Kutellẹ wa kẹ ni nin uworsu bara tina su ucin nanye.¹¹Nin nani lizinon anunghe wanadi awurmi nan nya kidowo. Ulle na idin yichu minu "anan kuchuru alumai" ulle na idin yichu inin anan katu kuchuru in nya kidowo. ¹²Na nkoni kubi iwa kosu munu nin Kristi. Iwa idi amara nan nya nono Israila. Nin namara kitene nyinu nin nalikawali. Na uyinu ni ile imun na idin bun ba. Nin sali Kutellẹ nanya inye.¹³Vat nin nani nene nan nya Nkristi Yisa anughe alle na iwadi piit nin Kutelle inalle na dak susut kupo Kutellẹ nan nya mmii Kristi. ¹⁴Amere nsusut lisosin liman bite, ullenge na a wa ti ku Yahudawa nin ku wurmi iso unit urum, kidowo me, awa kala liyarin longo naliwa kosu nari nan nati bite. ¹⁵Usso nafo, awa musuzu uduka nin nkaida anan saka ukke nanit apese nan nya nan awaba ane, ndak nin lisosin limang. ¹⁶Awa su nani bara akelẹ anite vat nan wabe iso kidowo kirum kiti Kutellẹ nan nya nnieu, ukull me na molu ivira kitik mine.¹⁷Yisa wadak ada belle ulirun lai nin tọp me kiti nalenge na iwadi pït, nin lisosin limang kiti nalenge na idi susut. ¹⁸Bara kitin Yisa vat bite dimun libau lirum linse nfip milau kitin nchif bite.¹⁹Bara nani anug na iwadi awurmi na idu amara ba, nin nani anun adondon lisosin nan nyan nyẹ nin nale na Kutellẹ na fere nani, allenge na ina piru nyan nono Kutellẹ. ²⁰Allenge na iwa kẹ nan nya litino nnono kadura nin nanan nliru nin nu Kutellẹ, ame Yisa Kristi ame litime wa sọ litala likout. ²¹Nin Likara Yisa, vat makekewe na nankilari me wase ligowe. Ita gbardang nafo kutien nliran na ina cheu kunin bara Chikilari.²²Nanya me anun wang iwa kẹmunu liigowe nanya kiti lisosin Kutellẹ nanya nfip me.

Chapter 3

¹Bara nanere meng, Bulus, Kuchin in Kristi Yisa bara anughe awurmi. ²Andi ina lanza ubellen nyizu Kutelle nan nna min gegeme bara anughe.³Nafo amoro nyenju kitine kani na iwa dursai, kidegen ka na ki yeshin na nwan nyertin nin liru båt. ⁴Nan nya nani iwa yene iyerte umọti minu iyinin uyinu nighe uyeshin ki tenen Kiristi. ⁵Kanga na iwa durso among aji ba, udu anit, vat nin nani iwa durso nono kata udu anit, vat nin nani iwadurso nono kata me nin nanan nliru nin nu allenge na iwa chiou nani kusar kurum nanya nfip Kutellẹ.⁶Inug awurumi adondon nlii ngadu a linuwana kidowo nin li, nonno kidowo adondon nkosu nan linuwana anan kasu likawali nan nya Kristi Yisa bara uliru nlai. ⁷Bara nani nnaso kuchin bara ufilu nin bolu Kutellẹ na tina se bara likara me.⁸Meng ulle na ndi ubene chung nan nya na nan nibineyi nilau ina nii ulle ubolu Kutellẹ. Nbellu kadurau nse Kristi kiti nawurmi use ulle na ukatin likara nworo unit se. ⁹Bara in duro anit kidegen ka na ki nyeshin ncizinu nburnu udu aji aji, ame ullenge na ana kye imon vat.¹⁰Nan nya na nan dortu Kutellẹ, nna duro uyiru ngan gan nin likara tigo kitene kane. ¹¹Kitene nbelen nlai me ini na dak nan nya Kristi Yisa Cikilari bete.¹²Nan nya Kristi tidini likara nibineyi ninyinnu me nan nya yinnu sa uyenu bite kitine mẹ. ¹³Bara nani ndin bellu minu na nidowo mine nwa kuba, bara uniu ule na meng diniu bara anughe, ngongong minere na di.¹⁴Kitene nanere, Ntumuno nin nalung nbun in Chief bite, ¹⁵ulle na vat nanit nan nono mine nan nya kitene kani nin yii ullele nase ukẹ nin lisa kiti me.¹⁶Aba niminu nafo na use tigomedi, se likara nanya nfip nnu Kutellẹ, ulle na adi nnanyafe.¹⁷Bara Kristi na so nan nya mine nan nya yinnu sa uyenu, bara inan se litino inyisinu nin nakare nan nya nsuu. ¹⁸Inan yinno, ligowe nin nalle na isosin bara Kutellẹ, impash, injengaran, impiit kitene kani, nin chancham nsuu Kristi din yizari. ¹⁹Yinnon, ussu Kristi katin likara nworu unit yinin, bara inan se ukulunu likulung Kutellẹ.²⁰Nene kitime ullenge na awanya asu imon vat kitine nimon vat sa ukpiliu kibiineyi bit. ²¹Uzazinu udu kitene nan nya kuti nlira nin Kristi Yesu udu aji aji vat sa ligang uso nanin.

Chapter 4

¹Bara nanin meng fa, nafo kucin ncikilari ndin fo minu nachara, sun ucin imusun nllenge na yicila munu. ²Nin toltinu liti ichang, Ayi ashew, iseru anit vat nin suu. ³Suing ille imon na iba suu vat inan iso ligawe nan nya nbolu Kutellẹ nin lisosin limang.⁴Kidowo kirum, duku, infip milau mirum, nafo na iwa yicilla munu nin likara kibineyi nin tikibineyi nyicilu.⁵Tidin cikilariuwa rum, uyinnu sa uyenu urum, usul sunu ulau urum, ⁶Kutellẹ kurum uchifing nvat, ame ulle na adi kitene vat, nan nya nvat a imon vat.⁷Ina ni kogha ku nan nya bite, udu diu gbardang nafo na Kristi na guchu. ⁸Nafo na uliru Kutellẹ na belling, kubi ko na awa ghana kitene kani, apizira ligozin nancin na idi nanya licin asuu anit mafilzunu filzunu.⁹Ulle ullire pa, "Awa ghana kitene kani," din nnufi nworu, se akuru a pira nan nya nchachom kutina? ¹⁰Ame ullenge na ana tolu nchanchom kitin amere ullenge na anakuru aghana kitene nitene anan kullo imon vat.¹¹Yisa wasu nafilzinu filzinu fone: among nono kadura, anan nliru nin nnu Kutellẹ, anan nuchu nbellin uliru Kutellẹ, anan libiya, nin nan dursuzu. ¹²Bara inan kulo nanin nin nimon katah Kutellẹ bara kye kidowon Kristi. ¹³Udu kubi ko na tima se umunu nati nan nya nyinnu sa uyenu nin yina ngonoo Kutellẹ. Tiduru likulung nnit nafo allenge ikuno nin yiru ngono Kutellẹ.¹⁴Udina ni natiwa libuung lisosin nafo nono. Allenge na ufunu din killu kiti nu ghinu anan yiru nbellu nliru nwultunu kiti. ¹⁵Tima bellu kidegen nan nya nsuu me, tinau kuno nan nya mme na amere liteh, amere Kristi. ¹⁶Ulle na nidowe nanan ndortine dofin kitine vat, nidowo mine munno tafat nan nati, naffo na kokome kubiri na ina fuloghe katane nan nya kitin nkunju kidowo, bare ukye nanit vat nan nya nsu.¹⁷Bara nanere imon ille nan belling munu, indin dursu minu nan nya ncikilari: na iwaa lawan ncine nafo awurme ba nan nya katah mine kalan.¹⁸Anan kpilizu nan nya nsirti. Alle na ina ina nutun nanin nan nya nlai kutellẹ bara utani ulle na udin nan nya mine nin gbas nibineyi mine. ¹⁹Alle na itah gbas inani nnapka ati mine nan nya nimon izenzen nan nya nsuu nimon vat bara litime.²⁰Na nanere ina piziru uyinnu mbellen nKristi ba. ²¹Andi ina lanza ikuru idursuzo minu ubelleng ise, nafo na kidegen di nan nya nKristi.²²Sa iyinin sa inari kalan unit ukuse ullenge na udi nin lidu likuse, na idin kpilzinu unanuzu nanya nrusuzu kiti nin suu liti.²³Bara inan so apese nan nya nfulu ulau nibineye mine. ²⁴Shonon unit upese, ullenge na Kutellẹ. Nakye ghe libo nfiu Kutellẹ nin lau kidegen.²⁵Bara nani, sunan kinu belleng atti kidigen, arik tigap kidowo kirumari. ²⁶Assa ayi nnana munu na iwa ti kulapi ba, "Na iwa yinin uwui diu a iyita nin tinana naye ba." ²⁷Bara iwa ni shitan ku kiti.²⁸Ullenge na adin suu likiri na awa kura asuu likire ba, nani na asuu katah katah kacine nin nachara me, anan se abuno unan diru. ²⁹Na uliru unanza nwa nuchu tinu mine ba, nworu nani, tigulang ticine to na tiba kye among alle na idin pizure, anan lanze nanse ubolu Kutellẹ. ³⁰Na iwa lanza ufunu alau Kutellẹ ayi ba, ullenge na ina yaci minu ninge udu lirin tuchu.³¹Nutunon vat ngbagbai nayi, tinan nayi tikhang, ughantizunu tiwui tinanza nin tizogo nutunong imon ine vat nin katahh kananzang.³²Suuug ayi asheu nin nati mine, nin ni beneyi ni nese, ishauza nin na lapi nati, nafo na Kutelle nan nyan nKristi na shawa nin na lapi bite sa ubizu.

Chapter 5

¹Nafo nono nayi Kutellẹ. ²Cinan nafo ame, cinan nanya nsu nafo na Kristi nati a napka litime imon nkusu na dadu ananzang, imong kugya kuman, udu kiti Kutellẹ.³Unozu nan nawani nan nalilime, nin dinon a kuna niyizi na iwa se nanya mine ba, nanere cha kiti nanit alau Kutellẹ.⁴Sa imon inanzan, uliru tilala, timap liyakiti to nati chaun ba. Nworo minu sun uliru nin liburi libo.⁵Yinnon na umon unan nozu na nawani sa nalilime indinon, kunaniyizi, nin nan su nimon vat, aso ule na adin dortun ncil, na aba se kiti lisosin nanya kilari tigoh in Kristi nin Kutellẹ ba.⁶Na umon wa rusuzu minu nin tigulang hem ba. Bara ille imonere tinanayyi Kutellẹ ma tolu kitenen nonon salin lanzun liru.⁷Na iwa suzu ile imon na inung din suze ba.⁸Bara anung wang na di nanya nsirti, nene anung bdin kanaghari nanya in Cikilari. Cinan nafo nonon kanan. ⁹Bara kumat nkanang ncineari nin lau a kidegen.¹⁰Ussu nimon icine nbun Kutellẹ.¹¹Na iwa munu achara nan ghinu kitin su katah nsirti ba. Nworu nani, puzunon nani kanang. ¹²Nnanzang nimon illenge na idin su nanya sirti na ichaun ubellu ba.¹³Nkanang din puzunu imon vat. ¹⁴Bara nani ina woro, "unan moro fita, fita nanya nanan kul, Kristi ba punu nkanag me kiti me."¹⁵Ndin bellu minu, cinan seng, na nafo alala ba, nafo ajijijn. ¹⁶Sung katah nin kube, bara na allenge ayire ananzanghari. ¹⁷Na iwa so alalan ba. Yinon ille imon na Kutellẹ nin suwẹ.¹⁸Na iwa son toro ba, bara asa mita unit deu, nworo nani na nfip Kutellẹ so nanya mine.¹⁹Iliru nin nati nanya nsen nin nalali nfip milau, isuzu avu nin liru nin nibinayi mine udu kitin Cikilari. ²⁰Isuzu ugodiya ko kome kubi nanya nimon vat, nin lisan Cikilari Yisa Kristi udu uchife Kutellẹ.²¹Inonkuzo atimine nanyan lanzu fiu in Kristi.²²Awani toltinon atimine kiti nales mine, nafo kitin Cikilari.²³Bara ules amere liti in wani, nafo Kristi amere liti kutin lira, amrere unan tuchu kidowo.²⁴Nafo na Kristiarin udya nanan bi, nanere nalilime ma yitu adidya nawani mine.²⁵Anung Ales, tan usu nawani nafo na Kristi na ti usu nanan dortu me, ana litime bara inung.²⁶Bara anan ta nani iso lau. Ana kusu nani nin sulsunu ulau nanya nmyen ligulang. ²⁷Anan nakpa anan dortu me kitime imon igongong, sa in dinong, sa ikpenu, sa imonimon nafon inin, na ina yita sa ndinon.²⁸Nafo na in belle, na ales ti usuu nawani mine nafo atimine. Ullenge na adin suu nwani me litimere adin suwẹ. ²⁹Na umon sa nari kidowo me ba. Asa agyiza kinin imoli a kye kinin gegeme, nafo na Kristi din su nin nanan dortu me. ³⁰Bara arik tigap kidowo mere.³¹Bara nani unit ba chinu uchiff me nin nameh amunu ninj wane, "inughe nabẹ ma so kidowo kirum." ³²Nkang kidegen liyenshin kidyawa kane, ndi bellu ubelle in Kristi ari nan nanan dortu me. ³³Vat nin nani, kogha mine na ati usuu in wani me nafo litime, uwani tutung tolting litime nbun less me.

Chapter 6

¹Nono toltinon atimine kiti nanan kumat mine nanya in Cikilari, nanere chaun.²"Zazina uchiffe nin nafe" uni unare (udukan burnu nin likawali),³unan so gegeme uta ayiri gbardang nanya nyii.⁴Anung achiff, na iwa fiza nono mine ayi ba. Nworu nani, boron nanin iyizi imin nani nanya libau in Cikalari.⁵Acin, dortong uliru nan cinilari mine nyii ulele, nin toltunu nati nching nin ketuzu, nin kibinayi kirum nafo Kristi. ⁶Na bara inan ponani nibinayi in yenju niyizi ba. Nafo acin in Kristi litime, nsu nile imon na Kutellẹ dinin suwe nanya nibinayi minẹ.⁷Isu nani katah nin nayi abo nafo idin su Cikilariari mun na anit ba. ⁸Lizinon katah kacine kanga na kogha nsu, amase uwesu tinonto kitin Cikilari, sa kuchin sa gono kilari.⁹Anung an Cinilari nyii, sun achin mine nani, na iwa ziu nani ba, nin yirung woro ame ule na adi Cikilari minẹ nin unmine adi kitene kani, na adin feru ba.¹⁰Nmalzune, yisinang nanyan Cikilari nin ligang likara mine. ¹¹Shonon imon likum Kutellẹ vat, inan se imon in kesuzu tikancin shitan.¹²Bara na likum bite lin kidowaei nin mii ba. Likum bite tidin su nanan tigoh nin nanan nakara, a anan tizu nanit isu imong inanzan, isirne nanyan yii ulele, nin nan rusuzu kiti nin fip minanzang nitene nani.¹³Bara nani shonon imọn likum Kutellẹ vat, inan yinno uyisinu gagang nanya kubi kunanzang kone, isu imele na iba yinnu usue ina yisina nin nakara¹⁴Yisinan nin nakara, itechu imon techu natino icine nin nimon kesu figiri ilau. ¹⁵Shonon akpatak alenge na aba bunu minu ibellu uliru lisosin lisheu. ¹⁶Kokome kubi, yirang imon in kesun yinnu sa uyenu, inare ma kesuzu katah kananzang nin tiyop nlan shitan.¹⁷Yirang kiti fikoro kin tuchu nin litan kusangali lidya lin funu ulau, unighere uliru Kutellẹ. ¹⁸Nan nya sun lira nin fwag nachara, kokome kubi nannya nfunu ulau, ichisu iyizi nkawu nin sho nati, a nlira bara alenge na isosin bara Kutellẹ.¹⁹Isu nlira bara meng, bara kadura kanga na iba nii, asa in puno unu, nbelle imon ile na iyeshin nliru Kutellẹ sa fiu.²⁰Ilenge na meng unan kadura in niu nari nmong nmin nanya ninyang, bara in nan lira sa fiu nanya licin nighe.²¹Inan yinno imon ille na in di nanye nin nimon ille na in din sue, Tikilus gwana nsu ning, unan katwa nin fiu Kutelẹ, ama bellin minu imon vat.²²Meng na tughe kiti mine bara nanere, innan yinno ille imon na tuidi nanye, nibinayi mine nan ta sheu.²³Lisosin limang udu kiti linuana, nin suu un yinnu sa uyenu unuzu kiti Kutellẹ Uchiff nin Cikilari Yisa Kristi. ²⁴Ubolu Kutellẹ so kiti nalenge na idinin suu Cikilari bite Yisa nin suu sa ligan

FILIBIYA

Chapter 1

¹Bulus nin Timitawus, acin Kristi Yesu, udu kiti nalenge vat na ina ceo ani ugan nanya Kristi Yesu arika na idin Pilippi, nin nadidya a a Dikons. ²Na ubolu Kutelle yita nanghinu nin lissosin liman unuzu kiti Kutelle Ucifbit nin Cikilari Yesu Kristi.³Ndin su Kutelle ning ugodo vat kubi ko nan lizino ninghinu. ⁴Kolome liri nanyan lira nin bara anunghe vat, nanya liburi libowari asa nta nlira. ⁵Ndin nin godo uzursu mine nanyan liru umang ucizunue udak nene. ⁶Indi nin likara kibinayi kitene nimon ilele, nworu ame ulenge na acizina katwa kacine nanya mine ma lii ubun amalu kani udu lirin Yesu Kristi.⁷Ucaun menku nlanza nani kitenen vat mine bara idinin ninghinu nya nayining. Anung vat wadi ninmi nanya bolu Kutelle nin licin ning tutung nin kesu litining a upunu libaun liru umang. ⁸Bara Kutelleri iyizi inba ning, ninworu kolome liri ayedi nyene minu vat nanya kulin nsuu Kristi Yesu.⁹Tutung meng din lira mone: nworu usuu mine na kulo gbardang nanyan yiru nin yinnu. ¹⁰Meng din lira mone bara fe nanse uciro unin fere imon ile na idi icine. Idin bara fenan yita nin kidegen sa kulapi lirin Kirsti. ¹¹ilenge imone di nani tutung fe nan kulo nin niburi katwa kacine na kadin dasu nanyan Yesu Kristi, udun gongon nin zazunu Kutelle.¹²Nene ayedi iyinnin linuana, nworu imon ile na iwasesue, ina nakpin ulinbun katwa in liru umanghere kang. ¹³Udi nani bara tiseleng nin nanya Kristi kogha nayiru mun nanya kowe anan caa nin koyeme unit wang. ¹⁴Tutung gbardang linuana nanya Kristi nase ukpilu bara tiseleng ninghere nin se likaran bellu lire sa fiu.¹⁵Amon kidegen ina bellu ubelle Kristi nin shina a nnung, among tutung bara usuu nibinayi nilau mine. ¹⁶Alenge na idin bellu Kristi ku nanya suu yirru ina tikikane bara ukessu liru umanghere. ¹⁷Ama among din bellu Kristi unuzun sunati nin kpilzun diru kidegen. Inung dinsu idin kpizunu mengku kabun nanya tiseleng ning.¹⁸Se inyang? Kolome libau, sa nanya kinu sa kidegen, idin bellu Kristi ku, tutung nanya nilele indi nayi abo! E e, nmasu ayiabo. ¹⁹Bara inyirru ile imone ma dak nin buntu ning. Nani mayitu bara nlira mine nin bunu Ruhun Kristi.²⁰Bara likaran ceo nayi nighari tutung kidegen na nma lanzu ncin ba. Imone wang manani likara kibinayiari, nafo kolome liri, nin nene wang, idin ceo nayi Kristi se ughatinu nanya kidowo ning, sa nanyan lai sa nkul. ²¹Bara usoo nin lai Kristiari, a ukul tutung ulinbunari.²²Ama adin lissosin nin lai kidowo din maccu niburi nanya katwa ning, nan yirru uyemeri in ma feru ba. ²³Bara vat inodini nin to tiyenje. Idi nin konnayi nworu nnyan diso nin Kristi, urika na ukatin vat ulele! ²⁴Tutung inso nanya kidowe macaunu bara anunghe.²⁵Nene na indinin likara kibinayi kitene nimon ilele, inyirru nwo nma lawu nlii ubun nanghinu vat, bara ulinbun nin nayi abo mine nanya yinnu sa uyene. ²⁶Imanin se idi gogon nanyan Kristi Yesu bara meng, imase nani bara uyitu ning nanya mine. ²⁷Anun dei minon tilai mine libau longo na ima yenu Kristi ku. Sun nani nwo, ko meng dak inda yenne minu, sa nin sali ninghe, ibata nlanza uyissunu gangan mine nanyan Ruhu urum. Indi nin suu nlanza idi kidowo kirum nfokidowo ligowe nanya yinnu sa uyenun liru umanghe.²⁸Tutung yenje fiu wa daminu bara vat nimon ilenge na anan nivira din sue. Ilele kiti mine kulap nkul minere. Ama kiti mine, kulap ntuccu minere, tutung ilele kiti Kutelleri. ²⁹Bara kiti mine ina mallu uniminu, bara Kristi, na nwo iyinin nighe cas ba, ama tutung iniu bara ame. ³⁰Bara idi nin mayardang marum mane nafo manga na ina yene kiti ning, tutung ilanza ndumun nene.

Chapter 2

¹In ma yinnu nwo unizu likara nanya Kristi duku. Inma yinnu nwo usoo mang unuzun suume. Inma yinnu nwo ligo nin Ruhu duku. Inma yinnu nwo nkunekune mi cancom nin suun bunu duku. ²Tan ayiabo nin kulo nin kpiluzu urum ulele, iyitta nin suu urume, inin yita nin munu ati nanya Ruhu, anin suu nsu nimon irume.³Yenje iwasu imonimon bara usuu nati sa ukpilizu unanzang. Na nonkon atime iyenje among nafo ikatin minu. ⁴Yenje iwa kpiliza ubelle nimon ile na idi ninsuwe cas, ama kpilizang imon su namong wang.⁵Kpilizang libau longo na lidi lin Kristi Yesu wang. ⁶Awa yitta nin kulap Kutelle, ama na awa yaun lissosin me nin Kutelle nafo imon ilenge na ame ma minu ba. ⁷Awa na wese litime nya liti. Ayauna kulap kucin. Anuzu nin kidowon nit usurne. Iwa seghe nin yenju nafo unit. ⁸Awa toltin litime aso una dortun liru udun kul, ukul un kitene kuca.⁹Bara nani Kutelle uni wa ghantighe. Awa ninghe lissa ubun kolome lissa. ¹⁰Awa tinane bara nanya lissa Yesu vat nalung ma tumnu, alung nalenge na idi kitene kani nin kutiin a nanya kutiin. ¹¹Awa sunani tutung bara kolome lilem ma punu abellin Yesu Kristi Cikilareri, udun gongon Kutelle Ucif.¹²Bara nani, anan suuning, nafo na idin dortu kolome liri, na se meng duku ba, ama nene gbardang ka nin salininghe, sun katwa ntuccu mine nin fiu nin ketuzu kiti. ¹³Bara Kutelleri di katwa nanya mine vat nin yinnu a usu katwa bara nmang me.¹⁴Sun ko iyapin imon sa ugbondulu sa mayardang. ¹⁵Sun katwa nin nile imone inan so sa alapi nin nono kidegen Kutelle sa indinon. Sun katwa nin nile imone bara inan balta nafo nkanang nanya yii, kitik kuji ku kwarkwok nin dirun fiu Kutelle. ¹⁶Minon gangan tigbulan nlai bara inan se imon ile na imati gongon lirin Kristi. Kubere nmanin yinnu na nnasu uccum sa katwa kahem ba.¹⁷Ama ko igutuni nafo unakpu ulau nanyan ni liti nin katwa in yinnu sa uyenu mine, idin su ayiabo, nkuru nsu ayiabo nanghinu vat. ¹⁸Nanya nimon irume, anung wang dinayi abo, a iyitta nayi abo nin mi wang.¹⁹Ama ndin cisu kibinayi kitin Cikilari Yesu a tuu Timitawus ku nayiri alele, meng wang nase likara asa nlaza nbelle mine. ²⁰Bara na ndi nin mong tutung nafo ame ba, urika na adi nin nayi acine bara anunghe. ²¹Bara vat mine din pizuru imon nati minere, na imon Yesu Kristi ba.²²Ama fe yiru imon ile na adi, nafo na gono asa asuu ucife katwa, nanenere ame di katwa nin mi nanya nlirun laiye. ²³Ndin kpilizu ntuughe na nin molu kubi ba asa in yene ucin nimone kiti ninghe. ²⁴Ama ndi ni kibinayi kirum nin Cikilari nworu meng liti ninghe wang ma dak na nin dadaunu ba.²⁵Ama inyene ukifo gbas ntuu Epaparoditus ku ukpillu kiti mine. Ame gwana nighari nin don katwa ning udu likum ning, a gono kadura nin kucin nsuu ning. ²⁶Bara awa lanza kuyamine kang, amini wa yita ni suu awadi amal zuru nan ghinu vat, anung na lanza na adi ucine ba. ²⁷Nanere, awa su kidowo kang nafo aba ku. Ama Kutelle na lanza nkunekune me, a na ame usamme ba, umunju mengku wang bara nwa se liburi lisirne kitene liburi lisirne.²⁸Nene nkipina usuu nworu ntuughe, bara andi iyeneghe tutung imanin yitu nin nayiabo ima kalu njirjir nibinayi mine. ²⁹Seren Epaporoditus ku nin naburi abo nanyan Cikilari. Taan anit nafo ame ngongong. ³⁰Bara kitene katwan Kristiari awa lantin uku. Awa nari ulai me anan suyi katwa nin kulunu katwa kanga nafe wa yinnin usue ba nanyaa katwa ninghe.

Chapter 3

¹Umalzunu vat linuana, sun liburi libo nanyan Cikilari. Kitininghe nkurun yerten minu ile imone na imon nkonnu litiari ba. Ilenge imone ma ciu minu gegeme. ²Yenjen bara ninau. Yenjen anan katwa kananzanga. Yenjen anan molsu nanit. ³Bara arikari ukalzu nacuru mine. Arikere anan sujada nin Ruhu Kutelle. Arikere anan fo nigiri nin Yesu Kristi, alenge na idi nin nayi akone nin katwa kidowo.⁴Nanya nane, meng wang wadi nin nayi akone nin katwa kidowo. Nwa dimun wang gbardang. ⁵Iwa kalai kucuru liri lin kutir. Iwa marui nanya kuwunun Israila, nanya likuran Bayamin, Kuyahudawa kidegen nanya na Yahudawa. Kusarin dortun duka, iwa marui ku Farisawa.⁶Meng wadin lanzun mang ntizu kilari Kutelle uniu kang. Bara katwa kacine nduka, na nwa dinin tanu ba. ⁷Ama vat nani inyaghari wadi ukpinu ninghe, nmini na yaun inin imon ihem vat bara Kristi.⁸Kidegene, nene ndin batuzu imone vat udiuwari bara katwa kacine in yirun Kristi Yesu Cikilari ninghe. Bara ame nna filing imon vat. Nna yiru inin vat katwa kanangzanghari bara nnan se Kristi ku, ⁹inan seyi nanya me tutung. Na nna se katwa kacine litining bara udortu nduka ba. Nna nase katwa kacine kanga na na kadi nanyan yinnu sa uyenu nin Kristi, katwa kacine ka na kadi kiti Kutelle unuzun yinnu sa uyenu. ¹⁰Nengene ndi nin su inyininghe nin likaran fitu me nanya kul a ligowe nanyan niu me. Ndi nin suu nse ukpiliu nanya lissosin ninghe bara ukul me. ¹¹nnani men ciro ufitu nnuzu na nan kul.¹²Na kidegenere nna malu useru ilenge imone ba, sa meng mal se ukulu nimone ba. Ama ndin sho liti nnan kifo ileli imone na mma kifu kitin Kristi Yesu. ¹³Linuana, na ndin yenju nafo meng liti ninghe nmal kifu imon ba. Ama imon irum duku meng fillo imon ile na imal katu nmini ceo ayi nimon ile na idin bunnning nanya Kristi Yesu. ¹⁴Ndin sho liti udi duru kiti kanga na ndi ninsu nduru nnan se uduk in yicu Kutelle nanyan Kristi Yesu.¹⁵Vat bite na timal kunju, na ti kpiliza nani. Andi udin kpilizu ugan nbelen nimon imong, Kutelle wang ma dursu fi ining. ¹⁶Vat nani, vat nimon ile na timal duru ining, na timiin inin nin likara.¹⁷Piziran iyita nafo meng, linuana, shonon iyizi iyenje gegeme alenge na idin cinju imusun cin ule na anung nase kiti bite. ¹⁸Anit gbardng din cinu nanya nalenge na ndin bellu minu ubelen mine kokome kubi, nene tutung ndin belu minu nin mizin, among din cinu masin nafo idi nivira nin kucan kotunung Kristari. ¹⁹Imalin mine ukulari. Bara Kutelle mine aburi minere, a tikunan nati mine di nanya ncing mine. Inung din kpilizu ubelen nimon nyii ari.²⁰Kipin bite di kitene kaneri, kiti kanga na tidin ca nnan tucu ku, Cikilari Yesu Kristi. ²¹Ame ma kpiliu nidowo kutyen bite niso nidowo nanga na ana kye nafo kidowon gongong me, kanga na ina kye nin likara lidyya me anan wunno imon vat udak litime.

Chapter 4

¹Bara nani, nuwana nin alenge nan indi nin suu we ndi nin ghinu kibinei, anu ghe re liburi limang nin kitik tigo, nlo liboo we yisinan nin na kara nyan Cikilari, adondong nin anan suu. ²Indin fo Eyudiya nin Sintiki ku acara imin kaa kibinei nyan Cikilari. ³Nya na adadu, indin fo minu acara anan kiden kataa ligowe nin mi, ibuun awani ale bara na ina su kataa nin me nkosu nliru umang ligowe nin Klement a ngisin na nan kataa we, ale natisamine din na nya ku takardan nlai.⁴Suun liburi liboo na nya Cikilari kokishii. Tutung ima woru, suun liburi liboo. ⁵Na vat nanit yinin minu bara nshew mine. Cikilaren da duru. ⁶Yenje iwa su ukpilizu ko nimong. Nnani, nyan nlira nin kuculu a ugodo nan Kutelle imon vat. ⁷Nmang Kutelle, na mi katin uyinnu vat, ma yenju nibinei nin kpilizu mine nyan Kristi Yesu.⁸Nmalzine vat, linuwana, vat nile imon na kidegen nari, vat nile ile imon na igongong ghari, vat nile imon na idi dert, ile imon vat na idi lau, ile imon vat na in suu wari, ile imon vat na idi nin liru ucine, indi imomon duku na kaun, indi imon duku in liruu, kpilizan kitene ne le imone. ⁹Imone na ina yinin inin sere inin lanza inin yene kitinin, suun ile imone. Kutellen mmang ma soo nanghinu.¹⁰Liganghe nene ndi nin liburi liboo gbardang na nya Cikilari bara na idursoi usuu. Kidegen ina mai udursui usuu, ama na ina se kubi ibuuni ba. ¹¹Nan din belu ile imone bara nan di nin suu nimomonari ba. Meng na yinin usoo nin liburi liboo nyan vat nile imon na idi. ¹²Nnyiru likimon, nnin kuru nyiro use. Kolome libau nin vat nin mon nyiru usiri nshitu caut so un soo nin kukpon, nin woro udumun gbardang sa udin piziru. ¹³Nyan suu imon vat na nya me ule na adin tiziyi akara.¹⁴Na nya nani wan, una su gegene kubi koo na nwadi na nya nijari. ¹⁵Anun yiru, anun Anan Filibiya, nyan cizinu kadure kubi koo na nwa cin Umakaduniya, nan kon kutii kulau wa wutiyi kimal nyan ni nin seru ba sei anun cas. ¹⁶Udu kubi koo na nwa din Tassalunika, na so urum ari iwa tuu yi nin buunu ba. ¹⁷Na ndin piziru nfilluere ba. Bara nani, nnaadin piziru kumatere na kudin kpizinu ulin ubun mine.¹⁸Nna seru imon vat, nnin dumun gbardang. Nshito. Nna seru unuzu Epaproditus imone unuzu kitime. Kunye liin kang, kunin kun seruari imon nnakpu na idin puzu Kutelle liburi. ¹⁹Tutung Kutelle nin ma shitu nin ghinu bara use me nyan gongong Kristi Yesu. ²⁰Nene ngongong ghe min Kutelle nin Cif bit soo ligang saligang. Usoo nani.²¹Lisso anan yinnu vat nan nyan Kristi Yesu. Linuwa na longo nalidi nin mi din lissu minu. ²²Anan yinnu vat kikane din lissu minu, masamman ananya kilarin Kaisariya. ²³Na ubolun Cikilari Yesu Kristi soo nan ruhu mine. Usoo nani.

Ukolosiya

Chapter 1

¹Bulus, unan kaduran Yesu unuzu nyinnu Kutelle, nin Timoti gwana bit, ²udu kiti nalege na Kutelle na fere nani, alenge na ina ni nibinai mine kitin Yesu, ale na idi Nkolosiya. Ubolu Kutelle nin lisosin limang nnuzu Kutelle Ucif bit. ³Tidinin liburi liboo kiti Kutelle, Ufin Yesu Kristi, ti din suu minu nlira kokome kubi.⁴Tina lanza uyinu mine sa uyenu nanya Yesu Kristi, nin suu kiti na lena Kutelle nafere nani. ⁵Bara uni kibinai nghinua, nin ciu nanyi mine kiti nimong ile idi kitene kan, anughe wa cizin ulanzu ubelen nni nibinai nine unuzu ligbulang kidagen, ullirun nlai. ⁶Ulenge na una dak kitimine, nafo ulenge na adin macu, akunjo vat inye, nafo na anughe ditutung, uyire liyiru longo na iwa lanza, ida yinno nkunekune Kutelle nanya kidegen mye.⁷Udi nafo na iwa lanza kitin Abafras, udon licin bite ule na adi kucin kulau ku Yesu kitimine. ⁸Ame ule na ana puun nari usu mine nanya Nfip milau.⁹Bara ule usuwe unuzu liyiri longo na tiwa lanza ubellen minu nati sunan nlirang nin tirinu nworo uyinnu kullo munu nin se nyinnunu nanya nn Ufip milau. ¹⁰Anit din nliran nworo ucin mine cinu dert, nin vat, nafo na iba macu nanya liddu licine nin nkunju mine nanya nyinu Kutelle.¹¹Tidin nliran nworo vat nile imong na idin suwe, nanya likara nzinu mye, una dorfino nin ghinu nanya ncin nibinai mine nin nayi ashau ¹²Tidin nlira nworo ule imone yita iba zazinu Ucif bite nin nayi aboo ulenge na atanari tinanin nbatina ulii ngadu nanya anan yinu sa uyenu nanya uhaske.¹³Ana bolu nari nanya likara nsirti, anin kpiliya nari udu kitetne tigo Ngono me nayi mye. ¹⁴Nanya Ngono mere tina se utucu nin nshawu kulapi.¹⁵Gone amere tina se utucu nin shawu na lapi bite ¹⁶Bara kitimere iwa ke imong vat ilengene na idi kitene kani nin nilenge na idi inye vat, ulenge na idin yenju nin nilenge nsalin nyenju, sa kuteet tigo, sa uminu kipin, sa tigo vat nimon amere wa kee bara litime. ¹⁷Ame di ubun nin ko iyang, nanya mere ko iyang di kiti kirum.¹⁸Amere liti nanit mye, kidowo mye amere unan cizinu likara, kumat ncizinu nanya na nan nkul, adinnin kitin ncizunu nanya nimon vat. ¹⁹Nanere bara una poo Kutelle liburi a kpiliya, nworo vat nkullu nimon nan so kitimye. ²⁰Anan keele imon vat unuzu ngono mye udu kiti mye, Kutelle wa su nani kubi na awa keele ko iyang unuzu mmi Ngono mye na iwa gutun kitene nbanu kutea, sa imon inyi sa kitene kan.²¹Au anung wang nkon kubi, iwadi amara kitin Kutelle, iwa di anan nivira mye nanya nibinai nin katwa kananzang. ²²Udak nene Kutelle wa munu minu kitene kidowo Yesu kin nkul, ankpa min annit alau, anan sali nimong tizogo anan sali nnanu lidu nbun mye. ²³Andi tutun anughe ashono ati nanya nyinu sa uyenu anan liyisi nari gagang, na ana nworo iba kalu nani kiti katwa Kutelle na ina latiza ulenge na inasu uwa azi nin vat makeke na udi kadas, meny tutun na ina tii nso unan katuwa meng Bulus.²⁴Idinin liburi liboo nin nniu nighe bara anughe, nkulun ile imonghe na idarni nin lanzu nkul nama kidowo Yesu na unere ana dortu mye. ²⁵Nwwasu katwa kutyi nliran dert nin katwa kutelle ka na iwa nii bara anughe uliru Kutelle nan kullo. ²⁶Kidegen ka na kiwa nyeshin nin nakus piit udu kuji kidung na kudi ncinu, bara nene ina puun kti nanit alau mye. ²⁷Anughere ale na Kutelle wa yinin a belle nani ko iyagari use nkanang micine mongo na midi nanya nanit. Ame Kristi na adi nanya mine amere uciu kibinai ngongong mine.²⁸Amere ulele na tidin su nin lisa mye, tidin gbaru ko gha ku, ti dursuzo ko gha ku nin vat nyiru unan so dert kitin Yesu. ²⁹Nenere ndi katuwa nin nfo kidowo bara katwa mye ka na atii ndi suwe nin likaraa.

