Kurdish, Central: Bible for 1 Corinthians, 1 John, 1 Peter, 1 Thessalonians, 1 Timothy, 2 Corinthians, 2 John, 2 Peter, 2 Thessalonians, 2 Timothy, 3 John, Acts, Colossians, Ephesians, Galatians, Hebrews, James, John, Jude, Luke, Mark, Matthew, Philemon, Philippians, Revelation, Romans, Titus

Formatted for Translators

©2022 Wycliffe Associates
Released under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Bible Text: The English Unlocked Literal Bible (ULB)
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English Unlocked Literal Bible is based on the unfoldingWord® Literal Text, CC BY-SA 4.0. The original work of the unfoldingWord® Literal Text is available at https://unfoldingword.bible/ult/.
The ULB is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

Notes: English ULB Translation Notes
©2017 Wycliffe Associates
Available at https://bibleineverylanguage.org/translations
The English ULB Translation Notes is based on the unfoldingWord translationNotes, under CC BY-SA 4.0. The original unfoldingWord work is available at https://unfoldingword.bible/utn.
The ULB Notes is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.

To view a copy of the CC BY-SA 4.0 license visit http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Below is a human-readable summary of (and not a substitute for) the license.
You are free to:

Share — copy and redistribute the material in any medium or format.

Adapt — remix, transform, and build upon the material for any purpose, even commercially.

The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms.
Under the following conditions:

Attribution — You must attribute the work as follows: "Original work available at https://BibleInEveryLanguage.org." Attribution statements in derivative works should not in any way suggest that we endorse you or your use of this work.

ShareAlike — If you remix, transform, or build upon the material, you must distribute your contributions under the same license as the original.

No additional restrictions — You may not apply legal terms or technological measures that legally restrict others from doing anything the license permits.

Notices:
You do not have to comply with the license for elements of the material in the public domain or where your use is permitted by an applicable exception or limitation.
No warranties are given. The license may not give you all of the permissions necessary for your intended use. For example, other rights such as publicity, privacy, or moral rights may limit how you use the material.

Matthew

Chapter 1

¹ئەمە تۆماری ڕەچەڵەکی یەشوای مەسیحە کوڕی داڤید کوڕی ئەڤراهام: ²ئەڤراهام باوکی یتساخ بوو. یتساخ باوکی یاکۆڤ بوو. یاکۆڤ باوکی یەهودا و براکانی بوو. ³یەهودا باوکی پێرێتس و زێراخ بوو کە تامار دایکیان بوو. پێرێتس باوکی خەتسرۆن بوو. خەتسرۆن باوکی ڕام بوو.⁴ڕام باوکی عەمیناداڤ بوو. عەمیناداڤ باوکی نەخشۆن بوو. نەخشۆن باوکی شەلمۆن بوو. ⁵شەلمۆن باوکی بۆعاز بوو کە ڕاحاب دایکی بوو. بۆعاز باوکی عۆڤێد بوو کە ڕائووس دایکی بوو. عۆڤێد باوکی یشای بوو. ⁶یەشای باوکی داڤیدی پاشا بوو. داڤید باوکی شلۆمۆ بوو لەو ژنەی کە پێشتر ژنی ئوریابوو.⁷شلۆمۆ باوکی ڕەخەڤەعام بوو. ڕەخەڤەعام باوکی ئەڤیا بوو. ئەڤیا باوکی ئەسا بوو. ⁸ئەسا باوکی یەهۆشافات بوو. یەهۆشافات باوکی یەهۆرام بوو. یەهۆرام باوکی عوزیاهوو بوو.⁹عوزیاهوو باوکی یۆتام بوو. یۆتام باوکی ئاخاز بوو. ئاخاز باوکی حزکیاهۆ بوو. ¹⁰حزکیاهۆ باوکی مەنەشێ بوو. مەنەشێ باوکی عەممۆن بوو. عەممۆن باوکی یۆشیاهۆ بوو. ¹¹یۆشیاهۆ باوکی یەهۆیاکین و براکانی بوو. لە کاتی ڕاپێچکردنەکە بۆ بابل.¹²لەدوای ڕاپێچکردنەکە بۆ بابل، یەهۆیاکین باوکی شالتیئێل بوو. شالتیئێل باوکی زەروبەڤێل بوو. ¹³زەروبەڤێل باوکی ئەڤیهود بوو. ئەڤیهود باوکی یاکیم بوو. یاکیم باوکی عەزوبوو. ¹⁴عەزو باوکی تسادۆک بوو. تسادۆک باوکی یاخیم بوو. یاخیم باوکی ئەلیهود بوو.¹⁵ئەلیهود باوکی ئیلازار بوو. ئیلازار باوکی ماتان بوو. ماتان باوکی یاکۆڤ بوو. ¹⁶یاکۆڤ باوکی یۆسپ مێردی میریام بوو ئەوەی یەشوای لێبوو کە بە مەسیحەکە بانگ دەکرێت. ¹⁷بەم شێوەیە هەموو نەوەکان لە ئەڤراهام هەتا داڤید چواردە نەوەن؛ لە داڤید هەتا ڕاپێچکردنەکە بۆ بابل چواردە نەوەن؛ لە ڕاپێچکردنەکەشەوە بۆ بابل هەتا مەسیح چواردە نەوەن.¹⁸یەشوای مەسیح ئاوا لە دایک بوو: کاتێک میریامی دایکی دەستگیرانی یۆسپ بوو؛ پێش ئەوەی بگوازرێتەوە و بچنە لای یەک، زانرا کە سکەکەی لە گیانی پیرۆزەوەیە. ¹⁹یۆسپی دەستگیرانی کە پیاوێکی چاکەکار بوو، نەیویست ناوی بزڕێنێ، و بڕیاریدا بە نهێنی دەستبەرداری بێت.²⁰کاتێک بیری لەم شتانە دەکردەوە، فریشتەیەکی پەروەردگار هاتە خەونی و پێی فەرموو: «یۆسپی نەوەی داڤید! مەترسە لەوەی میریام بهێنیت، چونکە ئەوەی ئەو پێی دووگیانە لە گیانی پیرۆزە. ²¹کوڕێکی دەبێت، ناوی دەنێیت یەشوا، چونکە گەلەکەی لە گوناهەکانیان ڕزگار دەکات».²²ئەمانە هەمووی ڕوویدا تاکو ئەوەی پەروەردگار لە ڕێگەی پێغەمبەرەکەیەوە فەرموویەتی بێتەدی: ²³«ئەوەتا پاکیزەیەک سک دەکات، و کوڕێکی دەبێت، بە ئەمانوئێل بانگی دەکەن!» بەواتای «خودا لەگەڵمانە».²⁴کاتێک یۆسپ لە خەو هەستا ئەوەی فریشتەکەی پەروەردگار فەرمانی پێدابوو؛ ئەنجامیدا و ژنەکەی گواستەوە بۆماڵی خۆی. ²⁵بەڵام هەتا کوڕەکە لە دایک نەبوو، لەگەڵ میریام نەنووست ئینجا ناوی لێنا یەشوا.

Chapter 2

¹لەدوای لەدایکبوونی یەشوا لە بێت‌ لەخمی یەهودیا لە سەردەمی هیرۆدی پاشا، کۆمەڵێک مۆغ لە ڕۆژهەڵاتەوە هاتنە یۆرشەلایم، ²پرسییان: «کوا پاشاکەی یەهود ئەوەی لە دایک بووە‏؟ لە بەر ئەوەی ئەستێرەی ئەومان لە ڕۆژهەڵاتەوە بینی، هاتووین کڕنۆشی بۆ ببەین». ³کاتێک هیرۆدی پاشا ئەمەی بیست، شڵەژاو هەموو خەڵکی یۆرشەلایمش لەگەڵی.⁴هەموو سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەوراتی گەلی کۆکردەوە، لێی پرسین: «مەسیحەکە لەکوێ لە دایک دەبێت» ⁵وەڵامیان دایەوە: «لە بێت‌ لەخمی یەهودیا، چونکە پێغەمبەرەکە ئاوای فەرمووە: ⁶بەڵام تۆ ئەی بێت‌ لەخمی خاکی یەهودا، کەمتر نیت لە ناو فەرمانڕەواکانی یەهودا، چونکە لە تۆوە فەرمانڕەوایەک دەردەکەوێت شوانایەتی یەسرائیلی گەلم دەکات!»⁷دوای ئەمە هیرۆد بە نهێنی مۆغەکانی بانگکرد، و لەبارەی کاتی دەرکەوتنی ئەستێرەکە لێکۆڵینەوەی لەگەڵ کردن. ⁸ئینجا بۆ بێت‌ لەخمی ناردن، و پێی گوتن: «بڕۆن و بە وردی بەدوای منداڵەکەدا بگەڕێن. کاتێک دۆزیتانەوە هەواڵم بدەنێ، تاوەکو منیش بێم و کڕنۆشی بۆ ببەم».⁹لەدوای ئەوەی گوێبیستی پاشا بوون، بە ڕێگای خۆیاندا ڕۆیشتن، هەمان ئەو ئەستێرەیەی، کە لە ڕۆژهەڵات بینیبوویان، پێشیان کەوت و هات و لەسەر ئەو شوێنە ڕاوەستا کە منداڵەکەی لێ بوو. ¹⁰کاتێک ئەستێرەکەیان بینی زۆر شادومان بوون؛¹¹چوونە ماڵەکە منداڵەکەیان لەگەڵ میریامی دایکی بینی. چۆکیان دادا و کڕنۆشیان بۆ برد، و گەنجینەکانیان کردەوە زێڕ و بخوور و بنێشتە تاڵەیان بە دیاری پێشکەش کرد. ¹²کە بە سروشی خودا و لەخەوندا ئاگادار کرانەوە کە نەگەڕێنەوە لای هیرۆد، و بە رێگایەکی تردا بگەڕێنەوە بۆ وڵاتی خۆیان.¹³دوای ڕۆیشتنی مۆغەکان، فریشتەیەکی پەروەردگار لە خەوندا بۆ یۆسپ دەرکەوت، و پێی گوت: «هەستە منداڵەکە و دایکی لەگەل خۆت ببە و ڕابکە بۆ میسر، لەوێ بمێنەرەوە تا فەرمانت پێدەکەم بۆ گەڕانەوەت، چونکە هیرۆد بە شوێن منداڵەکەدا دەگەڕێت و بە نیازی کوشتنی کوڕەکەیە». ¹⁴یۆسپیش هەستا و لە شەودا کوڕەکە و دایکی برد، و بەرەو میسر بەڕێ کەوت، ¹⁵هەتا مردنی هیرۆد لەوێ مایەوە، تا ئەوەی پەروەردگار لە رێگای پێغەمبەرەکەوە فەرمووی بێتەدی: «من ڕۆڵەکەی خۆمم لە میسر بانگ کرد».¹⁶کاتێک هیرۆد زانی مۆغەکان فریویان داوە، زۆر تووڕە بوو، بەگوێرەی ئەو کاتەی بەپێی دەرکەوتنی ئەستێرەکە لە مۆغەکانەوە لێی کۆڵیبۆوە، فەرمانی کرد هەموو کوڕێکی خوارتەمەن دوو ساڵ لە بێت‌ لەخم و دەوروبەری بکوژن.¹⁷ئینجا ئەوەی لە ڕێگەی یەرمیای پێغەمبەرەوە گوترابوو هاتەدی: ¹⁸«دەنگێک لە ڕاماوە بیسترا:گریان و شیوەنێکی گەورە! ڕاخێل بۆ منداڵەکانی دەگریت، نەیویست دڵنەوایی بکرێت، چونکە نەمابوون!»¹⁹دوای مردنی هیرۆد، فریشتەیەکی پەروەردگار لە خەودا لە میسر بۆ یۆسپ دەرکەوت، ²⁰گوتی: «هەستە منداڵەکە و دایکی ببە و بگەڕێوە بۆ خاکی یەسرائیل، چونکە ئەوانەی بە دوای ژیانی مناڵەکەدا دەگەڕان مردوون!» ²¹هەستا و منداڵەکە و دایکی بردەوە بۆ خاکی یەسرائیل.²²بەڵام کاتێک بیستی ئەرخیلاوس لە یەهودیا لە جێی هیرۆدی باوکی فەرمانڕەوایە، ترسا بچێتە ئەوێ. پاش ئەوەی بە سرووشی خودا ئاگادار کرایەوە، بەرەو ناوچەی گەلیلی بە ڕێکەوت، ²³جا هات و لە شارێک نیشتەجێ بوو بە ناوی «ناسیرە»، بۆ ئەوەی ئەو فەرمایشتەی لە ڕێگەی پێغەمبەرانەوە گوترابوو بێتەدی کە بە ناسیرەیی ناودەبردرێت!

Chapter 3

¹هەر لەو ڕۆژانەدا، یۆخەنانی لەئاوهەڵکێش لە دەشتی یەهودیا مژدەی دەدا ²دەیگوت: «پاشگەز ببنەوە، چونکە پاشایەتی ئاسمانەکان نزیک بۆتەوە!» ³یۆخەنان ئەو کەسەیە کە لە ڕێگەی پێغەمبەر ئیشایاوە دەربارەی گوتراوە دەڵێت: « کەسێک لە چۆڵەوانی هاوار دەکات: ڕێگا بۆ هاتنی پەروەردگار ئامادە بکەن، ڕێچکەکانی بۆ ڕێکبخەن!»⁴جلوبەرگی یۆخەنان لە مووی وشتر بوو، پشتێنێکی چەرمیشی لە ناوقەد دەبەست، خواردنیشی کولە و هەنگوینی کێوی بوو. ⁵لەو کاتەدا هەموو دانیشتووانی یۆرشەلایم و یەهودیا و هەموو ناوچەی ئەردەن چوونە لای؛ ⁶دوای داننان بە گوناهەکانیاندا لە سەردەستی ئەو لە ڕووباری ئەردەن لە ئاو هەڵدەکێشران.⁷کە بینی زۆر لە فەریسی و سەدوکیمەکان بۆ لەئاوهەڵکێشانەکەی دێن، پێی گوتن: «ئەی بێچووە ماران، کێ ئاگاداری کردوونەتەوە لە دەست ئەو تووڕەییە هەڵبێن کە دێت؟ ⁸بۆیە بەرهەمێکی شایستەی پاشگەز بوونەوە بەرهەم بهێنن. ⁹بیر لەوە مەکەنەوە بەخۆتان بڵێن: ئەڤراهام باوکمانە! پێتان دەڵێم: خودا دەتوانێت لەم بەردانە نەوە بۆ ئەڤراهام هەستێنێتەوە.¹⁰ئەوەتا تەور خراوەتە سەر ڕەگی دار، هەر دارێک بەرهەمی باش نەدات دەبڕدرێتەوە و فڕێدەدرێتە ناو ئاگرەوە. ¹¹من بۆ پاشگەزبوونەوە لە ئاوتان هەڵدەکێشم، بەڵام ئەوەی لەدوای من دێت لە من بە هێزترە، شایانی ئەوە نیم تەنانەت پێڵاوەکانیشی بۆ هەڵبگرم. ئەو لە ئاگر و لە گیانی پیرۆزتان هەڵدەکێشێت، ¹²ئەو شەنی خۆی بە دەستەوەیە، و خەرمانەکەی پاک دەکاتەوە: و گەنمەکە کۆدەکاتەوە لە ناو کۆگا هەڵی دەگرێت، سەبارەت بە کایەکەش بە ئاگرێکی نەکوژاوە دەسووتێنێت!»¹³پاشان یەشوا لە ناوچەی گەلیلی هاتە سەر ڕووباری ئەردەن، کە یۆخەنانی لێبوو تاوەکو لەلایەن ئەوەوە لە ئاو هەڵبکێشرێت. ¹⁴بەڵام یۆخەنان دەیویست رێگری لێبکات و دەیگوت: «من پێویستیم بەوەیە لە لایەن تۆ لە ئاو هەڵبکێشرێم، کەچی تۆ دێیت بۆ لای من!» ¹⁵بەڵام یەشوا وەڵامی دایەوە: « ئێستا با وابێت! چونکە واشایستەیە بۆ ئێمە ئەمە بکەین بۆ ئەوەی ڕاستودرووستی بە دیبێت.» ئینجا ڕێگەیدا.¹⁶هەرکە یەشوا لە ئاو هەڵکێشرا لە ئاوەکە هاتە دەرەوە لەو ساتەدا، ئاسمانەکانی بۆ کرایەوە و گیانی خودای بینی وەک شێوەی کۆترێک دادەبەزێت و دێتە سەری. ¹⁷دەنگێکیش لە ئاسمانەوە فەرمووی: «ئەمە ڕۆڵەی خۆشەویستمە، کە پێی دڵخۆشم!»

Chapter 4

¹پاشان یەشوا بە گیان بردرایە چۆڵەوانی، تاکو لەلایەن شەیتانەوە تاقی بکرێتەوە. ²دوای ئەوەی کە چل شەو و چل ڕۆژ بەڕۆژوو بوو برسی بوو، ³تاقیکەرەوە لێی هاتە پێش و پێی گوت: «ئەگەر تۆ ڕۆڵەی خودایت، بەم بەردانە بڵێ با ببن بە نان!» ⁴وەڵامی دایەوە: «نووسراوە: مرۆڤ تەنها بە نان ناژی، بەڵکو بە هەر وشەیەک کە لە دەمی خودا دەردەچێت!»⁵ئینجا شەیتان بردییە شارە پیرۆزەکە، و لەسەر لێواری سەربانی پەرستگا ڕایگرت، ⁶پێی گوت: «ئەگەر تۆ ڕۆڵەی خودایت، خۆت هەڵبدە خوارەوە، لەبەر ئەوەی نووسراوە: سەبارەت بە تۆ فەرمان بە فریشتەکانی دەدات،لەسەر دەستیان هەڵتبگرن تاکو پێت بەر بەردێک نەکەوێت!»⁷یەشوا پێی فەرموو: «هەروەها نووسراوە: پەروەردگاری خودات تاقی مەکەرەوە!» ⁸دیسان شەیتان بۆ سەر لوتکەی شاخێکی زۆر بڵندی برد، و هەموو شانشینەکانی جیهان و مەزنایەتی ئەوانی پیشاندا، ⁹پێی گوت: «هەموو ئەمانە ئەدەم بە تۆ ئەگەر کڕنۆش ببەیت و بمپەرستی!»¹⁰ئینجا یەشوا پێی فەرموو: «بڕۆ ئەی شەیتان! چونکە نووسراوە: کڕنۆش بۆ پەروەردگاری خودات دەبەیت، وە تەنها ئەو دەپەرستیت!» ¹¹ئیتر شەیتان وازی لێ هێنا، وە چەند فریشتەیەک هاتن و خزمەتیان دەکرد.¹²کاتێک یەشوا بیستی یۆخەنان گیراوە، گەڕایەوە بۆ ناوچەی گەلیلی. ¹³ناسیرەی بەجێهێشت، و هات لە شاری کەفەرناخوم نیشتەجێ بوو، کە لەسەر دەریاچەیە لە سنووری زەڤولون و نەفتالیم،¹⁴تاکو ئەوەی لە ڕێگەی پێغەمبەر ئیشایاوە گوتراوە بێتەدی: ¹⁵«خاکی زەڤولون و خاکی نەفتالیم، لە سەر ڕێگای ڕووباری ئەودیوی ئەردەن، وڵاتی گەلیلی، کە خەڵکی بێگانە تێیدا نیشتەجێن، ¹⁶ئەو گەلەی لە تاریکیدا نیشتەجێیە، ڕووناکییەکی مەزنی بینی، دانیشتووان لە خاکی سێبەری مەرگ، ڕووناکی بەسەریاندا هەڵهات!»¹⁷لەو کاتەوە یەشوا دەستی بە مزگێنیدان کرد و فەرمووی: «پاشگەز ببنەوە، چونکە شانشینی ئاسمانەکان نزیک بۆتەوە!»¹⁸کاتێک یەشوا بە کەناری دەریاچەی گەلیلیدا دەڕۆیشت، دوو برای بینی، شیمۆن کە پێی دەگوترا پەترۆ لەگەڵ ئاندریا برای، تۆڕیان فڕێدەدایە دەریاچەکە، چونکە ماسیگر بوون. ¹⁹پێی فەرموون: «وەرن شوێنم بکەون، دەتانکەم بە ڕاوکەری مرۆڤ!» ²⁰دەستبەجێ تۆڕەکانیان بەجێهێشت و شوێنی کەوتن.²¹کە لەوێ ڕۆیشت دوو برای دیکەی بینی، یاکۆڤی کوڕی زەڤدی و یۆخەنای برای، لە بەلەمێکدا لەگەڵ زەڤدی باوکیان تۆڕەکانیان چاک دەکردەوە، ئەوانیشی بانگکرد. ²²دەستبەجێ بەلەمەکە و باوکیان بەجێهێشت، و شوێنی کەوتن.²³ئینجا یەشوا بە هەموو گەلیلیدا دەگەڕا، لە کەنیشتی یەهودییەکان خەڵکی فێر دەکرد و مزگێنی شانشینەکەی ڕادەگەیاند، هەرچی نەخۆشی و دەردی نێو خەڵک هەبوو چاکی دەکردنەوە، ²⁴لەبەر ئەوە دەنگوباسی بە تەواوی سوریادا بڵاو بۆوە. ئەوانیش هەموو نەخۆشێکیان دەهێنایە لای بە جۆرەها دەرد و ئازارەوە، ئەوانەی خێویان تێدابوو، فێدار، و ئیفلیج ، چاکی دەکردنەوە. ²⁵خەڵکێکی زۆر لە گەلیلی، و دە شارەکە، و یۆرشەلایم، و یەهودیا، و پشتی ئەردەن شوێنی کەوتن.

Chapter 5

¹کاتێک خەڵکەکەی بینی، چووە سەر چیا، کە کاتێک دانیشت، قوتابییەکانی لێی نزیک بونەوە. ²قسەی بۆ کردن و دەستی کرد بە فێرکردنیان. ³«خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی کە بە گیان، هەژارنچونکە شانشینی ئاسمانەکان بۆ ئەوانە. ⁴خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی کە ماتەمدارن، چونکە دڵنەوایی دەکرێن.⁵خۆزگە دەخوازرێت بە دڵنەرمەکان، چونکە دەبنە میرات گری زەوی. ⁶خۆزگە دەخوازرێت بە برسی و تینوەکانی ڕاستودروستی، چونکە تێر دەکرێن. ⁷خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی بەبەزەیین، چونکە بەر بەزەیی دەکەون. ⁸خۆزگە دەخوازرێت بە دڵ پاکەکان، چونکە خودا دەبینن.⁹خۆزگە دەخوازرێت بە بەدیهێنەرانی ئاشتی، چونکە بە ڕۆڵەی خودا ناودەبردرێن. ¹⁰خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی لە پێناو ڕاستی دەچەوسێنرێنەوە، چونکە شانشینی ئاسمانەکان بۆ ئەوانە.¹¹خۆزگە دەخوازرێت بە ئێوە کاتێک خەڵکی جنێوتان پێدەدەن‏ و دەتانچەوسێننەوە، لە پێناوی من هەموو جۆرە بوختانێکتان بۆ هەڵدەبەستن. ¹²دڵخۆش و شادومان بن، لەبەر ئەوەی لە ئاسمانەکان پاداشتتان گەورەیە. چونکە پێش ئێوە پێغەمبەرانیشیان ئاوا چەوساندۆتەوە!¹³ئێوە خوێی زەوین، بەڵام ئەگەر خوێ سوێرییەکەی نەما، چۆن تامە سوێرەکەی بۆ دەگەڕێندرێتەوە؟ ئیتر بەکەڵکی هیچ نایەت ئەوە نەبێ فڕێبدرێتە دەرەوە و خەڵکییش پێی لێبنێت! ¹⁴ئێوە ڕووناکی جیهانن. شارێک لەسەر چیا دروست‏ کرابێت ناتوانرێت بشاردرێتەوە؛¹⁵خەڵکی چرا هەڵناکەن تاکو بیخەنە ژێر چرادان، بەڵکو لەسەر چرادان دایدەنێن بۆ ئەوەی ڕووناکی بداتە هەموو ئەوانەی لە ماڵەکەدان. ¹⁶بە هەمان شێوە، با ئێوەش ڕووناکیتان بۆ خەڵک بدرەوشێتەوە، تاکو کردارە باشەکانتان ببینن و ستایشی ئەو باوکەتان بکەن کە لە ئاسمانەکانە.¹⁷وا گومان نەکەن من هاتووم تەورات یان پێغەمبەران پوچەڵ بکەمەوە. نەهاتووم بۆ پوچەڵ کردنەوەیان، بەڵکو هاتووم بۆ تەواوکردنیان. ¹⁸ڕاستیتان پێ دەڵێم: هەتا زەوی و ئاسمان لەئارادا بێت، پیتێک یان خاڵێک لە تەورات لەناو ناچێت، هەتا هەمووی دێتەدی.¹⁹بۆیە ئەوەی بچووکترینی ئەم ڕاسپاردانە بشکێنێت، و خەڵکیش ئاوا فێر بکات، لە شانشینی ئاسمانەکان بە بچووکترین ناودەبردرێت. بەڵام ئەوەی پەیڕەویان بکات و خەڵکی وا فێر بکات، لە شانشینی ئاسمانەکان بە مەزن ناودەبردرێت. ²⁰بۆیە پێتان دەڵێم: ئەگەر ڕاستودروستیتان لە مامۆستایانی تەورات و فەریسییەکان زیاتر نەبێت، هەرگیز ناچنە ناو شانشینی ئاسمانەکانەوە.²¹بیستووتانە بە پێشینان گوتراوە: مەکوژن! ئەوەی بکوژێت شایانی دادگایی کردنە. ²²بەڵام من پێتان دەڵێم: ئەوەی لە خوشکی یان براکەی تووڕە بێت، شایانی دادگایی کردنە؛ ئەوەی بە براکەی بڵێ: بێ نرخ! دەبێت بکرێتە پەند لە بەردەم ئەنجومەنی باڵا؛ ئەوەی بڵێت :گێلە! شایانی ئاگری دۆزەخە!²³لەبەر ئەوە ئەگەر قوربانیت بۆ قوربانگا هێنا، و لەوێ بیرت کەوتەوە کە براکەت شتێکی بەسەرتەوە هەیە، ²⁴لەوێ لەبەردەم قوربانگا قوربانییەکەت بەجێبهێڵە، و بڕۆ یەکەم جار براکەت ئاشت بکەرەوە، پاشان وەرە و قوربانییەکەت ئەنجام بدە.²⁵خێرا ڕکابەرەکەت ڕازیبکە لەو کاتەی لەگەڵتە و بە ڕێگاوەن بۆ دادگا، نەوەک ڕکابەرەکەت بتداتە دەست دادوەر، و دادوەریش بتداتە دەست پاسەوان، و فڕێبدرێیتە بەندیخانە. ²⁶ڕاستیت پێدەڵێم لەوێ دەرناچی هەتا دوایین فلس نەدەیتەوە!²⁷بیستووتانە گوتراوە: داوێنپیسی مەکە! ²⁸بەڵام من پێتان دەڵێم: هەر کەسێک بەمەبەستی هەوەسبازییەوە سەیری ئافرەتێک بکات، ئەوا لە دڵی خۆیدا داوێنپیسی لەگەڵ کردووە!²⁹ئەگەر چاوی ڕاستت تەڵە بوو بۆت ، دەریبهێنە و فڕێیبدە. بۆ تۆ باشترە ئەندامێکت لەدەست بچێت، لەوەی هەموو لەشت فڕێبدرێتە دۆزەخ! ³⁰ئەگەر دەستی ڕاستت تەڵەیەک بوو بۆت، بیبڕەوە و فڕێیبدە، بۆ تۆ باشترە ئەندامێکت لەدەست بچێت لەوەی هەموو لەشت فڕێبدرێتە دۆزەخەوە!³¹هەروەها گوتراوە: ئەوەی ژنەکەی تەڵاق بدات، با تەڵاقنامەی بداتە دەست. ³²بەڵام من پێتان دەڵێم: ئەوەی بەبێ هۆی داوێنپیسی ژنەکەی خۆی تەڵاق بدات، وای لێدەکات داوێنپیسی بکات. ئەوەش تەڵاقدراوێک بهێنێت ئەوا داوێنپیسی دەکات.³³بیستووتانە کە بە پێشینان گوتراوە: سوێندەکانت مەشکێنە، بەڵکو سوێندەکانت بۆ پەروەردگار بەرەسەر. ³⁴بەڵام من پێتان دەڵێم: هەرگیز سوێند مەخۆن، نە بە ئاسمان لەبەر ئەوەی تەختی خودایە، ³⁵نە بە زەوی لەبەر ئەوەی تەختە پێیەتی، نە یۆرشەلایم لەبەر ئەوەی شاری مەزنترین پاشایە.³⁶سوێند بە سەری خۆت مەخۆ چونکە ناتوانیت تاڵە موویەکی لێ سپی یان ڕەش بکەیت. ³⁷بەڵام با قسەتان بەڵێ بۆ بەڵێ؛ یا: نەخێر بۆ نەخێر بێت. لەمە زیاتر لە خراپەکارەوەیە.³⁸بیستووتانە گوتراوە: چاو بە چاو ددان بە ددان. ³⁹بەڵام من پێتان دەڵێم: بەربەرەکانی خراپەکار مەکەن، بەڵکو ئەوەی لە ڕوومەتی ڕاستی دایت، لایەکەی دیکەشی بۆ بسوڕێنە؛⁴⁰ئەوەی ویستی بتداتە دادگا و کراسەکەت لێ بستێنێت، کەواکەشتی بدەرێ؛ ⁴¹ئەوەی یەک میل بێگاری پێ کردیت، دووانی لەگەڵ بڕۆ. ⁴²ئەوەی داوای شتێکی لێکردیت، بیدەرێ. ئەوەی داوای قەرزی لێکردیت نا ئومێدی مەکە!⁴³بیستووتانە گوتراوە: نزیکەکەت خۆشبوێت ڕقت لە دوژمنت بێتەوە. ⁴⁴بەڵام پێتان دەڵێم: دوژمنانتان خۆش بوێت، ئەوانەش بەرەکەتدار بکەن کە نەفرەتتان لێدەکەن، چاکەکاربن لەگەڵ ئەوانەی ڕقیان لێتانە، نزابکەن لەپێناو ئەوانەی، خراپ مامەڵەتان لەگەڵ دەکەن و دەتان چەوسێننەوە، ⁴⁵تاکو ببنە ڕۆڵەی ئەو باوکەتان کە لە ئاسمانەکانە: ئەو خۆری خۆی بەسەر چاک و خراپدا هەڵدێنێت، وە باران بەسەر چاکەکارو خراپەکاردا دەبارێنێت.⁴⁶ئەگەر هەر ئەوانەتان خۆشبوێ کە ئێوەیان خۆشدەوێت، چ پاداشتێک وەردەگرن؟ ئایا باجگرانیش ئەمە ناکەن؟ ⁴⁷ئەگەر تەنها پێشوازی لە براکنتان بکەن، چی شتێکی باشتان کردووە؟ ئایا بت پەرستانیش ئەمە ناکەن؟ ⁴⁸بۆیە ئێوەش کامڵ بن ، هەروەک باوکی ئاسمانیتان کامڵە!

Chapter 6

¹هۆشیار بن و نەکەن لەبەرچاوی خەڵک چاکە بکەن بۆ ئەوەی بتانبینن. چونکە لەلای باوکی ئاسمانیتان پاداشتتان نابێت. ²لەبەر ئەوە کاتێک خێرێک دەکەیت، زوڕنای بۆ لێمەدە هەروەک دووڕووان کە لە کەنیشت و سەر شەقامەکان دەیکەن، بۆ ئەوەی لەلایەن خەڵکەوە ستایش بکرێن. ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوانە پاداشتی خۆیان وەرگرتووە.³بەڵام تۆ، کە خێرێ بەکەسێک دەکەیت، مەهێڵە دەستی چەپت بزانێت دەستی ڕاستت چی دەکات، ⁴تاکو خێرەکەت بە نهێنی بێت، باوکیشت کە هەموو نهێنییەک دەبینێت، پاداشتت دەداتەوە.⁵کاتێک نزا دەکەن، وەک دووڕووان مەبن چونکە ئەوان حەز دەکەن بە پێوە لە کەنیشت و سووچی شەقامەکان نزا بکەن بۆ ئەوەی خەڵکی بیانبینن. ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوانە پاداشتی خۆیان وەرگرتووە. ⁶بەڵام تۆ کاتێک نزادەکەیت، بڕۆ ژوورەکەت و دەرگا لەسەر خۆت دابخە، نزا بکە بۆ باوکی نەبینراوت. باوکیشت کە بە نهێنی دەیبینێت، پاداشتت دەداتەوە. ⁷کاتێک نزا دەکەن، وەک بتپەرستان ئەوەندە وشەی بەتاڵ دووبارە مەکەنەوە، چونکە وا دەزانن بە زۆر گوتن، لێت وەردەگیرێت.⁸لەبەر ئەوە وەک ئەوان مەبن، چونکە باوکتان دەزانێت پێویستیتان بە چییە پێش ئەوەی داوای لێ بکەن. ⁹بەڵام ئێوە بەم شێوەیە نزا بکەن و بڵێن: باوکمان لە ئاسمانەکان، با ناوت پیرۆز بێت! ¹⁰با شانشینییەکت بێت!با خواستت لەسەر زەوی پەیڕەو بکرێت وەک لە ئاسمان!¹¹نانی پێویستی ئەمڕۆشمان بدەرێ! ¹²لە تاوانەکانمان خۆشبە، وەک چۆن ئێمە لەوانە خۆشدەبین کە تاوانمان بەرامبەر دەکەن! ¹³مەمانخەرە ناو تاقیکردنەوە، بەڵکو لە خراپەکار ڕزگارمان بکە، چونکە هەتاهەتایە پاشایەتی و هێز و شکۆ هی تۆیە. ئامین.¹⁴ئەگەر لە تاوانەکانی خەڵکی خۆشببن، ئەوا باوکی ئاسمانیشتان لێتان خۆشدەبێت. ¹⁵ئەگەر لە تاوانەکانی خەڵکی خۆش نەبن، ئەوا باوکی ئاسمانیتان لە تاوانەکانتان خۆش نابێت.¹⁶کاتێک بەڕۆژوو دەبن، ڕووگرژ مەبن وەک دووڕووان، چونکە ئەوان ڕووی خۆیان دەگۆڕن تاکو بۆ خەڵکی دەربخەن کە بەڕۆژوون. ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوانە پاداشتی خۆیان وەرگرتووە. ¹⁷بەڵام تۆ کە بەڕۆژوو دەبیت، دەمووچاوت بشۆ، وە بۆن لەسەرت بدە، ¹⁸تاکو بۆ خەڵک دەرنەکەوێت کە بەڕۆژوویت، تەنها بۆ ئەو باوکەی لە شاراوەیدایە. باوکیشت کە بەشاردراوەی دەیبنێت ، پاداشتت دەداتەوە.¹⁹لەسەر زەوی سامان بۆ خۆتان کۆمەکەنەوە، کە مۆرانە و ژەنگ لێی دەدات، وە دز دەیبڕێت و دەیدزێت. ²⁰بەڵکو گەنجینە بۆ خۆتان لە ئاسمان کۆبکەنەوە، کە مۆرانە خراپی ناکات و دزیش نایبڕێت و نایدزێت. ²¹چونکە سامانت لەکوێ بێت، دڵیشت لەوێ دەبێت!²²چاو چرای جەستەیە. ئەگەر چاوت ساغ بێت، ئەوا جەستەت هەمووی ڕووناکییە، ²³بەڵام ئەگەر چاوت خراپ بێت، ئەوا هەموو جەستەت تاریک دەبێت، لەبەر ئەوە ئەگەر ئەو ڕووناکییەی لە تۆدایە تاریکی بێت، ئاخۆ دەبێت لەمە تاریکتر چیبێت! ²⁴کەس ناتوانێت کۆیلایەتی دوو گەورە بکات: چونکە ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوەی دیکەی خۆشدەوێت، یان دەست بە یەکێکیانەوە دەگرێت و ئەوەی دیکە پشتگوێ دەخات. ئێوەش ناتوانن کۆیلەی خودا و پارە بن.²⁵بۆیە پێتان دەڵێم: خەم بۆ ژیانتان مەخۆن کە چی بخۆن و چی بخۆنەوە، هەروەها بۆ جەستەتان کە چی بپۆشن. ئایا ژیان لە خواردن گرنگتر نییە، یان جەستە لە پۆشاک؟ ²⁶سەیری باڵندەی ئاسمان بکەن: نە تۆو دەکەن و نە دروێنە و نە لە ئەمبار کۆدەکەنەوە، لەگەڵ ئەوەشدا باوکی ئاسمانیتان بەخێویان دەکات. ئایا ئێوە زۆر لەوان زیاترنین؟²⁷کێ لە ئێوە ئەگەر بارگرانی و دڵە ڕاوکێی هەیە دەتوانێت تەنها یەک کاتژمێر لە تەمەنی خۆی زیاد بکات؟ ²⁸هەروەها بۆچی خەمی پۆشاکتانە؟ سەیری گوڵی سەوسەن بکەن چۆن گەشە دەکات: نە خۆی ماندوو دەکات و نە دەڕێسێت؛ ²⁹بەڵام پێتان دەڵێم: تەنانەت شلۆمۆ لەوپەڕی شکۆمەندیدا وەک یەکێک لەوانەی نەپۆشیوە!³⁰ئەی کەم باوەڕینە، ئەگەر خودا ئەو گیایەی کە ئەمڕۆ لە کێڵگەیە و بەیانی دەخرێتە ئاگرەوە، بەو شێوەیە بپۆشێت، ئایا ئێوە زیاتر نین، هەتا پۆشتەتان بکات؟ ³¹با دڵە ڕاوکێتان نەبێت بڵێن: چی بخۆین؟ یان: چی بخۆینەوە؟ یان چی لەبەر بکەین؟³²هەموو ئەمانە ئەو شتانەن کە خەڵکی ئەم جیهانە بەدوایدا دەگەڕێن. بەڕاستی باوکی ئاسمانیتان دەزانێت کە پێویستتان بە هەموو ئەمانە هەیە. ³³بەڵام ئێوە، سەرەتا داوای شانشینییەکەی خودا و ڕاستودروستییەکەی بکەن، هەموو ئەمانەتان بۆ زیاد دەکرێت. ³⁴لەبەر ئەوە خەمی سبەی مەخۆن، چونکە سبەی خەمی خۆی دەخوات. بۆ هەر ڕۆژێک بەسە کە خراپەی خۆیی تێدایە!

Chapter 7

¹خەڵکی تاوانبار مەکەن بۆئەوەی تاوانبار نەکرێنەوە. ²چونکە بەو شێوەیەی خەڵکی تاوانبار دەکەن بەهەمان شێوە تاوانبار دەکرێنەوە؛ بەو پێوانەیە کە دەی پێون بەو پێوانە بۆتان دەپێورێتەوە.³بۆچی سەرنج لە پووشی ناو چاوی براکەت دەدەیت. بەڵام ئەو چیلکە گەورەیەی ناو چاوی خۆت نابینی؟ ⁴یان، چۆن بە براکەت دەڵێی: ڕێم بدە با پووشەکەی ناو چاوت دەربهێنم، لەکاتێکدا چیلکەیەک لەناو چاوی خۆتدایە! ⁵ئەی دووڕوو! یەکەم جار چیلکەی ناو چاوی خۆت دەربهێنە، با بۆ دەرهێنانی پووشی ناوچاوی براکەت بە باشی ببینی.⁶شتی پیرۆز مەدەن بە سەگ، مرواریشتان فڕێمەدەنە بەردەمی بەراز، نەوەک پێشێلیان بکەن و هەڵبگەڕێنەوە و پارچەپارچەتان بکەن.⁷داوا بکەن. پێتان دەدرێت، بگەڕێن، دەدۆزنەوە. لە دەرگا بدەن، لێتان دەکرێتەوە. ⁸چونکە هەرکەسێک داوا بکات، وەردەگرێت؛ ئەوەی بگەڕێت، دەدۆزێتەوە؛ ئەوەش لە دەرگا بدات، لێی دەکرێتەوە، ⁹ئایا، کەسێک لە ئێوەدا هەیە ئەگەر کوڕەکەی داوای نانی لێ بکات، بەردی بداتێ، ¹⁰یان داوای ماسی لێ بکات، ماری بداتێ؟¹¹جا ئەگەر ئێوە هەرچەندە خراپەکارن، بەڵام دەزانن چۆن شتە باشەکان بدەن بە منداڵەکانتان، بیر لەوە بکەنەوە باوکی ئاسمانیتان چەند زیاتر شتە باشەکان دەدات بەو کەسانەی داوای لێدەکەن؟ ¹²چۆن، دەتانەوێ خەڵکی هەڵسوکەوتتان لەگەڵدا بکەن، ئێوەش بەو شێوەیە هەڵسوکەوتیان لەگەڵدا بکەن چونکە ئەمەیە: پوختەی فێرکردنەکان و تەوراتی پێغەمبەران.¹³لە دەروازەی تەنگەکە بچنە ژوورەوە! چونکە ئەو دەروازەیەی کە پانە و ئەو ڕێگایە کە بەرینە؛ بەرەو لەناوچوون دەچێت و زۆرن ئەوانەی پێیدا دەچنە ژوورەوە. ¹⁴لەبەر ئەوەی دەروازە تەنگ و رێگا تەسکەکە بەرەو ژیان دەچێت! کەمن ئەوانەی دەیدۆزنەوە.¹⁵ئاگاداری پێغەمبەرە درۆزنەکان بن کە لە پێستی مەڕدا بۆ لاتان دێن، بەڵام لەناوەوە گورگی ڕفێنەرن! ¹⁶بە بەرهەمیان دەیانناسنەوە. ئایا لە ترێ دڕک دەڕنن، یان هەنجیر لە چقڵ؟ ¹⁷بەم شێوەیە، هەموو درەختێکی باش بەرهەمی باشی دەبێت. درەختی ڕزیویش، بەرهەمی خراپی دەبێت.¹⁸داری چاک ناتوانێت بەرهەمی خراپ بدات، وە داری ڕزیویش ناتوانێت بەرهەمی باش بدات. ¹⁹هەر درەختێک بەرهەمی باشی نەبێت، دەبڕدرێتەوە و فڕێدەدرێتە ناو ئاگر. ²⁰بۆیە بە بەرهەمیان دەیانناسنەوە.²¹هەرکەسێک پێم بڵێت: پەروەردگارم، پەروەردگارم! ناچێتە ناو شانشینی ئاسمانەکان، بەڵکو تەنیا ئەو کەسەی کە خواستی باوکی ئاسمانیم ئەنجام دەدات. ²²لەو ڕۆژەدا زۆر کەس پێم دەڵێن: پەروەردگارم، پەروەردگارم، ئایا ئێمە بە ناوی تۆوە پێشبینیمان نەکرد، بە ناوی تۆوە خێوەکانمان دەرنەکرد، بە ناوی تۆوە پەرجووی زۆرمان نەکرد؟ ²³ئینجا منیش پێیان ڕادەگەیەنم: قەت ئێوەم نەناسیوە! لێم دوور بکەونەوە، ئەی بەدکاران!²⁴لەبەر ئەوە هەرکەسێک ئەم وتانەم ببیستێ و کاری پێبکات، وەک پیاوێکی دانا وایە کە خانووەکەی لەسەر بەرد دروست بکات، ²⁵باران باری، و لافاو هەستا، و ڕەشەبا هەڵیکرد، و لە خانوەکەیدا، بەڵام نەڕووخا چونکە بناغەکەی لەسەر بەرد بوو.²⁶لەبەر ئەوە هەرکەسێک ئەم وتانەم ببیستێ و کاری پێنەکات، لە پیاوێکی گێل دەچێت کە خانووەکەی لەسەر لم دروست بکات، ²⁷ئینجا باران باری، و لافاو هەستا، و ڕەشەبا هەڵیکرد و لە ماڵەکەیدا، بە تەواوی ڕووخا».²⁸کاتێک یەشوا وتەکانی تەواو کرد، خەڵکەکە لە فێرکردنەکەی سەرسام بوون، ²⁹چونکە بە دەسەڵاتەوە فێری دەکردن، نەک وەکو مامۆستایانی تەورات.

Chapter 8

¹کاتێک لە چیاکە هاتە خوارەوە، خەڵکێکی زۆر شوێنی کەوتن. ²ئینجا پیاوێک هات کە نەخۆشی گولی هەبوو، کڕنۆشی بۆ برد و گوتی: «گەورەم، ئەگەر بتەوێت، دەتوانیت پاکم بکەیتەوە!» ³دەستی درێژ کرد و دەستی لێدا و فەرمووی: «دەمەوێت، پاک بەرەوە!» دەست بەجێ لە گولی پاک بۆوە.⁴پاشان یەشوا پێی فەرموو: «ئاگاداربە! بە کەس مەڵێ، تەنها بچۆ بۆ لای کاهین تا بتبینێت، ئەو قوربانییە پێشکەش بکە کە موشە فەرمانی پێ کردووە وەک شایەتحاڵیەک بۆیان!»⁵کاتێک یەشوا چووە ناو شاری کەفەرناخوم، سەرپەلێک هاتە لای لێی پاڕایەوە ⁶گوتی: «گەورەم! خزمەتکارەکەم ئیفلیجە و لەناو پێخەفدا لە ماڵەوە کەوتووە، و ئازارێکی زۆری هەیە». ⁷یەشوا پێی فەرموو: «دێم چاکی دەکەمەوە!»⁸سەرپەلەکەش وەڵامی دایەوە: «گەورەم، شایانی ئەوە نیم خۆت بێیتە ماڵەکەم. بەڵکو تەنها وشەیەک بفەرموو خزمەتکارەکەم چاکدەبێتەوە. ⁹چونکە منیش خۆم لەژێر فەرماندام، سەربازیشم لەژێر فەرماندایە؛ بە یەکێک دەڵێم: بڕۆ! دەڕوات، بەوی دیکەش دەڵێم: وەرە! دێت، بە خزمەتکارەکەم دەڵێم: ئەمە بکە! دەیکات». ¹⁰کاتێک یەشوا گوێی لەمە بوو، سەرسام بوو بەوانەی فەرموو کە دوای کەوتبوون: «ڕاستیتان پێ دەڵێم: تەنانەت لە یەسرائیلدا باوەڕێکی ئاوا مەزنم نەدۆزیوەتەوە!¹¹پێتان دەڵێم: کە خەڵکێکی زۆر لە ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاواوە دێن و لەگەڵ ئەڤراهام و یتساخ و یاکۆڤ لە شانشینی ئاسمانەکاندا دادەنیشن. ¹²بەڵام ڕۆڵەکانی شانشین، فڕێدەدرێنە تاریکی دەرەوە، جا گریان و جیڕەی ددان لەوێ دەبێت!» ¹³پاشان یەشوا بە سەرپەلەکەی فەرموو: «بڕۆ، با هەروەک باوەڕت هێنا بۆت ببێت!» جا لەو کاتەدا خزمەتکارەکەی چاک بۆوە.¹⁴یەشوا هاتە ماڵی پەترۆ، خەسووی پەترۆی بینی تای هەیە لەناو جێ کەوتووە. ¹⁵دەستی لە دەستیدا، و تایەکە بەریدا، ئەویش هەستایەوە و دەستی کرد بە خزمەتکردنیان.¹⁶کاتێک ئێوارە داهات، زۆر کەسیان هێنا بۆ لای کە خێو دەستی بەسەریاندا گرتبوو. ئەویش بە وشەیەک خێوەکانی دەرکرد. و هەموو نەخۆشەکانی چاککردەوە، ¹⁷بۆ ئەوەی پێشبینیەکەی پێغەمبەر ئیشایا بێتەدی کە دەڵێت: «ئەو دەردەکانی ئێمەی برد، و نەخۆشییەکانمانی هەڵگرت» .¹⁸کاتێک یەشوا خەڵکێکی زۆری لە دەوری خۆی بینی، فەرمانی بە قوتابییەکانیدا کە بپەڕنەوە ئەوبەری دەریاچەکە. ¹⁹مامۆستایەکی تەورات هاتە لای و پێی گوت: «مامۆستا، بۆ هەرکوێ بچیت شوێنت دەکەوم!» ²⁰یەشواش پێی فەرموو: «ڕێوی حەشارگەی هەیە، و باڵندەی ئاسمانیش هێلانە؛ بەڵام ڕۆڵەی مرۆڤ جێیەکی نییە کە سەری لەسەر دابنێت».²¹یەکێکی دیکە لە قوتابییەکانی پێی گوت: «گەورەم، ڕێگەم بدە یەکەم جار بچم باوکم بنێژم!» ²²بەڵام یەشوا پێی فەرموو: «شوێنم بکەوە واز لە مردووان بهێنە با مردووەکانی خۆیان بنێژن!»²³کاتێک سواری بەلەمەکە بوو، قوتابییەکانی شوێنی کەوتن. ²⁴لەناکاو ڕەشەبایەکی بەهێز هەڵیکردە سەر دەریاچەکە، خەریک بوو شەپۆلەکان بەلەمەکە لووش بدەن. لەو کاتەدا ئەو نوستبوو. ²⁵ئینجا قوتابییەکانی هەڵیانستاند و گوتیان: «گەورەم ڕزگارمان بکە! وا لەناودەچین!»²⁶ئەویش پێی فەرموون: «ئەی کەم باوەڕینە، بۆچی دەترسن؟» ئینجا هەستا لە ڕەشەبا و دەریاچەکەی ڕاخوڕی، ئیتر بووە ئارامییەکی تەواو. ²⁷خەڵکەکە سەرسام بوون و گوتیان: «ئەمە کێیە، تەنانەت با و دەریاش گوێڕایەڵی دەبن؟».²⁸کاتێک یەشوا گەیشتە ئەوبەری دەریاچەکە، لە هەرێمی گەدەرین، دوو پیاوی تووش بوو کە خێو دەستی بەسەرداگرتبوون، لە گۆڕستانەوە هاتبوونە دەرەوە، بە ڕادەیەک توندوتیژ بوون کە تەنانەت کەس نەیدەتوانی بەو ڕێگایەدا تێبپەڕێت. ²⁹لە ناکاو هاواریان کرد و گوتیان: «چیت لێمان دەوێ ئەی یەشوای ڕۆڵەی خودا؟ ئایا پێشوەخت بۆ ئێرە هاتوویت تاکو ئەشکەنجەمان بدەیت؟»³⁰لە دووری ئەوانەوە ڕەوە بەرازێکی گەورە دەلەوەڕاند، ³¹خێوەکان لێی پاڕانەوە و گوتیان: «مادام دەرماندەکەیت، بماننێرە ناو رەوەبەرازەکە». ³²ئەویش پێی فەرموون: «بڕۆن!» ئەوانیش لە دوو کەسەکە هاتنە دەرەوە و چوونە ناو بەرازەکان، ئەوە بوو هەموو ڕەوە بەرازەکە بە خێرایی لە قەدپاڵەکەوە بۆ ناو دەریاچەکە هەڵدێران، و لە ئاوەکەدا خنکان.³³بەرازەوانەکانیش ڕایانکرد بۆ ناو شار، و هەموو ئەو ڕووداوەشیان گێڕایەوە کە بەسەر ئەوانەدا هاتبوو، کە خێو دەستی بەسەریاندا گرتبوو. ³⁴ئەوە بوو شارەکە هەمووی بۆ بینینی یەشوا هاتنە دەرەوە، کە بینییان، لێی پاڕانەوە ناوچەکەیان بەجێبهێڵێت.

Chapter 9

¹پاشان یەشوا سواری بەلەمەکە بوو، و لە دەریاچەکە گەڕایەوە بۆ زێدی خۆی (کەفەرناخوم)، ²کەسێکی ئیفلیجیان هێنایە لای لەناو جێگادا کەوتبوو. کاتێک یەشوا باوەڕی ئەوانی بینی، بە ئیفلیجەکەی فەرموو: «کوڕم! دڵنیابە گوناهەکانت بەخشران»³جا هەندێک لە مامۆستایانی تەورات لە دڵی خۆیاندا گوتیان: «ئەمە کوفر دەکات!» ⁴یەشواش زانی بیر لە چی دەکەنەوە و فەرمووی: «بۆچی لە دڵتاندا بیر لە خراپە دەکەنەوە؟ ⁵کامیان ئاسانترە: بگوترێت: گوناهەکانت بەخشران، یان بگوترێت: هەستە و بڕۆ؟ ⁶بەڵام (ئەمەم گوت) بۆ ئەوەی بزانن کە ڕۆڵەی مرۆڤ دەسەڵاتی لەسەر زەوی هەیە بۆ لێخۆشبوون لە گوناهەکان». پاشان بە ئیفلیجەکەی فەرموو: «هەستە نوێنەکەت هەڵبگرە، و بڕۆ ماڵەوە!»⁷بۆیە هەستا و چۆوە ماڵی خۆی. ⁸کاتێک خەڵکەکە ئەمەیان بینی، سام دایگرتن، و ستایشی خودایان کرد کە دەسەڵاتی ئاوای بە خەڵکداوە. ⁹کاتێک یەشوا بەلای فەرمانگەی وەرگرتنی باجدا تێدەپەڕی، باج وەرگرێکی بینی بە ناوی مەتا لەوێ دانیشتبوو. پێی فەرموو: «شوێنم بکەوە!» بۆیە هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت.¹⁰لە کاتێکدا یەشوا لە ماڵی مەتا پاڵیدابۆوە، زۆرێک لە باجگرەکان و گوناهبارەکان هاتن و لەگەڵ یەشوا و قوتابییەکانی دانیشتن، ¹¹کاتێک فەریسییەکان ئەمەیان بینی، بە قوتابییەکانیان گوت: «بۆچی مامۆستاکەتان لەگەڵ باجگران و گوناهباران نان دەخوات؟»¹²کاتێک یەشوا گوێی لە قسەکانیان بوو، فەرمووی: لەش ساغ پێویستی بە پزیشک نییە، بەڵکو نەخۆش! ¹³بڕۆ مانای ئەو وتەیە فێربە: من بەدوای بەزەیدا دەگەڕێم نەک قوربانی. چونکە من نەهاتووم بانگی ڕاستودروستەکان بکەم بەڵکو گوناهباران! »¹⁴پاشان قوتابییەکانی یۆخەنان هاتنە لای یەشوا و لێیان پرسی: «بۆچی ئێمە و فەریسییەکان بەڕۆژوو دەبین، بەڵام قوتابییەکانت بەڕۆژوو نابن؟» ¹⁵یەشوا پێی فەرموون: «ئایا کەسانی زاوا دەتوانن ماتەمینی بگێڕێن لەکاتێکدا زاوا لەگەڵیاندایە؟ بەڵام، ڕۆژانێک دێن کە زاوا هەڵدەگیرێت لەنێوانیان، و ئەوکاتە بەڕۆژوو دەبن!¹⁶کەس کراسی کۆن بە پەڕۆیەک کە تازەیە پینە ناکات، چونکە پینەکە کراسەکە لێک ڕادەکێشێت، و دڕاوییەکە خراپتر دەکات!¹⁷خەڵک شەرابی نوێ ناکەنە ناو پێستەی شەرابی کۆن؛ ئەگەرنا پێستەکان دەتەقن، و شەرابەکە دەڕژێت و پێستەکان لەناو دەبەن، بەڵام شەرابی نوێ دەخەنە ناو پێستی نوێ، بۆیە شەرابەکە و پێستەکان پێکەوە دەپارێزێت!»¹⁸کاتێک ئەو ئەمەی دەفەرموو، بینی سەرۆکی کەنییشتەکە هاتە پێشەوە و کڕنۆشی بۆبرد و گوتی. ¹⁹«کچەکەم ئێستا مردووە. بەڵام وەرە دەستی لێبدە زیندوو دەبێتەوە» بۆیە یەشوا هەستا و بەدوایدا ڕۆیشت، لەگەڵ قوتابییەکانی.²⁰ژنێک کە دوازدە ساڵ خوێن بەربوونی هەبوو، لە دواوە هاتە لای، و دەستی لە لێواری کەواکەیدا، ²¹چونکە لە دڵی خۆیدا وتی: «بەسە بۆ من دەست لە جلەکانیشی بدەم بۆ ئەوەی چاک ببمەوە!» ²²یەشوا ئاوڕی دایەوە و بینی، و فەرمووی: «کچەکەم دڵنیابە. باوەڕەکەت چاکی کردیتەوە!» ژنەکەش لەو کاتەدا چاک بۆوە.²³کاتێک یەشوا چووە ماڵی پێشەوای کەنیشتەکە، و خەڵکەکەی بینی بە شمشاڵ لێدان ماتەمیان دەگێڕا، ²⁴فەرمووی: «لاچن! کچەکە نەمردووە، بەڵکو خەوتووە!» ئەوانیش پێی پێکەنین.²⁵کاتێک خەڵکەکەی ناردە دەرەوە، چووە ژوورەوە و دەستی کچەکەی گرت، و هەڵیستاندەوە. ²⁶ئەم هەواڵەش بە هەموو وڵاتدا بڵاوبۆوە.²⁷کاتێک یەشوا لەوێوە دەڕۆیشت، دوو کوێر بەدوایدا ڕۆیشتن و هاواریان دەکرد: «بەزەییت پێماندا بێتەوە کوڕی داڤید!» ²⁸کاتێک چووە ناو ماڵەکە لێیان چۆپێش. یەشوا لێی پرسین: «باوەڕتان وایە کە من دەتوانم ئەمە بکەم؟» وەڵامیان دایەوە: «بەڵێ گەورەم!»²⁹دەستی لە چاوەکانیاندا و فەرمووی: «بەپێی باوەڕتان بۆتان دەکرێت.» ³⁰پاشان چاویان کرایەوە. یەشواش بە توندی ئاگاداری کردنەوە و فەرمووی: «ئاگاداربن! بەهیچ کەس مەڵێن!» ³¹بەڵام چوون و ناوبانگی ئەویان بە هەموو ئەو وڵاتەدا بڵاوکردەوە.³²کاتێک ڕۆیشتن، یەکێکی لاڵیان هێنایە لای کە خێوی تێدا بوو. ³³کاتێک خێوەکە دەرکرا، لاڵەکە قسەی کرد. جەماوەرەکە سەریان سوڕما و گوتیان: «هەرگیز لە یەسرائیل شتێکی لەم شێوەیە نەبینراوە». ³⁴بەڵام فەریسییەکان گوتیان: «ئەو خێوەکان بە سەرۆکی خێوەکان دەردەکات! »³⁵یەشوا بە هەموو شار و گوندەکاندا دەگەڕا، و لە کەنیشتی یەهودیەکان فێرکاری دەکرد و مزگێنی شانشینەکەی دەدا، و هەموو نەخۆشی و دەردەکانی چاک دەکردەوە. ³⁶کاتێک خەڵکەکەی بینی، بەزەیی پێیاندا هاتەوە، چونکە ئازاردراو پەرتەوازە بوون وەک مەڕی بێ شوان.³⁷لەو کاتەدا بە قوتابییەکانی فەرموو: «دروێنە زۆرە، کرێکارەکانیش کەمن. ³⁸جا داوا لە پەروەردگاری دروێنە بکەن کە کرێکاران بنێرێت بۆ دروێنەکردنی!»

Chapter 10

¹پاشان دوازدە قوتابییەکەی بانگ کرد بۆ لای خۆی، و دەسەڵاتی بەسەر گیانە پیسەکاندا پێدان کە دەریان بکەن و هەموو نەخۆشی و دەردێک چاک بکەنەوە.²ناوی دوازدە نێردراوان ئەمانەن: شیمۆن کە پێی دەگوترا پەترۆ، و ئەندریای برای، و یاکۆڤی کوڕی زەڤدی، و یۆخەنای برای؛ ³فیلیپ، و بەرتۆلمیۆ؛ تۆما، مەتای باجگر؛ یاکۆڤ کوڕی هەلفای، تادیۆس؛ ⁴شیمۆنی کانەوی؛ یەهودای ئیسخاریۆتی کە ناپاکی لێکرد.⁵ئەمە دوازدە نێردراواکەن کە یەشوا ناردنی، ڕایسپاردن و فەرمووی: «مەچنە ڕێگای نەتەوەکان، و مەچنە ناو شاری سامری. ⁶بەڵکو سەرەتا بڕۆن بۆ لای مەڕە ونبووەکانی، ماڵی یەسرائیل. ⁷کاتێک دەڕۆن مزگێنی بدەن و بڵێن: شانشینی ئاسمانەکان نزیکە.⁸نەخۆشەکان چاک بکەنەوە، مردوو زیندوو بکەنەوە، گولەکان پاک بکەنەوە، و خێوەکان دەربکەن. بە خۆڕایی وەرتانگرتووە، بە خۆڕایی بیبەخشن! ⁹نە زێڕ و نە زیو و نە مس لە پشتێنەکانتاندا هەڵمەگرن، ¹⁰بۆ ڕێگا نە کراس و نە پێڵاوی زیادە و نە گۆچانیش مەبەن: چونکە کرێکار شایانی نانی خۆیەتی.¹¹هەرکاتێک چوونە ناو شارێک یان گوندێکەوە، لەوێدا بگەڕێن بۆ کەسێک کە شایستە بێت، و لەوێ بمێننەوە تا دەڕۆن. ¹²وە کاتێک دەچنە ناو ماڵەکە، سڵاو بکەن. ¹³ئەگەر بەڕاستی ئەو ماڵە شایستە بێت، ئاشتیتان لەسەری بێت. وە ئەگەر شایستە نەبوو، با ئاشتی بۆ خۆتان بگەڕێتەوە¹⁴ئەوەی پێشوازی لێ نەکردن و گوێی لە قسەتان نەگرت لەو ماڵە یان لەو شارە، بڕۆنە دەرەوە، و تۆزی پێتان بتەکێنن. ¹⁵ڕاستیتان پدەڵێم: لە ڕۆژی لێپرسینەوەدا سزای شاری سەدۆم و عەمۆرا لەهی ئەم شارە سوکتر دەبێت.¹⁶ئەوەتا من وەک مەڕ بۆ ناو گورگتان دەنێرم، جا وەک مار ئاگاداربن و وەک کۆتر ئاشتی خواز. ¹⁷لە خەڵکی بەئاگابن! چونکە دەتاندەنە دادگا، و لە کەنیشتەکان بە قامچی لێتان دەدەن؛ ¹⁸لە پێناوی مندا دەبرێنە بەردەم فەرمانڕەواکان و پاشاکان: ئەمەش شایەتحاڵی من دەبێت بۆ یەهودیەکان و هەم بۆ نەتەوەکان وەکو یەک.¹⁹کاتێک ڕادەستتان دەکەن، خەمی ئەوەتان نەبێت کە چۆن قسە بکەن و چی بڵێن. چونکە لەو کاتەدا پێتان دەدرێت بۆ ئەوەی چی بڵێن. ²⁰ئەوە ئێوە نین کە قسە دەکەن، بەڵکو گیانی باوکتانە کە لە ئێوەدا قسە دەکات.²¹برا براکەی ڕادەستی مردن دەکات، و باوکیش منداڵەکەی. منداڵان لە دایک و باوکیان یاخی دەبن، و دەیانکوژن! ²²لە پێناو ناوی من هەمووان ڕقیان لێتان دەبێتەوە. بەڵام ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت، ئەوە ڕزگاری دەبێت. ²³کە لەم شارە دەتانچەوسێننەوە، ڕاکەن بۆ شارێکی دیکە. ڕاستیتان پێ دەڵێم: شارەکانی یەسرائیل چۆڵ ناکرێن تا ڕۆڵەی مرۆڤ نەیەت.²⁴قوتابی لە مامۆستاکەی زیاتر نییە، و کۆیلەش لە گەورەکەی زیاتر نییە. ²⁵بۆ قوتابی بەسە وەک مامۆستاکەی بێت، و کۆیلەش وەک گەورەکەی! ئەگەر خاوەن ماڵ بە بەعلزەبووب ناو ببردرێت، چەند زیاتر خانەوادەکەی؟²⁶لەبەر ئەوە لێیان مەترسن: چونکە هیچ شتێکی داپۆشراو نییە دەرنەکەوێت، نهێنی نییە ئاشکرا نەبێت! ²⁷ئەوەی لە تاریکیدا پێتانی دەڵێم، لە ڕووناکیدا بیڵێنەوە؛ ئەوەی بە چرپە دەیبیستن، لە سەربانەکان جاڕی بۆ بدەن.²⁸لەو کەسانە مەترسن کە جەستە دەکوژن، بەڵام ناتوانن گیان بکوژن، بەڵکو لەو بترسن کە توانای لەناوبردنی گیان و جەستەی هەیە پێکەوە لە دۆزەخدا. ²⁹ئایا دوو چۆلەکە بە فلسێک نافرۆشرێت؟ کەچی هیچ یەکێکیان بەبێ خواستی باوکتان ناکەوێتە سەر زەوی. ³⁰سەبارەت بە ئێوە تەنانەت مووی سەرتان هەمووی ژمێردراوە. ³¹کەواتە مەترسن! ئێوە زۆر لە چۆلەکەکان زیاترن.³²هەرکەسێک لەبەردەم خەڵکیدا دان بە مندا بنێت، منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانەکانە دان بەودا دەنێم. ³³هەرکەسێک لەبەردەم خەڵکیدا نکۆڵی لە من بکات، هەروەها منیش لەبەردەم باوکم کە لە ئاسمانەکانە نکۆڵی لێدەکەم.³⁴وا مەزانن من هاتووم بۆ ئەوەی ئاشتی لەسەر زەوی بەرپا بکەم. من بۆ بەرپا کردنی ئاشتی نەهاتووم، بەڵکو شمشێر. ³⁵من هاتووم بۆ هەڵگەڕاندنەوەی کوڕ لە باوکی، و کچ لە دایکی، و بووک لە خەسووی. ³⁶بەم شێوەیە دوژمنانی مرۆڤ لە خانەوادەکەی خۆیی دەبێت.³⁷ئەوەی باوک و دایکی لە من زیاتر خۆش بوێت، شایستەی من نییە. وە هەرکەسێک کوڕ یان کچەکەی لە من زیاتر خۆش بوێت، شایستەی من نییە. ³⁸ئەوەی خاچەکەی هەڵنەگرێت و شوێنم نەکەوێت، شایستەی من نییە. ³⁹ئەوەی دەست بە ژیانی خۆیەوە دەگرێت، لەدەستی دەدات؛ ئەوەی لە پێناو مندا ژیانی لەدەست بدات، ئەوە بەدەستی هێناوە.⁴⁰ئەوەی پێشوازیتان لێ بکات، پێشوازی لە من دەکات؛ ئەوەش پێشوازی لە من بکات، پێشوازی لەوە دەکات کە ناردوومی. ⁴¹ئەوەی پێشوازی لە پێغەمبەرێک دەکات، پاداشتی وەک پێغەمبەر دەبێت؛ ئەوەی پێشوازی لە پیاوێکی چاکەکار بکات ئەوە چاکەی کردوە، لەبەر ئەوە پاداشتی وەک ڕاستودروستان دەبێت.⁴²هەرکەسێک تەنانەت جامێک ئاوی ساردیش بداتە یەکێک لەم بچووکانە بۆ خواردنەوە، تەنها لەبەر ئەوەی قوتابی منن، ڕاستیتان پێدەڵێم پاداشتەکەی هەرگیز بزر نابێت.»

Chapter 11

¹دوای ئەوەی یەشوا تەواو بوو لە پێدانی راسپاردە بە دوازدە قوتابییەکەی، لەوێشەوە ڕۆیشت، و چوو بۆ فێرکردن و مزگێنیدان لە شارەکانیان. ²کاتێک یۆخەنان ئەوەی بیست، کە مەسیح چ کارێکی ئەنجام داوە، لە زیندان بوو، هەندێک لە قوتابییەکانی نارد بۆلای، ³لێیان پرسی: «ئایا تۆ ئەوەی کە دێت، یان چاوەڕێی یەکێکی تربین؟»⁴یەشوا وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «بڕۆن ئەوەی دەیبیستن و دەیبینن بە یۆخەنان بڵێن: ⁵کوێرەکان دەبینن، شەلەکان دەڕۆن، گولەکان پاک دەبنەوە، کەڕەکان دەبیستن، مردوو هەڵدەستنەوە، مژدە بە هەژاران دەدرێت. ⁶خۆزگە بەو کەسەی گومانم لێ نەکات!»⁷کە قوتابییەکانی یۆخەنان ڕۆیشتن، یەشوا دەستی کرد بە قسەکردن لەگەڵ خەڵکەکە سەبارەت بە یۆخەنان: «ئێوە چونە دەرەوە بۆ چۆڵەوانی بۆ ئەوەی چی ببینن؟ قامیشێک کە بەهۆی باوە دەلەرێتەوە؟ ⁸ئەی بۆچی چونە دەرەوە بۆ بینینی: پیاوێک کە جلی نەرمی لەبەردا بوو؟ ئەوانەی جلی نەرم لەبەر دەکەن لە کۆشکی پاشاکاندان!⁹کەواتە، بۆ بینینی چی چوون بۆ دەرەوە؟ پێغەمبەرێک؟ بەڵێ، پێتان دەڵێم، لە پێغەمبەریش مەزنتر. ¹⁰ئەمە ئەو کەسەیە کە دەربارەی نووسراوە: ئەوەتا من نێردراوی خۆم لە پێشتەوە دەنێرم ئەوەی ڕێگات بۆ ئامادە دەکات!¹¹ڕاستیتان پێدەڵێم: پیاوێکی مەزنتر لە یۆخەنانی لە ئاو هەڵکێش لە نێو ئەوانەی لە ژن لەدایک بوون دەرنەکەوتووە. بەڵام بچوکترینی شانشینی ئاسمانەکان لە ئەو مەزنترە! ¹²لەو کاتەی یۆخەنانی لە ئاو هەڵکێش دەستی بە خزمەت کردووە خەڵکی هەوڵیان داوە و تێکۆشاون بۆ چوونە ناو شانشینی ئاسمانەکان وە هەوڵدەران بەسەختی دەچنە ناوی!¹³چونکە تەورات و پێغەمبەران هەموویان پێشبینیان دەکرد تا دەرکەوتنی یۆخەنان. ¹⁴ئەگەر ئامادەن باوەڕ بکەن ئەم یۆخەنانە ئیلیایە، کە چاوەڕوانی گەڕانەوەی دەکرا. ¹⁵ئەوەی گوێی هەیە با ببیسێت!¹⁶بەڵام، ئەم نەوەیە بە کێ بەراورد بکەم؟ ئەوان وەک منداڵێک وان کە لە گۆڕەپانە گشتییەکان دانیشتوون، بانگی هاوەڵەکانیان دەکەن و دەڵێن: ¹⁷زوڕنامان بۆ لێدان، بەڵام ئێوە سەماتان نەکرد! بۆ ئێوە ماتەمینیمان گرت، بەڵام ئێوە نەگریان!¹⁸یۆخەنان هات نە دەیخوارد و نە دەیخواردەوە، گوتیان: خێوی تێدایە! ¹⁹ئینجا ڕۆڵەی مرۆڤ هات دەخوات و دەخواتەوە، گوتیان: ئەمە خواردن خۆر و سەرخۆشە، هاوڕێی باجگر و گوناهبارانە. بەڵام دانایی بە کارەکانی تاقی دەکرێتەوە».²⁰پاشان یەشوا دەستی کرد بە سەرزەنشتکردنی ئەو شارانەی کە زۆربەی پەرجووکانی تێدا ئەنجام دابوو، چونکە لە گوناهەکانیان پاشگەز نەببوونەوە. ²¹ئینجا فەرمووی: «هاوار بە تۆ خۆرازین! هاوار بە تۆ بێت سیدۆن! ئەگەر هەمان پەرجوو لە سور و سیدۆن ئەنجام بدرایە، گەلەکەیان لە کۆنەوە لە گوناهەکانیان پاشگەز دەبوونەوە و لە ناو خۆڵەمێشدا پۆشاکی گوشیان لەبەر دەکرد. ²²بەڵام پێتان دەڵێم: لە ڕۆژی لێپرسینەوەدا سزای سور و سیدۆن سووکتر دەبێت، لەوەی بۆ ئێوەیە!²³تۆش ئەی کەفەرناخوم: ئایا بۆ ئاسمان بەرز دەکرێیتەوە؟ تۆ بۆ جیهانی مردووان دەچیتە خوارەوە. چونکە ئەگەر ئەو پەرجووانەی کە لەنێو تۆدا کرا لە سۆدۆم بکرابووایە، ئەوا تاکو ئەمڕۆ دەمایەوە. ²⁴بەڵام پێتان دەڵێم بارودۆخی سۆدۆم لە ڕۆژی لێپرسینەوەدا لە دۆخی ئێوە سوکتر دەبێت!»²⁵لەو کاتەدا یەشوا قسەی کرد و فەرمووی: «باوکە، پەروەردگاری ئاسمان و زەوی سوپاست دەکەم، چونکە ئەم شتانەت لە دانا و تێگەیشتوان شاردۆتەوە و بۆ منداڵانت ئاشکرا کردووە! ²⁶بەڵێ ئەی باوک، چونکە ئەمەت پێ باش بوو. ²⁷باوکم هەموو شتێکی پێ سپاردووم. کەس کوڕەکە ناناسێت باوک نەبێت، کەسیش باوک ناناسێت تەنها کوڕەکە نەبێت، ئەوەی کوڕەکە بیهەوێت بۆی ئاشکرا دەکات.²⁸وەرن بۆ لام هەموو ماندووان و بارگرانەکان، من دەتانحەسێنمەوە. ²⁹نیری من بخەنە سەر خۆتان و لە منەوە فێربن، چونکە دڵنەرم و بێفیزم، حەسانەوەش بۆ دەروونتان دەدۆزنەوە. ³⁰چونکە نیرەکەم گونجاوە، و بارم سووکە!»

Chapter 12

¹لەو کاتەدا یەشوا لە ڕۆژێکی شەباتدا بە کێڵگەکاندا تێپەڕی. قوتابییەکانی برسی بوون، گوڵە گەنمیان دەپرواندو دەیانخوارد. ²کاتێک فەریسییەکان بینییان پێیان گوت: «ئەوەتا قوتابییەکانت ئەو کارە دەکەن کە لە ڕۆژی شەباتدا رێگەپێدراو نیە بیکەن!»³وەڵامی دانەوە: «ئایا نەتانخوێندۆتەوە ئەوەی داڤید و هاوڕێکانی کردیان لە کاتی برسیبووندا؟ ⁴چۆن چووە ناو ماڵی خودا و نانی پێشکەشکراوی خوارد کە بۆ خۆی یان هاوەڵەکانی دروست نەبوو بیخۆن بەڵکو تەنها بۆ کاهینەکان بوو!⁵ئایا لە تەوراتدا نەتاخوێندۆتەوە کە کاهینەکان ڕۆژی شەبات (کار دەکەن) لە پەرستگادا وە ڕۆژانی شەبات پێشێل دەکەن و تاوانبار ناکرێن؟ ⁶بەڵام پێتان دەڵێم: ئەوەی لێرەیە لە پەرستگا مەزنترە!⁷وە ئەگەر لە مانای ئەو وتەیە تێگەیشتبان: من بە دوای بەزیدا دەگەڕێم نەک قوربانی، ئەوا دادوەریت لەسەر ئەو کەسانە نەدەکرد کە هیچ تاوانێکیان نییە! ⁸ڕۆڵەی مرۆڤ پەروەردگاری شەباتە! »⁹پاشان لەوێ ڕۆیشت و چووە کەنیشتەکەیان، ¹⁰لەوێ پیاوێکی لێبوو دەستێکی وشک ببوو. بۆ ئەوەی فەریسییەکان بتوانن سکاڵای لێ بکەن، لێیان پرسی: «ئایا لە ڕۆژی شەباتدا چاککردنەوەی نەخۆش رێگەپێدراوە؟»¹¹وەڵامی دانەوە: «کام لە ئێوە مەڕێکی هەیە و ئەگەر لە ڕۆژی شەباتدا بکەوێتە ناو چاڵێکەوە، دەستی ناگرێت و نایکێشێتە دەرەوە؟ ¹²مرۆڤ چەند لە مەڕ بە نرخترە! کەواتە رێگەپێدراوە چاکەکردن لە ڕۆژی شەباتدا».¹³ئینجا بە پیاوەکەی فەرموو: «دەستت درێژ بکە!» درێژی کرد و وەک دەستەکەی تری لێهاتەوە. ¹⁴بەڵام فەریسییەکان چوونە دەرەوە و پیلانیان لە دژی یەشوا دانا بۆ کوشتنی.¹⁵کاتێک ئەمەی زانی لەوێ کشایەوە. کۆمەڵێکی زۆریش بەدوایدا هاتن، و هەموویانی چاک کردەوە، ¹⁶ئاگاداری کردنەوە لەلای کەس باسی نەکەن، ¹⁷تاکو ئەوەی لە ڕێگەی پێغەمبەر ئیشایاوە گوتراوە بێتەدی کە دەڵێت:¹⁸«ئەوەتا ڕۆڵەی خۆم هەڵمبژارد، خۆشەویستەکەم کەپێی دڵشادم! گیانم لەسەری دادەنێم، ئەویش ڕاستی بۆ گەلان ڕادەگەیەنێت.¹⁹بەرهەڵستی ناکات و هاوار ناکات، کەسیش لە شەقامەکاندا دەنگی نابیستێت. ²⁰قامیشی چەماوە ناشکێنێت، و پڵيتەی بە دوکەڵ ناکوژێنێتەوە، تا دادپەروەری بەرەو سەرکەوتن دەبات، ²¹گەلان ئومێدیان بە ناوی ئەو دەبێت!»²²پاشان پیاوێکی کوێر و لاڵیان هێنایە لای کە خێوی تێدابوو، ئەویش چاکی کردەوە تا بتوانێت ببینێت و قسە بکات. ²³هەموو خەڵکەکە سەریان سوڕما و گوتیان: «ڕەنگە ئەمە کوڕی داڤید بێت!»²⁴بەڵام فەریسییەکان، کە ئەمەیان بیست گوتیان: «ئەمە خێوەکان دەرناکات، مەگەر بە بەعلزەبووبی شای گیانە پیسەکان نەبێت!» ²⁵بەڵام یەشوا بە بیرکردنەوەی ئەوانی زانی، پێی فەرموون: «هەر شانشینێک دووبەرەکی تێدابێت، وێران دەبێت. هەر شارێک یان ماڵێک دووبەرەکی تێدابێت، خۆی ڕاناگرێت.²⁶ئەگەر شەیتان شەیتان دەربکات، ئەوا دووبەرەکییان تێدایە، کەواتە چۆن شانشینەکەی خۆی ڕادەگرێت؟ ²⁷ئەگەر من بە بەعلزەبووب خێوەکان دەربکەم، ئەی ڕۆڵەکانی ئێوە بە کێ دەریان دەکەن؟ لەبەر ئەوە ئەوان تاوانبارتان دەکەن؟²⁸بەڵام ئەگەر بە گیانی خودا خێوەکان دەربکەم، ئەوا شانشینی خودا هاتۆتە سەرتان! ²⁹ئەگینا، چۆن کەسێک دەچێتە ناو ماڵی پیاوێکی بەهێز بۆئەوەی کاڵاکانی تاڵان بکات ئەگەر سەرەتا پیاوە بەهێزەکە نەبەستێتەوە؛ و پاشان ماڵەکەی تاڵان بکات؟ ³⁰ئەوەی لەگەڵم نییە، دژی منە؛ وە هەرکەسێک لەگەڵم کۆ ناکاتەوە، بڵاوی دەکاتەوە.³¹بۆیە پێتان دەڵێم: هەموو گوناهە و کوفرێکی مرۆڤەکان دەبەخشرێت. ³²سەبارەت بە کوفرکردن بە گیانی (پیرۆز)، نابەخشرێت. هەرکەسێک قسەیەک دژی ڕۆڵەی مرۆڤ بکات، دەبەخشرێت. هەرکەسێک قسەیەک دژی گیانی پیرۆز بڵێت، نە لەم سەردەمە و نە لە ڕۆژگاری داهاتوودا نابەخشرێت.³³ئەگەر دار باش بێت، بەرهەمی باش دەدات؛ ئەگەر دار خراپ بێت، بەرهەمی خراپ دەدات! دار بە بەرهەمەکەی، دەناسرێتەوە. ³⁴ئەی منداڵی مار، کە ئێوە خراپ بن، چۆن دەتوانن، بە چاکە بدوێن؟ دەم ئەوە دەڵێت کە لە دڵەوە هەڵدەقوڵێت. ³⁵مرۆڤی چاک، لە گەنجینەی چاکی دڵیدا، شتی چاک دەردەهێنێت. مرۆڤی خراپیش، لە گەنجینەی خراپی ناخیدا شتی خراپ دەردەهێنێت.³⁶بەڵام پێتان دەڵێم: هەر قسەیەکی پوچ کە خەڵکی دەیڵێن، لە ڕۆژی دوایدا لێپرسینەوەی لەگەڵ دەکرێت. ³⁷چونکە بە قسەکانت بێتاوان دەکرێیت، و بە قسەکانت تاوانبار دەکرێیت!»³⁸ئینجا هەندێک لە مامۆستایان و فەریسییەکان وەڵامیان دایەوە، و گوتیان: «مامۆستا، پێمان خۆشە نیشانەیەک ببینین کە تۆ ئەنجامی دەدەیت!» ³⁹وەڵامی دانەوە: «نەوەی خراپەکار و ناپاک داوای نیشانە دەکات؛ وە هیچ نیشانەیەک نادرێت جگە لە نیشانەی پێغەمبەر یونان. ⁴⁰وەک چۆن یونان سێ ڕۆژ و سێ شەو لە سکی نەهەنگەکەدا مایەوە، ڕۆڵەی مرۆڤیش سێ ڕۆژ و سێ شەو لە ناخی زەویدا دەمێنێتەوە.⁴¹لە ڕۆژی لێ پرسینەوەدا خەڵکی نەینەوا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا دەوەستن و تاوانباری دەکەن؛ چونکە لە گوناهەکانیان پاشگەز بوونەوە کاتێک یونان ئاگاداری کردنەوە. ئەوەتا لە یونان مەزنتر لێرەیە!⁴²شاژنی باشوور لە ڕۆژی لێ پرسینەوە لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستێتەوە و تاوانباری دەکات، چونکە لەوپەڕی زەوییەوە هاتووە بۆ ئەوەی گوێ لە دانایی شلۆمۆ بگرێت. ئەوەی لێرەیە لە شلۆمۆ مەزنترە!⁴³کاتێک گیانی پیس لە مرۆڤێک دەردەچێت، لە شوێنە وشکەکاندا بەدوای حەوانەوەدا دەگەڕێت، نایدۆزێتەوە. ⁴⁴دەڵێت: دەگەڕێمەوە بۆ ماڵەکەم کە لێیەوە ڕۆشتم! وە کاتێک دەگەڕێتەوە، دەبینێت کە بەتاڵە گسکی لێدراوە و ڕازاوەتەوە. ⁴⁵جا دەڕوات، حەوت گیانی خراپتر لە خۆی دەهێنێت، و هەموویان دەچنە ناوی و نیشتەجێی ئەو کەسە دەبن، بۆ ئەوەی ژیانی کۆتایی لە جاران خرابتر بێت. چارەنوسی ئەم نەوە خراپەکارەش ئاوادەبێت!»⁴⁶کاتێک لەگەڵ خەڵکەکە قسەی دەکرد، دایکی و براکانی لە دەرەوە وەستابوون، و داوایان دەکرد قسەی لەگەڵ بکەن. ⁴⁷یەکێک لە ئامادە بووان پێی گوت: «دایکت و براکانت لە دەرەوە وەستاون و داوا دەکەن قسەت لە گەڵ بکەن!»⁴⁸وەڵامی دایەوە و پێی فەرموو: «دایکم کێیە؟ وە براکانم کێن؟» ⁴⁹پاشان ئاماژەی بۆ قوتابییەکانی کرد، و فەرمووی: «ئەمانە دایکم و براکانمن: ⁵⁰چونکە هەرکەسێک بە ویستی باوکم بکات کە لە ئاسمانەکانە برا و خوشک و دایکمە!»

Chapter 13

¹لەو ڕۆژەدا لە ماڵەوە هاتە دەرەوە و لە کەناری دەریاچەکە دانیشت. ²خەڵکێکی ئێجگار زۆر لێی کۆبۆوە، هەتا وای لێهات چووە ناو بەلەمێک دانیشت، هەموو خەڵکەکەش لە کەنارەکە ڕاوەستان.³بە نموونە باسی زۆر شتی بۆ کردن، و فەرمووی: «جوتیارێک چووە دەرەوە تۆو بکات. ⁴لە کاتی چاندندا بەشێک لە تۆوەکە کەوتە سەر ڕێگاکان و باڵندەکان هاتن و خواردیان. ⁵هەندێکیش کەوتنە سەر زەوییەکی بەردەڵان کە خۆڵی کەم بوو، خێرا سەریان دەرکرد چونکە زەوییەکەی قووڵ نەبوو؛ ⁶بەڵام کاتێک خۆر هەڵهات، سووتاوە و وشک بوو، چونکە بێ ڕەگ بوو.⁷بەشێک لە تۆوەکە کەوتە ناو دڕکەکان، کاتێک دڕکەکان گەورە بوون خنکاندیانن. ⁸هەندێک لە تۆوەکان کەوتنە ناو خاکی باشەوە، هەندێکیان سەد و هەندێکیان شەست، و هەندێکیان سی هێندە بەرهەمیان هێنا. ⁹ئەوەی گوێی هەیە با ببیسێت!»¹⁰ئینجا قوتابییەکانی هاتنە لای و لێیان پرسی: «بۆچی بە نموونە قسەیان لەگەڵ دەکەیت؟» ¹¹وەڵامی دانەوە: «لەبەر ئەوەی بە ئێوە دراوە نهێنی شانشینی ئاسمانەکان بزانن؛ بەڵام بەوان، نەدراوە. ¹²چونکە ئەوەی هەیەتی، پێی دەدرێت و لێی دەڕژێت؛ بەڵام ئەوەی نییەتی، تەنانەت ئەوەی هەشیەتی لێی دەسەندرێتەوە.¹³لەبەر ئەوە بە نموونە قسەیان بۆ دەکەم: چونکە سەیر دەکەن بەڵام نابینن، گوێ دەگرن بەڵام نابیستن و تێناگەن. ¹⁴لەواندا پێشبینیی ئیشایا هاتەدی وەک دەڵێت: بە بیستن دەبیستن بەڵام تێناگەن، بە سەیرکردن سەیر دەکەن بەڵام نابینن.¹⁵لەبەرئەوەی دڵی ئەم گەلە ڕەق بووە، گوێچکەیان گران بووە بۆ بیستن، و چاویان داخستووە؛ نەک بە چاوی خۆیان ببینن، و بە گوێی خۆیان ببیستن، و بە دڵیان تێبگەن، و بگەڕێنەوە بۆ لای من، چاکیان بکەمەوە!¹⁶بەڵام ئێوەش خۆزگە بە چاوەکانتان، چونکە دەبینن، وە گوێچکەکانتان چونکە دەبیستن. ¹⁷ڕاستیتان پێ دەڵێم: زۆر لە پێغەمبەران و ڕاستودروستان بە ئاوات بوون ئەوە ببینن کە ئێوە دەیبینن بەڵام نەیانبینی، ئەوەش ببیستن کە ئێوە دەیبیستن بەڵام نەیانبیست!¹⁸مانای نموونەی جوتیارەکە ببیستن: ¹⁹هەرکەسێک گوێی لە وشەی شانشین بێت و لێی تێنەگات، خراپەکار دێت و ئەوەی لە دڵیدا چێنراوە دەڕفێنێت: ئەمەیە کە لەسەر ڕێگاکان چێنراوە.²⁰سەبارەت بەوەی لەسەر زەوییە بەردینەکان چێنراوە، ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت و یەکسەر بە خۆشیوە وەریدەگرێت، ²¹بەڵام ڕەگ و ڕیشەی لە خۆیدا نییە، بەڵکو بۆ ماوەیەک دەمێنێتەوە: هەر کە لە پێناوی وشەکەدا ئازار یان گۆشەگیری ڕوویدا تووشی کۆسپ دەبێت.²²سەبارەت بەوەی لە نێو دڕکدا چێنرا، ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت، بەڵام خەمی سەردەمی ئێستا و فریودانی دەوڵەمەندی وشەکە دەخنکێنێت، بۆیە بەرهەم ناهێنێت. ²³سەبارەت بەوەی لە خاکی باشدا چێنراوە ئەوە ئەو کەسەیە کە گوێی لە وشەکە دەبێت و لێی تێدەگات، و ئەو کەسەیە کە بەرهەمی دەهێنێت. یەک بە سەد بەرهەم دەهێنێت، ئەوەی تر شەست، و ئەوی دواتر سی!»²⁴نموونەیەکی دیکەی بۆ هێنانەوە، فەرمووی: «شانشینی ئاسمانەکان لە مرۆڤێک دەچێت تۆوی چاک لە کێڵگەکەی بچێنێت. ²⁵بەڵام کاتێک خەڵک لە خەودا بوون، دوژمنەکەی هات، و لەناو گەنمەکەدا زێوانی چاند، و ڕۆیشت. ²⁶کاتێک گەنمەکە ڕوا و گوڵی دەرکرد، زێوانەکەش دەرکەوت.²⁷خزمەتکارەکانی خاوەن ماڵەکە چوون، و پێیان گوت: گەورەم، ئایا تۆوی باشت لە کێڵگەکەتدا نەچاند؟ ئەم زێوانە لە کوێوە هاتووە؟ ²⁸ئەویش وەڵامی دانەوە دوژمن ئەمەی کردووە! خزمەتکارەکانی پێیان گوت: دەتەوێ بچین زێوانەکە بژار بکەین؟²⁹وەڵامی دانەوە: نەخێر، نەوەک لەگەڵ بژارکردنی زێوانەکە گەنمیش هەڵبکێشن. ³⁰لێی بگەڕێن با هەردووکیان پێکەوە گەشە بکەن تا کاتی دروێنە. وە لە کاتی دروێنەکردندا بە دروێنەکاران دەڵێم: سەرەتا زێوانەکە کۆبکەنەوە و بە قسڵ بیبەستنەوە بۆ سوتاندن. سەبارەت بە گەنمیش، لە کۆگاکەمدا کۆی بکەنەوە.»³¹نموونەیەکی دیکەی بۆ هێنانەوە، و فەرمووی: «شانشینی ئاسمانەکان لە دەنکە خەردەلێک دەچێت کە یەکێک بیهێنێت و لە کێڵگەکەیدا بیچێنێت. ³²هەرچەندە لە هەموو تۆوەکان بچوکترە، بەڵام کاتێک گەشە دەکات دەبێتە گەورەترینی هەموو، پاشان دەبێتە دار، بەجۆرێک باڵندەی ئاسمان دێن و لە لقەکانیدا هێلانە دەکەن».³³نموونەیەکی دیکەی بۆ هێنانەوە فەرمووی: «شانشینی ئاسمان لە هەویرترشێک دەچێت ژنێک هێنای و کردییە ناو سێ پێوانە ئاردەوە، هەتا هەمووی هەڵهات».³⁴یەشوا هەموو ئەمانەی بە نموونە بۆ خەڵکەکە باسکرد. بەبێ نموونە قسەی بۆ نەدەکردن، ³⁵تاکو ئەوەی لە ڕێگەی پێغەمبەرەکەوە وتراوە بێتەدی: «بە نموونە دەمم دەکەمەوە، ئەوەی لە دامەزراندنی جیهانەوە شاراوەیە ئاشکرای دەکەم».³⁶پاشان یەشوا خەڵکەکەی بەڕێکرد و گەڕایەوە ماڵەوە. قوتانییەکانی هاتنە لای و گوتیان: «نموونەی زێوانی ناو کێڵگەکەمان بۆ ڕوون بکەرەوە». ³⁷وەڵامی دایەوە: «ئەوەی تۆوە چاکەکەی چاند ڕۆڵەی مرۆڤە. ³⁸کێڵگەکەش جیهانە. تۆوە چاکەکەش ڕۆڵەکانی شانشینن. زێوانەکەش ڕۆڵەی خراپەکارن. ³⁹دوژمنەکەش کە تۆوی کردن شەیتانە. دروێنەکەش کۆتایی زەمانە. دروێنە کارانیش فریشتەکانن.⁴⁰هەروەک چۆن زێوانەکان کۆدەکرێنەوە و بە ئاگر دەسوتێنرێن، بە هەمان شێوە لە کۆتایی زەماندا بەو جۆرەیە: ⁴¹ڕۆڵەی مرۆڤ فریشتەکانی دەنێرێت، و هەموو تێکدەر و گوناهباران لە شانشینەکەی دەردەکەن، ⁴²فڕێیان دەدەنە ناو کوورەی ئاگرەوە، جا گریان و جیڕەی ددان لەوێ دەبێت. ⁴³ئەوکاتە ڕاستودروستان وەک خۆر لە شانشینی باوکیاندا دەدرەوشێنەوە. ئەوەی گوێی هەیە، با ببیستێ!⁴⁴شانشینی ئاسمانەکان لە گەنجینەیەک دەچێت لە کێڵگەیەکدا شاردرابێتەوە، کەسێک دەیدۆزێتەوە و دیسان دەیشارێتەوە. لە خۆشییان، دەچێت و هەرچیی هەیە دەیفرۆشێت و ئەو کێڵگەیەی پێ دەکڕێت. ⁴⁵هەروەها شانشینی ئاسمانەکان لە بازرگانێک دەچێت کە بە شوێن مرواری جواندا دەگەڕێت. ⁴⁶هەر کە مروارییە زۆر بەنرخە کەی دۆزیەوە، چوو هەموو شتێکی خۆی فرۆشت، و کڕی.⁴⁷شانشینی ئاسمانیش لە تۆڕێک دەچێت کە فڕێدراوەتە ناو دەریاوە، و لە هەموو جۆرەکان کۆدەکاتەوە. ⁴⁸کاتێک پڕ بوو، ماسیگرەکان ڕایانکێشا بۆ کەنار و دانیشتن، ئینجا باشەکەیان کۆکردەوە، و خراپەکانیان فڕێدایە دەرەوە.⁴⁹لە کۆتایی زەماندا بەم شێوەیە دەبێت: فریشتەکان دێن و خراپەکاران لە ناو ڕاستودروستان دەردەکەن، ⁵⁰فڕێیان دەدەنە ناو کوورەی ئاگرەوە، جا گریان و جیڕەی ددان لەوێ دەبێت.⁵¹ئایا ئێوە لە هەموو ئەم بابەتانە تێگەیشتن؟» وەڵامیان دایەوە: «بەڵێ!» ⁵²جا پێی فەرموون: «لەبەر ئەوە، هەر مامۆستایەکی تەورات کە بووەتە قوتابی لە شانشینی ئاسمانەکان، لە مرۆڤێکی خاوەن ماڵ دەچێت لە گەنجینەکەیدا لە کۆن و نوێ دەربهێنێت!» ⁵³کاتێک یەشوا ئەم نموونانەی تەواو کرد، لەوێ ڕۆیشت.⁵⁴کاتێک گەڕایەوە بۆ شارکەی، لە کەنیشتەکانیاندا یەهودیەکانی فێر دەکرد، تا سەریان سوڕما و پرسیاریان کرد: «ئەم دانایی و ئەم پەرجوانەت لە کوێوە وەرگرتووە؟ ⁵⁵ئایا کوڕی دارتاشەکە نییە؟ ئایا دایکی ناوی میریام و براکانی یاکۆڤ و یۆسپ و شیمۆن و یەهودا نەبوون؟ ⁵⁶ئایا خوشکەکانی هەموویان لەلای ئێمە نین؟ هەموو ئەمانەی لە کوێ بوو؟»⁵⁷جا گومانیان لێکرد. بەڵام ئەو پێی فەرموون: «پێغەمبەر بێ ڕێز نییە تەنها لە شار و ماڵی خۆی نەبێت!» ⁵⁸ لەوێ پەرجووی زۆری نەکرد، لەبەر بێباوەڕییان بەو.

Chapter 14

¹لەو کاتەدا هیرۆدی فەرمانڕەوای تەترارک هەواڵی یەشوای بیست. ²بە خزمەتکارەکانی گوت: «ئەمە یۆخەنانی لە ئاو هەڵکێشە، و لە مردن هەستاوەتەوە. بۆیە پەرجوو لەسەر دەستی ئەنجام دەدرێت!»³چونکە هیرۆد یۆخەنانی گرتبوو کۆت و بەندی کردبوو، خستبویە زیندانەوە لە پێناو هیرۆدیای هاوسەری فیلیپۆسی برایدا. ⁴چونکە یۆخەنان پێی دەگوت: «ڕێگە پێدراو نییە هاوسەرگیری لەگەڵدا بکەیت!» ⁵کاتێک هیرۆد ویستی یۆخەنان بکوژێت، لە خەڵکەکە دەترسا، چونکە یۆخەنانیان بە پێغەمبەر دەزانی.⁶لە کاتی ئاهەنگی لەدایکبوونی هیرۆدا، کچی هیرۆدیا لە ناوەڕاستدا سەمای کرد، و هیرۆدی دڵخۆشی کرد، ⁷بۆیە سوێندی بۆ خوارد بەڵێنی پێدا هەر شتێک داوای بکات پێی بدات.⁸دوای ئەوەی ڕاوێژی بە دایکی کرد، وتی: «هەر لێرە لەسەر سینییەک سەری یۆخەنانی لە ئاو هەڵکێشم پێبدە!» ⁹جا پاشا غەمبار بوو؛ بەڵام فەرمانی کرد ئەوەی دەیەوێت بیدەنێ، لەبەر ئەوەی سوێندی خوارد لەبەردەم ئەوانەی لەگەڵیدا دانیشتبوون.¹⁰ئینجا ناردی لە زیندان سەری یۆخەنانی پەڕاند. ¹¹سەرەکەیان لەسەر سینییەک هێناو، پێشکەشی کچەکە کرا، ئەویش هەڵیگرت و بردی بۆ دایکی. ¹²قوتابییەکانی یۆخەنان هاتن، و تەرمەکەیان هەڵگرت، و ناشتیان. پاشان چوون و بە یەشوایان ڕاگەیاند.¹³هەر کە یەشوا ئەمەی بیست، سواری بەلەمێک بوو بەتەنیا بەرەو شوێنێکی چۆڵ ڕۆیشت. خەڵکەکە کە ئەمەیان بیست، لە شارەکانەوە بە پێ بەدوایدا ڕۆیشتن. ¹⁴کاتێک یەشوا لە کەنار دەریاکە دابەزی، خەڵکێکی زۆری بینی، و بەزەیی پێیاندا هاتەوە و نەخۆشەکانیانی چاککردەوە.¹⁵کاتێک ئێوارە هات، قوتابییەکانی لێی نزیک بوونەوە و گوتیان: «ئەم شوێنە چۆڵە، و زۆر درەنگ بووە. خەڵکەکە بنێرە بۆ ئەوەی بچنە گوندەکان و خواردن بۆ خۆیان بکڕن».¹⁶بەڵام یەشوا پێی فەرموون: «پێویست ناکات ئەوان بڕۆن. ئێوە خواردنیان پێبدەن!» ¹⁷گوتیان: «ئێمە لێرە تەنیا پێنج نان و دوو ماسیمان هەیە.» ¹⁸فەرمووی: «بۆمی بهێننە ئێرە!»¹⁹فەرمانی بە خەڵکەکە کرد لەسەر گیاکە دابنیشن. پاشان پێنج نانەکە و دوو ماسیەکەی هەڵگرت، بەرزی کردەوە سەیری ئاسمانی کردو، بەرەکەتی خستە سەر و نانە کەی شکاند و دای بە قوتابییەکانی، ئەوانیش بەسەر خەڵکەکەدا دابەشیان کرد. ²⁰هەموویان خواردیان و تێر بوون. پاشان قوتابییەکانی دوازدە سەبەتەیان هەڵگرت پڕیان کرد لەو پارچە نانانەی کە مابۆوە. ²¹ژمارەی ئەوانەی خواردیان نزیکەی پێنج هەزار پیاو بوو، جگە لە ژن و منداڵ.²²ئینجا یەشوا قوتابییەکانی ناچار کرد کە سواری بەلەمەکە بن و پێش ئەو بڕۆن بۆ ئەوبەری دەریاچەکە، تاوەکو خۆی خەڵکەکە بەڕێبکات. ²³دوای ئەوەی خەڵکەکەی بەڕێکرد، چووە سەر شاخ بۆ ئەوەی بە تەنیا نزا بکات. ئێوارە بوو ئەویش بە تەنیا لەوێ بوو. ²⁴ئینجا بەلەمی قوتابییەکانی گەیشتە ناوەڕاستی دەریاچەکە شەپۆلەکانیش لێی ئەدان، چونکە ڕەشەباکە پێچەوانە بوو.²⁵لە چارەکی کۆتایی شەودا یەشوا هاتە لای قوتابییەکانی و بەسەر ئاوی دەریاچەکەدا دەڕۆیشت. ²⁶کاتێک قوتابییەکانی بینییان کە بەسەر ئاوەکەدا دەڕوات، تووشی شڵەژان بوون و گوتیان: «ئەوە جنۆکەیە!» وە لە ترسی خۆیان هاواریان کرد. ²⁷یەکسەر یەشوا قسەی لەگەڵ کردن و فەرمووی: «ئازابن! ئەوە منم. مەترسن!»²⁸پەترۆ پێی گوت: «ئەگەر تۆ ئەویت، فەرمانم پێبکە بەسەر ئاوەکەدا بڕۆم و بێمەلات!» ²⁹ئینجا یەشوا پێی فەرموو: «وەرە!» بۆیە پەترۆ لە بەلەمەکە دابەزی و بەسەر ئاوەکەدا بەرەو یەشوا ڕۆیشت. ³⁰بەڵام کاتێک هەستی بە هێزی ڕەشەباکە کرد، ترساو نوقم بوو، بۆیە هاواری کرد و وتی: «پەروەردگار ڕزگارم بکە!»³¹یەشوا دەستبەجێ دەستی درێژ کرد و گرتی و پێی فەرموو: «ئەی کەم باوەڕ، بۆچی گومانت کرد؟» ³²هەر کە سواری بەلەمەکە بوون، ڕەشەباکە هێمن بۆوە. ³³ئینجا ئەوانەی لە بەلەمەکەدا بوون لێی نزیک بوونەوە، و کڕنۆشیان بۆ بردو گوتیان: «بەڕاستی تۆ ڕۆڵەی خودایت! »³⁴کاتێک پەڕینەوە بۆ ئەوبەری دەریاچەکە، لە شاری کینەرەت دابەزین. ³⁵خەڵکی ئەو ناوچەیە ناسیانەوە، و هەواڵیان بۆ وڵاتانی دراوسێ نارد، و هەموو نەخۆشەکانیان بۆ هێنا، ³⁶داوایان لێکرد کە تەنها دەست لە لێواری جلەکەی بدەن. هەموو ئەوانەی دەستیان لێدابوو بە تەواوی چاک بوونەوە.

Chapter 15

¹هەندێک لە مامۆستایانی تەورات و فەریسییەکان لە یۆرشەلایمەوە، هاتنە لای یەشوا و لێیان پرسی: ²«بۆچی قوتابییەکانت پێچەوانەی نەریتی پیرانن، دەستیان ناشۆن پێش نان خواردن؟» ³وەڵامی دانەوە «بۆچی ئێوە بۆ پاراستنی نەریتەکانتان سەرپێچی ڕاسپاردەکانی خودا دەکەن؟⁴خودا ڕایسپاردن و فەرمووی: ڕێز لە باوک و دایکت بگرە. وە هەرکەسێک سوکایەتی بە باوکی یان دایکی بکات، با مردن سزای بێت. ⁵بەڵام ئێوە دەڵێن: ئەو کەسەی بە باوکی یان دایکی دەڵێت: ئەوەی ویستم بیدەمە ئێوە وەک قوربانییەک پێشکەشی پەرستگاکەم کرد، ⁶ئازادە لە ڕێزگرتن لە باوک و دایکی. وە ئێوەش، بەم شێوەیە، ئەوەی خودا ڕایسپاردوون هەڵیدەوەشێنەوە، نەریتەکانتان دەپارێزن.⁷ئەی دووڕوەکان! سەبارەت بە ئێوە ئیشایای پێغەمبەر پێشبینییەکی باشی کردووە کە فەرموویەتی: ⁸ئەم گەلە بە لێوەکانی ڕێزم لێدەگرن، بەڵام دڵیان لە منەوە دوورە! ⁹بێهودە دەمپەرستن ئەوان فێرکاریەک فێردەکەن کە جگە لە ڕاسپاردەی مرۆڤەکان هیچی تر نین».¹⁰ئینجا خەڵکەکەی بانگ کرد و پێی فەرموون: «گوێ بگرن و تێبگەن: ¹¹ئەوەی دەچێتە ناو دەمەوە مرۆڤ گڵاو ناکات، بەڵکو ئەوەی لە دەمەوە دێتە دەرەوە مرۆڤ گڵاو دەکات».¹²قوتابییەکانی هاتنە لای و پێیان گوت: «دەزانیت ئەم قسەیە فەریسییەکانی بێزار کردووە؟» ¹³وەڵامی دانەوە: «هەر ڕووەکێک کە باوکی ئاسمانیم نەیچاندووە، دەبێت هەڵبکەندرێت. ¹⁴وازیان لێ بهێنن، ئەوانە کوێرن و ڕابەرایەتی کوێرەکان دەکەن. ئەگەر کوێر ڕابەرایەتی کوێر بکات، هەردووکیان دەکەونە چاڵەوە».¹⁵پەترۆ پێی گوت: «ئەم نموونەیەمان بۆ ڕوون بکەرەوە!» ¹⁶وەڵامی دایەوە: «ئایا ئێوەش هێشتا تێناگەن؟ ¹⁷ئایا هێشتا درک بەوە ناکەن کە ئەو خواردنەی دەچێتە ناو دەمەوە دەچێتە خوارەوە بۆ ناو سک، پاشان فڕێ دەدرێتە دەرەوە؟¹⁸سەبارەت بەوەی لە دەمەوە دێتە دەرەوە، لە دڵەوە دەردەچێت، ئەوەش ئەوەیە مرۆڤ پیس دەکات. ¹⁹چونکە بیری خراپ لە دڵەوە سەرچاوە دەگرێت، کوشتن، داوێنپیسی، بەدڕەوشتی، دزی، شایەتی درۆ، گاڵتە پێکردن. ²⁰ئەمانە ئەو شتانەن کە مرۆڤ گڵاو دەکەن. سەبارەت بە نان خواردن بە دەستی نەشۆراو، مرۆڤ گڵاو ناکات!»²¹پاشان یەشوا ئەو ناوچەیەی بەجێهێشت، و چووە ناوچەی سور و سیدۆن. ²²ژنێکی کەنعانی خەڵکی دەوروبەری ئەوێ، بەرەو ڕووی هات و هاواری کرد: «گەورەم، ئەی کوڕی داڤید! بەزەیت پێمدا بێتەوە کچەکەم بەهۆی گیانی پیسەوە، ئازارێکی زۆری هەیە». ²³بەڵام یەشوا تەنانەت بە وشەیەکیش وەڵامی نەدایەوە قوتابییەکانی هاتنە لای و پێداگرییان کرد وتیان: « پێداویستییەکانی بەدیبهێنە. ئەو بۆ ئێمە هاوار دەکات!»²⁴وەڵامی دایەوە: «تەنها بۆ مەڕە ونبووەکان نێردراوم، بۆ ماڵی یەسرائیل!» ²⁵بەڵام ژنەکە لێی نزیک بۆوە، و کڕنۆشی بۆ بردوو، گوتی: «گەورەم، یارمەتیم بدە!» ²⁶وەڵامی دایەوە: «دروست نییە نانی منداڵەکان بەریت و فڕێی بدەیت بۆ سەگ!»²⁷ژنەکە گوتی: «ڕاستە گەورەم؛ بەڵام سەگەکان ئەو پارچانە دەخۆن کە لە خوانی خاوەنەکانیانەوە دەکەونە خوارەوە!» ²⁸یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەی ژن، باوەڕەکەت مەزنە! هەروەک چۆن داوای دەکەیت با بۆت ببێت!» کچەکەی لەو کاتەدا چاک بۆوە.²⁹پاشان یەشوا لەو ناوچەیە ڕۆیشت، بەرەو دەریاچەی گەلیلیا چوو. چووە سەر شاخەکە و لەوێ دانیشت. ³⁰ئەوە بوو خەڵکێکی زۆر هاتنە لای شەل و کوێر و گۆج و لاڵ و زۆری دیکەشیان لەگەڵ بوو، لەبەرپێی دایاننان، ئەویش چاکیکردنەوە. ³¹خەڵکەکە سەرسام بوون کە بینییان لاڵ قسە دەکات، و گۆج چاکدەبێتەوە، و شەل دەڕوات، و کوێر دەبینێت؛ جا خودای یەسرائیلیان شکۆمەند کرد.³²ئینجا یەشوا قوتابییەکانی بانگکرد و فەرمووی: «بەزەییم بەو خەڵکەدا دێتەوە ئەوە سێ ڕۆژە لەگەڵمدان و هیچیان نییە بیخۆن. ناشمەوێت بە برسیێتی بیاننێرمەوە نەوەک لە ڕێگا هێزیان نەمێنێت». ³³قوتابییەکانی وەڵامیان دایەوە: «لەم چۆڵەوانییە ئەو نانە زۆرەمان لەکوێ بوو بۆ ئەم خەڵکە بێشومارە؟» ³⁴پرسیاری لێکردن: «چەند نانتان هەیە؟» وەڵامیان دایەوە: «حەوت و چەند ماسییەکی بچووک!» ³⁵ئینجا فەرمانی بە خەڵکەکە کرد لەسەر زەوی دابنیشن،³⁶ئینجا حەوت نانەکە و ماسیەکانی هەڵگرت، و سوپاسی کردو شکاندی، و دای بە قوتابییەکانی، ئەوانیش بەسەر خەڵکەکەدا دابەشیان کرد. ³⁷بۆیە هەموویان تێریان خوارد. پاشان قوتابییەکانی حەوت سەبەتەیان هەڵگرت و پڕیان کرد لەو پارچانەی کە مابوونەوە. ³⁸ژمارەی ئەوانەی خواردیان چوار هەزار پیاو بوو، جگە لە ژن و منداڵ. ³⁹ئینجا یەشوا خەڵکەکەی بەڕێکرد، و سواری بەلەمێک بوو، هاتە ناوچەی مەگادان.

Chapter 16

¹هەندێک لە فەریسییەکان و سەدوکیمەکان هاتنە لای یەشوا بۆ ئەوەی تاقی بکەنەوە، داوایان لێکرد پەرجویەکیان پیشان بدات لە ئاسمانەوە. ²وەڵامی دانەوە: «ئەگەر ئاسمان سووری ڕوون بوو لە کاتی خۆرئاوابووندا، ئێوە دەڵێن: دەبێتە ساماڵ!³وە ئەگەر بەیانیان ئاسمان سوور و تەمومژاوی بوو، دەڵێین: ئەمڕۆ باران دەبارێت! لە دیمەنی ئاسمانەوە کەشوهەوا دەردەخەن. سەبارەت بە نیشانەکانی سەردەم، ناتوانن بەڵگەی لە سەر بهێننەوە! ⁴نەوەیەکی خراپ و خیانەتکار داوای نیشانە دەکات، هیچ نیشانەیەک نادرێت جگە لەوەی بەسەر پێغەمبەر یونان هات». پاشان جێی هێشتن و ڕۆیشت.⁵کاتێک قوتابییەکانی گەیشتنە ئەوبەری دەریاچەکە، لەبیریان چوو لەگەڵ خۆیان نان ببەن. ⁶یەشوا پێی فەرموون: «وریابن! ئاگاداری هەویرترشی فەریسی و سەدوکیمەکان بن!» ⁷لەناو خۆیاندا گفتوگۆیان کردو، گوتیان: «ئەوە بۆیە وا دەڵێت چونکە نانمان لەگەڵ خۆمان نەهێناوە!» ⁸یەشوا بەمەی زانی، و پێی فەرموون: «ئەی کەم باوەڕینە، بۆچی لەنێو خۆتان دەڵێن نانمان نەهێناوە؟⁹هێشتا تێنەگەیشتوون؟ یان ئەو پێنج نانەتان لەبیر چوو کە پێنج هەزارەکەی تێرکرد، و چەند سەبەتەشتان لێ هەڵگرتەوە؟ ¹⁰یان ئەو حەوت نانەتان لەبیر کردووە کە چوار هەزارەکەی تێرکرد، وە چەند سەبەتەتان هەڵگرتووە؟¹¹چۆن تێناگەن کە مەبەستم نان نەبووە کاتێک پێم وتوون: وریاو ئاگاداری هەویری ترشی فەریسییەکان و سەدوکیمەکان بن؟» ¹²ئینجا قوتابییەکانی تێگەیشتن کە لە هەویری ترشی نان ئاگاداریان ناکاتەوە، بەڵکو لە فێرکاری فەریسییەکان و سەدوکیمەکان ئاگاداریان دەکاتەوە.¹³کە یەشوا گەیشتە ناوچەی کەیسەریای فیلیپۆس، لە قوتابییەکانی پرسی: «ئایا خەڵک دەڵێن ڕۆڵەی مرۆڤ کێیە؟» ¹⁴وەڵامیان دایەوە: «هەندێک دەڵێن تۆ یۆخەنانی لە ئاو هەڵکێشیت، هەندێکی تر دەڵێن تۆ پێغەمبەر ئیلیایت، هەندێکیش دەڵێن تۆ یەرمیایت، یان یەکێک لە پێغەمبەرەکان». ¹⁵پرسیاری لێکردن: «ئەی ئێوە، دەڵێن من کێم؟» ¹⁶شیمۆن پەترۆ وەڵامی دایەوە و گوتی: «تۆ مەسیحەکەیت ڕۆڵەی خودای زیندوویت!»¹⁷یەشوا پێی فەرموو: «خۆزگە بە تۆ شیمۆنی کوڕی یونا. ئەمە بە گۆشت و خوێن بۆت ئاشکرا نەکراوە، بەڵکو باوکم کە لە ئاسمانەکاندایە. ¹⁸هەروەها من پێت دەڵێم: تۆ تاشە بەردیت. لەسەر ئەم بەردە کڵێساکەم بنیات دەنێم، وە دەروازەکانی دۆزەخیش بەسەریدا زاڵ نابن!¹⁹کلیلەکانی شانشینی ئاسمانەکانت دەدەمێ: ئەوەی تۆ لەسەر زەوی گرێی بدەیت، لە ئاسماندا گرێدراو دەبێت؛ ئەوەی تۆ لەسەر زەوی بیکەیتەوە، لە ئاسماندا کراوە دەبێت!» ²⁰پاشان قوتابییەکانی ئاگادار کردەوە بە کەس نەڵێن ئەو مەسیحەکەیە.²¹لەو کاتەدا، یەشوا بە قوتابییەکانی ڕاگەیاند کە دەبێت بچێتە یۆرشەلایم، لەوێ بە دەستی پیران و سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات، زۆر ئازار بچێژێت و بکوژرێت و لە ڕۆژی سێیەم هەڵسێتەوە. ²²پەترۆ بردییە لایەک، و دەستی کرد بە لۆمە کردنی و گوتی: « دوربێت لە تۆ ئەی پەروەردگار ئەمەت بەسەردا نەیەت!» ²³یەشوا ئاوڕی دایەوە و بە پەترۆی فەرموو: «لەبەر چاوم مەمێنە، ئەی شەیتان! تۆ کۆسپی لەبەردەمم، چونکە بیر لە کاروبارە خوداییەکان ناکەیتەوە، بەڵکو کاروباری مرۆڤانە!»²⁴پاشان یەشوا بە قوتابییەکانی فەرموو: «ئەگەر کەسێک بیەوێت شوێنم بکەوێت، با نکۆڵی لە خۆی بکات و خاچەکەی هەڵبگرێت و شوێنم بکەوێت. ²⁵ئەگەر کەسێک بیەوێت ژیانی ڕزگار بکات، ئەوا لەدەستی دەدات؛ بەڵام ئەوەی لە پێناو مندا ژیانی لەدەست بدات، دەیدۆزێتەوە. ²⁶چونکە مرۆڤ چ قازانجێکی دەبێت ئەگەر هەموو دونیا بەرێتەوە بەڵام خۆیی بدۆڕێنێت؟ یان مرۆڤ لە بەرامبەر خۆیدا چی بەهایەک ئەدات؟²⁷چونکە ڕۆڵەی مرۆڤ لەگەڵ فریشتەکانیدا بە شکۆمەندی باوکیەوە دەگەڕێتەوە، پاداشتی هەر کەسێک بەپێی کردەوەکانی دەداتەوە. ²⁸ڕاستیتان پێدەڵێم: هەندێک لەوانەی لێرە وەستاون پێش ئەوەی ڕۆڵەی مرۆڤ ببینن کە لە شانشینی خۆیدا دێت، مردن ناچێژن».

Chapter 17

¹دوای شەش ڕۆژ، یەشوا بە تەنها پەترۆ و یاکۆڤ و یۆخەنای برای، لەگەڵ خۆیی برد بۆ سەر چیایەکی بەرز، ²ئینجا لە پێش چاویان شێوەی گۆڕدرا، ڕووی وەک ڕۆژ دەدرەوشایەوە، و جلەکانی وەک ڕووناکی سپی هەڵگەڕان.³پاشان موشە و ئیلیا بۆیان دەرکەوتن و قسەیان لەگەڵ دەکرد. ⁴ئینجا پەترۆ بە یەشوای وت: «ئەی پەروەردگار، چەند باشە بۆ ئێمە لێرە بمێنینەوە! ئەگەر حەزدەکەیت، لێرە سێ چادر هەڵدەدەم: یەکێکیان بۆ تۆ، یەکێکیان بۆ موشە، یەکێکیان بۆ ئیلیا».⁵کاتێک قسەی دەکرد، هەورێکی ڕۆشن باڵی بەسەریاندا کێشا و دەنگێک لە هەورەکەوە هات فەرمووی: «ئەمە ڕۆڵەی خۆشەویستمە ئەوەی پێی دڵشادم. گوێی لێ بگرن!» ⁶کاتێک قوتابییەکانی گوێیان لە دەنگەکە بوو، لەترساندا بە ڕوودا کەوتن. ⁷ئینجا یەشوا لێیان نزیک بۆوە و دەستی لێدان و فەرمووی: «هەستن و مەترسن!» ⁸ئینجا هەستان و سەیریان کرد، جگە لە یەشوا کەسی تریان نەبینی.⁹کاتێک لە شاخەکە دەهاتنە خوارەوە، یەشوا ڕایسپاردن و فەرمووی: «ئەوەی بینیوتانە بە کەس مەڵێن تا ڕۆڵەی مرۆڤ لە نێو مردوان هەڵدەستێتەوە». ¹⁰قوتابییەکانی لێیان پرسی: «باشە بۆچی مامۆستایانی تەورات دەڵێن دەبێت لە پێشدا ئیلیا بێت؟»¹¹وەڵامی دانەوە: «ڕاستە، ئیلیا دێت و هەموو شتێک چاک دەکاتەوە. ¹²بەڵام پێتان دەڵێم: ئیلیا هات، و نەیانناسی، چییان ویست پێیان کرد. هەروەها ڕۆڵەی مرۆڤیش بێ گومان بە دەستیانەوە ئازار دەچێژێت». ¹³ئینجا قوتابییەکان تێگەیشتن کە باسی یۆخەنانی لە ئاو هەڵکێشیان بۆ دەکات.¹⁴کاتێک گەیشتنە لای خەڵکەکە، پیاوێک لە یەشوا، هاتە پێش و لەبەردەمی چۆکی دادا، ¹⁵گوتی: «گەورەم، بەزەییت بە کوڕەکەمدا بێتەوە فێدارە، و ئازارێکی زۆر دەچێژێت. هەندێک جار دەکەوێتە ناو ئاگر و هەندێک جاریش ناو ئاوەوە. ¹⁶منیش هێنامە لای قوتابییەکانت و نەیانتوانی چاکی بکەنەوە».¹⁷جا یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەی نەوەی بێباوەڕ و خوار، هەتا کەی لەگەڵتان بم؟ هەتا کەی بەرگەتان بگرم؟ ئەو کوڕە بهێننە ئێرە بۆ لام!» ¹⁸یەشوا لە گیانە پیسەکەی ناوی ڕاخوڕی. و لە کوڕەکە هاتە دەرەوە، لەو کاتەدا کوڕەکە چاک بۆوە.¹⁹پاشان قوتابییەکان بە تەنها هاتنە لای یەشوا و گوتیان: «بۆچی ئێمە نەمانتوانی گیانی پیس دەربکەین؟» ²⁰ئەویش پێی فەرموون: «لەبەر کەمی باوەڕتان. ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەگەر ئەوەندەی تۆیی خەردەلێک باوەڕتان هەبێ، بەو کێوە دەڵێن: لەوێ بڕۆ دەڕوات، و هیچ شتێک بۆتان ئەستەم نابێت. ²¹سەبارەت بەم جۆرە گیانە پیسانە، تەنها بە نزا و بەڕۆژوو دەردەکرێت».²²کاتێک لە گەلیلی کۆبوونەوە، یەشوا بە قوتابییەکانی فەرموو: « بێگومان ڕۆڵەی مرۆڤ دەدرێتە دەستی خەڵکی، و ²³دەیکوژن. وە لە ڕۆژی سێهەمدا هەڵدەستێتەوە». ئەوانیش بەمە زۆر دڵ تەنگ بوون.²⁴کاتێک گەیشتنە کەفەرناخوم، باجگرانی دوو درهەمەکەی پەرستگا هاتنە لای پەترۆ، و گوتیان: «ئەرێ مامۆستاکەت دوو درهەمەکە ئەدات؟» لە وەڵامدا وتی: «بەڵێ!» ²⁵کاتێک پەترۆ هاتە ماڵەوە، یەشوا دست پێشخەری کرد و لێی پرسی: «ڕات چییە شیمۆن: پاشایانی زەوی سەرانە و باج لە کێ وەردەگرن؟ لە هاوڵاتییانی خۆیان، یان لە خەڵکی بێگانە؟»²⁶پەترۆ وەڵامی دایەوە: «لە بیانی». یەشواش پێی فەرموو: «کەواتە هاوڵاتییان ئازادن، ²⁷بەڵام بۆ ئەوەی نەبینە کۆسپ بۆیان، بڕۆ بۆ دەریاچەکە، و قولاپێکی ڕاو فڕێ بدە؛ یەکەم ماسی کە گرتت دەری بهێنە، ئینجا دەمی بکەرەوە و دراوێکی تێدا دەدۆزیتەوە کە بەهای چوار درهەمە، بۆیە بیبە و باجەکەی خۆم و خۆت بدە! »

Chapter 18

¹لەو کاتەدا، قوتابییەکانی هاتنە لای یەشوا و لێیان پرسی: «کەواتە کێ مەزنترینە، لە شانشینی ئاسمانەکاندا؟» ²پاشان کوڕێکی بچووکی بانگ کرد و لە نێوانیاندا ڕایگرت، ³فەرمووی: «ڕاستیتان پێ دەڵێم ئەگەر نەگۆڕێن و وەک منداڵانی بچوکتان لێنەیەت، هەرگیز ناچنە ناو شانشینی ئاسمانەکانەوە.⁴ئەوەی وەک ئەم منداڵە خۆی نزم بکاتەوە، لە شانشینی ئاسمانەکاندا مەزنترینە. ⁵ ئەوەی بە ناوی منەوە پێشوازی لە منداڵێکی وەک ئەمە بکات، پێشوازی لە من دەکات. ⁶هەرکەسێک ببێت بە کۆسپ بۆ ئەم بچووکانە کە باوەڕیان پێم هەیە، باشترە بۆی بەرداشێک بە ملیدا هەڵبواسێت و لە قووڵایی دەریادا خۆیی نقوم بکات .⁷هاوار بۆ جیهان لەبەر کۆسپەکانی! کۆسپەکان هەردێن؛ بەڵام هاوار بەوەی دەبێتە هۆی کۆسپەکان! ⁸ئەگەر دەستت یان پێت تەڵە بوو بۆت، بیبڕەوە و فڕێیبدە: بۆ تۆ باشترە بێ دەست یان بێ پێ بچیتە ناو ژیانەوە، لەوەی کە بە دوو دەست یان دوو پێوە فڕێبدرێیتە ناو ئاگری هەتاهەتاییەوە.⁹ئەگەر چاوت تەڵە بوو بۆت، دەریبهێنە و فڕێیبدە: بۆ تۆ باشترە بە یەک چاوەوە بچیتە ناو ژیانەوە، لەوەی بە دوو چاوەوە فڕێبدرێیتە ناو ئاگری دۆزەخەوە.¹⁰هیچ کام بەم بچووکانە سووکایەتی مەکە! بۆیە پێتان دەڵێم: فریشتەکانیان لە ئاسمان هەمیشە ڕووخساری باوکم دەبینن کە لە ئاسمانەکانە. ¹¹چونکە ڕۆڵەی مرۆڤ هات بۆ ڕزگارکردنی لە ناوچووان.¹²ڕاتان چییە ئەگەر یەکێک سەد مەڕی هەبێت، و دانەیەکی لێ ون بێت: ئایا نەوەد و نۆیەکە لە چیادا بەجێناهێڵێت، تاکو بڕوات بەدوای ونبووەکەدا بگەڕێت؟ ¹³ڕاستیتان پێ بڵێم: ئەگەر دۆزییەوە، لە نەوەد و نۆیەکەی تر کە بزر نەببوون زیاتر پێی دڵخۆش دەبێت! ¹⁴بەم شێوەیە، باوکت کە لە ئاسمانەکانە نایەوێت یەکێک لەم بچووکانە لەناو بچێت.¹⁵ئەگەر براکەت تاوانی بەرامبەر کردیت، بە تەنها بڕۆ بۆ لای و لە نێوان خۆت و ئەو گلەیی لێبکە. ئەگەر گوێی لێ گرتیت، ئەوا براکەت بردۆتەوە. ¹⁶ئەگەر گوێی لێ نەگرتی، برایەک یان دووان لەگەڵ خۆت ببە، بۆ ئەوەی هەموو شتێک بە شایەتی دوو یان سێ شایەتیدەر بسەلمێنرێت.¹⁷ئەگەر گوێی لێ نەگرتن، بابەتەکە بگەیەنە کڵێسا. ئەگەر گوێی لە کڵێساش نەگرت، با لەلای ئێوە وەک بت پەرست و باج وەرگربێت.¹⁸ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی لەسەر زەوی دایبخەن لە ئاسمانیش داخراو دەبێت، ئەوەی لەسەر زەوی بیکەنەوە لە ئاسمانیش کراوە دەبێت. ¹⁹هەروەها پێتان دەڵێم: ئەگەر دوو کەستان لەسەر زەوی لە سەر هەر شتێک ڕێک بکەون، هەرچییەک داوای بکەن، ئەوا لە باوکمەوە کە لە ئاسمانەکانە بۆیان دەبێت. ²⁰چونکە لە هەر شوێنێک دوو کەس یان سێ کەس بە ناوی منەوە کۆببنەوە، من لە نێوانیاندام».²¹ئینجا پەترۆ هاتە لای و لێی پرسی: «ئەی پەروەردگار، براکەم چەند جار خراپەم لە گەڵ بکات و لێی خۆشبم؟ ئایا بۆ حەوت جارە؟» ²²یەشوا وەڵامی دایەوە: «نەک حەوت جار، بەڵکو حەفتا کەڕەت حەوت جار!²³لەبەر ئەو هۆکارە، شانشینی ئاسمانەکان لە پاشایەک دەچێت ویستی لێپرسینەوە لەگەڵ خزمەتکارەکانی بکات. ²⁴کاتێک دەستی کرد بە لێپرسینەوە لەگەڵیان، یەکێکیان هاتە لای کە دە هەزار پارچە زیو قەرزاری بوو. ²⁵کە هیچی نەبوو قەرزەکەی بداتەوە، گەورەکەی فەرمانی دا خۆی و ژن و منداڵ و هەرچی هەیەتی بفرۆشرێت و قەرزەکە بداتەوە.²⁶بەڵام خزمەتکارەکە کڕنۆشی بۆ برد و گوتی: «گەورەم، کاتم پێ بدە، هەموو قەرزەکەت پێدەدەمەوە. ²⁷گەورەی ئەو خزمەتکارە بەزەیی پێداهاتەوە، و ئازادی کرد، و لە قەرزەکەی خۆشبوو.²⁸ئەم خزمەتکارە ڕۆیشت، خزمەتکارێکی هاوکاری خۆی بینی کە سەد دینار قەرزاری بوو. قورگی گرت و گوتی: ئەوەی لەسەرتە بمدەرەوە! ²⁹خزمەتکارە هاوکارەکەی لەبەرپێی چۆکی دادا و لێی پاڕایەوە وتی: کاتم بدەرێ دەتدەمەوە!³⁰ئەویش رازی نەبوو بەڵکو چوو و فڕێیدایە زیندان تا قەرزەکەی بداتەوە. ³¹کاتێک هاوڕێی خزمەتکارەکە ئەوەیان بینی، زۆر دڵتەنگ بوون، و چوون و هەموو شتێکیان بۆ گەورەکەیان گێڕایەوە.³². ئینجا گەورەکەی بانگی کرد و پێی گوت: ئەی بەندەی خراپەکار، لە هەموو قەرزە کانت خۆش بووم چونکە تۆ لێم پاڕایتەوە. ³³ئایا نەدەبوو بەزەیی بە هاو خزمەتکارەکەتدا بێتەوە وەک چۆن منیش بەزەییم پێتدا هاتەوە؟³⁴کاتێک تووڕەیی گەورەکەی لە دژی هاتە ئاراوە، دایە دەستی سزادەران تا ئازاری بدەن بۆ ئەوەی هەموو قەرزەکانی بداتەوە. ³⁵باوکی ئاسمانیم ئاواتان لەگەڵ دەکات ئەگەر هەریەکێکتان لە دڵەوە لە براکەی خۆش نەبێت!»

Chapter 19

¹دوای ئەوەی یەشوا قسەکانی تەواو کرد، لە گەلیلی ڕۆیشت و چووە ناوچەکانی دەوروبەری یەهودیا لەودیوی ڕووباری ئەردەن. ²کۆمەڵێکی زۆر شوێنی کەوتن، لەوێ نەخۆشەکانیانی چاککردەوە.³هەندێک لە فەریسییەکان هاتنە لای و تاقییان کردەوە، لێیان پرسی: «ئایا دروستە پیاو بە هەر هۆکارێک لە ژنەکەی جیاببێتەوە؟» ⁴وەڵامی دانەوە فەرمووی: «ئایا نەتانخوێندووەتەوە کە بەدیهێنەر هەر لە سەرەتاوە مرۆڤی بە نێر و مێ دروست کردووە،⁵وە فەرمووی: هەر بۆیە پیاو باوک و دایکی بەجێدەهێڵێت و لەگەڵ ژنەکەی یەکدەگرێت، بۆ ئەوەی ئەو دووانە ببنە یەک جەستە؟ ⁶ کەواتە چیتر دوو نین، بەڵکو یەک جەستەن. ئەوەی خودا بە یەکتری گەیاندووە با مرۆڤ جیای نەکاتەوە!»⁷لێیان پرسی: «ئەی بۆچی موشە ڕایسپاردوین پیاو تەڵاقنامە بە ژنەکەی بدات و لێی جودا ببێتەوە؟» ⁸لە وەڵامدا فەرمووی: «لەبەر دڵ ڕەقیتان، موشە ڕێگەی پێداون لە ژنەکانتان جیاببنەوە. بەڵام لە سەرەتاوە وا نەبوو. ⁹بەڵام پێتان دەڵێم: ئەوەی بەبێ هۆی داوێنپیسی ژنەکەی خۆی تەڵاق بدات، و یەکێکی دیکە بهێنێت، ئەوا داوێنپیسی دەکات. وەئەوەی لە گەڵ تەڵاق دراوێک هاوسەرگیری بکات، داوێنپیسی دەکات».¹⁰قوتابییەکانی پێیان گوت: «ئەگەر بارو دۆخی مێرد لەگەڵ ژن وا بوو، وا باشترە هاوسەرگیری نەکات!» ¹¹وەڵامی دانەوە: «هەموو خەڵکی ناتوانن ئەم قسەیە پەسەند بکەن، بەڵکو ئەوانەی پێیان دراوە. ¹²خەساو هەن زگماکن؛ خەساویش هەن خەڵک خەساندونی؛ هەیە خۆیان خەساندوە لە پێناوی شانشینی ئاسمانەکان. کێ دەتوانێت پەسەندی بکات، با پەسەندی بکات!»¹³پاشان هەندێکیان منداڵی بچووکیان هێنایە لای تا دەست بخاتە سەریان و نزا بکات، بەڵام قوتابییەکانی سەرزەنشتیان کردن. ¹⁴بەڵام یەشوا فەرمووی: «با بچوکەکان بێنە لام و ڕێگریان لێ مەکەن، چونکە شانشینی ئاسمانەکان بۆ هی وەک ئەمانەیە!» ¹⁵دەستی خستە سەریان، و پاشان لەوێ ڕۆیشت.¹⁶گەنجێک دێتە لای و لێی دەپرسێت: «مامۆستای چاک، دەبێت چ چاکەیەک بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتایی بەدەست بهێنم؟» ¹⁷وەڵامی دایەوە: «بۆچی پرسیارم لێ دەکەیت دەربارەی چی چاکە؟ تەنها یەکێک چاکە. بەڵام، ئەگەر دەتەوێت بچیتە ناو ژیانەوە، کار بە ڕاسپاردەکان بکە».¹⁸پرسیاری کرد: «کام ڕاسپاردە؟» یەشوا وەڵامی دایەوە: «مەکوژە؛ داوێنپیسی مەکە؛ دزی مەکە؛ شایەتی درۆ مەدە؛ ¹⁹ڕێز لە باوک و دایکت بگرە؛ وە نزیکەکەت وەک خۆت خۆش بوێت.»²⁰گەنجەکە پێی گوت: «هەموو ئەم کارانەم لە منداڵییەوە کردوە، ئیتر لە چیم کەمە؟» ²¹یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەگەر دەتەوێت تەواو بیت، بڕۆ هەر چیت هەیە، بیفرۆشە و بەسەر هەژاراندا دابەشی بکە، لە ئاسمان گەنجینەت دەبێت. وەرەو شوێنم بکەوە!» ²²کاتێک گەنجەکە گوێی لەم قسانەی بوو، بە دڵتەنگییەوە ڕۆیشت چونکە خاوەنی سامانێکی زۆر بوو.²³یەشوا بە قوتابییەکانی فەرموو: «ڕاستیتان پێدەڵێم: ئەستەمە دەوڵەمەند بچێتە ناو شانشینی ئاسمانەکانەوە. ²⁴هەروەها دەڵێم: ئاسانترە وشتر بە کونی دەرزیدا تێپەڕێت لەوەی دەوڵەمەندێک بچێتە ناو شانشینی خوداوە».²⁵قوتابییەکانی کاتێک ئەمەیان بیست زۆر سەرسام بوون، و پرسیاریان کرد: «کەواتە، کێ دەتوانێت ڕزگاری بێت؟» ²⁶سەیری کردن و پێی فەرموون: «ئەمە بۆ خەڵکی ئەستەمە. بەڵام لای خودا، هەموو شتەکان دەکرێت!» ²⁷لەوکاتەدا پەترۆ گوتی: «ئەوەتا ئێمە هەموو شتێکمان بەجێهێشت و شوێنت کەوتین، بەشی ئێمە چی دەبێت؟»²⁸یەشوا وەڵامی دانەوە: «ڕاستیتان پێدەڵێم: کاتێک ڕۆڵەی مرۆڤ لە سەردەمی نوێ بوونەوەدا، لەسەر تەختی شکۆمەندی خۆی دادەنیشێت، ئێوە ئەوانەی شوێنم کەوتوون لەسەر دوانزە تەخت دادەنیشن بۆ ئەوەی دادوەری دوازدە هۆزەکەی یەسرائیل بکەن.²⁹هەرکەسێک لە پێناو ناوی من ماڵ و برا و خوشک و باوک و دایک و منداڵ و خاکی بەجێ هێشتبێت، سەد هێندە وەردەگرێت و ژیانی هەتاهەتایی بە میرات دەگرێت. ³⁰بەڵام زۆر لە یەکەمینەکان دەبنە دواهەمین، و زۆریش لە دواهەمینەکان دەبنە یەکەمین.