Chapter 2

¹Bara meng dinin su anugheiyinin ngbardang nnono mongo na dimun bara anughe nan nalenghe na idi Nlaudikiya nin ngbardan na isa yene umuro nighe nanya kidowo ba. ²Nworu nibinai mine basennagang, nanya nworu ida vat nimon nacara na idin dasu kiti ncau kibinai nin nyinnu nimong linyeshin unere Kristi. ³Vat najiya linyeshin nyiru nin nyinnu udi kiti mye.⁴Nna belin munu nani bara umong wa rusuzu munu nin nliru kinu. ⁵Nin nani na ndi nanghinu nanya kidowo ba ndi nanghjinu nnya Nfip milau ndin nin liburi liboo nyene imon icine a likara mine nanya nyinu sa uyenu nanya Kristi.⁶Cinan nanyan Kristi Yesu Uciffe libau lirum inan sereghe. ⁷Yisinan nin likara nanya mye, tutunon litino nanya mye, Yisinan nanya nyinu sa uyenu ulena iwa durso minu imonnu nin ngodiya.⁸Yenen na umong nwa minu bara uyiru mye un karusuzo ba, ule na udi unit usyrne ulenge na udin cinu nin kulapi ninyulele unin na un Kristi ba. ⁹Bara vat ukullu nke Kutelle sosin nanya kidowo mye.¹⁰Nanya mye ulengana adi iti nvat ncin nin likara fere nso ukulu ne vat. ¹¹Nanya myere kutelle wa kala nani kucuri na imusin kalu kucuri nacra nanit ba, bara ukalukidowo nin finawa kulapi, nanya nkalu kucuri Kristi. ¹²Iwa kasu minu nanya su ubabtisma. Nin yinu sa uyenu inani wa fita nin ghe nanya likara Kutelle, ulena ana fiyaghe kiti nanam nkul.¹³Nin kubi na iwa ku nanya nalapi mine nin nanya nsalin kalu kucuri kidowo, amini wwati minu ise ulai ligowenanghe nin nshawu nin nalapi mine vat. ¹⁴Amini wa wese inyerte na iwa cio nrewe bara arike, nin nbunu ndoka, aamini wa kala vat kite na iwa banaghe kutca. ¹⁵Amini wa kala anan tigo nan na nakara a puuno nani fong, a dofino ninghinu nanya nse nlii nbun bara na iwa banaghe kutca.¹⁶Bara nani na umong nwa wucu kidegen kiti mine nbelle kileo nin nsonu sa ubuki npui upese, nin kitene nari na sabbar. ¹⁷Ilele vat inshin nimon ile na iba dakari, bara icineb Kristi ari.¹⁸Na umong nwa bolu minu uduk mine bara usu mye unteltunu liti kinunanya ntumolunu na nan kadura Kutelle imusin nnit une. Asa amuzo nin nimon ile na ayene, aso unan nfo figiri hem nani nanya nkpilizun kidowo. ¹⁹Na ame myin un Kristi kuba na amere di nnuzu kidowo amini myin ligowe kitene limunun kidowo kani di nkunju nafo na Kutelle nati kinin ki kunno.²⁰Adi una kuu nin Kristi unuzu na dadu kulapi ani yanghari taa inalitife udu uye: ²¹Na uwa myin ba, sa ulelee basa ududowa? ²²Ulele udokari nin dursuzu nanit, kitene nimon vat na iba nanu sa katwa. ²³Ulenge usu tidokoke ti di jijin adini liti me nin nonku liti aninu kidowo, Bara na idinin na ukan nimon ba nbelele kidowo.

Chapter 3

¹Andi Kutelle wa fiu munu nin Kristi Piziran imon kitene kani, ki nkanga na Kristi sosin ku ncara ulime un Kutelle. ²Kpilizan Kitene nimon ile na idi kitene kani na kitene nile na idi inye ba. ³Bara una icu, ulaife nyanshin kitin Kristi nya Kutelle. ⁴Kubin dak Kristi ulai fe iwa puun umini ba kuru ipuunfi nin Kristi nanya ngongon me.⁵Mollon, bara nani, iiti nibinai nalapi mine inye-kulapi zina, usalin lau, ntuturi, uciu kibinai nimon, inazan, nkot, unere udurtu ncil. ⁶Udi barananere tinanayi Kutelle wa dak kiti nono salin durtu nliru. ⁷Udi nanya nile imonere anung wang wandi ncinu kubi na iwa sosin nanghinu. ⁸Bara nene nyan piit kitene nile imone -tinana ayi, ayi ananzan, unityi unanzan, tizogo nin nimon incing, na iwa nuzu nanya tinu mine b. ⁹Na iwa ati mine kinu ba, bara ina nutun minu kitin nit ukuse nin nadadume. ¹⁰Ina ni nati annit apese ilenge na ina kusunannya nyiru kuyeli mye, kuyeli nlenge na ana kele minu apese. ¹¹Nanya nle uyiruwe na ku Yahudawe sa ku Hiliniyawe duku ba sa unan kalu kucuru sa unan salin nkale asa unit uhem nnanndiru litii, kucin ilenge na adi licin ba bara nani Kristi amere imon vat nanya nimon vat.¹²Taan atimine nafo alenge na Kutelle na fere naninanya nlau nin su linwana kibinai kunekune ayi ashau unonku kibinai. ¹³Tizan nibinai nishau nin linwana, ishawa kulapi linwana asa umon dinin tinanzan nin nmong shawan nafo na Cikilare na shawa nin nalapi mine. ¹⁴Kitene nile imone vat yitan nin unnere ukuluna nimon vat.¹⁵Na lisosin limang Kristi suo nanya nibinai mine nanya lisosin limang lolere iwa yicila minu mu kidowo kirum, son anangodiya. ¹⁶Na liggbulang Kristi suo nanya mine gbardang vat nin kujinjin, dursuzu inizu atimine ushawara nin naleli Nruh, suun alalin godiya nanya nibinai mine vat udu kiti Kutelle.¹⁷Vat nile imon na uba su-nanya ligbulang sa katwa-suun vat nanya lissa Ncikilari Yesu nin godiya kiti Kutelle udu Ucif nanya Yesu.¹⁸Awani toltunon ati mine kiti nales mineile imon na iciuari une kiti Kutelle. ¹⁹Anung ales taan usu na wani mine, na iwa naniza ayi nin ghinu ba ²⁰Non, dorto anan macu mine nanya nimon vat ule imon nyinuari kitin Chikilari. ²¹Anung Acif, na iwa jottu ayi nono mine nin liru ba, bara nibinai mine wati camcam.²²Anung acin, durton an cikilari mine nidowo nanya nimon vat, na bara uyenju nizi nanit ba, bara nin kibinai kirum kin fiu Ncikilari. ²³Vat ni lemong na idinsu, suun nin kibinai krum nafo udu Ncif na nafo udu nanit ba ²⁴Iyiru iba seru kiti Ncikilari ugadu ulenge na udi un minere, idin suu Ncikilari Kristi katwa. ²⁵Ame ulenge adin suu imon inanzang iba tunughe nin nimong inanzang ile na adin suu, na iba tunughe mun ba.

Chapter 4

¹An cinilari naan acin mine ile mon na idin dert nin gegeme anung yiru tutun idinin cikilari kitene kan. ²Tunan nanyan nliran ko kuyeme kubi, son nin yiru nanya nlira nin godiya. ³Suun nlira ligowe bara arike tutun, nworo Kutelle nan puno libau tibelle ligbulang imon Kristi na inyesin, bara nanere ndi licin bara inung. ⁴Suun nlira inan belle nafo na inati ku nbelli. ⁵Cinan nanya jinjin kupopo nale na ucin nda, suun katw nin kubi mine jinjin. ⁶Na ulai mine so shau ko kome kubi unin mang nin ntoh, yinno inda na iba kawu ko ghak. ⁷Tikikus ba bellu minu ko iyang litinin, ame gwanari kin su kucin kugi, nanya katwa, udon licin nanya Ncikilari. ⁸Mere nin liti nighe ina tighe kiti mine, inane, inan yinno nari inan taa lkari kibinai. ⁹Ligowe nin Onismus, gwa na kigip unan su, uba ti munu iyinin vat imon ile na idin su kikane.¹⁰Aristikus din nlisu minu -udondon licin nighe nin Markus usau gwana Barnabas, kiti mere idin sesu kadura likara, asa adah sereghe'' ¹¹Yesu ulena idin yicughe ustus, alele cas anan kalu kucuru inughere adon katwa nighe udu kipin tigo Kutelle. Ina suo anan tizie likara kibinai¹²Abafaras di nlisu minu, ame umonghari nanya mine kucin Yesu Kristi adin nnonno bara anung nanya nliran, inan yisina nin likara nnufi Kutelle vat. ¹³Bara meng nso iyizi inba mye, adi katwa kaang bara anughe, baraalenge na idi Nlaudikiya ni nanya Hiyarapolis ¹⁴Luka, gwa na nayi nigh unan nizu tikankan, nin Dimas din lisu min. ¹⁵Lisson linwana Laudikiya, a Ninfas, nin kutii nlira naku di nanya kilari mye. ¹⁶Iwa belu minu ile ma nyerte ubelu ma nyerta unin nanya na nan dortu Kutelle Nlaudikiya, anung wang Belen manyerte un nanan Nlaudikiya ¹⁷Woro Akiribus ku, ''yene katwa Kutelle na una seru nanya Ncikilari ukulun kanin.''¹⁸Ile ilipe idi nanya nacara nighghari Bulus, lizinon nin ninyeg nighe. Ubolu Kutelle suo nan ghinu.

1 Utasalonika

Chapter 1

¹Bulus, Silvanus nin Timothy, uchin du kuti kulau nTassulinika nanya Kutelle Uchif nin Chikilari Yesu Kristi. Nshew nin mang udu kitimine.²Tidin nizu Kutelle ugodo bara anun ka kishi, nyan lira bit asa ti belle ubellen mine. ³Tidin lizunu sa ligagng katah kidegen mine uniu nsuu nin ti reu kibinei bara ubun nya Chikilari Yesu Kristi unbun Kutelle nin Chif bit.⁴Linwana na Kutelle dinin suuwe, tiyiru nin yichilu mine. ⁵na abing amang wa da minu na tigbulang chas ba nya na kara, Ufunu ulau nin yinnu udiya vat nin yiru arik imusu na yapi anitarinya mine bara anun.⁶Ina so bara arik nin Chikilari nafo na iwa seru ligulan nin nya neu nya liburi libo nfunu ulau. ⁷bara Yesu imon guru vat nyan Makaduniya nin Akaia udu alenge na idi nin kidegen.⁸Na kitimere ligulang Chikilari na nuzu ku chas ba, na Makaduniya nin Akaia ma ba - udo kiti vat na kidegen mine nya Kutelle na do-o, bara nani tiba bellu imon ba. ⁹Bara inun na mun bellu imusin nati wa se kitimine, a nafo na anun atelle a bebene udu Kutelle lai nin kun kiden. ¹⁰A u chaah Ngono me na ana nuzu kitene kane ulenge na awa fya gne nya na nan kul, Yesu, ulengena adin tuchu nari tinana nayin chinu.

Chapter 2

¹Anun atimine yiru linuana na tiwa diranimon suari, tidaa kitimine ba.²Arike wa neou ti so non nchin in Philippi, nafo na iyiru arik wa yinin nin Kutelle bit tibelin minu kadura kamang Kutelle nyan salin mmang.³Bara akara bite na uta nuari ba, na ndino gnari ba na kinu ari ba. ⁴Arik nao na Kutelle yinna nin gnirik nin kadura ka mang na nenere ti din belu, na bara anit ba, bara Kutelle, naadin yenju nibinai yenju ni binai bite.⁵Bara na tina belu agbulang kinu ba, nafo naiyiru, na bara ti bolu imon na amon ba, Ci Kutelle ari unan ba. ⁶Na tiwa piziru uzazunu kiti nanit ba sa kitimine, sa kiti na mong kubu kona tiwa yichu atibite anan kataah Kristi.⁷Nnane tiwa toltin atibite nafo na una asa anodizino nibinain nono me. ⁸Nani tiwa dursuzominu usuu, nin liburi liboo tiniminu kadura ka manggne umunu tilau bite, bara na ina so imon ichne kitibite. ⁹Bara na ina lizinn linwana kataah nin neiu bite. Tiwa su kataah kitik ninliyarin bara tiwa so kutura udu umon min, nafo na tiwa sun minu uwa azi mang kadura Kutelle.¹⁰Anung anan ba, a Kutelle wan, nafo nyan lau nin salindinno tiwa su kataah udu kitimine na yinin. ¹¹Nafo na iyiru uchif nin nono me, tiwa niminu akara tinin kuru tibelle. ¹²Iba chinu liau Kutelle, na adin yichu minu udu kilari nin zazinu me.¹³Bara nene tidin godu Kutelle kokishi, kubi kooh na iwa seru kitibite ligbulang kadura, ligbulang Kutelle, na iwa serunafo ligbulang nntari ba, kidene, ligbulang Kutelle, na lidi kataah nya mine na iyinna.¹⁴Bara anung linwana ina so nafo anan na tii alau Kutelle na adi Yahudiya nyan Kristi Yesu bara anun ina neou na nit mine nafo na inun wa neou na charannono Israila. ¹⁵Alengena iwa molu chilari yesu ku nin nanan kadura me-eh, inin ko-oh nari, tutung alengena ipooh Kutelle liburi ba. Idinin liburi lisirneudu na nit vat. ¹⁶Ina wantin nari tibelin anan nyan nsirti bara inan se utuchu Yesu nyan tazunu mine. Tinna nayi Kutelle ntolo nari udu ligang.¹⁷Arik, linwana w kosu nri nya kubiri ku bene, nyan yenju nya nibinai tiwa tezunu tiyene timuro mine. ¹⁸Bara iwa dinin suu ti dak kitimine, meng Shawulu ndin ntenzunu, shaitan amini wantin nari. ¹⁹Bara iyangari likara mine nbun saliburi lio-oh. Sa likarin zazunu imong irumere nafo na among-ubung. Nchikilari Yesu asa ba se-eh ²⁰Anun ghereh uzazunu nin mang bit.

Chapter 3

¹Bara na imone wa kata akara bite tikpilya i haun ichinari Athens. ²Tina tuu Thimoti ku gbana bite unan kataah Kutelle nya kadura kamang in Yesu ada timinu akara nya kidegen mine. ³Yenjen umong mine wa fya kibinai nyan neou anin atimine yiru bara nenere inna fere-eh nari.⁴Kden kube na tiwa nan ghinu, tiwa belin minu nyan bun tiba nieu, uni na lawa kidene nafo naiyiru. ⁵Bara nene na imone kata nin mmini to-oh nyinin kidegen mine yenje sa unan duzune na duzun minu kataah bite nahna.⁶Na Thimoty wa dak kitibite unuzu kitimine nin kadura ka mang, kan kidegen nin suu nin uworu na ishawa nin nari ba tuung, idinin suu iyene nari nafo na arik dinin suu tiyene minu. ⁷Bara nene linwana tiwa se akara nibinai nya kidegem mine kidira nin nieu.⁸Nene ridi mang, asa iyisina nin nin na nagang nya Chilari.⁹Uyapin ugodoari tiba ni Kutelle bara anun, bara mmang mo-oh nati dimu nbun Kutelleh kittene mine. ¹⁰Kittik nin lirin ti din nliranina kara bara tiyene itmuro mine tinin ni ile imon na idinin lidarinya kidegen mine.¹¹Na Kutelleh nin Chif bite litime aChilari bite Yesu duro nari udina udak kitimine. ¹²Na chilari kpin ngardang suu minu udu linwana a nit vat, nafo na ari din su udu kitimine. ¹³Asuu nene bara kpin minu akara nibinai nyang salin dinonnin lau nbun Kutelleh nin Chif, asa Chikilari bite Yesu ba dak nin na lau me vat.

Chapter 4

¹Ukutulne, linwana, ti din niminu akara nya Chikilari Yesu, nafo na ina seru uliru kiti bite, ukifo isu uchin nin pozu Kutelleh abiri nafo idin chinu, dirtinong isu gbardang. ²Bara nyiru tiliru to na tina niminu nya Chilari Yesu.³Ulelere usu Kutelle nlau mine ichin akmulet ndinon, ⁴bara vat mine iyinin usen wani nyan lau nin zazinu. ⁵Na nya su kibinai ndinon ba (nafo anan nyan nsirti alenge na iyiru Kutelleh ba). ⁶Tutung umon wa patilin anin nanza gbane liburi nilemone ba, bara Chikilari unan tunju nile imonere vat, nafo natina min wunu minu atuf tinin kuru belle.⁷Na Kutelle na yichila nari udu nyan dino gnari ba, udu nlau war. ⁸Bara nene ulengena ari ilelena anit ari anari ba, Kutelleh ari ulenge na adin nizu Ufunu Ulau udu kitimine.⁹Ubelen nsu linwana, na umon ba yertinu minu imon ba, bara anun atimine Kutelleh na dursuzo minu usu linwana. ¹⁰Nyan na dadu, anun udu linwana alenge na idi vat Makaduniya, arik din niminu akara linwana, nworu is gbardng. ¹¹Ti din niminu akara tutung itenizin nya kutik, lmin upiziru nimon yi, inin su kataah nin na chara mine, nafo na tiwa kpada minu ¹²Sun nene bara inan china dert udu alenge naidi ndas kidegene, baratutung iwa dira imon.¹³Na tidii suu itan uyinu nari ba, linuana mbelen na lenge na idinnmmoro, yenju iwa so nin na buri asirne nafo alengena na isali nin kidegen bun ba. ¹⁴Asa ti yinna Yesu wa ku afita tutung, nanere Kutelleh ba dak nin Yesu nin na lenge na ina dieu nya mmoro nin gne. ¹⁵Bara nene ti belin minuu nya ligbulang Chikilari, nworu arik ale na ti di a chine, na i chino nari udu kubi dak Chikilari, kidegen na tiba yarnu na ina dieu nyan nmoro bara.¹⁶Kutelle litime ba tolu unuzu kitene kani. Nin teit, nin liwui ngo nnono Kutelle, nin kulantung Kutelle, alenge na ina iku nya Kristi ba fita nfunu. ¹⁷Arik alenge na tidi a chine, na ichino nari, ligozine iba fieu ghantunu nari nya na wut tizuro nin Cikilari nyan funu. Na nere tiba so ligowe nin Cikilari. ¹⁸Bara nene, tan linuana akara nin nagbulan alole.

Chapter 5

¹Nbelen na biri nin na kus, na ubelen woru i nyertin minu imomon diba. ²Anun atimine yiru chaut lirin Chikilari nofo ukiri nin kitik. ³Asa iworo, "Mmang nin taup," umolsu ba dak nani. Nnafo uwan nmaru na asa alanza ukonu. Na nnere na iba nyeshu nu ba.⁴Anun linuana, na idi nyan nsirt ba bari lo lire wa tuu minu nofo ukiri. ⁵Bara anun vat nonon nkanangari nin nnonon lirin. Na arik nono kiti kari ba sa nonon sirt. ⁶Bara nani, na tiwa sun mmoro nofo nigisine ba na ti yenje kiti tikpilza kidung. ⁷Alenge na idin moro idin su nin kitikari, alenge tutung na idin soh idin su nin kitikari.⁸Bara na arik nono liri gnari, na ti kpilza kidung. Na ti shon kuyangi kidegen nin suu, a, kitik, kidegen tuchu uchin dak. ⁹Na Kutelle na che na bara tinana nayi mere ba, bara usen tuchu nyan Cikilari Yesu Kristi. ¹⁰Ulenge na aku bara arik, Sa tidin yenju kiti sa ti din moro, ti so ligowe nin ghe. ¹¹Bara nanitan linuana nofo na ina man su.¹²Ti din belu minu, linuana, yinnan nin na lenge na ina su kataah nyan mine nin nalenge na itaa minu akara. ¹³Tikuru tibelin minu minon nani kang nyan suu bara kataah mine. Son mang nya mine. ¹⁴Ti din ti minu akara, linuana: ale na isosin sa ukpadu wunon nani atuf, ale na nibinei mine kete ita nani akara nibinei, wutun kimal na le na idi gugur, nonkon nibinei.¹⁵Yenje umon wa kurtung imon inan zan nin ni nanzang udu kitin mong. Tenzinen nimon ichine udu linuana nin vat. ¹⁶Suun liburi libo-o kolome liri. ¹⁷Suun nlira sa ligang. ¹⁸Nya nimon vat nan ugodo. Bara ulelere usu Kutelle nyan Kristi Yesu bara anun.¹⁹Yenje uwa bicho Ufunu. ²⁰Yenje uwa nari ni dura. ²¹Dumuna imon vat. Mino ile imon a ichineari. ²²Chino vat nimon inanzan.²³Na Kutelle mmang litime akusu fi vat, ulai nin kidowo fe so sa ndinon udak Ncikilari Yesu Kristi. ²⁴Unan kidegen ame ulenge na adin yichu fi, ulenge na aba su.²⁵Linuana, sun nlira bara arik. ²⁶Lison linuana vat nin lulu na kpan nnuu ulau. ²⁷Ndin for achara nyan Cikilari nworu ikaranta iyert ilele udu linuana vat. ²⁸Na nshew Cikilari bite Yesu Kristi so nan ghinu anun.

IYERT IN BULUS INBA UDU ANAN TASSULINIKA.

Chapter 1

¹Bulus, Silvanus, nin Timoti udu kutii kulau nTassulinika nya Kutelle Uchif nin Cikilari Yesu kristi. ²Na nshew nin mang se kiti kutellle uchif bit nin cikilari n isa kristi.³Ti ba godo kutelle ko kishii bara anun, linuana, uchaun. Bara kidegen mine din kunju kang, tutung usuu mine bara linuana karin kan. ⁴Arik din fo nigiri nin nanun nya natii alau Kutelle bara unonku nibinei nin kidegen mine nyan nieu we na itere nibinei mine. ⁵Ilele udursun sharaa Kutelle ulau, nin nilee imon na iba dak lbata minu nya na iba piru kilari Kutelle na idin nieu bara kinin.⁶Udi lau Kutelle kurtun unieu udu alenge na ita minu uniew, ⁷nin fi-nu alenge na ina nieu nan nari, asa Cikilari ta dak nin nono ka taah me nya na kara. ⁸Nya la aba kurtunu alenge na iwa yiru Kutelle kuba, nin na lenge na iwa seru kadura kamang Cikilari Yesu ba.⁹Iba nieu ukpizu nin kul sa ligan nbun Cikilari nin zazinu na kara me. ¹⁰Asa adaa nloli liri na alau ba zazin gne, alenge na iwa yinin nin gne iba punu tinuu vat bara ile inom na tiwa belin iwa yinin.¹¹Bara nene ti di minu nlira ko kishii, Kutelle bite seru uyi chilu mine, a nin kulo imon ichine na idin piziru nya kataah kidegen nin na kara. ¹²Bara lisan Cikilari bite isa se uzazinu mine, bara ame, bara nshew Kutelle bite nin Cikilari Yesu Kristi.

Chapter 2

¹Nene ti din fe minu achara, linuana nbelen ndak Ncikilari bite Yesu Kristi nin zuru bite kitime, ²na imomon cingilin wa zunlun nibinei mine sa ti nana nayi, nyan funu, ligbulan sa iyert nnuzu kitibi-iyinin lirin Cikilari nmi dak.³Yenje umon wa rusuzu minu. Na li ba dak ba, se udieu daa, inin durso unan dinon, gono na iba molu. ⁴Amere ulenge na gnanti litime kitine ni le imon na idin yi chu Kutelle sa idin tumzun inin kitin, a sosin nya kutii kulau Kutelle adin yenju litime nofo Kutelle.⁵Na ina lizin kubi nan wa di nan gninu nwa belin minu imon ilele? ⁶Nene iyiru ile imon na iwantin gne, iba dursu gne kubi kuchine. ⁷Ungneshinu nnan dinon di kataa, uwaru gnari nwantin gne nene se ikala libau we.⁸Iba nin dursu unan dinon, ulenge na Cikilari isa ba molu nin fieu nnuu me anin ti gne alawa imon ba asa adaa. ⁹Udak nnan dinon ba yitu bara kataan shetan nin na kara me vat, udursu nin puzunu tinuu kinuu, ¹⁰nin vat kinuu ndinon na lenge na idin kuzu, bara na ina nari useru nsuu kiden bara inan seh utuchu.¹¹Bara nene Kutelle ba tuu nani nin ilataa ka nanzan bara iyinin nin kinuu, ¹²bara isu nani usharaa vat alenge na iyinna nin kiden inanin yira mmang ndinon.¹³Arik ba godu Kutelle bara anuu ko ki shii, linuana na Cikilari dinin suu mine, bara na Kutelle na fere minu nonon infunu anan tucha nya kataa kalau nfunu nin yinnu kiden. ¹⁴Na ana yichila minu nya kadu ra bite kamang ise uzazinu Cikilari bite Yesu Kristi. ¹⁵Bara nani, linuana, yisinan nin na kara, imin atanda ale na ina dursu minu, sa ligbulang sa niyert.¹⁶Nene nlirari Cikilari Isa Kristi litime, nin Kutelle uchif bite na ana ti usuu bite ana aari nchan channnin nchine nyinnu nin bun nyan shew, ¹⁷nchancham nintunu ni binei mine nya vat kataa ka chine nin ligbulan.

Chapter 3

¹Nene, linuana, sun nlira bara arik, bara ligbulan Cikilari nyaa mas nin zazinu, nofonalidi nin na nun, ²tinan se tinuzu nachara na nan na buri asirne nin na nit ananzan, na vatari dinin kidegen ba. ³Cikilari di nin kidegen, abatunu minu anin kuru ayenje minu unuzu na charan nnit unanzan.⁴Arik yinna nin Cikilari ndellen mine, iba su ili ubun su ni le imon nati kpada minu. ⁵Nlirari Cikilari durso nibinei mine uchindu usuu Kutelle nin teru kibinei Kristi.⁶Nene, tikpada minu, linuna nya lisan Cikilari bite Isa Kristi, ichin vat gonni ulenge na a sosin sa atanda ale na ina seru kitibite. ⁷Anun yiru iyizyari iba so nofo arik. Natiwa su nofo agballa nya mine ba. ⁸Tutung na tiwa li imonli mmong sa nlira ba. Nworu nani, nya kataa nin nieu tiwa su kataa kitii nin liyirin, bara tiwa umon mine kutura. ⁹Na ti dira akara ri ba, bara ti so-oh imon yenu kitimine, anun nan so bara arik.¹⁰Kubi na tiwa di nan ghinu, tiwa kpada minu, "Asa umon nari usu kataa, naawa li ba." ¹¹Tina lanza amon nya mine di nin mon su ba. Na idin sukataa ba ama agballari nrusuzu nanit. ¹²Nene imus nalele tikpada nin nakara nya Cikilari Isa Kristi, nya kutik na isu kataa ili imonli mine.¹³Anun, linuana, yenjen iwa chin usu ni mon ichine nya nibinei mine. ¹⁴Asa umon nari ligbulan bit nyan niyert ilele, yenjen nani na imomon wa munu minu ba nan na nin ba, bara ina lanzan chin. ¹⁵Na iwa yene gne nofo unan liburi lisirne ba, wunun gne kutuf nofo gwana.¹⁶Na Cikilari mmang litime niminu mmang vat nabi nya tibau mine. Cikilari so nan na nun vat. ¹⁷Ilelere ilip nin, Bulus, nin na chara nin, udursuari vat nya niyert na nna yertin. ¹⁸Na nshew Cikilari Isa Kristi sonan a nun vat.

1 Timothawus

Chapter 1

¹Bulus, unan kaduran Yisa nanya nduka Kutellẹ unan tucu bite, nin Yisa likara nibinai bite. ²Udu kitin Timothawus usaun kiden nanya nyinnu sa uyenu, ubolu kutellẹ niin lisosin limmang, unuzu Kutellẹ ucif bite nin Yisa cikilari bite.³Nwa fo minu acara kube na nwa cinu udu makiduniya, so in Afiisus bara uwantin among udursuzu niimomom ugang, barra nani nan nbellu iincizunu sa ligan, nulale ba dak nin salin yinnu sa katuwa Kutellẹ. ⁴Na iwa dinja atuf kiti na nan nabin ninn nanan mmbellu ncizinu nimon sa ligan, allenge na idin dasu nin mannyardan nworu ibun ulin mbun katuwa Kutellẹ, nanya inyinnu sa uyenu.⁵Ukullun duka unere usu, ullenge na unuzu kibinai kilau, nanya nkpilizu ucine, nin inyinnu sa uyenu un kidegen. ⁶Among in nanya ntanni na lasin inn nanya nile imone inani din liru hem. ⁷Idinin su iso anan dursuzu nduka, vat nin woru na iyiru ille imon na iidin belle ba, sa ille imon na iinug in yisinaku. ⁸Tiyiru uduka chaun, unit nwa suu kata nin nin.⁹Ti yiru nani uduka na ina ti unin bara unan kibinai kilau ba, bara anan nsalin dartu nduke nin nanit agbas, bara anan salin dortu kutellẹ nin nan kulapi, bara anan indinong nin na nan nyassu Kutellẹ, bara anan mollusu nacif nan na nnah, bara anan mollusu nanit, ¹⁰bara anan suzu nzina, nin nanlime anan nnozu nan nanlime, anan tuzuzu nanit udu licin, anann kinu, bara anan nisilin kinu, nin vat nimon inanzang, ¹¹bara uliru ugongon Kutellẹ un mari, ullenge na ina ti ku nanya nyinnu.¹²Inmini din godu Yisa Kristi cikilari bite, ullenge na atayi agang, bara na ana yene unan nyinnu ninghe amini na ceyi nanya katuwa me. ¹³Meng, na nwandi unan tizogo Kutellẹ, unan tizu nanit ineau, nin nan nnanzu. In mini na se nkunekune Kutellẹ bara na nwadi nsue nanya ntanni, nin salin nyinnu sa uyenu. ¹⁴Bara ngbardang nbolu Ncikilari bit nin nyinnu sa uyenu a usü in Yisa Kristi.¹⁵Ule ulirue ucinari ubatin iseru unin vat, bara Yisa na dak nanya nyulele ada tucu anan kulapi. Nanya mine miyari udiawe. ¹⁶Vat nin nani, nwan buru nse nkunekune, bara nnanzang midiya nigh Kristi Yisa duro ngbardang nayi ashau me, vat, bara nso umuro kiti nalenge na iba yinnu nin ghe udu ulai sa ligang. ¹⁷Nene udu kiti ngo nayiri vat, unan salin nkul, ulenge na idin yenju ghe ba, amere Kutellẹ cas, uzazinu ni ngongon udu kitime sa ligan. uso nani.¹⁸Timothy, usaun nin, nnafi ka kadure, bara imon ile na Kutellẹ wa bellin uworsu litife, bara ille imone yisina unan su Likum Licine! ¹⁹Bara uyita nin nyinnu sa uyenu nin kibinai kicine. Ule imon na amon na nari inin uyinnu mine sa uyenu una nana. ²⁰An Haminiyus nin Alekzanda, allenghe na nwa nakpa shintan ku bara inan duro nani nnanzan tizogo Kuutellẹ

Chapter 2

¹Ncizine vat, nwa ti nworu matiru tiru mine, nliran, ubunun nmong nliran, nin ngodiya isu bara anit vat, ²bara agoh nan nale na idi natet adidya, nin woru tisu lisosin limang, nin nnonku kibinai nin ntoltunu liti nbun Kutellẹ. ³Ilele imon icineari, nin nimon seru ubun kiti Kutellẹ unan tucu bite. ⁴Ullenge na adininsu anit se utucu vat, inin kuru ise uyinu kidegen.⁵Tidi nin Kutellẹ kurum, nin nan lisin kitik bit nan Kutellẹ warum, Unite Kristi Yisa. ⁶Ullenge na awa ni litime utucu vat, uliru nanya kube. ⁷Bara nanere, meng litinighe, iwa fereyi unan kadura nin nbellu nliru Kutellẹ. Indin belle kidegen: na kinu ba. Meng unan dursuzu nalumai nanya nyinnu sa uyenu nin kidegen.⁸Ndi nin su nanilime su nliran vat niti, Ighantizin acara alau, na nin tinana nayi ba, na nin manyardan ba. ⁹Nanere tutun na awani su kuyok nin toltunu liti, a ukifu liti a kibinai kicine, na nin titi nke nnit ba, sa nin nizinariya sa imon nwaltu, sa imon nikurfun idia. ¹⁰Na ise nani nin katuwa kacine, (ille imon na icaunari ine kiti nawani anan dortu Kutellẹ).¹¹Na uwani piziru uyinu kusari kurum nin toltunu liti. ¹²Na nyinna uwani unan dursuzu kiti ba, sa asọ Udia kitene ngankilime ba, na aso tik.¹³Bara iwa burun uken Adamu ari, inin dofino nin Hawawu. ¹⁴Na Adamu ari iwa rusuzu ghe ba, uwanere iwa rusuzu ghe nanya kulapi. ¹⁵Nin nani, abase utucu barra umacu nnono, iwa li ubun nanya nyinnu sa uyenu nin su a ucin ulau nin nonku kibinai.

Chapter 3

¹Ubellu une ucineari, asa umon din inpiziru aso udia kutyen nlira, adin piziiru katuwa kaciineari. ²Na iwa se imon tizogo liti ndia kutyenn nliran ba, na ayita ules nwani urum, unan kifu liti, unan cin seg nin nonku kibinai, unan yiru nlira unan yiru in dursuzu kiti, ³Na iwan seghe unan nso ntoro ba, na unan deddei nriu kiti ba, na aso unan yiru ncin nin nanit, unan salin nsu kubung, na wa yita nin nsu nikurfu ba.⁴Na amin kilari me gegeme, nono me tutun yiita anan nlanzu ghe nliru: ⁵(Unit nwa dari uminu kilari me gegeme, abati iyiziyari ayinin uminu kilari Kutellẹ?)⁶Na awa yita upese nanya ndortu Kutellẹ ba, bara awa fo figiri, asso unan diu nafo shintag. ⁷Na iseghe nin Lissa licine kiti nanit ndas, bara awa piru nimon ncin nin libarda nshitan.⁸Nanere a dikon, na iyita anan nibinai nisheu, na anan tinu tibaba ba, ⁹na anan nson toro ba, na iwa yita ninkot nin nsu nimon inyi ba, anan naburi agib nin nibinai nilau. ¹⁰Na ida dumunzun nani assa na ise ani nin kulapi ba ina ni katuwe.¹¹Nanere awane, na iyita anan nonku nibinai, na anan nijunguta ba, iyiita anan ncin ugegeme, anan nyiru ni nimon vat. ¹²Na adikon yita anan nawani alalarum, iyita anan yiru ncin nin nilari mine nan nono mine gegeme. ¹³Inug allenge na ina su katuwa ti dikon gegeme, ina se liyisin licine, nin naye akone nyinnu sa uyenu nanya Kristi Yisa.¹⁴Ille inyerte ndisu udu kitife, indin cisu kibinai, na nin dandaunu ba mba dak kitife. ¹⁵Assa udandaunu na uyenai ba, ndi nyertu fi unan yinno ucin nin kilari Kutellẹ, ka na idin yicu kilari nlira Kutellẹ kin nlai, fitak likara nin kidegen.¹⁶Vat bite ti yinna, liyeshin ngbardang kiden Kutellẹ karin, "awa duro liti nanya kidowo, anasu kibolo nanya nfip me, nono kadura me yene ghe, ibelle uliru me nanya nalumai, uyi yinna ninghe, iwa serughe gongon nanya kitine kani."

Chapter 4

¹Nene nfip Kutellẹ na bellin fwang, unaworo udu ubun amon anit ba sunu uyinnu sa uyenu, ini nibinai mine kiti nfip kirusuzo, nin madursu dursuzo nagbergenu, ²Libau kinu nin karusuzo isaka ukpilizu mine.³Ima wantinu usu zu nilugma, nin nli nimonli ille na Kutellẹ na ke, ilẹ na udin nizu nin ngodiya, nanya nale na ida iyinin kidene. ⁴Bara vat nile imon na Kutellẹ nke icineari, tutun na imono duku ulle na iba nari ba asa isere nin godiya. ⁵Idi lau bara na ina kusu inin nin nliru Kutellẹ nin lira.⁶Asa ulizino linauna ile imone, uba so kucin kucine katwan Yisa Kristi, fe ulle na use liyisin nanya nyinnu sa uyenu, nin dofinu ndursuzu ucine na udofino. ⁷Bara nani nari abin nawali nin nizogo Kutellẹ, shono liti unan so unan yiru nanya ndortu Kutellẹ. ⁸Ushonu liti caun nin kubi cing, imon vat caun nanya ndortu Kutellẹ, bara na uba ni ulai nyulele nin un cin dak.⁹Uliru ulele ucineari, ubatina nworo vat nanit seru. ¹⁰Unnere nta tidin niu nin nfo kidowo, bara tidin nin likara kibinai kiti Kutellẹ unan lai, ame unan tucu nanite vat massaman alle na iyinna sa uyenu.¹¹Dursuzo nani ilẹ imone, uti nani isu. ¹²Na umon nwa yassu fi bara na udin fitu ba, bara nani sọ imon yenju kiti na nan nyinnu sa uyenu nanya nliru, nin nyiru ncin, nin nsu, uyinnu sa uyenu, a kibinai kilau. ¹³Ceo kibinai fe nyenju ninyerte, nin nwunu natuf, a udursuzu nimon udu kubi ko na mba dak.¹⁴Na uwa fillin uda diu ulle na udumun ba, na iwa bellin udumun, ligowe nin tardu nacara nadidia kutyin nliran. ¹⁵Dirtino nsu nile imone, nā litife nan nya ninig, bara anit vat nan yene uli nbunfe. ¹⁶Cinna seng nin litife, nin ndursuzu fe, dirtino nanya nile imone, bara usu nane ba tifi use utucu litife nin nale na idin lanzufi.

Chapter 5

¹Na uwa boro ukune iyizi ba, fwanghe acara naco ucif, mino uzaman nafo nuana fin.²Zazina awani akukune nafo annah, nuan nishono nafo nuan nishono, nin kibinayi kilau vat.³Zazina awani ale na ales mine namo kuzu, ale na imal kunju. ⁴Andi uwani ulle na ules me na kú, dumun nono nin nayalang, na icizin udursuzu nlanzu fiu Kutellẹ nan nya lilari mine. Na ibiya acif mine, bara na Kutellẹ din lanzu nmang nani.⁵Ame unan diru nles ulle na amẹ nkuno, na aceo kibinai me kiti Kutellẹ. Ashon liti nan nya nfo nacara kitik nin lirin. ⁶Ame ulle na aceo kibanai me nlanzu nmang ame nkú, a ayita nin lai.⁷Ta isu illẹ imone, bara iwa se imon nvurzu. ⁸Nanere ulle na amin kilari mẹ nin li uana ba, anari uyinnu sa uyenu, akanti kulumai nin nanzang.⁹Na iwa nyertin lissa nmon uwani unan dirun les, na akus me darni akut kutocin ba, uwani nles urum. ¹⁰Na iyininghe nin katuwa kacind, assa ana min nono gegeme, ayita washalang, asa ana kuzuzu abunu namara, asa ana buzuno nikimon, asa ana suzu imon vat nin likara.¹¹Nanere alle na ales mine na kuzu ana isa kunjo ba, na iwa yertin tisa mine ba. Bara kubi ko na usu kidowon nkata likara minẹ, asa ipizira usu nilugma. ¹²Nan nya nlo libauwe, idinin shara natimine bara na inari uyinnu sa uyenu mine un burne. ¹³Bara nani asa iso agballa. Nin dortu nilari nilari. Na asa iso agballa cas ba, asa iso anan kubellum. Ibelle ile imon na icaun ibellu ba.¹⁴Bara nani ndinin su awani abebene ale na ales mine na kuzu isu ilugma, imacu nono, imin nilari, na iwa ni shitan ku nfwang nnanzu katuwa bit ba. ¹⁵Nene wang, among mine nlasina idofino shitan ku. ¹⁶Assa uwani ule na adinin yinnu sa uyenu, adinin nawani ale na alles mine na kuzu, na abun nani, bara katawe wa ti kutyin lire kadiawe, bara ina buno anan diru nales alle na ikunjo.¹⁷Na adidya ale na ina ghatin nani acara kutyin nlira, asa idin cinu nin nanit gegeme na ipatin uzazunu ulenge na iba ninani, umunu alenge na idin bellu idursuzo uliru Kutellẹ. ¹⁸Uliru Kutellẹ nworo, ''Na uwa nazu finafe nin nimoli kubi katwa ba,'' tutung ''Unan katuwa uwesu tinonto me.''¹⁹Kpada anan su nalapi nbun nanit, ngisine nan lanza fiu.²⁰Asa na ulanza nnu nan waba sa awatat ba, na uwa yinnin nin vuru liti ndia kutyẹn lira ule na ina tarda ghe uchara ba. ²¹Ntafi ubun Kutellẹ, nin Yisa Kristi, a nono kadura Kutellẹ allege na ina fere nani, su ille imone, na uwa feru ba, yenje uwa su imomon nin su liti. ²²Na uwa tarda unit achara dsddei ba, bara uwa ti acara nan nya kulapin nmong, nafe litife so lau.²³Na uwa so nmyen cas ba, kpina kamyen kagbagbai bara ukonu liburi nin nyeneyi kidowo fe. ²⁴Alapi na mong anit di kanang, idin cinu nbun udu kitin shara, among dorto kidung. ²⁵Nanere tutun nituwa nicine di kanang, ni nin nanẹ wang na ni nyeshi ba.

Chapter 6

¹Vat nale na idi licin, na ini an cinilari mine uzazunu ule na ukulun, bara iwa zoguzo lisa Kutellẹ nin liru mẹ. ²Anung acin alenge na an Cinilari mine di nin yinnu sa uyenu, zazinan nani bara na inung nuanari, na idirtin nsu nani katuwa vat, bara na an Cinilari mine anan yinnu sa uyenuari, anan su minere. Dursuzo, ubellu ile imone.³Asa umon dursuzo imoin imon ugang, na ayina nin liru ucine bite ba, ulirun Cikilari bite Yisa Kristi, nin dursuzun liru ucine. ⁴Adin fo figiri na ayiru imon ba, unan rusuzu nanit nin suzu mayardang nin tigbulang tinanzang kika na ivira din nucuku, nin fiu kibinai, tizogo nin vuruzu unanzang, ⁵a mayardang nanit asurne nin nibinai nibishe, anan diru kidegen, alenge na iyira libau Kutellẹ nafo lin sesu nikurfungha.⁶Liru Kutellẹ nin kibinyi kirum useri udia. ⁷Bara natina danin mon nyaya nyi ulele ba tutung na tima nyiu nin nimon ba. ⁸Nonkon nari nibineyi bite nin nimon nowo ille na tidumon nin nimon nli.⁹Alenge na idunin su ise imon na cara assa ideu nanya tikanci nin libarda Nshitang, udu nanya tilalang tidiya nin kuna nizin nlanzu, nkul, umusu inrika na assi uwultino anit udu nanya nkul. ¹⁰Usu nikurfung unin nere ucizunun katah kananzang vat. Among allenge na ina tinibineyi ku, ina lasin nnannya nyinnu sa uyenu, ina kulzu atimine nin na buri asirne saliga.¹¹Fe unit Kutellẹ na uwa ti kibineyi fe kitene nile imone ba, pizira nlau kibineyi, udoruu Kutellẹ, uyinnu sa uyenu, usuu, nsheu kibineyi nin nonku liti. ¹²Su liyisin licine lin yinnu sa uyenu. Use ulai salingang ule na iwa yicilla fimu. Ukuru ubellu imong i cine nbung nan nizi iba gbardang.¹³Ntafi nbun Kutellẹ unan nimon nlai vat nin kirrsifi Yesu ulenge na awa belling kidegen nbun Buntus Bilatus. ¹⁴Bara nani dorto udukye gegeme, sa uvurzu, udu kube ko na cikilari bite Yesua madak.¹⁵Udak me mayitu kubi kucine nafo na unan nmare na cheu, ame unan ulikara chas ugo unan tigo nin cikilari unan tigo. ¹⁶Ame unan salin nkul nin nle na assosin nnanya nkanan mo na umong wanya a do kupowe ba. Na unit wanyaa ayeneghe ba sa ayeneghe piit ba uzazinu nin likara saligeng di kitime. Uso nanin.¹⁷Belle anan seh nanya nyi ulele na iwa fo igiri ba, sa it nibinnei mine nimon nyi ille na ima malu. Nin nani icheu nibineyi mine kiti Kutellẹ. Ule na adin nizauri uuse kidegen vat tilanza imang. ¹⁸Belle nanin isuu imon icine, iso nan se nanya katuwa kacine, iyit washalang, nin nibineyi nnizu. ¹⁹Nloli libower inug ma ciw atimine imon icine ule na idin cinu, ima se ullai ucine.²⁰Timitawus, mino ille moa na iwa nifi, suna uliru kinu nin manyardang mananza man kinu na idin suu mun uyiru. ²¹Among anit din bellu alle adwade inani nazu nnanya nyinnu sa uyenu. Na ubolu Kutellẹ so nan ghinu vat.

2 TIMOTAWUS

Chapter 1

¹Bulus, kunan kaduran Kristi Yesu unuzun yinnu Kutelle, udofinu nalikawalin lai na udin nanya Kristi Yesu, ²udu kitin Timitawus, gono nsuu: Ubolu Kutelle, Ulanzun Kunekune, nin lissosin limang unuzu kiti Kutelle Ucif nin Yesu Kristi Cikilari bit.³In godo Kutelle, ulenge na ndinghe sujada ucizunu nacif nacif ning, nin kpilizu ulauwari ndin lizunu ninghinu nanya nlira ning. Kitik nin kirin. ⁴Indi nin suu iyene minu, bara nna kulu nin nayi abo. Nlizino inmizin mine. ⁵Indin lizunu nin yinnu sa uyenu fe un kiden, ulenge na uwa di nanyan kaafe kishono Loyis a unafe Enus. Meng tutung in yinna udi lii nanyafe wang.⁶Ilemon na itawari une ndin lizinfi ninwo ukuru ususo ula nfillu Kutelle nanyafe unuzu tardun cara ning. ⁷Bara na Kutelle nani nari Uruhu fiu ba, ama un likara nin suu a uteru nibinayi nsu nimon icine.⁸Bara nani yenje uwa lanza ncin bellun bellen Cikilari bite, sa unaning, Bulus, kucin. Na koso nanya niu nliru ulaun nin likara Kutelle. ⁹Urika na ana tuccu nari anin yicila nari nin yiculu ulau. Ana sunane, na bari nitwa bit ba, ama bara unme ukyewe nin bolu Kutelle. Awa ninari ile imone nanyan Kristi Yesu akubi dutu ucizunu wang. ¹⁰Ama nene utucu Kutelle nnuzu kanang nanyan dakin nan Tucu Kristi Yesu. Kristiari nati ligan nkul anin danin lai ulenge na udinin ligang ba udu nkanang nanyan liru ulau. ¹¹Bara ile imone, iwati unan wazi, unan katwa, nin nan dursuzu.¹²Bara ka katwawe meng din niu imon ilele. Ama na ndin lanzu ncin ba, bara inyirughe ame ulenge na nyinna ninghe. Meng dinin likara kibinai nwo ame wasa aceo ileli imone na nna yinnin ninghe nnaghe udu loli lire. ¹³Ceo kulap nidura nicine na una lanza kiti ning, nin yinnu sa uyenu a usuu ulenge na udi nanyan Kristi Yesu. ¹⁴Imon icine ilenge na Kutelle na ni nacara, kese ining libaun Ruhu ulau, urika na udi nanghirik.¹⁵Uyiru nin nilenge imon, nwo vat nalenge na issosin Asiya na kpilayi kimal. Nnyan mine a pajelus nin n Hemojines. ¹⁶Na Kutelle ti nkunekune me kilarin Onismus, bara kolome liri asa anayi nmang na tutung awa lanza ncin tishot ninghe ba. ¹⁷Kube na awadin Rum, awa pizurui kang, anin seyi. ¹⁸Na Kutelle tighe ase nkunekune kiti me liri lole. Tutung vat tibauto na awa buni in Afisu, fe yiru gegeme.

Chapter 2

¹Fe bara nani gono ning, se likara nanyan bolu Kutelle ulenge na udi nanyan Kristi Yesu. ²Nin nimon ilenge na uwa lanza kiti ning nanya niyizi iba gbardang, na inin nanya nacara nanit acine alenge na ima yinnu udursuze wang.³Pira inniu nin mi nafo kusojan Kristi Yesu kucine. ⁴Na kusoja duku ko nakudi katwa akuyita nanya lanzun mang yii ulele, bara anan na una ubun me nmang. ⁵Tutung, andi umon cum nafo anan cum sesun nduk, na asa inaghe uduke ba se adofino tiduka ncume.⁶Uso gbas ame unan katwa kune na adin su kang seru uduk nimon kunene nin cizunu. ⁷Kpiliza kitene nimon ile na ndin bellu, bara Kutelle manifi uyinnun vat nimon.⁸Lizinon Yesu Kristi ku, Ucizunun fimus in Dauda, urika na iwa fyghe nanyan kul. Ulele di cot nin liru ulau nighari, ⁹Urika na ndin niu udun terii nafo unan molsu nanit. Ama na ina teru uliru Kutelle ba. ¹⁰Bara nani ndin teru nayi nanya nimon vat bara alenge na ina fere, inung wang nan se utucu ulenge na udin Kristi Yesu, nin gongon sa ligan.¹¹Ulengee ubelle un yinnuari: "Andi ti kuu ninghe, tima kuru titi ulai ninghe. ¹²Andi ti tere nibinayi, tima kuru tisu tigo ninghe. Andi tinarighe, ame wang manari nari. ¹³Asa ti di nin diru kidegen ame wang baso sa kidegen, bara na awasa anari litime ba."¹⁴Leu ubun lizunu nani nin nimong ilele. Wunno nani atuf nbun Kutelle na iwa su kabun kitene tigbula ba. Bara ilenge imone na imon duku icine ba. Bara ilenge imone ukul duku nalenge na idin lanzu. ¹⁵Fo kidowo udak nin litife ubun Kutelle imon seru nafo unit katwa sa ncin. Mino tigbulang kidegene gegeme.¹⁶Suna uliru bidibidi, na udin du nin diru Kutelle. ¹⁷Uliru mine din malu kiti nafo ukul tijii kidowo. Nanya mine Himenes nin Piletus duku. ¹⁸Alele anitari na wuro kidegene. Idin ufitu nanan kulen mal katu. Ina kpilya uyinnu sa uyenu namong.¹⁹Vat nin nani, likara litino Kutelle yissin. Lidi nin nile imone: "Cikilare yiru alenge na idi anme" ni " Vat nlenge na idin yiccughe nin lissa Kutelle ama sunu katwa kanangzang gbas." ²⁰Kilari nikurfu, na niti cinsu tizinariya nin azurfari duku cas ba. Kitin cisu nakatu duku nin tiwin. Nanya nalele in katwa kalau duku, a in katwa kanangzang ku. ²¹Asa umong wese litime unuzu katwa kanangzang, ame kitin cisu nimon icinari. Ina kalaghe iceu ugan, ama yitu imon katwan Cikilari, inin kyeleghe bara kokame katwa kacine.²²Cong inuzu nanya kunaniyizi nfitu. Dorton katwa kacine nin cum, uyinnu sa uyenu, usuu, a lissosin limang nin nalenge na idin yiccu Cikilare ku nanya nibinayi nilau. ²³Ama narin utirinu tilalan nin dirun nonku liti. Uyiru nwo asa uda nin mayardang.²⁴Na kucin Kutelle nwasu kabun ba. Ama na yitu sheuwari kitin kogha, awasa adursuzo anin yita seng. ²⁵Amasu nin nonku liti udursuzu nalenge na inari uliru me. Nbata Kutelle nani ukpilu nanya yinnun liru kidegen. ²⁶Iwasa iyita nin kpilu tutun inin suna libardang shintan, kimal nkifu mine na awa kifo bari katwa me.

Chapter 3

¹Ama yinno ilenge imone: kubi nimalin ayiri nijasi mayitu. ²Bara anit yitu anan suu natimine, anan suu nikurfun, anan fonigiri, ufiu nati, anan liru Kutelle nanzang, anan salin lanzun liru narika na ina maru nani, na ima yitu nin godo ba, nin dirun lau. ³Ima yitu sa unlazung kunekune, anan salin shauzu nin nalapi, anan nanzu tissa, na idinnin minu nati ulau ba, anan nun, na idinin suu nimon icine ba. ⁴Ima yitu anan lessu nati, anan gbas, anan lanzu nin nati, anan suun lanzun mang ubun nin suu Kutelle.⁵Ima yitu nin kulap Kutelle, ama ima nari likara nnin. Kpila usun anit alele. ⁶Bara among mine anitari na asa ipira nanya kilari iwunno awani alala. Alengene awaniari ale na ikulun nanya nalapi inin din wunu nani nin vat nimon nsuu nibinayi mine. ⁷Ale awane kolo liri idin pizurun yinnu, ama na isa yinno udak kitin yinnu kidegene ba.⁸Libau lirume na Jannis ni Jambiris wa yissin nivira ni Musa. Libau lole tutung ale anan dursuzu kinu kane yissin nivira nin kidegen. Inung anitari nan imal kuzu nibinai, na iyinna ninghinu ba kusarin yinnu sa uyenu. ⁹Ama na iba du piit ba. Bara tilalan mine mayitu kanang kiti kogha, nafo una naleli anite.¹⁰Ama kitife, una dortu udusuzu ning, adu, ukpilizu, uyinnu sa uyenu, uteru nayi ning, usuu, lissosin ncaa, ¹¹utizin niu ning, uniu, nin nimon ile na iwa sei in Antiyok, in Ikoniyom, a in Listra. Nna teru kibinayi nin tizun niu. Nanya nani vat, Cikilare wa nutuni ucine. ¹²Vat nalenge na idi ninsuu iso lissosin Kutelle ima tizu nani iniu. ¹³Anitin magunta nin nanan tizu nafo among ina rusuzo anit ba su kang. Ima wultunu among. Inung wang ina wultung naneri.¹⁴Ama bari fe, soo nanya nimong ilenge na una massu nin nile na umal yinnu mung. Uyiru kitin lenge na una massu ku. ¹⁵Uyiru nwo tun tinono una yinnin iyert ilau. Ilengene wasa itafi jijin bara utucufe nanyan yinnu sa uyenu in Kristi Yesu.¹⁶Vat ulirun tucu Kutelleri na kyele unin. Ucau bara ukye libau lissosin, bara uyinnu nkpiliu, bara kyelu ntanu, nin dursuzu lidu lilau. ¹⁷Udi nene bara unit Kutelle nan yita ning yirru, uceu nimon katwa kacine kibanayi.

Chapter 4

¹Ndin ni nliru ulele nin likara nbun Kutelle nin Kristi Yesu, ule na aba gucu anan lai nin nanan kul, bara udak me nin kipin tigome: ²Su uwazi nliru, so nin shiri, sa kubi di sa na kubi duku ba kpada, gbara, taa kubun, vat nin kanyiri nsuwe nin teru kibinai nanya ndursuzu.³Bara kubi din cinu, na anit ma teru nibinai nin ndursuzu ucine ba nani iba na pitiru atimine anan dursuzu kiti alenge na iba shogulu nu nanya nlanzu mine. ⁴Iba kpiliu ulanzu mine kiti nlanzu kidegen, iba na kpillu kusari nlanzu nabin ghari. ⁵Amma fe nonko kibinai nanya nimon vat. Tere kibinai nanya nniu; su katwa nnan bellun nliru Kutelle; kullo katwa fe.⁶Bara meng ina mallu ugutu niyi. Kubi in nyiu nighe nmal dak. ⁷Nnasu likum licine. Nna min uyinnu sa uyenu nighe. ⁸Ina malu uciuyi litapa katwa kacine, longo na Cikilari, unan wucu ucine, ama niyi liyiri lole. Ana meng usanin ba, umunu alenge na ima yitu nin su in saku ndak me.⁹Yita nin kanyeri udak kiti nighe mas. ¹⁰Bara Dimas na sunni, dinin su nlenge uyie amini na nya udu utasalanika. Kariskis na do ugalatiya, Titus uni nado udalmatiya.¹¹Luka ri cas di nimi. Yira Markus ku udak ligowe ninghe, bara adinin ampani kiti nighe nanya katwa we. ¹²Nna tuu Tikikus ku in Afisas. ¹³Ugudum nighe nann nna sun Ntaruwas nacara karbus, mino unin asa uba dak, umunu affa ninyerte, Massaman affe vat.¹⁴Iskandari unan kitel nikoro iboo nasu likara linanzang gbardang liti nighe Cikilari ba kurtun ghe nafo na ame nasuzu. ¹⁵Fe wang yenje Ucinfe ninghe, bara adi nivira nin liru bite. ¹⁶Nin kusu liti nighe un cizinue, na umong wa yisin nin mie ba. Nani, vat nanite wa su ni. Na Kutelle nwa batiza ileli imone nati mine ba.¹⁷Amma Cikilare wa yisin likot nighe atayi likara, bara, nnuzu kiti nighe, bara ubellu nlirue nan se ukullu vat, nwurumi nan se ulanzu. Nwase utucu nnuu nzakki. ¹⁸Cikilari ma tucui nanyan ko lome likara linanzang, ama nin ciu yi bara kipin tigo me kitene kani. Kiti mere ngongong so ku udu sa ligang. Uso nani.¹⁹Lissoi Briskila ku nin Akila, nin na nan kilarin anisifirus. ²⁰Erasitus wa lawa Nkorontus, Amma nwasun Tirifehimus ku Nmilatuss nin nkonu. ²¹Yita nin lissufi, pudens wang nin linus, claudia nin linuana vat din lissufi. ²²Na cikilari so nin Nruhu fe. Na ubolu Kutelle so nin fi.

Titus

Chapter 1

¹Bulus, kucin Kutelle nin nanan kadura Yesu Kristi, udu utune ana yinu sa uyenu nale na ina fere naini nnuzu Kutelle nin tunu kidegene nin yinu udine nale na yina nin katwa kachine Kutelle ²Nin likara kibinai au lai sa liga, un Kutelle ulena adini kinu b, nin likawali vat kafin uur kubi. ³Kubi kucine awati uliru kadura me kitini ayina nin me in suu. Inwadin woru in suu nani bara ubelu Kutelle una tuchu bite.⁴Udu kiti Titus, gono kidegen nanya yinu sa uyen. Ubolu Kutelle nkuneme nin shau kibinai nnuzu Kutelle nin Kristi Yesu. unan tucu bite.⁵Bara nani iwa cinfi nanya Krete, uma suu imene na ti sa suu ba unin tarda akune ucharananya ni gbir nafo na ina belin fi.⁶Akune na iwa yita nin dinon b, ules uwani urum nin nono nayi achine na nin dinonkibinai ba nin salin lazu nliru. ⁷Uhoon igime ame unan yenjue, kilari Kutelle yita lau sa kulapi. na awa yita⁸Nin nani na ayita una sesu namara, una suu nilemong na chou. Ayita unan kpilzu uchine ayita lau, una feu Kuteele nin minu litime. ⁹Ulena ama minu gagan ligulan kidegen, bara anan taa among likara nanya liru uchine nin dursuzu uchine nin kelu na le na inari ghe.¹⁰Bara among duku gbardan anannazu kiti masaman ale na ina suu nani ukachiya ti gbulan mine cauzin ba. Idin rusuzu anit udu lidina linanzan. ¹¹Ucaun ikpadani. Idin dursuzu ilemon na icau idusuza ba, bara imong chiin insali riba nin musuzu kilari.¹²Umong mine, adi jinjin ka aworoAnan fulzu kinu nsali ligan inani iyita imun fiu nafo inawan ten, nin kugbala nidowo.'' ¹³Ule ulire kidegegher, tamas ukele nani ina su dert nanya yinnu sauyenu.¹⁴Nauwa nii kibinai fe na Yahudawa nin na biin mine ba, ko udu tidokoki nanit na kpila nin kibinai kit kidegene.¹⁵Udu kiti na le na idi lau, vat umong di lau. Bara udu kiti na lena idi zemzem nin diru yinu nimong ilau. Bara nibinai mine nin kpilizu mine di nanzanghari. ¹⁶Imasi fo iyiru Kutelle, bara nani inani narighe nin matiza mine. Na icau ba inin di gbas. Na katwa kacine di kiti mine ba.

Chapter 2

¹Bara nani febele ilemon iyina nin ti pipin ticine. ²Anit akune suu anan kifuu batiitikune anan yenju upi, uyinu sa uyenua anan suu, nin nanan ciu nayi.³Awani akune inin wang nanere iso anan nakpinati, na anan kubelin ba. Naniwa suu acin kitin nssu turo b. Na idursuzo ilemong na idi gigime ⁴bara ina taa awni abebene isu dert nanya kpilzu mer, iti nani likara nibinai iti usuu nales mine nang nono isoo anang yeju ipiit. ⁵Nlau anang lisosin licine ndarrti isau anan nanku nati nin nales mine bara uliru Kutelle wa so imong infillu⁶Nanere tutung beleng azamane iso anan kpilzunupiit. ⁷nanya nimong vat durum atee mine nafo anan katwa ka cine; iwa dursuzu durung nlau durung tikune, nin tigbulang tine tin salin yenu. ⁸Belen pipinghe tuu na ti na so sa ukye, bara tina soo nin cin kitene nle na aba tifi mayarda, bara nani na imenmun inanzan duku na iba benlu nati bite ba.⁹Acin ba suu unaku nati kit nacinilarimine idertin inan poo nani nibina, na iwa sa mayardan nan ghinu ba. ¹⁰Na iwa su nani likiri b, bara nani na idursu nni uyinu sa uyen, bara inan taa udursuzu bite mbelen Kutelle unan tucu bite kuna niyizi nanya tibau vat.¹¹Iyen, ubolu Kutelle na uma dak nin tucu udu nanit vat. ¹²Unin dursuzu nani ti nari imon inanzang nin kunanizi nimun iyi ti suu anan kujijin, anit alau nin libau Kutelle nanya ku kuje. ¹³Na ti din ncaa ti saru nin nayi aboo dak ngongon udiya Kutelle bit nin Yesu Kristi unan tucu.¹⁴Yesu wa ni liti mee bara arik tinan se ulau kusain nuzu na lapibit tinin soo lau kitime, alena a ceu nibinai nsu nimon icine¹⁵Beleng ni likara kibinai ni le mone nin te nke nin tigoo vat na imong wa nari minu ba.

Chapter 3

¹Lizinong nani i ne ati bara anan tigo nin nanan tica tig, inunku vat. ²Na iwa firin umong b, na iwa su mayerdan ba na isun anit ti bau mine nin dursuzu nteltinu nati udu na ti vat³Bara nani arik atibite nwa di sa ukpilzu nin salin nunku nat, tiwa cinu hem ti so acin kuna niyizi nin lanzun mman. Tiwa di nanyan likara linanzan nnin shina. Tiwa nari ati bite nin salin laun mmang.⁴Bara na nshau kibinai Kutelle unan tucu bite nin son suu me udu kitin nit adaa. ⁵Awa tucu nari nnuzun maru upese nin lipesen Nfip mi la, na bara ni tawaa na tisuzu b, bara nani nkunekune mer. ⁶Kutelle na ni nari Nfip me milau nanya Yesu kristi unan tucu bite. ⁷Awa suu nani tina see usortu nanya mbolu Kutell, ti da su anan lin gadu nlai sa ligang nin likara kibinai.⁸Too ti pipinghe tinyinuwari. Ndi nin suu iliru nin likara kibinai bara ele imon, ara ale na uyinna nin Kutelle iceu nibinai mine nitwa ni cine naa ana ceu nbugn min. I le imone caun nin se ugb ardan bara anit vat.⁹Bara nani sunan mayardan tilalalng tone nin piziru na kura nin fizu nibinai nnun bara uduk. I leli imone na icau ba nin salin nimong kitene. ¹⁰Nari ule na adin dasu nin kosu natii nanya mine iwa malu wunughe atuf urun sa tiba. ¹¹Nin yinu au umusin ntele amlu killau liti me nanya libau ti terd nin tizu kulapi nca nkul.¹²Dana iwa tuu Artamas sa Tychikus ku kiti mine tanmas idak kiti nighe in Nikopolis kikaa nan ina yinin in soo ku kubin tutuwui. ¹³Tanmas ituu Zinas ku unan yiru ndoka. nin Apollo, nin nimong ile na idinin suwe.¹⁴Na amit bite masu nitwa nicine nanga na nima bizu ti bukata ti kpaikpai bara iwa so sa nitwa ba¹⁵Vat nale na idi nin me idin lisu min. Lison ale na idi ni su bite nanya yinnu sa uyenu ubolu Kutelle soo nan ghin. usuo nani

Filimon

Chapter 1

¹Bulus kucin Nkristi Yesu, nin Timothy gwana bite ucindu kitin Philimo, gwana nsubit nin adon katawe, ²Cindukiti ngwana bit kishono bit Abiffia nin du Akiribu kusoja wang nanya katuwa ucindu kitin nlirangafe: ³Impip Kutellẹ na uyenu nin lisosin limang me nusu kitin inchif bite nin Chikilari Yesu Kristi so nanya mine.⁴In su Kutellẹ nin nnjah nngai ko nin shi Kutellẹ ⁵Nndin lanzinu ninghinu nya mine sanlira, ligan na idumung nanya Cikilari Yesu nin yinnu mine sauyenu udu kiti nanit alumai ⁶Nndin nlira ussu katuwa mine nnyan nyinu sa uyenuyits nin likara ulle na udi nanya bite nin Kristi ⁷Bara nnamaluse mang kan, nin nrisu kibinai nanyannsufe, bara nibinai nanit alau nati mang bara fegwana.⁸Bara nani, vat nanin andina likara kibinai nanya Kristi mtifi usu imon illena ubasu ⁹Vat nani bara usuu nndin suffi usere ukwilizufe meng ulle nwandi. Bulus ndi nawa kilari licin bara Kristi Yesu¹⁰Ndifi kucikusu nbekken usau nighe Onisimus ullena ndi ucifme uworu licin nighe. ¹¹Barna awa man difi he, ne ne adi imong icine kitife nin mi. ¹²Ntoghe ame litime ulle na ukwiliz kitife adi kibinai nighe. ¹³Ulle na uwang cinghe kitikanghe kang bara fewe awa buni, meg ulle na ndi nanya kilari licin Kutellẹ.¹⁴Nan nndin nin nsa nsu imomon sa uyiru ba. Bara katuwa ichinife waso nafo ana tifiku sua uyin nafew ¹⁵Umoh uti iwa kosufi ninghe nanya kubi baat bara unan so ninghe sa ligan ¹⁶Na adu kuchin ba akalin kuchi, nafo gwana kinnayi nighere badi nin nanin nanere abadikitife nanya kidoawo nin nanya Nchikilari.¹⁷Assa uyirai nafo udon katawer, serreghe nafo meng, ¹⁸Assa anitifi umon utanu nmomon ana lifi ure pizira usere kining ¹⁹Meng, Bulu, nnyertine nin na chara nin; nba kuturnufik, men bellinfi ndi dortufi ure nlaifeba. ²⁰Eh, gwana, nase liburi liboo nanya Ciliari nse unanku kibinai nanya Kristi,²¹Uyinnu nin nnonku litifer udortu lirufe ntah unere nndin nyiru ubasu gbardang ukata nimon ubellu nighe. ²²Assault uso naninkelei kuti namara, bara ndi ncisu kibinai nanyan nliran ima yinnu ndak kitife.²³Apafras udon licin nanya Kristi Yesu din lisuu fi ²⁴Nanere wang Marku, Aristaku, Demas Luka, adon katwa ning. ²⁵Na ubollu Nchikilari bite Yesu Kristi so nin infip mine uso nani.

Ibraniyawa 1

Chapter 1

¹Nin nburnu, kutelle wa liru udu kiti nankah bite, unuzu nan kadura Kutelle, kubi gbardang nan tibau gbardang. ²Nin nale ayire, Kutelle din nliru nanghirik nin gono me, ulenge na ana ferenghe aso unan li ngadu nimon me. Kiti mere tutun ana ke imon vat. ³Gono mere nkanan nazinu me, amere kuyeli me, amin imon vat nin likara tigbulang, amkni wa se unasara nkusu kulapi, amini na so nichara nnit udia kitene kani.⁴Nanere ana se ndia kitene nan malaiku (maleku) nafo lisa longo na anase ugadu me, likatin ko lome lisa. ⁵Udu kitin ko koyame ku maleka, na awa bellin a fe gono nighari kitimone nso ucif fe? "Nin tutun a meng baso ucif kitime, ame ba so gono kiti nighe".⁶Tutun na Kutelle wa dak nin gonon cizinu nanya nyulele; aworo "vata namaleku Kutelle iba sughe liru". ⁷Kitene nan maleku wei akuru aworo "Ame ulle na awan ke a malekwei uruhu, acin me lilem nlah".⁸Kitene ngono me awa woro "Kutet tigo, Kutelle adi sa Ligang, ⁹udi nin nsu na nan fiu Kutelle, umini nari katuwa kananzang, bara nani Kutelle, Kutelle fe na tintilofi nnuf nlanzu nmang ukatin adofine.¹⁰"Nanya nburne, cikilari, fere wa tunno litino nye, kitene kane katuwa nacara fere. ¹¹Ingung be nanu, fe ba li ubun, Inughe vat ba kunu nafo kulutuk. ¹²Fe ba gbincilo nani nafo ugudum, inug ba saku nafo kulutuk, fe ba lawu nanere, na akaus fe ba yiti nin ligan ba."¹³Ghara nanya nan maleku, Kutelle wa bellin, so ncara ulime ighe, udu kubi ko na nbati anan nivira namfi baso imon npatilu nin na bunufe? ¹⁴Na vat an malekuwe uruhu na iwa tii nani ida tumuzuni, ida yenje alenge na inughere ba se ugadu ntucu ba?

Chapter 2

¹Bara nani tiba kpinu uni nati bite, kiti nile imon nati lanza, bara usali kulla wati imon nya pit nanghirik.²Andi kadura na iwa bellin kti nan maleku wanso hem, ko kome kulapi nin salin dortu Kutelle iba seru ushara, ³tiba tyiziyari tise usortu, riwa kiyale ule utucu udiawe? Utucu ulle na iwa bellin nari nin nburne, kiti ncikilari na awa tabbata nari mun kiti nale na iwa latiza. ⁴Kutelle tutun wa sheda unin nin nti kulapi nin nadadu nakara ngangang, a ufillu nruhu ulau ulenge na iwa kosu nin nyinnu me.⁵Kutelle wa ceou uyi cin dak ba, kitene nle na tidi nliru kadas nan malaku, ⁶bara nani umon na adi nkan kiti awa sheda aworo "ngyanri unit na uta kibinai kiti me? sa usaun nnit na uminghe?⁷Una ke unit amini darni nan maleku, uwa ti ngye litapa ngongon nin ghantinu, umini wa ceu nghe kitene katuwa nacara fe". ⁸'Unci ceo imon vat kiti nnit kadas na bunu me, Kutelle na ni imon vat kiti nnit usurne, na iwa cin imon vat sa uni kiti me ba, vat udak nene tisa yeni imon na ina ceo kiti me ba.⁹Vat nin nani, ti yene ulenge na iwa ke nghe nin kubi bat, kadas nin nan maleku, Yesu, ulle bara uniu nin nkul me, iwa terughe litapa nzazinu a ngongon; bara nene ubolu Kutelle, Yisa wa dudo ukul bara ko cuyemu unit. ¹⁰uwa di dert, nworo Kutelle, imon vat wandi nme tutun kiti me, nono ba dak gbardang kiti ngongong, nin nworu aba ti udia nanya nse ntucu ukullo itine nniu me.¹¹Bara vat nale na ina kusu nani lau nin nale ina kusu nani, ina dak unuzu kiti kuru mere, Kutelle, bara nanere ulenge na ana kusu nani lau, na ana lanza incin yicilu nani nuwana me ba. ¹²Ame woro "meng ba su ushele lisafe kiti nuwana nin, meng ba su asem bra fe nanya uzuru".¹³Nin tutun aworo "meng ba yinnu nin fi, a tutun "yene mmile nin nono nanga na Kutelle wa nie", ¹⁴bara nani, tunda na nono Kutelle din kosu finawa nin nmyi mirume, Yesu wang din Kosu imon irum me, bara kitene nkul aba ti ulle na adinin likrara nkul hem, iba woru shetan. ¹⁵Uso nani, anan buku vat nale na idin lanzu fiu nkul lisosin mine vat nanya licin.¹⁶Kidegen nari, na an maleku ari adin buzunu nani ba, likruran Ibrahim mari. ¹⁷Bara nani, uwa so kiden kiti me aso nafo nuwana me nanya tibau vat, bara unaso unan nkune-kune ule na iyinna ninghe uso udia kitene nimon Kutelle, anan se unasara nshwu nin nalapi nanit. ¹⁸Bara Yisa litime na neou, ina ni wa dumunghe amini wa yinin ubunu nale na ina dumun nani.

Chapter 3

¹Bara nani nuwana nilau, anan munu nati nanya nyicillu kitene, yenen Yisa ku, unan kadura nin pirist ule na tiba diu nghe kutyin. ²A wandi nin kirki, kiti Kutelle, ulenge na awa ferenghe, Musa wandi nin kirki kilari Kutelle vat, ³bara iwa yene Yisa katin Musa ku nin ngongon, bara ulengye na ke kilari, akatin kilaree litime. ⁴Ko kiyeme kilari unitari na ke kinin, vat ulengye na ana ke imon Kutelle ari.⁵Musa fa wadinin kirki nafo kucin kilari Kutelle, vat, a niza uluru umang nimon ulle na iba bellu nin du nbun. ⁶Bara Kristi ari udina wari kilari Kutelle, assa timono nin likara uciu kibinayi nin nfo figiri bite kitime.⁷Bara nani, una so nafo na uruhu ulau na bellin "kitimone asa ulanza liwui me, ⁸na uwa ti gbas nin nibinayi mine ba, nafo na an Isiraila nanyan kugbas mine, kubi na iwa dumun nani nanya kusho".⁹Nanere wandi, kubi na ankah mine wa dumuni kubi na kus akut anas, iwa yene adadu ni nghe, ¹⁰Bara nani na nwa lanza nmang kuji kone ba, 'nmini wa bellin, ko kome kubi idin lasuzunu nanya ibinai mine, na inug yiru tibau nighe ba. ¹¹Udi nafo na nwansu isilin nanya tinana nayi nighe, na iba piru nanya nshinu nighe ba".¹²Sun seng, linuana, bara iwa lawa nin nayi ananzang an salin yinnu nanya mine, kibinayi ka naki ba kpilliu minu kiti Kuttele nlai. ¹³Nin nani tan atimine agang nibinayi ko lome liri, nin ndandaunu nafo na idin yicu kitimone, bara na warum mine was yita gbas bara karusuzo kulapi.¹⁴Bara arike tiso anan munu nati in Kristi, tiwa min uciu nibinayi bite gangang. kiti me unuzun nburne udu imalline. ¹⁵Kitene nilele, ina bellin, "kitimone, assa ulatisa liwui me yenje uwati kugbas nin kibinayi fe, nafo na an Isirala was nanya kugbullu".¹⁶Ame ghari ule na awa latiza Kutelle asu Kugbullu? na inughere alenge na Musa wa nutun nani nanya Masare? ¹⁷Nin naya ghari Kutelle wa nana ayi udu akus akut anase? Na nin nalelere na iwa su alapi, inughe na abi mine wa nnon nanya kushoe? ¹⁸Udu kiti naya ghari Kutelle wa sillo, na inghe ba piru nanya nnshinu me ba, andi na alenge na isalin ndortu nghe ba? ¹⁹Tina yene nworu na iwase upiru nanya nshinu me bara usalin nyinnu mine.