Chapter 20

¹چونکە شانشینی ئاسمانەکان وەک خاوەن ماڵێک وایە کە بەیانی زوو دەچێتە دەرەوە بۆ ئەوەی کرێکار بۆ ڕەزەکەی بەکرێ بگرێت، ²لەگەڵ کرێکارەکان ڕێککەوت ڕۆژی بە یەک دینار، و ناردینی بۆ ڕەزەکە.³نزیکەی کاتژمێر نۆی بەیانی چووە دەرەوە، لە گۆڕەپانی شارەکەدا کرێکاری دیکەی بێ کاری بینی، ⁴پێی گوتن: ئێوەش بڕۆن و لە ڕەزەکەی مندا کار بکەن و مافی خۆتان دەدەمێ! ئەوانیش ڕۆیشتن.⁵پاشان چووە دەرەوە بۆ گۆڕەپانەکە نزیکەی کاتژمێر دوازدەی پاشنیوەڕۆ. وە نزیکەی کاتژمێر سێی پاشنیوەڕۆ، کرێکاری زیاتری نارد بۆ ناو ڕەزەکەی. ⁶نزیکەی کاتژمێر پێنجی پاشنیوەڕۆ، بەهەمان شێوە چۆوە دەرەوە و کرێکاری دیکەی دۆزیەوە کە کاریان نەبووە، بۆیە لێی پرسین: بۆچی بەدرێژایی ڕۆژ بێکار لێرە دەوەستن؟ ⁷وەڵامیان دایەوە: چونکە کەس بەکرێی نەگرتوین. ئینجا گوتی: هەروەها ئێوەش بچنە ناو ڕەزەکەی من!⁸کاتێک ئێوارە هات، خاوەن ڕەزەکە بە سەرکارەکەی گوت: کرێکارەکان بانگ بکە و کرێکەیان بدەرێ لە دواهەمینەکان دەست پێدەکات لە یەکەمینەکان کۆتایی دێت. ⁹جا ئەوانەی لە کاتژمێر پێنجەوە کاریان دەکرد هاتن و هەریەکەیان یەک دیناری وەرگرت. ¹⁰کاتێک یەکەمینەکان هاتن، پێیان وابوو کە زیاتر وەردەگرن. بەڵام هەریەکەیان یەک دیناریان وەرگرت.¹¹کاتێک دینارەکەیان وەرگرت، بۆڵەبۆڵیان بەسەر خاوەن ماڵەکەدا کرد، ¹²وتیان: ئەمانەی تر تەنها یەک کاتژمێر کاریان کردووە، ئێوەش یەکسانتان کردوون بە ئێمە کە بە درێژایی ڕۆژ لە ژێر گەرمای خۆردا کارمان کردووە!¹³وەڵامی یەکێک لەوانی دایەوە: هاوڕێکەم، من ستەمم لێ نەکردویت؛ لەسەر دینارێک لەگەڵم ڕێک نەکەوتی؟ ¹⁴ئەوەی هی خۆتە بیبە و بە ڕێگای خۆتدا بڕۆ: چونکە من دەمەوێت بەوەی دوای تۆش وەک تۆی بدەمێ.¹⁵ئایا مافی ئەوەم نییە پارەکەم بەو شێوەیە بەکار بهێنم کە دەمەوێت؟ یان چاوت خراپە لەبەر ئەوەی من باشم؟ ¹⁶بەم شێوەیە دواهەمین دەبنە یەکەمین، و یەکەمینیش دەبنە دواهەمین».¹⁷کاتێک یەشوا بەرەو یۆرشەلایم دەچوو، دوازدە قوتابییەکەی لە ڕێگادا جیاکردەوە، و پێی فەرموون: ¹⁸«ئەوەتا ئێمە بەرەو یۆرشەلایم سەردەکەوین، لەوێ ڕۆڵەی مرۆڤ ڕادەستی سەرۆک کاهینەکان، و مامۆستایانی تەورات دەکرێت، و سزای مردنی بەسەردا دەدەن، ¹⁹دەیدەنە دەستی نەتەوەکان، و گاڵتەی پێدەکەن و بە قامچی لێی دەدەن. و لە خاچی دەدەن. بەڵام لە ڕۆژی سێهەمدا هەڵدەستێتەوە».²⁰دایکی کوڕەکانی زەڤدی لەگەڵ کوڕەکانی هاتە لای، و کڕنۆشی بۆ برد و داوای چاکەیەکی لێکرد. ²¹پێی فەرموو: «چیت دەوێت؟» ژنەکە وەڵامی دایەوە: «بڵێ ئەم دوو کوڕەم: لە شانشینی تۆدا دابنیشن، یەکێکیان لە دەستی ڕاستت، و ئەوی دیکەیان لە لای چەپتەوە!»²²یەشوا وەڵامی دایەوە و بە یاکۆڤ و یۆخەنای فەرمووی: «ئێوە نازانن داوای چی دەکەن! ئایا توانای خواردنەوەی ئەو جامەتان هەیە کە من دەیخۆمەوە؟» لە وەڵامدا وتیان: «بەڵێ، دەتوانین!» ²³پێی فەرموون: «لە جامەکەم دەخۆنەوە. سەبارەت بە دانیشتن لە لای ڕاستم و لای چەپم، تەنیا دەتوانم بیدەم بەو کەسانەی باوکم بۆی ئامادە کردوون!» ²⁴کاتێک دە قوتابییەکەیتر ئەمەیان بیست، ناڕەزایی خۆیان لەو دوو برایە دەربڕی²⁵پاشان یەشوا هەموویانی بانگ کردو و فەرمووی: «دەزانن کە فەرمانڕەوای نەتەوەکان بەسەریاندا زاڵ دەبن، و مەزنەکانیان دەسەڵاتدار دەبن بە سەریاندا. ²⁶سەبارەت بە ئێوەش، با ئەوە لە نێوانتاندا نەبێت، بەڵکو هەرکەسێک دەیەوێت لە نێوانتاندا گەورە بێت، با ببێتە خزمەتکارتان، ²⁷هەرکەسێک ئارەزووی ئەوە دەکات لە نێوانتاندا یەکەم بێت، با ببێتە خزمەتکارتان. ²⁸وەک چۆن ڕۆڵەی مرۆڤ: کە نەهاتووە تاکو خزمەت بکرێت، بەڵکو خزمەت بکات وە خۆیی بەخت بکات لە پێناو زۆرینەدا».²⁹کاتێک یەشوا و قوتابییەکانی شاری یەریخۆیان بەجێدەهێشت، کۆمەڵێکی زۆربەدوایدا ڕۆیشتن. ³⁰ئەوە بوو دوو نابینا لەلای ڕێگاکە دانیشتبوون، هەر کە بیستیان یەشوا بەوێدا تێدەپەڕێت، هاواریان کرد: «ئەی پەروەردگار، کوڕی داڤید بەزەیت پێماندا بێتەوە!» ³¹بەڵام خەڵکەکە سەرزەنشتیان کرد کە بێدەنگ بن، بەڵام زیاتر هاواریان دەکرد: «ئەی پەروەردگار، ئەی کوڕی داڤید بەزەیت پێماندا بێتەوە!»³²یەشوا وەستا و بانگی کردن، و لێیانی پرسی: «دەتانەوێت چیتان بۆ بکەم؟» ³³ئەوانیش وەڵامیان دایەوە: «ئەی پەروەردگار چاومان بکەرەوە». ³⁴بەزەیی پێیاندا هاتەوە، و دەستی لە چاوەکانیان دا، یەکسەر چاوەکانیان کرایەوە و بەدوایدا ڕۆیشتن.

Chapter 21

¹کاتێک لە یۆرشەلایم نزیک بوونەوە، گەیشتنە گوندی بێت فاگە لای چیای زەیتون، یەشوا دووانی لە قوتابییەکانی خۆی نارد، ²پێی فەرموون: «بڕۆنە ئەو گوندەی بەرامبەرتان، لەوێ ماکەرێک دەبینن بەستراوەتەوە جاشکەکەی لەگەڵە، بیکەنەوە و بیانهێنن بۆ لای من. ³ئەگەر هەرکەسێک ناڕەزایی بەرامبەرتان هەبوو، بڵێ: پەروەردگار پێویستی پێیانە. یەکسەر دەیاننێرن».⁴ئەمەش ڕوویدا بۆ ئەوەی لە ڕێگەی پێغەمبەرەکەوە گوترا بەدیبێت کە دەڵێت: ⁵«مژدە بە کچی سەهیۆن بدەن: ئەوەتا پاشاکەت دێتە لات، دڵنەرمە و سواری ماکەرێک و جاشی ماکەرێک بووە!»⁶بۆیە هەردوو قوتابییەکەی ڕۆیشتن، و ئەوەی یەشوا فەرمانی پێکردن کردیان، ⁷ماکەر و جاشکەکەیان هێنا، جلەکانیان خستە سەری، و یەشوا سواربوو. ⁸کۆمەڵێکی زۆر گەورە جلەکانیان لەسەر ڕێگاکە ڕاخست، هەندێکی تریش لق و پۆپیان لە دارەکان بڕی و لەسەر ڕێگاکە دایاننا.⁹ئەو خەڵکانەی پێش یەشوا کەوتبوون ئەوانەش لە دوایەوە دەڕۆشتن هاواریان دەکرد: «هۆشیەنا بۆ کوڕی داڤید! پیرۆزە ئەوەی بە ناوی پەروەردگارەوە دێت! هۆشیەنا لە بەرزتریندا!» ¹⁰کاتێک یەشوا چووە یۆرشەلایم، هەموو شارەکە وروژاو، پرسیاریان دەکرد: «ئەمە کێیە؟» ¹¹ئینجا خەڵکەکە وەڵامیان دایەوە: «ئەمە یەشوای پێغەمبەرە کە خەڵکی ناسیرەیە لە گەلیلی».¹²ئینجا یەشوا چووە ناو پەرستگاکە، و هەموو ئەوانەی دەرکرد کە کڕین و فرۆشتنیان دەکرد لە حەوشەی پەرستگا؛ مێزی پارەگۆڕەکان و کورسی کۆتر فرۆشەکانی هەڵگێڕایەوە. ¹³پێی فەرموون: «نووسراوە: ماڵەکەم ناودەبرێت بە ماڵی نزا. بەڵام ئێوە کردتان بە ئەشکەوتی دزەکان!» ¹⁴کاتێک لە پەرستگا بوو کوێرێک و ئیفلیجێک هاتنە لای، و چاکی کردنەوە.¹⁵سەرۆکی کاهینەکان، و مامۆستایانی تەورات، بێزار بوون کاتێک ئەم کارە سەرسوڕهێنەرانەیان بینی کە ئەو کردی، هەروەها منداڵانیش لە پەرستگا هاواریان دەکرد: «هۆشیەنا بۆ کوڕی داڤید!» ¹⁶لێیان پرسی: «دەبیستیت ئەم خەڵکە چی دەڵێن؟» یەشواش وەڵامی دایەوە: «بەڵێ! ئایا هەرگیز نەتانخوێندۆتەوە : لە زاری کۆرپە و شیرە خۆرانەوە ستایشم ئامادە کردووە؟» ¹⁷ئینجا لێیان جیا بۆوە و لە شارەکە چووە دەرەوە بۆ گوندی بێت ئەنیا، و لەوێ شەوەکەی بەسەر برد.¹⁸بۆ بەیانی ڕۆژی دواتر، گەڕایەوە بۆ شار، برسی بوو. ¹⁹کاتێک دار هەنجیرێکی لە تەنیشتی ڕێگاکە بینی ڕووی تێکرد، هیچی نەدۆزییەوە تەنیا گەڵا نەبێت، پێی گوت: «با بۆ هەتاهەتایە چیتر بەرهەمت نەمێنێت!» یەکسەر دار هەنجیرەکە وشک بوو.²⁰کاتێک قوتابییەکان ئەمەیان بینی، سەریان سوڕما و گوتیان: «چەند خێرا دار هەنجیرەکە وشک بوو!» ²¹وەڵامی دانەوە: «ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەگەر باوەڕتان هەبێت و گومان نەکەن، نەک هەر ئەمەی دار هەنجیرەکە دەکەن، بەڵکو ئەگەر بەم کێوە بڵێن: هەڵبکەنرێ و بکەوە ناو دەریاوە، ئەوە دەبێت. ²²هەرچییەک بە باوەڕ لە نزادا داوای بکەن، وەریدەگرن».²³کاتێک گەیشتە پەرستگاکە و دەستی کرد بە فێرکردن، سەرۆک کاهینەکان و پیرانی گەل هاتنە لای، و لێیان پرسی: «بە چ دەسەڵاتێک ئەو کارە دەکەیت؟ وە کێ ئەم دەسەڵاتەی پێداویت؟» ²⁴یەشوا وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «منیش یەک شتتان لێ دەپرسم، ئەگەر وەڵامم بدەنەوە، پێتان دەڵێم بە چ دەسەڵاتێک ئەو کارە دەکەم:²⁵لەئاوهەڵکێشانی یۆخەنان لە کوێوە هاتووە؟ لە ئاسمانەوە یان لە خەڵکەوە؟» بۆیە لە نێوان خۆیاندا ڕاوێژیان کرد و گوتیان: «ئەگەر پێی بڵێین لە ئاسمانەوە هاتووە، پێمان دەڵێت: بۆچی بڕواتان پێی نەکرد؟ ²⁶ئەگەر بڵێین: لە خەڵکەوە، ترسمان لەوە هەیە کە جەماوەری گەل لە دژی ئێمە ڕاپەڕن، چونکە هەموویان یۆخەنان بە پێغەمبەر دەزانن». ²⁷وەڵامیان دایەوە: «ئێمە نازانین!» ئەویش لە وەڵامدا فەرمووی: «منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارانە دەکەم».²⁸«ڕاتان چییە؟ کەسێک دوو کوڕی هەبوو. چووە لای یەکەمیان و پێی گوت: کوڕەکەم، ئەمڕۆ بڕۆ و لە ڕەزەکەمدا کاربکە! ²⁹لە وەڵامدا وتی: من نامەوێت. بەڵام دواتر پەشیمان بۆوە و ڕۆیشت. ³⁰ئینجا پیاوەکە چووە لای کوڕی دووهەم و ئەوەی بە یەکەمی گوتبوو بەویشی گوت. لە وەڵامدا وتی: لە خزمەتدام گەورەم! بەڵام نەچوو.³¹کام لەو دووانە بەویستی باوکی کرد؟» گوتیان: «یەکەمیان!» یەشوا پێی فەرموون: «ڕاستیتان پێدەڵێم باجگر و داوێنپیسان پێش ئێوە دەچنە ناو شانشینی خودا. ³²یۆخەنان هات بۆ ئەوەی ڕێگای ڕاستودروستیتان نیشان بدات، بەڵام ئێوە بڕواتان پێی نەکرد. بەڵام باجگران و لەشفرۆشان بڕوایان پێی کرد. وە کاتێک ئێوە ئەمەتان بینی، پەشیمان نەبوونەوە و باوەڕتان پێی نەکرد!³³گوێ لە نموونەیەکی دیکە بگرن: خاوەن ماڵێک هەبوو ڕەزێکی چاند، و پەرژینێکی بە دەوریدا کرد، گوشەرێکی ترێی تێدا هەڵکەند، و شوێنێکی بەرزی بۆ چاودێری تێدا دروست کرد. ئینجا دایە دەست چەند ڕەزەوانێک و گەشتی کرد. ³⁴جا کاتی کۆکردنەوەی بەرهەم هات، خزمەتکارەکانی نارد بۆ لای ڕەزەوانەکان بۆ وەرگرتنی بەرهەمی ڕەزەکەی،³⁵ڕەزەوانەکان خزمەتکارەکانیان گرت، و لە یەکێکیاندا، و یەکێکیان کوشت، و ئەوی دیکەیان بەردە باران کرد. ³⁶پاشان خاوەن ماڵ خزمەتکاری دیکەی نارد کە ژمارەیان لەوانەی پێشتر زیاتر بوو. ڕەزوانەکان هەمان شتیان بەسەر ئەوانیشدا هێنا. ³⁷لە کۆتاییدا کوڕەکەی نارد، و وتی: ئەوان ڕێز لە کوڕەکەم دەگرن!³⁸هەر کە ڕەزەوانەکان کوڕەکەیان بینی بە یەکتریان گوت: ئەمە میراتگرەکەیە! با بیکوژین تا بتوانین دەست بەسەر میراتەکەیدا بگرین. ³⁹پاشان گرتیان، و کردیانە دەرەوی ڕەزەکە، و کوشتیان!⁴⁰کاتێک خاوەنی ڕەزەکە گەڕایەوە، چی لە ڕەزەوانەکان دەکات؟» ⁴¹وەڵامیان دایەوە: «خراپەکاران، بە خراپی لەناو دەبات. پاشان ڕەزەکە ڕادەستی ڕەزەوانی دیکە دەکات کە لە کاتی خۆیدا بەرهەمەکەی پێدەدەن».⁴²یەشوا پێی فەرموون: «ئایا ئێوە لە پەرتوکەکەدا نەتانخوێندۆتەوە: هەمان ئەو بەردەی بیناکاران ڕەتیان کردەوە، بوو بە سەرەکیترین بەردی بناغە. ئەمە لە پەروەردگارەوە بوو، لە تێڕوانینماندا سەرسوڕهێنەرە!⁴³بۆیە پێتان دەڵێم: شانشینی خودا لە دەستتان دەسەندرێتەوە و دەدرێت بە گەلێک کە بەرهەم دەدەن. ⁴⁴ئەوەی بەسەر ئەم بەردەدا بکەوێت تێکدەشکێت، ئەوەش کە بەردەکە بەسەریدا بکەوێت پانی دەکاتەوە!»⁴⁵کاتێک سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان گوێیان لە نموونەکان بوو کە یەشوا دەیهێنانەوە، تێگەیشتن کە مەبەستی ئەوانە. ⁴⁶هەرچەندە هەوڵیان دەدا دەستگیری بکەن، بەڵام لە خەڵکەکە دەترسان چونکە بە پێغەمبەریان دەزانی.

Chapter 22

¹دووبارە یەشوا بە نموونە قسەی بۆ کردن، فەرمووی: ²«پاشایەتی ئاسمانەکان لە پاشایەک دەچێت کە زەماوەندی بۆ کوڕەکەی گێڕا، ³خزمەتکارەکانی نارد تاکو بانگهێشت کراوان بۆ زەماوەندەکە بانگ بکەن، بەڵام نەیانویست ئامادەبن.⁴دیسان پاشا خزمەتکارانی تری نارد و پێی گوتن: بە ئەوانەی بانگهێشت کراون بڵێن: ئەوەتا من خوانەکەمم ئامادە کردووە؛ گا و گۆلکە قەڵەوەکانم سەربڕیوە هەموو شتێک ئامادەیە، بۆیە وەرەن بۆ زەماوەندەکە!⁵بەڵام ئەوانەی بانگهێشت کرابوون کەم تەرخەم بوون، یەکێکیان دەچووە کێڵگەکەی، و یەکێکی دیکەیان بۆ بازرگانی؛ ⁶ئەوانیتر خزمەتکارەکانی پاشایان دەستگیر کرد و سوکایەتییان پێکردن و کوشتیانن. ⁷جا پاشا تووڕە بوو، سوپاکەی نارد، و ئەو بکوژانەی لەناوبرد و شارەکەیانی سووتاند.⁸پاشان بە خزمەتکارەکانی گوت: زەماوندی هاوسەرگیری ئامادەیە، بەڵام ئەوانەی بانگهێشت کرابوون شایستە نەبوون. ⁹بۆیە بڕۆنە سەر ڕێگاکان، و هەرکەسێک دەبینین بانگهێشتی زەماوەندەکەی بکەن! ¹⁰خزمەتکارەکان چوونە دەرەوە بۆ سەر ڕێگاکان، و ئەوەی بینیان هەموویان کۆکردەوە، چاک و خراپ، تا هۆڵی هاوسەرگیری پڕ بوو لە میوان.¹¹پاشا چووە ژوورەوە بۆ بینینی میوانەکان، کەسێکی بینی کە جلی زەماوەندی لەبەردا نەبوو. ¹²پێی گوت: هاوڕێکەم، چۆن هاتیتە ژوورەوە بۆ ئێرە بەبێ جلی زەماوەند؟ بێدەنگ مایەوە.¹³ئینجا پاشا فەرمانی بە خزمەتکارەکانی کرد و وتی: دەست و قاچی ببەستن، و فڕێی بدەنە ناو تاریکی دەرەوە، لەوێ گریان و جیڕەی ددان دەبێت! ¹⁴چونکە بانگهێشت کراوان زۆرن، بەڵام هەڵبژێردراوان کەمن!»¹⁵فەریسییەکان چوون و پیلانیان داڕشت کە چۆن بە قسەکانی خۆیی توشی بکەن. ¹⁶هەندێک لە قوتابییەکانی خۆیان و لایەنگرانی هیرۆدیان ناردە لای، و پێیان گوت: «مامۆستا، دەزانین تۆ ڕاستگۆیت و بە ڕاستی خەڵکی فێری ڕێگای خودا دەکەیت، و کەست بۆ گرنگ نییە و پێگەی خەڵکی لەبەر چاو ناگریت، ¹⁷کەواتە پێمان بڵێ ڕای تۆ چییە؟ ئایا ڕێگە پێدراوە سەرانە بدەین بە قەیسەر یان نا؟»¹⁸یەشوا بە فێڵەکەیانی زانی و فەرمووی: «ئەی دوو ڕووەکان، بۆچی من بە قسەکانم توشم دەکەن؟ ¹⁹دراوی سەرانەکەم پیشان بدەن!» دینارێکیان پێدا.²⁰پرسیاری لێکردن: «ئەمە وێنە و نەخشی کێیە؟» ²¹وەڵامیان دایەوە: «هی قەیسەرە!» پێی فەرموون: «کەواتە، ئەوەی هی قەیسەرە بیدەنە قەیسەر، و ئەوەش هی خودایە بیدەنە خودا» ²²بەجێیان هێشت و ڕۆیشتن، و سەریان سوڕما لەوەی بیستیان.²³لەو ڕۆژەدا هەندێک لەسەدۆکیمەکان کە باوەڕیان بە زیندووبوونەوە نییە، هاتنە لای و پرسیاریان لێکرد ²⁴«مامۆستا، موشە دەڵێت: ئەگەر پیاوێکی وەجاخ کوێر مرد، ئەوا براکەی براژنەکەی دەخوازێتەوە، و وەچە لەسەر ناوی براکەی دەخاتەوە.²⁵لەلای ئێمە حەوت برا هەبوو، یەکەمیان هاوسەرگیری کرد پاشان مردوو منداڵی بە جێنەهێشت، بۆیە ژنەکەی بۆ براکەی بەجێهێشت؛ ²⁶هەمان شت بۆ دووهەم پاشان سێهەم، تا حەوتەم. ²⁷دوای هەموویان، ژنەکەش مرد. ²⁸لە زیندووبوونەوەدا، ژنەکە دەبێتە هاوسەری کامیان لەو حەوت کەسە، چونکە ژنی هەموویان بووە؟»²⁹یەشوا وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «ئێوە هەڵەن چونکە لە نوسراوە پیرۆزەکان و هێزی خودا تێناگەن. ³⁰مرۆڤەکان لە زیندوو بوونەوەدا نە شوو دەکەن و نە ژن دەهێنن، بەڵکو وەک فریشتەکانی خودا دەبن لە ئاسمان.³¹سەبارەت بە زیندوو بوونەوەی مردووەکان، ئایا ئەوەی لە خوداوە پێتان وتراوە نەتان خوێندۆتەوە: ³²من خودای ئەڤراهەم و خودای یتساخ و خودای یاکۆڤم؟ ئەو خودای مردووان نییە، بەڵکو هی زیندووانە». ³³کاتێک خەڵکەکە ئەمەیان بیست، لە فێرکارییەکانی سەرسام بوون.³⁴کاتێک فەریسییەکان بیستیان کە یەشوا سەدوقییەکانی بێدەنگ کردووە، لەگەڵی کۆبوونەوە، ³⁵یەکێک لەوان پرسیاری لێکرد، لە زانایانی تەورات بوو، هەوڵیدا هەڵیسەنگێنێ: ³⁶«مامۆستا، گرنگترین ڕاسپاردە لە تەوراتدا چییە؟»³⁷وەڵامی دایەوە: «پەروەردگاری خودات بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیرتەوە خۆش بوێت! ³⁸ئەمە مەزنترین و یەکەم ڕاسپاردەیە.³⁹وە دووەمیان هاوشێوەی ئەوە: نزیکەکەت وەک خۆت خۆش بوێت! ⁴⁰ جا هەموو تەورات و پەیامی پێغەمبەران بەم دوو ڕاسپاردەیەوە پەیوەستن!»⁴¹کاتێک فەریسییەکان کۆبوونەوە، یەشوا لێی پرسین: ⁴²«ڕاتان چییە لەسەر مەسیح: ڕۆڵەی کێیە؟» وەڵامیان دایەوە: «ڕۆڵەی داڤید!»⁴³پرسیاری لێکردن: «ئەی چۆن، داڤید بە گیان پێی دەڵێت پەروەردگارم کە دەڵێت: ⁴⁴پەروەردگار بە پەروەردگارمی فەرموو: لە ڕاستەم دابنیشە تا دوژمنەکانت دەکەمە تەختە پێت؟⁴⁵ئەگەر داڤید پێی بڵێت پەروەردگارم، چۆن دەبێتە کوڕی؟» ⁴⁶یەکێکیان نەیتوانی تەنانەت بە یەک وشەش وەڵامی بدەنەوە. وە لەو ڕۆژەوە کەس نەیوێرا هەڵیبسەنگێنن بە هیچ پرسیارێک.

Chapter 23

¹ئینجا یەشوا قسەی لەگەڵ خەڵک و قوتابییەکانی کرد، ² فەرمووی: «مامۆستایانی تەورات و فەریسییەکان لەسەر کورسی موشە دانیشتن: ³هەموو ئەوانە جێبەجێ بکەن کە پێتان دەڵێن. بەڵام بە کرداری ئەوان مەکەن: چونکە ئەوەی دەیڵێن خۆیان کاری پێ ناکەن،⁴بەڵکو باری قورس و گران دەخەنە سەر شانی خەڵکی، بەڵام خۆیان نایانەوێت بە نوکی پەنجەیەک بیانجوڵێنن. ⁵هەر کارێک دەیکەن، بۆ ڕاکێشانی سەرنجی خەڵکە بۆ لای خۆیان. تەفیلینەکانیان نمایش دەکەن و لێواری جلەکانیان درێژ دەکەنەوە؛⁶حەزدەکەن لە ئاهەنگەکاندا شوێنیان لە پێشەوە بێت، و لە کەنیشتەکاندا بایەخیان پێبدرێت، ⁷لە گۆڕەپانەکاندا سڵاویان لێبکرێت، بۆ ئەوەی خەڵکی بانگیان بکەن: مامۆستا، مامۆستا.⁸بەڵام ئێوە، ڕێگە مەدەن کەس بانگتان بکات: مامۆستا! چونکە یەک مامۆستا هەیە، ئێوە هەمووتان بران. ⁹کەسیش لەسەر زەوی بە باوک بانگ مەکەن: چونکە یەک باوکتان هەیە، ئەوەی لە ئاسمانەکانە. ¹⁰ڕێگە مەدەن کەس بە سەرۆک بانگتان بکات، چونکە تەنها یەک سەرۆکتان هەیە، ئەویش مەسیحە.¹¹گەورەترینتان با خزمەتکاری ئێوە بێت. ¹² ئەوەی خۆی بەرز بکاتەوە نزم دەکرێتەوە، ئەوەش خۆی نزم بکاتەوە بەرز دەکرێتەوە.¹³بەڵام هاوار بە ئێوە ئەی مامۆستایانی تەورات و فەریسییە دووڕوەکان! چونکە دەرگای شانشینی ئاسمان بە ڕووی خەڵکدا دادەخەن، نە خۆتان دەچنە ناوی، و نە دەهێڵن ئەوانەی کە دەیانەوێت بچنە ناوی! ¹⁴هاوار بە ئێوە ئەی مامۆستایانی تەورات و فەریسییە دووڕوەکان! ماڵی بێوەژن دەخۆن بیانو دەهێننەوە بۆ درێژ کردنەوەی نزاکانتان. لەبەر ئەوە سزای توندتر دێتە سەرتان! ¹⁵هاوار بە ئێوە ئەی مامۆستایانی تەورات و فەریسییە دووڕوەکان! دەریا و وشکانی دەگەڕێن تاکو یەکێک بکەنە یەهودی؛ کە بووە یەهودی ئەوسا دوو هێندەی خۆتان دەیکەنە منداڵی دۆزەخ!¹⁶هاوار بە ئێوە ئەی ڕابەرە کوێرەکان! ئێوە دەڵێن: سوێند خواردن بە پەرەستگا، سوێندەکە پابەندی ناکات؛ بەڵام ئەوەی سوێند بە زێڕی پەرستگا بخوات، ئەوا سوێندەکەی پابەندی دەکات! ¹⁷ئەی نەزان و نابیناکان! کام لەم دووانە مەزنترە: زێڕ یان ئەو پەرستگایەی زێڕەکە پیرۆز دەکات؟¹⁸ئێوە دەڵێن: ئەوەی سوێند بە قوربانگا بخوات، سوێندەکەی پابەندی ناکات؛ وەهەر کەسێک سوێند بە قوربانی سەر قوربانگا بخوات، سوێندەکەی پابەندی دەکات! ¹⁹ئەی نابینایان! کام لەم دووانە مەزنترە: قوربانی یان ئەو قوربانگایەی کە قوربانییەکە پیرۆز دەکات؟²⁰چونکە ئەوەی سوێند بە قوربانگا دەخوات، ئەوا سوێند دەخوات بە هەموو ئەوانەش کە لەسەریەتی؛ ²¹ئەوەی سوێند بە پەرستگا دەخوات، ئەوا سوێند بەو دەخوات و بە ئەوەش کە تێیدا نیشتەجێیە؛ ²² ئەوەی سوێند بە ئاسمان دەخوات، ئەوا سوێند بە تەختی خودا دەخوات و بەوەش کە لەسەری دانیشتووە!²³هاوار بە ئێوە ئەی مامۆستایانی تەورات و فەریسییە دووڕوەکان! چونکە دەیەکی نەعنا و پونگ و زیرە دەدەن، بەڵام ڕاسپاردە گرنگەکانی تەورات پشت گوێ دەخەن: وەکو دادپەروەری و بەزەیی دڵسۆزی. پێویست بوو ئەمانە پەیڕەو بکەن و ئەوانیش پشتگوێ نەخەن! ²⁴ئەی ڕابەری نابینا! ئێوە ئاو لە مێشوولە دەپاڵێون، بەڵام وشتر قووتدەدەن!²⁵هاوار بە ئێوە مامۆستایانی تەورات و فەریسییە دووڕوەکان! دەرەوەی جام و دەفرەکان پاک دەکەنەوە، بەڵام لە ناوەوە پڕن لەوەی بە تاڵانی و چاو چنۆکی بەدەستتان هێناوە! ²⁶ئەی فەریسیی نابینا، سەرەتا ناوەوەی دەفرەکە پاک بکەرەوە بۆ ئەوەی دەرەوەشی پاک بێت!²⁷هاوار بە ئێوە مامۆستایانی تەورات و فەریسییە دووڕوەکان! چونکە ئێوە وەک گۆڕە سپی کراوەکانن: لە دەرەوە جوان دەردەکەون، بەڵام لە ناوەوە پڕن لە ئێسکی مردوو و هەموو پیسییەک! ²⁸بە هەمان شێوە ئێوەش، بە ڕاستودروست دەردەکەون، بەڵام لە ناوەوە پڕن لە دوو ڕوویی و خراپەکاری!²⁹هاوار بە ئێوە مامۆستایانی تەورات و فەریسییە دووڕوەکان! ئێوە گۆڕی پێغەمبەران دروست دەکەن و ئارامگای ڕاستودروستان دەڕازێننەوە، ³⁰ئێوە دەڵێن: ئەگەر ئێمە لە سەردەمی باوباپیرانماندا بژیاینایە لەگەڵیان بەشداریمان نەدەکرد لە ڕشتنی خوێنی پێغەمبەران. ³¹بەم قسەیە لە دژی خۆتان شایەتی دەدەن کە ئێوە ڕۆڵەی ئەوانەنن کە پێغەمبەرەکانیان کوشتووە!³²کەواتە ئەوەی باوکانتان دەستیان پێکردووە تەواوی بکەن تا پێوانەکەیان سەرڕێژ دەبێت! ³³ئەی مارەکان، منداڵانی مار! چۆن لە سزای دۆزەخ ڕزگارتان دەبێت؟³⁴بۆیە: ئەوەتا پێغەمبەر و دانا و مامۆستاتان بۆ دەنێرم، هەندێکیان دەکوژن و لە خاچیان ئەدەن، هەندێکیشیان لە کەنیشتەکانتاندا بە قامچی لێیان ئەدەن، و لە شارێکەوە بۆ شارێکی دیکە دەریان دەکەن. ³⁵بەمەش خوێنی هەموو بێتاوانێک کە لەسەر زەوی ڕژاوە لە ئەستۆیی ئێوەیە: لە خوێنی هابیلی ڕاستودروستەوە تا خوێنی زەخەریای کوڕی بەرەخیا کە لە نێوان پەرستگا و قوربانگاکەدا کوشتتان. ³⁶ڕاستیتان پێدەڵێم: سزای هەموو ئەمانە بۆ ئەم نەوەیە دادەبەزێت.³⁷ئەی یۆرشەلایم، ئەی یۆرشەلایم، بکوژی پێغەمبەران و بەردبارانکەری ئەوانەی بۆت نێردران! چەند جار ویستم منداڵەکانت کۆبکەمەوە هەروەک چۆن مریشک جوجەڵەکانی لەژێر باڵیدا کۆدەکاتەوە، بەڵام نەتانویست! ³⁸ئەوەتا ماڵەکەتان بە وێرانی بۆ بەجێدەهێڵدرێ! ³⁹پێتان دەڵێم ئیتر نامبیننەوە، هەتا ئەو کاتەی دەڵێن: پیرۆزە ئەوەی بە ناوی پەروەردگارەوەوە دێت!»

Chapter 24

¹پاشان یەشوا پەرستگاکەی بەجێهێشت، کاتێک ڕۆیشت قوتابییەکانی هاتنە لای، و سەرنجیان بۆ تەلارەکانی پەرستگاکە ڕاکێشا. ²پێی فەرموون: «ئەم هەموو تەلارانە دەبینن؟ ڕاستیتان پێدەڵێم: هیچ بەردێک لێرە لەسەر بەردێک نامێنێتەوە کە نەڕوخێت!»³لەکاتێکدا لەسەر چیای زەیتون دانیشتبوو، قوتابییەکانی بە تەنیا هاتنە لای و پێیان گوت: «پێمان بڵێ کەی ئەمە ڕوودەدات. وە نیشانەی گەڕانەوەت و کۆتایی سەردەم چییە؟» ⁴یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئاگادار بن! با کەس گومڕاتان نەکات! ⁵چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن من مەسیحەکەم، وە زۆر کەس گومڕا دەکەن.⁶گوێ بیستی شەڕ و هەواڵی جەنگ دەبن. بەڵام مەترسن! ئەمە هەمووی دەبێت ڕووبدات، بەڵام هێشتا کۆتایی نییە. ⁷نەتەوە لە نەتەوە هەڵ دەگەڕێتەوە، شانشین دژی شانشین، و لە زۆر شوێن برسێتی و بوومەلەرزە ڕوودەدات. ⁸بەڵام هەموو ئەمانە تەنها سەرەتای ئازارەکانن.⁹لەوکاتەدا خەڵکی ڕادەستتان دەکەن بۆ ئەشکەنجە دان، و دەتانکوژن، لە پێناو ناوی مندا هەموو گەلان ڕقیان لێتان دەبێتەوە؛ ¹⁰زۆر کەس هەڵ دەگەڕێنەوە و یەکتری بە گرتن دەدەن و ڕقیان لە یەکتری دەبێتەوە، ¹¹زۆر پێغەمبەری درۆزن و دژە مەسیحەکان دەردەکەون و زۆریش گومڕا دەکەن.¹²لەگەڵ پەرەسەندنی گوناهە، خۆشەویستی زۆر کەس سارد دەبێتەوە. ¹³بەڵام ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت، ڕزگاری دەبێت. ¹⁴ئەم مزگێنی شانشینە لە هەموو جیهاندا ڕادەگەیەنرێت، وەک شایەتحاڵێک بۆ من بۆ هەموو گەلان. وە دواتر کۆتایی دێت.¹⁵کاتێک دەبینن قێزەونی وێرانکەر، لە شوێنی پیرۆزدا ڕاوەستاوە، ئەوەی دانیال پێغمبەر باسی کردووە، با خوێنەر تێبگات! ¹⁶لەوکاتەدا با ئەوانەی لە ناوچەی یەهودیان بەرەو شاخەکان هەڵبێن؛ ¹⁷ئەوەی لەسەربانە، با نەچێتە خوارەوە بۆ بردنی ئەوەی لە ماڵکەیدایە؛ ¹⁸ئەو کەسەی لە کێڵگەیە، با نەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی جلەکانی ببات!¹⁹هاوار بۆ دووگیان و شیردەرەکان لەو ڕۆژانەدا! ²⁰نزا بکەن با هەڵاتنتان لە زستان یان لە شەباتدا نەبێت، ²¹ئەو کاتە تەنگانەیەکی گەورە ڕوودەدات کە لە سەرەتای جیهانەوە تا ئێستا ڕووی نەداوە و هەرگیز ڕووشنادات. ²²ئەگەر ئەو ڕۆژانە کورت نەکرایەتەوە، هیچ کەسێک ڕزگاری نەدەبوو. بەڵام لە پێناوی هەڵبژێردراوەکاندا ئەو ڕۆژانە کورت دەکرێنەوە.²³ئەگەر ئەو کاتە پێیان گوتن: ئەوەتا مەسیحەکە لێرەیە، یان ئەوەتا لەوێیە، باوەڕ مەکەن! ²⁴زۆر دژە مەسیح و پێغەمبەری ساختە دەردەکەون، نیشانەی مەزن و پەرجوو دەنوێنن، بە شێوەیەک ئەگەر بتوانن، تەنانەت هەڵبژێردراوانیش گومڕا دەکەن. ²⁵ئەوەتا پێش ئەوەی ڕووبدات پێم گوتن.²⁶ئەگەر خەڵکی پێیان گوتن: ئەواتە مەسیحەکە لە چۆڵەوانیە! مەچنە دەرەوە بۆلایی؛ یان: ئەوەتا لە ژوورەکانی ناوەوەیە! باوەڕ مەکەن. ²⁷چۆن هەورە بروسکە ڕووناکی دەدات لە ڕۆژهەڵاتەوە ڕۆژئاوا ڕوناک دەکاتەوە، گەڕانەوەی ڕۆڵەی مرۆڤیش ئاوا دەبێت. ²⁸کەلاک لەکوێ بێت، داڵ لەوێ کۆدەبێتەوە!²⁹دەستبەجێ دوای تەنگانەی ئەو ڕۆژانە، خۆر تاریک دەبێت، و مانگ ڕووناکی خۆی دەشارێتەوە، و ئەستێرەکان لە ئاسمان دەکەونە خوارەوە، و هێزی ئاسمانەکان دەهەژێن.³⁰پاشان نیشانەی ڕۆڵەی مرۆڤ لە ئاسمان دەردەکەوێت، و هەموو هۆزەکانی سەر زەوی ماتەمینی دەگێڕن، و ڕۆڵەی مرۆڤ دەبینن کە لە هەوری ئاسماندا بە هێز و شکۆمەندییەکی مەزنەوە دێت. ³¹فریشتەکانی دەنێرێت بە دەنگی کەڕەنایەکی مەزنەوە بۆ کۆکردنەوەی هەڵبژێردراوەکانی لە ئاراستەی چوار لایەکە، لەم سەری ئاسمانەکانەوە هەتا ئەو سەری.³²ئەم نموونەیە لە دار هەنجیرەوە فێربن: کاتێک لقەکانی نەرم دەبن، و گەڵا دەکات، دەزانن کە هاوین نزیک بۆتەوە. ³³بە هەمان شێوە کاتێک هەموو ئەم شتانە دەبینن، بزانن کە نزیکە و لە بەردەرگایە!³⁴ڕاستیتان پێدەڵێم: ئەم نەوەیە هەرگیز بەسەرناچێت، تا هەموو ئەمانە ڕوونەدەن. ³⁵ ئاسمان و زەوی بەسەردەچن؛ بەڵام وشەکانم هەرگیز بەسەرناچن.³⁶سەبارەت بەو ڕۆژ و کاتژمێرە، کەس نایزانێت، تەنانەت فریشتەکانی ئاسمانیش، بەڵکو تەنها باوک نەبێت.³⁷سەردەمی نواخ چۆن بوو، کاتی گەڕانەوەی ڕۆڵەی مرۆڤیش ئاوا دەبێت: ³⁸لە ڕۆژانی پێش لافاوەکە خەڵک دەیانخوارد و دەیانخواردەوە ژنیان دەهێنا و شویان دەکرد، سەریان سوڕما ئەو ڕۆژەی نواخ چووە ناو کەشتییەکەوە، ³⁹نەیاندەزانی چی ڕوودەدات هەتا لافاوەکە هات و هەمووی برد. گەڕانەوەی ڕۆڵەی مرۆڤیش ئاوا دەبێت:⁴⁰لەوکاتەدا دوو پیاو لە کێڵگەدا دەبن، یەکێکیان دەبردرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت، ⁴¹دوو ژن دەستاڕ دەگێڕن، یەکێکیان دەبرێت، و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت. ⁴²جا ئێشک بگرن، چونکە نازانن پەروەردگارتان لە چ کاتێکدا دەگەڕێتەوە.⁴³بزانە ئەگەر خاوەن ماڵەکە بزانێت لە چ چارەکێکی شەودا دزەکە دەچێتە سەری، ئەوا بە ئاگا دەمایەوە و نەیدەهێشت ماڵەکەی ببڕدرێت. ⁴⁴هەروەها ئامادەبن، چونکە ڕۆڵەی مرۆڤ لە کاتێکدا دەگەڕێتەوە کە چاوەڕوانیتان نەدەکرد!⁴⁵کەواتە کێیە ئەو خزمەتکارە دڵسۆز و دانایەی کە گەورەکەی دەیکاتە سەرپەرشتیاری خانەوادەکەی تا لە کاتی خۆیدا خواردنیان پێبدات؟ ⁴⁶ خۆزگە بەو خزمەتکارەی کە گەورەکەی دێت و دەیبینێت کە کارەکانی دەکات. ⁴⁷ڕاستیتان پێدەڵێم: دەیکاتە سەرپەرشتیاری هەموو موڵک و ماڵەکەی.⁴⁸بەڵام ئەگەر ئەو خزمەتکارە خراپە لە دڵی خۆیدا بڵێ: گەورەکەم لە گەڕانەویدا دوادەکەوێت! ⁴⁹دەستی کرد بە لێدانی هاو خزمەتکارەکانی و لەگەڵ سەرخۆشەکان خواردی و خواردییەوە، ⁵⁰ئیتر گەورەی ئەو خزمەتکارە لە ڕۆژێکدا دەگەڕێتەوە کە چاوەڕێی ناکات، وە کاتژمێک کە نایزانێت، ⁵¹ئینجا پارچەپارچەی دەکات و بەشی لەگەڵ دووڕوواندا دادەنێت، جا گریان و جیڕەی ددان لەوێ دەبێت!

Chapter 25

¹لەو کاتەدا شانشینی ئاسمانەکان لە دە پاکیزە دەچێت، کە چرایان هەڵگرتبێت و بەرەوپیری زاوا بچن. ²پێنج لەوان دانا بوون، وە پێنجیان نەزان. ³جا نەزانەکان چراکانیان بەبێ زەیت بردبوو. ⁴بەڵام داناکان، لەگەڵ چراکانیان زەیتیان لە دەفرەکانیاندا برد.⁵کاتێک زاوا دواکەوت، هەموویان خەو بردنییەوە و نووستن. ⁶لە نیوەی شەودا هاوار کرا: ئەوەتا زاوا دێت؛ بۆیە چوون بەرەو پیری!⁷ئینجا هەموو پاکیزەکان هەستان و چراکانیان ئامادە کرد. ⁸نەزانەکان بە داناکانیان گوت: هەندێک زیتمان لەوەی خۆتان بدەنێ، چونکە چراکانمان دەکوژێنەوە! ⁹داناکان وەڵامیان دانەوە: لەوانەیە بەشی خۆشمان نەکات. بۆیە بڕۆن بۆ لای زەیت فرۆشەکان و بکڕن بەڵام!¹⁰لە کاتێکدا کە نەزانەکان چوون بۆ کڕینی، زاوا هات و ئەوانەی ئامادە بوون لەگەڵیدا چوونە ناو هۆڵی زەماوەندەکە، و دەرگاکە داخرا. ¹¹دوای ئەوەی پاکیزەکانیتر گەڕانەوە، گوتیان: گەورەم، گەورەم، لێمان بکەرەوە! ¹²زاواش وەڵامی دانەوە: ڕاستیتان پێدەڵێم بەڵام: من ناتناسم! ¹³بۆیە ئێشک بگرن، چونکە ڕۆژ و کاتەکە نازانن.¹⁴لە مرۆڤێک دەچێت کە گەشت دەکات، و خزمەتکارەکانی بانگ بکات و سامانەکەی خۆی بدات پێیان، ¹⁵پێنج کیسە (زیوی) دایە یەکێکیان، و ئەوی دیکە دوو کیسە، و سێیەمیش یەک کیسە، هەریەکە بەگوێرەی توانای خۆی، پاشان گەشتی کرد. ¹⁶ئەوەی پێنج کیسە زیوەکەی وەرگرت، بازرگانی پێوەکرد، پێنجی دیکەشی قازانج کرد.¹⁷بە هەمان شێوە ئەوەی دوو کیسە زیوەکە وەرگرت، دوانی تری قازانج کرد. ¹⁸بەڵام ئەوەی یەک کیسە زیوەکەی وەرگرت، ڕۆیشت و چاڵێکی هەڵکەند و پارەی گەورەکەی تێدا شاردەوە.¹⁹دوای ماوەیەکی زۆر، گەورەی ئەو خزمەتکارانە گەڕایەوە و لێپرسینەوەی لەگەڵدا کردن. ²⁰ئینجا ئەو کەسەی پێنج کیسەکەی وەرگرتبوو، هاتە لای و پێنج کیسەی دیکەی هێنا، و گوتی: گەورەم تۆ پێنج کیسەت پێدام، ئەمانەش پێنج کیسەی ترن کە بەدەستم هێناوە! ²¹گەورەکەی پێی گوت: کارێکی چاکت کردوە ئەی خزمەتکاری چاک و دەستپاک! لە کەم دەستپاک بوویت، دەسەڵاتت بەسەر زۆرتردا ئەدەمێ. بچۆ ناو خۆشی گەورەکەت!²²ئینجا ئەو کەسەی دوو کیسەکەی وەرگرتبوو هاتە لای و وتی: گەورەم تۆ دوو کیسەت پێدام، ئەمانە دوو کیسەی ترن کە بەدەستم هێناون! ²³گەورەکەی پێی گوت: کارێکی چاکت کردوە ئەی خزمەتکاری چاک و دەستپاک! لە کەم دەستپاک بوویت، دەسەڵاتت بەسەر زۆرتردا ئەدەمێ. بچۆ ناو خۆشی گەورەکەت!²⁴پاشان ئەوە هات کە یەک کیسە زیوەکەی وەرگرتبوو، گوتی: گەورەم، زانیم تۆ پیاوێکی دڵڕەقیت، لە شوێنێک دروێنە دەکەیت کە نەتچاندووە، و لە شوێنێکیش کۆدەکەیتەوە کە تۆوت نەکردووە، ²⁵بۆیە ترسام، و کیسەکەتم لە زەویدا شاردەوە. ئەمە پارەکەتە!²⁶گەورەکەی وەڵامی دایەوە: ئەی خزمەتکاری بەدکار و تەمبەڵ! کە زانیت من دروێنە لەو شوێنە دەکەم کە نەمچاندووە، لەوە کۆدەکەمەوە کە تۆوم نەکردووە، ²⁷باش بوو بۆ تۆ پارەکەمت لای پارەگۆڕەوەکانم دابنایە بۆ ئەوەی لە گەڕانەوەمدا لەگەڵ سوودەکەی وەریبگرمەوە!²⁸پاشان بە خزمەتکارەکانی گوت: کیسەکەی لێ وەربگرن، و بیدەن بە خاوەنی دە کیسەکە: ²⁹چونکە ئەوەی هەیەتی، پێی دەدرێت و لێی دەڕژێت؛ بەڵام ئەوەی نییەتی، تەنانەت ئەوەی هەشیەتی لێی دەسەنرێتەوە. ³⁰سەبارەت بەم خزمەتکارە بێ سوودەش، فڕێبدەنە تاریکی دەرەوە، جا گریان و جیڕەی ددان لەوێ دەبێت!³¹کاتێک ڕۆڵەی مرۆڤ لەگەڵ هەموو فریشتەکانی لە شکۆمەندی خۆیدا دەگەڕێتەوە، لەسەر تەختی شکۆمەندی خۆی دادەنیشێت، ³²هەموو گەلان لەبەردەمیدا کۆدەبنەوە، ئەویش لە یەکتر جیایان دەکاتەوە وەک چۆن شوانێک مەڕەکان لە بزنەکان جیادەکاتەوە، ³³مەڕەکان لە لای ڕاستی، و بزنەکان لە لای چەپی ڕادەگرێت؛³⁴ئینجا پاشا بەوانەی لای ڕاستی دەفەرموێ: وەرن ئەی ئەوانەی باوکم بەرەکەت داریکردن، ببنە میراتگری ئەو شانشینە کە لە دامەزراندنی جیهانەوە بۆتان ئامادە کراوە: ³⁵چونکە برسی بووم نانتان دامێ، تینوو بووم ئاوتان دامێ، نامۆ بووم شوێنتان کردمەوە، ³⁶ڕووت بووم پۆشاتانم، نەخۆش بووم سەردانتان کردم، زیندانی بووم هاتنە لام!³⁷جا چاکەکاران وەڵامیان دایەوە وتیان: ئەی پەروەردگار، کەی تۆمان بینیوە بە برسێتی و نانت بدەینێ، یان تینوبیت ئاوت بدەینێ؟ ³⁸کەی تۆمان بینیوە بە نامۆیی و شوێنمان پێدابیت، یان ڕووت بوویت تۆمان پۆشیبێت؟ ³⁹کەی تۆمان بە نەخۆشی یان زیندانی بینیوە و هاتووین بۆلات؟ ⁴⁰ئینجا پاشا وەڵامی دانەوە: ڕاستیتان پێدەڵێم: هەرچییەکتان بۆ یەکێک لەم برا بچووکانەم کردووە، بۆ منتان کردووە!⁴¹پاشان بە ئەوانەی لای چەپی خۆی دەڵێت: ئەی نەفرەت لێکراوان لێم دوربن بۆ ناو ئاگری هەتاهەتای بڕۆن کە بۆ شەیتان و هاوکارەکانی ئامادە کراوە! ⁴²چونکە برسی بووم نانتان نەدامێ، تینوو بووم ئاوتان نەدامێ، ⁴³نامۆ بووم شوێنتان نەکردمەوە، ڕووت بووم نەتان پۆشیم، نەخۆش و زیندانی بووم نەهاتن بۆ سەردانم!⁴⁴ئەوانیش وەڵامیان دایەوە و گوتیان: ئەی پەروەردگار، کەی برسی یان تینوو یان نامۆ یان ڕووت یان نەخۆش یان لە زیندان تۆمان بینی، و خزمەتمان نەکردیت؟ ⁴⁵وەڵامی دانەوە: ڕاستیتان پێدەڵێم: لەبەر ئەوەی لەگەڵ یەکێک لەم برا بچووکانەمدا نەتانکرد، بۆ منیشتان نەکردوە! ⁴⁶ئەوانە بۆ سزای هەتاهەتایی دەڕۆن، بەڵام ڕاستودروستان بۆ ژیانی هەتاهەتایی!»

Chapter 26

¹کاتێک یەشوا هەموو ئەم فەرمایشتانەی تەواو کرد، بە قوتابییەکانی فەرموو: ²«دەزانن دوای دوو ڕۆژ پەسخە دێت، ڕۆڵەی مرۆڤیش بە دەستەوە دەدرێت بۆ لە خاچدان».³پاشان سەرۆک کاهینەکان و پیرانی گەل لە ماڵی سەرۆک کاهین کە پێی دەگوترا کیافا کۆبوونەوە، ⁴وە پیلانیان دانا بە فێڵێک یەشوا بگرن و بیکوژن. ⁵بەڵام ئەوان گوتیان: «لە جەژندا ئەمە ناکەین، نەک ئاژاوە لە نێوان گەلدا دروست بێت!»⁶کاتێک یەشوا لەگەڵ شیمۆنی گول لە بێت ئەنیا بوو، ⁷ژنێک بە شوشەیەک بۆنی خۆشی گرانبەهاوە هاتە لای، لە کاتێکدا کە پاڵی دابۆوە بەسەر سەریدا ڕشتی. ⁸قوتابییەکانی ناڕازی بوون کاتێک ئەمەیان بینی، و گوتیان: «ئەم زیادەڕەوییە بۆچی؟ ⁹دەکرا ئەم بۆنە بە پارەیەکی زۆر بفرۆشرایە، پارەکەی بدرایە بە هەژاران؟»¹⁰کاتێک یەشوا ئەمەی زانی، پێی فەرموون: «بۆچی ئەم ژنە هەراسان دەکەن؟ ئەوەی کردی بۆ من کارێکی باش بوو. ¹¹چونکە هەژاران هەمیشە لەگەڵتانن؛ بەڵام من هەموو کاتێک لەگەڵتان نابم.¹²چونکە کاتێک بۆنەکەی بەسەر جەستەمدا ڕشت، وەک ئامادەکارییەک بوو بۆ ناشتنم. ¹³ڕاستیتان پێدەڵێم: لە هەر شوێنێکی جیهاندا ئەم مزگێنییە ڕابگەیەنرێت، یادی ئەوەش دەکرێتەوە، کە ئەم ژنە کردوویەتی».¹⁴یەکێک لە دوازدەکە، کە بە یەهودای ئیسخاریۆتی بانگ دەکرا، چووە لای سەرۆک کاهینەکان، ¹⁵وتی: «چەندم پێدەدەیت تا ڕادەستی ئێوەی بکەم؟» سی پارچە زیویان پێدا. ¹⁶لەو کاتەوە، یەهودا چاوەڕێی هەلێکی دەکرد بۆ بەدەستەوەدانی.¹⁷لە ڕۆژی یەکەمی ڕۆژانی فەتیرەدا، قوتابییەکان هاتنە لای یەشوا و لێیان پرسی: « دەتەوێ لەکوێ ئامادەکاریت بۆ بکەین تاکو نانی پەسخە بخۆیت؟» ¹⁸وەڵامی دانەوە: «بڕۆنە ناو شارەکە و بچنە لای فڵان کەس و پێی بڵێن: مامۆستا دەڵێت کاتەکەم نزیکە، دەبێت لەلای تۆ لەگەڵ قوتابییەکانم پەسخە بکەم». ¹⁹قوتابییەکان وەک یەشوا فەرمانی پێکردن کردیان، و جەژنی پەسخەیان لەوێ ئامادە کرد.²⁰لای ئێوارە لەگەڵ دوازدە قوتابییەکە دانیشت. ²¹کاتێک نانیان دەخوارد، فەرمووی: «ڕاستیتان پێدەڵێم: یەکێک لە ئێوە بە گرتنم دەدات». ²²بۆیە زۆر دڵتەنگ بوون، و هەریەکەیان پرسیاریان لێکرد: «ئەی پەروەردگار ئایا منم؟»²³وەڵامی دایەوە: «ئەوەی لەگەڵم دەست دەخاتە ناو قاپەکە ئەوەیە کە بەگرتنم دەدات. ²⁴ڕۆڵەی مرۆڤ دەبێت بڕوات وەک ئەوەی دەربارەی نووسراوە، بەڵام هاوار بە ئەو پیاوەی کە بە دەستی ئەو ڕۆڵەی مرۆڤ بەگرتن دەدرێت. باشتر بوو بۆ ئەو پیاوە ئەگەر لەدایک نەبووایە!» ²⁵ئینجا یەهودا کە ناپاکی لێکرد لێی پرسی: «مامۆستا ئایا من ئەوم؟» لە وەڵامدا فەرمووی: «تۆ وتت! »²⁶لە کاتی نان خواردندا، یەشوا نانێکی هەڵگرت، و بەرەکەتداری کرد، و شکاندی و دایی بە قوتابییەکانی و فەرمووی: «وەریگرن، بیخۆن: ئەمە جەستەی منە!»²⁷پاشان جامەکەی هەڵگرت، و سوپاسی کرد، پێیدان و پێی فەرموون: «هەمووتان لێی بخۆنەوە. ²⁸چونکە ئەمە خوێنی منە کە بۆ پەیمانی نوێیە کە لە پێناو زۆرینەدا دەڕێژرێت بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان. ²⁹بەڵام پێتان دەڵێم: چیتر لەم بەرهەمی ترێیە ناخۆمەوە تا ئەو ڕۆژە دێت کە لە شانیشینی باوکمدا بە تازەیی لە گەڵتان دەیخۆمەوە».³⁰پاشان پەسنیان گوت و، چوونە دەرەوە بۆ شاخی زەیتوون. ³¹ئینجا یەشوا پێی فەرموون: «ئەمشەو لە هەمووتان بەد گومان دەبن. چونکە نووسراوە: لە شوانەکە دەدەم، مەڕەکانی مێگەلەکە پەرتەوازە دەبن. ³²بەڵام دوای هەستانەوەم پێش ئێوە دەچمە گەلیلی».³³پەترۆ وەڵامی دایەوە و گوتی: «ئەگەر هەمووان گومانت لێبکەن، من هەرگیز گومان ناکەم!» ³⁴یەشوا پێی فەرموو: «ڕاستیت پێدەڵێم: ئەمشەو، پێش خوێندنی کەڵەشێر، سێ جار نکۆڵی لە من دەکەیت!» ³⁵پەترۆ پێی گوت: «تەنانەت ئەگەر لەگەڵیشت بمرم، هەرگیز نکۆڵیت لێ ناکەم!» هەموو قوتابییەکانی هەمان شتیان گوت.³⁶پاشان یەشوا و قوتابییەکانی چوونە باخچەیەک بە ناوی گێتسمانی، و پێی فەرموون: «لێرە دابنیشن تا من دەچمە ئەوێ و نزا دەکەم». ³⁷پەترۆ و دوو کوڕەکەی زەڤدی برد و هەستی بە خەم و پەژارە کرد. ³⁸پێی فەرموون: «زۆر دڵتەنگم خەریکە بمرم! لێرە بمێننەوە و بە ئاگابن لەگەڵم!»³⁹کەمێک لێیان دوورتر کەوتەوە و بەسەر ڕوودا کەوت و نزای کرد، و فەرمووی: «باوکە، ئەگەر دەکرێت، با ئەم جامەم لێ تێپەڕێت: بەڵام، نەک وەک ئەوەی من دەمەوێت، بەڵکو وەک ئەوەی تۆ دەتەوێت!» ⁴⁰ئینجا گەڕایەوە بۆ لای قوتابییەکانی بینی نوستوون، بە پەترۆی فەرموو: «بەم شێوەیە نەتانتوانی بۆ ماوەی یەک کاتژمێر لەگەڵمدا بە ئاگابن؟ ⁴¹بە ئاگابن و نزا بکەن تا نەچنە نێو تاقیکردنەوە. گیان چالاکە؛ بەڵام جەستە لاوازە».⁴²دووبارە چوو بۆ نزا کردن و فەرمووی: «باوکە، ئەگەر نابێت ئەم جامەم لێ تێپەڕێنیت تا نەیخۆمەوە، ئەوا با بەویستی تۆ بێت!» ⁴³کاتێک گەڕایەوە بۆ لای قوتابییەکانی، بینی نوستوون چونکە خەو چاوەکانیانی قورس کردبوون. ⁴⁴جا وازی لێ هێنان، و بۆ جاری سێهەم نزای کرد، و هەمان وشەکانی دووبارە کردەوە.⁴⁵پاشان گەڕایەوە بۆ لای قوتابییەکانی و فەرمووی: «ئێستا بخەون و پشوو بدەن! کاتەکە هات، ڕۆڵەی مرۆڤ دەدرێتە دەستی گوناهباران. ⁴⁶هەستن با بڕۆین! ئەوەتا ئەوەی بەگرتنم دەدات نزیک بۆتەوە.»⁴⁷کاتێک هێشتا قسەی دەکرد، یەهودا، یەکێک لە دوازدەکە، گەیشتە لای و لەگەڵ خەڵکێکی زۆر کە شمشێر و داریان هەڵگرتبوو، لەلایەن سەرۆک کاهینەکان و پیرانی گەلەوە نێردرابوون. ⁴⁸ئەوەی بە گرتنی دەدا نیشانەیەکی پێدابوون و گوتبووی: «ئەو کەسەی ماچی دەکەم ئەوە خۆیەتی؛ دەستگیری بکەن!»⁴⁹جا هاتە لای یەشوا و گوتی: « سڵاو گەورەم!» وە ماچی کرد. ⁵⁰یەشوا پێی فەرموو: «هاوڕێکەم، بۆچی لێرەیت؟» خەڵکەکە هاتنە پێشەوە و یەشوایان دەستگیر کرد.⁵¹یەکێک لەو کەسانەی لەگەڵ یەشوا بوو دەستی درێژ کرد و شمشێرەکەی هەڵکێشا، و لە خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەیدا، و گوێی بڕی. ⁵²یەشوا پێی فەرموو: «شمشێرەکەت بخەرەوە ناو کێلانەکەی! ئەوانەی پەنا بۆ شمشێر دەبەن، بە شمشێر لەناو دەچن! ⁵³یان گومان دەکەیت کە ناتوانم لە باوکم داوابکەم زیاتر لە دوازدە لەشکری فریشتەم بۆ بنێرێت؟ ⁵⁴بەڵام چۆن نوسراوەکان دێنەدی کە دەڵێت ئەوەی ئێستا ڕوودەدات دەبێت ڕووبدات؟»⁵⁵پاشان یەشوا ڕووی قسەکانی کردە خەڵکەکە و فەرمووی: «ئایا من جەردەم بەشمشیر و دارەوە هاتوون بۆ گرتنم. هەموو ڕۆژێک لە نێو ئێوەدا فێرکاریم دەکرد لە پەرستگادا، منتان نەگرت! ⁵⁶بەڵام، هەموو ئەمانە ڕویدا بۆ ئەوەی نوسراوی پێغەمبەران بێتەدی!» پاشان هەموو قوتابییەکانی جێیان هێشت و هەڵاتن!⁵⁷ئەوانەی یەشوایان گرتبوو، بردیان بۆ لای کیافای سەرۆک کاهین، لەوێ مامۆستایانی تەورات و پیران کۆبوونەوە. ⁵⁸پەترۆ لە دوورەوە بەدوایدا ڕۆیشت بۆ ماڵی سەرۆک کاهین، پاشان چووە ژوورەوە، و لەنێو پاسەوانەکاندا دانیشت تا کۆتاییەکەی ببینێت.⁵⁹هەموو لە ئەنجومەن کۆبوونەوە سەرۆک کاهینەکان و پیران، بە دوای شایەتحاڵیکی درۆدا دەگەڕان لە دژی یەشوا، بۆ ئەوەی بە مردن سزای بدەن، ⁶⁰بەڵام نەیاندۆزییەوە، هەرچەندە شایەتحاڵی درۆزن زۆر بوون. لە کۆتاییدا دووان هاتن ⁶¹گوتیان: «ئەمە وتی: من دەتوانم لە سێ ڕۆژدا پەرستگای خودا بڕوخێنم و دروستی بکەمەوە».⁶²پاشان سەرۆکی کاهینەکان هەستا و لێی پرسی: «ئایا هیچ شتێکت نییە بۆ ئەوەی بڵێیت لەسەر ئەوەی کە ئەوان شایەتیت لەسەر دەدەن؟» ⁶³بەڵام یەشوا بێدەنگ بوو. بۆیە سەرۆکی کاهینەکان دیسان لێی پرسی: وتی: «سوێندت ئەدەم بە خودای زیندوو کە پێمان بڵێیت: ئایا تۆ مەسیحەکەیت ڕۆڵەی خودایت؟» ⁶⁴یەشوا وەڵامی دایەوە: «تۆ وتت! هەروەها پێتان دەڵێم لە ئێستاوە ڕۆڵەی مرۆڤ دەبینن کە لە ڕاستەی توناداری دانیشتووە بەسەر هەوری ئاسمانەوە دێت!»⁶⁵ئینجا سەرۆکی کاهینەکان جلەکانی دادڕی و هاواری کرد: «کوفری کرد! ئیتر پێویستمان بە شایەتحاڵ نییە. ئەوەتا ئێوەش کوفرەکەیتان بیست. ⁶⁶«ڕاتان چییە؟» وەڵامیان دایەوە: «ئەو شایەنی سزای مردنە!»⁶⁷ئینجا تفیان لە ڕووی کرد، و لێیاندا، هەندێکیش زلەیان لێدا ⁶⁸گوتیان: «پێشبینیمان بۆ بکە، ئەی مەسیح، كێ بوو لێی دایت!»⁶⁹لەو ساتەدا پەترۆ لە حەوشەی دەرەوە دانیشتبوو، خزمەتکارێک هاتە لای و گوتی: «تۆش لەگەڵ یەشوای گەلیلی بوویت». ⁷⁰پەترۆ لەبەردەم هەموواندا نکۆڵی کرد و گوتی: «نازانم چی دەڵێیت!»⁷¹پاشان چووە دەرەوە بۆ دەروازەی حەوشەکە، کچە خزمەتکارێک ئەوی ناسیەوە، و بە ئامادەبووانی ئەوێی گوت: «ئەمەش لەگەڵ یەشوای ناسیرەیدا بوو!» ⁷²پەترۆ جارێکی تر نکۆڵی کرد و سوێندی خوارد: «من ئەو پیاوە ناناسم!»⁷³پاش کەمێک ئەوانەی لەوێ وەستابوون هاتنە لای پەترۆ و پێیان گوت: «بەڕاستی تۆ یەکێکیت لەوانە، چونکە شێوەزارت ئاماژەیە بۆ ئەوە!» ⁷⁴ئینجا پەترۆ دەستی کرد بە نەفرەت کردن و سوێندخواردن، و گوتی: «من ئەو پیاوە ناناسم!» لەوکاتەدا کەڵشێرەکە خوێندی، ⁷⁵پاشان پەترۆ بیری قسەکەی یەشوا کەوتەوە کە پێی فەرموو: «پێش ئەوەی کەڵەشێر بخوێنێت سێ جار نکۆڵی لە من دەکەیت». چووە دەرەوە، و بە کوڵ گریا.

Chapter 27

¹کە ڕۆژ بۆوە، سەرۆک کاهینەکان و گەورەکانی گەل جارێکیتر کۆبونەوە، و پیلانیان لە دژی یەشوا داڕشت بۆ ئەوەی سزای مردنی بەسەردا بسەپێنن. ²پاشان بەستیانەوە و بردیان و دایانە دەست پیلاتۆسی فەرمانڕەوا.³یەهودا ئەوەی بە گرتنیدا کە بینی سزای بەسەردا دراوە، پاشگەز بۆوە لە تاوانەکەی و سی پارچە زیوەکەی گەڕاندەوە بۆ سەرۆک کاهینەکان و پیران، ⁴گوتی: «گوناهم کردووە کە خوێنی بێ تاوانێکم ڕادەستی ئێوە کرد». وەڵامیان دایەوە: «پەیوەندیی بەئێمەوە نییە، بەڵکو پەیوەندی بە خۆتەوە هەیە!» ⁵پارچە زیوەکانی فڕێدایە ناو پەرستگاکە و دەرچوو، پاشان ڕۆیشت و خۆی هەڵواسی.⁶جا سەرۆک کاهینەکان پارچە زیوەکانیان برد و گوتیان: «ئەمە بەهای خوێنە، دروست نییە بۆ ئێمە بیخەینە ناو گەنجینەی پەرستگا!» ⁷دوای ڕاوێژکردن کێڵگەی گۆزە کەریان پێ کڕی بۆ ئەوەی ببێتە گۆڕستانی بێگانەکان، ⁸بۆیە تا ئەمڕۆش ئەم کێڵگەیە بە کێڵگەی خوێن ناودەبرێت.⁹ئەوەی یەرمیای پێغمبەر گوتی هاتەدی دەڵێت: «ئەو سی پارچە زیوەی بردیان، ئەو بەها بە نرخەبوو کە نەوەی یەسرائیل بەهاکەیان نرخاندبوو، ¹⁰هەروەک چۆن پەروەردگار فەرمانی پێکردم، بە کێڵگەی گۆزەکەرمدا».¹¹یەشوا لەبەردەم فەرمانڕەوا وەستا. فەرمانڕەوا لێی پرسی: «تۆ پاشای یەهودیت؟» لە وەڵامدا فەرمووی: «تۆ وتت!» ¹²سەرۆک کاهینەکان و پیران تۆمەتیان دایە پاڵی، بەڵام بێدەنگ بوو و وەڵامی نەدایەوە. ¹³پیلاتۆس پێی گوت: «گوێت لەوە نییە کە ئەوان شایەتەت لەسەر ئەدەن؟» ¹⁴بەڵام یەشوا تەنانەت بە وشەیەکیش وەڵامی فەرمانڕەوای نەدایەوە، بەجۆرێک فەرمانڕەوا زۆر سەرسام بوو.¹⁵نەریتی فەرمانڕەوا وابوو لە هەموو جەژنێکدا هەر زیندانییەک گەل بیوستایە ئازادی دەکرد بۆیان. ¹⁶لەو سەردەمەدا زیندانییەکی بەناوبانگیان هەبوو بە ناوی بارابا؛¹⁷کاتێک کۆکرانەوە، پیلاتۆس لێیانی پرسی: «دەتانەوێت کێتان بۆ ئازاد بکەم: بارابا، یان یەشوا کە پێی دەوترێت مەسیح؟» ¹⁸چونکە دەیزانی لەبەر ئیرەیی ڕادەستیان کردووە. ¹⁹کاتێک لەسەر کورسی دادوەری دانیشتبوو، ژنەکەی پەیامی بۆ نارد: «هیچ پەیوەندییەکت بەو ڕاستودروستەوە نەبێت! چونکە ئەمڕۆ لە خەوندا لەبەر ئەو زۆر ئازارم چێژت».²⁰بەڵام سەرۆک کاهینەکان و پیران خەڵکەکەیان هان دەدا داوای ئازادکردنی بارابا و کوشتنی یەشوا بکەن. ²¹پیلاتۆس لێیانی پرسی: « دەتانەوێت کام لەو دووانەتان بۆ ئازاد بکەم؟» ئەوانیش وەڵامیان دایەوە: «بارابا». ²²دووبارە پرسی: «چی لە یەشوا بکەم کە پێی دەوترێت مەسیح؟» هەموویان وەڵامیان دایەوە: «با لە خاچ بدرێت!»²³فەرمانڕەوا پرسی: «چ خراپەیەکی کردوە؟» زیاتر و زیاتر هاواریان دەکرد: «با لە خاچ بدرێت!» ²⁴کاتێک پیلاتۆس بینی کە هیچ سوودێکی نییە، و خەریکە ئاژاوەیەک سەرهەڵدەدات، ئاوی هێنا و دەستەکانی لەبەردەم خەڵکەکەدا شۆرد، و گوتی: «من لە خوێنی ئەم ڕاستودروستە بێبەریم. ئێوەش ئەمە ببینن!»²⁵ئینجا هەموو گەل وەڵامیان دایەوە: «خوێنی لەسەر ئێمە و منداڵەکانمان بێت!» . ²⁶جا بارابای بۆ ئازاد کردن؛ سەبارەت بە یەشوا فەرمانیدا بە قامچی لێیبدەن، پاشان ڕادەستی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت.²⁷سەربازەکانی فەرمانڕەوا یەشوایان بردە کۆشکی فەرمانڕەوایی، و سەربازانی لەشکر هەموو لێی کۆبونەوە، ²⁸جلەکانیان لەبەر داکەند، و کەوایەکی قرمزیان لەبەر کرد. ²⁹ئینجا تاجێکیان لە دڕک دروستکرد خستیانە سەر سەری، قامیشێکیان دایە دەستی ڕاستی، لەبەردەمی چۆکیان دادا و گاڵتەیان پێ دەکرد و دەیانگوت: «سڵاو ئەی پاشای یەهود!»³⁰وە تفیان لێکرد، قامیشەکەیان برد، و دەیانکێشا بەسەریدا. ³¹دوای ئەوەی گاڵتەیان پێکرد، کەواکەیان لەبەردا داکەند، و جلەکانی خۆیان لە بەرکرد، و بەرەو لە خاچدان بردیان.³²لە کاتێکدا سەربازەکان دەیانبرد بۆ ئەوەی لە خاچی بدەن، پیاوێکیان بینی خەڵکی قیرەوان بوو ناوی شیمۆن بوو، ناچاریان کرد خاچەکە هەڵبگرێت. ³³کاتێک گەیشتنە ئەو شوێنەی کە بە گۆلگۆسا ناسراوە، کە پێی دەوترێت شوێنی کاسە سەر، ³⁴شەرابی تێکەڵ بە تاڵاویان دایە یەشوا بۆ ئەوەی بیخواتەوە کە تامی کرد، ڕەتیکردەوە بیخواتەوە.³⁵لە خاچیان دا، پاشان جلەکانیان بە تیروپشک لەنێوان خۆیان دابەش کرد. ³⁶لەوێ دانیشتن و پاسەوانییان دەکرد؛ ³⁷لە ژور سەریەوە نوسراوەیەکیان هەڵواسی کە تۆمەتەکەی لەسەر بوو، لەسەری نووسرابوو: «ئەمە ئەوە یەشوا، پاشای یەهود».³⁸لەگەڵیدا دوو دزیان لە خاچدا، یەکێکیان لەلای ڕاست، و یەکێکیان لەلای چەپ. ³⁹ئەوانەی بەلایدا تێدەپەڕین جوێنیان پێئەدا، و سەریان بادەدا ⁴⁰دەیانگوت: «ئەی ڕووخێنەری پەستگا و دروست کەرەوەی لە سێ ڕۆژدا، خۆت ڕزگار بکە! ئەگەر تۆ ڕۆڵەی خودایت لە خاچەکە دابەزە!»⁴¹سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات و پیران گاڵتەیان پێی دەکرد و دەیانگوت: ⁴²«ئەو کەسانی دیکەی ڕزگار کرد؛ بەڵام خۆی ناتوانێ ڕزگاری بێت! ئایا ئەو پاشای یەسرائیلە؟ با ئێستا لە خاچ دابەزێت ئێمەش باوەڕمان پێی دەبێت!⁴³ئەو پشت بە خودا دەبەستێت، باڕزگاری بکات ئەگەر دەیەوێت! چونکە ئەو دەیگوت: من ڕۆڵەی خودام!» ⁴⁴ئەو دوو دزانەی لەگەڵیدا لە خاچ دراوبوون بەم هەمان ئەو قسەیە گاڵتەیان پێدەکرد!⁴⁵لە کاتژمێر دوازدەی نیوەڕۆ تا کاتژمێر سێی پاشنیوەڕۆ، تاریکی باڵی بەسەر هەموو زەویدا کێشا. ⁴⁶نزیکەی کاتژمێر سێ یەشوا بە دەنگێکی مەزن هاواری کرد: «إِيلِي، إِيلِي، لَمَا شَبَقْتَنِي؟» واتە: «خودای، من خودای من، بۆچی بەجێتهێشتم؟» ⁴⁷لەو کاتەدا هەندێک لەوانەی لەوێ وەستابوون گوێیان لێ بوو، گوتیان: «ئەو بانگی ئیلیا دەکات!»⁴⁸یەکێک لەوانە ڕایکرد، و ئیسفەنجێکی برد و لە سرکەی هەڵکێشا، و خستییە سەر قامیشێک و پێیدا تا بیخواتەوە؛ ⁴⁹بەڵام ئەوانی تر گوتیان: «وازی لێ بێنە! با بزانین ئیلیا دێت ڕزگاری بکات یان نا!» ⁵⁰ئینجا یەشوا دیسانەو بە دەنگێکی مەزن هاواری کرد، و گیانی بە دەستەوەدا.⁵¹پەردەی پەرستگاش لە سەرەوە هەتا خوارەوە، دادڕا و بوو بە دوو بەشەوە، زەویش لەرزی، و بەردەکان درزیان تێبوو، ⁵²گۆڕەکان کرانەوە، و لاشەی زۆر لە پیرۆزان کە خەوتبوون هەستانەوە؛ ⁵³کاتێک لە گۆڕەکان هاتنە دەرەوە، دوای هەستانەوەی یەشوا چوونە ناو شارە پیرۆزەکە، و زۆر کەس بینییانن.⁵⁴سەرپەلەکە و سەربازەکانی، کە پاسەوانی یەشوایان دەکرد، کاتێک بوومەلەرزە و هەموو ڕووداوەکانیان بینی ترسێکی زۆریان لێ نیشت، و گوتیان: «بەڕاستی ئەمە ڕۆڵەی خودا بوو!» ⁵⁵لە دوورەوە، زۆرێک لە ژنەکان چاودێریان دەکرد تا بزانن چی ڕوودەدات، کە لە گەلیلییەوە بەدوای یەشوادا هاتبوون بۆ خزمەتکردنی، ⁵⁶لەنێویاندا میریامی مەگدەلین، و میریامی دایکی یاکۆڤ و یەشوا، و دایکی کوڕانی زەڤدی.⁵⁷کاتێک ئێوارە هات، پیاوێکی دەوڵەمەند لە شاری ڕاما هات، ناوی یۆسپ بوو، قوتابی یەشوا بوو. ⁵⁸جا چووە لای پیلاتۆس بۆ ئەوەی داوای تەرمی یەشوا بکات. جا پیلاتۆس فەرمانی دا کە پێی بدرێت⁵⁹یۆسپ تەرمەکەی برد، و لە کەتانێکی پاکدا پێچایەوە، ⁶⁰لەو گۆڕە نوێیەی خۆی ناشتی کە لە تاشەبەرد هەڵکەندرابوو؛ ئینجا بەردێکی گەورەی گلۆر کردەوە سەر دەرگای گۆڕەکە، و پاشان ڕۆیشت. ⁶¹میریامی مەگدەلین و میریامەکەی تریش بەرامبەر گۆڕەکە دانیشتبوون.⁶²ڕۆژی دواتر، واتە دوای ئامادەکاری بۆ شەبات، سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان چوون بۆ لای پیلاتۆس، ⁶³گوتیان: «گەورەم. بیرمان هاتەوە کە ئەو چەواشەکارە کاتێک لە ژیاندا بووە وتی: دوای سێ ڕۆژ هەڵدەستمەوە. ⁶⁴فەرمان بدە تا ڕۆژی سێیەم گۆڕەکە بە پارێزراوی ڕابگیرێت، نەوەک قوتابییەکانی بێن و بیدزن، و بەخەڵکی بڵێن: لە نێو مردووەکان هەستاوەتەوە دوایین چەواشەکاری لە یەکەم خراپتر دەبێت».⁶⁵پیلاتۆس وەڵامی دانەوە: «ئێوە پاسەوانتان هەیە! کەواتە وەک ئەوەی دەیبینن بڕۆن پاسەوانی بکەن». ⁶⁶جا چوون و گۆڕەکەیان بەباشی داخست، و بەردەکەیان مۆر کرد، و پاسەوانیان دانا.

Chapter 28

¹لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، دوای کۆتایی هاتنی شەبات، میریامی مەگدەلین و میریامەکەی تر چوون سەیری گۆڕەکە بکەن. ²بومەلەرزەیەکی توند ڕوویدا، چونکە فریشتەیەکی پەروەدگار لە ئاسمانەوە دابەزی، و بەردەکەی لابرد و لەسەری دانیشت.³دیمەنی فریشتەکە وەک بروسکە بوو، جلەکەی وەک بەفر سپی بوو. ⁴ئەو سەربازانەی کە پاسەوانی گۆڕەکە بوون کاتێک بینییان، ترسیان لێ نیشت و وەک مردوویان لێهات.⁵فریشتەکە دڵنیایی دا بە ژنەکان و وتی: «مەترسن. دەزانم کە ئێوە بە شوێن یەشوای لە خاچدراودا دەگەڕێن. ⁶لێرە نییە، هەستایەوە، وەک خۆی فەرمووی. وەرە ئەو شوێنە ببینە کە تێیدا دانرابوو. ⁷خێرا بڕۆ و بە قوتابییەکانی بڵێن ئەو لە نێو مردووەکان هەستایەوە، ئەوەتا پێش ئێوە دەڕوات بۆ گەلیلی، لەوێ دەیبینن. ئەوەتا من پێم وتوون!»⁸پاشان دوو ژنەکە بە خێرایی لە گۆڕەکە دەرچوون، و بە ترسێکی زۆر و خۆشییەکی مەزنەوە، ڕایانکرد بۆ لای قوتابییەکانی و مژدەی خۆشیان هێنا. ⁹کاتێک دەچوون مژدە بدەن بە قوتابییەکانی، یەشوا خۆی چاوی پێیان کەوت و فەرمووی: « سڵاو!» جا هاتنە پێشەوە و دەستیان بە پێیەکانییەوە گرت، و کڕنۆشیان بۆ برد. ¹⁰ئینجا یەشوا پێی فەرموون: «مەترسن! بڕۆن بە براکانم بڵێن بچنە گەلیلی، لەوێ دەمبینن! »¹¹کاتێک دوو ژنەکە لەوێ ڕۆیشتن، هەندێک لە پاسەوانەکان چوونە ناو شارەکە و هەموو شتێکیان بە سەرۆک کاهینەکان گوت ئەوەی کە بووە. ¹²سەرۆک کاهینەکان و پیران کۆبوونەوە و ڕاوێژیان کرد سەبارەت بەو بابەتە. پاشان پارەیەکی زۆریان وەک بەرتیل دایە سەربازەکان، ¹³پێیان گوتن. «بڵێن: لە شەودا کاتێک ئێمە نوستبووین قوتابییەکانی هاتن و دزییان!¹⁴ئەگەر هەواڵ بگاتە فەرمانڕەوا، ئێمە بەرگریتان لێدەکەین، لە هەر زیانێک پارێزراو دەبن». ¹⁵سەربازەکان پارەکەیان برد، و ئەوەیان ئەنجامدا کە فێرکرابوون. ئەم دەنگۆیە تا ئەمڕۆش لەناو یەهودا بڵاوە.¹⁶سەبارەت بە یازدە قوتابییەکە، چوونە ناوچەی گەلیلی، بۆ ئەو چیایەی کە یەشوا بۆی دیاری کردبوون. ¹⁷کاتێک بینییان، کڕۆشیان بۆ برد. بەڵام هەندێکیان گومانیان هەبوو،¹⁸ئینجا یەشوا هاتە پێشەوە و پێی فەرموون: «هەموو دەسەڵاتێکم پێدراوە لە ئاسمان و لەسەر زەوی. ¹⁹کەواتە بڕۆن، هەموو نەتەوەکان فێربکەن، لە ئاویان هەڵبکێشن بەناوی باوک و ڕۆڵە و گیانی پیرۆز؛²⁰فێریان بکەن با کار بکەن بە هەموو ئەو شتانەی کە ڕامسپاردوون. ئەوەتا من هەموو ڕۆژێک لەگەڵتانم هەتا کۆتایی زەمانە!»

Mark

Chapter 1

¹ئەمە سەرەتای مزگێنی یەشوای مەسیحی ڕۆڵەی خودایە: ²هەروەک چۆن لە پەرتوکی ئیشایا نوسراوە : « من نێردراوی خۆم لە پێشتەوە دەنێرم ئەوەی رێگات بۆ ئامادە دەکات؛ ³کەسێک لە چۆڵەوانی بانگەواز دەکات: رێگا بۆ هاتنی پەروەردگار ئامادە بکەن، ڕێچکەکانی بۆ ڕێکبخەن!»⁴یۆخەنانی لە ئاوهەڵکێش لە بیاباندا دەرکەوت بانگی بۆ لەئاوهەڵکێشان دەکرد بۆ لێخۆشبون و پاشگەزبوونەوە لە گۆناهەکانیان. ⁵خەڵکی هەموو گوندەکانی یەهودیا و هەموو یۆرشەلایم دەهاتنە لای، دانیان بە گوناهەکانیاندا دەنا و لەسەر دەستی ئەو لە ڕوباری ئەردەن لە ئاو هەڵدەکێشران. ⁶یۆخەنان ئەو جلوبەرگەی لە بەری دەکرد لە موی وشتر بوو، پشتنێکی چەرمیشی لە ناو قەدی دەبەست، کولە و هەنگوینی کێوی دەخوارد.⁷ئامۆژگاری دەکردن و دەیگوت: « لەدوای من کەسێک دێت زۆر لە من بەتواناترە، تەنانەت من شایەنی ئەوە نیم دابنەوێمەوە قەیتانی پێڵاوەکانی بۆ بکەمەوە. ⁸من لە ئاوتان هەڵدەکێشم؛ بەڵام ئەو لە گیانی پیرۆزتان هەڵدەکێشێت».⁹لەو ڕۆژانەدا یەشوا لە ناسیرەوە هات کە سەر بە ناوچەی گەلیلییە، لە ڕوباری ئەردەن لەسەردەستی یۆخەنان لە ئاو هەڵکێشرا. ¹⁰هەرکە یەشوا لە ئاوەکە هاتە دەرەوە، بینی ئاسمان کرایەوە، گیانی پیرۆز هەروەک کۆترێک دابەزیە سەری، ¹¹دەنگێکیش لە ئاسمانەکانەوە هات:« تۆ ڕۆڵەی خۆشەویستی منی بە تۆ زۆر خۆشحاڵم!»¹²لەو کاتەدا گیان یەشوای برد بۆ چۆڵەوانی، ¹³چل ڕۆژ لەوێ مایەوە شەیتان لەوێ تاقی دەکردەوە. لەو کاتەدا کە لە ناو گیانلەبەراندا بوو فریشتەکان خزمەتیان دەکرد.¹⁴دوای دەستگیرکردنی یۆخەنان، یەشوا هاتە ناوچەی گەلیلی، و مزگێنی خودای ڕاگەیاند دەی فەرموو: ¹⁵« کاتەکە هاتۆتە دی و پاشایەتی خودا نزیک بۆتەوە. پاشگەز ببنەوە باوەڕ بەم مزگێنیە بهێنن!»¹⁶کاتیک یەشوا بە کەناری دەریاچەی گەلیلیدا دەرۆیشت، شیمۆن و ئاندریای برای بینی، توڕیان فڕێدەدایە ناو دەریاچەکە، چونکە ڕاوچی بوون. ¹⁷یەشوا پێی فەرموون: « وەرن شوينم بکەون، دەتانکەمە ڕاوکەری مرۆڤ!» ¹⁸دەستبەجێ تۆڕەکانیان بەجێهێشت و شوێنی کەوتن.¹⁹ئینجا کەمێک دورکەوتەوە، یاکۆڤی برای زەڤدی و یۆخەنای برای بینی لە ناو بەلەمێکدا تۆڕەکەی خۆیان چاک دەکردەوە، ²⁰لەوکاتەدا بانگی کردن، ئەوانیش زەڤدی باوکیان لەگەڵ کرێکارەکانی ناو بەلەمەکە بەجێهیشت و شوێنی کەوتن.²¹پاشان رۆشتن بۆ شاری کەفەرناخوم. چونە ناوشارەکە، و لە ڕۆژی شەباتدا، چووە کەنیشتە و دەستی کرد بەفێرکردنیان. ²²ئامادەبووان لە فێرکردنەکەی سەرسام بوون، چونکە بە دەسەڵاتەوە فێری دەکردن نەک وەکو مامۆستایانی تەورات.²³لە کەنیشتەکەیاندا کەسێکی لێبوو گیانی پیسی تێدا بوو، لەپڕ هاواری کرد ²⁴گوتی: « یەشوای ناسیرەیی چیت لێمان دەوێت؟ هاتوی لەناومان ببەیت؟ دەزانم تۆ کێی. پیرۆزەکەی خودایت!» ²⁵یەشوا لێی ڕاخوڕی و فەرمووی: « بێدەنگ بە لێی وەرە دەرەوە!» ²⁶گیانە پیسەکەش فێی لە پیاوەکە هێناو، بە دەنگی بەرز هاواری کرد، و لێی هاتە دەرەوە.²⁷هەموو سەرسام بوون و لە یەکیان پرسی: « ئەمە چیە؟ فێرکردنێکی نوێیە، بەدەسەڵاتەوە فەرمان بە گیانە پیسەکانیش دەداو گوێڕایەڵی دەبن!» ²⁸یەکسەر ناوبانگی یەشوا بە هەموو ناوچەی دەوروبەری گەلیلیدا بڵاو بۆوە.²⁹لەوکاتەدا کەنیشتەکەیان بەجێهێشت، چوونە ماڵی شیمۆن و ئاندریا، یاکوڤ ویۆخەناشیان لەگەڵ بوو. ³⁰خەسوی شیمۆن لەناو جێگەدا کەوتبوو، تای هەبوو. لەوکاتەدا بە یەشوایان ڕاگەیاند. ³¹ئەویش هات لێی نزیک بۆوە، دەستی گرت و هەڵیستاند. هەرلەو کاتەدا تایەکە بەریدا، ئەویش هەستاو دەستی کرد بە خزمەت کردنیان.³²ئێوارە درەنگان لە پاش ڕۆژ ئاوا بون، هەموو خەلکی لەلای کۆبوونەوە وئەو کەسانەیان بۆ دەهێنا کە گیانی پیسیان تێدا بوو، ³³هەموو دانیشتوانی شارەکە لە بەر دەرگا کۆبوونەوە. ³⁴ژمارەیەکی زۆرنەخۆشی بەجۆرەها دەردەوە چاک کردوە، و زۆر خێوی دەرکرد و رێگای نەدا بە خێوەکان بدوێن، چونکە دەیانزانی کێیە.³⁵لە بەرەبەیانی ڕۆژی دواتردا کە هێشتا تاریک بوو هەستا، چووە جێگایەکی چۆل و لەوێ دەستی بە نزا کرد. ³⁶شیمۆن و هاورێکانی بە شوێنیدا گەڕان. کاتێک دۆزیانەوە پێیانگوت: ³⁷«هەموویان داواتدەکەن!»³⁸یەشوا پێی فەرموون: « وەرن با برۆین بۆ گوندەکانی دەوروبەر تاکوو لەوێش مزگێنی بدەم. چونکە من بۆ ئەمە هاتوم.» ³⁹ئینجا رۆیشت و لە هەموو کەنیشتەکانی گەلیلی مزگێنی دا، و خێوی دەردەکرد.⁴⁰پیاوێک هاتە لای نەخۆشی گولی هەبوو لێی پارایەوە. لەبەردەمی چۆکی دادا و پێی گوت: « ئەگەربتەوێت دەتوانی پاکم بکەیتەوە!» ⁴¹یەشوا بەزەیی پێداهاتەوە و دەستی درێژ کرد و دەستی لێدا و پێی فەرموو: «دەمەوێت، پاک بەرەوە!» ⁴²هەر کە قسەی کرد دەستبەجێ پاک بۆوە.⁴³دوای ئەوەی کە یەشوا پیاوەکەی بە توندی ئاگادار کردەوە و بەڕێی کرد ⁴⁴پێی فەرموو: « ئاگادار بە! هیچ شتێک بە کەس مەڵێ، بەڵام بڕۆ خۆت پیشانی کاهین بدە، بۆ پاک بوونەوەکەت ئەو قوربانیەی موشە فەرمانی کردووە بیکە، وەک شایەتیەک بۆیان!»⁴⁵بەڵام ئەو، رۆشت و دەستی بە جاڕدان و بڵاو کردنەوەی ئەم هەواڵە کرد، لەبەرئەوەی یەشوا نەیتوانی بە ئاشکرا بچێتە ناوهیچ شارێک، بەڵکو لە دەرەوە لە شوێنە چۆڵەکاندابوو، خەڵکیش لە هەموو لایەکەوە دەهاتنە لای.

Chapter 2

¹دوای چەند ڕۆژێک، یەشوا گەڕایەوە بۆ شاری کەفەرناخوم. هەواڵەکە بڵاو بۆوە کە ئەو لە ماڵەوەیە، ²خەڵکێکی زۆرکۆبوونەوە، شوێنی یەک کەس نەدەبۆوە، تەنانەت لەبەردەرگاش. ئەویش دەستی کرد بە باس کردنی وشەی خودا بۆیان.³لەو کاتەدا کابرایەکی ئیفلیجیان هێنایە لای بە چوار کەس هەڵیان گرتبوو. ⁴بەڵام بە هۆی زۆری خەڵکەکەوە نەیانتوانی لێی نزیک ببنەوە. جا کونێکی گەورەیان کردە سەربانی ئەوشوێنەی کە یەشوای لێبوو، نوێنەکەیان شۆڕکردەوە کە پیاوە ئیفلیجەکەی لە سەر بوو.⁵کاتێک یەشوا باوەڕی ئەوانی بینی، بە ئیفلیجەکەی فەرموو: « کوڕم گوناهەکانت بەخشران!» ⁶هەندێک لە مامۆستایانی تەورات کە لەوێ دانیشتبوون، لە دڵی خۆیاندا گوتیان: ⁷« بۆچی ئەم پیاوە بەم شێوەیە دەدوێت؟ ئەو وشانەی دەیڵێت کوفرە! جگە لە خودا کێ دەتوانێت لە گوناهه خۆش بێت؟»⁸یەشوا لە گیانیەوە زانی کە ئەوان لە دڵیاندا چۆن بیردەکەنەوە، پرسیاری لێکردن: « بۆچی لە دڵتاندا بیرلەم شتانە دەکەنەوە؟ ⁹کامیان ئاسانترە بە ئیفلیجەکە بگوترێت: گوناهەکانت بەخشران، یان بگوترێت: هەستە و نوێنەکەت هەڵگرە و بڕۆ؟¹⁰بۆیە وام گوت تا بزانن ڕۆڵەی مرۆڤ لەسەرزەوی دەسەڵاتی بەخشینی گوناهەی هەیە». پاشان بە ئیفلیجەکەی فەرموو: ¹¹« پێت دەڵێم: هەستە نوێنەکەت هەڵگرە، و بڕۆ بۆ ماڵەوە!» ¹²ئەویش دەستبەجێ هەستا، نوێنەکەی هەڵگرت، و لە بەرچاوی هەموویان رۆیشت. بە شێوەیێک هەموویان سەرسام بوون و ستایشی خودایان کرد و گوتیان: « هەرگیز شتی وامان نەبینیوە!»¹³دووبارە یەشوا چوو بۆ کەناری دەریاچەکە، خەڵکەکە هەموو لێی کۆبوونەوە. ئەویش دەستی کرد بە فێرکردنیان. ¹⁴لە کاتی رۆشتنیدا، لێڤی کوڕی هەلفای بینی لە شوێنی باجگران دانیشتبوو، پێی فەرموو: «شوێنم بکەوە!» ئەویش هەستا و شوێنی کەوت.¹⁵لە کاتێکدا یەشوا لە ماڵی لێڤی دانیشتبوو، زۆرێک لە باجگران و گوناهباران لەگەڵ ئەو و قوتابییەکانی دانیشتبوون، چونکە زۆرێک کە لەوێ بوون بەدوایدا ڕۆیشتبوون. ¹⁶کاتێک مامۆستایانی تەورات و فەریسیەکان یەشوایان بینی لەگەڵ باجگران و گوناهباران نان دەخوات، بە قوتابییەکانی ئەویان گوت: « بۆچی لەگەڵ باجگر و گوناهباران نان دەخوات؟»¹⁷یەشوا گوێی لێبوو، وەڵامی دایەوە: « تەندرووستەکان نین کە پێویستیان بە پزیشکە ، بەڵکو نەخۆشەکانن. من نەهاتووم ڕاستودرووستەکان بانگهێشت بکەم بەڵکو گوناهباران!»¹⁸کاتێک قوتابییەکانی یۆخەنان و فەریسییەکان بەڕۆژو بوون، هەندێک هاتنە لای یەشواو لێیان پرسی: «بۆچی قوتابییەکانی یۆخەنان و فەریسیەکان بەڕۆژو ئەبن ، بڵام قوتابییەکانی تۆ بەڕۆژو نابن؟» ¹⁹وەڵامی دانەوە: «ئایا بنەماڵەی زاوا دەتوانن بەڕۆژو بن؟ مادەم زاوا لە نێوانیاندایە ناتوانن بەڕۆژو بن.²⁰بەڵام ڕۆژانێک دێت کە زاوا لە نێوانیاندا هەڵدەگیرێت . ئەوسا بە ڕۆژو دەبن. ²¹کەس کراسی کۆن بە قوماشی نوێ پینە ناکات، چونکە پێنە نوێیەکە لە کراسە کۆنەکە ڕادەکێشێت ، و دڕاویەکە خراپتر دەکات!²²کەسیش شەرابی نوێ ناکاتە ناو پێستەی کۆنەوە، ئەگینا شەرابەکە پێستەکە دەدڕێنێت، شەرابەکە دەڕژێت وپێستەکە خراپ دەکات. بەڵکو شەرابی نوێ دەکرێتە پێستەی نوێوە».²³لە یەکێک لە شەباتەکاندا یەشوا بەناو کێڵگەکاندا تێدەپەری، قوتابیەکانی بەڕێگاوە دەستیان کرد بە پرواندنی گوڵە گەنم. ²⁴فەریسییەکان بە یەشوایان گوت: « بروانە! بۆچی قوتابییەکانت شتێک دەکەن کە لە شەباتدا رێگەپێدراو نیە؟»²⁵وەڵامی دانەوە: « ئایا ئێوە نەتانخوێندۆتەوە کە داڤید و هاوڕێکانی لە کاتی پێویستی و برسێتیدا چییان کرد؟ ²⁶چۆن چووە ناو ماڵی خودا، لە سەردەمی ئەڤیاتاری سەرۆک کاهین، نانی پێشکەشکراویان خوارد کە رێگەپێدراو نییە بخورێت تەنها بۆ کاهینەکان نەبێت، بەڵام دای بە هاوەڵەکانی و ئەوانیش خواردیان؟»²⁷پاشان پێی فەرموون: « شەبات بۆ مرۆڤ بەدی هێنراوە، نەک مرۆڤ ببێتە کۆیلەی شەبات. ²⁸ڕۆڵەی مرۆڤ پەروەردگاری شەباتە!»

Chapter 3

¹یەشوا جارێکیتر چووە ناو کەنیشت. پیاوێک لەوێ بوو دەستی وشک ببوو. ²هەندێ لە ئامادەبووان چاودێرییان دەکرد تاکو بزانن ئەو پیاوە لە شەباتدا چاک دەکاتەوە، بۆ ئەوەی تاوانباری بکەن.³یەشوا بە پیاوە دەست وشک بووەکەی فەرموو: «لە ناوەڕاست ڕابوەستە!» ⁴پاشان پرسیاری لێکردن: «لە شەباتدا کامیان رێگە پێدراوە کاری چاکە یان خراپە؟ ڕزگارکردنی ژیان یان کوشتن؟» هەمووان بێدەنگ بوون.⁵یەشوا بە تووڕەییەوە ئاوڕی دایەوە و سەیریکردن لەبەر دڵڕەقییان غەمبار بوو، بە پیاوەکەی فەرموو: «دەستت درێژ بکە!» ئەویش دەستی درێژ کرد، و چاک بۆوە. ⁶دەستبەجێ فەریسییەکان چوونە دەرەوە و لەگەڵ هێرۆدییەکان، پیلانیان گێڕا کە چۆن بیکوژن.⁷یەشوا و قوتابییەکان گەڕانەوە بەرەو دەریاچەکە. خەڵکێکی زۆر لە ناوچەکانی گەلیلی و یەهودیا شوينی کەوتن ⁸لە یۆرشەلایم و ئیدوما و ئەودیوی ڕووباری ئەردەن، خەڵکێکی زۆریش لە ناوچەکانی سور و سیدۆن بەدوایدا هاتبوون، هەموو ئەو کارانەیان بیستبوو کە ئەنجامی دابوو.⁹جا یەشوا فەرمانی بەقوتابییەکانی کرد کە بەلەمێکی بچووکی بۆ ئامادە بکەن، بۆ ئەوەی خەڵکەکە قەرەباڵغی نەکەن، ¹⁰لەبەر ئەوەی زۆر کەسی چاک کردبۆوە، وە هەرکەسێک نەخۆش بوایە بە پەلە دەهات تاکو دەستی لێبدات.¹¹ئەو کەسانەی کە گیانی پیسیان تێدابوو کاتێک دەیانبینی کڕنۆشیان بۆ دەبرد، وهاواریان دەکرد: «تۆ ڕۆڵەی خودایت!» ¹²ئەویش بە توندی ئاگاداری دەکردنەوە کە کارەکەی بەنهێنی بهێڵنەوە.¹³پاشان یەشوا چووە سەر کێوێک، و ئەوانەی بانگ کرد کە خۆی دەیویست، ئەوانیش چوونە لای. ¹⁴دوازدەی هەڵبژارد تاکو یاوەری بن و بیاننێرێت بۆ مزگێنی دان، ¹⁵وە دەسەڵاتیان هەبێت بۆ دەرکردنی خێوەکان. ¹⁶ئەو دوازدە کەسەی هەڵیبژاردن، ئەمانە بوون: شیمۆن، کە ناوی لێنا پەترۆ،¹⁷یاکۆڤی کوڕی زەڤدی، و یۆخەنای برای، کە ناوی لێنان بوانەرگس، واتا کوڕانی هەورەتریشقە، ¹⁸ئاندریا، فیلیپۆس، بەرتۆلمیۆ، مەتا، تۆما، یاکۆڤی کوڕی هەلفای، تەداوس، شیمۆنی کانەوی، ¹⁹یەهودای ئیسخاریۆتی ئەوەی ناپاکی لەیەشوا کرد.²⁰پاشان یەشوا گەڕایەوە بۆ ماڵەوە، و دیسان خەڵکێکی زۆری لێ کۆبۆوە، بە ڕادەیەک یەشواو قوتابیەکانی نەیانتوانی نان بخۆن. ²¹کاتێک کەسوکاری بیستیان، هاتن بیبەنەوە، چونکە دەیانگوت مێشکی تێکچووە. ²²مامۆستایانی تەوراتیش کە لە یۆرشەلایم هاتبوون، گوتیان: «بەعلزەبوبی تێدایە، بە سەرۆکی خێوەکان خێوەکان دەردەکات!»²³بانگی لای خۆی کردن و بە نموونە قسەی بۆ کردن، فەرمووی: «شەیتان چۆن دەتوانێت شەیتان دەربکات؟ ²⁴ئەگەر شانشینێک دووبەرەکی تێبکەوێت، ئەو شانشینە ناتوانێ خۆی ڕابگرێت. ²⁵ئەگەر ماڵێکیش دووبەرەکی تێبکەوێت، ئەو ماڵە ناتوانێت خۆی ڕابگرێت.²⁶ئەگەر شەیتان لە خۆی هەڵگەڕایەوە و دووبەرەکی تێکەوت، ئەوە ناتوانێت خۆی ڕابگرێت، بەڵکو کۆتایی پێ دێت! ²⁷کەسیش ناتوانێت بچێتە ماڵی پیاوێکی بەهێز شتەکانی تاڵان بکات ئەگەرئەو پیاوە بەهێزە یەکەم جار نەبەستێتەوە. ئینجا ماڵەکەی تاڵان بکات.²⁸ڕاستیتان پێدەڵێم: هەموو گوناهەکانی مرۆڤەکان دەبەخشرێت، تەنانەت ئەو قسەو کوفرانەی کە دەیڵێن. ²⁹بەڵام هەرکەسێک سووکایەتی بە گیانی پیرۆز بکات،هەرگیز نابەخشرێت، بەڵکو بۆ هەتاهەتایە سزا دەدرێت». ³⁰چونکە گوتیان: «گیانی پیسی تێدا!»³¹براکانی و دایکی هاتن، و لە دەرەوەی ماڵەکە وەستان و ناردیان تاوەکو بانگی بکەن. ³²خەڵکێکی زۆر لە دەوری دانیشتبون، و پێیان گوت: «دایکت و براکانت لە دەرەوەن و داوات دەکەن!»³³وەڵامی دانەوە: «دایکم و براکانم کێن؟» ³⁴پاشان سەیری ئەو خەڵکە زۆرەی کرد کە لە دەوری دانیشتبوون و فەرمووی: «دایک و برای من ئەمانەن، ³⁵ئەوەی خواستی خودا جێبەجێ بکات، ئەوە براو خوشک و دایکمە!»

Chapter 4

¹پاشان دەستی کرد بە فێرکردنی خەڵک لە کەناری دەریاچەکە، خەڵکێکی زۆرلە دەوری کۆبوونەوە، تا وایلێهات چووە ناو بەلەمێک دانیشت کە لە ئاوەکەدا بوو، هەموویان کۆبونەوە لە ڕۆخی دەریاچەکە. ²بەنموونە زۆر شتی فێرکردن. وە ئەوەی لە فێرکردنەکەیدا پێی وتن:³«گوێ بگرن! جوتیارێک چووە دەرەوە تۆو بکات. ⁴کە تۆوی دەوەشاند، هەندێکی کەوتنە سەر ڕێگا، باڵندەش هاتن و خواردیانن. ⁵هەندێکیش کەوتنە سەرزەوییەکی بەردەڵان کە خۆڵی کەم بوو خێرا سەریان دەرکرد، چونکە زەوییەکەی قووڵ نەبوو.⁶بەڵام کە ڕۆژ هەڵهات سووتان، و وشک بوون چونکە ڕەگیان نەبوو. ⁷هەندێکیشیان کەوتنە نێو دڕکەکان، دڕکەکان گەورە بوون و خنکاندیانن، و بەرهەمیان نەدا.⁸هەندێکیش کەوتنە سەر زەوییەکی باش، ڕووان و گەشەیان کرد و بەرهەمیاندا، یەک بە سی، و یەک بە شەست، و یەک بە سەد». ⁹پاشان فەرمووی: «ئەوەی گوێی هەیە بۆ بیستن، با ببیستێت!»¹⁰کاتێک یەشوا بە تەنها بوو، ئەوانەی لە دەوروپشتی بوون لەگەڵ دوازدە قوتابییەکە لە مەبەستی نموونەکەیان پرسی. ¹¹پێی فەرموون: « بە ئێوە دراوە نهێنی شانشینی خودا بزانن. بەڵام ئەوانەی لە دەرەوەن، هەموو شتێکیان بە نموونە پێ دەگوترێت، ¹²ئەوانەی: بە سەیرکردن سەیردەکەن بەڵام نابینن، بە بیستن دەبیستن بەڵام تێناگەن، نەوەک پاشگەز ببنەوە ولە گوناهەکانیان خۆش بم!»¹³پێی فەرموون: «ئایا لەم نموونەیە تێنەگەیشتن؟ باشە چۆن لە نموونەکانی دیکە تێدەگەن؟ ¹⁴جوتیارەکە وشەی خودا تۆو دەکات. ¹⁵هەندێک کەس وەکو ئەو تۆوانەن کە دەکەونە سەر ڕێگاکە، کاتێک دەیبیستن وشەیتان دێت و ئەو وشەیە دەڕفينيت کە تێیاندا چێندراوە.¹⁶ئەوانەی دیکە کە لەسەر زەوییە بەردەڵانەکە چێندران، ئەوانەن کە وشەکە دەبیستن و بە خۆشییەوە وەریدەگرن، ¹⁷بەڵام لەناخیاندا ڕەگیان دانەکوتاوە، تەنها بۆ ماوەیەکن دەمێننەوە. کاتێک لەبەر وشەکە تووشی تەنگانە و چەوسانەوە دەبن، یەکسەر دەبێتە کۆسپ بۆیان.¹⁸ئەوانەی دیکە کە لەنێو دڕکەکاندا چاندران، ئەوەن کە وشەکە دەبیستن، ¹⁹بەڵام خەمی ژیانی ئێستا و فریوخواردنی دەوڵەمەندی و ئارەزووی شتەکانی دیکە، دێنە ناوەوە و وشەکە دەخنکێنن، ئیتر بێ بەرهەم دەبن. ²⁰ئەوانەی دیکە کە لەسەر زەوییەکی باش چاندران، ئەوانەن کە وشەکە دەبیستن و وەریدەگرن و بەرهەم دەدەن، یەک بە سی و یەک بە شەست، و یەک بە سەد».²¹ئینجا پێی فەرموون: «ئایا چرا دەهێنرێتە ژوورەوە بۆ ئەوەی بخرێتە ژێر سەبەتە یان ژێر جێگا؟ ئایا لەسەر چرادان دانانرێت؟ ²²چونکە هیچ شتێکی شاراوە نییە کە ئاشکرا نەبێت، هیچ نهێنیەک نیە دەرنەکەوێت! ²³ئەوەی گوێی هەیە بۆ بیستن، با ببیستێت!»²⁴هەروەها پێی فەرموون: « وریابن لەوەی دەیبیستن. بەو پێوانەیەی بۆ خەڵک دەیپێون، بۆتان دەپێورێتەوە و بۆتان زیاد دەکرێت. ²⁵چونکە ئەوەی هەیەتی زیاتری پێی دەدرێت، ئەوەش کە نییەتی، تەنانەت ئەوەی هەشیەتی لێی دەسەندرێتەوە».²⁶هەروەها فەرمووی: «شانشینی خودا لە مرۆڤێک دەچێت تۆو بوەشێنێتە سەر زەوی، ²⁷شەو دەخەوێت بۆ بەیانی کە هەڵدەستێت، تۆوەکە سەری دەرکردووە و گەشە دەکات ئەویش نازانێت چۆن ڕویداوە. ²⁸زەوی لە خۆیەوە بەرهەم دەدات، یەکەم جار گیا سەر دەردەکات، پاشان گوڵەگەنم، پاشان لە گوڵەگەنمەکەدا گەنمی پڕ. ²⁹بەڵام کاتێک بەرەکە پێدەگات، دەستبەجێ داسی لێ گیر دەکات چونکە کاتی دروێنەی هاتووە».³⁰هەروەها فەرمووی: «شانشینی خودا لە چی دەچێت، بە چ نموونەیەک بەراوردی بکەین؟ ³¹شانشینی خودا لە دەنکە خەردەلێک دەچێت، کە لەسەر زەوی تۆو دەکرێت لە هەموو تۆوەکانی سەر زەوی بچووکترە، ³²کاتێک دەچێندرێت، لقو پۆپی گەورەتر دەردەکات، بە شێوەیەک باڵندەی ئاسمان دەتوانن لەژێر سێبەریدا هێلانە بکەن».³³بە زۆرێک لەم جۆرە نموونانە یەشوا قسەی بۆ خەڵکەکە دەکرد تا ئەوەندەی توانای گوێگرتنیان هەبوو. ³⁴بەبێ نموونە قسەی بۆ نەدەکردن. بەڵام هەموو شتێکی بۆ قوتابییەکانی ڕوون دەکردەوە کاتێک بە تەنها لەگەڵیان دەبوو.³⁵هەرهەمان ڕۆژ کە ئێوارە داهات، بە قوتابییەکانی فەرموو: «با بپەڕینەوە بۆ ئەوبەر!» ³⁶کاتێک خەڵکەکەیان بەجێهێشت، لەگەڵ خۆیان بردیان بۆ ناو بەلەمەکە کە لە وێبوو. هەروەها بەلەمی دیکەشی لەگەڵ بوو. ³⁷زریانێکی توند هەڵیکرد، و شەپۆلەکان بە توندی لە بەلەمەکەیان دەدا بەجۆرێک کە خەریک بوو پڕ بێت لە ئاو.³⁸یەشوا لە دواوەی بەلەمەکە سەری لەسەر سەرینێک دانابوو خەوتبوو. هەڵیانساند و پێیان گوت: «مامۆستا، بەلاتەوە گرنگ نییە ئەگەر ئێمە لەناوبچین؟» ³⁹ئەویش هەستا، و لە ڕەشەباکەی ڕاخوڕی، و بە دەریا کەی فەرموو: «بێدەنگ بە. و هێمن بە!» ڕەشەباکە وەستا و بووە هێمنییەکی تەواو.⁴⁰پاشان پێی فەرموون: «بۆچی ئەوەندە دەترسن؟ چۆن باوەڕتان نیە؟» ⁴¹ئەوانیش زۆر ترسان، و بە یەکترییان دەگوت: «ئەمە کێیە، تەنانەت با و دەریاش گوێڕایەڵی دەبن؟»

Chapter 5

¹ئینجا گەیشتنە ئەوبەری دەریاچەکە، بۆ هەرێمی گەراسین. ²کاتێک لە بەلەمەکە دابەزی، لەو کاتەدا لەناو گۆڕستان پیاوێکی پێگەیشت کە گیانی پیسی تێدابوو،³لەناو گۆڕستاندا دەژیا. کەس نەیدەتوانی چیتر بیبەستێتەوە تەنانەت بە زنجیریش. ⁴زۆرجار بە کۆت و زنجیر دەبەسترایەوە، بەڵام زنجیرەکانی دەپساند و کۆتەکانیشی دەشکاند، کەس نەیدەتوانی بەسەریدا زاڵ بێت.⁵شەو و ڕۆژ بەردەوام لەناو گۆڕستان و لە چیاکاندا بوو، هاواری دەکرد و بە بەرد لەشی خۆی بریندار دەکرد. ⁶کاتێک لە دوورەوە یەشوای بینی، ڕایکرد و کڕنۆشی بۆ برد،⁷بە دەنگێکی بەرز هاواری کرد: «چیت لە من دەوێت ئەی یەشوای ڕۆڵەی خودای بەرز؟ سوێندت دەدەم بە خودا ئەشکەنجەم مەدە!» ⁸چونکە یەشوا پێی فەرمووبوو: «ئەی گیانی پیس، لە مرۆڤەکە وەرە دەرەوە!»⁹یەشوا پرسیاری لێکرد: «ناوت چییە؟» وەڵامی دایەوە: «ناوم لێگیۆنە چونکە ئێمە لەشکرێکی گەورەین!» ¹⁰گیانە پیسەکان لێی پاڕانەوە و داوایان لێکرد نەیاننێرێتە دەرەوەی ناوچەکە.¹¹لەوێ ڕانە بەرازێکی گەورە لە شاخەکە دەلەوەڕان، ¹²گیانە پیسەکان لە یەشوا پاڕانەوە: «بماننێرە ناو بەرازەکان با بچینە ناویان!» ¹³ئەویش ڕێگەی دان. گیانەپیسەکان هاتنە دەرەوە و چوونە ناو بەرازەکان، ئینجا بە خێرایی لە قەدپاڵی چیاکەوە بۆ ناو دەریاچەکە، هەڵدێران و خنکان. ڕانەکە نزیکەی دوو هەزار سەر دەبوون.¹⁴شوانی بەرازەکان ڕایانکرد و هەواڵیان دا بە شار و گوندەکان. خەڵکەکەش هاتن تاکو ئەوە ببینن کە ڕوویداوە، ¹⁵هاتنە لای یەشوا، بینییان ئەوەی لەشکرێک گیانی پیسی تێدابوو دانیشتووە و پۆشتەیە و ئەقڵی تەواوە، ترس دایگرتن.¹⁶ئەوانەی بینیان پێیان وتن چی بەسەر شێتەکە و بەرازەکاندا هاتووە ¹⁷ئەوانیش داوایان لە یەشوا کرد لە ناوچەکەیان بڕوات.¹⁸کاتێک سواری بەلەمەکە دەبوو، ئەو کەسەی کە پێشتر گیانی پیسی تێدابوو لێی پاڕایەوە کە لەگەڵی بێت. ¹⁹ڕێگای پێنەدا، بەڵکو پێی فەرموو: «بگەڕێوە ناو ماڵ، و کەسوکارەکەت، بۆیان بگێڕەوە پەروەردگار چی بۆ کردووی و چۆن بەزەیی پێتدا هاتەوە». ²⁰ئینجا ڕۆیشت و لە دە شارەکە بانگەوازی ئەوەی کرد کە یەشوا چی بۆ کردووە . هەمووان سەرسام بوون.²¹کاتێک یەشوا گەڕایەوە بە بەلەمەکە پەرینەوە بۆ بەرامبەر دەریاچەکە، هەر لە کەنار ئاوەکە خەڵکێکی زۆر لێی کۆبوونەوە. ²²یەکێک لە پێشەوایانی کەنیشت هات، ناوی یائیربوو، هات بۆ لای. هەرکە بینی، خۆی خستە بەر پێی، ²³زۆر لێی پاڕایەوە، پێیگوت: «کچە بچووکەکەم لە سەرەمەرگدایە. وەرە دەستی لێبدە تاکو چاک بێتەوەو بژیێت!» ²⁴ئینجا لەگەڵیدا ڕۆیشت، و جەماوەرێکی زۆر بەدوایدا هاتن و قەرەباڵغییان کرد.²⁵ژنێک لەوێ بوو کە دوازدە ساڵ بوو خوێن بەربوونی هەبوو، ²⁶بە دەستی چەندین پزیشک ئازاری زۆری چێشتبوو، ئەوەی هەیبوو بۆ چارەسەری خۆی خەرج کردبوو، هیچ سوودێکی نەبوو، بەڵکو بارودۆخی خراپتر ببوو. ²⁷باسی یەشوای بیستبوو، بۆیە هاتە ناو خەڵکەکە و لە دواوە دەستی لە کەواکەی دا،²⁸چونکە گوتبووی: «بەسمە دەست لە جلەکانی بدەم تا چاک ببمەوە». ²⁹دەستبەجێ خوێنبەربوونەکەی ڕاوەستا ولە جەستەیدا هەستی کرد کە نەخۆشییەکەی چاک بۆتەوە.³⁰هەرکە یەشوا هەستی بەو هێزە کرد کە لێی هاتە دەرەوە، چاوی گێڕا بە ناو خەڵکەکەدا و پرسی: «کێ دەستی لە جلەکانمدا؟» ³¹قوتابییەکانی پیان گوت: «تو دەبینیت خەڵکەکە قەرەباڵغیان کردووە، و دەپرسیت: کێ دەستی لێدام؟» ³²بەڵام بەردەوام سەیری دەوروبەری دەکرد تا ببینێت کێ ئەو کارەی کردووە.³³کاتێک ژنەکە زانی چی بەسەرهاتووە، بە ترس و لەرزەوە هات، وخۆی خستە پەرپێی وهەموو ڕاستییەکانی پێ گوت. ³⁴ئەویش پێی فەرموو: «کچم، باوەڕەکەت تۆی چاککردەوە. بڕۆ بە ئاشتی و لە نەخۆشییەکەت چاکببەوە!»³⁵لە کاتێکدا یەشوا قسەی دەکرد، چەند کەسێک لە ماڵی پێشەوای کەنیشتەکەوە هاتن و گوتیان: «کچەکەت مرد. کەواتە بۆچی هێشتا لە مامۆستا داوا دەکەی؟»³⁶بەڵام کاتێک، یەشوا ئەم هەواڵەی بیست، بە پێشەوای کەنیشتەکەی گوت: «مەترسە؛ تەنها باوەرت هەبێت!» ³⁷نەیهێشت کەس لەگەڵی بچێت پەترۆ و یاکوڤ و یۆخەنای برای یاکوڤ نەبێت. ³⁸هاتنە ماڵی پێشەوای کەنیشتەکە، و خەڵکەکەی بینی کە زۆر دەگریان و دەلاوانەوە.³⁹کاتێک هاتە ژوورەوە، پێی فەرموون: «بۆچی بێزارن و دەگرین؟ کچەکە نەمردووە، بەڵکو نوستووە». ⁴⁰پێی پێکەنین. بەڵام یەشوا، هەموویانی کردە دەرەوە، پاشان دایک و باوکی کچەکەی برد وئەوانەش کە لەگەڵیدا بوون و چوونە ژوورەوە، بۆ ئەو شوێنەی کچەکەی لێبوو.⁴¹دەستی گرت وفەرمووی: «تالیتا قومی!» واتا «ئەی کچ، پێت دەڵێم: هەستە». ⁴²دەستبەجێ هەستا و دەستی بە ڕۆیشتن کرد، کچەکە تەمەنی دوازدە ساڵ بوو. جا هەموویان زۆر سەرسام بوون. ⁴³بە توندی فەرمانی پێدان کەس بەمە نەزانێت، وە داوای کرد شتێکی پێبدەن بیخوات.

Chapter 6

¹یەشوا ئەوێی بەجێهێشت و گەڕایەوە شارەکەی خۆی، قوتابییەکانیشی شوێنی کەوتن. ²کە بووە شەبات، لە کەنیشتدا دەستی کرد بە فێرکردنی خەڵک، زۆر لەوانەی گوێیان لێ دەگرت سەرسام بوون، گوتیان: «ئەمە ئەمانەی لەکوێ بوو؟ ئەی ئەم داناییە چیە کە پێی دراوە، و ئەم پەرجووانەی لەسەر دەستی دەکرێن؟ ³ئەرێ ئەمە دارتاشەکەی کوڕی میریام، و براکەی یاکۆڤ و یۆسپ و یەهودا و شیمۆن نییە؟ خوشکەکانی لێرە لەلامان نین؟» بەوشێوەیە گومانیان لێکرد.⁴بەڵام یەشوا پێی فەرموون: «هیچ پێغەمبەر بێ ڕێز نییە، مەگەر لە شاری خۆی، و لەنێوان خزم و کەسوکار، و ماڵی خۆی نەبێت!» ⁵ئیتر لەوێدا نەیتوانی هیچ پەرجوویەک بکات، تەنها چەند نەخۆشێک نەبێت کە دەستی لەسەر دانان و چاکیکردنەوە. ⁶لە بێباوەڕیی ئەوان سەری سوڕما. ئینجا بە گوندەکانی دەوروبەردا دەگەڕا و خەڵکی فێر دەکرد.⁷پاشان دوازدە قوتابییەکەی بانگکرد، دوو دوو دەستی بە ناردنیان کرد، و دەسەڵاتی بەسەر گیانە پیسەکاندا پێدان، ⁸ڕایسپاردن کە بۆ ڕێگا هیچ نەبەن جگە لە گۆچان، نە نان و نە پێخۆر و نە پارە بۆ بەر پشتێن، ⁹بەڵکو پێڵاو و تەنها یەک کەوا لەبەر بکەن.¹⁰پێی فەرموون: «لە هەر شوێنێک چوونە ماڵێک، لەوێ بمێننەوە هەتا ئەوێ بەجێدەهێڵن. ¹¹ئەگەر لە هەر شوێنێکیش پێشوازییان لێ نەکردن و گوێیان لێ نەگرتن، لەوێ بڕۆنە دەرەوە و تۆزی پێتان بتەکێنن، بۆ شایەتی لەسەریان».¹²ئەوانیش چوونە دەرەوە و جاڕی پاشگەزبوونەوەیاندا، ¹³گیانی پیسی زۆریان دەرکرد، و زۆر نەخۆشیان بە زەیت چەورکرد، و چاکیان کردنەوە.¹⁴هێرۆدی پاشا لە بارەی یەشواوە بیستی، چونکە ناوی دەنگی دابۆوە، و هەندێکیان دەیانگوت: «یۆخەنانی لەئاوهەڵکێش لەناو مردووان هەستاوەتەوە، لەبەر ئەوە کاری پەرجوو لەسەر دەستی ئەو دەکرێت!» ¹⁵خەڵکی دیکە دەیانگوت: «ئیلیایە»هەندێکیش دەیانگوت: «پێغەمبەرێکە، وەک پێغەمبەرانی سەردەمی کۆن!»¹⁶بەڵام هێرۆد، کاتێک بیستی گوتی «ئەوە کەسێکی تر نییە جگە لە یۆخەنان ئەوەی کە سەرم بڕی، هەستاوەتەوە!» ¹⁷چونکە هیرۆد یۆخەنانی دەستگیر و زیندانی کردبوو. ئەوەش لە پێناو هیرۆدیا بوو کە هیرۆد هاوسەرگیری لەگەڵ کردبوو کە ژنی فیلیپۆسی برای بوو.¹⁸لەبەر ئەوەی یۆخەنان پێی دەگوت: «رێگەپێدراو نییە براژنەکەت بخوازیت!» ¹⁹ئیتر هێرۆدیا زۆر ڕقی لە یۆخەنان دەبۆوە، و حەزی دەکرد بیکوژێت، بەڵام نەیدەتوانی. ²⁰هیرۆد لە یۆخەنان دەترسا چونکە دەیزانی پیاوێکی ڕاستودروست و پیرۆزە، خۆی دەپارێزێت. هەرچەندە زۆرجار بە قسەکانی بێزاردەبوو، بەڵام زۆر حەزی لە گوێگرتنی بوو.²¹پاشان دەرفەتێک ڕەخسا هێرۆد لە جەژنی لەدایک بوونیدا خوانێکی بۆ گەورە پیاوان و فەرماندەکانی و پیاو ماقوڵانی گەلیلی سازکرد. ²²کچی هێرۆدیا هاتە ژوورەوە و سەمای کرد،جا هێرۆد و ئەوانەی دڵخۆش کرد کە لەگەڵی پاڵیاندابۆوە. پاشا بە کچەکەی گوت: «ئەوەی دەتەوێت لە منی داوا بکە، دەتدەمێ!»²³سوێندیشی بۆ خوارد گوتی: «هەرچیم لێ داوا بکەیت دەتدەمێ، ئەگەر نیوەی شانشینەکەشم بێت!» ²⁴ئەویش چووە دەرەوە و پرسیاری لە دایکی کرد: «داوای چی بکەم؟»وەڵامی دایەوە: «سەری یۆخەنانی لەئاوهەڵکێش!» ²⁵دەستبەجێ و بە پەلە هاتە ژوورەوە داوای لێکرد: «دەمەوێت ئێستا سەری یۆخەنانی لەئاوهەڵکێشم لەسەر سینییەک بدەیتێ!»²⁶پاشا زۆر دڵگران بوو. بەڵام لەبەر سوێندەکەی و ئەوانەی لەگەڵی پالیاندابۆوە نەیویست پێچەوانەی ئەوبەڵێنە بێت کە پێیدابوو. ²⁷لەوکاتەدا پاشا سزادەرانی نارد و فەرمانیدا سەری یۆخەنان بهێنن. سزادەرەکە رویشتوو و لە زیندان سەری پەڕاند، ²⁸پاشان لەسەر سینییەک سەریان هێنا و دایان بە کچەکە و کچەکەش دای بە دایکی. ²⁹قوتابییەکانی یۆخەنان بیستیان، هاتن تەرمەکەیان هەڵگرت و لە گۆڕێکدا ناشتیان.³⁰نێردراوان لە یەشوا کۆبوونەوە، وهەواڵی هەموو شتێکیان پێدا: هەموو ئەو کار و فێرکردنانەی ئەنجامیان دابوو. ³¹ئەویش پێی فەرموون: «بە تەنیا وەرن بۆ شوێنێکی چۆڵ، کەمێک پشوو بدەن». لەبەر ئەوەی ئەوانەی دەهاتن و دەچوون زۆر بوون دەرفەتی نان خواردنیان نەبوو. ³²قوتابییەکانی بە بەلەمێک بە تەنیا چوونە شوێنێکی چۆڵ.³³بەڵام خەڵکێکی زۆرلە کاتی ڕۆیشتندا ئەوانیان بینی، بۆیە شوێنی مەبەستیان زانی، پێکەوە بە پێ بەرەو ئەوێ ڕایاندەکرد، لە هەموو شارەکانەوە هاتن، پێشیان کەوتن. ³⁴کاتێک یەشوا لە بەلەمەکە دابەزی، خەڵکێکی بێشوماری بینی و بەزەیی پێیاندا هاتەوە، چونکە وەک مەڕی بێ شوان وابوون. هەر بۆیە زۆر شتی فێرکردن.³⁵درەنگانی ڕۆژ بوو، قوتابییەکانی هاتنە لای، و گوتیان: «ئەم شوێنە چۆڵە، و ئێستا کاتیش درەنگە. ³⁶هەموویان بەڕێ بکە تاکو بچنە ئەم کێڵگە و گوندانەی دەوروبەر خواردن بۆ خۆیان بکڕن».³⁷وەڵامی دانەوە فەرمووی: «شتێکیان پێبدەن با بیخۆن!» پێیان گوت: «ئایا بچین بایی دوو سەد دینار نانیان بۆ بکڕین و بیاندەینێ تاکو بیخۆن؟» ³⁸لێی پرسین: « چەند نانتان لایە؟ بڕۆن و سەیری بکەن». کە زانییان، گوتیان: «پێنج، و دوو ماسی!»³⁹ئینجا فەرمانی پێدان خەڵکەکە بە کۆمەڵ کۆمەڵ لەسەر گیاکە دابنیشێنن. ⁴⁰بە بازنە دانیشتن سەد سەد و پەنجا پەنجا. ⁴¹ئینجا یەشوا پێنج نانەکە و دوو ماسییەکەی هەڵگرت،و تەماشای ئاسمانی کرد وبەرەکتداری کرد و نانەکانی لەتکرد، و دایە قوتابییەکانی تاکو لەبەردەمی خەڵکەکە دایبنێن و دوو ماسییەکەشی بەسەر هەموویان دابەش کرد.⁴²هەموو خواردیان و تێر بوون. ⁴³پاشان دوازدە سەبەتەی پڕ لە پەلکەنان و ماسییان هەڵگرتەوە. ⁴⁴ئەوانەی لە نانەکەیان خوارد، پێنج هەزار پیاو بوون.⁴⁵لەو کاتەدا قوتابییەکانی ناچار کرد سواری بەلەمەکە بن و پێشی بکەون بۆ ئەوبەر، بۆ شارۆچکەی بێت‌ سەیدا، هەتا خۆی خەڵکەکە بەڕێ بکات. ⁴⁶دوای بەڕێکردنیان بۆ نزاکردن چووە سەر شاخ. ⁴⁷کە ئێوارە داهات، بەلەمەکە لە ناوەڕاستی دەریاچەکە بوو، یەشوا بە تەنها لەسەر وشکانی بوو.⁴⁸کە بینی قوتابییەکانی بەهۆی سەوڵ لێدانەوە ماندوو بوون، چونکە ڕەشەباکە پێچەوانەیان بوو، لە بەرەبەیان هاتە لایان، بەسەر دەریاچەکەدا ڕۆیشت و ویستی لێیان تێبپەڕێت. ⁴⁹بەڵام کاتێک بینییان بەسەر دەریاچەکەدا دەڕوات، وایانزانی جنۆکەیە جا هاواریان کرد. ⁵⁰چونکە هەموو بینییان و پەشۆکان. ئەو دەستبەجێ قسەی لەگەڵ کردن و پێیانی فەرموو: «ورەتان بەرز بێ، ئەوە منم، مەترسن!»⁵¹ئینجا رۆیشت بەرەو بەلەمەکە و ڕەشەباکە هێمن بۆوە. سەریان سووڕما، ⁵²لەبەر ئەوەی لە پەرجووی نانەکان تێنەگەیشتبوون، دڵیان هەر ڕەق بوو.⁵³کاتێک لەگەڵ قوتابییەکانی پەڕینەوە ئەوبەر، هاتنە خاکی کینەرەت، و لەنگەریان گرت. ⁵⁴کاتێک لە بەلەمەکە دابەزین، خەڵک ئەویان ناسییەوە، ⁵⁵چونکە پێشتر بەو ناوچانەدا گەڕابوون، و لە هەموو لایەکەوە دەیانبیست ئەوی لێیە ئەو نەخۆشانەی لە ناو جێگا کەوتبوون دەیانبردە لای.⁵⁶بۆ هەر شوێنێک دەچوون، گوند و شارو کێڵگە، خەڵک نەخۆشەکانیان لە شوێنە گشتیەکان دادەنا، و لێی دەپاڕانەوە کە تەنها دەست لە داوێنی کەواکەی بدەن. جا هەموو ئەوانەی دەستیان لێی دەدا چاک دەبوونەوە.

Chapter 7

¹هەندێک لە فەریسی و مامۆستایانی تەورات کۆبوونەوە، لە یۆرشەلایمەوە هاتنە لای.²بینییان هەندێک لە قوتابییەکانی بە دەستی پیس نان دەخۆن، واتا بێ دەست شوشتن. ³چونکە فەریسی، و هەموو یەهوودیەکان، نان ناخۆن ئەگەربە باشی دەستیان نەشۆن، لەبەر ئەوەی پەیوەست بوون بە نەریتی پیرانەوە. ⁴هەروەها کاتێک لە بازاڕ دێنەوە، نان ناخۆن هەتا خۆیان نەشۆن. زۆر دابونەریتی دیکەش هەیە کە جێبەجێی دەکەن، وەک شۆردنی دەفر و پەرداخ و قاپە مسەکان.⁵لەوکاتەدا لێیان پرسی فەریسییەکان و مامۆستایانی تەورات : «بۆچی قوتابییەکانت لەسەر نەریتی پیران ناڕۆن، و بەڵکو بە دەستی پیس خواردن دەخۆن؟»⁶وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «ئیشایای پێغەمبەر سەبارەت بە ئێوەی دووڕوو پێشبینی باشی کردووە، وەک نووسراوە: ئەم گەلە هەر بە دەم ڕێزم لێ دەگرن، بەڵام دڵیان لێم دوورە. ⁷بێهودە دەمپەرستن لە کاتێکدا ئەوان رێنماییەکان دەزانن بەڵام تەنها ڕاسپاردەی مرۆڤانە فێری خەڵک دەکەن!⁸ئێوە ڕاسپاردەی خوداتان پشتگوێ خستووە و دەستتان بە نەریتی مرۆڤەوەکانەوە گرتووە!» ⁹پێی فەرموون: «باش ڕاسپاردەی خودا ڕەت دەکەنەوە بۆ ئەوەی پارێزگاری لە نەریتی خۆتان بکەن! ¹⁰موشە فەرموویەتی: ڕێز لە باوک و دایکت بگرە! هەروەها: هەرکەسێک سوکایەتی بە باوکی یان دایکی بکات، با مردن سزای بێت!¹¹بەڵام ئێوە دەڵێن: ئەگەر یەکێک بە دایک یان باوکی بڵێت: ئەوەی لە منەوە سوودت لێی وەردەگرت دەیکەمە قوربانی، واتە پێشکەشکراو بۆ پەرستگا، ¹²ئیتر نایەڵن شتێک بۆ دایکی یان باوکی بکات! ¹³بەوشێوەیە دەسەڵاتی وشەی خودا ڕەت دەکەنەوە بە پێی ئەو نەریتەی کە لە یەکتری وەردەگرن . و زۆر شتی دیکەی وەک ئەمە دەکەن!»¹⁴کاتێک بۆ جاری دووەم جەماوەرەکەی بانگ کرد، پێی فەرموون: «هەمووتان گوێم لێ بگرن و تێبگەن! ¹⁵هەر شتێک لە دەرەوەی مرۆڤ بچێتە ناویەوە ناتوانێت پیسی بکات. سەبارەت بەو شتانەی کە لە مرۆڤەوە دێنە دەرەوە، ئەوانەن کە پیسی دەکەن. ¹⁶ئەوەی گوێی هەیە بۆ بیستن، با ببیستێ».¹⁷کاتێک خەڵکەکەی بەجێهێشت و هاتە ماڵەوە، قوتابییەکانی دەربارەی نموونەکە پرسیاریان لێکرد، ¹⁸پێی فەرموون: «ئایا ئێوەش تێنەگەیشتوون؟ ئایا تێناگەن کە هەرچی لە دەرەوەی مرۆڤەوە دێتە ناویەوە ناتوانێت پیسی بکات، ¹⁹چونکە ناچێتە دڵییەوە بەڵکو سکی، پاشان دەچێتە دەرەوەی جەستەی؟» بەمەش ڕایگەیاند کە هەموو خواردنێک پاکە.²⁰ئینجا فەرمووی: «ئەوەی لە مرۆڤ دەردەچێت، ئەوەیە مرۆڤ پیس دەکات. ²¹چونکە لە ناوەوە، لە دڵی مرۆڤەکانەوەیە، کە بیری خراپ و بێ رەوشتی، و دزی، و کوشتن سەرهەڵدەدەن.، ²²داوێنپیسی، چاوچنۆکی، خراپەکاری، هەڵخەڵەتاندن، بەدڕەوشتی، بەڕەڵایی، چاوپیسی، کوفر، لووتبەرزی، گەمژەیی ²³هەموو ئەم خراپانە لە ناخی مرۆڤەوە دەردەچن و پیسی دەکەن».²⁴پاشان یەشوا ئەوێی بەجێهێشت و چوو بۆ هەرێمی سور. چووە ماڵێک و نەیویست کەس بزانێت. بەڵام نەیتوانی خۆی بشارێتەوە. ²⁵لەبەر ئەوەی ژنێک کچەکەی گیانی پیسی تێدابوو کاتێک هەواڵی ئەوی بیست یەکسەر هات و لەبەرپێی کەوت، ²⁶ژنەکەش کەنعانی بوو، لە ڕەگەزی فینیقیای سوریا بوو، داوای لێکرد گیانە پیسەکە لە کچەکەی دەربکات.²⁷ئەویش پێی فەرموو: «با سەرەتا منداڵەکان تێربن! چونکە ناشێت نانی منداڵان ببرێت و فڕێبدرێت بۆ سەگ». ²⁸بەڵام وەڵامی دایەوە پێی گوت: « ڕاستە گەورەم! سەگیش لەژێر خواندا لە پاشماوەی منداڵان دەخوات!»²⁹پێی فەرموو: «لەبەر ئەم قسەیە، بڕۆ گیانە پیسەکە لە کچەکەت دەرچوو!» ³⁰کاتێک ژنەکە گەڕایەوە ماڵەوە، بینی منداڵەکە لەسەر جێگاکەی پاڵکەوتووە و خێوەکەی لێ دەرچووبوو.³¹پاشان یەشوا دەوروبەری سوری بەجێهێشت و گەڕایەوە بۆ دەریاچەی گەلیلی،بە سیدۆندا ڕۆیشت و سنوری دە شارەکەی تێپەڕاند. ³²پیاوێکی کەڕ و لاڵیان بۆ هێنا، و لێی پاڕانەوە دەستی لەسەر دابنێ.³³بۆیە لە خەڵکەکە دووری خستەوە. پەنجەکانی خستە گوێی کابرا، پاشان تفی کرد و دەستی لە زمانیدا، ³⁴و سەری بەرز کردەوە بۆ ئاسمان، ئاهێکی هەڵکێشا و پێی گوت: «ئاڤاتا!» واتە بکرێرەوە. ³⁵دەستبەجێ گوێیەکانی کرانەوە و زمانی بەربوو، و بە ڕەوانی قسەی کرد.³⁶ئینجا ڕایسپاردن بە کەس نەڵێن. بەڵام چەند ڕایدەسپاردن، ئەوان زیاتر بڵاویان دەکردەوە. ³⁷زۆر سەرسام بوون، و دەیانگوت: «هەموو شتێکی بە باشی کردووە. وا دەکات کەڕ ببیستێ و لاڵ قسە بکات».