Chapter 4

¹Bara nani, uso tiba su seng, nworu na umong bite wa dira uduru nli nbun nalikawali npiru nshinu Kuttelle ba. ²Bara tina se uliru ucine kitene nshinu Kutelle ulle na iwa bellin nari nafo na an Isiraila wandi, nin nani na kani kadure wan kpin imomon kiti nale na ina lanza, sa uwuro imuni uyinnu sa uyenu ku ba.³Bara arike, allenge na tiwa yinin - arikere alenge na tiba piru ushinu une, nafo na ina bellin "nafo na nna sillo nanya tinana nayi nighe, na inu nghe ba piru nshinu ni nghe, ba". Awa bellin nani ko nin nworu makeke katuwa me nmalla unuzu ncizinu nnyi. ⁴Bara ana bellin nkan kiti, ubellen liyiri nasabar "Kutelle wa shin vat katuwa me liyiri nasabar". ⁵Tutun amini wa woro "na inug ba piru ushinu nighe ba.⁶Bara nani, tunda na iwa ceo ushinu Kutelle, among nan pira, tunda na an Isiraila gbardang na lanza uliru ucine, kitene nshinu una ipira ba bara usalin ndortu Kutelle: ⁷Kutelle nakuru nlon liyiri na idin yicu "kitomone" ana kele liyiri lole kubi na awa liru kiti Dauda, ulenge na awa bellin uworsu kube na iwadi imal bellu". "Kitimone asa ulanza liwui me, na uwa ti gbas nin kibinayi fe ba".⁸Bara andi Joshuwa wa ni nani ushinu, na Kutelle wasu uliru kitene nlon liyiri ba. ⁹Bara nani, udak nene nlon liyiri na sabar duku na ina ceo bara annit Kutelle. ¹⁰Ame ulenge na apira nshinu Kutelle, ata litime tutun ashino nanya nadadu me, nafo Kutelle nanya kan me. ¹¹Bari nani, na tiyita nin nayi npiru nshinu une, bara umong wa dira nanya nsalin dortu Kutelle na idin su.¹²Tigbullang Kutelle ti duku, nin likara akatin litan kileou, asa a wuso nin kosu kidowo nanya nruhu, anin munu gbolgbok, amini nwansa a yinno ukpilizu kibinayi nin nniya. ¹³na imon makeke nyeshin nyenju Kutelle ba, bara nani, imon vat di fisere nin fong kiti niyizi ame ulle na tiba ni kibatiza kitime.¹⁴Tidi mun npirist udia, ulenge na ana katah udu kitene, Yisa gono Kutelle, na ti min uyinnu bite nin likara gangang. ¹⁵Na tidimun npirist udia ulenge na a sali sa ulanzu nkunekune bite bara usali likara ba, ame ulenge nanya vat tibau ina dumun nghe nafo arike, ame cas di sa kulapi. ¹⁶Na arike kuru ti dak nin yinnu kibinayi, kiti kutet tigo naliheri, tinan sere ntop nin se naliheri udu nbunu kubi ndamuwa.

Chapter 5

¹Nafo ko uyeme upirist udia, na ifere nanya nanit, ina ferenghe asu katuwa bara unughe nanya nimon ule na idi in Kutelle, ame vat nan nah ufilizirinu nin ngutanu nmyi bara alapi. ²Ame nwansa adofino seng nin na nan ntanni, alle na ina lasin, bara ame wang litime kilin nin sali likara kidowo. ³Bara ulele, ame tutun uso gbas a gutun nmyi bara kulapi me, nafo na ana su bara alapi nanit.⁴Na umong unit nwansa a yauna mon ngongo nghe bara litime bna, ame ba seuyicilu kiti Kutelle, nafo na Haruna wan se. ⁵Na ame Kristi wa ghantin litime upirist udiya ba, nin nani Kutelle wa bllinghe "fe gono nighari kitimone nda so ucif fe".⁶Udi nafo na ana kuru a belle nkan kiti "fe upirist sa ligan, nafo ubellun malkisadak".⁷kubi na ame wandi nanya kidowo, awa nizu nliran nin nfo nacara, kuculu nin nmyizin udu kiti Kutelle, ame ulle na awasa a tucu nghe nanya nkul, bara uni ngirma Kutelle nsa a latiza nghe. ⁸Nin nworu ame gonari, awa matsu udortu Kutelle unuzu kiti nimon na awa neo mun.⁹Ame wa batin unit, nanya nlo libau we, bara ko gha ullenge na adin dortu nghe, amere usen nlai unsali ligan. ¹⁰Nin feriu Kutelle nafo upirist udiya bara ubellun Malkisadak. ¹¹Tidinin nimon gbardang in bellu kitene Yisa ubayitu nin nijasi nbellu, tunda na udin lanzu gegeme ba.¹²Vat udak ko kebe, ucaun iso anan dursuzu nyiru, unin so gbas umon dursuzo anunku uyiru, tigbulang Kutelle, anug du ninsu nmazin, na imoli likara ba. ¹³Bara ulenge na adu nmazinu, na adinin nyiru nanya kadura nfiue Kutelle ba, bara adu gono. ¹⁴nkon kusari, imonli likara, in nallenge na ikuno ari, inug allenge na bara uyiru mine iwasa ifere imon icine nanya ni nanzan, ina durso nani iyinin vat nimon icine nin ninanzang.

Chapter 6

¹Nin nani usunu nimon na iwa durso nari nin nburne, kitene kaduran Kiristi, tiba li uban udu tikunag, na tutun utunu litino ndiu katyen nanya katuwa nkul, a uyinnu nin Kutelle, ²na nlon litino ndursuzu kitene nsulsunu ulau, utardu nacara, utitu na nan nkul, in nshara sa ligan. ³Arike tutun ba su ulle imone asa Kutelle nyinna.⁴Bara uso gbas, kiti na lenge na iwa tinani iyinno, ule na awa dumun ufillu Kutelle, ule na iwa kuso nin nfip milau. ⁵inug alle na iwa dumun tigbulan ticine in Kutelle nin likara kuji ncin dak. ⁶inug alle na iwa diuwe-udinin nijasi ukpiliya nani tutun udin ndiu kutyin, nanere bara na inghe atimine wa kotin gono Kutelle kitene kuca, tutun itanghe aso imon ncing fong.⁷Bara kutyin na serru uwuru na udi njju kunin, nkoni din nutuzunu ileou isesu uampani inug alle na idi katuwa kunenne, isere nmari kiti Kutelle. ⁸Bara as kunutuno imart nin ubarje, ku ba so hem, nin ndre nnti nnu, imalline ba dak nin njujuzu.⁹Vat nin nani tidin nliru nenge, adondong bite tise likara nimon icine, ulenge na idi immine, imon ille na idi in tucue. ¹⁰Bara na Kutelle unan salin adalciari ba, na aba shawu nin katuwa mine nin nsu na ina durso bara lissa me, nanya nanere iwa tumuzun annit alau, udak nene idinsu nani.¹¹Nin nani arike ntah nibinayi, nworo kogha nanya mine ba dursu imusu nciu kibinayi udu imalin, nin se ntabas nyinnu. ¹²Na tidinin su ilawa shankalong ba, mbara iso anan nsu nimon ule na anan nse ngadu na likawali, bara iyinnu nin nayi ashau.¹³Bara kubi na Kutelle wa su Ibrahim ku likawali, a wa sillo nin litime, tunda na awasa a sillo nin mong ulenge na adi udiya ba. ¹⁴Ame woronghe "meng lallai mba tifi nmari, mba kuru nkpin ngbardang likurafe?" ¹⁵Nanya nlo libau were Ibrahim nwanse ille imon na iwa su nghe likawali, kubi na awa cicah nanya hankuri.¹⁶Bara anit dinsu isillin ninle na akatin nani nin gbardang, nanya namusu mine, isillin nnere imaline vat. ¹⁷Kubi na Kutelle wa yinin adurso nkanang udu kiti na nan ngadu nalikawali, imon nsali nsakisu ngegeme, nadlili me, awa ni uyinnu nin nisillin. ¹⁸Awa su nani bara imon ibba illenge na idin sakisu ba, nanya nilenge na udinin nijasi Kutelle su kinnu, arike alenge na tina chum udu kiti nyeshinu tiba se likara kibinayi timin uti nayi ulle na ina ceou bara arike.¹⁹Tidimu nle uciu kibanayi, nafo ukessu nin likara ntabatu nidowo bite, uti kibinayi na uwa piru nanya kiti kuzeni kibulun. ²⁰Yisa wa piru kiti kane, nafo unan npunu kibulun bite, amini wa da so upirist udiya sa ligan nin nbellun Malkisadak

Chapter 7

¹Amere Malkisadak une, Ugon Salem, upirist udiya Kutelle unan kitine kani, ulenge na awa zurro nin Ibrahim mme na awa kpillin unuzu nmolusu nagowe, atina ata nghe nmari. ²Ibrahim wa nighe likure nanya nimon ilenge na awa bollu, lisame "Malkisadak" nnufi "ugu usheu. ³A wandi sa ucif, sa unah, na awa dinin nankah ba, na awadi nin nayirin ncizinu ba, sa ayiri nimalin, nin nanere awa lawa upirist sa ligan nafo gono Kutelle.⁴Nene yenen imusin ngbardang na unit une di, ame kah bite Ibrahim was ni likure nanyan nimon icine na awa yiru kiti likume. ⁵Nin kidegenere, likuran Levi wa seru kutyin npirist iwa ni uduke kiti nanit, kiti nadon mine ana Isiraila, nin nani inug wang likura ri unuzun Ibrahim. ⁶Bara Malkisadak, ame na a wandi likura unuzu Levi ba, wa seru uzakka kiti Ibrahim, awa tinghe nmari, ame ulenge na adinin likawale.⁷na nari duku ba, nworu unit ubene nase nmari kiti nnit udiya. ⁸Nanya nanere annit alenge na idin sesu uzukka iba kuzu nlonliri, nanya nkon kusari inug alenge na ina seru uzakka Ibrahim in woro inunghere anan nlai. ⁹nin nanya umon uliru, Levi, ame wa seru uzakka tutung awa biya kiti Ibrahim. ¹⁰Bara Levi wandi kidowon nkah mere Ibrahim, kubi na Malkisadak wa zurro Ibrahim Ku.¹¹Nene andi ndedei nso nani, unuzu likuran Levi upirist (bara kadas nin unit nsere uduka) iyaghari nin du nbun upiziru nmon upirist fita kimal nbellun Malkisadak, a na iba ninghe lissan Haruna ba. ¹²Bara kubi na iba saku upirist, uduke wang ba saku tutun.¹³Bara ame ulenge na iwa bellin kitene me, ame di nlon lukara ugan, na umon mine na su katuwa nprist ba, ¹⁴nene ushaidari nworu ciklari bite, na nuzu likuran Yahuda, likura longo na Musa wa bellin imomon kiti mmine nbellen npirist ba.¹⁵Bara ille imon na tibelle idi fong, nene asa umon upirist nfita nanya nkama Malkisadak. ¹⁶Ame ulenge upirist upese, na amere ulle na abada so upirist nnuzu nduka na udi nniit ba, bara nani unuzu nanya likara nanya nlai unsalin nnanu. ¹⁷Bara iyerte wa shaida kitene me "fe upirist ari sa ligan nin nbellu Malisadak."¹⁸Bara uduka unkatuwe ina ceo unin kusari, bara usali likara nin diru ampani. ¹⁹Na uduka nsa uta imon dedei ba, bara nani, tidi nin nciu kibinayi bara ubun, unuzu nle na ti din dasu kupo Kutelle.²⁰Bara na ulenge uti kibinai nse sa usu nisilin ba, na alenge apirist na su isilin ba. ²¹Ame Kutelle wa su isillin kubi na awa bellin kitene Kristi "cikilari wa sillo na aba saki kibinai me ba, fe upiristari sa ligan."²²Nind nanere Yisa na da so uyinnu nin likawali acine. ²³Vat nani ukul na wanti upirist usu katuwa sa ligan, unere nta tidinin na pirist gbardang, ulle udu nalenge. ²⁴Vat bara Yisa sosin sa ligan, ti pirist me wansa ti sake ba.²⁵Bara nani awasa amalizina utucu nalenge na ida kupo Kutelle unuzu kitime, bara ame sosin ko kome kubi ana fo acara bara inughe. ²⁶Bara imusin nleli upirist idia tidi nin suwe bara arike, na adinin kulapi ba, usali nimon inanzan, ulau ina kosoghe na nan kulapi, amini na da so unan nbun kitene kani.²⁷Ame ndira imomon ba, nafo among apirist adidiawe na iba ni ugutunu nmyi ko lome liri, asa atu ana bara kulapi me, anin na bara aalipi nanite, Ame wa su nani urume cas, kubi na awa ni litime. ²⁸Bara uduka wa fere annit anan nsali nagang iso apirist, bara ligbulang nisilin, longo na liwa dak kimal nduka, ifere gono, ulenge na awa di dedei sa ligan.

Chapter 8

¹Nene udursu nile imon na tidin nbelle inere, tidi nin npirist udia ulenge na asosin ncara alime unkutel ndia kitene kani. ²Ame kuci nari nanya kutyi kulau, kutyii nliran kidegen na cikilari wa tuno, na unit usurneri ba.³Bara ko uyeme upirist iwa fereghe a ni vat unizu nin gutunu nmyi bara kulapi, bara nani uso gbas ise imomon na iba ni. ⁴Nene ndah Kristi wandi nanya nyi, na awa so upirist ba, sam, tunda na amon duku allenghe na ina niza ufilizinu bara uduka. ⁵Iwa tumuzun imomon ile na uli nafo ulema nin nshin, nimon kitene kani, nafo na Kutelle wa su Musa ku kagbara, kubi na awadi nworu a tuno litino kutyin nliran, "yene" Kutelle woro "uba ke imone vat nafo nda na iwa dursofi kitene likup,"⁶Bara nene Kristi wa seru katuwa kadia, bara ame tutun di kiyitik nalikawali acine, alenge na iwa tunno nanya likawali acine. ⁷Andi aleli alikawali nburne na nnana ba na ubellen npiziru nalikawali an ba ba yitu ku ba.⁸Na Kutelle wase kulapi kiti nanit, aworo "yenen ayiri din ncinu" ubellun ncikalari. Kubi na mba su alikawali apese nin kilarin Isiraila, nin kinin kilarin Yahuda. ⁹Na aba yitu nafo alikawali alenge na nnasu nan na cifi mene ba, nloli liyire na nwan yacun nani nin nacara nnutuno nani nanyan nmyin nmasar, bara na iwa li ubun nanya nalikawali nighe ba.¹⁰"Bara alelere alikawali alenge na mbasu nin kilari Isiraila, kimal nale ayire" ubellun cikilari "mba" ciu uduka nigh nanya nibinai mine, mba kuru nyertu unin nanya nayi mine, mba so Kutelle mine, ung baso anit nighe.¹¹Na inug ba dursu umon unan lisosin kupo mine ba, sa umon gwana me, ubelle, "yinnon cikilare" bara vat ba yinie, unuzu nbene udu udiawe. ¹²Bara meng ba dursu nkunekune kitene naddu ananzan mine, na meng ba kuru nlizin nin nalapi mine ba.¹³Nanya nbelle "ipese" anati alikawali nburne akuse inin ulenge na ana bellin iso ikuse ina mali uwulu.

Chapter 9

¹Nene nin nalikawali nburne wadi nin kiti ntumuzunu Kutelle, kikane inye, a duka ntimuzune, ²Bara nanya kilari nliran, ina kele kutyi ku, kongo na idin yicu kiti kilau, nanya kiti kane upitila liyisin duku, a kutebul, a uborodi yita ku.³Nin mamal kuzeni kibulun kin be nkon kutyi duku idin yicu kiti kilau kang. ⁴Kidinin nbagadi fizinariya bara upizuru nwesu kulapi tutun kite dinin nakpati nalikawali, kanga na ina yacu vat nin nazurfa, nanya lisu fizinariya min umanna, ucah Haruna na tillo, allo natala aba duku an nalikawali. ⁵Kitine nakpati nalikawali, kuyeli ngongon ncherebin di kitene mmarapin nse nwesu kulapi, konga na tiwasa ti belle nene ba.⁶Asa ikele imone, ame upirist ko kome kubi asa a pira kutyi ndase anan su uhidimomi. ⁷Ame upirist udia asa apira kutyi kunba ame usame urum ko lome likus, na sa ugutunu mmyii bara litime nan naniti mye bara utazinu kugbas.⁸Nfip milau din dursuzu nworu libau ndu kiti kilauwe Isa puno ba, andi kiti nliran ncizinue duku liyisin. ⁹ulere umusali nko kube, vat unizu nin ngutunu mmii na idin nnizu nene, na a wasa ata nibinai nanan durtu Kutelle lau ba. ¹⁰Inine uliari nin nsonu cas, umunu imusi tibuki nkusu tone vat udukari bara kidowo, na ina ni kamin upese iba da ciu unin kite.¹¹Kristi na dak nafo upirist udia, un nimon icine na ina dak, unzu ndia nin gbardang nlau kilari Kutelle, kanga na acara nnitari na ke ba, kanga na kidi kin nyulele ba. ¹²Na iwadi bara nmii niyin sa aluka, barci nmii mere Kristi wa piru kiti kilau kubi kurum bara kogha, ase nari usortu sa ligan.¹³Bara andi nmii niyin nan nadaki ciu uzaminu ntong kuluka kiti nale na idi lau ba, asa mikusu nani ita lau nidowo. ¹⁴Ani iziyari bati nmii Kristi, ulenge kiti nfip min sali ligan, awa nii litime ame anansali kulap kiti Kutelle, a kusu nibinai bit nin nadadu tikul tinan tumuzuno Kutelle nlaiya? ¹⁵Bara nanere, Kristi di kiyitik nalikawali apese, uwa so nani, bara awa kuu anan bunku nari unuzu nalikawali nburne, unuzu nsu nduk kulapi bara aworu alenge na Kutelle na yicila nani iseru lukawali ngadu sa ligan.¹⁶Bara asa umong nsuna uliru kiti na nan kidung mye, uso gbasari idursu ukul nnit une ulenge na an su uliruwe. ¹⁷Bara uciu nliru uso dole cas kiti nle na ukul duku, bara na uso dole kiti nle na adinin nlai ba.¹⁸Nanere na iwa tunno alkawali nburne sa nmii ba. ¹⁹Bara na Musa wa nii ko uyeme uduka nanya lidu, kiti vat nanit, a wa yiru nmii naluka nan niyin nin nmyen, aca ashine a kufan izob a zamina vat kubanga nan nanite vat, ²⁰anin woro "monere nmii nalikawali na Kutelle wa ni uduka kitimine".²¹Nanya nimon irume, awa zamin nmii nanya kuteen nliran nan vat nakpangiri na idin su katuwa npirist mung. ²²"Nin nbellen lidu kusan vat nimon asa ikusu nin nmii, sa ugutunu nmii na ushawu kulapi di ba.²³Bara nani uwa so gbas nworu imon nanya kitene iba kusu, nin ngutunu nmiii ninawa ntene, ²⁴Bara na Kristi wa piru nanya kiti kilau kanga na ina ke nin nacara nanit, kanga na kidi kuyeli nicine, nin nani apira kitene kane nin litime kikanga na ana duk ubun nmuro Kutelle bara arike.²⁵Na awa do kikane bara ani litime ko kome kubi ba, nafo na upirist udia din suzu, ulenge na adin picu kiti kila, likus udu likus nin nmong nmii ugang. ²⁶Andi nani kidegenere, uba so gbasari kitime kubi kurumari, udu kibi nimalin nworu awa nuzu akalla kulapi nin ngutunu nmii litime.²⁷Ina ceo unit akuu urum, mamal nani udak nwucu kidegen. ²⁸nanere tutun Kristi, ulenge na iwa nakpa ghe urum ada yaun kulapi nanit gbardang, aba kuru adak unba, na nin woro adas nnono nin kulapi ba, bara udu tucu nalenge na idin ncaa mye nin nayi asheu.

Chapter 10

¹Bara lidu cas nshinari min nimon icine na iba dak, na innere kidegene atimine ba, lidu wansa litaa alenge na idi kupopo Kutelle iti lau ba nin leli uni lite, nworu upirist din nlii abun nizuwe likus udu likus. ²sa iwasa isuna unizu nlenge ugutuzunu nmii ye? nanya nani anan tumuzunu Kutelle ina malu ukusu nani, na iwa kuru ise uyiru kulapi ba. ³Bara nanya nle ugutunu nmii, imon nlizinu duku usu kulapi likus udu likus. ⁴Bara uwasa uso nani ba, bara nmii na daki nin niyin kalla alapi ba.⁵Kubi na Kristi wa dak nanya nyulele, awa woro "na anug dinin nayi kitene ngutunu nmii sa unzu ba, nin nani anung kellen nidowo mine bara myeg. ⁶Na fe dimun liburi liboo nanya vat ufilizinu nin ngutunu nmii bara kulapi. ⁷sanan meng woro "yene, kikane meng ba su imonfe, Kutelle, nafo na inyertin kitene mighe nanya kubaga.⁸Amini wa woro nafo udi nbune "nafe dinin su, ngutunu nmii bara kulapi na udinin suwe ba" ugutunu nmii na iwa ni bara lidu. ⁹Amini nworo "yene" kukane nsu unufife" ana ceo usu nbrune, bara anan damun unbe. ¹⁰Nanya usu unbe, tinanse ukusu kiti Kutelle unuzun nnii kidowo Kristi Yesu urum cas.¹¹Kidegenari ko uyeme upirist as ayisina kolome liyiri nsu katuwa, nnizu ngutunu nmii, ulenge na uwasa ukalla alapi ba. ¹²Bara kubi na Kiristi wa gutun nmii urum bara alapi udu sa ligan, amini sosin ncara ulime Kutelle, ¹³ncawe udu kubi na iba toltunu unan nivira, aso unan patilu nin nabunu. ¹⁴Bara uni urum, amini nati annit lau sa ligan, alenge na ina kusu nani.¹⁵Nin nfip milau tutun nso iyizi inba kiti bite, bara nin cizine ana woro, ¹⁶"alelereld alikawali na nwansu nan ghinu, mamal nayiri ane" ubellun ncikilari; meng ba ciu adu nighe nanya nayi mine, mba kuru nnyertu anin nanya nibinai mine"¹⁷Amini wa woro "na nbakuru nlizin nin nalapi sa usu ngbas mine ba. ¹⁸Nene kikanga na ushawu nile imone, unizu mine ba lawu una kulapi ba.¹⁹Bara nani linuana, tidi nin nayi akone npiru nanya kiti kilau unzu nmii Yesu. ²⁰lolere libau na an punari mun linnere kidowo mye lipese nin lin nlai unzu kuzani kibulun ²¹Nin bara ti dimun npirist udia kitene kilari Kutelle. ²²Na ti dak kupopo mye nin nayi kidegen nin yardu a uyinnu sa uyenn, nin nayi bite tizamin nlau ku nin nlah liburi, tikusu nidowo bite nin nmyen milau.²³Na tutun timin ubellu nalapi bite gangan, ticeau nibinai nin nayi akone, sa uketizu, bara ame Kutelle na ana su nari alkawali unan kidegenari. ²⁴Na tiyene ndah na tiba gpinu ati bite agang, ti su usu nin lidu licine. ²⁵Na tiwa ciin uzursu ligowe ba, nafo na among di nsuwe, nin nani na ti bun ati bite kang, nafo na idin yenju liyiri lole din dasu susut.²⁶Asa arike dagangan tisu kulapi, nbaya na tina malu useru uyiru kidegen, na ugutunu nmii bara kulapi duuku ba. ²⁷Nin nani umong uciu kibinai fiu duku, unwucu kidegen nin nla npiu gwagwai uba juju ansn nivira nin Kutelle.²⁸Vat ulenge na anari lidu Musa aba kuu sa nkunekune, nin bellu niyizi inba nan waba sa an watat. ²⁹Iyaghari ba yitu ngbardang nhoro nafe din kpilizu ucaun ini ulenge na a patila Gono Kutelle, ulenge na anaa nmii nalikawali nafo imomon indinong nmii ye mongo na awa kusu - vat ulenge na azogo nfip mitope?³⁰Bara tiyinu ulenge na ana woro "utune una nighari meng ba biyiu" nin tutun cikilari ba wucu kidegen nanit mye". ³¹Iso imon fiuwari, udiu nacara Kutelle nlai.³²Bara lizino nin nayiri kidung, na iwa yinin-inani wa teru ayi nin nzapi nin niuu. ³³fe iwa sufi tizogo inutun fi fong, itafi unieo amini wa munu nin nalenge na iwa piru nanya nleli uniuwe. ³⁴Bara fe wa dinin nkunekune kiti nalenge na idi licin, umini wa seru nin lanzu nmang, ubulu nimon nacarafe, nin nyiru fe litife udinin nimon na cara igegeme saligan.³⁵Bara nani, na iwa fiilin ayi akone fe ba, alenge na adinin nduk udia. ³⁶Bara udinin su nhakuri, bara unan sere imon ile na Kutelle na sufi alikawali, kubi na usu katuwa mye. ³⁷"Bara nanya kubi cingling, ame ulenge na adin ncinu, gbas aba dak na nin dandaunu ba.³⁸Anit alau nighe ba se ulai kiti nyinnu sa uyenu, asa a kpilla, na meng ba lanzu nmang mye ba". ³⁹Bara nani na arike di nafo alenge na ina kpillin kiti nmusuzu nin nani, tidi nafo alenge na imin uyinnu mine sa uyennu bara uciu nidowo mine.

Chapter 11

¹Nene uyinnu sa uyenu, unere uyinnuari ule na unit dumun, idinin nayi akone ncaa nimomon, utabbas nimon ile na isa yene ba. ²Bara nanere acif bite iwa yinin nighinu bara uyinnu mine sa uyenu. ³Kiti nyinnu sa uyenuari, tina yinin nworu iwasu makekewa kiti nbellu Kutelle, bara nworo imon ile na iwadi nyenju ba, iwa ke nanya nimon ile na idi sa uyenju.⁴Uwadi kitene nyinnu sa uyenuari Habila wanii Kutelle uzaka dedeii na nafo gwane Kayinu ba, uwasa bara nanere iwa rughe bara lidu lilau, kutelle wa rughe bara uzaka na awa nii, bara nanere Habila duu nliru, nworu ana mal ukuu.⁵Nin nyinnu sa uyenuari wadi na iwa yaun Enok ku udu kitene na awa yenu ukuul ba, na iwa seghe ba, "Bara iwa woro awa poo Kutelle ayi kamin iwa yaun ghe udu kitene kani. ⁶Tiwasa tipoo Kutelle ayi ba, asa ti dira uyinnu sa uyenu, bara ulenge na aba dak kiti Kutelle gbarsari ayinin au aduku, nin nworu adin nizu uduk kiti nalenge na idin piziru ghe.⁷uwadi nin yinnu sa uyenuari, Kutelle was gbaru Nufu ku, mbellen nimon ile na Isa yene ba, nin durtu Kutelle akee uzirgi bara usu tucu kilari mye, bara usu nani amini wati uyu lawa anan ncaah nkuul, bara iwa da lawa anan fiu, Kutelle na udin dasu kiti nyinnu sa uyenu.⁸Nin nyinnu sa uyenuari wati Ibrahim ku, kubi na Kutelle was yicilaghe, adofino anya udu kiti kanga na aba seru nafo ugadu, ame tinna anya sa uyiru kiti kaa na aba du. ⁹Nin nyinnu sa uyenuari wati ghe adi so nkan kipin nafo kumara, adi so kudanga nin Ishaku a Yakubu, adodong ngadu nalikwali arume. ¹⁰Nanere wadi bara ame wa yene ubun kiti nalenge na inughere wa kagbire ulenge na unan mbo likiye nin kewe di Kutelle.¹¹Nin nyinnu sauyenuari Ibrahim nin wani mye saraya, iwa seru likara nmaru kube na iwadi ikunno gbongbong, na iwa yene Kutelle ulle na iba yinnu ninghe, ulenge na ana su nani alikawali ngono. ¹²Bara nani tutun, unuzu nnit ulere ulenge na awa dak susut nkuu awa macu akara gbardang iwa so gbardang nafo iyini kitene kani, nafo licicin kurawa longo na iwasa iguro ba.¹³Inughe vat wa kuzu sa useru nalikwali, nin nani iwa iyinna yene nin nse nmahabi a idutu piit, iyinna inug amarari nanya inye. ¹⁴Bara alenge na iwa bellin ile ione wa nutun fong nworu idin piziru nilari nati mine.¹⁵Kidegen andi idin kpilizu mbellen kipin kanga na ina nuzuku, iwa se kubin nkpillu. ¹⁶Bara iwadi ncisu kibinai kipin kicine kinnere kitene kani, bara nani na Kutelle wa lanza icing iyicilaghe Kutelle mine ba, tunda na ana kele kagbir bara inughe.¹⁷Uwadi nanya nyinnu sa uyenu, nworo Ibrahim kubi na iwa dumunghe anii Ishaku ku, eh ame ulenge nin liburi liboo awa seru alikawali awa nii gono mye kirume cas. ¹⁸Kitene nghari iwa bellin "unuzu Ishaku iba yicilu likura fe?²⁰Nin nyinnu sa uyenu wati, Ishaku nin Yakubu ku nmari kitene nimon ncin dak. ²¹Nin nyinnu sa uyenu kubi na awa cinu ukuu atah vat nonon Yusufu nmari, Yusufu tumuno Kutelle ayedine litin nca mye. ²²Nin nyinnu sa uyenu, Yusufu na imalin mye ndah, alira nbellen nsunu nono Isiraila umasar, a belle nani iyiru akuu mye nanghinu.²³Nin nyinnu sa uyenu, Musa kubi nmaru mye, annit was nyeshe ghe tipui titat, bara iwa yene ame gonari kicaut, na iwa lanza fiu nduka ngo ba. ²⁴Nin nyinnu sa uyenu, nworu Musa kubi na awa kunoo, anari iyiciliaghe gono nshono ngo Firiauna. ²⁵Nin nani afere ukosu nniu nan nanit Kutelle nan nworu alanza nmang un kulapi kubi baat. ²⁶Awa yene ulanzu ncin ndortu Kutelle nafo use nimon nacara ri gbardang, ikatin imon nmasar, bara adin ncisu iyizi mye nse nduk unbun.²⁷Nin nyinnu sa uyenuari, Musa wa suun umasar, na aw ba, bara awa ti ayi akone nyenju nlenge na idi nyenjughe baa latiza fiu tinana nayi ngo ba, bara awa ti ayi akone nyenju nlenge na id nyenju ghe ba. ²⁸Nin nyinnu sa uyenu awa su ubukin nkallu nkul nin zaminu nmii, bara unan nmolusu nonon nfari wa dudo nonon nfari Isiraila.²⁹Nanya nyinnu sa uyenuari ingu wa kafin kurawa kushine nafo kuteen ku kone, kubi na amasarawa wa woro isu nani, kurawe mila nani. ³⁰Nin nyinnu sa uyenuari azunu njeriko wa disu, kubi na iwa kiilin nanya nayiri kuzor. ³¹Nin nyinnu sa uyenari Rahap ukilaki, awa nanna nan nalenge na iwa salin ndortu nliru, bara awa seru anan piziru nyinnu asu nani acine lau.³²Ani iyaghari nbakuru nbellina? bara na kubi ba batini nwan bellin ubellen nan Gidiyon, Barak, Samsin, Jefita, Dauda, Samela, nan Kagisin na nan nliru nin nnu Kutelle. ³³Alenge kiti nyinnu mine sa uyennu iwa lii likara nilari tigo, isu katuwa kacine, isere alikwali itursu tinuu nazaki. ³⁴Ibico likara nlah, ukaala litang kieo, ishino nanya tikonu, iso anan naggan kiti likum, ita a soja amara ico.³⁵Awani ba seru abbi nalenge na iba fiu nani, among iwati nani ineo, na iwa yinin ibunku nani ba, bara inan se ufitu nanya nkul ucine, ³⁶Kagisine wa neo nin ba'a nan ngbizu, eh nin ninyeng nan licin. ³⁷Iwa filisu nani nin natala, iwuco nani, asari aba, iwa kalizu nami ata nin kusangali, itunna ngalu nin nakpa nakam, nan niyin, iwa so hem, imono nani nanzang. ³⁸Bara inughe na uyee was caun nani ba, ngalu nanya kusho, nan nakup, a ataii, nan nagbongbon kuteen.³⁹Vat nani Kutelle wa yinin nin nighinu, bara uyinu sa uyenu mine, na iwa seru imon ile na iwa su nani alikawale ba. ⁴⁰Kutelle se nani imomon dedei, ile imon na ikatin kiti bete, nanya noru sa arike, na iwa yitu lau ba.

Chapter 12

¹Bara nani tunda nati kilin nin gbardang ligozi niyizu inba, nati filin vat nimon igetek ile na iba ti nari tisu kulapi, seng kunodino nari, na tisu ucum nin nshau kibinai ile na ina ceo nbun bite. ²Na ti ceo iyizi bite kitin Yesu, unan kelu nin ti nlau nyinnu sa uyenu bite, ulenge na ulanzu nmang iwa ceo nbun mye, a tere kibinai nin niu, uraini nin nlanzu ncinn, amini wa so ncara uleme kuteet tigo Kutelle. ³Bara iwa yeneghe ulenge na awa teru kibinai nin nliru unanzang kiti nanan kulapi udu litime, sa nworu uwa dira sa kibinai tifi tenene.⁴Fe udak nene usa nari sa usu nnono nin kulapi udu kubi na uba gutunu nmii. ⁵Fe umini nshawa ukpinu nagang uta munu nafo nono, "gono nigh na uwa yassu uhoro Kutelle ba, sa kidowo kuffi kubi na utana amini nkele fi" ⁶Bara Kutelle din su uhoro nlenge na adinin su mye, akuru a kpizo gono kanga na ki sereghe.⁷Tere kibinai nin dumunu nafo uhorori, Kutelle din su nin ghinu nafo nono mye, bara kame gonari duku ulenge na ucif mye din sughe uhoro ba? ⁸Bara asa idi sa uhoro, ulenge na vat bite ba se nanye, anug ba lawa nono nihem ana nin mye ba.⁹Ukpinue ku, tidinin nacif nanya inyulele idin su nari uhro tinani di dortu nani, na tiba durtu ucif bite kang unan nfip nin nlai ya? ¹⁰Bara acif bite asa usu nari uhoro kubi baat, nafo na uso nani gegeme, bara Kutelle asa asu nari uhoro tinana yita gegeme, tinan koso nlai ligowe. ¹¹Na adin lanzu nmang nhoro ba kube ba, bara nani udin konu, vat nin nani udu nbune asa uda nin nsheu, a kiden kiti nalenge na ina dursuzo nani.¹²Bara nani ghantinan acara mine ale na adira, allung mine na ata yototo, kpinan anin agang tutun. ¹³Taan tibau nabunu mine ddrt, bara vat nlenge na adi ugurgu na iwa tighe alasin ba, bara nani ashin.¹⁴Suun lisosin lisheu nan nanit vat, ikuru iso lau, twa dira nlau, na bi bayenu ciklare ba. ¹⁵Suun seghe bara na ina kalla among nanya nse naliheri Kutella ba, nin wonu na iwa so litino ngwagwai nayi na liba bamum tinanzang, nin bunkurunu gbardang. ¹⁶Suun seghe na iwase unan nzina, sa unan sali ndortu Kutelle nafo Isuwa, ulenge bara imonli awa lewu ugadu ngono nfari. ¹⁷Bara inung yiru nin woro uka kidughe, kubi na awa ti kibinai nworu ase ugadu nmare, iwa nazughe mun, bara na awa se kubi nworu adiu ucife kutyin ba, vat nin woru awa pizuru kang nin nmizin.¹⁸Bara na anug wa dak likup na isa idudo, likup nlii nlah, nsirti, bibit nin ngurzunu. ¹⁹Na anug wa dak inan pee awulu/Alantun sa tigbulang nanya liwui, na tiba ti alenge na idin latizu linin isu kucikusu, nworu na awa kuru abellin nani ntong tigbulan nlira ba. ²⁰Bara na iwanya ilatiza uleli uduka ba, "Assa ko finawa ntene nduldo likuppe, iba filisu fi nin natala. ²¹Bara imon fiu wari wadi na Musa wa woro "meng fiu wadai ntunna nketuzu.²²Nin nani iwa dak litala Nurushalima, nin ndu kagbir Kutelle nlai, Urushalima kitene kani, a nono kadura Kutelle amui likure di nanya nbuki. ²³Ina ni na dak kiti nzuru vat nono npari na tisaa mine di kitene kani, kiti Kutelle unan nwucu kidegen vat, a udu nfip nanit alau alenge na idi dedei. ²⁴Inani na dak kiti Yesu ule na adi kiyitik nalikwali apese, nin nzamunu nmii mongo na midi nliruwe katin unmii Habila.²⁵Yenjen iwa nari ulenge na adi nliruwe, bara asa na isorto ba kubi na inari ulenge na idin gbaru munu nanya inye, arike kidegen na tiba sortu ba tiwa kpilin nin kidung kiti nlenge na adi kitene kani. ²⁶Nkoni kube liwui mye ba zillinu uye, bara nene ame nasu nari alikawali a woro "udak nene meng ba zillinu na uye cas ba, tutun nin kitene kani".²⁷Tigbulang tone "tukunna ukpinne ku" ndursu ukalla nimon ile na idin zilluwe, ilenge imone na ina ke ininin, bara ilenge imone na ina zillin inin ba ilawa ku. ²⁸Bara nani, useru kpin tigo kanga na kiwasa kizillino ba, na arike su ugodiya, nin nanya nani ti tumuzun Kutelle nin nyinnu nin fiu a uni ndia. ²⁹Bara Kutelle bite ulari un kileo.