Chapter 8

¹لەو ڕۆژانەدا، کۆمەڵە خەڵکێکی زۆری دیکە کۆبوونەوە، لەبەر ئەوەی هیچیان نەبوو بیخۆن، یەشوا قوتابییەکانی بانگ کرد و پێی فەرموون: ²«بەزەییم بەم خەڵکدا دێتەوە چونکە سێ ڕۆژە لەگەڵمن و هیچیان نییە بیخۆن. ³وە ئەگەر بە ڕۆژوەوە بیانێرمەوە بۆ ماڵەکانیان، لە رێگا هێزیان نامێنێت، و هەندێکیشیان لە دوورەوە هاتوون». ⁴قوتابییەکانی پێیان گوت: «چۆن کەسێک ئەم خەڵکە بە نان تێر بکات لێرە لەم شوێنە چۆڵە؟»⁵لێی پرسین: «چەند نانتان پێیە؟» وەڵامیان دایەوە: «حەوت!» ⁶فەرمانیدا خەڵکەکە لەسەر زەوی دابنیشن. حەوت نانەکەی هەڵگرت، و سوپاسی کرد، و شکاندی و دایە قوتابییەکان بۆئەوەی بیدەن بە خەڵکەکە، ئەوانیش کردیان⁷هەروەها چەند ماسییەکی بچووکیشیان پێی بوو، ئەویش بەرەکەتداری کرد و فەرمانی دا کە بیدەن بە خەڵکەکە. ⁸خواردیان هەتا تێربوون. دوایی حەوت سەبەتەی پڕ پەلکەنانیان هەڵگرتەوە. ⁹ژمارەی ئەوانەی ئامادەبوون نزیکەی چوار هەزار کەس دەبوون. پاشان بەرێی کردن، ¹⁰لەو کاتەدا لەگەڵ قوتابییەکانی سواری بەلەمەکە بوو، و هاتە ناوچەی دەلمانووتە.¹¹فەریسییەکان هاتن و لەگەڵی دەستیان بە مشتومڕکرد، هەروەها بۆ ئەوەی تاقی بکەنەوە داوای پەرجوویەکی ئاسمانیان لێکرد. ¹²بۆیە بە ناڕەحەتی ئاهێکی هەڵکێشا، و فەرمووی: «بۆچی ئەم نەوەیە داوای نیشانە دەکات؟ ڕاستیتان پێ دەڵێم: هیچ نیشانەیەک بەم نەوەیە نادرێت!» ¹³پاشان بەجێی هێشتن و سواری بەلەمەکە بوو و پەڕینەوە بۆ کەناری بەرامبەر.¹⁴قوتابییەکان لەبیریان چووبوو لەگەڵ خۆیان نان بهێنن، لە بەلەمەکەدا تەنها یەک نانیان پێبوو. ¹⁵ڕایسپاردن فەرموی : «وریابن! ئاگاداری هەویر ترشی فەریسییەکان و هەویر ترشی هێرۆد بن».¹⁶ئەوانیش لەگەڵ یەکتردا دەمەقاڵەیان دەکرد، و گوتیان: «چونکە نانمان نییە». ¹⁷یەشوا کە بەمەی زانی، پێی فەرموون: «بۆچی لەبەر ئەوەی نانتان نییە لەگەڵ یەکتردا دەمەقاڵە دەکەن؟ ئایا تا ئێستا هەست ناکەن و تێناگەن؟ ئایا هەتا ئێستا دڵتان هەرڕەقە؟¹⁸چاوتان هەیە، نابینن؟ گوێتان هەیە، نابیستن؟ هەروەها بیرتان نایەتەوە؟ ¹⁹کاتێک پێنج نانەکەم شکاند بۆ پێنج هەزارەکە ، چەند سەبەتەی پڕ لە پەلکەنانتان هەڵگرتەوە؟»وەڵامیان دایەوە: «دوازدە».²⁰«کاتێک حەوت نانەکەم شکاند بۆ چوارهەزارەکە، چەند سەبەتەی پڕلە پەلکەنانتان هەڵگرتەوە؟» وەڵامیان دایەوە: «حەوت!» ²¹ئینجا پێی فەرموون: «چۆن هێشتا تێنەگەیشتوون؟»²²کاتێک لەگەڵ قوتابییەکانی هاتنە بێت سەیدا، کەسێکی نابینایان هێنایە لای لێی پاڕانەوە دەستی لەسەر دابنێت. ²³بۆیە دەستی نابیناکەی گرت و لە گوندەکە بردییە دەرەوە، و دوای ئەوەی تفی لە سەرچاوەکانی دانا، دەستی خستە سەر و لێی پرسی: « ئایا هیچ دەبینیت؟»²⁴سەری بەرز کردەوە، و گوتی: «خەڵک دەبینم،وەک درەخت، دەڕۆن». ²⁵دیسان دەستی خستەوە سەر چاوەکانی، و بە وردی سەیری کرد، و تەندرووستی بۆ گەڕایەوە و هەموو شتێکی بە ڕوونی بینی. ²⁶بۆیە ناردی بۆ ماڵەوە و فەرمووی: « مەچۆ ژوورەوە تەنانەت بۆ ناو گوندیش!»²⁷پاشان یەشواو قوتابییەکانی بەرەو گوندەکانی کەیسەرییەی فیلیپۆس بەڕێکەوتن. لە ڕێگا، لە قوتابییەکانی پرسی: « خەڵک دەڵێن من کێم؟» ²⁸وەڵامیان دایەوە: «(هەندێک دەڵێن) یۆخەنانی لەئاوهەڵکێش، هەندێکیش دەڵێن ئیلیا، هەندێکی تریش دەڵێن یەکێکە لە پێغەمبەران».²⁹لێی پرسین: «ئەی ئێوە، دەڵێن من کێم؟» پەترۆ وەڵامی دایەوە: «تۆ مەسیحەکەیت!» ³⁰بۆیە ئاگاداری کردنەوە ئەم بابەتە بەکەس نەلێن.³¹ئینجا فێری کردن کە ڕۆڵەی مرۆڤ دەبێت زۆر ئازار بچێژێت، پیران و کاهینانی باڵا و مامۆستایانی تەورات ڕەتی بکەنەوە، بکوژرێت، و دوای سێ ڕۆژ هەستێتەوە. ³²قسەکەی ئەوەندە بە ئاشکرا کرد. کە پەترۆ هێنایە ئەم لاوە و دەستی کرد بە لۆمە کردنی.³³بەڵام ڕووی کردە قوتابییەکانی و پەترۆی سەرزەنشت کرد و فەرمووی: «لەبەرچاوم لاچۆ ئەی شەیتان، تۆ بیر لە شتە خوداییەکان ناکەیتەوە بەڵکو شتی مرۆڤانە!» ³⁴ئینجا خەڵکەکە و قوتابییەکانی بانگکرد، و پێی فەرموون: «ئەگەر کەسێک دەیەوێت ببێتە قوتابی من، با نکۆڵی لە خۆی بکات، و خاچەکەی هەڵبگرێت، و دوام بکەوێت.³⁵ئەوەی بیەوێت ژیانی خۆی ڕزگار بکات، دەیدۆڕێنێت. بەڵام ئەوەی لە پێناوی من و مزگێنییەکەم ژیانی خۆی بدۆڕێنێت، ڕزگاری دەکات. ³⁶چی بەکەڵکی مرۆڤ دێت ئەگەرهەموو جیهان بباتەوە و خۆی بدۆڕێنێت؟ ³⁷یان مرۆڤ لە بەرامبەر ژیانی خۆیدا چ بەهایەک دەدات؟³⁸ئەوەی لەلای ئەم نەوە داوێنپیس و گوناهبارە شەرمی بە من و بە وتەکانم بێت، ڕۆڵەی مرۆڤیش شەرمی پێی دەبێت کاتێک لە شکۆمەندی باوکی لەگەڵ فریشتە پیرۆزەکاندا دێتەوە».

Chapter 9

¹پاشان پێی فەرموون: «ڕاستیتان پێ دەڵێم: هەندێک لەوانەی لێرە ڕاوەستاون، مردن ناچێژن هەتا شانشینی خودا نەبینن کە بە هێزەوە دێت.» ²دوای شەش ڕۆژ، یەشوا پەترۆ و یاکوڤ و یۆخەنای لەگەڵ خۆی بە تەنها برد، بۆ سەر چیایەکی بەرز، لەوێ لەپێشیان شێوەی گۆڕدرا، ³جلەکانی لە بەفر سپیتر بوون، چونکە هیچ سپیکەرەوەیەکی سەر زەوی نەیدەتوانی شتێک وەک ئەمە سپی بکاتەوە.⁴ئینجا ئیلیا و موشەیان بۆ دەرکەوت لەگەڵ یەشوادا گفتوگۆیان دەکرد. ⁵ئینجا پەترۆ بە یەشوای گوت: « گەورەم، چەندە باشە بۆ ئێمە لێرە بمێنینەوە. با سێ چادرهەڵبدەین: یەکێکیان بۆ تۆ، یەکێکیان بۆ موشە، ئەویتریش بۆ ئیلیا!» ⁶نەیدەزانی چی دەڵێت، چونکە ترس دایگرتبوون.⁷هەورێکیش هات و باڵی بەسەریاندا کێشا، دەنگێک لە هەورەکەوە هات: «ئەمە ڕۆڵەی خۆشەویستمە. گوێی لێ بگرن!» ⁸کاتێک لەناکاو سەیری دەوروپشتیان کرد لە یەشوا زیاتر کەسیان لەگەڵ خۆیان نەبینی.⁹کاتێک لە چیاکە دەهاتنە خوارەوە، یەشوا رایسپاردن ئەوەی بینییان بە کەسی نەڵێن، هەتا ڕۆڵەی مرۆڤ لەناو مردووان هەڵدەستێتەوە. ¹⁰ئەوانیش ڕاسپاردەکەیان ئەنجامدا، پاشان لەنێو خۆیاندا پرسیاریان لە یەکتر کرد «مانای هەستانەوە لە نێومردوان چیە؟»¹¹جا پرسیاریان لێکرد: «بۆچی مامۆستایانی تەورات دەڵێن دەبێت لە پێشدا ئیلیا بێت؟» ¹²وەڵامی دانەوە: «ڕاستە، ئیلیا دێت و هەموو شتێک چاک دەکاتەوە. هەروەها لە پەرتووکەکەدا هاتووە کە ڕۆڵەی مرۆڤ دەبێت ئازاری زۆر بچێژێت و بێ ڕێزی پێ بکرێت . ¹³بەڵام پێتان دەڵێم: ئیلیا پێشترهات، و چییان ویست پێیان کرد، هەروەک چۆن لەبارەی ئەو لە پەرتووکەکەدا هاتوە!»¹⁴کاتێک هاتنەوە لای قوتابییەکانی تر، خەڵکێکی زۆریان لە دەوروپشتیان بینی و مامۆستایانی تەوراتیش دەمەقاڵێیان لەگەڵ دەکردن. ¹⁵کە هەموو خەڵکەکە بینیان، سەرسام بوون بە پەلە سڵاویان لێکرد. ¹⁶لێی پرسین: «لەسەر چی دەمەقاڵەیان لەگەڵ دەکەن؟»¹⁷یەکێک لە خەڵکەکە وەڵامی دایەوە و گوتی : «مامۆستا، کوڕەکەم هێناوەتە لات گیانێکی لاڵی تێدایە، ¹⁸هەر کاتێک دەستی بەسەردا دەگرێت، دەکەوێتە سەر زەوی دەمی کەف دەکات و ددانەکانی جیڕدەکاتەوە و ڕەق دەبێت. داوام لە قوتابییەکانت کرد دەریبکەن، نەیانتوانی». ¹⁹وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «ئەی نەوەی بێباوەڕ! هەتا کەی لەگەڵتان بمێنمەوە؟ هەتا کەی بەرگەتان بگرم؟ منداڵەکە بهێننە لام!»²⁰ئەوانیش هێنایانە لای. کە گیانە پیسەکە یەشوای بینی، دەستبەجێ منداڵەکە فێی لێهات و کەوتە سەر زەوی، دەگەوزا و کەف لە دەمیەوە دەهات. ²¹لە باوکی منداڵەکەی پرسی: «لە کەیەوە وای لێهاتووە؟» وەڵامی دایەوە: « لە کاتی منداڵیەوە. ²²زۆرجار فڕێیداوەتە ناو ئاگر و ناو ئاو بۆ ئەوەی لەناوبچێت. ئەگەر دەتوانی هەرشتێکت هەیە، بۆیە بەزەییت پێماندا بێتەوە و یارمەتیمان بدە!»²³یەشوا پێی فەرموو: «بەڵام ئەگەر توانیت باوەڕت هەبێت، بۆ باوەڕدار هەموو شتێک دەبێت!» ²⁴دەستبەجێ باوکی منداڵەکە هاواری کرد: «باوەڕم هەیە، باوەڕەکەم بە هێز بکە». ²⁵یەشواکە بینی خەریکە قەرەباڵغ دەبێت، لە گیانە پیسەکەی ڕاخوڕی: «ئەی گیانی کەڕولاڵ، فەرمانت پێ دەکەم، لێی وەرە دەرەوە وچیتر مەچۆرەوە ناوی!»²⁶ئینجا گیانە پیسەکە هاواری کرد و بە توندی فێی لێهێنا، وپاشان هاتە دەرەوە. کوڕەکەش وەک ئەوەی مردبێت، تەنانەت زۆر کەس گوتیان: «مرد!» ²⁷بەڵام کاتێک یەشوا دەستی گرت و هەڵیستاندوە، و ڕاوەستا.²⁸کاتێک یەشوا چووە ناو ماڵەکە، قوتابییەکانی بە تەنیا لێیان پرسی: «بۆچی ئێمە نەمانتوانی گیانە پیسەکە دەریبکەین؟» ²⁹پێی فەرموون: «ئەم جۆرانە دەرناکرێن تەنها بە نزا و ڕۆژوو نەبێت!»³⁰لەوێش ڕۆیشتن و بە ناوچەی گەلیلیدا تێپەڕین، ئەویش نەیدەویست کەس لەبارەیەوە بزانێت، ³¹یەشوا نەیویست کەس بزانێت، چونکە قوتابییەکانی فێردەکرد و پێی دەفەرموون: « ڕۆڵەی مرۆڤ دەدرێتە دەست خەڵک، و دەیکوژن، دوای کوشتنی لە ڕۆژی سێهەمدا هەڵدەستێتەوە ». ³²بەڵام ئەوان لە وتەکەی تێنەگەیشتن، و ترسان پرسیاری لێ بکەن.³³ئینجا هاتنە کەفەرناخوم. کە گەیشتە ماڵەوە، لە قوتابییەکانی پرسی: «بۆچی لە ڕێگادا مشتومڕتان دەکرد؟» ³⁴بۆیە بێدەنگ بوون، چونکە لە ڕێگادا مشتومڕیان لەسەر ئەوە دەکرد کە کامیان پایەبەرزترینە. ³⁵بۆیە دانیشت، و دوازدە قوتابییەکەی بانگکرد، پێی فەرموون: «ئەوەی دەیەوێت یەکەم بێت، با خۆی بکاتە دواهەمین و خزمەتکاری هەمووان بێت!»³⁶پاشان کوڕێکی بچووکی برد و لە ناویاندا ڕایگرت، و لە باوەشی گرت، و پێی فەرموون: ³⁷«ئەوەی بە ناوی منەوە یەکێک لەم منداڵانە پەسەند بکات، ئەوە منی پەسەند کردوە. ئەوەی من پەسەند بکات، تەنها منی پەسەند نەکردوە، بەڵکو ئەوەی کە ناردوومی».³⁸یۆخەنا پێی گوت: «مامۆستا، یەکێکمان بینی بە ناوی تۆوە گیانی پیسی دەردەکرد، ئێمەش ڕێمان لێ گرت، چونکە شوێنمان ناکەوێت!» ³⁹یەشوا فەرمووی: «ڕێی لێ مەگرن! کەس نییە بە ناوی منەوە پەرجوو بکات و بتوانێت لەدوای ماوەیەکی کورت بە خراپە باسم بکات.⁴⁰ئەوەی دژی ئێمە نییە لەگەڵمانە. ⁴¹ئەوەی بە ناوی منەوە جامێک ئاوتان بداتێ چونکە ئێوە هی مەسیحن، بەڕاستی پێتان دەڵێم پاداشتی ون نابێت!⁴²ئەوەی بیەوێت ببێتە کۆسپ بۆئەم بچووکانەی کە باوەڕیان بە من هەیە، باشترە بۆی بەرداشێکی گەورە بە ملیەوە هەڵبواسرێت و بخرێتە ناو دەریاوە. ⁴³ئەگەر دەستت تەڵەیەک بوو بۆت، بیبڕە: بۆ تۆ باشترە بە دەستێکەوە بچیتە ناو ژیانەوە لەوەی دوو دەستت هەبێت و بچیتە دۆزەخ، بۆ ناو ئاگرێکی نەکوژاوە ⁴⁴لەوێ کرمەکان نامرێت، و ئاگرەکە ناکوژێتەوە⁴⁵ئەگەر پێت تەڵەیە بۆت، بیبڕە: باشترە بۆت بچیتە ژیانەوە بە پێی بڕاوەوە، لەوەی دوو پێت هەبێت و فڕێ بدرێتە دۆزەخەوە، بۆ ناو ئاگرێکی نەکوژاوە. ⁴⁶لەوێ کرمەکانیان نامرێت و ئاگرەکە ناکوژێتەوە.⁴⁷ئەگەر چاوت تەڵە بوو بۆت، دەریبهێنە: باشترە بە یەک چاو بچیتە ناو شانشینی خودا، لەوەی دوو چاوت هەبێت، فڕێ بدرێیتە ناو ئاگری دۆزەخەوە. ⁴⁸لەوێ کرمەکانیان نامرێت، و ئاگرەکە ناکوژێتەوە.⁴⁹هەموو کەسێک بە ئاگر سوێر دەکرێت. ⁵⁰خوێ باشە، بەڵام ئەگەر خوێ سوێرییەکەی نەما، چۆن دەتوانی تامەکەی بدەیتەوە؟ با خوێتان تێدابێت و لەگەڵ یەکتری لە ئاشتیدا بن!»

Chapter 10

¹پاشان ئەو ناوچەیەی بەجێهێشت و هاتە دەوروبەری ناوچەی یەهودیا و ئەودیوی ڕووباری ئەردەن. دووبارە خەڵک لێی کۆبوونەوە ئەویش وەک نەریتی خۆی دەستی کرد بە فێرکردنیان. ²هەندێک فەریسی هاتن و بۆ تاقیکردنەوە پرسیاریان لێی کرد: «ئایا دروستە مێرد ژنەکەی تەڵاق بدات؟» ³وەڵامی دانەوە پرسیاری لێ کردن: ⁴«موشە بە چی رایسپاردوون؟» گوتیان: «موشە ڕێی داوە پیاو تەڵاقنامە بنووسێت و ژنەکەی تەڵاق بدات».⁵یەشوا وەڵامی دایەوە: «بەهۆی دڵ ڕەقیتانەوە موشە ئەم ڕاسپاردەیەی بۆ نووسین. ⁶بەڵام لە سەرەتای بەدیهێنانەوە خودا مرۆڤی بە نێر و مێ بەدیهێنا.⁷بۆیە پیاو باوک و دایکی بەجێدەهێڵێت و لەگەڵ ژنەکەیدا یەکدەگرێت، ⁸کەواتە هەردووکیان دەبنە یەک جەستە. ئیتر دوو کەس نین بەڵکو یەک جەستەن. ⁹ئەوەی خودا بەیەکی گەیاندوون با مرۆڤ جیای نەکاتەوە».¹⁰وە لە ماڵەوە، قوتابییەکان دیسان سەبارەت بەو بابەتە پرسیاریان لێکرد . ¹¹پێی فەرموون: « ئەوەی کە ژنەکەی تەڵاق بدات، و یەکێکی تر بهێنێت ئەوا داوێنپیسی لەگەڵ دەکات. ¹²ئەگەر ژن لە مێردەکەی تەڵاق وەربگرێت و مێرد بە یەکێکی تر بکات، ئەوا داوێنپیسی دەکات!»¹³هەندێکیان منداڵی بچووکیان بۆ هێنا تا دەستیان لێبدات. بەڵام قوتابییەکان سەرزەنشتیان کردن. ¹⁴کە یەشوا ئەمەی بینی، تووڕە بوو پێی فەرموون: «با منداڵە بچووکەکان بێنە لام ، ڕێیان لێ مەگرن، چونکە شانشینی خودا هی وەک ئەمانەیە!¹⁵بەڕاستی پێتان دەڵێم: ئەوەی وەک منداڵێکی بچووک شانشینی خودا وەرنەگرێت، هەرگیز ناچێتە ناویەوە!» ¹⁶پاشان منداڵەکانی لە باوەش گرت و دەستی لەسەریان دانا و بەرەکەتداری کردن.¹⁷کاتێک خەریک بوو دەڕۆیشت، پیاوێک بە پەلە بەرەو ڕووی هات کڕنۆشی بۆ برد و لێی پرسی: « ئەی مامۆستای چاک، چی بکەم تاکو ژیانی هەتاهەتایی بە میرات وەربگرم؟» ¹⁸یەشوا پێی فەرموو: «بۆچی بە چاک ناوم دەبەیت؟ تەنها یەک کەس چاکە، وئەویش خودایە. ¹⁹تۆ ڕاسپاردەکان دەزانیت: مەکوژە؛ داوێنپیسی مەکە؛ دزی مەکە؛ شایەتی درۆ مەدە؛ ستەم مەکە؛ ڕێز لە باوکت و دایکت بگرە!»²⁰ئینجا وەڵامی دایەوە و گوتی: « لە منداڵییەوە هەموو ئەم کارانەم ئەنجام داوە» ²¹یەشوا سەیری کرد و خۆشیویست، پێی فەرموو: «شتێکت کەمە: بڕۆ، هەموو ئەوەی هەتە بیفرۆشە، و بیدە بە هەژاران، بەمە گەنجینەیەکت لە ئاسماندا دەبێت، ئینجا وەرە شوێنم بکەوە». ²²بەم قسەیە غەمبار بوو بە دڵتەنگییەوە ڕۆیشت، چونکە سامانێکی زۆری هەبوو.²³یەشوا سەیری دەوروپشتی کرد و بە قوتابییەکانی فەرموو: «زۆرقورسە بۆ دەوڵەمەندان بچنە ناو شانشینی خودا!» ²⁴قوتابییەکان لە قسەکانی سەرسام بوون. بەڵام یەشوا دیسان پێی فەرموون: «ڕۆڵەکانم، چەندە قورسە بۆ ئەوانەی پشت بە پارە دەبەستن بچنە ناو شانشینی خوداوە! ²⁵ئاسانترە وشترێک بە کونی دەرزیدا تێپەڕێت، لەوەی دەوڵەمەندێک بچێتە ناو شانشینی خوداوە».²⁶جا زۆر سەرسام بوون، و بە یەکتریان گوت: «کێ دەتوانێت ڕزگاری بێت؟» ²⁷یەشوا سەیری کردن و فەرمووی: «لەلای مرۆڤەکان ئەمە ئاستەمە، بەڵام لای خودا نا. چونکە هەموو شتێک لەلای خودا دەبێت!» ²⁸پەترۆ گوتی: «ئەوەتا ئێمە هەموو شتێکمان بەجێهێشت و شوێنت کەوتین.»²⁹یەشوا وەڵامی دانەوە : «ڕاستیتان پێ دەڵێم: کەس نییە لە پێناوی من و مزگێنییەکەم ماڵ وبرا و خوشک و دایک و باوک و منداڵ یان کێڵگەی بەجێ هێشتبێت، ³⁰ئێستا لەم سەردەمە سەد هێندە وەرنەگرێتەوە، لە ماڵ وبرا وخوشک ودایک ومنداڵ و کێڵگە لەگەڵ پاداشی چەوسانەوەکەی، وە لە ڕۆژی کۆتایی ژیانی هەتاهەتایی پێدەدرێت. ³¹بەڵام زۆر لە یەکەمینەکان دەبنە دواهەمین، و دواهەمینەکانیش دەبنە یەکەمین!»³²لە ڕێگاوە سەردەکەوتن بەرەو یۆرشەلایم ، یەشوا پێشیان کەوتبوو، قوتابییەکانیش سەرسام ببوون، ئەوانەی شوێنی دەکەوتن دەترسان. جارێکیتر، دوازدە قوتابییەکەی جیا کردەوە، ئاگاداری کردنەوە لەوەی کە چی بەسەردێت، فەرمووی: ³³«ئەوەتا ئێمە بەرەو یۆرشەلایم سەردەکەوین، ڕۆڵەی مرۆڤ ڕادەستی سەرۆک کاهینەکان و زانایانی تەورات دەکرێت، ئینجا سزای مردنی دەدەن، دەیدەنە دەست نەتەوەکان، ³⁴گاڵتەی پێ دەکەن، و تفی لێدەکەن، و بە قامچی لێی دەدەن، و دەیکوژن. دوای سێ ڕۆژهەڵدەستێتەوە!»³⁵یاکۆڤ و یۆخەنا کوڕەکانی زەڤدی، هاتنە لای و پێیان گوت: «مامۆستا، دەمانەوێت داوای هەرچییەک دەکەین بۆمان بکەیت». ³⁶لێی پرسین: «ئارەزوی چیتان هەیە بۆتان بکەم؟» ³⁷وەڵامیان دایەوە: «رێگەمان بدە لە شکۆمەندییەکەتدا دابنیشین: یەکێک لە دەستی ڕاستت، یەکێک لە دەستی چەپت!»³⁸یەشوا پێی فەرموون: «نازانن داوای چی دەکەن: ئایا دەتوانن ئەو جامە بخۆنەوە کە من دەیخۆمەوە، یان دەتوانن خۆتان لەو ئازارانەدا نوقم بکەن کە من تێیاندا نوقم دەبم؟» ³⁹وەڵامیان دایەوە: «دەتوانین!» یەشوا وەڵامی دانەوە: «ئەو جامەی من دەیخۆمەوە، ئێوەش دەیخۆنەوە، وە ئەو ئازارانەی کە من تێیاندا نوقم دەبم ئێوەش تێیاندا نوقم دەبن. ⁴⁰بەڵام دانیشتن لەلای ڕاست و چەپمەوە، ئەوە بۆ من نییە بیدەم تەنها بۆ ئەوانەی کە بۆیان ئامادە کراوە».⁴¹کاتێک دە قوتابییەکەی دیکە ئەمەیان بیست، ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر یاکوڤ و یۆخەنا. ⁴²بەڵام یەشوا بانگی کردنە لای خۆی و پێی فەرموون: « دەزانن ئەوانەی بە فەرمانڕەوای نەتەوەکان دادەنرێن فەرمانڕەواییان بەسەردا دەکەن، و گەورەکانیان دەسەڵاتیان بەسەریاندا دەسەپێنن.⁴³با ئەمە لە نێوان ئێوەدا نەبێت، ئەوەی دەیەوێ لە نێوانتاندا مەزنترین بێت، با ببێتە خزمەتکارتان، ⁴⁴هەرکەسێک دەیەوێت یەکەمین بێت لە نێوانتاندا، با خزمەتکاری هەمووان بێت. ⁴⁵چونکە تەنانەت ڕۆڵەی مرۆڤیش نەهاتووە تاکو خزمەت بکرێت، بەڵکو هاتووە بۆ خزمەتکردن وبەخت کردنی خۆی لە پێناوی زۆرینەدا».⁴⁶پاشان گەیشتنە یەریخۆ. لەو کاتەی خۆی و قوتابییەکانی، و خەڵکێکی زۆر لە یەریخۆ هاتنە دەرەوە، بارتیماوسی کوێر – کوڕی سیمائۆس، لە لای ڕێگاکە دانیشتبوو و سواڵی دەکرد. ⁴⁷کە بیستی ئەوە یەشوای ناسیرەییە، هاواری کرد: «یەشوا کوڕی داڤید، بەزەییت پێمدا بێتەوە!» ⁴⁸زۆر کەس سەرزەنشتیان کرد کە بێدەنگ بێت، بەڵام ئەو زیاتر هاواری دەکرد: «ئەی کوڕی داڤید، بەزەییت پێمدا بێتەوە».⁴⁹یەشوا ڕاوەستا و فەرمووی: «بانگی بکەن!» ئەوانیش نابیناکەیان بانگکرد و پێیان گوت: «هەستە، و ورەت بەرز بێت! بانگت دەکات!» ⁵⁰ئیترهەستا و هاتە لای یەشوا و کەواکەی فڕێدا.⁵¹یەشوا لێی پرسی: «چیت دەوێ بۆت بکەم؟» نابیناکە پێی گوت: «گەورەم، دەمەوێ ببینم!» ⁵²یەشوا پێی فەرموو: «بڕۆ! باوەڕەکەت تۆی چاککردەوە». دەستبەجێ بینی، و بە ڕێگادا دوای یەشوا کەوت.

Chapter 11

¹هەر کە لە یۆرشەلایم نزیک بوونەوە، گەیشتنە گوندی بێت فاگە و گوندی بێت ئەنیا، لەلای چیای زەیتوون، یەشوا دووان لە قوتابییەکانی نارد، ²پێی فەرموون: «بڕۆنە ئەو گوندەی بەرامبەرتان، لەگەڵ چوونە ژوورەوەتان بۆ ئەوێ، دەبینن جاشکێک بەستراوەتەوە هەتا ئێستا کەس سواری نەبووە: بیکەنەوە و بیهێننە ئێرە. ³ئەگەر یەکێک پێی گوتن: بۆچی ئەم كارە دەکەن؟ بڵێن: پەروەردگارمان پێویستی پێیەتی، زوو دەینێرێت بۆ ئێرە».⁴کاتێک ڕۆیشتن، بینییان لەبەر دەرگای ماڵێک وا جاشکەکە لەسەر ڕێگاکە بەستراوەتەوە، ئەوانیش کردیانەوە. ⁵هەندێک لەوانەی لەوێ وەستابوون پێیان گوتن: «چی دەکەن؟ بۆچی جاشکەکە دەکەنەوە؟» ⁶ئەوانیش وەڵامیان دایەوە وەک ئەوەی یەشوا پێی ڕاسپارد بوون ئیتر ڕێگەیاندان.⁷ئینجا جاشکەکەیان هێنایە لای یەشوا ، و جلەکانیان لەسەر دانا، ئەویش سواری بوو. ⁸خەڵکێکی زۆریش جلەکانیان لەسەر ڕێگاکە ڕاخست و هەندێکی تریان بە لق و پۆپی دارەکان کە لە کێڵگەکان بڕیبوویان. ⁹ئەوانەی لە پێشییەوە دەرۆشتن و ئەوانەش کە لە پشتیەوە دەڕۆیشتن، هاواریان دەکرد: «هۆشیەنا! پیرۆزە ئەوەی بە ناوی پەروەردگارەوە دێت! ¹⁰پیرۆزە شانشینی داڤیدی باوکمان کە دێت! هۆشیەنا لە بەرزتریندا!»¹¹پاشان یەشوا چووە ناو یۆرشەلایم، تا هاتە ناو پەرستگا، تەماشای هەموو ئەو شتانەی دەکرد کە تێیدا دەگوزەرێت. کاتێک ئێوارە هات، لەگەڵ دوازدە قوتابییەکە چوو بۆ بێت‌ ئەنیا. ¹²ڕۆژی دواتر، کە بێت‌ ئەنیا یان بەجێهێشت، برسی بوو.¹³دارهەنجیرێکی لە دوورەوە بینی گەڵای کردبوو، چووە لای بەو هیوایەی هەندێک بەروبوومی پێوە بێت. کە گەیشتە لای لە گەڵا زیاتر هیچی پێوە نەبینی، چونکە وەرزی هەنجیر نەبوو. ¹⁴پێی فەرموو: «ئیترکەس لەبەروبوومت ناخوات لە ئێستاوە بۆهەتاهەتایە !» و قوتابییەکانیشی گوێیان لێبوو.¹⁵هاتنە یۆرشەلایم، یەشوا چووە ناو پەرستگا و ئەوانەی لەوێ خەریکی کڕین و فرۆشتن بوون لە حەوشەی پەرستگا دەریکردن، مێزی پارەگۆڕەکان و کورسی ئەو کەسانەی کە کۆتریان دەفرۆشت هەڵیگێڕاندەوە. ¹⁶هەروەها ڕێگەی نەدەدا کەس بە کەلوپەلەوە بەناو پەرستگاکەدا تێپەڕێت.¹⁷فێری کردن و دەیفەرموو: «وەک نووسراوە: ماڵەکەم بە ماڵی نزا ناودەبردرێت لەلایەن هەموو نەتەوەکانەوە؟ بەڵام ئێوە کردووتانە بە ئەشکەوتی دزەکان!» ¹⁸سەرۆک کاهینەکان، و مامۆستایانی تەورات گوێیان لێبوو، بیریان دەکردەوە چۆن لەناوی ببەن: چونکە لێی دەترسان، لەبەر ئەوەی هەموو خەڵکەکە سەریان سوڕمابوو لە فێرکارییەکانی. ¹⁹کاتێک ئێوارە هات، چوونە دەرەوەی شار.²⁰سبەی بەیانی زوو بەلایدا تێدەپەڕین، دار هەنجیرەکەیان بینی لە ڕەگەوە وشک بووە. ²¹پەترۆ بیری کەوتەوە و گوتی: «مامۆستا، سەیرکە! ئەو دارهەنجیرەی کە نەفرەتت لێکرد وشک بووەوە!»²²یەشوا وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «باوەڕتان بە خودا هەبێت! ²³ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی بەم شاخە بڵێ: هەڵبکەنرێ و بکەوە ناو دەریاوە! و لە دڵیدا گومان ناکات، بەڵکو باوەڕی بەوە بێت کە دەیڵێت ڕوودەدات، ئەوەی دەیڵێت بۆی دەکرێت.²⁴لەبەرئەوە پێتان دەڵێم: ئەوەی داوای دەکەیت و نزای بۆ دەکەیت، کەواتە باوەڕت بەوە هەبێت کە بەدەستت هێناوە، بۆت بەدی دێت. ²⁵کاتێک بۆ نزا کردن دەوەستن، ئەگەر شتێکتان هەیە بەرامبەر بە کەسێک لێی خۆشبن، بۆ ئەوەی باوکتان لە ئاسمانەکان لە تاوانەکانتان خۆش بێت. ²⁶بەڵام، ئەگەر ئێوە لێی خۆش نەبن، باوکی ئاسمانیشتان لە تاوانەکانتان خۆش نابێت».²⁷پاشان جارێکی تر گەڕانەوە بۆ یۆرشەلایم. کاتێک لە پەرستگاکەدا دەگەڕا، کاهینانی باڵا، و مامۆستایانی تەورات، و پیران هاتنە لای، ²⁸لێیان پرسی: « بە چ دەسەڵاتێک ئەو کارانە دەکەیت؟ کێ ئەم دەسەڵاتەی بە تۆ داوە ئەم کارانە بکەیت؟»²⁹یەشوا وەلامی دانەوە و پێی فەرموون: «منیش دەربارەی شتێک پرسیارێکتان لێ دەکەم. وەڵامم بدەنەوە، پێتان دەڵێم، بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارانە دەکەم: ³⁰ئایا لەئاوهەڵکێشانی یۆخەنان لە ئاسمانەوە بوو یان لە خەڵکەوە؟ وەڵامم بدەنەوە!»³¹بۆیە لە نێوان خۆیاندا ڕاوێژیان کرد، و گوتیان: «ئەگەر بڵێین: لە ئاسمانەوە بوو، دەڵێت: باشە بۆچی باوەڕتان پێی نەبوو؟ ³²ئەگەریش بڵێین: لە خەڵکەوە بوو؟» ئەوان لە خەڵک دەترسان چونکە هەموویان یۆخەنانیان بە پێغەمبەرێکی ڕاستەقینە دەزانی. ³³ئینجا وەڵامی یەشوایان دایەوە: «نازانین!» یەشوا پێی فەرموون: «منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارانە دەکەم!»

Chapter 12

¹ئینجا بە نموونە قسەی لەگەڵ کردن وفەرمووی: «کابرایەک ڕەزێکی چاند، پەرژینێکی بە دەوریدا کرد، چاڵێکی بۆ ترێ گوشین تێدا هەڵکەند، و شوێنێکی بەرزی بۆ چاودێری دروست کرد. پاشان باخەکەی بە ڕەزەوانان سپارد، و گەشتی کرد. ²لە وەرزی خۆیدا ، خزمەتکارێکی بۆ لای ڕەزەوانەکان نارد تاکو بەشی خۆی لە بەروبوومی ڕەزەکە وەربگرێت. ³بەڵام گرتییان و لێیاندا و بە دەستی بەتاڵ ناردیانەوە.⁴خزمەتکارێکی دیکەی بۆلایان نارد، سەری ئەمیشیان شکاند وسووکایەتیان پێکرد و ناردیانەوە. ⁵یەکێکی دیکەشی نارد، ئەویشیان کوشت. زۆر خزمەتکاری دیکەشی نارد، لە هەندێکیان دا و هەندێکیان کوشت.⁶تەنها کوڕە خۆشەویستەکەی مابوو، لە کۆتاییدا ئەویشی بۆ لایان نارد، گوتی: ڕێز لە کوڕەکەم دەگرن! ⁷بەڵام ئەو ڕەزەوانانە بە یەکتریان گوت: ئەمە میراتگرەکەیە؛ وەرن با بیکوژین بۆ ئەوەی میراتەکە بەدەست بهێنین!⁸ئینجا گرتیان و کوشتیان و فڕێیان دایە دەرەوەی ڕەزەکە. ⁹کەواتە خاوەنی ڕەزەکە چی دەکات؟ دێت و ئەم ڕەزەوانانە لەناودەبات، و ڕەزەکە ئەداتە کەسانی تر.¹⁰ئەم نووسراوە پیرۆزەتان نەخوێندۆتەوە: ئەو بەردەی بیناسازەکان ڕەتیان کردەوە، بوو بە یەکەم بەردی بناغە. ¹¹ئەمە لە پەروەردگارەوە بوو، لە چاوی ئێمەشدا سەرسوڕهێنەرە!» ¹²ئەوانیش هەوڵیان دا بیگرن، بەڵام لە خەڵکەکە ترسان، چونکە تێگەیشتن کە مەبەستی نموونەکە لەوانە، ئیتر وازیان لێ هێنا و ڕۆیشتن.¹³پاشان هەندێک لە فەریسییەکان و ئەندامانی سەربە هیرۆدیان بۆ نارد، بۆ ئەوەی بە وشەیەک کە دەیلێت توشی بکەن. ¹⁴هاتن و پێیان گوت: «مامۆستا، دەزانین تۆ ڕاستگۆیت، وە لە کەس سڵ ناکەیت، چونکە تۆ پێگەی کەس لەبەرچاو ناگریت، بەڵکو ڕێگای خودایان بەڕاستی فێردەکەیت: ئایا دروستە سەرانە بدرێتە قەیسەر یان نا؟ بیدەین یان نەیدەین؟» ¹⁵بە دووڕوویی ئەوانی زانی و پێی فەرموون: «بۆچی تاقیم دەکەنەوە؟ دینارێکم بۆ بهێنن با بیبینم!»¹⁶دینارێکیان بۆهێنا، پرسیاری لێکردن: «ئەمە وێنە و نەخشی کێی لەسەرە؟» وەڵامیان دایەوە: «هی قەیسەر». ¹⁷وەڵامی دانەوەو پێی فەرموون: «هی قەیسەر بدەن بە قەیسەر،ئەوەش هی خودایە بیدەنەوە بە خودا!» ئەوانیش سەرسام بوون.¹⁸هەندێک لە سەدوکیمەکان کە باوەڕیان بە زیندووبوونەوە نەبوو هاتنە لای، و لێیان پرسی و گوتیان: ¹⁹«مامۆستا، موشە بۆی نووسین: ئەگەر برای کەسێک مرد و ژنەکەی دوای خۆی بەجێهێشت بە بێ ئەوەی منداڵی هەبێت، ئەوا براکەی دەبێت لەگەڵ براژنەکەی هاوسەر گیری بکات و نەوە بخاتەوە لەسەر ناوی براکەی.²⁰حەوت برا هەبوون، یەکەمیان ژنی هێنا و بە بێ ئەوەی منداڵی هەبێت مرد، ²¹دووەم خواستییەوە وبەبێ ئەوەی هیچ نەوەیەک بخاتەوە مرد، سێهەمیش بە هەمان شێوە. ²²بەم شێوەیە هەر حەوتەکە بەبێ ئەوەی نەوەیان بخەنەوە هێنایان. وە دوای ئەوانیش، هەروەها ژنەکەش مرد. ²³لە ڕۆژی زیندووبوونەوەدا، کاتێک زیندوودەبنەوە، ژنەکە دەبێتە ژنی کامیان، چونکە ئەو ژنی هەرحەوتیان بووە؟»²⁴یەشوایش وڵامی دانەوە پێی فەرموون: «ئایا پێتان وانیە لە تاریکیدان کە نە لە پەرتووکی پیرۆز و نە لە هێزی خودا تێناگەن؟ ²⁵وە کاتێک مرۆڤەکان لە مردن هەڵدەستێندرێنەوە، نە ژن دەهێنن و نە مێرد دەکەن، بەڵکو وەک ئەو فریشتانە وان کە لە ئاسمانەکاندان.²⁶بەڵام دەربارەی مردووان کە هەڵدەستنەوە، کەواتە ئەوەی لە پەڕتووکی موشەدا، لە باسی دەوەنەکە نەتانخوێندۆتەوە، خودا چۆن قسەی لەگەڵ کرد و پێی فەرموو: من خودای ئەڤراهام و خودای ئیتساخ و خودای یاکوڤم؟ ²⁷چونکە خودای مردووەکان نییە، بەڵکو خودای زیندووەکانە. کەواتە ئێوە لە تاریکیەکی مەزندان!»²⁸یەکێک لە مامۆستایانی تەورات گوێی لە مشتومڕیان بوو هاتە لایان، بینی کە بە باشی وەڵامی داونەتەوە، بۆیە لێی پرسی: «چ ڕاسپاردەیەک گرنگتر لە هەموو ڕاسپاردەکانە؟» ²⁹یەشوا وەڵامی دایەوە: «لە هەموویان گرنگتر ئەمەیە: ئەی یەسرائیل گوێ بگرن، پەروەردگاری خودامان یەک پەروەردگارە ³⁰کەواتە پەروەردگاری خودات بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو بیر و بە هەموو تواناتەوە خۆش بوێت. ئەمە ڕاسپاردەی یەکەمە. ³¹لەدوای ئەویش ئەمەیە، نزیکەکەت وەک خۆت خۆشبوێت، هیچ ڕاسپاردەیەک گەورەتر لەمانە نییە».³²مامۆستاکەی تەوراتیش پێی گوت: «ڕاستە، مامۆستا! بەپێی ڕاستییەکە قسەت کردووە. کە یەک خودا هەیە و بێجگە لە ئەو هیچ خودایەکی دیکە نییە. ³³خۆشت بوێت بە هەموو دڵ و بە هەموو تێگەیشتن و بە هەموو تواناتەوە، و خۆشویستنی نزیکەکەت وەک خۆت، شایستەترە لە هەموو قوربانی سووتاندن و پێشکەش کراوێک!» ³⁴کاتێک یەشوا بینی کە بە ژیری وەڵامی داوەتەوە، پێی فەرموو: «تۆ لە شانشینی خودا دوور نیت!» دوای ئەوە کەس نەیوێرا هیچ پرسیارێکی لێ بکات.³⁵یەشوا لە کاتی وانەگوتنەوە لە پەرستگا قسەی کرد، و فەرمووی: «مامۆستاکان چۆن دەتوانن بڵێن مەسیح کوڕی داڤیدە؟ ³⁶داڤید خۆی بە گیانی پیرۆزگوتی: پەروەردگار بە پەروەردگارمی فەرموو: لە ڕاستەم دابنیشە هەتا دوژمنانت دەخەمە ژێر پێت! ³⁷مادەم داڤید خۆی پێی بڵێت پەروەردگار ئیتر چۆن دەبێتە ڕۆڵەی؟» خەڵکەکە زۆربە خۆشحاڵیەوە گوێیان لێگرت.³⁸لە فێرکارییەکانیدا دەیفەرموو: «ئاگاداری مامۆستایانی تەورات بن کە حەز دەکەن بە جلی سەرنج راکێشەوە بگەڕێن، و پێیان خۆشە لە شوێنە گشتیەکان سڵاویان لێ بکەن، ³⁹و لە کەنیشتەکان لە ڕیزی پێشەوە دابنیشن، و لە ڕیزی یەکەمی ئاهەنگەکاندا بن. ⁴⁰ماڵی بێوەژنەکان دەخۆن، و بۆ خۆدەرخستن نزاکانیان درێژ دەکەنەوە. ئەوانە سزای توند بەسەریاندا دەدرێت!»⁴¹یەشوا بەرامبەر گەنجینەی پەرستگا دانیشت، و سەیری کرد چۆن خەڵک پارە دەخەنە ناو گەنجینەکەوە. زۆرێک لە دەوڵەمەندەکان پارەیەکی زۆریان دەخستە ناوی. ⁴²پاشان بێوەژنێکی هەژارهاتوو دوو فلسی دانا.⁴³قوتابییەکانی بانگ کرد و پێی فەرموون: «ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەم بێوەژنە هەژارە لە هەموو ئەوانەی دیکە پارەی زیاتری خستە ناو گەنجینەکە: ⁴⁴چونکە هەمووان لە زیادەی خۆیان بەخشییان، بەڵام ئەم بێوەژنە سەرەڕای هەژارییەکەی هەرچی هەیبوو بەخشی!»

Chapter 13

¹کاتێک لە پەرستگاکە دەچووە دەرەوە، یەکێک لە قوتابییەکانی پێی گوت: «ئەی مامۆستا، سەیری جوانی ئەم بەردانە و تەلارانە بکە!» ²یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەم تەلارە مەزنانە دەبینیت؟ لێرەدا بەردی بەسەر بەردیەوە نامێنێت و هەمووی دەڕووخێت!»³کاتێک لەسەر کێوی زەیتوون بەرامبەر پەرستگاکە دانیشتبوو، پەترۆ و یاکوڤ و یۆخەنا و ئەندریا بە تەنها لێیان پرسی: ⁴« پێمان بڵێ کەی ئەمانە ڕوودەدەن، هەروەها نیشانەکانی پێش ئەو ڕووداوانە چین؟»⁵یەشوا وەڵامی دانەوەو فەرمووی: «ئاگادار بن! با کەس گومڕاتان نەکات! ⁶چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن، و دەڵێن ئەوین زۆر کەسیش گومڕا دەکەن.⁷بەڵام کاتێک گوێت لە شەڕ و دەنگۆی شەڕ دەبێت تووشی شڵەژان مەبن؛ چونکە دەبێت ئەمانە ڕووبدات، بەڵام هێشتا کۆتایی نییە. ⁸نەتەوە لە نەتەوە، شانشین لە شانشین هەڵدەگەڕێنەوە، لە زۆر شوێن بوومەلەرزە ڕوودەدات،وەک چۆن برسێتی ڕوودەدات، بەڵام ئەمە دەستپێکی ژانەکانە.⁹ئاگاداری خۆتان بن، چونکە ڕادەستی دادگا و کەنیشتەکان دەکرێن، و لێتان دەدرێت لە پێناوی مندا لەبەردەم فەرمانڕەوا و پاشایان ڕادەوەستێنرێن، وەک شایەتی بۆ ئەوان. ¹⁰هەروەها دەبێ یەکەم جار مزگێنییەکەم بە هەموو نەتەوەکان ڕابگەیەنرێت.¹¹کاتێک ڕادەستتان دەکەن، پێشوەخت نیگەرانی ئەوە مەبن لەوەی چی بڵێن: بەڵکو لەو کاتەدا چیتان بە سروش بۆ دێت بەوە دەدوێن، چونکە ئێوە نین دەدوێن بەڵکو گیانی پیرۆزە. ¹²برا برای خۆی بە دەستەوە دەدات بۆ مردن، باوکیش منداڵەکەی، منداڵەکانیش دژی دایک و باوکیان هەڵدەگەڕێنەوە و دەیانکوژن. ¹³و لە پێناو ناوی مندا هەمووان ڕقیان لێتان دەبێتەوە. بەڵام ئەوەی تا کۆتایی بەرگە بگرێت، ڕزگاری دەبێت.¹⁴کاتێک قێزەونی وێرانکەر دەبینن لەو شوێنە وەستاوە کە نابێت لێی بێ، با خوێنەر تێبگات! ئینجا ئەوانەی لە ناوچەی یەهودیان با بەرەو شاخەکان هەڵێن؛ ¹⁵هەرکەسێک لەسەربانە، با نەیەتە خوارەوە بۆ بردنی شتەکانی؛ ¹⁶ئەوەی لە کێڵگەیە، با نەگەڕێتەوە بۆ بردنی جلەکانی.¹⁷هاوار بەوانەی لەو ڕۆژانەدا دووگیانن و شیردەرن! ¹⁸کەواتە نزابکەن تاکو لە زستاندا ئەمە ڕوونەدات: ¹⁹لەو ڕۆژانەدا تەنگانەیەک ڕوودەدات کە هاوشێوەی ئەو لە سەرەتای پەیدابوونەوە کە خودا بەدیهێناوە تا ئێستا ڕووی نەداوە و ڕوونادات. ²⁰وە ئەگەر پەروەردگار ئەو ڕۆژانەی کورت نەکردایەتەوە، هیچ مرۆڤێک ڕزگاری نەدەبوو. بەڵام لە پێناوی ئەوانەی هەڵیبژاردوون، ئەو ڕۆژانەی کورت کردۆتەوە.²¹ئەگەر ئەو کاتە یەکێک هاتەلاتان و پێی گوتن: ئەوەتا مەسیحەکە لێرەیە! یان: ئەوەتا لەوێیە! باوەڕ مەکەن. ²²ئینجا زۆر دژە مەسیح و پێغەمبەری ساختە دەردەکەون، نیشانە مەزن و پەرجوو دەنوێنن، بەشێوەیێک ئەگەر بتوانن هەڵبژێردراوانیش، گومڕا دەکەن. ²³بەڵام ئاگاداربن! ئەوەتا هەموو شتێکم پێ ڕاگەیاندوون پێش ئەوەی ڕووبدات.²⁴بەڵام لەو ڕۆژانەدا، دوای ئەو تەنگانەیە، خۆر تاریک دەبێت و مانگ ڕووناکی خۆی دەشارێتەوە، ²⁵ئەستێرەکانی ئاسمانیش دەکەونە خوارەوە، وهێزی ئاسمانەکان دەهەژێن. ²⁶لەوکاتەدا دەبینن ڕۆڵەی مرۆڤ کەلە هەوری ئاسماندا بە هێز و شکۆمەندییەکی مەزنەوە دێت. ²⁷لەوکاتەدا فریشتەکانی دەنێرێت بو کۆکردنەوەی هەڵبژێردراوەکانی لە ئاراستەی چوار لایەکە، لەمسەری زەویەوە تا ئەوسەری ئاسمان.²⁸لە دار هەنجیرەوە ئەم پەندە فێربە: کاتێک لقەکانی نەرم دەبن و گەڵاکانی گەشە دەکەن، دەزانن هاوین نزیکە. ²⁹بە هەمان شێوە، کاتێک ئێوەش دەبینن ئەم شتانە ڕوودەدات، بزانن کە نزیکە، و لە بەردەرگایە.³⁰ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەم نەوەیە هەرگیز تێناپەڕێت تا هەموو ئەمانە ڕوو نەدات. ³¹ئاسمان و زەوی تێدەپەڕن، بەڵام وشەکانم هەرگیز بەسەرناچن. ³²سەبارەت بەئەو ڕۆژە و کاتە کەس نایزانێت، تەنانەت فریشتەکانی ئاسمانیش و نە کوڕەکە، تەنیا باوک نەبێت.³³ئاگاداربن و ئێشک بگرن چونکە نازانن چ کاتێک دێت! ³⁴وەک پیاوێکە گەشتی کردبێت، ماڵەکەی بەجێ هێشتبێت، و دەسەڵاتی دابێتە خزمەتکارەکانی هەریەکە و بە ئیشی خۆی، دەرگاوانیشی ڕاسپاردبێت چاوەدێری بکات.³⁵بۆیە چاوەرێ بن، چونکە نازانن کەی خاوەن ماڵەکە دەگەڕێتەوە: ئێوارە، یان نیوەی شەو، یان لەگەڵ خوێندنی کەڵەشێر، یان بەیانی، ³⁶نەک لەناکاو بگەڕێتەوە و بتانبینێت کە خەوتوون. ³⁷جا ئەوەی بە ئێوەی دەڵێم، بە هەمووانی دەڵێم: ئێشک بگرن!»

Chapter 14

¹جەژنی پەسخە و نانی فەتیرە دوو ڕۆژی مابوو، سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات هێشتا هەوڵیان دەدا بە فێڵێک دەستگیری بکەن و بیکوژن. ²ئەوانیش‌ گوتیان: «لە کاتی جەژندا نابێت، نەوەک ئاژاوە لەنێو خەڵکدا دروست بێت!»³لە کاتێکدا لە بێت ئەنیا بوو، لە ماڵی شیمۆنی گول پاڵی دابۆوە ، ژنێک بە شووشەیەکەوە هات کە بۆنێکی زۆر گرانبەهای تێدابوو و لە گوڵی بێگرد دروستکرابوو، شووشەکەی شکاند و بۆنەکەی بە سەریدا ڕشت. ⁴هەندێکیان ناڕازی بوون و بە یەکتریان گوت: «بۆچی لە بۆنەکەدا زیادە ڕەوی دەکات؟ ⁵دەکرا ئەم بۆنە بە زیاتر لە سێ سەد دینار بفرۆشرایە ، وپارەکەی بدرایە بە هەژاران.». جا لۆمەی ژنەکەیان کرد.⁶بەڵام یەشوا فەرمووی: «وازی لێ بهێنن! بۆچی هەراسانی دەکەن؟ ئەوی کردی بۆ من کارێکی باش بوو. ⁷هەژارەکان لە هەموو کاتێکدا لەگەڵتانن، هەرکاتێک بتانەوێت دەتوانن چاکەیان لەگەڵدا بکەن. بەڵام من بەردەوام لەگەڵتان نابم. ⁸ئەوەی لە دەستی هات کردی. سەرەتا جەستەمی بۆن خۆش کرد وەک ئامادەکارییەک بۆ ناشتن. ⁹ڕاستیتان پێ دەڵێم: لەو شوێنانەی کە مزگێنیەکەم لە هەموو جیهاندا ڕادەگەیەندرێت، یادی ئەوە دەکەن کە ئەم ژنە چی کردووە!»¹⁰پاشان یەهودای ئیسخاریۆتی، کە یەکێک بوو لە دوازدە قوتابییەکە، چوو بۆ لای کاهینانی باڵا تاکو یەشوایان ڕادەست بکات. ¹¹کاتێک ئەمەیان بیست، دڵخۆش بوون، بەڵێنیان دا پارەی پێ بدەن. بۆیە کاتی بۆ تەرخان کرد تا لە دەرفەتێکی گونجاودا ڕادەستی بکات.¹²لە ڕۆژی یەکەم فەتیرەدا، کە(بەرخی) پەسخەیان سەردەبڕی، قوتابییەکانی لێیان پرسی: «دەتەوێ بچینە کوێ ئامادەکاری بکەین تاکو نانی پەسخە بخۆیت؟» ¹³ئەویش دوو قوتابی نارد، و پێی فەرموون: «بڕۆنە ناو شار، لەوێ چاوتان بە پیاوێک دەکەوێت کە گۆزەیەکی ئاوی هەڵگرتووە، شوێنی بکەون. ¹⁴لە کوێ دەچێتە ژوورەوە، بە خاوەن ماڵەکە بڵێن: مامۆستا فەرموویەتی: کوا ژوورەکەم کە تێیدا نانی پەسخە لەگەڵ قوتابیەکانم دەخۆم؟¹⁵ژوورێکی گەورەتان لە نهۆمی سەرەوە پیشان دەدات، کە تەرخان و ئامادە کراوە. ئەوێ بۆ ئێمە ئامادە بکەن!» ¹⁶قوتابییەکان ڕۆیشتن و چونە ناو شارکە، وە بینییان هەروەک پێی فەرمووبوون. وە لەوێ نانی پەسخەیان ئامادە کرد.¹⁷کاتی ئێوارە، یەشوا لەگەڵ دوانزەکەدا هات. ¹⁸کاتێک ئەوان پاڵیان دایەوە بۆ نان خواردن، یەشوا فەرمووی: « ڕاستیتان پێدەڵێم: یەکێک لە ئێوە بە گرتنم دەدات، ئەوەیە ئێستا لەگەڵمدا نان دەخوات». ¹⁹خەم دایگرتن، و پاشان یەک لەدوای یەک پرسیاریان لێدەکرد: «ئایا منم؟»²⁰بەڵام وەڵامی دایەوە و پێی فەرموون: «ئەو یەکێکە لە دوانزەکە، و ئەویش لەگەڵم دەستی لەناو قاپەکەدایە. ²¹ڕۆڵەی مرۆڤ دەبێت وەک ئەوەی لەبارەیەوە نووسراوە ڕووبدات، بەڵام هاوار بە ئەو کەسەی کە بە دەستی ئەو ڕۆڵەی مرۆڤ بەگرتن دەدرێت. بۆ ئەو پیاوە باشتر بوو کە لەدایک نەبووایە!»²²کاتێک نانیان دەخوارد، یەشوا نانێکی هەڵگرت، و بەرەکەتداری کرد، و شکاندی، و پێیدان و فەرمووی: «وەریبگرن: ئەمە جەستەی منە». ²³ئینجا جامێکی هەڵگرت، و سوپاسی کرد، و پێیدان، و هەموو لێیان خواردەوە، ²⁴پێی فەرموون: «ئەمە خوێنی منە کە بۆ پەیمانی نوێیە، کە لە پێناو زۆرینەدا دەڕێژرێت. ²⁵ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئیترهەرگیز لەم بەرهەمی ترێیە ناخۆمەوە، تا ئەو ڕۆژەی بە تازەیی لە شانشینی خودا دەیخۆمەوە».²⁶ئینجا پەسنییان گوت ، و چوونە دەرەوە بۆ چیای زەیتوون. ²⁷یەشوا پێی فەرموون: «لە هەمووتان بەگومان دەبن، چونکە نووسراوە: لە شوانەکە دەدەم، مەڕەکان پەرتەوازە دەبن.²⁸بەڵام دوای هەستانەوەم، پێشتان دەکەوم بۆ گەلیلی». ²⁹بەڵام پەترۆ پێی گوت: «ئەگەر هەمووان گومانت لێ بکەن، من هەرگیز گومان ناکەم».³⁰یەشوا پێی فەرموو: «ڕاستیت پێدەڵێم: تۆ ئەمڕۆ، هەر ئەمشەو، پێش ئەوەی دوو جار کەڵەشێر بخوێنێت، سێ جار نکۆڵی لە ناسینی من دەکەیت». ³¹بەڵام پەترۆ زیاتر پێداگری کرد و گوتی: «ئەگەر لەگەڵیشت بمرم، نکۆڵیت لێ ناکەم!» هەموو وایان گوت.³²پاشان چوونە باخێک پێی دەگوترا گێتسیمانی، بە قوتابییەکانی فەرموو: «لێرە دانیشن تاکو نزادەکەم ». ³³ئەوسا پەترۆ و یاکوڤ و یوخەنای لەگەڵ خۆی برد، هەستی بە دڵگرانی و دڵ تەنگی دەکرد. ³⁴پێی فەرموون: «زۆردڵتەنگم خەریکە بمرم. لێرە بمێننەوە و بە ئاگا بن».³⁵کەمێک دوور کەوتەوە، بەسەر روودا کەوت، نزای کرد تاکو ئەگەر بکرێت کاتەکەی بەسەردا تێبپەڕێت. ³⁶فەرمووی: «بابە! باوکە، هەموو شتێک لە توانای تۆدا هەیە. ئەم جامەم لێ دوور بخەرەوە، بەڵام نەک ئەوەی من دەمەوێت، بەڵکو ئەوەی تۆ دەتەوێت!»³⁷گەڕایەوە بینی قوتابیەکانی نوستوون، بە پەترۆی فەرموو: « ئایا تو خەوتویت شیمۆن؟ نەتتوانی کاتژمێرێک بەئاگابیت؟ ³⁸بە ئاگابن و نزا بکەن، تاکو نەکەونە ناو تاقیکردنەوە. گیان چالاکە، بەڵام جەستە لاوازە». ³⁹پاشان ڕۆیشت دووبارە نزای کرد، هەمان وشەکانی دووبارە دەکردەوە.⁴⁰کاتێک هاتەوە، دیسان بینی نووستون چونکە خەو چاوەکانیانی قورس کردبوو، نەیاندەزانی چۆن وەڵامی بدەنەوە. ⁴¹سێیەم جار گەڕایەوە پێی فەرموون: «ئێستا بخەون و پشوو بدەن. ئەوەندە بەسە! کاتەکە هاتووە. ئەوەتا ڕۆڵەی مرۆڤ ڕادەستی گوناهباران دەکرێت. ⁴²هەستن با بڕۆین. ئەوەتا نزیکە ئەوەی ڕادەستم دەکات!»⁴³هەرلەو کاتەدا، هێشتا قسەی دەکرد، یەهودا گەیشت، کە یەکێک بوو لە دوازدەکە ، لەگەڵ جەماوەرێکی زۆر کە شمشێر و داریان هەڵگرتبوو، لەلایەن سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات و پیرانەوە نێردرابوون. ⁴⁴ئەوەی بە گرتی دەدا نیشانەیەکی پێدابوون گوتبووی: «ئەوکەسەی ماچی دەکەم، ئەوە خۆیەتی. دەستگیری بکەن و بە وریاییەوە بیبەن». ⁴⁵کاتێک یەهودا گەیشت، چوو بۆ لای، گوتی: «گەورەم!» بە گەرمی ماچی کرد. ⁴⁶دەستگیریان کرد و بردیان.⁴⁷یەکێک لەوانەی لەوێ وەستابوو، شمشێرەکەی دەرهێنا و لە خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی دا و گوێی بڕی. ⁴⁸یەشوا پێی فەرموون: «ئایا من جەردەم کە بە شمشێر و دارەوە هاتوون بمگرن؟ ⁴⁹من هەموو ڕۆژێک لە نێو ئێوەدا بووم و فێرکردنم دەکرد لە پەرستگادا، ئێوە نەتانگرتم. بەڵام ئەمە ڕودەدات بۆ ئەوەی کە نووسراوە بێتە دی». ⁵⁰پاشان هەموویان جێیانهێشت و هەڵاتن.⁵¹گەنجێک دوای یەشوا کەوت کە تەنها بە پارچە کەتانێک ڕووتییەکەی داپۆشیبوو، کاتێک گرتیان. ⁵²کەتانەکەی بەجێهێشت و بە ڕووتی هەڵات.⁵³یەشوایان بردە لای سەرۆک کاهینەکان. هەموو سەرۆکی کاهینان و پیران و مامۆستایانی تەورات کۆبوونەوە. ⁵⁴پەترۆ لە دوورەوە بەدوایدا ڕۆیشت بۆ ماڵی سەرۆک کاهین، پاشان چووە ژوورەوە، و لەلای پاسەوانەکان لەبەردەم ئاگرەکە دانیشتوو خۆی گەرم دەکردەوە.⁵⁵سەرۆک کاهینەکان و هەموو ئەنجومەنی باڵا بەدوای شایەتحاڵێکدا دەگەڕان بۆ ئەوەی یەشوا بکوژن، بەڵام نەیاندۆزییەوە. ⁵⁶زۆرێک شایەتی درۆیان لە دژی دەدا، بەڵام شایەتییەکانیان یەکی نەدەگرتەوە.⁵⁷پاشان هەندێکیان هەستان و شایەتی درۆیان لە دژی دا و گوتیان: ⁵⁸«گوێمان لێی بوو دەیگوت: ئەم پەرستگایە دەستکردە دەیڕووخێنم، بە سێ ڕۆژپەرستگایەکی دیکە بنیاد دەنێم کە دەستکردی مرۆڤ نەبێت». ⁵⁹بەڵام لەمەشدا، شایەتییەکەیان یەکی نەدەگرتەوە.⁶⁰سەرۆکی کاهینانیش لە ناوەڕاست ڕاوەستا و لەیەشوای پرسی: «هیچ وەڵام نادەیتەوە؟ ئەوانە بەچی شایەتیت لەسەر دەدەن؟» ⁶¹بەڵام بێدەنگ مایەوە و هیچ وەڵامی نەدایەوە. دیسان سەرۆکی کاهینان لێی پرسی، و پێی گوت: «ئایا تۆمەسیحەکەی، ڕوڵە پیرۆزەکە؟» ⁶²یەشوا فەرمووی: «من ئەوم. لە داهاتووش دەبینن ڕۆڵە مرۆڤ لە ڕاستەی تواناداری دادەنیشێت، و بەسەر هەوری ئاسمانەوە دێت!»⁶³سەرۆکی کاهینان جلەکانی خۆی دادڕی، و گوتی: «چیتر پێویستمان بە شایەتحاڵ نییە. ⁶⁴ئێوەش گوێتان لە کوفرەکە بوو: ڕاتان چییە؟» هەموو بڕیاریان دا کە شایانی مردنە. ⁶⁵هەندێکیان تفیان لە روی کرد، دەم و چاویان داپۆشی و بە مست لێیان دەدا پێیان دەگوت: «پێشبینی بکە!» پاسەوانەکانیش گرتییان و لێیاندا.⁶⁶کاتێک پەترۆ لە حەوشەکەدا بوو، یەکێک لە خزمەتکارەکانی سەرۆک کاهینەکان هات، ⁶⁷پەترۆی بینی خۆی گەرم دەکاتەوە، تێیڕوانی و گوتی: «تۆش لەگەڵ یەشوای ناسیرەیی بوویت!» ⁶⁸بەڵام پەترۆ نکۆڵیی کرد و گوتی: «نازانم وتێناگەم چی دەڵێیت!» پاشان چووە دەرەوەی دەرگای ماڵەکە. ئینجا کەڵەشێر خوێندی⁶⁹خزمەتکارەکە جارێکی تر بینییەوە، بەو کەسانەی گوت کە لەوێ وەستابوون : «ئەمە یەکێکە لەوانە!» ⁷⁰دیسان نکۆڵیی کرد. پاش کەمێک بەهەمان شێوە، ئەوانەی لەوێدا ڕاوەستابوون، بە پەترۆیان گوت: «بەڕاستی تۆ یەکێکیت لەوان، چونکە تۆش گەلیلیت».⁷¹دەستی کرد بە نەفرەتکردن و سوێندخواردن : «من ئەم پیاوە ناناسم کە باسی دەکەیت». ⁷²کەڵەشێر بۆ دووەم جار خوێندی پەترۆش قسەکەی یەشوای بیرکەوتەوە کە پێی فەرمووبوو: «پێش ئەوەی دوو جار کەڵەشێر بخوێنێت، سێ جار نکۆڵیم لێ دەکەیت». لە ئەو کاتەدا بیری کەوتەوەو گریا.

Chapter 15

¹کە بەیانی هات، سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان و مامۆستایانی تەورات و هەموو ئەنجومەنی باڵا ڕاوێژیان کرد، پاشان یەشوایان بەستەوە، و بردیان، و ڕادەستی پیلاتۆسیان کرد. ²پیلاتۆس لێی پرسی: «تۆ پاشای یەهودی؟» یەشوا وەڵامی دایەوە: «خۆت گوتت». ³سەرۆک کاهینەکان تۆمەتی زۆریان دایە پاڵی.⁴پیلاتۆس دووبارە پرسیاری لێکرد:«ئایا هیچ وەڵام نادەیتەوە؟ دەبینی ئەوانە شایەتیت لەسەر ئەدەن!» ⁵بەڵام یەشوا هیچ وەڵامێکی نەدایەوە، و پیلاتۆسیش بەمە سەرسام بوو.⁶نەریت وابوو لە هەر جەژنێکدا بەندکراوێک بە خواستی خەڵک ئازاد بکریت. ⁷پیاوێک بە ناوی بارابا لەگەڵ یاخیبووان بە تاوانی کوشتن و ئاژاوە گێڕی لە زیندان بوو ⁸جەماوەر بە دەنگی بەرز داوایان لە پیلاتۆس کرد ئەو شتەیان بۆ بکات کە هەمیشە ئەیکرد.⁹ئینجا پیلاتۆس قسەی لەگەڵ کردن و لێی پرسین: «دەتانەوێ پاشای یەهودتان بۆ ئازاد بکەم؟» ¹⁰دەیزانی کە سەرۆک کاهینەکان لەبەر ئیرەیی ڕادەستیان کردووە. ¹¹بەڵام سەرۆک کاهینەکان داوایان لە جەماوەرەکە کرد کە داوای ئازادکردنی بارابا بکەن.¹²دیسان پیلاتۆس لێی پرسین: «ئێوە دەتانەوێت چی لەگەڵ ئەمە بکەم کە پێی دەڵێن پاشای یەهود؟» ¹³هاواریان دەکرد جار لە دوای جار: «لە خاچی بدە!»¹⁴پیلاتۆس لێی پرسین: «چ خراپەیەکی کردووە؟» بەڵام ئەوان زیاتر و زیاتر هاواریان دەکرد: «لە خاچی بدە!» ¹⁵پیلاتۆسیش دەیویست خەڵکەکە ڕازی بکات، بۆیە بارابای بۆ ئازاد کردن، لە دوای ئەوەی یەشوا بە قامچی لێی درا ڕادەستی کرد بۆ ئەوەی لە خاچ بدرێت.¹⁶بۆیە سەربازەکان بردیانە ناوکۆشکەکە، واتا کۆشکی فەرمانڕەوا و هەموو سەربازانی لەشکریان کۆکردەوە. ¹⁷کەوایەکی ئەرخەوانییان لەبەرکرد، تاجێک لە دڕکیان بۆ درووست کرد و لە سەر سەری دایاننا. ¹⁸دەستیان کرد بە سڵاو لێکردنی و دەیانگوت: «سڵاو، ئەی پاشای یەهود!»¹⁹بە قامیش لەسەریان دەدا، و تفیان لێی دەکرد، چۆکیان دادەدا و لەبەردەمی کڕنۆشیان دەبرد. ²⁰کاتێک گاڵتەیان پێ کرد، کراسە ئەرخەوانییەکەیان لەبەر داکەند و جلەکەی خۆیان لەبەرکردەوە و بردیانە دەرەوە بۆ لەخاچدان. ²¹یەکێک لە ڕێبوارەکانیان ناچار کرد خاچەکەی هەڵبگرێت، ناوی شیمۆنی قیرەوان بوو، باوکی ئەسکەندەر و ڕوفوس، ناچاریان کرد خاچەکەی ئەو هەڵبگرێت.²²بردیان بۆ شوێنێک بەناوی گۆلگۆسا، واتا شوێنی کاسەسەر. ²³شەرابی تێکەڵ بە تاڵاویان پێدا، بەڵام ڕەتیکردەوە و نەیخواردەوە. ²⁴پاش ئەوەی لە خاچیان دا جلەکانیان دابەش کرد، تیروپشکیان لەسەر کرد بۆ ئەوەی پشکی هەر یەکێکیان دیاری بکەن.²⁵کاتژمێر نۆی بەیانی بوو کە لە خاچیاندا. ²⁶ناونیشانی تۆمەتەکەی نووسرابوو: «پاشای یەهود». ²⁷دوو دزیان لەگەڵدا لە خاچدا، یەکێکیان لەلای ڕاستی، و یەکێکیان لەلای چەپی. ²⁸نیشانەکە هاتە دی کە دەڵێت: «لەگەڵ تاوانباران هەژمار دەکرێت».²⁹ئەوانەی بەوێدا تێدەپەڕین جنێویان پێئەدا، و سەریان بادەدا و دەیان گوت: «ئەها دەی! تۆ کە پەرستگاکە وێران دەکەیت و بە سێ ڕۆژ دروستی دەکەیتەوە، ³⁰خۆت ڕزگار بکە، و لە خاچەکە دابەزە!»³¹بە هەمان شێوە سەرۆک کاهینەکانیش لەگەڵ مامۆستایانی تەورات گاڵتەیان پێدەکرد و بە یەکتریان دەگوت: «خەڵکی دیکەی ڕزگار کرد، بەڵام ناتوانێ خۆی ڕزگار بکات. ³²با ئێستا مەسیحی پاشای یەسرائیل لە خاچەکە دابەزێت، تاکو ببینین و باوەڕ بهێنین!» ئەو دوو دزەش کە لەگەڵیدا لە خاچ درابوون بە هەمان شێوە سەرزەنشتیان دەکرد.³³لە کاتژمێر دوازدەی نیوەڕۆ، تا کاتژمێر سێی پاشنیوەڕۆ تاریکی باڵی بەسەر هەموو زەویدا کێشا. ³⁴لە کاتژمێر سێ، یەشوا بە دەنگێکی مەزن هاواری کرد: «ئیلی، ئیلی، لَمَا شَبَقْتَنِي؟» واتە « خودای من خودای من، بۆچی بەجێتهێشتم؟» ³⁵هەندێک لەوانەی لەوێ ڕاوەستابوون گوێیان لێی بوو گوتیان: «ئەوە بانگی ئیلیا دەکات!»³⁶یەکێک ڕایکرد و پارچە ئیسفەنجێکی لە سرکە هەڵکێشا و خستیە سەر قامیشێک و پێیدا تاکو بیخواتەوە، گوتیان: «لێگەڕێن! با بزانین ئیلیا دێت دایبگرێت!» ³⁷یەشواش بە دەنگێکی مەزن هاواری کرد، و گیانی دا بەدەستەوە. ³⁸پەردەی پەرستگاش لە سەرەوە هەتا خوارەوە دادڕا و بوو بە دوو بەشەوە.³⁹لەئەو کاتەدا سەرپەلەکە کە بەرامبەری وەستابوو، بینی کە هاواری کرد وگیانی سپارد، گوتی: «بەڕاستی، ئەم مرۆڤە ڕۆڵەی خودا بوو!» ⁴⁰چەند ژنێک لە دوورەوە سەیریان دەکرد، لەنێوانیاندا میریامی مەگدەلین و میریامی دایکی یاکوڤی برا بچووکی یەشوا و سالومە دەبینران. ⁴¹ئەمانە لە گەلیلەوە دوای یەشوا کەوتبوون و خزمەتیان دەکرد، زۆری دیکەش لەگەڵی هاتبوونە یۆرشەلایم.⁴²کاتێک ئێوارە هات، ئەمڕۆ ڕۆژی خۆ ئامادەکردن بوو، واتە ڕۆژی پێش شەبات، ⁴³یۆسپ کە لە ڕاماوە هاتبوو، ئەو ئەندامێکی بەرزی ئەنجومەنی باڵا بوو، ئەویش چاوەڕێی شانشینی خودای دەکرد، بەبێ ترس چوو بۆ لای پیلاتۆس، و داوای تەرمەکەی یەشوای کرد. ⁴⁴پیلاتۆس سەری سوڕما کە مردووە، بۆیە سەرپەلەکەی بانگ کرد و لێی پرسی: ئایا ماوەیەکی زۆرە مردووە⁴⁵کاتێک لە سەرپەلەکەوە ئەمەی زانی تەرمەکەی دایە یۆسپ. ⁴⁶ئەویش کەتانی کڕی تەرمەکەی هێنایە خوارەوە، ولەناو کەتانەکەدا پێچایەوە، و لە گۆڕێکدا ناشتی کە لە تاشەبەرد هەڵکەندرابوو، ئینجا بەردێکی گلۆر کردەوە سەر دەرگای گۆڕەکە. ⁴⁷میریامی مەگدەلین و میریامی دایکی یەشوا بینییان لەکوێ نێژرا.

Chapter 16

¹کە ڕۆژی شەبات تەواو بوو، میریامی مەگدەلین و سالومە و میریامی دایکی یاکوڤ بۆن و بەرامیان کڕی، تاکو بچن و تەرمی یەشوا چەوربکەن. ²لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، بەیانی زوو لەگەڵ خۆرهەڵاتندا هاتنە لای گۆڕەکە.³بە یەکتریان دەگوت: «باشە کێ بەردی سەردەرگای گۆڕەکەمان بۆ گلۆردەکاتەوە؟» ⁴بەڵام کە سەیریان کرد بینییان بەردەکە گلۆر کراوەتەوە، هەرچەندە زۆر گەورە بوو.⁵جا چوونە ناو گۆڕەکە، و لەلای ڕاستەوە گەنجێکیان بینی دانیشتبوو، جلێکی سپی لەبەر بوو، ترس دەستی بەسەردا گرتن. ⁶پێی گوتن: «مەترسن. ئێوە بە شوێن یەشوای ناسیرەییدا دەگەڕێن کە لەخاچدرا. ئەو هەستایەوە! ئەو لێرە نییە. ئەوەتا ئەو شوێنەی لێیان دانابوو. ⁷بەڵام بڕۆن و بە قوتابییەکانی، و بە پەترۆ بڵێن، ئەو پێشتان دەکەوێت بۆ گەلیلی؛ وەک چۆن پێی فەرموون لەوێ دەیبینن».⁸بۆیە بە خێرایی لە گۆڕەکە چونە دەرەوە، تۆشی لەرز و سەرسوڕمانێکی زۆربوون. هیچیان بە کەس نەگوت، چونکە دەترسان.⁹دوای ئەوەی یەشوا بەیانی زوو لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا هەستایەوە، یەکەم جار بۆ میریامی مەگدەلین دەرکەوت ئەوەی حەوت گیانی پیسی لێی دەرکردبوو. ¹⁰بۆیە چوو و مژدەی دا بە ئەو کەسانە کە لەگەڵیدا بوون، شیوەنیان دەگێڕا و دەگریان. ¹¹کاتێک بیستیان کە ئەو زیندووە و ئەم کچە بینیویەتی، باوەڕیان نەکرد.¹²پاشان بۆ دوو کەسی تر بە شێوەیەکی تر دەرکەوت کە لە ڕێگادا بوون بۆ گوندێک. ¹³بۆیە چوون و مژدەیان دا بە ئەوانیتر،هەروەها ئەوانیش باوەڕیان پێ نەکردن.¹⁴پاشان بۆ یازدە قوتابییەکە دەرکەوت لە کاتێکدا کە پاڵیان دابووەوە ، لەسەر بێباوەڕی و دڵڕەقییان سەرزەنشتی کردن، چونکە باوەڕیان بەو کەسانە نەدەکرد کە دوای هەستانەوەی بینیویانە. ¹⁵پێی فەرموون: «بڕۆن بۆ هەموو جیهان، ومژدەی ئەم مزگێنییە بە هەموو بەدیهێنراوان ڕابگەیەنن: ¹⁶ئەوەی باوەڕ دەهێنێت لە ئاو هەڵدەکێشرێ، ڕزگاری دەبێت، ئەوەش کە باوەڕ ناهێنێ تاوانباردەبێت.¹⁷ئەوانەی باوەڕ دەهێنن، ئەم نیشانانەیان لەگەڵ دەبێت: بە ناوی من خێوەکان دەردەکەن ولەگەڵیان بە زمانی نوێ دەدوێن، ¹⁸بە دەستیان مار دەگرن، وە ئەگەر خواردنەوەیەکی کوشندە بخۆنەوە بە هیچ شێوەیەک زیانیان پێ ناگات، دەست لەسەر نەخۆش دادەنێن و چاکدەبنەوە».¹⁹پاشان پەروەردگار، دوای ئەوەی قسەی لەگەڵ کردن، بۆ ئاسمان بەرزبۆوە و لە ڕاستەی خودا دانیشت. ²⁰ئینجا ئەوانیش، لە هەموو لایەک مزگێنیاندا، پەروەردگار لەگەڵیان کاری دەکرد و بە نیشانە ودەرکەوتنی تایبەت بەخۆی وشەکەی پشتڕاست دەکردوە.

Luke

Chapter 1

¹لەبەر ئەوەی زۆر کەس هەوڵیان داوە چیرۆکی ئەو ڕووداوانەی لە لای ئێمە هاتنە دی دابڕێژنەوە، ²وەک چۆن لەلایەن ئەوانەوە کە لە سەرەتاوە بە ڕاشکاوی شایەتحاڵ بوون ڕادەستی ئێمە کرا، و پاشان بوون بە خزمەتکاری وشەکە، ³ساوفیلۆسی پایە بەرز لە دوای ئەوەی من لە سەرەتاوە پشکنینێکی وردم بۆ هەموو شتێک کرد بە باشم زانی بە ڕیز بەندی بۆت بنوسم ، ⁴بۆ ئەوەی دڵنیابیت لە دروستی ئەو وشانەی کە پێتگەیشتووە.⁵لە سەردەمی هیرۆدی پاشای یەهودا کاهینێک هەبوو بە ناوی زەخەریا، لە کۆمەڵەی ئەبیا، ژنەکەی لە نەوەی ئارۆن، ناوی ئێلیشەبات بوو. ⁶هەردووکیان لەبەردەم خودا ڕاستودروست، و بێ گلەیی بە پێی هەموو ڕاسپاردەکانی پەروەردگاریان هەڵس و کەوتیان دەکرد. ⁷بەڵام منداڵیان نەبوو چونکە ئێلیشەبات نەزۆک بوو و هەردووکیان زۆر بەتەمەن بوون.⁸کاتێک زەخەریا لە نۆرەی کۆمەڵەکەی خۆیدا، کاروباری کاهینیێتی لەبەردەم خوداجێبەجێ دەکرد، ⁹بە گوێرەی داب و نەریتی کاهینایەتی تیروپشکەکە کەوتە سەری تاکوو بچێتە ناو پەرستگای پەروەردگار و بخور بسوتێنێت. ¹⁰لە کاتی سووتاندنی بخورەکەدا هەموو جەماوەر لە دەرەوە نزایان دەکرد.¹¹فریشتەیەکی پەروەردگار لێی دەرکەوت کە لە لای ڕاستی قوربانگای بخورەکە وەستابوو. ¹²زەخەریا بە بینینی شڵەژاو ترس دایگرت. ¹³فریشتەکە پێی گوت: «زەخەریا مەترسە، چونکە داواکارییەکەت بیسترا، و ئێلیشەباتی هاوسەرت کوڕێکی بۆت دەبێت و ناوی دەنێیت یۆخەنان،¹⁴ئەو دەبێتە مایەی خۆشی و شادی بۆ تۆ هەروەها زۆر کەسیش بە لە دایک بوونی دڵ خۆش دەبن. ¹⁵لە بەردەم پەروەردگار مەزن دەبێت، و شەراب و خواردنەوە ناخواتەوەو، کاتێ هێشتا لە سکی دایکیایەتی پڕ دەبێت لە گیانی پیرۆز،¹⁶زۆرێک لە ڕۆڵەکانی یەسرائیل دەگەڕێنێتەوە بۆ پەروەردگاری خودایان، ¹⁷لە پێشی دەڕوات و گیان و هێزی ئیلیای هەیە، بۆ ئەوەی دڵی باوکان بگەڕێنێتەوە بۆ لای منداڵەکان، و سەرپێچیکارانیش بۆ لای دانایی چاکەکاران، بۆ ئەوەی گەلێکی ئامادە بۆ پەروەردگار پێک بهێنێت!»¹⁸زەخەریا لە فریشتەکەی پرسی: «چۆن لەمە دڵنیا بم، چونکە من پیرم و هاوسەرەکەشم بە ساڵاچووە؟» ¹⁹فریشتەکەش وەڵامی دایەوە: «من گەڤرەئیلم، لەبەردەم خودا ڕادەوەستم، نێردراوم بۆ ئەوەی لەگەڵت بدوێم و ئەم مزگێنیەت پێ بدەم. ²⁰لە ئێستاوە تۆ لاڵ دەبیت و توانای قسەکردنت نامێنێت، هەتا ئەو ڕۆژەی ئەم شتانە ڕوودەدەن، چونکە باوەڕت بە وشەکانم، و ئەوەی لە کاتی خۆیدا دێتە دی نەکرد».²¹جەماوەرکە چاوەڕێی زەخەریایان دەکرد و سەریان سوڕما لە دواکەوتنی لە پەرستگادا. ²²بەڵام کاتێک چووە دەرەوە نەیتوانی قسەیان لەگەڵ بکات، تێگەیشتن کە لە ناو پەرستگاکەدا بینینێکی دیوە. بۆیە بە ئاماژە لەگەڵیان دواو بە بێدەنگی مایەوە. ²³کاتێک ڕۆژانی خزمەتەکەی تەواو کرد، گەڕایەوە ماڵەوە.²⁴دوای ئەو ڕۆژانە، ئێلیشەباتی هاوسەری دووگیان بوو، ئەویش بۆ ماوەی پێنج مانگ خۆی شاردەوە و گوتی: ²⁵«ئەمەیە ئەوەی پەروەردگار بۆیکردم، لەم ڕۆژانەدا چاکەی خۆی پیشاندا و ئابڕووی منی لەنێو خەڵکدا کڕییەوە!»²⁶لە مانگی شەشەمیدا، فریشتە گەڤرەئیل لەلایەن خوداوە ڕەوانەی شارێک کرا لە گەلیلی بە ناوی ناسیرە، ²⁷بۆ لای پاکیزەیەک کە دەستگیرانی پیاوێک بوو لە بنەماڵەی داڤید بە ناوی یۆسپ، ناوی پاکیزەکەش میریام بوو. ²⁸فریشتەکە چووە ژوورەوە و پێی گوت: «سڵاو، ئەی ئەو کەسەی بەخششت بەسەردا ڕژاوە! پەروەردگارت لەگەڵە: تۆ لە ناو ژناندا پیرۆزکراوی.» ²⁹میریام بە قسەکانی فریشتەکە تووشی دڵەڕاوکێ بوو، و لە خۆی پرسی: «دەبێت ئەمە چ جۆر سڵاوێک بێت؟»³⁰فریشتەکەش پێی گوت: « مەترسە میریام، چونکە تۆ ڕەزامەندیت لەلای خودا بەدەست هێنا! ³¹دووگیان دەبیت و کوڕێکت دەبێت، و ناوی دەنێیت یەشوا. ³²مەزن دەبێت و پێی دەگوترێت ڕۆڵەی خودای هەرە بەرزو، پەروەردگار تەختی داڤیدی باوکی پێدەداتەوە، ³³هەتاهەتایە حوکمڕانی نەوەی یاکۆڤ دەکات، شانشینەکەشی کۆتایی نایەت».³⁴میریام بە فریشتەکەی گوت: «ئەمە چۆن دەبێت، لە کاتێکدا من پیاوێک ناناسم؟» ³⁵فریشتەکەش وەڵامی دایەوە: «گیانی پیرۆز دێتە سەرت و هێزی خودای هەرەبەرز دەبێتە سایەی سەرت. بۆیە ئەو پیرۆزەی کە لە تۆ دەبێت بە ڕۆڵەی خودا بانگ دەکرێت.³⁶ئەوەتا ئێلیشاباتی خزمیشت بەو پیرییە سکی پڕە بە کوڕێک. ئەوە مانگی شەشەمی دووگیانیەتی کەسێکە پێی دەگوترا نەزۆک. ³⁷چونکە هیچ شتێک لەلای خودا ئەستەم نییە». ³⁸میریام گوتی: «ئەوە منم کارەکەرەکەی پەروەردگار. ئەوەی تۆ دەیفەرموویت با بێتە دی!» پاشان فریشتەکە بەجێی هێشت.³⁹لەو ڕۆژانەدا، میریام هەستا و خێرا بۆ شارۆچکەیەک چوو، لە ناوچە شاخاوییەکانی هەرێمی یەهودیا. ⁴⁰چوو بۆ ماڵی زەخەریا و سڵاوی لە ئێلیشەبات کرد. ⁴¹کاتێک ئێلیشەبات گوێی لە سڵاوەکەی میریام بوو، منداڵەکە لە سکیداجووڵا. ئێلیشەبات پڕبوو لە گیانی پیرۆز.⁴²ئێلیشەبات بە دەنگێکی بەرز هاواری کرد: «لەنێو ژناندا پیرۆزکراویت، بەرهەمی سکت پیرۆزکراو دەبێت! ⁴³من کوا شایستەی ئەوە بووم: تاکو دایکی پەروەردگارم بێت بۆ لام؟ ⁴⁴چونکە هەرکە دەنگی سڵاوەکەت بەر گوێم کەوت منداڵەکە لە خۆشیدا لە سکمدا هەڵبەزییەوە: ⁴⁵خۆزگە بەوەی باوەڕی وایە ئەوەی لە پەروەردگارەوە پێ گوتراوە دێتە دی!»⁴⁶میریامیش گوتی: «گیانم ستایشی پەروەردگار دەکات، ⁴⁷گیانم بە خودای ڕزگارکەرم شاد دەبێت.⁴⁸چونکە لە بێفیزی کارەکەرەکەی ڕووانی، ئەوەتا لە ئێستاوە هەموو نەوەکان خۆزگە بە من دەخوازن. ⁴⁹چونکە خودای بە توانا کاری مەزنی بۆ من ئەنجام دا، پیرۆزە ناوی ئەو،⁵⁰بەزەییەکەی بۆ ئەوانەیە کە نەوە دوای نەوە لێی دەترسن. ⁵¹بە هێزی بازووی کاری ئەنجامدا؛ خۆ بەزلزانەکانی لە ئارەزووی دڵیان پەرتەوازە کرد.⁵²تەختی توانادارەکانی سەرەوژێر کردووە، و بێفیزەکانی بەرز کردەوە. ⁵³برسییەکانی بە باشە تێر کرد، ساماندارانی بە دەستی بەتاڵ ڕەوانە کردەوە.⁵⁴یارمەتی گەلی یەسرائیلی خزمەتکاری خۆیدا، بە وەبیرهێنانەوەی بەزەییەکەی، ⁵⁵هەروەک لەگەڵ باوباپیرانمان قسەی کردبوو، بۆ ئەڤراهام و نەوەکانی بۆ هەتاهەتایە».⁵⁶میریام لەلای ئێلیشەبات نزیکەی سێ مانگ مایەوە، پاشان گەڕایەوە بۆ ماڵەکەی خۆی. ⁵⁷ئێلیشەبات کاتی منداڵبوونی هات و کوڕێکی بوو. ⁵⁸دراوسێ و خزمانی بیستیان پەروەردگاربەزەیی خۆی بە سەریاندا باراندووە، لەگەڵی شادمان بوون.⁵⁹لە ڕۆژی هەشتەمدا بۆ خەتەنەکردنی کوڕەکە هاتن، لەسەر ناوی باوکی ناویان لێنا زەخەریا. ⁶⁰بەڵام دایکی گوتی: «نەخێر، ناوی دەنرێت یۆخەنان!» ⁶¹پێیان گوت: «کەس لە ناو خێڵەکەت بەم ناوە ناونەنراوە».⁶²ئینجا ئاماژەیان بۆ باوکی کرد، دەیەوێت چ ناوێکی لێ بنێت. ⁶³تەختەیەکی داوا کرد و لەسەری نووسی: «ناوی یۆخەنانە». هەموو سەرسام بوون.⁶⁴زەخەریا دەمی کردەوە و دەستبەجێ زمانی کرایەوە، دەستی کرد بە قسەکردن و ستایشی خودای کرد. ⁶⁵هەموو دانیشتوانی دەوروبەری ترس دایگرتن، و لە سەرتانسەری ناوچە شاخاوییەکانی یەهودیا هەموو ئەم شتانە بوون بە قسە و باسی سەر زاری خەڵکی. ⁶⁶هەموو ئەوانەی ئەم باسەیان بیست لە دڵی خۆیاندا گوتیان: « ئەم منداڵە دەبێتە چی؟» چونکە دەستی پەروەردگاری لەگەڵدا بوو.⁶⁷زەخەریای باوکیشی پڕبوو لە گیانی پیرۆز، پێشبینی کرد و گوتی: ⁶⁸«ستایش بۆ پەروەردگاری خودای یەسرائیل، چونکە گەلەکەی بەسەرکردەوە و کڕییەوە،⁶⁹هێزی ڕزگاریمانی لە بنەماڵەی داڤیدی خزمەتکارییەوە هەستاندەوە، ⁷⁰وەک چۆن لە کۆنەوە لە ڕێگەی پێغەمبەرە پیرۆزەکانییەوە دواوە: ⁷¹ڕزگاربوون لە دوژمنەکانمان و لە دەستی هەموو ئەوانەی ڕقیان لێمانە،⁷²بۆ ئەوەی بەزەیی تەواوی بەرامبەر باوباپیرانمان هەبێت و پەیمانە پیرۆزەکەیمان لە بیر بێت ⁷³ئەو سوێندەی کە بۆ ئەڤراهام باپیرە گەورەمانی خوارد: پێمان ببەخشێت ⁷⁴پاش ڕزگاریمان لە دەست دوژمنانمان، بێ ترس بیپەرستین، ⁷⁵هەموو ژیانمان، بە پیرۆزی و ڕاستودروستی لەبەردەمیدا بین.⁷⁶تۆش، ئەی ڕۆڵە، بە پێغەمبەری خودای هەرەبەرز ناودەبردرێیت،چونکە پێش پەروەردگار دەکەویت تاکو ڕێگای بۆ خۆش بکەیت، ⁷⁷تاکو بە گەلەکەی ڕابگەیەنیت بە لێخۆشبوونی گوناهەکانیان ڕزگاریان دەبێت⁷⁸بەهۆی بەزەییە بەسۆزەکەی خودامانەوە، کە بەهۆی ئەوە ڕووناکی ڕۆژهەڵات لە بەرزاییەوە بەسەرماندا دەدرەوشێتەوە، ⁷⁹تاکو بەسەر ئەوانەی لە تاریکی و لە سێبەری مەرگدا دانیشتوون بدرەوشێتەوە، بۆ ئەوەی هەنگاوەکانمان بەرەو ڕێگای ئاشتی ببات».⁸⁰منداڵەکەش گەشەی دەکرد و لە گیاندا بەهێز دەبوو، لە‏ چۆڵەوانی مایەوە هەتا ئەو ڕۆژەی کە خۆی بۆ گەلی یەسرائیل دەرخست.

Chapter 2

¹لەو سەردەمەدا، لە ئۆگستۆسی قەیسەرەوە فەرمانێک دەرچوو کە هەموو دانیشتووانی ئیمپراتۆریەتیەکەی سەرژمێری بکرێت. ²ئەمە یەکەم ناونووسین بوو کاتێک کیرینیۆس فەرمانڕەوای سوریا بوو. ³بەمەبەستی ناونووسین، هەرکەسەو بەرەو شاری خۆی ڕۆیشت.⁴یۆسپیش لە شاری ناسیرەوە سەر بە ناوچەی گەلیلی بەرەو شاری داڤید لە ناوچەی یەهودیا سەرکەوت کە پێی دەگوترێت بێت‌ لەخم، چونکە لە بنەماڵە و خێڵی داڤید بوو، ⁵تاکو لەگەڵ میریامی دەزگیرانی کە دووگیان بوو، ناونووس بکرێن.⁶کە لەوێ بوون، کاتی منداڵبوونی هات، ⁷جا کوڕە نۆبەرەکەی لەدایک بوو، قوماتی کرد، و لە گەوڕێکدا خەواندی، چونکە هیچ ماڵێکیان بۆ نوستن دەست نەکەوت.⁸لەو ناوچەیە شوان هەبوون شەوانە لە دەشت دەمانەوە، و بە نۆرە پاسەوانی مێگەلەکەیان دەکرد. ⁹فریشتەیەک لەلایەن پەروەردگار لێیان دەرکەوت، و شکۆی پەروەردگار بە دەوریاندا دەدرەوشایەوە، بەمە ترسێکی یەکجار زۆریان لێ نیشت.¹⁰فریشتەکە پێی گوتن: «مەترسن! ئەوا مزگێنی شادییەکی گەورەتان دەدەمێ کە بۆ هەموو گەلە: ¹¹ئەمڕۆ لە شاری داڤید ڕزگارکەرێکتان بۆ لەدایک بوو ئەویش مەسیحی پەروەردگارە. ¹²ئەمەش نیشانەکەیەتی بۆ ئێوە. مەلۆتکەیەک دەبینن لەناو گەوڕێکدا خەوتووە».¹³لەناکاو لەگەڵ فریشتەکە لەشکرێکی گەورەی ئاسمانی دەرکەوت و ستایشی خودایان دەکرد و دەیانگوت: ¹⁴«شکۆ بۆ خودا لە ئاسمان، لەسەر زەویش ئاشتی؛ بۆ ئەوانەی جێی ڕەزامەندی ئەون!»¹⁵کاتێک فریشتەکان بەرەو ئاسمان بەجێیان هێشتن، شوانەکان بە یەکتریان گوت: «کەواتە با بڕۆینە بێت‌ لەخم و ئەم شتەی ڕوویداوە بیبینین کە پەروەردگار پێی ڕاگەیاندین.» ¹⁶خێرا هاتن، و میریام و یۆسپیان دۆزییەوە و، ئەو مەلۆتکەیەش کە لە گەوڕەکەدا دانرابوو.¹⁷کاتێک ئەوەیان بینی، دەستیان کرد بە گێڕانەوەی ئەوەی کە پێیان گوترابوو دەربارەی ئەم منداڵە. ¹⁸هەموو ئەوانەی گوێیان لێبوو سەریان سوڕمابوو لەوەی شوانەکان پێیان دەگوتن. ¹⁹بەڵام میریام، هەموو ئەم شتانەی لە دڵی خۆیدا هەڵدەگرت، و لێکی دەدایەوە. ²⁰شوانەکان گەڕانەوە و شکۆی پەروەردگاریان ڕاگەیاند و ستایشیان کرد لە پێناوی هەموو ئەوەی بیستیان و بینییان، بەو شێوەیەی پێیان گوترابوو.²¹لە ڕۆژی هەشتەم کاتی خەتەنەکردنی منداڵەکە هات، ناوی لێنرا یەشوا، بەو شێوەیەی فریشتەکە ناوی لێنا پێش ئەوەی میریام دووگیان بێت.²²لەدوای تەواوبوونی ڕۆژانی پاکبوونەوە بەگوێرەی تەوراتی موشە، بەرەو یورشەلایم سەرکەوتن تاکو پێشکەشی پەروەردگاری بکەن، ²³هەروەک لە تەوراتدا نووسراوە: «هەر نێرینەیەکی نۆبەرە بۆ پەروەردگار تەرخان دەکرێت‏»، ²⁴وەک لە تەوراتی پەروەردگاردا هاتووە با قوربانییەک پێشکەش بکەن کە: «دوو کوکوختی، یان دوو بێچووە کۆترە‏».²⁵پیاوێکی چاک و لەخواترس هەبوو بە ناوی شیمۆن، لە یورشەلایم چاوەڕێی هاتنی دڵنەواییکەری یەسرائیل بوو و گیانی پیرۆزی لەسەر بوو. ²⁶گیانی پیرۆز بە سروش بۆی ئاشکرا کردبوو کە نامرێت هەتا مەسیحی پەروەردگار نەبینێت.²⁷ئەو بە پاڵنەری گیانەکە هات بۆ پەرستگا. کاتێک دایک و باوکەکە بە گوێرەی یاسای تەورات یەشوای منداڵیان پێشکەش کرد، ²⁸لە باوەشی گرت و ستایشی خودای کرد، و گوتی: ²⁹«ئەی پەروەردگار، ئێستا بەگوێرەی بەڵێنەکەت بەندەی خۆت بە ئاشتی بەڕێبکە!³⁰ئەوا چاوم ڕزگاریی تۆی بینی ³¹ئەوەی ئامادەت کردووە پێشکەشی هەموو گەلانی بکەیت، ³²هەتا ببێتە ڕووناکییەک بۆ ڕێنمایی گەلان و شکۆمەندییەک بۆ گەلەکەت یەسرائیل».³³دایک و باوکی سەرسام بوون لەو قسانەی دەربارەی گوترا. ³⁴شیمۆن پیرۆزی کردن و بە میریامی دایکی منداڵەکەی گوت: «ئا ئەم منداڵە دەبێتە هۆی کەوتن و هەستانەوەی کەسانێکی زۆر لە یەسرائیل، هەروەها دەبێتە نیشانەیەک دژایەتی دەکرێت ³⁵تەنانەت تۆش شمشێرێک جەرگت دەبڕێت و نیازی دڵی زۆر‏ کەس ئاشکرا دەبێت!»³⁶پێغەمبەرێکی ژن هەبوو، بە ناوی هەننا کچی پەنوئێل لە هۆزی ئاشێر، زۆر بە تەمەن بوو، لەدوای شووکردنی تەنها حەوت ساڵ لەگەڵ مێردەکەی ژیابوو، ³⁷ئەو بێوەژنێکی هەشتاوچوار ساڵان بوو. پەرستگای بەجێ نەدەهێشت شەو و ڕۆژ بە نزا و ڕۆژوو خودای دەپەرست. ³⁸هەر لەو کاتەدا هات بۆ لای ئەوان و ستایشی خودای کرد، باسی منداڵەکەی بۆ هەموو ئەوانە کرد کە یورشەلایم چاوەڕوانی ڕزگاریی بوون.³⁹پاش ئەوەی هەموو شتێکیان بەگوێرەی تەوراتی پەروەردگار تەواو کرد، هاتنەوە بۆ ناسیرەی شارەکەی خۆیان لە ناوچەی گەلیلی. ⁴⁰منداڵەکە گەشەی دەکرد و بەهێز دەبوو، پڕبوو لە دانایی، و بەخششی خودای لەسەر بوو.⁴¹دایک و باوکی هەموو ساڵێک لە جەژنی پەسخە دەچوونە یورشەلایم. ⁴²کاتێک یەشوا بووە دوازدە ساڵ، وەک نەریتی جەژن بەرەو یورشەلایم سەرکەوتن. ⁴³دوای تەواوبوونی ڕۆژانی جەژن، لە گەڕانەوەیاندا، بەبێ ئەوەی بزانن، یەشوای مێردمنداڵ لە یورشەلایم مایەوە. ⁴⁴بەڵام پێیان وابوو لەنێو کاروانەکەیە، ڕۆژە ڕێیەک ڕۆیشتن ئینجا لەناو خزم و ناسیاوەکاندا بەدوایدا گەڕان.⁴⁵کاتێک نەیاندۆزییەوە، گەڕانەوە بۆ یورشەلایم بۆ ئەوەی بەدوایدا بگەڕێن. ⁴⁶دوای سێ ڕۆژ لە پەرستگاکەدا دۆزییانەوە، لەناو مامۆستاکان دانیشتبوو گوێیان لێدەگرت و پرسیاریان لێ دەکرد. ⁴⁷هەموو ئەوانەی گوێیان لێی ڕاگرتبوو لە تێگەیشتن و وەڵامەکانی سەرسام بوون.⁴⁸کاتێک بینییان سەریان سوڕما، ئینجا دایکی پێی گوت: «کوڕم، بۆ وات لێکردین؟ من و باوکت نیگەرانت بووین، و بەدواتدا دەگەڕاین!» ⁴⁹وەڵامی دانەوە: «بۆچی بەدوامدا دەگەڕان؟ نەتاندەزانی پێویستە لە سەر کارەکانی باوکم بم؟» ⁵⁰بەڵام لەو قسەیە تێنەگەیشتن کە پێی فەرموون.⁵¹ئینجا لەگەڵیان گەڕایەوە و هاتەوە ناسیرە، و گوێڕایەڵیان بوو. میریامی دایکی ئەمانەی هەموو لە دڵی خۆیدا ڕائەگرت. ⁵²یەشوا، لە دانایی و باڵادا گەشەی کرد، لە لای خودا و مرۆڤەکان جێگەی ڕەزامەندی بوو.

Chapter 3

¹لە ساڵی پازدەمینی حوکمڕانی تیباریۆسی قەیسەر؛ کاتێک پیلاتۆس پۆنتیۆس فەرمانڕەوای یەهودیا بوو، هێرۆدی ئەنتیپاس فەرمانڕەوای تێترارکی گەلیلی بوو و فیلیپۆسی براشی فەرمانڕەوای تێترارکی ئیتۆریە و تەراخۆنتۆس بوو، لیسانیۆس فەرمانڕەوای تێترارکی ئەبیلیە بوو؛ ²لە سەردەمی سەرۆک کاهینیێتی ئەنانیا و کەیافا؛ وشەی خودا بۆ یۆخەنانی کوڕی زەخەریا هات کە لە چۆڵەوانی دەژیا.³بە هەموو ناوچەکانی دەوروبەری ڕووباری ئەردەندا دەگەڕا بانگەشەی دەکرد بۆ لەئاوهەڵکێشانی پاشگەزبوونەوە بۆ لێخۆشبوون لە گوناهەکان.⁴وەک لە پێشبینییەکانی پەڕتووکی ئیشایای پێغەمبەردا نوسراوە: «دەنگێک لە چۆڵەوانی بانگەواز دەکات و دەڵێت: ڕێگا بۆ هاتنی پەروەردگار خۆش بکەن و ڕێچکەکانی بۆ ڕێکبخەن.⁵هەموو دۆڵێک، پڕ دەبێتەوە و هەموو چیا و گردێک ڕۆدەچێت، ڕێگا خواروخێچەکان ڕاست دەبنەوە و رێگە دژوارەکان تەخت دەبن، ⁶هەموو مرۆڤایەتی ڕزگاریی خودا دەبینن!»⁷بەو خەڵکەی دەگووت کە دەهاتن تاکو لە ئاویان هەڵکێشێت : «ئەی بێچووە مارەکان، کێ ئاگاداری کردوونەتەوە لە دەست تووڕەیی داهاتوو هەڵبێن؟⁸با بەرهەمێکتان هەبێت لە پاشگەزبوونەوە بوەشێتەوە، بە خۆتان مەڵێن: ئەڤراهام باوکمانە! پێتان دەڵێم خودا دەتوانێت لەم بەردانە نەوە بۆ ئەڤراهام دروستبکات.⁹ئەوەتا تەور خراوەتە سەر ڕەگی دار: هەر دارێک بەرهەمی باش نەدات، دەبڕدرێتەوە و فڕێدەدرێتە ناو ئاگرەوە».¹⁰جەماوەرەکە پرسیاریان لێکرد: «کەواتە چی بکەین؟» ¹¹وەڵامی دانەوە: «ئەوەی دوو کراسی هەیە، با یەکێکیان بداتە ئەوەی کە نییەتی؛ ئەوەش کە خواردنی هەیە، با هەمان شت بکات».¹²هەروەها باجگرانیش بۆ لەئاوهەڵکێشان هاتن، لێیان پرسی: «مامۆستا، ئێمە چی بکەین؟» ¹³پێی گوتن: «لەوەی لەسەرتانە زیاتر وەرمەگرن».¹⁴کۆمەڵێک لە سەربازانیش پرسیاریان لێکرد: «ئەی ئێمە، چی بکەین؟» وەڵامی دانەوە: «ستەم لە کەس مەکەن و بە درۆ کەس تۆمەتبار مەکەن، بە مووچەکانتان ڕازی بن!»¹⁵گەل لە چاوەڕوانی (مەسیح)دا بوون، هەموو لە دڵی خۆیاندا سەبارەت بە یۆخەنان پرسیاریان لە خۆیان دەکرد: «ئایا ئەو مەسیحەکەیە؟» ¹⁶یۆخەنان وەڵامی هەمووانی دایەوە و پێی گوتن: «من لە ئاوتان هەڵدەکێشم، بەڵام ئەوەی لەدوای من دێت، لە من بە هێزترە، شایانی ئەوە نیم تەنانەت قەیتانی پێڵاوەکانیشی بۆ ببەستم: ئەو لە ئاگر و لە گیانی پیرۆزتان هەڵدەکێشێت.¹⁷ئەو شەنی خۆی بە دەستەوەیە و خەرمانەکەی پاک دەکاتەوە، و گەنمەکە لە ناو کۆگا کۆدەکاتەوە و قەسەڵەکەشی بە ئاگرێکی نەکوژاوە دەسووتێنێت».¹⁸بە زۆر شتی دیکەش ئامۆژگاری گەلی دەکرد و مژدەی دەدا. ¹⁹بەڵام کاتێک یۆخەنان سەرزەنشتی هێرۆدی ئەنتیپاسی فەرمانڕەوای تێترارکی گەلیلی کردبوو، لەبەر ئەوەی کە هێرۆدیای براژنی خۆی هێنابوو و هەروەها بە هۆی هەموو ئەو خراپەکاریانەی کە کردبووی، ²⁰ئەمەشی بۆ خراپەکاریەکانی پێشووی زیاد کرد: یۆخەنانی لە زیندان بەندکرد.²¹کاتێک هەموو گەل لە ئاو هەڵکێشران، یەشواش لە ئاو هەڵکێشرا، کاتێک کە یەشوا نزای دەکرد ئاسمان کرایەوە، و ²²گیانی پیرۆز لە شێوەی کۆترێک هاتە سەری، دەنگێک لە ئاسمانەوە هات: «تۆ ڕۆڵەی خۆشەویستمی بە تۆ زۆر دڵخۆشم!»²³کاتێک یەشوا دەستی بە (خزمەتەکەی) کرد تەمەنی نزیکەی سی ساڵ بوو و ناسراو بوو بەوە کە کوڕی یۆسپ، کوڕی هێلی، ²⁴کوڕی مەتهات کوڕی لێڤی، کوڕی مەلخای کوڕی یەننای، کوڕی یۆسپ²⁵کوڕی مەتیتیاهو، کوڕی ئامۆس کوڕی ناخوم، کوڕی هەسلی کوڕی نەگای، ²⁶کوڕی مەئات کوڕی مەتیتیاهو، کوڕی شێمئی کوڕی یۆسپ، کوڕی یەهودا²⁷کوڕی یوخەننا، کوڕی ڕیشا کوڕی زروبەڤێل، کوڕی شالتێئیل کوڕی نیری، ²⁸کوڕی مەلخی کوڕی ئادی، کوڕی کوسام کوڕی ئەلمودام، کوڕی ئێر ²⁹کوڕی یەشوع، کوڕی ئیلیعازار کوڕی یوریم، کوڕی مەتیتیاهو کوڕی لێڤی،³⁰کوڕی شیمۆن کوڕی یەهودا، کوڕی یۆسپ کوڕی یۆنام، کوڕی ئیلیاخیم ³¹کوڕی مەئلیا کوڕی مەننە، کوڕی مەتاتا کوڕی ناتان، کوڕی داڤید ³²کوڕی یێشای، کوڕی ئوڤێد کوڕی بۆعەز، کوڕی سەلمۆن کوڕی نەخشۆن،³³کوڕی ئەمیناداڤ کوڕی ئەڕام کوڕی خەسرۆن، کوڕی پێرێتس کوڕی یەهودا، ³⁴کوڕی یاکۆڤ کوڕی یتساخ، کوڕی ئەڤراهام کوڕی تارەح، کوڕی ناخۆر ³⁵کوڕی سرۆگ، کوڕی ڕەئو کوڕی پەلەگ، کوڕی هێڤەر کوڕی شالەح،³⁶کوڕی کێنان کوڕی ئەرپەخشاد، کوڕی سام کوڕی نواخ، کوڕی لامەخ ³⁷کوڕی مەتوشالخ، کوڕی خەنۆخ کوڕی یارەد، کوڕی مەهلەلئێل کوڕی کێنان، ³⁸کوڕی ئەنۆش کوڕی شیت، کوڕی ئادەم کوڕی خودایە.

Chapter 4

¹یەشوا، کاتێ لە ئەردەن گەڕایەوە پڕ ببوو لە گیانی پیرۆز. گیانەکە بەرەو چۆڵەوانی ڕێنمایی کرد ²چل ڕۆژ، شەیتان تاقی دەکردەوە. لە ماوەی ئەو ڕۆژانەدا هیچی نەخوارد. کاتێ تەواو بوو، برسی بوو.³شەیتان پێی گوت: «ئەگەر تۆ ڕۆڵەی خودایت، بەم بەردە بڵێ با ببێتە نان». ⁴یەشوا وەڵامی دایەوە: «نووسراوە: مرۆڤ تەنها بە نان ناژیێت. (بەڵکوو بە هەموو وشەیەک کە لە زاری خوداوە دێتە دەر)!»⁵ئینجا شەیتان یەشوای بردە شاخێکی بەرز، و لە چرکەساتێک هەموو شانشینەکانی جیهانی پیشان دا، ⁶پێی گوت: «من دەسەڵاتت پێ دەدەم بە سەر هەموو ئەم شانشینانە و ئەو گەورەییەی تێیاندایە، چونکە ڕادەستی من کراوە و منیش دەیدەم بە هەرکەسێک کە بمەوێت. ⁷ئەگەر لەبەردەمم کڕنۆش ببەیت، هەمووی بۆ تۆ دەبێت!»⁸یەشوا وەڵامی دایەوە: «نووسراوە: کڕنۆش بۆ پەروەردگار خودای خۆت دەبەیت، و تەنها ئەو دەپەرستیت!»⁹ئینجا شەیتان بۆ یورشەلایمی برد و لە لێواری سەربانی پەرستگا، ڕایگرت و پێی گوت: «ئەگەر تۆ ڕۆڵەی خودایت، لێرەوە خۆت هەڵبدە خوارەوە. ¹⁰لەبەر ئەوەی نووسراوە: «سەبارەت بە تۆ فەرمان بە فریشتەکانی دەدات بتپارێزن، ¹¹لەسەر دەستیان هەڵتدەگرن تاکو پێت بەر بەردێک نەکەوێت».¹²یەشوا وەڵامی دایەوە: «گوتراوە: یەزدانی پەروەردگارتان تاقی مەکەنەوە!» ¹³کاتێک شەیتان هەموو تاقیکردنەوەیەکی تەواو کرد، بۆ ماوەیەک یەشوای بەجێی هێشت.¹⁴یەشوا بە هێزی گیانی پیرۆزەوە گەڕایەوە ناوچەی گەلیلی؛ ناوبانگی لە هەموو گوندەکانی دەوروپشت بڵاو بۆوە. ¹⁵لە کەنیشتەکانیان وانەی دەگوتەوە، و هەموو ستایشیان دەکرد.¹⁶هاتە ناسیرە کە لێی گەورە بووە، وەک نەریتی خۆی، لە شەباتدا، چووە کەنیشت و بۆ خوێندنەوە هەستا، ¹⁷پەڕتووکی ئیشایا پێغەمبەریان خستە بەردەست، کاتێک کردیەوە ئەو شوێنەی دۆزییەوە کە تێیدا نووسراوە:¹⁸« گیانی پەروەردگار لە سەرمە، چونکە دەستنیشان کردووم بۆ ئەوەی مزگێنی بدەم بە هەژاران؛ منی ناردووە ئازادی بۆ بەدیلگیراوان ڕابگەیەنم، بینایی بۆ کوێران بگەڕێنمەوە، ستەملێکراوان ئازاد بکەم ¹⁹مزگێنی ساڵی ڕەزامەندی لای پەروەردگار ڕابگەیەنم».²⁰پاشان پەرتووکەکەی پێچایەوە دایەوە خزمەتکارەکە، و دانیشت. چاوی هەموو ئەوانەی لە کەنیشت دانیشتبوون لەسەر ئەو بوو. ²¹ڕووی تێکردن و فەرمووی: «ئەمڕۆ ئەم نووسراوەی گوێتان لێبوو هاتە دی.» ²²دانیشتووان هەموو شایەتحاڵی بوون، و سەرسام بوون بەو وشە بخششانەی کە لە زاری دەردەچوو، و پرسیاریان کرد: «ئەمە کوڕی یۆسپ نییە؟»²³پێی فەرموون: «بێگومان ئەم نموونەم پێ دەڵێن: ئەی پزیشک چارەسەری خۆت بکە! ئەوەی بیستمان و لە شاری کەفەرناخوم کردت لێرەش لە شارەکەی خۆتدا بیکە.» ²⁴هەروەها فەرمووی: «ڕاستیتان پێ دەڵێم: هیچ پێغەمبەرێک لە شارەکەی خۆی وەرناگیرێت.²⁵بەڕاستی پێتان دەڵێم لە سەردەمی ئیلیادا بێوەژنەکان زۆر بوون لە یەسرائیل، کە ئاسمان سێ ساڵ و شەش مانگ داخرا، برسێتییەکی گەورە لە هەموو زەویدا روویدا؛ ²⁶بەڵام ئیلیا بۆ هیچ کامیان نەنێردرا، تەنیا بۆ لای بێوەژنێک نەبێ لە ساریفاتی سیدۆن. ²⁷لە سەردەمی ئێلیشای پێغەمبەردا، لە یەسرائیل، زۆر تووشبووی پەتای گولی هەبوون. بەڵام یەکیان پاک نەکرایەوە، تەنها نەعمانی سوری نەبێت!»²⁸هەموو ئەوانەی لە کەنیشتەکەدا بوون کاتێک ئەمانەیان بیست، پڕ بوون لە تووڕەیی ²⁹وە لە شارەکە دەریانکرد و بردیان بەرەو لێواری ئەو چیایەی شارەکەیانی لەسەر بنیاد نرابوو تاکو فڕێیبدەنە خوارەوە. ³⁰بەڵام ئەو بە ناویاندا تێپەڕی و ڕۆیشت.³¹ئینجا چووە کەفەرناخوم، کە شارێکە لە ناوچەی گەلیلی، و لە شەباتدا وانەی بە جەماوەر دەگوتەوە. ³²ئەوان سەرسام بوون بە فێرکارییەکانی، چونکە وشەکەی دەسەڵاتی هەبوو.³³پیاوێک لە کەنیشتەکەدا هەبوو کە گیانی خێوێکی پیس تێیدا نیشتەجێ ببوو. بە دەنگی بەرز هاواری کرد: ³⁴« ئایی! چیت لێمانداوە ئەی یەشوای ناسیرەیی؟ تۆ هاتوویت بۆ لەناوبردنی ئێمە؟ من دەزانم تۆ کێیت: تۆ پیرۆزەکەی خودایت».³⁵بەڵام یەشوا لێی ڕاخوڕی و وتی: «بێدەنگ بە، و لێی بچۆ درەوە». کاتێک خێوەکە پیاوەکەی فڕێدایە ناوەڕاستیان، لێی چووە دەر و ئازاری پێنەگەیاند. ³⁶هەمووان سەریان سوڕما، و لە نێوان خۆیاندا دەستیان کرد بە پرسیارکردن: « ئەمانە چ جۆر وشەیەکن؟ چونکە بە دەسەڵات و هێزەوە فەرمان بە گیانە پیسەکان دەکات ئەوانیش دەردەچن!» ³⁷ناوبانگەکەی لە هەموو ناوچەی دەوروبەری بڵاوبووەوە.³⁸پاشان کەنیشتی بە جێ هێشتوو و چووە ماڵی شیمۆن. خەسووی شیمۆن تووشی تایەکی زۆر بوو دەیناڵاند، داوای لێکرد یارمەتی بدات. ³⁹یەشوا لە تەنیشت جێگاکەی ڕاوەستا، و لە تایەکە ڕاخوڕی، و بەجێی هێشت. لە هەمان کاتدا تایەکە وەستا وخەسووی یەکسەر هەستا و دەستی کرد بە خزمەت کردنیان.⁴⁰کاتێک خۆر ئاوا بوو، هەموو ئەوانەی نەخۆش بوون و بە دەردی جۆراوجۆرەوە گرفتار بوون، دەیانهێنان بۆ لای، ئەویش یەک بە یەک دەستی دەخستنە سەر، و چاکی دەکردنەوە. ⁴¹خێوەکانیش لە زۆر کەسەوە ئەهاتنە دەرەوە، و هاواریان دەکرد و دەیانگوت: « تۆ کوڕی خودایت!» ئەویش لێیان ڕادەخوڕی و ڕێگەی نەدا قسە بکەن، چونکە دەیانزانی کە ئەو مەسیحەکەیە.⁴²کە ڕۆژ هەڵهات، چووە دەرەوە و بۆ شوێنێکی چۆڵ. جەماوەرەکە بەدوایدا گەڕان تا دۆزییانەوە، و ڕایانگرت تا بەجێیان نەهێڵێت. ⁴³بەڵام پێی فەرموون: «دەبێت بانگەشەی شانشینی خودا بۆ شارەکانی دیکەش بکەم، چونکە ئەمەیە کە من بۆی نێردراوم». ⁴⁴پاشان بەردەوام لە کەنیشتەی یەهودیا مزگێنی ڕادەگەیاند.

Chapter 5

¹لە کاتێکدا جەماوەرەکە لە دەوری کۆدەبوونەوە بۆ گوێگرتن لە وشەی خودا، ئەو لە کەناری دەریاچەی کینەرەت وەستابوو. ²دوو بەلەمی بینی کە لە کەناری دەریاچەکەدا لەنگەریان گرتبوو، و ماسیگرەکان بەجێیان هێشتبوو و خەریکی شۆردنی تۆڕەکان بوون. ³سواری یەکێک لە بەلەمەکان بوو، هی شیمۆن بوو، داوای لێکرد کەمێک لە کەنارەکە دووری بخاتەوە، پاشان دانیشت و لە ناو بەلەمەکەوە جەماوەرەکەی فێردەکرد.⁴کاتێک وشەکانی تەواو کرد، بە شیمۆنی فەرموو: «دووری بخەرەوە بۆ قووڵایی، و تۆڕەکانتان بۆ ڕاوکردن هەڵبدەن». ⁵شیمۆن وەڵامی دایەوە: «گەورەم بە درێژایی شەو زۆر هەوڵمان دا و هیچمان نەگرت. بەڵام لەبەر وشەی تۆ، تۆڕەکان هەڵدەدەین!» ⁶کاتێک ئەمەیان کرد ماسییەکی زۆریان گرت، بەشێوەیەک کە خەریک بوو تۆڕەکانیان بدڕێت. ⁷بۆیە بە ئاماژە داوایان لە هاوکارانی ناو بەلەمەکەی دیکە کرد، تاکو بێن و یارمەتییان بدەن، هاتن و هەردوو بەلەمەکەیان پڕکرد، هەتا وای لێهات خەریک بوو نوقم ببن.⁸شیمۆن پەترۆ کە ئەمەی بینی، کڕنووشی برد لە بەرپێی یەشوا و گوتی: «پەروەردگارم، لێم دووربکەوە، چونکە من مرۆڤێکی گوناهبارم». ⁹پەترۆ و هەموو ئەوانەی لەگەڵیدا بوون، لە زۆری ئەو ماسییانەی گرتبوویان سەریان سوڕمابوو، ¹⁰یاکۆڤ و یۆخەنای کوڕەکانی زەڤدیش، هاوبەشی شیمۆن بوون. یەشوا بە شیمۆنی فەرموو: «مەترسە! ئیتر تۆ لە ئێستاوە ئەبیت بە ڕاوچی مرۆڤ». ¹¹پاشان بەلەمەکانیان هێنایە وشکانی، هەموو شتێکیان بەجێهێشت و شوێن یەشوا کەوتن.¹²کاتێک یەشوا لە یەکێک لە شارەکان بوو، پیاوێک هات کە هەموو لەشی تووشی نەخۆشی گولی ببوو، کاتێک یەشوای بینی خۆی خستە بەر پێی و لێی پاڕایەوە: «گەورەم، ئەگەر بتەوێت، دەتوانیت پاکم بکەیتەوە!» ¹³یەشوا دەستی بۆ درێژکرد و دەستی لێدا و فەرمووی: «دەمەوێت، پاک بەرەوە!» دەمەودەست گولییەکەی پاک بۆوە.¹⁴یەشوا فەرمانی پێکرد: «بە کەس مەڵێ، بەڵام بڕۆ خۆت پیشانی کاهین بدە، و بۆ پاکبوونەوەکەت بە پێی ڕاسپاردەی موشە قوربانییەک پێشکەش بکە، تاکو ببێتە شایەتی بۆیان».¹⁵لەگەڵ ئەوەشدا هەواڵی یەشوا زیاتر بڵاو بۆوە، بۆیە جەماوەرێکی زۆر کۆبوونەوە تاکو گوێ بگرن و نەخۆشییەکانیان چاک بێتەوە. ¹⁶بەڵام ئەو، دووردەکەوتەوە بۆ چۆڵەوانی بۆ ئەوەی نزا بکات.¹⁷ڕۆژێکیان یەشوا خەریکی فێرکردن بوو، لە ناو دانیشتوواندا فەریسی و مامۆستایانی تەوراتیش لە نێوانیاندا هەبوون کە لە هەموو گوندەکانی گەلیلی و یەهودیا، و یورشەلایمەوە هاتبوون.¹⁸چەند کەسێک هاتن کابرایەکی ئیفلیجیان بە پێخەفەکەیەوە هێنا، و دەیانویست بیبەنە ژوورەوە و لەبەردەمی دایبنێن. ¹⁹بەڵام لەبەر زۆری جەماوەرەکە ڕێیان نەبوو بیبەنە ژوورەوە، سەرکەوتنە سەربان و بە پێخەفەکەیەوە لە سەربانەکەوە شۆڕیان کردەوە بۆ ناوەڕاستی ژوورەکە بۆ بەرپێی یەشوا.²⁰کاتێک باوەڕەکەیانی بینی، فەرمووی: «ئەی مرۆڤ، گوناهەکانت بەخشران!» ²¹بۆیە مامۆستایانی تەورات و فەریسییەکان بیریان کردەوە و گوتیان: «ئەمە کێیە کە وشەی کوفر دەڵێت؟» کێ دەتوانێت لە گوناهەکان خۆش بێت تەنها خودا نەبێت؟»²²بەڵام یەشوا تێگەیشت کە بیر لە چی دەکەنەوە، بۆیە وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «لە دڵتاندا بیر لە چی دەکەنەوە؟ ²³کام لەم دووانە ئاسانترە: بڵێم: گوناهەکانت بەخشرا! یان بڵێم: هەستە و بڕۆ؟ ²⁴بەڵام (ئەوەم گوت) بۆ ئەوەی بزانن کە ڕۆڵەی مرۆڤ بۆ لێخۆشبوون لە گوناهە دەسەڵاتی لەسەر زەوی هەیە». بە ئیفلیجەکەی فەرموو: «پێت دەڵێم هەستە پێخەفەکەت هەڵبگرە، و بڕۆ ماڵەوە».²⁵دەستبەجێ لەبەرچاویان هەستا بە دەم ستایشی خوداوە، ئەوەی لەسەری ڕاکشابوو هەڵیگرت و چوو بۆ ماڵی خۆی. ²⁶جەماوەر هەموویان سەرسام بوون، و ستایشی خودایان کرد؛ ترس دایگرتن‏ و گوتیان: «ئەمڕۆ شتی سەرسوڕهێنەرمان بینی!»²⁷لەدوای ئەمانە ئەوێی بەجێهێشت، باجگرێکی بینی ناوی لێڤی بوو، لە شوێنی باجگران دانیشتبوو، پێی فەرموو: «شوێنم بکەوە!» ²⁸لێڤی هەستا و شوێنی کەوت و هەموو شتێکی بەجێهێشت.²⁹لێڤی لە ماڵی خۆیدا میواندارییەکی گەورەی بۆ کرد، زۆر لە باجگران و جەماوەری دیکە لەگەڵیان لەسەر خوان بوون. ³⁰بەڵام مامۆستایانی تەوراتی یەهود و فەریسیەکان سەرزەنشتی قوتابییەکانیان کرد، و گوتیان: «بۆچی لەگەڵ باجگر و گوناهباران دەخۆن و دەخۆنەوە؟» ³¹یەشوا وەڵامی دانەوە فەرمووی: «ئەوەی کە پێویستی بە پزیشکە تەندروست نیە، بەلکوو نەخۆشە! ³²نەهاتووم ڕاستودروستان بۆ پاشگەز بوونەوە بانگهێشت بکەم بەڵکوو گوناهباران!»³³ئینجا پێیان گوت: «قوتابییەکانی یۆخەنان زۆر ڕۆژوو دەگرن و نزا دەکەن، قوتابی فەریسییەکانیش هەروا، بەڵام قوتابیانی تۆ دەخۆن و دەخۆنەوە!» ³⁴یەشوا پێی فەرموون: «ئایا دەتوانن وا بکەن بانگهێشتکراوانی زەماوەند بەڕۆژوو بن، کاتێک زاوا لەگەڵیاندایە؟ ³⁵بەڵام ڕۆژانێک دێت کە زاوا لە نێوانیان بەرز دەکرێتەوە، لەو ڕۆژانەدا بەڕۆژوو دەبن».³⁶هەروەها نموونەیەکی بۆ هێنانەوە و فەرمووی: «هیچ کەس پارچەیەک لە جلوبەرگێکی نوێ لێناکاتەوە بۆ ئەوەی جلوبەرگێکی کۆنی پێ پینە بکات، چونکە جلوبەرگە نوێیەکە دەدڕێت و پینە نوێیەکەش لەگەڵ جلوبەرگە کۆنەکە ناگونجێت.³⁷کەسیش شەرابی نوێ ناکاتە ناو پێستەی کۆنەوە، چونکە شەرابە نوێیەکە پێستە دەدڕێنێت و دەڕژێت، پێستەکەش لەناودەچێت. ³⁸کەواتە پێویستە شەرابی نوێ بخرێتە ناو پێستەی نوێوە. ³⁹کەسیش نیە شەرابی کۆن بخواتەوە و ئارەزووی نوێ بکات، چونکە دەڵێت: کۆنەکە خۆشترە!»