Chapter 13

¹Na usu linuana lii ubun, ²na iwa shawa iseru amara ba, bara usu nani among na senru nono kadua Kutelle sa uyiru mine.³Lizinon nin nalenge na idi licin, nafo anung di nange nanghinu nafo ninmini nidowo di nniu nanghinu. ⁴Na ilugwa so imon ndaraja vat, na ukomi nilugwa so lau, Kutelle ba da wucu kidegen kiti nanan kulapi nzina.⁵Na lisosin nime so sa ukuluma fikurfung, na imon ile na udumun ibatinfi, bara Kutelle litime wa woro "na meng ba suunufi ba, so nderinfi, ⁶na imon na tidimu ibatinari, bara tinan belle fong "Kutelle amere unan buunu nighe, meng ba lanzu fiu ba, iyaghari umong ba su menkurwa?"⁷Yenjen alenge na idi ndortu nighinu, alenge na idin bellu munu uliru Kutelle, tutun yenjen uduk katuwa mine, suun nafo inughe. ⁸Yesu Kristi amere urume kitimone nnleghe udu ubune vat.⁹Na iwa wututun munu nin nmong udursuzu upese ngangan ba, bara ucaun ukele nibinai mine kiti naliheri, na imonli wansu tigo ulenge na iwau ibuno alenge na isosin bara inin ba. ¹⁰Tidin nbagadi, bara alenge na idin su katuwa ku nanya kitin liran wansa uleo ku ba. ¹¹Bara nmii ninawa na ina gutun bara kalapoi upirist udia wari din dasu mun kiti kilau, asa ijuju nidowo mine ndase.¹²Bara Yesu wa gutun nmii mye mamal kibulun kagbiri, nanya nworu akusu anite unuzu nmii mye. ¹³Na arike bara nani tido kitime ndase, timin ulanzu ncin mye. ¹⁴Bara na tidinin nkan kagbir kan nati bite kikane ba, nin nani tidin piziru kagbir kanga na ka ba dak.¹⁵Kitin Yesu ti ba ni atibite bara liru myeko lome liyiri, kiti Kutelle, liru longo na linnere kumat nnu bite inan yinno lisa mye. ¹⁶Na iwa shawa usu nimon icine ba, ibun linuana ba, bara imusin nle unii litere Kutelle din lanzu nmaghe. ¹⁷dorton nin nakpu nati mine kiti nadidiya bara inughe din sun ncaa nidowo mine, nafo alenge na iba ni kibatiza, dorton nani inan dofino ninghinu nin liburi liboo, na nin tiana nayi ba, na uba bunu munu ba.¹⁸Suun nari nliran, bara tiyinna tidinin nibinai nilau, ninsu lisosin ngongon nanya nimon vat. ¹⁹meng uni nkpinmunu agang vat isu nani, bara meng nan se nkpilla kiti mine na nin dandaunu ba.²⁰Nene na ame Kutelle ntop, ulenge na ana dak ninghe unzu nanya nkul ame udia liwalli nakam ncikilari Yesu kiti nmii nalikawali sa ligan. ²¹Ukullo munu nin nimon icine inan su lidu mye, na lidi katuwa nanya bite. alenge na idin puuzu ghe ayi kiti mye, unuzu Yesu Kristi kitime, ngongong duku sa ligan, uso nani.²²Nene ndin kpinu munu nagang, linuana, inanan miino ukpinu nagang na ina nyertin munu baat. ²³Yinnon nworo gwana bite Timoti ina bunku ghe ame ulenge na nba yenu ghe as ada na nin dandaunu ba.²⁴Lisson adikdiya mine vat, umunu annit alauwe alenge na idi in ilaliya din lissu munu. ²⁵na ntop Kutelle so nanghinu vat.

Yakubu

Chapter 1

¹Yakubu, kucin Kutellẹ nin Chikilari Yisa Kristi, udu kiti nakura likure nin naba na iwa malu kiti nin ghinu, ndin lisu minu. ²Yiran vat nmanghari nuwana ning, kubi ko na uniyu ngangan nse minu, ³Yinnon nworu uyinnu sa uyenu mine din dasu nin nayi akone sa ligan.⁴Na ayi akone kulu katuwa me, lnan lawa anit awasara, anan nsalin ndiru nimon. ⁵Asa umon mine dini su ayita jinji, na atirin kiti lenge na adi nizu, Kutellẹ, adin nizu gbardang sa ugbaru kitin le na atirino, Kutellẹ ma nighe.⁶Bara nani tirino nan nya yinnu sa uyenu, na nin kosu kibinayi ba, ule na adinsu nin kosu kibinayi amasin nafo kibarak nmyen kurawa, fongo na ufunu din chunmung ukillọ mung. ⁷Na unit une nwa ceo kibinayi nworu aba seru imene na adi nin suwẹ kitin in Chikilari ba; ⁸Imusi nnit une unan kossu kibinayari, na ayisin libau lirum ba.⁹Na gwana ule na asali nin nimon nacara ase ngongong nan nya liyisin me. ¹⁰Ame gwana ka na adumun nimon nacara toltin litime, bara na ama katu nafo kumamu na kuwasa kuyelte. ¹¹Asa awui nuzu ninpui gwawai uta amommu koto, amammu nin chaut nani yeltizẹ. Nanere wang anan nimon nacara ba lawu anan nsali nimon nan nya nituwa minẹ.¹²Unan nmareri ule na atere ulle na a tere kibinayi, nan nya dumunu, aleo likara nan nya dumunẹ, aba seru litapa tigoh longo na ina ti anan su Kutellẹ likawali. ¹³Yenje umon wa woro kubi kongo na idumunghe, '' Ulenge udumune unuzu kiti Kutellẹri,'' bara na Kutellẹ din dumunu unit nin magunta ba, amẹ Kutellẹ litime din dumuzunu umong ba.¹⁴Ko uyeme unit asa ase udumunu bara uti kibinayi mangunta mere, ulle na asa ukpeshilinghe uwununghe likot. ¹⁵Usu kibinayi nwati liburi asa umara kulapi, kulapi nwa kuno kang kuda nin kul. ¹⁶Nana ning yenje iwa risuzu minu.¹⁷Ko uyeme ufillu ugegeme nin fillu ulau udin nucu kitene kani utolu udak nnuzu kitin Ncif nkanang. Na adin sakuzu kidowo nafo ushin ba. ¹⁸Kutellẹ na fere ani nari ulai unuzu ligbulang kidegen, bara tinan so kumat ncizinu nan nya makekewẹ.¹⁹Anung yiru nani, nuwana kibinayi nin. Na ulanzu yita kogha ku deddai, na anan liru kpaikpai ba, ana unan tinanayi deddai ba, ²⁰bara na tina nayi nanit din su katuwa kacine Kutellẹ ba. ²¹Bara nani kallan vat akara ananangza nin magunta na udin kowẹ, na nin tikunang liti ba seren tigbulang to na tiba damun nin tucu nidowo mine.²²Dortong tigbulanghe, na iwadi anan lanzu cas ba, na iwa rusuzu atimine ba. ²³Asa ulle na adin lanzunligbulang nliru na adin su katuwa mun, adi nafo unit ulle na adin yenju nan nya madubi. ²⁴Awasa ayene umuro me, as a gya, asa ashawa sa iyizari ayita. ²⁵Nanere unit ulle na adin yenju gegeme nan nyan shara ulau, ushara lidu kibolo, nbuntu, nin lin bun dortoe, nama unan lanzun nin shauzue ban iba ti unit une nmari awa sunani.²⁶Ulenge na ayira litime ame unan dortu Kutellẹri, ana adin kiffizu lilemme ba, adin rusuzu litime, udortu Kutellẹ me uhemari. ²⁷Udortu-Kutellẹ ucicik ulau na Kutellẹ na Uchif bite din yenju, anare ubunu nikimon, nin na nan kul na less, nan nya nio mine, anin kesse litime nan nya in yih unanzang.

Chapter 2

¹Nuwana ning, na iwa dortu uyinnu sa uyenu un Cikilari bite Yisa Kristi, Cikilari ngongon, nin su liti sa maferu feru ba. ²Asa umong npira ada se minu nan nya lisosin mine nin ficancan fin zinariya nin nimon igegeme, umong tutun pira kikimon unan diru nimon nacara nin nimọn ndinong, ³anung ani nceo ayi mine kiti nnit unan nimon igegeme, inin woroghe ''cikusu da so kiti kigegeme'' inin woro unan diru nimon nacare, ''Yisina kikani'' sa ''So nabunu ning,'' ⁴na anughe din su ushara nan nya nati mine, iso anan shara nin kpilizu unanzan ba?⁵Lanzan nuwana nayi ningh, na Kutellẹ na fere anan sali nimon nacara in yih ulele iso anan nimon nan nya yinnu sa uyenu nin sen gadu tigoh na awasu likawali udu kiti nale na idumun su me ba? ⁶Anunghe nin di yassu anan diru nimon nacara! Na anan nimon nacarere din yoh minu bå, na inunghere din cin ninghinu kutẹin nsharawe bå? ⁷Na anan nimon nacarere din nanzu lisa ligegeme longo na iwa yicila minu mun ba?⁸Vat nin nani asa ukulo uduka tigowe nafo na ina yertu nan nya liru Kutellẹ, ''Uma su usü nnan lisosin kupofe nafo litife,'' usu gegeme. ⁹Nin nani asa ufere among usu nani imon icine, udin su kulapi, ushara nkifofi ina nin so anan nalapi.¹⁰Ulenge na adoffino uduka vat, aminin tana nan nya nrum cas, aso unan tanu nan nyan duke vat. ¹¹Ame Kutellẹ na ana woro "Na uwa su uzina ba,'' amere kuru aworo ''na uwa molsu anit ba,'' andi na usu uzina, umini na molo unit, uso unan kalin duka Kutellẹ.¹²Nani imon ile na idin bellẹ na iso innare idin sue, nafo na ale na iba sunani ushara nbuntu. ¹³Bara ushara din dasu sa nkune-kune kiti nalenge na idin dursu nkune- kune ba. Nkune-kune din li likaran shara.¹⁴Iyaghari gegeme nuwana nin assa umonn nworo adumun nin yinnu sa uyenu a na ayita nin katwa kacine ba, uleli u yinnu sa uyene wasa utuchu-ghe? ¹⁵Asa gwana kilime sa kishono din pizuru nimon shonu kidowo nin nimonli liyirin, ¹⁶umaong nan nya mine woro nani ''cang idi so mang, ilanza momo illi ishito, a na anung in nin nani imonle na idin pizure bara kidowo ba, iyaghari ngegeme? ¹⁷Nanere wang unin uyinnu sa uyenu andi na katwa kacine duku ba, libiari.¹⁸Vat nani asa umong woro, ''Fe dumun yinnu sa uyenu, a meng yita nin katuwa kacine,'' dursai uyinnu sa uyenu fe sa katuwa, meng ba dursu fi uyinnu sa yenu ninghe nan nya katwa nighe. ¹⁹Uyinna Kutellẹ kurumari nanere. Agbergenu wang in yinna nani ketuzu. ²⁰Udi nin su uyinin wangha unit ulala, nworu uyinnu sa uyenu sa katuwa uso hem.²¹Ndunsu ame Ibrahimẹ, uciff in yinnu sa uyenu bite wa se useru kiti Kutellẹ bara katuwa kacine na awa nakpa gono me Ishaku kiti Kutellẹ? ²²Uyene uyinnu sa uyenu me na cinu nin katuwa me, nanere wang katuwa me na kulo nan nya yinnu sa uyenu me. ²³Nanere uliru Kutellẹ wa kulo na uwa woro "Ibrahim wa yinnin nin Kutellẹ, unnere iwa bataghe unan fiu Kutellẹ." Bara nani iwa yicughe udondon Kutellẹ. ²⁴Uyenẹ, kiti katuwari unit nse usurtu, na kitenen yinnu sa uyenu chas ba.²⁵Nanere wang Rahap ukilaki wase usurtu bara katwa kacine, kubẹ na awa seru anan kadura, a duro nani long libau ugang? ²⁶Nafo kidowa sa nfip libbiari, Nanere wang uyinnu sa uyeni sa katuwa libbiari.

Chapter 3

¹Na gbardang mine nwa so anan ndursuzu na nit ba, nuwana ning, bara na ti yiru ima su nari ushara gbardang. ²Bara na tidin tizuru rat tibau ngangang, assa na umon ntiru nanya tigbulang nliru me ba, ame unit une kulun, awasa ayinno ulin dert nin litime.³Nene asa titah nibark inyang tinu mine asan inin dorto nari tiwasa ti kpiliya nidowo mine vat. ⁴Yenen tutung tizirgin nmyen vat nin gbargbardang tining ufunu likana din ko tinin, tidin kọ tinin nin kakoro kabeniari unan kowe din kpilizu unin udu kili ka na adi nin sun due.⁵Nanere lilem kabiriari cinglin nan nya kidowo, vat nani lidin nutuzunu agbulang adidiya, yenen kusho kudiya na fiburet inda na kusho di nla firum wasa fijuju kumin vat. ⁶Linin lilem wang ulari, uyi kulapi na ina ti nan nya nabari kidowo, ulle na adin nanzu vat kidowe utah kinin libau udu nan nya nla, linin lileme idin susuzu ulame nan nya kuwu nlaun sali ligang.⁷Vat nimus ninawa ntene, anyin, inawa nusunu naburi kutyen nin in narawa adidya unit usurne di kitizu inin a kesize. ⁸Kiti kirum Na umong batin nanya nanit asurne wasa a kpila lilem ba; na lidin shizunu nan nya lidu linanzangba, likilun nin limung tinanzang.⁹Nin limere tidin su liru ncikilari nin lif bite, nin linnere tidin tizu annit tinu, alle na ina kẹ nani nafo kuttellẹ. ¹⁰Nanya nnu urumere tiden lizu enanit nmari mun tikuru ti tizani unu mung; Nuwana nin na ile imone nwa so nani ba.¹¹Sa kigawa kirume wasa kinutuno nmyen mi mamas nin mi gbagbai kubi kurume? ¹²Nuwana ning, sa kupul wansa a mara kumat nzaitu na? Sa kucha Inabi maru kumat kupula? nanere wang na kigawa nmyen nto wasa ki nutuno nmyen micine ba.¹³Ghari nanya mine di jinjing sa uyiru? na unit une diaso lososin licine nin katuwa me nanya ntobtunu liti na udi bara njinjin. ¹⁴Asa udi nin liyarin li nanzang nin su liti a uti liti, na uwa fo figiri nanya nin kinu kitene kidine ba.¹⁵Na ulele uyinlari ulle na una dak unuzu kitene kani ba, nin rani un yiari na di, un kidowari, un nagbergenu. ¹⁶Kiti ka na liyarin nin tikibinai nsu liti duku, I ba se nshogolok ku nin lidu linanzang. ¹⁷Nan nya nani njinjing kitene kani min burnue mi lauwari, udi sheu nin su, nyita seng, washalang, nin kune kune kibinai a kumat ku gegeme, na uferu mnit di ku ba, sa karusuzo. ¹⁸Tutung idin ibilissu imus katwa kacine sheu bara ale na idj sheu.

Chapter 4

¹Nweri kabung nin diru yinnu nin nati ku nanya mine? na kudin fitizu nan nya mine unucu nlip nibinai ni nanzang na udin su likum nan nya mine ba, linuwa anan yinnu nin kutellẹ ba? ²Idin nlip nimon ille na idumun ba, idin molsu ikuru ipizira imon ile na i wasa ise ba. Idin su nnun. ³Isu kabung ku, vat nani na isebabura na itirino kutellẹ ba. Idin tiru a na i sare ba, bara idin ntiru imon inanzang, inan moluso libau nsu nibinai mine.⁴Anung anam zina! akilaki, Na iyiru nwoni lidondong nin yih ulele nshinari nin kutellẹ ba? Bara nani ulle na ayinna asu lidondon nin yih a durso litime unan shina Kutellẹ. ⁵Sa idin cissu uliru Kutellẹ naso lem na unaworo uruhu Kutellẹ na ina ti nan nyo bite ukulun nin lip liyarin na?⁶Nan nya nani Kutellẹ na nani ubolu me gbardang, bara na uliru Kutellẹ na woro, "Kutellẹ nari anan tikunang liti, ana niza ubelu me kiti nale na itoltuno uti mine". ⁷Bara nani, nan ati mine kiti Kutellẹ, taan shakk nin nshaitan, a nan nya pit nan ghinu.⁸Dan susut nin Kutellẹ, amac wang ma daksusul nan ghinu, kusun achare mine lau anung anan nalapi, wesen nibincu mine, anung anan nibinayi nibaba. ⁹Sun liburi lisirne a tiyom nin kuculu. Kpilliyan tisina mine ti tinana nayi, so ulanzun nmang mine lawa liburi lisirne. ¹⁰Toltunon atimine nbun Ncikilari Ame ma ghantin minu.¹¹Na iwansu kubellum natimine ba, linuana, unit ulle na asu kubellum ngwana sa ushariya ngwana, adin su ushara nan nyan nshara Kutellẹ. Asa usu uduka ushara fe wang na una dortu nsharawere ba, fe nso sharan nin nari. ¹²Unit urumari cas unan nizun duka nin shariyawe, ame Kutellẹ, ulle na amere wasa asu utucu nin molsu, fe ghari, unan su ndọ lissan fe ushara?¹³Lanza fe ulle na udin bellu, "Kitimone sa udun kwoi tiba du nanya kipin, ti duru likus kikans, ti di su kujauna tise uriba". ¹⁴Ghari yiru imon ille na ina se ninkwui, iyaghari ulai mine? Idi nafo ulonna3i na sas unuzu nin kubiri bat umala kiti.¹⁵Bara nani mbara iworo nengbe "asa cikilari inyinna tiba yitu nin lai tisu ilenge sa ileli. ¹⁶Nene idin fo figiri nin zkpilizu mine, vat ulle ufo figire unanzanghari. ¹⁷Bara nani kitin nle na ayiru usu nimon icine amini nari usue, kitime kulapiyari.

Chapter 5

¹Dan nene, anung alle na idinin nimon, sun kuchulu kang bara uniu din cinu udak kitimine. ²Imon nachara mine na bijjo, inin kidowo mine imonli kijijiyari. ³Inin izinariya nin nazurfa mine imon ihem tinin tilo mine ma dursu kanang nato ula nleo nidowo mine. Inani na ceo utamani mine udu ayiri nimalin.⁴Yeneng, ubizu na nan katuwa ngirbi nanẹn mine, alle na ina bya nani ba, idi kuchulu! Tutung kuchulu nanan pituru kusana naduru atuff NCikilari Nvat. ⁵Ina su lisosin nlazun mang nan nya in yi-ulele, inani na lanza nmang nimon nacara mine. ⁶Ina su libya nati mine udu liri nimalin. Ina su ushara inin molo unit unan fiu Kutellẹ, ulenge na anati minu imon ba.⁷Bara nani linuwana, tan ayi asheu udi duru kubi ndak Ncikilar, nafo unan nikawa na adin cha kubin girbi nimonli kunen, idin cawe nin nayi asheu ucizunun nwuru kussik nin un kussana. ⁸Anung wang son ni nayi asheu; kele nibinayi mine bara udakin Cikilarẹ daduru susut.⁹Na iwa yita sisip ba, linuwana, kitene natimine, iwa su munu ushara'a yene, unan sharawẹ yissin kibulung. ¹⁰Linuwana na uso minu imon yenju, shonon iyizi iyene uneo nanan kadura Kutellẹ alle na liru nan nya lisan Ncikilari. ¹¹Yene tidin yicu alenge na ina ti ayi akone anan "nmari." na lanza ubelle nayi akonen Ayuba, inani na yene umalzinu katuwa udalilin Ncikilari kitin Ayuba, na Cikilari wa kulun nin kune-kune nin nayi asheu¹²Ubun nin nimon vat, nuwana ning, yenje iwa su isili, na nin kitekani, sa ni kutïn, sa imon nisili ba. Nan nya nani na ''kidegen'' mine so ''kidegen'' ''udiru kidegen'' mine so ''udiru kidegen,'' bara iwa diu nan nya nshara.¹³Umong nan nya mine din niuwa? Na ati nlira. Umong mine dinin liburi libowa? Na ati avu liru. ¹⁴Umong nan nya mine dinin konå? Na ayicila akune kutyin nlira alenge na ina tarda nani acara itighe nlira itintinghe nnuf nan nya Lisan Cikilari, ¹⁵mini nliran nan yinnu sa uyenu din shinu nin nan konu, Kutellẹ ba fighe kiti linonin me, adi ana ti kulapi wang, Kutellẹ ma kalughe kuning.¹⁶Bara nani belle alapi mine kiti nati mine, isu ati mine nlira, inan se ushinu. Nliran nan yiru kidegen din dasu nin nimon likara gbardang nan nya katuwa me. ¹⁷Iliya unitari wadi nafo arike, amini wa ti nlira nin kibinayi kirum na uwuru nwan jü nan nya nmyen ba, ita akus atat nin tipui kutocin na uwuren jü ba. ¹⁸Iliya ta nlira tutung, Kutellẹ toltuno uwuru gbardang, kutyin nutuno imonli nin kpih.¹⁹Nuwana nig, asa umong nan nya mine nlasina kiti kidegen, umong mine nwa kpilaghe ninghe. ²⁰Na ame yinin nworu ulle na a kpilla nin nan kulapi unuzu libau ntanume aso arucu kidowo kitin nkul, ame ma kussu alapi gbardang.

I BITRUS

Chapter 1

¹Bitrus unan kaduran Yesu Kristi ucindu kiti na nan feriu alenge na iwa malu kiti du Ubuntus, Ugalatiwa, Kappadokiya, Asiya nin Butiniya, ²Nan nyan in yisu Kutelle ucif, nan nyan nkusu ulau nruhu, nin dortun nlirun Yesu Kristi, nin zaminu nmyi me. Na ubolu Kuttelle so nan ghinu, a na lissosin limang mine kpin.³Na Kutelle nin cif ncikilari bite Yesu Kristi se mmari. Bari ngbardang nkunekune me ufitun in Yesu Kristi nan nya na nan kul na ti tina nase umaru upese nin nayi akone, ⁴nan nyan ngadu ule na uma nanu ba, na una biju ba ana una wulu ba ina ceo unin kitene kani bar anung. ⁵Nan nya likara Kutelle idi nin icessu nan nyan in yinnu sa uyenu bara utucu ule na ima dursu kubi nimalin.⁶sun liburi libo nan nya nilele, nene imon gbardang nta minu liburi lisirne bara udumunuzu nan nayiri gbardang ⁷Una so nani bara inan dumuna uyinnu mine sa cuyenu, uyinnu sa uyenu ule na ukatin finariya nin gegame tongo na ina ti nla inan yene ngegeme fining as a finana. Una so nani bara uyinnu sa ciyemu bite nan se uzazunu nin gongong a ughantinu kubi nsa in Yesu Kristi.⁸Na ina yene ghe ba, ana idi nin su me, Na iyene ghe nene ba, ama ina yinin minghe idi nin nayi abo, nin nayi abo ale na akatin ubellu ana alenge na a kulun nin gongong. ⁹Idin seru ntueu tilai mine bara uyinnu sa uyenu mine. ¹⁰A Annabawa na dortu ipizira nin nonku nibinai ublen ntueu ulele nin bolu Kutelle ulenge na udi un bite.¹¹Iwa pizuru iyinin uyapin utucuari din cinu ikuru ipizira nin kome kubeari uruhu Nkristi ulenge nan nya mine wadin liru naan ghiru kitene. Uwa so nani a belle nani a kubi dutu ubelen nniu Nkristi nin gongong me na mina dofughe. ¹²Iwa duro a Annabawe utucue, na bara atimine ba, ama nara ubellun nluru ntucue nan nyan Ruhu ulenge na ina tumun unuzu kitene Kutelle imon ilenge na imung anan kadura Kutelle wa piziru i durso.¹³Bara nani son dan inonko nibinai mine, iceo ayi mine kitene nbolu Kutelle na ima diminu mun kubi nsa in Yesu Kristi. ¹⁴Nato nono ndortu nliru na iwa ni ati mine ntok nile imon na amung yiru ining ba.¹⁵Nato ulenge na nan yicila minu adi lau, amung wang, yitan lau nan nya na dadu mine. ¹⁶Nato na ina nyerting, "yitan lau, bara na meng wang di lau". ¹⁷Andi idin yicui ucif, ulenge na adin sa ushara sa usu liti adin su unin unuzun katwa in ko uyeme unit, sun lissosin nca mine nan nya ntoltuno nati.¹⁸Anung yiru na iwa seru minu nin nizinariya sa azurta imon nanuzu ba, sa lissosin tilalang na ina se kiti na cif mine, ¹⁹ana nin nmii mi lau nmiu Gono Kutelle min salin dinong.²⁰Iwa fere Kristi ku kafin ituno uyii ulele, ana nan nya nayiri nimalin ina durso minu ame. ²¹unuzu mere ina yinin nin Kutelle, ulenge na Kutelle wa fyaghe nan nya na nan kul, ulenge na ana nighe ngogong bara uyinnu sa uyenu mine nan se ayi akone kiti Kutelle.²²Ina ti ati mine lau nan nya dortu kidegen, bara usu kidegen linuana, yitan nin su linuana kang nan nya nibinau mine. ²³Ina kuru imara minu tutung na nin nimus in bijizu ba ana nin in salin bijizu, unuzun na nan lai nin gisin nliru Kutelle.²⁴Bara nidowo vat masin nafo ukpiari a vat ngogong me nafo kuburin nkpi. ²⁵Ana uliru Kutelle maso sa ligang. Kadura nliru nlai na iwa bellinari ulele udak kitimine

Chapter 2

¹Bara nani ceon adadu ananzan likot vat, urusuzu liti, nshina nin liru uhem. ²Nafo nono nipesse, idi ntok mmazin milau min ruhu, inan kunjo nan nya utucu minin, ³andi ina ciro ise cikilarie di nin kibinai kisheu.⁴Dan kiti nlenge na amere litala nlai longo na anite na nari, ama Kutelle na fere linin nloli di ghe gongong. ⁵Anung wang masin nafo alala nlaiyari alenge na ina kye iso nilari nruhu, inan so a pristoci alau na ima nakpizu uhadaya nruhu ulenge na Kutelle ma seru unuzun Yesu Kristi.⁶Uliru ntuce nworo nenge, "lanzang nna nonko nsihiyona litala liguda kutyi, lin cizunu, licine a licaut. Ulenge na a yinna ninghe na aina ti ncing ba".⁷Ngongonghe min fere na uyinna ama, "litala na anan kye kutiye wa nari, linnare nso litala liguea kutiye" ⁸a litala ntirzu a kuparang ntirizu" I tirzo, inari uyinnu nin lirue, ulenge na imung wang iwa fere nani mun.⁹Anung imus nferuwari, a pirist tigo, nmyin milau, annit Kutelle an litime, inan belle katwa kazikiki nlenge na ana yicila minu unuzu nan nya nsirt ucindu nan nya nkanang mi zikiki. ¹⁰Na iwa mandi anit ba, ana nene idi anit Kutelle. Na iwa seru nkunekune ba, ama nene ina seru nkunekune.¹¹Yenen, nna yicila minu nafo amara nin na nan galu inan wantina atimine ntok nalapi, alenge na adin su likum nin tilai mine. ¹²Yitan nin nadu a cine nan a cine nan nya na nan salin dortu Kutelle, bara, asa isu uliru na timine nworu ina su imon inanzang, ima su seng izazin Kutelle lirin nsa me.¹³Nonkon ati nin tigo nanit vat bara likilari, sa ugo na amere udya vat, ¹⁴sa anan tigo na ina tu nani ida ti anan nalapi ineo inin zazin alenge na idin sa katwa kacine. ¹⁵Bara nanere usu Kutelle, nan nya nsu nimon icine itursu uliru tinu nanit alalang. ¹⁶Nafo ale na idi licin ba, na iwa su katwa nin salin yitulicin mine imon tursuzu katwa ka nanzang, ana son nafo acin Kutelle. ¹⁷Ghantiuan anit vat. Tan usu linuwana, tan fiue Kutelle ghantinan Ugo.¹⁸Acin, nan nibinai mine kiti nan cinilari mine nan nyan nonku nati, na kiti nan cinilari acine cas ba, umunu a nanazanghe wang. ¹⁹Bara imon ngongonghari asa umong ntere kibinai nan nyan konu a ayita nniu asa i waso uliru na dert ba bara uni litime kiti Kutelle. ²⁰Mmari mi mashinari diku uwa ti kulapi unin ti anyi akona kubi nhoro? Ama asa uta imon icine umin nneo kubin horo, ilele imon ngongonghari kiti Kutelle.²¹Kiti nilelere iwa yicila minu, Kristi wang na sono unin bara anughe, amini na sun udursuzu nworu among dofin libo me ²²Na an ti kulapi ba; a na ina se kinu nnu me ba. ²³Na iwa zogoghe, na awa tunu izoge ba, na awa neo, na nan tunu uniwe ba, ama ana ni litime kiti nlenge na adin su ushara dert.²⁴Ame litime na yaun alapi bite kidowo me udu kitene kuca, bara arik wa kuru ti se ndinong kulapi, arik nan se tiso anan sali na lapi. Bara anit kidowo me ina se ushinu tikonu mine. ²⁵Vat mine na galu nafo akam nwulu, ame nene ina kpilin kiti nnan libyawe nin nan yenju tilai mine.

Chapter 3

¹Nmere, anung na idi awani sun misosin nonku nati kiti nales mine, bara, andi among ma yitu nin diru nnonku nati kitene nlirue, nnuzu ncin na wani mine ima wunnu nani sa uliru, ²mboti ima se ina yene ucin ulau mine nin gongong bara ati mine.³Na kuyok mine nwa so kun das bba- nfafo upiu titi, nin tizu kuyok nicancang nizinariya, sa kuyok kongo na ina tizu kunin imon ku kan. ⁴Mbara nani na usu kuyok nan nya nibinai kongo na kuma namu ba ana ku so kun ghantinu nnit unan kibinai kilau, kanga na kidi kicine unbun Kutelle.⁵Bara awani nibinai nilau din su kuyok mine nanere. Idi nin nayi akone kiti Kutelle I wonkuzo ati mine nbun nales mine, ⁶nanere Sarya wa nonko kibinai me kitin less Ibrahim a yica ghe cilikari. Nene anung nono mere andi idin su imon icine na idin lazu fiu kugbullu ba.⁷Libo lirume anung wang nanilime son nan na wani mine nan nyo yiru nworu inung anan lidarni, yinnon imun wang anan seru nlai nfilluari. sun nani bara nlira mine waso sa upiru.⁸Imalne vat mine, son nari nin kunekune, nin su linuana, nin nibinai nilau anan nibinai msheu. ⁹Na iwa tunju imon inanzang nin ni nanzang ba, ana iwa tunju izogo nin nizogo ba; nbara nani leon ubun nin tizu mmari bara nanere ina yicila minu inan leo ugadu mmari.¹⁰"Ulenge na adi nin su nlai ayene ayiri acine na a kifo lilem nbellu nliru unanzang a akpa nmu me ana nya ubellu kinu. ¹¹Na a kpilin asun likara linanzang me asu imon icine. na a piziru lissosin limang a dofin linin. ¹²iyizi nakilari din yenju anan katwa kacine, atuf me lanza kuculu mine. Ama umuro ncikilare yita nivira nin na nan katwa kananzang".¹³Ame ghari ule na ama lanzu fi ukul, andi udin pizuru imon icine? ¹⁴Andi idin niu bara katwa kacine idi nin mari. Na iwa lanza fiu nimon ile na imung din lanzu fiue we ba. Na ayi mine nwa fita ba.¹⁵Nbara nani, ceon cikilari Christi Yesu ku gegeme nan nya nibinai mine. Ko kome kubi yitan nca i kawu ulenge vat na a firin minu iyaghari nta iyinna nin Kutelle. Sun nani nan nyan inyinnu a unonku nati. ¹⁶Yitan nin kpilizu ucine bara vat na lenge na ima zogu ktwa kacine mene nan nyan Kristi ma lanzu nan idin su kubelum mine nafo anung anan likara linanzang. ¹⁷Andi kiti Kutelle ukattin nin caut uneo nan nyan nimon icine nin woru usu imon inanzang.¹⁸Kristi wang na neo bara alapi. Ame na awa di lau neo bara arik, arik na ti wadi, nin katwa kacine ba, anan da nin ghirik kiti Kutelle. Iwa molughe nan nya kidowo, iwa tighe aso unan lai nan nya Nruhu. ¹⁹Nan nyan Nruhu awa do adi su uwazi nin ruhu kiti na lenge na iwa di nan nya kilari licin. ²⁰Iwa su ku gbas na ayi asheu Kutelle wa di nca nayirin Nuhu, nan nayirin nkye nzirgi-nmyen, Kutelle utucu anit bar tilai kulir-nan nyan nmyen²¹Unnare imus nshintunu nmyen ulenge na muni utucu nene, na masin nafo ikusu ndinong nidowo ba, nafo ufo nacara nin kpilizu ucine kiti Kutelle. Nan nyan nfiu in Yesu Kristi. ²²Assosin ncara ulime Kutelle. Ana ghana udu kitine kani. nono kadura Kutelle, tigo, nin nakara ma toltunu ati kitime.

Chapter 4

¹Bara na Kristi na neo nan nya kidowo, nanere anung wang teren nibinai bara uniu uremme, vat nle na ana neo nan nya kidowo ana surto nan nya kulapi. ²Na unit une do nin lissosin nan nya ntok kidowo ba, ama na nya nsu Kutelle bara ngisin nayiri nlau me.³Bara kubi na kata Alumai gbardang nworu isu imon ile na ina di nin sun sue, upiziru nawani sa nanilime uhem, kuma niyizi, uso nadadu, avu ananzang, nin son toro, a udortun ncil. ⁴Iwa kpiliza id imon ipesse na anung din su ile imone nan ghinu ba, inam wa su uliru unanzang nati mine ⁵ko gha ma batuzu imon ile na asu kiti nle na ama su ushara nanan lai nin na nan kul. ⁶Bara ile imonere iwa su uwaze kiti nale na ina kuzu, ina su ina malu isu nani ushara nan nya nidowo mine nafo anit, inan su lissosin nafo usu Nruhu Kutelle.⁷Imalin nimone vat din cinu. Bara nani nonko ibinai mine, sun ukpiluzu mine nin nibinai nisheu bara nlira mine. ⁸A imon dutu vat, yitan nin su ugip kiti linuawana vat, bara na usu di nin su u yinin a lapi namong ba. ⁹Yitan nin su nsesu namara nan nya mine na nin kugbullu ba.¹⁰Nafo na ko uyeme mine na seru ufillu, sun katwa mun nan nya nati mine, nafo a wakilai Kutelle acine na ina seru ufillu ngangang gbardang kiti Kutelle. ¹¹Andi umong nsu uliru na uso nafo agbulang nliru Kutelle; andi umong din su katwa, na asu nafo nin likara na Kutelleri din nizu, bara nan nya nimon vat, na Kutelle se ngongong unuzu Yesu Kristi. Ngongong nin likara di unme vat sa ligan. Uso nani.¹²Anan su nayi ning, na iwa yene imon fiuwari imusun nle uniu ukan ghe na udi kiti mine bara udumun minuari nafo imomon inanzaghari na se minu. ¹³Nafo na ligan gbardang in yinnu nniu in Kristife di, su liburi libo, bara inan su liburi libo nin nayi abo nan nya in yenu ngongong me. ¹⁴Asa izogo fi bara lissan Kristi, udi nin mari, bara Uruhu ngogong nin Nruhu Kutelle sossin litife.¹⁵Na umong mine nwa neo nafo unan molsu nanit ba. ¹⁶Vat nani, asa umong mine din niu nafo unan dortu Kutelle, na awa lanza ncin ba, ama na ati Kutelle gongong nan nya lisa me.¹⁷Bara kubi nda na ushara ma cizunu nan nya Kilari Kutelle. Iwa din woru ucizina nin ghiruk, iyaghari ma yitu liyissin na lenge na idi nin yinnu nin liru Kutelle ba? ¹⁸Andi fa unan katwa kacine mase utucu bara uniuwari, iyaghari ma yiti liyissin nnan sali fiue Kutelle nin nan kulapi? ¹⁹Bara nani na alenge na idin niu nafo usu Kutelle ni tilai mine kiti nnan makeke ugegeme ai yita non nimon icine.