Chapter 6

¹لە ڕۆژێکی شەباتدا یەشوا بەناو کێڵگەیەکدا تێدەپەڕی، قوتابییەکانی گوڵەگەنمیان لێدەکردەوە لەناو دەستیان دەیانپرواند و دەیانخوارد. ²هەندێک فەریسی لێیان پرسین: «بۆچی ئەوەی لە ڕۆژی شەباتدا رێگە پێدراو نیە دەیکەن؟»³یەشوا وەڵامی دانەوە فەرمووی: «ئایا نەتانخوێندووەتەوە داڤید چی کرد، کاتێک خۆی و ئەوانەی لەگەڵی بوون برسییان بوو؟ ⁴چۆن چووە ماڵی خودا و نانی پێشکەشکراوی برد و خواردی، دای بە ئەوانەش کە لەگەڵی بوون، ئەو نانەی بۆ کەس رێگە پێدراو نەبوو بیخوات کاهین نەبێت؟» ⁵ئینجا پێی فەرموون: «ڕۆڵەی مرۆڤ پەروەردگاری شەباتە!»⁶لە شەباتێکی دیکەدا، چووە ناو کەنیشت و وانەی بە جەماوەر دەگوتەوە. پیاوێکی لێ بوو دەستی ڕاستی وشک ببوو. ⁷مامۆستایانی تەورات و فەریسییەکان چاودێری یەشوایان دەکرد: ئایا لە شەبات کەس چاک دەکاتەوە، تاکو شتێکی لێ بدۆزنەوە و بە گوێرەی ئەوە تاوانباری بکەن. ⁸یەشوا بە بیرکردنەوەیانی زانی، بە پیاوە دەست وشکبووەکەی فەرموو: «هەستە و لە ناوەڕاستدا ڕابوەستە!» ئەویش هەستا، و لەوێدا ڕاوەستا.⁹یەشوا پێی فەرموون: «پرسیارێکێتان لێ دەپرسم، کامیان لە شەبات رێگەپێدراوە کاری چاک یان کاری خراپ؟ ڕزگارکردنی ژیانی کەسێک یان لەناوبردنی؟» ¹⁰چاوی بە هەموویاندا گێڕا، بە پیاوەکەی فەرموو: «دەستت درێژ بکە.» ئەویش کردی، و دەستی چاک بۆوە. ¹¹بەڵام گەمژەیی دەستی بە سەرداگرتن و تەنانەت لە ناو خۆیان راوێژیان دەکرد چی لە یەشوا بکەن.¹²لەو ڕۆژانەدا بوو، چووە دەرەوە بۆ سەر چیایەک تاکو نزا بکات، شەوەکەی هەموو بە نزاکردن بۆ خودا بەسەربرد. ¹³کە ڕۆژ بۆوە، قوتابییەکانی بانگ کرد، دوازدەی لێ هەڵبژاردن و ناوی لێنان نێردراوان.¹⁴کە ئەمانە بوون: شیمۆن، کە ناوی لێنا پەترۆ، لەگەڵ ئەندریای برای؛ یاکۆڤ، یۆخەنا؛ فیلیپۆس و، بەرتۆلمیۆ؛ ¹⁵مەتا و تۆما؛ یاکۆڤی کوڕی هەلفای، شیمۆن کە ناسراوبوو بە دڵگەرم؛ ¹⁶یەهودای برای یاکۆڤ، و یەهودای ئیسخاریۆتی کە دواتر ناپاکی لە یەشوا کرد.¹⁷ئینجا یەشوا لەگەڵ دوازدە قوتابییەکانی هاتە خوارەوە و لە شوێنێکی تەخت ڕاوەستا. خۆی و قوتابییەکانی و، هەروەها جەماوەرێکی ئێجگار زۆر، کە لە هەموو یەهودیا و یورشەلایم و کەناری سور و سیدۆنەوە، ¹⁸هاتبوون تاکو گوێی لێ بگرن و لە نەخۆشییەکانیان چاکببنەوە. ئەوانەی کە بە دەست گیانە پیسەکانەوە دەیانناڵاند چاکبوونەوە. ¹⁹هەموو خەڵکەکەش هەوڵیان دەدا دەستی لێ بدەن، چونکە هێزی لێ دەهاتە دەرەوە و هەمووانی چاک دەکردەوە.²⁰ئینجا چاوی بۆ قوتابییەکانی هەڵبڕی و فەرمووی: «خۆزگە بە ئێوە، ئەی هەژاران، چونکە شانشینی خودا هی ئێوەیە. ²¹خۆزگە بە ئێوە کە ئێستا برسین، چونکە تێر دەبن. خۆزگە بە ئێوە کە ئێستا دەگرین، چونکە لە داهاتوودا پێدەکەنن.²²خۆزگە بە ئێوە کاتێک خەڵک ڕقیان لێتان دەبێتەوە، دەرتان دەکەن، سوکایەتی بە ناوتان دەکەن و رەتدەکرێنەوە وەک ئەوەی خراپەکار بن، لە پێناو ڕۆڵەی مرۆڤدا. ²³لەو ڕۆژەدا دڵخۆش و شادمان بن، لەبەر ئەوەی لە ئاسمان پاداشتتان گەورەیە: چونکە باوباپیرانیشیان هەر بەم شێوە ڕەفتاریان لەگەڵ پێغەمبەران کردووە.²⁴بەڵام هاوار بە ئێوە ئەی سامانداران، چونکە دڵنەوایی خۆتان لێرە وەرگرتووە! ²⁵هاوار بە ئێوە ئەی ئەوانەی ئێستا تێرن، چونکە لە داهاتوو برسی دەبن. هاوار بە ئێوە ئەی ئەوانەی ئێستا پێدەکەنن، چونکە ئێوە پرسە دەگێڕن و دەگرین.²⁶هاوار بە ئێوە کاتێک هەموو خەڵک ستایشتان دەکات، چونکە باوباپیرانیان ئاوایان بۆ پێغەمبەرە درۆزنەکان کردووە.²⁷بەڵام ئەی گوێگران، پێتان دەڵێم: دوژمنەکانتان خۆشبوێ؛ چاکە بکەن لەگەڵ ئەوانەی ڕقیان لێتان دەبێتەوە؛ ²⁸ئەوانەش بەرەکەتدار بکەن کە نەفرەتتان لێدەکەن؛ نزا بکەن بۆ ئەوانەی خراپەتان لەگەڵ دەکەن.²⁹ئەگەر یەکێک لە ڕوومەتت بدات، لایەکەی دیکەشی بۆ شل بکە. ئەگەر یەکێک کەواکەتی برد، لاریت نەبێت لەوەی کراسەکەشتی پێبدەی. ³⁰هەرکەسێک داوای شتێکی لێکردیت بیدەرێ؛ ئەوەش کە سامانی لێ داگیر کردیت لێی داوا مەکەوە.³¹چۆن دەتانەوێ خەڵکی هەڵسوکەوتتان لەگەڵ بکەن ئێوەش بەو شێوەیە هەڵسوکەوتیان لەگەڵ بکەن. ³²ئەگەر ئەوانەتان خۆشبوێت کە ئێوەیان خۆشدەوێت، چ چاکەیەکی بۆ ئێوە تێدایە؟ تەنانەت گوناهبارانیش ئەوانەیان خۆشدەوێت کە خۆشیان دەوێن! ³³ئەگەر هەڵس و کەوتتان باش بێ لەگەڵ ئەوانەی کە بە باشی لەگەڵتان هەڵس و کەوت دەکەن، چ چاکەیەکی بۆ ئێوە تێدایە؟ تەنانەت گوناهبارانیش هەمان شت دەکەن! ³⁴ئەگەر قەرز بدەن بەو هیوایەی وەریبگرنەوە، چ چاکەیەکی بۆ ئێوە تێدایە؟ تەنانەت گوناهبارانیش قەرز دەدەنە گوناهباران تاکو بەرامبەر ئەوەندەی کە داویانە وەربگرنەوە.³⁵بەڵام، دوژمنەکانتان خۆشبوێ، چاکە بکەن، قەرز بدەن بێ ئەوەی چاوەڕێی وەرگرتنەوەی بکەن، بەمە پاداشتتان مەزن دەبێت و دەبنە ڕۆڵەی خودای هەرەبەرز، چونکە ئەو بۆ بێ ئەمەک و خراپەکارانیش بەخششی هەیە. ³⁶بە بەزەیی بن، هەروەک چۆن باوکتان بە بەزەییە.³⁷بڕیار لە سەر کەس مەدەن، با بڕیارتان لە سەر نەدرێ. داوەری کەس مەکەن با داوەریتان لەسەر نەکرێ. لە خەڵکی خۆش بن، با لێتان خۆش بن.³⁸ببەخشن، پێتان دەبەخشرێت: پێوانەیەکی بە باشی پەستێنراوی هەژێنراوی لێوڕێژتان دەخرێتە باوەش، چونکە بەو پێوانەیەی ئێوە بۆ خەڵک دەیپێون، بۆ ئێوەش دەپێورێ».³⁹نموونەیەکی بۆ هێنانەوە: «ئایا کوێر دەتوانێت ڕێنمایی کوێر بکات؟ هەردووکیان ناکەونە چاڵەوە؟ ⁴⁰قوتابی لە مامۆستاکەی زیاتر نییە، بەڵام هەرکەسێک بەتەواوی فێربێت، وەک مامۆستاکەی لێ دێت!⁴¹«بۆچی سەرنج لە پووشی ناو چاوی براکەت دەدەیت، بەڵام ئاگات لە چیلکەی ناو چاوی خۆت نییە؟ ⁴²چۆن دەتوانی بە براکەت بڵێی: برام، با پووشەکەی ناو چاوت دەربهێنم! لەکاتێکدا چیلکەکەی ناو چاوی خۆت نابینیت. ئەی دووڕوو، یەکەم جار چیلکەکەی ناو چاوی خۆت دەربهێنە، تا بۆ دەرهێنانی پووشی ناو چاوی براکەت بە باشی ببینیت .⁴³«هیچ دارێکی باش بەری خراپ نادات و داری خراپیش بەری باش نادات: ⁴⁴هەر دارێک بە بەرەکەی دەناسرێتەوە. هەنجیر لە دڕک ناچندرێ، لە دڕکیش ترێ ناچندرێتەوە.⁴⁵مرۆڤی چاکەکار، لە گەنجینەی چاکەی دڵی چاکە دەردەهێنێت. بەڵام مرۆڤی خراپەکار، لە خراپەوە خراپە دەردەهێنێت: چونکە ئەوەی زار پێی دەدوێت لە دڵەوە هەڵدەقوڵێت.⁴⁶بۆچی بە پەروەردگارم، پەروەردگارم بانگم دەکەن کەچی ئەوەی ئەیڵێم کاری پێ ناکەن؟ ⁴⁷ئەوەی بۆ لام دێت، و گوێ لە وشەم دەگرێت و کاری پێ دەکات، با پیشانتان بدەم لە کێ دەچێت. ⁴⁸لە مرۆڤێک دەچێت خانوویەکی درووست کرد، زەوییەکەی بۆ هەڵکەند و قووڵی کرد و بناغەکەی لەسەر بەرد دانا. لافاو هەستا و لە خانووەکەی دا، بەڵام نەیتوانی بیجوڵێنێت، چونکە لە سەر بەرد درووست کرابوو.⁴⁹بەڵام ئەوەی گوێی لێ بێت و پەیڕەوی نەکات، لە مرۆڤێک دەچێت کە خانوویەکی بێ بناغەی لەسەر زەوی درووست کردبێت. کاتێک لافاو هات و لە خانووەکەی دا، دەستبەجێ بە تەواوی ڕووخا!»

Chapter 7

¹لەدوای ئەوەی یەشوا هەموو وتەکانی بە گوێی جەماوەر گەیاند، چووە ناو شاری کەفەرناخوم.²سەرپەلێک کۆیلەیەکی هەبوو زۆری خۆشدەویست، نەخۆش بوو و لە سەرەمەرگدا بوو. ³کاتێک سەرپەلەکە دەربارەی یەشوا بیستی، پیرانی یەهودی ناردە لای، بۆ ئەوەی داوای لێ بکەن کە بێت و کۆیلەکەی چاک بکاتەوە. ⁴ئەوانیش هاتنە لای یەشوا و بە دڵ لێی پاڕانەوە و گوتیان: «شایانی ئەوەیە کە ئەمەی بۆ بکەیت، ⁵چونکە گەلی ئێمەی خۆشدەوێت و کەنیشتەی بۆمان دروستکردووە.»⁶یەشواش لەگەڵیان چوو. بەڵام زۆری نەمابوو بگاتە ماڵەکە کە سەرپەلەکە هاوڕێکانی نارد پێی بڵێن: «گەورەم، خۆت ماندوو مەکە، چونکە من شایانی ئەوە نیم خۆت بێیتە ماڵەکەم، ⁷وەک چۆن خۆمم بە شایانی ئەوە نەزانی کە بێمە لات. تەنها وشەیەک بفەرموو، خزمەتکارەکەم چاک دەبێتەوە: ⁸چونکە منیش خۆم کەسێکم لەژێر فەرماندام، سەربازیشم لەژێر دەستدایە، بە یەکیان بڵێم: بڕۆ! دەڕوات؛ بەوی دیکەش بڵێم: وەرە! دێت؛ بە کۆیلەکەشم دەڵێم: ئەمە بکە! دەیکات».⁹کاتێک یەشوا گوێی لەمە بوو، پێی سەرسام بوو، ئینجا ئاوڕی لە جەماوەرەکە دایەوە کە شوێنی کەوتبوون، فەرمووی: «پێتان دەڵێم، لە یەسرائیلدا باوەڕێکی بەهێزی ئاوام نەدیوە!» ¹⁰ئەوانەی نێردرابوون گەڕانەوە ماڵەکە، بینییان کۆیلەکە چاک بووەتەوە.¹¹لە ڕۆژی دواتر، یەشوا بۆ شارێک چوو ناوی نایین بوو، قوتابییەکانی و جەماوەرێکی زۆری لەگەڵ چوون. ¹²کاتێک لە دەروازەی شارەکە نزیک بووەوە، تەرمێکی بینی لە سەر شانی کۆمەڵێک خەڵک، ئەویش کوڕە تاقانەی بێوەژنێک بوو، جەماوەرێکی زۆری شارەکەی لەگەڵ بوو. ¹³کاتێک پەروەردگار ژنەکەی بینی، دڵی پێی سووتا و پێی فەرموو: «مەگری!» ¹⁴ئینجا لێی چووە پێشەوە و دەستی لە دارەمەیتەکە دا، ئەوانەی هەڵیانگرتبوو ڕاوەستان. فەرمووی: «ئەی کوڕی گەنج، پێت دەڵێم، هەستە!» ¹⁵مردووەکە دانیشت و دەستی کرد بە قسەکردن، یەشوا سپاردیەوە دەست دایکی.¹⁶هەموو ترسیان لێ نیشت، ستایشی خودایان کرد و گوتیان: «لەناوماندا پێغەمبەرێکی مەزن دەرکەوتووە، خوداش گەلەکەی خۆی بەسەرکردەوە!» ¹⁷ئەم هەواڵەی ئەو لە هەموو یەهودیا و هەموو ناوچەکانی دەوروپشت بڵاو بووەوە.¹⁸قوتابییەکانی یۆخەنان هەموو ئەمانەیان بە یۆخەنان ڕاگەیاند. ئەویش دووان لە قوتابییەکانی بانگ کرد، ¹⁹ناردنی بۆ لای پەروەردگار، بۆ ئەوەی لێی بپرسن: «ئایا تۆی ئەوەی کە دێت، یان چاوەڕێی یەکێکی دیکە بکەین؟» ²⁰پیاوەکان هاتنە لای پەروەردگار و گوتیان: «یۆخەنانی لەئاوهەڵکێش ئێمەی بۆ لات ناردووە، دەڵێت: «ئایا تۆی ئەوەی کە دێت، یان چاوەڕێی یەکێکی دیکە بکەین؟»²¹لەو کاتەدا یەشوا زۆر کەسی لە نەخۆشی و دەرد و خێوەکان چاککردەوە، بینایی بە چاوی زۆر لە‏ کوێرەکان بەخشی. ²²ئینجا یەشوا وەڵامی راسپێردراوانی داوە و پێی فەرموون: «بڕۆن چیتان بینیوە و بیستوتانە بە یۆخەنان ڕایبگەیەنن: کوێر دەبینێت، شەل دەڕوات، گول پاک دەبێتەوە، کەڕ دەبیستێت، مردوو هەڵدەستێتەوە و هەژار مزگێنی پێدەدرێت. ²³خۆزگە بەوەی گومانم لێ ناکات!»²⁴کاتێک نێردراوانی یۆخەنان ڕۆیشتن یەشوا ڕووی لە خەڵک کرد و سەبارەت بە یوخەنان فەرمووی: «بۆ بینینی چی چوونە چۆڵەوانی؟ قامیشێک کە با دەیجوڵێنێتەوە؟ ²⁵ئەی بۆ بینینی چی چوون؟ مرۆڤێک کە جلوبەرگی گرانبەهای پۆشیوە؟ نەخێر، ئەوانەی جلوبەرگی گرانبەها دەپۆشن و خۆش ڕادەبوێرن لە کۆشکەکان دەژین. ²⁶ئەی بۆ بینینی چی چوون؟ پێغەمبەرێک؟ بەڵێ، پێتان دەڵێم، لە پێغەمبەریش مەزنترە!²⁷یۆخەنان ئەو کەسەیە کە دەربارەی نووسراوە: من نێردراوی خۆم لەپێشتەوە دەنێرم بۆ ئەوەی ڕێگات بۆ ئامادە بکات. ²⁸من پێتان دەڵێم: لە‏نێوان ئەوانەی لە‏ ژن لەدایک بوون، کەس لە یۆخەنان مەزنتر نییە، بەڵام بچووکترین لە شانشینی خودا لەو پایە بەرزترە!»²⁹هەموو ئەوانەی گوێیان لێبوو، تەنانەت باجگرانیش، دانیان نا بە دادپەروەری خودا، چونکە بە دەستی یۆخەنان لە ئاو هەڵکێشرا بوون؛ ³⁰بەڵام فەریسی و زانایانی تەورات؛ خواستی خودایان ڕەتکردەوە چونکە لەسەر دەستی ئەو لە ئاو هەڵنەکێشرابوون.³¹کەواتە ئەم نەوەیە بەچی بەراورد بکەم؟ و لە چی دەچن؟ ³²ئەوان وەک منداڵێک وان کە لە بازاڕدا دانیشتوون، بانگی یەکتر دەکەن دەڵێن: زوڕنامان بۆتان لێدا و سەماتان نەکرد؛ شیوەنمان گێڕاو نەگریان!³³یۆخانانی لە ئاوهەڵکێش هات نە دەیخوارد و نە دەیخواردەوە، گوتتان: خێوی تێدا نیشتەجێیە. ³⁴جا ڕۆڵەی مرۆڤ هاتووە دەخوات و دەخواتەوە، گوتتان: ئەم پیاوە نەوسن و شەرابخۆرە، هاوڕێی باجگران و گوناهبارانە؛ ³⁵بەڵام دانایی ڕاستەقینە بۆ هەموو منداڵەکانی ڕەوایە ».³⁶یەکێک لە فەریسییەکان داوای لێکرد کە لەگەڵیدا نان بخوات. ئینجا چووە ماڵی فەریسییەکە و لە سەر خوان دانیشت. ³⁷ژنێک لە شارەکەداهەبوو کە گوناهبار بوو، کاتێک زانی یەشوا لە ماڵی فەریسییەکان دانیشتووە، شووشەیەک بۆنی خۆشی هێنا، ³⁸و لە بەردەمیا دانیشت و پێیەکانی بە فرمێسک شۆردەوە، و بە قژی سڕییەوە، و بە گەرمی ماچی کرد، و بۆنە خۆشەکەی لێدا.³⁹ئەو فەریسییەی کە بانگهێشتی کردبوو کاتێک ئەوەی بینی، لە دڵی خۆیدا گوتی: «ئەم پیاوە ئەگەر پێغەمبەر بووایە، دەیزانی کێ و چ جۆرە ژنێک دەستی لێدەدات؛ چونکە گوناهبارە!» ⁴⁰یەشوا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «شیمۆن، دەمەوێ شتێکت پێ بڵێم.» وەڵامی دایەوە: «مامۆستا، بفەرموو!»⁴¹فەرمووی: «کەسێک هەبوو کە دوو قەرزداری هەبوو: یەکێکیان پێنج سەد دیناری قەرز داریبووی، وە ئەوی دیکەیان پەنجا دینار. ⁴²کاتێک هیچیان نەیانبوو قەرزەکەی بدەنەوە، لە هەردووکیان خۆش بوو. کەواتە پێم بڵێ کامیان زۆرترین خۆشەویستیان بۆی هەیە؟» ⁴³شیمۆن وەڵامی دایەوە و گوتی: «پێموایە ئەوەی کە زۆرترین قەرزی بەلاوە بوو. ئینجا پێی گوت: «تۆ بە درووستی بڕیارت دا!»⁴⁴ئینجا ڕووی لە ژنەکە کرد، و بە شیمۆنی گوت: «ئەم ژنە دەبینیت؟ من هاتمە ماڵەکەت تۆ ئاوت بۆ نەهێنام پێیەکانم بشۆم! بەڵام ئەو، پێیەکانمی بە فرمێسک شۆردەوە و بە قژی سڕییەوە. ⁴⁵تۆ تەنانەت یەک جار ماچت نەکردم! بەڵام ئەم، لەو کاتەوەی هاتوومەتە ژوورەوە وازی لە ماچکردنی پێیەکانم نەهێناوە.⁴⁶تۆ سەرمت بە ڕۆن چەور نەکرد! بەڵام ئەم ژنە، بۆنی خۆشی لە پێیەکانم دا. ⁴⁷هەر بۆیە پێتان دەڵێم: ئەگەرچی زۆر گوناهباریش بێت، هەمووی بەخشران. بە هۆی ئەو خۆشەویستیە زۆرەی كە دەریبڕی. بەڵام ئەوەی کەم بەخشرا، کەمی خۆشەویستی دەربڕی!»⁴⁸ئینجا پێی گوت: «گوناهەکانت بەخشران!» ⁴⁹ئەوانەی لەگەڵیدا دانیشتبوون لە دڵی خۆیاندا دەیانپرسی: «ئەمە کێیە لە گوناهەکانیش خۆش دەبێت؟» ⁵⁰بە ژنەکەی فەرموو: «باوەڕت ڕزگاری کردیت. بڕۆ لە ئاشتیدا بە!»

Chapter 8

¹پاشان بە هەموو شار و گوندێکدا دەگەڕا و وانەی دەگوتەوە و مزگێنی شانشینی خودای ڕادەگەیاند و دوازدە قووتابییەکەش لەگەڵیدا بوون، ²هەروەها هەندێک ژنیش کە لە گیانی پیس و نەخۆشی چاک ببوونەوە، لەوانە میریام ناسراو بە مەگدەلین کە حەوت خێوی لێ دەرکرابوو، ³یونا هاوسەری خۆزی راوێژکاری هیرۆد، و شۆشانا، و چەندین کەسی دیکە کە بە سامانەکانیان خزمەتیان دەکرد.⁴خەڵکێکی زۆر لێی کۆبوونەوە کە لە هەموو شارێکەوە هاتبووونە لای، بە نموونەیەک قسەی لەگەڵ کردن: ⁵«جووتیارێک بۆ چاندنی تۆوەکەی هاتە دەرەوە. لەو تۆوانەی کە دەیچاند، هەندێکیان کەوتنە سەر ڕێگا، ئەوانە ژێر پێ کەوتن، و باڵندەکانی ئاسمان خواردیان. ⁶هەندێکیان کەوتنە سەر بەردەڵان، کاتێ سەریان هەڵدا وشک بوون چونکە شێدار نەبوو.⁷هەندێکیان کەوتنە ناوەڕاستی دڕکەکانەوە، دڕکەکانیش لەگەڵیاندا گەشەیان کرد و خنکاندیانن. ⁸هەندێکیتریش کەوتنە سەر زەوی باش. گەشەیان کرد، و سەد هێندە بەرهەمیان هێنا». کاتێک ئەم قسانەی کرد بە دەنگی بەرز فەرمووی: «با ئەوەی گوێی هەیە بۆ بیستن، بیبیستێت!»⁹قوتابییەکانی لێیان پرسی: «واتای ئەم نموونە چیە؟» ¹⁰فەرمووی: «پێتان دراوە نهێنییەکانی شانشینی خودا بزانن. بەڵام بە نموونە قسە بۆ خەڵک دەکەم تەنانەت ئەوانەی: سەیر دەکەن بەڵام نابینن، و گوێ دەگرن بەڵام تێناگەن.¹¹ئێستا واتای نموونەکە ئەمەیە: تۆوەکە وشەی خودایە. ¹²ئەوانەی لە سەر ڕێگاکەدان ئەوانەن کە (وشەکە) دەبیستن، پاشان شەیتان دێت و وشەکە لە دڵیان دەڕفێنێ، نەکا باوەڕ بهێنن و ڕزگاریان بێت. ¹³ئەوانەی لەسەر بەردەڵانەکەن ئەوانەن کە وشەکە دەبیستن و بە خۆشحاڵییەوە وشەکە وەردەگرن، بەڵام ڕەگیان دانەکووتاوە، بۆ ماوەیەک باوەڕ دەهێنن، و لە کاتی تاقیکردنەوەدا پاشەکشە دەکەن.¹⁴ئەو تۆوانەی کە لەنێو دڕکەکاندا کەوتن بۆ ئەوانەیە کە دەبیستن بەڵام کاتێک دەڕوێن خەمەکانی ژیان و دەوڵەمەندی و چێژەکان، دەیانخنکێنێ و بەرهەمی پێگەیشتوویان نابێ. ¹⁵بەڵام تۆوی سەر زەوییە باشەکە، بۆ ئەوانەیە کە وشەکە دەبیستن و بەدڵێکی باش و ڕاست دەیپارێزن، و بە خۆڕاگرییەوە بەروبوومێک بەرهەم دەهێنێت.¹⁶هیچ کەسێک چرایەک داناگیرسێنێت و بە قاپێک دایپۆشێت، یان بیخاتە ژێر پێخەف، بەڵکو لەسەر چرادانێک دایدەنێ بۆ ئەوەی هەرکەسێک بچێتە ژوورەوە ڕووناکییەکە ببینێت. ¹⁷لەبەر ئەوەی هیچ شاراوەیەک نییە کە نەدۆزرێتەوە، و نهێنییەک نیە کە نەناسرێت و رانەگەیەندرێت. ¹⁸بە وردی گوێ بگرن، چونکە ئەوەی هەیەتی زیاتری پێدەدرێت؛ بەڵام ئەوەی نیەتی، چی بە هی خۆی دەزانێت، لێی دەسێندرێتەوە!»¹⁹دایک و براکانی یەشوا هاتن بۆ لای، بەڵام له بەر زۆری جەماوەرەکه نەیانتوانی لێی نزیک بکەونەوه. ²⁰پێیان گوت: «دایک و براکانت لە دەرەوە ڕاوەستاون، دەیانەوێ بتبینن!» ²¹وەڵامی دانەوە و فەرمووی: «دایک و براکانم ئەوانەن کە گوێ لە وشەی خودا دەگرن و بەکاری دەهێنن».²²ڕۆژێکیان یەشوا بە قوتابییەکانی، فەرموو: «با بچینە ئەوبەری دەریاچەکە!» سواری بەلەمێک بوون و بەڕێکەوتن. ²³کاتێک بە دەریادا ڕۆیشتن، نووست. زریانێکی کتوپڕی با لەسەر دەریاچەکەدا هەڵیکرد، و بەلەمەکە پڕ بوو لە ئاو، و کەوتنە مەترسییەوە.²⁴قوتابییەکانی یەشوا هاتنە سەری و بەخەبەریان هێنا و گوتیان: «گەورەم، گەورەم، خەریکە دەمرین!» ئەویش هەستا و لە با و ئاوەکەی ڕاخوڕی، ئاو و بایەکە ڕاوەستان و دۆخەکە هێمن بۆوە. ²⁵پێی فەرموون: «باوەڕتان لەکوێیە؟» بەڵام ئەوان ترسا بوون و سەرسام بوون، بە یەکتریان گوت: «ئەمە کێیە؟ تەنانەت فەرمان بە با و ئاو دەکات و گوێڕایەڵی دەبن؟»²⁶پاشان گەیشتنە ناوچەی گەراسین، کە کەوتۆتە بەرامبەر گەلیلی. ²⁷کاتێک یەشوا دابەزییە سەر وشکانی، پیاوێکی دی خەڵکی شارۆچکەکە بۆ ماوەیەکی زۆر خێو دەستیان بە سەردا گرتبوو، جل و بەرگی لەبەردا نەبوو و ماڵێکی نەبوو تیای بژی بەڵکوو لە ناو گۆڕەکاندا دەمایەوە.²⁸کاتێک یەشوای بینی، هاواری کرد و لە بەر پێی چۆکی دادا، بە دەنگێکی بەرز گوتی : « چیت لە من دەوێت، یەشوای ڕۆڵەی خودای هەرەبەرز؟ لێت دەپاڕێمەوە ئەشکەنجەم مەدە؟» ²⁹چونکە یەشوا فەرمانی دابوو گیانی پیس لە پیاوەکە بێتە دەرەوە. زۆر جار دەستی بەسەردا گرتبوو، هەرچەندە کۆت و زنجیر کرابوو و لەژێر چاودێریدا بوو، زنجیرەکانی شکاندبوو و لەلایەن گیانی پیسەوە بۆ کەلاوەکان بردرابوو.³⁰یەشوا لێی پرسی: «ناوت چییە؟» وەڵامی دایەوە: «لێگیۆن!» چونکە سوپایەک لە خێوەکان چووبوونە ناوی، ³¹ئینجا چەند جارێک تکایان لە یەشوا کرد کە فەرمانیان پێ نەدات بچنە ناو بیری بێ بن.³²ڕەوە بەرازێکی گەورە لەسەر لێواری چیاکە دەلەوەڕان، گیانە پیسەکان لە یەشوا پاڕانەوە کە ڕێگەیان پێبدات بچنە ناو بەرازەکان، ئەویش ڕێگەی پێدان. ³³کاتێک خێوەکان لە مرۆڤەکە هاتنە دەرەوە، چوونە ناو بەرازەکان، رەوە بەرازەکەیش لە لێواری شاخەکەوە خۆیان هەڵدایە ناو دەریاچەکەو خنکان.³⁴کاتێک شوانەکان بینییان چی ڕوویداوە، بەرەو شار و کێڵگەکان بە هەڵاتن هەواڵی رووداوەکەیان بڵاو کردەوە. ³⁵خەڵکەکە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی ببینن چی ڕوویداوە، کاتێک گەیشتنە لای یەشوا، ئەو پیاوەیان دی کەخێوەکان لێی چوونە دەرەوە، لەبەرپێی یەشوا دانیشتووە و جل و بەرگی لەبەردایە و ئەقڵی تەندرووستە. بۆیە ترسان.³⁶ئەوانەی بینییان بە خەڵکەکەیان ڕاگەیاند کەچی روویداوە، و چۆن پیاوەکە چاک بۆتەوە. ³⁷ئینجا هەموو خەڵکی ناوچەی گەراسین داوایان لە یەشوا کرد وازیان لێ بهێنێت، چونکە ترسێکی زۆر دایگرتبوون. یەشوا سواری بەلەمەکە بوو و گەڕایەوە.³⁸بەڵام ئەو پیاوەی گیانی پیسی لێ دەرچووبوو، لێی پاڕایەوە کە لەگەڵی بڕوات. بەڵام یەشوا ڕەتیکردەوە و فەرمووی: ³⁹«بگەڕێوە ماڵەوە، و پێیان بڵێ کە خودا چی بۆ کردوویت!» پیاوەکە ڕۆیشت و بە هەموو شارەکەی ڕاگەیاند کە یەشوا چی بۆ کردووە.⁴⁰کاتێک یەشوا گەڕایەوە، خەڵکێکی زۆر پێشوازییان لێکرد، چونکە هەموو چاوەڕێی گەڕانەوەیان دەکرد. ⁴¹ئینجا پیاوێک بە ناوی یائیر، کە پێشەوای کەنیشت بوو، هات و خۆی خستە بەر پێی یەشوا و لێی پاڕایەوە بێتە ماڵەکەی، ⁴²چونکە تاقە کچەکەی، کە دوازدە ساڵان بوو، لە سەرەمەرگدا بوو. بە دەم ڕۆیشتنەوە، جەماوەر پاڵەپەستۆیان ئەخستە سەری.⁴³ژنێک لەناو خەڵکەکەدا بوو کە بۆ ماوەی دوازدە ساڵ خوێنی لەبەر دەڕۆیشت هەرچەندە هەموو ئەو شتانەی کە هەیبوو لە پێدانی پارەی پزیشکەکاندا لە دەستی دابوو، بەڵام لە سەر دەستی هیچ کەس چاک نەببۆوە. ⁴⁴بۆیە لە دواوە چوو بەرەو یەشوا، و دەستی بە کەواکەیدا هێنا، و دەستبەجێ خوێنبەربوونەکەی وەستا.⁴⁵یەشوا فەرمووی:« کێ بوو دەستی لێدام؟» کاتێک هەموویان ڕەتیان کردەوە، پەترۆ گوتی: «گەورەم، بە قەرەباڵغی پاڵەپەستۆ دەخەنە سەرت و تەنگت پێهەڵدەچنن، تۆش دەپرسیت کێ دەستی لێدام؟» ⁴⁶بەڵام یەشوا فەرمووی: «کەسێک دەستی لێدام، چونکە هەستم بە هێزێک کرد لە منەوە چووە دەرەوە».⁴⁷ژنەکە بینی کە ناتوانێت بابەتەکە بشارێتەوە، بە لەرزەوە هات، و کەوتە سەر پێیەکانی لە بەردەم هەموو خەڵکەکەدا باسی ئەوەی کرد کە بۆچی دەستی لێداوە، و چۆن دەستبەجێ چاک بووەتەوە. ⁴⁸ئینجا پێی فەرموو: « کچم، باوەڕەکەت تۆی چاککردەوە؛ بڕۆ لە ئاشتیدا بە!»⁴⁹لە کاتێکدا یەشوا قسەی دەکرد، کەسێک لە ماڵی یائیری پێشەوای کەنیشتەوە، هات پێی گوت: « کچەکەت مردووە. چیتر مامۆستا ماندوو مەکە!» ⁵⁰یەشوا گوێی لەمە بوو، بە یائیری فەرموو: « مەترسە، باوەڕت هەبێ، و چاک دەبێتەوە!»⁵¹کاتێک گەیشتە ماڵی یائیر، نەیهێشت کەس لەگەڵی بچێتە ژوورەوە، پەترۆ و یۆخەنا و یاکۆڤ و دایک و باوکی منداڵەکە نەبێت. ⁵²هەمووان دەگریان و شیوەنیان بۆ دەکرد. یەشوا فەرمووی: « مەگرین. ئەو نەمردووە، بەڵکو خەوتووە!» ⁵³بەڵام پێی پێکەنین، چونکە دەیانزانی مردووە.⁵⁴بەڵام کاتێک هەموویانی دەرکرد، دەستی گرت، بانگی کرد فەرمووی: «ئەی کچ، هەستە!» ⁵⁵گیانەکەی بۆ گەڕایەوە، دەستبەجێ هەستایەوە. ئینجا یەشوا پێی فەرموون خواردنێکی پێبدەن. ⁵⁶دایک و باوکی سەرسام بوون؛ بەڵام پێی ڕاسپارن ئەوەی ڕوویداوە بە کەسی نەڵێن.

Chapter 9

¹پاشان یەشوا دوازدە قوتابییەکەی بانگکرد، هێز و دەسەڵاتی پێدان بۆ دەرکردنی هەموو خێوەکان و چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان، ²وە ناردنی بۆ ئەوەی مزگێنی پاشایەتی خودا ڕابگەیەنن و نەخۆشەکان چاک بکەنەوە.³پێی فەرموون: «هیچ شتێ بۆ ڕێگا هەڵمەگرن: نە گۆچان، نە پێخۆر، نە نان، نە پارە، کەسێک جلی زیادە هەڵنەگرێت. ⁴چوونە هەر ماڵێک لەوێ نیشتەجێ بن تا لەوێ دەڕۆن.⁵ئەگەر خەڵک پێشوازییان لێتان نەکرد، لەوێ بڕۆن و تۆز و خۆڵ لە پێیەکانتان بتەکێنن وەک شایەتحاڵییەک لە دژی ئەوان». ⁶پاشان بە گوندەکاندا دەڕۆیشتن و مزگێنییان دەدا و خەڵکیان چاک دەکردەوە.⁷هیرۆدی فەرمانڕەوای تێترارک سەبارەت بە هەموو ئەو شتانە ڕوویان دەدا بیستی. سەری سوڕما چونکە هەندێک دەیانگوت: «یۆخەنان لە ناو مردووان هەستاوەتەوە!» ⁸هەندێکی تریش دەیانگوت: «ئیلیا دەرکەوتووە!» هەندێکی تریش دەیانگوت: «یەکێک لە پێغەمبەرانی کۆنە هەستاوەتەوە!» ⁹بەڵام هیرۆد گوتی: «من سەری یۆخەنانم بڕی، کەواتە ئەمە کێیە کە من شتی لەو جۆرەی لەبارەیەوە دەبیستم؟» تامەزرۆی بینینی بوو.¹⁰کاتێک نێردراوان گەڕانەوە، یەشوایان لە هەموو ئەو شتانەی ئەنجامیان دابوو ئاگادار کردەوە، پاشان لەگەڵ خۆی بردنی و بەتەنیا ڕۆیشتن بۆ شارۆچکەیەک بە ناوی بێت سەیدا. ¹¹بەڵام خەڵکەکە پێیان زانی و لەگەڵی هاوڕێی ڕێگای بوون، ئەویش پێشوازی لێکردن و باسی شانشینی خودای بۆ کردن، ئەوانەی پێویستیان بە چاکبوونەوە بوو چاکی کردنەوە.¹²لە کۆتایی ڕۆژدا دوازدە کەسەکە هاتنە لای و پێیان گوت: «جەماوەرەکە بنێرە تا بچنە گوندەکان، و کێڵگەکانی دەوروبەر، و با لەوێ بمێننەوە و خواردنیش بدۆزنەوە، چونکە ئێمە لێرە لە شوێنێکی دوورداین!» ¹³پێی فەرموون: «شتێکیان پێ بدەن با بیخۆن!» وەڵامیان دایەوە: «تەنها پێنج نان و دوو ماسیمان هەیە مەگەر ئەوەی بچین خواردن بۆ ئەم هەموو خەڵکە بکڕین». ¹⁴نزیکەی پێنج هەزار کەس لەوێ دانیشتبوون. پاشان بە قوتابییەکانی فەرموو: «بە کۆمەڵ دایانیشێنن با هەر کامە لە پەنجا کەس پێک هاتبێت».¹⁵قوتابییەکان ئەنجامیان دا، و هەمووان دانیشتن. ¹⁶پێنج نان و دوو ماسییەکەی هەڵگرت، چاوی هەڵبری بەرەو ئاسمان، بەرەکەتی خستنە سەر و لەتی کردن و دای بە قوتابییەکان تا بەسەر خەڵکەکەدا دابەشی بکەن. ¹⁷هەموویان خواردیان و تێر بوون. قوتابییەکانیش دوانزە سەبەتەیان لەو بەشانەی کە مابۆوە پڕکرد.¹⁸جارێکیان کە یەشوا بە تاکەکەسی نزای دەکرد و قوتابییەکانی لەگەڵیدا بوون، لێی پرسین: «جەماوەرەکە دەڵێن من کێم؟» ¹⁹وەڵامیان دایەوە: «هەندێک دەڵێن یۆخەنانی لە ئاوهەڵکێشی، هەندێکی تر دەڵێن ئیلیایت، و هەندێکی تریش پێیان وایە یەکێک لە پێغەمبەرانی سەردەمی کۆنی کە هەستاویتەوە.»²⁰لێی پرسین: «بەڵام ئەی ئێوە، ئێوە دەڵێن من کێم؟» پەترۆ وەڵامی دایەوە: «تۆ مەسیحی خودای!». ²¹بەڵام ئاگاداری کردن کە ئەوە بە کەس نەڵێن. ²²فەرمووی: «ڕۆڵەی مرۆڤ دەبێت ئازاری زۆر بچێژێت و لەلایەن پیرەکان و سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات ڕەت بکرێتەوە، و بکوژرێت، و لە ڕۆژی سێهەمدا هەڵدەستێتەوە».²³پاشان بە هەموویانی گوت: «هەرکەسێک بیەوێت بە دوای مندا بێت، دەبێت نکۆڵی لە خۆی بکات و ڕۆژانە خاچەکەی هەڵبگرێت و شوێنم بکەوێت. ²⁴چونکە هەرکەسێک بیەوێت ژیانی خۆی ڕزگار بکات، لەدەستی دەدات؛ بەڵام ئەوەی ژیانی خۆی لەپێناو مندا لەدەست بدات، ڕزگاری دەبێت. ²⁵مرۆڤ چ قازانجێک دەکات ئەگەر هەموو دونیا بەدەست بهێنێ و خۆی لەدەست بدات یان خۆی لەناو ببات؟²⁶هەرکەسێک شەرم لە من و وشەکەم بکات، کاتێک ڕۆڵەی مرۆڤ بە شکۆی خۆی و بە شکۆی باوک و فریشتە پیرۆزەکانەوە دێت شەرمیان لێدەکات. ²⁷بەڵام بەڕاستی پێتان دەڵێم، لە نێو ئەوانەی لێرە وەستاون هەندێک هەن تا شانشینی خودا نەبینن مردن ناچێژن».²⁸نزیکەی هەشت ڕۆژ دوای ئەوەی یەشوا ئەمەی فەرموو، پەترۆ و یۆخەنا و یاکۆڤی لەگەڵ خۆی برد و بۆ نزاکردن چووە سەر شاخێک. ²⁹کاتێک نزای دەکرد، ڕوخساری گۆڕا و جلەکانی وەک بروسکەی رووناکی دەدروشایەوە.³⁰دوو پیاو لەگەڵی دەدوان، کە موشە و ئیلیا بوون، ³¹بە شکۆمەندییەوە دەرکەوتن و باسی ڕۆشتنی ئەویان کرد کە بڕیار بوو لە یورشەلایم تەواو بێت.³²خەو پەترۆ و هاوەڵەکانی داگرتبوو، بەڵام کاتێک بە تەواوی بە ئاگا هاتنەوە، شکۆمەندی ئەو دوو پیاوەیان بینی کە لەگەڵیدا وەستابوون. ³³کاتێک بەجێیانهێشتن، پەترۆ بە یەشوای گوت: مامۆستا، باشترە لێرە بمێنینەوە! با سێ چادر هەڵدەین: یەکێکیان بۆ تۆ، یەکێکیان بۆ موشە، و یەکێکیان بۆ ئیلیا» و ئەو نەیدەزانی چی دەڵێت.³⁴لە هەمان کاتدا کە قسەی دەکرد، هەورێک دەرکەوت و دایپۆشین، کاتێک چوونە ناو هەورەکە ترسیان لێ نیشت، ³⁵دەنگێک لە هەورەکەوە هات و گوتی: «ئەمەیە کوڕەکەم، کە هەڵمبژاردووە. گوێی لێ بگرن!» ³⁶کاتێک دەنگەکە نەما، یەشوایان بە تەنیایی دۆزیەوە. ئەمەیان لای خۆیان هێشتەوە و لەو ڕۆژانەدا ئەوەی دیتیان بە کەسیان نەدەگوت.³⁷ڕۆژی دواتر، یەشوا لەگەڵ سێ قوتابییەکەی لە شاخەکە هاتنە خوارەوە، ³⁸خەڵکێکی زۆر چاویان پێی کەوت. پیاوێک لەناو جەماوەرەکەوە بانگی کرد و گوتی: «مامۆستا، تکایە لێت دەپاڕێمەوە یارمەتی کوڕەکەم بدەیت، ئەو تاکە منداڵی منە. ³⁹هەندێک جار گیانێک دەستی بەسەردا دەگرێت، و کتوپڕ هاوار دەکات، تووشی فێی دەکات و کەف لە دەمی دێتە دەر، بە ئاستەم وازی لێدەهێنێت پاش ئەوەی برینداری دەکات . ⁴⁰داوام لە قوتابییەکانت کرد کە گیانی خراپی لێ دەربکەن. بەڵام نەیانتوانی ».⁴¹یەشوا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «ئێوە ئەی نەوەی بێ باوەڕی لاڕێ! تاکەی لەگەڵتان بمێنمەوە و بەرگەتان بگرم؟» ( بە پیاوەکەی فەرموو): «کوڕەکەت بهێنە بۆ ئێرە!» ⁴²لە کاتێکدا کوڕەکە دەهات، شەیتانەکە بە زەویدا دا و بە توندی لێیدا. یەشوا لە گیانە پیسەکەی ڕاخوڕی، و منداڵەکەی چاک کردەوە و ڕادەستی باوکی کرد.⁴³هەمووان سەرسام بوون بە گەورەیی خودا. یەشوا بۆ جاری دووهەم پێشبینی مردنی خۆی کردەوە و هەمووان سەرسام بوون بە هەموو ئەو کارانەی یەشوا کردبووی، بە قووتابییەکانی فەرموو: ⁴⁴«با ئەم وشانە بچێتە گوێتانەوە: ڕۆڵەی مرۆڤ ڕادەستی خەڵک دەکرێت!» ⁴⁵بەڵام ئەوان لەم وتەیە تێنەگەیشتن، و لێیان شاردرابۆوە بۆیە لێی تێنەگەیشتن، و ترسان لێی بپرسن.⁴⁶ناکۆکییەک لە نێوانیاندا دروست بوو کە کێ لە هەموویان مەزنترە. ⁴⁷کاتێک یەشوا بە مەبەستی دڵیانی زانی، کوڕێکی بچووکی برد و لە تەنیشتی خۆی داینا، ⁴⁸و پێی فەرموون: «هەرکەسێک ئەم کوڕە بچووکە بە ناوی منەوە وەرگرتووە، منی وەرگرتووە؛ هەرکەسێک من وەربگرێت، ئەو کەسە وەردەگرێت کە منی ناردووە. چونکە ئەوەی لە هەمووتان بچووکترە، مەزنترینە».⁴⁹یۆخەنا گوتی: «گەورەم، بینیمان کەسێک بە ناوی تۆ خێوەکانی دەرکرد، بەرمان پێ گرت چونکە لەگەڵ ئێمە شوێن تۆ نەکەوتووە». ⁵⁰یەشوا پێی فەرموون: «بەری پێ مەگرن، چونکە ئەوەی دژی ئێوە نییە، لەگەڵ ئێوەیە!»⁵¹کاتێک ڕۆژەکانی بەرزکردنەوەی نزیک بۆوە، بڕیاریدا بچێتە یورشەلایم. ⁵²بۆیە هەندێک نێردراوی پێش خۆی نارد و چوونە ناو گوندێکی سامرییەکان، بۆ ئەوەی ماڵێکی بۆ ئامادە بکەن. ⁵³بەڵام ئەوان ئامادە نەبوون پێشوازی لێ بکەن چونکە لە ڕێگای یورشەلایم دا بوو.⁵⁴یاکۆڤ و یۆخەنا کە ئەمەیان بینی، گوتیان: «پەروەردگار، دەتەوێت فەرمان بکەین کە ئاگر لە ئاسمانەوە دابەزێت و لەناویان ببات؟» ⁵⁵ڕووی تێکردن و بە توندی سەرزەنشتی کردن و فەرمووی: «ئێوە نازانن لە چ جۆرە گیانێکن، ⁵⁶چونکە ڕۆڵەی مرۆڤ نەهاتووە مرۆڤەکان لەناو ببات، بەڵکو بۆ ڕزگارکردنیان هاتووە.» پاشان بەرەو گوندێکی تر ڕۆیشتن.⁵⁷کاتێک بەڕێوە بوون، یەکێک پێی گوت: «گەورەم، بۆ هەرکوێ بچیت شوێنت دەکەوم!» ⁵⁸یەشوا فەرمووی: «ڕێوییەکان کونیان هەیە، باڵندەکانی ئاسمان هێلانەیان هەیە، بەڵام ڕۆڵەی مرۆڤ هیچ شوێنێکی نییە سەری حەسانەوەی لە سەر دانێ».⁵⁹بە کەسێکی دیکەی فەرموو:«شوێنم بکەوە!» بەڵام ئەمەیان گوتی: «گەورەم، ڕێگەم بدە سەرەتا بچم باوکم بنێژم!» ⁶⁰یەشوا پێی فەرموو: «لێگەڕی با مردووەکان مردووەکانیان بنێژن، بەڵام تۆ بڕۆ مزگێنی شانشینی خودا ڕابگەیەنە».⁶¹یەکێکی دیکە پێی گوت: «گەورەم، شوێنت دەکەوم، بەڵام یەکەم جار ڕێگەم بدە ماڵئاوایی لە خێزانەکەم بکەم!» ⁶²یەشواش پێی فەرموو: «کەسێک دەستی لەسەر گاسنەکە بێ و ئاوڕ لە دواوە باتەوە، شایستەی شانشینی خودا نیە».

Chapter 10

¹پاشان پەروەردگار حەفتا و دوو کەسی دیکەی دەست نیشان کرد و دوو دوو، پێش خۆی بۆ هەر شار و شوێنێک کە بڕیار بوو بۆی بچێت ناردنی. ²هه روه ها پێی فەرموون: «دروێنە زۆرە، بەڵام کرێکارەکان کەمن، بۆیە لە پەروەردگاری دروێنە بپاڕێنەوە کە کرێکار بنێرێت بۆ دروێنەکەی.³کەواتە بڕۆن! ئەوەتا من وەک بەرخ دەتاننێرمە نێو گورگەکان. ⁴نە جانتای پارە هەڵبگرن و نە توورەکەی پێخۆر و نە پێڵاو؛ و لە سەر ڕێگادا سڵاو لە کەس مەکەن.⁵کە چوونە هەر ماڵێک، سەرەتا بڵێن: ئاشتی لە سەر ئەم ماڵە بێت! ⁶ئەگەر ئاشتیخواز لە ماڵەکەدا هەبێت، ئاشتی ئێوەیان لەسەر دەبێت. ئەگینا، ئاشتیتان دەگەڕێتەوە بۆ خۆتان. ⁷لەو ماڵەدا بمێننەوە و لەو شتانە هەیانە بخۆن و بخۆنەوە: چونکە کرێکار شایەنی کرێی خۆیەتی. ماڵەو ماڵ مەکەن.⁸چوونە ناو هەر شارێکەوە و دانیشتووانەکەی وەریانگرتن، لەوە بخۆن کە پێشکەشتان دەکرێت، و ⁹ئەو نەخۆشانە چاک بکەنەوە کە تێیدان و پێیان بڵێن: شانشینی خودا لێتان نزیک بۆتەوە!¹⁰چوونە هەر شارێکەوە و خەڵکەکەی وەریاننەگرتن، بچنە سەر شەقامەکانی، و بڵێن: ¹¹تەنانەت تۆزوخۆڵی شارەکەتان لە پێمان دادەتەکێنین، بەڵام ئەمە بزانن: شانشینی خودا نزیکە! ¹²پێتان دەڵێم: لەو ڕۆژەدا سۆدۆم زیاتر لە چاو ئەو شارە بەرگە دەگرێت.¹³هاوار لە تۆ خۆرازین! هاوار لە تۆ بێتسەیدا! ئەگەر ئەو پەرجووانەی لە ناو ئێوەدا کرا لە سور و سیدۆن بکرایە، گەلەکەیان هەر لە کۆنەوە پاشگەز دەبوونەوە و تەلیسیان لەبەر دەکرد و لەناو خۆڵەمێشدا دادەنیشتن. ¹⁴بەڵام لە ڕۆژی بڕیارداندا سور و سیدۆن زیاتر بەرگە دەگیرێت لە ئێوە. ¹⁵تۆش ئەی کەفەرناخوم، ئایا بەرزکرایتەوە بۆ ئاسمان؟ تۆ بەرەو جیهانی مردووان شۆڕ دەبیت بۆ خوارەوە!¹⁶ئەوەی گوێتان لێ بگرێت گوێ لە من دەگرێت، ئەوەی ئێوە ڕەتدەکاتەوە من ڕەتدەکاتەوە؛ وە هەرکەسێک ڕەتم بکاتەوە ئەو کەسە ڕەتدەکاتەوە کە منی ناردووە!»¹⁷ئینجا حەفتا و دوو کەسەکە بە دڵخۆشییەوە گەڕانەوە، و گوتیان: «پەروەردگار، تەنانەت خێوەکانیش بە ناوی تۆوە ملکەچی ئێمەن!» ¹⁸پێی فەرموون: «شەیتانم بینی وەک برووسکە لە ئاسمانەوە دەکەوتە خوارەوە. ¹⁹ئەوەتا دەسەڵاتم پێداون بە سەر مار و دووپشکەکان و هەموو هێزی دوژمن زاڵ بن، و هیچ شتێک زیانتان پێناگەیەنێت. ²⁰بەڵام بەوە دڵخۆش مەبن کە گیانەکان ملکەچی ئێوەن، بەڵکو بەوە دڵخۆش بن کە ناوەکانتان لە ئاسمانەکاندا نووسراوە».²¹لەو کاتەدا یەشوا بە گیان شادمان بوو و گوتی: «باوکە، پەروەردگاری ئاسمان و زەوی، سوپاست دەکەم، چونکە ئەم شتانەت لە دانایان و تێگەیشتووان شاردۆتەوەو بۆ منداڵانت ئاشکرا کردووە. بەڵێ باوکە، چونکە ئاوا لە بەر چاوی تۆ زۆر باش بوو!²²هەموو شتەکان لەلایەن باوکمەوە ڕادەستی من کراون و کەس نازانێت ڕۆڵە کێیە جگە لە باوک، کەس باوک ناناسێت جگە لە ڕۆڵەکە، ئەوانەی کە دەیەوێت بۆیانی ئاشکرا بکات! »²³پاشان ڕووی لە قوتابییەکانی کرد و پێی گوتن: «خۆزگە بەو چاوانەی ئەوە دەبینن کە ئێوە دەیبینن! ²⁴چونکە پێتان دەڵێم زۆرێک لە پێغەمبەران و پاشاکان ئارەزووی بینینی ئەوەیان دەکرد کە ئێوە دەیبینن بەڵام نەیانبینی، وە ئەوە ببیستن کە ئێوە دەبیستن بەڵام نەیانبیست».²⁵وە یەکێک لە زانایانی تەورات ڕووبەڕووی بۆوە لەبەر ئەوەی تاقی بکاتەوە، وتی: «مامۆستا، چی بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتایی بە میرات بگرم؟» ²⁶پێی فەرموو: «لە تەوراتدا چی نووسراوە؟ چۆن دەیخوێنیتەوە؟» ²⁷وەڵامی دایەوە: «پەروەردگارت بە هەموو دڵ و بە هەموو گیان و بە هەموو هێز و بە هەموو بیرت خۆش بوێت و دراوسێکەت وەک خۆت خۆش بوێت.» ²⁸پێی فەرموو: «وەڵامەکەت ڕاستە. ئەگەر ئەمە بکەیت، دەژیت!»²⁹بەڵام ویستی پاساو بۆ خۆی بهێنێتەوە، لە یەشوای پرسی: «دراوسێکەم کێیە؟» ³⁰یەشوا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «پیاوێک لە یورشەلایمەوە چوو بۆ یەریخۆ، کەوتە دەستی دزەکان، جل و بەرگ و پارەکەیان برد برینداریان کرد، پاشان بە نیوە مردوویی بە جێیان هێشت.³¹کاهینێک بەو ڕێگایەدا دەڕۆیشت و کاتێک بینی، خۆی لێ لادا و گوێی پێنەدا بەڕێگایەکی تردا تێپەڕی. ³²هەروەها یەکێک لە لێڤیەکان بەلایدا تێپەڕی، کاتێک گەیشتە ئەو شوێنە، سەیری کرد و گوێی پێنەدا.³³بەڵام رێبوارێکی سامری هاتە لای، بەزەیی پێیدا هاتەوە، ³⁴چوو بۆ لای برینەکانی پێچایەوە پاش ئەوەی ڕۆن و شەرابی لە برینەکانی دا. سواری ئەسپەکەی کرد و بردی بۆ میوانخانەیەک و ئاگاداری کرد. ³⁵لە ڕۆژی دواتردا کاتێ میوانخانەکەی بە جێهێشت، دوو دیناری دەرهێنا و دای بە خاوەن میوانخانەکە و گوتی: چاودێری بکە! بە زیادەوە بۆی خەرج بکە، کاتێک گەڕامەوە پارەکەت دەدەمەوە.³⁶کەواتە کام لەم سێ کەسە پێت وایە لەو کەسە نزیکترە کە کەوتووەتە دەستی جەردەکان؟» ³⁷لە وەڵامدا گوتی: «ئەو کەسە کە بە بەزەییەوە هەڵس و کەوتی لەگەڵدا کردووە!» یەشوا پێی فەرموو: «بڕۆ، و بە هەمان شێوە بکە!»³⁸لە ڕێگادا بوون، چووە ناو گوندێک، و ژنێک بە ناوی مارتا پێشوازی لێکرد بۆ ماڵەکەی. ³⁹خوشکێکی هەبوو بە ناوی میریام، لە بەردەم یەشوا دانیشتبوو و گوێی لە وتەکانی گرتبوو.⁴⁰بەڵام مارتا سەرقاڵی کاروبارەکانی خزمەتکردنیان بوو. هاتە پێش و گوتی: پەروەردگار، گرنگی نادەی بەوە کە خوشکەکەم جێی هێشتووم و ئەبێ بە تەنیا خزمەت بکەم؟ پێی بڵێ یارمەتیم بدات!» ⁴¹بەڵام یەشوا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «مارتا، مارتا! تۆ نیگەرانی و دڵەڕاوکێیت بۆ زۆر شت هەیە. ⁴²بەڵام پێویستیت تەنها بە یەکێکە، و میریام بەشە چاکەکەی هەڵبژاردووە کە لێی وەرناگیرێتەوە!»

Chapter 11

¹لە یەکێک لە شوێنەکان نزای دەکرد، کاتێک تەواو بوو، یەکێک لە قوتابییەکانی پێی گوت: «پەروەردگار، فێرمان بکە نزا بکەین وەک چۆن یۆخەنان فێری قوتابییەکانی خۆی کرد».²فەرمووی: «کاتێک نزا دەکەن، بڵێن: باوکمان کە لە ئاسمانەکانیت! پیرۆز بێت ناوت، شانشینکەت با بێت. با ویستی تۆ وەک لە ئاسمانەکانە هەروەها لەسەر زەویش جێبەجێ بکرێت.³بژێوی پێویستی هەموو ڕۆژێکمان پێ بدە؛ ⁴لە گوناهەکانمان خۆشبە، وەک چۆن ئێمەش لەوانە خۆش دەبین کە تاوانمان بەرانبەر دەکەن؛ مەمانخەرە ناو تاقیکردنەوە بەڵکو لە خراپەکار ڕزگارمان بکە!»⁵پاشان پێی فەرموون: «کێ لە ئێوە هاوڕێیەکی هەیە، لە نیوەی شەودا دەچێتە لای و پێی دەڵێت: هاوڕێ، سێ نانم بە قەرز پێبدە، ⁶هاوڕێیەکم لە سەفەرەوە هاتۆتە لام، هیچم نییە بۆ ئەوەی لە پێشی دانێم! ⁷بەڵام هاوڕێکەی لە ژوورەوە وەڵامی دەداتەوە و دەڵێت: بێزارم مەکە! دەرگاکەم داخستووە، ئێستا من و منداڵەکانم لە ناو جێداین. ناتوانم هەستم و نانت پێبدەم! ⁸پێتان دەڵێم دەبێت هەستێتەوە و چەندی پێویستە پێی بدات، چونکە پێداگری لەسەر داواکەی کرد.⁹پێتان دەڵێم: داوا بکەن، پێتان دەدرێت. بگەڕێن، دەدۆزنەوە؛ لەدەرگا بدەن، لێتان دەکرێتەوە: چونکە هەرکەسێک داوا دەکات وەردەگرێت، ¹⁰ئەوەی دەگەڕێت دەدۆزێتەوە و ئەوەی لە دەرگا دەدات، لێی دەکرێتەوە.¹¹چ باوکێک لە ئێوە ئەگەر کوڕەکەی داوای نانی لێ بکات بەردێکی پێدەدات؟ یان ئەگەر داوای ماسی بکات لەبری ماسی مارێکی پێدەدات؟ ¹²یان ئەگەر داوای هێلکە بکات، دووپشکێکی پێ دەدات؟ ¹³جا ئەگەر ئێوەی خراپەکار بزانن چۆن شتێکی باش بدەن بە منداڵەکانتان، چەندە زیاتر باوک، کە لە ئاسمانە گیانی پیرۆز دەدات بەو کەسانەی داوای دەکەن؟»¹⁴خێوێک بوو کە ( پیاوێکی) ڵاڵ کردبوو. کاتێک خێوەکە دەرکرا، لاڵەکە قسەی کرد. بۆیە خەڵکەکە سەریان سوڕما. ¹⁵بەڵام هەندێکیان گوتیان: «دیارە لەلایەن بەعلزەبووبی فەرمانڕەوای خێوەکانەوە خێوەکان دەردەکات».¹⁶هەندێکی تریش، بۆ تاقیکردنەوەی، داوای پەرجوویان لە ئاسمانەوە کرد. ¹⁷بەڵام زانی بیر لە چی دەکەنەوە و پێی فەرموون: «هەر شانشینییەک کە لە دژی خۆی دابەش بوو، وێران دەبێت، و هەر ماڵێک (دابەش بکرێت) دەڕوخێت.¹⁸ئەگەر شەیتان بەم شێوەیە لە دژی خۆی دابەش بوو، چۆن شانشینییەکەی ڕاگیردەبێت؟ پێم دەڵێن من بە بەعلزەبوب خێوەکانم دەرکرد. ¹⁹بەڵام ئەگەر من بە بەعلزەبوب خێوەکان دەربکەم، ڕۆڵەکانتان بە کێ دەریان دەکەن؟ بۆیە تاوانبارتان دەکەن. ²⁰بەڵام ئەگەر بە پەنجەی خودا خێوەکان دەربکەم، کەواتە شانشینی خودا دێتە سەرتان.²¹کاتێک پیاوێکی بەهێز بە هەموو چەکەکانیەوە پارێزگاری ماڵەکەی دەکات، کەلوپەلەکانی پارێزراون. ²²بەڵام کاتێک کەسێکی بەهێزتر لە خۆی داگیری دەکات و زاڵ دەبێت بەسەریدا، هەموو چەکەکانی لێ دەستێنێتەوە کە پشتی پێ بەستووە، دەسکەوتەکانیش دابەش دەکرێن. ²³ئەوەی لەگەڵم نییە، دژی منە؛ وە ئەوەی لەگەڵمدا کۆناکاتەوە، پەرتەوازەی دەکات.²⁴پاش ئەوەی گیانێکی پیس لە مرۆڤێک دوور دەخرێتەوە، لە چۆڵەوانییەکاندا دەسووڕێتەوە و بەدوای شوێنێک بۆ پشوودان دەگەڕێت، کاتێک هیچی نەدۆزیەوە، دەڵێت: دەگەڕێمەوە بۆ لای ماڵی پێشووم کە جێم هێشتووە! ²⁵کاتێک دێت، دەبینێت کە خاوێن کراوەتەوە. ²⁶دەچێت حەوت گیانی تر لەخۆی بەهێزتر دەهێنێت، دەچنە ناو مرۆڤەکەو و تێیدا نیشتەجێ دەبن، کەواتە دۆخی دواتری ئەو مرۆڤە لە جاری یەکەم خراپترە!»²⁷کاتێک ئەم وشانەی دەفەرموو، ژنێک لە نێو خەڵکەکەدا بە دەنگی بەرز گوتی: «خۆزگە بەو دایکەی تۆی لێ بوویت، و شیری پێت دا!» ²⁸فەرمووی: «خۆزگە بە ئەوانەی گوێیان لە وشەی خودا دەبێت و جێبەجێی دەکەن.»²⁹کاتێک جەماوەرەکە لە دەوری قەرەباڵغیان کرد، فەرمووی: « ئەم نەوەیە نەوەیەکی خراپەکارە، داوای پەرجوو دەکات، هیچ پەرجوویەکی پێنادرێت، جگە پەرجووەکەی یونان نەبێت. ³⁰هەر وەک چۆن یونان نیشانەیەک بوو بۆ خەڵکی نەینەوا، ڕۆڵەی مرۆڤیش بۆ ئەم نەوەیە دەبێت.³¹شاژنی باشوور لە ڕۆژی داوەری لەگەڵ ئەم نەوەیەدا هەڵدەستێتەوە و داوەریان لەسەر دەکات چونکە لەوپەڕی زەویەوە هات بۆ گوێگرتن لە دانایی شلۆمۆ. ئەوەتا کەسێک لە شلۆمۆ مەزنتر لێرەدایە!³²خەڵکی نەینەوا لەگەڵ ئەم نەوەیەدا لە ڕۆژی دادوەری هەڵدەستنەوە و داوەرییان لە سەر دەکەن، چونکە ئەوان کاتێک یۆنان بانگەوازی دەکرد بۆ پاشگەز بوونەوە. ئەوەتا کەسێک مەزنتر لە یۆنان لێرەیە.³³کەس چرایەک داناگیرسێنێت بۆ ئەوەی لە شوێنێکی شاراوە و لە ژێر سەبەتەدا داینانێت، بەڵکو لەسەر چرادان هەڵیدەگرێت، بۆ ئەوەی ئەوانەی دێنە ژوورەوە ڕووناکییەکە ببینن. ³⁴چاوەکانت چرای جەستەن: ئەگەر چاوەکانت تەندروست بن، هەموو جەستەت لە ڕووناکیدا دەبێت؛ بەڵام ئەگەر چاوت خراپەکار بێت، جەستەت تاریک دەبێت. ³⁵کەواتە ئاگاداربە، ئەو ڕووناکییەی کە لەناو تۆ دایە تاریک نەبێت. ³⁶چونکە؛ ئەگەر هەموو جەستەت ڕووناک بۆوە و لایەنی تاریکی تێدا نەبوو، ئەوا بە تەواوی ڕووناک دەبێتەوە، وەک چۆن چرایەک بە درەوشاوەیی بۆت تیشک دەداتەوە!»³⁷کاتێک هێشتا قسەی دەکرد، فەریسییەک داوای لێکرد کە لەگەڵیدا نان بخوات. چووە ناو (ماڵەکەی) و پاڵی داوە. ³⁸بەڵام فەریسییەکە سەری سوڕما کاتێک بینی پێش نانخواردنی ئێوارە خۆی نەشۆردووە.³⁹پەروەردگاریش پێی فەرموو: «ئێوەی فەریسی دەرەوەی جام و قاپەکە خاوێن دەکەنەوە، بەڵام ناوەوەتان پڕن لە تاڵان کردن و خراپەکاری. ⁴⁰گێلینە، ئایا ئەو کەسەی دەرەوەی خولقاندووە هەر ئەوە نیە ناوەوەی بەدیهێناوە؟ ⁴¹باشتر وایە ئەوەی هەتە بیبەخشت بە هەژاران، ئەوکات هەموو شتێک بۆ تۆ خاوێن دەبێتەوە.⁴²بەڵام هاوار بۆ ئێوەی فەریسی، چونکە دەیەکی نەعنا و پونگە و رووەکی تر دەبەخشن وسەرپێچی لە ڕاستی و درووستی و خۆشەویستی خودا دەکەن: پێویستە ئەمانە بکەن و ئەوانەی تر پشتگوێ نەخەن!⁴³هاوار لە ئێوەی فەریسی، چونکە زۆرتان پێخۆشە لە کەنیشتەکاندا لە ڕیزی پێشەوە دانیشن و لە گۆڕەپانە گشتییەکاندا سڵاوتان لێ بکرێت! ⁴⁴هاوار بۆ ئێوە، چونکە ئێوە لە گۆڕی شاراوە دەچن، خەڵک بەبێ ئەوەی بزانن بەسەریاندا دەڕۆن!»⁴⁵یەکێک لە زانایانی تەورات گوتی: «مامۆستا، بەم قسەیەت بێڕێزی بە ئێمەش دەکەیت». ⁴⁶فەرمووی: «هاوار بە ئێوەش، زانایانی تەورات، چونکە ئێوە باری گران دەخەنە سەر شانی خەڵک، و خۆتان تەنانەت پەنجەیەکیشی بۆ نابەن.⁴⁷هاوار بە ئێوە، چونکە ئێوە گۆڕ بۆ ئەو پێغەمبەرانە هەڵدەبەستن و باوباپیرانتان کوشتوویانن. ⁴⁸کەواتە شایەتی بۆ کارەکانی باوباپیرانتان دەدەن: ئەوان پێغەمبەرەکانیان کوشت، ئێوەش گۆڕەکانیان بۆ هەڵدەبەستن.⁴⁹لەبەر ئەم هۆکارەش دانایی خودا فەرموویەتی: پێغەمبەر و نێردراوانیان بۆ دەنێرم، ئەوانیش دەیانکوژن و دەیانچەوسێننەوە، ⁵⁰تەنانەت خوێنی هەموو پێغەمبەرەکان کە لە سەرەتای دروستبوونی جیهانەوە ڕژاوە، لەم نەوەیە داوای دەکرێت، ⁵¹لە خوێنی هابیل هەتا خوێنی زەخەریا کە لە نێوان قوربانگا و شوێنی پیرۆزدا کوژرا! پێتان دەڵێم: بەڵێ، ئەو خوێنە لەم نەوەیە داوا دەکرێتەوە.⁵²هاوار بە ئێوە ئەی زانایانی تەورات، چونکە کلیلی زاناییتان ڕفاندووە، بۆیە نە خۆتان دەچنە ژوورەوە و نە رێگەتان بەوانەیش دا کە دەچوونە ژوورەوە!»⁵³کاتێک یەشوا ئەوێی بەجێهێشت، مامۆستایانی تەورات و فەریسییەکان تەنگیان پێ هەڵچنی و هەوڵیان دا لە زۆر بابەتدا هەڵیسەنگێنن، ⁵⁴چاوەڕێ بوون بە وشەکانی خۆی تووشی بکەن.

Chapter 12

¹لەم نێوەندەدا، کاتێک دەیان هەزار کەس کۆبوونەوە وپێیان لە یەک دەنا، سەرەتا بە قووتابییەکانی فەرموو: «خۆتان بپارێزن لە هەویرترشی فەریسییەکان چونکە دووڕووییە!²شاراوەیەک نییە ئاشکرا نەبێت، و نهێنیەک نییە کە دەرنەکەوێت. ³بۆیە هەرچییەک لە تاریکیدا دەیڵێی لە ڕووناکیدا دەبیسترێت، و ئەوەی لە ژوورەکاندا بە چرپە دەیڵێن لەسەر بانی ماڵەکان ڕادەگەیەندرێت.⁴پێتان دەڵێم خۆشەویستانم: لەو کەسانە مەترسن کە جەستە دەکوژن و ناتوانن لەوە زیاتر ئەنجام بدەن. ⁵بەڵام من پیشانتان دەدەم لە کێ بترسن: لەوە بترسن کە توانای ئەوەی هەیە دوای کوشتن فڕێ بداتە ناو دۆزەخەوە. بەڵێ، پێتان دەڵێم لەمە بترسە!⁶ئایا پێنج چۆلەکە بە دوو دراو نافرۆشرێن؟ لەگەڵ ئەوەشدا خودا تەنانەت یەکێکیان لەبیر ناکات. ⁷بەڕاستی مووی سەرتان هەمووی ژمارە کراون. کەواتە مەترسن، چونکە ئێوە لە چۆلەکەکان بەنرخترن!⁸بەڵام من پێتان دەڵێم: هەرکەسێک لەبەردەم مرۆڤەکاندا دان بە مندا بنێت، ڕۆڵەی مرۆڤیش لەبەردەم فریشتەکانی خودا دان بەودا دەنێت. ⁹هەرکەسێک لەبەردەم خەڵکدا نکۆڵی لە من بکات، لەبەردەم فریشتەکانی خودا نکۆڵی لێ دەکرێت. ¹⁰هەرکەسێک قسەیەک دژی ڕۆڵەی مرۆڤ بکات، دەبەخشرێت. بەڵام ئەوەی بێڕێزی بە گیانی پیرۆز بکات، نابەخشرێت!¹¹کاتێک دەچنە بەردەم کەنیشتە و فەرمانڕەوا و دەسەڵاتداران، دڵەڕاوکێتان نەبێ کە چۆن و چی بڵێن و چی نەڵێن! ¹²چونکە گیانی پیرۆز هەر لەو کاتەدا پێتان دەڵێت کە دەبێت چی بڵێن».¹³یەکێک لە ناو جەماوەرەکە پێی گوت: «مامۆستا، بە براکەم بڵێ میراتەکەم لەگەڵدا دابەش بکات!» ¹⁴فەرمووی: «ئەی مرۆڤ، کێ منی وەک دادوەر یان دابەشکەر بەسەر تۆدا داناوە؟» ¹⁵بە جەماوەرەکەی فەرموو: «خۆتان لە چاوچنۆکی بپارێزن. چونکە ژیانی مرۆڤ لە زۆریی ئەو شتانەدا نییە کە خاوەنیەتی».¹⁶نموونەیەکی بۆ هێنانەوە، فەرمووی «زەوی دەوڵەمەندێک زۆر بەرهەمی هێنا، ¹⁷لە دڵی خۆیدا بیری کردەوە و گوتی: «چی بکەم، چونکە هیچ شوێنێکم نییە بەرهەمەکانمی لێ کۆ بکمەوە؟ ¹⁸گوتی: ئەمە دەکەم: کۆگاکانم دەڕوخێنم و کۆگای گەورەتر درووست دەکەم. لەوێش هەموو بەرهەم و داراییە باشەکانم کۆدەکەمەوە. ¹⁹جا لەدڵی خۆمدا بە خۆم دەڵێم، تۆ کاڵایەکی زۆرت هەیە کە بۆ چەندین ساڵ کۆکراوەتەوە، ئارام بگرە و بخۆ و بخۆرەوە و دڵخۆش بە!²⁰بەڵام خودا پێی فەرموو: ئەی گێل، ئەمشەو گیانت دەردەچێت، کەواتە بۆ کێ دەمێنێتەوە ئەوەی ئامادەت کردووە؟ ²¹ئەمە دۆخی ئەو کەسانەیە کە گەنجینەکان بۆ خۆیان کۆدەکەنەوە و لای خودا ساماندار نین!»²²پاشان بە قوتابییەکانی گوت: «بەم هۆیە پێتان دەڵێم: خەمی ئەوەتان نەبێت لە ژیانتان چی بخۆن، و جەستەتان بە چی دابپۆشن، ²³ژیان زیاترە لە خواردن، جەستەش زیاترە لە پۆشاک.²⁴سەیری قەلەڕەشەکان بکەن! نە دەچێنن و نە دروێنە دەکەن و نە کۆ دەکەنەوە، بەڵام خودا بژێویان بۆ دابین دەکات. ئەی ئێوە چەند لە باڵندە بەنرخترن. ²⁵بەڵام کام لە ئێوە بە دڵەڕاوکێ دەتوانێت تەمەنی تەنانەت یەک کاتژمێر درێژ بکاتەوە؟ ²⁶تا ئەو کاتەی تەنانەت دەسەڵاتی بچووکترین شتەکانیشتان نییە، بۆچی گرنگی بە شتیتر دەدەن؟²⁷سەیری سۆسنەکان بکەن، چۆن گەشە دەکەن! نە رەنج دەکێشن و نە هەوڵی بۆ دەدەن، بەڵام پێتان دەڵێم: ئایا تەنانەت شلۆمۆش لە بەرزترین ئاستی شکۆمەندی خۆی هاوتای شکۆمەندی تاکە یەکێکیانی بەدەست هێنا؟ ²⁸ئەگەر خودا پۆشاکێکی بەم شێوەیە بدات بە گژوگیا، هەرچەندە ئەمڕۆ لە کێڵگەدایە و سبەی فڕێ دەدرێتە ناو تەنوورەوە، چەند لە گژوگیاکان شایستەترن(کە خودا پۆشتەتان بکات) ئەی کەم باوەڕینە؟²⁹کەواتە هەوڵ مەدەن بۆ ئەوەی چی بخۆن و بخۆنەوە، و دڵەڕاوکێتان نەبێ. ³⁰چونکە گەلانی جیهان بەدوای هەموو ئەم پێداویستیانەدا دەگەڕێن، باوکتان دەزانێت کە ئێوە پێویستیتان بەمانە هەیە.³¹بەڵام بەدوای شانشینی ئەودا بگەڕێن، هەموو ئەمانەتان بۆ زیاد دەکرێت. ³²مەترسن، ئەی مەڕە بچووکەکان، چونکە باوکتان پێی خۆشە شانشینیتان پێ ببەخشێت.³³ئەوەی هەتانە بیفرۆشن و بیدەن بە هەژاران، گەنجینەیەک بۆ خۆتان ئامادە بکەن کە لەناو نەچێت، گەنجینەیەک لە ئاسمانەکاندا کە لە ناو ناچێت، دز لێی نزیک نابێتەوە، ومۆرانە لێی نادات. ³⁴چونکە گەنجینەکەتان لە کوێ بێت، دڵیشتان لەوێ دەبێت.³⁵با پشتێنتان بەستراو بێت و چراتان داگیرساو بێ، ³⁶ئێوەش وەک ئەو کەسانە بن کە چاوەڕێی گەورەکەیان دەکەن کاتێک لە ئاهەنگی هاوسەرگیری دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کاتێک گەیشت و لە دەرکەی دا، دەستبەجێ بۆی بکەنەوە.³⁷خۆزگە بەو خزمەتکارانەی کە گەورەکەیان لە گەڕانەوەیدا چاوی پێیان دەکەوێ کە چاوەڕێین. ڕاستیتان پێ دەڵێم: پشتێنەکەی دەبەستێ و لە سەر خوان دایاندەنیشێنێ و خزمەتیان دەکات. ³⁸خۆزگە بەوانەی کاتێک لە چارەکی دووهەم یان سێهەمی شەودا دەگەڕێتەوە و لەو دۆخەدا دەیانبینێت.³⁹بەڵام ئەمە بزانن: ئەگەر خاوەن ماڵەکە بزانێت لە چ کاتژمێرێکدا دزەکە دەچێتە ژوورەوە، ئەوا بەخەبەر دەمایەوە و نەیدەهێشت ماڵەکەی ببڕن. ⁴⁰بۆیە ئامادە بن، چونکە ڕۆڵەی مرۆڤ لە کاتێکدا دەگەڕێتەوە کە چاوەڕێی ناکەن».⁴¹پەترۆ لێی پرسی: «پەروەردگار، ئایا تۆ ئەم نموونە بۆ ئێمە دەڵێیت یان بۆ هەمووان بە یەکسانی؟» ⁴²پەروەردگار فەرمووی: «کەواتە کێیە بەڕێوەبەرێکی دڵسۆز و ژیر، کە گەورەکەی دەیکاتە بەرپرس لە سەر ماڵ و خێزانی بۆ ئەوەی لە کاتی خۆیدا خواردنیان بۆ دابین بکات؟» ⁴³خۆزگە بەو خزمەتکارەی کە کاتێک گەورەکەی دەگەڕێتەوە، دەیبینێت ئەم کارە دەکات. ⁴⁴ڕاستیتان پێدەڵێم، ئەو دەیکاتە سەرپەرشتی هەموو ماڵ و سامانی خۆی.⁴⁵بەڵام ئەگەر ئەو بەندەیە لە دڵی خۆیدا بڵێ: گەورەکەم لە گەڕانەوەیدا دوا دەکەوێت؛ دەست بکات بە لێدان لە خزمەتکارە کچ و کوڕەکان و بخوات و بخواتەوە و سەرخۆش بێ، ⁴⁶ئەوا کاتێ گەورەکەی لە ڕۆژێکدا دەگەڕێتەوە کە چاوەڕێی نەدەکرد، و لە کاتێکدا کە نایزانێت، ئەوە جیای دەکاتەوە و چارەنووسی لەگەڵ ناپاکەکاندا دەبێت.⁴⁷وە ئەو خزمەتکارەی کە مەبەستەکەی ئاغای خۆی زانیوە و خۆی ئامادە نەکردووە و ئەوەی گەورەکەی ویستویەتی نەیکردووە، بە توندی لێی دەدرێت. ⁴⁸بەڵام ئەوەی نەیزانێت و ئەوە بکات کە شایەنی لێدانە، کەمتری لێ دەدرێت. چونکە هەرکەسێک زۆری پێ بدرێت، زۆری لێ دەخوازرێت؛ وە هەرکەسێک زۆرتری پێسپێردراوە، داوای زیاتری لێدەکرێت.⁴⁹من هاتووم ئاگر بەردەم لە زەوی، و خۆزگە پێشتر ئاگری تێبەردرابا؟ ⁵⁰بەڵام لە ئاوهەڵکشانێک هەیە کە دەبێت پێی لە ئاوهەڵکێشرێم و تا کاتێ بە تەواوی بەدی دێت زۆر دڵتەنگم!⁵¹پێتان وایە من هاتووم بۆ ئەوەی ئاشتی بۆ سەر زەوی بهێنم؟ پێتان دەڵێم: نەخێر، بەڵکو زیاتر بۆ لێکترازان هاتووم، ⁵²لەمەودوا پێنج کەس لە ماڵێکدا دەبن و دابەش دەبن: سێیان دژ بە دووان، دووان دژ بە سێیان ⁵³باوک دژ بە کوڕەکەی، کوڕیش دژ بە باوکی، دایک لە دژی کچەکەی، کچ لە دژی دایکی، و خەسوو دژ بە بووکەکەی، بووکەکەش دژ بە خەسووی!»⁵⁴بە جەماوەرەکەی فەرموو: کاتێک هەورێک دەبینن لە ڕۆژئاواوە دێت، دەڵێن ئێستا: باران دەبارێت. هەروا دەبێت. ⁵⁵کاتێک بای باشوور هەڵدەکات، دەڵێن: گەرم دادێت! هەروا دەبێت. ⁵⁶ئەی دووڕووان! ئێوە دەزانن چۆن دیمەنی زەوی و ئاسمان لێک جیا بکەنەەوە، کەواتە چۆن لەم سەردەمە تێناگەن؟⁵⁷بۆچی تێناگەن کە چی لەبارەی خۆتانەوە ڕاستە؟ ⁵⁸بۆیە لەکاتێکدا لەگەڵ نەیارەکەت دەڕۆیت بۆ دادگا، هەموو هەوڵێک بدە بۆ ئەوەی لەگەڵیدا ئاشت ببیتەوە، نەک ڕادەستی دادوەرت بکات، چونکە دادوەر ڕادەستی پاسەوانت دەکات، پاسەوانیش دەتخاتە زیندانەوە. ⁵⁹پێت دەڵێم، تا دوا فلس قەرزەکانت نەدەیتەوە ئازاد نابیت!»

Chapter 13

¹لە هەمان کاتدا چەن کەسێک هاتن و باسی خەڵکی گەلیلییان بۆ کرد کە پیلاتۆس کوشتبوونی خوێنیانی تێکەڵ بە خوێنی قوربانییەکان کردبوو. ²وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «ئایا پێتان وایە ئەم گەلیلیانە گوناهبارتر بوون لە گەلیلییەکانی دیکە، کە تووشی ئەم چارەنووسە بوون؟ ³پێتان دەڵێم: نەخێر، بەڵام ئەگەر پاشگەز نەبنەوە هەمووتان بە هەمان شێوە لەناو دەچن!⁴یان پێتان وایە ئەو هەژدە کەسەی کە تاوەری شیلۆئا بەسەریاندا ڕووخا و کوژران، لە هەموو دانیشتووانی یورشەلایم گوناهبارتر بوون؟ ⁵پێتان دەڵێم: نەخێر، بەڵام ئەگەر پاشگەز نەبنەوە، هەمووتان بە هەمان شێوە لەناو دەچن!⁶پاشان ئەم نموونەی بۆ هێنانەوە: «کەسێک دار هەنجیرێکی لە باخی ترێیەکەیدا چاندبوو. هات بۆ بەروبوومەکەی، بەڵام هیچی نەدۆزیەوە. ⁷بە جووتیارەکەی گوت: ئەمە سێ ساڵە، من بۆ میوە دێمە لای ئەم دار هەنجیرە و هیچم دەست ناکەوێت: بیبڕەوە، بۆچی وازی لێ ناهێنی، زەوی پێداگیر دەکەیت؟⁸بەڵام جووتیارەکە وەڵامی دایەوە و گوتی: گەورەم ئەمساڵ با بڕوات، بنکۆڵی دەکەم و پەینی دەخەمە ژێر. ⁹بەڵکوو بەرهەم بگرێت! ئەگەرنا، دەیبڕمەوە!»¹⁰لە یەکێک لە شەباتەکاندا لە کەنیشتەکان وانەی دەگوتەوە. ¹¹ژنێک هەبوو گیرۆدەی گیانێکی پیس بوو بۆ ماوەی هەژدە ساڵ نەخۆشی خستبوو. پشتی کۆم بوو و نەیدەتوانی رێک بێتەوە.¹²کاتێک یەشوا بینی، بانگی کرد و پێی فەرموو: «خاتوون، تۆ لە نەخۆشیەکەت ڕزگار بوویت!» ¹³دەستی خستە سەری، رێک بۆوە و شکۆمەندی خودای راگەیاند! ¹⁴بەڵام پێشەوای کەنیشتەکە تووڕە بوو، چونکە یەشوا لە شەباتدا چاکی کردبۆوە، بە خەڵکەکەی گوت: «شەش ڕۆژ لە هەفتەیەکدا هەیە بۆ کار کردن. وەرن لەو ڕۆژانە چاک ببنەوە، نەک لە ڕۆژی شەباتدا!»¹⁵پەروەردگار وەڵامی دایەوە و گوتی: «ئەی دووڕووەکان! ئایا هەر یەکێک لە ئێوە ڕۆژی شەبات گا یان کەرەکەی لە ئاخوڕەکە ناکاتەوە و نایبا ئاوی بدات! ¹⁶سەبارەت بەم ژنەش، کچی ئاڤراهام بوو، شەیتان بۆ ماوەی هەژدە ساڵ بەستبوویەوە، نەدەبوو لە ڕۆژی شەباتدا لەم بەندە ئازاد بکرێت؟»¹⁷کاتێک ئەمەی فەرموو، هەموو نەیارەکانی شەرمەزار بوون و جەماوەرەکەش دڵخۆش بوون بەو هەموو کارە شکۆمەندانەی کە کردوویەتی.¹⁸پەروەردگار فەرمووی: «شانشینی خودا چۆنە؟ بە چی بەراوردی بکەم؟ ¹⁹وەک تۆوی خەردەلێک وایە کە مرۆڤێک بردی و لە باخەکەی خۆیدا چاندی، گەشەی کرد، بوو بە دارێکی گەورە و باڵندەی ئاسمان هێلانەیان تێدا دروست کرد».²⁰هەروەها فەرمووی : «شانشینی خودا بە چی بەراورد بکەم؟ ²¹وەک هەویرترشێک وایە کە ژنێک وەریگرت و تێکەڵی سێ پێوانە ئاردی کرد تا هەموو هەویرەکە هەڵبێت!»²²لە ڕێگای یورشەلایم بە شار و گوندەکاندا تێدەپەڕی و فێرکاری دەکرد. ²³کەسێک لێی پرسی: «گەورەم، چەند کەمن ئەوانەی ڕزگاریان دەبێت؟» بەڵام بە هەمووانی فەرموو: ²⁴«هەوڵبدەن لە دەرگا تەنگەکەوە بچنە ژوورەوە، پێتان دەڵێم چونکە زۆر کەس، بەدوای چوونە ژوورەوەدا دەگەڕێن، بەڵام ناتوانن.²⁵پاشان دوای ئەوەی خاوەن ماڵەکە هەستا و دەرگاکەی داخست، لە دەرەوە دەوەستن و لە دەرگاکە دەدەن و دەڵێن: پەروەردگار، دەرگامان لە سەر بکەرەوە! وەڵامتان دەداتەوە و دەڵێت: نازانم خەڵکی کوێن! ²⁶پاشان دەڵێن: ئێمە بە ئامادەبوونی تۆ خواردمان و خواردمانەوە، تۆش لە شەقامەکانماندا فێرت دەکردین! ²⁷ئەویش دەڵێت: پێتان دەڵێم، نازانم ئێوە خەڵکی کوێن؛ لاچن لە بەردەمم، هەموو ئێوە ئەی خراپەکاران!²⁸کاتێک ئەڤراهام و یتساخ و یاکۆڤ و هەموو پێغەمبەرەکان لە شانشینی خودا دەبینن و ئێوە فڕێدراونەتە دەرەوە، جا گریان و جیڕەی ددان لەوێ دەبێت. ²⁹خەڵک لە ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا و لە باکوور و باشوورەوە دێن و لە شانشینی خودا دادەنیشن. ³⁰پاشان دواهەمینەکان یەکەم دەبن و یەکەمینەکان دواهەمین».³¹هەر لەوکاتەدا هەندێک لە فەریسییەکان لێی چوونە پێش و پێیان گوت: «خۆت ڕزگار بکە! لێرە هەڵێ، چونکە هیرۆد بەنیازە بتکوژێت.» ³²پێی فەرموون: «بڕۆن بەم ڕێوییە بڵێن: سەیرکە من خێوەکان دەردەکەم و ئەمڕۆ و سبەی نەخۆشەکان چاک دەکەمەوە.» لە ڕۆژی سێهەمدا هەموو شتێک تەواو دەبێت. ³³بەڵام دەبێت ئەمڕۆ و سبەی و ڕۆژی دوای ئەوە ڕێگاکەم تەواو بکەم، چونکە هیچ پێغەمبەرێک لەناو ناچێت تەنها لە یورشەلایم نەبێت!³⁴ئەی یورشەلایم، ئەی یورشەلایم، بکوژی پێغەمبەران و بەردەبارانکەری نێردراوان. چەند جار ویستم منداڵەکانت کۆبکەمەوە وەک چۆن مریشکێک جووجکەکانی لە ژێر باڵەکانیدا کۆدەکاتەوە، بەڵام تۆ نەتویست! سەیرکە، ³⁵ئەوەتا ماڵەکەت بە کەلاوەیی بۆت بەجێماوە! پێت دەڵێم: من نابینیت، تا ئەو کاتەی کە دەڵێیت: پیرۆزە ئەو کەسەی بەناوی پەروەردگارەوە دێت!»

Chapter 14

¹ڕۆژێکی شەبات بۆ خواردن چووە ماڵی یەکێک لە سەرۆک فەریسییەکان، چاویان لە سەری بوو. ²لەبەردەمیدا کەسێک بوو کە تووشی نەخۆشی سی وشکە بوو. ³یەشوا ڕووی لە زانایانی تەوارت و فەریسییەکان کرد و لێی پرسین: «ئایا لە ڕۆژی شەباتدا چاککردنەوە هەیە، یان نا؟»⁴بەڵام بێدەنگ بوون. نەخۆشەکەی چاک کردەوە و ڕەوانەی کرد. ⁵دیسان گەڕایەوە لێی پرسین: «کام لە ئێوە ئەگەر گوێدرێژ یان گایەک لە ڕۆژی شەباتدا بکەوێتە ناو بیرێکەوە، دەری ناهێنێتەوە؟» ⁶نەیانتوانی لەم بارەیەوە وەڵامی بدەنەوە.⁷نموونەیەکی بۆ بانگهێشتکراوەکان هێنایەوە، دوای ئەوەی تێبینی ئەوەی کرد کە چۆن لای سەرەوەیان هەڵبژاردووە بۆ دانیشتن، پێی فەرموون: ⁸«کاتێک کەسێک بانگهێشتتان دەکات بۆ ئاهەنگی هاوسەرگیری، ریزی پێشەوە مەگرن، ڕەنگە کەسێکی پلە باڵاتر لە تۆی بانگهێشت کردبێ، ⁹بۆیە ئەوەی هەردووکتانی بانگهێشت کردووە دێت و پێت دەڵێت: شوێنەکە بدە بەم پیاوە! و ناچار بە شەرمەزارییەوە دەکشێیتەوە بۆ ئەوەی بچیتە شوێنی دواوە.¹⁰بەڵام، کاتێک بانگهێشت دەکرێیت، بڕۆ و لە دواوە دانیشە،تا کاتێک ئەو کەسەی بانگهێشتی کردوویت، پێت دەڵێت: هاوڕێم! هەستە وەرە پێشەوە دانیشە! ئەو کاتە رێزت زیاتر دەبێت لەبەردەم ئەو کەسانەی کە لەگەڵتدا دانیشتوون. ¹¹چونکە هەرکەسێک خۆی بەرز بکاتەوە، نزم دەبێتەوە، هەرکەسێک خۆی بچووک بکاتەوە، بەرز دەکرێتەوە».¹²هەروەها بەو کەسەی کە بانگهێشتی کردووە فەرمووی: کاتێک خوانی نیوەڕۆ یان ئێوارە پێشکەش دەکەیت، هاوڕێ و برا و خزم و دراوسێ دەوڵەمەندەکانت، بانگهێشت مەکە تاکوو ئەوانیش لە بەرامبەردا بانگهێشتت بکەنەوە، و پاداشتت بدەنەوە.¹³کاتێک خوانێک رێکدەخەیت، بانگهێشتی هەژاران و شەل و پەککەوتە و نابینایان بکە؛ ¹⁴ئەوکاتە تۆ بەرەکەتدار دەبیت، چونکە هیچیان نییە پاداشتت بدەنەوە، لە کاتی هەستانەوەی ڕاستودرووستاندا پاداشتت دەدرێتەوە».¹⁵یەک لە دانیشتووان کە ئەم قسانەی بیست، پێی گوت: «خۆزگە بە ئەوانەی لە شانشینی خودا نان دەخۆن!» ¹⁶پێی فەرموو: «مرۆڤێک ئێوارەخوانێکی گەورەی سازکرد، و زۆر کەسی بانگهێشت کرد. ¹⁷پاشان لە کاتی نانخواردنی ئێوارەدا خزمەتکارەکەی نارد تا بە بانگهێشتکراوەکان بڵێ: وەرن، چونکە هەموو شتێک ئامادەیە!¹⁸هەمووان یەک بە یەک داوای لێبوردنیان کرد. یەکەمیان پێی گوت: من کێڵگەیەکم کڕیوە، دەبێت بچم بیبینم، تکایە لێم ببورە! ¹⁹کەسێکی تر گوتی: پێنج جووت مانگام کڕیوە، بڕیارە تاقییان بکەمەوە، داوای لێبوردن دەکەم! ²⁰یەکێکی تر گوتی: ژنم هێناوە، بۆیە ناتوانم ئامادە بم!²¹خزمەتکارەکە گەڕایەوە و گەورەکەی ئاگادار کردەوە. پاشان خاوەن ماڵەکە تووڕە بوو و بە خزمەتکارەکەی گوت: خێرا بچۆرە دەرەوە بۆ شەقام و کۆڵانەکانی شار، هەژاران و شەل و پەککەوتە و نابینایان بهێنە. ²²(کە گەڕایەوە) خزمەتکارەکە گوتی: گەورەم، ئەوەی فەرمانت پێکردبووم جێبەجێ کرا، هێشتا شوێن ماوە.²³گەورەکە بە خزمەتکارەکەی گوت: بڕۆ دەرەوە بۆ شەقام و گۆڕەپانەکان، خەڵک ناچار بکە بێنە ژوورەوە تا ماڵەکەم پڕ بێت، ²⁴چونکە پێت دەڵێم: هیچ کام لەوانەی بانگهێشتکراون تامی ئێوارەخوانەکەم ناکەن!»²⁵جەماوەرێکی زۆر لەگەڵیدا دەڕۆیشتن، ئاوڕی دایەوە و پێی گوتن: ²⁶«ئەگەر کەسێک بێتە لام، و ڕقی لە باوک و دایکی و ژنەکەی و منداڵەکانی و براکانی و خوشکەکانی، و تەنانەت رقی لە خۆیشی نەبێت، ئەوا ناتوانێت ببێتە قوتابی من. ²⁷هەرکەسێک خاچەکەی هەڵنەگرێت و شوێنم نەکەوێت، ناتوانێت قوتابی من بێت.²⁸کام لە ئێوە کە حەز لە دروستکردنی خانووەیەک دەکات، سەرەتا دانانیشێت و تێچووی ناخەمڵێنێت تا بزانێت ئایا بەشی تەواوکردنەکەی هەیە؟ ²⁹نەوەک بناغەکەی بۆ دابنێت و توانای تەواوکردنی نەبێت. ئایا هەموو ئەوانەی دەیبینن گاڵتەی پێناکەن. ³⁰نالێن: ئەم مرۆڤە دەستی کرد بە دروست کردنی بیناکەی و نەیتوانی تەواوی بکات؟³¹یان چ پاشایەک بڕیاری شەڕ لەگەڵ پاشایەکی تردا دەدات، ئەگەر سەرەتا دانەنیشێت و ڕاوێژ نەکات بۆ ئەوەی بزانێت ئایا دەتوانێت بە دە هەزار کەس بەرەوڕووی ئەو ببێتەوە کە بیست هەزاری لەگەڵە. ³²ئەگەر نا کاتێک، دوژمن هێشتا دوورە، شاندێکی بۆ دەنێرێ، پرسیار دەکا کە بەچی ئاشتی دەستەبەر دەبێت. ³³هەربەم شێوە، هەر یەکێک لە ئێوە کە واز لە هەموو ئەو شتانە نەهێنێ کە هەیەتی، ناتوانێت ببێتە قوتابی من.³⁴خوێ باشە. بەڵام ئەگەر خوێ تامی خۆی لەدەست بدا چۆن سوێرییەکەی بۆ دەگەڕێتەوە؟ ³⁵چیتربۆ خاک و پیتاندن ناگونجێت، بۆیە فڕێ دەدرێتە دەرەوە. با ئەوەی گوێی هەیە بۆ بیستن، با ببیسێت!»

Chapter 15

¹هەموو باجگرەکان و گوناهبارەکان هاتنە لای بۆ ئەوەی گوێی لێبگرن. ²فەریسییەکان و زانایان سەرزشتیان کرد و گوتیان: «ئەم پیاوە پێشوازی لە گوناهباران دەکات و لەگەڵیان نان دەخوات!»³ئەم نموونەی بۆ گێڕانەوە و فەرمووی: ⁴کام لە ئێوە کە سەد مەڕی هەیە ئەگەر یەکێکیانی لێ ون ببێت، ئایا نەوەد و نۆیەکە لە دەشت و دەر بەجێناهێڵێت و بە دوای مەڕی ونبووەکەدا ناڕوات تا دەیدۆزێتەوە؟ ⁵پاشان کە دۆزییەوە، بە خۆشحاڵییەوە لەسەر شانی هەڵیدەگرێت،⁶پاشان دەگەڕێتەوە ماڵەوە، و هاوڕێ و دراوسێکانی، بانگ دەکات و پێیان دەڵێت: لەگەڵم شاد بن، چونکە مەڕە ونبووەکەم دۆزیەوە! ⁷پێتان دەڵێم لە ئاسماندا خۆشی زیاتر دەبێت سەبارەت بە تاوانبارێک کە پاشگەز بۆتەوە لە نەوەد و نۆ کەسی ڕاستودروست کە پێویستیان بە پاشگەز بوونەوە نیە!⁸یان چ ژنێک کە دە درهەمی هەیە، ئەگەر یەک درهەمی ون بێت چرایەک داناگیرسێنێت و ماڵەکە پاک ناکاتەوە بەدوایدا ناگەڕێت تا دەیدۆزیتەوە؟ ⁹پاشان کە دەیدۆزێتەوە بانگی هاوڕێ و دراوسێکانی دەکات و دەڵێت: لەگەڵم شاد بن، چونکە ئەو دراوەم دۆزیەوە کە لێم ون ببوو. ¹⁰پێتان دەڵێم: هەربەم شێوە لە ناو فریشتەکانی خودا خۆشی دەبێت لەسەر یەک گوناهبار کە پاشگەز دەبێتەوە».¹¹فەرمووی: «پیاوێک دوو کوڕی هەبوو. ¹²بچووکەکەیان بە باوکی گوت: ئەی باوکە، بەشە میراتەکەم پێ بدە کە هی منە! بۆیە هەموو ئەو شتانەی کە خاوەنی بوو بەسەریاندا دابەش کرد.¹³دوای تێپەڕ بوونی ماوەیەک کوڕە بچووکەکە هەموو ئەوەی هەیبوو، هەڵیگرت و چوو بۆ وڵاتێکی دوور. لەوێدا پشکی خۆی لە سامانەکە لە ژیانێکی خراپەکاریدا بەفیڕۆدا. ¹⁴بەڵام کاتێک هەموو شتێکی بە فیڕۆ دا، برسێتییەکی سەخت لەو وڵاتەدا ڕوویدا و ئەویش هەستی بە نیازمەندی کرد.¹⁵بۆیە چوو پەیوەندی بە یەکێک لە هاووڵاتیانی ئەو وڵاتەوە کرد و ئەویش ناردی بۆ ناو کێڵگەکانی خۆی بۆ ئەوەی چاودێری بەرازەکانی بکات. ¹⁶چەن تامەزرۆی ئەوە بوو سکی بە لەوەڕی بەرازەکان تێر بکات، بەڵام کەس بەشی نەدەدا!¹⁷ئینجا بە خۆیا هاتەوە و وتی: زۆرێک لە کرێکارەکانی باوکم خۆراکی پێویست و تەنانەت زیادەیان هەیە، لێرەش من خەریکە لە برسان ئەمرم.! ¹⁸دەگەڕێمەوە بۆ لای باوکم و پێی دەڵێم: باوکە، من بەرامبەر بە ئاسمان و دەربارەی تۆوە هەڵەم کردووە؛ ¹⁹ئیتر شایستەی ئەوە نیم بە کوڕی تۆ بانگ بکرێم: من بکە بە یەکێک لەو خزمەتکارانەی بەکرێت گرتوون!²⁰بۆیە هەستا و گەڕایەوە لای باوکی. بەڵام باوکی کە هێشتا دوور بوو لێی، بینی، و بەزەیی پێدا هاتەوە و ڕایکرد بۆ لای و لە باوەشی گرت و بە گەرمی ماچی کرد. ²¹کوڕەکەش پێی گوت. باوکە، من هەڵەم کردووە بەرامبەر بە ئاسمان و لەبەردەم تۆدا، ئیتر شایستەی ئەوە نیم کە بە کوڕی تۆ بانگ بکرێم.²²بەڵام باوکەکە بە خزمەتکارەکانی گوت: خێرا باشترین جل و بەرگ بێنن و لەبەری بکەن و ئەڵقەیەک لە پەنجەی بکەن و پێڵاوی لە پێ بکەن. ²³گوێرەکە قەڵەوەکە بهێنن و سەری ببڕن؛ با بخۆین و دڵخۆش بین: ²⁴چونکە ئەم کوڕەم مردبوو و زیندوو بۆتەوە، ون ببوو و دۆزراوەتەوە. بۆیە با دڵخۆش بین!²⁵کوڕە گەورەکەی لە کێڵگەکەدا بوو. کاتێک هاتەوە و لە ماڵەکە نزیک بۆوە، گوێی لە مۆسیقا و سەما بوو. ²⁶یەکێک لە خزمەتکارەکانی بانگ کرد و لێی پرسی کە چی رووی داوە. ²⁷لە وەڵامدا گوتی: براکەت گەڕایەوە، بۆیە باوکت گوێرەکە قەڵەوەکەی سەربڕی چونکە بە سەلامەتی گەڕاوەتەوە.²⁸بەڵام توڕە بوو و ئامادە نەبوو بچێتە ژوورەوە. باوکی چووە دەرەوە و لێی پاڕایەوە. ²⁹لە وەڵامی باوکیدا گوتی: ئەوەتا چەندین ساڵە خزمەتت دەکەم، لە فەرمانەکانت سەرپێچیم نەکردووە، بەڵام تۆ کاریلەیەکت پێ نەدام تا لەگەڵ هاوڕێکانم پێی دڵخۆش ببم. ³⁰بەڵام کاتێک ئەم کوڕەی تۆ کە لەگەڵ ژنە خراپەکان پارەکەتی خوارد و گەڕایەوە، گوێرەکە قەڵەوەکەت بۆ سەربڕی!³¹پێی گوت: کوڕم، تۆ هەمیشە لەگەڵمدایت، هەرچیم هەیە هی تۆیە! ³²بەڵام باش وایە ئێمە شاد و دڵخۆش بین، چونکە براکەت مردبوو و زیندوو بۆەتەوە، ون ببوو و دۆزراوەتەوە!»

Chapter 16

¹هەروەها بە شاگردەکانی فەرموو: «پیاوێکی دەوڵەمەند سەرپەرشتیارێکی هەبوو. تۆمەتبار کرابوو بەوەی پارەکانی بەفیڕۆ داوە. ²بۆیە بانگی کرد و لێی پرسی: ئەمە چییە کە لەبارەی تۆوە دەیبیستم؟ وەرە هەژماری سەرپەرشتاریەکەت بخە بەردەست ، چونکە چیتر ناتوانیت بەڕێوەبەری من بیت!³ئینجا بەڕێوەبەرەکە لە دڵی خۆیدا گوتی: «چی بکەم، چونکە گەورەکەم سەرپەرشتیاریەکەم لێدەستێنێتەوە؟ من ئەوەندە بەهێز نیم کە زەوی بکێڵم. شەرم دەکەم سواڵیش بکەم! ⁴دەزانم چی بکەم، بۆ ئەوەی کاتێک لە سەرپەرشتیکردن دوور کەوتمەوە، هاوڕێکانم لە ماڵەکانیان پێشوازیم لێبکەن.⁵یەک بە یەک قەرزدارەکانی گەورەکەی بانگ کرد. لە یەکەمیانی پرسی: چەند قەرزاری ئاغاکەمی؟ ⁶لە وەڵامدا وتی: سەد گۆزەی ڕۆن. پێی گوت: پسولەکەت وەربگرە و خێرا دابنیشە و پەنجا بنووسە! ⁷پاشان بە ئەویتری گوت: ئەی تۆ، چەند قەرزاری؟ لە وەڵامدا وتی: سەد ڕەبە گەنم. پێی گوت: پسولەکەت وەربگرە، هەشتا بنووسە!⁸گەورەکەی دەستخۆشی لە سەرپەرشتیارە ناپاکەکەی کرد چونکە ژیرانە مامەڵەی کرد. هەربەم شێوە ڕۆڵەکانی ئەم جیهانە لەناو نەوەی خۆیاندا ژیرترن لە ڕۆڵەکانی ڕووناکی. ⁹پێتان دەڵێم: هاوڕێیەتی بە دەست بێنن بە سامانە ناڕەواکان. بۆ ئەوەی کاتێک سامانەکەتان تەواو بوو، لەماڵی هەتاهەتای وەربگیرێن!¹⁰ئەوەی لە کەم دەستپاکە لە زۆریش دەستپاکە، ئەوەی لە کەم دەستپاک نیە لە زۆریشدا دەستپاک نیە. ¹¹ئەگەر تۆ بە سامانی ناڕەوا دەستپاک نەبیت، کەواتە کێ سامانی ڕاستی بە تۆ دەسپێرێت؟ ¹²وە ئەگەر دەستپاک نەبیت بەوەی کە هی کەسانی ترە، کێ ئەوەی هی خۆتە پێت دەبەخشێت؟¹³هیچ خزمەتکارێک ناتوانێت کۆیلەی دوو گەورە بێت: چونکە یان ڕقی لە یەکێکیان دەبێتەوە و ئەوەی دیکەیانی خۆشدەوێت؛ یان یەکێکیان دەگرێت و ئەوەی دیکەیان جێدەهێڵێت. ئێوە ناتوانن هەم بەندەی خودا بن و هەم هی پارە بن».¹⁴فەریسییەکان کە پارەیان خۆش دەویست، هەموو ئەمانەیان بیست و گاڵتەیان پێکرد. ¹⁵پێی فەرموون: «ئێوە لەبەردەم خەڵکدا خۆتان بێتاوان دەنوێنن، بەڵام خودا دڵتان دەزانێت. ئەوەی مرۆڤەکان بە پلەیەکی بەرز دادەنێن، لای خودا قێزەونە.¹⁶تەورات و پێغەمبەران تا سەردەمی یۆخەنان مانەوە: لەو کاتەوە مزگێنی شانشینی خودا راگەیەندرا، هەر کەسە هەوڵ دەدات ڕێگای خۆی بکاتەوە بۆ چوونە ژوورەوە. ¹⁷لەناوچوونی ئاسمان و زەوی ئاسانترە لە لەناوچوونی یەک خاڵی تەورات:¹⁸هەرکەسێک ژنەکەی تەڵاق بدات، و هاوسەرگیری لەگەڵ کەسێکی تر بکات داوێنپیسی کردووە. هەرکەسێک هاوسەرگیری لەگەڵ ژنێک بکات کە لە مێردەکەی جیابووبێتەوە داونپیسی کردووە.¹⁹پیاوێکی دەوڵەمەند هەبوو، جل و بەرگی ئەرخەوانی و جوانی لەبەر دەکرد، جەژنی دەگێڕا، چێژی لە هەموو ڕۆژەکانی وەردەگرت. ²⁰پیاوێکی هەژار هەبوو بە ناوی ئیلعازار، لەبەردەم دەرگای ماڵەکەیدا پاڵکەوتبوو، تووشی برین بوو، ²¹حەزی دەکرد لەو پاشماوەی لە خوانی دەوڵەمەندەکە دەمایەوە بخوات. تەنانەت سەگەکانیش دەهاتن و برینەکانیان دەلێستەوە.²²پیاوە هەژارەکە مرد و فریشتەکان هەڵیانگرت بۆ ئامێزی ئەڤراهام. پاشان پیاوە دەوڵەمەندەکەش مرد و بە خاک سپێردرا. ²³کاتێک چاوەکانی بەرز کردەوە لە جیهانی مردووان لە ئازاردا بوو، ئەڤراهامی لە دوورەوە بینی و ئیلعازار کە لە ئامێزیدا بوو.²⁴بانگی کرد و گوتی: ئەی باوکم ئەڤراهام! بەزەییت پێمدا بێت، ئیلعازار بنێرە تا نوکی پەنجەی خۆی لە ئاوەکەدا تەڕ بکات و زمانمی پێ فێنک بکاتەوە: چونکە من لەم بڵێسەیەدا ئازار دەچێژم.²⁵بەڵام ئەڤراهام گوتی: کوڕم لەبیرت بێت کە تۆ لە ماوەی ژیانتدا هەموو شتە باشەکانت وەرگرتووە، ئیلعازاریش ئازارەکانی وەرگرتووە. بەڵام ئێستا لێرە دڵنەوایی دەدرێت، تۆش لەوێیت و ئازار دەچێژیت. ²⁶جگە لە هەموو ئەمانە، لە نێوان ئێمە و ئێوەدا مەودایەکی گەورە جێگیر کراوە، بەجۆرێک ئەوانەی لێرەن ناتوانن ببپەڕنەوە بۆ ئەوێ، ئەوانەی ئەوێیش ناتوانن بپەڕنەوە بۆ لای ئێمە!²⁷گوتی: ئەی باوکە لێت دەپاڕێمەوە کە ڕێگەم پێبدەی، بگەڕێمەوە بۆ ماڵی باوکم، ²⁸چونکە پێنج برام هەیە، تاکو شایەتحاڵییان پێ بدەم وشیار بن، نەک ئەوانیش بێنە ئەم شوێنی ئازارە.²⁹بەڵام ئەڤراهام پێی گوت: موشە و پێغەمبەرانیان هەیە: با گوێیان لێبگرن! ³⁰گوتی: نەخێر ئەی باوکە ئەڤراهام، ئەگەر کەسێک لە مردووەکان بچێتە لایان، ئەوا پاشگەز دەبنەوە! ³¹فەرمووی: ئەگەر گوێ لە موشە و پێغەمبەران نەگرن، ئەوا تەنانەت ئەگەر یەکێک لە مردنیش هەستێتەوە باوەڕ ناکەن!

Chapter 17

¹بە قوتابیەکانی فەرموو: «بەربەست هەر دەبێت. بەڵام هاوار بەو کەسە کە لە سەر دەستی ئەو بێت! ²بۆ ئەو باشتر وابوو بەرداشێک لە ملی ببەسترایەو فڕێ بدرێتە ناو دەریاوە، لەوەی کە ببێتە کۆسپێک بۆ یەکێک لەم بچووکانە.³ئاگاداری خۆتان بن: ئەگەر براکەت هەڵەی کرد، ئەوا سەرزەنشتی بکە. ئەگەر پاشگەز بۆوە، لێی خۆشبە. ⁴ئەگەر لە ڕۆژێکدا حەوت جار هەڵەی بەرامبەرت کرد، و حەوت جار گەڕایەوە لات و گوتی: پاشگەز دەبمەوە! پێویستە لێی خۆش بیت».⁵نێردراوان بە پەروەردگاریان گوت: «باوەڕمان زیاد بکە!» ⁶بەڵام پەروەردگار فەرمووی: «ئەگەر بە قەد تۆوە خەردەلێک باوەڕتان هەبێ، بەم دار تووە بڵێی: لە ڕەگەوە هەڵبکەنە و بڕۆ ناو دەریاوە! ئەوا گوێڕایەڵتان دەبێ!⁷بەڵام، کام یەک لە ئێوە ئەگەر خزمەتکارێکی هەبێت کە کاری کێڵگە یان لەوەڕاندنی ئاژەڵەکانی بۆ دەکات، لە کاتی گەڕانەوەی لە کێڵگەکە پێی دەڵێت: یەکسەر وەرە و پاڵ بەرەوە و دانیشە؟ ⁸ئایا پێی ناڵێ: شتێکم بۆ بێنە بیخۆم، پشتێنت ببەستە و خزمەتم بکە تا بخۆم و بخۆمەوە و پاشان تۆ دەخۆیت و دەخۆیتەوە؟⁹ئایا خزمەتکار سوپاسی دەکرێت چونکە ئەو کارەی کردووە کە فەرمانی پێکرابوو؟ ¹⁰کەواتە ئێوەش، کاتێک هەموو ئەو کارانە دەکەن کە فەرمانتان پێکراوە، بڵێن: ئێمە کۆیلەی بێ کەڵکین، ئەوەمان کرد کە لە سەرمان بوو بیکەین!»¹¹کاتێک بەرەو یورشەلایم دەڕۆیشت، بە ناوچەکانی سامری و گەلیلی تێپەڕی. ¹²چووە ناو گوندێکەوە، دە پیاوی تووشبوون کە گولیان هەبوو. ¹³لە دوورەوە وەستابوون، و هاواریان کرد و گوتیان: «یەشوا گەورەم، بەزەییت پێماندا بێتەوە!»¹⁴بینی و پێی فەرموون: «بڕۆن خۆتان پیشانی کاهینەکان بدەن!» لەکاتێکدا دەڕۆیشتن، پاک بوونەوە. ¹⁵یەکێکیان بینی پاکبۆتەوە، گەڕایەوە و بە دەنگێکی بەرز شکۆمەندی خودای ڕاگەیاند، ¹⁶و خۆی خستە بەردەمی و سوپاسی کرد، ئەمە سامری بوو.¹⁷یەشوا قسەی کرد و فەرمووی: مەگەر دە کەس پاک نەبوونەوە؟ ئەی نۆیەکە لە کوێن؟ ¹⁸ئایا جگە لەم بێگانە کەس نەبوو بگەڕێتەوە و شکۆمەندی خودا ڕابگەیەنێت؟» ¹⁹پاشان پێی فەرموو: «هەستە و بڕۆ: باوەڕەکەت ڕزگاری کردوویت!»²⁰فەریسییەکان لێیان پرسی: «کەی شانشینی خودا دێت؟» وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «شانشینی خودا بە نیشانەیەکی بینراو نایەت. ²¹ناگوترێت: ئەوەتا لێرەیە، یان: ئەوەتا لەوێیە! شانشینی خودا لەناختاندایە!»²²پاشان بە قووتابیەکانی فەرموو: سەردەمێک دێت کە تامەزرۆی بینینی تەنانەت یەکێک لە ڕۆژەکانی ڕۆڵەی مرۆڤ دەبن، بەڵام نایبینن. ²³وە هەندێکیان پێتان دەڵێن: ئەوەتا لێرە، یان: ئەوەتا لەوێیە؛ مەڕۆن و شوێنیان مەکەون: ²⁴هەروەک چۆن ئەو هەوربروسکە کە لە ژێر ئاسمانەوەیە لە لایەکەوە بۆ لایەکی تر رۆشن دەکاتەوە، ڕۆڵەی مرۆڤ بە هەمان شێوە دەبێ لە ڕۆژی گەڕانەوەیدا.²⁵بەڵام سەرەتا دەبێت ئازاری زۆر بچێژێ و لەلایەن ئەم نەوەیە ڕەت بکرێتەوە! ²⁶ئەوەی لە سەردەمی نواخ ڕوویدا، لە سەردەمی ڕۆڵەی مرۆڤیشدا ڕوودەدات: ²⁷خەڵک دەیانخوارد و دەیانخواردەوە و هاوسەرگیریان دەکرد تا ئەو ڕۆژەی نواخ چووە ناو کەشتییەکەوە و لافاو هات و هەمووانی لەناو برد.²⁸بە هەمان شێوە، وەک لە سەردەمی لوت ڕوویدا: خەریکی خواردن و خواردنەوە، کڕین و فرۆشتن ، کشتوکاڵ و خانوو درووست کردن بوون، ²⁹بەڵام لە ڕۆژێکدا کە لوت لە سۆدۆم هاتە دەرەوە، (خودا) ئاگر و گۆگردی، لە ئاسمانەوە باراند و هەمووانی لە ناو برد³⁰هەربەم شێوەش لە ڕۆژی دەرکەوتنی ڕۆڵەی مرۆڤدا ڕوودەدات. ³¹جا هەرکەسێک ئەو ڕۆژە لەسەربان بێت و کەلوپەلەکەی لە ماڵەوە بێت با نەچێتە خوارەوە بۆ هەڵگرتنی؛ بە هەمان شێوە هەرکەسێک لە کێڵگەدا بێت، با نەگەڕێتەوە بۆ دواوە.³²ژنەکەی لوتتان لەبیر بێت! ³³هەرکەسێک هەوڵی ڕزگارکردنی ژیانی خۆی بدات، لەدەستی دەدات، هەرکەسێک لەدەستی بدات دەیپارێزێت.³⁴پێتان دەڵێم: ئەو شەوە دوو کەس لە سەر جێگایەک دەخەون، یەکێکیان دەبردرێت و ئەوی دیکەیان بە جێ دەهێڵدرێت؛ ³⁵دوو ژنیش پێکەوە دەستار دەگێڕن، یەکێکیان دەبردرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت؛ ³⁶لە کێڵگەکەدا دوو کەس دەبن: یەکێکیان دەبردرێت و ئەوی دیکەیان بەجێدەهێڵرێت». ³⁷پرسیاریان کرد: «لە کوێ ئەی پەروەردگار؟» پێی فەرموون: «کەلاک لە کوێ بێت، داڵەکان لەوێ کۆدەبنەوە!»

Chapter 18

¹نموونەیەکی لە نزاکردنی بەردەوام و بە بێ بێزار بوونی بۆ هێنانەوە، ²فەرمووی: لەشارێکدا دادوەرێک هەبوو نە لە خودا دەترسا و نە ڕێزی لە مرۆڤ دەگرت.³لەو شارەدا بێوەژنێک هەبوو دەهاتە لای و دەیگوت: مافم لە نەیارەکەم بستێنە! ⁴بۆ ماوەیەک بەردەوام داواکارییەکەی ڕەتدەکردەوە. بەڵام پاشان لە دڵی خۆیدا گوتی: تەنانەت ئەگەر لە خودا نەترسم و ڕێز لە مرۆڤیش نەگرم، ⁵هەرچییەک بێت، با من دادپەروەری بۆ ئەم بێوەژنە بکەم، دەنا بێزارم دەکات، بەردەوام دێت و تووشی سەرئێشەم دەکات!»⁶پەروەردگار فەرمووی: «گوێ بگرن کە دادوەری نادادپەروەر چی دەڵێت. ⁷ئایا خودا دادپەروەری بۆ هەڵبژێردراوەکانی ناکات کە شەو و ڕۆژ هاواری بۆ دەبەن؟ ئایا پەلە ناکات لە وەڵامدانەوەیان؟ ⁸پێتان دەڵێم: بە خێرایی دادپەروەرییان بۆ جێبەجێ دەکات. بەڵام کاتێک ڕۆڵەی مرۆڤ، دەگەڕێتەوە، ئایا باوەڕ لەسەر زەوی دەدۆزێتەوە؟»⁹هەروەها ئەم نموونەی بۆ کەسانێک خستووەتە ڕوو کە متمانەیان بە خۆیان هەیە کە ڕاستودروستن و سووکایەتی بە کەسانی تر دەکەن: ¹⁰«دوو مرۆڤ سەرکەوتن بۆ پەرستگا، بۆ نزاکردن، یەکێکیان فەریسی و ئەوی دیکەیان باجگر بوو.¹¹فەریسییەکە وەستا و نزای کرد: خودایە سوپاست دەکەم، چونکە من وەک مرۆڤەکانی دیکە نیم، وەک چاوچنۆکان، نادادپەروەران، داونپیسان و وەک ئەم باجگرە نیم: ¹²هەفتەی دووجار بەڕۆژوو دەبم و دەیەکی هەموو داهاتەکەم دەدەم!¹³بەڵام باجگرەکە کە لە دوورەوە وەستابوو، نەیوێرا چاوەکانی بەرەو ئاسمان بەرز بکاتەوە، بەڵکو لە سنگی خۆی دا و گوتی: بەزەییت پێمدا بێتەوە، ئای خودا من گوناهبارم! ¹⁴پێتان دەڵێم: ئەم پیاوە بە بێتاوانی چوو بۆ ماڵەکەی خۆی، بە پێچەوانەی ئەوی دیکەوە. چونکە هەرکەسێک خۆی بەرز بکاتەوە، نزم دەکرێتەوە؛ هەرکەسێک خۆی نزم بکاتەوە، بەرز دەکرێتەوە».¹⁵هەندێکیشیان منداڵانیان لەگەڵ خۆیان هێنا بوو بۆ ئەوەی دەستیان لە سەر دابنێت. بەڵام قوتابییەکانی کە ئەوەیان بینی، سەرزەنشتیان کردن. ¹⁶بەڵام یەشوا بانگی کردن بۆ لای خۆی و فەرمووی: «بەریان لێ مەگرن با بچووکەکان بێنە لام، چونکە شانشینی خودا هی ئەمانە! ¹⁷ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی وەک منداڵێکی بچووک شانشینی خودا وەرنەگرێت، هەرگیز ناچێتە ناویەوە!»¹⁸یەکێک لە پێشەوایان لێی پرسی و گوتی: «مامۆستای چاک، چی بکەم بۆ ئەوەی ژیانی هەتاهەتایی بە میرات بگرم؟ ¹⁹یەشوا پێی فەرموو: «بۆچی بە چاک بانگم دەکەیت؟ کەس چاک نییە تەنیا یەکێک نەبێ، ئەویش خودایە! ²⁰ڕاسپاردەکان دەزانی: زینا مەکە؛ مەکوژە؛ دزی مەکە؛ شایەتی بە درۆ مەدە؛ ڕێز لە باوک و دایکت بگرە!» ²¹فەرمووی: «هەموو ئەمانەم هەر لە منداڵییەوە جێبەجێ کردووە.!»²²یەشوا کە ئەمەی بیست، پێی فەرموو: «یەک شت کەم بووە: هەموو ئەوەی هەتە بیفرۆشە و بەسەر هەژاراندا دابەشی بکە، گەنجینەیەکت دەبێت لە ئاسمانەکاندا. پاشان وەرە شوێنم بکەوە!» ²³بەڵام کاتێک ئەمەی بیست، زۆر دڵتەنگ بوو، چونکە زۆر دەوڵەمەند بوو.²⁴کاتێک یەشوا ئەمەی لێ بینی، فەرمووی: «چەند قورسە بۆ دەوڵەمەندەکان بچنە ناو شانشینی خودا! ²⁵چونکە ئاسانترە وشتر بە کونی دەرزیدا تێپەڕێت، لەوەی دەوڵەمەندێک بچێتە ناو شانشینی خوداوە».²⁶ئەوانەی ئەمەیان بیست گوتیان: «کەواتە کێ ڕزگاری دەبێت؟» ²⁷فەرمووی: «ئەوەی لای مرۆڤەکان ئەستەمە لای خودا دەبێت!»²⁸پەترۆ گوتی: «سەیرکە ئێمە هەموو شتێکمان بەجێهێشت و شوێنت کەوتین!» ²⁹پێی فەرموون: «بەڕاستی پێتان دەڵێم: هەر کەس ماڵ و ژن و برا و دایک و باوک و منداڵی بەجێهێشتووە لە پێناو شانشینی خودا، ³⁰هەر لەم سەردەمە چەندین هێندەی ئەوە وەردەگرێت، و لە سەردەمی داهاتوو ژیانی هەتاهەتایی بەدەست دەهێنێت!»³¹پاشان دوازدەکەی بردە لایەک و پێی فەرموون: «ئێمە بەرەو یورشەلایم، سەردەکەوین و هەموو ئەو شتانەی پێغەمبەران نووسیویانە دێنە دی، لەبارەی ڕۆڵەی مرۆڤەوە. ³²دەدرێتە دەستی گەلان و گاڵتە و سووکایەتی پێدەکرێت و تفی لێدەکەن. ³³پاش ئەوەی بە قامچی لێ دەدەن، دەیکوژن وە لە ڕۆژی سێهەمیشدا هەڵدەستێتەوە!»³⁴بەڵام ئەوان لە هیچ کام لەوانە تێنەگەیشتن. چونکە ئەمەیان لێ شاراوە بۆوە و، تێنەگەیشتن کە چی گوتراوە.³⁵کاتێک هاتە دەوروبەری یەریخۆ، نابینایەک لە کەناری ڕێگاکە دانیشتبوو و سواڵی دەکرد. ³⁶کاتێک گوێی لە تێپەڕبوونی خەڵکەکە بوو، پرسیاری کرد کە چ باسە. ³⁷پێی گوترا: «یەشوا ناسیرەیی بەوێدا تێدەپەڕێ».³⁸بانگی کرد: «یەشوا کوڕی داڤید، بەزەییت پێمدا بێتەوە!» ³⁹ئەوانەی لە پێشەوە بوون سەرکۆنەیان کرد کە بێدەنگ بێت. بەڵام زیاتر و زیاتر هاواری کرد: «کوڕی داڤید، بەزەییت پێمدا بێ!»⁴⁰یەشوا وەستا و فەرمانی دا بیهێنن بۆ لای. کاتێک نزیک بووەوە لێی پرسی: ⁴¹«دەتەوێت چیت بۆ بکەم؟» گوتی: «ئەی پەروەردگار، بیناییم بۆ بگەڕێنەوە!»⁴²یەشوا پێی فەرموو: «ببینە! باوەڕەکەت چاکی کردیتەوە». ⁴³دەستبەجێ بینایی بۆ گەڕاوە و شوێنی کەوت ڕۆیشت و خودای شکۆدار کرد. کاتێک هەموو خەڵکەکە ئەوەیان بینی، ستایشی خودایان کرد.

Chapter 19

¹پاشان چوو بۆ ناو یەریخۆ و بەناویدا تێپەڕی. ²پیاوێک هەبوو بە ناوی زەخا، دەوڵەمەند و سەرۆکی باجگرەکان بوو.³هەوڵیدا ببینێ بزانێ یەشوا کێیە، بەڵام بەهۆی قەرەباڵغی نەیتوانی، چونکە کورتە باڵا بوو. ⁴بۆیە هەڵات و سەرکەوتە سەر دارێکی هەنجیر تا یەشوا ببینێت، چونکە بڕیار بوو لەوێوە تێپەڕێت.⁵کاتێک یەشوا هاتە ئەو شوێنە، سەری بەرز کردەوە و بینی و پێی فەرموو: «زەخا، پەلە بکە و وەرە خوارەوە، چونکە ئەمڕۆ لە ماڵی تۆ دەمێنمەوە!» ⁶بۆیە بەپەلە هاتە خوارەوە و بە خۆشییەوە پێشوازی لێکرد. ⁷کاتێک هەموویان ئەمەیان بینی، سەرزشتیان کرد و دەیانگۆت: « دەچێتە ماڵی پیاوێکی گوناهبار!»⁸بەڵام زەخا وەستا و بە پەروەردگاری گوت: «پەروەردگار، نیوەی ئەوەی هەمە دەیدەم بە هەژاران. ئەگەر شتێکم لە هەر کەسێک داگیر کردبێت، چوار ئەوەندەی بۆ دەگەڕێنمەوە!» ⁹یەشواش پێی فەرموو: «ئەمڕۆ ڕزگاربوون هاتووە بۆ ئەم ماڵە، ئەویش کوڕی ئەڤراهامە. ¹⁰چونکە ڕۆڵەی مرۆڤ هاتووە بەدوای ونبووەکاندا بگەڕێ و ڕزگاریان بکات».¹¹لە کاتێکدا گوێیان لەم قسانە دەگرت، دیسانەوە نموونەیەکی هێنایەوە، چونکە لە یورشەلایم نزیک ببوو و پێیان وابوو کە شانشینی خودا ڕابگەیەنرێت، ¹²فەرمووی: «پیاوێکی خانەدان چووە وڵاتێکی دوور بۆ ئەوەی شانشینێک بۆ خۆی وەربگرێت و دواتر بگەڕێتەوە.¹³بۆیە دە خزمەتکارەکەی بانگ کرد و دە کیسە زیوی بۆ دانان، و پێی گوتن: بازرگانی پێوە بکەن تا دەگەڕێمەوە. ¹⁴بەڵام خەڵکی وڵاتەکەی ڕقیان لێی بوو، بۆیە شاندێکیان بەدوادا نارد و گوتیان: ئێمە نامانەوێت ئەم پیاوە فەرمانڕەواییمان بکات! ¹⁵کاتێک پاش وەرگرتنی شانشینەکە گەڕایەوە، فەرمانی دا ئەو خزماتکارانەی کە پارەکەی بۆ دانابوون بانگهێشت بکرێن، بۆ ئەوەی بزانێت، هەریەکەیان لە بەشەکەی خۆیان چیان دەست کەوتووە.¹⁶یەکەمیان هاتە پێشەوە و گوتی: گەورەم، تۆ دە کیسەت قازانج کردووە! ¹⁷پێی گوت: باشە ئەی خزمەتکاری چاک. چونکە تۆ دەستپاک بوویت لەوەی کە کەم بوو، ئەوا دەسەڵاتداری دە شار بە!¹⁸دووەمیان هاتە پێشەوە و گوتی: گەورەم، پێنج کیسەت قازانج کردووە! ¹⁹بەویشی گوت: تۆ دەبیتە دەساڵاتداری پێنج شار!²⁰پاشان خزمەتکارێکی تر هاتە پێشەوە و وتی: گەورەم ئەوەتا کیسە زیوەکە لە دەسماڵێکا پێچابوومەوە و پارێزگاریم لێکرد. ²¹من لێت دەترسام چونکە تۆ مرۆڤێکی دڵرەقیت، ئەوەی نەتسپاردووە وەریدەگریت، ئەوەی نەتچاندووە دروێنەی دەکەیت!²²پێی گۆت: بە زاری خۆت بڕیارت لەسەر دەدەم، ئەی بەندەی خراپەکار: تۆ زانیت کە من پیاوێکی دڵڕەقم، ئەوەی نەمسپاردووە وەریدەگرم و ئەوەی نەمچاندووە دروێنەی دەکەم. ²³بۆچی نەتسپارد بە پارەگۆڕەوەکان، بۆ ئەوەی کە هاتمەوە قازانجەکەی وەربگرم؟²⁴پاشان بەوانەی لەوێ وەستابوون گوتی: زیوەکەی لێ وەربگرن و بیدەن بە خاوەنی دە کیسەکە. ²⁵پێیان گوت: گەورەم دە کیسەی هەیە! گوتی:²⁶پێتان دەڵێم هەرکەسێک هەیبێت پێی دەدرێت؛ وە سەبارەت بەو کەسەی کە نییەتی، تەنانەت ئەوەیش کە هەیەتی لێی دەسەندرێتەوە. ²⁷ئەو دوژمنانەی کە نەیاندەویست من پاشایان بم، بیانهێنە ئێرە و لەبەردەممدا سەریان ببڕن!»²⁸پاش ئەم قسانە، بەرەو یورشەلایم بەڕێکەوت.²⁹کاتێک لە بێتفاگە و بێت ئەنیا نزیک بۆوە، لە چیای ناسراو بە زەیتون، دوو لە قوتابییەکانی نارد و پێی فەرموون: ³⁰«بڕۆن بۆ گوندی بەرامبەرتان، کاتێک دەچنە ناو گوندەکە جاشکێک دەبینن کە بەستراوەتەوە، کە تا ئێستا هیچ کەسێک سواری نەبووە. گوریسەکەی بکەنەوە و بیهێنن بۆ ئێرە. ³¹ئەگەر کەسێک لێی پرسین: بۆچی گوریسەکەی لێ دەکەنەوە؟ ئەمەی پێ بڵێن: چونکە پەروەردگار پێویستی پێی هەیە!»³²دوو قوتابییەکە، ڕۆیشتن و وەک چۆن پەروەردگار پێی فەرمووبوون دۆزییانەوە. ³³لە کاتێکدا کە جاشکەکەیان دەکردەوە، ئەوانەی لای جاشکەکە بوون لێیان پرسین: «بۆچی جاشکەکە دەکەنەوە؟» ³⁴گوتیان: «چونکە پەروەردگار پێویستی پێیەتی!» ³⁵پاشان هێنایان بۆ لای یەشوا؛ جلەکانیان خستە سەر جاشکەکە یەشوا سواری بوو. ³⁶کاتێک دەڕۆیشتن، خەڵکی جلەکانیان لەسەر ڕێگاکەدا بۆ ڕادەخست.³⁷کاتێک نزیک بۆوە (لە یورشەلایم)، و گەیشتە بناری چیای زەیتوون، قوتابییەکانی بە خۆشحاڵییەوە بە دەنگی بەرز ستایشی خودایان دەکرد بۆ هەموو ئەو پەرجووانەی کە بینیویانە ³⁸دەیانگوت: «پیرۆزە ئەو پاشایەی کە بە ناوی پەروەردگارەوە دێت! ئاشتی لە ئاسمان و شکۆمەندی لە بەرزتریندا!»³⁹بەڵام هەندێک لە فەریسییەکان لەناو خەڵکەکەدا پێیان گوت: «مامۆستا، سەرزەنشتی قوتابیەکانت بکە!» ⁴⁰وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «پێتان دەڵێم ئەگەر ئەمانە بێدەنگ بن، بەردەکان هاوار دەکەن!»⁴¹کاتێک نزیک بۆوە، و شارەکەی بینی، بۆی گریاو ⁴²فەرمووی: «خۆزگە تۆش لەم ڕۆژدا بتزانیبا لە چ ئاشتیەکدایت! بەڵام ئەوە ئێستا لە چاوەکانت شاراوەیە.⁴³ڕۆژانێک دێت دوژمنەکانت دێنەسەرت و چواردەورت دەگرن، گەمارۆت لە سەر توند دەکەن لە هەموو لایەکەوە، ⁴⁴وێرانت دەکەن بە سەر ڕۆڵەکانتدا. بەرد بە سەر بەردتەوە نامێنێ: چونکە کاتی بەسەرکردنەوەی خودات نەزانی».⁴⁵کاتێک چووە ناو پەرستگاکە، دەستی کرد بە دەرکردنی ئەوانەی کە تێیدا کڕین و فرۆشتنیان دەکرد، ⁴⁶پێی فەرموون: نووسراوە: «ماڵەکەم ماڵی نزا کردنە. ئێوە کردتان، بە ئەشکەوتی تاڵانچیەکان!»⁴⁷هەموو ڕۆژێ لە پەرستگاکە فێرکاری دەکرد. سەرۆک کاهینەکان و زانایانی تەورات و کەسایەتییە دیارەکانی گەلیان هاندەدا بیکوژن. ⁴⁸بەڵام نەیاندەزانی چی بکەن، چونکە هەموو خەڵکەکە بۆ گوێگرتن پەیوەست بوون پێیەوە.

Chapter 20

¹کاتێک خەڵکەکەی لە پەرستگا فێردەکرد و مزگێنی دەدا، سەرۆک کاهینەکان و زانایانی تەورات و پیران، لەگەڵی کەوتنە وتووێژ و گوتیان: ²«پێمان بڵێ، بە چ دەسەڵاتێک ئەم کارە دەکەیت؟ یان کێ ئەم دەسەڵاتەی پێداویت؟»³یەشوا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «منیش یەک شتتان لێ دەپرسم و وەڵامم بدەنەوە: ⁴ئایا لە ئاوهەڵکێشانی یۆخەنان لە ئاسمانەوە بوو یان لە مرۆڤەوە؟»⁵بۆیە لە نێوان خۆیاندا ڕاوێژیان کرد و گوتیان: «ئەگەر بڵێین: لە ئاسمانەوە»، دەڵێت: بۆ باوەڕتان پێی نەبوو؟ ⁶وە ئەگەر بڵێین: لە مرۆڤەکان، هەموو خەڵک بەردبارانمان دەکەن، چونکە پێیان وایە کە یۆخەنان پێغەمبەر بووە».⁷وەڵامیان دایەوە کە نازانین لە کوێوەیە. ⁸یەشوا پێی فەرموون: «کەواته منیش پێتان ناڵێم بە چ دەسەڵاتێک ئەو کارانە دەکەم!»⁹بە نموونە لەگەڵ خەڵکەکە قسەی ئەکرد: «پیاوێک رەزێکی چاند و دای بە ڕەزەوانان و بۆ ماوەیەکی زۆر گەشتی کرد. ¹⁰لە وەرزی دروێنەدا خزمەتکارێکی بۆ لای ڕەزەوانان نارد، تا لە بەرهەمی ڕەزەکەی پێبدەن. بەڵام ڕەزوانەکان لێیان دا و بە دەستی بەتاڵ ڕەوانەیان کردەوە.¹¹بۆیە خزمەتکارێکی تری نارد. بەڵام ئەویش لێیاندا و سوکایەتیان پێکرد و بە دەستی بەتاڵ ناردیانەوە. ¹²پاشان دیسان خزمەتکاری سێهەمی نارد، ئەویشیان بریندار کردو لە ڕەزەکە فڕێیاندایە دەرەوە.¹³خاوەنی باخی ترێ گوتی: چی بکەم؟ کوڕە خۆشەویستەکەم دەنێرم، چونکە سڵی لێ دەکەنەوە! ¹⁴بەڵام هەر کە رەزەوانەکان بینییان، لە نێوان خۆیاندا ڕاوێژیان کرد و گوتیان: ئەمە میراتگرەکەیە، بۆیە با بیکوژین بۆ ئەوەی میراتەکە بۆ ئێمە بەجێ بمێنێ.¹⁵ئینجا کوشتیان و لە ڕەزەکە فڕێیاندایە دەرەوە. کەواتە خاوەنی ڕەزەکە چییان لێدەکات؟ ¹⁶دێت و ئەو ڕەزەوانانە لەناو دەبات، ڕەزەکەی ڕادەستی خەڵکی تر دەکات». کە ئەمەیان بیست گوتیان: «لە ئێمە بە دور بێت!»¹⁷بەڵام سەیری کردن و فەرمووی: «ئینجا مانای ئەم بڕگەیە چییە کە نووسراوە: ئەو بەردەی بیناسازەکان ڕەتیان کردۆتەوە هەمان ئەو بەردەیە کە بوو بە بەردی بناغە؟ ¹⁸هەرکەسێک بکەوێتە سەر ئەم بەردە تێک دەشکێ، و بە سەر هەر کەسێکیشدا بکەوێت پانی دەکاتەوە؟»¹⁹سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات هەر ئەوکات هەوڵیان دا بیگرن، بەڵام لە خەڵکەکە دەترسان، چونکە تێگەیشتن کە نموونەکە مەبەستی لەوانە. ²⁰بۆیە چاودێرییان دەکرد و سیخوڕەکان بەدەوریدا بڵاوبوونەوە و وا خۆیان پیشان دەدا کە ڕاستگۆن، بۆ ئەوەی بە وشەیەک کە دەیفەرموو، بیگرن و ڕادەستی دادوەر و فەرمانڕەوای بکەن.²¹پاشان لێیان پرسی: «مامۆستا، ئێمە دەزانین کە تۆ بە ڕاستی قسە دەکەیت و فێر دەکەیت، پێگەی مرۆڤەکان لەبەرچاو ناگریت، بەڵکو ڕێگای خودا بە ڕاستی فێر دەکەیت: ²²ئایا ڕێگەپێدراوە بۆ ئێمە باج بە قەیسەر بدەین، یان نا؟»²³بە فێڵەکەیانی زانی، پێی فەرموون: ²⁴«دینارێکم پیشان بدەن: وێنە و نەخشی کێی لەسەرە؟» ئەوانیش وەڵامیان دایەوە: «هی قەیسەرە!»²⁵پێی فەرموون: «کەواتە ئەوەی هی قەیسەرە بیدەنەوە بە قەیسەر و ئەوەی هی خودایە بیدەن بە خودا». ²⁶نەیانتوانی بە وشەیەک کە فەرمووی لەبەردەم گەلدا بیخەنە داوەوە، بەو شتەی بیستیان سەرسام بوون.²⁷هەندێک لە سەدوکیمەکان کە بڕوایان بە هەستانەوەی مردووان نەبوو، لەگەڵی کەوتنە وتووێژ و پرسیاریان لێکرد و گوتیان: ²⁸«مامۆستا، موشە بۆی نووسیوین: ئەگەر کەسێکی وەجاخ کوێر بمرێت، لەسەر براکەیەتی هاوسەرگیری لەگەڵ براژنەکەی بکات و لە سەر ناوی براکەی وەچە بخاتەوە.²⁹حەوت برا هەبوون، یەکەمیان ژنی هێنا و بە وەجاخ کوێری مرد، ³⁰پاشان دووهەمی لەگەڵ ژنەکەی هاوسەرگیری کرد، پاشان سێهەمین برا هێنای، ³¹هەرحەوت براکە ژنەکەیان هێنا و بە وەجاخ کوێری مردن. ³²دوای هەموویان ژنەکەش مرد. ³³لە هەستانەوەدا، ژنەکە دەبێتە ژنی کامیان، چونکە ژنی هەر حەوتیان بووە».³⁴یەشوا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «ڕۆڵەکانی ئەم سەردەمە شوو دەکەن و ژن ئەخوازن. ³⁵سەبارەت بەوانەی کە شایستەن لە ڕۆژی دوایی هەڵبستنەوە، نە شوو دەکەن و نە ژن دەهێنن. ³⁶چونکە چیتر ناتوانن بمرن، ئەوان وەک فریشتەکانن و ڕۆڵەی خودان، ڕۆڵەی زیندووبوونەوەن.³⁷وە سەبارەت بە زیندووبوونەوەی مردووەکان، تەنانەت موشە ئاماژەی بەو شتە کردووە کاتێک باس لە دەوەنە دەکات، کە تێیدا پەروەردگاری، بە خودای ئەڤراهام و، خودای ییتساخ و خودای یاکۆڤ بانگ کرد. ³⁸بەڵام خودا خودای مردووەکان نییە، بەڵکو خودای زیندووەکانە، چونکە هەمووان بەو دەژین!»³⁹هەندێک لە زانایان گوتیان: «مامۆستا، فەرمایشتەکانت ڕاستە!» ⁴⁰پاش ئەوە کەس نەیوێرا هیچی لێ بپرسێت.⁴¹پێی فەرموون: «چۆن دەگوترێت مەسیح کوڕی داڤیدە، ⁴²لە کاتێکدا داڤید خۆی لە سیپارەی زەبوورەکاندا دەڵێت: پەروەردگار بە پەروەردگارمی فەرموو: لە ڕاستەی من دانیشە ⁴³تا دوژمنەکانت دەکەمە تەختەپێت؟ ⁴⁴ئەوەتا داڤید بە پەروەردگار بانگی دەکات، ئیتر چۆن دەتوانێت کوڕی ئەو بێت؟»⁴⁵لە کاتێکدا هەموو خەڵک گوێیان لێ بوو: بە قووتابییەکانی فەرموو: ⁴⁶«ئاگاداری مامۆستایانی تەورات بن، کە حەز دەکەن بە جل و بەرگی رازاوە ببیندرێن، لە گۆڕەپانە گشتیەکان، و لە کەنیشتەکان لە ڕیزی پێشەوە دانیشن و لە ئاهەنگەکانیشدا لای سەرەوە بگرن؛ ⁴⁷ماڵی بێوەژنەکان دەخۆن و شانازی بە نزای درێژەوە دەکەن. ئەمانە بڕیاری توندتریان لە سەر دەدرێت!»