Chapter 5

¹Ndin wunu na kune ale na idi nan nya mine atuf, meng wang ukuneari nafo anunghe a ushaida nniu in Kristi, a tutung, yita nan nya ngongong mongo na mima dak. ²Bara nani, ndin wunnun minu atuf a kune, sun libya nnono Kutelle na idi nan nya mine. Yenjen nani gegeme, na bara uso minu gbas, ama bara ita nibinai ku, nafo usu Kutelle. Yenje nani gegeme, na bara ikurfung nsalin kidegen ba, ama nin yinnu. ³Na uwa so nafo cikilari kitene na lenge na udi libya mine ba, ama so imon in yenju kiti mine. ⁴Asa Idurso ugo na nan libya we, ima seru litap ligogong nin salin nshaltu.⁵Nan nya libo lirume, anung uzaman, nonkon atimine kiti na kukune. Vat mine teren atimine nin nibinai nisheu isu ati mine nitwa, bara Kutelle nari unan tikunan liti ama unan nonku liti din se ubunu Kutelle. ⁶Bara nani nonkon atimine kadas ncara likara Kutelle mboti anan ghatinminu kubin cin dak. ⁷Toltunong imon nsu mine vat nabunume, bara a ceo kibinai nati mine.⁸Yitan nin nonku nati, yitan nin yenju. Unan nivira mine kugbergenue -masin nafo zaka unan kuculu adin galu akilo buu, npiru nlenge na ama li. ⁹Yisinan ghe nin nakara. Yitan nin nakara nan nya in yinnu sa uyenu mine. Yinnon nworu nuana mine nan nyan yie din tecu ayi nin nimusun nniu uremere.¹⁰Kimal na ima niu nin kubi bat, Kutelle nvat nbolu nanit, alenge na na yicila minu nan nya ngongong me m sali ligang nan nyan Kristi, ma kulu minu, ma ciu minu, amnin ni munu akara. ¹¹Kiti mere tigo maso sa ligang. Uso nani.¹²Meng yira Silvanisu ku nafo gwana nciu kibinai, nmini na nyertin minu bat unuzu kit me, Nwunun minu atuf nminin nduro minu nworu imon ilenge na nna nyerti minu kidegen nbolu kutelleari. Yisinan kitene ni ning. ¹³Kishono kanga na kidi in Babila, ulenge na ina fere ghe ligowe nan ghinu, din lissu minu; a Marku, usaun nin, din lissu minu. ¹⁴Lisson ati mine nin nilip in nyukunu tinnu un su. na lissosin lisheu so nan ghinu vat anung na idi nan nyan Kristi.

II BITRUS

Chapter 1

¹Simon Bitrus kucin nin gono kadura in Yesus Kristi, uncindu kita na lenge na ina seru uyinnu sa uyenu ucine urume nan ghiruk, uyinnu sa uyenu nan nya katwa kacine Kutelle in Yesus Kristi. ²Na ubunu Kutelle so nan ghinu, na lissosin limang in yiru Kutelle kpin nan nya mine nnuzu in Yesu cikilari bit.³Nafo imon likara Kutelle vat in lai nin fiu Kutelle in niari unuzu in yiru Kutelle, ulenge na ana yicila nari nan nya ngigibg nin lidu licine. ⁴Nan nyan ni lele, ana niari ucinu nnuu un likara ucine. ana su nani ti nan so anan se nikop nan nya nidowo kitene, kimal na ina se usurtu nnuzu likara linanzang nin su nimon yii.⁵Bara imon irum ilele, shonon ati nsu nimon icine nan nyan in yinnu sa uyenu nin su katwa kacine nin yinu. ⁶Nan nya in yru seu uminu nati, nan nya nminu nati sen uteru nayi nan nyan teru nayi, yitan nin fiu Kutelle, ⁷nan nya fiu Kutelle yitan nin su linuana, nan nya nsu linuana yitan nin su nati.⁸Asa ile imone di nan nya mine, idin kunju nan nya mine, na ima yitu are ba sa anan sali mumat nan nyan in yirun in cikilari Yesu Kristi. ⁹Ama ulenge na a dira ilenge imone, adin yenju imon ile na idi susutari cas; adi udu. Ame nshawa ukusu nalapia kuse me.¹⁰Bara nani, linuana, shonon ati it uyiculu mine nin feru mine durso nati mine. Asa idn ile imone, na ima tirzu ba. ¹¹Bara nani mmari midya wari mma niminu nan nya kilari tigo. Ncikalari bite nin nan tucu Yesu Kristi.¹²Bara nani, ko nin shi mma lizizin muni ile imone, in yiru iyiru inin, idi nin nakara nan nya kidegene nene. ¹³Ndin yenju kubi nda dert nzunzun minue nlizun minu nbelen nile imone, ligang lissosin ning nan nya kudanga kone. ¹⁴Bara meng yiru nine men ma kalu kadanga nghe, nafo na cikilari bite Yesus Kristi na dursoi. ¹⁵Meng ba su ligan. ....? nighe, bara anughe inan lizizino ilenge imone kimal nnyiu nighe.¹⁶Bara na arik wa dortu ti beliu minu gegeme ba ubeleng likara nin dak ncikilari bite Yesu Kristi, ama ti wa ti iyizi nba in yenun gongong me. ¹⁷Bara awa seru kiti Kutelle ucife uzazunu nin gongong na liwui wa nuzu kitene kani nin likara nin gongong li woro, "Ulengene usaun nighari, unan su nayi ning, ulenge na ayi ning di nin su me kang." ¹⁸Ti wa lanza liwui tone na liwa nuzu kitene Kutelle: na tiwa di ligowe nan ghe kitene kikup liau.¹⁹Ti di nin lirun anabci ulenge na uso kidegen, ulenge na ucara i ceo unin umasin nafo ula na uta kanan nan nyan kitin sirti na kwuidinding nda fiini nkwuidinding nta nkanang nibinai mine. ²⁰Tun cizinan i yining ulele, nworu anabci ale nainyertine na udin nuzu nkpilizu nnan liru nin nin Kutellere litime ba. ²¹Bara na amon anabci na dak unuzu nkpilizu unit ba, ama anitari Uruhu din dortu nin ghinu i pila ulirue i bele uning.

Chapter 2

¹Anan liru nin Kutelle an kinuu wa dak Israila a anan dursuzu kiti kinu ma dak kiti mine. Ima dak nin dursuzu un wultunu kiti likire, iming ma nari cikilare na ana seru nani. Inung dsin liru nnin kimolo nati mine dedei. ²Grandang ma dofunu usu nibinai mine, barainughe ima zoguzu libo kidegene. ³Bara usu nati mine ima ti nkoli nin ghinu ndas uzuzun nliru kinu mine. Na ushara mine ma yiru kubi pit ba; na uwutunu mine ma yitu hem ba.⁴Ndafo na kutalk wa ceo litai unono kadura mae alenge na iwa ti kulapi ba, ndafo awa na tunari nan nya kukunsa ligang, i ceo nanii ku nin ninyaag nan nya sirti isu uca nshara. ⁵ndafo na awa ceo uyi uyi unbburne ba, ama awa tucu Nuhu ku unan belun nbeleng katwa kacine ligowe nin na nit kuzor amini wa dak nin fibark nmyen in yii kulapi. ⁶A mini wa juju nipinpin Sodom nin Gomora ni lwa utong, a mini wa ceo nani nca nkul ios imon yenju na udin cinu dak kiti na nan sali fiu Kutelle.⁷Amini wa tucu unan katwa kacine, ulenge na awa sessu ufizu nayi ko kome kubi bara adadu ananzang na nan sli fiu Kutelle nin kuna niyizi. ⁸Bara katwa nsalu fiu Kutelle mine na unan katwa ka cine na yenje alanza ko lome liyiri a sossino nan nya mine w a lanza fisudu katwa kacine me ukul. ⁹Cikilare yiru ulenge na ama tucu anan fiu me nan nya ndumunuzu mine, a yiro kitin ciu nanit alenge na idi nin katwa kacine ba bar44a uniu lirin nshara.¹⁰Ulengene ma sossin kidegene kiti na lenge na idin lin hun nin likara li nanzang nin tik nidowo ina ni nari tigo. Idi nin nayi akone nin nilaza nati mine. Na idin lanzaq fiu izogo sa ima su untigo uliuru ba. ¹¹Nono kadura Kutelle di nin nakara adya nin yiru ikafin anit vat, ama na idin dassu nin shara tizogo kitene mine kitin cikilare ba.¹²Ama anit nan kpiizu nafo inawan tene ima na kye nani bara ikifizo i nanzari. Na i yiru imong ile na ijogo ba. Ima nanzu nani. ¹³ima lanzu ukul bara uduk likara linanzang mine. Idin su lissosin nlanzu mmang nin liring. Idi nin na lap a akura amanzang. Idin lanzu mmang nadu kinnu mine i wa din sonu nfunu ninfi. ¹⁴Iyizi mine kulun nin su na wani nfunu; na kulapi din batizunu nani ba. Idi wunu anan sali nakara nibinai udu su katwa kananjang, nibinai mine nmali se udursuzu bara kuna niyizi, nono nti nnuu.¹⁵ina filing libo licine. Ina wulu inani na dofin libo in Balamu, usaun Basura, ulenge na awa di nin su a seru uduk kitene nfanu me. ¹⁶Amini wa se uboriu niyizi kitene nfanu me. kajaki nsalin liru kani wa su uliru nin liwui nnit uni wa Yissa unan liru nin nuu Kutelle tik.¹⁷Anit alele masin igunanghari sa nmyen. Imasin awutari na ufunu nwesse. Nsirti mi bibitari ina ceo bara inunghe. ¹⁸Idi su uliru nin tikunan nati tiham. Idin wunu anit nin tok nidowo. Idin anit ale na ipizira isurto nacara na lenge na issosin nan nya ntanu. ¹⁹Idin su nani uliru nworu ima lissosin li taop, ama inung ati mine acin nitwa ni nanzanghari. Bara unit kucin nimon ilenge na ileo likara nere.²⁰Ulenge na a surto nacara nnanu in yii nnuzun in yiru nakilari nin nan tucu Yisa Kristi, amini kuri a kpilla nan nya nnanu une tutung, uso nani unanu unanzang ule na nkatin un burne. ²¹Uwa kutunu nani nworu na iwa ma na yinin libo katwa kacine nworu na iwa ma na yinin libo katwa kacine nworu iyinin i kura i kpilya timuro mine kiti nduka ulau ule na iwa nani. ²²Ule uliru tigoldoe kidegenere kiti mine: "Ka kau nkpilla kiti tilozo me. kuladu ko na isalsuna kunin nkpillla nan nya mboro."

Chapter 3

¹Nene, In nyerten minu, anan su nayi ning, kongo kubaga ni nyerte kun ba kunan ghantina nibinai nicine mine, ²bara inan lizino ulirue na iwa belin minu uworsu tinuu na nan nliru nin nuu Kutelle mbeleng ndukan Cikilari nin nan tucu unuzun nono kadura fe.³Tun yinnon ilele, anan rusuzu kiti ma dak ida rusuzu minu nan nya nayiru nimalin, ima dortu imon ntok nibinai mine, ⁴ima woru, "Ani uciu nliru nkuru nkpillu me din we? A cif bite na kuzu, ama imon du nafo ubur nu nkye in yie."⁵Ina shawa ilele nin su nibinai mine, nworu i wa kye kitene kane nin kutyin ne unuzu nan nya nmyenari nin myen, uworsu, nin liri nnuu Kutelle, ⁶a ubellu nnuu me nin myen uyie kubi kone, nmyen wa hiru, uwa nana. ⁷Kitene kane urume, ina ceo bara ula unuzuri bellun nliru urume, ina ceo bara lirin shara nin molu na nan salin dortu Kutelle.⁸Na ulele nwa nuzu nibinai mine ba, anan su nayi ning, liri lirun kiti Ncikilare masin akus limui yari, a akus limui nafo liri lirun mari. ⁹Na Cikilare di shankalong nbelen nciu nliri me ba, nafo na among din su adi shankalong, ama adi nin kune kuneari nin ghinu. Na adi nin su umon mine nana ba, ama adi nin su ani kubi nwooru vat sun alapi mine.¹⁰Vat nani, liri Ncikilare din cinu na udak nkiri. Kiitene Kutelle ma katu nin liwui ligberere. Imon vat ima juju nin la, uyie nin nitwa nnin ima su unin ushara.¹¹Andi ima musuzu imon ilele vat nane, imus na yapin anitari i kamata i yita? bara lissosin lilau nin katwa kacine. ¹²Tizan mas nan nya nca liri Kutelle, na kitene Kutelle ima juju nin la a vat nimon ile na idiku ma nutuzu nin piu nle. ¹³Vat nani, nan tissu uca Kutelle kupesse nin yii upesse na ana ceo nari uliru mun, ulenge na anan katwa kacine ma so ku.¹⁴Bara nani, anan su kibinai ning, tun da na idin ca nile imone, yitan nin kanyir kang ise minu na nin na lap sa ndinong ba, inin se minu issosin mang nan ghe. ¹⁵Yiran ayi asheu Ncikilari bite, unan kadura Kutelle Bulus na nyerten minu, nan nya kujinjing ko na iwa nighe. ¹⁶Bulus nasu uliru nilenge imone nan nya ninyerte me vat, nan nya imong imon na yitu nin likara nworu iyining. Ale na nono katwa wari ba a na nibinai mine di kiti kirum ba ma shogulu ile imone, nafo na ina su umong uliru Kutelle udu ukul mine.¹⁷Bara nani, anan su kibinai ning, tun da na iyiru ile imone, minon ati mine gegeme bara iwa wulttun minu nin liru kinu na nan salin lanzu fiu kutelle i fillo un min uyinnu sa nyenue. ¹⁸Ama kunjon nan nya nbolu Kutelle nin yirun Ncikilari bite a unan tucu biite Yisa Kristi. Na ngongong so min me nene udi duru saligang. Uso nani!

1 Yuhana

Chapter 1

¹Inlele wadi infune, elena tina mali lazu ilena tina mali yenu nin nizi bit, ilena tina mali gwinu, nin nachara bi na kifoo, kitene tipin lai. ²Ulaiye na ina yinin nin yenu, nin tinizi iba nin beling minu ulai sali ligang, ulena wadi nin ncife, na tina yino kiti bit.³Ilele na ti yene nin lanzu tima belin minu, bara usuu usujaida ligowe nin narik nin usujaida ligowe nin Ncif nin Uson, Yesu Kristi ⁴Tinanin yrtine elemone bara ti timinu liburi liboo kaan.⁵Ulelere uliru umagulete dana tina laza tidin belin minu: Kutelle nkanan ghari nanya me na mbibit diku ba vat. ⁶Andi tibenle tidin su usujaida ligowe nin ghe tinani din chin nanya sirti tia kinu, natidin su kidegen ghe ba. ⁷Bara nani andi tidin chin nanya nkana ghe nafo amen in nkanan ghe, tinani dinin dimun usujaida ligowe nin kogha, nin mmii Yesu uson me kusu nari lau unu nalapi bit.⁸Andi ti woro tidinin kulapi ba, tidin rusuzu atibitari na kidegen di nanya bi ba. ⁹Bara nani anadi benle alapi bit, ame dinin kibinai kisheu ma shawu nin na lapi bite anin kusu nari lau unuzu salinlaubite. ¹⁰Andi tibenle ti dinin na lapi ba tita ghe unan kinu, nin nani tipipin me di nanya bit ba.

Chapter 2

¹Nono kibinai nin, i yertine ile mone udu kiti mine bara iwa su kulapi. Bara nani andi umom suu kulapi, tidinin nan seru ulena adi nin Ncife, Yesu nKristi ulena adi lau kang. ²Amere yisin kitik bite kitene nalaapi bit, na alapi bit cas ba. ama tutung vat nanya inye. ³Bara nanere tima yinu tiyiru ghe, andi ti dofuno tidokokime.⁴Ame ulena woro, "Ayiru Kutelle,'' amini nari u dortu tidokokime, atah kinu, kigen di nanya me ba. ⁵Bara nani ulena dofuno uliru me, Kidegenere nanya nitu une usu Kutelle mali ti likara kan, Nanyanenere tima yinu tidi nin ghe, ⁶Ame ule na aworo adi nin Kutelle na chinu nafo naa Yesu Kristi na chinu.⁷Anan kibinai nin, na din nyertu tidokoki ti pesariri ba, bara nanin tidokoki ti kuseri tona ina mali lazu nin fune. Tidokoki ti kuse tone tinere ti pipin too na ina malin lanzu. ⁸Vat nanin indin nyertinu minu ti dokoki ti pese, to na kidegen ghari nanya Kristi nan ghinu, bara insirte din katizu nin nanin kidegen nkanan mali chizunu.⁹Ame ulena aworo adi nanya nkanan, amini nari gwana me aduu nanya sirti harnene. ¹⁰Ame ulena adinin suu gwana me aduu nanya nkanan na imong ntiru di nanya me ba. ¹¹Bara nani ame ulena anari gwaname aduu nanya nsirti nin chinu nanya nnsirti; na ayiru kika na ama duu ba, Bara nsirte mali tursu ghe iyizi me.¹²Ina nyertin minu, nono suu nin, bara alapi mine ina shawa mun kite lisa me, ¹³Ina nyertin udu kiti mine, acif, bara iyiru ilena adi infune. Ina nyertin minu azamang, bara ina malin katu likara nmunge. Inmi nyertin minu nono nibebene, bara iyiru ucife. ¹⁴ina nyertin minu acif, bara iyirughe tun uchizine. In nyertin minu angyana, bara indimin nakara, nin ti pipin Kutelle suo nanya mine inani mali katu likara nmunge une.¹⁵Na iwasu ukauna iyeba sa nin nimong nanya inye. Andi umong dinisuu inye usu Kutelle chife di nanya me ba. ¹⁶Bara ilemong na idin nanya inye in nare, usu kidawo, ushaawa nizi, nin foo figiri kinan zan na inchifari ba in nanya inyeri. ¹⁷Uye nin nimong suu kibinai di katuzu. Bara nanin ule na adin suu unufi Kutelle ama suu sa ligang.¹⁸Nono ni bebene, kubi kun ni malin ghari. Nafo na imali lanzu unan nivira Kristi di cinu, nene ma anan nivira Kristi mali dak, bara nanere ti yino kubi kuni malin ghari. ¹⁹Ina nuzzu kusaei bit, bara na idi nan gharik ba. Bara andi idi nanghari ima li bung nngharik. Bara bara kubi kona inuzu, nanin nuna nainin di nanghari ba.²⁰Bara nani anin dini shapewe unuzu kiti le na adi Lau, inani yiru kidegen gye. ²¹Nanyertin minu, bara na iyiru kidegen ba, bara iyiru barana kinu di degen gye ba.²²Ghari unan kinue amere ule na anari Yesu ku amere Kristi? Ule unitere unan ni vira nin Kristi, bara na anari Ucif. ²³Ulena anari Usaun na adinin Ncife ba. Vat ulena ayina nin Usaun adini Ucife tutung.²⁴Bara anughe, elemong na ina lanza nin cizine soo nanya mine, inani mayitu nanya in Saun ne nin Cife. ²⁵Lo likawaire ana ni nari: ulai unsali ligang. ²⁶Imalu nyertinu minu kitene nale na ima wultunu minu.²⁷Bara anunghe, ushapewe na ina malin seru kiti me suu nanya mine, nin naanin idinin suu umong da dursuzo minu ba. Bara ushapi me ma dursu minu imong vat nin gidegen na kinu ba, nafo na amlin dursuzu minu uworu, suu nanya me. ²⁸Nin nene nono nayi nin, suu nanya me, bara kubi kona ada, tima yitu nin chin in daki me ba. ²⁹Andi iyirughe adi lau, iyiru vat ulena adi cin gigime ina marighe kiti mere.

Chapter 3

¹Yenen musin ukauna ulena Ucif na ni nari, ina yichila nari nono Kutelle. Nanere arike di. Bara nenere, uye yiru nari ba, bara na iyiru ghe ba. ²Kinnayi nin, nene arik nono Kutelleri, na ise yino yeri tima yitu ba, tiyiru kubi ko na Kristi ma dak, tima yitu nafo ame, tima yenughe nafo na adi. ³Vat ulena adinin le ubege ama yisunu kitime anin kusu litime lau nafo inda na ame di lau.⁴Vat ulena a leu ubun kulapi, adi durtu udoke ba. Bara nani kulape kunnare usalin durtu udoka.⁵Iyiru vat Kristi na dak bara ana yira alapi bit. Bara nan nya me kulapi diku ba. ⁶Ulena adi nanya me adinin suu kulapi ba. Ulena aleu ubung kulapi na ayeneghe ba kokuwa na yirughe ba.⁷Nono nin, na iwa yinin imon rusuzu minu ba. Ame ulena asuu kata kalau adi lauware, nafo na ame Kristidi lau. ⁸Ame ulena asuu kulapi ame di nin ibilis, bara ame ibilis nasuu kulapi tun uchizune. Bara nanere Gono Kutelle na dak, bara ana naza katwa in ibilis se.⁹Ulena ina marughe kiti Kutelle na adin suu kulapi ba bara imus Kutelle di nanya me. Na awangya asuu kulapi ba bara ina maru gye kiti Kutelle. ¹⁰Nanya nanere nono Kutelle nin nono in ibilise ima yenu nanin kanang. Vat ulena anri usu nimong ilau ame di nin Kutelle ba, nin lena adini suu gwana me ba.¹¹Bara ule usakwere ina malin lanzu nin chizunu, i suu ukauna nati mine, ¹²na yinda na Kayinu nasu ulena awadi nin ibilis amini wa molu gwa name. Bari yanghari ana molu gwa na me? Bara katwa me wadi kan ibilis sari, nin lau gwana me.¹³Na iwa suu umamki ba, nwana nin, andi uye nari minu. ¹⁴Tiyiru tina malin katu ukule udu annya lai, bara ti dinin suu nin nwana. ¹⁵Ulena anari gwana me unan molusari. Inanin yiru ulai sali ligang di kiti nale anan molusari.¹⁶Bara nani tiyiru ukaune, bara Kristi na ni ulai me bara nwana. ¹⁷Bara ulena adinin nimong iye anin yene gwana me dimon ba, amini nari ubunu gwana me, iyizari ukauna Kutele di kitime? ¹⁸Nono nin, nati suu ukauna ti nuu ba ko ti lem ama ni nayuka ni kidegen.¹⁹Bara nani tiyiru kidegen nin ni binai bit kit kiti me. ²⁰Bara andi nibinai bit wanla nari, Kuttelle katin nibinai bit, amini yiru imon vat, ²¹Kin nayini, andi nibanai bit wala nari ba ti nin likara yisunu kiti Kutelle. ²²Vat elemon na titirino ama ni nari, bara tii ceu tidokoki me ti nani din suu imong na icoon kusari me.²³Ulelare tidokoki me-tiyinin nin lisa son me Yesu Kristi nin suu kauna kogha, nafo na ana ni nari tidoka. ²⁴Ulena adin dortu tidokoki adi nanya me, Kutelle di nanya me. Nin nanere tima yinu adi nanya bit, nin fip milau na ana ni nari.

Chapter 4

¹Kinnayi, na iwa yinin ni yeme fip ba, bara nanin dumuzunan koyeme nfip inin yene sa min Kutelleri, bara among anan kinu madk gbardan inani malu nuzu udu nanya nye. ²Kikanere ima yinu Nfip Kutelle - nfip mona miyina Yesu Kristi na dak nanya kidawo minare min Kutelle. ³Nin vat nfip mona miyinna nin Yesu ba na min Kutelleri ba. Monere infip ni vira Kristi, mona ina malin lanzu adin chinu, amin di nanya inye nene.⁴Anun un Kutelleri, nono ni nibebene, inamalin katu likara mine, bara ame ulena adi nanya bit akatin likara inle na adi nanya inye. ⁵Inin anan inyeri di, bara nani ilemon na ibele in inyeri di, uye din latiszu nanin. ⁶Arik anan Kutelleri. Ulena yiru Kutelle ama latiszu nari. Bara nanere tima yinu infip min kidegen nin infip min kinu.⁷Kinnayi, suu kogha ku ukauna, bara Kutelle ukaunari, vat ulena adini ukauna ina maru ghe kiti Kutelleri ani yiru Kutelle. ⁸Unit ulena adin suu ukauna ba na ayiru Kutelle ba, bara Kutelle ukaunari.⁹Nani ukauna Kutellere ana durso nari, Kutelle na tuu gono me kirum nanya inye ti nan se ulau nuzu me. ¹⁰Ai ukaunere ule, na arike ti din kauna Kutelle, amere na din suu bit, amini na tuu gono me bara alapi bit.¹¹Knnayi, andi Kutelle din suu bit kang, ariki wang tisu usuu nwana bit. ¹²Na umomg nayene kutelle ba, andi tidinin suu li nwana bit Kutelle ma soo nanya bite nin usuu me mayitu nanya bit. ¹³Bara nanere tiyino tidi nanya me ame nanya bit, bara ana ni nari Nfip mi lau. ¹⁴Tina yene tinani ta suu ushaida ucife na tuu gone ayita unan tucu inye.¹⁵Vat ulena ayina Yesu gono Kutelleri, Kutelle di nanya me ame ma di nanya Kutelle. ¹⁶Tiyiru nin yinu sauyenu usuu me na Kutelle dimong nanya bi. Kutelle ukaunari, ulena adini ukauna ama suo nanya me, Kutelle ma suu nanya me.¹⁷Ulel usuware mali tii likara nanya bit, tinan yita nikibinai salin feu mbungme nliri mawucuwuce, bara na adi, nanere tidi nanya nye. ¹⁸Na ifeu di kiti nsuu ba. Bara usuu likar din kuo infeu piit, bara infeu di kusarin kpizu. Bara ulena adinin infeu na adini likara kitin suu ba.¹⁹Tidinin suu bara Kutelle na chizu ussu bite.²⁰Andi umong woro, "Adini suu Kutelle" amine nari gwaname, ame unan kinuwari. Bara ulana adinin suu gwana me ba naadin yejugye, iyizari ama yitu nin suu Kutelle ulena asa tabina uyenugye ba. ²¹Tone tinare tidokoki tona tina se kitime: Ulena adinin suu Kutelle doleri ayita nin suu gwana me.

Chapter 5

¹Ulena iyino Yesu amere Kristi kumat Kutelle ri. Nin vat le na adinin sume, ulna ana nuzu kit ncif amini din suu nnonon me. ²Nin nanin tiyino ti dinin suu nono Kutelle. Adi tidinin su Kutelle tiba suu tidokame. ³Ulelere u suu Kutelle, andi ti ceu ti dokame nanya kibianai bit, kuma na udokame di getek ba.⁴Vat ulena ina maru ghe nanya Kutelle akatin likara inye. Ulelere lkatin ghe nanya inye, nin yinu sa uyenu minu. ⁵Ame ule na ana mali katu likara inye? Ulena a yina Yesu amere gono Kutell. ⁶Amere ulena ana nak nanya mmen nin mmii, Yesu Kristi. Na anadak nanyammen kadai ba ama nanya mmii. ⁷Bara among duku natat na suu iyizi inba ⁸Awa tatere alele, Infip milau, mmen nin nmii.⁹Andi ti sere u tinizi nanit nin ti niyizi Kutelle ma katunu. Bara ushaida Kutelle unere une. Ana malin suu iyizi iba bara gonome. ¹⁰Ulena yina nin Gone Kutelle adimun ushaida Kutelle nanya me. Ulena ayina nin ba Kutelle taa ghe unan kinu, bara na ayino nin shaida na Kutelle nani kitene inson me.¹¹Ushaida unere une- na Kutelle nani nari ulau usali ligang, ulai une udi nanya Isoune. ¹²Ame ule na adini insaune adini lai. Ulena adini Isou Kutelle ba adini lai ba.¹³Ile imone nyertin minu inan yino idini lai- udu anughe alena iyina nanya lisa Gono Kutelle. ¹⁴Ulelere likara kibinaiye nati dimon mbung me, bara asa ti tirino imong nanya inufi me, ama lanzu nari. ¹⁵Andi tiyiru adin lanzu nari-vat elemon na ti tiringhe-tiyiru tima se ilemon na tina tirin ghe.¹⁶Andi umong yene gwana me taa kulapi kona kuma tighe aku ba, ucau inlira kiti Kutelle anan naghe ulai. Idin belu alena alapi mine mati nai iku ba. Bara among alpi diku alena nati unit ku-nan belle iti inlira kitene nalele. ¹⁷Vat usalinglauwe kulaperi-bara kon kulapi diku kona kuma ti unit kuu ba.¹⁸Tiyiru ulena ina maru ghe kiti Kutelle na dini kulapi. Bara ulena ina maru ghe kiti Lutelle amin litime gigime, ibilis wangya alanza ghe ukule ba. ¹⁹Tiyi arik kiti Kutelleri, nanin tiyiru uye vat sosin kadas ibilis sari.²⁰Bara nani Gono Kutelle na dak anan nanri uyinu, bara tiyirughe ulena kidegenghe, nani tidi nanya me ame na adi kidegenghe, nin Usome Yesu Kristi. Amere kidegen Kutelle nin lai saligan²¹Nono nayini, chinong udortun chill.

2 Yuhana

Chapter 1

¹Uune kurti kulau na ina tarda nghe acara udu kitin ngantiwani ning nono me ule na ayi niyinghe duku ning kidegene na myeng cas ba, ning vat nale na idining kidegene. ²Bara kidegeng ka na kidi nanya bite na kiba yitu nanya bite saligang. ³Ubolu Kutelle, nkunekune, ununku kibinai mayifu nang narik, unuzu Kutelle nin Yesu Kristi Gonon Cif nanya kidegen ning nan soning.⁴Nlanzanmang midiya bara nang nsennang nono fe din cinu nanya kideene na tina seru adualele kitin ncif. ⁵Tutung indi likerafe nene, gantiwani na nafo nang na yertin lidu lipese kitife ba ana too na tina lanza mburne. Au wu titii usuu linwana. ⁶Usuuwere une auwu ti cinu dert ning nadume. Adumere alele, nafo na una lanza mburne auwu ucinu nanya ni. ⁷Bara na anang rusuzu kiti gbardan nuzu nanya inye ale na inari yinu nin Yesu Kristi ku na adak nanya kidawo. Alelere among rusuzu kiti ning namong nari Kristi. ⁸Yejen atimine, auwu iwa dira imon ine vat na tina suu katwa we mang.⁹Ule na ame nya ubun na ayisina nanya ma dursuzu Kristi ba, na adining Kutelle ba. Ulena na yisna nanya madursuzuz adi nin cife nin Gonome. ¹⁰Wase umong daa minu na daa nin dursuzu ulele ba na iwa serughe ba nanya ngamine ba, na i wa liseghe tutun ba. ¹¹Ulena alisoghe amunu litme nin katwa ka nanzan.¹²Indinin nimong gbardan na ima nyertinu minu nang dinin suu in nyertin ba nanya kubaga nin mmen ni nyert ba. Bara nani men din cisu kibinai ima dak tida suu uliru ti yerte ateumuro nin muro bara mmamng bite minan kulo kang. ¹³Nonon ngwanafe unan feruwe din lisuu fi.

3 Yuhana

Chapter 1

¹Ukune unan tardu nacara kutii kulau udu kitin nnang su nighe, ule na adi nan su me kidegene. ²Unan su ning, indin nlira uyita ucine nin linbun nanya nimung vat, nafo na kibinaai fe din libum. ³Bara na indin lanzu nmmang kang linwana nwadak idin belu kidegen fe, nafo na udin cinu nanya kidegene. ⁴Na indi na monn ayaaboo adiya ale naa akatin alele ba, in laza nono nighe din cinu nanya kidegene.⁵Unang sunin, udin su katwa kachine kiti nwana nin na mara, ⁶alena ina ina yene nin nizi mine musun isufe nanya kiti kulau, uma caunu ntuu nanin mbung incine ucine kiti Kutelle, ⁷bara lisa loo na ina nuzu mung, na iyira imemung nenya na wurme. ⁸Ucaun arik tiseru nanin nani bara tinang munu ate katwa udu kidegen. ⁹Nndin yertu minu imemong udu ligozin nanit, bara nani Diotrasfes, ule na adinin su a suu unan burnu nanya minee, na awa seru nari ba. ¹⁰Bara nani, inwa dak ina lizinu imong ile na ana su, na awa belu imong inanzan nati bite nin tin tigbulaln tisirne. Tutun na nani mbatinghe ba na asere linwana ba, a wantina nin kuu nale na iwa di nin nibinai ye nnani nanya ligozin na nite.¹¹Anansuning, na iwa masu imong inanzan ba masan icine ulena asu icine un Kutelleri, ule na adin su imong inanzan nasa yene Kutelleba. ¹²Demetrus inan tii nizi ibaa vat nin kidegene litime. Arik wang ti yina nin ti nizi ibiye anung wang yiru uyenu bite kidegenere.¹³Ndi nin nimung gbardan na mma yertinu udukitimine na inya in yertine nanya kubaga nin mmyen niyert ba. ¹⁴Ndin caa inyene mune nin nizi, tima nin liru tiyenje atii. ¹⁵Ayi ahau soo nan ghinu a dodndon din lisu minu, lison a dondonye nin tisa tisa mine.

Yahuda

Chapter 1

¹Yahuda kucin Yesu Kristi nin gwana Yakubu udu ale na iyicila linwana nanya Kutelle ucif nin ciyu Yesu Kreisti.²Na ayi akunekune udu kitimine nin sheu nibinai nin suu tigbardan³Linwana in wadin shuu liti kang inyerti minu mbelen nlirunse nla, imile na nyertin minu in zazin minu ikpiyin ushu natin nyinu sa uyenu ule na iwa nakpa anit alau.⁴Bara naamong anit wadak likire ale na uchankuulobmine iyertine uwoeru anan sali fiu Kutelle ale na ina saka alheri Kutelle bit udu nuzu nanm nawani ahhe, nin nale na ita amusu nchikilari nin nan bunbite Yesu Kristi.⁵Nene ndin wuru inlizin minu kodashike iyiru vat niming au cikilari wa nutun anit nanya unuzu myin Mmasar bara nani amolu ale na iyina ba. ⁶Nin nnono kadura Kutelle ale na iwa cin katwa mine, i suna kiti lisosin mine kicine Kutelle na ce nani nanya nisarka nsirtin sa ligan udu udiya lirulole.⁷I masin nafo Usodom nin Gomora nin nigbiri naa na niea di nkiline, ale na iwa libaw lirume na awa ni atimine ni mon inanzang ndurtu kuna nizi kuhem. I wa suu anan gbaduzu na iwa neu un nnla unsa ligang. ⁸Nin nani libau lirume alele nanza nidowo mine nanya namoro, inarsi anan natet tigo, nani ibele inun inanzan kusari nanan natt udia.⁹Bara ame Makailu unan kadura Kutelle udiya na awadi ugon nsirti mayardan kitene liben Musa, na awa yinin ada ni mabucubucu sa ti gbulan tizogo ba inworonani aworo, ''Na ucife kpada fi.''¹⁰Bara nani anit alena vat zoguzo imonle na iyino ba vat ni lemong na iyino makeke Kutelle nafo makeke insali nibinai nile imuwne inanza mminu. ¹¹Kash mine! bara na ina cina nanya libau kainu, inanin pira ndina ntanu Balam nsu nikurfun, inani diku zemzamlibau Kora unan mayardan.¹²Alelere ale na i yeshin nagilitin nsufe na ina lii ninfi, sancin idin pillu ma atiminere mung iso a wut sa wuru ale na ufunu asu uyira aca akune sa kumat, ukul tiba, tijiye martiza. ¹³Ufunu nanya kurawa, anutuzuno kupunjetnceen mine, iyinin galu bara inunye usiriu nanya insirti na na yashe nani se saligan.¹⁴Nin bara anit alele nan Enok unan zur unuzu Adamu iwa beling aworo, ' Yene! Ucif bit nda nin namiu m likure nanit alau, ¹⁵inin suu ma wucuwucu udu kin kogha, anin tecu anan sali ncin dert nin nitwa ninanzan mine nanya na isu nanya nibinai ni nanzan nin nimun ididya ile na ann kulapi na malu belinghe. ¹⁶Alelere anan tibula na idin su mun ile na nibinai mere taa usuwe, anan foo figiri ruu namong inan se ulin bun.¹⁷Bara nani anum linwa na lizinong tigbulan too na iwa belu nin burne na nann lirinu ncif bite Yesu Kristi. ¹⁸Iwa woro minu nayiri nimalinghe anan sissuu ma dak, ima dofunu kata kanazan ka nibinai mine. ¹⁹Ale anite di nin suu nanti, na idinin nfip milauwa ba.²⁰Bara nani anu n linwana, bara na ina kee atimine ketene u yinu sa u yenu udya nin nlira muu na idin tizu nanya infep milau. ²¹Ceu atimine nanya nsu Kutelle, Iyerje ikunekunwe ncef bite Yesu Kristi unan lai sa ligang.²²Nin yerju nkunekune nati na mong anit ale na idi nin nibinai nibaba ²³Nin tucu na mo, ikpalizin nani nanya nla nin namong lanzan nkunekune nin fiu nafo na inari kultuk koo na indinong kidowo nnanza.²⁴Nene udu ule na ama kesu fi utirzu a ceu fi nbun nle na ama yantifi sa kulapi nanya mmang sa ligan, ²⁵udu iti Kutelle cas unan tucubite nanya Yesu Kristi Ucif bite, liru, tigo nin likara uburnu nin nene, nin salingang. Usonani.

URUYAN YUHANA

Chapter 1

¹Ulelere upunu mbeleng Yesu Kristi na Kutelle wa nighe, a duro achin me imon ncin dak nan nya nayiri baat. A taa iyinno inin nan nyan ntuu ngono kadura me udu nkiti kuchin mye Yohanna. ²Yohanna belle uliru ulele vat nin likara imon ile na awa yene ubeleng nliru Kutelle nin nimon inyenu idya na iwa belin kitenen Yesu Kristi. ³Unan mmariari ame na adin bellu inyerti nin liwui li kang nin vat nalenge na idin lanzu tigwulan nlenge na adin su uliru nin nuu Kutelle a yinna nimon ile na ina nyertin nan nye, bara kuben daa susut.⁴Yohanna, udu ni anan dortu Kutelle kuzor nan nyan Asiya: Ubolu Kutelle udu anun nin nmang unuzu ngye na adi, nin awa di, nin le na a din cinu, nin nnuzu kiti nanan kiti ti ruhu kuzor na i di nnbun kutet tigo me, ⁵nin nuzu kitin Yesu Kristi, na amere iyizi mba kiden, unan burnu maru, unan burnu nfitu nanya na nan kul, nin na nan tigo kitene nago in yii. U du kitime na adinin su bite, amini na bunku nari nanya nnye na adin suu bite amini nati i suun nari ti nuzu nnanya na lapi bit lar nnmii me, ⁶amini ntari anan kipin tigo, apriests ucindu kiti Kutelle nin Ncif me, kitime ngongong nin na agang saligang. Usonani.⁷Yenen, a din cinu nin na wut, vat nizi baa yenu nghye, ligowe nin na le na iwa jotugye. Ti lem vat inyi ba su lidurun bar ame. Eh, Usonani. ⁸Cikilari Kutelle inworo, "Mere Ucizune nin Malzine," "ule na adi, a wa di, nin nghe na a din cinu, ame unan Likalin."⁹Meng, Yohanna-gwana mine ule na indi sonu nniu nin teru kibinai urume ligo nan ghinu nan nya kipin tigo Kutelle alenge na idi nanya Yesu na nwadi kitine Fikuru fongo na idin yicu fining Patmos bara uliru Kutelle nin shaida Yesu. ¹⁰Meng wa di nan Ruhu lirin Cikilari. Nlanza liwui nafo lin kulantung kang kimal nighe. ¹¹Li wuiye woro, "Nyertine nan nya kugbundulung kufa ninyerte imong ile na uyene, utuumung udu nilarin lira kuzor, in Uafisawa, Usamaruna, Upagamus, Utiyatira, Usadis, Ufiladelfiya nin cin du Ulaudikiya."¹²Ngitirno nnan yene sa liwui nghaari din liru nin mi, nan gitirno in yene tica nla nizinaria kuzor yisin. ¹³Kiyitik tica nlee, umong wa diku nafo Usaun Nnit, awa shoon kulutuk ijakaka ku duru abunu me, nin likpa na liwa kilin figiri me.¹⁴Litie nin titi me wadi pau nafo uwulu, nafo nkalkali, a iyizi me nafo lilem nla. ¹⁵Afa nabunu me wadi, nafo uwaltu fikoro fishine, nafo fikoro fishine fongo na ijuju ikpelte fining kuwetel, a liwui me nafo uduu mmyen kurawa. ¹⁶Awa miin iyini kuzor ncara ulime me, a kusangali kileo nasari aba nucu nnuu me. Umuro me walta nafo uwui ugberere.¹⁷Nan yene ghe, ndeo nabunu me nafo ule na akuu. A tarda ucara ulime me kitene ning a woro, "Na uwa lanza fiu ba. Merie unan cizunu nin ni maline, ¹⁸nin lenge na adi nin lai. Meng wa ku, vat nani yene, ndi nin lai sa ligang! Mmini di nin nimon nnpun nkul nin nisek.¹⁹Barnani nyertine ile imon na uyene, ile na idi, nin nile na iba yitu kimal nilele. ²⁰Uyinu nbeleng niyini kuzor ine na unyeshine na uwa yene nchara ulime nighe, a tica inla nizinariya kuzore: iyini kuzore nono kadura Kutelle ndu nilari nlira kuzorari, a tica nla kuzore nilari nlira kuzorari.

Chapter 2

¹"Udu kiti ngono kadura Kutelle kilari nlira in Afisawa nyertine: 'Uliru nlenge na a min iyini kuzore ncara ulime me. Ule na adin cinu nan nya tica nla nizinariya kuzore nworo nenge, ²"Meng yiru imon ile na una suu nin katwaa nijasi fe ayi asheu nin teru kibinai fe, ana fe wa sa uso ligowe nin na nan katwaa kananzang ba, uminin na dumun alenge na idin su inung nono kadura, a na nanere yi ta ba, inanin se nani nin kinuu.³Meng yiru nsheu nteru kibinai fe, umini na neo kang bara lisa ning, a na una lanza kudirya ba. ⁴Vat nani ndi nin nimon nivira nin fi, bara na una sun usuu nburnu fe. ⁵Lizino kiti kanga na una diu ku. Suna kulapi fe usu imon ile na una suzu nin burne. A se na ucino likara li nanza fe ba, in wang dak mba da kalu kuca nle kitene.⁶Bara na udi nin lele, udin shina nile imon na an Nikolitiya na su, ile wang na meng nari.⁷Andi udi nin kutuf, lanza imon ile na Uruhu din bellu nilari nliru Kutelle. Ule na a leo likume mba yinunghe ali kucan lai, ko na kudi kipin tigo Kutelle'.⁸"Udu kitin gono kadura Kutelle kilarin nlira in Sumaniya nyertine: Ulelere uliru nlenge na awa di nburnue nin ni maline, ulenge na awa ku amini na ti ulai tutung: ⁹" Meng yiru uniu nin likimon fe. (amma udin nin se), nin wulsu na lenge na idininsu innung a Yahudawari (a na naniere ba, ina dii kilarin nlirun Shaitanghari).¹⁰Na iw a lanza fiu nile imon na iba niu mung ba. Yenen! Kugwergenue din cinu u tuu among mine nan nya kilari licin inan dumun minu, iba niu nan nya nayiri li kure. Yitan ni nayi a kone uduru ukul, meng ma ni minu Litappa nlai. ¹¹Andi udi nin kutuf, lanza imon ile na Uruhu din belu ninlari nliru Kutell. e Ulenge na aleo likumme na ukul nmba ba seghe ba.¹²"Cindu udura nikilisiyan Perigamum nyerte: 'Tuo nye re ttigulan nlengee na adi nin kisangali nlikang nasariaba: ¹³"'Myen yiru kika na usosin ku-kika na lichur nshaitan nnghari. Vat nani umiin lisa nighye parrt, na usuu nntala nni kibinai fye nmi ba, wan nin nya nayirin Antipas iyizin yenu ning, unan liyisin nanya ninghe, nai wa mdu nan ninghe, kikanye na shaitan sosinku.¹⁴Nya nani ndi ning nimon baat ugan ninf: Udi ning namon na imiin gangan madudurzun Balaam, na awa duro Balak ku a filo kutalan tiru nbun nnonon Isruila, unang sye ilyeu imon nli njuju uhem nna kwu tichil inin su nzemzem nmulsu. ¹⁵Libau lirumere, i di ning na le wan na imiin gangan madudursuzu na Nikolainiyawa.¹⁶Kwilzinan, nanere! An nanari ba, mba dak nfi dyedei, mba dak nin su likum kitenye minye ning kisangali na ki nuzu nanya nnuu ning. ¹⁷Asa udi nin kutuf, lanza imeile na unangwaru din belu ikilisiyai. Cindu nlengyye na a lyeu, mba nyinghe ummong u manna nau nyeshin, nning ninghye litala libau ning lisa lipesye na i nyertinye kutalye, lisa lo na umon yiru ba nngiwaa unan serye rye yiru.¹⁸" Cindu udura ilisiyan Thyatira nyertine: 'Alenge nye rye agwulan Nsaun Kutelleh, ulenge na iyizi mye di fuo lilyem nnla nin nabunu nafuo ikoroishine na, na weltin: ¹⁹"'Nyire imoilee na umai ti. Usuu fye nin ntikibinai nin katwa nin terun nkotunu, wan nin nimoile na una worin nsu ikata in cizinue.²⁰Nin nyanani ndi nin nimon nnari kitene fye: U yinna nin wani unye Jezebel, na adinsu amye uwa nanan nyenju nimon nchinu. Nnya madursudurzu mye, adin rusuzu a cin nnin isuu nzemnzen nmulsu nin nnli nimonnli nainakwa tichil. ²¹Nna nnighye kubi a kwilin, na a yinna a kwilin ba a suun nzemzem nye ba.²²Yenje! Menba filu nnghe unonku ro nkonu, nin na lenge na ichindin nmolsu nanghe cin piru nijasi idya, ankuru na i kwilla nnuzu nimon nsu mye ba. ²³Mbaa dazunu nonomye ikuzu, vat niklisiyai ba nin yinnu ning woru myeri din piziru nibinai nin na nyanti nimon. Mba nnyi vat nlenge na asuu imon ile na unit risuu.²⁴Nanyere kagisin minye nnyan Thyatira, cindu vat na lye na isali sa u minnu madursuzu ma nye, inin tani imoile na idinsu muun imon ichancham nshaitan-udu nnghinu ndinsu, 'Na myen ba kwin minu nmong nugetyek ku ba.' ²⁵Sa isu nnyiziari, uba minuarye part uchicha cin dak nin.²⁶Ulenge na alyeu nin iye na suu imoilye na myen nsuu cindu liganghe, cindu nghe mba nyi likalin kityenye timinn. ²⁷'Amye ba sun tigo kityeneminye nin ncha fikoro, fuo a dul tiwing a baa puchua ni chinchwun. ²⁸Na fuo na nsere kitin Ncif nin, mme wang ba nnighe fibir. ²⁹Asa u di nin kutuf, lanza imoile na unangwaru din bellu Iklisiyai.'

Chapter 3

¹"Udu kiti nnan kadura Kutelle kutyi nliran in Sardisu: 'Tigbulang nlenge na amere min ti Ruhu kuzor nin niyini kuzor nyiru ile imon na usu udin nfo figiri uu fe dinin nlai, bara nani fe unan kulari. ²Fita ukpin agang kiti nile imon na ilawa, idaduru ukuu, bara na nyene katwa fe kulun nanya nyenju kutelle nighe ba.³Bara nan lizino, ile imon na usere uminin lanza. Dofino inin, udiu kutyin. Meng ba dak nafo ukiri na uba yinnu kubi ko na nba dak kitife ba. ⁴Ama tisa namong duk cinglin nan nya Sardisu alenge na ita imon mine indinong ba. Inung ba cinu nan mi, nin kuyok nimon iboo, bara idi dert.⁵Ulenge na ase unasara iba shonghe kulutuk kuboo, tutun na mba wesu lisa mye nanya kaffa nlai ba, mba bellu lisa mye nbun ncif nighe nin nbun nanan kadura mye. ⁶Andi udinin natuf, lanza ile imon na uruhu din bellu nilarin nliran."⁷Udu kiti nnan kadura in Filidelfiya, Tigbulang nlenge na adi lau nin kidegen, ame min imon npunu kitin Dauda, asa apuno, na umon wasa atursu ba, asa a tursu na umonn wasa apuno ba. ⁸Meng yiru imon ile na usu, yene, ubunfe kibulun duku ka na upuno, na umon wasa atursu ba, nyiru likara fe di baat, nin nani udin dortu tigbulang nighe, tutun na uta amusu lisa nighe ba.⁹Su ucaa! Alenge na idi anan kutyi nlira shetan, alenge na idin su inug a Yahudawari, ana nanere ba-idin su kinuwari nani, nba ti nani ida tumun nbun nabunu fe, iba da yinnu au meng dinin su fe. ¹⁰Tunda na una ceo uduka nighe, utere kibinai nin hankuri, mba minfi kubi kongo na iba dumunfi, na ku ba dak vat inye, iba dumunu alenge na isosin nan nyya inye. ¹¹Meng din cinu deddei. Minno ile imon na udumun gangang bara na umong wa bullu litapa fe ba.¹²Meng ba ti ulenge na ase unasara aso litino nanya kilari nliran Kutelle, na aba nuzu nanye ba, nba nyertin ghe lisa Kutelle nighe, lisa kipin Kutelle (Urushalima upese ule na utolo unuzu kitene kani kiti Kutelle), nin lisa lipese nighe. ¹³Ame ulenge na adumun natuf, na alanza ile unon na Uruhu din belle niliran nlirag.'¹⁴"Nyerte Udu kiti nanan kadura kilari nliran nanya in Lawudikiya: 'Tigbulang uso nani, iyizi nba in kidegen udya nanya makeke Kutelle. ¹⁵Meng yiru ile imon na udin su, nafe di cancam ba, ana udin npiu ba, ndi nyenju nafo uwadi cancam sa npiu! ¹⁶Nani, bara na udi bidibidi-na udi cancam ba ana udin piu ba-Meng ba tuffunfi nanya nnuu nighe.¹⁷Bara fe nworo, "Meng dimun nimon nacara, na ndira imomon ba." Anafe yiru fere di ba fere di hem, unan kunekune, ukimon, uduu, nin lenge na adi fisere. ¹⁸Lanza ushawara nighe: Sere azurfa kiti nighe, alle na ina dumun anin kiti nlah, bara unan so unan nimon nacara, nin njinjin, nin kulutuk kulau, ishon bara iwa yenefi fisere ulanza ncin, a ukan uti niyizife unan yene kiti.¹⁹Vat nlenge na ndinin su mye, asa ntaghe libau ndursuzoghe inda na aba su lisosin, bara nani, ta dedei udiu kutyin. ²⁰Yene, Meng yisin kibulun ndi fowe, asa umon nlanza liwui nighe apuno kibulughe, Meng ba dak nan nya kilari mye, nba lii umonli nighe nighe, amye nin nmi.²¹Ulenge na ase unasara, Meng ba yinin ghe aso nin mye, kuteet tigo nighe, nafo na Meng nasu unasara nmini sosin nin ncif nighe kuteet tigoo mye. ²²Andi udinin natuf, lanza ile imon na uruhu din bellu nilari nlira."

Chapter 4

¹Na ule imone nkata meng yene, ndi nkan kibulun na ipuno kitene kane. Liwuii nburne na li lirina nin me nafo kulantun, woro, "gana kikane, meng ba dursufi imon ile na iba su, kimal nile imone." ²Na nin molu kubi ba, inyita nanya Ruhu, inyene kutet tigo kitene kane, umon nin sosin kitene kuni. ³Unan sosine kitene italan Jaspa inin Kanilian. LIkashi nin kilino Kutet te Likashe maswin afo u emerard.⁴Ukilinu kuteet among ateet wa duku akut aba nin nanas, akune akut aba nin nanas wa sosinku, iwa shon imon iboo, nin litapa nizinariya nati mine. ⁵Nnuzu kuteete umalizinu, tiwuiyi, a ututuzu Titpitila kuzoor wa nkasu kuteete, tipitila to ne wadi tiruhu kuzor tin Kutelle.⁶Tutun nbun kuteet kurawa kudiya wa duku, lau nafo ukristal. Vat nkilinu kuteet imon inawa intene na nas nin iyizi ubun nin kidun.⁷Fi nawa nburne wa di nafo kupki, fi nawa fin nbe wadi nafo kuluka, finawa fin tatte wadi nin muron nitfin nase wa di nafo kuzzi. ⁸Vat mine wa di nin na gilit ku totocin, nin nizi kitene nin kadas. Uwuie nin kitik iyitan su, Inawan tene nagilit kutocin, ayita nin niyizi kitene nin kadas, kiyitik nin liyirin na isuna ubellu, "Ulau, ulau, ulau amere Cikilari Kutelle, unan tigo vat, ule na awadi, ule na adi, ule na abu dak."⁹Kubi na inawa ina ngongon, ingongong, nin ngodiya kiti nlenge na asosin kitene kuteet tigo, Ule na a di sa ligan, ¹⁰akune akut aba nin na nas itiza rau nbun nan sosin kutet, itumuno inbun inle na adi ligan, ikala ti titapa i to inbun kutete inin dun su ¹¹"Fere batin Cikilari Kutelle bite, useru ngongon nin zazunu nin likara bara una ke imon vat, nan nya nyinnu fe vat di umini wa kee."

Chapter 5

¹Kubi na nyene ucara ulime nlenge na asosin Kutet, kuffa ninyerte kusari kitene nin kades, itursu nin nalap kuzor. ²Nyene unnan kadura Kutelle unan likara adin nliru nin liwui kang, "Ghari batin apun kuffa kone na iturse"³Na umong wa duku kitene kane sa kadas sa nan nya kutyin ule na awasa apuno sa a karanta ba. ⁴Meng su kuculu kang bara na iwa se umong ule na abatin apun kuffa sa akaranta kunin ba. ⁵Bara nani warum nan nya nakune ane worei, "Na uwa su kuculu ba. Yenen! zakki likuran Nyahuda, litino Dauda, nasu unasara, amere batin apun kuffa nin nalop kuzor."⁶Kiyitik kutet nin kakeke awa nass nan nya nakune, nyene kulara yisin, uwa yene nafo ina mollu. Adinin na wullu kuzor nin niyizi kuzor-ulelere uruhu kuzor un Kutelle ule na ina tu vat inye. ⁷Ame nya adi yaun kuffe ncara ulime, nlenge na asosin kitene kutet.⁸Kubi na ayauna kuffe, makeke tilai nanas nin nakune akut aba nin nanas tinna inno kutyin nbun kuzara, ko gha min fidowo a kukpanu nazurrfa nin nturari, unere nliran nanit alau.⁹Inug su avu apese: "Fere batin uyaun kuffa kone nin npunu au nturse. Bara iwa mollufi, nin nmyifere una seru anit vat nakura, tilem, anit, nin nipinpin. ¹⁰Una ke nani kipin tigo na priests, isu Kutelle katua, inung ba su tigo nan nya inye."¹¹Na nyene nlanza tiwui na nan kadura Kutelle gbardang mine wandi amui amui akalt akut aba nin makeke tilau nan nakune. ¹²Ighantina tiwue mi "Unan nbatinu amere kuzara kongo na iboo aseru likara, imon nacara, njinjin, likara, ngongon nin liru."¹³Lanza imon makekeme kitene kani nin kutyin a kurawa kudia nin vat nimon na idi nanya idin bellu udu kiti nle na asosin kitene kutet tigo nin Kukam, liru, uzazunu, ngongon nin likara tigo, sa ligan udu sa ligan." ¹⁴Inawa ntene kawa iworo, "Uso nani!" Akune tunna timuno kutyin itumun-ghe.

Chapter 6

¹Men yene kubi ko na Kukam npuno utursu kuzor, nlanza umon na nya ninawa tene nlai woro nin liwui na liwadi nafo ututuzo, "Da!" ²Men yene kabarak kaboo, unan nkowe wa min utah, inani wa nighe litapa tigo. A nuzu nafo unan li likum na le likum.³Ku kame puno utursu unbe, nlanza finawa fin nbe woro, "Da!" ⁴Kan kabarik nuzu kashine ka din zue kiti. Iwa yininghe akalla nsheu nayi nan nya inye, bara anite nan molso atimine. Uwa in unan kabarak ko sangali ku dia.⁵Kubi na kuzara npuno utursu un tatte, nlanza makeke nlai un tatte nworo, "Da!" Nyene kabarak kasirne, unan nko we wa min kuwatan ncara mye. ⁶Nlanza imomon nafo liwui nan nya makeke nlai nanase woro, "Kuyanga alkama ba yitu fisulei, ayanga attat tutun fisulei. Na uwa nanza nnuf nin nmyen narau ba."⁷Kubi na kuzara npuno utursu un nase makeke man nase woor, "Da!" ⁸Nyene kabarak ka naki di pom. Unan nko kanin lisa mye likul, iwa nighe likara kitene nimon inas nan nya inye, a mollu inin nin liyop, kukpon, ukonu, nin ninawa kusho nan nya inye.⁹Kubi na kuzare npuno utursu un tau, nyene kadas nbagadi nidowo nalenge na iwa mollu nani bara ligbulang kutelle nin shaida mine na iwa min nin liwui lirum. ¹⁰Inung su kuculu nin liwui kang, "Udu nin shiyari iba su tigo kitene bite vat, nlau nin kidegen, se uwucu kidegenkidegen nalenge na isosin nan nya inye, se ubiya nmyi bite?" ¹¹Vat mine iwa ni ko ghaku ushot uboo, ibelle nani au icica baat, se ise ukulunu nadon licin mine, nuana mine ni lime nan nishono nda duru, alenge na iba mollu nani, nafo na ina malu umolu nani.¹²Kubi na kuzara npuno utursu un tocine, na nwadi ncawe uhirtuzu kutyin wa duku. Uwui so usirne nafo ticini, unin upui ye so nafo nmyi. ¹³Iyini kitene kani disso nan nya inyi, nafo na affa kuka asa idiso kubi liyinin, na ifunu wa zinlinghe. ¹⁴Kitene kani sa ki wullu nafo kuffa ninyerte na ijinkpilo. Ko lome likup nin npege iwa kala nani kiti mine.¹⁵Anug ago nyulele nan nanit agegeme addidia, anan nimon nacara, anan nakara, nan ko gha tutun, kucin nin nlenge na ibunku ghe, nyeshine nan nya natai, nan natala nakup. ¹⁶Iworo nakupe nan natale, "Disson kitene bite! Nyeshen nari nmoru nlenge na asosin kitene kutet tigo nin tinana nayi kuzara. ¹⁷Bara liyiri lidia tinana nayi ndah, ghari nwasa ayisina?"

Chapter 7

¹Na nani nkata nyene unan kadura Kutelle yisin nasari anas inyi, imin ufunu unas unnasari inyi bara na ufuunu nwa ko kidowo, nan nya inye ba, sa kurawa ba, sa kitene naca ba. ²Nyene umon unan kadura Kutelle awa dak unuzu kusari nnucin nwui, ulenge na adinin kulap Kutelle nlai, asu kuculu nin liwui kang, udu kiti nanan kaddura nanas allenge na iwa yinin nani ilanza uyi nin kurawa ukal. ³"Na iwa lanza, uyi nin kurawa, sa atca, se ita nani kulap nitin nacin Kutelle."⁴Nlanza ngbardang nalenge na iwa ti nani alape, iwa duru amui akut likure nin nakure anas a nas, alenge na iwa ti nani alap unuzu vat tilpinpin nanit iseraila. ⁵Unuzo likuran Yahuda iwati anit amui likure nin aba alap, Unuzo likuran Reuben iwati anit amui likure nin a alap, Unuzo likuran Gad iwati anit amu likure ana naba kulap. ⁶Unuzo likuran Asher iwati anit amui likure nin na aba alap, Unuzo likuran Naptali iwati anit amui likure nin na ba alap, Unuzo likuran Mannasah iwati anit amui likure nin na ba alap.⁷Unuzo likuran Simeon iwati anit amui likure nin na aba alap, Unuzo likuran Levi iwati anit amui likure nin na ba nalap, Unuzo likuran Issakar iwati anit amui likure nin na ba alap, ⁸Unuzo likuran Zabalun iwati anit amui likure nin ba alap, Unuzo likuran Yusufu iwati anit amui likure nin ba alap, Unuzo likuran Banyamin iwati anit amui likure nin ba aba alap.⁹Na isu ile vat, nyene ligo nanit wa duku gbardang na umong wasa abatiza ba-unuzu vat nmyine, akura, anit nan tilem-iyisina nbun kutet tiigo, nin nbun kuzara iwa shon atuluk aboo, imin tilang kutca ndabino nacara mine, ¹⁰iwadi nyicu nin liwui lidia: "Utucu un Kutelle bitari, ulenge na asosin kutet tigo nin udu kiti kuzara!"¹¹Vat na nan kadura Kutelle wa kilin kutet tigo nin nakune a inawan tene inas nlai, ituna tumuzuno kutyin ita ti muro mine kutyin nbun kutet tigo isu Kutelle usujada, ¹²iworo, "Uso nani! Liru, ngongong, njinjin, uzazinu, uyiko a likara udu kiti Kutelle sa ligan! Uso nani!"¹³Umong nan nya nakune tirini, ayaghari ale nshono imon iboo, tutun inuzu nweri? ¹⁴Meng woroghe, "Cikilari, fe yru," ame belli, "Alele inughere ulenge na ina nuzu nan nya nniyu udia. Inani nakusu alutuk mine lau ata aboo nin nmyi kuzara.¹⁵Bara nanere idi nbun kutet tigo Kutelle, idin sughe usujada kiti nlira kiyitik nin liring. Ame ule na a na asosin kitene kutete aba bagilinu ugudu me kitene mine. ¹⁶Na iba lanzu kukpong sa ukotu nayi tutun ba, na uwui ngwagai nwai ba ri nani ba, sa imomon njujuzu. ¹⁷Bara kuzare na adi nan nya kiyitik kutet tigowe aba so unan libiya mi ine, aba dofinu ninghinu udu kigawa nmyen nlai, ame Kutelle ba wesu nani vat nmizin niyizi mine."

Chapter 8

¹Na Ku kam npuno tiyat tin zore, kitene kane ta tik nanya kugirr kubi. ²Inyene nono katua Kutelle kuzor na isin, i nani alantung.³umon unan kadura Kutelle uni wa dak, awa myin kukurun nturari kunya kunang, awa yissin kitene nbagadi. Iwa nighe uturari gbardang anan di nakpa unin umunu nlira na nit alau vat kiteene nbagadi tizinariya nbun kutet tigo. ⁴Ncin nturare, nin lira na nit alauwe, wa fita a ghana udu kiti Kutellee unuzu nacar ngono kadure. ⁵Unan kadure wa yaun kukurune a di kulo ula ku kitene nnagade. Amini wa filin unun uda deo kutyen, Kutelle koni wa tutuzo, anite ta bunin fiu, umalzinu kiti, nin hirtuzu kutyen.⁶Nono kadura kuzore na iwa di nin na lantun kuzore fita iyisa nworu iwulsun aning. ⁷Gono katwa kan cizunue wulsuno kulantung me. Intet nin la umunu nmii wa yita. Iwa filin unin nan nya in yii unan leo mcashi ntat in yie, a ukashi utat naca wa juju kidowo vat, a mpi vat wa li ida.⁸Gono kadura kan be wulsuno kun me kulantunghe, imonmong nafo likup lidya na lisa din lin la iwa tu linin nan nya kurawa. Ukashi utat nmyen kurawe kpilya nita nmii vat. ⁹Ukashi utat ninawa nan nya nmyene ku, ukashi utat tizirigin nmyene naniza.¹⁰Gono kadura un tate wulsuno kulantung me, fong fiyini fidya kitene kane deo kite kane, fi din walta nafo utushel, usun nutat nanya nigingawa a niti tini mei. ¹¹Lisa fiyini 'Wormwood'. Ku gir kun tat mein kpilya miso 'wormwood', anit gbardang wa kuzu unuzun nmyene na mi wa ti gbagbai.¹²Gono kadura kan nasse wulsuno kulantung me, ukashi utat nwui uni wa wuto, nanere ukashi utat npui a ukashi utat niyini. Ukashi utata mine wa kpilya usurio, nin kash utat liyirin a ukashi utat kiyitik wa yita nin kanang ba.¹³Nyenje, lananza kuzi na ku wa di ngalu kitik kitene kani, yicu nin liwui lidia, li nin woro, "Kash'', ''kash'', ''kash'', kiti na na le na issosin nanya in yii, bara ngissin na lantung atate na nono kadura wulsu"

Chapter 9

¹Itunna gono kadura kan taune wulsuno kulan tun me. In yene fiyini na fi deo kutyen unuzu kitene kani. I wa ni fiyini imoon pumi kibulung kuu kucomcom kun sali ligang. ²A puno kuu ku comcom ku sali liganghe, libut ncin nuzu nan kuu kusali liganghe nafo ncin mongo na mi nuzu nan nya nla libut nakunti. Uwui nin niyini ta leibit bara ngutunu ncin mone nan nya kuu kone.³Nan nya ncighe ficin nuzu nan nya udu uyii, iwa ni nani timung nafo tin ninan kitene in yie. ⁴Iwa belin nani na iwa lanza ukpi kutyene sa imomong ishifii sa kuca ba, se alenge cas na iwa di nin kulap Kutelle ni tin mine ba.⁵Na iwa yinnin nani imolsu anite ba, ama iyoani udu tipui ti tauna. Ukonu mine ma yittu nafo timun finang na fi wa tii. ⁶Nan nya nayiri ane anit ma piziru ukul, ama na ima se ba, ima yittu nin sun woru i wadi imal kuzu, ukule na cun nani.⁷Ficinghe masin nafo nibark nanga na ikyele nani udu likum. Nitin mine imonmong diku nafo titappa nizinariya a timoro mine nafo timuro nani asurne. ⁸Titi mine nafo tin nawani, a ayini mine nafo an ku pwi. ⁹Iwa di nin nimon kessuzu nigiri nafo nnikoro, a kuculu nagilit mine nafo kuchulu nakparkatu nibark ucindu likum.¹⁰Idi nin tidu tuzu nafo ato ninang; tiduewe dinin na gang lanzu nanit tikul udui tipuei ti taun. ¹¹Idi nin mong nafo Ugo mine nafo gono kadura unan kuu kucomcom kun sali igang. Lisa me nin ti Ibrananie idin yicighe Abaddon, a Hiliniawe yicaghe Apollyon. ¹²Uneu ncizunghe kata. Yenjen! yenjen uimoin ipazaza iba din cinu tutung.¹³Gono kadura kan tocine wulsuno kulantung me, nmini wa lanza liwui nnuzu nan nya liwulu fizinariya kitene nbagade nbun Kutelle. ¹⁴Liwuiye woro ngono kadura Kutelle na awa min Kulantunghe, a woro, "Suna nono kadura ninasse na i terin nan nya kurawan Afaratis." ¹⁵Nono kadura ni nasse na iwa malu uciu nani bara koni kube, lilone, npui une, likus lone, iwa sun nani imolu nkashi utat nanit asurne.¹⁶Ngbardang na nan likum alenge na iwa di kitene ni bark wa duru amui akalt akut aba. Nwa lanza ngbardang mine. ¹⁷Nanere nwa yene nibarke nan nya namoro nwui nighe nin na lenge na iwa di kitene nibarke. Imong kesuzu nigiri mine wa shigizin, mein bula nin mien tilung. Ati nibarke wa di nafo ati na zakki, nya tinu mine ula wa nucu ku, ncin a ulon nla.¹⁸Uwusu ntat na nite wa kuzu nin na naleli aluban ntate: ule, ncing a ulon nle na uwa nucu nan nya tinuu mine. ¹⁹Bara akara nibarke wadi nan nya tinnu a tidu mine, bara tidu mine wa di nafo iyii, iwa di nin nati na iwa lanza anit ukul mung.²⁰Ngissin nani asurne, alenge na iwa molu nani na alube ba, a na iwa sun usu nagbergenu usajada nin ticil nizinariya, azurfa, fikoro fi shine, litala, nin cil kuca, imon ile na iwa sa iyene kiti ba, ilanza ba, sa icina ba. ²¹A na iwa sun alapi nmolsu nanit ba, iwu mine, sa ipiru na wani mine sa adu likiri mine.

Chapter 10

¹Ntunna in yene nkan gono kadura kidya din cinu utolu unuzu kitene kani. Iwa tursu ghe nin kuwut, a likashi wa di kitene liti me. Umuro me wa massin uwui a abunu me nafo tilem nla. ²Awa min kafa ninyert ncara me na kawadi foang, amini wa darda kubunu ncara ulime me kitene kurawa a kun cara ugule me kitene kutiyen.³Amini wa ti ntet nafo liwui kuculu nzakki, tutung awa ti ntet ututuzu kuzor une asa u gurno. ⁴Asa ututu kuzor une ngurno nwa din nworu nnyertin, nlanza liwui kitene kane nworu, "Nyeshe likot uliru ule na ututu kuzore wa belin. Nna uwa nyertin ba."⁵Gono kadura kanga na nwa yene a yisin kitene kurawa nin kutiyen, a ghantina ucara ulime me kitene kani ⁶a silo nin le na adi uworu sa ligang-ule na ana ke kitene kani nin nimon ile na idi nan nye vat; uyii nin nimon ile na idi nan nye vat, a kurawa nin nimon ille na idi nan nye vat: "Na umong umolu kubi ma yituku tutung ba. ⁷Ama lilo na gono kadura kin zore cinu uwulsunu kulantung me, ma imon inyeshin Kutelle ma nin kulu, nafo na awa belin acin me anan liru nin nuu me."⁸Liwuiye na nwa lanza kitene kane su uliru nin mi tutung, aworo, "Cang, sere kufa ninyerti kongo na kudi ncara ngono kadure ule na a yissin kitene kurawa nin kutien." ⁹Nya ndo kini gono kadurawa Kutelle nbelin ghe aniyi kaffa ninyerte. A woroi nenge, "Sere kufe uli kunin. Kuma ti liburi fe gbagai, ana nnuufe, kuba yitu mamas nafo titong."¹⁰Nwa seru kafa ninyerte ncara ngono kadure nleo kunin. Ku wa di mamas nnuu nighe ta gbagbai. ¹¹Ntong tiwui woroi nenge, "Uma kuru usu anabae tutung gbas kitene nanit gbardang, timin, tilem nin nago."

Chapter 11

¹Iwa niyi kugosin nafo uca fikoro nbatizu njangarang. Iworai, "Fita u bata kilari nlira Kutelle nin bagadi, nan na le na idin su nlira nan nye. ²Na uwa bata kudaru nwucu nlirue na kudi ndas kutyi nlire ba, bara ina ni Awurmi kuning. Ima patilu kipin kilauwe nan nya tipui akut anas nin tiba.³Nma ni ashaida aba nighe likara nsun anabci nayiri limui nin na kat aba akut kutocin, ima shonu ajassi nimon." ⁴Ashaida abe inughere aca nzaitun aba nin tipitilla tiba tongo na ti yissin nbuun nCikilare nan nya in yie. ⁵Asa umong nferu ama cuci nani, ula ma nizu nan nya tinun mine uli anan nivira mine. Ulenge na apizira a lanza umong ukul ima molu nlongo libo we.⁶Ashaida alele di nin likara nworu i tursu kitene kana bara uwuru wa juu kubi kongo na isu uanabce. Idi nin nakara nworu ikpilya nmyen miso nmii inin kuru ilanza uyie ukul nin na luba kubi kongo na ita usu. ⁷Kubi kongo na ima se imala ushaida mine, ku gbergenu kongo na kuna nuzu nan nya kuu kucomcom kun sali ligang masu likun nan ghinu. Ama li likara mine a molu nani.⁸Abi mine ma nonnu libau nan nya kipin kidia (na adin dursuzu uSodom nin Masar) kika na iwa kotun Cikilari mine ku kuca. ⁹Nan nya nayiri atat nin kagissin among vat nanit, akura, lilem nin mein iba yenju abi mine, a na ima yinnu nani i cisso abi mine kisset ba.¹⁰Alenge na i sossin in yie ima su liburi libo inin su ubuki, har ma iniza imon filizunu kiti nado mine bara anan liru nin nuu Kutelle naba alele nati anitt alenge na issosin in yie ineo kang. ¹¹Ama kimal nayiri atat nin kagisin nfip nlai unuzu kiti Kutelle ma piru nani ima fitu i yissin nin na bunu mine. Fiu fidya ma kifi alenge na iyene nani. ¹²Ima lanzu liwui li karau unuzu kitene kani ma woru nani, "Fitan idak kika!" Inung ma nin ghanu kitene kani nan nya kuwut, anan nivira mine yita in yenjue.¹³Nan nya ku birie kone uzullunu nin lirtizu kutyen ikop in likure ba disu. Uzinlinu kutin ba molu anit amui kuzo, ale na iba lau nin lai iba lanzu fiu, a anan ti nlai ye ma lanzu fiu ini Kutelle Ngongong kitene kane.¹⁴Uneu nbe kata. Sun uca! Unui un tatte din cinu dadai.¹⁵Gono kadura kin zore wulsuno kulantung me, tiwui ti karau su uliru nanya in yie, i woro, "Kipin tigo in yie nlawa kipin tigo nCikilari nin Kristi. Ama su tigo har saligang."¹⁶Akune akut aba nin nanas ale na iwa sossin natet tigo nbun Kutelle inozo kutien ni timuro mine, indi Kutelle usajada. ¹⁷I woro, "Ti difi nafi liburi libo, Cikilari Kutelle, unan tigo kitene vat, ule na adi, a na awa di, bara na una yiruu akara adia fe umini na cizin tigowe.¹⁸Ti myin wa nana ayi, amma tinana nayi fe toni nda. Kubi nda isu anan kul uwusu kedegen, fe nin ni a anabawa fe ku uduk katwa mine, anit alau, nin na leng na ina lanza fiu lissa fe, umunu anan sali nakara nin na nan nakara. A kubi ndafi umolu alenge na idin molusu anan yie."¹⁹Uhaikali Kutelle kitene kani iwa pun ina ni wa yene usanduki likawali me iwa yene nanya nhaikale. Nkanang nmalizunu, tiwui nin tutuzu kiti nin lirtizi kutyen a udissu natantani gbardang.

Chapter 12

¹Iwa yene kulap kudya kitene: uwani wa terin uwui, a upui nanya nabunu; a litapa miyini likure wa di litime. ²Awa di nin liburi kumat ayita kucilu nkon libari kumat-nanya nkonu kumat.³Iwa yene nkon kulap tutun kitene kani: Yenjen! Nkon kugbergenu kushine kudya na ku wa di nin nati kuzor, awulu kulidi a titapa kuzor litime. ⁴Udu me wa wanung ukashi utat niyini kitene kani a toltuno inin udak uyii. Dragon uni wa da yissin uwane na awa maru ase a molo gono.⁵Awa maru gono, gona kilime, ulenge na adin cinu usu tigo timyin in yii vat nin sa fikoro. Iwa bolu gono me udu kiti Kutelle udu tigome. ⁶Uwane uni wa cun udu nanya kusho, kti ganga na Kutelle na kyek ghe mun, bara inan su libya me kitene uduru ayiri limui nin nakalt aba nin nakut kutocin.⁷Nene likun wa fita kitene kani. Mikailu nin nono kadura me su likun nin dragon; a nono kaduru me. ⁸Amma na dragone wadi nin likara nworu a li likure ba. Bara nani na iwa kuru ise kitin so bara ame nin nono kadura me ba. ⁹Dragon udya-fiyi fikuse fone na idin yicu kubergenu sa shaita ule na awa rusuzu uyie vat-iwa turunghe udak kutyen, nono kadura me wang iwa turun nani nanghe udak kutyine.¹⁰In tunna nlanza liwui karau unuzu kitene kani, liworo, "Nene utucu nda, likara nin kipin tigo Kutelle, nin likara in Kristi me. Bara ina turun unan vuruzu linawana bite udu kutyen-ulenge na a vuruzu nani ubun Kutelle lirin nin Kyitik.¹¹Iwa li likara me nin mii kuzara nin liru nshaida mine, bara na iwa us tilai mine kan ba, har udu ukul. ¹²Bara nani, sun liburi libo, anun anan kitene natenle, nan na lenge na issosin ku vat. Amma kash in yie nin kurawa bara kugbergenu na tolu ucndak kitimine. A kulung nin nayi ananzang kang, bara na ayiru kubi me nlawa cingilinghari.¹³Na dragon wa yinin i turunghe udak nanya in yii, amini wa piziru uwane na ana maru gono kilime. ¹⁴Amma iwa ni uwane agilit nakara kuzi, bara anan fita udu kiti kanga na ina kyele ghe mun nanya intene, kite na ima di su libya me ku, nin kubi a kubi, nin kugir kubi-kiti kanga na fiyiye wasa fiduru ba.¹⁵Fiyi ye gutuna nmyen nanya nnuu me nafo kigawa, anan se ata fignunan nmyen a yalya uwane anya mun. ¹⁶Amma kutyen koni wa bun uwane. ku wa puun unuu me ku mila kigawe na dragone wa guttun unuzu nanya nnuu me. ¹⁷Ayi in dragone ani wa nana kang anya ama disu likun nin kagisin fimus nwane-alenge na iyinna nin tiduka Kutelle a ushaida nbelen Yisa. ¹⁸Ddragone uni wa yissin kitene licicin nbiyu kurawa.