Chapter 21

¹سەیری کرد و بینی دەوڵەمەندەکان پێشکەشییەکان دەخەنە ناو گەنجینەی پەرستگاکە. ²هەروەها بینی بێوەژنێکی هەژار دوو فلسی خستە ناوی. ³فەرمووی: «ڕاستیتان پێ دەڵێم ئەم بێوەژنە هەژارە لە هەموویان زیاتری خستۆتە ناوی. ⁴چونکە هەموو ئەم خەڵکە لەوەی کە لێیان زیادەیە دەیخەنە ناو گەنجینەکەوە. بەڵام ئەو سەرەڕای نیازمەندییەکەی، هەرچی هەیبوو بۆ بژێوی خۆی بەخشی!»⁵لە کاتێکدا هەندێکیان باسیان لەوە دەکرد کە پەرستگاکە بە بەردی جوان و ئەو دیارییانەی بۆ خودا تەرخان کراون ڕازاوەتەوە، ⁶فەرمووی: «ئەو ڕۆژە دێت کە بەرد بەسەر بەردیەوە نامێنێ و دەڕوخێت».⁷لێیان پرسی و گوتیان: «مامۆستا، کەی ئەمانە ڕوودەدەن؟ ئەو نیشانەیە چییە کە لە کاتی نزیک بوونەوەی ڕووداوەکە دەردەکەوێت ؟» ⁸فەرمووی: «ئاگادار بن! هەڵنەخەڵتێن! چونکە زۆر کەس بە ناوی منەوە دێن و دەڵێن: من ئەوم و کاتەکە نزیکە، شوێنیان مەکەون! ⁹کاتێک گوێتان لێبوو کە شەڕ و بەریەککەتن لە ئارادایە، تووشی شڵەژان مەبن، چونکە سەرەتا دەبێ ئەم شتانە ڕوو بدەن لە پێش هەموو شتێکەوە، بەڵام ئەوە هێشتا کۆتایی نییە، پاشان من دێم!»¹⁰ئینجا پێی فەرموون: «نەتەوە دژی نەتەوە و شانشین دژی شانشین دەوەستنەوە، ¹¹لە زۆر شوێن بوومەلەرزەی گەورە و برسێتی و نەخۆشی و دەرد ڕوودەدات، نیشانەی ترسناک و گەورە لە ئاسمانەوە دەردەکەون.¹²بەڵام پێش هەموو ئەمانە خەڵک دەتانگرن و دەتانچەوسێننەوە و ڕادەستی کەنیشت و بەندیخانەکانتان دەکەن، لەبەر ناوی من دەتانخەنە بەردەم پاشا و فەرمانڕەواکان. ¹³ئەوە دەرفەتتان پێدەدات کە شایەتحاڵ بن.¹⁴بۆیە بیخەنە دڵتانەوە تا پێشوەختە خۆتان بۆ بەرگری کردن ئامادە نەکەن، ¹⁵چونکە من وشە و داناییتان پێ دەدەم کە هەموو نەیارەکانتان ناتوانن ڕەتی بکەنەوە و دژایەتی بکەن.¹⁶تەنانەت دایک و باوک و برا و خزم و هاوڕێ، ڕادەستتان دەکەن و هەندێکتان دەکوژن ¹⁷لەبەر ناوی من ڕقیان لێتان دەبێتەوە. ¹⁸بەڵام تاڵە موویەک لە سەرتان بە هیچ شێوەیەک نافەوتێ. ¹⁹بۆ هەموو ئەگەرێکی نەخوازراو خۆتان ئامادە بکەن!²⁰کاتێک یورشەلایم دەبینن کە لەلایەن سوپاوە گەمارۆ دراوە، بزانن کە لەناوچوونی نزیکە. ²¹ئینجا با ئەوانەی لە ناوچەی یەهودیان بەرەو شاخەکان هەڵبێن، و ئەوانەی تێیدان لە شارەکە بڕۆن و نەچنە ناو گوندەکان: ²²چونکە ئەم ڕۆژانە ڕۆژانی تۆڵەسەندنەوەن و هەموو ئەوەی کە نووسرابوو دێتە دی.²³هاوار بۆ ئەوانەی دووگیانن و ئەوانەی شیر دەدەن لەو ڕۆژانەدا، چونکە ناخۆشییەکی مەزن بەسەر زەوی و تووڕەیییەکی گەورە بەسەر ئەم گەلەدا دێت، ²⁴بەزەبری شمشێر پەلکێشتان دەکەن و بە دیلی بۆ ناو نەتەوەکان ڕاپێچ دەکرێن، یورشەلایم لەلایەن گەلانەوە پێشێل دەکرێت تا سەردەمی نەتەوەکان کۆتایی پێ دێت.²⁵نیشانەکان لە خۆر و مانگ و ئەستێرەکاندا دەردەکەون و ناڕەحەتی لەسەر زەوی بۆ ئەو گەلانە دروست دەبێت کە لە سەرلێشێواویدان، دەریا و شەپۆلەکان دەهەژێن، ²⁶خەڵکەکە لە ترس و چاوەڕوانی ئەوەی جیهان دەگرێتەوە بێهۆش دەبن، هێزی ئاسمانەکان دەهەژێت.²⁷پاشان ڕۆڵەی مرۆڤ دەبینن کە لە هەورەکاندا بە هێز و شکۆمەندییەکی گەورەوە دێت. ²⁸بەڵام کاتێک ئەم شتانە دەستیان بە ڕوودان کرد، هەستن و سەرتان بەرز بکەنەوە چونکە ڕزگاربوونتان نزیک دەبێتەوە».²⁹نموونەیەکی بۆ هێنانەوە: «سەیری دار هەنجیر و ئەو دارانەی تر بکەن! ³⁰کاتێک دەیبینن گەڵای دەرکردووە ئەوسا دەزانن کە هاوین نزیکە. ³¹ئێوەش کاتێک دەبینن ئەم شتانە ڕوودەدەن، بزانن کە شانشینی خودا نزیکە.³²ڕاستیتان پێدەڵێم ئەم نەوەیە هەرگیز لەناو ناچێت تا هەموو ئەمانە ڕوو نەدەن. ³³ئاسمان و زەوی بەسەر دەچن، بەڵام وشەکانی من هەرگیز بەسەر ناچن.³⁴بەڵام ئاگاداری خۆتان بن نەکا چێژ و سەرخۆشی و خەمی ژیان دڵتان رەق بکات؛ ³⁵ئەو ڕۆژە لەناکاو وەک تەڵە بەسەرتاندا دێت چونکە بە سەر هەموو ئەوانەدا دەدات کە لەسەر زەوی نیشتەجێن.³⁶بە ئاگابن و لە هەموو کاتێکدا نزا بکەن، تاکو بتوانن لە هەموو ئەمانە ڕزگارتان بێت کە خەریکە ڕوودەدەن، پاشان لەبەردەم ڕۆڵەی مرۆڤدا بوەستن».³⁷بەڕۆژ لە پەرستگاکە فێری دەکردن، شەویش دەچووە دەرەوە و لەو چیایەی ناسراوە بە چیای زەیتون دەمایەوە. ³⁸هەموو خەڵک بەیانیان زوو دەچوونە پەرستگا تا گوێی لێبگرن.

Chapter 22

¹جەژنی فەتیرە، کە بە جەژنی پەسخە ناسراوە نزیک بۆوەو ²سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات هێشتا هەوڵی کوشتنی یەشوایان دەدا، چونکە لە گەل دەترسان.³شەیتان چووە ناو یەهودا کە ناسراو بە ئیسخاریۆتی، و لە دوازدەکە بوو. ⁴جا چوو لەگەڵ سەرۆک کاهینەکان و سەرکردەکانی پاسەوانی پەرستگا قسەی کرد کە چۆن بە گرتی بدات.⁵بۆیە دڵخۆش بوون، و ڕێککەوتن کە بڕێک پارەی پێ بدەن. ⁶ڕەزامەند بوو، و چاوەڕێی دەرفەتێک بوو تا دوور لە چاوی خەڵک ڕادەستیانی بکات.⁷ڕۆژی فەتیرە هات، کە بڕیار بوو جەژنی پەسخە (بەرخ) بکرێتە قوربانی. ⁸پاشان یەشوا پەترۆ و یۆخەنای نارد و پێی فەرموون: «بڕۆن ئامادە کاری خوانی جەژنی پەسخەمان بۆ بکەن!» ⁹لێیان پرسی: «دەتەوێت لە کوێ ئامادەکاری بکەین؟»¹⁰پێی فەرموون: «هەر کە چوونە ناو شارەوە، چاوتان بە پیاوێک دەکەوێت کە گۆزەیەکی ئاوی هەڵگرتووە، بەدوایدا بڕۆن بۆ ئەو ماڵەی کە دەچێتە ژوورەوە. ¹¹بە خاوەنی ئەو ماڵە بڵێن: مامۆستا پێت دەڵێت: کوا ئەو ژووری میواندارییە کە تێیدا بڕیارە لەگەڵ قوتابیەکانم نانی جەژنی پەسخە (بەرخ) بخۆم؟¹²ژوورێکت پیشان دەدات لە نهۆمی سەرەوە، گەورە و تەرخانکراو، ئەوێم بۆ ئامادە بکەن!» ¹³چوون و دۆزییانەوە، وەک ئەوەی پێی فەرمووبوون، و ئامادەکاریان بۆ جەژنی پەسخە کرد.¹⁴کاتەکەی کە هات، لەگەڵ نێردراوان دانیشت، ¹⁵پێی فەرموون: «پێش ئەوەی ئازار بچێژم تامەزرۆ بووم لەم پەسخەیەدا لەگەڵتان بخۆم. ¹⁶چونکە پێتان دەڵێم: ئیتر لێی ناخۆم، تا لە شانشینی خودادا بەدی دێت».¹⁷جامێکی هەڵگرت و سوپاسگوزاری کرد، فەرمووی: «ئەمە بگرن و لە نێوانتاندا دابەشی بکەن. ¹⁸چونکە پێتان دەڵێم تا شانشینی خودا نەیەت، لە بەرهەمی ترێ ناخۆمەوە!»¹⁹پاشان نانێکی هەڵگرت، سوپاسگوزاری کرد، و لەتی کرد، و پێیدان و پێی فەرموون: «ئەمە جەستەی منە کە لە پێناوتان دراوە. بۆ یادی من ئەمە بکەن!» ²⁰بە هەمان شێوە دوای نانخواردن جامەکەی هەڵگرت و فەرمووی: «ئەم جامە پەیمانی نوێیە بە خوێنی من کە بۆ ئێوە دەڕژێت.²¹دەستی ئەو کەسەی بە گرتم دەدات لەسەر مێزەکە لەگەڵمدایە. ²²چونکە ڕۆڵەی مرۆڤ دەبێت وەک چۆن دیاری کراوە بڕوات، بەڵام هاوار بەو پیاوەی کە بە گرتنی دەدات!» ²³بۆیە لە نێوان خۆیاندا دەستیان کرد بە پرسیارکردن: کێ لەوان خەریکە ئەم کارە دەکات.²⁴ناکۆکییەک لە نێوانیاندا دروست بوو کە کامیان بە مەزنترین هەژمار دەکرێت. ²⁵پێی فەرموون: «پاشاکانی گەلان فەرمانڕەواییان لە سەر دەکەن و ئەوانەی دەسەڵاتیان هەیە پێیان دەوترێت چاکەکار.²⁶با لای ئێوە وا نەبێت، بەڵکو گەورەترینتان وەک بچووکترین و سەرکردە وەک خزمەتکار بێت. ²⁷کێ گەورەترە: ئەو کەسەی کە پاڵی داوەتەوە یان ئەو کەسەی کە خزمەت دەکات؟ بەڵام من وەک خزمەتکارێک لە نێوانتاندام.²⁸ئێوەن لە تاقیکردنەوەکانمدا لەگەڵم مانەوە. ²⁹من شانشینییەکتان بۆ ئامادە دەکەم، وەک باوکم بۆی دیاری کردم، ³⁰تا لە شانشینی من لەسەر مێزەکەم بخۆن و بخۆنەوە و لەسەر تەخت دابنیشن و دادوەری دوازدە هۆزی یەسرائیل بکەن».³¹پەروەردگار فەرمووی: «شیمۆن، شیمۆن! بڕوانە شەیتان دەخوازێ تاقیتان بکاتەوە وەک گەنم لە هێڵەکتان بدات، ³²بەڵام من نزام بۆ کردیت کە باوەڕەکەت نەفەوتێنی. تۆش کە گەڕایتەوە براکانت بەهێز بکە».³³پێی گوت: «پەروەردگار، من ئامادەم لەگەڵت بچم بۆ زیندان و تەنانەت بۆ مردنیش!» ³⁴فەرمووی: «من پێت دەڵێم پەترۆ ئەمڕۆ پێش ئەوەی کەڵەشێر بخوێنێ تۆ سێ جار نکۆڵی لە ناسینی من دەکەیت!»³⁵ئینجا پێی فەرموون: «کاتێک ئێوەم نارد بەبێ کیسە پارە و جانتا و پێڵاو، ئایا پێویستتان بە هیچ شتێک بوو؟» گوتیان: «نەخێر!» ³⁶پێی فەرموون: «ئێستا هەرکەسێک کیسە پارەی هەیە هەڵیگرێت؛ بە هەمان شێوە ئەو کەسەی کە توورەکەی پێخۆری هەیە. وە هەرکەسێک نیەتی با کەواکەی بفرۆشێت و شمشێرێک بکڕێت.³⁷لەبەر ئەوە پێتان دەڵێم: ئەمەی کە نوسراوە لەگەڵ تاوانباران داندرا، دەبێ لە مندا بێتەدی، چونکە هەموو پێشبینییەکان سەبارەت بە من جێبەجێی دەبێت!» ³⁸گوتیان: «پەروەردگار لێرەدا دوو شمشێر هەیە». پێی فەرموون: «بەسە!»³⁹پاشان ڕۆیشتوو وەک نەریتی خۆی چووە چیای زەیتوون و قوتابیەکانیش بەدوایدا ڕۆیشتن. ⁴⁰کاتێک گەیشتە شوێنەکە پێی فەرموون: «نزا بکەن تا نەچنە ناو تاقیکردنەوە».⁴¹بە دووری نزیکەی فڕێدانی بەردێک لێیان دوور کەوتەوە و لە نزادا کەوتە سەر ئەژنۆ و ⁴²فەرمووی: باوکە، ئەگەر بتەوێت با ئەم جامە لە من تێپەڕێت. بەڵام نەک بە ویستی من بەڵکو، با بە ویستی تۆ بێت».⁴³فریشتەیەک لە ئاسمانەوە بۆی دەرکەوت و بەهێزی کرد. ⁴⁴چونکە لە ململانێدا بوو، بەوپەڕی گوڕوتینەوە نزای دەکرد؛ بەجۆرێک ئارەقەکەی وەک دڵۆپی خوێن بوو کە دەکەوێتە سەر زەوی.⁴⁵ئینجا لە نزا کردن بۆوە و هاتە لای قوتابییەکان و بینی لە خەفەتدا خەوتوون. ⁴⁶پێی فەرموون: بۆچی خەوتوون؟ هەستن و نزا بکەن تا نەخرێنە ناو تاقیکردنەوە!»⁴⁷کاتێک هێشتا قسەی دەکرد، بینیان کۆمەڵە خەڵکێک نزیک دەبنەوە ئەوەی پێشیان کەوتبوو بە یەهودا بانگیان دەکرد، کە یەکێک بوو لە دوازدەکە. بۆیە چووە لای یەشوا تا ماچی بکات. ⁴⁸یەشوا پێی فەرموو: «یەهودا، تۆ بە ماچێک ڕۆڵەی مرۆڤ بە گرتن ئەدەیت؟»⁴⁹کاتێک دەوروبەری بینییان چی ڕوودەدات، گوتیان: «پەروەردگار، بە شمشێر لێبدەم؟» ⁵⁰یەکێکیان لە خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی دا و گوێی ڕاستی بڕی. ⁵¹یەشوا وەڵامی دایەوە و فەرمووی: «زیادەڕەوەوی مەکە!» دەستی لە گوێیدا و چاکی کردەوە.⁵²یەشوا بە سەرۆک کاهینەکان و سەرکردەکانی پاسەوانی پەرستگا و پیران، و ئەوانەی بەرەوڕووی دەهاتن فەرمووی: «ئێوە بە شمشێر و دارەوە وەک ئەوەی بۆ دزێک هاتوون؟ ⁵³لە کاتێکدا هەموو ڕۆژێک لە پەرستگا لەگەڵتان بووم، دەستتان بۆ نەبردم. بەڵام ئەمە کاتی ئێوەیە و دەسەڵاتی ئێستاش بۆ تاریکییە!»⁵⁴دەستگیریان کرد، بردیان بۆ ناو کۆشکی سەرۆکی کاهینەکان. پەترۆ لە دوورەوە شوێنی کەوتبوو. ⁵⁵ئاگرێک لە حەوشەکەدا کرایەوە و هەندێکیان لە دەوری دانیشتن، پەترۆیش لەنێویاندا دانیشت.⁵⁶خزمەتکارێک بینی لە لای ڕووناکی دانیشتووە، و بە وردی سەیری کرد و گوتی: «ئەمە لەگەڵی بوو!» ⁵⁷بەڵام نکۆڵی کرد و گوتی «ئەی ژن، من نایناسم!» ⁵⁸دوای ماوەیەکی کەم کەسێکی تر بینی و گوتی «تۆ یەکێکیت لەوان!» بەڵام پەترۆ گوتی: «کابرا، من نیم!»⁵⁹دوای نزیکەی کاتژمێرێک، کەسێکی دیکە گوتی: «بەڕاستی ئەم پیاوەش لەگەڵیدا بوو، چونکە خەڵکی گەلیلیە!» ⁶⁰پەترۆیش گوتی: «کابرا، نازانم تۆ چی دەڵێیت!» دستبەجێ، لەکاتێکدا هێشتا قسەی دەکرد، کەڵەشێرەکە خوێندی.⁶¹بۆیە پەروەردگار ڕووی کردە پەترۆ. پاشان پەترۆ قسەی پەروەردگاری بیر کەوتەوە، کاتێک پێی فەرموو: «پێش ئەوەی کەڵەشێرەکە بخوێنێت، تۆ سێ جار نکۆڵیم لێ دەکەی». ⁶²چووە دەرەوە و گریانێکی بە کوڵ گریا.⁶³ئەو پیاوانەی کە پاسەوانی یەشوایان دەکرد، دەستیان کرد بە گاڵتەکردن و لێدانی و، ⁶⁴دەموچاویان داپۆشی و لێیان پرسی: «ئادەی پێش بینی بکە! کێ لێی دایت؟» ⁶⁵و چەندین سووکایەتی تریان پێکرد.⁶⁶کاتێک ڕۆژ بۆوە، کۆبوونەوەی پیرانی گەل لە سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات پێکهات، و بردیانە بەردەم کۆبوونەوەکەیان. ⁶⁷گوتیان: «ئەگەر تۆ مەسیحیت، پێمان بڵێ!» ⁶⁸پێی فەرموون: «ئەگەر پێتان بڵێم باوەڕ ناکەن و ئەگەر لێتان بپرسم وەڵامم نادەنەوە.⁶⁹بەڵام لە ئێستاوە ڕۆڵەی مرۆڤ لە ڕاستەی هێزی خودا دادەنیشێت!» ⁷⁰هەموویان گوتیان: «کەواتە تۆ ڕۆڵەی خودایت؟» پێی فەرموون: «ئێوە گوتتان، من ئەوم!» ⁷¹گوتیان: «ئایا پێویستمان بە شایەتحاڵ هەیە؟ سەیرکەن، ئەوەتا لە زاری خۆیەوە بیستمان!»

Chapter 23

¹هەموو جەماوەرەکە هەستان و یەشوایان بردە لای پیلاتۆس. ²دەستیان کرد بە تۆمەتبارکردنی و گوتیان: «بۆ ئێمە ڕوون بووەوە کە ئەمە گەلەکەمان بەلاڕێدا دەبات، و ڕێگری دەکات لە پێدانی باج بە قەیسەر و بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەو مەسیحەکە و پاشایە!»³پیلاتۆس لێی پرسی: ئایا تۆ پاشای یەهوودیت؟ لە وەڵامدا وتی: «تۆ گوتت!» ⁴ئینجا پیلاتۆس بە سەرۆک کاهینەکان و جەماوەرەکەی گوت: «من هیچ تاوانێک لەم پیاوەدا نادۆزمەوە!» ⁵بەڵام ئەوان بەردەوام بوون و گوتیان: «ئەو گەل دەوروژێنێت، فێرکاری دەکرد لە هەموو یەهودیا، لە گەلیلیەوە تا ئێرە!»⁶کاتێک پیلاتۆس بیستی باسی گەلیلی کراوە، پرسیاری کرد: «ئایا پیاوەکە خەڵکی گەلیلیە؟». ⁷کاتێک زانی کە سەر بە دەسەڵاتی هیرۆدە، ڕەوانەی لای هیرۆدی کردەوە کە لەو ڕۆژانەدا لە یورشەلایم بوو.⁸کاتێک هیرۆد یەشوای بینی، دڵخۆش بوو، چونکە تامەزرۆی بینینی بوو، زۆر شتی لەبارەیەوە بیستبوو، ئارەزووی دەکرد نیشانەیەک لەسەر دەستی ئەنجام بدرێت. ⁹لەبارەی زۆر بابەتەوە پرسیاری لێکرد، بەڵام وەڵامی هیچی نەدایەوە. ¹⁰سەرۆک کاهینەکان و مامۆستایانی تەورات وەستان و بە توندی تۆمەتباریان کرد.¹¹هێرۆد و سەربازەکانی سووکایەتی و گاڵتەیان پێکرد، جلێکی درەوشاوەیان لەبەرکرد و ناردیانەوە بۆ لای پیلاتۆس. ¹²ئەو ڕۆژە پیلاتۆس و هیرۆد بوونە هاوڕێ، چونکە پێشتر دوژمنایەتیان هەبوو.¹³پیلاتۆس سەرۆک کاهینەکان و رێبەران و گەلەکەی کۆکردەوە. ¹⁴پێی گوتن: «ئەم مرۆڤەتان هێنا کە خەڵک گومڕا دەکات. ئێستا من، دوای ئەوەی لە بەردەمتاندا لە بابەتەکەم کۆڵیەوە، هیچ تاوانێکم لەم پیاوەدا نەدۆزییەوە لەوەی کە ئێوە پێی تۆمەتبار دەکەن.¹⁵هەروەها هیرۆدیش هیچ تاوانێکی نەدۆزییەوە،و ناردییەوە بۆ لای ئێمە. سەیرکەن، هیچ شتێکی نەکردووە کە شایەنی مردن بێت. ¹⁶کەواتە قامچی لێدەدەم و وازی لێدەهێنم». ¹⁷وە دەبوو هەموو جەژنێک یەک زیندانییان بۆ ئازاد بکات.¹⁸بەڵام هەموویان هاواریان کرد: «ئەمە بکوژە و باڕابامان بۆ ئازاد بکە!» ¹⁹کە بە هۆی ئاژاوە و کوشتنەوە خرابووە بەندیخانە.²⁰پیلاتۆس جارێکی تر قسەی لەگەڵ کردن، حەزی دەکرد یەشوا ئازاد بکات. ²¹هاواریان کرد: «لە خاچی بدە! لە خاچی بدە!» ²²بۆ جاری سێیەم لێی پرسین: «ئەمە چ خراپەیەکی کردووە؟ هیچ تاوانێکم تێدا نەدۆزیەوە کە سزاکەی مردن بێت. قامچی لێدەدەم و وازی لێدەهێنم!»²³بە دەنگێکی بەرز هاواریان کرد، داوایان لێکرد لە خاچ بدرێت! دەنگەکانیان زاڵ بوو، ²⁴و پیلاتۆس بڕیاریدا کە داواکارییەکەیان جێبەجێ بکرێت. ²⁵ئەو کەسەی بە تاوانی ئاژاوە و کوشتن زیندانی کرابوو، و داوایان دەکرد ئازاد بکرێت، بۆی ئازاد کردن. سەبارەت بە یەشوا، پیلاتۆس ڕادەستی ویستی ئەوانی کرد.²⁶لە کاتێکدا دەیانبرد (بۆ لە خاچدان)، پیاوێکی خەڵک قیرەوان بوو بە ناوی شیمۆن، کە لە کێڵگەکە دەگەڕایەوە و گرتیان و ناچاریان کرد خاچەکەی هەڵبگرێت.²⁷کۆمەلێکی زۆر لە جەماوەر و ژنان شوێنی کەوتن و بۆی دەگریان و دەیانلاواندەوە. ²⁸یەشوا ڕووی تێکردن و فەرمووی: «کچانی یورشەلایم، بۆ من مەگرین، بەڵکو بۆ خۆتان و بۆ منداڵەکانتان بگرین!²⁹سەیرکە ڕۆژانێک دێن کە خەڵک دەڵێن: خۆزگە بەو ژنە نەزۆکانەی کە نە دووگیان بوون و نە شیریان داوە! ³⁰بە شاخەکان دەڵێن: بڕووخێن بە سەرماندا، بە گردەکان دەڵێن: ئێمە داپۆشن! ³¹ئەگەر کاتێ دارەکان سەوزن ئەمانە روو دەدەن، ئەی کاتێ وشک دەبن چی روودەدات؟»³²هەروەها دوو تاوانبار لەگەڵ یەشوا بۆ کوشتن بردران.³³کاتێک گەیشتنە ئەو شوێنەی کە پێی دەوترێت کاسەسەر، لەوێ لەگەڵ تاوانباران لە خاچیان دا، یەکێکیان لەلای ڕاست و ئەوی دیکەیان لەلای چەپ. ³⁴یەشوا فەرمووی: «باوکە، لێیان خۆشبە، چونکە نازانن چی دەکەن!» بە تیروپشک جلەکانیان لە نێوان خۆیان دابەش کرد.³⁵خەڵکەکە لەوێ وەستابوون و چاودێرییان دەکرد، سەرۆکەکان گاڵتەیان پێدەکرد و دەیانگوت: «ئەو ئەوانی دیکەی ڕزگارکرد! با خۆی ڕزگار بکات، ئەگەر ئەو مەسیحەیە کە خودا هەڵیبژاردووە!»³⁶سەربازەکانیش گاڵتەیان پێکرد، هاتنە لای و سرکەیان پێدا، و ³⁷گوتیان: «ئەگەر تۆ پاشای یەهوودی، خۆت ڕزگار بکە» ³⁸لە ژوور سەرییەوە نووسراوەیەک هەبوو کە لەسەری نووسرابوو: «ئەمە پاشای یەهوودە ».³⁹یەکێک لە تاوانبارە لە خاچ دراوەکان، کوفری پێدەکرد و گوتی: «مەگەر تۆ مەسیحەکە نیت؟ کەواتە خۆت و ئێمە ڕزگار بکە!» ⁴⁰بەڵام ئەوی تریان لێی راخوری و گوتی: «ئایا تۆ تەنانەت لە خوداش ناترسی، لە کاتێکدا هەمان سزا دەچێژیت؟» ⁴¹ئێمە سزاکەمان لەبەر ئەوەیە کە پاداشتێکی دادپەروەرانە وەردەگرین لەسەر ئەو کارەی کردوومانە. بەڵام ئەم مرۆڤە، هیچ هەڵەیەکی نەکردووە!»⁴²پاشان وتی: «ئەی یەشوا، منت لە بیر بێ کاتێک بە شانشینییەکەتەوە دێیت!» ⁴³یەشوا پێی فەرموو: «ڕاستیت پێ دەڵێم: هەر ئەمڕۆ لەگەڵم دەبیت لە بەهەشتدا!»⁴⁴نزیکەی کاتژمێر شەش (کاتژمێر دوانزەی نیوەڕۆ)، تاریکی بەسەر هەموو زەویدا باڵی کێشا تا کاتژمێری نۆ (کاتژمێر سێی پاشنیوەڕۆ). ⁴⁵خۆر تاریک بوو، پەردەی پەرستگاکە لە ناوەڕاستەوە دڕا.⁴⁶یەشوا بە دەنگێکی بەرز فەرمووی: «باوکە، گیانم ڕادەستی تۆ دەکەم!» ئینجا ئەمەی فەرموو، گیانی سپارد. ⁴⁷بۆیە کاتێک سەرپەلەکە بینی چی ڕوویداوە خودای شکۆمەند کرد و گوتی: بەڕاستی ئەم پیاوە ڕاستودرووست بوو».⁴⁸هەموو ئەو خەڵکەی بۆ ئەم دیمەنە کۆببوونەوە، کاتێک ئەوەیان بینی کە ڕوویدا، بە سنگکوتانەوە دەگەڕانەوە. ⁴⁹بەڵام هەموو ناسیاوەکانی و ئەو ژنانەی لە گەلیلییەوە دوای کەوتبوون، لە دوورەوە ڕاوەستابوون و سەیری ئەم رووداوانەیان دەکرد.⁵⁰لە ئەنجوومەنی باڵا کەسێک هەبوو بە ناوی یۆسپ، کەسێکی ڕاستودروست و خوداپەرست بوو، ⁵¹لەگەڵ بڕیاری ئەندامانی ئەنجومەنەکە نەبوو، خەڵکی ڕاما بوو کە یەکێک بوو لە شارەکانی یەهودیا و ئەو یەکێک بوو لەوانەی کە چاوەڕوانی شانشینی خودا بوون.⁵²ئینجا هاتە لای پیلاتۆس و داوای تەرمی یەشوای کرد. ⁵³پاشان (لە خاچ) دایبەزاند و بە کەتان کفنی کرد و لە گۆڕێک کە ( لە تاشەبەرد) هەڵکەندرابوو داینا کە پێشتر کەسی تێدا نەنێژرابوو.⁵⁴ئەو ڕۆژەش ڕۆژی ئامادەکاری بوو بۆ شەبات کە نزیک ببۆوەوە. ⁵⁵ئەو ژنانەی لەگەڵ یەشوا لە گەلیلی هاتبوون، شوێن یۆسپ کەوتن و گۆڕەکەیان بینی و تەرمەکەش کە داندرابوو. ⁵⁶پاشان گەڕانەوە و بۆن و بەرامەیان ئامادە کرد و بە پێی ڕاسپاردە لە شەباتدا پشوویان دا.

Chapter 24

¹لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، سەر لە بەیانی زوو، ژنەکان ئەو بۆن وبەرامەی ئامادەیان کردبوو هێنایان و هاتنە سەر گۆڕەکە. ²بینییان بەردەکە لا دراوە. ³چوونە ژوورەوە، بەڵام تەرمەکەی پەروەردگار یەشوایان نەدۆزییەوە.⁴هێشتا لەمە سەرسام بوون، لەپڕ دوو پیاو بە جلی درەوشاوە لەتەنیشتیان ڕاوەستان. ⁵ترس دایگرتن وبە ڕوودا کەوتن. پیاوەکان پێیان گوتن: «بۆچی لەنێو مردووان بەدوای زیندووەکەدا دەگەڕێن؟⁶ئەو لێرە نییە، بەڵکو هەستاوەتەوە! وشەکانیتان لەبیر بێ کە هێشتا لە گەلیلی بوو ⁷فەرمووی: ڕۆڵەی مرۆڤ دەبێت بدرێتە دەست خەڵکی گوناهبار، لە خاچ بدرێت و لە ڕۆژی سێهەم هەستێتەوە».⁸ئینجا وشەکانییان هاتەوە یاد. ⁹کاتێک لە گۆڕەکە گەڕانەوە، هەواڵی هەموو ئەم بابەتەیان بە یازدە قوتابییەکە و هەموو ئەوانی دیکە دا. ¹⁰ئەوانەی هەواڵیان بە نێردراوان دا میریامی مەگدەلین و یونا و میریامی دایکی یاکۆڤ و ئەوانی دیکەی لەگەڵیان ڕۆیشتبوون.¹¹قسەکەیان لەلای نێردراوان وەک وڕێنە بوو، باوەڕیان پێ نەکردن. ¹²بەڵام پەترۆ هەستا و بەرەو گۆڕەکە ڕایکرد. کە دانەوییەوە، بینی کەتانەکە بە تەنها دانراوە، ئینجا ڕۆیشت و سەرسام بوو لەوەی ڕوویدابوو.¹³لەو ڕۆژەدا دووان لەوان دەچوونە گوندێک بە ناوی ئەمواس کە شەست تیرهاوێژ ( نزیک حەوت میل) لە یورشەلایم دوور بوو. ¹⁴لەگەڵ یەکتر باسی هەموو ئەو شتانەیان دەکرد کە ڕوویدابوو.¹⁵کاتێک باس و وتووێژیان دەکرد یەشوا خۆی لێیان نزیک بووەوە و لەگەڵیان دەڕۆیشت. ¹⁶بەڵام چاویان لە ناسینی داپۆشرابوو.¹⁷لێی پرسین: «ئەوە پێکەوە بەڕێوە باسی چی دەکەن؟» ¹⁸بە ڕووگرژییەوە ڕاوەستان. یەکێکیان ناوی کلیۆپاس بوو وەڵامی دایەوە: «ئایا تەنها تۆ لە یورشەلایم بێگانەیت و ئاگات لەو شتانە نییە کە لەم ڕۆژانەدا ڕوویدا؟»¹⁹پێی فەرموون: «چی ڕوویداوە؟» وەڵامیان دایەوە: «باسی یەشوای ناسیرەیی دەکەین، کە پێغەمبەرێکی توانادار بوو لە وتار و کرداردا، لە بەردەم خودا و هەموو گەل، ²⁰ئەوەی کە چۆن سەرۆکی کاهینەکان فەرمانڕەواکانمان ڕادەستی سزای مردنیان کرد و لە خاچیان دا.²¹بەڵام ئێمە ئاواتە خواز بووین ئەمە ئەو کەسە بێت کە یەسرائیل دەکڕێتەوە. جگە لەمانە، ئەمڕۆ سێهەم ڕۆژە ئەمە ڕوویداوە.²²کەچی هەندێک لە ژنەکان تووشی سەرسووڕمانیان کردین، بەیانی زوو لەسەر گۆڕەکە بوون و ²³تەرمەکەیان نەبینیبوو، هاتنەوە گوتیان، دوو فریشتەمان بینیوە دەڵێن ئەو زیندووە. ²⁴هەندێک لە ئێمە چوونە سەر گۆڕەکە و بینییان کە وایە، وەک ئەوەی کە ژنەکان گوتیان، بەڵام ئەویان نەبینیبوو!»²⁵ئەویش پێی فەرموون: «ئەی کەم تێگەیشتووان و دڵخاوەکان کە باوەڕ دەکەن بە هەموو ئەوەی پێغەمبەران باسیان کردووە! ²⁶نەدەبووایە مەسیح ئەم ئازارانە بچێژێت و بچێتە ناو شکۆمەندییەکەی خۆی؟» ²⁷پاشان دەستی کرد بە ڕوونکردنەوە بۆیان، بە پشتبەستن بە موشە و هەموو پێغەمبەران، ئەوەی لە سەرجەم پەرتووکەکاندا هاتووە.²⁸کاتێک نزیکی ئەو گوندە بوون کە بۆی دەچوون، یەشوا وای پیشان دا کە بەرەو شوێنێکی دوورتر دەچێت. ²⁹ئەوانیش زۆر لێی پاڕانەوە و گوتیان: «لەلامان بمێنەرەوە، چونکە وا ئێوارەیە و ڕۆژ ئاوا دەبێت». جا چووە ژوورەوە تاکو لەگەڵیان بمێنێتەوە.³⁰کاتێک لەگەڵیان دانیشتبوو، نانێکی هەڵگرت، بەرەکەتداری کرد، پاشان لەتی کرد و پێیدان. ³¹ئینجا چاویان کرایەوە و ناسیانەوە، ئیتر لەبەرچاویان ون بوو. ³²یەکیان بەویتری گوت: «ئەرێ کاتێک لە ڕێگا قسەی بۆ دەکردین و پەرتووکە پیرۆزەکانی بۆمان ڕوون دەکردەوە دڵمان لە ناخماندا گڕی نەگرتبوو؟»³³دەستبەجێ هەستان و هاتنەوە یورشەلایم، بینییان یازدە قوتابییەکە و ئەوانەی لەگەڵیاندان کۆبوونەتەوە ³⁴و دەڵێن: «بە ڕاستی پەروەردگار هەستاوەتەوە و بۆ شیمۆن دەرکەوتووە». ³⁵ئەمانیش باسی ئەو شتانەیان کرد کە لە ڕێگا بەسەریان هاتبوو، هەروەها ئەوەی کە چۆن لە کاتی نان لەتکردنەکەدا پەروەردگاریان ناسیوەتەوە.³⁶کە باسی ئەمەیان دەکرد، یەشوا خۆی لە ناوەڕاستیان ڕاوەستا، و پێی فەرموون: «ئاشتی بۆ ئێوە بێت!» ³⁷سام دایگرتن و ترسان، وایان دەزانی جنۆکە دەبینن.³⁸پێی فەرموون: «بۆچی پەشۆکاون؟ بۆچی گومان دەکەوێتە ناو دڵتان؟ ³⁹سەیری دەست و پێم بکەن. بڕوا بکەن، منم ئەوە خۆمم. دەستم لێ بدەن و با بۆتان روون ببێتەوە، چونکە جنۆکە گۆشت و ئێسقانی نییە وەک دەبینن من هەمە». ⁴⁰کە ئەمەی فەرموو، دەست و پێی پیشاندان.⁴¹لە خۆشی و سەرسوڕماندا هێشتا باوەڕیان نەدەکرد، پێی فەرموون: «لێرە خواردنتان هەیە؟» ⁴²ئەوانیش پارچەیەک ماسی برژاویان پێدا. ⁴³وەریگرت و لەبەرچاویان خواردی.⁴⁴ئینجا پێی فەرموون: «ئەمە ئەو وشانەن کاتێک لە نێوانتاندا بووم پێم گوتن: پێویستە هەموو ئەوانەی لە تەوراتی موشە و پێغەمبەران و زەبووردا دەربارەی من نووسراون بێنە دی».⁴⁵ئینجا هزری کردنەوە، تاکو لە نووسراوە پیرۆزەکان تێبگەن. ⁴⁶پێی فەرموون: «ئاوا نووسراوە، کە مەسیح ئازار دەچێژێت و لە ڕۆژی سێهەم لەنێو مردووان هەڵدەستێتەوە، ⁴⁷بە ناوی ئەویش پاشگەز بوونەوە بۆ لێخۆشبوونی گوناهە بە هەموو گەلان مزگێنی دەدرێت ئەمەش لە یورشەلایمەوە دەستپێدەکات.⁴⁸ئێوە شایەتی ئەم شتانەن. ⁴⁹ئەوەتا من ئەوەتان بۆ دەنێرم کە باوکم بەڵێنی داوە. بەڵام لە شار بمێننەوە، هەتا لە ئاسمانەوە هێز لەبەردەکەن».⁵⁰ئینجا بردنی بۆ دەرەوەی گوندی بێت‌ئەنیا، دەستی بەرز کردەوە و بەرەکەتداری کردن. ⁵¹کاتێک بەرەکەتداری دەکردن، لێیان جیا بووەوە و بەرز بۆوە بۆ ئاسمان.⁵²ئەوانیش کڕنۆشیان بۆ برد و بە شادییەکی مەزنەوە گەڕانەوە یورشەلایم. ⁵³بەردەوام لە پەرستگا بوون و ستایشی خودایان دەکرد و پیرۆزی خۆدایان ڕادەگەیاند.

John

Chapter 1

¹لە سەرەتادا، وشەکە هەبوو، وشەکە لەلای خودا بوو. وشەکە خۆی خودا بوو. ²ئەو لە سەرەتاوە لەلای خودا بوو. ³هەموو شتێک بەو بەدیهاتووە، بێ ئەوهیچ شتێک بەدینەهاتووە لەوانەی کە بەدیهاتوون.⁴ژیانەکە لە ئەودا بوو. ژیانەکەش ڕووناکی بوو بۆ مرۆڤ. ⁵ڕووناکییەکە لە تاریکیدا دەدرەوشێتەوە، و تاریکی پەی بە ڕوناکییەکە نەبرد.⁶مرۆڤێک دەرکەوت خودا ناردبووی، ناوی یۆخەنان بوو، ⁷هات شایەتی بۆ ڕووناکییەکە بدات، تاکو هەمووان لە ڕێگەی ئەوەوە باوەڕ بهێنن. ⁸ئەو ڕووناکییەکە نەبوو، بەڵکو بوو بە شایەت بۆ ڕووناکییەکە،⁹ئەو ڕووناکییە ڕاستیەکەیە ئەوەی هەموو مرۆڤەکان ڕووناک دەکاتەوە هاتووە بۆ جیهان.¹⁰ئەو لە جیهاندا بوو، بە ئەو جیهان بەدیهات، کەچی جیهان نەیناسی. ¹¹ئەو هات بۆ لای گەلەکەی بەڵام ئەوان پێشوازیان لێ نەکرد.¹²بەڵام ئەوانەی پێشوازییان لێکرد، ئەوانەی باوەڕیان بە ناوی هێنا، مافی ئەوەی پێدان ببنە ڕۆڵەی خودا، ¹³ئەوانەی نە لە خوێن لە دایک بوون، نە بە ئارەزووی جەستە، نە بە ویستی مرۆڤ، بەڵکو لە خوداوەن.¹⁴وشەکە بوو بە جەستە، و لە نێوانماندا نیشتەجێ بوو، ئێمە شکۆمەندی ئەومان بینی، شکۆمەندیی تاقانەیەک لە لای باوک، پڕبوو لە بەخشش و ڕاستی. ¹⁵یۆخەنان شایەتی بۆ داو هاواری کرد گوتی: «ئەمە ئەوەیە لەبارەیەوە گوتم: ئەوەی دوای من دێت پێشم کەوتووە، چونکە پێش من هەبووە».¹⁶لە پڕێتی ئەوەوە هەموومان بەخشش لەدوای بەخششمان وەرگرت، ¹⁷چونکە تەورات لە ڕێگەی موشە درا، بەڵام بەخشش و ڕاستی لەیەشوای مەسیحەکەدا بوونی هەیە. ¹⁸هیچ کەس خودای نەبینیوە. تەنها ڕۆڵە تاقانەکە، ئەوەی لە ئامێزی باوکدایە، ئەو خودای دەرخست.¹⁹ئەمەش شایەتییەکەی یۆخەنانە کاتێک ڕابەرانی یەهود لە یۆرشەلایم هەندێک کاهین و لێڤییان ناردە لای و پرسیاریان لێکرد: «تۆ کێیت؟» ²⁰ئەو دانی پێدانا و نکۆڵی نەکرد، بەڵکو بێ دوودڵی گوتی: «من مەسیحەکە نیم». ²¹پرسیاریان لێکرد: «ئەی کێیت؟ ئایا تۆ ئیلیای؟» گوتی: «ئەو نیم!». «ئەی تۆ پێغەمبەرەکەی؟» گوتی: «نەخێر!»²²گوتیان: «باشە تۆ کێیت، تاکو وەڵامی ئەوانە بدەینەوە کە ئێمەیان ناردووە؟ دەربارەی خۆت چی دەڵێی؟» ²³گوتی «من ئەو دەنگەم کە لە چۆڵەوانی هاوار دەکات: ڕێگا بۆ پەروەردگار ڕێک و ئامادە بکەن، وەک پێغەمبەر ئیشایا گوتبووی».²⁴ئەوانەی لە‏لایەن فەریسییەکانەوە نێردرابوون، ²⁵جارێکی دیکە لێیان پرسی: «ئەگەر تۆ مەسیحەکە نیت، و ئیلیا نیت، و پێغەمبەرەکە نیت، کەواتە بۆچی خەڵکی لە ئاو هەڵدەکێشیت؟»²⁶وەڵامی دانەوە: «من خەڵکی لە ئاو هەڵدەکێشم! بەڵام یەکێک لەنێوانتان دایە نایناسن، ²⁷ئەوەی لەدوای من هاتووە، من شایانی ئەوە نیم کە قەیتانی پێڵاوەکانی بۆ بکەمەوە‌‌». ²⁸ئەمانە لە بێت‌ ئەنیا ڕوویاندا، لەوبەری ئەردەن، لەو شوێنەی یۆخەنان خەڵکی لە ئاو هەڵدەکێشا.²⁹بۆ ڕۆژی دواتر یۆخەنان یەشوای بینی بەرەو ڕووی دێت، هاواری کرد و گوتی: «ئەوەتا بەرخی خودا، ئەوەی گوناهەی جیهان لادەبات. ³⁰ئەمە ئەوە یە دەربارەی گوتم، پیاوێک دوای من دێت کە پێشم کەوتووە، چونکە پێش من هەبووە. ³¹منیش نەمدەناسی بەڵام هاتووم لە ئاوی هەڵبکێشم بۆ ئەوەی ئەو بۆ یەسرائیل دەربکەوێت».³²ئینجا یۆخەنان شایەتی دا و گوتی: «بینیم گیانەکە لە شێوەی کۆترێک لە ئاسمانەوە دابەزی و لەسەری جێگیر بوو. ³³منیش نەمدەناسی، بەڵام ئەوەی منی ناردووە خەڵک لە ئاوهەڵکێشم پێی گوتم: ئەوەی دەیبینن گیانەکە دێتە خوارەوە و لەسەری جێگیردەبێت ئەو لە گیانی پیرۆزتان هەڵدەکێشێت. ³⁴خۆم بینیم و شایەتی دەدەم ئەوە، ڕۆڵەی خودایە».³⁵بۆ ڕۆژی دواتر یۆخەنان لەگەڵ دووان لە قوتابییەکانی ڕاوەستا بوو، ³⁶سەیری یەشوای دەکرد کە دەڕۆیشت و گوتی: «ئەوە بەرخی خودایە».³⁷کاتێک دوو قوتابییەکە گوێیان لەوە بوو شوێن یەشوا کەوتن. ³⁸یەشوا ئاوڕی دایەوە و بینی بە شوێنیدا دێن، پرسیاری لێکردن: «چیتان دەوێت؟» گوتیان: «ڕابی، لەکوێ دەمێنیتەوە؟» ڕابی، واتا مامۆستا. ³⁹وەڵامی دانەوە: «وەرن، تەماشا بکەن». ئەوانیش لەگەڵی ڕۆیشتن و بینییان لەکوێ دەمێنێتەوە، ئەو ڕۆژە لەگەڵی مانەوە؛ نزیکەی کاتژمێر چواری پاش نیوەڕۆ بوو.⁴⁰ئەندریا برای شیمۆن پەترۆ، یەکێک بوو لەو دووانەی کە گوێیان لە یۆخەنان بوو شوێن یەشوا کەوتن، ⁴¹کە ئەندریا شیمۆنی برای دۆزییەوە و پێی گوت: «مەسیحەکەمان دۆزییەوە» واتا دەستنیشانکراوەکە. ⁴²ئینجا شیمۆنی هێنایە لای یەشوا. جا یەشوا بەوردی لێی ڕوانی و فەرمووی: «تۆ شیمۆنی کوڕی یۆنای، بەڵام بە کێفا بانگت دەکەم» واتا تاشەبەرد.⁴³بۆ ڕۆژی دواتر یەشوا ویستی بچێتە گەلیلی، فیلیپۆسی دۆزییەوە، پێی فەرموو: «شوێنم بکەوە!» ⁴⁴فیلیپۆس خەڵکی بێت‌ سیدۆن بوو، شارەکەی ئەندریا و پەترۆ. ⁴⁵فیلیپۆسیش نەتەنائیلی دۆزییەوە، پێی گوت: «ئەوەی موشە لە تەورات و پێغەمبەرانیش لە پەڕتووکەکانیان لەسەریان نووسیوە دۆزیمانەوە، یەشوای کوڕی یۆسپە خەڵکی ناسیرەیە».⁴⁶نەتەنائیل پێی گوت: «ئایا لە ناسیرە شتی چاک هەڵدەکەوێ؟» فیلیپۆس پێی گوت: «وەرە ببینە!» ⁴⁷یەشوا نەتانەئیلی بینی بۆ لای دێت: دەربارەی فەرمووی: «ئەوەیە یەسرائیلی ڕەسەن، هیچ گومانی تێدانیە!» ⁴⁸نەتەنائیل پرسیاری لێکرد: «چۆن دەمناسیت؟» یەشوا وەڵامی دایەوە: «پێش ئەوەی فیلیپۆس بانگت بکات، تۆم لەژێر دار هەنجیرەکەدا بینی».⁴⁹نەتەنائیل هاواری کرد و گوتی: «ڕابی، تۆ ڕۆڵەی خودایت! تو پاشاکەی یەسرائیلیت!» ⁵⁰یەشوا پێی فەرموو: «باوەڕت هێنا چونکە پێم گوتیت لەژێر دار هەنجیرەکە تۆم بینی؟ شتی مەزنتر دەبینیت!» ⁵¹پاشان پێی فەرموو: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: دەبینن ئاسمان کراوەتەوە، و فریشتەی خودا لەسەر ڕۆڵەی مرۆڤ سەردەکەون و دادەبەزن!»

Chapter 2

¹لە ڕۆژی سێیەم لە کانای گەلیلی، شاییەک هەبوو، دایکی یەشوا لەوێبوو. ²یەشواو قوتابییەکانی بۆ شاییەکە بانگکرابون.³کاتێک شەراب نەما، دایکی بە یەشوای گوت: «شەرابیان نەماوە!» ⁴یەشوا وەڵامی دایەوە: « ئەی ژن چیت لەمن دەوێت؟ هێشتا کاتی من نەهاتووە!» ⁵ئینجا دایکی بە خزمەتکارانی گوت: « ئەوە بکەن کە فەرمانتان پێدەکات».⁶شەش کوپەی بەردین، لەو جۆرەی کە یەهودیەکان بۆ پاککردنەوە بەکاریان دەهێنا، لەوێ دانرابوون (هەریەکەی هەشتا هەتا سەد و بیست لیتریان دەگرت). ⁷جا یەشوا بە خزمەتکارەکانی فەرموو: «کوپەکان پڕبکەن لە ئاو». ئەوانیش تا لێرژان کوپەکانیان پڕکرد. ⁸پاشان پێی فەرموون: «ئێستا لێی دەربهێنن و بۆ گەورەی شاییەکەی ببەن!»ئەوانیش بردیان.⁹کاتێک گەورەی شاییەکە تامی ئەو ئاوەی کرد کە ببووە شەراب، سەرچاوەکەشی نەدەزانی، بەڵام خزمەتکاران دەیانزانی، ئەوانەی ئاوەکەیان دەرهێنابوو. ئەوسا گەورەی شاییەکە زاوای بانگکرد، ¹⁰پێی گوت: «هەموو کەس یەکەم جار شەرابە چاکەکە دادەنێن، کاتێک مەست بوون، ئینجا خراپەکە. بەڵام تۆ هەتا ئێستا شەرابە چاکەکەت هێشتووەتەوە!»¹¹ئەو پەرجووەی یەشوا لە کانای گەلیلی کردی، یەکەم پەرجوی بوو کە بەهۆیەوە شکۆمەندی خۆی دەرخست، قوتابییەکانیشی باوەڕیان پێی هێنا.¹²دوای ئەوە لەگەڵ دایکی و براکانی و قوتابییەکانی بەرەو شاری کەفەرناخوم ڕۆێشتن، چەند ڕۆژێک لەوێ مانەوە.¹³کە جەژنی پەسخەی یەهودیەکان نزیک بۆوە، یەشوا چوو بۆ یۆرشەلایم، ¹⁴لە حەوشەی پەرستگا فرۆشیارانی گاو مەڕ وکۆتری بینی، پارەگۆڕەوانیش لەسەر مێزەکانیان دانیشتبوون.¹⁵قامچییەکی لە گوریس دروستکرد و هەمووانی لە حەوشەکانی پەرستگا دەرکرد، مەڕ و گا پێکەوە، مێزەکانی سەرەوژێر کرد، ¹⁶بە کۆترفرۆشانی فەرموو: «ئەم شتانە لێرە ببەنە دەرەوە. ماڵی باوکم مەکەنە ماڵی بازرگانی!»¹⁷قوتابییەکانی بیریان هاتەوە لە پەرتووکەکەدا نووسراوە: ئیرەیی بۆ ماڵەکەت دەمسووتێنێت». ¹⁸یەهوەدیەکان ڕێگریان لێکردو بە یەشوایان گوت: « پەرجووێکمان پیشان بدە تاکو دەسەڵاتی کردنی ئەم کارانەت بسەلمێنێ!» ¹⁹یەشوا پێ فەرمون: «ئەم پەرستگایە بڕووخێنن، بە سێ ڕۆژ هەڵیدەستێنمەوە».²⁰یەهودیەکان پێیان گوت: «ئەم پەرستگایە بە چل و شەش ساڵ بنیات نراوە، تۆ بە سێ ڕۆژ هەڵیدەستێنیتەوە؟» ²¹بەڵام ئەو ئاماژەی بۆ پەرستگای جەستەی خۆی دەکرد. ²²لەبەر ئەوە کاتێک لەناو مردووان هەستایەوە، قوتابییەکانی هاتەوە بیریان کە ئەمەی فەرموو بوو، ئەوسا باوەڕیان بە نووسراوە پیرۆزەکە هێنا و بەو قسەیەی یەشوا فەرمووی.²³لەکاتێکدا یەشوا لە جەژنی پەسخە لە یۆرشەلایم بوو، زۆر کەس باوەڕیان بە ناوی هێنا چونکە ئەو پەرجووانەیان بینی کە دەیکرد. ²⁴بەڵام یەشوا لەلای خۆیەوە متمانەی پێ نەکردن، چونکە هەموو خەڵکی دەناسی ²⁵ئەو پێویستی بە کەس نەبوو دەربارەی مرۆڤ شایەتی بۆ بدات، چونکە خۆی دەیزانی دڵی مرۆڤ چی تێدایە.

Chapter 3

¹یەکێک لە فەریسییەکان، ناوی نیکۆدیمۆس بوو، ئەندام بوو لە ئەنجومەنی یەهود، ²بە شەو هاتە لای یەشوا و پێی گوت: «مامۆستا، دەزانین تۆ مامۆستایەکی لە خوداوە هاتوویت، چونکە کەس ناتوانێت ئەو پەرجووانە بکات کە تۆ دەیکەیت ئەگەر خودای لەگەڵ نەبێت».³یەشوا وەڵامی دایەوە: «ڕاستی ڕاستیت پێ دەڵێم: هیچ کەسێک ناتوانێت شانشینی خودا ببینێت تا سەرلەنوێ لەدایک نەبێتەوە». ⁴نیکۆدیمۆس پرسیاری لێکرد: «مرۆڤ کە پیر بێت چۆن دەتوانێت لە دایک بێتەوە؟ خۆ ناتوانێت دووبارە بچێتەوە سکی دایکی و لەدایک بێتەوە؟»⁵یەشوا وەڵامی دایەوە: «ڕاستی ڕاستیت پێ دەڵێم: کەس ناتوانێت بچێتە ناو شانشینی خودا تا لە ئاو و لە گیان لەدایک نەبێت. ⁶ئەوەی لە جەستە لەدایک بوو جەستەیە، ئەوەی لە گیان لەدایک بوو گیانە.⁷سەرسام مەبە کە پێم گوتی دەبێت سەر لەنوێ لە دایک ببنەوە. ⁸با بۆ کوێ بیەوێت هەڵدەکات و گوێت لە دەنگەکەی دەبێت، بەڵام نازانیت لەکوێوە دێت و بۆ کوێ دەچێت. هەرکەسێکیش لە گیانەکە لەدایک بووە ئاوایە».⁹دیسان نیکۆدیمۆس پرسیاری کرد: «چۆن دەکرێ ئەمانە ڕووبدەن؟» ¹⁰یەشوا وەڵامی دایەوە: «تۆ مامۆستایەکی یەسرائیلی و ئەمە نازانیت! ¹¹ڕاستی ڕاستیت پێ دەڵێم: ئەوەی دەیزانین دەیڵێین و ئەوەی دەیبینین شایەتی بۆ دەدەین، ئێوەش شایەتیمان پەسەند ناکەن.¹²من باسی شتە زەمینییەکان دەکەم و باوەڕ ناکەن، جا چۆن باوەڕدەکەن ئەگەر باسی شتە ئاسمانیەکانتان بۆ بکەم؟ ¹³کەس سەرنەکەوتووە بۆ ئاسمان جگە لەوەی لە ئاسمان دابەزیوە، ئەویش ڕۆڵەی مرۆڤە ئەوەی لە ئاسمان بوو.¹⁴وەک موشە لە چۆڵەوانی مارەکەی هەڵواسی، دەبێت ئاواش ڕۆڵەی مرۆڤ هەڵبواسرێت، ¹⁵تاکو هەرکەسێک باوەڕی پێ بهێنێت ژیانی هەتاهەتایی هەبێت.¹⁶لەبەر ئەوەی خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست تەنانەت ڕۆڵە تاقانەکەی بەختکرد، تاکو هەرکەسێک باوەڕی پێ بهێنێت لەناو نەچێت، بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت. ¹⁷چونکە خودا ڕۆڵەکەی نەناردە جیهان تاکو جیهان داوەری بکات، بەڵکو جیهان بە ئەو ڕزگاری ببێت، ¹⁸ئەوەی باوەڕی پێ بهێنێت تاوانبار ناکرێت، بەڵام ئەوەی باوەڕ ناهێنێت ئەوا تاوانبار دەکرێت، چونکە باوەڕی بە ناوی ڕۆڵە تاقانەکەی خودا نەهێناوە.¹⁹ئەمەش داوەرییەکەیە: ڕووناکییەکە هات، بۆ جیهان بەڵام خەڵک تاریکییەکەیان خۆشتر ویست، لە ڕووناکییەکە، چونکە کردەوە کانیان خراپ بوو. ²⁰چونکە هەرکەسێک خراپە بکات ڕقی لە ڕووناکییەکە دەبێت و نایەتە لای نەوەک کردەوەکانی ئاشکرابێت. ²¹بەڵام ئەوەی بەگوێرەی ڕاستیەکە بڕوات دێتە لای ڕووناکییەکە تاکو دەربکەوێت کردەوەکانی بەتوانای خودا ئەنجامداوە».²²لە دوای ئەمانە یەشوا و و قوتابییەکانی هاتنە خاکی یەهودیا، لەوێ لەگەڵیان مایەوە و خەڵکی لە ئاو هەڵدەکێشا. ²³یۆخەنان لە ئەینونی نزیک شاری شالیم خەڵکی لە ئاو هەڵدەکێشا چونکە لەوێ ئاو زۆر بوو، ئیتر خەڵک دەهاتن و لە ئاو هەڵدەکێشران. ²⁴چونکە یۆخەنان هێشتا نەخرابووە زیندانەوە.²⁵لەوێ دەربارەی پاککردنەوە گفتوگۆیەک کەوتە نێوان قوتابییەکانی یۆخەنان و یەهودییەک. ²⁶قوتابییەکانی هاتنە لای یۆخەنان و پێیان گوت: «مامۆستا، ئەوە پیاوەی لەوبەری ڕووباری ئەردەن بینیمان لەگەڵت، ئەوەی شایەتیت بۆی دا، ئەوەتا خەڵک لە ئاوهەڵدەکێشێت و هەموو خەڵک دەچنە لای ئەو!»²⁷یۆخەنان وەڵامی دایەوە: «کەس ناتوانێت شتێک بەدەست بهێنێت ئەگەر لە ئاسمانەوە پێی نەدرابێت! ²⁸ئێوە شایەتن کە گوتم: من مەسیحەکە نیم، بەڵکو نێردراوم تاکو ڕێگاکەی بۆ ئامادە بکەم.²⁹ئەوەی بووکی هەیە، ئەوە زاواکەیە! سەبارەت بە هاوڕێی زاوا، کە لە نزیکی وەستاوە و گوێی لەدەنگی دەبێت، ئەویش خۆشحاڵ دەبێت بە دەنگی زاوا. ئەوەتا خۆشییەکەم کۆتایی هات. ³⁰دەبێت ئەو زیاد بکات و منیش کەم».³¹ئەوەی لە سەرەوە دێت لە سەرووی هەمووانە. بەڵام ئەوەی لە زەوییەوە دێ، ئەوە زەمینییە، و وەکو کەسێکی زەمینی دەدوێت. ئەوەی لە ئاسمانەوە دێت لە سەرووی هەمووانە، ³²ئەو شایەتی ئەوە دەدات کە بینیویەتی و بیستوویەتی، بەڵام کەس شایەتییەکەی وەرناگرێت! ³³ئەوانەی شایەتییەکەی وەردەگرن، پشت ڕاستی دەکەنەوە کە خودا ڕاستە،³⁴چونکە ئەوەی خودا ناردوویەتی بە پەیامی خودا دەدوێت لەبەر ئەوەی خودا بێ سنوور گیان دەبەخشێت. ³⁵باوک ڕۆڵەکەی خۆشدەوێت، و هەموو شتێکی داوەتە دەستی. ³⁶ئەوەی باوەڕ بە ڕۆڵەکە بهێنێت، ژیانی هەتاهەتایی دەبێت. ئەوەی ڕەتیبکاتەوە باوەڕ بە ڕۆڵەکە بهێنێت، هەرگیز ژیانەکە نابینێت، بەڵکو تووڕەیی خودای لەسەر جێگیر دەبێت.

Chapter 4

¹کاتێک یەشوا زانی فەریسیەکان بیستویانە کە ئەویش قوتابی هەیە و لە یۆخەنان زیاتر خەڵکی لە ئاو هەڵکێشاوە، ²هەرچەندە یەشوا خۆی خەڵکی لە ئاو هەڵنەدەکێشا بەڵکو قوتابییەکانی، ³ناوچەی یەهودیای بەجێهێشت و گەڕایەوە گەلیلی.⁴جا دەبووایە بە ناوچەی سامریدا تێبپەڕێت، ⁵ئیتر گەیشتە شارۆچکەیەک، پێی دەگوترا سۆخار، نزیک بوو لەو پارچە زەوییەی یاکۆڤ دابوویە یۆسپی کوڕی،⁶بیرەکەی یاکۆڤ لەوێ بوو. جا لەبەر ئەوەی یەشوا لەگەشتەکە ماندوو بوو، لەلێواری بیرەکە دانیشت، نزیکەی کاتژمێر شەش بوو. ⁷ژنێکی سامرەیی هات بۆ ئەوەی ئاو ببات، یەشوا پێی فەرموو: «هەندێک ئاوم بدەرێ!» ⁸لەو کاتەدا قوتابییەکانی چووبوونە ناو شار تاکو خواردن بکڕن.⁹جا ژنە سامیرەییەکە پێی گوت: «تۆ یەهودی و منیش سامرییم، چۆن داوای ئاوم لێ دەکەیت؟» چونکە یەهودییەکان تێکەڵی سامرییەکان نابن. ¹⁰یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەگەر بەخشینی خودات بزانیایە، و هەروەها ئەوەش کێیە کە پێت دەڵێت: ئاوم بدەرێ، ئەوسا تۆ داوات لێ دەکرد و ئەویش ئاوی ژیانی پێدەدایت!»¹¹ژنەکە پێی گوت: «بەڵام گەورەم، دۆڵکەت پێ نیە، و بیرەکەش قووڵە. ئیتر تۆ ئاوی ژیانت لەکوێ بوو؟ ¹²ئاخۆ تۆ لە یاکۆڤی باوکمان گەورەتریت کە ئەو بیرەی بۆجێهێشتووین، خۆی و کوڕەکانی و ماڵاتەکانیشی لێیان خواردۆتەوە؟»¹³یەشوا پێی فەرموو: «هەرکەسێک لەم ئاوە بخواتەوە جارێکی دیکە تینووی دەبێتەوە. ¹⁴بەڵام ئەوەی لەو ئاوە بخواتەوە کە من دەیدەمێ، هەرگیز تینووی نابێت، بەڵکو ئەو ئاوەی من دەیدەمێ تێیدا دەبێتە کانیاوێک و هەڵدەقوڵێت ژیانی هەتاهەتایی دەبەخشێت».¹⁵ژنەکەش پێی گوت: «گەورەم، ئەو ئاوەم بدەرێ تاکو تینوو نەبم و نەیەمەوە ئێرە بۆ ئاوکێشان». ¹⁶یەشوا پێی فەرموو: «بڕۆ مێردەکەت بانگ بکە و بگەڕێوە ئێرە».¹⁷ژنەکە وەڵامی دایەوە: «مێردم نیە!» یەشوا پێی فەرموو: «ڕاست دەکەیت کە دەڵێی: مێردم نیە ¹⁸لە ڕاستیدا پێنج مێردت هەبوو، ئەوەی ئێستاش لەگەڵی دەژی مێردت نیە. ئەمەشت بە ڕاستی گوت!»¹⁹ژنەکە پێی گوت: «گەورەم، وای دەبینم کە تۆ پێغەمبەر بیت. ²⁰باوباپیرانمان لەم شاخەدا خودایان پەرستووە، بەڵام ئێوە دەڵێن یۆرشەلایم ئەو شوێنەیە کە پێویستە پەرستنی لێ بکرێت».²¹یەشوا پێی فەرموو: «ئەی ژن باوەڕم پێ بکە، کاتێک دێت ئێوە باوک دەپەرستن، بەڵام نە لەسەر ئەم شاخە و نە لە یۆرشەلایم. ²²ئەوەی ئێوە دەیپەرستن نایناسن، بەڵام ئێمە ئەوە دەپەرستین کە دەیناسین، چونکە ڕزگاری لە یەهودەوەیە.²³بەڵام کاتێک دێت، کە ئێستایە، خواپەرستە ڕاستەقینەکان بە گیان و ڕاستی باوک دەپەرستن. چونکە باوک داوای ئەم جۆرە خواپەرستیە دەکات. ²⁴خودا گیانە، وە پێویستە ئەوانەی دەیپەرستن بە گیان و ڕاستی بیپەرستن».²⁵ژنەکە پێی گوت: «دەزانم مەشیاخ دێت، کە پێی دەگوترێ مەسیح، کە کاتێک هات هەموو شتێکمان پێ ڕادەگەیەنێت». ²⁶ئەویش وەڵامی دایەوە: «من ئەوم، ئەوەی قسەت لەگەڵ دەکات!»²⁷لەو کاتەدا قوتابییەکانی گەیشتن، و سەرسام بوون کە لەگەڵ ژنێک قسە دەکات. بەڵام کەس پێی نەگوت: «چیت لێی دەوێت؟» یان «بۆچی قسەی لەگەڵ دەکەیت؟»²⁸ئینجا ژنەکە گۆزەکەی بەجێهێشت، چووە ناو شار و بە خەڵکەکەی گوت: ²⁹«وەرن ئەو کەسە ببینن کە هەرچیەکم کردووە بۆی ئاشکرا کردم! لەوانەیە مەسیحەکە بێت؟» ³⁰ئیتر خەڵکەکە لە شار هاتنە دەرەوە و چوونە لای.³¹لەو کاتەدا قوتابییەکان تکایان لێی کرد: «مامۆستا، شتێک بخۆ» ³²بەڵام پێی فەرموون: «من خواردنێکم هەیە دەیخۆم کە ئێوە نایزانن». ³³جا قوتابییەکان لە یەکیان پرسی: «کەس هیچی بۆ هێناوە بیخوات؟»³⁴یەشوا پێی فەرموون: «خواردنی من ئەوەیە خواستی ئەوە ئەنجام بدەم کە ناردوومی و کارەکەی تەواو بکەم. ³⁵ئەی ئێوە ناڵێن: دوای چوار مانگیتر کاتی دروێنە دێت! منیش پێتان دەڵێم: چاوتان هەڵبڕن و سەیری کێڵگەکان بکەن وا زەرد هەڵگەڕاون بۆ دروێنە. ³⁶دروێنەکار کرێ وەردەگرێت، و بۆ ژیانی هەتاهەتایەکەی بەرهەم کۆدەکاتەوە، تاکو تۆوچێن و دروێنەکار پێکەوە دڵشاد بن،³⁷تا ئەو وتەیە ڕاست دەرچێت: یەکێک تۆو دەکات و یەکێکی دیکە دروێنە دەکات. ³⁸من ئێوەم بۆ دروێنەیەک ناردووە کە پێوەی ماندوو نەبوون، کەسانی دیکە پێوەی ماندوو بوون، و ئێوە بەرهەمی ماندووبوونیان دەخۆن».³⁹زۆر لە سامرییەکانی ئەو شارە باوەڕیان بەیەشوا هێنا بەهۆی قسەی ئەو ژنەی کە شایەتیدا: «هەرچیەکم کردووە بۆی ئاشکرا کردم». ⁴⁰وە کاتێک لای بیرەکە پێیگەیشتن تکایان لێکرد لەلایان بمێنێتەوە، ئەویش دوو ڕۆژ لەوێ مایەوە،⁴¹ژمارەیەکی زۆر زیاتریش بەهۆی قسەکانیەوە باوەڕیان هێنا، ⁴²بە ژنەکەیان گوت: «چیتر بەهۆی قسەی تۆوە ئێمە باوەڕ ناهێنین، چونکە خۆمان بیستمان و ناسیمان ئەوە بەڕاستی ڕزگارکەرەکەی جیهانە!»⁴³پاش ئەو دوو ڕۆژە یەشوا سۆخاری، بەجێهێشت و چوو بۆ ناوچەی گەلیلی، ⁴⁴چونکە خۆی فەرموو بووی: « پێغەمبەر لە شاری خۆی ڕێزی لێ ناگیرێت!» ⁴⁵کاتێک گەیشتە گەلیلی خەڵکەکەی پێشوازییان لێی کرد، چونکە ئەوانیش بۆ جەژن هاتبوون و هەموو ئەو شتانەیان بینی بوو کە لە جەژنی پەسخە، لە یورشلایم کردبووی.⁴⁶یەشوا گەیشتە کانا لە ناوچەی گەلیلی، کە لەوێ ئاوی گۆڕی بو بۆ شەراب. لە شارۆچکەی کەفەرناخوم کاربەدەستێکی پاشا هەبوو، کوڕێکی نەخۆشی هەبوو. ⁴⁷کاتێک بیستی یەشوا لە یەهودیاوە هاتووەتە گەلیلی، چووە لای و لێی پاڕایەوە کە بێت بۆ کەفەرناخوم بۆ ئەوەی کوڕەکەی چاک بکاتەوە کە لە سەرەمەرگدا بوو.⁴⁸یەشوا پێی فەرموو: «ئێوە باوەڕناهێنن ئەگەر پەرجووی سەرسوڕهێنەر نەبینن!» ⁴⁹کاربەدەستەکەش لێی پاڕایەوە و گوتی: «گەورەم، پێش ئەوەی کوڕەکەم بمرێت وەرە!» ⁵⁰یەشوا پێی فەرموو: «بڕۆ! کوڕەکەت دەژیێت!» پیاوەکە باوەڕی بەو قسەیە کرد کە یەشوا پێی فەرموو، و ڕۆیشت.⁵¹کە بە ڕێگاوە بوو، کۆیلەکانی تووشی بوون و هەواڵیان پێدا کە کوڕەکەی زیندووە، ⁵²پرسیاری لێکردن لە چ کاتێکدا چاک بۆوە، وەڵامیان دایەوە: «دوێنێ کاتژمێر یەکی پاش نیوەڕۆ، تایەکە بەریدا».⁵³باوکەکە زانی لەو کاتە بووە کە یەشوا پێی فەرمووبوو: «کوڕەکەت دەژیێت». ئەوسا خۆی و خاووخێزانی هەموو باوەڕیان هێنا. ⁵⁴ئەمەش دووەم پەرجوو بوو کە یەشوا کردی دوای ئەوەی لە یەهودیاوە هاتە گەلیلی.

Chapter 5

¹پاش ماوەیەک لە کاتی جەژنێکی یەهودیەکان یەشوا چوو بۆ یۆرشەلایم، ²لە یۆرشەلایم لەلای دەروازەی مەڕەکان حەوزێک هەبوو بە عیبری پێیان دەگوت بێت‌حەسدا، بە دەوریدا پێنج هۆڵی هەبوو. ³لەوێ خەڵکێکی زۆر ڕاکشابوون، لە نەخۆش و کوێر و شەل و گۆج، چاوەڕێی جووڵانەوەی ئاوەکە بوون، ⁴چونکە هەندێک جار فریشتەیەک دادەبەزی ئاوی حەوزەکەی دەجوڵاند، جا ئەوەی یەکەمجار دەچووە ناوی، هەر نەخۆشییەکی هەبووایە چاک دەبووەوە.⁵نەخۆشێک بۆ ماوەی سی و هەشت ساڵ لە لای حەوزەکە بوو، ⁶یەشوا بینی لەوێ پاڵکەوتووە دەیزانی ماوەیەکی زۆرە وایە، پێی فەرموو: «دەتەوێ چاکبیتەوە؟»⁷نەخۆشەکە وەڵامی دایەوە: «گەورەم، کەسم نیە بمخاتە ناو حەوزەکەوە کاتێک ئاوەکە دەجوڵێت. چەندین جار هەوڵمداوە بڕۆمە ناوی، یەکێکی دیکە پێش من دەچێتە ناوی». ⁸یەشوا پێی فەرموو: «هەستە نوێنەکەت هەڵبگرە و بڕۆ».⁹هەرلەوکاتەدا کابرا چاک بۆوە نوێنەکەی هەڵگرت و ڕۆیشت. ئەو ڕۆژەش شەبات بوو.¹⁰یەهودیەکان بەو کابرایەیان گوت کە چاک ببۆوە: «ئەمڕۆ شەباتە. ڕێگە پێدارو نیە نوێنەکەت هەڵگریت!» ¹¹وەڵامی دانەوە: «ئەوەی چاکیکردمەوە پێی فەرمووم: نوێنەکەت هەڵبگرە و بڕۆ».¹²لێیان پرسی: «ئەو کەسە کێیە کە پێی گوتی: نوێنەکەت هەڵبگرە و بڕۆ؟» ¹³بەڵام کابرای چاکبۆوە نەیدەزانی کێیە، چونکە یەشوا لەوشوێنە دورکەوتەوە، کە خەڵک لێی کۆببوونەوە.¹⁴دوای ئەوە یەشوا ئەوی لە پەرستگا بینیەوە، و پێی فەرموو: «ئەوەتا چاکبوویتەوە. ئیتر گوناهە مەکە نەوەک خراپترت بەسەربێت!» ¹⁵پیاوەکە زانی ئەوەی چاکی کردۆتەوە یەشوایە، خێرا ڕۆیشت و هەواڵی بە ڕابەرانی یەهوود دا.¹⁶یەهودیەکان دەستیان کرد بە چەوسانەوەی یەشوا لەبەرئەوەی ئەو کارانەی لە ڕۆژی شەباتدا دەیکرد. ¹⁷بەڵام یەشوا پێی فەرموون: «هەتا ئێستا باوکم کار دەکات، منیش کار دەکەم!» ¹⁸لەبەر ئەم هۆیەش یەهودیەکان هەوڵی زیاتریان دەدا بیکوژن، نەک تەنها لەبەر ئەوەی شەباتی شکاند، بەڵکو دەیگوت کە خودا باوکیەتی، خۆی بە خودا یەکسان دەکرد.¹⁹یەشوا پێی فەرموون: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم ڕۆڵەکە ناتوانێت لە خۆیەوە هیچ شتێک بکات، بەڵکو ئەوە دەکات کە دەبینێت باوک دەیکات، چونکە هەرچی باوک دەیکات، ڕۆڵەکە دەیکات، ²⁰باوک ڕۆڵەکەی خۆی خۆشدەوێت، و هەموو ئەوانەی پیشان دەدات کە دەیکات، کاری لەمانەش مەزنتری پیشان دەدات، تاوەکو سەرسام ببن.²¹هەروەک باوک مردووان هەڵدەستێنێتەوە و زیندوو دەکاتەوە، ڕۆڵەکە کێی بیەوێت زیندووی دەکاتەوە. ²²باوک کەس داوەری ناکات، بەڵکو هەموو داوەریەکی بە ڕۆڵەکە داوە، ²³تاکو هەموو ڕێزی ڕۆڵەکە بگرن وەک چۆن ڕێزی باوک دەگرن. ئەوەی ڕێزی ڕۆڵەکە نەگرێ ڕێزی باوکی نەگرتوە کە ناردوویەتی.²⁴ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی گوێ لە وتەکانم بگرێت و باوەڕ بهێنێت بەوەی ناردوومی ژیانی هەتاهەتایی دەبێت و لە ڕۆژی دوایی تاوانبار ناکرێت، چونکە لە مردنەوە بۆ ژیان گواستراوەتەوە.²⁵ڕاستی ڕاستیتان پێدەڵێم: ئەو کاتەی کە مردووەکان گوێیان لە دەنگی ڕۆڵەی خودا دەبێت، دێت کە ئێستایە ئەوانەی گوێیان لێدەبێت زیندوودەبنەوە.²⁶چونکە وەک چۆن باوک ژیانی لە خۆیدایە، بە ڕۆڵەکە دراوە ژیانی لە خۆیدابێت، ²⁷دەسەڵاتی داوەریشی داوەتێ، چونکە ئەو ڕۆڵەی مرۆڤە.²⁸لەوە سەرسام مەبن: چونکە کاتێک دێت هەموو ئەوانەی لەناو گۆڕدان دەنگی دەبیستن، ²⁹لێی دێنە دەرەوە: ئەوانەی کرداری چاکیان کردووە هەڵدەستنەوە بەرەو ژیان، بەڵام ئەوانەی کرداری خراپیان کردووە هەڵدەستنەوە بەرەو داوەریی دەچن.³⁰وە من لە خۆمەوە هیچ شتێک ناکەم، بەڵکو وەک دەبیستم داوەری دەکەم، داوەریەکەشم دادپەروەرانەیە، چونکە هەوڵی هێنانە دی خواستی خۆم نادەم بەڵکو خواستی ئەوەی ناردوومی. باوک شایەتی دەدات بۆ ڕۆڵەکە ³¹ئەگەر خۆم شایەتی بۆ خۆم بدەم، شایەتییەکەم ڕاست نیە، ³²بەڵام یەکێکی دیکە شایەتیم بۆ دەدات، من دەزانم شایەتییەکەی ئەو لەسەرمن ڕاستە.³³نێردراوتان ناردە لای یۆخەنان ئەویش شایەتی بۆ ڕاستیەکە دا. ³⁴من شایەتی مرۆڤ وەرناگرم، ئەمانەش دەڵێم لەپێناو ڕزگاربونتان، ³⁵یۆخەنان چرایەکی هەڵگیرساو و درەوشاوە بوو، دەتانویست بۆ ماوەیەکی دیاریکراو چێژ لە ڕووناکییەکەی وەربگرن.³⁶بەڵام من شایەتیەکم هەیە لەوەی یۆخەنان مەزنترە، شایەتی ئەو کارانەی باوک ڕایسپاردم تەواوی بکەم، ئەم کارانە کە دەیان کەم خۆیان شایەتیم بۆ دەدەن و دەریدەخەن کە باوک منی ناردووە، ³⁷باوکیش کە ناردوومی خۆی شایەتیم بۆ دەدات. ئێوە هەرگیز دەنگیتان نەبیستووە، و ڕواڵەتیتان نەبینیوە، ³⁸وتەکانی لە دڵی ئێوەدا ناچەسپێت، چونکە ئێوە ئەو کەسە بەڕاست نازانن کە ناردوویەتی.³⁹ئێوە پەرتووک دەپشکنن، چونکە پێتان وایە بەرەو ژیانی هەتاهەتایی ڕێنمایتان دەکات. ئەم پەرتوکانەش شایەتیم بۆ دەدەن، ⁴⁰بەڵام ڕەتیدەکەنەوە بێنە لام تاوەکو ژیانتان هەبێت.⁴¹شکۆمەندی لە خەڵک وەرناگرم. ⁴²بەڵام دەتانناسم، دەزانم کە خۆشەویستی خودا لە دڵتاندا نیە.⁴³بەناوی باوکمەوە هاتووم وەرتان نەگرتم، بەڵام پێشوازی لەوە دەکەن کە بە ناوی خۆیەوە دێت. ⁴⁴چۆن باوەڕم پێدەکەن لە کاتێکدا شکۆمەندی لە یەکتر وەردەگرن، بەبێ ئەوەی بەدوای ئەو شکۆمەندییەدا بگەڕێن ئەوەی تەنها خودا دەیبەخشێت!⁴⁵وا گومان مەبەن لەلای باوک سکاڵاتان لێ بکەم، یەکێکیتر لەوێ هەیە سکاڵاتان لێ بکات، ئەویش موشەیە ئەوەی هیواتان پێیەتی. ⁴⁶ئەگەر باوەڕتان بە موشە بکردایە، باوەڕتان بە منیش دەکرد، چونکە لەبارەی منەوە نووسیویەتی. ⁴⁷ئەگەرئێوە نووسراوی موشە بەڕاست نەزانن، چۆن وتەکانی من بەڕاست دەزانن؟»

Chapter 6

¹دوای ئەمە یەشوا چوو بۆ ئەوبەری دەریاچەی گەلیلی، کە دەریاچەی کینەرەتە، ²خەڵکێکی زۆر شوێنی کەوتبوون دوای ئەوەی ئەو پەرجووانەیان بینی کە نەخۆشەکانی چاک دەکردەوە. ³ئینجا یەشوا و قوتابییەکانی چوونە سەر شاخ و لەوێ دانیشتن.⁴جەژنی پەسخەی یەهودیەکان نزیک بوو. ⁵کاتێک یەشوا چاوی هەڵبڕی و خەڵکێکی بینی بەرەو ڕووی دێن، بە فیلیپۆسی گوت: «لەکوێ نان بکڕین و نا ن بەمانە بدەین؟» ⁶ئەمەی فەرموو بۆ ئەوەی تاقی بکاتەوە، چونکە یەشوا دەیزانی کە چی دەکات.⁷فیلیپۆس وەڵامی دایەوە: « ئەگەر بایی دوو سەد دینار نان بکڕین بەشیان ناکات، ئەگەر هەریەکەیان کەمێکی بەربکەوێت!» ⁸ئەندریا، برای شیمۆن پەترۆ، یەکێک بوو لەقوتابییەکانی پێی گوت: ⁹«کوڕێک لێرەیە پێنج نانی جۆ و دوو ماسی بچوکی پێیە. بەڵام ئەوەندە چیە بۆ ئەم هەمووە؟»¹⁰یەشوا فەرمووی: « دایان بنیشێنن!» ئەو شوێنە گیایەکی زۆری لێبوو. جا پیاوەکان کە پێنج هەزار دەبوون دانیشتن. ¹¹یەشوا نانەکانی وەرگرت و سوپاسی کرد، پاشان بەپێی پێویست دابەشی کرد بەسەر ئەوانەی دانیشتبوون. بۆ دووماسیەکەش هەمان شتی کرد. ¹²کاتێک هەمووان تێربوون، یەشوا بە قوتابییەکانی فەرموو: «ئەو پەلکە نانەی ماوەتەوە کۆی بکەنەوە تاکو هیچی بەفیڕۆ نەڕوات!»¹³ئەوانیش کۆیان کردەوە، و دوازدە سەبەتەیان پڕکرد لە پەلکە نانی ئەو پێنج نانە جۆیەیی کە مابووەوە. ¹⁴خەڵکەکە ئەو پەرجوەیان بینی کە یەشوا کردی، گوتیان: «بە ڕاستی ئەمە پێغەمبەرەکەیە هاتوە بۆ جیهان». ¹⁵یەشوا زانی ئەوان بە نیازن بیڕفێنن تاکو بیکەنە پاشا، بە تەنها گەڕایەوە سەر شاخ.¹⁶کە ئێوارە داهات قوتابیەکانی بۆ لای دەریاچەکە چوونە خوارەوە، ¹⁷سواری بەلەمێک بوون بەرەو کەفەرناخوم بەڕێکەوتن بەرەو ئەو بەری دەریاچەکە. تاریک داهات و یەشوا هێشتا نەگەیشتبووە لایان. ¹⁸ڕەشەبا هەڵیکرد و دەریاچە شڵەژا.¹⁹قوتابیەکان نزیکەی سێ بۆ چوار میل سەوڵیان لێدابوو، یەشوایان بینی لە بەلەمەکە نزیک دەبێتەوە بەسەر دەریاچەکەدا دەڕوات، جا ترسیان لێ نیشت، ²⁰ورەی بەرزکردنەوە فەرمووی: «ئەوە منم، مەترسن!» ²¹کاتێک داوایان لێکرد سواری بەلەمەکەبێت، تا بەلەمەکە گەیشتە ئەو کەنارەی بۆی دەچوون.²²بۆ ڕۆژی دواتر، ئەو خەڵکەی لەوبەری دەریاچەکە ڕاوەستابوون بینییان لە بەلەمێک زیاتر لەوێ نەبوو. یەشوا لەگەڵ قوتابیەکانی سواری بەلەم نەبوو( دوێنێ)، بەڵکو قوتابیەکانی بە تەنها بەڕێکەوتبوون. ²³ئینجا بەلەمی دیکە لە شاری کینەرەت، هاتە نزیک ئەو شوێنەی نانەکەیان لێی خوارد و دوای ئەوەی سوپاسی پەروەردگاری لەسەر کرابوو.²⁴کاتێک خەڵکەکە بینیان نە یەشوا لەوێیە و نە قوتابیەکانی، سواری بەلەمەکان بوون و چوونە کەفەرناخوم بە شوێن یەشوادا گەڕان. ²⁵کە لەوبەری دەریاچەکە دۆزییانەوە، لێیان پرسی: «مامۆستا، کەی گەیشتیتە ئێرە؟»²⁶یەشوا وەڵامی دانەوە: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئێوە بەدوامدا دەگەڕێن نەک لەبەر ئەوەی نیشانەکانتان بینی، بەڵکو لەبەر ئەوەی لە نانەکەتان خوارد و تێر بوون. ²⁷هەوڵ بۆ خۆراکێکی لەناوچومەدەن، بەڵکو بۆ خۆراکێک کە تا ژیانی هەتاهەتایی دەمێنێتەوە، ئەوەی ڕۆڵەی مرۆڤ دەتانداتێ، چونکە ئەم خۆراکە خودای باوک مۆری لێداوە».²⁸لێیان پرسی: «چی بکەین تاکو ئەو کارانە بکەین خودا داوای دەکات؟» ²⁹یەشوا وەڵامی دانەوە: «کارێک کە خودا داوای دەکات باوەڕ بەو کەسە بهێنن ناردوویەتی».³⁰لێیان پرسی: «چ پەرجووێک دەکەیت تاکو بیبینین و باوەڕت پێ بکەین؟ دەتوانی چی بەکەیت؟ ³¹باوباپیرانمان لە چۆڵەوانی مەنیان خوارد وەک لە پەرتوک نووسراوە: لە ئاسمانەوە نانی دانێ تاکو بیخۆن!»³²یەشوا وەڵامی دانەوە: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: موشە نەبوو نانەکەی لە ئاسمانەوە دانێ، بەڵکو باوکمە ئەوەی ئێستا لە ئاسمانەوە نانە ڕاستییەکەتان دەداتێ، ³³چونکە نانی خودا ئەوەیە کە لە ئاسمانەوە دابەزیوە و ژیان دەبەخشێتە جیهان». ³⁴پێیان گوت: «گەورەم، هەموو کاتێک ئەو نانەمان بدەرێ».³⁵یەشوا وەڵامی دانەوە: «من ئەوم نانی ژیانەکە. ئەوەی بێتە لام هەرگیز برسی نابێت، ئەوەش باوەڕم پێ بهێنێت هەرگیز تینووی نابێت. ³⁶بەڵام پێم گوتن، منتان بینیوە و باوەڕ ناهێنن، ³⁷بەڵام هەرکەسێک باوکم دەیداتە من دێتە لام، ئەوەشی بێتە لام هەرگیز دەریناکەم،³⁸من لە ئاسمانەوە دابەزیوم، نەک بۆ بەدیهێنانی خواستم، بەڵکو خواستی ئەوەی ناردوومی. ³⁹خواستەکەی ئەمەیە هیچ کەسێک لەوانە لەناو نەچن کە پێی داوم، بەڵکو لە ڕۆژی دواییدا هەڵیان دەستێنمەوە. ⁴⁰بەڵێ! خواستی باوکم ئەمەیە: هەرکەسێک ڕۆڵەکە ببینێت و باوەڕی پێ بهێنێت ژیانی هەتاهەتایی دەبێت، وە من لە ڕۆژی دواییدا هەڵی دەستێنمەوە».⁴¹یەهودیەکان دەستیان بە بۆڵەبۆڵکرد لەسەر یەشوا چونکە فەرمووی: «من نانەکەم ئەوەی لە ئاسمانەوە دابەزیوە». ⁴²گوتیان: «ئایا ئەمە یەشوا نیە کوڕی یۆسپ، ئێمە دایک و باوکی دەناسین، ئەمە چۆن دەڵێت: لە ئاسمانەوە دابەزیوم؟»⁴³یەشوا وەڵامی دانەوە : «لەناو خۆتاندا بۆڵەبۆڵ مەکەن! ⁴⁴کەس ناتوانێت بێتە لام ئەگەر باوک ڕاینەکێشێت ئەوەی ناردوومی. من لە ڕۆژی دواییدا هەڵیدەستێنمەوە. ⁴⁵لە پەڕتووکی پێغەمبەراندا هاتوە: هەمووان لە خودا فێر دەبن. جا ئەوەی لە باوکەوە بیستبێتی و فێربووبێت دێتە لام.⁴⁶ئەمە مانای ئەوە نیە کەس باوکی بینیوە: هەرگیز نەبینراوە تەنها ئەوەی لەگەڵ خودایە. تەنها ئەو باوکی بینیوە. ⁴⁷ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی باوەڕم پێ بهێنێت ژیانی هەتاهەتایی دەبێت.⁴⁸منم نانی ژیانەکە. ⁴⁹باوباپیرانتان لە چۆڵەوانیدا مەنیان خوارد و پاشانیش مردن،⁵⁰ئەوەتا لێرەیە ئەو نانەی لە ئاسمانەوە دابەزیوە تاکو هەرکەسێك لێی بخوات نەمرێت. ⁵¹من نانە زیندووەکەم کە لە ئاسمانەوە دابەزیوە. ئەگەر یەکێک لەم نانە بخوات بۆ هەتاهەتایە دەژیێت. ئەو نانەش کەمن دەیبەخشم، جەستەمە، دەیبەخشم تاکو جیهان بژیت».⁵²یەهودیەکان لەناو خۆیان دەمەقاڵێکی توندیان کرد، دەیانگوت: «ئەمە چۆن دەتوانێ جەستەی خۆیمان بداتێ بیخۆین؟» ⁵³یەشوا وەڵامی دانەوە: «ڕاستی ڕاستیتان پێدەڵێم: ئەگەر جەستەی ڕۆڵەی مرۆڤ نەخۆن و خوێنی نەخۆنەوە ژیان لەناو ئێوەدا نیە.⁵⁴ئەوەی جەستەم بخوات و خوێنم بخواتەوە ژیانی هەتاهەتایی هەیە، من لەڕۆژی دواییدا هەڵیدەستێنمەوە، ⁵⁵چونکە جەستەم خۆراکی ڕاستەقینەیە، و خوێنیشم خواردنەوەی ڕاستەقینە. ⁵⁶ئەوەی جەستەم بخوات و خوێنم بخواتەوە، لەمن دەچەسپێت ومنیش لەئەودا.⁵⁷وەک من زیندووم بە باوکی زیندوو کە ناردوومی، هەر بەم شێوە ئەوەی لە جەستەی من بخوات بەهۆی منەوە زیندووە. ⁵⁸ئەمە ئەو نانەیە کە لە ئاسمانەوە دابەزیوە، نەک وەکو ئەوەی باوباپیرانتان خواردیان و مردن. ئەوەی لەم نانە بخوات هەتاهەتایە دەژیت». ⁵⁹یەشوا هەموو ئەمانەی فەرموو لە کەفەرناخوم لە کەنیشت خەڵکی فێرکردەکرد.⁶⁰کە زۆرێک لە قوتابیەکانی گوێیان لەو فەرمایشتەی یەشوا بوو گوتیان: «ئەم قسەیە زۆر ئەستەمە! کێ گوێی لێدەگرێت؟» ⁶¹یەشوا لە دڵی خۆیدا زانی قوتابییەکانی بەهۆی ئەمەوە بۆڵەبۆڵ دەکەن، پرسیاری لێکردن: «ئایا ئەمە دەبێتە هۆی گومان کردن لەخۆتان؟⁶²ئەی ئەگەر ببینن ڕۆڵەی مرۆڤ بەرز ئەبێتەوە بۆ ئەو شوێنەی یەکەم جار لێی بوو؟ ⁶³گیان ئەوەیە ژیانەکە دەدات، بەڵام جەستە بە کەڵکی هیچ نایەت. ئەو قسانەی پێم گوتن گیان و ژیانن.⁶⁴بەڵام هەندێ لەئێوە باوەڕ ناهێنن!» یەشوا لە سەرەتادا دەیزانی ئەوانە کێن کە باوەڕی پێناهێنن، هەروەها دەیزانی کێ ناپاکی لێدەکات. ⁶⁵پاشان فەرمووی: «لەبەر ئەوە پێم گوتن: کەس ناتوانێ بێت بۆلام تەنها ئەوەی باوک ڕێگەی پێدەدات».⁶⁶لەو کاتەوە زۆرێک لە شوێنکەوتوەکانی بەجێیان هێشت، وئیتر نەگەڕانەوە کە شوێنی بکەون! ⁶⁷بە دوازدە قوتابیەکەی فەرموو: «ئێوەش دەتانەوێ وەک ئەوان بڕۆن؟» ⁶⁸شیمۆن پەترۆ وەڵامی دایەوە: «پەروەردگار، بچینە لای کێ؟ وشەکانی ژیانی هەتاهەتایی لەلای تۆیە. ⁶⁹ئێمە باوەڕمان هێنا و زانیمان کە تۆ پیرۆزەکەی خودایت!»⁷⁰یەشوا پێی فەرموون: «ئایا من ئێوەی دوازدەم هەڵنەبژاردووە، لەگەڵ ئەوەشدا یەکێک لە ئێوە شەیتانە؟» ⁷¹بەوە ئاماژەی بە یەهودای کوڕی شیمۆنی ئیسخاریۆتی کرد، چونکە سەرەڕای ئەوەی کە یەکێک بوو لە دوازدە قوتابیەکە، کە پاشان بەگرتنیدا!

Chapter 7

¹دوای ئەمانە یەشوا بە گەلیلیدا دەگەڕا، و نەیدەویست بەناو یەهودیا بگەڕی، چونکە یەهودیەکان دەیانویست بیکوژن. ²کاتێک جەژنی کەپرەشینەی یەهودییەکان نزیک بۆوە،³براکانی پێیان گوت: «ئێرە بەجێبهێڵە و بڕۆ بۆ ناوچەی یەهودیا تاکو قوتابییەکانی خۆشت کارەکانت ببینن کە تۆ دەیکەیت، ⁴هیچ کەسێک بە نهێنی شتێک ناکات ئەگەر بیەوێت ناوبانگ دەربکات. ئەگەر ئەم شتانە دەکەیت، خۆت بۆ جیهان ئاشکراکە».⁵چونکە تەنانەت ئەوانیش باوەڕیان پێی نەدەکرد. ⁶یەشوا وەڵامی دانەوە: «کاتی من هێشتا نەهاتووە، بەڵام کاتی ئێوە هەردەم گونجاوە. ⁷جیهان ناتوانێت ڕقی لێتان ببێتەوە، بەڵام ڕقی لە منە، چونکە من شایەتی لەسەر دەدەم کە کارەکانی خراپن.⁸ئێوە دەچن بۆ جەژن، بەڵام من ئێستا ناچمە ئەم جەژنە، چونکە هێشتا کاتی من نەهاتووە». ⁹ئەمانەی پێگوتن لە گەلیلی مایەوە.¹⁰کاتێک براکانی چوونە جەژنەکە، ئەویش ڕۆیشت بەڵام بە ئاشکرا نا، بەڵکو بەنهێنی. ¹¹ڕابەرانی یەهود لە جەژنەکەدا، بەشوێنیدا دەگەڕان و دەیانگوت: «ئەو پیاوە لەکوێیە؟»¹²لەنێو خەڵکەکەدا مشتومڕێکی زۆری لەسەر بوو، هەندێکیان دەیانگوت: «پیاوێکی چاکە» خەڵکی دیکەش دەیانگوت: «نەخێر! بەڵکو خەڵک گومڕا دەکات» ¹³بەڵام کەس نەیدەوێرا بە ئاشکرا باسی بکات، لە ترسی یەهودیەکان.¹⁴کاتێک نیوەی جەژنەکە تێپەڕی، یەشوا چووە پەرستگا و دەستی کرد بە فێرکردنی خەڵکی. ¹⁵یەهودییەکان سەرسام بوون و پرسییان: «ئەمە کە فێرنەکراوە چۆن لەبارەی ئەم پەرتووکە زانیاری هەیە؟» ¹⁶یەشوا وەڵامی دانەوە: «فێرکردنم هی خۆم نیە، بەڵکو هی ئەوەیە کە ناردوومی¹⁷ئەگەر کەسێک بیەوێت خواستی خودا ئەنجام بدات ئەوا دەزانێت ئاخۆ فێرکردنەکانم لە خوداوەیە یان لە خۆمەوە قسە دەکەم. ¹⁸ئەوەی لە خۆیەوە بدوێت، داوای شکۆمەندی بۆخۆی دەکات؛ بەڵام ئەوەی داوای شکۆمەندی ئەوە بکات کە ناردوویەتی ئەمە ڕاستگۆیە و ناڕەوایی تێدا نیە.¹⁹ئایا موشە تەوراتی پێنەداون؟ بەڵام کەس لە ئێوە کاری پێ ناکات!بۆچی هەوڵی کوشتنم دەدەن؟» ²⁰خەڵکەکە وەڵامیان دایەوە: « خێوی تێدایە! کێ هەوڵی کوشتنت دەدات؟»²¹یەشوا پێی فەرموون: «کارێکم کرد و هەمووتان سەرسام بوون لە ڕۆژی شەبات. ²²موشە خەتەنەکردنی پێ سپاردوون هەرچەندە خەتەنەکردن بۆ موشە ناگەڕێتەوە لە موشەوە نەبووە بەڵکو لە باوکانەوەیە لەبەرئەوەیە مرۆڤ خەتەنە دەکەن گەر ڕۆژی شەباتیش بێت.²³ئەگەر کوڕ لە ڕۆژی شەبات خەتەنە بکرێت تاکو تەوراتی موشە نەشکێت، بۆچی لە من تووڕە دەبن کە لە ڕۆژی شەبات سەراپای مرۆڤێکم چاککردەوە؟ ²⁴بە ڕواڵەت داوەری مەکەن، بەڵکو دادێکی دادپەروەرانە بدەن».²⁵لەبەر ئەوە هەندێک لە خەڵکی یۆرشەلایم دەیانگوت: «ئەمە نیە ئەوەی دەیانەوێت بیکوژن؟ ²⁶ئەوەتا بە ئاشکرا قسە دەکات و هیچی پێ ناڵێن. ئایا سەرۆکەکان بەڕاستی بۆیان دەرکەوتووە کە ئەمە مەسیحەکەیە؟ ²⁷کاتێک مەسیحەکە دێت کەس نازانێت لە کوێوە دێت، بەڵام ئێمە بنەچەی دەزانین!»²⁸یەشوا لە پەرستگا بەردەوام بوو، لەسەر فێرکردنی خەڵکی و هاواری دەکرد، دەیفەرموو: « ئێوە دەمناسن و دەزانن هی کوێم! لە خۆمەوە نەهاتووم، بەڵام ئەوەی منی ناردووە ڕاستە، ئێوە نایناسن. ²⁹بەڵام من دەیناسم، چونکە لە ئەوم و ئەویش منی ناردووە».³⁰لەبەر ئەوە هەوڵیان دەدا بیگرن، بەڵام کەس دەستی بۆ درێژ نەکرد، چونکە هێشتا کاتی نەهاتبوو. ³¹زۆر لە خەڵکەکەش باوەڕیان پێی هێنا، و گوتیان: «ئایا کاتێک مەسیحەکە، دێت، پەرجووی زیاتر دەکات لەوەی ئەم کردوویەتی؟» ³²فەریسییەکان گوێیان لێبوو کە خەڵکەکە لەبارەی یەشواوە چرپەچرپ دەکەن، کاهینانی باڵا و فەریسییەکان پاسەوانیان نارد تاوەکو بیگرن.³³یەشوا پێی گوتن: «ماوەیەکی کەمم لەگەڵتان ماوە، ئینجا دەچمەوە لای ئەوەی ناردوومی. ³⁴بەدوامدا دەگەڕێن بەڵام نامدۆزنەوە، هەروەها ناتوانن بێن بۆ ئەو شوێنەی من لێی دەبم».³⁵ئیتر یەهودییەکان لەنێو خۆیاندا پرسیاریان دەکرد: «ئەمە بە نیازە بۆ کوێ بڕوات کە ناتوانین بیدۆزینەوە؟ ئایا بۆ شارە یۆنانییەکان دەڕوات، کە یەهودیەکانی، تێدا بڵاو بۆتەوە تاکو یۆنانییەکان فێر بکات؟ ³⁶مەبەستی لەم قسەیە چییە : داوام دەکەن بەڵام نامدۆزنەوە، و ناتوانن بێن بۆ ئەو شوێنەی من لێی دەبم؟»³⁷لە گەورەترین کۆتا ڕۆژی جەژندا، یەشوا ڕاوەستا و بەدەنگی بەرز فەرمووی: «ئەگەر یەکێک تینووی بوو با بێتە لام و بخواتەوە. ³⁸وەک لەپەرتوکەکەدا هاتوە، ئەوەی باوەڕم پێ بهێنێت لە ناخییەوە ڕووبارەکانی ئاوی ژیان دەڕوات».³⁹یەشوا ئەمەی گوت مەبەستی لە گیانی پیرۆز بوو کە ئەوانەی باوەڕی پێدەهێنن دواتر وەریدەگرن. بەڵام هێشتا گیانی پیرۆز نەدرابوو چونکە یەشوا شکۆمەند نەببوو.⁴⁰ئامادەبوان کە گوێیان لەم قسانە بوو، گوتیان: «ئەمە بە ڕاستی پێغەمبەرەکەیە». ⁴¹هەندێکی دیکە گوتیان: «ئەمە مەسیحەکەیە». بەڵام هەندێک گوتیان: «ئایا مەسیحەکە لە گەلیلی دەردەکەوێت؟ ⁴²ئایا پەرتووکەکە نافەرمووێت کە مەسیحەکە لە ڕەچەڵەکی داڤید، و لە بێت‌ لەخمەوە دێت، ئەو گوندەی کە داڤیدی لێبوو؟»⁴³بۆیە بەهۆی ئەوەوە دووبەرەکی کەوتە نێوان خەڵکەکە. ⁴⁴هەندێک لەوان ویستیان بیگرن؛ بەڵام کەس دەستی بۆ نەبرد.⁴⁵پاسەوانەکان گەڕانەوە لای سەرۆکی کاهینەکان و فەریسییەکان، ئەوانیش لێیان پرسین: «بۆچی نەتانهێنا؟» ⁴⁶وەڵامیان دایەوە: «هەرگیز کەس وەک ئەمە قسەی نەکردووە!»⁴⁷بەتوڕەیی وەڵامیان دانەوە: «ئایا ئێوەش گومڕا بوون؟ ⁴⁸باشە کەست دیوە لە سەرۆکەکان یان فەریسییەکان باوەڕی پێ هێنابێت؟ ⁴⁹تەنها ئەم خەڵکانە نەبێت کە لە تەورات نازانن نەفرەتیان لێبێت!»⁵⁰نیکۆدیمۆس یەکێک بوو لەوان، کە پێشتر بەشەو هاتبووە لای یەشوا، ⁵¹پێیگوتن: « پێتان وایە تەوراتمان داوەری یەکێک دەکات پێش ئەوەی گوێی لێ بگرێت و بزانرێت تاوانەکەی چیە؟» ⁵²وەڵامیان دایەوە: «تۆش گەلیلیت؟ پەرتوکەکە بخوێنەوە بزانە کە هیچ پێغەمبەرێک لە گەلیلی دەرناکەوێت!»⁵³ئیتر هەریەکە چووەوە ماڵی خۆی.

Chapter 8

¹بەڵام یەشوا، چوو بۆ کێوی زەیتوون. ²لە بەرەبەیاندا گەڕایەوە پەرستگا، خەڵکێکی زۆر، لەدەوری کۆبوونەوە ئەویش دانیشت و دەستی کرد بە فێرکردنیان. ³مامۆستایانی تەورات و فەریسییەکان ژنێکیان هێنا کە لە کاتی داوێنپیسیدا گیرابوو، لە ناوەڕاستی خەڵکەکە ڕایانگرت،⁴پێیان گوت: «مامۆستا، ئەم ژنە لە کاتی ئەنجامدانی داوێنپیسیدا گیراوە. ⁵موشە لە تەوراتدا ڕایسپاردووین کەسی ئاوا بەردباران بکرێت، تۆ لەم بارەوە چی دەڵێیت؟» ⁶ئەمەیان بۆ تاقیکردنەوەی یەشوا گوت، تاکو تاوانباری بکەن و داوەری بکەن. بەڵام یەشوا خۆی چەماندەوەو بە پەنجە دەستی کرد بە نووسین لەسەر زەوی.⁷کاتێک ئەوان پێداگیریان کرد لە پرسیارەکە، یەشوا هەستایەوە و پێی فەرموون: «کێ لەئێوە بێ گوناهە با یەکەم جار بەردی تێبگرێت!» ⁸دیسان خۆی چەماندەوە و دەستی کردەوە بە نووسین لەسەر زەوی.⁹کە گوێیان لەو قسەیە بوو یەک لەدوای یەک پاشەکشەیان کرد، سەرەتا لە پیرانەوە. ئەوسا یەشوا بە تەنها مایەوە، ژنەکەش لەوێ ڕاوەستابوو. ¹⁰یەشوا هەستا و پێی فەرموو: «ئەی ژن ئەوان لە کوێن؟ کەس تاوانباری کردیت؟» ¹¹وەڵامی دایەوە : «نەخێر گەورەم». یەشوا پێی فەرموو: «منیش تاوانبارت ناکەم. بڕۆ ئیتر مەگەڕێوە سەر گوناهەکەت!»¹²دیسانەوە یەشوا قسەی بۆ کردن و فەرمووی: «من ڕووناکی جیهانم. ئەوەی دوام بکەوێت هەرگیز بە تاریکیدا ناڕوات بەڵکو ڕووناکی ژیانی دەبێت». ¹³فەریسییەکان بەرهەڵستیان کرد و پێیان گوت: «تەنها خۆت شایەتی بۆ خۆت دەدەیت، شایەتییەکەت ڕاست نیە».¹⁴وەڵامی دانەوە: «لەگەڵ ئەوەی شایەتی بۆ خۆم دەدەم شایەتییەکەم ڕاستە، چونکە دەزانم لەکوێوە هاتووم و بۆ کوێ دەڕۆم؛ بەڵام ئێوە نازانن من لەکوێوە هاتووم یان بۆ کوێ دەڕۆم. ¹⁵ئێوە بەگوێرەی پێوانەکانی مرۆڤ داوەری دەکەن، بەڵام من کەس داوەری ناکەم، ¹⁶ئەگەر داوەریش بکەم داوەریەکەم دادپەروەرانەیە، چونکە بە تەنها داوەری ناکەم، بەڵکو من و باوک ئەوەی ناردوومی.¹⁷لە تەوراتی ئێوەشدا نووسراوە کە شایەتی دوو کەس ڕاستە: ¹⁸من شایەتی بۆ خۆم دەدەم، باوکیش شایەتیم بۆ دەدات ئەوەی ناردوومی».¹⁹لێیان پرسی: «باوکت لەکوێیە؟» وەڵامی دانەوە: « ئێوە نە من دەناسن، و نە باوکیشم. ئەگەر منتان بناسیایە ئەوا باوکمتان دەناسی». ²⁰یەشوا ئەو قسانەی فەرموو لە پەرستگا لە نزیک گەنجینەی بەخشین بوو. بەڵام کەس نەیگرت، چونکە هێشتا کاتی نەهاتبوو.²¹دیسان یەشوا پێی فەرموون: «من دەڕۆم و ئێوە بەدوامدا دەگەڕێن، ئێوە ناتوانن بێنە ئەو شوێنەی من بۆی دەچم، بەڵام لەناو گوناهەکانتان دەمرن». ²²لەبەر ئەوە یەهودیەکان پرسیاریان کرد و گوتیان: «مەبەستی چیە لەو قسەیەی دەڵێی ناتوانن بێنە ئەو شوێنەی کە من لێی دەبم؟ ئایا خۆی دەکوژێت؟»²³یەشوا وەڵامی دانەوە: «ئێوە هی خوارەوەن. من هی سەرەوەم. ئێوە هی ئەم جیهانەن. من لەو نیم. ²⁴لەبەر ئەوە پێم گوتن: لەناو گوناهەکانتان دەمرن، چونکە ئەگەر باوەڕ نەهێنن کە من ئەوم، ئەوا لەناو گوناهەکانتان دەمرن».²⁵لێیان پرسی: «تۆ کێیت؟»یەشوا وەڵامی دانەوە: «لە سەرەتاوە پێم گوتن! ²⁶زۆر شتم هەیە بیڵێم و ئێوەی پێ تاوانباربکەم. بەڵام ئەوەی ناردوومی جێی متمانەیە، هەرچیم لەو بیستووە بە جیهانی دەڵێم». ²⁷ئەوان تێنەگەیشتن لەوەی یەشوا فەرمووی ئاماژەیە بۆ باوک.²⁸لەبەر ئەوە یەشوا پێی فەرموون: «کاتێک ڕۆڵەی مرۆڤ هەڵدەواسن ئەوسا دەزانن کە من ئەوم، لە خۆمەوە هیچ کارێک ناکەم، بەڵکو بەو جۆرە قسە دەکەم کە باوک فێری کردووم. ²⁹ئەوەی ناردوومی لەگەڵمدایە، و بە تەنها بەجێی نەهێشتووم، چونکە هەمیشە ئەوە دەکەم کە جێی ڕەزامەندی ئەوە». ³⁰کاتێک یەشوا ئەم قسانەی دەکرد، زۆر کەس باوەڕیان پێی هێنا.³¹یەشوا بەو یەهودیانەی فەرموو کە باوەڕیان پێی هێنابوو: «ئەگەر لەسەر فێرکردنەکانم بچەسپێن، ئەوە بەڕاستی قوتابی منن. ³²ڕاستیەکە دەناسن، ڕاستیکە ئازادتان دەکات». ³³یەهودیەکان بەرپەرچیان دایەوە: «ئێمە نەوەی ئەڤراهامین، هەرگیز کۆیلەی کەس نەبووین! ئیتر چۆن دەڵێی: ئێوە ئازاد دەبن؟»³⁴یەشوا وەڵامی دانەوە: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: هەریەکێک گوناهە بکات دەبێتە کۆیلەی گوناهە. ³⁵کۆیلە هەتاهەتایە لە ماڵی گەورەکەی نامێنێتەوە؛ بەڵام کوڕ هەتاهەتایە دەمێنێتەوە. ³⁶ئەگەر ڕۆڵەکە ئازادی کردن ئەوا بە ڕاستی ئازاد دەبن.³⁷من دەزانم ئێوە لە نەوەی ئەڤراهامن. بەڵام هەوڵی کوشتنم دەدەن، چونکە وتەکانم لە دڵی ئێوەدا جێگای نابێتەوە. ³⁸من ئەوە دەڵێم کە لەلای باوکم بینیومە، ئێوەش ئەو کارە دەکەن لە باوکتانەوە بیستووە».³⁹بەناڕەزاییەوە گوتیان: «باوکمان ئەڤراهامە!» ئەویش پێی فەرموون: «ئەگەر ڕۆڵەی ئەڤراهام بوونایە، کردارەکانی ئەڤراهامتان دەکرد. ⁴⁰بەڵام ئێستا هەوڵی کوشتنی کەسێک دەدەن کە ڕاستی پێ گوتن ئەوەی لە خودا بیستویەتی . ئەڤراهام ئەو کارانەی نەکردووە. ⁴¹ئێوە کردارەکانی باوکتان دەکەن!» جا پێیان گوت: « ئێمە بە زۆڵی لەدایک نەبووین. یەک باوکمان هەیە ئەویش خودایە».⁴²یەشوا پێی فەرموون: «ئەگەر خودا باوکتان بووایە منتان خۆشدەویست، چونکە لە خوداوە دەرچووم و هاتووم. لە خۆمەوە نەهاتووم، بەڵکو ئەو ناردوومی. ⁴³بۆچی لە وتەکانم تێناگەن؟ چونکە ئێوە ناتوانن گوێ لە وتەکانم بگرن! ⁴⁴ئێوە لە شەیتانی باوکتانن، دەتانەوێت ئارەزووەکانی باوکتان جێبەجێ بکەن. ئەو لە سەرەتاوە بکوژی مرۆڤ بووە، لە ڕاستی نەچەسپاوە چونکە ڕاستی لە ئەودا نیە! کاتێک درۆ دەکات ئەوەی تیایەتی دەری دەکات، چونکە درۆزنە و باوکی درۆیە!⁴⁵هەر بۆیە کاتێک من ڕاستی، دەڵێم ئێوە باوەڕم پێ ناکەن. ⁴⁶کێ لەئێوە دەتوانێت گوناهێکم لەسەر بسەلمێنێ؟ مادام ڕاستی دەڵێم، بۆچی بەڕاستم نازانن؟ ⁴⁷ئەوەی بەڕاستی لە خوداوەبێت، گوێ لە وشەی خودا دەگرێت. بەڵام ئێوە وشەی خودا ڕەتدەکەنەوە، چونکە لە خوداوە نین!»⁴⁸یەهودییەکان گوتیان: «ئایا ئێمە ڕاست ناڵێین کە تۆ سامریت و خێوت تێدایە؟» ⁴⁹وەڵامی دانەوە: «خێوم تێدا نیە، بەڵام ڕێزی باوکم دەگرم و ئێوەش سووکایەتیم پێ دەکەن.⁵⁰من داوای شکۆمەندی بۆ خۆم ناکەم، لەوێ یەکێک هەیە کە بۆم داوا دەکات و داوەری دەکات. ⁵¹ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەگەر یەکێک گوێڕایەڵی وتەکانم بێت هەرگیز مردن نابینێت».⁵²یەهودییەکان پێیان گوت: «ئێستا زانیمان خێوت تێدایە. ئەڤراهام و پێغەمبەران مردن، کەچی تۆ دەڵێیت ئەوەی گوێڕایەڵی وتەکانم بێت هەرگیز تامی مردن ناکات. ⁵³ئایا تۆ لە ئەڤراهامی باوکمان مەزنتری کە مرد؟ تەنانەت پێغەمبەرانیش مردن؛ خۆت بە چی دەزانیت؟»⁵⁴وەڵامی دانەوە: «ئەگەر من خۆم شکۆمەند بکەم، ئەوا شکۆمەندییەکەم هیچ نیە، ئەوە باوکمە کە شکۆمەندم دەکات ئەوەی ئێوە دەڵێن خودامانە. ⁵⁵هەرچەندە ئێوە نایناسن. بەڵام من دەیناسم. ئەگەر بڵێم نایناسم، وەک ئێوە دەبمە درۆزن. بەڵام دەیناسم و کاربە وتەکانی دەکەم. ⁵⁶ئەڤراهامی باوکتان دڵشاد بوو هیوای بینینی ڕۆژی منی هەبوو، جا ئەو ڕۆژەی بینی و دڵخۆش بوو»⁵⁷یەهودیەکان پێیان گوت: «تۆ ئێستا تەمەنت نەبووە بە پەنجا ساڵ، ئیتر چۆن دەڵێیت کە ئەڤراهامت بینیوە؟» ⁵⁸پێی فەرموون: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: من هەم پێش ئەوەی ئەڤراهام هەببێت». ⁵⁹بەردیان هەڵگرت تاکو بەردبارانی بکەن، بەڵام یەشوا خۆی ونکردو دەرچوو لە پەرستگا.

Chapter 9

¹کاتێک یەشوا بە ڕێگادا تێدەپەڕی، پیاوێکی بینی کە بە زگماک نابینا بوو، ²قوتابییەکانی لێیان پرسی: «مامۆستا، کێ گوناهەی کردووە: ئەم پیاوە یان دایک و باوکی، کە بە نابینایی لەدایک بووە؟»³یەشوا وەڵامی دانەوە: «نە ئەمە گوناهی کردووە نە دایک و باوکی، بەڵکو تاکو کارەکانی خودای تێدا بەدەرکەوێت. ⁴هەتا ڕۆژە لەسەرمە کاری ئەوە بکەم کە ناردوومی چونکە شەو دادێت. و کەس ناتوانێت کاری تێدا بکات. ⁵مادام لە جیهاندام، من ڕووناکی جیهانم».⁶ئەمەی فەرموو، و تفی لەسەر خۆڵ کرد، بە تفەکە قوڕی، گرتەوە و خستیە سەر چاوی نابیناکە، ⁷پێی فەرموو: «بڕۆ لە گۆمی شیلوام خۆت بشۆ»، شیلوام واتا نێردراو. جاڕۆیشت خۆی شوشت و بە چاوی ساغەوە گەڕایەوە.⁸دراوسێیەکانی پرسیاریان کرد و ئەوانەی پێشتر بینیبوویان سواڵ دەکات گوتیان: «ئەمە ئەوە نیە دادەنیشت و سواڵی دەکرد؟» هەندێک گوتیان: «ئەوە خۆیەتی». ⁹هەندێکی دیکە گوتیان: «نەخێر، بەڵام لەو دەچێت!» بەڵام ئەو وەڵامی دانەوە و گوتی: «من ئەوم!»¹⁰پێیان گوت: «ئەی چۆن چاوت کرایەوە؟» ¹¹وەڵامی دایەوە: «پیاوێک بە ناوی یەشوا، قوڕی گرتەوە و چاومی سواخدا، پێی گوتم : بڕۆ لە گۆمی شیلوام خۆت بشۆ. منیش ڕۆیشتم خۆمم شوشت بینایم بۆگەڕایەوە!» ¹²لێیان پرسی: «ئێستا ئەو لەکوێیە؟» گوتی: «نازانم!»¹³ئەو پیاوەی پێشتر نابینا بوو بردیانە لای فەریسییەکان. ¹⁴ئەو ڕۆژەی کە یەشوا قوڕەکەی گرتەوە و چاوی کردەوە شەبات بوو. ¹⁵لەبەر ئەوە فەریسییەکان لێیان پرسی کە چۆن چاوی چاک بۆتەوە. پیاوەکە وەڵامی دانەوە: «قوڕی خستە سەر چاوم، منیش شوشتم، وا ئێستا دەبینم!»¹⁶هەندێک لە فەریسییەکان گوتیان: «ئەم پیاوە نابێت لەخوداوە بێت، چونکە شەبات ناپارێزێت». بەڵام هەندێکیان گوتیان: «چۆن پیاوێکی گوناهبار دەتوانێت پەرجووی لەم جۆرە بکات؟» ئیتر دووبەرەکی کەوتە نێوانیان. ¹⁷دیسان پرساریان لە نابیناکە کرد: «تۆ دەربارەی ئەو چی دەڵێیت، چونکە چاوی تۆی چاک کردەوە؟» گوتی: «پێغەمبەرە!» ¹⁸ڕابەرانی یەهوود باوەڕیان نەکرد کە ئەمە نابینا بووە و ئێستا دەبینێت، جا دایک و باوکی پیاوەکەیان بانگکرد¹⁹پرسیاریان لێکردن: «ئایا ئەمە کوڕتانە کە دەڵێن بە نابینایی لەدایک بووە؟ ئەی ئێستا چۆن دەبینێت؟» ²⁰دایک و باوکی وەڵامیان دایەوە: «دەزانین ئەمە کوڕمانە و بە نەبینایی لەدایک بووە. ²¹بەڵام نازانین ئێستا چۆن دەبینێت، وە کێ چاوی چاک کردۆتەوە. لێی بپرسن، ئەو گەورەیه، لەبارەی خۆیەوە وڵامتان دەداتەوە!»²²دایک و باوکی ئەمەیان گوت لە ترسی ڕابەرانی یەهوود، چونکە یەهودیەکان کۆک بوون لەسەر ئەوەی هەرکەسێک دانبنێت کە یەشوا مەسیحەکەیە، لە کەنیشت دەریبەکەن. ²³لەبەر ئەوە دایک و باوکی گوتیان: «ئەو گەورەیە، لە خۆی بپرسن».²⁴دیسان فەریسییەکان، ئەو پیاوەی پێشتر نابینا بوو بانگیان کرد، و پێیان گوت: «شکۆمەندی بۆخودا! ئێمە دەزانین ئەم پیاوە گوناهبارە». ²⁵وەڵامی دایەوە: «ئەو گوناهبارە، ئەوە نازانم! تەنها یەک شت دەزانم،: من نابینا بووم و ئێستا دەبینم!»²⁶دووبارە لێیان پرسی: «چی لێکردیت؟ چۆن چاوی تۆی کردەوە؟» ²⁷وەڵامی دانەوە: «پێم گوتن گوێتان لێ نەگرتم، بۆچی دیسان دەتانەوێ ببیستن؟ ئێوەش دەتانەوێ ببنە قوتابی ئەو؟» ²⁸جوێنیان پێیدا و پێیان گوت: «تۆ قوتابی ئەویت! بەڵام ئێمە قوتابی موشەین. ²⁹ئێمە دەزانین موشە لەگەڵ خودا قسەی کرد؛ بەڵام نازانین ئەوە لە کوێوە هاتوە!»³⁰پیاوەکە وەڵامی دانەوە: «ئەمە شتێکی سەیرە! ئەو چاوی کردوومەتەوە، ئێوەش دەڵێن نازانین ئەو لەکوێوە هاتووە! ³¹ئێمە دەزانین خودا وەڵامی گوناهباران ناداتەوە، بەڵام گوێ لە یەکێک دەگرێت خۆپارێز بێت و خواستی پەیڕەو بکات،³²بەدرێژایی نەوەکان نەبیستراوە یەکێک چاوی بە زگماک نابینا بکاتەوە! ³³ئەگەر ئەوە لە خوداوە نەبێت، نەیدەتوانی هیچ شتێک بکات». ³⁴هاواریان بە سەریدا کرد: «تۆ بە تەواوی لە گوناهە لەدایک بوویت تۆ فێرمان دەکەیت!» جا دەریانکردە دەرەوەی کەنیشت.³⁵یەشوا بیستی دەریانکردۆتە دەرەوە، دۆزییەوە و پێی فەرموو: «باوەڕ بە ڕۆڵەی خودا دەکەیت؟» ³⁶وەڵامی دایەوە: «گەورەم ئەوە کێیە تاکو باوەڕی پێ بکەم؟» ³⁷یەشوا پێی فەرموو: «ئەوەی بینیوتە، ئەوەی قسەت لەگەڵ دەکات، ئەوە خۆیەتی!» ³⁸ئەویش گوتی: «پەروەردگارم باوەڕ دەکەم!» ئینجا کڕنۆشی بۆ برد.³⁹یەشوا فەرمووی: «بۆ داوەری هاتوومەتە ئەم جیهانە: تاکو ئەوانەی نابینان ببینن، و ئەوانەی دەبینن کوێربن!» ⁴⁰هەندێک فەریسی کە لەگەڵی بوون گوێیان لەمە بوو لێیان پرسی: «ئایا ئێمەش کوێرین؟» ⁴¹یەشوا وەڵامی دانەوە: «ئەگەر ئێوە بەڕاستی کوێر بوونایە گوناهتان نەدەبوو. بەڵام ئێوە بانگەشەی ئەوە دەکەن دەبینین، لەبەر ئەوە گوناهەکەتان دەمێنێتەوە».

Chapter 10

¹«ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی لە دەرگاوە نەچێتە ناو گەوەڕی مەڕەکان بەڵکو بە ڕێگایەکی دیکەدا بۆی سەربکەوێت، ئەوە دز و جەردەیە. ²بەڵام ئەوەی لە دەرگاوە بچێتە ژوورەوە ئەوە شوانی مەڕەکانە،³دەرگاوانیش دەرگاکەی لێ دەکاتەوە، مەڕەکانیش گوێ لە دەنگی دەگرن، بە ناو بانگی مەڕەکانی خۆی دەکات، و دەیانباتە دەرەوەی گەوەڕەکە. ⁴کاتێک هەموو ئەوانەی خۆی هێنایە دەرەوە، لەپێشیانەوە دەڕوات، و ئەوانیش شوێنی دەکەون، چونکە دەنگی دەناسنەوە.⁵هەرگیز شوێنی کەسێکی نامۆ ناکەون، بەڵکو لێی هەڵدێن، چونکە دەنگی نامۆکان ناناسن». ⁶یەشوا ئەم نموونەیەی بۆ گێڕانەوە، بەڵام ئەوان لە مەبەستی وتەکانی نەگەیشتن.⁷دیسانەوە فەرمووی: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: منم دەرگای مەڕەکان. ⁸هەموو ئەوانەی پێش من هاتوون دز و جەردە بوون، بەڵام مەڕەکان گوێیان لێ نەگرتن.⁹من دەرگاکەم. ئەوەی لە منەوە بڕواتە ژوورەوە ڕزگاری دەبێت، دێتە ژوورەوە و دەچێتە دەرەوە و لەوەڕگا دەدۆزێتەوە. ¹⁰دز نایەت بۆ دزین و کوشتن و لەناوبردن نەبێت. بەڵام من هاتووم تاکو ئەوان ژیانیان هەبێت، ژیانێکی تێرو پڕ!¹¹«منم شوانە چاکەکە. شوانی چاک ژیانی خۆی لە پێناوی مەڕەکاندا دەبەخشێت. ¹²بەکرێگیراویش وەک شوانی مەڕەکان نیە، ومەڕەکانیش هی ئەو نین. کاتێک دەبینێت گورگ دێت، مەڕەکان بەجێدەهێڵێت و خۆی قوتاردەکات، گورگیش مەڕەکان دەبات و پەرتەوازەیان دەکات. ¹³کابرا ڕادەکات چونکە بەکرێگیراوە و خەمی مەڕەکانی نیە!¹⁴من ئەوم شوانە چاکەکە، مەڕی خۆم دەناسم و ئەوانیش من دەناسن، ¹⁵هەروەک چۆن باوک دەمناسێت منیش باوک دەناسم. ژیانم بۆ مەڕەکانم دەبەخشم. ¹⁶هەروەها مەڕی دیکەم هەیە کە سەربەم پشتیرە نین، دەبێت ئەوانیش کۆبکەمەوە، گوێیان لە دەنگم دەبێت؛ جا دەبنە یەک مێگەل و یەک شوان.¹⁷لەبەر ئەوە باوک منی خۆشدەوێت چونکە ژیانی خۆم دەبەخشم تاکو وەریبگرمەوە. ¹⁸کەس ژیانم لێ ناستێنێت، بەڵکو خۆم دەیبەخشم. دەسەڵاتم هەیە بیبەخشم و دەسەڵاتم هەیە بیگەڕێنمەوە. ئەم ڕاسپاردەیەم لە باوکمەوە وەرگرتووە».¹⁹یەهودیەکان بونە دووبەش لەبارەی ئەم قسانەوە. ²⁰زۆرێک لەوان گوتیان: «خێوی تیدایەو وڕێنە دەکات. بۆچی گوێی لێ دەگرن؟» ²¹هەندێکی دیکەیان گوتیان: «ئەمە قسەی کەسێک نیە کە خێوی تێدابێت. ئایا خێو دەتوانێت چاوی نابینایەک بکاتەوە؟»²²وە لە کاتی ئاهەنگ بەبۆنەی نوێکردنەوەی پەرستگاکەدا، لە وەرزی زستاندا، ²³یەشوا لە پەرستگا لەناو هۆڵی شلۆمۆ پیاسەی دەکرد. ²⁴یەهودیەکان لەدەوری کۆبوونەوە و پێیان گوت: «هەتا کەی لە گومان دەمانهێڵیتەوە؟ ئەگەر تۆ مەسیحەکەیت، بە ڕاشکاوی پێمان بڵێ».²⁵یەشوا وەڵامی دانەوە: «پێم گوتن، بەڵام باوەڕ ناکەن. ئەو کارانەی بە ناوی باوکمەوە دەیکەم، شایەتیم بۆ دەدەن. ²⁶بەڵام ئێوە باوەڕم پێ ناکەن چونکە لە مەڕەکانم نین.²⁷مەڕەکانم گوێ لە دەنگم دەگرن، منیش دەیانناسم و ئەوانیش بەدوام دەکەون، ²⁸ژیانی هەتاهەتاییان دەدەمێ، و هەرگیز لەناو ناچن، کەسیش لە دەستم نایانڕفێنێت.²⁹ئەوباوکەی کە بە منی داون لە هەمووان مەزنترە، کەس ناتوانێت لە دەستی باوکم هیچ شتێک بڕفێنێت. ³⁰من و باوک یەکین!» ³¹یەهودیەکان، دووبارە، بەردیان هەڵگرت تاکو بەرد بارانی بکەن.³²یەشوا پێی فەرموون: «زۆر کاری چاکم لەلایەن باوکمەوە پیشاندان، بەهۆی کامیانەوە بەردبارانم دەکەن؟» ³³وەڵامیان دایەوە: «لەبەر هیچ کارێکی چاک بەردبارانت ناکەین، بەڵکو بەهۆی کوفرکردنتەوە: چونکە تۆ مرۆڤیت، و خۆت دەکەیت بە خودا!»³⁴یەشوا پێی فەرموون: ‏«ئایا لە تەوڕاتەکەتان نەنووسراوە: من پێم گوتن: ئێوە خوداوەندەکانن؟ ³⁵ئەگەر تەوڕاتەکە ئەوانە بە خوداوەندەکان بانگ بکات کە وشەی خودایان بۆ هاتووەتە خوارەوە ناکرێت پەرتوکەکەش هەڵبوەشێتەوە ³⁶ئایا بەوە دەڵێن کە باوک دەسنیشانی کردوە و ناردوویەتی بۆ جیهان: تۆ کفر دەکەیت، چونکە گوتم: من ڕۆڵەی خودام؟³⁷ئەگەر کارەکانی باوکم ئەنجام نەدەم، باوەڕم پێ مەکەن. ³⁸بەڵام ئەگەر ئەو کارانە ئەنجام بدەم، هەرچەندە باوەڕیشم پێ ناکەن، باوەڕ بەو کارانە بکەن تاکو بزانن و تێبگەن کە باوک لە مندایە و منیش لە باوکدام». ³⁹دووبارە ویستیان بیگرن، بەڵام لە دەستیان دەربازی بوو،⁴⁰ئینجا ڕۆشتە ئەوبەری ڕووباری ئەردەن، لەوێ نیشتەجێ بوو، ئەو شوێنەی کە یۆخەنان خەڵکی لە ئاو هەڵدەکێشا. ⁴¹خەڵکێکی زۆر هاتنە لای و دەیانگوت: «یۆخەنان یەک پەرجووی نەکرد، بەڵام هەرچی دەربارەی ئەم پیاوە گوتی ڕاست بوو!» ⁴²لەوێ خەڵکێکی زۆر باوەڕیان پێهێنا.