Chapter 13

¹In nin yene finawa kusho din nuzu nanya kurawa. Awa di nin nawulu likureaati kuzur. Nyana wulu kuzore kolome wa di nin kitik tigo, nate tutung tisa wa duku tin zuguzo Kutelle. ²Finawa kusho kune nan wa yene wadi nofo kukpi. Abune wa masin fo abunu fichiin, unuwe nafo unuun nzakii. Dragone na ghe likara me, nin kiti lisosin me, anin na ghe likara lidya nsu kataa me.³Nloliti nya nati finawa koshe wa di nin kunut na kuwa sa da nin kulme. Ama kunute na mo ushinu, uyii vat tutung kifuzo tinu inin dofino finawe. ⁴Inughe wan wa su udragone usujada bara na awa ni finawan tine akara, iwa su finawan tene usujada, tutung i leu ubun nbelu, "Ghari di fo finawan tine? tutung "Ghari nya a sung nnung ninghe?"⁵Iwa ni finawan tene unnu nliru nin tikunang lifi aati tizogo, iwa yinin ghe a suu tigo udu tigo udu duru tipui akut anas nin tiba. ⁶Finawan tene puno unu me a zoguzo Kutelle, lisame, udu kikakaa na a sosin ku nan na le na isosin nin ghe kitene kane.⁷Iwa yinin finawan tene asu likum nin nanit alau anin kifo anin. Tutung iwa nighe likara kitene vat na nit, tilelem nin ni gbiri. ⁸Vat na le na idin nyan yi ba su ghe usujada, nyan chizinun ken yi, vat ale na iwa yertin tisa mine nyan tagarda Gono Kutelle, ule na iwa imolu.⁹Ule na adinin na tuf na alanza. ¹⁰Ule na iba yiru ghe udu lichin, nya lichinari aba du. Ule na iba molu ghe nin litan, nin litannare iba molu ghe. Uyichulu ule na le na inonko nibine nya kidegen bara ale na idi lau.¹¹In nin yene fon finawa, tene nnuzu nya yi. Awa di nin na wul aba gono kuzara alira for dragon. ¹²Nbun finawa kusho nfinu ayi likara ataa ale na isosin nya yi isu finawan tenen nfinu usujada-ule na kunut me na shiin.¹³Awa su adadu zikiki a taa ula utolu nnuzu kitene kane udeu nbun nanit, ¹⁴nin na adadu a zikiki arusuzo ale na idi nyan ye, adin su anin ike nchil nin litang, vat nane na akuu ba.¹⁵Iwa yinin ghe anin nchil finawantene infip azoguzu anin molsu ale na inari usu finawa kushe usujada. ¹⁶Awati anit vat adidya nin na bebene, anan se nin na nan diru, achiin nan sali na chiin iseru kulap nachara alime mine sa niting mine. ¹⁷Na uwa din mang ba unit seru sa aleu sa kulap finawa kushe ba, watu, lisame sa ulamba.¹⁸Ulele uyichi ujinjinaghari. Andi umon dinin yenjun bun, na a batiza ulamba finawa ko shue, ulamba nnit usirne ari. Ulamba me di 666

Chapter 14

¹Nwa yenje in yene kukan Kutelle yissin likup in Sihiyona. Ligowe ninghe anit wa di amui akalt likure nin nakut anas alenge na iwa di nin ninyerte lissame nin lin life nitin mine. ²Nwa lanza liwui unuzu kitene kani liwa di gberere nafo udu nmyen midya nin tutu Kutelle. Udunu lisui ye na nwa lanza tutung wadi nafo tiwui nidowo na anan fowe wa din fowe.³Iwa su awa apesse nbun kutet tigo we nin bun na nan lai nanas a akune. Na umong wasa ayinno aweu ba andi na anit amni akalt likure nin nakut anas nin na nasse na ina tucu nani nanya in yii ba. ⁴Inunghare alenge na ina nanza atimine nin dinong na wni ba, bara ina ceo ati mine lau na ina nanza atimine nin dinong na wani ba. Inughee alenge na ina dortu kukan Kutelle vat kiti kanga na ama du. Alengenere iwa bolu nani unuzu nanya nidowo nanit iso kumat ncizunu udu kiti Kutelle nin kukam Kutelle. ⁵Na iwa se kinu tinnu mine ba, bara na ina se lidarni nghinue ba.⁶Nwa yene nkan gono kadura din galu kitene Kutelle, ulenge na awa min kadura nliru ugegeme ulenge na ama bellu unin kiti na lenge na issosin in yii vat, vat timyin, akara, tilem nin nanit. ⁷Awa yicila nin liwui lidya aworo, "Lanzan fiu Kutelle ini ghe ngongong. Bara kubi nshara me nda sunghe usujada, ame ulenge na ama kye kitene kani, nin kutyen, kurawa a vat nin gingawa."⁸Nkan gono kadura Kutelle kin ba dofino kimal me a woro, "Udio, udio Ubabila udya, ulenge na amati vat ti myin ina nani na sono ntoro kaput ndinong me, ntoro mongo na sono ntoro kaput ndinong me, ntoro mongo na mina daghe nin tinana nayi kang."⁹Nkan gono kadura Kutelle kin tat dofino nani abelle nin liwui kang a woro, "Asa umong nsu finawa ntene nin cil me usujada, amini sere kulap kitin me sa ncara me, ¹⁰ame wang ma sonu nanya nmyen narau tinana nayi kutelle mongo ina kyek ico minin sa usarunu nanya kashik tinana nayi me. Unite na aa sono ama niu kang nin la a ulon nla Kutelle nbun nnono kadure me nilau nin bun kukan Kutelle.¹¹Ncing nnui mine ma ghanju kitene kani sa ligang ana ima yitu nin shinu ba lirin nin kyitik-inung anan nsujada finawan tene sa ncil me, nin lenge na ana seru kulap lissame. ¹²Uyicu ule un na nit alau alenge na ina teru nibinai mine, iyinna nin tiduka Kutelle nin yinnu sa uyene nin Yesu.¹³Nwa lanza liwui kitene kani nworo, "Nyertin ilele. Anan kolyari alenge na ina kuzu nanyan Cikilari." "Nanere," ubellun Ruhu, "bara inan shino nanya katwa mine, bara nitwa mine ma dofinu nani."¹⁴In yenje, in yene kuwut kubo, umon sossino kitene kuwut kuboe nafo usaun nnit. Awa di nin litappa fizinariya liti me a kuwatan kileo ncara me. ¹⁵Nkan gono kadura Kutelle nuzu nanya nhaikale a yicila nin liwui kang kiti nlenge na awa sossin kuwutte aworo: "Yauna kuwatan fe ucizin upitiru kiti. Bara kubi npituru in yii nda." ¹⁶Ame ulenge na awa sossin kuwutte tunna a vilino kuwantang me kitene kani in yii, amini wa pitirin unin.¹⁷Nkan gono kadura Kutelle nuzu nanya kutyi kulau kitene kani, ame wang wa di nin kuwantang kiloo kang. ¹⁸Nkan gono kadura tutung nuzu nanya ngagadi, gono kadura kanga na amere din cinu nin la. Ayicila gono kadura kanga na awa myin kuwantan nin lisui kang aworo, "Yira kuwatan fe upitiru a kuri niburi naca agbalala in yii, bara kumat mine nene in yini."¹⁹Gono katwa we vilino kuwatan me nanya a pitirino kumat naca kugbalale nanya in yii a to nanya kusul npulu niburi naca tinana nayi kutelle. ²⁰Kiti npulu ni buri nale wa di ndas kipine nmii co mi nuzu udas kitin pulu niburi nace. Mi ghana barang kitene kani mi kata nbarang nati nibark uwa di yissin pit nafo timel akalt aba.

Chapter 15

¹Nming yene nkun kulap kitene kani, kudya nin nimon iziklli: Anankadura kulenlle wa duku lluzur nin nimon kuzu inanzang, ile na inane in lizang (bara na ning ninere tinana nayi Kutelle nkulo).²In wa yene unan ile na i masin fo kurawa kudya in munu nin nla, na i wa yisin ngau kurawa kudiya we ale na ina kata likara finawan tene nin kuyele mye, nin ligang nale na iyisin, nin usamye. I wa mien idowo na Kutelle wa ni nani.³I wa di na lalin Musa, ku cin Kutelle, nin nalacin Gonee: "Katwa fe ka diya wari nin zikiki, ucif Kutelle, ule na a di tigo vat, tibau kedegen ani nin dert, ugo timin timin nyii. ⁴Cilari na a ma lanzu fiyu fe ba, ucif, anin zasu fi li sa fe? Bara na fere cas di lau nmzein vat ba dak ida tumunfi bara na katwa kacime fe iyimo kanin"⁵Banin nile imone in yene, nin kiti kilau vat, kikaa na kutet niyizi iba duku, ki wa pon nan nya kitene kani. ⁶Nan nya kiti kilau ule anang kadura Kutelle inun kuzur wa nuzu nin nimon inanzan kuzur, iwa shown imon na itene nigure mene.⁷Umong nan nya nale na iwadi nin laii nan nya nanasse nakpa kuzere kishik ni zenariya na ka wa kullun nin tinana nayi Kutelle ule na adi saligang. ⁸Kiti kilauwe vaat wa kula nin cin nnuzun nruu Kutelle nin nan nya likara mye. Na umon wasa a pira ba andina imon inanzan nono katwaa Kutelle kuzure nkulu ba.

Chapter 16

¹Nwa lanza liwue li diya in yicila nnuzu nan nya kiti kilau we anin bele nono katwa Kutelle inun kuzere, "Can nan nyan ye idi gutun imon inanzan ti nana nayi Ketelle kuzure."²Unan katwa Kutelle unan burne talo uyi a gutuna innye ku; ukonu unanzan nin nanut daa kitene na nit a le na ina seru kulap finawan tene, nin na le na idin tumuzunu ku yeli mye.³Unan mba gutuna kun mye nan nya kurawa kudiya; ku so nafo nmii na le na ikuzu, vat nimon in lai nan nya kurawa kudiwe kuu.⁴Unan talle gutuna kun mye nan nya nali nin nigun gaawa a figunan myeen; i lawa myeen. ⁵Nu lanza anan kadura nan nya myeene benle, "Fe di dert - ule na u de umi de ulau - bara na udaa nin wucu. ⁶Bara na ina gutun myii na nit a lau u mine nnaa nani nmyii i sono; imon ile nan i caun nani ri." ⁷Nlanza kitin ki zalan mgutuzunu myii kawaa, "Nanere, Kutelle cikilari ulege na adin su tigo vat, mawucuwucu kedegenarrai nin cene."⁸Unan nas se gutuna kun me ku kur ne ketene wui iyeninghe mun likara ajuju anit nin nlaa. ⁹I wa juju nani nin piyu kang, inin zeigo lisa kutelle, ule na adin nin likara ketene ni mon inanz. Na iwa sun alapi mene ba sa ineghe ngongon.¹⁰Unan kadura Kutelle unan taun gutun kum mye ku kurune kiti lisosin finawan tene, nsiti tursu kipin tigo mye. Iwa kifzin ayine mene nan nyan niyu udiya. ¹¹Izoguzo Kutelle kitine kani bara uniyu udia nin na nut mene, unari usunu kulapi mene na ina su.¹²Unan kadura Kutelle unan tucine sutu kun mye kucurine nan nya kurawa affaratis, nmein ne kutu bara unan kele libau na go na iwa nuzun kusarimnu cun nwui. ¹³Iyene uruhu uzenzen utart na iyi adi nafo a kponkpi din nucu nan nya tinuu ndragon, finawan tene, nin nanan liru nin nuu kutenlelle kinu. ¹⁴Uruhu na gbergenu nsu nman izikiki nin nalop. I wa nucu udu kitin nago nyii va anan pitirno nani vat udu kiti likum liri lidiya Kutelle, na adi tigo vat.¹⁵("Yenjen! Indin cinu nafo ukiri! Unan mariari ule na adin caa, ule na ddin cinu dert bara a wa so fisere ininyene unan cin mye na aduku.") ¹⁶I daa nin shenu ki kah na idin yicu nin lilem ibrinanci Harmagedon. (Kuparan nam)¹⁷Unan zuru kala kumeh nan nyan nfunu. Liwui udiya nuzu nan nya kiti kilauwe nin nuzu kutete, a woro, "Umala!" ¹⁸Umarzinun nkanan wadi di nin ti wui nin tutuzu, nin zunu kutiyen udiya - nin zunu KKutelle udia ule na isa su ba uwuroo ukey nit nyii, uzunu kutiyen kone wadi udiya. ¹⁹Ka gbiri ka diya wa kusu kidowo titat, inmyena, nipinpin diso. Kutelle lizino nin Babila udiya mbun Kutelle anaa kipine kakuk ntoro mi gbagbai tinana nayi mye.²⁰Nitin nsalin myeing nan nya kuli kudya cu na iwa kuru iyene nani ba. ²¹A tantani a didiya, ngetek mene nafo utanlent urmu, nuzu kitene kani ada diso kitene na nite, i zugo Kutelle bara imon inanzan na tam ta ni, bara na imon inanzanghe wa nani kang.

Chapter 17

¹Warum nanya nono kadura Kutelle ule na a wadi nin kukurum kun zur ada adworiyi, "Da, ima dursufe ucan mmolu nkaruwa udiya ule na a sosin kitene myein gbardan, ²Ame ule na Ago nyii na su uzina nan ghe, kitane ntoro in zina mye anang lisosin nanyan nyie na so bolm."³Gono kadura Kutelle yerai nanyan Ruhu udu kusho, inin yene uwani sosin kitene nfon funanan tene a wa kulung nin tizogo tisa. Finawe wadi ni nati kuzur nin na wulu. ⁴Uwane wa shon imoon nmyein nafa, nin myein mi shine nwoltu anin su kuyok nin nizinariya, atala a ciine, nin natan luu luu. A wa myein ncara mye ka kuk nizinariya ka kuluno nin nimoon izenzen, nin dinong nzwa mye. ⁵Kitenemye i wa yertin imemong na iwa nyeshin: "UBABILA UDIYA, UNAH NA KARUWA NIN NIMON IZEMZEM NYII ULELE."⁶Nwa yene uwanii une nta bomn nin myii nanit alau nin myii nanan nizi iban Yesu. Kubi ko nanyene ghe nwa su umamaki kan. ⁷Unan kadura Kutelle woroi, "Bara iyanghai usu umamaki? Mma belen fi umaana inwane nin funawan tine nan ayonghe (finawan tene fo na fidi nin nati kuzur nin nawulu kuzur).⁸Fina nawan tene na uyene fiwan duku, fiduku nene ba, bara nani fidin cinu unuzu nanyan kuwu ku cancam sa ligang. Ama li ubun mmolsu. Alenge na isosin nyei, alenge na ina yertin tisamene nanya kubaga nlai ba uwaaru ukyen nye-iwa yene finawa fone bara na awa diku na aduku nene ba adin cinu.⁹Nene kitin nan kpilizu ujinjin. Kuzure titudu kuzurari alenge na uwane sosin ku. ¹⁰Inan ago kuzurari tutung. Ago afaun namalu diyu, warun duku, na umong nsa da ba; a wadak, ama yiti na nin damdaunu ba.¹¹Finawan tene fo na fiduku, na fiduku nene ba, amere litime ugo unlir; bara nani adi nanya nago kuzure, amanin du nmulsu nanit.¹²Awulu likure na uwa yene ago likure na uwa yene ago likurari alenge na isa sere kipin tigo mene ba, bara na ima seru likara nafo ago nanya kube kurun ligowe nin finawantene. ¹³Alele dinin kibinai kirum inin naa likara tigo mene kiti finawan tene. ¹⁴Ima su likum nin kukame. Bara nani ku kame ma li nani nin likum bara na ame Cikilari nilariari nin go nago-ligowe ninghe alenge na ina fere nani, anang yenu sa uyenu."¹⁵Unan kadura Kutelle wa woroi, "Nmyene na uyene, kikaa na ukaruwe sosinku, anitari, ligozin nanit, nipinpin, nin tilem tilem.¹⁶Awulu likure na uyene-unung nan finawan tene ma nari ukaruwe, utighe aso usane nin fisere, ima li inawamye ima jujughe nin nla. ¹⁷Kutelle nati nanya nayii mene iyeru unufe mye nyenu ine likara udu funawan tene asu tigo udu kubi ko na uliru Kutelle nkulu.¹⁸Uwane na uyene, kipin kidyawari na kidi tigo kitene nago nyii vat."

Chapter 18

¹Na ile imone wakat vat uwa yene kan gono kadura Kutelle ntulsu cin dak nnuzu kitene kani. A wa di nin likara lidya, uye wa li kanang nin gongon mye. ²A taa ntyet nin liwui lidya, abenle, "Udewu, udewu ubabalila udiyai a so kitin lisosin na gbergenu, kiti lisosin vat ti ruhu ti nanzang nin kiti lisosin vat kijin kuzenzen. ³Nipinpin ne vat nsono ntoro nzina mye na mina da ninghe tinana nayi. Ago nyii nasu uzina ninghe. Anan malesulesa nanya nyii so anan nimon na cara bara likara lisosin limang mye."⁴Nlanza nlon liwui nnuzu ketene kani nworo, "Nuzun nanya mene, anit ning, bara i wa seru imemun inanzan mye. ⁵Alapi mye malkulu udu kitene kani, Kutelle nin katwa ka nanzan mye. ⁶Kurtunghe ku imon na ame na su anite, kurtwaghe ku tiba iman ile na ana kurtuz anite ku; nanya kakup ka na awa ketelin, ketelenghe ti ba.⁷Nafo na ana ghantin liti mye anin su mang, naghe gbardang uniu nin tunana naye. A woro nanya kibinai mye, 'Nsosin nafo ushono ngo; Na meng unan diru nlisari ba, na iwa yenu kibinai kisirnebai. ⁸Bara nani imon inanzan mye ma se ghe: ukull, lisosin nayi asirne, nin kukpon. Ula ma liighe."⁹Agon yee na ina su uzina ninghe inani na nuzu insalin lanzun niliru ninghe ima gilu nin ghe i wa yene mcin nli nla mye din ghanju. ¹⁰I ma yisinupiit, idin lanzu fiyu nniyu mye, mbenlu, "Kash, kash udu kipin ki diya, Babila, kipin llikara! Nanyan kube kurun uniu fe ndaa."¹¹Anan malesulesu nye gila nin lisosin nayi asirne bara ame, bara na umong ma kuru asere imon nlesu mye tutung ba- ¹²Imon lesu ni zinariyanin, nin nazurfa, nin natola nikurfung, nin luu-luu, nin liniw ukpekpet, nin nimon nmyein nafo, nin siliki, nin malufi vat nin naca nikurfuung, nin vat nishik nicaut, nin fikoro fishine, nin fikoro fisirne nin mabil, ¹³nin fikoro, nin animon, nin turare, nin mai kuya kunang, nin lubar, nin alkama, nin nina, nin nakam, nin nibark, nin karusa, nin nacin, nin ti lai na nit.¹⁴Ku mat na ca ko na una din nin serwe i wulu fi. Vat mmang fe nin nimon fo figiri i nana kiti fe, na ima kuru ise inin tutung ba.¹⁵Ale na i wa din nlesu nile imone se ikurfung kang bara usu mye yisina piit ninghe bara fiiyu nniyu mye, kuculu nin tiit nayi asirne. ¹⁶I ma woro, "Kash, kash nin kipin ki diya kane na ki wa su kuyuk nin ni ninoon icene, nanya nimon nmyein nafa, nin kye kidowome nin nizinariya, nin nimoon natuf nikurfung nin luu-luu." ¹⁷Nanya kube kurum vat nilele imoon nikurfunghe nana. Vat nanan con njirgi myeen, vat nanang cin nanya njirgi myeen, nin na le na i din sessu imonli nanyan kurawa ku dundya we, yisina piit.¹⁸I taa ntest na iyene incin nli nla mye. I woro, "Kiyeme kipinari masin fo ka kipin ki dya?" ¹⁹i tiza lidao nidowo mene, inin taa nteet, ning myiziin mi gbagbai nin lisosin tiyoom, "Kash, kash udu kipin kidya kane ki kaa na vat nale na i di nin tijirgin myen kurawa kudin dya nda se ikurfun ku unuzun dukiya mye. Bara na nanya kubi kurum ida nanza ghe." ²⁰"Taan liburi liboo bara ameh, kitene kani, anung anit alau, anang kaduran Yesu, nin nanan liru nin nuu Kutelle, bara na Kutelle nda nin mawucu wuce mye lite mye!"²¹Unan katwa Kutelle yira litala nafo litala tiyazung a too linin nanya kurawa kudya we, a benle, "Nanya nlo libau ule, uBabila, kipin kidya, i ma fillu kutyein nin tinana nayi na i ma kuru i yene tutung ba. ²²Ti wui nanang foo nidowo, anang navu, anan pee nishiriya, nin nanang wulsu na langtung na i ma kuru ilanza nani. Nanya fe ba na i ma kuru i se anang makeke nimon nanya fe tutung ba. Na ima kuru i lanzan tiyazun nanya fe tutung ba.²³Nkanan nla ma bicu na ima kuru iyene mining tutung ba. Liwui na wanlapese nang na lese na ima kuru ilanza tutun ba, bara na imoon nlesu fe wadi ashoono na goo nyii, nin myin uwa rusuzu nani ning niyuu fe. ²⁴Nanya mye i wa se nmyii nanang liru ning nuu Kutelle nin nanit a lau, ning myii na le na i wa mulsu nani nanya nyii."

Chapter 19

¹Vat ni leli imone nlanza liwui lidya fo anit gbardang kitene kani i woro, "njaah, utucchu uzazinu nin likara un Kutelle bit. ²Usharaa me kidegen nin dert, ame in su u usharaa nkilaki udiya, ulenge na ananza uyi nin tikilaki me nnin dinon, ame na yiru utunu kitenen mmii na chin me, mooh na amere na gutun minin."³Kubi kun be i liri na, "Njaah nchingne nuzu kitime nin ligang saligang." ⁴Akune akut aba nin na nas nin nimon inas ichine inlai ino-o kutin izazina Kutelle ulenge nna awa sosin kutet me kun tigo-oo ibele uso nani njaah."⁵Kube liwui nuzu kiti lisosiin me, a woro, "Zazina Kutelle bite, vat anun achin me, anun alenge na idin lanzu fieu me, vat adiya na nanlikare."⁶Kube nlanza imomoon na a gurno fo liwui nanit gbardan, fo ku chulun men gbardang fo liwui ntutuuzu, iworo njaah kiti ngo-o Kutelle bit, unan minu vat, adi vat.⁷Na tisu avu liburi libo-o ti zazinghe bara kubi nbuki niluma n Yisa ndaah, unan niluma me sosin nchaah me." ⁸Ina ngne kubin shonu nimoon ikanang nin linin nsalin dinong (ulinin uchine unnare din dursu anit alua me).⁹Unan kadure wurei, "Yertine ilele: Anan mmariari di alenge na ina yichila ni udak mbuki niluma ngono Kutelle." Akura awurei, "Ilele innare tigbulan kidegen Kutelle." ¹⁰Nnonko kidowo ninghe nbun me nzazingne, anin belli aworo, "Na uwansu nani ba! Men wang kuchi -nari ligowe nin fi nan nuana fe alenge na ikifo ligbulan nshaida Yissa, zazina Kutelle, Ushaidna Yissa unnare Uruhu nbelin nbun."¹¹In nin yene kitene kani puun, nan nyene, nyene kabarik kabo-o ulenge na awa di kitene kanin idin yichu ngne unan yinnu sa uyenu nin kidegen, Adin su usharaa dert anin nutuzuno kidegen. ¹²Iyizi me din kasu fo ula, litime wa di nin nitik tigo, Awadi nin lisa na iwa yertin kidowe me na umon yiru ba se ame. ¹³Awa shon kultuk me na iwa shintin nyan mmii, lisa me idin yichu ligbulan Kutelle.¹⁴Asoja kitene ka ne wa din durtu ngne nin nibark ni bo-o, i wa shon tilinen tichine, abo-o pau ayita lau. ¹⁵Nnuzun nnuu me liltang nli wa nuzu likeze nmin-nmin, aba min nani nin chara likara aduluani nin nanu nayi Kutelle, Amin nani nin tigo me vat. ¹⁶Ayertine kultuk me nin kuta me lisa yita ku, UGO NA GO NIN CHIKILARI NA CHIKILARI.¹⁷IN yene gono kadura yisin nwui, ayicila anyin na idii kitene kane nin liwui lidya, "Dan, ida zuro ligowe bara ubuki Kutelle. ¹⁸Dan ida li inawa na go, inawa ni didya likum, inawa na nan likara, inawa ni barke na nan ngnaji ni nin, nan ni nawa na nit vat, nan nachin nin nan sali linin, adi dya nya mine na nan likare."¹⁹In yine kumunche nan na go nye-e nan na soja mine, iba kele kidowo udu likum nin lenge na ngna kabarke nin na soja me. ²⁰Kumuche na iwaa kifo ngne ligowe nin na nan kadura kinuu me alenge na isu liduu imus lin me, nin leli kulappe nbun me. Nin kuni kulappe arusuzo ale na iwa seru ulamba me inin nchil me. Awa ban mine iturunnan nya nlan ukang ujujuzu unanzan.²¹Ngisin mine iwa moluani nin litang nla ule na uwa nuzu nnuu nle na awa di kitene kabarke, vat na yin le abi mine.

Chapter 20

¹Inyene gono kadura Kutelle ntolo unuze kitene kani, amiin imon mpunu kuu kune kuchan hom sa ligang anin miin nyan nachara me. ²A kifo kumunche, fiyii fikuse, ule na idin yichi ngne ugo kinuu-shaitan, itere ngne udu akus limui. ³Ato ngne nya kuu ku chanchom kun sali ligang, na ayacha ngne ata likari ku. Bar a wa rusuzu anit sei akus limui nkata, nkata na ne iba da sun ngne nya kubi baat.⁴Nya nane nyene atet-atet, iyacha ale na inani likaran sun sharaa, nkuru nyene tilai na le na imolsu anin bara lisan Yisa nin ligbulan Kutelle. Ale na inari uzazinu nchilme nin kuyelime, ale na inaru useru kulap me nitin mine sa na chara mine. ikpillai fita, iso nin Yisa udu akus limui.⁵Kagisin na nan kulle wa fita ba uduru ligang na kus limui Ulele unnare uchizinun fitu. ⁶Unan seru ngongon Kutelle ule na ata yitu unan fitun chizinu. ukul unbe ba yitu nin likaran kifuani ba iba yitu apirist Kutelle nin Yisa iso nan ngne udu akus limui ye.⁷Kubi ko na akus limui ye da ligang, shaitan ngne iba nutun ngne nya kilari lichin. ⁸Aba nuzu arusuzu nmin-nmin na sari anas nye-e mog nin magog ba yiruani amunu bara likume mgbardan mine yitu nofo i chin chin kurawa.⁹Na inuzu nya kanang nye-e na anit Kutelle duku, mmin nsu nayi Kutelle, ula nuzu kitene Kutelle uda jujuani vat. ¹⁰ibilis, ule na wa rusuzu ani, a me iturum ngne nya nla ujujuzu, ki ka na iturno kumunche ku na nan kadura kinuu me-e, kikane kitik nin lirin udun malun yi.¹¹Nnin yene ki ti lisosin libo-o nin le na asosin kitene, uye-e nin kitekane cho niyizime na kiti wa duku nworu ido-o ba. ¹²In yene abi-na didya nin na bebene-iyin nbun kiti lisosin ne, ipuzuno titagarda. In nin puno umon utargarda-utagardan lai. Abe-ale, usu ani usharaa nya nile imon na iyertine nya tigarda, iyerte dursu ile imon na ina su.¹³Kurawa kudyawe nutu no ale na ina kuzu nya kunin, ukule nin Hades nun tuno ana kule na iwa din nan ngginu, anan kule isuani usharaa nile imon na ina suzu. ¹⁴Ukule nin Hades imunu anin ito nya la, ulelere unnare ukul umba-lilem nla. ¹⁵Andi na umon wa se lisa me nya tagarda nlai ba uso iwa turun ngne nya lilem nla une.

Chapter 21

¹Nnin yene kitene kipese nin yi upese, kitene kipese nin yi upese namu katu, kuli wa duu ba. ²Nnye kipin kilau, urshalima upese, uwa tolu unuzu kiti Kutelle, ikelle ngne fo gankisono bar ulesse.³Nlanza liwui lidya unuzu kiti lisosin me nworo, "Yene! Kiti lisosin Kutelle di nan nanit aba nin so nan nginu. Iba so anit me Kutelle litime ba yitu ligowe, amere tutung ba yitu Kutelle mine. ⁴Aba wesu mmizin niyizimine vat, na ukul ba kuru uyita ba, sa tinana nayi, sa kuchulu, sa ulanzun konu. Adu akuse mmankatu.⁵Ule na awa di kiti lisosine woro, "Yenen! nke imone vat ipese." A woro, "Nyertine ile imone bar vat nya inseru kibinei nin kidegen." ⁶A worei, "Idin su ile imone! Mere Alpha nin Umega, Uchizinu nin ligang, ule na ayi kotu ngne mba ningne asono sa ubiu nikurfung nnuzun uruhun mmen nlai.⁷Ule na ale likumme amere ba li ugadue mere ba so Kutelle me, amere tutung ba so gono nin. ⁸Anung anan fi, ana sali kidegen anan lidu linanzang, anan molsu na nit, anan kaput ndinong, anan ni yiu, anan chil, vat na nan kinuu, kiti lisosin mine ba yi tu kitin jujun la. Ulele unnare ukul umba."⁹Umong nya na nan kadura kuzorre da seyi, ule na awa min imalin nishik kuzore check nin ti nana nayi aworo, " Da kika mba dursu fi ganki shone, uwani ngono Kutelle." ¹⁰Kube ayirai anyamun udu kitene likup lidya nin lizalang adursei kipin kilau, Urshalima, ntolu unuzu kitene kani na Kutelle duku.¹¹Urushalima wa di kananng Kutelle, nkanang me wa di fo litala lilau, fo litala lo na sosin fo ujaspa. ¹²Awa di nin gbardang, likii lizalang nin nibulung ba nibulung ngne, ni bulungngne tisan nnoon likure nin naba tisan nnonon Israila wa duku. ¹³Kitene nibulun nitat wa duku, nchara ugule nibulun nitat, nchara ulime nibulun nitat wa duku, kadas me nibulun nitat wa duku.¹⁴Likii kipine wadi nin liti no likure nin naba, nya na ne tisa na nan kataa me likure nin na ba wadiku. ¹⁵Ule na awa lirin nin mi awa min ikoro ile na ina ke nin ni zinariya, imon in yinnun jakaka kipine, ni bulun ngne, nin likii ye.¹⁶Kipine iwa wunun kinin njakake nin pashshe Urumme, inutunu kipine nin fikoron ntunue, amui likure nin na ba njakake-e, mpashshe, nzalang ngne vat urumme (njakake-e). ¹⁷Anun kuru a nutuno likii ye, a nutuno nkpatak ukubik likoalt nin na kut anas nin na nas kataan ncharan nnit usirne (Ule na udi nofo kataa nnon kadura Kutelle).¹⁸Likii ye iwa ke nin litalan njaspa kipinne nin litalan nzinariya chas, fo madubi makanang. ¹⁹Watu litino likii i wa ke nin na tala a kanang, inchizine wa di nin jaspa, imbewa di nin sapphire, intatte wa dinin agate, innasse wa di emerald, ²⁰intaune wa di onyx, intochine wa di carnelian, inzorre wa di chrysolite, in lirre wa di Beryl, intiri wa di topaz, in likure wadi chrysopprase, in likure nin irum wadi jacinth, inlikure nin niba wa di amethyst.²¹Nibulung likure nin ni ba wa di ni pearls likure nin na ba, ko ka me kibulung i wa ke nin pearl urum, tibau nya kipinne wa di vat nin nizinariya, uwa yene, uba yeneng nkannang ngne niyizi. ²²Na nira yene kilari lisosin Kutelle nya kipinne ba, kaa na ki wa di nofo iworo mun kin Go Kutelle ule na amiin vat nimon, gono Kutelle amere kiti lisosin me.²³Watu kipine na ki wa chinin su uwu sai upui ule na aba ti kipine ki so kanang, nkanan Kutelle ndursu litime, upitilla kipine unnare gono me. ²⁴Nipinpin nye ba chinu vat bar nkanang kipine, ago nye-e ba dak nin nimon ichine mine vat nan-nye. ²⁵Nibulun me na iba tursu ni nin ba nin lirin, nakitik ba yitu kikane ba.²⁶Iba da dasu nin nimon imang nin ngantun mmin-mmin nya kipine. ²⁷Na imomon ndinong ba piru nan nye ba sa umong unan tazunu, sa imon nchin, sa urusuzu kiti ba piru ku, sei ule na lisa me ina yertin nyan tagardan nlai ngono me.

Chapter 22

¹Gono ka dura Kutelle dursoi kurawa nmen nlai, mmene kanang nofo crystal, mi wa din chum ici ti lisosin Kutelle nin Gono me ²nya kitik nlayi kipine, nya ko kome kurawe kuchan nlai wa yisinku, nin kumay ngangang udu likure nin na ba, anin macha kumal me ko uyemme upui. Afa na che anin nare ba shizinu nin ko mome nmin.³Na iba se umon usunun nnuu ba, kiti lisosin Kutelle nin Gono me ba yi tu nya kipine, achin me ba su ngne kataa. ⁴Iba yenu umuro me, lisa me ba yitu niting mine. ⁵Kitik ba yi tu ba, na iba yitu nin su mmou kanang pitilaba sa uwwui bar ugo Kutelle nkanang mere ba yi tu na ti mine, iba so lisosin sa ligang.⁶kadure wurei, to tigbulan ngne tin chiu kibineiyari tutung kiden nere, Chiki lare, Kutelle, nfunu uchine na nan kadura me, wa tuu unan kadura me adursu a chin me ile imon na iba dak na piit ba. ⁷Yene! Nnan na daa nene! Unan mmariari ule na awufu ligbulan lo na ana kadure na belin nya tagarde.⁸Meng, Yohanna, mere na lanza idursai ile imone, ku bi ko na nwa lanza nyene, nno-o kutin nbun na bunu nnan kadure nzazin ngne, unan kadure na awa dursai ileli imone. ⁹Aworei, "Na uwa su nani ba! Men wang udo lichinnari fo fewe, udu nin na lee na inun chifuno ulirume na ina yer tin nya tagarda me. Zazina Kutelle!"¹⁰Aworei yenje, "Uwa yachu tipinpin na nan kadure nyan takarda ulele, ku be ndaa susut. ¹¹Ule na adi nin dinong, na ali ubun nin dinonong me, ule na adi alau, na ali ubun nin su ni le imon na idi lau. ule na adi lau, na ali ubun nin lau me.¹²Yene nnan na daa susut. Ulada ningne di nin mi, nni ko ngna ku chot nin nile imon na ana su. ¹³Mere Alfe mere Omega, Uchizinu nin ligang, Mere infinu me mere umalzinu.¹⁴Anan mmariari ale na ikusu alutuk mine bar iba kubi ili kumat kuchan lai inin piru nya kipin kane nibulun kining. ¹⁵Ndasse ni nau wari, anan niyiu, anan kapul ndinong, anan molsu na nit, anan chil, nin le na adi ninsu nsu kinuu.¹⁶Me, Yisa, nna tuu unan kadura nin adurso minu ile imene bara atii alau. Mere liling ngne nin kuwunun Dauda, fiyini fi kanan nkwi din ding."¹⁷Ufunu ulau we nin gankishono nworo, "Daa!" Na ale ilanza woro, "Daa!" Ule na adi nin suu we, na ase mmen nlai ye sa ubiu.¹⁸Ndursu vat nle na alanza tigbulan: Na nan nkpinaku, Kutelle ba kpin ngne ku aluba ale na iyertine nya ntagarda ulele. ¹⁹Wassa umen chaana tigbulan na nan kadura nyan ntakarda ulele, Kutelle ba kaluulada me nya kuchan lai nin nya kipin kilau, ile na ina yertin nyan takardaa ulele.²⁰Ule na udurso ile imone a woro, "E-eh! Ndin chinu nene." Uso nani! Daa, Cikilari Yisa! ²¹Na nshew nCikilari Yisa so nin ko ngna mine. Uso nani.