Chapter 11

¹کەسێک نەخۆش کەوت ناوی ئیلعازار بوو، خەڵکی بێت‌ئەنیا بوو. گوندی میریام و مارتای خوشکی. ²میریام ئەوەبوو کە مەسیحی پەروەردگاری بە بۆن چەور کرد بە پرچی پێیەکانی سڕییەوە، ئیلعازار نەخۆشەکە برای بوو.³خوشکەکان هەواڵیان بۆ یەشوا نارد و گوتیان: «گەورەم، ئەوەی تۆ خۆشت دەوێ نەخۆشە». ⁴کاتێک یەشوا ئەمەی بیست فەرمووی: «ئەم نەخۆشییە بەمردن کۆتایی نایەت، بەڵکو دەبێتە شکۆمەند کردنی خودا، تاکو بەهۆیەوە ڕۆڵەی خودا شکۆمەند دەبێت».⁵لەگەڵ ئەوەی یەشوا مارتا و خوشکەکەی و ئیلعازاری خۆش دەویست، ⁶کاتێک بیستی نەخۆشە دوو ڕۆژی دیکە لەو شوێنەی لێی بوو مایەوە. ⁷دوای ئەمە بە قوتابییەکانی فەرموو: «با بگەڕێینەوە بۆ ناوچەی یەهودیا!»⁸قوتابییەکان پێیان گوت: « مامۆستا، ماوەیەک لەمەوبەر یەهوودییەکانی ئەوێ، دەیانویست بەردبارانت بکەن دیسان دەگەڕێتەوە ئەوێ؟» ⁹یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئایا ڕۆژ دوازدە کاتژمێر نیە؟ ئەوەی بە ڕۆژ بڕوات پێی هەڵناکەوێت چونکە ڕووناکی ئەم جیهانە دەبینێت.¹⁰بەڵام ئەوەی بە شەو بڕوات پێی هەڵ دەخڵیسکێت، چونکە ڕووناکی تێدا نیە». ¹¹پاشان پێی فەرموون: «ئیلعازاری دۆستمان نوستووە، بەڵام دەڕۆم تاکو خەبەری بکەمەوە».¹²قوتابییەکان گوتیان: «گەورەم، ئەگەر ئەو نوستووە، هەڵدەستێتەوە». ¹³یەشوا باسی مردنی ئەوی کرد؛ بەڵام ئەوان وایانزانی باس لە نوستنی ئاسایی دەکات. ¹⁴یەشوا بە ئاشکرا پێی فەرموون: «ئیلعازار مردووە.¹⁵لەبەر ئێوە دڵشادم کە لەوێ نەبووم، تاکو باوەڕ بهێنن. وەرن با بڕۆین بۆ لای!» ¹⁶تۆما، کە بە دووانە بانگ دەکرا، بە قوتابییە هاوەڵەکانی گوت: «با ئێمەش لەگەڵ ئەودا بڕۆین تاکو (لەگەڵی بمرین).¹⁷کاتێک یەشوا گەیشتە بێت عەنیا، ئیلیعازار چوار ڕۆژ بوو نێژرابوو. ¹⁸بێت‌ئەنیاش نزیکەی پازدە تیرهاوێژ (سێ کیلۆمەتر). لە یۆرشەلایم دوور بوو. ¹⁹ژمارەیەکی زۆر لەو یەهوودییانەی هاتبوونە لای مارتا و میریام تاکو سەرەخۆشی براکەیان لێ بکەن. ²⁰مارتا کە بیستی یەشوا هاتووە، بەرەو پیری چوو، بەڵام میریام لە ماڵەوە مایەوە.²¹مارتا بە یەشوای گوت: «گەورەم، ئەگەر لێرە بوویتایە، براکەم نەدەمرد. ²²من دڵنیام هەرچی لە خودا داوا بکەیت پێتدەدات». ²³یەشوا پێی فەرموو: «براکەت هەڵدەستێتەوە».²⁴مارتا پێی گوت: «دەزانم لە زیندووبوونەوەی ڕۆژی دواییدا هەڵدەستێندرێتەوە!» ²⁵یەشوا وەڵامی دایەوە: «منم هەستانەوە و ژیانەکە. ئەوەی باوەڕم پێ بهێنێت، ئەگەر بشمرێت زیندوو دەبێتەوە. ²⁶وە هەرکەسێک کە زیندووە و باوەڕم پێ بهێنێت، هەرگیز نامرێت. باوەڕ بەمە دەکەیت؟»²⁷وەڵامی دایەوە: «بەڵێ گەورەم. باوەڕم هێناوە کە تۆ مەسیحەکەیت ڕۆڵەی خودای ئەوەی دێت بۆ جیهان!» ²⁸ئەوەی گوت، چوو میریامی خوشکی بانگکرد، و بە نهێنی پێی گوت: «مامۆستا لێرەیە، بانگت دەکات!» ²⁹میریام کە ئەمەی بیست خێرا هەستا، و هاتە لای یەشوا.³⁰یەشوا هێشتا نەهاتبووە ناو گوندەکە، بەڵکو لەو شوێنە بوو کە مارتای لێ بینی. ³¹ئەو یەهودییانەی، لە ماڵەوە لەگەڵی بوون و دڵنەواییان دەکرد، بینییان خێرا هەستا و چووە دەرەوە، شوێنی کەوتن، وایانزانی دەچێتە سەر گۆڕەکە تاکو لەوێ بگریت. ³²کاتێک میریام گەیشتە ئەو شوێنەی یەشوای لێبوو و ئەوی بینی، بەسەر پێیدا کەوت و پێی گوت: «گەورەم، ئەگەر تۆ لێرە بوویتایە، براکەم نەدەمرد!»³³یەشوا کە بینی دەگری و ئەو یەهودیانەش کە لەگەڵی هاتبوون دەگرین، دڵی زۆر پربوو لە پەژارە، ³⁴پرسیاری کرد: «لەکوێتان داناوە؟» وەڵامیان دایەوە: «گەورەم، وەرە و ببینە!» ³⁵لەوکاتە یەشوا گریا.³⁶یەهوودییەکان بە یەکتریان گوت: «سەیر بکەن، چەندی خۆشدەویست!» ³⁷بەڵام هەندێکیان گوتیان: «ئەمە کە چاوی نابیناکەی کردەوە ئایا نەیدەتوانی وای بکردایە ئەمیش نەمردایە؟»³⁸دووبارە یەشوا لە دڵەوە توشی پەژارەبوو. لە گۆڕەکە نزیک کەوتەوە، کە ئەشکەوتێک بوو بەردێکی گەوەرەی سەرخرابوو. ³⁹فەرمووی: «بەردەکە لادەن!» مارتا پێی گوت: «پەروەردگار، ئەوە ڕۆژی چوارەمە، بۆگەنی کردووە» ⁴⁰یەشوا پێی فەرموو: «ئەی پێم نەگوتی: ئەگەر باوەڕ بکەیت شکۆمەندی خودا دەبینیت؟»⁴¹ئەوسا بەردەکەیان لابرد، یەشوا چاوی هەڵبڕی بۆ ئاسمان و فەرمووی: «باوکە، سوپاست دەکەم کە گوێت لێ گرتم، ⁴²دەمزانی کە تۆ هەمیشە گوێم لێ دەگریت. بەڵام لەبەر ئەو خەڵکەی لەم ناوە ڕاوەستاون ئەمەم گوت تاکو باوەڕ بکەن کە تۆ منت ناردووە».⁴³کە ئەمەی فەرموو بە دەنگێکی بەرز هاواری کرد: «ئیلعازار وەرە دەرەوە!» ⁴⁴ئەوسا مردووەکە هاتە دەرەوە، دەست و قاچی بە کفن بەسترابوو، ڕووشی بە دەسماڵێک پێچرابوو. یەشوا بەوانەی دەوری فەرموو: «بیکەنەوە، بهێڵن با بڕوات!»⁴⁵زۆر لە و یەهوودییانەی کە بۆ دڵنەوایی هاتبونە لای میریام ئەمەیان بینی کە یەشوا کردی، باوەڕیان پێهێنا. ⁴⁶بەڵام هەندێکیان چوونە لای فەریسییەکان و ئەوەی یەشوا ئەنجامی دابوو پێیان ڕاگەیاندن.⁴⁷سەرۆک کاهینان و ئەنجومەنی فەریسییەکان کۆبونەوە،وگوتیان: «چی بکەین؟ چونکە ئەم پیاوە پەرجووی زۆر دەکات. ⁴⁸ئەگەر بەم شێوەیە وازی لێبهێنین هەموو خەڵکەکە باوەڕی پێ دەهێنن، ڕۆمانییەکانیش دێن پەرستگای پیرۆزمان دەڕووخێنن و نەتەوەکەمان لەناو دەچێت!»⁴⁹یەکێک لەوانە، بە ناوی کەیافا ئەو ساڵە سەرۆکی کاهینان بوو پێی گوتن: «ئێوە هیچ نازانن! ⁵⁰تێناگەن وا باشترە پیاوێک لە جیاتی گەل بمرێت لەوەی هەموو گەلەکەمان لەناوبچێت».⁵¹قیافا ئەوەی لە خۆیەوە نەگوت، بەڵکو لەو ساڵەدا سەرۆکی کاهینان بوو، پێشبینیی کرد کە یەشوا لە جیاتی گەل دەمرێت، ⁵²نەک تەنها لە جیاتی ئەو گەلە، بەڵکو تاکو ڕۆڵەکانی خودا کە پەرتەوازە بوون کۆیانبکاتەوە و بیانکات بەیەک. ⁵³لەوڕۆژەوە یەهوودییەکان بڕیاریاندا یەشوا بکوژن.⁵⁴لەپاش ئەوە چیتر یەشوا بە ئاشکرا نەدەگەڕا، بەڵکو چوە شارێک ناوی ئەفرایم بوو، کە نزیک چۆڵەوانی بوو، لەگەڵ قوتابییەکانی لەوێ مایەوە. ⁵⁵ئەوکاتە جەژنی پەسخەی یەهوودییەکان نزیک ببۆوەو، زۆر کەس لەگوندەکانەوە هاتبوون بۆ یۆرشەلایم بۆ مەڕاسمی پاک بوونەوە لە پێش جەژن.⁵⁶جا بە شوێن یەشوا دەگەڕان، کاتێک لە پەرستگا کۆببونەوە پرساریان لە یەکترکرد دەیان گوت: «ڕاتان چییە؟ ئایا بۆ جەژنەکە نایەت؟» ⁵⁷سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان فەرمانێکیان دەرکردبوو کە هەرکەسێک یەشوا بدۆزێتەوە ئاگاداریان بکانەوە تاکو بیگرن.

Chapter 12

¹شەش ڕۆژ پێش جەژنی پەسخە یەشوا هاتە بەیت ئەنیا، زێدی ئیلعازار کە لە مردن هەڵیساندبۆوە. ²بۆیە ئێوارەخوانێکی بۆ پێشکەش کرا، و مارتاش خزمەتی کرد، و ئیلعازار یەکێک بوو لەوانەی لەگەڵیدا پاڵی دابۆوە. ³میریام مەنایەک (واتە یەک لەسەر سێی لیترێک) لە بۆنی بێگەرد هێنا کە زۆر گران بەهایە، پێیەکانی یەشوای پێ چەورکرد، پاشان بە پرچی سڕییەوە، بۆنە خۆشەکەی هەموو ماڵەکەی پڕکرد.⁴یەکێک لە قوتابییەکان، بە ناوی یەهودای ئیسخاریۆتی، ئەوەی بەتەمابوو ناپاکی لە یەشوا بکات، گوتی: ⁵«بۆچی ئەم بۆنەتان بە سێ سەد دینار نەفرۆشت و بەسەر هەژارەکاندا دابەشتان بکردایە؟» ⁶ئەمەی نەگوت لەبەر ئەوەی بەزەیی بە هەژاراندا دەهاتەوە، بەڵکو لەبەر ئەوەی دزبوو، چونکە ئەمینداری گەنجینە بوو گەندەڵی لەو شتانە دەکرد کە دەیان خستە ناوی.⁷یەشوا وەڵامی دایەوە: «وازی لێبێنن! ئەمەی بۆ ڕۆژی ناشتنم پاراستبوو، ⁸چونکە هەژاران هەمووکات لەگەڵتانن؛ بەڵام من هەمووکات لەلاتان نیم».⁹ژمارەیەکی زۆر لە یەهودیەکان زانییان یەشوا لە بێت ئەنیایە، هاتن نەک تەنها بۆ بینینی یەشوا، بەڵکو ئیلعازاریش کە لەنێو مردووان هەڵیستاندەوە. ¹⁰سەرۆک کاهینەکانیش بڕیاریاندا کە ئیلعازارش بکوژن، ¹¹چونکە ژمارەیەکی زۆر لە یەهودیەکان وازیان لێ دەهێنانن و باوەڕیان بەیەشوا دەهێنا.¹²بۆ ڕۆژی دواتر، جەماوەرێکی زۆر لە خەڵک کە هاتبوون بۆ جەژن، زانییان کە یەشوا دێت بۆ یۆرشەلایم. ¹³لقە داری خورمایان برد و بەرەوپیری چوون، هاواریان دەکرد: «هوشیەنا! پیرۆزە ئەوەی بە ناوی پەروەردگار دێت! ئەوە پاشاکەی یەسرائیلە!»¹⁴یەشوا جاشکێکی بینی سواری بوو، وەک نووسراوە: ¹⁵«مەترسە ئەی کچی سەهیۆن، ئەوەتا پاشایەک بۆلات دێت بە سواری جاشی ماکەرێک».¹⁶قوتابییەکانی لەسەرتادا لەمانە تێنەگەیشتن ئەوە هاتنەدی پێشبینیەکان بوو. بەڵام پاش ئەوەی یەشوا شکۆمەند کرا بیریان کەوتەوە کە ئەمانە لەسەر ئەو نووسراون، ئەوانیش ئەمەیان لەپێناوی ئەودا کردووە.¹⁷هەموو ئەو خەڵکەش کە لەگەڵی بوون کاتێک ئیلعازاری لەناو گۆڕەکەوە بانگکرد و لەنێو مردوواندا هەڵیستاندەوە، شایەتییان بۆی دەدا. ¹⁸لەبەر ئەوە بوو خەڵکەکە چوونە دەرەوە بۆ ئەوەی پێشوازیی لێ بکەن، چونکە بیستیان ئەو پەرجووی کردووە. ¹⁹فەریسییەکانیش بە یەکتریان گوت: «دەبینن هیچمان لە دەست نایەت؟ ئەوەتا هەموو جیهان شوێنی کەوتووە!»²⁰هەندێک یۆنانی لەنێو ئەوانە بوون کە هاتبوونە یۆرشەلایم لە جەژندا خواپەرستی بکەن، ²¹ئەوان هاتنە لای فیلیپۆس، ئەوەی خەڵکی بێت‌ سیدۆنی گەلیلی بوو، پێیان گوت: «گەورەم، دەمانەوێت یەشوا ببینین». ²²فیلیپۆس هات و بە ئاندریای گوت، ئینجا بەیەکەوە چون و بە یەشوا یان گوت.²³یەشوا پێی فەرموون: «کاتی شکۆمەندبوونی ڕۆڵەی مرۆڤ نزیک بۆتەوە. ²⁴ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: دەنکە گەنم ئەگەر نەکەوێتە ناو زەوی و نەمرێت، بە تەنها دەمێنێتەوە. بەڵام کە مرد، ئەوسا بەرهەمی زۆر دەدات.²⁵ئەوەی دەست بە ژیانیەوە بگرێت، دەیدۆڕێنێت. ئەوەی لەم جیهانەدا دەستی لێبەردات، ئەوا بۆ هەتاهەتایە ژیانی دەپارێزێت. ²⁶ئەوەی بیەوێت خزمەتم بکات با شوێنم بکەوێت. ئیتر من لە هەر شوێنێک بم خزمەتکاریشم لەوێیە. ئەگەر یەکێک خزمەتم بکات باوکم ڕێزی لێ دەگرێت.²⁷دەرونم ئێستا خەمبارە، چی بڵێم؟ باوکە لەم کاتەی دێت ڕزگارم بکە؟ بەڵام نەخێر! بۆ ئەم کاتە هاتووم. ²⁸ئەی باوک، ناوت شکۆمەند بکە!» دەنگێک لە ئاسمانەوە وەڵامی دایەوە: «شکۆمەندم کردووە و شکۆمەندی دەکەمەوە.» ²⁹هەندێک لە ئامادەبووان گوێیان لێبوو گوتیان: «هەورەتریشقە بوو!» هەندێکی دیکەیان گوتیان: «فریشتەیەک بوو قسەی لەگەڵ کرد».³⁰یەشوا فەرمووی: «ئەو دەنگەی هات لەبەر من نەبوو بەڵکو بۆ ئێوە بوو. ³¹ئێستا کاتی داوەری کردنی ئەم جیهانەیە! ئێستا سەرۆکی ئەم جیهانە دەردەکرێتە دەرەوە!³²کاتێک لە زەوییەوە بەرز دەبمەوە ئەوا هەمووان بۆ لای خۆم ڕادەکێشم». ³³ئەمەی گوت ئاماژەی بەو مردنەکەی کرد کە دەمرێت.³⁴هەندێک لە ئامادەبووان دەیانگوت: «تەوڕات فێری کردین کە مەسیح هەتاهەتایە دەژی، کەواتە چۆن دەڵێت کوڕی مرۆڤ دەبێت هەڵبواسرێت؟ ئەم ڕۆڵەی مرۆڤە کێیە؟» ³⁵یەشوا پێی فەرموون: «ڕووناکییەکە ماوەیەکی کەمی لەگەڵتان ماوە. کەواتە بەردەوام بە لە ڕۆیشتن تا ڕووناکییەکە بەسەرتدا دەدرەوشێتەوە، نەوەک تاریکیتان بەسەردابێت، چونکە ئەوەی لە تاریکیدا دەڕوات نازانێت بۆ کوێ دەڕوات. ³⁶مادام ڕووناکییەکە لەگەڵتانە، باوەڕ بە ڕووناکییەکە بکەن. تا ببنە ڕۆڵەی ڕووناکیەکە». دوای ئەوەی یەشوا ئەمەی فەرموو، خۆی ونکرد.³⁷لەگەڵ ئەوەی پەرجووی زۆری لەبەردەمیان کرد، بەڵام باوەڕیان پێ نەهێنا، ³⁸تاکو وتەی ئیشایا پێغەمبەر بێتە دی کە گوتی:«ئەی پەروەردگار کێ باوەڕی بە وتەکەمان کرد؟ و دەستی پەروەردگار بۆ کێ دەرکەوت؟»³⁹لەبەر ئەوە نەیانتوانی باوەڕ بهێنن، چونکە ئیشایا لە شوێنێکی دیکە گوتی: ⁴⁰«چاویانی کوێر و دڵیانی ڕەق کردووە، بۆ ئەوەی بە چاویان نەبینن و بە دڵیان تێنەگەن، نەوەک بگەڕێنەوە و منیش چاکیان بکەمەوە».⁴¹ئیشایا ئەمانەی گوت، چونکە شکۆمەندی پەروەردگاری بینی و باسی کرد. ⁴²هەرچەندە ژمارەیەکی زۆر لە ڕابەرەکانیش باوەڕیان بەیەشوا هێنا، بێ ئەوەی باوەڕەکەیان ڕابگەیەنن، لەترسی ئەوەی لە کەنیشت دەرنەکرێن، ⁴³چونکە ئەو شکۆمەندییەی لە مرۆڤەکانەوە دێت بە باشتر دەزانن لەو شکۆمەندییەی کە لە خوداوە دێت.⁴⁴یەشوا بە دەنگی بەرز فەرمووی: «ئەوەی باوەڕم پێ بهێنێت، ئەوە باوەڕ بە من ناهێنێت، بەڵکو بەوەی ناردوومی، ⁴⁵ئەوەش کەدەمبینێت، ئەوە دەبینێت کە ناردوومی⁴⁶من وەک ڕووناکی هاتوومەتە جیهان، بۆئەوەی هەر کەسێک گوێی لە وتەکانم بگرێت لە تاریکیدا نەمێنێتەوە. ⁴⁷ئەگەر یەکێک گوێی لە وتەکانم بوو کاری پێ نەکرد، من تاوانباری ناکەم ، چونکە نەهاتووم تاکو جیهان تاوانبار بکەم، بەڵکو جیهان ڕزگار بکەم.⁴⁸ئەوەی ڕەتم بکاتەوە و وتەکانم وەرنەگرێت، یەکێک هەیە داوەڕی بکات: ئەو قسەیەی کە من کردم لە ڕۆژی دواییدا داوەری دەکات؛ ⁴⁹من لە خۆمەوە قسەم نەکردووە، بەڵکو ئەو باوکەی کە ناردوومی، بەچی ڕایسپاردووم ⁵⁰دەزانم ڕاسپاردەی ئەو ژیانی هەتاهەتاییە: هەر بۆیە هەرچی بڵێم، بەو جۆرە دەیڵێم کە باوکم پێی فەرمووم».

Chapter 13

¹پێش جەژنی پەسخە، یەشوا دەیزانی کاتی هاتووە ئەم جیهانە بەجێبهێڵێت و بۆ لای باوک بگەڕێتەوە جا ئەوانەی هی خۆی بوون لە جیهاندا خۆشیدەویستن، هەتا ئەوپەڕی خۆشویستن: ²لە کاتی ژەمی ئێوارە، شەیتان خستیە دڵی یەهودای ئیسخاریۆتی کوڕی شیمۆن کە ناپاکی لە یەشوا بکات،³یەشوا دەیزانی باوک هەموو شتێکی خستووەتە ژێر دەستی، هەروەها لە خوداوە هاتووە و بۆ خوداش دەگەڕێتەوە، ⁴لەسەر خوانی شێوان، هەستا و کەواکەی داکەند و دەسماڵێکی هەڵگرت و لە ناوقەدی بەست، ⁵پاشان ئاوی کردە ناو تەشتێک، و دەستی بە شوشتنی پێی قوتابییەکانی کرد و بەو دەسماڵەی کە بە ناوقەدیەوە بەستبووی پێیەکانی دەسڕینەوە.⁶کاتێک گەیشتە سەر شیمۆن پەترۆ، شیمۆن پێی گوت: «گەورەم تۆ پێی من دەشۆیت!» ⁷یەشوا وەڵامی دایەوە: « تۆ لەوە تێناگەیت کە ئێستا دەیکەم، بەڵام دواتر تێیدەگەیت». ⁸پەترۆ پێی گوت: «نەخێر هەرگیز پێم ناشۆیت!» یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەگەر پێت نەشۆم، لەگەڵ من بەشت نابێت!» ⁹جا شیمۆن پەترۆ پێی گوت: «گەورەم، تەنها پێم نا، بەڵکو دەست و سەریشم هەروەها!»¹⁰یەشوا پێی فەرموو: «ئەوەی خۆی شوشتبێت هەمووی پاکە تەنها پێویستی بە پێ شوشتن هەیە، ئێوەش پاکن بەڵام هەمووتان نا». ¹¹یەشوا ئەوەی فەرموو چونکە دەیزانی کێ ناپاکی لێدەکات، بۆیە فەرمووی: «هەمووتان پاک نین».¹²کە لە شوشتنی پێیان تەواو بوو، کەواکەی خستەوە سەر شانی و دانیشتەوە، لێی پرسین: «ئایا لەوە تێگەیشتن کە بۆم کردن؟ ¹³ئێوە بە مامۆستا و گەورە بانگم دەکەن، و ڕاست دەکەن، چونکە من وام. ¹⁴جا کە من گەورە و مامۆستاتانم و پێم شوشتن، ئێوەش لەسەرتانە پێی یەکتری بشۆن ¹⁵من نموونەیەکم پێدان تاکو ئەوەی بۆم کردن ئێوەش بیکەن.¹⁶ڕاستی ڕاستیتان پێدەڵێم: کۆیلە لە گەورەکەی ڕێزدارتر نیە، نێردراویش لەوەی ناردوویەتی ڕێزدارترنیە. ئەگەر ئەمانەتان زانی، ¹⁷خۆزگە دەخوازرێت بە ئێوە ئەگەر پەیڕەوتان کرد. ¹⁸«باسی هەمووتان ناکەم، ئەوانە دەناسم هەڵمبژاردوون. بەڵام تاوەکو ئەوەی لە نووسراوە پیرۆزەکەدا هاتووە بێتە دی کە دەڵێ: ئەوەی نمەکی کردم، ناپاکی لەگەڵم کرد!¹⁹من ئەوەتان پێ دەڵێم پێش ئەوەی ڕووبدات، تاکو کاتێک ڕوویدا، باوەڕ بکەن کە من ئەوم. ²⁰ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی پێشوازی لەوە بکات کە دەینێرم، ئەوا پێشوازی لە من دەکات، ئەوەی پێشوازی لە من بکات، پێشوازی لەوە دەکات کە ناردوومی».²¹کاتێک یەشوا ئەمانەی فەرموو، دەرونی غەمبار بوو ڕایگەیاند و فەرمووی: «ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: یەکێک لە ئێوە بە گرتنم دەدات!» ²²قوتابییەکانی بە سەرسوڕمانەوە سەیری یەکتریان دەکرد و نەیاندەزانی ئەوە کێیە بەگرتنی دەدا.²³ئەو قوتابییەی کە یەشوا خۆشیدەویست لەگەڵی پاڵیدابووەوە، ²⁴شیمۆن پەترۆ ئاماژەی بۆ کرد تاکو پرسیار لە یەشوا بکات کە مەبەستی لە کێیە. ²⁵ئەویش شانی خستە سەر سنگی یەشوا و پێی گوت: «گەورەم ئەو کەسە کێیە؟»²⁶یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەو کەسەیە کە ئەم پارووە نانە لە قاپەکە هەڵدەکێشم و دەیدەمێ». ئینجا پارووەکەی لە قاپەکە هەڵکێشا و دای بە یەهودای کوڕی شیمۆنی ئیسخاریۆتی. ²⁷هەرکە پارووەکەی وەرگرت، شەیتان چووە ناویەوە. یەشوا پێی فەرموو: « خێرا بکە لەوەی بەتەمای بیکەیت!»²⁸هیچ کەسێک لەوانەی لەسەر خوانەکە لەگەڵی دانیشتبوون تێنەگەیشتن بۆچی ئەمەی گوت، ²⁹هەندێکیان وایانزانی پێی دەڵێ کە چییان پێویستە بۆ جەژن بیکڕێت، یان هەندێ پارە بداتە هەژاران، چونکە ئەمینداری سندوق بوو. ³⁰ئەویش کە پارووەکەی خوارد، و چووە دەرەوە شەوبو تاریک داهاتبوو.³¹کە یەهودا چووە دەرەوە، یەشوا فەرمووی: «ئێستا ڕۆڵەی مرۆڤ شکۆمەندبو و خودا تێیدا شکۆمەند بوو. ³²جا ئەگەر خودا تێیدا شکۆمەند بوو، خودا ڕۆڵەکە لە خۆیدا شکۆمەند دەکات، دەستبەجێ شکۆمەندی دەکاتەوە. ³³ڕۆڵەکانم، ماوەیەکی کورت لەگەڵتاندا دەبم، جا بەدوامدا دەگەڕێن، بەڵام وەک چۆن بە یەهوودییەکانم گوت ئێستا بە ئێوەشی دەڵێم: ئێوە ناتوانن بێنە ئەو شوێنەی کە من بۆی دەچم.³⁴من ڕاسپاردەیەکی نوێتان دەدەمێ: یەکتریتان خۆشبوێت، وەک من خۆشم ویستن، ئێوەش بەو جۆرە یەکتریتان خۆشبوێت. ³⁵بەمە هەمووان دەزانن کە قوتابی منن: ئەگەر یەکتریتان خۆشەویست».³⁶شیمۆن پەترۆ لێی پرسی: «گەورەم، بۆ کوێ دەچیت؟»یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەو شوێنەی بۆی دەچم، ئێستا ناتوانیت شوێنم بکەویت، بەڵام دواتر دوام دەکەویت». ³⁷دیسان پەترۆ لێی پرسی: «گەورەم، بۆچی ئێستا ناتوانم شوێنت بکەوم؟ من ژیانم بۆ تۆ دادەنێم!» ³⁸یەشوا وەڵامی دایەوە: «ژیانت بۆ من دادەنێیت؟ ڕاستی ڕاستیت پێدەڵێم: کەڵەشێر ناخوێنێ، تا تۆ سێ جار نکۆڵیم لێنە کەیت!»

Chapter 14

¹« با دڵەڕاوکێتان نەبێت. ئێوە باوەڕتان بە خودایە، هەروەها باوەڕ بە من بکەن. ²لە ماڵی باوکم ژوری زۆر هەیە، ئەگەر ئاوا نەبووایە پێم دەگوتن. من دەچم تاکو شوێنتان بۆ ئامادە بکەم. ³پاش ڕۆیشتنم شوێنتان بۆ ئامادە دەکەم، و دەگەڕێمەوە لاتان و دەتانبەمە لای خۆم، تاکو ئێوەش لەو شوێنە بن کە من لێی دەبم.⁴ئێوە دەزانن من بۆ کوێ دەچم و ڕێگاکەش دەزانن». ⁵تۆما پێی گوت: «گەورەم، نازانین بۆ کوێ دەچیت، چۆن ڕێگاکە بزانین؟» ⁶یەشوا وەڵامی دایەوە: «من ئەوم ڕێگاکە و ڕاستیەکە و ژیانەکە. کەس نایەتە لای باوک بە من نەبێت. ⁷ئەگەر ئێوە منتان ناسیبێت، ئەوا باوکمتان ناسیوە. لە ئێستاوە ناسیوتانە و بینیوتانە».⁸فیلیپۆس پێی گوت: «گەورەم، باوکمان پیشان بدە و بەسمانە!» ⁹یەشوا وەڵامی دایەوە: «لەدوای ئەم ماوە دوورو درێژە لەگەڵتانم تائێستا نەتناسیوم ئەی فلیپۆس؟ ئەوەی منی بینیوە باوکی بینیوە، ئیتر چۆن دەڵێیت: باوکمان پیشان بدە؟¹⁰ئایا باوەڕ ناکەی من لە باوکدام، و باوکیش لە مندایە؟ ئەو قسانەی پێتانی دەڵێم لە خۆمەوە نایڵێم، بەڵکو ئەو باوکەی لە مندایە، ئەو کارەکان دەکات. ¹¹باوەڕم پێ بکەن من لە باوکدام و باوکیش لە مندایە، ئەگەرنا بەهۆی ئەم کارانەوە باوەڕم پێبکەن.¹²ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئەوەی باوەڕ بە من بهێنێت ئەو کارانە دەکات کە من دەیکەم، لەمانەش مەزنتر دەکات، چونکە دەچم بۆ لای باوک. ¹³هەرچییەک بە ناوی منەوە داوا بکەن بۆتانی دەکەم، تاکو باوک لە ڕۆڵەکەدا شکۆمەند ببێت. ¹⁴ئەگەر شتێکتان بە ناوی منەوە داوا کرد، ئەوە من دەیکەم.¹⁵ئەگەر ئێوە منتان خۆشدەوێت کار بە ڕاسپاردەکانم بکەن. ¹⁶من داوا لە باوک دەکەم یارمەتیدەرێکی دیکەتان بداتێ تاهەتایە لەگەڵتان بمێنێتەوە، ¹⁷گیانی ڕاستیە، کە جیهان ناتوانێت وەریبگرێت، چونکە نایبینێت و نایناسێت. بەڵام ئێوە دەیناسن، چونکە لەنێوانتان دەبێت و لەناوتان دەبێت.¹⁸بە هەتیوی بەجێتان ناهێڵیم، بەڵکو دەگەڕێمەوە لاتان. ¹⁹پاش ماوەیەکی کەم جیهان نامبینێت. بەڵام ئێوە دەمبینن. لەبەر ئەوەی من زیندووم، ئێوەش زیندوو دەبنەوە. ²⁰لەو ڕۆژەدا دەزانن من لە ناو باوکمدام، ئێوە لە ناو مندان، وە من لەناو ئێوەدام.²¹ئەوەی ڕاسپاردەکانی منی، لەلایە و کاریان پێ دەکات، ئەوا منی خۆشدەوێت. ئەوەی منی خۆشبوێت، باوکمی خۆشدەوێت، وە من خۆشمدەوێت و خۆمی بۆ دەردەخەم». ²²ئینجا یەهودایەکی دیکە، کە یەهودای ئیسخاریۆتی نەبوو، لێی پرسی: «گەورەم، بۆچی ئەتەوێ خۆت بۆ ئێمە دەربخەیت بەڵام بۆ جیهان نا؟»²³یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەوەی منی خۆشبوێت، کار بە وتەکانم دەکات، باوکم خۆشیدەوێت، و من و باوک دێینە لای و لەلای ئەو نیشتەجێ دەبیین. ²⁴ئەوەش کە منی خۆشناوێت کار بە وتەکانم ناکات. ئەم وتانەی گوێتان لێی دەبێت هی من نیە، بەڵکو هی ئەو باوکەیە کە ناردوومی،²⁵من ئەم شتانەم پێگوتن کە هێشتا لەلاتانم. ²⁶بەڵام یارمەتیدەرەکە، گیانی پیرۆز، ئەوەی باوک بە ناوی منەوە دەینێرێت، ئەو هەموو شتێکتان فێردەکات، و هەموو ئەو شتانەی پێم گوتوون بیرتان دەهێنێتەوە. ²⁷ئاشتیتان بۆ بەجێدەهێڵم. ئاشتی خۆمتان دەدەمێ. ئەوەی جیهان ناتانداتێ من دەتان دەمێ. دڵتان نەلەرزێ، و مەترسن.²⁸گوێتان لێبوو من پێم گوتن: دەڕۆم لە لاتان و پاشان دەگەڕێمەوە لاتان. ئەگەر منتان خۆشبوێ، دڵشاد دەبن کە دەچمە لای باوک، چونکە باوک لە من مەزنترە. ²⁹ئەوەتا ئێستا پێش ڕوودانی پێم گوتن، تاکو کاتێک ڕوویدا باوەڕ بهێنن. ³⁰لەمەولا زۆر قسەتان لەگەڵ ناکەم، چونکە سەرۆکی ئەم جیهانە وا دێت، هیچ دەسەڵاتێکی بەسەر مندا نیە. ³¹بەڵام ئەو دێت تاکو جیهان بزانێت باوکم خۆشدەوێت، و بەو شێوەیە کار دەکەم کە باوک ڕایسپاردووم. هەستن! با لێرە بڕۆین!

Chapter 15

¹من مێوە ڕاستەقینەکەم، باوکیشم ڕەزەوانەکەیە. ²هەر لقێک لە مندا بەر نەگرێت لێی دەکاتەوە؛ هەر لقێکیش بەر بگرێت پاکی دەکاتەوە تاکو بەرهەمی زیاتر بدات.³ئێوە ئێستا پاکن بەهۆی ئەو قسەیەی بۆتانم کرد. ⁴لەمن بچەسپێن و منیش لە ئێوە. چونکە لق بەتەنها ناتوانێت بەرهەم بدات ئەگەر بە مێوەکەوە نەچەسپێت، ئێوەش هەروەها، تەنها ئەگەر بە منەوە بچەسپێن.⁵من مێوەکەم و ئێوەش لقەکانن. ئەوەی بە منەوە بچەسپێت و منیش بەوەوە، ئەوا بەرهەمی زۆر دەبێت. چونکە بەبێ من ناتوانن هیچ شتێک بکەن. ⁶ئەگەر یەکێک بە منەوە نەچەسپێت وەک لق فڕێدەدرێتە دەرەوە؛ وشک دەبێت و کۆدەکرێتەوە، فڕێدەدرێتە ناو ئاگر و دەسووتێت. ⁷ئەگەر بە منەوە بچەسپێن، و وتەکانم لە ناختان بچەسپێت، هەرچییەکتان دەوێت داوای بکەن بۆتان دەبێت.⁸بەمە باوکم شکۆمەند دەبێت: ئەگەرئێوە بەرهەمی زۆربهێنن و بەڕاستی ببنە قوتابی من. ⁹وەک باوک خۆشیویستووم، منیش خۆشمویستن، جا بچەسپێن بەخۆشەویستییەکەمەوە.¹⁰ئەگەر کارتان بە ڕاسپاردەکانم کردو، چەسپان بە خۆشەویستیەکەمەوە، هەروەک من کارم بە ڕاسپاردەکانی باوکم کردووە وچەسپاوم بەخۆشەویستیەکەیەوە! ¹¹ئەمانەم پێ گوتن تاکو خۆشیی منتان تێدابێت، و خۆشیتان پڕو تەواو بێت.¹²ڕاسپاردەکەم بۆ ئێوە ئەمەیە: یەکتریتان خۆشبوێت وەک من خۆشم ویستن. ¹³هیچ کەس خۆشەویستیی لەمە مەزنتری نیە؛ کە یەکێک ژیانی خۆی بۆ دۆستەکانی دابنێت.¹⁴ئێوە خۆشەویستی منن ئەگەرکاربە ڕاسپاردەکانم بکەن. ¹⁵لەمەودوا بە کۆیلە ناوتان نابەم، چونکە کۆیلە نازانێت گەورەکەی چی دەکات. بەڵام ناوی خۆشەویستانم لێنان چونکە هەموو ئەوانەم پێ گوتن کە لە باوکمەوە بیستبووم.¹⁶ئێوە منتان هەڵنەبژارد، بەڵکو من ئێوەم هەڵبژارد دەستنیشانم کردن تاکو بڕۆن بەرهەم بهێنن و بەرهەمەکەتان بەردەوام بێت، باوک هەموو ئەمانەتان پێدەدات کە بەناوی من داوای دەکەن. ¹⁷بەمانە ڕاتان دەسپێرم: تاکو یەکتریتان خۆشبوێت.¹⁸ئەگەر جیهان ڕقی لێتان بێتەوە، ئەوە بزانن پێش ئێوە ڕقی لە من بۆتەوە ¹⁹ئەگەر ئێوە هی جیهان بوونایە، ئەوا جیهان ئەوانەی خۆشدەوێت کە هی خۆین، ئێستا ئێوە هی جیهان نین بەڵام من ئێوەم لە جیهانەوە هەڵبژاردووە، لەبەر ئەوە جیهان ڕقی لێتان دەبێتەوە.²⁰بیرتان بێت ئەوەی پێم گوتن: کۆیلە لە گەورەکەی مەزنترنیە. ئەگەر خەڵکی جیهان من بچەوسێنێتەوە، ئێوەش دەچەوسێنتەوە؛ ئەگەرکار بە وتەکانم بکەن، ئەوە کار بە وتەکانی ئێوەش دەکەن. ²¹بەڵام هەموو ئەمانەتان پێ دەکەن لەبەر ناوی من، چونکە ئەوە ناناسن کە ناردوومی. ²²ئەگەر نەهاتبام و قسەم بۆ نەکردبان، گوناهیان نەدەبوو؛ بەڵام ئێستا بیانوویان نیە بۆ گوناهەکەیان.²³ئەوەی ڕقی لە من بێت، ڕقی لە باوکمە. ²⁴ئەگەر من ئەو کارانەم لە نێوانیاندا نەکردبایە کە کەسیتر نەیکردوە، گوناهیان نەدەبوو. هەرچەندە ئەم کارانەیان بینی. بەڵام ڕقیان لە من و باوکم بوو، ²⁵ئەمە ڕوویدا تاکو ئەم وتەیە بێتە دی کە لە تەوراتەکەیاندا نووسراوە: بەبێ هۆ ڕقیان لێم بووەوە!²⁶کاتێک یارمەتیدەرەکە دێت، ئەوەی من لە لایەن باوکەوە بۆتان دەنێرم، گیانی ڕاستی کە لە باوکەوە هەڵقوڵاوە، شایەتیم بۆ دەدات، ²⁷ئێوەش شایەتیم بۆ دەدەن، چونکە لە سەرەتاوە لەگەڵم بوون.

Chapter 16

¹ئەمانەم پێ گوتن تاکو نەشڵەژێن. ²لە کەنیشتەکان دەردەکرێن، بەڵکو کاتێک دێت ئەوەی دەتانکوژێت وادەزانێت خزمەتی خودای کردوە.³ئەمانەتان بەسەردێنن چونکە نە باوکیان ناسیوە، نە من. ⁴بەڵام ئەمانەم پێ گوتن تاکو کاتێک هات ئەمانە ڕوویاندا بیرتان بکەوێتەوە کە من پێم گتوون. لە سەرەتادا ئەمانەم پێ نەگوتن چونکە لەگەڵتان بووم؛⁵ئێستا دەچمە لای ئەوەی ناردوومی، و کەستان لێم ناپرسێت: بۆ کوێ دەچیت؟ ⁶کەچی ئەمەم پێ گوتن دڵتەنگ بوون. ⁷بەڵام ڕاستیتان پێ دەڵێم: باشترە بۆتان کە بڕۆم، چونکە ئەگەر نەڕۆم، یارمەتیدەرەکەتان بۆ نایەت. بەڵام ئەگەر بڕۆم بۆتانی دەنێرم.⁸کاتێک ئەو دێت، جیهان سەرکۆنە دەکات لەسەر گوناهە لەسەر ڕاستودروستی و داوەریکردن: ⁹لەسەر گوناهە، چونکە باوەڕم پێ ناهێنن، ¹⁰لەسەر ڕاستودروستی، چونکە دەچمە لای باوک و ئیتر نامبینن؛ ¹¹لەسەر داوەرییش، چونکە گەورەی ئەم جیهانە بڕیاری لەسەر دراوە و داوەریکراوە.¹²هێشتا شتی زۆرم هەیە پێتانی بڵێم، بەڵام ئێستا ناتوانن بەرگەی بگرن. ¹³بەڵام کاتێک ئەو دێت، کە گیانی ڕاستیە، ئەو بۆ تەواوی ڕاستیەکە ڕێنماییتان دەکات، چونکە لە خۆیەوە هیچ ناڵێت، بەڵکو ئەوەی گوێی لێ دەبێت دەیڵێت و وە پێتان ڕادەگەیەنێت کە چی ڕوودەدات. ¹⁴ئەو شکۆمەندم دەکات چونکە هەموو ئەوانەتان پێ دەڵێ کە لە منەوە دەردەچێت.¹⁵هەموو ئەوەی هی باوکە، هی منە. لەبەر ئەوە گوتم ئەوەی پێتانی دەڵێت لە من دەردەچێت. ¹⁶دوای کەمێک نامبینن، لە دوای کەمێکیتر دەمبیننەوە!»¹⁷هەندێک لە قوتابییەکانی بە یەکتریان گوت: «ئەمە چییە کە پێمان دەفەرمووێت: دوای کەمێک نامبینن، لە دوای ماوەیەکی کەم دەمبینن، چونکە دەچمە لای باوک؟» ¹⁸گوتیان: مەبەستی لە ماوەیەکی کەم چیە؟ تێنەگەیشتین چی دەڵێ!»¹⁹یەشوا زانی کە ئارەزو دەکەن پرسیاری لێ بکەن، بۆیە پێی فەرموون: «ئایا لەبەر ئەمە پرسیار لە یەکتری دەکەن کە گوتم: دوای کەمێک ئیتر نامبینن، دوای کەمێکی تر دەمبینن. ²⁰ڕاستی ڕاستیتان پێ دەڵێم: ئێوە دەگریێن و شیوەن دەکەن، بەڵام جیهان دڵشاد دەبێت. ئێوە دڵتەنگ دەبن، بەڵام دڵتەنگیەکەتان دەبێتە شادی. ²¹کاتێک ژن منداڵی دەبێت خەم دایدەگرێت. چونکە کاتی هاتووە. بەڵام کە منداڵەکەی بوو، لە خۆشی ئەوەی مرۆڤێک لە جیهان لەدایک بووە، ژانەکەی لەبیر دەکات.²²وەک ئێستا ئێوە، دڵتەنگن؛ بەڵام کاتێک دەگەڕێمەوە دیدارتان دڵخۆش دەبن، کەسیش ئەو خۆشییەتان لێ ناستێنێ. ²³وە لەو ڕۆژەدا هیچ پرسیارێکم لێ ناکەن. ڕاستی ڕاستیتان پێدەڵێم: باوک هەموو ئەو شتانەتان پێدەدات کە بەناوی من داوای دەکەن. ²⁴هەتا ئێستا بە ناوی من هیچتان داوا نەکردووە. داوا بکەن وەریدەگرن، تاکو خۆشییەکەتان تەوابێت.²⁵نموونەم بۆ هێنانەوە لەقسەکانم، بەڵام کاتێک دێت ئیتر بە نموونە بۆتان نادوێم، بەڵکو بە ئاشکرا باسی باوکتان بۆ دەکەم.²⁶لەو ڕۆژەدا بە ناوی من داوا لە باوک دەکەن. ئیتر پێتان ناڵێم لەلای باوک بۆتان داوا دەکەم، ²⁷چونکە باوک خۆی ئێوەی خۆشدەوێت، لەبەر ئەوەی منتان خۆشویستووە، و باوەڕتان کرد کە لە لای خوداوە دەرچوم. ²⁸لە لای باوکەوە دەرچوم بۆ جیهان. ئێستاش جیهان بەجێدەهێڵم و دەگەڕێمەوە لای باوک».²⁹قوتابییەکانی گوتیان: «وا ئێستا بە ڕوونی و بەبێ نموونە قسەمان لەگەڵ دەکەیت. ³⁰ئێستا دەزانیین کە تۆ هەموو شتێک دەزانیت. و پێویست ناکات کەس پرسیارت لێ بکات. بەمەش باوەڕ دەکەین کە لە خوداوە هاتوویت». ³¹یەشوا وەڵامی دانەوە: «ئایا ئێستا باوەڕ دەکەن؟³²کاتێک دێت و ئێستا هاتووە، کە پەرتەوازە دەبن، هەریەکە بۆ ماڵی خۆی و بە تەنها بەجێم دەهێڵن. بەڵام من بە تەنها نیم، چونکە باوک لەگەڵمە. ³³ئەمانەم هەموو پێ گوتن تاکو لە مندا ئاشتیتان هەبێت. ئێوە لە جیهاندا توشی تەنگانە دەبن. بەڵام ورەتان بەرز بێت، من بەسەر جیهاندا سەرکەوتم!»

Chapter 17

¹کاتێک یەشوا لەقسەکانی تەواو بوو، چاوی بەرەو ئاسمان هەڵبڕی، و فەرمووی: «باوکە، کاتەکە هاتووە! ڕۆڵەکەت شکۆمەند بکە، تاکو ڕۆڵەکەت شکۆمەندت بکات. ²هەروەک دەسەڵاتت پێداوە بەسەر هەموو مرۆڤدا، تاکو ژیانی هەتاهەتایی بە هەموو ئەوانە ببەخشێت کە پێتداوە.³ژیانی هەتاهەتایی ئەوەیە تۆ بناسن، تۆ خودای ڕاستەقینەی، و یەشوای مەسیح ئەوەی کە ناردووتە. ⁴من لەسەر زەوی شکۆمەندم کردیت بە تەواوکردنی ئەو کارەی پێتسپاردبووم . ⁵ئێستا لە ئامادەیی خۆتدا شکۆمەندم بکە، ئەی باوک، بەو شکۆمەندیەی کە پێش بوونی جیهان لەلای تۆ هەمبوو.⁶ناوی تۆم بۆ ئەو کەسانە ئاشکراکرد لە جیهاندا بە منت دان. ئەوان هی تۆ بوون. بە منت دان و کاریان بە وتەکانت کرد، ⁷ئێستا دەزانن هەرچییەکت پێم داوە لە تۆوەیە، ⁸ئەو ڕاسپاردانەم پێدان کە ڕاتسپاردبووم، ئەوانیش وەریانگرت، و بە ڕاستی زانییان لە تۆوە دەرچوم، باوەڕیان کرد کە تۆ منت ناردووە.⁹لە پێناوی ئەوان نزا دەکەم. بۆ جیهان نزا ناکەم، بەڵکو بۆ ئەوانەی بە منت داون، چونکە هی تۆن. ¹⁰هەرچییەک هی منە، هی تۆیە، هەرچییەک کە هی تۆیە؛ هی منە، من لە ئەواندا شکۆمەند بووم. ¹¹ئەمان لە‏جیهان دەمێننەوە، بەڵام من تێیدا نامێنمەوە، چونکە من دەگەڕێمەوە لای تۆ. ئەی باوکی پیرۆز، بە ناوی خۆت بیانپارێزە ئەوانەی بە منت داوە، تاکو ببنە یەک وەک ئێمە یەکین.¹²کاتێک لەگەڵیان بووم, بەناوی تۆ دەمپاراستن. ئەوانەی بە منت دابوو، کەسیان لەناو نەچوون تەنها ڕۆڵەی لەناوچوو نەبێت بۆ ئەوەی نووسراوی پەرتوکەکە بێتەدی. ¹³ئێستاش دەگەڕێمەوە لای تۆ، باسی ئەمانە دەکەم من تاکو ئێستاش لەجیهاندام، تاکو شادیم پڕو تەواو بێت لە ئەواندا. ¹⁴وشەی تۆم بە ئەوان دا، جیهان ڕقی لێیان بۆوە چونکە هی جیهان نین.¹⁵داوا ناکەم لە جیهاندا بیانبەیتەوە، بەڵکو لە خراپەکار بیانپارێزە. ¹⁶ئەوان هی جیهان نین، وەک من هی جیهان نیم. ¹⁷لە ڕاستیدا پیرۆزیان بکە؛ چونکە وشەی تۆ ڕاستییەکەیە.¹⁸وەک چۆن تۆ منت نارد بۆ جیهان، منیش ئەوانم نارد بۆ جیهان. ¹⁹لەبەر ئەوان خۆم پیرۆز دەکەم، تاکو ئەوانیش لە ڕاستییەکدا پیرۆز ببن.²⁰تەنها بۆ ئەمان نزا ناکەم، بەڵکو بۆ ئەوانەش کە باوەڕم پێدەهێنن بەهۆی قسەی ئەمانەوە، ²¹تاوەکو هەموویان یەکبن؛ ئەی باوکە، وەک چۆن تۆ لە مندایت و منیش لە تۆدام، بۆ ئەوەی ئەوانیش لە ئێمەدا یەکبن، تا جیهان باوەڕ بکات کە تۆ منت ناردوە.²²من ئەو شکۆمەندییەم پێبەخشیون کە تۆ پێت بەخشیووم، تاکو ئەوانیش یەک بن وەک ئێمە یەکین. ²³من لە ئەواندام، تۆش لە مندای، تا ئەوان ببن بە یەک، تاکو جیهان بزانێت کە تۆ منت ناردووە و خۆشت ویستوون وەک چۆن خۆشت ویستووم.²⁴ئەی باوکە، دەمەوێت ئەوانەی پێت بەخشیووم لەگەڵم بن لەو شوێنەی کە من لێی دەبم، و شکۆمەندی من ببینن کە تۆ پێت بەخشیووم، چونکە تۆ پێش دروستبوونی جیهان خۆشتویستووم.²⁵باوکی ڕاستودروست، جیهان تۆی نەناسیوە، بەڵام من تۆم ناسیوە، ئەمانەش زانیان کە تۆ منت ناردووە، ²⁶ناوی تۆم پێ ناساندن، وە پێیان دەناسێنم، تاوەکو ئەو خۆشەویستیەیان تێدابێت کە منت پێ خۆش ویست، تا منش لە ئەواندا بم».

Chapter 18

¹لەدوای ئەوەی یەشوا نزاکەی تەواو کرد، لەگەڵ قوتابییەکانی بەڕێکەوت بۆ ئەوبەری دۆڵی کەدرۆن لەوێ باخچەیەکی لێبوو، خۆی و قوتابییەکانی چوونە ناوی. ²یەهودای ناپاکیش شوێنەکەی دەزانی چونکە یەشوا زۆر جار لەگەڵ قوتابییەکانی لەوێ کۆدەبۆوە. ³ئیتر یەهودا چووە ئەوێ و کۆمەڵێک سەرباز و پاسەوانی پەرستگای لەگەڵ خۆی هێنا، کە سەرۆک کاهینەکان و فەریسییەکان ناردبوویان، مەشخەڵ و چرا و چەکیان هەڵگرتبوو.⁴یەشوا هەموو ئەو شتانەی دەزانی کە بەسەریدا دێت، بۆیە هاتە لای ئەوان و گوتی: «کێتان دەوێت؟» ⁵وەڵامیان دایەوە: «یەشوای ناسیرەیی». پێی گوتن: «من ئەوم». یەهودای ناپاکیش لەگەڵیان وەستابوو.⁶وە کاتێک پێی گوتن: «من ئەوم»، گەڕانە دواوە و کەوتنە سەر زەوی! ⁷یەشوا دیسان لێیانی پرسی: «کێتان دەوێت؟» وەڵامیان دایەوە: «یەشوای ناسیرەیی».⁸فەرمووی: «پێم گوتن: من ئەوم، ئەگەر ئێوە منتان دەوێت، با ئەمانە بڕۆن». ⁹بەمەش ئەو قسەیەی هاتەدی کە گوتبوی: «ئەوانەی پێت دابووم کەسیان لەناو نەچوون!»¹⁰شیمون پەترۆ شمشێرێکی پێبوو هەڵیکێشا وەشاندی و گوێچکەی ڕاستی خزمەتکاری سەرۆک کاهینەکەی بڕی. خزمەتکارەکەش ناوی مەلخۆت بوو. ¹¹یەشوا بە پەترۆی گوت: «شمشێرەکە بخەرە ناو کێلانەکەی! ئایا ئەو جامەی باوک پێیداوم، نەیخۆمەوە؟»¹²ئیتر تیپە سەربازەکە و فەرماندەکەیان و پاسەوانانی پەرستگا یەشوایان گرت و بەستیانەوە. ¹³یەکەم جار بردیانە لای ئەنانیا، کە خەزووری کەیافا بوو سەرۆکی کاهینان بوو لەو ساڵە. ¹⁴کەیافاش ئەو پیاوە بوو ڕاوێژی بۆ ڕابەرانی یەهوودییەکان کردبوو کە باشترە پیاوێک لە جیاتی هەموو گەل بمرێت.¹⁵شیمۆن پەترۆ لەگەڵ قوتابییەکی دیکە بەشوێن یەشوا کەوتن. ئەو قوتابییە ناسراو بوو لە لایەن سەرۆکی کاهینان، لەگەڵ یەشوا چوو بۆ کۆشکی سەرۆکی کاهینان. ¹⁶بەڵام پەترۆ لە دەرەوە لە بەردەرگاکە ڕاوەستابوو. قوتابییەکەی دیکە کە سەرۆکی کاهینان دەیناسی. هاتە دەرەوە و قسەی لەگەڵ دەرگاوانەکەدا کرد و پەترۆی هێنایە ژوورەوە.¹⁷دەرگەوانەکە لە پەترۆی پرسی: «ئایا تۆ یەکێک نیت لە قوتابییەکانی ئەم کابرایە؟» وەڵامی دایەوە: «نەخێر، لە وان نیم!» ¹⁸کەش و هەوا سارد بوو، خزمەتکار و پاسەوانەکان ئاگریان کردبووەوە و ڕاوەستابوون خۆیان گەرم دەکردەوە، پەترۆ لەگەڵیان وەستابوو خۆی گەرم دەکردەوە.¹⁹سەرۆکی کاهینان پرسیاری لە یەشوا کرد دەربارەی قوتابییەکانی، و فێرکردنەکەی. ²⁰یەشوا وەڵامی دایەوە: «بە ئاشکرا قسەم بۆ جیهان کرد، بەردەوام لە کەنیشت و پەرستگادا خەڵکم فێردەکرد، کە هەموو یەهوودییەکان لێی کۆدەبنەوە، هیچ شتێکم بە نهێنی نەگوتووە. ²¹بۆ پرسیار لە من دەکەیت؟ لەوانە بپرسە کە گوێیان لێم بووە چیم پێیان گوتووە، ئەمانە دەزانن چیم گوتووە!»²²کاتێک یەشوا ئەمەی گوت یەکێک لە پاسەوانەکان زلەیەکی لێدا و پێی گوت: «ئاوا وەڵامی سەرۆکی کاهینان دەدەیتەوە؟» ²³یەشواوەڵامی دایەوە: «ئەگەر قسەی خراپم کردووە، شایەتی لەسەر خراپەکە بدە، ئەگەر باشیشە، بۆچی لێم دەدەیت؟» ²⁴پاشان ئەنانیا یەشوای بە دەستی بەستراوەوە نارد بۆلای کەیافای سەرۆکی کاهینان.²⁵پەترۆ لەوێ ڕاوەستابوو و خۆی گەرم دەکردەوە، لێیان پرسی: «ئایا تۆ لە قوتابییەکانی ئەو نیت؟» نکۆڵیی کرد و گوتی: «نەخێر» ²⁶یەکێک لە کۆیلەکانی سەرۆکی کاهینەکان خزمی ئەوکەسە بوو کە پەترۆ گوێچکەی بڕیبوو، گوتی: «ئەی لە باخچەکەدا تۆم لەگەڵ ئەو نەبینی؟» ²⁷دیسان پەترۆ جارێکیتر نکۆڵیی کرد. لەو ساتە کەڵەشێر خوێندی.²⁸بەیانی زوو یەشوایان لە ماڵی کەیافاوە بۆ کۆشکی فەرمانڕەوای ڕۆمەکان برد، ئەوان نەچوونە ناو کۆشک، نەوەک گڵاو ببن و نەتوانن لەبەرخی پەسخە بخۆن. ²⁹پیلاتۆس هاتە دەرەوە و پرسیاری لیێان کرد: «ئەم پیاوە بەچی تاوانباردەکەن؟» ³⁰وەڵامیان دایەوە: «ئەگەر تاوانبار نەبوایە، نەماندەدا بە دەستتەوە!»³¹پیلاتۆس پێی گوتن: «بیبەن، بەگوێرەی تەوراتی خۆتان دادگایی بکەن». وەڵامیان دایەوە: « مافی ئەوەمان نیە کەس بکوژین!» ³²وە ئەمە ڕوویدا تاکو ئەو قسەیەی یەشوا بێتە دی کە لەسەر شێوازی مردنەکەی گوتبوی.³³پیلاتۆس چووە ناو کۆشکەکەی، یەشوای بانگ کرد و لێی پرسی: «تۆ پاشای یەهوودییەکانی؟» ³⁴یەشوا وەڵامی دایەوە: «تۆ لە خۆتەوە ئەمە دەڵێی، یاخود کەسانی دیکە لەبارەی من قسەیان بۆ کردووی؟» ³⁵پیلاتۆس ووتی: «ئایا من یەهوودیم؟ گەلەکەت و سەرۆک کاهینەکان تۆیان ڕادەستی من کردووە. چیت کردووە؟»³⁶یەشوا وەڵامی دایەوە: « شانشینی من لەم جیهانە نیە. ئەگەر شانشینی من لەم جیهانە بووایە، ئەوسا خزمەتکارەکانم دەجەنگان تاکو ڕادەستی ڕابەرانی یەهوود نەکرێم. بەڵام ئێستا شانشینەکەم لێرە نیە». ³⁷پیلاتۆس لێی پرسی: «کەواتە تۆ پاشای؟» وەڵامی دایەوە: «تۆ وتت من پاشام، بۆ ئەمە لەدایک بووم و بۆ ئەمە هاتوومەتە جیهان: تاکو شایەتی بۆ ڕاستییەکە بدەم. هەرکەسێک لە ڕاستییەوە بێت گوێ لە دەنگم دەگرێت».³⁸پیلاتۆس پێی گوت: «ڕاستیەکە چییە!» پاشان چووە دەرەوە بۆ لای یەهودیەکان و پێی گوتن: «هیچ تاوانی تێدا نابینم! ³⁹لای ئێوە نەریتێک باوە کە لە جەژنی پەسخەدا یەکێکتان بۆ ئازاد بکەم. بۆیە دەتانەوێت پاشای یەهودتان بۆ ئازاد بکەم؟» ⁴⁰تێکڕا هاواریان کرد: «ئەمە ئازاد مەکە، بەڵکو باڕابا». باڕابا کەسێکی دزبوو!

Chapter 19

¹ئیتر پیلاتۆس فەرمانیدا یەشوا ببەن و بەقامچی لێی بدەن. ²سەربازەکان لە دڕک تاجێکیان چنی و خستیانە سەر سەری، و کەوایەکی ئەرخەوانیان لەبەرکرد. ³لێی دەچوونە پێشەوە دەیانگوت: «سڵاو، ئەی پاشای یەهود!» ئینجا زلەیان لێدا.⁴پیلاتۆس جارێکیتر هاتە دەرەوە بۆ لای خەڵکەکە و پێی گوتن: « دەیهێنمە دەرەوە بۆلاتان تاکو بزانن هیچ تاوانی تێدا نابینم!» ⁵یەشوا هاتە دەرەوە بە تاجێکی دڕکاوییەوە و کەوایەکی ئەرخەوانی لەبەرکرابوو. پیلاتۆس پێی گوتن: «ها ئەوەتا پیاوەکە!» ⁶کاتێک سەرۆکی کاهینەکان و پاسەوانان بینییان، هاواریان کرد: «لە خاچی بدە! لە خاچی بدە!» پیلاتۆس پێی گوتن: «ئێوە بیبەن و لە خاچی بدەن، چونکە من تاوانی تێدا نابینم!»⁷یەهودیەکان وەڵامیان دایەوە: «تەوراتمان هەیە. بەگوێرەی تەورات دەبێت بمرێت، لەبەر ئەوەی خۆی کردوە بە ڕۆڵەی خودا». ⁸کاتێک پیلاتۆس گوێی لەم قسەیە بوو ترسەکەی زیاد بوو. ⁹گەڕایەوە ناو کۆشکەکە و بە یەشوای گوت: «خەڵکی کوێی؟» بەڵام یەشوا هیچ وەڵامێکی نەدایەوە.¹⁰پیلاتۆس پێی گوت: «قسەم بۆ ناکەیت؟ ئایا نازانیت دەسەڵاتم هەیە کە ئازادت بکەم، و لە خاچیشت بدەم؟» ¹¹یەشوا وەڵامی دایەوە: «هیچ دەسەڵاتێکت بەسەر مندا نیە، گەر لە سەرەوە پێت نەدرابێت. چونکە ئەوەی منی ڕادەستی تۆ کردووە گوناهەکەی گەورەترە.»¹²لەبەر ئەمە پیلاتۆس هەوڵی دەدا ئازادی بکات، بەڵام یەهودیەکان هاواریان دەکرد: «ئەگەر ئەمە ئازاد بکەیت، خۆشەویستی قەیسەر نیت. هەرکەسێک خۆی بکاتە پاشا، ئەوا دژایەتی قەیسەر دەکات». ¹³کاتێک پیلاتۆس گوێی لەم قسانە بوو، یەشوای هێنایە دەرەوە، وە لەسەر کورسی دادوەری دانیشت، لە شوێنێک پێی دەگوترێ «بەردڕێژکراو»، کە بە عیبری پێی دەڵێن: «گەباسا».¹⁴نزیکەی کاتژمێر شەش بوو، لە ڕۆژی ئامادەکاری بۆ جەژنی پەسخە. پیلاتۆس بە یەهودیەکانی گوت: «ئەوەتا پاشاکەتان!» ¹⁵بۆیە هاواریان کرد: «بیبە! بیبە! لە خاچی بدە!» پیلاتۆس لێی پرسین: «ئایا پاشاکەتان لە خاچ بدەم؟» سەرۆک کاهینەکان وەڵامیان دایەوە: «ئێمە جگە لە قەیسەر هیچ پاشایەکمان نیە». ¹⁶ئینجا پیلاتۆس ڕادەستی کردن بۆ لە خاچدان.¹⁷یەشوا هاتە دەرەوە خاچەکەی خۆی هەڵگرت و بەرەو ئەو شوێنەی کە پێی دەگوترا کاسەسەر، بە عیبری: «گۆلگۆسا»، ¹⁸لەوێ لەگەڵ دوو کەسی دیکە لە خاچیاندا، هەریەکە لە لایەکییەوە، یەشواش لە ناوەڕاستیان.¹⁹پیلاتۆس تەختەیەکی لەسەر خاچەکە هەڵواسی کە لەسەری نووسرابوو: «یەشوای ناسیرەیی پاشاکەی یەهود». ²⁰یەهوودییەکی زۆر نووسراوەکەیان خوێندەوە، کە بە عیبری و لاتینی و یۆنانی نووسرابوو، چونکە ئەو شوێنەی یەشوا تێدا لە خاچدرابوو لە شارەکە نزیک بوو.²¹سەرۆک کاهینەکانی یەهود بە پیلاتۆسیان گوت: «مەنووسە: پاشاکەی یەهوود، بەڵکو بنووسە: خۆی گوتی من پاشاکەی یەهوودم». ²²پیڵاتۆس وەڵامی دایەوە: «ئەوەی نووسیومە، نووسیومە!»²³کاتێک سەربازەکان یەشوایان لە‏ خاچدا، جلەکانیان برد و کردیان بە چوار بەشەوە، هەر سەربازێک بەشێکی بەرکەوت. کراسەکەیان برد، کراسەکە نەدوورا بوو،هەموی بە یەک پارچە چنرابوو. ²⁴ئینجا سەربازەکان بە یەکتریان گوت: «پێویست ناکات بیدڕێنین، با تیروپشکی لەسەر بکەین بزانین بۆ کێ دەبێت!» ئەمەش ڕوویدا تاکو ئەوەی لەپەرتوکە هاتوە بێتەدی: «جلوبەرگەکەی منیان لەنێو خۆیان بەشکرد، و تیروپشکیان لەسەر کراسەکەم کرد». ئەوە بوو کە سەربازەکان کردیان.²⁵لەوێ، لەلای خاچەکەی یەشوا، میریامی دایکی ڕاوەستابوو، میریامی پووری کە ژنی کلۆپاس بوو؛ و میریامی مەگدەلین. ²⁶کاتێک یەشوا دایکی بینی، لە نزیک ئەو قوتابییەی کە ئەم خۆشیدەویست، بە دایکی فەرموو: «ژنەکە، ئەوە کوڕی تۆیە!» ²⁷پاشان بە قوتابییەکەی فەرموو: «ئەوە دایکتە». ئیتر لەو کاتەوە قوتابییەکە بردییەوە ماڵی خۆی.²⁸دوای ئەمە یەشوا بینی کە هەموو شتێک تەواو بووە، و فەرمووی: «تینوومە»، تا ئەوەی لە پەرتوکەکەدا هاتووە بێتەدی. ²⁹لەوێ قاپێکی پڕ لە سرکە هەبوو، ئیسفەنجێکیان لە سرکەکەدا هەڵکێشا، و خستیانە سەر قامیشێک و بەرزیان کردوە بۆ دەمی. ³⁰کاتێک یەشوا تامی سرکەکەی کرد، فەرمووی: «تەواو بوو!» پاشان سەری دانەواند و گیانی بەدەستەوەدا.³¹وە کاتێک ئەو ڕۆژە ئامادەکاری دەکرا، یەهوودییەکان داوایان لە پیلاتۆس کرد کە قاچی ئەو کەسانە بشکێنێت کە لە خاچ دراون، بۆ ئەوەی تەرمەکانیان لەشەبات لەسەر خاچ نەمێنێت، ئەو شەباتە ڕۆژێکی مەزن بوو. ³²بۆیە سەربازەکان هاتن و قاچی هەردوو پیاوەکەیان شکاند کە لەگەڵ یەشوا لە خاچ درابوون. ³³سەبارەت بە یەشوا، کاتێک هاتنە لای، بینیان مردووە، بۆیە قاچەکانیان نەشکاند.³⁴بەڵکو یەکێک لە سەربازەکان ڕمێکی لە لەکەلەکەی دا، و یەکسەر خوێن و ئاو دەرچوو. ³⁵ئەوەی ئەم شتانەی بینی شایەتی دەدات و شایەتییەکەی ڕاستە. ئەو بە تەواوی دەزانێت کە ڕاستی دەڵێت، بۆ ئەوەی ئێوەش باوەڕبهێنن.³⁶ئەمەش ڕوویدا تاکو ئەوەی لە پەرتووکەکەدا هاتووە بێتە دی: «هیچ ئێسکێکی ئەو ناشکێت!» ³⁷هەروەها لە شوێنێکی تری پەرتووکەکەدا هاتووە: «سەیری ئەو کەسە دەکەن کە ڕمیان لێدا».³⁸دوای ئەوە یۆسپ کە خەڵکی ڕامە بوو مۆڵەتی لە پیڵاتۆس وەرگرت بۆ بردنی تەرمی یەشوا، ئەم یۆسپە بەنهێنی قوتابی یەشوا بوو چونکە لە یەهوودییەکان دەترسا، بۆیە پیلاتۆس مۆڵەتی پێدا. ئینجا یۆسپ هات و تەرمی یەشوای برد. ³⁹هەروەها نیکۆدیمۆس هات کە پێشتر بە شەو هاتبووە لای یەشوا، وە نزیکەی سێ لیتر موڕی تێکەڵاوی بە بخور لەگەڵ خۆی هێنا.⁴⁰جا تەرمەکەی یەشوایان برد و بە کەتان لەگەڵ بۆن پێچایانەوە، وەک چۆن نەریتی یەهودیەکان بوو لە ناشتن. ⁴¹لەو شوێنەی یەشوا لە خاچدرا باخچەیەکی لێبوو، لە باخچەکەدا گۆڕێکی نوێی لێبوو، پێشتر کەسی تێیدا نەنێژرابوو. ⁴²یەشوا لەو گۆڕە نێژرا، چونکە گۆڕەکە نزیک بوو، ئەو ڕۆژەش ڕۆژی ئامادەکاری بوو لای یەهودیەکان.

Chapter 20

¹لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، میریامی مەگدەلین زوو چووە سەر گۆڕی یەشوا، هێشتا تاریک بوو، بینی بەردی بەردەرگای گۆڕەکە لادراوە. ²بە خێرایی ڕایکرد و هاتە لای شیمۆن پەترۆ و قوتابییەکەی دیکە کە یەشوا خۆشیدەویست و پێی گوتن: «ئەوان پەروەردگاریان لە گۆڕەکە دەرهێنا، و نازانین لە کوێ دایانناوە!»³ئیتر پەترۆ و قوتابییەکەی دیکە چوون بەرەو گۆڕەکە. ⁴پێکەوە ڕایانکرد. بەڵام قوتابیەکەی دیکە پێش پەتڕۆ کەوت و زوتر گەیشتە گۆڕەکە، ⁵دانەوییەوە و کەتانەکەی بینی دانراوە، بەڵام نەچووە ژوورەوە.⁶ئینجا شیمۆن پەترۆ کە شوێنی کەوتبوو هات و چووە ناو گۆڕەکە، بینی کەتانەکە لەسەر زەویەکە دانراوە. ⁷ئەو دەسماڵەی کە بەسەری یەشواوە پێچرابوو، لەگەڵ کەتانەکە دانەنرابوو، بەڵکو بە جیا لە شوێنێک پێچرابۆوە.⁸ئەوسا قوتابییە کەی دیکە کە یەکەم جار هاتبووە سەر گۆڕەکە چووە ژوورەوە، بینی و باوەڕی هێنا. ⁹قوتابییەکان تا ئەو کاتە هێشتا لە پێشبینی پەرتوکەکە تێنەگەیشتبوون کە دەبوایە لەنێو مردووان هەستێتەوە. ¹⁰دواتر دوو قوتابییەکە گەڕانەوە ماڵەکانی خۆیان.¹¹بەڵام میریام لەبەردەم گۆڕەکە لە دەرەوە ڕاوەستابوو دەگریا. لەو کاتەی کە دەگریا، دانەوییەوە و سەیری ناو گۆڕەکەی کرد. ¹²دوو فریشتەی بە جل و بەرگی سپیەوە بینی، لەو شوێنەی کە تەرمەکەی یەشوای لێ دانرابوو دانیشتبوون، یەکێکیان لە لای سەریەوە و ئەوی دیکە لە لای پێیەکانی. ¹³لێیان پرسی: «ئەی ژن، بۆچی دەگریت؟» وەڵامی دانەوە: «گەورەمیان بردووە، نازانم لەکوێ دایانناوە».¹⁴ئەمەی گوت ئاوڕی دایەوە، بینی یەشوا ڕاوەستاوە، بەڵام نەیزانی یەشوایە. ¹⁵پرسیاری لێکرد: «ئەی ژن بۆچی دەگریت؟ بەدوای کێدا دەگەڕێیت؟» وایزانی باخەوانەکەیە، پێی گوت: «گەورەم، ئەگەر تۆ بردووتە پێم بڵێ لەکوێ داتناوە تاکو بیبەمەوە».¹⁶یەشوا بانگی کرد: «میریام!» ئەویش ئاوڕی دایەوە و بە عیبری پێی گوت: «ڕابۆنی»، واتا مامۆستا. ¹⁷یەشوا پێی فەرموو: «دەستم لێ مەدە، چونکە هێشتا بەرزنەبومەتەوە لای باوک. بەڵکو بڕۆ لای برایانم و پێیان بڵێ: من بەرز دەبمەوە بۆ لای باوکم و باوکتان، خودام و خوداتان!» ¹⁸میریامی مەگدەلین گەڕایەوە مژدەی دا بە قوتابییەکان و گوتی: «من پەروەردگارم بینی!» ئەوەشی پێ گوتن کە پێی فەرموو بوو.¹⁹لە ئێوارەی هەمان ڕۆژ، کە یەکەم ڕۆژی هەفتە بوو، لە ترسی یەهودیەکان، قوتابییەکان دەرگاکانی ئەو ماڵەیان داخستبوو کە لێبوون، یەشوا لە ناوەڕاستیاندا ئامادەبوو و پێی فەرموون: «ئاشتی بۆ ئێوە!» ²⁰کە ئەمەی فەرموو، دەستی و کەلەکەی پیشاندان، جا قوتابییەکان زۆر دڵشادبوون کە پەروەردگاریان بینی.²¹یەشوا دیسان پێی فەرموون: «ئاشتی بۆ ئێوە. وەک باوک ناردوومی، منیش دەتاننێرم». ²²کە ئەمەی فەرموو، فووی لێکردن، پێی فەرموون: «گیانی پیرۆز وەربگرن. ²³ئەوەی ئێوە گوناهی ببەخشن، بەخشراوە. ئەوەی ئێوە گوناهی نەبەخشن، نەبەخشراوە!»²⁴بەڵام تۆما، کە یەکێک بوو لە دوازدە قوتابییەکە، و بە دووانە ناسرابوو، لەو کاتە لەگەڵ قوتابییەکان نەبوو کە یەشوا بەدەرکەوت. ²⁵قوتابییەکانی دیکە پێیان گوت: « پەروەردگارمان بینی!» وەڵامی دانەوە: «ئەگەر جێگای بزمارەکان بە دەستییەوە نەبینم، پەنجە نەخەمە شوێنی بزمارەکانەوە، دەست نەخەمە ناو کەلەکەی هەرگیز باوەڕ ناکەم!»²⁶لەدوای هەشت ڕۆژ، قوتابییەکانی دووبارە لە ژووری ماڵەکە کۆبونەوە و تۆما یان لەگەڵ بوو، دەرگاکانیش داخرابوون، یەشوا دەرکەوت لە ناوەڕاستیان ڕاوەستا فەرمووی: «ئاشتی بۆ ئێوە!» ²⁷ئینجا بە تۆمای فەرموو: «پەنجەت بێنە ئێرە، و دەستم ببینە، دەستت بخەرە ناو کەلەکەم. بێباوەڕ مەبە بەڵکو باوڕەت هەبێت!»²⁸تۆما هاواری کرد: « پەروەردگار و خودام». ²⁹یەشوا پێی فەرموو: «لەبەر ئەوەی منت بینی، باوەڕت کرد؟ خۆزگە بەوانەی بێ ئەوەی ببینن باوەڕدەکەن.»³⁰یەشوا لەبەردەم قوتابییەکانیدا پەرجووی دیکەی زۆر کرد کە لەم پەڕتووکەدا نەنووسراوە. ³¹بەڵام ئەمانە نووسراون تاکو ئێوە باوەڕ بکەن کە یەشوا مەسیحەکەیە ڕۆڵەی خودایە، تاکو ژیانیان هەبێت ئەگەر باوەڕ بە ناوی ئەو بهێنن.

Chapter 21

¹دوای ئەمە یەشوا جارێکیتر بۆ قوتابییەکان بەدەرکەوت لە لای دەریاچەی کینەرەت. بەم شێوەیە بۆیان بەدەرکەوت: ²شیمۆن پەترۆ و تۆما کە بە دیدمۆس ناسرابوو، لەگەڵ نەتەنائیل کە خەڵکی کانای گەلیلی بوو، هەروەها کوڕەکانی زەڤدی و دوو قوتابی دیکە کۆبوونەوە. ³شیمۆن پەترۆ پێی گوتن: «بۆ ڕاو دەچم!» پێیان گوت: «ئێمەش لەگەڵت دێین». ئینجا ڕۆیشتن و سواری بەلەم بوون، بەڵام لەو شەوەدا هیچیان نەگرت.⁴کە بەرەبەیان داهات، یەشوا لە کەناری دەریاچەکە ڕاوەستابوو، بەڵام قوتابییەکان نەیاناسی کە ئەو یەشوایە. ⁵یەشوا پرسیاری لێکردن: «کوڕینە، هیچ ماسیتان پێ نیە؟» وەڵامیان دایەوە: «نەخێر!» ⁶پێی فەرموون: «تۆڕەکە هەڵبدەنە لای ڕاستی بەلەمەکە، ماسی دەبیننەوە!» جا هەڵیاندا و ئیتر لەبەر زۆری ئەو ماسییانەی تێیدا بوو نەیانتوانی تۆڕەکە ڕابکێشنە ناو بەلەمەکە!⁷ئەو قوتابییەی کە یەشوا خۆشیدەویست، بە پەترۆی گوت: «ئەوە پەروەردگارە!» کاتێک پەترۆ بیستی کە ئەوە پەروەردگارە، خۆی بە جلەکانی داپۆشی چونکە ڕووت بوو، خۆی هەڵدایە ناو ئاوەکەوە مەلەی کرد. ⁸قوتابییەکانی دیکە بە بەلەمەکە هاتن و تۆڕی ماسییەکەیان ڕادەکێشا، چونکە تەنها دوو سەد باڵ لە کەنارەکە دوور بوون. ⁹کاتێک لە کەنارەکە دابەزین پشکۆی خەڵوزیان لەوێ بینی ماسیان لە سەردانرابو وە نانیش.¹⁰یەشوا پێی فەرموون: «لەو ماسییانە بهێنن کە ئێستا ڕاوتانکرد!» ¹¹شیمۆن پەترۆ سەرکەوت و تۆڕەکەی ڕاکێشایە سەر وشکانی، سەد و پەنجا و سێ ماسی گەورەی تێدابوو، لەگەڵ زۆریەکەشی تۆڕەکە نەدڕابوو.¹²یەشوا بە قوتابیەکانی فەرموو: «وەرن بخۆن». هیچ کام لە قوتابییەکان نەیانوێرا پرسیاری لێ بکەن: «تۆ کێیت؟» چونکە زانیان ئەوە پەروەردگارە. ¹³یەشوا هاتە پێش نانەکەی هەڵگرت و پێیدان، ماسییەکەش بە هەمان شێوە. ¹⁴ئەمە سێیەم جار بوو کە یەشوا پاش هەستانەوەی لەنێو مردووان بۆ قوتابییەکانی بەدەرکەوت.¹⁵دوای ئەوەی نانیان خوارد بە شیمۆن پەترۆی فەرموو: « ئەی شیمۆنی کوڕی یۆنا، منت لەوانە خۆشتر دەوێت؟» وەڵامی دایەوە: «بەڵێ پەروەردگارم، تۆ دەزانیت کە من تۆم خۆشدەوێت!» پێی فەرموو: «بەرخەکانم بلەوەڕێنە!» ¹⁶دوبارە پێی فەرمووەوە: «شیمۆنی کوڕی یۆنا، منت خۆشدەوێت؟» وەڵامی دایەوە: «بەڵێ پەروەردگارم، تۆ دەزانیت من تۆم خۆشدەوێیت!» پێی فەرموو: «شوانایەتی بۆ مەڕەکانم بکە»¹⁷جاری سێیەم پێی فەرموو: «شیمۆنی کوڕی یۆنا، منت خۆشدەوێت؟»پەترۆ دڵگران بوو، چونکە سێ جار پێی فەرموو: «منت خۆشدەوێت». پێی گوت: «پەروەردگارم، تۆ هەموو شتێک دەزانیت. دەزانیت کە خۆشم دەوێیت!» یەشواپێی فەرموو: «مەڕەکانم بلەوەڕێنە! ¹⁸ڕاستی ڕاستیت پێ دەڵێم، کاتێک گەنج بوویت پشتێنەکەتت بەناو قەدەوە دەبەست و بۆ هەرکوێ بتویستبا دەچوویت. بەڵام کاتێک پیر دەبیت دەستت درێژ دەکەیت و یەکێکی دیکە پشتێنەکەت دەبەستێت و دەتباتە شوێنێک کە ناتەوێت!»¹⁹ئەمەی گوت وەک ئاماژەکردنێک بۆ ئەو مردنەی کە پەترۆ پێی دەمرێت و خودای پێ شکۆمەند دەکات. لەدوای ئەمە پێی فەرموو: «شوێنم بکەوە».²⁰پەترۆ ئاوڕی دایەوە و بینی، ئەو قوتابییەی کە یەشوا خۆشی دەویست شوێنیان کەوتووە، ئەوەی لە کاتی نانی ئێوارەدا شانی بە سنگی یەشوادا دابوو پێی گوتبوو: «گەورەم، کێیە ئەوەی ناپاکیت لەگەڵ دەکات؟» ²¹کاتێک پەترۆ ئەوی بینی بە یەشوای گوت: «پەروەردگارم، ئەی ئەمە چی لێدێت؟»²²یەشوا وەڵامی دایەوە: «ئەگەر بمەوێت دەمێنێتەوە هەتا دێمەوە، بە تۆ چی؟ تۆ شوێنم بکەوە!» ²³ئیترئەم هەواڵە وا لەنێو برایان بڵاو بۆوە کە ئەو قوتابییە نامرێت. بەڵام یەشوا بەپەتڕۆی نە فەرموو نامرێت، بەڵکو فەرمووی: «ئەگەر بمەوێت دەمێنێتەوە هەتا دێمەوە، بە تۆچی؟»²⁴ئەم قوتابییە ئەو کەسەیە کە شایەتی بۆ ئەم ڕووداوانە دەدات و لێرەشدا نووسیویەتی. وە ئێمە دەزانین کە شایەتی ئەو ڕاستە. ²⁵وە زۆر شتی دیکە هەیە کە یەشوا کردوویەتی، پێم وایە ئەگەر یەک بە یەک بنوسرێتەوە، هەموو جیهان جێگای ئەو پەرتووکە نوسراوانەی تێدا نەدەبۆوە!

Acts

Chapter 1

¹لە یەکەم پەرتووکمدا، تیۆفیلۆس، هەموو کار و فێرکارییەکانی یەشوام بۆ باس کردیت، هەر لە سەرەتای پەیامەکەیەوە ²تا ئەو ڕۆژەی کە بەرەو ئاسمان بەرزبۆوە، پاشان ڕاسپارەدەکانی خۆی، بە گیانە پیرۆزەکە، بەخشی بەو نێردراوانەی کە هەڵیبژارد. ³لە ماوەی چل ڕۆژ دوای ئازارەکەی، چەندین جار بۆیان دەرکەوت، بە چەندین بەڵگەی یەکلاکەرەوە بۆی سەلماندن کە زیندووە، و لەبارەی شانشینی خوداوە قسەی بۆ کردن.⁴کاتێک لەگەڵیان کۆبۆوە، فەرمووی: «یۆرشەلایم بەجێ مەهێڵن، بەڵکو لەوێ بمێننەوە و چاوەڕێی تەواوکردنی بەڵێنەکانی باوک بن، کە پێشتر لە بارەیەوە قسەم بۆ کردوون. ⁵یۆخەنان خەڵکی لە ئاو هەڵدەکێشێت؛ بەڵام چەند ڕۆژێکی کەم ئێوە لە گیانی پیرۆز هەڵدەکێشرێن!»⁶ئەوانەی لەگەڵیدا کۆببوونەوە لێیان پرسی: « ئەی پەروەردگار، ئایا لەم کاتەدا شانشین بۆ یەسرائیل دەگەڕێتەوە؟» ⁷وەڵامی دانەوە: «بۆ ئێوە نییە ئەو کات و ساتانە بزانن کە باوک بە دەسەڵاتی خۆی دیاریکردووە. ⁸بەڵام کاتێک گیانە پیرۆزەکە دێتە سەرتان هێز وەردەگرن، و شایەتحاڵی من دەبن لە یۆرشەلایم و سەرجەم یەهودیا، و سامرە، تا ئەوپەڕی زەی».⁹ئەمەی فەرمووو لە کاتێکدا سەیریان دەکرد بەرزبۆوە بۆ ئاسمان. پاشان هەورێک لە بەر چاویان شاردییەوە. ¹⁰لە کاتێکدا سەیری ئاسمانیان دەکرد و ئەویش بەرەو ئاسمان دەرۆیشت، دوو پیاو بە جل و بەرگی سپییەوە دەرکەوتن، ¹¹و پێیان گوتن: «ئەی گەلیلییەکان، بۆچی ڕاوەستاون و سەیری ئاسمان دەکەن؟ یەشوا، کە لەلای ئێوە هەڵگیرا بۆ ئاسمان، هەر وەک چۆن بینیوتانە بەرز دەبێتەوە بۆ ئەوێ لەوێشەوە دەگەڕێتەوە!»¹²پاشان نێردراوان لە چیای ناسراو بە زەیتون گەڕانەوە بۆ یۆرشەلایم، کە بە رادەی رۆژەرێیەکی رێگەپێدراو لە شەباتدا لە یۆرشەلام نزیکە. ¹³کە گەیشتن سەرکەوتن بۆ ژوورێک لە نهۆمی سەرەوە کە تێیدا دەمانەوە.، ئەوانیش بریتی بوون لە: پەترۆ یۆخەنا، یاکۆڤ و ئاندریا، فیلیپۆس و تۆما، بەرتۆلمیۆ و مەتا، یاکۆڤی کوڕی هەلفای و شیمۆنی دڵگەرم، و یەهودا برای یاکوڤ. ¹⁴هەموویان بە یەک دڵەوە بەردەوام بوون لە نزا کردن و لەگەڵیاندا چەند ژنێک بوون، میریام دایکی یەشوا و براکانی.¹⁵کاتێک نزیکەی سەد و بیست کەس لە برایان پێکەوە کۆبوونەوە، پەترۆ لە نێوانیاندا وەستا و قسەی لەگەڵ کردن و گوتی: ¹⁶«ئەی برایان، دەبێت ئەو پێش بینییەی کە گیانی پیرۆز لە زمانی داڤیدی پێغەمبەرەوە گوتویەتی بێتەدی، سەبارەت بە یەهودا ئەوەی کە هەڵگەڕایەوە ڕێنمایی ئەو کەسانەی دەکرد یەشوایان دەستبەسەر کرد.¹⁷یەهوداش بە یەکێک لە ئێمە دادەنرا، و بەشداری لە خزمەتەکەماندا دەکرد. ¹⁸پاشان بەو پارەیەی کە بۆ ناپاکییەکەی وەریگرتبوو، کێڵگەیەکی کڕی و به ڕوودا کەوت، لە ناوەڕاستەوە دوولەت بوو و هەموو ڕیخۆڵەی هاتە دەرەوە. ¹⁹خەڵکی یۆرشەلایم هەموویان ئاگاداری ئەم ڕووداوە بوون، ناوی کێڵگەکەیان ناوە حەقل دەمەخ، بە زمانی خۆیان، واتای کێڵگەی خوێن.²⁰کەواتە پێشبینییەکەی پەرتووکی زبورەکان هاتە دی: ماڵەکەی وێران دەبێت، و کەس تێیدا نیشتەجێ نابێت. وە هەروەها : با ئەرکەکەی ڕادەستی کەسێکی تر بکرێت!²¹بۆیە دەبێت یەکێکیتر لەو پیاوانە هەڵبژێرین کە هاوڕێمان بووە بە درێژایی ئەو کاتەی کە پەروەردگار یەشوا لەگەڵمان بەسەری بردووە، ²²لەو کاتەوەی یۆخەنان لە ئاوی هەڵکێشا تا ئەو ڕۆژەی لە لای ئێمەوە بەرزبۆوە بۆ ئاسمان، تا لەگەڵمان شایەتحاڵی هەستانەوەی یەشوا بێت». ²³ئامادەبووان دوو پیاویان بەربژێر کرد: یۆسپ بە بارسابا بانگ دەکراو نازناوی یوستیۆسی بوو، وە لەگەڵ ماتیاس.²⁴پاشان نزایان کرد و گوتیان: «ئەی پەروەردگار کە دڵی هەموو مرۆڤەکان دەزانیت، نیشانمان بدە کام لەم دوو پیاوە هەڵدەبژێریت ²⁵بۆ ئەوەی لەگەڵ ئێمە بەشداری لە خزمەت و پەیامەکەدا بکات لەبری یەهودا کە چووە ئەو شوێنەی کە شایەنی بوو». ²⁶ئینجا تیروپشکیان کرد، و کەوتە سەر ماتیاس، و زیادیان کرد بە یازدە نێردراوان.

Chapter 2

¹کاتێک ڕۆژی پەنجاهەم هات، براکان لە یەک شوێن کۆبوونەوە، ²لەناکاو دەنگێک لە ئاسمانەوە هات وەک دەنگی بایەکی بەهێز، ئەو ماڵەی پڕ کرد کە تێیدا دانیشتبوون. ³پاشان زمانەکان وەک ئەوەی ئاگر بن بۆیان دەرکەوتن، و دابەشبوون و سەر هەر یەکێکیاندا، ⁴هەموویان پڕ بوون لە گیانە پیرۆزەکە، و دەستیان کرد بە قسەکردن بە زمانەکانی تر، هەروەک ئەوەی گیانەکە دەسەڵاتی قسەکردنی پێبەخشیبن.⁵لەو کاتەدا یۆرشەلایم بە هۆی ئەو یەهودییە لەخواترسانەی لە سەرجەم نەتەوەکانی جیهانەوە هاتبوون قەرەباڵغ بوو. ⁶کاتێک گوێیان لەم دەنگە بوو، جەماوەرەکە بە سەرسوڕمانەوە کۆبوونەوە، چونکە هەریەکەیان گوێیان لە قسەکردن بە زمانی خۆیان بوو. ⁷هەمووان سەریان سوڕمابوو. پرسیاریان دەکرد: «ئایا ئەمانە کە قسە دەکەن سەرجەمیان خەڵکی گەلیلی نین؟⁸ئەی چۆنە هەر یەکێک لە ئێمە زمانی ئەو وڵاتە دەبیستێت کە تێیدا لەدایک بووە؟ ⁹هەندێکمان پارت و ماد و ئیلامین. هەندێکمان خەڵکی میزۆپۆتامیا و یەهودیا و کەپادۆکیا و پۆنتۆس و ئاسیاین. ¹⁰هەندێک لە فریگا و پامفیلیا، میسر و بەشەکانی لیبیا بەرامبەر قیرەوانین. لە ناوماندا زۆرێک لە ڕۆمەوە بۆ سەردان هاتوون، ¹¹یەهودی و ئەوانەی بوون بە یەهودی. هەندێکیان کرێتی وهەندێکی عەرەبن. ئەوەتا گوێمان لێیە کە بە زمانەکانمان قسەمان لەگەڵ دەکەن و کارە مەزنەکانی خودامان پێڕادەگەینن».¹²هەمووان بە سەرسوڕمان و سەرلێشێواوی لە یەکتریان دەپرسی: «مانای هەموو ئەمانە چییە؟» ¹³هەندێکیشیان بە گاڵتەجاڕیەوە دەیانگوت: «ئەوان جگە لە سەرخۆش هیچی تر نین!»¹⁴پاشان پەترۆ لەگەڵ یازدە نێردراوان وەستا، و بە دەنگێکی بەرز وتاری بۆ دان، و گوتی: «ئەی یەهودییەکان، و هەموو ئەوانەی لە یۆرشەلایم نیشتەجێن! گوێ لە قسەکانم بگرن بۆ ئەوەی ڕاستی بابەتەکە بزانن! ¹⁵ئەمانە سەرخۆش نین، وەک ئەوەی ئێوە بیری لێ دەکەنەوە، خەڵکی کاتژمێر نۆی بەیانی سەرخۆش نابن.¹⁶ئەمە هەر ئەوەیە کە لە زمانی پێغەمبەر یوئێلەوە وتراوە: ¹⁷خودا دەفەرموێت: لە ڕۆژانی کۆتاییدا گیانی خۆم بەسەر هەموو مرۆڤایەتیدا دەڕێژم، کوڕ و کچەکانتان پێشبینی دەکەن، گەنجەکانتان بینین و پیرانتان خەون دەبینن.¹⁸لەو ڕۆژانەدا لە گیانی خۆم بەسەر هەموو خزمەتکارەکانمدا دەڕێژم، چ ژن و چ پیاو، ئەوانیش پێشبینی دەکەن. ¹⁹نیشانەی سەرسوڕهێنەر لە ئاسمان و زەوی ئەنجام دەدەم ، خوێن و ئاگر و دوکەڵی چڕ دەبێت!²⁰وە پێش ئەوەی ڕۆژی پەروەردگار بێت، ئەو ڕۆژە مەزن و بەناوبانگە، خۆر تاریک دەبێت، مانگ دەگۆڕێت بۆ ڕەنگی خوێن. ²¹بەڵام هەرکەسێک بە ناوی پەروەردگاروە بانگی بکات ڕزگاری دەبێت!²²ئەی نەوەی یەسرائیل، گوێ بگرن لەم قسانە : یەشوای ناسیرەیی مرۆڤێک کە خودا بۆتانی سەلماند لە ڕێگەی ئەو پەرجوو و سەرسوڕهێنەر و نیشانە باوەڕپێکراوانەی بە ئەو لە نێوانتاندا کردوویەتی، وەک خۆتان دەزانن. ²³بەڵام خودا بەپێی خواست و زانستی پێشوەختی دیاریکراوی خۆی، ڕێگەی دا کە بیگرن و لە خاچی بدەن و بە دەستی گوناهباران بکوژرێت. ²⁴بەڵام خودا لە مردن هەڵیستاندەوە، لە ئازارەکانی مردن ڕزگاری کرد، وەک چۆن نەدەکرا مردن لە چنگی خۆیدا بیهێڵێتەوە!²⁵چونکە داڤید لەو بارەیەوە دەڵێت: من هەمیشە پەروەردگارم لە پێش خۆمەوە دەبینی چونکە ئەو لە ڕاستی منە تاوەکو نەهەژێم، ²⁶بۆیە دڵم شادە و زمانم شادی دەردەبڕی. جەستەم بە هیواوه پشوو دەدات.²⁷گیانم لە ناو مردووەکاندا بەجێ ناهێڵیت، و ڕێگە نادەیت تاکە پیرۆزەکەت گەندەڵی ببینێت، ²⁸تۆ ڕێنماییت کردم بۆ ڕێگاکانی ژیان، بینینی ڕووخسارت پڕم دەکات لە شادی!²⁹ئەی برایان، با ڕاشکاوانە پێتان بڵێم کە داڤیدی باوکمان مرد و بە خاک سپێردرا، و گۆڕەکەی تا ئەمڕۆش لای ئێمەیە. ³⁰چونکە داڤید پێغەمبەر بوو، دەیزانی کە خودا سوێندی بۆ خواردووە کە مەسیح لە رەچەڵەکی ئەو ئەبێت و لەسەر تەختەکەی دادەنیشێت، ³¹باسی هەستانەوەی مەسیحی کرد وەک چۆن پێشتر بینیبووی، گوتی لە جیهانی مردوواندا نەمایەوە، جەستەی گەندەڵیی وەرنەگرت.³²یەشوا لە مردن هەستایەوە و هەموومان شایەتحاڵی ئەوەین. ³³کاتێک بەرزبۆوە بۆ ڕاستەی خودا، و گیانە پیرۆزەکەی بەڵێندراوی لە باوک وەرگرت، و بەسەر ئێمەیدا ڕشت. ئەوەی ئێستا دەیبین و دەیبیستن دەرئەنجامی ئەوەیە.³⁴چونکە داڤید بە جەستەی خۆیەوە بەرز نەکرایەوە بۆ ئاسمان. پاشان بۆ خۆی دەڵێت: پەروەردگار بە پەروەردگارمی فەرموو: لە راستەی من دابنیشە ³⁵تا دوژمنەکانت بکەمە تەختە پێت. ³⁶کەواتە با هەموو نەوەی یەسرائیل بە دڵنیاییەوە بزانن، کە خودا یەشوا ئەوەی ئێوە لە خاچتاندا، پەروەردگار و مەسیحە!»³⁷ئەوانەی ئامادەبوون ئەم قسانەیان بیست، کاری کرد لە دڵیان، بۆیە لە پەترۆ و نێردراوانی دیکەیان پرسی: « برایان، چی بکەین؟» ³⁸پەترۆ وەڵامی دانەوە: «پاشگەز ببنەوە، و بە ناوی یەشوای مەسیح لە ئاوهەڵکێشرێن خودا لە گوناهەکانتان خۆش دەبێت و گیانە پیرۆزەکە بە دیاری وەردەگرن، ³⁹چونکە بەڵێنەکە بۆ ئێوە و منداڵەکانتان و هەموو ئەوانەیە کە دوورن، هەرکەسێک پەروەردگار خودامان بانگهێشتی کردبێت وەریدەگرێت!»⁴⁰پاشان پەترۆ شایەتحاڵی بۆ ئامادەبووان دا و بە چەندین وتاری تر ئامۆژگاری کردن، و گوتی: «خۆتان لەم نەوە لاڕێیە ڕزگار کەن!» ⁴¹ئەوانەی قسەکانیان پەسند کرد لە ئاو هەڵکێشران. نزیکەی سێ هەزار کەس لەو ڕۆژەدا پەیوەندیان کرد. ⁴²هەمووان بەردەوام بوون لە وەرگرتنی فێرکاری نێردراوان، و ژیانی هاوبەش و شکاندنی نان و نزاکردن.⁴³کاتێک زۆر سەرسوڕهێنەر و نیشانە لەلایەن نێردراوانەوە ئەنجامدرا، هەمووان تووشی سەرسامی بوون. ⁴⁴باوەڕداران هەموویان پێکەوە یەکگرتوو بوون، و لە هەموو ئەو شتانەی کە هەیانبوو بوون بە هاوبەش، ⁴⁵کەلوپەلی خۆیان دەفرۆشت و بەهاکەیان بە پێی پێویستی هەر کەسە دابەش دەکرد،⁴⁶ڕۆژانە بە یەک دڵ و بەردەوام دەچوون بۆ پەرستگا، و لە ماڵەوە نانیان دەشکاند، و بەدڵخۆشی و دڵفراوانییە پێکەوە نانیان دەخوارد، ⁴⁷ستایشی خودایان دەکرد، و لەلایەن هەموو گەلەوە پێشوازییەکی باشیان لێکرا. پەروەردگار، هەموو ڕۆژێک، ئەو کەسانەی بۆ کڵێساکە زیاد دەکرد کە ڕزگاریان ببوو.

Chapter 3

¹ڕۆژێک کاتژمێر سێی پاشنیوەڕۆ پەترۆ و یۆخەنا چوونە پەرستگا بۆ نزاکردن. ²لە لای دەروازەی پەرستگاکە کە ناوی دەروازەی جوانە، پیاوێک دانیشتبوو کە لە زگماکەوە کەم ئەندام بوو، هەموو ڕۆژێک هەڵیان دەگرت و لەوێ دایاندەنا و داوای بەخشینی لەوانە دەکرد کە دەچوونە ناو پەرستگاکە. ³کاتێک بینی پەترۆ و یۆخەنا دەچنە ژوورەوە، داوای بەخشینی لێکردن،⁴بە وردی سەیریان کرد، پەترۆ پێی گوت: «سەیری ئێمە بکە!» ⁵چاوی لەسەریان بوو، چاوەڕێی ئەوە بوو بەخشینێکی پێ بدەن. ⁶پەترۆ گوتی: «من زیو و زێڕم نییە، بەڵام ئەوەی هەمە پێت دەبەخشم: بە ناوی یەشوای مەسیحی ناسیرەیی، هەستە و بڕۆ!»⁷بە دەستی ڕاستی هەڵیستاند، دەستبەجێ هێز چووە ناو پێ و پاژنەی ⁸هەستا و دەستی کرد بە ڕۆیشتن، و لەگەڵیان چووە ناو پەرستگاکە و لە خۆشیان بازی دەدا و ستایشی خودای دەکرد.⁹هەموو ئەوانەی لەوێ بوون بینییان کە دەڕۆیشت و ستایشی خودای دەکرد، ¹⁰ئەوان دەیانزانی ئەوە هەر ئەو سواڵکەرە کەم ئەندامەیە لە بەردەم دەروازەی جوان دادەنیشت، بۆیە سەرسام بوون و سەریان سوڕمابوو بەو شتەی بۆی ڕویدا بوو!¹¹کاتێک لەگەڵ پەترۆ و یۆخەنا لە هۆڵی پەرستگاکە بوون کە بە هۆڵی شلۆمۆ ناسراوە، خەڵکێکی زۆر بە خێرایی و سەرسوڕمانەوە لە دەوریان کۆبوونەوە، ¹²پەترۆ کە ئەمەی بینی پێی گوتن: «ئەی نەوەی یەسرائیل، بۆچی سەرسامن بەوەی کە ڕوویداوە، بۆچی ئاوا چاومان لێدەکەن وەک ئەوەی بە هێز و توانای خۆمان کارێکمان کرد ئەم پیاوە بە ڕێگادا بڕوات؟¹³خودای ئەڤراهام و یتساخ و یاکۆڤ، خودای باوباپیرانمان، بەندەی خۆی شکۆمەند کردووە، یەشوا کە ڕادەستتان کرد بۆ ئەوەی بکوژرێت لەبەردەم پیلاتۆسدا نکۆڵیتان لێکرد، هەرچەندە بڕیاری دابوو ئازادی بکات. ¹⁴ئێوە نکۆڵیتان کرد لە پیرۆزە راستودرووستەکە و داوای لێخۆشبوونتان بۆ بکوژێک کرد،¹⁵ئێوە بەدیهێنەری ژیانتان کوشت. بەڵام خودا لە مردن هەڵیستاندەوە و ئێمەش شایەتحاڵی ئەوەین. ¹⁶بە بەخششی باوەڕ بە ناوی ئەو، ناوی ئەو هێزی بۆ ئەم پیاوە گەڕاندەوە کە دەیبینن و دەیناسن. باوەڕ بە یەشوا ئەوەی کە تەندروستی تەواوی بە ئامادەبوونی هەمووتان بەم کەسە بەخشی.¹⁷ئەی برایان دەزانم کە ئێوە و سەرۆکەکانتان بە نەزانی رەفتارتان لەگەڵ مەسیح کردووە، ¹⁸بەڵام خودا ئەوەی بۆ هەموو پێغەمبەرەکانی ئاشکرا کردبوو، کە مەسیحەکە دەبێ ئازار ببینێت، هێنایە دی.¹⁹کەواتە پاشگەز ببنەوە و بگەڕێنەوە بۆ ئەوەی خودا گوناهەکانت بسڕێتەوە، ²⁰ڕۆژانی ڕزگاریتان دێت لەلایەن پەروەردگارەوە، یەشوای مەسیح کە بۆ جاری دووەم دەگەڕێتەوە، وەک چۆن پێشتر بۆتان دیاری کراوە،²¹چونکە مەسیح دەبێت لە ئاسمان بمێنێتەوە تا ئەو کاتەی کە چاکسازی هەمەلایەنە لە هەموو شتێک ڕوودەدات وەک خودا لە کۆنەوە بە سروش بۆ پێغەمبەرە راستودرووستەکانی ئاشکرای کردووە. ²²موشە فەرمووی: خودا پێغەمبەرێکی وەک من لە ناو براکانتانەوە بۆتان دەنێرێت بۆیە گوێ لە هەموو ئەو شتانە بگرن کە پێتان دەڵێت. ²³بەڵام هەرکەسێک گوێی پێ نەدات لە ناو خەڵکدا لەناو دەچێت.²⁴بە هەمان شێوە هەموو پێغەمبەران پێشبینی ئەم کاتانەیان کردووە، لە شمۆئیلەوە تا ئەوانەی دوای ئەو هاتوون، ²⁵وە ئێوە نەوەی ئەم پێغەمبەرانەن، و ڕۆڵەی ئەو پەیمانەن کە خودا لەگەڵ باوباپیرانمان داینابوو کاتێک بە ئەڤراهامی فەرموو: لە ڕێگەی نەوەکانتەوە گەلانی زەوی بەرەکەتدار دەبن. ²⁶لە پێناو ئێوەدا پێش هەموو شتێک خودا یەشوای لە مردن هەستاندەوە و ناردی بۆ ئەوەی بە دوورخستنەوەی هەریەکێکتان لە خراپەکارییەکانی بەرەکەت بخاتە سەرتان».

Chapter 4

¹لە کاتێکدا پەترۆ و یۆخەنا قسەیان لەگەڵ ئامادەبووان دەکرد، کاهینەکان، و فەرماندەی پاسەوانی پەرستگاکە و سەدوکیمەکان هاتن بۆ لایان، ²ئەوان بێزار بوون چونکە ئەمان خەڵکیان فێر دەکرد و ڕایاندەگەیاند کە هەستانەوەی مردووەکان ئەو ڕاستییەیە کە بە هەستانەوەی یەشوا پشتڕاستکراوەتەوە، ³بۆیە دەستگیریان کردن و تا ڕۆژی دواتر خستیاننە زیندانەوە، چونکە ئێوارە بوو. ⁴زۆرێک لەوانەی گوێیان لە وشەکە بوو باوەڕیان هێنا کە ژمارەی پیاوە باوەڕدارەکان نزیکەی پێنج هەزار کەس بوون.⁵بەیانی ڕۆژی دوایی سەرکردە و پیران و مامۆستایانی یەهوود لە یۆرشەلایم کۆبوونەوە، ⁶ئەنانیای سەرۆک کاهینان، و کەیافا، و یۆخەنا، و ئەسکەندەر، و هەموو ئەوانەی لە خێڵی سەرۆک کاهینەکان بوون لەگەڵیان بوون. ⁷پەترۆ و یۆخنایان بانگ کرد و لێیان پرسین: «بە چ هێزێک و بە ناوی کێ ئەم کارەتان کردووە؟»⁸ئینجا پەترۆ پڕ بوو لە گیانی پیرۆز و وەڵامی دانەوە: «ئەی رێبەران و پیرانی گەل، ⁹ئەگەر ئەمڕۆ بەهۆی چاکەیەک لەگەڵ پیاوێکی نەخۆش لێپرسینەوەمان لێ بکەن، ¹⁰کەواتە بزانن، و با هەموو گەلی یەسرائیل بزانن، کە بە ناوی یەشوای مەسیحی ناسیرەیی، کە لە خاچتان دا، و لە مردن هەستایەوە، بە ناوی ئەوەوە ئەم پەککەوتە بە تەندروستییەکی تەواوەوە لەبەردەمتان وەستاوە!¹¹یەشوا ئەو بەردەیە کە ئێوەی تەلارسازان ڕەتتان کردەوە، و خۆی بوو بە یەکەم بەردی بناغە. ڕزگاربوون لە هیچ کەسێکی تردا نییە، ¹²هیچ ناوێکی تر لە ژێر ئاسماندا نییە کە بە مرۆڤ بەخشرابێت تا بەهۆیەوە ڕزگارمان بێت!»¹³ئامادەبووان سەرسام بوون بە بوێری پەترۆ و یۆخەنا، کاتێک زانیان کە ئەوان خوێندەوار نین و لە خەڵکی ئاسایین، تێگەیشتن کە ئەوان لەگەڵ یەشوا بوون. ¹⁴کاتێک بینیان ئەو پیاوە کەم ئەندامەی کە چاک بۆتەوە لەگەڵیان وەستاوە، هیچیان نەدۆزیەوە کە دژایەتییان بکەن!¹⁵بۆیە فەرمانیان پێکردن کە ئەنجومەنەکە بەجێبهێڵن، تا لە نێوان خۆیاندا ڕاوێژ بکەن. ¹⁶و گوتیان: «چی لەم دوو پیاوە بکەین؟ بۆ هەموو خەڵکی یۆرشەلایم ڕوونە کە پەرجوویەکی گەورە لەسەر دەستی ئەوان ڕوویداوە، و ناتوانین نکۆڵی لێبکەین! ¹⁷به ڵام بۆ ئه وەی ئەم بابەته له نێو گەلدا زیاتر بڵاو نەبێتەوه، با هەڕەشەیان لێبکەین که له ئێستاوه ئەم ناوه لای کەس نەهێنن». ¹⁸پاشان هێنایان و فەرمانیان پێکردن بەناوی یەشوا قسەمەکەن یان خەڵکیش ئاوا فێر مەکەن.¹⁹بەڵام پەترۆ و یۆخەنا گوتیان: «خۆتان بڕیار بدەن: ئایا لەبەردەم خودادا ڕاستە کە گوێڕایەڵی فەرمانەکانی ئێوە بین و یاخود فەرمانەکانی خودا؟ ²⁰ناتوانین واز لە باسکردنی ئەوە بێنین کە بینیومانە و بیستوومانە».²¹ئەنجومەنەکە توندتر هۆشداری پێدان، بەبێ ئەوەی ڕێگەیەک بۆ سزادانیان بدۆزێتەوە، لە ترسی ڕاپەڕینی گەل فەرمانی ئازادکردنیانی دەرکرد و هەمووان خودایان بۆ ئەو پەرجووە شکۆمەند کرد ، ²²چونکە ئەو پیاوەی ئەم نیشانەی چاکبوونەوە لێی ڕوودا تەمەنی لە سەرووی چل ساڵەوە بوو!²³هەر کە پەترۆ و یۆخەنا ئازاد کران، گەڕانەوە بۆ لای هاوڕێکانیان و هەموو ئەو شتانەی کە سەرۆک کاهینەکان و پیران گوتبوویان بۆیان گێڕانەوە، ²⁴بۆیە بە یەک دڵەوە بە نزا ڕوویان لە خودا کرد، و گوتیان: «ئەی پەروەردگار، بەدیهێنەری ئاسمان و زەوی و دەریا و هەموو ئەو شتانەی تێیدایە، ²⁵ئەی تۆ کە بە گیانی پیرۆز لە ڕێگەی داڤیدی خزمەتکارتەوە وتت: بۆچی گەلان ئەوەندە توڕە بوون؟بۆچی کاتەکانیان بە پلانی بێهودە بەفیڕۆ ئەدەن؟²⁶پاشاکانی زەوی و ڕێبەرەکانیان کۆبوونەوە و یەکتریان گرت بۆ دژایەتی پەروەردگار و مەسیحەکەی!²⁷ئەم قسانە لە ڕاستیدا هاتنە دی، وەک چۆن هیرۆد و پۆنتیۆس پیلاتۆس و بتپەرستەکان و هۆزەکانی یەسرائیل، هاوپەیمان بوون بۆ بەرەنگاربوونەوەی پیرۆزەکە یەشوا، کە تۆ کردت بە مەسیح، ²⁸وە هەموو ئەو شتانەیان لەگەڵدا کرد کە دەست و خواستی تۆ بڕیاری دابوو.²⁹ئێستا ئەی پەروەردگار، ببینە چۆن هەڕەشەمان لێ دەکەن، بوێری بە ئێمەی خزمەتکارت ببەخشە با وشەکانت ڕابگەیەنین، ³⁰دەستت درێژ بکە بۆ چاکبوونەوە، تاکو بە ناوی یەشوا خزمەتکارە پیرۆزەکەتەوە پەرجووی سەرسوڕهێنەر ئەنجام بدرێت». ³¹لە کاتێکدا نزایان دەکرد ئەو شوێنەی کە لێی کۆببوونەوە لەرزی، هەموویان پڕ بوون لە گیانی پیرۆز، بۆیە بە هەموو بوێرییەکەوە دەستیان کرد بە ڕاگەیاندنی وشەی خودا!³²کۆمەڵگەی باوەڕداران یەک دڵ و دەروون بوون، و کەس نەیدەگوت هەر شتێک کە هەیبوو تەنها هی خۆیەتی، بەڵکو هەموو شتێک بە هاوبەشی هی هەمووان بوو. ³³نێردراوان شایەتی هەستانەوەی یەشوای پەروەردگاریان دەدا، هێز و بەخششێکی مەزن بەسەر هەموویاندا دادەبەزی.³⁴لە نێوانیاندا هیچ هەژارێک نەبوو، چونکە هەموو ئەوانەی کێڵگە و خانوویان هەبوو دەیانفرۆشت و بەهاکەیان دەهێنا. ³⁵لەبەر پێی نێردراوان دایان دەنا، و بەپێی پێویست بەسەر هەرکەسێکدا دابەشیان دەکرد.³⁶لە نێو ئەمانەدا یۆسپ ناوێک بوو کە نێردراوان پێیان دەگوت بەرنابا واتە کوڕی هاندان، ئەو لە هۆزی لێڤی، و خاوەنی ڕەگەزنامەی قوبرسی بوو. ³⁷خاوەنی کێڵگەیەک بوو، فرۆشتی و بەهاکەی هێنا و لە بەر پێی نێردراوان داینا!

Chapter 5

¹بەڵام پیاوێک بە ناوی ئەنانیا، لەگەڵ سافیرای هاوسەری ڕێککەوتنیان کرد و خاوەنی کێڵگەیەک بوون و فرۆشتیان، ²بە ئاگاداری خێزانی بەشێک لە پارەکەی بۆ خۆی هێشتەوە، ئەوەی مابۆوەوە هێنای و لە بەردەم نێردراوان داینا.³پەترۆ پێی گوت: ئەنانیا، بۆچی ڕێگەت دا شەیتان دڵت پڕ بکات، و درۆت لەگەڵ گیانی پیرۆز کرد، و بەشێک لە بەهای کێڵگەکەت بۆ خۆت هێشتەوە؟ ⁴ئایا پێش ئەوەی بفرۆشرێت هی تۆ نەبووە؟ وە دوای ئەوەی فرۆشرا ئایا پارەکە لەبەردەستتدا نەبوو؟ چی وای لێکردی بیر لە ئەنجامدانی کارێکی لەو شێوەیە بکەیتەوە؟ ئێوە تەنها درۆتان لەگەڵ مرۆڤەکان نەکردووە، بەڵکو لەگەڵ خوداتان کردووە!» ⁵کاتێک ئەنانیا ئەمەی بیست دەستبەجێ کەوتە سەر زەوی و مرد! ترسێکی زۆریش دەستی بەسەر هەموو ئەوانەدا گرت کە بەم ڕووداوەیان زانی. ⁶پاشان هەندێک گەنج هاتن و تەرمی ئەنانیایان هەڵگرت و بردیانە دەرەوە و ناشتیان.⁷نزیکەی سێ کاتژمێر دواتر ژنەکەی هاتە ژوورەوە نەیدەزانی چی ڕوویداوە، ⁸پەترۆ لێی پرسی: «پێم بڵێ: ئایا ئەمە ئەو پارەی کێڵگەکەیە کە تۆ و ئەنانیا فرۆشتتان ؟» ژنەکە گوتی: «بەڵێ، ئەوە بەهاکەیەتی».⁹پەترۆ پێی گوت: «بۆچی لەگەڵ مێردەکەت گیانی پەروەردگارتان تاقیکردەوە؟ هێشتا ئەو پیاوانەی مێردەکەتیان ناشت لە بەر دەرگاکەدان، و تۆش دەبەنە دەرەوە!» ¹⁰لەو ساتەدا لە بەر پێی پەترۆ کەوت و مرد! پاشان گەنجەکان هاتنە ژوورەوە و بە مردوویی بینییان، و هەڵیانگرت و لە تەنیشت مێردەکەیەوە بە خاکیان سپارد. ¹¹ترسێکی گەورە دەستی بەسەر هەموو کڵێساکەدا گرت، و هەموو ئەوانەیش کە هەواڵی ئەم ڕووداوانە یان بیست.¹²نێردراوان چەندین نیشانە و سەرسوڕهێنەریان لەناو خەڵک ئەنجامدا. هەموو باوەڕداران بە یەک دڵییەوە لە هۆڵی شلۆمۆ پێکەوە کۆدەبوونەوە. ¹³کەسی تر نەیدەوێرا لە دەرەوە پەیوەندییان پێوە بکات، هەرچەندە لەلایەن گەلەوە ڕێزێکی زۆریان لێدەگیرا.¹⁴سەرەڕای ئەوەش ژن و پیاو زیاتر و زیاتر باوەڕیان بە پەروەردگار دەهێنا و ژمارەیان بەردەوام زۆر دەبوو. ¹⁵خەڵکانێک بوون نەخۆشەکانیان بە پێخەفەوە دەهێنایە سەر شەقامەکان، و دایاندەنان بۆ ئەوەی لانیکەم سێبەری پەترۆ بکەوێتە سەر هەندێکیان لەکاتی تێپەڕبوونیدا. ¹⁶هەروەها خەڵکێک لە شارۆچکەکانی دەوروبەری یۆرشەلایمەوە کۆبوونەوە و نەخۆشەکانیان و ئەوانەی کە لەلایەن گیانە ناپاکەکانەوە، ئازار دەدران دەهێنا و هەموویان پاکبوونەوە.¹⁷پاشان سەرۆک کاهینەکە و کۆمەڵەی کە سەر بە رێبازی سەدوکیمەکان بوون، پڕ بوون لە ئیرەیی بە نسبەت نێردراوان، ¹⁸بۆیە نێردراوانیان گرت و خستیانە زیندانی گشتی.¹⁹بەڵام لە شەودا فریشتەیەکی پەروەردگار دەرگای زیندانەکەی کردەوە و دەریهێنان، فەرمووی: ²⁰«بڕۆن لە پەرستگا بۆ هەموو خەڵک مزگێنی ئەم ژیانە نوێیە بە تەواوی ڕابگەیەنن!» ²¹بەرەبەیان وەک ئەوەی پێیان گوترابوو چوونە ناو پەرستگا و دەستیان کرد بە فێرکردنی خەڵک. لە کاتێکدا ئەنجومەنەکە کۆبوونەوەی ئەنجامدا، لەسەر بانگهێشتی سەرۆک کاهین و جەماوەرەکەی، هەموو پیرانی یەسرائیل بەشدارییان کرد و فەرمانیان دا کە نێردراوان لە زیندانەوە بهێنرێن،²²بەڵام پاسەوانەکان لەزیندان نەیاندۆزینەوە! بۆیە گەڕانەوە و هەواڵیان پێدان ²³گوتیان: «زیندانەکە بە شێوەیەکی پارێزراو داخرابوو، پاسەوانەکان لە بەردەمیا وەستابوون، بەڵام کاتێک کردمانەوە، کەسمان لە ژوورەوە نەدۆزیەوە!»²⁴فەرماندەی پاسەوانی پەرستگاکە و سەرۆک کاهینەکان کاتێک ئەمەیان بیست سەریان سووڕما و پێیان سەیر بوو، وپرسیاریان کرد: «ئەم بابەتە چۆن کۆتایی دێت؟» ²⁵پاشان کابرایەک هاتە ئەنجومەنەکە و گوتی: «ئەو پیاوانەی کە ئێوە خستوتانەتە زیندانەوە، لە پەرستگا وەستاون و خەڵکی فێر دەکەن».²⁶بۆیە فەرماندەی پاسەوانەکان لەگەڵ پیاوەکانیدا ڕۆیشت، و بە بێ توند و تیژی نێردراوانی هێنا، چونکە دەترسان خەڵک بەردەبارانیان بکەن. ²⁷نێردراوان هێنرانە ژوورەوە بۆ بەردەم ئامادەبووانی ئەنجومەنەکە بۆ ئەوەی لەلایەن سەرۆک کاهینەوە لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بکرێت. ²⁸گوتیان: «ئێمە فەرمانی توندمان پێداون کە بەم ناوە فێرکاری نەکەن. بەڵام ئێوە یۆرشەلایمتان پڕ کردووە لە فێرکارییەکانتان و بڕیارتان داوە بە ڕشتنی خوێنی ئەم پیاوە تاوانبارمان بکەن!»²⁹پەترۆ و نێردراوانی دیکە لە وەڵامدا گوتیان: «ئێمە دەبێ گوێڕایەڵی خودا بین نەک خەڵک! ³⁰یەشوا کە خودای باوباپیرانمان لە مردن هەڵیستاندەوە لە سەرخاچ هەڵتانواسی و کوشتتان. ³¹بەڵام خودا بەرزی کردەوە بۆ ڕاستەی خۆی و کردی بە سەرکردە و ڕزگارکەر بۆ ئەوەی پاشگەزبوونەوە و لێخۆشبوونی گوناهەکان بە یەسرائیل ببەخشێت؛ ³²ئێمە شایەتحاڵی ئەم شتانەین، هەروەها گیانی پیرۆزیش کە خودا بەخشیویەتی بەو کەسانەی گوێڕایەڵی دەکەن».³³کە ئەمەیان بیست، تووڕە بوون و دەیانویست بیانکوژن، ³⁴بەڵام فەریسییەک بە ناوی گەمالەئێل، کە مامۆستای تەوڕات بوو شوێنکەوتووی ڕێبازی فەریسی بوو، و لەلایەن هەموو خەڵکەوە ڕێزی لێدەگیرا، لە ئەنجومەنەکە هەستا و فەرمانی دا کە پیاوەکان بۆ ماوەیەکی کەم ببردرێنە دەرەوە،³⁵روویکردە کۆمەڵەکەو گوتی: «پیاوانی یەسرائیل، بە وردی بیر لەوە بکەنەوە کە بەنیازن چی لەگەڵ ئەم پیاوانە بکەن. ³⁶ماوەیەک لەمەوبەر تیوداس دەرکەوت و بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە کەسێکی مەزنە و نزیکەی چوار سەد کەسی لەگەڵ بوو، کوژرا و هەموو شوێنکەوتووانی بڵاوەیان پێکرا، و کۆتایی پێهات. ³⁷دوای ئەو یەهودای گەلیلی لە ڕۆژانی سەرژمێریدا دەرکەوت و سەرکردایەتی کۆمەڵێک خەڵکی کرد بۆ ڕاپەڕین، ئەویش کوژرا و هەموو شوێنکەوتووانی پەرش و بڵاو بوون.³⁸بۆیە ئامۆژگاریتان دەکەم لەم پیاوانە گەڕێن بهێڵن با برۆن. چونکە ئەگەر مەبەستیان ئەوەبێت چالاکییەکەیان لە خەڵکەوە بێت، ئەوا شکست دەهێنن، ³⁹بەڵام ئەگەر لە خوداوە بێت ناتوانن ڕێگرییان لێبکەن، تەنها خۆتان دەبیننەوە کە شەڕ لەگەڵ خودا دەکەن».⁴⁰وتارەکەی ئەوانی ڕازی کرد، نێردراوانیان بانگ کرد و بە قامچی لێیاندان پاشان فەرمانیان پێکردن بە ناوی یەشوا قسە نەکەن، و وازیان لێهێنان. ⁴¹نێردراوان بە خۆشحاڵییەوە ئەنجومەنەکەیان بەجێهێشت، چونکە بە شایستەی ئەوە هەژمار کرابوون کە لە پێناوی ناوی یەشوا سوکایەتییان پێکراوە. ⁴²هەموو رۆژێ، لە پەرستگا و ماڵەکان، بێبڕانەوە فێرکارییان دەکرد و بە یەشوای مەسیح مزگێنیان دەدا.

Chapter 6

¹لەو ڕۆژانەدا کە ژمارەی شاگردەکان زیاتر بوو، یەهودییە یۆنانیەکان لەنێویاندا گلەییان لە عیبریەکان دەکرد، چونکە بێوەژنەکانیان یارەمەتی ڕۆژانەی خۆراکیان وەرنەدەگرت.²بۆیە دوانزە کەسەکە هەموو شاگردەکانیان کۆکردەوە و گوتیان: «ڕاست نییە ئێمە خزمەتکردنی قسەی خودا پشتگوێ بخەین سەرقاڵی دابەش کردنی یارمەتییەکان بین. ³خوشک و برایان، حەوت پیاو لە نێوانتاندا هەڵبژێرن، کە شایەت حاڵی باشیان هەیە، وە پڕبن لە گیانی پیرۆز و دانایی، بۆ ئەوەی دەستنیشانیان بکەین بۆ ئەنجامدانی ئەم ئەرکە. ⁴با ئێمە، بەردەوام بین لە نزا و خزمەتکردنی وشەکە».⁵هەمووان ئەم بۆچوونەیان پێباش بوو؛ ئەوان ستێڤانۆسیان هەڵبژارد، پیاوێکی پڕ لە باوەڕ و گیانی پیرۆز، هەروەها فیلیپۆس، پرۆکۆرۆس، نیکانۆر، تیمۆن، پارمێناس و نیکۆلاس لە ئانتیاخوس، کە گۆڕابوون بۆ ئایینی یەهودی. ⁶پێشکەشی نێردراوانیان کرد، ئەوانیش نزایان کرد و دەستیان لەسەر دانان.⁷بۆیە وشەی خودا بڵاو بۆوەوە، ژمارەی قوتابیان لە یۆرشەلایم بە خێرایی زیادی کرد، و کۆمەلێکی زۆر لە کاهینەکانیش گوێڕایەڵی باوەڕ بوون.⁸بەو پێیەی ستیڤانوس، پیاوێکی پڕ لە باوەڕو هێز، سەرسوڕهێنەر و نیشانەی مەزنی لەناو خەڵکدا ئەنجام دەدا. ⁹بەڵام هەندێک لە ئەندامانی کۆیلە ئازادکراوەکان دژایەتییان کرد ، پشتگیریان دەکرا لە لایەن هەندێک یەهودییەکانی قیرەوان و ئەلەکساندریا جگە لەوەیش لە هەرێمی کیلیکیا و ئاسیا، دەستیان کرد بە مشتومڕ لەگەڵیدا.¹⁰بەڵام نەیان دەتوانی بەرەنگاری ئەو داناییە وگیانەکە ببنەوە کە قسەی پێ دەکرد. ¹¹بۆیە هەندێک کەسیان بە بەرتیل ڕازی کرد کە بڵێن: «ئێمە گوێمان لە ستیڤانۆس بووە کە کوفری بەرامبەر بە موشە و خودا کردووە!»¹²ئەم تۆمەتە خەڵک و پیر و زانایانی وروژاند لە دژی ستیڤن، بۆیە دەستگیریان کرد و هێنایان بۆ ئەنجومەن، ¹³شایەتحاڵی درۆینەیان لە سەردا دەیانگوت: «ئەم کەسە بەردەوام دژی ئەم شوێنە پیرۆزە و دژی تەوڕات قسەی دەکرد ¹⁴بیستمان دەیگوت یەشوای ناسیرەیی ئەم پەرستگایە وێران دەکات و ڕێوڕەسمەکان دەگۆڕێت کە لە موشە وەرمانگرتووە» ¹⁵هەموو ئامادەبووانی ئەنجومەن بینییان ڕووخساری وەک ڕووخساری فریشتەیەک وایە.

Chapter 7

¹پاشان سەرۆک کاهینەکە لە ستیڤانۆسی پرسی: «ئایا ئەم تۆمەتانە ڕاستن؟» ²وەڵامی دایەوە: «برایان و باوکان گوێم لێ بگرن، خودای شکۆمەندی بۆ ئەڤراهام باوکمان دەرکەوت کە هێشتا لە نێوان دوو رووبار بوو، پێش ئەوەی لە خاران نیشتەجێ بێت، ³پێی فەرموو: خاک و هۆزەکەت بەجێبهێڵە و بڕۆ بۆ ئەو زەوییەی کە رێنوێنیت دەکەم بۆی.⁴«بۆیە گوێڕایەڵی کرد و وڵاتی کلدانەکانی بەجێهێشت و لە خاران نیشتەجێ بوو، لەوێ مایەوە تا باوکی کۆچی دوایی کرد پاشان خوای گەورە ناردی بۆ ئەم خاکە کە ئێستا ئێوە تێیدا دەژین، ⁵لێرە هیچ زەوی و پێگەیەکی پێنەدا، هەرچەند منداڵی نەبوو، بەڵام خودا بەڵێنی پێدا کە لە دوای خۆی ئەم نیشتمانە بدا بە خۆی و نەوەکانی دوای خۆی.⁶خودا فەرموویەتی: نەوەکانی تووشی دەربەدەری دەبن لە وڵاتێکدا کە هی ئەوان نییە، بۆ ماوەی چوار سەد ساڵ، لەو ماوەیەدا ڕووبەڕووی کۆیلایەتی و خراپ مامەڵەکردن دەبنەوە؛ ⁷بەڵام من سزای ئەو گەلە دەدەم کە وەک کۆیلە خزمەتیان دەکەن، دواتر لەوێ دێنە دەرەوە و لەم شوێنە دەمپەرستن. ⁸پاشان خودا داوای لە ئەڤراهام کرد کە نێرینەکانی ناو خێزانەکەی خەتەنە بکات وەک نیشانەی ئەو پەیمانەی کە لەگەڵیدا کردبووی. ئەڤراهام یتساخی بوو و دوای هەشت ڕۆژ لە لەدایکبوونی خەتەنەی کرد. دواتر یتساخ بوو بە باوکی یاکۆڤ، یاکۆڤیش دوانزە کوڕەکەی خەتەنە کرد، کە باوکانی یەکەم بوون.⁹«بەهۆی ئەوەی باوکانی یەکەم ئیرەیییان بە یۆسپ برد، وەک کۆیلەیەک فرۆشتیان بە میسر. بەڵام خودا لەگەڵی بوو، ¹⁰و لە هەموو ناخۆشییەکانی ڕزگاری کرد، بەخشش و دانایی لای فیرعەونی پاشای میسری بە یۆسپ بەخشی، بۆیە فیرعەون کردی بە فەرمانڕەوای میسر و هەموو کۆشکەکەی.¹¹پاشان برسێتییەک هەموو میسر و کەنعانی گرت، و ئازارێکی زۆری بەدوای خۆیدا هێنا، و باوباپیرانمان نەیانتوانی خواردن بدۆزنەوە. ¹²کاتێک یاکۆڤ بیستی کە دانەوێڵە لە میسر هەیە باوباپیرانی ئێمەی نارد بۆ میسر. ¹³بۆ جاری دووهەم کە چوون، یۆسپ خۆی بە براکانی ناساند و فیرعەونیش بنەماڵەی یۆسپی ناسی.¹⁴دوای ئەمە یۆسپ یاکۆڤی باوکی، و هەموو بنەماڵەو براکانی بانگهێشت کرد کە بە گشتی حەفتا و پێنج کەس بوون. ¹⁵پاشان یاکۆڤ چوو بەرەو میسر، لەوێ خۆی و باوباپیرانمان مانەوە تا کۆچی دواییان کرد، ¹⁶تەرمەکانیان هێنرانەوە بۆ شەخەم و لە نێو ئەو گۆڕەدا دانران کە ئەڤراهام لە کوڕانی خەمۆر لە شەخەم بە بڕێک زێو کڕیبووی.¹⁷«لەگەڵ نزیکبوونەوەی کات بۆ ئەوەی خودا بەڵێنەکەی بۆ ئەڤراهام جێبەجێ بکات، ژمارەی گەلەکە لە میسر زۆر زیادی کردبوو. ¹⁸پاشان پاشایەکی نوێ کە هیچی دەربارەی یۆسپ نەدەزانی لە میسردا دەسەڵاتی گرتە دەست. ¹⁹ستەمی لە گەلەکەمان کرد، و خراپ لەگەڵ باوباپیرانمان مامەڵەی کرد بە ناچارکردنیان بۆ فڕێدانی کۆرپە تازە لەدایکبووەکانیان بۆ مردن.²⁰لەو کاتەدا موشە لەدایک بوو. زۆر جوان بوو، بۆ ماوەی سێ مانگ لەلایەن خێزانەکەیەوە لە ماڵەوە چاودێری دەکرا، ²¹بە ناچاری وازیان لێ هێنا، بەڵام کچەکەی فیرعەون بردی و وەک کوڕی خۆی بەخێو و پەروەردەی کرد.²²موشە بە زانیاری میسرییەکان رۆشنبیر کرابوو، و تا لە قسەکردن و کرداردا بەهێز بوو. ²³کاتێک تەمەنی چل ساڵ بوو، بڕیاریدا سەردانی برایانی خۆی بکات کە لە نەوەی یەسرائیلن، ²⁴بینی یەکێکیان لەلایەن میسرییەکەوە ستەمی لێدەکرێت، بۆیە لایەنگری ستەملێکراوەکەی کرد و بە کوشتنی میسرییەکە تۆڵەی لێکردەوە، ²⁵موشە پێی وابوو برایانی خۆی لەوە تێدەگەن کە خودا بەکاری دەهێنێت بۆ ڕزگارکردنیان. بەڵام ئەوان تێنەگەیشتن!²⁶ڕۆژی دواتر موشە دووان لە برایانی ببینی کە شەڕیان بوو، هەوڵیدا بەم شێوەیە ئاشتیان بکاتەوە و پێی گوتن، پیاوەکان، ئێوە برای یەکن، بۆچی دژایەتی یەک دەکەن؟ ²⁷بەڵام ئەو پیاوەی خراپ رەفتاری لەگەڵ ئەویتردا دەکرد پاڵی بە موشەوە نا، و گوتی: کێ تۆی کردووە بە سەرۆک و دادوەر لە سەر ئێمە؟ ²⁸دەتەوێ من بکوژیت وەک چۆن دوێنێ میسریەکەشت کوشت؟²⁹موشە لە میسر هەڵات بۆ میدیان، لەوێ وەک بێگانەیەک نیشتەجێ بوو. دوو کوڕی بوو. ³⁰دوای تێپەڕبوونی چل ساڵ، پەروەردگار لە بڵێسەی دەوەنێکی گڕگرتوودا لە بیابانەکانی نزیک چیای سینا، بۆ موشە دەرکەوت.³¹موشە کاتێک ئەمەی بینی سەرسام بوو بەو دیمەنە، لێی چووە پێش بۆ ئەوەی بزانێ چی روویداوە، گوێی لێبوو پەروەردگار بانگی دەکات: ³²من خودای باوباپیرانتم، خودای ئەڤراهام و یتساخ و یاکۆڤم! موشە لە ترسدا دەلەرزی و نەیدەوێرا سەیری بکات.³³پاشان پەروەردگار پێی فەرموو: کەوشەکانت داکەنە چونکە ئەو شوێنەی لێی وەستاویت زەوییەکی پیرۆزە! ³⁴ستەمی گەلەکەمم لە میسر بینیوە، من گوێم لە گریانی ئەوان بووە، و هاتومەتە خوارەوە بۆ ئەوەی ئازادیان بکەم. ئێستا، دەتنێرمەوە بۆ میسر!³⁵ئەمە هەمان ئەو موشەیە کە بەم وشانە ڕەتیان کردبۆوەوە: کێ تۆی کردووە بە فەرمانڕەوا و دادوەر؟ ئەو لەلایەن خوداوە نێردراوە بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆک و ڕزگاریدەریان، کاتێک پەروەردگار لەناو دەوەنەکەدا بۆی دەرکەوت! ³⁶گەلەکەی لە میسر دەرهێنا و لەوێ، و لە دەریای سوور، و لە بیابانەکاندا بۆ ماوەی چل ساڵ کاری سەرسوڕهێنەر و پەرجووی ئەنجامدا. ³⁷ئەمە ئەو موشەیە کە بە نەوەی یەسرائیل دەڵێت: خودا پێغەمبەرێکی وەک منتان بۆ هەڵدەبژێرێت لە نێو براکاتان.³⁸ئەو کەسە بوو کە سەرکردایەتی گەلی دەکرد لە بیابانەکاندا، ڕۆڵی نێوانگیری دەبینی لە نێوان ئەو فریشتەیەی کە لە چیای سینا قسەی لەگەڵ دەکرد و لەگەڵ باوباپیرانیشمان، وە ڕاسپاردەکانی خودای زیندووی پێ گەیاندن. ³⁹بەڵام باوباپیرانمان ڕەتیانکردەوە گوێڕایەڵی موشە بن، دانیان پێدانەنا وەک ڕابەری خۆیان، و دڵیان تامەزرۆی گەڕانەوە بوو بۆ میسر، ⁴⁰بە ئارۆنیان گوت: خودایەکمان بۆ دروست بکە کە لە پێش ئێمەوە بڕوات. چونکە نازانین چ بە سەر ئەو موشەیە هات کە ئێمەی لە میسر دەرهێنا!⁴¹ئەو کات بتێکیان لە شێوەی گۆلک دروست کرد. قوربانییان بۆ دەهێنا و بەو شتانە خۆشحاڵ بوون کە دەستکردی خۆیان بوو. ⁴²بەڵام خودا رووی لێ وەرگێڕان و بە دیار پەرستنی خۆر و مانگ و ئەستێرەکانەوە بە جێی هێشتن. هەروا کە لە نووسراوەی پێغەمبەراندا نووسراوە: ئەی نەوەی یەسرائیل، ئایا چل ساڵ لە بیابان پێشکەشی و قوربانیتان بۆ هێنام؟⁴³نا، بەڵکوو خێوەتەکەی مۆلۆخ، و ئەستێرەی خوداوەندەکەتان ڕەمفان، و ئەو بتانەی کە بۆ پەرستنیان دروستتان کردووە هەڵتانگرتووە! بۆیە دوورتان دەخەمەوە بۆ ئەوپەڕی بابێل!⁴⁴باوباپیرانمان لەگەڵ خۆیان چادری شایەتییان هەڵگرتبوو بۆ بیابان. بەو شێوەیەی کە خودا بە موشەی ڕاسپاردبوو کە بەپێی ئەو نموونەی کە پیشانی دابوو؛ جێگیری بکات؛ ⁴⁵پاشان چوونە ئەم وڵاتە کە بە سەرکردایەتی یەشوع داگیریان کرد، دوای ئەوەی خودا ئەو گەلانەی لەوێ دەژیان لە پێشیان دەرکرد. باوباپیرانمان بەردەوام بوون لە پەرستنی خودا لە چادرەکەدا تا سەردەمی داڤید ⁴⁶کە پەسندکراوی خوداوبوو، بۆیە هەوڵیدا ماڵێک بۆ خودای یاکۆڤ بدۆزێتەوە.⁴⁷ئەم ئارەزووە بە دی هات لە سەر دەستی شلۆمۆ کە پەرەستگاکەی دروست کرد. ⁴⁸لەگەڵ ئەوەشدا خودای هەرەبەرز لەو ماڵانەدا ناژی کە بە دەستی مرۆڤ دروستکراون، وەک پێغەمبەرەکە دەفەرمووێت: ⁴⁹ئاسمان تەختی منە، و زەویش تەختە پێمە. چ جۆرە ماڵێکم بۆ دروست دەکەن؟ پەروەردگار دەفەرموێت. یان شوێنی پشوودانەکەم لە کوێ دەبێت؟ ⁵⁰ئایا بە دەستی من هەموو ئەم شتانە بەدی نەهاتووە؟»⁵¹پاشان ستیڤانۆس وتی: «ئەی ئەو یاخییانەی و دڵ و گوێتان خەتەنە نەکراوە! ئێوە هەمیشە بەرەنگاری گیانی پیرۆز دەبنەوە. وەک چۆن باوباپیرانتان کردیان ئێوەش دەیکەن! ⁵²چ پێغەمبەرێک لە چەوسانەوە ڕزگاری بوو کاتێک ئەوانەی پێشەنگایەتی هاتنی چاکەکاریان دەکرد، کە خۆتان ڕادەستتان کرد و کوشتتان! ⁵³تەوڕاتتان لە دەستی فریشتەکان وەرگرتووە، بەڵام گوێڕایەڵی نەبوون!»⁵⁴کاتێک ئەوانەی کۆببوونەوە ئەم قسانەی ستیڤانۆسیان بیست، تووڕە بوون و ددانیان لێی چیڕ دەکردەوە. ⁵⁵بەڵام ستیڤانوس کە پڕ بوو لە گیانی پیرۆز، سەری بەرز کردەوە بۆ ئاسمان، و شکۆی خودای بینی و یەشوا کە لە ڕاستەی خودا بوو. ⁵⁶گوتی: «سەیرکەن، ئاسمان بە کراوەیی دەبینم و ڕۆڵەی مرۆڤیش لە ڕاستەی خودادا وەستاوە!»⁵⁷بە بیستنی ئەم قسەیە گوێچکەی خۆیان گرت، و بە هەموویان هێرشیان کردە سەری، ⁵⁸بردیانە دەرەوەی شار، و دەستیان کرد بە بەردبارانکردنی. لەم نێوەندەدا شایەتحاڵەکان کەواکانیان لە بەر پێی گەنجێک دانا کە ناوی شائۆل بوو بۆ ئەوەی ئاگای لێیان بێ.⁵⁹لە کاتێکدا بەردیان لێدەدا، ستیڤانوس نزای دەکرد: «یەشوای پەروەردگار، گیانم وەربگرە!» ⁶⁰ئینجا کەوتە سەر چۆک و هاواری کرد: «پەروەردگار، ئەمەیان بە گوناهە لە سەر هەژمار مەکە!» کە ئەمەی وت، نووست.

Chapter 8

¹شائۆل یەکێک بوو لە شایەتحاڵەکان و هاوڕا بوو لەسەڕ کوشتنی ستیفانوس . شەپۆلی چەوسانەوەیەکی توند لەو ڕۆژانەدا دەستی بە سەر کڵێسادا گرت. هەموو برایان جگە لە نێردراوان بەسەر ناوچەکانی یەهودیا و سامریدا پەرتەوازە بوون. ²هەندێک پیاوی لەخواترس هاتن، و بە ماتەمینییەکی زۆرەوە ستیڤانوسیان بە خاک سپارد. ³بەڵام شائۆل دەچوو بۆ هەموو شوێنێک بۆ لەناوبردنی کڵێساکە، ماڵ بە ماڵ دەگەڕا و ژن و پیاوی راپێچی زیندان دەکرد.⁴بەڵام ئەوانەی کە پەرش و بڵاو بوون شوێن بە شوێن دەچوون بە وشەکە مزگێنیان دەدا. ⁵فیلیپۆس چووە شارێک لە ناوچەی سامری، و دەستی بە بانگەشەی مەسیح کرد⁶جەماوەرەکە بە یەک دڵەوە گوێیان لە قسەکانی گرت، وەک چۆن سەبارەت بە ئەو نیشانانەی کە کردوویەتی بیستبوویان، یان بۆ خۆیان بینیبوویان، ⁷فەرمانی بە گیانە ناپاکەکان دەکرد، هاواریان دەکرد و ئەوانەیان بە جێ دەهێشت کە تێیاندا بوون، زۆرێک لەوانەی کە گۆج و ئفلیج بوون چاک بوونەوە، ⁸بۆیە خۆشییەکی زۆرئەو شارەی گرتەوە.⁹پێش ئەوە جادووگەرێک لەو شارەدا هەبوو بە ناوی شیمۆن، کە جادووی دەکرد و خەڵکی سامری سەرسام دەکرد و بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە پیاوێکی مەزنە. ¹⁰هەمووان بە گەورە و بچووکەوە گوێیان لێ دەگرت، و دەیانگوت: «ئەم پیاوە هێزی مەزنی خودایە!» ¹¹بە وردی گوێیان لێدەگرت چونکە ماوەیەکی زۆر بوو بە فێڵە جادووییەکانی فریویان خواردبوو!¹²کاتێ باوەڕیان بە قسەی فیلیپۆس هێنا کە بە شانشینی خودا و بە ناوی یەشوای مەسیحی مزگێنی پێدەدان، ژن وپیاوی لە ئاو هەڵدەکێشا. ¹³پاشان شیمۆن خۆی باوەڕی هێنا و لە ئاو هەڵکێشرا، لە هەموو شوێنێک شوێن فیلیپۆس دەکەوت، و سەرسام بوو بەو نیشانە و پەرجووە مەزنانەی فیلیپۆس ئەنجامی دەدا.¹⁴نێردراوان لە یۆرشەلایم بیستیان کە خەڵکی سامری وشەی خودایان وەرگرتووە، بۆیە پەترۆ و یۆخەنایان نارد بۆ ئەوێ. ¹⁵هەر کە گەیشتن نزایان کرد لە پێناویاندا تاوەکو گیانی پیرۆز وەربگرن. ¹⁶هێشتا گیانی پیرۆز بەسەر هیچ کامیاندا نەهاتبوو، چونکە تەنها بە ناوی یەشوای پەروەردگارەوە لە ئاو هەڵکێشرابوون. ¹⁷پاشان پەترۆ و یۆخەنا دەستیان خستە سەریان، و گیانی پیرۆزیان وەرگرت.¹⁸کاتێک شیمۆن کە بینی گیان بەخشراوە کاتێک نێردراوان دەستیان خستۆتە سەر خەڵک، پارەی پێشنیار کرد بە پەترۆ و یۆخەنا، بۆ کڕینی ئەم دەسەڵاتە. پێی گوتن: ¹⁹«با منیش ئەم دەسەڵاتەم هەبێت بۆ ئەوەی کاتێک دەست لەسەر خەڵک دادەنێم گیانی پیرۆز وەربگرن».²⁰بەڵام پەترۆ وەڵامی دایەوە: «با پارەکەت لەگەڵت لەناو بچێت! چونکە پێت وایە دیاری خودا دەتوانرێت بکڕدرێت! ²¹لەم کارەدا ناتوانیت هیچ بەشێکت هەبێت، چونکە دڵت لەگەڵ خودادا ڕاست نییە. ²²لە خراپەکارییەکانت پاشگەز ببەوە و لە پەروەردگار بپاڕێوە، ڕەنگە لە نیازی دڵت خۆش بێت، ²³چونکە من دەبینم کە پڕی لە ئیرەیی تاڵ و بە دیل گیراوی لەلایەن گوناهەوە!»²⁴شیمۆن گوتی: «لای پەروەردگار بۆ من نزا بکە تا ئەم شتە ترسناکانەی کە گوتت بەسەرمدا نەیەت».²⁵دوای شایەتحاڵی و بانگەشە بە وشەی پەروەردگار لە ناوچەی سامری، پەترۆ و یۆخەنا گەڕانەوە بۆ یۆرشەلایم لە زۆرێک لە ناوچەی سامری لە سەر ڕێگا دەوەستان بۆ بانگەشەی مزگێنیەکە.²⁶پاشان فریشتەیەکی پەروەردگار بە فیلیپۆسی فەرموو: «بڕۆ بەرەو باشوور، بەو ڕێگای بیابانەدا کە لە یۆرشەلایمەوە دەڕوات بەرەو غەززە». ²⁷جا هەستا و رۆیشت . کە پیاوێکی خەساوی خەڵکی ئیسیۆپیا کە لە ژێر دەسەڵاتی کەنداکە، شاژنی ئەسیوپیا بوو، بۆ پەرستن چووبووە یۆرشەلایم ²⁸لە گالیسکەکەیدا دانیشتبوو و دەگەڕایەوە، پەڕتووکی ئیشایا پێغەمبەری دەخوێندەوە.²⁹گیانەکە بە فیلیپۆسی فەرموو: «بڕۆ پێش و لە تەنیشت گالیسکەکەوە بڕۆ!» ³⁰فیلیپۆس بە خێرایی گەیشتە لای و گوێی لێبوو خەساوەکە ئیشایای پێغەمبەری دەخوێندەوە، لێی پرسی: «ئایا تێدەگەیت چی دەخوێنیتەوە؟» ³¹لە وەڵامدا گوتی: «چۆن دەتوانم، ئەگەر کەسێک ڕێنماییم نەکات؟» فیلیپۆسی بانگهێشت کرد کە بچێتە ناو گالیسکەکە و لەگەڵیدا دابنیشێت.³²خەساوەکە لەکاتی خوێندنەوەی تەوراتدا گەیشتە ئەو بەشەی کە دەڵێت: «وەک چۆن مەڕێک بەرەو سەربڕین دەبردرێت، و وەک چۆن بەرخێک لە بەر دەم ئەوانەی خورییەکەی دەبڕنەوە بێدەنگە، ئەو دەمی نەکردەوە! ³³لە ماوەی خۆنەویستییەکەیدا بە ناڕەوا نادادپەروەری مامەڵەی لەگەڵدا کرا. کێ باسی نەوەکانی بکات؟ چونکە ژیانی لە زەوی هەڵگیرا!»³⁴خەساوەکەلە فیلیپۆسی پرسی: «پێم بڵێ: ئایا پێغەمبەرەکە بەم قسە ئاماژە بۆ کێ دەکات؟ بۆ خۆی یان کەسێکی تر؟» ³⁵فیلیپۆس لە سەربنەمای ئەم کتێبی پێغەمبەرە مزگێنی یەشوای پێدا.³⁶کاتێک لە گالیسکەکەدا لە گەڵی دەرۆیشت، گەیشتنە هەندێک ئاو و خەساوەکە گوتی: «ئەوە ئاوە چی رێگریت لێ دەکات لە ئاوم هەڵکێشی؟» ³⁷فیلیپۆس وەڵامی دایەوە: «ئەمە دەکرێت ئەگەر بە هەموو دڵتەوە باوەڕت هەبێت.» پاشان پیاوەکە گوتی: من باوەڕم وایە یەشوای مەسیح ڕۆڵەی خودایە». ³⁸فەرمانی بە گالیسکەکە کرد کە بوەستێت، و پێکەوە دابەزین بۆ ناو ئاوەکە، و فیلیپ خەساوەکەی لە ئاو هەڵکێشا.³⁹کاتێک لە ئاوەکە هاتنە دەرەوە گیانی پەروەردگار فیلیپۆسی برد، چیتر خەساوەکە نەیبینی. بە خۆشحاڵییەوە درێژەی بە گەشتەکەدا. ⁴⁰فیلیپۆس لە شارۆچکەی ئازۆتوس بینرا، لەوێ و لە هەموو شارەکان مزگێنی دەدا تا گەیشتە کەیسەرییە.

Chapter 9

¹بەڵام شائۆل هێشتا هەڕەشەی لە قوتابییەکانی پەروەردگار دەکرد و دەیکوشتن. بۆیە چووە لای سەرۆک کاهین، ²و داوای نامەی لێکرد بۆ کەنیشتەکانی یەهود لە دیمەشق بۆ ئەوەی ئاسانکاری بۆ بکەن بۆ گرتنی ئەو ژن و پیاوانەی کە ئەم ڕێگایە دەگرنەبەر، لە هەر شوێنێک بیاندۆزێتەوە، بۆ ئەوەی بە بەندکراوی بیانبات بۆ یۆرشەلایم.³کاتێک دەچوو بۆ دیمەشق و لەوێ نزیک بۆوە، لەناکاو ڕووناکییەک لە ئاسمانەوە بە دەوریدا درەوشایەوە، ⁴کەوتە سەر زەوی و گوێی لە دەنگێک بوو پێی گوت: «شائۆل! شائۆل! بۆچی دەمچەوسێنیتەوە؟»⁵شائۆل پرسی: « گەورەم تۆ کێیت؟» وەڵامی دایەوە: «من یەشوام، ئەوەی کە تۆ دەیچەوسێنیتەوە». ⁶بە لەرز و سەرلێشێواوی گوتی: «پەروەردگار، دەتەوێت چی بکەم؟» پەروەردگار پێی فەرموو: «هەستە و بچۆ ناو شارەکە، لەوێ پێت دەوترێت چی بکەیت». ⁷ئەو پیاوانەی لەگەڵ شائۆل گەشتیان دەکرد سەرسام و بێدەنگ لەوێ وەستابوون، گوێیان لە دەنگەکە بوو بەڵام کەسیان نەبینی.⁸شائۆل هەستا، بەڵام کاتێک چاوەکانی کردەوە هیچی نەبینی، جا دەستیان گرت و هێنایان بۆ دیمەشق، ⁹سێ ڕۆژ مایەوە بە بێ بینین و خواردن و خواردنەوە.¹⁰لە دیمەشق قوتابییەکی پەروەردگار هەبوو بە ناوی ئەنانیا، پەروەردگار لە بینینێکدا بانگی کرد و فەرمووی: «ئەی ئەنانیا!» وەڵامی دایەوە: «بەڵێ ئەی پەروەردگار!» ¹¹پەروەردگار پێی فەرموو: «بڕۆ بۆ ماڵی یەهودا لەو شەقامەی ناسراوە بە ڕاست، و داوای پیاوێکی خەڵکی تەرسوس بکە بە ناوی شائۆل. چونکە خەریکە نزا دەکات. ¹²لە بینینێکدا پیاوێکی بینیوە بە ناوی ئەنانیا هاتە ژوورەوە و دەستی لەسەر دادەنێت، بینی».¹³ئەنانیا بە پەروەردگاری گوت: «پەروەردگار، زۆر هەواڵم بیستووە دەربارەی ئەم پیاوە و هەموو ئەو زیانانەی کە لە یۆرشەلایم بە گەلە پیرۆزەکەتی گەیاندووە، ¹⁴بە دەسەڵاتی سەرۆکی کاهینەکانەوە هاتۆتە ئێرە بۆ ئەوەی هەموو ئەوانەی بانگەشەی ناوی تۆ دەکەن دەستگیر بکات». ¹⁵پاشان پەروەردگارفەرمانی پێکرد: «بڕۆ! ئەم پیاوە هەڵبژێردراوی منە تاکو ببێتە دەفرێک ناوی من بۆ نەتەوەکان و پاشاکان و بۆ نەوەی یەسرائیل بگوازێتەوە. ¹⁶نیشانی ئەدەم کە چەندە دەبێت لە پێناو ناوی من ئازار بچێژێت!»¹⁷ئینجا ئەنانیا چووە ماڵی یەهودا و دەستی خستە سەر شائۆل و گوتی: «ئەی شائۆلی برا، پەروەردگار یەشوا، کە لە ڕێگادا بۆت دەرکەوت کاتێک دەهاتیتە ئێرە، منی ناردووە بۆ ئەوەی جارێکی تر ببینی و پڕ بیت لە گیانە پیرۆزەکە». ¹⁸دەستبەجێ شتێکی وەک توێکڵ لە چاوەکانی شائۆل کەوتە خوارەوە، ئینجا ببینی، پاشان لە ئاو هەڵکێشرا. ¹⁹خواردنی خوارد هێزی بۆ گەڕایەوە و چەند ڕۆژێک لەگەڵ قوتابییەکان لە دیمەشق مایەوە.²⁰دەستبەجێ دەستی کرد بە بانگەشە لە ناو کەنیشتەکان کە یەشوا ڕۆڵەی خودایە. ²¹هەموو ئەوانەی گوێیان لێ بوو سەریان سوڕما، و پرسیاریان کرد: «ئەمە ئەو پیاوە نییە کە لە یۆرشەلایم هەموو ئەوانەی بانگەشەی ئەم ناوەیان دەکرد لە ناوی دەبردن؟ مەگەر نەهاتووە بۆ ئێرە تا بە بەندکراوی بیانباتە لای سەرۆک کاهینەکان؟» ²²بەڵام شائۆل بە خرۆشی زیاترەوە وتاری دەدا، و یەهودییەکانی دانیشتووی دیمەشقی تووشی سەرلێشێواوی کرد بەو بەڵگانەی کە دەیسەلماند یەشوا مەسیحەکەیە.²³دوای تێپەڕبوونی چەندین ڕۆژ، پیلانێک لەنێو یەهودییەکاندا دروست بوو بۆ کوشتنی، بەڵام شائۆل بە پلانەکەیانی زانی. ²⁴شەو و ڕۆژ بە وردی چاودێری دەروازەکانی شاریان دەکرد بۆ ئەوەی ئەگەر رۆیشتە دەر بیکوژن. ²⁵بەڵام هەندێک لە قوتابییەکان بە شەو بردیان و لەناو سەبەتەیەکدا، بە گوریس بە سەر شوورای شارەکەوە شۆڕیان کردەوە.²⁶کاتێک شائۆل گەیشتە یۆرشەلایم هەوڵیدا بچێتە پاڵ قوتابییەکانی ئەوێ، بەڵام هەموویان لێی دەترسان، باوەڕیان نەدەکرد کە بووبێت بە قوتابی پەروەردگار. ²⁷بەرنابا بردی بۆ لای نێردراوان، پێی گوتن کە چۆن شائۆل لە گەشتەکەیدا پەروەردگار بۆی دەرکەوتووە و قسەی لەگەڵ کردووە، و چۆن لە دیمەشق بە ناوی یەشوا بە چاونەترسی بانگەشەی کردووە.²⁸ئیتر دەستی کرد بە هاتن و چوون لەگەڵیان لە یۆرشەلایم، و بە بوێری مزگێنی ئەدا بە ناوی پەروەردگاری. ²⁹لەگەڵ یەهودییە یۆنانییەکان قسە و مشتومڕی دەکرد، بەڵام ئەوان هەوڵیان دا بیکوژن. ³⁰کاتێک باوەڕداران زانیان بردیانە بۆ کەیسەریا، ولەوێوە ڕەوانەی تەرسوسیان کرد.³¹لەم نێوەندەدا کڵێسا لە ناوچەکانی یەهودیا و گەلیلی و سامیرە چێژیان لە ئاشتی وەردەگرت. لەترسی پەروەردگردا ڕێچکەی گرتبوو گەشەی دەکرد، بە پشتیوانی گیانی پیرۆز. ³²لەکاتێکدا پەترۆ لە شوێنیكەوە دەرۆیشت بۆ شوێنیکیتر، سەردانی دانیشتووانی لیدیای کرد،³³لەوێ پیاوێکی بینی بە ناوی ئەنیاس، کە ئیفلیج بوو و هەشت ساڵ بوو لە جێگادا بوو. ³⁴پەترۆ پێی گوت: «ئەنیاس، یەشوای مەسیح چاکت دەکاتەوە. هەستە و بۆخۆت پێخەفەکەت کۆبکەرەوە!» دەستبەجێ هەستا. ³⁵هەموو ئەوانەی لە لیدیا و شارۆن دەژیان، بینییان و گەڕانەوە بۆ لای پەروەردگار.³⁶لە شاری یافا قوتابییەک هەبوو بە ناوی تابیتا، واتە: مامز، هەمیشە چاکەی دەکرد و یارمەتی هەژارانی دەدا. ³⁷لەو کاتەدا نەخۆش کەوت و مرد، شۆردیان و لە ژوورێک لە نهۆمی سەرەوە دایاننا.³⁸کاتێک قوتابییەکانی یافا بیستیان کە پەترۆ لە لیدیایە. یافا نزیک بوو لە لیدیا، دوو پیاویان نارد داوایان لێکرد و پێیان گوت: «لەگەڵمان وەرە بە بێ دوا کەوتن!» ³⁹هەستا و لەگەڵیان ڕۆیشت و کاتێک گەیشتە ئەوێ بردیانە سەرەوە بۆ ژوورەکە، هەموو بێوەژنەکان لە دەوری کۆببوونەوە و دەگریان، و ئەو کراس و جلوبەرگانەی پیشان دەدا لە کاتێکدا لەگەڵیان بوو دووریبووی.⁴⁰پەترۆ داوای لە هەموو ئامادەبووان کرد کە لە ژوورەکە بچنە دەرەوە؛ چۆکی دادا و نزای کرد، ڕووی لە تەرمی مردووەکە کرد و گوتی: «ئەی تابیتا، هەستە!» چاوی کردەوە و کە پەترۆی بینی دانیشت، ⁴¹دەستی بۆ درێژ کرد و یارمەتی دا بۆ هەستانەوە، پاشان بانگی باوەڕداران و بێوەژنەکانی کرد، و بە زیندووییبۆی گەڕاندنەوە. ⁴²هەواڵی ئەم پەرجووە لە هەموو یافا بڵاو بۆوە و زۆر کەس باوەڕیان بە پەروەردگار هێنا. ⁴³پەترۆ چەند رۆژێک لە یافا لەگەڵ چەرمسازێک بە ناوی شیمۆن مایەوە.

Chapter 10

¹لە کەیسەریا سەرپەلێک هەبوو بە ناوی کۆرنێلیۆس، سەر بە یەکەیەک بوو کە بە یەکەی ئیتالیا ناسرابوو. ²ئەو و هەموو خێزانەکەی لە خوداترس بوون، لەگەڵ خەڵک زۆر بەخشندە بوو، و بە بەردەوامی بۆ خودا نزای دەکرد.³ڕۆژێک نزیکەی کاتژمێر سێی پاش نیوەڕۆ بینینێکی هەبوو، بە ڕوونی فریشتەیەکی خودای بینی کە هاتە لای و فەرمووی: «کۆرنێلیۆس!» ⁴کۆرنێلیۆس بە ترسەوە سەیری دەکرد، پرسی، «بفەرموو گەورەم» فریشتەکە وەڵامی دایەوە: «نزا و بەخششەکانت بۆ هەژاران وەک قوربانییەکی یادگاری هاتنە بەردەم خودا. ⁵ئێستا کەسێک بنێرە بۆ یافا تا پیاوێک به ناوی شیمۆن کە بە پەترۆ ناسراوە بهێنن بۆ ئێرە. ⁶لای شیمۆنی چەرمساز دەمێنێتەوە، کە ماڵەکەی لە کەنار دەریایە.»⁷کاتێک فریشتەکە ڕۆیشت، کۆرنێلیۆس دوو لە خزمەتکارەکانی و سەربازێکی دڵسۆزی بانگ کرد، کە یەکێک بوو لە بەردەستەکانی، ⁸هەموو ئەو شتانەی بۆ گێڕانەوە، کە ڕوویدا و ناردنی بۆ یافا.⁹نزیکەی نیوەڕۆی ڕۆژی دواتر، کاتێک لە گەشتەکەیاندا بوون و لە یافا نزیک دەبوونەوە، پەترۆ چووە سەربان بۆ ئەوەی نزا بکات. ¹⁰زۆری برسی بوو، و حەزی لێبوو شتێک بیخوات، و لە کاتێکدا ژەمەکە ئامادە دەکرا، خەوی لێکەوت، ¹¹بینینێکی دی: ئاسمانی بینی کە کرایەوە، و شتێکی وەک پارچەیەکی گەورەی قوماش بە چوار گۆشەکەیەوە دەخرێتە خوارەوە بۆ سەر زەوی، ¹²پڕ بوو لە هەموو جۆرە ئاژەڵێکی سەرزەوی چوار پێ، و هەروەها خشۆک و باڵندەی ئاسمان.¹³پاشان دەنگێک پێی گوت: «پەترۆ هەستە، سەربڕە و بخۆ!» ¹⁴پەترۆ وەڵامی دایەوە :«بە دڵنیاییەوە نەخێر، پەروەردگار، من هەرگیز شتێکی رێگەنەدراو یا ناپاکم نەخواردووە». ¹⁵دەنگەکە دیسان پێی گوت: «بە شتێک کە خودا پاکی کردۆتەوە با ناپاکی مەزانە!» ¹⁶ئەمە سێ جار ڕوویدا، و پاشان پارچە قوماشەکە بەرزکرایەوە بۆ ئاسمان.¹⁷لە کاتێکدا کە پەترۆ بیری لە مانای بینینەکەی دەکردوە، ئەو پیاوانەی کە کۆرنێلیۆس ناردبووی لە ماڵی شیمۆنی چەرمسازیان دەپرسی و لە بەر دەروازەکە وەستان ¹⁸پرسیاریان کرد: «ئایا شیمۆنی ناسراو بە پەترۆ لەوێ دەمێنێتەوە؟»¹⁹پەترۆ هێشتا بیری لە مانای بینینەکە دەکردەوە، گیانەکە پێی گوت: «شیمۆن، سێ پیاو بەدوای تۆدا دەگەڕێن ²⁰بچۆ خوارەوە بێ دوودڵی لەگەڵیان بڕۆ، چونکە من ئەوانم ناردووە». ²¹پەترۆ رۆیشتە خوارەوە و بە پیاوەکانی گوت: «من ئەو کەسەم کە ئێوە بەدوایدا دەگەڕێن. بۆچی هاتوون؟»²²پیاوەکان وەڵامیان دایەوە: «ئێمە لە لایەن کۆرنێلیۆسی سەرپەلەوە هاتووین پیاوێکی ڕاستودروست و لەخوداترسە، هەموو گەلی یەهوود شایەتی لە سەر دەدەن. خودا لە رێی فریشتەیەکی پیرۆز پێی فەرموو داوات لێبکات بێیتە ماڵەکەی بۆ ئەوەی قسەکانت ببیستێت». ²³پاشان پەترۆ پیاوەکانی بانگهێشت کرد بۆ ماڵەوە تا ببنە میوانی. ڕۆژی دواتر پەترۆ لەگەڵیان بەڕێ کەوت و هەندێک لە باوەڕدارانی یافاش لەگەڵیاندا ڕۆیشتن،²⁴ڕۆژێک دواتر گەیشتنە کەیسەریا. کۆرنێلیۆس چاوەڕوانی ئەوان بوو، و خزم و هاوڕێ نزیکەکانی کۆکردبۆوە.²⁵کاتێک پەترۆ هاتە ناو ماڵەکەوە، کۆرنێلیۆس کڕنوشی بۆ برد. ²⁶بەڵام پەترۆ هەڵیستاندەوە و گوتی: «هەستە! منیش مرۆڤێکم وەک تۆ!»²⁷بە دەم قسەکردنەوە پەترۆ لەگەڵیدا چووە ژوورەوە، و جەماوەرێکی گەورەی خەڵکی بینی، ²⁸پێی گوتن: «ئێوە باش دەزانن کە پێچەوانەی یاسای ئێمەیە کە یەهودییەک هاونشینی لەگەڵ نەتەوەکان بکات یان بچێتە ماڵیان. بەڵام خودا نیشانی دام کە نابێت کەس بە ناپاک بزانم. ²⁹بۆیە کاتێک بانگم کرا بەبێ ئەوەی هیچ ناڕەزایەتییەکم هەبێت، وەڵامی بانگهێشتەکەتم داوە. کەواتە دەتوانم بپرسم بۆچی ناردووتە بەدواما؟»³⁰کۆرنێلیۆس وەڵامی دایەوە: «چوار ڕۆژ لەمەوبەر، لە کاتژمێرە سێی پاش نیوەڕۆدا لە ماڵەکەمدا نزام دەکرد لەناکاو پیاوێک بە جلی درەوشاوە لەبەردەممدا دەرکەوت و ³¹پێی گوتم : کۆرنێلیۆس، خودا نزاکانی تۆی بیستووە و بەخششەکانتی بۆ هەژاران لە یادە. ³²ئێستا پیاوەکانت بنێرە بۆ یافا، بانگهێشتی شیمۆن بکە کە پێی دەوترێت پەترۆ. ئەو میوانە لە ماڵی شیمۆنی چەرمساز کە لە کەناری دەریا دەژی. ³³بۆیە دەستبەجێ ناردم بە دواتا. ئەوە لە چاکەت بوو کە هاتی. ئێستا هەموومان لێرەین لەبەردەم خودادا بۆ ئەوەی گوێ لە هەموو ئەو شتانە بگرین کە پەروردگار فەرمانی پێکردوویت پێمان بڵێیت».³⁴پەترۆ دەستی کرد بە قسەکردن: «ئێستا تێدەگەم کە لای خودا کەس لەویتر مەزنتر نیە، ³⁵بەڵکو ئەو کەسە وەردەگرێت کە چاکەکار و لە خودا ترسە بە بێ ئەوەی گرینگی بە ڕەگەزی بدات.³⁶ئینجا وشەی خۆی بۆ گەلی یەسرائیل نارد، مزگێنی ئاشتی لە ڕێگەی یەشوای مەسیحەوە ڕاگەیاند کە پەروەردگاری هەمووانە. ³⁷دەزانن چی ڕوویداوە لە سەرانسەری پارێزگای یەهودیا، کە لە گەلیلییەوە دەستی پێکردووە دوای ئەو یۆخەنا بانگەشەی بۆ لە ئاوهەڵکێشان دەکرد. ³⁸خودا یەشوای ناسیرەیی بە گیانی پیرۆز و هێزەوە دەستنیشان کرد،پاشان لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکیتر دەرۆیشت چاکەی دەکرد، و هەموو ئەوانەی چاک دەکردەوە کە لە ژێر دەسەڵاتی شەیتان بوون، چونکە خودا لەگەڵیدا بوو.³⁹ئێمە شایەتحاڵی هەموو ئەو کارانەین کە لە ناوچەی یەهودیا و لە یۆرشەلایم کردوویەتی، بەڕاستی لەسەر خاچەکە کوشتیان. ⁴⁰بەڵام لە ڕۆژی سێهەمدا لە مردن هەستایەوە، و وایکرد دەربکەوێت ⁴¹نە بۆ هەموو گەل، بەڵکو بۆ شایەتحاڵەکانی کە خودا پێشتر هەڵیبژاردبوون، بۆ ئێمە کە دوای هەستانەوەی لە مردن لەگەڵیدا خواردمان و خواردمانەوە.⁴²فەرمانی پێکردین مزگێنی بەخەڵک بدەین، و شایەتحاڵی ئەوە بدەین ئەو هەمان کەسە کە خودا وەک دادوەری زیندوو و مردوو دەستنیشانی کردووە. ⁴³هەموو پێغەمبەران لەسەری شایەتی دەدەن کە هەرکەسێک باوەڕی پێی بێت لەڕێگەی ناوی ئەوەوە لێخۆشبوونی گوناهەکانی وەردەگرێت».⁴⁴لە کاتێکدا پەترۆ هێشتا ئەم قسانەی دەکرد، گیانی پیرۆز هاتە سەر هەموو ئەوانەی گوێیان لە پەیامەکە بوو. ⁴⁵ئەو باوەڕدارە یەهودییانەی لەگەڵ پەترۆ هاتبوون، سەریان سوڕما کە بەخششی گیانی پیرۆز تەنانەت بەسەر نەتەوەکانیشدا ڕژاوە،⁴⁶چونکە گوێیان لێ بوو کە بە زمانەکان قسەیان دەکرد، و ستایشی خودایان دەکرد. پاشان پەترۆ گوتی: ⁴⁷«ئایا کەسێک دەتوانێت ڕێگا لە لەئاوهەڵکێشانیان بگرێت لە کاتێکدا ئەوانیش وەک ئێمە گیانی پیرۆزیان وەرگرتووە؟» ⁴⁸بۆیە فەرمانی دا کە بە ناوی یەشوای مەسیح لە ئاو هەڵکێشرێن. پاشان داوایان لە پەترۆ کرد کە چەند ڕۆژێک لەگەڵیان بمێنێتەوە.

Chapter 11

¹نێردراوان و براکانی سەرتاسەری یەهودیا بیستیان کە نەتەوەکانیش وشەی خودایان وەرگرتووە، ²بۆیە کاتێک پەترۆ گەڕایەوە بۆ یۆرشەلایم، باوەڕدارە خەتەنەکراوەکان ڕەخنەیان لێ گرت و گوتیان: ³«چۆن چووی بۆ ماڵی پیاوێکی خەتەنەنەکراو، و لەگەڵیان خواردنت خوارد؟»⁴پەترۆ لە سەرەتاوە ئەوەی رووی دابوو بۆی گێڕانەوە، و گوتی: ⁵«لە شاری یافا بووم نزام دەکرد، خەو دایگرتم، بینینێکم بینی و شتێکی وەک پارچە قوماشێکی گەورەم بینی کە لە ئاسمانەوە بە چوار لاکەیەوە بەسترابۆوە دادەبەزێت، و هاتە خوارەوە بۆلام. ⁶کە وردبوومەوە ئاژەڵی چوار پێی زەوی و دڕندە و خشۆک و باڵندەی ئاسمانم بینی،⁷پاشان گوێم لە دەنگێک بوو کە پێی گوتم: پەترۆ، هەستە سەربڕە و بخۆ! ⁸وەڵامم دایەوە: نەخێر پەروەردگار، هیچ شتێکی ناپاک و رێگەپێنەدراو ناخۆم. ⁹دەنگە ئاسمانییەکە دیسان گوتی: شتێک کە خودا پاکی کردۆتەوە بە ناپاکی مەزانە. ¹⁰ئەمە سێ جار ڕوویدا، پاشان هەمووی هەڵکێشرایەوە بۆ ئاسمان.¹¹هەر لەو کاتەدا سێ پیاو کە لە کەیسەریاوە نێردرابوون گەیشتنە ئەو ماڵەی کە من لێی دەمامەوە، ¹²گیانەکە فەرمانی پێکردم هیچ دوودڵ مەبە بۆ چوون لەگەڵیان، بە رێکەوتم، و ئەم شەش برایەش لەگەڵمدا هاتن. کاتێک چووینە ماڵی پیاوەکە، ¹³باسی ئەوەی بۆ کردین کە چۆن بینیویەتی فریشتەیەک لە ماڵەکەیدا دەرکەوتووە و فەرمانی پێکردووە: پیاوەکانت بنێرە بۆ یافا، بە دوای شیمۆن کە پێی دەوترێت پەترۆ، ¹⁴ئەو پەیامێکتان بۆ دەهێنێت کە لە ڕێگەیەوە تۆ و هەموو بنەماڵەکەت ڕزگارتان دەبێت.¹⁵کاتێک دەستم کرد بە قسەکردن، گیانی پیرۆز هاتە سەریان وەک چۆن لە سەرەتاوە هاتبووە سەر ئێمە ¹⁶پاشان بیرم هاتەوە کە پەروەردگار چی پێمان فەرموو: یۆخەنان خەڵکی لە ئاوهەڵدەکێشا، بەڵام ئێوە لە گیانی پیرۆز هەڵدەکێشرێن.¹⁷بۆیە ئەگەر خودا هەمان ئەو دیارییەی پێدابن کە بە ئێمەی بەخشی، کە باوەڕمان بە پەروەردگار یەشوای مەسیحە، من کێم کە رێگری لە خودا بکەم؟» ¹⁸کاتێک ناڕازییەکان ئەمەیان بیست، بێدەنگ بوون، و ستایشی خودایان کرد و گوتیان: «کەواتە، تەنانەت خودا پاشگەزبوونەوەی لە گوناهە بە نەتەوەکانیش بەخشی کە دەبێتە هۆی ژیان».¹⁹ئەوانەی بەهۆی ئەو ئازارەوە کە لە کاتی کوژرانی ستیڤانۆسدا سەریهەڵدا، پەرتەوازە ببوون، تا فینیقی و قوبرس و ئەنتاکیە ڕۆیشتن، و تەنها لەناو یەهودییەکاندا بانگەشەیان بۆ وشەکە دەکرد. ²⁰بەڵام هەندێکیان، خەڵکی قوبرس و قیرەوان بوون، چوون بۆ ئەنتاکیە، و مزگێنی یەشوای پەروەردگاریان بە یۆنانیەکان راگەیاند. ²¹دەستی پەروەردگار لەگەڵیان بوو، ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک باوەڕیان هێنا و ڕوویان لە پەروەردگار کرد.²²هەواڵی ئەمە گەیشتە کڵێسای یۆرشەلایم و بەرناباشیان نارد بۆ ئەنتاکیە. ²³کاتێک گەیشتە لای و بینی بەخششی خودا چی کردووە، دڵخۆش بوو، و هەمووانی هاندا کە بە هەموو دڵەوە لە پەروەردگاردا چەسپاو بن. ²⁴بەرنابا پیاوێکی باش بوو پڕ بوو لە گیانی پیرۆز و باوەڕ. و ژمارەیەکی زۆر خەڵکی پەیوەست کرد بە پەروەردگاروە.²⁵پاشان بەرناباش چووە تەرسۆس بۆ ئەوەی بەدوای شائۆلدا بگەڕێت. ²⁶کاتێک دۆزییەوە هێنای بۆ ئەنتاکیە، بۆ ماوەی ساڵێکی تەواو بەرنابا و شاول لەگەڵ کڵێساکان کۆدەبوونەوە، و ژمارەیەکی زۆر خەڵکیان فێرکرد. بۆ یەکەم جار لە ئەنتاکیە قوتابییەکانی پەروەردگار ناویان لێنرا مەسیحییەکان.²⁷لەم ماوەیەدا هەندێک پێغەمبەر لە یۆرشەلایمەوە هاتن بۆ ئەنتاکیە، ²⁸یەکێکیان کە ناوی ئەگابوس بوو، لە ڕێگەی گیانەکەوە پێشبینی کرد کە برسێتییەکی قورس بەسەر هەموو وڵاتدا بڵاوبێتەوە. ئەم برسێتیە لە سەردەمی کلۆدیۆسی قەیسەردا ڕوویدا.²⁹قوتابییەکان بە پێی توانایان بڕیاریان دا، یارمەتی بۆ ئەو خوشک و برایانە بنێرن کە لە یەهودیا دەژیان. ³⁰ئەمەیان کرد، و یارمەتییەکانیان بە بەرنابا و شائۆل بۆ پیران نارد.

Chapter 12

¹هەر لەم کاتەدا بوو کە پاشا هیرۆد هەندێک کەسی بە مەبەستی ئازاردانیان دەستگیرکرد کە سەر بە کڵێساکە بوون، ²یاکۆڤی برای یۆخەنا کوژرا.³کاتێک بینی کە ئەمە یەهودییەکان ڕازی دەکات، بڕیاری دا پەترۆیش دەستگیر بکەن، ئەمەش لە کاتی جەژنی نانی فەتیرە ڕوویدا. ⁴دوای دەستگیرکردنی، خستیە زیندانەوە و لەلایەن چوار کۆمەڵەوە پاسەوانی دەکرا کە هەر یەکەیان چوار سەرباز بوون. هیرۆد بەنیازی ئەوە بوو دوای جەژنی پەسخە ڕادەستی یەهودی بکات،⁵بۆیە پەترۆیان لە زینداندا هێشتەوە. بەڵام باوەڕداران لە کڵێساکە بە پەرۆشەوە لای خودا نزایان بۆ دەکرد. ⁶شەوی پێش ئەوەی هیرۆد ڕادەستی بکات، پەترۆ لە نێوان دوو سەربازدا خەوتبوو، بە دوو زنجیر بەسترابۆە، و پاسەوانەکان لە بەردەم دەرگای زیندانەکە وەستابوون.⁷لەناکاو فریشتەیەکی پەروەردگار دەرکەوت، و ڕووناکییەک لە زیندانەکەدا درەوشایەوە. فریشتەکە پەترۆی لە خەو هەڵساند و فەرمووی : «خێرا هەستە!» پاشان زنجیرەکان لە مەچەکی پەترۆ کەوتنە خوارەوە. ⁸پاشان فریشتەکە پێی فەرموو: «پشتێنەکەت ببەستە، و پێڵاوەکانت لە پێ بکە!» پەترۆیش وایکرد. پاشان پێی فەرموو: «کەواکەت لە بەربکە و شوێنم کەوە!»⁹پەترۆ بەدوایدا هاتە دەرەوە لە زیندانەکە، بەڵام پێی وابوو خەریکە بینینێک ئەبینێ، نەیدەزانی ئەوەی لەسەر دەستی فریشتەکە ڕوودەدات ڕاستەقینەیە. ¹⁰بە پاسەوانی یەکەم و دووهەمدا تێپەڕین. گەیشتنە ئەو دەروازە ئاسنییەی کە بەرەو شار دەچوو دەروازەکە بۆخۆی کرایەوە، ئەوانیش چوونە دەر. کەلە شەقامەکە پەڕینەوە، دەستبەجێ فریشتەکە بەجێی هێشت.¹¹پاشان پەترۆ بە خۆیدا هاتەوە و گوتی: « ئێستا بێ گومان دەزانم کە پەروەردگار فریشتەی خۆی ناردووە و لە چنگی هیرۆد، و لە هەموو ئەو شتانەی کە گەلی یەهوود هیوایان دەخواست ڕووبدات ڕزگاری کردووم!» ¹²کاتێک بەمەی زانی، چووە ماڵی مەریەم دایکی یۆخەنا، کە پێی دەگوترا مارکۆس، ژمارەیەکی زۆر لە باوەڕداران لەوێ کۆببوونەوە و نزایان دەکرد.¹³لە دەرگاکەی دا، و کچێکی خزمەتکار بە ناوی ڕۆدا هات بۆ ئەوەی دەرگاکە بکاتەوە. ¹⁴کاتێک دەنگی پەترۆی ناسیەوە ئەوەندە دڵخۆش بوو، لەبری ئەوەی دەرگاکە بکاتەوە ڕایکردەوە ژوورەوە و مژدەی بە هەمووان دا کە پەترۆ لەبەردەم دەرگاکە وەستاوە. ¹⁵پێیان گوت: «ئەوە تۆ تێکچووی!» کاتێک پێداگری کرد، گوتیان: « ڕەنگە فریشتەی پەترۆبێت!»¹⁶لەم نێوەندەدا پەترۆ بەردەوام لە دەرگەی دەدا. کە دواجار دەرگاکەیان کردەوە و بینییان سەرسام بوون! ¹⁷بە ئاماژە تێیگەیاندن کە بێدەنگ بن، و پێی گوتن کە چۆن پەروەردگار لە زیندان دەریهێناو، گوتی: «بە یاکۆڤ و براکانی تر بڵێن چی ڕوویداوە». و پاشان چوو بۆ شوێنێکی تر.¹⁸بەیانییەکەی ئاژاوەیەکی گەورە لە نێو سەربازەکاندا دروست بوو، لەیەکتریان دەپرسی: «چی بەسەر پەترۆدا هاتووە؟» ¹⁹هیرۆد ئەگریپا فەرمانی دا کە بە بەدوایدا بگەڕێن کاتێک نەدۆزرایەوە، هیرۆد لێکۆڵینەوەی لە پاسەوانەکان کرد، و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپاندن. دوای ئەوە هیرۆد یەهودییای بەجێهێشت، بۆ ئەوەی بۆ ماوەیەک لە کەیسەریە بمێنێتەوە.²⁰هیرۆد زۆر توڕە بوو لە خەڵکی سور و سیدۆن. بۆیە شاندێکیان نارد بۆ ئەوەی بیانپارێزێ، چونکە شارەکانیان بۆ خۆراک وابەستەی شانشینی هیرۆد بوون. ²¹لەو ڕۆژەی کە بۆ دیداری شاندەکە دیاریکرابوو، هیرۆد جلە پاشایەتییەکەی لەبەرکرد، و لەسەر تەختەکەی دانیشت و قسەی بۆ کردن.²²خەڵکەکە دروشمیان دەدا و هاواریان دەکرد: «ئەمە دەنگی خودایە نە دەنگی مرۆڤ!» ²³پاشان فریشتەیەکی پەروەردگار یەکسەر لێیدا چونکە شکۆمەندی بە خودای نەبەخشی بۆیە کرم خواردی و مرد!²⁴وشەی خودا بەردەوام گەشەی دەکرد وبڵاو دەبۆوە. ²⁵کاتێک بەرنابا و شائۆل ئەرکەکەیان لە یۆرشەلایم تەواو کرد، گەڕانەوە و یۆخەنا ناسراو بە مارکۆسیان لەگەڵ خۆیان برد.

Chapter 13

¹هەندێک پێغەمبەران و مامۆستایانی کڵێسای ئەنتاکیە؛ لەوانە بەرنابا؛ شیمۆن کە پێی دەگوترا ڕەشەکە؛ لوسیۆس خەڵکی قیرەوان؛ مەنائین کە بە منداڵی لەگەڵ هیرۆد فەرمانڕەوای تێترارک پەروەردە ببوو؛ و شائۆلیش. ²ڕۆژێک، کە بەرۆژووەوە پەروەردگاریان پەرستش دەکرد، گیانی پیرۆز پێی فەرموون: «بەرنابا و شائولم بۆ دیاری بکەن بۆ ئەو کارەی کە بانگم کردوون.». ³بۆیە دوای ئەوەی بە رۆژوو بوون و نزایان کرد دەستیان لە سەر دانان و ڕەوانەیان کردن.⁴کاتێک گیانە پیرۆزەکە بەرنابا و شائۆلی نارد، چوون بۆ بەندەری دەریایی سۆلۆکیا، و پاشان بە کەشتی بەرەو دوورگەی قوبرس ڕۆیشتن. ⁵کە گەیشتنە دوورگەکە لە شارۆچکەی سالامیس دابەزین، لە کەنیشتەی یەهودییەکان بانگەشەی وشەی خودایان کرد، و یۆخەنا مارکۆسیش وەک یاریدەدەر لەگەڵیان ڕۆیشتن.⁶هەموو دوورگەکەیان تێپەڕاند تا گەیشتنە پافۆس. لەوێ چاویان بە جادووگەرێکی یەهودی و پێغەمبەرێکی درۆزن کەوت کە ناوی باریەشوع بوو، ⁷لە سێرگیۆس پاوڵۆس، فەرمانڕەوای قوبرس نزیک بوو. فەرمانڕەوا زیرەک بوو، بۆیە بەرنابا و شائۆلی بانگ کرد، داوای لێکردن بە وشەی خودا قسەی لەگەڵ بکەن. ⁸جادووگەرە زاناکە، ئەمە مانای ناوەکەیەتی، دژایەتی کردن، هەوڵیدا فەرمانڕەوا لە باوەڕ لابدات.⁹بەڵام شائۆل کە ناوی پۆڵس بوو، پڕ بوو لە گیانی پیرۆز، سەیری جادووگەرەکەی کرد و گوتی: ¹⁰«ئەی پڕ لە فێڵ و خراپەکاری! ئەی کوڕی شەیتان! ئەی دوژمنی هەموو ڕاستودروستییەک! ئایا واز لە بەلارێدا بردنی ڕێگا ڕاستەکانی پەروەردگار ناهێنی ؟¹¹ئێستا دەستی پەروەردگار بۆت درێژ دەکرێت و کوێر دەبیت و بۆ ماوەیەک ڕووناکی نابینیت». دەستبەجێ هەورێکی ڕەش بەسەر چاوەکانیدا کەوت، و بەدوای کەسێکدا دەگەڕا دەستی بگرێ و بە ڕێی بکات! ¹²کاتێک فەرمانڕەوا بینی چی ڕوویدا، باوەڕی هێنا و سەرسام بوو بە فێرکارییەکانی پەروەردگار.¹³پۆڵس و هاوڕێکانی لە پافۆسەوە بە کەشتی بەرەو پێرگا لە پامفیلیا ڕۆیشتن. لەوێ یۆخەنا لە پۆڵس و بەرنابا جیا بۆوە و گەڕایەوە یۆرشەلایم. ¹⁴ئەوانیش لە پێرگاوە ڕۆیشتن بۆ ئەنتاکیە کە سەر بە پارێزگای پیسیدیایە. لە ڕۆژی شەباتدا چوونە ناو کەنیشتەیەکی یەهودی و دانیشتن. ¹⁵دوای خوێندنەوەی تەوڕات و نووسراوەکانی پێغەمبەران، سەرۆکانی کەنیشتەکە داوایان لێکردن و گوتیان: «برایان، ئەگەر شتێکتان هەیە لە کۆبونەوەکان بانگەشەی بۆ بکەن و ،بیڵێن».¹⁶پۆڵس هەستا، و بە دەست ئاماژەی کرد، و گوتی: «گوێ بگرن ئەی نەوەی یەسرائیل، ئەی لەخواترسەکان: ¹⁷خودای ئەم گەلەی یەسرائیل باوباپیرانی ئێمەی هەڵبژارد، و بە درێژایی مانەوەیان لە میسر پێگەی گەلەکەمانی بەرزکردەوە، پاشان بە بەهێزی بازووی خۆی هێنانیە دەرەوە. ¹⁸نزیکەی چل ساڵ لە بیاباندا بەخێوی کردن،¹⁹پاشان حەوت گەلی لە خاکی کەنعان دوورخستەوە، و خاکەکەی بە میرات پێدان، ²⁰بۆ ماوەی نزیکەی چوار سەد و پەنجا ساڵ. پاشان داوەری بۆ دانان کە دواهەمینیان پێغەمبەر شمۆئیل بوو.²¹جا نەوەی یەسرائیل داوایان لێکرد پاشایەکیان بۆ دابنێت، بۆیە خودا شائۆلی کوڕی کیشی، دانا بەسەریاندا، لە هۆزی بنیامین، و چل ساڵ فەرمانڕەوایی بەسەردیاندا کرد. ²²پاشان خودا دووری خستەوە، و داڤیدی لە جێی ئەو دانا، کە شایەتی بۆ دا و فەرمووی: بەڕاستی من داڤیدی کوڕی یسام دۆزیەوە پیاوێکە بەدڵمە، هەموو ئەوەی من دەمەوێت دەیکات.²³خودا بۆ یەسرائیل لە نەوەی داڤید ڕزگاریدەرێکی نارد ئەویش یەشوایە، بۆ جێبەجێکردنی بەڵێنەکەی. ²⁴یۆخەنان پێش یەشوا هات، بۆ ئەوەی هەموو گەلی یەسرائیل بانگهێشت بکات بۆ لە ئاوهەڵکێشانی پاشگەز بوونەوە. ²⁵کاتێک یۆخەنان ئەرکەکەی تەواو دەکرد، گوتی: پێتان وایە من کێم؟ من ئەو نیم (ڕزگاریدەرەکە)، بەڵکو ئەو دوای من دێت. وە من شایەنی ئەوە نیم قەیتانی پێڵاوەکانی بکەمەوە!²⁶ئەی برایان، ئەی نەوەکانی رەگەزی ئەڤراهام، و هەموو ئەوانەی لە خوداترسن و لێرە ئامادەن: خودا وشەی ئەم ڕزگارییەی بۆ ئێمە ناردووە! ²⁷چونکە خەڵکی یۆرشەلایم و سەرۆکەکانیان کاریان کرد بۆ جێبەجێکردنی ئەو پێشبینیانەی کە هەموو ڕۆژێکی شەبات بۆتان دەخوێندرێتەوە، بەڵام نەیاندەزانی. کاتێک بڕیاریان لە سەر یەشوادا بە مردنی،²⁸هەرچەندە هیچ تاوانێکیان لە دژی نەدۆزیەوە کە شایەنی مردن بێت، بەڵام داوایان لە پیلاتۆس کرد بیکوژێت. ²⁹دوای ئەوەی هەموو ئەو شتانەی لەسەری نووسرابوو، لە ئەودا جێبەجێ کران، لە خاچ دایانبەزاند، و لە گۆڕێکدا ناشتیان.³⁰بەڵام خودا لە مردن هەڵیساندەوە، ³¹چەند ڕۆژێک بۆ ئەوانەی لە گەلیلیەوە بۆ یۆرشەلایم لەگەڵیدا بوون دەرکەوت. ئێستاش لەبەردەم خەڵکدا شایەتی بۆ ئەو دەدەن.³²ئەوەتا ئێمەیش مژدەی ئەو بەڵێنەتان پێدەدەین کە خودا بە باوباپیرانمانی دابوو، ³³و بۆ ئێمەی ڕۆڵەکانیان بەدیهێنا بە هەستانەوەی یەشوا لە مردن بەپێی ئەوەی لە زەبوری دووهەمدا نووسراوە: تۆ کوڕی منیت؛ ئەمڕۆ بووم بە باوکت. ³⁴سەبارەت بەو ڕاستییەی کە خودا یەشوای لە مردن هەستاندەوە و ڕێگە نادات ئیتر لەناوچوون دەستی بەسەردا بگرێت، ئەمە لە فەرموودەکەیدا هاتووە: بەخششە پیرۆزە ڕاستەقینەکانتان پێ دەبەخشم، کە بەڵێنم بە داڤید دا.³⁵داڤید لە زەبورێکی تردا دەڵێت: ڕێگە نادەیت تاکە پیرۆزەکەت لەناوچوون ببینێت. ³⁶داڤید دوای خزمەتکردنی گەلەکەی لە سەردەمی خۆیدا بەپێی خواستی خودا مرد، و بە خاک سپێردرا، پەیوەست بوو بە باووباپیرانییەوە، و لە ناوچوون بە سەریدا هات. ³⁷بەڵام ئەو کەسەی کە خودا هەڵیستاندەوە، هەرگیز تووشی لەناوچوون نەبووە.³⁸ئەی برایان، بزانن بە یەشوا مزگێنی لێخۆشبوونی گوناهەکانتان پێدەدرێت، ³⁹هەرکەسێک باوەڕ بهێنێت بە ئەو بێتاوان دەکرێت لە هەموو شتێک کە تەوڕاتی موشە نەیتوانیوە بێتاوانی بکات.⁴⁰ئاگادار بن با ئەوەی لە پەرتووکی پێغەمبەراندا هاتووە بەسەرتاندا نەیەت: ⁴¹ببینن، ئێوەی گاڵتەجاڕەکان، سەرسام بن و لەناو بچن! چونکە من لە ڕۆژگاری ئێوەدا کارێک دەکەم کە ئەگەر کەسێک پێی بگوتنایە باوەڕتان پێی نەدەکرد!»⁴²لە کاتێکدا ئامادەبووان دەڕۆیشتن، داوایان لە پۆڵس و بەرنابا کرد کە ڕۆژی شەباتی دواتر بێنەوە و باسی ئەم بابەتەیان بۆ بکەن. ⁴³دوای کۆبوونەوەکە زۆرێک لە یەهودییەکان و ئەوانەی گۆڕابوون بە یەهودی دوایان کەوتن، ئەوانیش قسەیان لەگەڵ کردن و هانیان دان لە بەخششی خودادا چەسپاو بن.⁴⁴لە شەباتی دواتر، نزیکەی هەموو خەڵکی شارەکە کۆبوونەوە بۆ گوێگرتن لە وشەی خودا. ⁴⁵کاتێک یەهودییەکان خەڵکەکەیان بینی، پڕ بوون لە ئیرەیی و دەستیان کرد بە کوفر کردن دژایەتی قسەکانی پۆڵسیان دەکرد.⁴⁶پاشان پۆڵس و بەرنابا بە بوێرییەوە گوتیان: «پێویست بوو سەرەتا وشەی خوداتان پێ بگەیەنم، بەڵام ئێوە ڕەتتان کردەوە و دەرتانخست کە شایەنی ژیانی هەتاهەتایی نین. ئەوا ئێمە ڕوو لە نەتەوەکان دەکەین! ⁴⁷چونکە پەروەردگار رایسپاردین و فەرمووی : تۆم کردووە بە ڕووناکییەک بۆ گەلان، تاکوو ببیتە ڕێگای ڕزگاربوون تا ئەوپەڕی زەوی!»⁴⁸کاتێک نەتەوەکان ئەمەیان بیست، زۆر دڵخۆش بوون و وشەی پەروەردگاریان شکۆمەند کرد. هەموو ئەوانەی خودا بۆ ژیانی هەتاهەتایی ئامادەی کردبوون باوەڕیان هێنا. ⁴⁹بەم شێوەیە وشەی پەروەردگار بە هەموو ناوچەکەدا بڵاوبووەوە.⁵⁰بەڵام یەهودییەکان ژنە ناودارەکان و ئاینییەکان و کەسایەتییە دیارەکانی شارەکەیان هاندا بۆ چەوساندنەوەی پۆڵس و بەرنابا ، تا لە وڵاتەکەیان دەریان بکەن، ⁵¹بۆیە تۆز و خۆڵی ئەوێیان لە پێیەکانی خۆیان تەکاند و بەرەو شاری کۆنیا ڕۆیشتن. ⁵²سەبارەت بە قوتابییەکان، پڕ بوون لە خۆشی و گیانی پیرۆز.

Chapter 14

¹لە کۆنیا پۆڵس و بەرنابا وەک داب و نەریتی خۆیان چوونە ناو ئەنجومەنی یەهودییەکان، و دەستیان کرد بە قسەکردن تا جەماوەرێکی زۆر لە یەهود و یۆنانیەکان باوەڕیان هێنا. ²بەڵام ئەو یەهودییانەی کە باوەڕیان نەهێنابوو، نەتەوەکانیان هان دا دژی براکان، و بیرکردنەوەیان گەندەڵ کردن.³بەڵام پۆڵس و بەرنابا بۆ ماوەیەکی زۆر لەوێ مانەوە، بە هەموو بوێرییەکەوە بە پەروەردگار مزگێنیان دەدا، و پەروەردگار پشتگیری کردن بە شایەتیدان بۆ وشەی بەخششەکەی بەو نیشانە و سەرسوڕهێنەرانەی کە لەسەر دەستی ئەوان ئەنجامیدا. ⁴بۆیە خەڵکی کۆنیا دابەش بوون بەسەر دوو بەرەدا: هەندێکیان لەگەڵ یەهودییەکان بوون، و هەندێکیان لەگەڵ دوو نێردراوان.⁵کاتێک نەتەوەکان و یەهودییەکان و سەرۆکەکانیان خەریک بوون سووکایەتی بە دو نێردراوەکە بکەن و بەردەبارانیان بکەن، ⁶بەوەیان زانی و هەڵاتن بۆ شارەکانی لیسترە و دێربێ، و ناوچەی دەوروبەریان کە دەکەوێتە هەرێمی لیکانیا، ⁷لەوێش دەستیان کرد بە مزگێنیدان.⁸لە شاری لیسترا پیاوێکی کەم ئەندام دەژیا کە لە زگماکەوە پەککەوتە بوو و هەرگیز بە پێ نەڕۆیشتبوو. ⁹لەکاتێکدا گوێی لە وتارەکە گرتبوو پۆڵس باوەڕێکی تێدا بینی کە پێی چاک دەبۆوە. ¹⁰پاشان بە دەنگێکی بەرز بانگی کرد: «هەستە و لە سەر پێیەکانت ڕاوەستە!» پیاوەکە بازێکی دا و دەستی کرد بە ڕۆیشتن.¹¹کاتێک ئامادەبووان بینیان کە پۆڵس چی کرد بە زمانی لیکایۆنی دروشمیان دەگوت: «خوداکان شێوەی مرۆڤیان گرت و هاتنە خوارەوە بۆ ناومان!» ¹²بارنابایان بە زیوس و پۆڵسیان بە هێرمێس بانگ دەکرد، چونکە ئەو گفتوگۆکەی بەڕێوەدەبرد. ¹³لە دەروازەی شارەکە پەرستگایەک بۆ خوداوەند زیوس هەبوو، کاهینەکەی بە سەر سەری جەماوەرێکەوە لە شارەکەوە هات، تاجە گوڵینەیان هەڵگرتبوو و گایان هێنابوو، بۆ ئەوەی بیکەنە قوربانی بۆ پۆڵس و بەرنابا.¹⁴کاتێک ئەو دوو نێردراوانە ئەوەیان بیست، جلەکانیان دڕاند و بەپەلە چوونە لای ئەوانەی کۆببوونەوە. ¹⁵هاواریان دەکرد: «خەڵکینا بۆچی ئەم کارە دەکەن؟ ئێمە جگە لە مرۆڤی لاواز وەک ئێوە هیچی تر نین، مزگێنیتان پێدەدەین لەم شتە بێهودەیانە بگەڕێنەوە بەرەو خودای زیندووی بەدیهێنەری ئاسمان و زەوی و دەریا، وە هەموو ئەوەی تێیاندایە، ¹⁶نەتەوەکانی سەردەمی ڕابردووی بەجێهێشت تا بە ڕێگاکانی خۆیاندا بڕۆن،¹⁷لەگەڵ ئەوەشدا بەجێی نەهێشتوون بەبێ شایەتحاڵێک کە ئاماژە بکات بەو. بەخششەکەی بە چاکە لە سەرتان بەردەوامە، لە ئاسمانەوە باران و وەرزەکانی بەرهەمدارتان بۆ دابین دەکات، و بە خواردن تێرتان دەکات و دڵتان خۆش دەکات». ¹⁸بەم قسانە توانیان دوای کۆششێکی زۆر خەڵک ڕازی بکەن کە قوربانییان پێشکەش نەکەن.¹⁹پاشان هەندێک یەهودی لە ئەنتاکیەو ئیکۆنیۆمەوە هاتن، و دەستیان بەسەر جەماوەرەکەدا گرت، و ئەوەندە پۆڵسیان بەردباران کرد کە پێیان وابوو مردووە و فڕێیاندایە دەرەوەی شارەکە. ²⁰کاتێک قوتابییەکان دەورەیان دا، هەستا و گەڕایەوە بۆ شار. ڕۆژی دواتر لەگەڵ بەرنابا گەشتیان کرد بۆ دێربێ.²¹مزگێنیان بە خەڵکەکەی دا، زۆرێکیان بوون بە قوتابی پەروەردگار. پاشان گەڕانەوە بۆ لیسترا، و لەوێشەوە بۆ کۆنیا، و لە کۆتاییدا بۆ ئەنتاکیە. ²²لە هەموو ئەم شوێنانەدا، ورەی قوتابییەکانیان بەهێزتر دەکرد و هانیان دەدان کە لە باوەڕدا چەسپاو بن، دڵنیایان دەکردنەوە کە چوونە ناو شانشینی خودا پێویستی بەوەیە بەرگەی سەختی زۆر بگرین.²³لە هەموو کڵێسایەکدا پیرانیان بۆ قوتابییەکان دیاری دەکرد. پاشان بەڕۆژوو بوونەوە نزایان دەکرد و هەموویانیان دەسپارد بە دەستی پەروەردگار ئەوەی کە باوەڕیان پێی هەبوو. ²⁴پاشان لە هەرێمی پیسیدیاوە گەشتیان کرد، و گەیشتنە پامفیلیا. ²⁵لە پێرگا بە وشەی خودا مزگێنیان دا، پاشان گەشتیان کرد بۆ ئەتالیا. ²⁶لەوێشەوە بە دەریادا گەڕانەوە بۆ شاری ئەنتاکیە، لەو شوێنەی کە باوەڕداران ڕادەستی بەخششی خودایان کردبوون بۆ ئەو کارەی هەستابوون بە ئەنجامدانی تەواوی بکەن.²⁷کاتێک گەیشتن، کڵێسایان بانگهێشت کرد بۆ کۆبوونەوەیەک، و هەواڵی هەموو ئەو شتانەیان پێدان کە خودا لە ڕێگەی ئەوانەوە کردبووی، و دەرگای باوەڕی بۆ نەتەوەکان کردۆتەوە. ²⁸و بۆ ماوەیەکی زۆر لەگەڵ قوتابییەکان لەوێ مانەوە.

Chapter 15

¹هەندێک لە یەهودییەکان کە باوەڕیان بە مەسیح هەبوو لە ناوچەی یەهودیاوە هاتنە ئەنتاکیە، و دەستیان کرد بە فێرکردنی براکان و گوتیان: «ناتوانن ڕزگارتان بێت ئەگەر بەپێی تەوڕاتی موشە خەتەنە نەکرێن» ²پاشان پۆڵس و بەرنابا مشتومڕێکی توندیان لەگەلدا کردن. دوای مشتومڕەکە، باوەڕدارانی ئەنتاکیە بڕیاریان دا کە پۆڵس و بەرنابا لەگەڵ هەندێک باوەڕداردا بچن بۆ ئەوەی لە یۆرشەلایم چاویان بە نێردراوان و پیرەکان بکەوێت، بە دوادا چوون بکەن بۆ ئەم بابەتە³دوای ئەوەی کڵێسا ماڵئاواییان لێکردن، گەشتیان کرد بۆ یۆرشەلایم بە شارەکانی فینقیا و سامریدا تێپەڕین، برایانی ئەوێیان ئاگادار کردەوە کە نەتەوەکانیش بەرەو مەسیح رێنمایی کراون، بەم شێوەیەش خۆشییەکی زۆر لەنێو هەموو برایاندا بڵاو بۆوە. ⁴کاتێک گەیشتنە یۆرشەلایم، کڵێسا پێشوازیان لێکردن بە نێردراوان و پیرانییەوە، لە هەموو ئەو شتانە ئاگاداریان کردنەوە کە خودا لە ڕێگەی ئەوانەوە کردبووی.⁵بەڵام هەندێک لەوانەی کە لە سەر رێبازی فەریسییەکان بوون، پاشان باوەڕیان هێنابوو، هەستان و گوتیان: «ئەو باوەڕدارانەی کە یەهوودی نین دەبێ خەتەنە بکرێن و پابەندیان بکەن بە تەوڕاتی موشە کار بکەن». ⁶نێردراوان و پیران کۆبوونەوەیەکیان ئەنجامدا بۆ لێکۆڵینەوەی ئەم بابەتە.⁷دوای مشتومڕێکی زۆر، پەترۆ هەستا و گوتی: « ئەی برایان، دەزانن کە زۆر لەمەوبەر خودا ویستی نەتەوەکان وشەی مزگێنییەکە لە زمانی منەوە ببیسن و باوەڕیان هێنا. ⁸خودای زانا بەوەی لە دڵەکاندایە شایەتیدا لە سەر وەرگرتنی ئەوان، کاتێک گیانی پیرۆزی پێبەخشین وەک چۆن بە ئێمەی بەخشی. ⁹کەواتە ئەو لە هیچ شتێکدا جیاوازی لە نێوان ئێمە و ئەواندا نەکرد، کاتێک دڵی ئەوانی بە باوەڕ پاک کردەوە.¹⁰کەواتە بۆچی دژایەتی خودا دەکەن بارێکی قورس بە قوتابییەکانی پەروەردگار هەڵدەگرن کە باوکان ناتوانا بوون لە هەڵگرتنی و ئێمەش ناتوانین هەڵیبگرین؟ ¹¹ئێمە باوەڕمان وایە کە ڕزگارمان دەبێت، وەک چۆن ئەوان ڕزگاریان دەبێت، بە بەخششی پەروەردگار یەشوا».¹²پاش ئەوەی مشتومڕەکانی نێوان ئامادەبووان وەستا، و گوێیان لە بەرنابا و پۆڵس گرت باسی ئەو نیشانە و سەرسوڕهێنەرانەیان بۆ کردن کە خودا لە ڕێگەی ئەوانەوە لەناو نەتەوەکاندا کردوویەتی.¹³دوای ئەوەی قسەکەیان تەواو کرد، یاکۆڤ وتی: ¹⁴«ئەی برایان گوێ بگرن: شیمۆن ئاگاداری کردنەوە کە چۆن خودا لە سەرەتاوە بەدوای نەتەوەکاندا گەڕا بۆ ئەوەی لە نێویاندا گەلێک وەربگرێت کە ناوی ئەو هەڵبگرێت؛¹⁵ئەمەش لەگەڵ قسەی پێغەمبەراندا یەکدەگرێتەوە، وەک لە پەرتووکەکەدا هاتووە. ¹⁶دوای ئەمە دەگەڕێمەوە و چادرە رووخاوەکەی داڤید ئاوەدان دەکەمەوە پاشان وێرانەکانی هەڵدەستێنمەوە و سەرلەنوێ بنیاتی دەنێم، ¹⁷بۆ ئەوەی خەڵکیتر و هەموو ئەو گەلانەی کە ناوی منیان هەڵگرتووە، بەدوای پەروەردگاردا بگەڕێن، پەروەردگار دەفەرموێت، ئەوەی ئەم کارانە دەکات ¹⁸لە سەرەتاوە ناسراوە.¹⁹بۆیە من پێم وایە نابێت بارگرانی بخەینە سەر ئەو کەسانەی کە لە ناو نەتەوەکان بەرەو خودا رێنوێنی کراون، ²⁰بەڵکو نامەیەکیان بۆ دەنووسین کە تیایدا رایاندەسپێرن خۆیان بە دوور بگرن لە خواردنی قوربانی ناپاکی پێشکەشکراو بە بتەکان، و داوێنپیسی، و گۆشتی ئاژەڵە خنکێنراوەکان، و خوێن. ²¹چونکە موشە، هەر لە کۆنەوە، شوێنکەوتووانی لە هەموو شارێکدا، هەموو شەباتێک تەوڕاتەکەی دەخوێننەوە و لە کەنیشتەکاندا بانگەشەی بۆ دەکەن».²²ئینجا نێردراوان و پیران و هەموو کۆمەڵگاکە ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی لەنێو برایان دوو پیاو هەڵبژێرن بۆ ئەوەی لەگەڵ پۆڵس و بەرنابادا بیاننێرن بۆ ئەنتاکیە. بۆیە یەهودا یان هەڵبژارد، کە پێی دەگوترا بارسابا، و سیلاس، کە پێگەیەکی باڵای هەبوو لە نێو برایاندا. ²³وە ئەم نامەیان ڕادەست کردن: «لە نێردراوان و پیران و برایانەوە، بۆ برایانی باوەڕدار لە نەتەوەکان لە هەرێمەکانی ئەنتاکیە و سوریا و کیلیکیا: سڵاو!²⁴زانیومانە کە هەندێک کەس لە ئێمەوە هاتوون بۆ لای ئێوە، بەبێ مۆڵەتی ئێمە بە قسەکانیان پشێویان لە نێوانتاندا دروست کردووە و بیرکردنەوەکانتانیان تێکداوە. ²⁵بۆیە ئێمە بە یەک بۆچوون ڕێککەوتین کە دوو پیاو هەڵبژێرین کە ژیانی خۆیان تەرخان کردووە بۆ ناوی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، لەگەڵ برا خۆشەویستەکانمان بەرنابا و پۆڵس دەیاننێرین بۆلاتان.²⁷بۆیە یەهودا و سیلاسمان نارد، بۆ ئەوەی پەیامەکە بە زارەکی پێتان بگەیەنن. ²⁸گیانی پیرۆز و ئێمە بە باشمان زانی کە ئێمە هیچ باریک لە سەرووی ئەوەی کە لەسەرتانە، نەخەینە سەرتان. ²⁹بەڵکو لەسەرتانە خۆتان بەدوور بگرن لە خواردنی قوربانی پێشکەشکراو بە بتەکان ، لە خواردنی خوێن و گۆشتی ئاژەڵە خنکێنراوەکان، و لە داوێنپیسی. کارێکی باشە بۆتان ئەگەر خۆتان لەم بابەتانە بپارێزن. خوا لێتان خۆشبێت!»³⁰بۆیە هەڵگرانی نامەکە بەڕێکەوتن، و گەشتیان کرد بۆ ئەنتاکیە، لەوێ کۆمەڵەکەیان بانگهێشت کرد بۆ کۆبوونەوە، ³¹و نامەکەیان پێشکەش کردن. کاتێک خوێندیانەوە، شاد بوون بەو هاندانەی کە تێیدا بوو. ³²یەهودا و سیلاش پێغەمبەر بوون، بۆیە زۆر ئامۆژگاری براکانیان کرد، ورەیان بەهێزتر کردن.³³دوای ماوەیەک برایانی ئەنتاکیە بە ئاشتی ئەو کەسانەیان ڕەوانە کردەوە کە ناردبوویانن. ³⁴بەڵام سیلاس پێی باش بوو لە ئەنتاکیە بمێنێتەوە، بۆیە یەهودا بە تەنیا گەڕایەوە. ³⁵هەروەها پۆڵس و بەرناباش لەوێ مانەوە و بە وشەی پەروەردگار، فێرکاریان دەکرد و مزگێنیان دەدا.زۆر کەسی دیکەش هاوکارییان دەکردن.³⁶دوای چەند ڕۆژێک پۆڵس بە بەرنابای گوت: «با بگەڕێینەوە و بزانین بارودۆخی ئەو شارانە چۆنە کە بە وشەی پەروەردگار مزگێنیمان تیا داوە». ³⁷بەرنابا پێشنیاری کرد یۆخەنا کە نازناوی مارکۆس بوو لەگەڵ خۆیان ببەن. ³⁸بەڵام پۆڵس ڕەتیکردەوە لەگەڵ خۆیان بیبات، چونکە لە پامفیلیا لێیان جیا ببۆوەو، لە خزمەتدا یاوەری نەکربوون.³⁹ناکۆکییەکی وا کەوتە نێوانیان کە لەیەکتر جیابوونەوە. بەرنابا مارکۆسی هەڵگرت و بە کەشتی گەشتیان کرد بەرەو قوبرس. ⁴⁰پۆڵس سیلاسی هەڵیبژارد کە لەگەڵیدا بێت. جا برایانی بە بەخششی خودا سپارد، ⁴¹بە هەرێمەکانی سوریا و کیلیکیادا گەشتی دەکرد و کڵێساکانی بەهێز دەکرد.

Chapter 16

¹پۆڵس گەیشتە دێربە، پاشان بەرەو لیسترا، لەوێ قوتابییەکی هەبوو بە ناوی تیمۆساوس، دایکی یەهودی بوو و باوەڕی بە مەسیح هەبوو، باوکی یونانی بوو. ²برایان کە لە لیسترا و کۆنیا بوون بە شایەتییەکی باش شایەتییان بۆ تیمۆساوس ئەدا. ³پۆڵس پێی خۆش بوو لەگەڵیدا بێت لە گەشتەکەیدا. لەبەر ئەوەی یەهودییەکانی ئەو ناوچەیە دەیانزانی باوکی یۆنانییە، پۆڵس بردی و خەتەنەی کرد.⁴پۆڵس و هاوڕێکانی لە شارێکەوە بۆ شارێکی تر دەڕۆیشتن، ئەو ڕاسپاردانەیان بە باوەڕداران ڕادەگەیاند کە لەلایەن نێردراوان و پیرانەوە لە یۆرشەلایم بڕیاری لە سەر درابوو، بۆ ئەوەی کاری پێبکەن. ⁵کڵێساکان لە باوەڕدا بەهێزتر دەبوون، و ژمارەیان ڕۆژ لە دوای ڕۆژ، زیاد دەبوو.⁶گیانی پیرۆز ڕێگری لێکردن لە مزگێنیدا لە پارێزگای ئاسیا، بۆیە لە هەرێمەکانی فریگیا و گەلاتیادا گەشتیان کرد. ⁷کاتێک گەیشتنە سنوورەکانی هەرێمی میسیا، بەرەو پارێزگای بیتینیا بەڕێکەوتن، بەڵام گیانی یەشوا ڕێگەی نەدا بچنە ناوی، ⁸بۆیە بەرەو شاری ترۆئاس ڕۆیشتن و بە میسیادا تێپەڕین.⁹ئەو شەوە پۆڵس لە بینینێکدا پیاوێکی خەڵکی مەکەدۆنیای بۆ دەرکەوت.لێی دەپاڕایەوە و دەیگوت: «وەرە بۆ مەکەدۆنیا و یارمەتیمان بدە!» ¹⁰پاشان دڵنیا بووین کە پەروەردگار بانگهێشتی کردووین بۆ مزگێنیدان لە مەکەدۆنیا. بۆیە دەستبەجێ بەرەو ئەوێ ڕۆیشتن.¹¹بۆیە لە بەندەری ترۆئاسەوە بە کەشتی بەرەو دوورگەی سامۆتراکی ڕۆیشتین. ڕۆژی دواتر بەردەوام بووین لە گەشتەکەمان بۆ بەندەری نیاپۆلیس. ¹²لەوێوە بۆ شاری فیلیپ، گەورەترین شاری هەرێمی مەکەدۆنیا، کە لە ژێر دەسەڵاتی ڕۆمانیە. چەند ڕۆژێک لەوێ ماینەوە. ¹³لە ڕۆژی شەباتدا چووینە کەناری ڕووبارێک. لە یەکێک لە گەڕەکەکانی شار کە بە شێوەیەکی نەریتی نزای تێدا دەکرا. بۆیە دانیشتین قسەمان لەگەڵ ئەو ژنانەدا دەکرد کە کۆدەبوونەوە،¹⁴لەنێویاندا بازرگانێکی ئەرخەوان هەبوو خەڵکی شاری تیاتیرە بوو، ژنێکی خوداپەرست بوو، ناوی لیدیا بوو، کاتێک گوێی دەگرت خودا دڵی کردەوە بۆ وەرگرتنی قسەکانی پۆڵس. ¹⁵کاتێک ئەو و بنەماڵەکەی لە ئاوهەڵکێشران، پێداگری کرد میواندارییەکەی قبوڵ بکەین و گوتی: «ئەگەر بڕیارتان داوە کە من باوەڕدارم بە پەروەردگار، وەرن بۆ خوان لە ماڵەکەم». بۆیە ناچار بووین بانگهێشتەکەی قبوڵ بکەین.¹⁶ئەو رۆژە دەرۆیشتین بۆ نزاکردن، كاره‌كه‌رێکمان تووش بوو گیانی فاڵچییەتی تێدابوو، به‌ فاڵچیەتییەکەی قازانجێكی زۆری بۆ خاوه‌نه‌كانی به‌ده‌ست ده‌هێنا. ¹⁷به‌دوای پۆڵس و ئێمه‌ دەكه‌وت و هاواری ده‌كرد و دەیگوت: «ئه‌م مرۆڤانه‌ خزمەتکاری خودای هه‌ره‌به‌رزن، ڕێگای ڕزگاریتان پێڕاده‌گه‌یه‌نن». ¹⁸ڕۆژانێكی زۆر ئه‌مه‌ی ده‌كرد، تاكو پۆڵس بێزار بوو، ئاوڕی دایه‌وه‌ و به‌ گیانەکەی گوت: «به‌ ناوی یەشوای مه‌سیح فه‌رمانت پێ ده‌كه‌م، لێی ده‌رچوو!» لەو کاتەدا چووە دەرەوە.¹⁹كاتێ گەورەکانی بینییان سەرچاوەی بژێویان بڕاوە، پۆڵس و سیلاسیان دەستبەسەر کرد، پەلکێشیان کردن بۆ گۆرەپانی شار بۆ دادگایی کردن. ²⁰بردییانن بۆلای دادوه‌ران و گوتیان: «ئه‌م پیاوانه‌ شاره‌كه‌مان ده‌شێوێنن؛ یەهودین ²¹ئەوان بانگەواز بۆ ئەو نەریتانە دەکەن کە ئێمەی ڕۆمانی ڕێگەپێدراو نین وەریبگرین و کاریان پێبکەین!»²²كۆمه‌ڵه‌كه‌ لە دژیان راپەڕین، و فه‌رمانڕه‌واكان جله‌كانیان دڕاند و فه‌رمانیان دا بە قامچی لێیان بدەن، ²³زۆریان بە قامچی لێدان و خستیاننه‌ زیندانه‌وه‌، پاسەوانی زیندانه‌كه‌یان ڕاسپارد كه‌ به‌ توندی پاسه‌وانیان لە سەر بكات. ²⁴ئه‌ویش ئه‌م ڕاسپارده‌یه‌ی بەتوندی جێبەجێ کرد. فڕێیدانه‌ نێو زیندان، و پێیانی خسته‌ نێو كۆتێکی دارەوە.²⁵له‌ نیوه‌ی شه‌ودا پۆڵس و سیلاس نزایان ده‌كرد و ستایشی خودایان ده‌كرد، به‌ندكراوانیش گوێیان لێ گرتبوون، ²⁶له‌ناكاو بوومه‌له‌رزه‌یه‌كی بە هێز ڕوویدا، بناغەکانی زیندانه‌كه‌ی هه‌ژاند، دەستبەجێ هه‌موو ده‌رگاكان كرانه‌وه‌، و كۆت و بەندی هه‌موو زیندانییەکان کەوتە خوارەوە.²⁷بوومەلەرزەکە پاسەوانی زیندانەکەی لە خەو هەڵساند. کاتێک بینی ده‌رگاكانی زیندانه‌كه‌ كراونه‌ته‌وه‌، پێی وابوو زیندانییەکان هەڵاتوون، شمشێری هه‌ڵكێشا به‌ته‌مابوو خۆی بكوژێت. ²⁸پۆڵس به‌ده‌نگی بەرز هاواری لێكرد: «هیچ له‌ خۆت مه‌كه‌! هه‌موومان لێره‌ین!»²⁹داوای چرایەکی كرد، بەپەلە چووه‌ ژووره‌وه‌ و لە ترسان ده‌له‌رزی، خۆی خستە به‌رده‌م پۆڵس و سیلاس. ³⁰پاشان بردنییه‌ ده‌ره‌وه‌ و لێی پرسین: «ئەی گەورەکانم، پێویسته‌ چی بكه‌م تاكو ڕزگارم بێت؟» ³¹وەڵامیان دایەوە: «باوه‌ڕ به‌ په‌روه‌ردگار یەشوای مه‌سیح بهێنه‌ خۆت و بنەماڵەت ڕزگارتان ده‌بێت!»³²ئینجا به‌ وشه‌ی په‌روه‌ردگار مزگێنییان بە خۆی و بنەماڵەکەیدا. ³³له‌و كاتژمێرەی شەودا بردنی و برینه‌كانی شۆردن و دەستبەجێ خۆی و هه‌موو بنەماڵەکەی لە ئاوهەڵکێشران. ³⁴پاشان بردنی بۆ ماڵەوە و خواردنی بۆ دانان، خۆی و هه‌موو بنەماڵەکەی زۆر زۆر شاد بوون، كه‌ باوه‌ڕیان به‌ خودا هێناوە.³⁵كه‌ ڕۆژ‌بووه‌وه‌ دادوەرەکان چەند پیاوێکیان نارد بە پاسەوانەکە ڕابگەیەنن پوڵس و سیلاس ئازاد بكات. ³⁶پاسەوانەکە پۆڵسی لە بابەتەکە ئاگادار کردەوە، و گوتی: «فه‌رمانڕه‌وایان فەرمانیان ناردووە بە ئازاد کردنتان بۆیه‌ ئێستا وه‌رنه‌ ده‌ره‌وه‌ و به‌ئاشتی بڕۆن!»³⁷پۆڵس ناڕەزایەتی دەربڕی و گوتی: «بێ دادگایی کردن لەبەردەم خەڵکا بە قامچی لێیانداین، ئێمه‌ش هاوڵاتیی ڕۆمانین، فڕێیانداینە زیندان. کەواتە ئێستا چۆن به‌ نهێنی ئازادمان دەکەن! نه‌خێر! با خۆیان بێن و ئازادمان بکەن!» ³⁸پیاوەکان ئه‌م ناڕەزایەتییەیان به‌ دادوەرەکان ڕاگه‌یاند، كاتێ زانییان ئه‌وان ڕۆمانین ترسان. ³⁹بۆیە هاتن و داوای لێبوردنیان لێکردن، بردییاننه‌ ده‌ره‌وه‌ و داوایان لێكردن شاره‌كه‌ به‌جێبهێڵن.⁴⁰پۆڵس و سیلاس له‌ زیندانه‌كه‌ چوونە دەرو چوون بۆ ماڵی لیدیا، له‌وێ چاویان بە برایان کەوت و هانیان دان و دواتر شاریان بە جێ هێشت.

Chapter 17

¹پۆڵس و سیلاس گه‌یشتنه‌ تەسالونیکی پاش ئەوەی به‌ ئه‌مفیپۆلیس و ئه‌پۆلۆنیادا تێپه‌ڕین. لە تەسالونیکی كه‌نیشتەیەکی یەهودی هەبوو. ²وه‌كو نەریتی خۆی چوو بۆ لایان، سێ شەبات له‌سه‌ر یه‌ک به‌ بەبەڵگەی پەرتووکەکە مشتومڕی له‌گه‌ڵ ده‌كردن،³بۆی ڕوون کردنەوە کە مەسیح دەبوو ئازار بچێژێت و لە مردن هەستێتەوە، هەروەها «مەسیحەکە کە چاوەڕێی دەکەن یەشوایە کە ئێستا من بەو مزگێنیتان پێدەدەم!» ⁴هەندێک لە ئامادەبووان بڕوایان کرد و پەیوەندییان بە پۆڵس و سیلاسەوە کرد. لە نێویاندا ژمارەیەکی زۆر یۆنانی خوداپەرەست و زۆرێک لە ژنە دەسەڵاتدارەکان هەبوون.⁵ئەمەش ئیرەیی یەهودییەکانی وروژاند کە باوەڕیان نەدەهێنا، بۆیە هەندێک کەسی خراپەکاری لە شەقامەوە هێنا، جەماوەرێکیان کۆکردەوە و خەڵکیان هاندا تاکو پشێوی لە شارەکەدا بنێنەوە، پاشان هێرشیان کردە سەر ماڵی یاسۆن داوایان کرد کە پۆڵس و سیلاس ڕادەستی خەڵکەکە بکرێت. ⁶کاتێک لەوێ نەیاندۆزینەوە، یاسۆن و هەندێک لە براکانیان پەلکێش کرد بۆ لای فەرمانڕەواکانی شارەکە، و گلەیییان لە دژیان کرد و هاواریان کرد: «ئەم دوو پیاوە جیهانیان گۆڕیوە و هەر بۆ ئەوەش هاتوون بۆ شارەکەمان، ⁷یاسۆن میوانداریی کردون. هەموویان سەرپێچی لە فەرمانەکانی قەیسەر دەکەن، و بانگەوازی پاشایەکی دیکە دەکەن کە ناوی یەشوایە».⁸به‌م قسانه‌ كۆمه‌ڵه‌كه‌ و فه‌رمانڕه‌وایانی شاریان وروژاند. ⁹بۆیە دادوەرەکان بارمتەیان لە یاسۆن و ئەوانەی لەگەڵی بوون وەرگرت پاشان ئازادیان کردن.¹⁰لە شەودا برایان پۆڵس و سیلاسیان بەرەو بیریا بەڕێ کرد. کاتێک گەیشتن، چوونە کەنیشتە یەهودییەکانی ئەوێ. ¹¹یەهودییەکانی بێریا لە یەهودییەکانی تەسالۆنیکی رێزدارتر بوون، بە تامەزرۆیی زۆرەوە وشەی خودایان وەرگرت، ڕۆژانە لێکۆڵینەوەیان لە پەرتووکەکە دەکرد بۆ دڵنیابوون لە دروستی فێرکارییەکە. ¹²ژمارەیەکی زۆریان باوەڕیان هێنا، هەروەها ژنە دەسەڵاتدارە یۆنانیەکان و ژمارەیەکی زۆر لە پیاوان.¹³یەهودییەکانی تەسالۆنیکی دەیانزانی کە پۆڵس لە بیریا بە وشەی خودا مزگێنی داوە، بۆیە بەدوایدا ڕۆیشتن و خەڵکیان هاندەدا دژی راپەڕن. ¹⁴دەستبەجێ هەندێک لە براکان پۆڵسیان بەرەو دەریا برد بۆ ئەوەی گەشت بکات، سیلاس و تیمۆساوس لەوێ مانەوە. ¹⁵براکان لەگەڵ پۆڵس بوون تا گەیاندیانە ئەسینا، پاشان گەڕانەوە دوای ئەوەی پۆڵس پێی ڕاسپاردبوون کە سیلاس و تیموساوس بە خێرایی بگەنە لای.¹⁶کاتێک پۆڵس لە ئەسینا چاوەڕێی دەکردن، شارەکەی بینی پڕ بوو لە بت و گیانی تووشی تەنگانە بوو. ¹⁷کەوتە قسەکردن لەگەڵ یەهودییەکان و خوداپەرەستەکانی دیکە لە کەنیشتەکەدا، و ئەوانەی کە هەموو ڕۆژێک لە گۆڕەپانی شارەکەدا چاوی پێیان دەکەوت.¹⁸مشتومڕ لە نێوان ئەو و هەندێک لە فەیلەسوفانی ئیپیکۆری و ستۆیک ڕوویدا. کاتێک بۆیان دەرکەوت کە ئەو بە یەشوا و هەستانەوەی لە مردن مزگێنی دەدات، هەندێکیان گوتیان: «ئەم بانگەوازکەرە گەمژەیە مەبەستی چییە لە قسەکانی؟» هەندێکی تریش دەیانگوت: «پێدەچێت بانگەواز بۆ خوداوەندێکی نامۆ بکات».¹⁹پاشان بردیان بۆ گردی ئاریۆپاگۆس ( ئەنجومەنی شارەکەی لەوێ بوو) و لێیان پرسی: «دەتوانین بزانین ئەو رێبازە نوێیە چییە کە بانگەوازی بۆ دەکەیت؟ ²⁰قسەی نامۆت لێ دەبیستین و دەمانەوێت مانایان بزانین». ²¹خەڵکی ئەسینا و ئەو بیانیانەی لەوێ دەژیان کاتی بەتاڵی خۆیان بە مشتومڕ لەسەر بیروبۆچوونە نوێیەکان بە سەردەبرد.²²ئینجا پۆڵس لە ناوەڕاستی ئاریۆپاگۆس وەستا و گوتی: «ئەی خەڵکی ئەسینا، دەبینم کە ئێوە لە هەموو شتێکدا زۆر دیندارن. ²³کاتێک لە شارەکەتاندا دەگەڕام و سەیری پەرستگاکانتانم دەکرد، پەرستگایەکم دۆزیەوە کە لە سەری نووسرابوو ‘بۆ خودای نەناسراو’. کەواتە بەم خودایەی کە دەیپەرستن و نایناسن، مزگێنیتان پێدەدەم.²⁴ئەو خودایە کە گەردوون و هەموو شتێکی کە تێدایە بەدیهێناوە، ئەوەی نیشتەجێ نابێت لەو پەرستگایانەی بە دەستی مرۆڤ بنیاتنراوە، چونکە ئەو پەروەردگاری ئاسمانەکان و زەوییە. ²⁵پێویستی بە خزمەتگوزارییەک نییە کە لەلایەن خەڵکەوە پێشکەشی بکرێت. چونکە ژیان و گیان و هەموو شتێک بە هەموو بەدیهێنراوان دەبەخشێت.²⁶هەموو گەلانی لە یەک بنەچە دەرهێنا، و لە هەموو ولاتانی زەویدا نیشتەجێی کردن، و پێشوەختە سەردەمی بوونیان و سنووری نیشتمانەکانیانی دیاری کرد، ²⁷بۆئەوەی بە دوای خودادا بگەڕێن ڕەنگە دەستی لێبدەن و بەرەو لای ئەو ڕێنمایی بکرێن! ئەو لە هیچ کام لە ئێمە دوور نییە،²⁸ئێمە بە ئەو دەژین و دەجوڵێین و بوونمان هەیە، یان وەک هەندێک لە شاعیرەکانتان گوتوویانە: ئێمەش زادەی ئەوین! ²⁹مادام ئێمە زادەی خوداین، نابێت لە خوایەتی بروانین وەک ئەوەی بتێکە لە ئاڵتون، زیو، یان بەرد کە مرۆڤ بتوانێت بیتاشێت یان وێنای دەکات یان بەو شێوەیە دایبهێنێت کە خەیاڵی دەکات!³⁰خودا ئێستا لە هەموو شوێنێک بانگهێشتی هەموو مرۆڤەکان دەکات کە بە پاشگەزبوونەوە بگەڕێنەوە لای، و چاوی لە سەردەمی نەزانی کە تێپەڕیوە داخستووە. ³¹چونكه‌ ڕۆژێكی دەست نیشانکردووە تیایدا به‌ دادپه‌روه‌ری لە سەر جیهانبڕیار دەدات، به‌ پیاوێک كه‌ دیاری كردووه‌ بۆ ئەوە، هەموو به‌ڵگه‌یەکیشی به‌ هه‌مووان داوه‌، كه‌ له‌نێو مردووان هەڵیستاندەوە».³²ئامادەبووان کاتێک باسی هەستانەوە لە مردنیان بیست، هەندێکیان دەستیان کرد بە گاڵتە پێکردن. بەڵام هەندێکی تر بە پۆڵسیان گوت: «پێمان خۆشە جارێکی تر لەسەر ئەم بابەتە قسەمان لەگەڵ بکەیتەوە». ³³بەمشێوە پۆڵس لە نێوانیان چووە دەرەوە. ³⁴بەڵام هەندێکیان پەیوەندییان بە پۆڵسەوە کرد و باوەڕیان هێنا لە نێوانیاندا دیۆنیسیۆس کە ئەندامی ئەنجومەنی ئاریۆپاگۆس بوو، و ژنێک بە ناوی داماریس و هەندێکی تریش جگە لەوان.

Chapter 18

¹دوای ئەوە پۆڵس ئەسینای بەجێهێشت، و گەشتی کرد بۆ شاری کۆرنسۆس. ²لەوێ چاوی بە یەهودییەک کەوت بە ناوی ئاکیلا، خەڵکی شاری پۆنتۆس، کە بەم دواییانە لەگەڵ پریسیلای هاوسەری لە ئیتالیاوە هاتبوو، چونکە کلۆدیۆسی قەیسەر فەرمانی دەرکردنی جولەکەکانی لە ڕۆما دابوو، بۆیە پۆڵس چووە لای ئەوان. ³بەو پێیەی هاوپیشەی بوو، کە دروستکەری چادر بوو، لەلایان مایەوە و کاری دەکرد.⁴هەموو شەباتێک لەگەڵ ئەوانەی لە کەنیشتەکەدا ئامادە دەبوون مشتومڕی دەکرد بۆ ئەوەی یەهودییەکان و یۆنانیەکان ڕازی بکات. ⁵کاتێک سیلاس و تیموساوس لە هەرێمی مەکەدۆنیاوە گەیشتن، پۆڵس بە تەواوی خۆی بۆمزگێنیدان تەرخان کرد، شایەتحاڵی لای یەهودییەکان دەدا کە یەشوا مەسیحەکەیە. ⁶بەڵام دژایەتی شایەتحاڵیەکەیان کرد ودەستیان کرد بە کوفر کردن. جلەکانی تەکاند و پێی گوتن: «خوێنتان لە ئەستۆی خۆتانە. من بێتاوانم! لە ئێستا بەولاوە مزگێنی بە نایەهودییەکان دەدەم».⁷پاشان پۆڵس شوێنی نیشتەجێبوونەکەی بەجێهێشت، و وەک میوان لە ماڵی پیاوێک لە نەتەوەکان کە خوداپەرەست بوو مایەوە، ناوی تیتۆس یۆستۆس بوو، ماڵەکەی لە تەنیشت کەنیشتەکە بوو. ⁸ئینجا کریسپوس سەرۆکی کەنیشتەکە، خۆی و هەموو بنەماڵەکەی باوەڕیان بە پەروەردگار هێنا. زۆرێک لە خەڵکی کۆرنسۆس بانگەشەکەی پۆڵسیان بیست، بۆیە باوەڕیان هێنا و لە ئاوهەڵکێشران.⁹شەوێک پۆڵس لە بینینێکدا پەروەردگاری بۆ دەرکەوت پێی فەرموو: «مەترسە، بەڵکو قسە بکە و بێدەنگ مەبە، ¹⁰چونکە من لەگەڵتام، و کەس ناتوانێت زیانت پێ بگەیەنێت، چونکە من گەلێکی زۆرم لەم شارەدا هەیە». ¹¹پۆڵس بۆ ماوەی ساڵێک و شەش مانگ لە کۆرنسۆس مایەوە و خەڵکەکەی فێری وشەی خودا دەکرد.¹²کاتێک فەرمانڕەوای ڕۆمانی گالیۆن فەرمانرەوای وڵاتی ئەخایا بوو، یەهودییەکان بە یەک دەنگ دژی پۆڵس کۆبوونەوە، و بردیانە دادگا، ¹³سکاڵایان لێکرد و گوتیان: «ئەم پیاوە هەوڵدەدات خەڵک ڕازی بکات کە خودا بپەرستن بە شێوەیەک کە دژی تەوڕاتەکەمانە».¹⁴کاتێ پۆڵس دەستی کرد بە بەرگری کردن لە خۆی، گالیۆن به‌ یەهودییەکانی گوت: ئەی یەهودییەکان، ئه‌گه‌ر بابەتەکە تاوان یان گوناه بووایه‌، لە ئەستۆم ئەگرت وەک چۆن دادپەروەری فەرمانی پێدەکات. ¹⁵به‌ڵام بابه‌ته‌كه‌ له‌سه‌ر وشه‌ و ناو و ته‌وراتەکەتانه‌، خۆتان چارەسەری بكه‌ن. چونكه‌ من نامه‌وێت له‌م بابه‌تانه‌دا داوەری بکەم!»¹⁶پاشان لە دادگا دەری کردن، ¹⁷بۆیە سۆسانیسی سەرۆکی کەنیشتەکەیان گرت و لەبەردەم دادگادا لێیان دا، بەڵام گالیۆن گرینگی بە هیچکام لەوانە نەدا!¹⁸پۆڵس بۆ ماوەیەکی زۆر لە کۆرنسۆس مایەوە، پاشان ماڵئاوایی لە براکان کرد و بە دەریادا گەشتی کرد بەرەو سوریا، لەگەڵ پریسکیلا و ئەکیلا، دوای ئەوە لە شاری کەنکریا سەری تاشی، چونکە نەزرێکی لەسەر بوو. ¹⁹کاتێک گەیشتنە ئەفەسۆس پۆڵس لەوێ بەجێی هێشتن، و چووە ناو کەنیشتەی یەهودییەکان و قسەی بۆ کردن.²⁰بۆیە داوایان لێکرد بۆ ماوەیەکی زیاتر لەگەڵیان بمێنێتەوە، بەڵام ڕەتیکردەوە، ²¹ماڵئاوایی لێکردن و گوتی: «ئەگەر خودا بیەوێت دەگەڕێمەوە بۆ لاتان! پاشان لە ئەفەسۆسەوە بە دەریادا گەشتی کرد.²²لە بەندەری کەیساریا دابەزی و پاشان سەرکەوت و سڵاوی لە کڵێساکە کرد، پاشان دابەزی بەرەو شاری ئەنتاکیە. ²³ماوەیکی لەوێ بە سەر برد. پاشان بە هەرێمەکانی گەلاتیە و فریگیادا گەڕا و لە شارێکەوە بۆ شارێکی دیکە دەڕۆیشت و ورەی هەموو قوتابییەکانی بەهێزتر کرد.²⁴یەهودییەک بە ناوی ئەپۆلۆس هاتە ئەفسوس، لەدایکبووی ئەلکساندریا بوو،زمان خۆش و شارەزای زۆریی لە پەرتووکەکەدا بوو. ²⁵بەڕێگای پەروەردگار فێر کرابوو. بە خرۆشێکی زۆرەوە قسەی دەکرد، ڕاستییەکانی تایبەت بە یەشوای بە فێرکردنێکی دروست فێر دەکرد. لەگەڵ ئەوەشدا کە تەنها لە ئاو هەڵکێشانی یۆخەنان نەیدەزانی، لە کەنیشتەکەدا بە بوێری قسەی دەکرد. ²⁶کاتێ ئاکیلا و پریسکیلا گوێیان لێی بوو، و بردیان بۆ لای خۆیان و بە وردی ڕێگای خودایان بۆ ڕوون کردەوە.²⁷ئەپۆلۆس بڕیاریدا گەشت بکات بۆ وڵاتی ئەخایا، بۆیە براکان هانیاندا و بۆ قوتابییەکانی ئەوێ نامەیەکیان نووسی بۆ ئەوەی پێشوازی لێبکەن. کاتێک گەیشتە ئەوێ یارمەتییەکی گەورەی باوەڕدارانی دا بەوەی لە بەخششەکە هەیبوو: ²⁸لە مشتومڕە ئاشکراکانی لەگەڵ یەهود بوێر بوو، بە پشتبەستن بە پەرتووکەکە بەڵگەی بۆ دەهێنانەوە دەیسەلماند کە یەشوا مەسیحەکەیە.

Chapter 19

¹لە کاتێکدا ئەپۆلۆس لە کۆرنسۆس بوو پۆڵس گەیشتە ئەفسوس، دوای ئەوەی بە ناوچەکانی ناوخۆی وڵاتدا تێپەڕی. لەوێ هەندێک قوتابی دۆزییەوە، ²بۆیە لێی پرسین: «ئایا گیانی پیرۆزتان وەرگرت کاتێک باوەڕتان هێنا؟» وەڵامیان دایەوە: «نەخێر! تەنانەت دەربارەی بوونی گیانی پیرۆزیش نەمانبیستووە!»³پرسیاری کرد: «لەسەر چ بناغەیەک لە ئاوهەڵکێشران؟» وەڵامیان دایەوە: «لە سەر بناغەی لە ئاوهەڵکێشانی یۆخەنان!» ⁴پۆڵس گوتی: «یۆخەنان بۆ پاشگەزبوونەوە لە گوناهەکانتان لە ئاوی هەڵدەکێشان، و خەڵکی بانگهێشت دەکرد باوەڕ بەوە بکەن کە دوای خۆی دێت، واتە یەشوا».⁵کاتێک ئەمەیان بیست، بە ناوی پەروەردگار یەشوا لە ئاوهەڵکێشران. ⁶هەر کە پۆڵس دەستی خستە سەریان تا گیانە پیرۆزەکە بێتە سەریان، دەستیان کرد بە قسەکردن بە زمانەکان و پێشبینیکردن. ⁷ژمارەیان نزیکەی دوانزە پیاو بوو.⁸پۆڵس بۆ ماوەی سێ مانگ بەردەوام دەچوو بۆ کەنیشتە، بە بوێرییەوە قسەی دەکرد، لەگەڵ ئامادەبووان مشتومڕی دەکرد و هەوڵی دەدا بڕوایان پێ بێنێت بە ڕاستییەکان سەبارەت بە شانشینی خودا. ⁹بەڵام هەندێک کەلە رەق بوون و بڕوایان پێ نەدەکرد و لە بەردەم ئەوانەی کۆببوونەوە دەستیان کرد بە سووکایەتیکردن بەم رێبازە. پۆڵس لەگەڵ قوتابییەکانی، لێیان جیا بووەوە، وهەموو ڕۆژێک لە قوتابخانەی پیاوێک بە ناوی تیرانۆس مشتومڕی دەکرد، ¹⁰بۆ ماوەی دوو ساڵ بەردەوام بوو لە سەر ئەمە. بەم شێوەیە وشەی پەروەردگار گەیشتە هەموو دانیشتوانی هەرێمی ئاسیا بە یەهود و یۆنانییەکانەوە.¹¹خوداش لە سەر دەستی پۆڵس پەرجووی گەورەی ئەنجام دەدا، ¹²ته‌نانه‌ت دەسماڵ و ئەو جلانەی بەر جەستەی دەکەوتن، ده‌یانخسته‌ سه‌ر نه‌خۆش، و نه‌خۆشی نه‌ده‌ما و گیانە خراپەکارەکان لێیان ده‌رده‌چوون.¹³هەندێک لە یەهودییە گەڕۆکەکان کە شارەزا بوون لە دەرکردنی گیانە خراپەکارەکان هەوڵیان دا ناوی پەروەردگار یەشوا بە کار بهێنن، دەیانگوت: «ئێمە بە ناوی یەشوا دەرتان دەکەین ئەوەی کە پۆڵس مزگێنی پێدەدات!» ¹⁴لە نێو ئەمانەدا حەوت کوڕی یەکێک لە کاهینەکان هەبوون، کە ناوی سەکاوا بوو،¹⁵ئینجا گیانە خراپەکارەکە وەڵامی دایەوە: «من یەشوا دەناسم، و دەرابەری پۆڵس دەزانم. بەڵام، تۆ کێیت؟» ¹⁶ئینجا پیاوه‌كه‌ کە گیانە خراپەکارەکەی تێدابوو، په‌لاماری دان و به‌سه‌ر هه‌موویاندا زاڵبوو، بۆیە به‌ ڕووتی و بریندارییه‌وه‌ له‌و ماڵه‌ هه‌ڵاتن. ¹⁷هەواڵی ئەمە لەناو یەهود و یۆنانییەکانی دانیشتووی ئەفەسۆسدا بڵاوبۆوە، و ترس دەستی بە سەر هەموواندا گرت. ناوی پەروەردگار یەشوایان شکۆمەند دەکرد.¹⁸پاشان زۆرێک لەوانەی باوەڕیان هێنابوو هاتن و دانیان نا بەو شتانەی کردبوویان. ¹⁹زۆرێک لەوانەی کە کاری جادوویان دەکرد پەرتووکەکانیان کۆ کردەوە و لەبەردەم هەموواندا سوتاندیان. نرخەکەی هەژمارکرا، دەرکەوت پەنجا هەزار پارچە زیو بوو. ²⁰بەم شێوەیە وشەی پەروەردگار بەهێز بڵاوکرایەوە و بەهێزتر بوو.²¹پاش ئەوەی ئه‌مانه‌ ڕویدا ، پۆڵس بڕیاری دا به‌ هەرێمەکانی مەکەدۆنیا و ئەخایادا تێپه‌ڕێت و گەشت بکات بۆ یۆرشلایم، گوتی: «دوای مانەوەم لەوێ، دەبێت سەردانی ڕۆماش بکەم!» ²²ئینجا دووان له‌وانه‌ی یارمەتیان دەدا ناردنی بۆ مەکەدۆنیا، تیمۆساوس و ئەرەستۆس، خۆی بۆ ماوه‌یه‌ک له‌ هەرێمی ئاسیا مایه‌وه‌.²³له‌و ماوەیەدا بەهۆی ئه‌م رێبازەوە پشێوییەکی مەترسیدار لە ئەفەسۆس ڕوویدا. ²⁴چونكه‌ زیوگه‌رێک به‌ ناوی دیمه‌ترییوس كه‌ نموونەی بچووکی زیوی بۆ پەرستگاکانی خوداوەندی ئارتەمیس دروست دەکرد، بەمەش قازانجێکی زۆری بۆ خۆی و کرێکارەکانی دەهێنا، ²⁵هاوپیشەکانی بانگهێشت کرد و پێی گوتن: «ئەی پیاوەکان دەزانن کە ژیانی ئێمە پەیوەستە بەم پیشەیەمانەوە،²⁶بینیوتانە و بیستووتانە کە ئەم پۆڵسە ژمارەیەکی زۆری خەڵکی گومڕا کردووە، نەک تەنها لە ئەفەسۆس، بەڵکو لە نزیکەی هەموو هەرێمی ئاسیا، و باوەڕی پێ هێناون کە ئەو خوداوەندانەی بە دەست دروستکراون خوداوەند نین. ²⁷ئەمەش نەک هەر لە پیشەکەمان کەم دەکاتەوە، بەڵکو پەرستگای خوداوەندە مەزنەکەمان ئارتەمیس هەیبەتەکەی لە دەست دەدا. ترسمان لەوە هەیە کە رێزی کەم بێتەوە و مەزنییەکەی لە دەست بدا چونکە ئەو کەسەیە کە هەموو دانیشتوانی ئاسیا، و هەموو جیهان دەیپەرستن!»²⁸کاتێک هاوپیشەکان ئەم قسانەیان بیست تووڕە بوون و دەستیان کرد بە هاوارکردن: «مەزنە ئارتمیس خوداوەندی ئەفەسۆسییەکان!» ²⁹پشێوییەکە بە هەموو شارەکەدا بڵاوبووەوە. جەماوەرێکی زۆر لە خەڵک هێرشیان کردە سەر گایۆس و ئەریستارخۆسی مەکەدۆنی هاوڕێی پۆڵس لە گەشتەکدا، پەلکێشیان کردن بۆ گۆڕەپانی یاریگاکە.³⁰پۆڵس ویستی ڕووبەڕووی جەماوەرەکە ببێتەوە، بەڵام قوتابییەکان ڕێگرییان لێکرد، ³¹هەروا هاوڕێکانی لە نێو کەسایەتییە دیارەکانی ئاسیادا تکایان لێکرد خۆی نەخاتە بەر مەترسی بۆ چوون بۆ یاریگاکە، ³²لەناو خەڵکەکەدا سەرلێشێواوی دروست بوو، هەندێکیان هاواریان بۆ شتێک دەکرد، هەندێکی تریان بۆ شتێکی تر، تا ئەو ڕادەیەی زۆربەیان نەیاندەزانی هۆکاری کۆبوونەوەکە چیە.³³لەناو خەڵکەکەدا یەهودییەک هەبوو بە ناوی ئەسکەندەر، یەهوودییەکان پاڵیان پێوە نا بۆ پێشەوە، هەندێکیان بانگهێشتیان کرد بۆ قسەکردن. بە دەست ئاماژەی کرد تاکوو لە بەرامبەر گەلدا بەرگری لە خۆی بکات. ³⁴بەڵام جەماوەرەکە دەیانزانی کە ئەو یەهودییە، پێکەوە بۆ ماوەی دوو کاتژمێر یەک درووشمیان دەگوتەوە: «مەزنە ئارتمیس خوداوەندی ئەفەسۆس!»³⁵ئینجا کاربەدەستێکی شار جەماوەرەکەی هێوركرده‌وه‌ و گوتی: «ئەی خەڵکی ئەفەسۆس، كێ هه‌یه‌ نه‌زانێت كه‌ شاری ئەفەسۆس پاسه‌وانی په‌رستگای ئارتمیسی مه‌زن و ئه‌و په‌یكه‌ره‌یه‌ كه‌ له‌ ئاسمانه‌وه‌ هاتۆته‌ خواره‌وه‌؟ ³⁶چونکە هیچ ناکۆکییەک لەم بابەتەدا نییە، پێویسته‌ هێمن ببنه‌وه‌ و بە پەلە هیچ مەکەن . ³⁷ئه‌م دوو پیاوه‌ی لێرە ئامادەن، نه‌ دزییان لە پەرستگا کردووە، و نه‌ كوفریان به‌ خوداوەندەکەتان كردووه‌.³⁸بەڵام ئەگەر دیمیتریۆس و هاوپیشەکانی سکاڵایان هەبێت، ئێمە دادگا و دادوەرمان هەیە. با سکاڵاکەیان پێشکەشی دادوەرەکان بکەن. ³⁹ئەگەر سکاڵایەکی ترتان هەیە لە دانیشتنێکی یاساییدا تاوتوێ دەکرێت. ⁴⁰بەڵام ئێستا هەموومان مەترسی ئەوەمان لەسەرە کە بە تۆمەتی ئاژاوەگێڕی دادگایی بکرێین، بەهۆی ئەوەی ئەمڕۆ ڕوویدا، و هیچ بیانوویەکمان نییە بۆ ئەوەی پاساو بۆ ئەم کۆبوونەوەیە بهێنینەوە!» ⁴¹بەم قسەیە جەماوەرەکەی لە گۆڕەپانەکە دوورخستەوە.

Chapter 20

¹دوای کۆتایی هاتنی پشێوییەکە، پۆڵس قوتابییەکانی بانگهێشت کرد و هانیدان، پاشان ماڵئاوایی لێکردن و گەشتی کرد بۆ هەرێمی مەکەدۆنیا، ²لەوێ گەشتی دەکرد و لە هەموو شوێنێک بانگەشە و ئامۆژگاری دەکرد و هانی خوێندکارانی دەدا. لە کۆتاییدا گەیشتە یۆنان، ³سێ مانگ لەوێ بوو، لەکاتێکدا خۆی ئامادە دەکرد بە دەریادا بۆ سوریا گەشت بکات، زانی کە یەهودییەکان پیلانێکیان داڕشتووە بۆ کوشتنی. بۆیە بڕیاریدا بە ڕێگای مەکەدۆنیا بگەڕێتەوە.⁴لە گەشتەکەدا سۆپاتریس کوڕی پێرێس خەڵکی بێریا؛ ئەریستارخۆس و سێکۆندۆس لە تەسالۆنیکی؛ گایۆس و تیمۆساوس لە دێربی، و تیخیکۆس و ترۆفیمۆس لە هەرێمی ئاسیا هاوەڵی بوون. ⁵ئەمانە پێش ئێمە لەگەڵ پۆڵس ڕۆیشتن و لە ترۆئاس چاوەڕێمان بوون. ⁶دوای جەژنی فەتیرەی یەهودییەکان، لە فیلیپیەوە، بە دەریادا گەشتمان کرد، دوای پێنج ڕۆژ گەیشتینە ترۆئاس، پەیوەندیمان پێوە کردن، وحەوت رۆژ لەێ ماینەوە.⁷لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، کاتێک کۆببووینەوە بۆ شکاندنی نان، پۆڵس وتاری بۆ ئەوانە دا کۆببوونەوە. چونکە بە نیاز بوو ڕۆژی دواتر گەشت بکات، وتاری تا نیوەشەو درێژ کردەوە. ⁸کۆبوونەوەکەمان لە ژوورێکدا لە نهۆمی سەرەوە بوو، و چرایەکی زۆر لەوێ داگیرسێندرابوو.⁹گەنجێک بە ناوی ئەفیتیخۆس لە سەر پەنجەرەکە دانیشتبوو، و خەوێکی قووڵ دایگرتبوو، لە کاتێکدا پۆڵس بەردەوام بوو لە وتارە دوور و درێژەکەی، لە نهۆمی سێیەمەوە کەوتە خوارەوە و ، بە مردوویی هەڵگیرا. ¹⁰پاشان پۆڵس رۆیشتە خوارەوە و خۆی دا بە سەریا و باوەشی پێدا کرد و گوتی: «نیگەران مەبن! دەژی!»¹¹دوای ئەوە پۆڵس سەرکەوتەوە و نانەکەی شکاند و خواردنی خوارد، پاش ئەوەی تا بەرەبەیان بەردەوام بوو لە قسەکانی، پاشان بە وشکانیدا ڕۆیشت (بۆ ئەسۆس). ¹²سەبارەت بە گەنجەکەش بە زیندووی هێنایان، و ئەوە دڵنەوایییەکی مەزن بوو بۆ ئەوان.¹³سەبارەت بە ئێمەش پێش پۆڵس بە دەریادا بەرەو ئەسۆس ڕۆیشتین، لەوێ چاوەڕێی هاتنی بووین بەپێی ئەو پلانەی کە داینابوو چونکە بە نیاز بوو به‌ پێ بێت. ¹⁴کاتێک گەیشتنە ئێمە، سواری کەشتییەک بووین، و بە دەریادا بەرەو بەندەری میتیلین ڕۆیشتین.¹⁵بەردەوام بووین لە گەشتەکە و ڕۆژی دواتر گەیشتینە بەردەم دوورگەی خیۆس. لە ڕۆژی سێیەمدا لە نزیک دوورگەی سامۆس تێپەڕین، ڕۆژی چوارەم گەیشتینە میلیتۆس. ¹⁶پۆڵس بڕیاری دابوو بە دەریا بە ئەفەسۆسدا تێپەڕێت بۆ ئەوەی دوا نەکەوێت لە هەرێمی ئاسیا، دەویست تا بتوانێت بە خێرایی لە ڕۆژی پەنجاهەمین بگاتە یۆرشەلایم.¹⁷لە میلیتۆسەوە پۆڵس بانگهێشتی پیرانی کڵێسای کرد لە ئەفەسۆس. ¹⁸کاتێک هاتنە لای، پێی گوتن: «دەزانن بە درێژایی ئەو ماوەی کە لە نێوانتاندا بەسەرم برد، هەر لە یەکەم ڕۆژی هاتنم بۆ هەرێمی ئاسیا چۆن ڕەفتارم لەگەڵ ئێوەدا کردووە. ¹⁹من بە هەموو بێ فیزی، و بە فرمێسکێکی زۆرەوە، خزمەتم بە پەروەردگار کرد، من بەدەست ئەو تەنگانانەوە دەناڵێنم کە بە پیلانی یەهوودییەکان بەسەرمدا هاتووە. ²⁰هەرگیز هیچم له‌و شتانه‌ پشت گوێ نەخستووە كه‌ سوودبه‌خشن و پێم ڕاگه‌یاندوون، به‌ ئاشكرا و ماڵه‌ بە ماڵ فێرم كردوون. ²¹بۆیە داوام لە یەهودی و یۆنانییەکان کرد کە پاشگەز ببنە لە گوناهەکانیان و بەرەو لای خودا و باوەڕ بهێنن بە پەروەردگارمان یەشوا.²²من ئەمڕۆ دەچمە یۆرشەلایم، بە پاڵنەری گیانەکە، نازانم لەوێ چی چاوەڕێم دەکات. ²³به‌ڵام گیانە پیرۆزەکە له‌ هه‌موو شارێک کە دەڕۆم پێم ڕادەگەیەنێت كه‌ زیندان و ته‌نگانه‌ چاوه‌ڕێم ده‌كات. ²⁴بەڵام ژیانی من هیچ بەهایەکی نیە، تا ئەو کاتەی هەوڵ دەدەم بۆ پێگەیشتووی ئامانجەکەم و تەواوکردنی ئەو خزمەتەی کە پەروەردگار یەشوا پێی سپاردووم: شایەتی دەدەم بە مزگێنی بەخششی خودا.²⁵دەزانم لە ئەمڕۆ بە دواوە ڕووخساری من نابینن، ئێوە هەموو ئەوانەی کە من لە نێوانیاندا دەگەڕام و مزگێنی شانشینی خودام دەدا. ²⁶بۆیە ئەمڕۆ شایەتیتان بۆ دەدەم کە لە خوێنی هەمووتان بێبەریم، ²⁷چونکە خۆم لە گەیاندنی هەموو مەبەستەکانی خودا بە ئێوە بە دوور نەگرتووە.²⁸كه‌واته‌ ئاگاتان له‌ خۆتان و له‌ هه‌موو مێگه‌له‌كه‌ بێت، ئه‌وه‌ی گیانە پیرۆزەکە وەک چاودێری دایناون بۆی، بۆ شوانی کڵێسای خودا کە بە خوێنی خۆی کڕیویەتیەوە. ²⁹چونكه‌ ده‌زانم پاش ڕۆیشتنم گورگی ڕفێنه‌ر دێنه‌ نێوتان، به‌زه‌یی به‌ مێگه‌له‌كه‌دا نایه‌ته‌وه‌. ³⁰بەڵکوو له‌نێو خۆتاندا کەسانێک سەرهەڵدەدەن فێرکاری لاڕێتان فێر دەکەن، تاكو قوتابییه‌كان به‌دوای خۆیاندا ڕابكێشن.³¹بۆیە وریا بن، و لەبیرتان بێت کە، بۆ ماوەی سێ ساڵ، شەو و ڕۆژ نەوەستام لە ئامۆژگاریکردنی هەریەکێکتان بە فرمێسکەوە. ³²ئێستاش ڕادەستی خودا و وشەی بەخششە توانادارەکەیتان دەکەم بۆ ئەوەی بنیاتتان بنێت و میراتێکتان پێبدات بە هاوبەشی لەگەڵ سەرجەم پیرۆزکراوان بۆ خودا.³³من هەرگیز ئارەزووی زیو و زێڕ و جل و بەرگی کەسم نەکردووە. ³⁴دەزانن من بە دەستی خۆم کارم کردووە بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی خۆم و هاوەڵەکانم. ³⁵بە ڕوونی نیشانم داون کە چۆن دەبێت کۆشش بکەین لە یارمەتیدانی نیازمەندان، وشەکانی پەروەردگار یەشوا، بە بیر بهێنینەوە، کاتێک فەرمووی: خۆشیەک کە لە بەخشیندایە زیاترە لەوەی کە لە وەرگرتندایە!»³⁶دوای ئەم قسانە، پۆڵس لەگەڵ هەموویان چۆکی دادا و نزای کرد. ³⁷هەمووان زۆر گریان، و پۆڵسیان لە باوەش گرت و بە گەرمی ماچیان کرد، ³⁸زۆر دڵتەنگ بوون، بە تایبەت لەبەر ئەوەی پێی وتبوون کە جارێکی تر ڕووخساری نابیننەوە. پاشان لەگەڵیدا ڕۆیشتن بۆ لای کەشتییەکە و ماڵئاوایییان لێکرد.

Chapter 21

¹كاتێ لێیان جیابووینه‌وه‌، به‌ ده‌ریادا ڕێک به‌ره‌و كووس ڕۆیشتین. ڕۆژی دواتر گەیشتینە دوورگەی ڕۆدس، له‌وێشه‌وه‌ بەرەو بەندەری پاترا، ²له‌وێ كه‌شتییه‌كمان بینی ده‌چوو بەرەو فینیقیا، سواربووین و ڕۆیشتین.³دورگەی قوبرس لەبەردەممان دەرکەوت، بۆیە بەلای باکوری خۆماندا تێپەڕین، و بەردەوام بووین لە گەشتکردن بەرەو سوریا، گەیشتینە بەندەری سور و لەوێ دابەزین، چونکە کەشتییەکە بڕیار بوو بارەکەی لەوێ دابەزێنێت. ⁴له‌وێ لەگەڵ قوتابییه‌كان قسەمان کرد، و حه‌وت ڕۆژ لە لایان ماینه‌وه‌، ئەوانیش بە سرووش لە گیانەکە، ئامۆژگاری پۆڵسیان دەکرد کە نەچێتە یۆرشەلایم.⁵به‌ڵام كاتێ ماوەی مانەوه‌مان کۆتایی پێهات لەوێ رۆیشتین بۆ تەواو کردنی گەشتەکەمان، هه‌موویان تاكو ده‌ره‌وه‌ی شار به‌ ژن و منداڵیانه‌وه‌ لەگەڵمان هاتن و ماڵئاواییان لێکردین. له‌ كه‌ناری دەریاكه‌ چۆكمان دادا و نزامان كرد، ⁶پاشان ماڵئاواییمان له‌ یه‌كتری كرد، و سواری كه‌شتییه‌كه‌ بووین، ئه‌وانیش گه‌ڕانه‌وه‌ ماڵه‌كانیان.⁷لە گەشتە دەریاییەکەمان لەسورەوە بەردەوام بووین بەرەو بۆتۆلمایس، لەوێ سڵاومان له‌ برایان كرد و ڕۆژێک له‌لایان ماینه‌وه‌. ⁸بۆ رۆژی دوایی رۆیشتین بۆ شاری که‌یسه‌ریه‌ و میوانی ماڵی فیلیپۆسی مزگێنیدەر بوین، كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ حه‌وت بەڕێوەبەرەکە، ⁹ئه‌و چوار كچی پاكیزه‌ی هه‌بوو کە پێشبینییان ده‌كرد.¹⁰چه‌ند ڕۆژێک ماینه‌وه‌. لە کاتێکدا ئێمە لەوێ بووین، پێغەمبەرێک بە ناوی ئەگابوس لە ناوچەی یەهودیاوە هاتە لامان. ¹¹پشتێنەکەی پۆڵسی وەرگرت، و خۆی و دەست و پێیەکانی پێ بەستەوە و گوتی: «گیانی پیرۆز دەڵێت بەم شێوەیە خاوەنی ئەم پشتێنە لەلایەن یەهودییەکانی یۆرشەلایمەوە دەبەسترێتەوە، و ڕادەستی بیانییەکان دەکرێت».¹²کاتێک ئەمەمان بیست هەموومان، ئێمەی هاوڕێکانی پۆڵس و باوەڕدارانی شارەکە، تکامان لە پۆڵس کرد کە نەچێتە یۆرشەلایم، ¹³بەڵام پێی گوتین: «بۆچی دەگرین و دڵم دەشکێنن؟ من ئامادەم نەک تەنها لە یۆرشەلایم کۆت وبەند بکرێم، بەڵکو لەپێناو ناوی پەروەردگار یەشوا بمرم!» ¹⁴کاتێک نەمانتوانی ڕازی بکەین بێدەنگ بووین و گوتمان: «با بە خواستی پەروەردگار بێ!»¹⁵دوای ماوەیەک خۆمان بۆ گەشت ئامادە کرد و بەرەو یۆرشەلایم بەڕێکەوتین. ¹⁶لەگەڵ هەندێک قوتابی خەڵکی کەیسەریە، ئێمەیان بردە ماڵی مەنەسۆنی قوبرسی کە قوتابییەکی کۆن بوو، ئێمەش بووینە میوانی ئەو.¹⁷كاتێ گه‌یشتینه‌ یۆرشلایم، برایان به‌ خۆشییه‌وه‌ پێشوازییان لێكردین. ¹⁸لە ڕۆژی دواییدا پۆڵس له‌گه‌ڵمان هاته‌ لای یاکۆڤ، هه‌موو پیرانیش کۆ ببوونەوە لەگەڵیان. ¹⁹پاشان پۆڵس سڵاوی لێکردن و دەستی کرد بە گێڕانەوەی یەک لە دوای یەک هەموو ئەو شتانەی کە خودا لە ڕێگەی خزمەتەکەیەوە لەنێو نەتەوەکاندا کردوویەتی.²⁰کاتێک هەواڵی ئەوانەیان بیست، خودایان شکۆمەند کرد، و پێیان گوت: براکەم دەبینیت ئەو یەهودییانەی باوەڕیان بە پەروەردگار هێناوە ژمارەیان هەزارانە، و بە پەرۆشەوەن بۆ تەوڕات، ²¹ئەوان بیستوویانە کە تۆ بانگهێشتی ئەو یەهودییانە دەکەیت کە لە نێو نەتەوەکاندا دەژین بۆ هەڵگەڕانەوە لە موشە، و ئامۆژگارییان دەکەیت کە منداڵەکانیان خەتەنە نەکەن و ئەو داب و نەریتانەی بە میرات ماوەتەوە پەیڕەوی نەکەن،²²کەواتە چی بکەین، چونکە دەبێت بیستبێتیان کە هاتوویت؟ ²³کەواتە ئەوەی پێت دەڵێین بیکە: ئێمە چوار پیاومان هەیە کە نەزریان لە سەرە، ²⁴بیانبە بۆ پەرستگا و لەگەڵ خۆت پاکیان بکەوە، بەخشینی سەر تاشینەکەیان بدە، بۆ ئەوەی هەمووان بزانن ئەوەی لەبارەی تۆوە بیستوویانە ڕاست نییە، وە تۆش وەک ئەوان بە رێگای کارکردن بە تەوڕات رەفتار دەکەیت.²⁵ده‌رباره‌ی ئەو باوەڕدارانەی کە یەهودی نین ، نامەیەکمان بۆ ناردوون و رامانسپاردن تێدا خۆیان له‌ خواردنی قوربانی پێشکەشکراو بە بتەکان، و خواردنی خوێن، و له‌ خواردنی گۆشتی ئاژەڵی خنکێندراو، و له‌ داوێنپیسی بپارێزن». ²⁶وە بەو شێوەیەش بوو. بۆ رۆژی دوایی پۆڵس چوار پیاوه‌كەی برد؛ و له‌گه‌ڵیان خۆی پاک كرده‌وه‌، چووە ناو پەرستگاکە بۆ ئەوەی ئەو رۆژە تۆمار بکات کە تێیدا هەفتەی پاککردنەوە کۆتایی هات، تائەو پێشکەشکردنەی بەناوی هەر یەکێکیانەوە کە لەسەریانە بدرێت.²⁷كاتێ خه‌ریک بوو حه‌وت ڕۆژه‌كه‌ ته‌واو بێت، یەهودییەکانی هەرێمی ئاسیا له‌نێو په‌رستگا پۆڵسیان بینی، هه‌موو كۆمه‌ڵه‌كه‌یان ورووژاند، و دەست بەسەریان کرد، ²⁸هاواریان ده‌كرد: «ئەی نەوەی یەسرائیل فریابكه‌ون! ئه‌مه‌ ئه‌و پیاوه‌یه‌ كه‌بانگهێشتی خەڵک دەکات له‌ هه‌موو شوێنێک دژ به‌ گه‌ل و ته‌وراتەکەمان و ئه‌م شوێنه‌، ته‌نانه‌ت یۆنانیەکانی هێناوته‌ په‌رستگا و ئه‌م شوێنه‌ پیرۆزەی گڵاو كرد!» ²⁹چونكه‌ ترۆپیمۆسی ئەفەسۆسییان له‌ شاره‌كه‌دا له‌گه‌ڵی بینیبوو، وایانزانی پۆڵس له‌گه‌ڵ خۆی هێناویه‌تی بۆ په‌رستگا.³⁰ئینجا هەموو خەڵکی شارەکە شڵەژان، و هێرشیان کردە سەر پۆڵس و پەلکێشیان کرد بۆ دەرەوەی پەرستگاکە، لەوکاتەدا دەرگاکانیان داخست. ³¹لەکاتێکدا هەوڵی کوشتنیان دەدا فەرماندەی یەکەی ڕۆمییەکان بیستی کە لە هەموو یۆرشەلایم پشێوی دروست بووە.³²دەستبەجێ کۆمەڵێک سەرباز و سەرپەلی برد و بەخێرایی ئامادە بوو. کاتێک یەهودییەکان فەرماندەو سەربازەکانییان بینی، وازیان لە هێرشکردنە سەر پۆڵس هێنا. ³³فەرماندەکە چووە پێش و گرتی و فەرمانی بە سەربازەکانی کرد بە دوو زنجیر بیبەستنەوە، پرسیاری کرد: «ئەوە کێیە، و چی کردووە؟»³⁴هەندێکیان بانگەوازیان بۆ شتێک دەکرد و هەندێکی تر بۆ شتێکی تر. کاتێک بەهۆی پشێوییەکە نەیتوانی ڕاستی بابەتەکە روون بکاتەوە، فەرمانی کرد پۆڵس ببرێتە سەربازگەکە. ³⁵کاتێک گەیشتنە سەر پلیکانەکان، سەربازەکان ناچار بوون هەڵیبگرن بۆ ئەوەی لە توندوتیژیی جەماوەرەکە ڕزگاری بکەن. ³⁶جەماوەرەکە بەدوایدا دەڕۆیشتن و هاواریان دەکرد: «لە سێدارەی بدەن!»³⁷پێش ئەوەی پۆڵس بچێتە ناو سەربازگەکە، بە زمانی یۆنانی بە فەرماندەکەی گوت: «دەتوانم شتێکت پێ بڵێم؟» فەرماندەکە گوتی: تۆ بە زمانی یۆنانی قسە دەکەیت؟ ³⁸تۆ پیاوه‌ میسڕییه‌كه‌ نیت ماوه‌یه‌ک له‌مه‌وبه‌ر ئاژاوه‌یه‌كت نایه‌وه‌ و به‌ چوار هه‌زار بكوژه‌وه‌ به‌ره‌و بیابان هەڵات!»³⁹پۆڵس گوتی: «من یەهودییەکی خەڵکی تەرسۆسم، کە شارێکی بەناوبانگی هەرێمی کیلیکیایە. تکات لێدەکەم ڕێگەم بدە لەگەڵ گەل قسە بکەم». ⁴⁰فەرماندە مۆڵەتی پێدا. پۆڵس لەسەر پلیکانەکە وەستا، و بە دەستی ئاماژەی بە خەڵکەکە کرد. کاتێک بێدەنگی زاڵ بوو، دەستی کرد بە قسەکردن لەگەڵیان بە زمانی عیبری و گوتی:

Chapter 22

¹ئەی برایان و باوکان، ئێستا گوێ لە بەرگریکردنەکەم بگرن». ²کاتێک بیستیان بە زمانی عیبری قسەیان لەگەڵ دەکات، هێمنتر بوون، گوتی:³«من پیاوێکی یەهودیم، لە تەرسوس لەدایک بووم کە دەکەوێتە هەرێمی کیلیکیا، بەڵام لەم شارە گەورە بووم و لە لای گەمالئیلی پێغەمبەردا پەروەردە بووم بە تەواوەتی بە پێی تەوڕاتی باوباپیرانمان. منیش بە پەرۆشم بۆ بابەتەکانی خودا، وەک چۆن ئەمڕۆ هەمووتان بەپەرۆشن. ⁴بۆیە ئەم رێبازەم هەتا مردن چەوساندەوە، شوێنکەوتووانیم گرت لە پیاو و ژن، فڕێمدانە زیندانەکان. ⁵سەرۆک کاهین و ئەنجومەنی پیران شایەتحاڵی راستی قسەکانمن. نامەم لێ وەرگرتن بۆ براکانیان لە دیمەشق بۆ ئەوەی یارمەتیم بدەن بۆ دەستگیرکردنی ئەوانەی لەوێ بوون، تا بیانبەم بۆ یۆرشەلایم تا سزاکەیان وەربگرن.⁶کاتێک گەیشتمە نزیکی دیمەشق و کاتەکە نزیکەی نیوەڕۆ بوو، لەناکاو ڕووناکییەکی سەرسورهێنەر لە دەوروبەرمدا درەوشایەوە، ⁷کەوتمە سەر زەوی، و گوێم لە دەنگێک بوو پێی گوتم: شائۆل، شائۆل، بۆچی دەمچەوسێنیتەوە؟ ⁸وەڵامم دایەوە: تۆ کێیت ئەی گەورەم؟ پاشان گوتی: من یەشوای ناسیرەیم، کە تۆ ئەیچەوسێنیتەوە.⁹هاوڕێکانم ڕووناکییەکەیان بینی، بەڵام گوێیان لە دەنگەکەی قسەی لەگەڵم دەکرد نەبوو. ¹⁰بۆیە پرسیم: پەروەردگار چی بکەم؟ پاشان پەروەردگار وەڵامی دامەوە: هەستە و بڕۆ ناو دیمەشق، لەوێ پێت دەگوترێت کە دەبێت چی بکەیت. ¹¹هاوڕێکانم دەستیان گرتم تا گەیاندیانم بە دیمەشق، چونکە بەهۆی چڕی ئەو ڕووناکییە درەوشاوەیە نەمدەتوانی ببینم.¹²لە دیمەشق پیاوێک هەبوو بە ناوی ئەنانیاس، خودا پەرەست بوو وەک تەوڕات داوای دەکات، هەموو یەهودییەکانی دیمەشق شایەتی باشیان لەسەر دەدا. ¹³هاتە لام و وەستا و گوتی: برام شائۆل، ببینە. دەستبەجێ بینینم بۆ گەڕایەوە، بەردەمی خۆمم دی،¹⁴پاشان گوتی: خودای باوباپیرانمان، پێشوەختە تۆی هەڵبژاردووە بۆ ئەوەی خواستی ئەو بزانی و ڕاستودروست بی و لە دەمی خۆیەوە دەنگی ببیسی. ¹⁵چونکە تۆ شایەتحاڵ دەبی بۆ ئەو، لەبەردەم هەموو خەڵکدا، بەو شتانەی کە بینیوتە و بیستووتە. ¹⁶ئێستا بۆ دوای دەخەی؟ هەستە، با لە ئاوهەڵکێشرێی و لە گوناهەکانت خۆت بشۆوە، بە ناوی پەروەردگارەوە بانگەواز بکە.¹⁷دوای ئەوە گەڕامەوە بۆ یۆرشەلایم. لە کاتێکدا لە پەرستگا نزام دەکرد لە هۆش خۆم چووم، ¹⁸پەروەردگارم بینی پێی فەرمووم: پەلە بکە و بە خێرایی یۆرشەلایم بەجێبهێڵە، چونکە خەڵکەکەی ڕەتیدەکەنەوە شایەتیم بۆ بدەن.¹⁹گوتم: ئەی پەروەردگار، ئەوان دەزانن کە من لە کنیشتەکاندا دەگەڕێم بۆ ئەوانەی باوەڕیان بە تۆ هەیە، تا زیندانیان بکەم و قامچیان لێبدەم. ²⁰من ئامادە بووم کاتێک شایەتیدەرت ستیڤانۆس کوژرا، منیش بە کوشتنی ئەو ڕازی بووم، پاسەوانی جل و بەرگی بکوژەکانیم دەکرد. ²¹بەڵام پێی گوتم: من دەتنێرم بۆ دوور بۆ نەتەوەکان!»²²جەماوەرەکەش بەردەام بوون لە گوێ گرتن تا ناوی نەتەوەکانی هێنا، ئینجا هاواریان کرد بۆ فەرماندەکە: «له‌سه‌ر ڕووی زه‌وی مه‌یهێڵه‌! چونكه‌ ئه‌وه‌ شایانی ژیان نییه‌!» ²³پاشان هاواریان كرد و بەجله‌كانیان تۆزیان بە هەوادا دەکرد. ²⁴فه‌رمانده‌كه‌ فه‌رمانی دا پۆڵس ببەنە ژوورەوە بۆ سه‌ربازگه‌کە و بە زەبری قامچی لێی بكۆڵنه‌وه‌، تاكو بزانێت هۆکاری ئەو دروشمانەی لە دژی دەیدەن چیە.²⁵كاتێ سەربازەکان به‌ستیانه‌وه‌ تاكو به‌ قامچی لێی بده‌ن پۆڵس به‌ سه‌رپه‌لی سەدەکە كه‌ له‌وێ وه‌ستا بوو گوتی: «ئایا رێگە پێدراوە بۆتان پێش دادگاییكردنی كه‌سێكی ڕۆمانی به‌ر قامچی بده‌ن؟» ²⁶كاتێ سه‌رپه‌له‌كه‌ گوێی لێبوو، چووه‌ لای فه‌رمانده‌كه‌، هه‌واڵی بابەتەکەی پێدا، و گوتی: «دەزانن ئەگەر لەم پیاوە بدەین بە چ پێشێلکارییەک تاوانبار دەکرێین؟ ئەو بە ڕەگەزنامە ڕۆمانییە!»²⁷فه‌رمانده‌كه‌ش بۆ خۆی هات بۆ لای پۆڵس و پێی گوت: «ئایا بەڕاستی تۆ ڕۆمانیت؟» وەڵامی دایەوە: «به‌ڵێ!» ²⁸فه‌رمانده‌كه‌ گوتی: «من پارەیەکی زۆرم دا بۆ بە دەستهێنانی رەگەزنامەی رۆمانی». پۆڵس گوتی: «به‌ڵام من به‌ لەدایک بوون بە دەستم هێناوە!» ²⁹ئەو سەربازانەی کە ڕاسپێردرابوون بە زەبری قامچی لێپرسینەوەی لەگەڵدا بکەن لێی دوورکەوتنەوە، و خودی فەرماندەکەش ترس دایگرت لە دەرئەنجامەکانی بەستنەوەی بە زنجیر، دوای ئەوەی دەرکەوت کە ڕۆمانیە.³⁰بۆ ڕۆژی دواتر فەرماندەکە ویستی لە ڕاستی ئەو تۆمەتە بکۆڵێتەوە کە یەهودییەکان ئاراستەی پۆڵسیان کردبوو، کۆت و بەندەکانی کردەوە، و فەرمانی کرد هەموو سەرۆکەکانی کنیشتەکە و ئەندامانی ئەنجومەنی یەهودییەکان ئامادە بن، و پۆڵسی بانگ کرد ولە بەردەمیان وەستاندی.

Chapter 23

¹پۆڵس سەیری ئەنجومەنەکەی کرد و گوتی: «ئەی برایان، تاكو ئه‌مڕۆ به‌ ویژدانێكی پاک بۆ خودا ژیاوم». ²ئەنانیای سەرۆک کاهین فه‌رمانی به‌ یەکێک لەوانە دا كه‌ له‌لای ڕاوه‌ستابوون تاكو به‌ ده‌میدا بكێشن. ³پۆڵس پێی گوت: «خودا لێت بدات، ئه‌ی دیواری گۆڕستانی سپی! چۆن دانیشتووی به‌گوێره‌ی ته‌ورات بڕیار ده‌ده‌یت، كه‌چی پێچه‌وانه‌ی ته‌ورات فه‌رمانی لێدانم ده‌ده‌یت؟»⁴ئه‌وانه‌ی له‌لای ڕاوه‌ستابوون گوتیان: «ئایا سووکایەتی به‌ سەرۆکی کاهینی خودا ده‌که‌یت؟» ⁵پۆڵس وەڵامی دایەوە: «ئەی برایان نه‌مده‌زانی سەرۆک کاهینە چونكه‌ لە پەرتووکەکەدا نووسراوه‌: به‌ خراپه‌ باسی سه‌ركرده‌یه‌كی گه‌له‌كه‌ت مه‌كه‌!»⁶پۆڵس ده‌یزانی هەندێک لە ئەندامانی ئەنجومەنەکە سەر بە رێبازی سەدوکیمن، و هەندێکیان فەریسین، بانگی ئەنجومەنەکەی کرد: «ئەی برایان، من فەریسی كوڕی فەریسیم، ئێستا لە دادگادام چونکە باوەڕم وایە مردووەکان هیوای هەستانەوەیان هەیە!» ⁷ناكۆكی كه‌وته‌ نێوان فەریسی و سەدوکیمەکانی ئەنجومەنەکە، ئامادە بووان دابه‌ش بوون. ⁸چونكه‌ سەدوکیمەکان نکۆلی لە هه‌ستانه‌وه‌ و فریشته‌ و گیانەکان دەکەن، به‌ڵام فەریسییەکان دان به‌ هه‌موو ئه‌مانه‌دا ده‌نێن.⁹هاوار به‌رزبۆوه‌، هه‌ندێک لە مامۆستایانی تەوڕات و لایەنگری فەریسییەکان، بە خرۆشەوە ناڕەزایەتییان دەربڕی و گوتیان: «تاوان له‌م پیاوه‌دا نابینین، رەنگە گیانێک یان فریشته‌یەکی خودا له‌گه‌ڵیدا دووابێت!» ¹⁰كاتێ ناكۆكییه‌كه‌ په‌ره‌ی سه‌ند، فه‌رمانده‌كه‌ ترسا پۆڵس پارچه‌ پارچە بكه‌ن، فه‌رمانی به‌ سه‌ربازه‌كان دا دابه‌زن و له‌نێوانیاندا و بیبه‌نه‌وه‌ سه‌ربازگه‌.¹¹بۆ شه‌وی دوایی په‌روه‌ردگار بۆ پۆڵس دەرکەوت و فه‌رمووی: «ئازا بە، چونكه‌ وه‌ک له‌ یۆرشەلایم شایەتیت بۆ دام، هەروەها ده‌بێ له‌ ڕۆماش ئەوە بکەیت».¹²كاتێ رۆژ بۆوە هەندێک یەهودییوکان پیلانیان گێڕا، خواردن و خواردنەوەیان لەسەر خۆیان قەدەغە کرد تاکو ئەوکاتەی پۆڵۆس ده‌كوژن. ¹³ئه‌وانه‌ی ئه‌م پیلانه‌یان داڕشت نزیکەی چل پیاو بوون.¹⁴چوونه‌ لای سەرۆک كاهینان و پیران، گوتیان: «لە سەر خۆمان خواردن و خواردنەوەمان قەدەغە کردووە تاكو پۆڵس ده‌كوژین. ¹⁵داوا بکەن لە فەرماندە وەک ئەندامانی ئەنجومەن، کە پۆڵس ئامادە بکاتەوە بە بیانووی پێداچوونەوە بە بابەتەکەدا ، و ئێمە ئامادە دەبین پێش ئەوەی بگاتە ئەنجومەنەکە بیکوژین!»¹⁶بەڵام هەواڵی ئەم پیلانگێڕییە بە خوشکەزای پۆڵس گەیشت، بۆیە چووە سەربازگەکە و ئاگاداری کردەوە. ¹⁷ئینجا پۆڵس یەکێک لە سەرپەلەکانی بانگ کرد و داوای لێکرد خوشکەزاکەی بباتە لای فەرماندەکە تا بابەتێکی گرنگی پێ بڵێت.¹⁸بردییە لای فەرماندە و گوتی: «پۆڵسی زیندانی بانگی کردم و داوای لێکردم ئەم گەنجە بهێنم بۆلات، چونکە بابەتێکی گرنگی هەیە کە دەیەوێت پێت بڵێت». ¹⁹فەرماندە دەستی گەنجەکەی گرت، و بە تەنیا لەگەڵیدا ڕۆیشت، و لێی پرسی: «ئەو بابەتە چییە کە دەتەوێت ئاگادارم بکەیتەوە لێی؟»²⁰گوتی: «یەهودییەکان پیلانێکیان لە دژی پۆڵس داڕشت، و داواتان لێدەکەن بیهێننە ئەنجومەنەکەیان، بە بیانووی ئەوەی بە بابەتەکدا بچنەوە، ²¹بۆیە داواکەیان ڕەتبکەوە، چونکە زیاتر لە چل کەسیان خواردن و خواردنەوەیان لە سەر خۆیان قەدەغە کردووەو بۆسەیان داناوە بۆ کوشتنی، ئێستاش ئامادەکارییان کردووە بۆ ئەوە، چاوەڕێی جێبەجێکردنی داواکاریەکەیانن!»²²فه‌رمانده‌كه‌ گه‌نجه‌كه‌ی به‌ڕێكرد و ڕایسپارد: «به‌ كه‌س نه‌ڵێیت كه‌ ئه‌مه‌ت به‌ من گوتووه‌!» ²³ئینجا دووان له‌ سه‌رپه‌لەکانی بانگ كرد، و فەرمانی پێکردن و گوتی: «دووسه‌د سه‌رباز ئامادە بکەن کاتژمێر نۆی شەو بچن بۆ کەیسەرییە له‌گه‌ڵ حه‌فتا سوار و دووسه‌د ڕم هه‌ڵگر، ²⁴چەند سوار کە پۆڵس هەڵگرن و به‌ پارێزراوی بیگه‌یەننه‌ لای فیلیکسی فه‌رمانڕه‌وا».²⁵نامەیەکی بۆ فەرمانڕەوا نووسی وتێیدا گوتی: ²⁶«لە کلۆدیۆس لیسیاسەوە بۆ جەنابی فەرمانڕەوا فیلیکس: سڵاو! ²⁷ئەم پیاوە لەلایەن یەهودییەکانەوە دەستگیرکرا و ویستیان بیکوژن. زانیم هاووڵاتییەکی ڕۆمانییە، بۆیە لەگەڵ چەند سەربازێکدا بەپەلە گەیشتمە لای و ڕزگارم کرد.²⁸ده‌مویست بزانم به‌ چی تاوانباری ده‌كه‌ن، بردمه‌ بەردەم ئەنجومەنەکەیان، ²⁹بۆم روون بۆوە لە سەر بابەتی تایبەت بە ته‌وراته‌كه‌یان تاوانبار كراوه‌. هیچ تاوانێكم تیا نەدۆزییەوە كه‌ شایانی مه‌رگ یان زیندانیکردن بێت. ³⁰دواتر بۆم روون بۆوە یەهودییەکان پیلانێکیان بۆ کوشتنی داڕشتووە، خێرای بۆ لای تۆم نارد، فه‌رمانم به‌ سكاڵاكاران كرد چییان له‌سه‌ری هه‌یه‌ له‌لای تۆ پێشکەشی بكه‌ن».³¹بەم شێوەیە سەربازەکان شەوانە پۆڵسیان گواستەوە بۆ ئەنتیپاتریس، ئەو فەرمانانەی کە بۆیان دەرکرابوو جێبەجێیان کرد. ³²سەر لە بەیانی گەڕانەوە بۆ سەربازگەکە، سوارەکانیان بەجێهێشت بۆ ئەوەی لەگەڵ پۆڵس بچنە کەیسەریە. ³³لەوێ لەگەڵ نامەکەدا ڕادەستی فەرمانڕەوایان کرد.³⁴فەرمانڕەوا نامەکەی خوێندەوە، و پرسیاری کرد کە پۆڵس سەر بە کام هەرێمە. کاتێک زانی خەڵکی کیلیکیایە ³⁵پێی گوت: «کاتێک سکاڵاکەرەکان دێن، سەیری بابەتەکەت دەکەم». فەرمانی دا کە پۆڵس لە کۆشکی هیرۆد، دابنرێت لە ژێر چاودێریدا.

Chapter 24

¹دوای پێنج ڕۆژ شاندێک هاتنە کەیسەریە، پێکهاتبوو لە ئەنانیاس، سەرۆک کاهین، و هەندێک لە پیران، و پارێزەرێک بە ناوی تەرتولۆس، بۆ ئەوەی سکاڵاکەیان لە دژی پۆڵس بخەنە بەردەم فەرمانڕەوا. ²فەرمانڕەوا پۆڵسی بانگهێشت کرد، و تەرتولۆس دەستی کرد بە تۆمەتبارکردنی، و گوتی: « ئەو ئاشتی زۆرە و چاکسازییە کە بە بەخششی تۆ گەلەکەمان سوودی لێ دەبینن بەهۆی گرینگی پێدانی تۆوە بووە ³جەنابی فەرمانڕەوا فیلیکس ئێمە بە تەواوی، و لە هەموو شوێنێک، بە سوپاسێکی زۆرەوە پێشوازی لێدەکەین.⁴لەبەر ئەوەی نامەوێت ماندووت بکەم بە قسەکانم، هیوادارم ئەوەندە میهرەبان بی کە گوێ لە پێشکەشکردنی کورتی داواکارییەکەم بگری: ⁵ئێمە ئەم تۆمەتبارەمان بە وێرانکەرێک زانیوە، و ئاژاوەی لە نێوان هەموو یەهودییەکان لە سەرجەم وڵاتەکەدا دروست کردووە، و ئەو سەرکردایەتی رێبازی ناسری دەکات. ⁶کاتێک هەوڵیدەدا پەرستگاکەمان گڵاو بکات، ئێمە دەستگیرمان کرد و ویستمان بەپێی تەوڕاتەکەی خۆمان دادگایی بکەین.⁷بەڵام فەرماندە لیسیاس هات و بە زۆر لە دەستی ئێمەی دەرهێنا، ⁸پاشان فەرمانی بە سکاڵا کارەکان کرد داواکەیان بەرز بکەنەوە بۆ بەردەم تۆ. ئێستا دەتوانی دڵنیابی لە دروستی داواکارییەکەمان بە لێپرسینەوە لەسەر ئەم بابەتە!» ⁹ئەندامانی یەهودی شاندەکە پشتگیریان لە داواکاری پارێزەرەکە کرد و پشتراستیان کردەوە کە ئەوە ڕاستە.¹⁰فەرمانڕەوا ئاماژەی بە پۆڵس کرد بەرگری لە خۆی بکات، ئەویش وەڵامی دایەوەو گوتی: «دەزانم کە تۆ ساڵانێکی زۆرە فەرمانڕەوای کاروباری یەهودییەکانیت، بۆیە بە ئاسوودەییە بەرگری خۆم دەخەمە بەردەمت. ¹¹دەتوانن بە خێرایی بزانن کە من دوانزە ڕۆژ زیاتر نیە کە گەیشتوومە یۆرشەلایم، بۆ پەرستش. ¹²یەک کەس لە یەهودییەکان هەرگیز نەیانبینیم کە لە پەرستگاکەدا لەگەڵ کەسدا مشت و مڕ بکەم نە لە پەرستگا و نە لە شەقامەکانی شارەکەدا ئاژاوە دروست بکەم. ¹³ئەمان ناتوانن ئەو کارانە بسەلمێنن کە منی پێ تۆمەتبار دەکەن.¹⁴بەڵام دان بەوەدا دەنێم کە من شوێن رێبازەکە دەکەوم، کە ئێوە پێی دەڵێن لاڕێ، من خودای باوباپیرانمان دەپەرستم، باوەڕم بە تەوڕات و هەموو ئەو شتانە هەیە کە لە پەرتووکی پێغەمبەراندا نووسراون، ¹⁵من هەمان هیوام بە خودا هەیە کە ئەم پیاوانە هەیانە: ئەو هەم چاکەکاران و هەم ناڕەواکان هەڵدەستێنێتەوە. ¹⁶بۆیە منیش خۆم ڕاهێنان دەکەم کە هەمیشە بە ویژدانێکی ڕوون لەبەردەم خودا و خەڵکدا بژیم.¹⁷دوای ئەوەی چەند ساڵێک لە یۆرشەلایم دوور کەوتمەوە، گەڕامەوە بۆ ئەوەی هەندێک بەخشین بۆ گەلەکەم بهێنم و پێشکەشکردن پێشکەش بکەم. ¹⁸لە کاتی ئەنجام دانی لە پەرستگە هەندێک یەهودی هەرێمی ئاسیا، لە پەرستگاکەدا منیان بینی کە خەریکی تەواوکردنی ڕێوڕەسمی پاککردنەوە بووم. نە قەرەباڵغی لە دەوروبەرم بوو و نە ئاژاوەگێڕیم کرد، ¹⁹ئەگەر بەڵگەیان لە دژی من هەبوایە، دەهاتنە بەردەمت و بەپێی پێویست سکاڵایان لەسەر من تۆمار دەکرد.²⁰ئێستا، با بیری ئامادەبووان بهێنمەوە چ تاوانێكیان له‌ مندا دۆزییه‌وه‌، كاتێ له‌به‌رده‌م ئەنجومەنەکە بۆ دادگاییکردنم ڕاوه‌ستام، ²¹جگە لەوەی کاتێ لەبەردەمیان رامگەیاند گوتم: بە هۆی باوەڕم بە هه‌ستانه‌وه‌ی مردووانه‌ ئه‌مڕۆ ئێوه‌ بڕیارم لە سەر ده‌ده‌ن».²²فیلیکس لە نزیکەوە دەربارەی ڕێگاکە دەیزانی، بۆیە کاتێک گوێی لە بەرگریکردنی پۆڵس بوو دەرکردنی بڕیارەکەی دواخست، و بە شاندی سکاڵاکارەکەی گوت: «لەسەر داواکارییەکەتان بڕیار دەدەم کاتێک فەرماندە لیسیاس دەگاتە ئێرە». ²³پاشان سەرپەلەکە فەرمانی دا کە پۆڵس بخرێتە ژێر چاودێرییەوە، بۆ ئەوەی هەندێک ئازادی هەبێت، و هاوڕێکانی ڕێگەیان پێبدرێت سەردانی بکەن وخزمەتەکەی ئەنجام بدات.²⁴دوای چەند ڕۆژێک فیلیکس لەگەڵ هاوسەرەکەی دروسیلا هات، کە یەهودی بوو، پۆڵسی بانگ کرد و گوێی لە قسەکانی گرت دەربارەی باوەڕ بە مەسیحی یەشوا. ²⁵کاتێک پۆڵس باسی ڕاستودروستی و دانبەخۆداگرتن و لێپرسینەوەی داهاتووی کرد فێلیکس ترسا، و بە پۆڵسی گوت: «ئێستا بڕۆ، کاتێک کاتم هەبوو جارێکیتر بانگت دەکەمەوە».²⁶فێلیکس هیوای ئەوە بوو کە پۆڵس بڕێک پارەی پێبدات بۆ ئەوەی ئازادی بکات، بانگهێشتی دەکرد و زۆرجار قسەی لەگەڵدا دەکرد. ²⁷دوو ساڵ تێپەڕی و پۆڵس لەم دۆخەدا مایەوە. لە کۆتاییدا پۆرخیۆس فێستۆس وەک فەرمانڕەوا دەستنیشان کرا بۆ ئەوەی شوێنی فیلیکس بگرێتەوە. فیلیکس ویستی ڕەزامەندی یەهودییەکان بەدەست بهێنێت پۆڵسی لە زیندان بەجێهێشت.

Chapter 25

¹سێ ڕۆژ دوای دەست بەکاربوونی لە پێگەی خۆی فێستۆس، لە کەیسەریەوە چوو بۆ یۆرشەلایم. ²پاشان سەرۆک کاهینەکە و کەسایەتییە گەورەکانی یەهود هاتنە لای و داواکارییان لە دژی پۆڵس پێشکەشی کرد و داوایان لێکرد ³هانیاندا بۆ ئەوەی ڕێزیان لێبگرێت بە هێنانی پۆڵس بۆ یۆرشەلایم. لە ڕێگادا بۆسەیان بۆ دانابوو بۆ کوشتنی.⁴فێستوس وەڵامی دایەوە کە پۆڵس لە کەیسەریە دەست بەسەر دەمێنێتەوە و خۆی دوای ماوەیەکی کورت دەگەڕێتەوە کەیسەریا. ⁵گوتی: «با کەسە ناودارەکانی ناو ئێوە لەگەڵمدا بێن؛ ئەگەر ئەم پیاوە هەر تاوانێکی لەسەرە، لەبەردەممدا تۆمەتباری بکەن!»⁶فێستوس هەشت یان دە ڕۆژ زیاتر لە یۆرشەلایم نەمایەوە، پاشان گەڕایەوە کەیسەریا. ڕۆژێک دوای گەیشتنی لەسەر کورسی دادوەرەی دانیشت، و فەرمانی دا پۆڵس بهێنرێت. ⁷کاتێک ئامادە بوو یەهودییەکان کە لە یۆرشەلایمەوە هاتبوون، لە دەوری کۆبوونەوە و چەندین تۆمەتی گەورەیان خستە سەر، کە نەیانتوانی بیسەلمێنن. ⁸پۆڵس بەرگری لە خۆی کرد و گوتی: «من هیچ تاوانێکم لە دژی تەوڕاتی یەهود و پەرستگا و قەیسەر ئەنجام نەداوە».⁹لەگەڵ ئەوەشدا فێستۆس ویستی ڕەزامەندی یەهودییەکان بەدەست بهێنێت، بۆیە لە پۆڵسی پرسی: «ئایا دەتەوێت بچیتە یۆرشەلایم، لەوێ بە ئامادە بوونی من دادگایی بکرێیت لە سەر ئەم تۆمەتانە؟» ¹⁰پۆڵس لە وەڵامدا گوتی: «ئێستا لە دادگای کەیسەریام، و لەبەردەمیدا دەبێ دادگایی بکرێم. من تاوانێکم بەرامبەر یەهودییەکان ئەنجام نەداوە، و ئێوەش زۆر باش ئەمە دەزانن.¹¹ئەگەر تاوانێکم هەبووایە کە شایەنی سزای لەسێدارەدان بوومایە، لە مردن ڕزگارم نەدەبوو. بەڵام تا ئەو کاتەی تۆمەتەکانی ئەم کەسانە لە دژی من بێ بناغە بن، کەس مافی ئەوەی نییە من ڕادەستی ئەوان بکات بۆ ئەوەی بڕیارم لەسەر بدەن. من داوای پێداچوونەوە لە قەیسەر دەکەم!» ¹²فێستوس لەگەڵ ڕاوێژکارەکانی باسی ئەو بابەتەی کرد، پاشان بە پۆڵسی گوت: «مادام داوای پێداچوونەوە لە قەیسەر دەکەیت، دەچیتە لای قەیسەر!»¹³دوای چەند ڕۆژێک پاشا ئەگریپا و بێرنیخی هاتنە کەیسەریە بۆ ئەوەی سڵاو لە فێستۆس بکەن. ¹⁴بۆ چەندین ڕۆژ لەوێ مانەوە. فێستۆس بابەتی پۆڵسی خستە بەردەم پاشا و گوتی: «لێرە پیاوێک هەیە کە فیلیکس بە زیندانی بەجێی هێشتووە. ¹⁵کاتێک چوومە یۆرشەلایم سەرۆک کاهینەکان و پیرەکان، سکاڵایان لێکرد و داوایان دەکرد بڕیاری لەسەر دەربکرێت. ¹⁶بۆیە پێم گوتن لە داب و نەریتی ڕۆمانییەکاندا نییە کەسێک پێش ئەوەی ڕووبەڕووی تۆمەتبارەکانی ببێتەوە بڕیاری لەسەر دەرببڕن، بۆ ئەوەی دەرفەتی بەرگریکردن لە خۆی هەبێت.¹⁷کە هاتنە ئێرە ڕۆژی دواتر بەپەلە دانیشتنێکم ئەنجامدا بۆ ئەوەی بەدواداچوون بۆ بابەتەکە بکەم فەرمانم دا تۆمەتبارەکە بهێنرێت. ¹⁸کاتێک سکاڵاکارەکان رووبەڕووی بوونەوە، باسی یەک تاوانیان نەکرد وەک ئەوەی چاوەڕێم دەکرد پێی تۆمەتبار بکەن. ¹⁹بەڵکو لەگەڵیدا مشتومڕیان لەسەر بابەتەکانی تایبەت بە ئایینەکەیان و لەسەر پیاوێک بوو بە ناوی یەشوا کە مردووە، و پۆڵس دەڵێت کە لە ژیاندایە! ²⁰بۆیە بەدواداچوونم بۆ بابەتەکە کرد، و پێشنیارم کرد کە تۆمەتبارەکە بچێتە یۆرشەلایم و لەوێ دادگایی بکرێت،²¹بەڵام داوای پێداچوونەوەی لە جەنابی قەیسەر کرد بۆ ئەوەی بە ئامادەبوونی ئەو دادگایی بکرێت، بۆیە فەرمانم دا چاودێری بکرێت تا ئەو کاتەی کە دەینێرم بۆ لای قەیسەر». ²²پاشان ئەگریپا بە فێستۆسی گوت: «حەز ئەکەم بزانم ئەم پیاوە چی دەڵێت». وەڵامی داوە: «سبەی گوێت لێ دەبێت».²³ڕۆژی دواتر ئەگریپا و بێرنیسی هاتن و بە ئاهەنگێکی گرانبەها پێشوازییان لێکرا، بە دەورەدانی فەرماندە سەربازییەکان و کەسایەتییە دیارەکانی شارەکە چوونە ناو هۆڵەکە، فێستوس فەرمانی دا پۆڵس بهێنرێت. ²⁴کاتێک هێنایان، فێستۆس گوتی: «ئەی پاشا ئەگریپا، و هەموو ئەو گەورانەی لێرە ئامادەبوون: لەبەردەمتاندا ئەم پیاوە هەیە کە هەموو گەلی یەهود لە یۆرشەلایم سکاڵایان لێکرد و هاواریان دەکرد کە نابێت لە ژیاندا بمێنێتەوە²⁵بۆم ڕوون بۆوە کە هیچ شتێکی نەکردووە کە شایستەی سزای لەسێدارەدان بێت. بەڵام داوای پێداچوونەوەی لە جەنابی قەیسەر کردووە، بۆیە بڕیارمدا بنێرم بۆ لای. ²⁶بەڵام هیچ شتێکم نیە لێی دڵنیا بم کە بۆ جەنابی قەیسەر بنووسم. بۆیە ئەوم هێنایە بەردەم هەمووتان، و بە تایبەتی لەبەردەمت ئەی پاشا ئەگریپا، بۆ ئەوەی بە پشکنین لە بابەتەکە شتێک بدۆزمەوە کە لەسەری بنووسم. ²⁷ژیرمەندانە نیە، وەک من دەیبینم، زیندانییەک بەبێ ئەوەی تۆمەتەکانی لەسەر دیاری بکرێت بنێردرێتە لای قەیسەر!»

Chapter 26

¹پاشان ئەگریپا بە پۆڵسی گوت: «ئێمە ڕێگەت پێدەدەین بەرگری لە خۆت بکەیت». پاشان پۆڵس بە دەستی ئاماژەی کرد، و دەستی کرد بە بەرگریکردن و گوتی: ²«ئەی پاشا ئەگریپا، خۆشحاڵم کە لەبەردەم تۆدا بەرگری لە خۆم بکەم، و هەموو ئەو شتانە پووچەڵ دەکەمەوە کە یەهودییەکان منی پێ تۆمەتبارم دەکەن، ³بە تایبەت لەبەر ئەوەی تۆ بە تەواوی ڕێوڕەسم و مشتومڕەکانیان دەزانیت. داواکارم بە سنگ فراوانییەوە گوێم لێ بگرە.⁴هەموو یەهودییەکان لە سەرەتاوە بنەچەی من دەزانن. من لە منداڵییەوە لە نێو گەلەکەمدا لە یۆرشەلایم ژیاوم. ⁵بەو پێیەی هەر لە سەرەتاوە منیان دەناسی، ئەگەر بیانویستایە شایەتی ئەوەیان دەدا کە من فەریسیم، واتە پەیڕەوی توندترین رێبازی ئایینەکەمان.⁶ئەمڕۆ دادگایی دەکرێم چونکە هیوام هەیە خودا ئەوەی بەڵێنی بە باوباپیرانمان دابوو جێبەجێی بکات. ⁷دوانزە هۆزی گەلەکەمان شەو و ڕۆژ بەردەوامن لە پەرستن و هیوای بەدیهاتنی. لە پێناو ئەم هیوایە، ئەی پاشا، یەهودییەکان تۆمەتبارم دەکەن. ⁸بۆ باوەڕ ناکەن خودا مردووەکان هەڵدەستێنێتەوە؟⁹وە باوەڕم وابوو کە دەبێت هەموو کۆششێک بکەم بۆ بەرەنگاربوونەوەی ناوی یەشوای ناسیرەیی. ¹⁰من کارم کرد بۆ جێبەجێکردنی پلانەکەم لە یۆرشەلایم بە ئەرکێکی تایبەت لەلایەن سەرۆک کاهینەکانەوە، ژمارەیەکی زۆر لە پیرۆزەکانم فڕێدایە زیندان. من دەنگی پەسەندکردنم دەدا کاتێک ئەنجومەن بڕیاری لەسێدارەدانیانی دەدا. ¹¹زۆر جار لە کەنیشتەکاندا سزامان دەدان بۆ ئەوەی نەفرەت لە یەشوا بکەن. هێندە بە توندوتیژی دژی ئەوان بووم تەنانەت لە شارەکانی دەرەوەشدا ڕاوەدوویانم دەنا.¹²بە مۆڵەت و دەسەڵاتی سەرۆک کاهینەکانەوە بەرەو شاری دیمەشق ڕۆیشتم، ¹³پاشان ئەی پاشا، نیوەڕۆ لە ڕێگادا ڕووناکییەکم بینی، کە لە خۆر گەشاوەتر بوو بە دەوری خۆم و هاوەڵەکانمدا دەدرەوشایەوە. ¹⁴هەموومان کەوتینە سەر زەوی. گوێم لە دەنگێک بوو بە زمانی عیبری پێی گوتم: شائۆل، شائۆل، بۆچی دەمچەوسێنیتەوە؟¹⁵بۆیە پرسیم: تۆ کێیت ئەی گەورەم ؟ وەڵامی دایەوە: من یەشوام کە تۆدەیچەوسێیتەوە. ¹⁶هەستە و لەسەر پێیەکانت بوەستە، چونکە من بۆت دەرکەوتم کە تۆ دەستنیشان بکەم وەک خزمەتکار و شایەتحاڵی ئەم بینینەی کە ئێستا دەمبینیت، و ئەو بینینانەی کە دواییش دەیبینیت. ¹⁷وە من لەو گەل و نەتەوانە ڕزگارت دەکەم کە ئێستا دەتنێرم بۆیان، ¹⁸بۆ ئەوەی چاویان بکەیتەوە تا لە تاریکییەوە بگەڕێنەوە بۆ ڕووناکی، و لە دسەڵاتی شەیتانەوە بگەڕێنەوە بۆ لای خودا، بۆ ئەوەی لێخۆشبوونی گوناهه وەربگرن و بەشیان هەبێ لە نێو ئەوانەی کە بە باوەڕ بە من پیرۆز کراون.¹⁹لەو کاتەوە بەرەنگاری بینینی ئاسمانی نەبوومەوە، ئەی پاشا ئەگریپا. ²⁰بۆیە سەرەتا مزگێنیم بە خەڵکی دیمەشق و پاشان گەلی یۆرشەلایم و هەموو ناوچەی یەهودیا، و پاشان بێگانەدا. بۆیە بانگەوازی هەمووانم کرد کە پاشگەز ببنەوە لە گوناهە و بگەڕێنەوە بۆ لای خودا، و کارێک بکەن کە شایەنی پاشگەز بوونەوەیە. ²¹بەهۆی مزگێنی منەوە یەهودییەکان منیان لە پەرستگاکەدا گرت و هەوڵیاندا بمکوژن.²²به‌ڵام خودا تاكو ئه‌مڕۆ پاراستومی، بە یارمەتی ئەو لە بەردەم سادە و مەزنەکاندا وەستاوم وەک شایەتحاڵی ئەو من لەوە لانادەم کە موشە و پێغەمبەران پێشبینیان کردووە، ²³کە مەسیح ئازار دەچێژێت و یەکەم کەس دەبێت لە مردن هەستێتەوە، و مزگێنی بە ڕووناکی بە گەلەکەمان و گەلانیتریش بدات».²⁴هەر کە پۆڵس لە بەرگریکردندا گەیشتە ئەو ئاستە، فێستوس قسەکانی بڕی و بە دەنگێکی بەرز گوتی: تۆ شێتی پۆڵس! شارەزاییت لە زانستدا شێتی کردووی!» ²⁵پۆڵس گوتی: «جەنابی فەرمانڕەوا فیستۆس من شێت نیم، چونکە قسەی ڕاستی و ڕاست دەڵێم. ²⁶ئەو پاشایەی ئێستا بەڕاشکاوی قسەی لەگەڵ دەکەم ئەم بابەتانە دەزانێت کە باسی دەکەم، و دڵنیام هیچیان لێی شاراوە نین، چونکە لە گۆشەیەکی تاریکدا ڕوویان نەداوە!²⁷ئەی پاشا ئەگریپا باوەڕت بە قسەی پێغەمبەران هەیە؟ دەزانم باوەڕت پێی هەیە!» ²⁸ئەگریپا وەڵامی دایەوە: «دوای کەمێکیتر، ڕازیم دەکەیت کە ببمە مەسیحی!» ²⁹پاشان پۆڵس گوتی: «کەمێک بێت یان زۆر، نزای من بۆ خودا لە پێناو تۆ و بۆ هەمووئامادەبوووان لێرە ئەوەیە وەک من ببن، بەڵام بێ ئەم زنجیرانە!»³⁰دوای ئەوە پاشا و فەرمانڕەوا و بێرنیخی و ئەوانەی ئامادەبوون هەستان و ³¹هۆڵەکەیان بەجێهێشت، و بە یەکتریان گوت: «ئەم پیاوە هیچی نەکردووە کە شایەنی مردن یان زیندانی کردن بێت». ³²ئینجا ئەگریپا بە فێستۆسی گوت: «ئەگەر ئەم پیاوە داوای پێداچوونەوەی لە قەیسەر نەکردبایە، لەوانەیە ئازاد بکرایە!»

Chapter 27

¹لە کۆتاییدا بڕیار درا کە لە دەریاوە گەشت بکەین بۆ ئیتاڵیا، بۆیە پۆڵس و هەندێک لە زیندانییەکانی دیکە لەلایەن سەرپەلێک بە ناوی جولیۆس کە سەر بە تیمی ئۆگستۆس بوو، پاسەوانییان لێدەکرا. ²بۆیە سواری کەشتییەک بووین کە لە ئەدرامیتەوە دەهات، بەرەو بەندەرەکانی هەرێمی ئاسیا دەڕۆیشت. ئاریستارخۆس لە شاری تەسالۆنیکی سەر بە هەرێمی مەکەدۆنیا لەگەڵمان بوو لە گەشتەکەدا.³ڕۆژی دواتر گەیشتینە سیدۆن. جولیۆس مامەڵەیەکی باشی لەگەڵ پۆڵسدا کرد و ڕێگەی پێدا سەردانی هاوڕێکانی بکات لە سیدۆن بۆ ئەوەی ئەو شتانەیان لێ وەربگرێت کە پێویستی بوو. ⁴لە بەندەری سیدۆنەوە بەڕێکەوتین، و بە درێژایی کەنارەکانی قوبرس گەشتمان کرد، چونکە با پێچەوانەی ئاراستەی گەشتەکەمان بوو. ⁵لە دەریای تەنیشت هەرێمی کیلیکیا و پامفیلیا پەڕینەوە، گەیشتینە بەندەری میرا لە هەرێمی لیکیا. ⁶لەوێ سەرپەلەکە کەشتییەکی بینی کە لە ئەسکەندەریەوە هاتبوو دەچوو بەرەو ئیتاڵیا، بۆیە ئێمەش سواربووین لەگەڵی.⁷کەشتییەکە بۆ ماوەی چەند ڕۆژێک بە هێواشی دەڕۆیشت، ئێمەش دوای هەندێک هەوڵدان لە کەناری کنیدۆس نزیک بووینەوە، بەڵام با نەیهێشت بچینە ناو بەندەرەکەوە، بۆیە نەمانتوانی لەوێ دابەزین، بۆیە نزیک بووین لە کەناری دوورگەی کریت، لە نزیک سالمۆنی بەوێدا تێپەڕین. ⁸دوای هەندێک هەوڵ گەیشتینە شوێنێک بە ناوی بەندەری جوان نزیک شاری لەسائیا.⁹ماوەیەکی زۆرمان لەوێ بەسەر برد، تا هاوین تێپەڕی و چوونکە گەشتکردن بە دەریا مەترسیدار بوو، بەو پێیەی بەڕۆژوو بوونیش تێپەڕیبوو، بۆیە پۆڵس ئامۆژگاری دەریاوانانی کەشتییەکەی کرد ¹⁰وتی: «ئەی پیاوان، من ئێستا لە سەفەرەکەماندا مەترسی و زەرەرێکی مەزن دەبینم، نەک تەنها بۆ کەشتی و بارەکەی، بەڵکو بۆ ژیانی ئێمەش». ¹¹بەڵام سەرپەلەکە مەیلی بەرەو قسەکانی کەشتیوان و خاوەنی کەشتییەکە بوو، نەک قسەکانی پۆڵس.¹²بەو پێیەی بەندەرەکە گونجاو نەبوو بۆ بەسەربردنی زستان، زۆربەی دەریاوانەکان بڕیاریان دا بەجێی بهێڵن، بەو هیوایەی بگەنە بەندەری فۆنیکس بۆ ئەوەی زستان لەوێ بەسەر بەرن، ئەم بەندەرە لە کریت ڕووی لە باشوور و باکووری ڕۆژئاوا بوو. ¹³بایەکی هێواش لە باشوورەوە هەڵیکرد، دەریاوانەکان پێیان وابوو پاڵیان دەنێت بەرەو فۆنیکس، بۆیە لەنگەریان بەرزکردەوە و بە کەشتی نزیک لە کەناری کریت تێپەڕین.¹⁴بەڵام بایەکی زریاناوی ناسراو بە بای باکووری ڕۆژهەڵات دوای ماوەیەکی کەم هەڵیکرد، ¹⁵پاڵی بە کەشتییەکەوە دەنا و نەیتوانی بەرگەی بایەکە بگرێت، بۆیە خۆمان دابەدەستەوە. و زریانەکە ئێمەی هەڵگرت ¹⁶بۆ شوێنێکی نزیک دوورگه‌یه‌کی بچوک بەناوی كله‌ودی، به‌ ئاستەم توانیمان بەلەمەکانی ڕزگاربوون راگیر بکەین.¹⁷پاشان دەریاوانەکان بە خێرایی ڕێوشوێنی پێویستیان گرتەبەر، ناوەڕاستی کەشتیەکەیان بە گوریس توندتر کردەوە. لە ترسی ئەوەی نەکا بڕۆنە کەنارە لماوییەکان، چارۆکەو و گوریسەکانیان دابەزاند، و با دەستی کرد بە پاڵنانی کەشتییەکە. ¹⁸لە ڕۆژی دووەمدا زریانەکە لەسەرمان بەهێزتر بوو، بۆیە دەستیان کرد بە سووککردنی بارەکە.¹⁹لە ڕۆژی سێیەمدا بە دەستی خۆیان کەلوپەلی کەشتیەکەیان فڕێدا. ²⁰ڕۆژ لە دوای ڕۆژ زریانەکە بەهێز دەبوو، تا چەند ڕۆژێک خۆر و ئەستێرەکانمان نەبینی و هەموو هیوایەک بۆ مانەوە لەدەست چوو.²¹گەشتیارەکان بۆ ماوەیەکی زۆر خۆیان لە خواردن بەدوور گرتبوو، بۆیە پۆڵس هاتە لایان و گوتی: «ئەی پیاوان، دەبوو گوێ لە قسەکانم بگرن و لە کریتەوە رێ نەکەوتینایە، بۆیە تووشی ئەم مەترسی و زیانە بووین. ²²بەڵام ئێستا داواتان لێدەکەم دڵنیابن، هیچ کامتان ژیانی خۆتان لەدەست نادەن. بەڵام تەنها کەشتییەکە لەناو دەچێت.²³ئەم شەو فریشتەیەک بۆم دەرکەوت لەو خودایە کە من هی ئەوم و خزمەتی دەکەم، ²⁴پێی فەرمووم: مەترسە پۆڵس! دەبێت لەبەردەم قەیسەردا دەربکەویت. خودای گەورە ژیانی هەموو ئەوانەی پێ بەخشیوی کە لەگەڵتدا سەفەر دەکەن! ²⁵کەواتە دڵنیابن پیاوان چونکە باوەڕم بە خودا هەیە و ئەوەی پێی گوتم بەدی دێت. ²⁶بەڵام دەبێت کەشتییەکە بگاتە یەکێک لە دوورگەکان».²⁷لە ناوەڕاستی شەوی چواردەهەمدا، لە کاتێکدا باکان لە دەریای ئادریادا دەیانبردین بەرەو شوێنێک کە نەماندەزانی، دەریاوانەکان پێیان وابوو لە وشکانی نزیک بوونەوە. ²⁸بۆیە قووڵی ئاوەکەیان پێوانە کرد و بۆیان دەرکەوت کە بیست باڵایە. دوای کەمێک قووڵاییەکەیان پێوانە کرد و بۆیان دەرکەوت کە پانزە باڵایە. ²⁹دەترسان کەشتییەکە بکەوێ بەسەر بەردەکاندا، بۆیە چوار لەنگەریان لە پشتەوەی کەشتییەکە دابەزاند و چاوەڕێی هاتنی بەیانی بوون.³⁰كه‌شتیوانان هه‌وڵیان دا له‌ كه‌شتییه‌كه‌ هه‌ڵبێن، بەلەمی ڕزگاربوونیان بۆ ده‌ریا شۆڕكرده‌وه‌ به‌ بیانووی ئه‌وه‌ی ده‌یانه‌وێ چه‌ند له‌نگه‌رێک دابخەن لە پێشەوەی کەشتیەکە. ³¹پۆڵس به‌ سه‌رپه‌ل و سه‌ربازه‌كانی وت: «ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌ له‌ كه‌شتییه‌كه‌دا نەمێنن ئێوه‌ش ڕزگارتان نابێت». ³²سه‌ربازه‌كان گوریسی كه‌شتیه‌كه‌یان بڕی و وازیان لێهێنا بكه‌وێتە نا ئاوەکە.³³کاتێ نزیک بوو ڕۆژ بێتەوە، پۆڵس تكای له‌ هه‌مووان كرد نان بخۆن، گوتی: «ئه‌مه‌ چواردە رۆژە و ئێوه‌ چاوه‌ڕوان و به‌رده‌وامن بێ ئه‌وه‌ی هیچ بخۆن. ³⁴بۆیه‌ تكاتان لێ ده‌كه‌م نان بخۆن، چونكه‌ ئه‌مه‌ بۆ ڕزگاربوونتانه‌. كه‌ستان تاڵێكی سه‌ری ناكه‌وێت». ³⁵پاشان نانێكی هه‌ڵگرت، و له‌به‌رده‌م هه‌مووان سوپاسی خودای كرد، ئینجا شکاندی و خواردی،³⁶هەموویان تێر بوون و خواردیان. ³⁷ژمارەی ئێمە لە کەشتییەکەدا دوو سەد و حەفتا و شەش کەس بوو. ³⁸دوای ئەوەی تێر بوون گەنمەکەیان فڕێدایە ناو دەریاوە بۆ ئەوەی باری کەشتییەکە سووکتر بکەن.³⁹كاتێ ڕۆژ‌بووه‌وه‌، نەیاندەتوانی وشکانی و دەریا لێک جیابکەنەوە، به‌ڵام كه‌نداوێكیان بینی كه‌ناری هه‌بوو، بڕیاریان دا ئەگەر بتوانن كه‌شتییه‌كه‌ به‌ره‌و ئه‌وێ ببه‌ن. ⁴⁰ئینجا له‌نگه‌ره‌كانیان پساند و وازیان لێهێنا نوقم ببن، له‌ هه‌مان كات گوریسی سه‌وڵه‌كانی ئاراسته‌كردنیان شل كرد و چارۆگه‌یان بۆ با هه‌ڵكرد، و به‌ره‌و كه‌ناره‌كه‌ ڕۆیشتن. ⁴¹بەڵام کەشتییەکە گەیشتە شوێنێک کە ئاوی کەم بوو لە نێوان دوو تەنکە ئاو. بۆیە لەگەڵیدا تا کەنار ڕۆیشتن کە پێشی کەشتیەکە لە جووڵە کەوت، لە کاتێکدا پشتی کەشتییەکەی هەڵوەشایەوە بەهۆی توندوتیژی شەپۆلەکانەوە.⁴²بڕیاری سه‌ربازه‌كان ئه‌وه‌بوو كه‌ به‌ندكراوان بكوژن نه‌وه‌ک كه‌سیان مه‌له‌ بكات و هه‌ڵبێت. ⁴³به‌ڵام سه‌رپه‌له‌كه‌ ده‌یویست پۆڵس ڕزگار بكات، بڕیارەکەیانی ڕاگرت، فه‌رمانی دا ئه‌وانه‌ی ده‌توانن مه‌له‌ بكه‌ن با یه‌كه‌مجار ئه‌وان خۆیان فڕێده‌ن و بگه‌نه‌ وشكانی. ⁴⁴ئه‌وانی دیكه‌ش هه‌ندێكیان به‌ ته‌خته‌ و هه‌ندێكیان به‌ پارچه‌كانی كه‌شتییه‌كه‌. ئیتر هه‌موو به‌ سه‌لامه‌تی گه‌یشتنه‌ وشكایی.

Chapter 28

¹دوای ئەوەی ڕزگارمان بوو زانیمان ئەو کەناراوەی کە گەیشتینە ئەوێ دوورگەی ماڵتایە. ²خەڵکی ئەو دوورگەیە بە میهرەبانییەکی زۆرەوە پێشوازییان لێکردین. کاتێک باران دەباری و کەش و هەوا سارد بوو، ئاگرێکیان بۆ داگیرساندین و پێشوازییان لێکردین.³پۆڵس دارەکانی کۆکردەوە و فڕێیدایە ناو ئاگرەکەوە ولەناکاو بەهۆی گەرما مارێکی ژەهراوی لە دارەکە هاتە دەرەوە و دای بە دەستیەوە . ⁴ئینجا خەڵکی ماڵتا مارەکەیان بینی کە بە دەستیەوە دابوو، بە یەکتریان گوت:« ئەم پیاوە دەبێ بکوژ بێت، چونکە دوای ئەوەی لە دەریا ڕزگاری بوو دادپەروەری نەیهێشت بژی».⁵بەڵام پۆڵس مارەکەی فڕێدایە ناو ئاگرەکەوە بەبێ ئەوەی زیانی پێ بگەیەنێت. ⁶چاوەڕێی ئەوە بوون جەستەی هەڵئاوسێت یان لەناکاو بمرێت. زۆر چاوەڕێیان کرد، بێ ئەوەی هیچ زیانێکی پێ بگات، بۆیە بۆچوونیان لەبارەیەوە گۆڕی و گوتیان: «ئەو خودایە!»⁷لە نزیک کەنارەکە کە لەوێ دابەزین کێڵگەکانی فەرمانڕەوای دوورگەکە، پۆبلیۆس بوو، بانگهێشتی کردین و بۆ ماوەی سێ ڕۆژ میوانداری کردین. ⁸باوکی پۆبلیۆس لە جێگادا بوو بەهۆی تا و سکچوونی توندەوە نەخۆش بوو. پاشان پۆڵس سەردانی کرد و نزای کرد و دەستەکانی لەسەر دانا، چاکی کردەوە. ⁹پاشان هەموو نەخۆشەکانی دیکەی ئەو دوورگەیەش هاتن و چاکبوونەوە. ¹⁰چەندین دیارییان پێداین، لە کاتی ڕۆشتندا ئەو شتانەیان بۆ دابین کردین کە پێویستمان بوو بۆ گەشتەکەمان.¹¹دوای سێ مانگ لە ئەسکەندەریەوە بە کەشتییەکەوە بەڕێکەوتین، وێنەی دووانە (واتە دوانە)مان پێبوو، کە زستانی لە ماڵتا بەسەر بردبوو. ¹²کاتێک گەیشتینە شاری سیراکیوز سێ ڕۆژ لەوێ بووین،¹³پاشان بە کەشتی ڕۆیشتین و بە پێ لە کەنارەکەوە تا گەیشتینە شاری ریگیۆن. ڕۆژی دواتر بای باشوور هەڵیکرد و بە دوو ڕۆژ گەیشتینە شاری پوتیۆلی. ¹⁴لەوێ هەندێک برامان دۆزیەوە، داوایان لێکردین حەوت ڕۆژ لەگەڵیان بەسەر بەرین. و بەم شێوەیە گەیشتینە ڕۆما. ¹⁵کاتێک براکان هەواڵی هاتنی ئێمەیان بیست، هاتنە دەرەوە بۆ گۆڕەپانی ئەپیۆس و لە سێ میوانخانەکەدا پێشوازیان لێکردین. کاتێک پۆڵس ئەوانی بینی سوپاسی خودای کرد و هانی دان.¹⁶کاتێک چووینە ناو ڕۆما سەرپەلەکە ڕێگەی بە پۆڵس دا لە ماڵێکی تایبەتدا بمێنێتەوە ولەگەڵ سەربازێک کە پاسەوانی دەکرد. پۆڵس لە ڕۆما لە ژێر چاودێریدا وتاری دەدا ¹⁷دوای سێ ڕۆژ پۆڵس بانگەوازی بۆ کەسایەتییە دیارەکانی یەهودیەکان کرد و پێی گوتن: «ئەی برایان،هەرچەندە هیچ شتێکی خراپم لە گەڵ گەل، و ڕێوڕەسمی باوباپیرانمان نەکردووە، بەڵام لە یۆرشەلایم زیندانیکرام و ڕادەستی ڕۆمانییەکان کرام، ¹⁸لێپرسینەوەیان لەگەڵدا کردم و دەیانویست ئازادم بکەن، چونکە هیچ شتێک نەبوو بەوەی شایستەی لە سێدارەدان بم.¹⁹بەڵام یەهودییەکان ناڕەزایەتیان دەربڕی، بۆیە ناچار بووم داوای پێداچوونەوە لە قەیسەر بکەم. ئەمە بەو مانایە نییە کە من گلەیی لە هاونیشتمانیانم دەکەم. ²⁰هەر بۆیە داوام کرد بتابینم و قسەتان لەگەڵ بکەم؛ چونکە من بەم زنجیرە بەستراومەتەوە لە پێناو هیوای یەسرائیل».²¹گوتیان: «لە یەهودیاوە هیچ پەیامێکمان لەبارەی ئێوەوە پێنەگەیشتووە، هیچ نێردراوێک لە برایانمانەوە نەهات هیچ شتێکمان پێ بڵێت، یان گلەیی لە تۆ بکات. ²²بەڵام ئێمە بە گونجاوی دەزانین بۆچوونی تۆ ببیستن، چونکە دەزانین کە خەڵک لە هەموو شوێنێک دژایەتی ئەم رێبازە دەکەن!»²³بۆیە کاتێکیان بۆ کۆبوونەوەیەکی داهاتوو دیاری کرد، کە تێیدا لەگەڵ زۆر کەس هاتنە ماڵی پۆڵس. بۆیە لە بەیانییەوە تا ئێوارە شایەتی بۆ دەدان، بابەتەکانی شانشینی خودای بۆ ڕوون دەکردنەوە و هەوڵی دەدا بابەتەکانی تایبەت بە یەشوایان پێ بسەلمێنێت بە پشت بەستن بە تەوڕاتی موشە و پەرتووکی پێغەمبەران. ²⁴هەندێکیان بە قسەکانی بڕوایان دەکرد، و هەندێکیان بڕوایان نەدەکرد.²⁵بۆیە لە نێوان خۆیاندا ناکۆک بوون، و ڕۆیشتن دوای ئەوەی پێی گوتن: «گیانی پیرۆزراستی دەکرد کاتێک لە ڕێگەی ئیشایا پێغەمبەرەوە بە باوباپیرانتانی گوت: ²⁶بڕۆنە لای ئەم گەلە و پێیان بڵێن: دەبیستن بەڵام تێناگەن! وە دەڕوانن، بەڵام نایبینن!²⁷چونكه‌ دڵی ئه‌م گه‌له‌ ڕه‌ق بووه‌، گوێیان گران بووه‌، چاویان نوقاندووه‌، نه‌وه‌ک به‌ چاویان ببینن وبه‌ گوێیان ببیستن، به‌ دڵیان تێبگه‌ن و بگه‌ڕێنه‌وه‌، منیش چاكیان بكه‌مه‌وه‌!»²⁸پۆڵس لە کۆتایی قسەکانیدا گوتی: «کەواتە بزانن کە خودا ئەم ڕزگاربوونەی خۆی بۆ گەلانی دیکە ناردووە، ئەوانیش گوێی لێدەگرن!» ²⁹کاتێک ئەم قسانەی گوت، یەهودییەکان ڕۆیشتنە دەر و بە توندوتیژی مشتومڕیان دەکرد.³⁰پۆڵس دوو ساڵی تەواو لەو خانووەدا ژیا کە بەکرێی گرتبوو، پێشوازی لە هەموو ئەوانە دەکرد دەهاتن بۆ سەردانی ، ³¹مزگێنی بە شانشینی خودا دەدا، وبابەتەکانی تایبەت بە پەروەردگار یەشوای مەسیحی فێر دەکرد بە هەموو بوێرییەک و بەبێ بەربەست.

Romans

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە خزمەتکاری یەشوای مەسیح، نێردراو و بانگکراو و تەرخانکراو بۆ مزگێنی خودا، ²ئەو مزگێنییە خودا پێشتر بەڵێنی دابوو لە سەر زمانی پێغەمبەرەکانی لە نوسراوە پیرۆزەکاندا، ³ئەوە تایبەتە بە ڕۆڵەکەی ئەوەی لە نەوەی داڤید هات لەلایەنی جەستەییەوە؛⁴لە لایەنی گیانی پیرۆزییەوە، بەدەرکەوت کە ئەو ڕۆڵەی خودایە بەهێزی هەستانەوەکەی لەنێو مردووان. ئەو یەشوای مەسیحی پەروەردگارمانە ⁵کە بە ئەو و لە پێناوی ناوی ئەودا بەخشش و پەیاممان پێبەخشرا بۆ گوێڕایەڵی باوەڕ لە نێو هەموو گەلان، ⁶لە نێو ئەوانیشدا ئێوە بانگکراوی یەشوای مەسیحن.⁷بۆ هەموو خۆشەویستان و پیرۆزکراوانی خودا کە لە ڕۆمان. با بەخشش و ئاشتی لە خودای باوکمان و پەرەوەردگار یەشوای مەسیحەوە بۆ ئێوە بێت!⁸سەرەتا، بە یەشوای مەسیح سوپاسی خوداکەم دەکەم لەپێناو هەمووتان، لەبەر ئەوەی باوەڕتان لە هەموو جیهاندا باس دەکرێت. ⁹چونکە خودا ئەوەی بە گیانم خزمەتی دەکەم لە ڕاگەیاندنی مزگێنی ڕۆڵەکەی، ئەو شایەتمە کە چۆن ناوەستم لە یادکردنتان ¹⁰وە لە نزاکانمدا، هەمیشە دەپاڕێمەوە ڕەنگە ئێستا بتوانم بە خواستی خودا بۆ جارێکی دیکە بێمە لاتان.¹¹چونکە بەپەرۆشم بتانبینم، تاکو بەرەکەتی گیانیتان بۆ بهێنم بۆ چەسپاندنتان، ¹²تاکو یەکتری هانبدەین بەو باوەڕە هاوبەشە، باوەڕتان و باوەڕم.¹³پاشان برایان، نامەوێ لیتان بشارمەوە ، زۆر جار ویستم بێمە لاتان، تاکو لەنێو ئێوەشدا بەرهەمم هەبێت، وەک لەنێو نەتەوەکانی دیکە، بەڵام تائێستا بەربەستم هاتۆتە پێش ¹⁴بەڵام من قەرزاری یۆنانی و دەشتەکیم، داناکان و نەزانەکان. ¹⁵لە بەرئەوە، لەگەڵ هەموو ئەو شتانەی کە هەمە، زۆر بە پەرۆشم مزگێنی لەنێو ئێوەش بدەم ئێوەی خەڵکی ڕۆما.¹⁶شەرمم بە مزگێنی نیە، چونکە هێزی خودایە بۆ ڕزگاربوونی هەموو ئەوانەی باوەڕ دەهێنن، یەکەمجار بۆ یەهودیەکان پاشان بۆ یۆنانی. ¹⁷کە تێیدا ئەو ڕاستودروستیە ڕاگەریاندرا کە خودا لەسەر بناغەی باوەڕ دەیبەخشێت. ئەوەی بەرەو باوەڕ دەچێت، وەک نووسراوە: «ئەوەی بە باوەڕ بێتاوان دەبێت، بە باوەڕ دەژیێت».¹⁸تووڕەیی خودای لە ئاسمانەوە ڕاگەیاند لە سەر هەموو ئەو کارانەی کە خەلکی دەیکەن لە خراپەکاری و یاخیبونی ئەوانەی ڕاستی بە خراپە دادەپۆشن. ¹⁹ئەوەی لەبارەی خوداوە دەزانرێت لەلای ئەوان ڕوونە، لەبەر ئەوەی خودا بۆی دەرخستوون.²⁰ئەوەی لەبارەی خوداوە نابینرێت، توانا و ئەزەلی و خودایەتییەکەیەتی، کە لە دروستکردنی جیهانەوە، بەڕوونی دیارە ژیرێتی پەیان پێدەبات لە ڕێگەی دروستکراوەکانیەوە. تائەوەی مرۆڤ بێ بیانو مایەوە. ²¹لەگەڵ ئەوەی کە خودایان ناسی، بەڵام شکۆمەندیان نەکرد وەک خودا، و سوپاسیان نەکرد بەڵکو گەمژانە بیریان کردەوە و لەبەر گێلایەتی دڵیان تاریکبوو.²²وایان دادەنا کە دانان، بەڵام بوونە نەزان، ²³شکۆمەندی خودای زیندوویان گۆڕیەوە بە پەیکەر و وێنەی مرۆڤی لەناوچوو و باڵندە و چوارپێ و خشۆک.²⁴هەر لەبەر ئەوە خودا ڕادەستی کردن بە ، ئارەزووی دڵیان، بە گڵاوی، بۆ ئەوەی لە نێوان خۆیاندا سوکایەتی بە جەستەیان بکەن. ²⁵ئەوان ڕاستی خودایان گۆڕییەوە بە شتی پوچ، و ترسیان لە بەدیهێنراوەکان هەبوو پەرستیانن لەجیاتی بەدیهێنەریان، ئەوەی بۆ هەتاهەتایە پیرۆزە. ئامین!²⁶هەر لەبەر ئەم هۆکارەش خودا ڕادەستی ئارەزووە خراپەکانیانی کردن. مێینەکانیان بەکارهێنانی جەستەیان بە شێوازیکی سروشتی گۆڕی بۆ بەکارهێنانی شێوازێک کە پێچەوانەی سروشتیان بێت. ²⁷هەروەها نێرینەکانیش هەڵگەڕانەوە وازیان لە جووتبونی سروشتی لەگەڵ مێینەکان هێنا، گڕیان گرت لە ئارەزوو بۆ یەکتری، پیاو لەگەڵ پیاو بەدڕەوشتی دەکرد، جا لە خۆیاندا شایەنی وەرگرتنی سزای دادپەروەرانە بوون لەسەر گومڕا بوونیان.²⁸سەرەڕای ئەمەش نەیاندەویست لە ناسینی خودا بەردەوام بن، خودا ئەوانی دایە دەست هزرێکی لەکارکەوتوو کە توانای جیاکاری نیە، و بەرەو پیادەکردنی کاری نەشیاوی بردن.²⁹پڕبوون لە هەموو ناڕەوایی و خراپە و چاوچنۆکی و بەدکارییەک، لە ئیرەیی و کوشتن و دژایەتی و فێڵبازی و زیان بەخشی. ئەوانە زۆر دەڵێن، ³⁰بوختانکەرن، ڕقیان لە خودایە، شەڕفرۆشن، لووتبەرزن، خۆهەڵکێشن، پێشنیارکەرن بۆ خراپەکاری، گوێڕایەڵی دایک و باوکیان نین. ³¹تێگەیشتن لای ئەوان نیە و دڵسۆز نین، و بێ بەزەیین.³²ئەوان دەزانن دادگەری خودا دادپەروەرانەیە : ئەوانەی ئەو کارانە ئەنجامدەن شایەنی مردنن؛ لەگەڵ ئەوەشدا، دڵخۆشن بەوەی ئەنجامیان داوە.

Chapter 2

¹کەواتە، هیچ بیانوێکت نییە ئەی ئەو مرۆڤەی کە خەڵکی تاوانباردەکەی، ئینجا هەریەکێک بێت. خۆت تاوانباردەکەیت: چونکە تۆ بڕیار لەسەر هەمان ئەوکارانە دەدەیت کە خۆت دەیان کەیت. ²بەڵام ئێمە دەزانین بڕیاری خودا ڕاستە، لەسەر ئەوانەی ئەم جۆرە کارانە دەکەن، ئەوە بە گوێرەی ڕاستیەکەیە.³ئەی ئەو مرۆڤەی ئەوانە تاوانباردەکەیت کە ئەو جۆرە کارانە دەکەن خۆشت هەمان ئەو کارانە دەکەیت، پێت وایە لە لێپرسینەوەی خودا ڕزگارت دەبێت؟ ⁴یان سووکایەتی بە پشودرێژی و دەوڵەمەندی و میهرەبانی و ئارامی و خۆڕاگرییەکەی دەکەیت و نازانیت بەزەیی خودا هانت دەدات بۆ پاشگەزبوونەوە لە گوناهە کردن؟⁵بەڵام تۆ بەهۆی دڵڕەقیت و پاشگەزنەبوونەوەت، توڕەیی بۆ خۆت هەڵدەگریت بۆ ڕۆژی تووڕەیی، کە لەو ڕۆژەدا لێپرسینەوەی دادپەروەرانەی خودا ڕادەگەیەنرێت. ⁶چونکە هەریەکێک بەگوێرەی کارەکانیان پاداشت دەداتەوە. ⁷ژیانی هەتاهەتایی بۆ ئەوانەیە کە بەدوای شکۆمەندی و ڕێز و نەمریدا دەگەڕێن لە سەر کاری چاکە بەردەوام دەبن؛⁸وە تووڕەیی و ڕق بۆ ئەوانە دەبێت کە ڕەتیدەکەنەوە گوێڕایەڵی ڕاستی بن بەڵکو ملکەچی خراپەکاری دەبن. ⁹بەڵام ناخۆشی و تەنگانە لەسەر دەروونی هەموو مرۆڤێکە کە خراپەکاری دەکات، یەکەم یەهودیەکان پاشان یۆنانیەکان؛¹⁰شکۆمەندی و ڕێز و ئاشتی بۆ هەموو ئەوانەیە کەچاکە دەکەن یەکەم جار بۆ یەهودیەکان، پاشان بۆ یۆنانیەکان. ¹¹چونکە خودا لایەنگری ناکات. ¹²هەموو ئەوانەی کە تەوڕاتیان نیە و گوناهە دەکەن، هەر بە تەوڕات لەناودەچن؛ هەموو ئەوانەش کە لەژێر دەسەڵاتی تەوڕاتدان گوناهە دەکەن، بە تەوڕات تاوانبار دەکرێن.¹³چونکە ئەوانەی تەوڕات دەبیستن لەبەردەم خودا بێتاوان نین؛ بەڵکو ئەوانە بێتاوان دەکرێن کە کار بەتەوڕات دەکەن. ¹⁴کەواتە نەتەوەکان کە تەوڕاتیان نیە، کاتێک بە شێوەیەکی سروشتی ئەوەی لە تەوڕاتدا هەیە پەیڕەوی دەکەن، تەوڕاتێکن بۆخۆیان، لەگەڵ ئەوەشدا کە تەوڕات هی ئەوان نییە.¹⁵ئەوانە کڕۆکی ئەو تەوڕاتە پیشان دەدەن کە لە دڵیاندا نووسراوە، ویژدان و بیرکردنەوەکانیان لەناخیاندا شایەتی ئەوەن، هەندێک جار تۆمەتباریان دەکات، هەندێک جاریش بێ تاوانیان دەکات. ¹⁶لەو ڕۆژەدا کە خودا بەگوێرەی مزگێنی من، لەسەر دەستی یەشوای مەسیح، بڕیار لەسەر نهێنییەکانی خەڵک دەدات.¹⁷بەڵام، تۆ ئەوەی خۆت بە یەهودی ناودەبەیت؛ پشت بەتەوڕات دەبەستیت؛ وە شانازی بە خوداوە دەکەیت؛ ¹⁸بە گوێرەی ئەوەی لە تەورات فێربوویت ئەوە جیابکەرەوە کە باشترینە، ¹⁹وە متمانەت بەخۆت هەیە کە تۆ ڕێبەری نابیناکان و ڕووناکیت بۆ ئەوانەی لە تاریکیدان، ²⁰و سەرکۆنەکەری نەزانانەکانی، و مامۆستای منداڵانیت؛ تۆ لە تەوراتدا وێنەی زانیاری و ڕاستیەکەت هەیە؛²¹کەواتە تۆ، ئەی ئەوەی خەڵکی فێر دەکەیت، بۆ خۆت فێر ناکەیت؟ تۆ کە ئامۆژگاری دەکەیت دزی مەکەن، خۆت دزی ناکەیت؟ ²²تۆ کە دەڵێی داوێنپیسی مەکەن، خۆت داوێنپیسی ناکەیت؟ تۆ کە بتەکان ڕەتدەکەیتەوە، پەرستگاکان تاڵان ناکەیت²³تۆ ئەوەی کە شانازی بە تەوراتەوە دەکەیت، ئایا بە سەرپێچیکردنی تەوڕات سووکایەتی بە خودا ناکەیت؟ ²⁴چونکە «بە هۆی ئێوە لەناو نەتەوەکاندا کوفر بە ناوی خودا دەکرێت» هەروەک وەک نووسراوە.²⁵خەتەنەکردن ئەوکاتە سوودی دەبێت کە کار بە تەوڕات بکەیت. بەڵام ئەگەر سەرپێچی تەوڕاتت کرد، خەتەنەکردنت وەکو ئەوەیە کە خەتەنە نەکرابیت. ²⁶ئەگەر، خەتەنە نەکراوێک کار بە تەوڕات بکات، ئایا خەتەنە نەکراوییەکەی بە خەتەنەکراوی بۆ هەژمار ناکرێت؟ ²⁷ئەوەی کە بە سروشت خەتەنە نەکراوە، بەڵام تەوڕات پەیڕەو دەکات، تۆ تاوانبار دەکات کە پێچەوانەی تەوڕاتیت و لە کاتێکدا پەرتووک و خەتەنە کردنت هەیە.²⁸ئەوەی بە ڕواڵەت یەهودی بێت ئەوە یەهودی نیە، ئەوەی بە رواڵەت بە گۆشت خەتەنە کراوە بە خەتەنەکراوی هەژمار ناکرێت. ²⁹بەڵکو یەهودی ئەویە لەناخەوە یەهودی بێت، خەتەنەکردن ئەوەیە کە بە دڵ و بە گیان خەتەنە کرابێت نەک بە پیت. ئەوە لەلایەن خەڵکەوە ستایشی بۆنایەت بەڵکو لە خوداوە!

Chapter 3

¹کەواتە، یەهودیەکان چییان زیاترە؟ یاخود سوودی خەتەنە کردن چییە؟ ²لە هەموو لایەکەوە زۆرن، گرنگترینیان ئەوەیە کە وتەکانی خودا بەئەمانەت خراوەتە نێوان دەستیان.³کەواتە چی ڕوودەدات؟ ئەگەر هەندێکیان ناپاکییان لە ئەمانەتەکە کرد، ئایا ناپاکییان دڵسۆزی خودا پوچەڵ دەکاتەوە؟ ⁴نەخێر! بەڵام تا خودا ڕاستگۆبێت و هەموو مرۆڤێک درۆزن، هەروەک چۆن نووسراوە: «ئەی خودایە، تاکو لە قسەکانت ڕاست بیت و سەرکەوتوو بیت کاتێک بڕیاردەدەیت».⁵بەڵام ئەگەر ناڕەوایی ئێمە ڕاستودروستی خودا دەربخات، چی بڵێین؟ ئایا خودا نادادپەروەرە ئەگەر توڕەییەکەی دابەزێنێتە سەرمان؟ من لێرە بە تێڕوانینی مرۆڤ قسە دەکەم: ⁶هەرگیز! ئەگینا، خودا چۆن جیهان تاوانبار دەکات؟⁷بەڵام، ئەگەر درۆکانم ڕاستی خودا زیاتر دەربخات بۆ شکۆمەندی ئەو، ئیتر بۆچی تاوانبارم دەکەن وەک گوناهبارێک؟ ⁸ئایا ئەوە بوختان نیە بۆمان دەکەن وەک چۆن درۆمان بە دەمەوە دەکرێت و گوایە ئێمە وامان گوتوە: «با خراپە بکەین تا چاکەی بەدواوە بێت؟». ئەوانە تاوانبارکرنیان دادپەروەرانەیە.⁹کەواتە چی؟ ئایا ئێمەی یەهودی باشترین؟ نەخێر بە هیچ شێوەیەک! ئێمە لە ڕابردوودا یەهودیەکان و یۆنانیەکانمان بەوە تاوانبار دەکرد کە هەموویان لە ژێر دەسەڵاتی گوناهەدان، ¹⁰وەک ئەوەی نووسراوە: «هیچ یەکێک ڕاستودروست نییە، تەنانەت یەکێکیش. کەس لەوە ناگات.¹¹یەکێک نییە بە دوای خودادا بگەڕێت. ¹²هەموو خەڵک گومڕابوون، هەموویان بێسود بوون. یەکێک نییە چاکە بکات، تەنانەت یەکێکیش.¹³قوڕگیان گۆڕی کراوەیە؛ زمانیان ئامرازی فێڵکردنە؛ لێوەکانیان ژەهری مارە کوشندەکان دەشارنەوە؛ ¹⁴دەمیان پڕە لە نەفرەتی و تاڵی،¹⁵پێیان خێرایە بۆ خوێنڕشتن؛ ¹⁶وێرانەیی و نەهامەتی لە ڕێگایاندایە؛ ¹⁷بەلام ڕێگای ئاشتیان نەدەزانی؛ ¹⁸وە ترس لە خودا لەبەر چاو ناگرن».¹⁹ئێمە دەزانین کە هەرچی تەوڕات دەیڵێت ئاراستەی ئەوانە کراوە کە لەژێر دەسەڵاتی تەوڕاتن، بۆ ئەوەی هەموو دەمێک دابخرێت و هەموو جیهان بکەوێتە ژێر لێپرسینەوی خوداوە. ²⁰چونکە هیچ مرۆڤێک لەبەردەمیدا بەو کارانەی کە تەوڕات داوای دەکات بێتاوان نابێت. چونکە تەوڕات بۆ دەرخستنی گوناهەیە.²¹بەڵام ئێستا، ئەو ڕاستودروستییەی ڕاگەیاند کە خودا دەیبەخشێت، جیا لە تەوڕات، و شایەتی بۆدراوە لە تەوڕات و پێغەمبەرانەوە، ²²ئەو ڕاستودروستیە خودا دەیبەخشێت لەسەر بناغەی باوەڕە بە یەشوای مەسیح بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕ دەهێنن. بەبێ جیاوازی،²³لەبەر ئەوەی هەمووان گوناهیان کرد دەستەوەستان بون لە گەیشتن بەوەی خودا شکۆمەند بکەن. ²⁴ئەوان بەخۆڕایی بێتاوان کران، بە قوربانیەکەی یەشوای مەسیح.²⁵ئەو قوربانییەی خودا پێشکەشی کرد، لە ڕێگەی باوەڕەوە، بە خوێنی خۆی. ²⁶تاکو سەر ڕاستی خودا بە دەرکەوێت کاتێک بە لێبوردەییە خوداییەکەی چاوپۆشی لەو گوناهانە کرد کە لە ڕابردودا ڕوویان دابوو، تاکو لە سەردەمی ئێستادا سەر ڕاستیەکەی بەدەرکەوێت: بۆیە بەدەرکەوت کە سەرڕاستە، ئەوانەش بێتاوان دەکرێن کە باوەڕ بە یەشوا دێنن.²⁷کەواتە، کوا شانازیەکە؟ پووچەڵ کراوەتەوە! وە لەسەر چ بناغەیەک؟ لەسەر بناغەی کردار؟ نەخێر، بەڵکو لەسەر بناغەی باوەڕ، ²⁸چونکە گەیشتوینە ئەو ئەنجامەی کە مرۆڤ بە باوەڕ بێتاوان دەبێت، دوور لەو کارانەی کە لە تەوڕات داواکراون.²⁹ئایا خودا تەنها خودای یەهودیەکانە؟ ئایا خودای نەتەوەکانیش نییە؟ بەڵێ، ئەو خودای نەتەوەکانیشە، ³⁰لەبەر ئەوەی خودا یەکە خەتەنە کراو و خەتەنە نەکراو لەسەر بناغەی باوەڕ بێتاوان دەکات.³¹کەواتە، ئایا ئێمە بە باوەڕ تەوڕات پووچەڵ دەکەینەوە؟ دوور بێت لێمان، بەڵکو ئێمە بەو تەوڕات پشتراست دەکەینەوە.

Chapter 4

¹ئێستا، چی بڵێین دەربارەی ئەڤراهام کە بە پێی جەستە باوکمانە؟ چی دۆزرایەوە؟ ²ئەگەر ئەڤراهام لەسەر بناغەی کارەکانی بێتاون بوایە، ئەوا مافی خۆی بوو شانازی بکات، بەڵام نەک لەبەردەمی خودا. ³چونکە پەرتوک چی دەڵێت؟ «ئەڤراهام باوەڕی بە خودا هێنا ئەوەشی بە ڕاستودروستی بۆ دانرا».⁴ئەوەی کار دەکات‏، کرێیەکەی بە بەخشش بۆ هەژمار ناکرێت، بەڵکو ئەوە مافی خۆیەتی. بەڵام ئەوەی کار ناکات ⁵بەڵکو باوەڕی بە ئەو هەیە کە تاوانبار بێتاوان دەکات، باوەڕەکەی بە ڕاستودروستی بۆ هەژماردرکرێت.⁶هەروەک چۆن داڤید خۆزگە دەخوازێت بەو مرۆڤەی کە خودا بەبێ کردار بە ڕاستودروست هەژماری دەکات، کە دەڵێت: ⁷«خۆزگە دەخوازرێت بە ئەوانەی گوناهەکانیان بەخشراوە. ⁸خۆزگەدەخوازرێت بەو پیاوەی پەروەردگار گوناهەکانی هەژمارناکات!»⁹ئایا ئەو خۆزگە خواستنە تەنها بۆ ئەوانەیە کە خەتەنە کراون، یان بۆ ئەوانەشەکە خەتەنە نەکراون بەهەمان شێوە؟ ئێمە دەڵێین ئەڤراهام بەباوەڕ بێتاوانکرا. ¹⁰ئەوەی لە چی کاتێکدا بۆ هەژمار کرا؟ دوای خەتەنەکردن یان پێش خەتەنەکردن؟¹¹پاشان ئەڤراهام نیشانەی خەتەنەکردنی وەرگرت، مۆر درا لە ڕاستودروستیەکەی کە بە باوەڕ بەدەستی هێنابوو لەو کاتەی خەتەنە نەکرابوو، تاکو ببێتە باوکی هەموو ئەو خەتەنە نەکراوانەش کە باوەڕیان هێناوە بە ڕاستودروستی بۆیان هەژمارکراوە، ¹²وە باوکی ئەو خەتەنەکراوانەش کە پێشتر خەتەنە نەکرابوون، بەڵکو بە شوێن پێی ئەو باوەڕەدا بڕۆن کە ئەڤراهامی باوکمان هەیبوو لەو کاتەی هێشتا خەتەنە نەکرابوو.¹³جا ئەو بەڵێنەی بە ئەڤراهام و نەوەکەی درا کە ببنە میراتگری جیهان، لەسەر بناغەی ئەو ڕاستودروستیە بوو کە لە ڕێگای باوەڕەوە دێت، ¹⁴ئەگەر خەڵکی بەهۆی تەوڕات میراتگر بوونایە، باوەڕ بێسود دەبوو و بەڵێنەکە دەشکێنرا. ¹⁵چونکە تەوڕات توڕەیی لێدەکەوێتەوە؛ ئەگەر تەوڕات نەبوایە سەرپێچی ڕووی نەدەدا.¹⁶چونکە بەڵێنەکە لەسەر بناغەی باوەڕ بوو، تاکو بەبەخشش هەژمار بکرێت، ببێتە دڵنیایی بۆ هەموو نەوەکانی: بۆ ئەوانەش کە خاوەنی تەوڕات نین، ئەوانەی باوەڕەکەیان وەک ئەڤراهامە. چونکە باوکی هەموومانە، ¹⁷وەک نووسراوە: «تۆم کردە باوکی زۆر لە نەتەوەکان.» (ئەو باوکی ئێمەیە) لە پێش چاوی ئەو خودایەی کە باوەڕی پێی هەبوو، کە مردووان زیندوو دەکاتەوە و ئەوەی هەموو شتێکی لە نەبوونەوە هێنایە بوون.¹⁸هەرچەندە بێ هیوابوو، بەڵام ئەڤراهام باوەڕی وابوو کە دەبێتە باوکی زۆر لە نەتەوەکان، بەگوێرەی ئەوەی پێی گوترابوو: «نەوەکەت بەو شێوەیە زۆر دەبێت». ¹⁹باوەڕی لاواز نەبوو کە بینی جەستەی مردووە، کە نزیک بۆتەوە لە تەمەنی سەد ساڵی، و سارای هاوسەریشی بە هەمان شێوە منداڵدانی مردبوو؛²⁰بێباوەڕ نەبوو و گومانی لە بەڵێنی خودا نەکرد، بەڵکو باوەڕی بەهێزبوو، بۆیە خودای شکۆمەند کرد. ²¹بە تەواوی دڵنیابوو ئەوەی خودا بەڵێنی پێداوە، دەتوانێت بیکات؛ ²²بۆیه ئەوەشی بە ڕاستودروستی بۆ هەژمارکرا.²³وەک نووسراوە ئەوەی بە ڕاستودروستی بۆ هەژمارکرا، تەنها لەبەر ئەو نا، ²⁴بەڵکو لە پێناوی ئێمەش، بۆ ئێمە وا هەژماردەکرێت کە باوەڕمان هێناوە، بەوەی یەشوای پەروەردگارمانی لە مردن هەستاندەوە ²⁵ئەوەی لەبەر گوناهەکانمان ڕادەستی مردن کرا و لە پێناو بێتاوانکردنمان هەستایەوە.

Chapter 5

¹لەگەڵ ئەوەی ئێمە لەسەر بناغەی باوەڕ بێتاوان بووین، لەگەڵ خودا ئاشت بووینەوە بە پەروەردگارمان یەشوای مەسیح. ²هەروەها بەو باوەڕەوە چووینە ناو ئەو بەخششە کە ئێستا تێیدا نیشتەجێین؛ ئێمە شانازی بەو هیوایە دەکەین و چێژ دەبینین بە شکۆمەندی خودا.³نەک هەر ئەوە، بەڵکو لەناو تەنگانەشدا شانازی دەکەین، دەزانین تەنگانە خۆڕاگری بەرهەم دەهێنێت، ⁴خۆڕاگری وامان لێ دەکات سەرکەوتوو بین لە تاقیکردنەوە، سەرکەوتنیش هیوامان پێدەبەخشێت، ⁵هیواش بێ ئومێدمان ناکات، چونکە خودا خۆشەویستی خۆی ڕشتە ناو دڵمانەوە بە گیانە پیرۆزەکە کە پێی بەخشین.⁶کاتێک هێشتا لاواز بووین، مەسیح لە کاتی دیاریکراودا بۆ سەرپێچی کاران مرد. ⁷ئەستەمە یەکێک لە پێناو یەکێکی ڕاستودروست بمرێت، بەڵکو ڕەنگە یەکێک بوێری ئەوەی هەبێت لە پێناو یەکێکی چاک بمرێت.⁸بەڵام خودا خۆشەویستی خۆی بۆ ئێمە سەلماند، لە کاتێکدا ئێمە هێشتا گوناهبار بووین، ⁹مەسیح لە جیاتی ئێمە مرد. ئێستا بە خوێنی ئەو بێتاوانکراین، وە چەندە زیاتر بەئەو ڕزگارمان دەبێت لەو تووڕەییەی کە لە داهاتودا دێت!¹⁰لە پێشتر، ئێمە دوژمن بووین، بە مردنی ڕۆڵەکە لەگەڵ خودا ئاشت بوینەوە، چەندە زیاتر بە ژیانی ئەو ڕزگارمان دەبێت دوای ئەوەی ئاشت بووینەوە! ¹¹تەنها ئەوە نا، بەڵکو شانازی بە خوداوە دەکەین، بە پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، کە ئێستا بە ئەو ئاشتەواییمان بە دەست هێناوە.¹²لەبەر ئەمە، وەک چۆن گوناهە لە ڕێگەی یەک مرۆڤەوە هاتە ناو جیهان، و بە هاتنە ناوەوەی گوناهە مردنیش هاتە ناوەوە، بە هەمان شێوە مردن بۆ هەموو مرۆڤەکان هات، چونکە هەموویان گوناهەیان کرد. ¹³گوناهه پێش هاتنی تەوڕات لە جیهاندا بەربڵاو بوو. بەڵام گوناهە تۆمار نەدەکرا، چونکە تەوڕات بوونی نەبوو.¹⁴بەڵام مردن، لە ئادەمەوە تا موشە فەرمانڕەوایی کردووە، تەنانەت بەسەر ئەو کەسانەی کە گوناهێکی هاوشێوەی سەرپێچی ئادەمیان نەکردووە، ئەوەش هێمای ئەو کەسانەیە کە لە پاش ئەو دێن. ¹⁵بەڵام کاریگەری سەرپێچی وەک کاریگەری بەخششەکە نییە! چونکە ئەگەر زۆر کەس بەهۆی سەرپێچی یەک مرۆڤەوە مردن، بەڵام چەندە زیاتر لە ڕێگەی یەک مرۆڤەوە کە یەشوای مەسیحە بەخششی خودا بەخشرا بەبێ بەرامبەر.¹⁶پاشان کاریگەری گوناهی یەکێک وەک کاریگەری دیارییەکە نییە! تاوانبارکردن لە ئەنجامی یەک سەرپێچیدا دەبێتە هۆی لێپرسینەوە. سەبارەت بە کاری بەخشش، لە سەرپێچی زۆرەوە بێتاوانی هێنایە کایەوە. ¹⁷مادام مردن بە سەرپێچی یەک مرۆڤ فەرمانڕەوایی کرد، چەندە زیاتر بە یەک یەشوای مەسیح کە فەرمانڕەوایی ژیان دەکات، بۆ ئەوانەی بەخششێکی زۆری ڕاستودروستی بێبەرامبەر بەدیاری وەردەگرن.¹⁸بۆیە وەک چۆن سەرپێچییەک سزای بۆ هەموو مرۆڤەکان هێنا، بە هەمان شێوە یەک ڕاستودروستی بێتاوانی دەهێنێت کە دەبێتە هۆی ژیان بۆ هەموو مرۆڤەکان. ¹⁹هەر بەهەمان شێوە بە سەرپێچی یەکێک زۆر کەس گوناهبار کران، بە هەمان شێوە بە گوێڕایەڵی یەکێک زۆر کەس بێتاوان دەکرێن.²⁰تەوڕات بۆ دەرخستنی زۆریی سەرپێچی هاتە ئاراوە. بەڵام، لەو شوێنانەی کە گوناهە زۆرە، بەخشش زۆر زیاترە، ²¹بەجۆرێک کە وەک چۆن گوناهه لە ڕێگەی مردنەوە فەرمانڕەوایی کرد، بە هەمان شێوە بەخشش فەرمانڕەوایی دەکات لەسەر بناغەی ڕاستودروستی، کە بەرەو ژیانی هەتاهەتایی دەچێت بە یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان.

Chapter 6

¹کەواتە چی دەڵێین؟ ئایا بەردەوامبین لە گوناهەکردن تا بەخشش زۆر بێت؟ ²نەخێر! ئێمە مردین سەبارەت بەگوناهە، ئیتر بۆچی تێیدا بژین؟ ³یان لێتان شاردراوەتەوە کە ئێمە هەموومان، بە لە ئاوهەڵکێشانمان لەگەڵ مەسیحی یەشوا یەکمانگرت، بە لە ئاوهەڵکێشانەکەمان یەکمانگرت لە مردنەکەیدا؟⁴بە هۆی ئەوەوە ئێمە بە لەئاو هەڵکێشان بۆ مردن لەگەڵیدا نێژراین، هەر وەک چۆن مەسیح بە شکۆمەندی باوک لە مردن هەستایەوە، بە هەمان شێوە ئێمەش لە ژیانێکی نوێدا بژین. ⁵مادام ئێمە لە مردنێکی هاوشێوەی مردنەکەی لەگەڵیدا یەکمانگرت، لە هەستانەوەشی لەگەڵیدا یەکدەگرین.⁶ئێمە ئەوە دەزانین: مرۆڤە کۆنەکە تیاماندا لەگەڵی لە خاچ دراوە، بۆ ئەوەی جەستەی گوناهبارمان لەناوبچێت، تاکو چیتر بە کۆیلەی گوناهە نەمێنینەوە. ⁷چونکە ئەوەی بمرێت، لە گوناهە ئازاد ئازاد دەبێت.⁸مادام لەگەڵ مەسیح مردین، باوەڕمان وایە کە لەگەڵیدا دەژین، ⁹چونکە دڵنیاین کە مەسیح لە مردن هەستاوەتەوە، بۆ جاری دووەم نامرێت، بۆیە لەمەودوا مردن دەسەڵاتی بەسەریدا نییە.¹⁰چونکە یەکجار لە پێناو گوناهەدا مرد؛ بە ژیانی، بۆ خودا دەژی. ¹¹بە هەمان شێوە ئێوەش خۆتان بە مردوو دابنێن سەبارەت بە گوناهه و زیندوو بۆ خودا لە یەشوای مەسیحدا.¹²بۆیە، مەهێڵن گوناهه دەست بەسەر جەستەی لەناو چووتان بگرێت بە ئارەزوی خۆی بەڕێوەتان ببات. ¹³ئەندامەکانتان وەک چەکێک پیشکەشی گوناهە مەکەن، بەڵکو خۆتان پێشکەش بە خودا بکەن وەک هەستاوەی نێو مردووان، با ئەندامەکانتان بۆ خودا چەکی ڕاستودروستیبێت. ¹⁴باگوناهه بەسەرتاندا زاڵ نەبێت، چونکە ملکەچی تەوڕات نین، بەڵکو بەخشش.¹⁵ئێستا چی؟ ئایا گوناهه بەکەین چونکە ملکەچی تەوڕات نین بەڵکو بەخشش؟ نەخێرا! ¹⁶ئایا نازانن کاتێک خۆتان وەک کۆیلە ملکەچی یەکێک دەکەن، دەبنە کۆیلەی ئەوەی ملکەچن بۆی: جا بۆ گوناهە کە بەرەو مردنە، یان بۆ گوێڕایەڵی کە بەرەو ڕاستودروستیە؟¹⁷بەڵام سوپاس بۆ خودا، ئێوە پێشتر کۆیلەی گوناهە بوون، لە دڵەوە ملکەچی ئەو شێوە فێرکردنە بوون کە پێتان سپێردراوە. ¹⁸ئێستاش، لە گوناهە ئازاد بوون، بوونە خزمەتکاری ڕاستودروستی.¹⁹وەک مرۆڤ لەبەر لاوازی جەستەتان قسە دەکەم. وەک چۆن پێشوتر ئەندامەکانی لەشتان وەک کۆیلەی گڵاوی و خراپە پێشکەشی خراپە کرد، ئێستاش ئەندامەکانتان وەک کۆیلەی ڕاستودروستی لە خزمەتی پیرۆزیدا پێشکەش بکەن. ²⁰چونکە کاتێک کۆیلەی گوناهە بوون، سەبارەت بە ڕاستودروستی ئازاد بوون. ²¹بەڵام لەو کاتەدا چیتان بەرهەم هێنا جگە لەو شتانەی کە ئێستا پێی شەرمازارن، ئەنجامیان جگە لە مردن هیچی تر نییە؟²²بەڵام ئێستا، کە لە گوناهه ئازاد بوون و بوونە خزمەتکاری خودا، بەرهەمتان بۆ پیرۆزیە، کە چارەنووسەکەی ژیانی هەتاهەتاییە. ²³چونکە کرێی گوناهه مردنە، بەڵام دیاری خودا ژیانی هەتاهەتاییە لە مەسیحی یەشوای پەروەردگارماندا.

Chapter 7

¹ئەی برایان ئایا ئەوە لە ئێوە شاراوەیە، من قسە لەگەڵ ئەوانە دەکەم لە تەوڕات دەزانن، چونکە تەوڕات دەسەڵاتی بەسەر مرۆڤدا هەیە تا ئەو کاتەی لە ژیاندا بێت؟²تەوڕات ژنی مێرددار بە مێردەکەیەوە دەبەستێتەوە تا مێردەکەی لە ژیاندا بێت. بەڵام ئەگەر مێردەکە مرد، ئەوا تەوڕات ئازادی دەکات. ³بۆیە تا مێردەکە لە ژیاندا بێت بە داوێنپیس دادەنرێت ئەگەر هاوسەرگیری لەگەڵ پیاوێکی دیکە بکات. بەڵام ئەگەر مێردەکە بمرێت، ئەوا لە تەوڕات ئازاد دەبێت، و ئەگەر لەگەڵ پیاوێکی دیکە هاوسەرگیری بکات ئەوە نابێتە داوێنپیس.⁴بەهەمان شێوە ئێوەش، ئەی براکانم، چونکە بەهۆی جەستەی مەسیح کە مرد، ئێوەش مردن سەبارەت بەتەوڕات، بۆ ئەوەی ببنە هی یەکێکیتر، هی خودی مەسیح ئەوەی لە نێو مردوان هەستایەوە، تاکو بیینە بەروبوومی خودا. ⁵کاتێک لە جەستەدا بووین، خولیای ئەو گوناهانە بووین کە لە تەوڕات ڕاگەیەندرابوون، لە ئەندامەکانماندا کارا بوون، تاکو مردن بەرهەم بهێنین.⁶بەڵام ئێستا، ئێمە لە تەوڕات ئازاد بووین، مردین سەبارەت بەو شتەی کە ئێمەی کۆت و بەند کردبوو، بۆ ئەوەی بتوانین ببینە خزمەتکارێک کە گونجاو بێت لەگەڵ ڕێسای گیانە نوێیەکە، نەک بە ڕێسای نووسراوی کۆن.⁷کەواتە، چی دەڵێین؟ ئایا تەوڕات گوناهەیە؟ نەخێر! بەڵام من گوناهم نەدەناسی تەنها لە ڕێگەی تەوڕاتەوە نەبێت. من لەبارەی ئارەزوەوە هیچم نەدەزانی ئەگەر تەوڕات نەی گوتبا: «ئارەزوو مەکە!» ⁸بەڵام گوناهه ئەو ڕاسپاردەی لەمندا قۆستەوە و هەموو ئارەزوێکی لە مندا وروژاند. ئەگەر تەوڕات نەبوایە، گوناهه مردبوو.⁹سەبارەت بە من پێشتر دابڕاو لە تەوڕات دەژیام؛ بەڵام کاتێک تەوڕات هات، گوناهه ژیا، ¹⁰منیش مردم. وە ئەو ڕاسپاردەی کە بەرەو ژیان دەچێت منی بەرەو مردن برد.¹¹چونکە گوناهه ئەو ڕاسپاردەی قۆستەوە، فریوی دام و منی پێکوشت. ¹²کەواتە تەوڕات پیرۆزە، ڕاسپاردەکەش پیرۆزە، دادپەروەر و چاکە.¹³ئایا ئەوەی چاکە بۆ من بۆتە مردن؟ نەخێرا! بەڵام گوناهە، بۆ ئەوەی نیشانی بدات کە گوناهەیە، مردنی بۆ من بەرهەم هێنا بەهۆی ئەوەی چاکە، گوناهە بەڕاستی هەڵەیە بە هۆی راسپاردەکەوە. ¹⁴چونکە ئێمە دەزانین کە تەورات گیانییە؛ بەڵام من جەستەم وەک کۆیلە فرۆشراوە بە گوناهە.¹⁵کەواتە ئەوەی دەیکەم هیچ دەسەڵاتم بەسەریدا نیە: ئەوەی دەمەوێت نایکەم، و ئەوەی ڕقم لێیەتی دەیکەم. ¹⁶مادام ئەوە دەکەم کە نامەوێت، چاکی تەوڕات پشت ڕاست دەکەمەوە.¹⁷کەواتە، ئێستا، ئەوانەی دەیان کەم من نیم، بەڵکو ئەو گوناهەیەی لەمندا نیشتەجێیە. ¹⁸من دەزانم، لەمندا واتا لەجەستەمدا، چاکە نیشتەجێ نیە : مەگەر چاکەم بوێت، ئەوا لەبەردەستمدایە؛ ئەوەی دەمەوێ بیکەم ناتوانم بیکەم.¹⁹من ئەو چاکەیە ناکەم کە دەمەوێت؛ بەڵام ئەو خراپەیەی کە نامەوێت دەیکەم. ²⁰بەڵام، ئەگەر ئەوەی نامەوێت بیکەم، ئیتر ئەوە من نیم کە دەیکەم، بەڵکو ئەو گوناهەیە کە لە مندا دەژی. ²¹کەواتە، خۆم وا دەبینم، ئەوەی دەمەوێت ئەوەیە کاری چاکە بکەم، بۆ ملکەچی یاساکە:²²من خراپەم لایە. چونکە، بەگوێرەی مرۆڤی ناوەوەم، بە تەوڕاتی خودا دڵشادم. ²³بەڵام لە ئەندامەکانمدا یاسایەکیتر دەبینم کە دژی ئەو تەوڕات شەڕ دەکات و کە هزرم دەیەوێت، و دەمکاتە دیلی یاسای گوناهه کە لە ئەندامەکانمدایە.²⁴چەند مرۆڤێکی بەدبەختم! کێ لەو جەستەیەی مەرگ ئازادم دەکات؟ ²⁵سوپاس بۆ خودا بە یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان! کەواتە، من خۆم لە ڕوانگەی هزرەوە، وەک خزمەتکار خزمەتی تەوڕاتی خودا دەکەم؛ بەڵام بە جەستە، وەک بەندە خزمەتی یاسای گوناهە دەکەم.

Chapter 8

¹کەواتە ئێستا ئەوانەی لە مەسیحی یەشوادان ئیتر تاوانبارناکرێن. ²چونکە یاسای گیانی ژیان لە مەسیحی یەشوا لە یاسای گوناهه و لە مردن ئازادی کردووم.³تەوڕات نەیتوانی ڕزگارمان بکات بەهۆی لاوازی سروشتی گوناهبارمانەوە، بۆیە خودا ئەوەی کرد کە تەوڕات نەیتوانی بیکات. ڕۆڵەکەی بە جەستەیەکی هاوشێوەی جەستەیەی گوناهباران نارد کۆتایی هاتنی دەسەڵاتی گوناهەی بەسەر ئێمەدا ڕاگەیاند بە بەخشینی ڕۆڵەکەی وەک کەفارەتێک بۆ گوناهەکانمان. ⁴بۆ ئەوەی ئەو ڕاستودروستییەی کە تەوڕات بەدوایدا دەگەڕێت، لە ئێمەدا بەدی بهێنرێت، کە بەجەستە ناڕۆین بەڵکو بە گیانەکە. ⁵چونکە ئەوانەی بەگوێرەی جەستەن گرنگی بە شتە جەستەییەکان دەدەن، بەڵام ئەوانەی بە گوێرەی گیانەکەن گرنگی بە شتە گیانیەکان دەدەن.⁶گرنگیدان بەجەستە مردنە؛ بەڵام گرنگیدان بە گیانەکە ژیان و ئاشتیە. ⁷چونکە گرنگیدان بە جەستە دوژمنایەتییە لەگەڵ خودا، لەبەر ئەوی ملکەچی تەوڕاتی خودا نییە، بەڵکو ناشتوانێت. ⁸ئەوانەی لە ژێر دەسەڵاتی جەستدان ناتوانن خودا ڕازی بکەن.⁹بەڵام ئێوە لە ژێر دەسەڵاتی جەستەدا نین، بەڵکو لە ژێر دەسەڵاتی گیانەکەدان، ئەگەر بەڕاستی گیانی خودا لەناوتاندا نیشتەجێ بێت. بەڵام ئەگەریەکێک گیانی مەسیحی نەبووبێت، ئەوا هی مەسیح نییە. ¹⁰وە ئەگەر مەسیح لە ناوتاندا بێت، هەرچەندە جەستە بەهۆی گوناهەوە مردووە، بەڵام گیانەکە ژیانە بۆ ئێوە بەهۆی ڕاستودروستییەکەی.¹¹ئەگەر گیانەکە ئەوەی یەشوای لە نێو مردووان هەستاندەوە لەناو ئێوەدا نیشتەجێ بێت، ئەوا ئەوەی مەسیحی لە نیو مردووان هەستاندەوە جەستەی لەناو چوی ئێوەش زیندوو دەکاتەوە بەهۆی ئەو گیانەی کە لە ناوئێوەدا نیشتەجێیە.¹²بۆیە، ئەی برایان، چ شتێک بە جەستەوە پەیوەستتان دەکات کە بە پێی جەستە بژین. ¹³چونکە ئەگەر بە گوێرەی جەستە بژین، دەمرن، بەڵام ئەگەر بە گیانەکە کردارەکانی جەستە بیمرێنن، ئەوا دەژین.¹⁴هەموو ئەوانەی ملکەچی ڕابەرایەتی گیانی خودان، ڕۆڵەی خودان. ¹⁵چونکە گیانی کۆیلایەتیتان وەرنەگرتوە کە بەرەو ترس بتان گێڕێتەوە، بەڵکو گیانی ڕۆڵایەتیتان وەرگرتوە کە بەهۆیەوە هاوار دەکەین: «باوکە باوکمان!»¹⁶گیانەکە خۆی لەگەڵ گیانی ئێمەدا شایەتی ئەوە دەدات کە ئێمە ڕۆڵەی خوداین. ¹⁷مادام ڕۆڵەین، میراتگریشین، میراتگری خودا وە هاوبەشی مەسیحین لە میرات. وە ئەگەر ئێستا هاوبەشی ئازارەکانی بین، ئەوا هاوبەشی شکۆمەندیەکەشی دەبین.¹⁸چونکە من بڕوام وایە کە ئازارەکانی ئێستا هیچ نین کاتێک بەراورد دەکرێن بەو شکۆمەندیەی کە لە داهاتوودا تیاماندا دەردەکەوێت. ¹⁹لەبەر ئەوە دروستکراوەکان بە تامەزرۆییەوە چاوەڕوانی دەرکەوتنی ڕۆڵەکانی خودان،²⁰چونکە بەدیهێنراوان ملکەچی پووچییەتی بوون بەویستی ئەو نا، بەڵکو لەلایەن ئەوەی ملکەچییەتی، ²¹هەروەها ڕزگار دەبێت لە کۆیلایەتی گەندەڵی بۆ ئازادی شکۆمەندی کە هی منداڵەکانی خودایە. ²²چونکە دەزانین تا ئێستا هەموو بەدیهێنراوان پێکەوە دەناڵێنن.²³نەک تەنها ئەو، بەڵکو ئێمەش کە نۆبەرەی گیانەکەمان هەیە، خۆمان لە لەناخماندا دەناڵێنین چاودێری ڕاگەیاندنی ڕۆڵایەتیمان دەکەین بەقوربانی کردنی جەستەمان. ²⁴چونکە ئێمە ڕزگارمان بوو، بە هیوا؛ بەڵام هیوا؛ کاتێک دەیبینین هیوا نییە؛ مرۆڤ چی دەبینێت بۆچی هێشتا هیوای پێدەخوازێت؟ ²⁵بەڵام، ئەگەر هیوامان بەو شتە هەبێت کە نایبینین، ئەوا بە ئارامییەوە چاوەڕێی دەکەین.²⁶بەهەمان شێوە گیانەکە یارمەتیمان دەدات بۆ زاڵبوون بەسەر لاوازییەکانماندا. چونکە ئێمە نازانین چۆن نزا بکەین کە شایەنییەتی، بەڵام گیانەکە خۆی لەجیاتی ئێمە داکۆکی دەکات کە لە سەروی دەربڕینەکانمانەوەیە. ²⁷ئەوەی دڵەکان دەپشکنێت مەبەستی گیان دەزانێت، چونکە گیانەکە بە شێوەیەک لە پیرۆزکراوان داکۆکی دەکات کە ڵەگەڵ خودا هاوڕایە.²⁸ئێمە دەزانین کە خودا وادەکات هەموو شتەکان پێکەوە کاربکەن لەپێناو چاکەی ئەوانەی خۆشیان دەوێت، کە بەگوێرەی مەبەستی خۆیی بانگی کردوون. ²⁹بۆ ئەوانەی ناسیویانە، پێشوەختە دیاری کردبوو کە لەگەڵ وێنەی کوڕەکەیدا بگونجێن، بۆ ئەوەی ببێتە نۆبەرە لە نێوان زۆرێک لە براکاندا. ³⁰ئەوانەی پێشتر دیاری کردبون بانگی کردن. ئەوانەی بانگی کردن بێتاوانیکردن. ئەوانەی بێتاوانی کردن شکۆمەندی کردن.³¹دوای ئەمە چی بڵێین؟ ئەگەر خودا لەگەڵمان بێت کێ دەتوانێت دژی ئێمە بێت؟ ئەوەی بۆ ئێمە دەستی بە ڕۆڵەکەی خۆیەوە نەگرت، ³²بەڵکو لە پێناو هەموومان بەخشی، چۆن لەگەڵیدا هەموو شتێکمان ناداتێ؟³³کێ هەڵبژاردراوەکانی خودا تۆمەتبار دەکات؟ خودا ئەوەیه کە بێتاوان دەکات، ³⁴کێیە تاوانباردەکات؟ ئەوە مەسیحی یەشوایە کە مرد، یان باشتر بڵێین ئەوەی هەستایەوە، هەروە ها ئەو لە ڕاستەی خودادایە، هەروەها داکۆکیکارمانە.³⁵جا کێ لە خۆشەویستی مەسیح جیامان دەکاتەوە؟ ئایا تەنگانە یان ناخۆشی یان چەوسانەوە یان برسێتی یان ڕووتی یان مەترسی یان شمشێر؟ ³⁶هەروەک نووسراوە: «لە پێناو تۆدا بە درێژایی ڕۆژ ڕووبەڕووی مردن دەبینەوە. وەک مەڕ بۆ سەربڕین دادەنرێین!»³⁷بەڵام لە هەموو ئەوانەشدا سەرکەوتنی زیاتر بەدەست دەهێنین بەوەی کە خۆشی دەوێن. ³⁸چونکە من باوەڕم وایە نە مردن و نە ژیان، نە فریشتەکان و نە سەرۆکەکان، نە شتەکانی ئێستاو نە شتەکانی داهاتوو، نە هێزەکان، ³⁹نە بەرزاییەکان و نە قووڵاییەکان و هیچ بەدیهێنراوێک ناتوانێت لە خۆشەویستی خودا جیمان کاتەوە کە لە مەسیحی یەشوای پەروەردگارماندا هەمانە.

Chapter 9

¹من لە مەسیحدا ڕاستیەکە دەڵێم، درۆ ناکەم، ویژدانم شایەتم بۆ دەدات بە گیانە پیرۆزەکە، ²کە زۆر دڵتەنگم و لە دڵمدا ئازارێکی نەبڕاوە هەیە.³پێشتر هیوا خوازبووم کە من خۆم لە پێناو براکانم، کەس و کار بە پێی جەستە، لە مەسیح بێبەش بم. ⁴چونکە ئەوان یەسرائیلیین، و ڕێگایان پێدرا شکۆمەندی و پەیمان و تەوڕات و پەرستش و بەڵێنەکان وەربگرن، ⁵باوکانمان لەوانن و مەسیحیش بەگوێرەی جەستە لەوانەوە هاتووە، ئەو لە سەرووی هەمووانە خودایەکی پیرۆزە و هەتاهەتاییە. ئامین.⁶مەبەستم ئەوە نییە کە وشەی خودا هیوای تێدا نەبوو. چونکە هەموو نەوەی یەسرائیل یەسرائیلی نین؛ ⁷چونکە، هەمووئەوانەی نەوەی ئەڤراهامن، ڕۆڵەی خودانین، بەڵکو، وەک نووسراوە: «لە یتساخدا نەوەیەکت دەبێت کە ناوی تۆ هەڵدەگرێت».⁸واتە ڕۆڵەکانی جەستە ڕۆڵەکانی خودا نین، بەڵکو بە ڕۆڵەکانی بەڵێنەکە دادەنرێن. ⁹ئەوەش وشەی بەڵێنەکەیە: «لەو کاتەدا دەگەڕێمەوە و سارا کوڕێکی دەبێت».¹⁰نەک تەنها ئەوە، بەڵکو ڕەبەکە لە پیاوێک دووگیان بوو، کە ئیتساخی باوکمانە، ¹¹منداڵەکانیش هێشتا لەدایک نەبوون و هێشتا چاکە و خراپەیان نەکردبوو، تاکو مەبەستی خودا دەربارەی هەڵبژاردنەکە بمێنێتەوە. ¹²کە لەسەر بنەمای کردارنیە، بەڵکو لەسەر بنەمای ئەو بانگکردنە بوو کە لەلایەن ئەوەوە، پێی گوترا: «منداڵە گەورەکە دەبێتە کۆیلەی بچووکەکە»، ¹³وەک نووسراوە: «یاکۆڤم خۆشویست، ڕقم لە ئیساڤ بوو».¹⁴چی بڵێین، ئایا لای خودا ستەم دەبێت، هەرگیز! ¹⁵چونکە بە موشەی فەرموو: «بە بەزەیی دەبم لەگەڵ ئەوەی بەزەییم پێدا دێتەوە، میهرەبان دەبم لەگەڵ ئەوەی بمەوێت میهرەبان بم!» ¹⁶کەواتە بابەتەکە پەیوەندی بە ویست و هەوڵدانی مرۆڤەوە نییە، بەڵکو تەنها پەیوەندی بە بەزەیی خوداوە هەیە.¹⁷چونکە خودا لە پەرتوکەکەدا بە فیرعەون دەفەرموێت: «هەر بۆ ئەو مەبەستە تۆم هێشتۆتەوە: تا هێزی خۆم لە تۆدا پیشان بدەم و ناوم لە هەموو زەویدا ڕابگەێنم». ¹⁸بۆیە خودا بەزی بە هەر کەسێکدا دێتەوە کە بیەوێت، سزای هەر کەسیش دەدات، کە بیەوێت.¹⁹لێرەدا پێم دەڵێیت: «بۆچی گلەیی دەکەیت؟» کێ بەرەنگاری مەبەستەکەی دەبێتەوە؟» ²⁰بۆیە دەڵێم: ئەی مرۆڤ تۆ کێیت تا وەڵامی خودا بدەیتەوە؟ ئایا ئەو شتەی کە دروستکراوە بە دروستکەرەکەی دەڵێت: بۆچی منت بەم شێوەیە دروست کردووە؟ ²¹ئایا گۆزەکەر دەسەڵاتی بەسەر گڵەکەدا نییە لە گرێیەک قاپێک بۆ ڕێزلێنان و یەکێکی دیکەش ئاسایی دروستبکات؟²²چی دەبوو ئەگەر خودا ویستی تووڕەیی خۆی پیشان بدات و توانای خۆی ڕابگەیەنێت، بە هەموو سەبرەوە بەرگەی جامی تووڕەیی گرت لەوانە کە شایەنی لەناوچون بوون، ²³لەبەر ئەو مەبەستەبوو دەوڵەمەندی شکۆمەندیەکەی خۆی لە دەفرەکانی بەزەیی ڕابگەێنیت کە پێشتر بۆ شکۆمەندی ئامادەی کردبوو، ²⁴لە ئێمەدا کە بانگی کردین نەک تەنها لە نێو یەهودیەکان بەڵکو لە نێو نەتەوەکانیش؟²⁵وە ئەوەش بەگوێرەی ئەوەی کە لە پێشبینی هۆشەع دەیڵێت: «ئەوانەی گەلی من نەبوون بە گەلەکەم بانگیان دەکەم و ئەوانەی خۆشەویست نین بە خۆشەویستەکەم بانگیان دەکەم. ²⁶وە لە کوێ پێیان گوترا: ئێوە گەلی من نین، لەوێ پێیان دەوترێت ڕۆڵەکانی خودای زیندوو».²⁷بەڵام ئیشایا، باسی یەسرائیل دەکات و دەڵێت: «ئەگەرچی نەوەی یەسرائیل وەک لمی دەریا زۆر دەبن، بەڵام پاشماوەیان ڕزگاری دەبێت. ²⁸چونکە پەروەردگار بڕیار لەسەر بابەتەکە دەدات و بە خێرایی قسەکەی جێبەجێ دەکات لەسەر زەوی». ²⁹وەک ئیشایا پێشتر گوتویەتی: «ئەگەر پەروەردگاری سوپاسالار نەوەی بۆ نەهێشتبایین، وەک سۆدۆم و وەک عەمۆرە دەبوین!»³⁰کەواتە کورتەی قسەکە چییە؟ ئەو نەتەوانەی کە بەدوای ڕاستودروستیدا نەدەگەڕان گەیشتنە ڕاستودروستی، بەڵام ڕاستودروستی لەسەر بناغەی باوەڕە. ³¹بەڵام یەسرائیل هەوڵیاندا بەتەوڕات بە ئامانجی ڕاستودروستی بگەن، تەنانەت بە تەوڕاتیش پێینەگەیشتن و شکستیان هێنا.³²بەچ هۆکارێک؟ چونکە هەوڵەکانیان لەسەر بناغەی باوەڕ نەبوو، بەڵکو لەسەر بناغەی کرداربوو. بە بەردێکی کۆسپ تووشی کۆسپ بوون ³³وەک نووسراوە: «ئەوەتا من لە سەهیۆن بەردی کۆسپ وتاشەبەردی کەوتن دادەنێم ئەوەی باوەڕی پێبێنێت بێ هیوا نابێت».

Chapter 10

¹ئەی برایان، ئارەزوی دڵم و پاڕانەوەم لە خودایە بۆ ئەوان، کە ڕزگاریان بێت. ²من شایەتی بۆ ئەوان دەدەم کە دڵگەرمیان بۆ خودا هەیە، بەڵام لەسەر بناغەی زانیاری نییە. ³چونکە ئەوان لە ڕاستودروستی خودا بێ ئاگا بوون و هەوڵیان دەدا ڕاستودروستی خۆیان بسەلمێنن، ملکەچی ڕاستودروستی خودا نەبوون.⁴ئامانجی تەوڕات مەسیحە بۆ بێتاوان بونی هەموو ئەوانەی باوەڕیان هەیە. ⁵موشە لەبارەی ئەو ڕاستودروستییەی کە لە تەوڕاتدا دێتە ئاراوە نووسیویەتی: «هەر مرۆڤێک کار بەمانە بکات، ئەوە پێی دەژی».⁶بەڵام ئەو ڕاستودروستییەی کە لە باوەڕەوە سەرچاوە دەگرێت ئەمە دەڵێت: «لە دڵتدا مەڵێ: کێ بەرەو ئاسمان بەرز دەبێتەوە؟» (واتە با مەسیح دابەزێت)، ⁷نەخێر: «کێ دادەبەزێت بۆ قووڵایی؟» واتا بۆ ئەوەی مەسیح لە مردن هەستێتەوە!⁸کەواتە چی دەفەرموێت؟ دەفەرموێت: «وشەکە لێت نزیکە. لە دەم و لە دڵتدایە!» وە ئەو وشەیە هیچ نییە جگە لە وشەی باوەڕ کە ئێمە موژدەی پێدەدەین: ⁹ئەگەر بە دەمت دان بەوەدا بنێیت یەشوا پەروەردگارە، و لە دڵتدا باوەڕت بەوە هەبێت کە خودا لە نێو مردوواندا هەڵیساندەوە، ئەوە ڕزگارت دەبێت. ¹⁰چونکە بە دڵ باوەڕهێنان دەبێتە هۆی ڕاستودروستی، و بە دەم دانپێدانان دەبێتە هۆی ڕزگاربوون،¹¹چونکە پەرتوکەکە دەڵێت: «هەریەکێک باوەڕی پێی بهێنێت نا ئومێد نابێت». ¹²جیاوازی یەهودی و یۆنانی نییە، چونکە هەمووان یەک پەروەردگاریان هەیە، دەوڵەمەندن ئەوانەی بانگی دەکەن. ¹³«چونکە هەریەکێک بە ناوی پەروەردگاربانگی بکات ڕزگاری دەبێت».¹⁴بەڵام، چۆن بانگی دەکەن کە باوەڕتان پێی نەبێت؟ وە چۆن باوەڕ بەوە دەکەن کە نەتان بیستبێت؟ چۆن دەبیستن بەبێ مزگێنیدەر؟ ¹⁵چۆن یەکێک مزگێنی دەدات ئەگەر پێشتر نەنێردرابێت؟ وەک نووسراوە: « چەند جوانە پێیەکانی مزگێنیدەران بە چاکە!»¹⁶بەڵام هەموویان گوێڕایەڵی مزگێنییەکە نەبوون. چونکە ئیشایا دەڵێت: «ئەی پەروەردگار! کێ باوەڕی بەو وشانە کرد کە بیستمان؟» ¹⁷بۆیە باوەڕ دەرئەنجامی بیستنە، بیستنیش ئەوەیە مزگێنی بدەی بە وشەی مەسیح!¹⁸بەڵام من دەڵێم: ئایا ئەوان نەیانبیست؟ بەڵێ، چونکە مزگێنیدەرەکان «دەنگیان گەیشتە هەموو زەوی، و قسەکانیان دەگاتە ئەوپەڕی جیهان».¹⁹وە دەگەڕێمەوە دەڵێم: ئایا ئەوان لە یەسرائیل تێناگەن؟ موشە، یەکەمجار، دەڵێت: «وادەکەم ئیرەیی بەئەوانە ببەن کە نەتەوە نین، بەنەتەوەیەکی تێنەگەیشتوو توڕەتان دەکەم!»²⁰وە ئیشایاش بەبوێریەوە دەڵێت: «ئەوانەی بەدوامدا نەگەڕان، دۆزیمیانەوە و بۆ ئەوانەی کە نەیانویستم دەرکەوتم». ²¹بەڵام لەبارەی یەسرائیل دەڵێت: «بە درێژایی ڕۆژ دەستم بۆ گەلێکی یاخی و دژەبەر درێژ کردووە!»

Chapter 11

¹وە لێرەدا دەڵێم: ئایا خودا گەلەکەی ڕەتکردەوە؟ نەخێر! منیش یەسرائیلیم، لە نەوەی ئەڤراهامم و لە هۆزی بنیامین. ²خودا گەلەکەی ڕەت نەکردەوە کە هەڵیبژاردبوو. ئایا نازانن پەرتوکەکە چی دەڵێت دەربارەی ئیلیا کاتێک سکاڵای لەسەر یەسرائیل بۆ خودا بەرزکردەوە و دەڵێت: ³«ئەی پەروەردگار؟ پێغەمبەرەکانتیان کوشت، قوربانگاکەتیان وێران کرد، منیش بە تەنیا ماومەوە و بەدوای کوشتنمدا دەگەڕێن!»⁴بەڵام، وەڵامی خودام بۆ ئەو چی بوو؟ حەوت هەزار پیاوم بۆ خۆم هێشتەوە کە چۆکیان بۆ بەعل دانەداوە!» ⁵کەواتە، لە سەردەمی ئێستادا، هێشتا پاشماوەیەک هەیە کە لەلایەن خوداوە بە بەخشش هەڵبژێردراون.⁶بەڵام بەو پێیە بە بەخشش بە دیهاتوە، نەک لەسەر بناغەی کردار، ئەگینا بەخشش ئیتر بەخشش نییە. ⁷کەواتە پوختەی قسەکە چییە؟ ئەوەی یەسرائیل بەدوایدا دەگەڕا، بەدەستیان نەهێنا، بەڵام هەڵبژێردراوان بەدەستیان هێنا، ئەوانەیتریش کوێر بوون، ⁸بەگوێرەی ئەوەی نووسراوە: «گیانێکی تەمبەڵی پێبەخشین وچاوێک کە نابینێت و گوێیان کە نابیستێت، تەنانەت هەتا ئەمڕۆش».⁹بە هەمان شێوە داڤید دەڵێت: «با خوانەکانیان ببێتە داو و تەڵە، کۆسپ و سزا. ¹⁰با بەر چاویان تاریک بێت تا نەبینن، پشتیان هەمیشە چەماوبێت!»¹¹پاشان دەڵێم: ئایا ئەوان کەوتن تا جارێکیتر هەڵنەستنەوە؟ نەخێر! بەڵکو لە ڕێگەی کەوتنیانەوە ڕزگاری بۆ گەلان دابین کرا، ڕەنگە بەمە ئیرەیی بیانگرێت. ¹²ئەگەر کەوتنیان بۆ جیهان دەوڵەمەندی بوبێت، وە زیانەکانیان بۆ نەتەوەکان دەوڵەمەندی بوبێت، ئەوا کامڵ بونیان چەندە زیاتر دەبوو؟¹³چونکە من وەک نێردارو بۆ نەتەوەکان قسە لەگەڵ ئێوە دەکەم و پەیامەکەم شکۆمەند دەکەم، ¹⁴تاکو گەلەکەم بۆ ئیرەیی بورژێنم و هەندێکیان ڕزگار بکەم.¹⁵ئەگەر دورکەوتنەوەیان دەرفەتێکە بۆ ئاشتبوونەوەی جیهان، ئەوا پەسەندکردنیان چییە جگە لە ژیانەوە لە نێو مردوان؟ ¹⁶وە ئەگەر پارچەی یەکەمی هەویرەکە پیرۆز بێت؛ ئەوا هەموو هەویرەکە پیرۆزە، وە ئەگەر ڕەگی درەختەکە پیرۆز بێت، ئەوا لقەکانیش پیرۆزن.¹⁷کەواتە ئەگەر هەندێک لە لقەکانی زەیتون بڕدران، ئەوا تۆیان لە زەیتونە خۆڕسکەکە هێناو موتربەیان کردی، لە ڕەگ و خۆراکی زەیتوونەکە بەژدار بوویت ¹⁸شانازی بە سەر لقەکانیترەوە مەکە. وە ئەگەر شانازی بکەیت، ئەوە تۆ نیت کە ڕەگەکەت هەڵگرتووە، بەڵکو ڕەگەکەیە تۆی هەڵگرتووە.¹⁹لەوانەیە بڵێیت: «ئەو لقانە بڕدراون بۆ ئەوەی من موتربە بکرێم» ²⁰ڕاستە! ئەو بەهۆی بێ باوەڕیەوە بڕاوە، تۆش بەهۆی باوەڕەوە موتوربە کراویت. لەخۆبایی مەبە، بەڵکو بترسە ²¹چونکە ئەگەر خودا بەزەیی بە لقە سروشتییەکاندا نەیەتەوە ئەوا بەزەیی بە تۆشدا نایەتەوە.²²کەواتە میهرەبانی و توندی خودا لەبەرچاو بگرە: سەبارەت بە توندییەکەی، بۆ ئەوانەیە کە کەوتوون؛ میهرەبانی خودا بۆ تۆیە تا ئەو کاتەی کە بەردەوامیت لە میهرەبانیدا. وە ئەگەر تۆ خۆڕاگر نەبیت، تۆش دەبڕێیەوە.²³ئەوانیش ئەگەر لە بێ باوەڕیدا بەردەوام نەبن، موتوربە دەکرێنەوە، چونکە خودا توانای ئەوەی هەیە موتوربەیان بکاتەوە. ²⁴ئەگەر لە دار زەیتوونێکی خۆڕسک بڕابوویتەوە، و بە پێچەوانەی نەریتی دار زەیتوونێکی چاک موتوربە کرابیت، ئەوانە کە لە لقە ڕەسەنەکەن، چەندە زیاتر لە دار زەیتوونەکەی خۆیان موتوربە دەکرێن.²⁵چونکە برایان، نامەوێت ئەم نهێنییەتان لێ بشاردرێتەوە، نەک لەبەرچاوی خۆتان دانا بن، کە یەسرائیل بەشێکی کوێر بووە تا هاتنە ناوەوەی تەواوی نەتەوەکان.²⁶بەم شێوەیە هەموو یەسرائیل ڕزگاری دەبێت، وەک نووسراوە: «ڕزگارکەر لە سەهیۆنەوە دێت، خوانەناسی لە یاکۆڤ دووردەخاتەوە. ²⁷ئەوەش پەیمانی منە لەگەڵ ئەوان کاتێک گوناهەکانیان دادەماڵم».²⁸تا ئەو شوێنەی پەیوەندی بە مزگێنیەکەوە هەیە، ئەوان دوژمنی ئێوەن لە پێناوی خودا. سەبارەت بە هەڵبژاردنی خودایی، ئەوان بە بۆنەی باووباپیرانەوە خۆشەویستن. ²⁹چونکە خودا پاشگەزنابێتەوە لە بەخشین و بانگهێشتکردنەکەی.³⁰ڕاستییەکە ئەوەیە وەک چۆن ئێوە لە ڕابردوودا سەرپێچی خوداتان کرد، بەڵام ئێستا لە ئەنجامی گوێڕایەڵ نەبوونی ئەوان بەزەییتان وەرگرتووە، ³¹ئێستا ئەوان کە گوێڕایەڵی خودا نین . ئەوانیش بەزەییان وەرگرت، بەهۆی ئەو بەزەییەی ئێوە وەرتان گرت. ³²خودا هەمووانی پێکەوە زیندانی کرد لە بێ گوێرایەڵیدا تاکو بەزەیی بە هەموواندا بێتەوە.³³سامان و دانایی و زانستی خودا چەند قووڵە! بڕیارەکانی چەندە دوورن لە پشکنین و ڕێگاکانی پەی پێ نەبراون! ³⁴«چونکە کێ بیری پەرەوردگاری زانی؟ یان کێ ڕاوێژکاری بووە؟³⁵کێ شتێکی پێ بەخشیوە تاکو بۆی بگەڕێنێتەوە؟» ³⁶چونکە هەموو شتەکان لە ئەوە و بەهۆی ئەوە و بۆ ئەوە. هەتاهەتایە شکۆمەندی بۆ ئەوە. ئامین!

Chapter 12

¹بۆیە برایان، لە بەر بەزەیی خودا لێتان دەپاڕێمەوە، جەستەتان وەک قوربانیەکی زیندوو پێشکەشی بکەن، کە لەلای ئەو پەسەندکراوە، کە ئەوەش پەرستنی ژیرمەندانەتانە. ²شێوەی جیهان وەرمەگرن، بەڵکو بە نوێکردنەوەی بیرکردنەوەتان بگۆڕێن، تا بزانن خواستی چاک و پەسەندکراوی تەواوەتی خودا چییە.³چونکە بەو بەخششەی کە پێم دراوە ، فەرمان بە هەریەکێکتان دەکەم کە بەهای خۆیان بەرزتر نەکەنەوە لەوەی شایەنیەتی، بەڵکو لە بیرکردنەوەیاندا هۆشیار بن، بەپێی ئەو باوەڕی کە خودا بەسەر هەریەکێکتاندا دابەشی کردووە.⁴وەک چۆن لە یەک جەستەدا ئەندامی زۆرمان هەیە، بەڵام هەموو ئەم ئەندامانە یەک ئەرکیان نییە، ⁵بە هەمان شێوە ئێمەش کە زۆرین، لە مەسیحدا یەک جەستەین و هەموومان ئەندامی یەکترین.⁶بەڵام، ئەو بەهرانەی کە بە پێی بەخشش پێماندراوە، (با بەکاری بهێنین): ئەوەی پێشبینی پێدراوە، با پێشبینی بکا بە پێی ئەو باوەڕەی کە هەیەتی؛ ⁷ئەوەی بەهرەی خزمەتکردنی هەیە، با خەریکی خزمەتکردن بێت؛ یان فێرکردن، با فێربکات؛ ⁸یان وتاردان، با وتاربدات؛ یان بەخشین، با بە بەخشندەیی ببەخشێت؛ یان ڕابەرایتی، با بە پەرۆشەوە ڕابەرایەتی بکات؛ یان پیشاندانی بەزەیی، با بە خۆشحاڵیەوە بەبەزیی بێت.⁹با خۆشەویستیتان بێ دووڕوویی بێت. دور بکەونەوە لە خراپە، بە چاکەوە بچەسپێن. ¹⁰بە خۆشەویستی برایانە یەکترتان خۆش بوێت، بەڕێزەوە یەکترتان پێ باشتربێت.¹¹لە تێکۆشانتان سست مەبن، بەڵکو لەگیان دڵ گەرمبن، خزمەتکاری پەروەردگاربن، ¹²لە هیوادا شاد بن، لە تەنگانەدا ئارام بن، چەسپاو بن لە نزاکردندا، ¹³هاوکاربن لە دابین کردنی پێداویستی پیرۆزکراوان، و بەردەوام بن لە پێشوازی کردنی نامۆکان.¹⁴چەوسێنەرانتان بەرەکەت داربکەن. بەرەکەتداری بکەن و نەفرەت مەکەن! ¹⁵شاد بن لە گەڵ ئەوانەی دڵخۆشن، بگرین لەگەڵ ئەوانەی دەگرین. ¹⁶لەگەڵ یەکتردا تەبابن، گرینگی بە پایەبەرزی مەدە، بەڵکو هاوسەنگ بن لەگەڵ ئەوانەی کە پێگەیان نزمە، خۆتان بەدانا دامەنێن.¹⁷وەڵامی هیچ خراپەیەک بە خراپە مەدەنەوە، بەڵکو تێبکۆشە ئەوەی چاکە لەبەردەم هەموو خەڵکیدا پێشکەشی بکەی. ¹⁸ئەگەر دەکرێت، تا ئەوەی کە پەیوەندی بە ئێوەوە هەیە، لەگەڵ هەموو خەڵکیدا بە ئاشتی بژین.¹⁹خۆشەویستان خۆتان تۆڵە مەکەنەوە، بەڵکو توڕەیی خۆتان بۆ خودا جێبهێڵن، چونکە نووسراوە: «تۆڵەکردنەوە هی منە، منم سزا دەدەم، پەروەردگار دەفەرموێت». ²⁰بەڵکو «ئەگەر دوژمنەکەت برسی بوو، خواردنی پێ بدە، ئەگەر تینوی بوو، ئاوی پێبدە. بەم کارە پشکۆ لەسەر سەری کۆدەکەیتەوە». ²¹مەهێڵە خراپە بەسەرتدا زاڵ بێت، بەڵکو بە چاکە بەسەر خراپەدا زاڵ ببە.

Chapter 13

¹لەسەر هەموو یەکێکە ملکەچی دەسەڵاتی دادوەری بێت. هیچ دەسەڵاتێک نییە لە خوداوە نەبێت، ئەو دەسەڵاتانەی هەن لەلایەن خوداوە ڕێک دەخرێن. ²تەنانەت ئەوانەی بەرەنگاری دەسەڵات دەبنەوە، بەرەنگاری ڕێکخستنی خودا دەبنەوەو ئەوانەی بەرەنگاری دەبنەوە سزا بەسەر خۆیاندا دەهێنن.³دادوەران لە چاکەکاران ناترسن، بەڵکو لە خراپەکار. کەواتە دەتەوێت لە دەسەڵات نەترسیت؟ ئەوەی چاکە بیکە، ستایش دەکرێیت، ⁴چونکە خزمەتکاری خودایە بۆ تۆ لە پێناو چاکە و باشە بەڵام ئەگەر خراپەت کرد، بترسە، چونکە دەسەڵات شمشێر لە خۆڕا هەڵناگرێت، ئەوەی خزمەتکاری خودایە، هەرئەوەیە کە تۆڵەی توڕەیی خۆی دەکاتەوە لە خراپەکاران. ⁵بۆیە پێویستە ملکەچ بن ، نەک تەنها بۆ ئەوەی لە توڕەیی دوور بکەونەوە، بەڵکو بۆ لەبەر چاوگرتنی ویژدانیشتان.⁶هەر لەبەر ئەو هۆکارە ئێوە باج دەدەن، چونکە پیاوی دەسەڵاتدارەکان خزمەتکاری خودان کە خۆیان بۆ ئەم کارە تەرخان کردووە. ⁷کەواتە مافی هەمووان بدەن: باج بۆ خاوەن باج، سەرانە بۆ خاوەن سەرانە و ڕێز بۆ خاوەنی ڕێز.⁸با قەرزاری کەس نەبن، جگە لەوەی یەکتریتان خۆشبوێ، چونکە ئەوەی خەڵکی دیکەی خۆشبوێ، ڕاسپاردەی تەوراتی تەواو کردوە، ⁹ڕاسپاردەکە ئەوەیە « داوێنپیسی مەکە، مەکوژە، دزی مەکە، شایەتی درۆ مەدە، هەوەسباز مەبە»، ڕاسپاردەکانیتر پوختەی ئەو وشەیە: «نزیکەکەت وەک خۆت خۆش بوێت!» ¹⁰خۆشەویستی خراپە لەگەڵ نزیکەکەی ناکات. بەم جۆرە خۆشەویستی تەواوکردنی هەموو تەوڕاتە.¹¹جگە لەوەش ئێوە کاتەکە دەزانن و ئێستا ئەو کاتەیە کە دەبێت لە خەو بەئاگا بێن. ئێستا ڕزگاریمان لێ نزیکترە لەو ڕۆژەی کە باوەڕمان هێنا: ¹²شەو خەریکە تەواو دەبێ و ڕۆژ خەریکە هەڵدێت. با کارەکانی تاریکی فڕێ بدەین و چەکی ڕووناکی لەبەر بکەین.¹³لەو ڕۆژدا، با بەشێوەیەکی گونجاو هەڵسوکەوت بکەین: نەک لە ڕابواردن و سەرخۆشیدا، نەک لە خراپەکاری و بەدڕەوشتیدا، نەک لە شەڕ و ئیرەییدا. ¹⁴بەڵکو یەشوای مەسیحی پەروەردگار لەبەر بکەن و سەرقاڵ مەبن بە پلاندانان بۆ جەستە و بۆ تێرکردنی ئارەزوەکانی.

Chapter 14

¹ئەوەی لە باوەڕدا لاوازە، لە نێوانتان پێشوازی لێبکەن بێ ئەوەی لەسەر بۆچونەکانی بڕیاری لەسەر بدەن. ²هەندێک خەڵک پێیان وایە مافی ئەوەیان هەیە هەموو شتێک بخۆن. بەڵام بۆ لاوازەکان با سەوزە بخۆن.³ئەوەی هەموو شتێک دەخوات نابێت سووکایەتی بەو کەسە بکات کە ناخوات و ئەوەی ناخوات نابێت بڕیاری لەسەر بدرێت لەلایەن ئەوەی کە دەیخوات، چونکە خودا پەسەندی کردووە. ⁴تۆ کێیت بۆ ئەوەی بڕیار لەسەر خزمەتکاری یەکێکیتر بدەیت؟ ئەو لە چاوی گەورەکەیدا جێگیر دەبێت یان دەکەوێت. جێگیر دەبێت، چونکە پەروەردگار توانای هەیە جێگیری بکات.⁵لە نێو خەڵکدا هەیە کە ڕێز لە ڕۆژێک دەگرێت بە دور لە ئەوانیتر، لە نێویاندا هەیە کە هەموو ڕۆژەکان بە یەکسانی دەزانێت. یان یەکێک لە هزری خۆیدا بۆچونی خۆی بەڕەوا دەبینێت. ⁶یەکێک ڕۆژێکی دیاریکراو ڕەچاو دەکات لە پێناو پەروەردگاردا؛ هەر شتێک کە دەخوات لە پێناو پەروەردگار دەیخوات، چونکە سوپاسی خودا دەکات؛ ئەوەی نەخوات لە پێناو پەروەردگار ناخوات، چونکە سوپاسی خودا دەکات.⁷هیچ کام لە ئێمە بۆ خۆی ناژی و کەسیش بۆ خۆی نامرێت. ⁸ئەگەر بژین، بۆ پەروەردگار دەژین؛ وە ئەگەر بمرین، بۆ پەروەردگار دەمرین. بژین یان بمرین، ئێمە هی پەروەردگارین. ⁹چونکە مەسیح لە پێناو ئەوە مرد و گەڕایەوە بۆ ژیان: بۆ ئەوەی ببێتە گەورەی مردووان و زیندووان.¹⁰بەڵام، بۆچی بڕیار لەسەر براکەت دەدیت؟ وە تۆش، بۆچی سووکایەتی بە براکەت دەکەیت؟ هەموومان لەبەردەم تەختی خودادا ڕادەوەستین بۆ لێپرسینەوە. ¹¹چونکە نووسراوە: «من زیندووم، پەروەردگار دەفەرموێت، هەموو ئەژنۆیەک بۆ من چۆک دادەدات، و هەموو زمانێک دان بە خودادا دەنێت!»¹²کەواتە، هەریەکێک لە ئێمە دەبێت هەژماری خۆی بداتە خودا. ¹³ئیتر بەسە باواز لە بڕیاردان لەسەر یەکتری بێنین، بەڵکو بڕیاری ئەوەبدەن : کە کەس کۆسپ یا تەڵە لەبەردەم براکەیدا دانەنێت.¹⁴چونکە دەزانم و دڵنیایم دراوەتێ لەلایەن یەشوای پەروەردگاروە کە هیچ شتێک خۆی لە خۆیدا پیس نیە. بەڵام ئەگەر یەکێک شتێک بە ناپاک بزانێت، ئەوا لە چاوی خۆیدا ناپاکە. ¹⁵ئەگەر بە خواردنەکەت ببیتە هۆی خەم و پەژارە بۆ براکەت، ئیتر بە شێوەیەک ڕەفتار ناکەی کە لەگەڵ خۆشەویستیدا بگونجێت. بۆیە بە خواردنەکەت ئەوە لەدەست مەدە کە مەسیح لە پێناویدا مرد.¹⁶کەواتە، با چاکەکانت بە قسەی خراپ ڕەخنەی لێ نەگیرێت. ¹⁷چونکە شانشینی خودا بە خواردن و خواردنەوە نیە، بەڵکو ڕاستودروستی و ئاشتی و شادیە لە گیانە پیرۆزەکەدا.¹⁸هەریەکێک بەم شێوەیە خزمەتی مەسیح بکات، لەلایەن خوداوە پەسەند دەکرێت و لەلایەن خەڵکەوە ستایش دەکرێت. ¹⁹کەواتە باهەوڵ بۆ ئەوە بدەین کە بەرەو ئاشتی و بنیاتنانی یەکترمان دەبات.²⁰بەهۆی خۆراک کاری خودا وێران مەکە! ڕاستە هەموو خۆراکەکان پاکن، بەڵام خراپەیە کاتێ کە مرۆڤ شتێک بخوات کە دەبێتە هۆی کۆسپ. ²¹باشترە نە گۆشت بخۆیت و نە شەراب بخۆیتەوە، نە کارێک بکەیت کە ببێتە کۆسپ بۆ براکەت.²²ئەگەر بڕوات بەوە هەیە؟ کەواتە لەبەردەم خودا هی خۆت بێت! خۆزگە دەخوازرێت بەوەی خۆی تاوانبار ناکات لەسەر ئەوەی کە پەسەندی دەکات. ²³بەڵام ئەگەر یەکێک گومانی کرد کاتێک نان دەخوات تاوانبار دەکرێت، چونکە لە باوەڕەوە نیە. هەر شتێک کە لە باوەڕەوە نەبێت گوناهەیە.

Chapter 15

¹ئێمەی بەهێز لەسەرمانە بەرگەی لاوازی لاوازان بگرین، و خۆمان ڕازی نەکەین. ²با هەریەکەمان هەوڵبدەین بۆ رازیکردنی نزیکەکانمان لە ڕوانگەی چاکەکارییەوە لە رێگەی بنیاتنانەوە.³تەنانەت مەسیحیش هەوڵی ڕازی کردنی خۆی نەدەدا،بەڵکو بەگوێرەی ئەوەی کە نووسرابوو: «ڕسوایی ئەوانەی ڕسوات دەکەن کەوتنە سەر من». ⁴چونکە هەموو ئەوانەی پێشتر نوسراون، بۆ فێرکردنمان نووسراوە، بۆ ئەوەی هیوامان بە پەرتووکی ئارامی و دڵنەوایی هەبێت.⁵خودا ئارامگری و دڵنەوایی و تەباییتان پێببەخشێت بەگوێرەی مەسیحی یەشوا، ⁶تا خودای باوکی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح شکۆمەند بکەن، بە یەک دڵ و یەک دەم. ⁷بۆیە یەکتری پەسەند بکەن، وەک چۆن مەسیح پەسەندی کردین بۆ شکۆمەندی خودا.⁸بۆیە دەڵێم مەسیح بوو بە خزمەتکاری خەتەنەکراوان وەک پیشاندانی ڕاستی خودا و پشتڕاستکردنەوەی بەڵێنەکانی بۆ باوکان، ⁹نەتەوەکان شکۆمەندی خودا دەکەن بۆ بەزەییەکەی، بەگوێرەی ئەوەی نووسراوە: «لەبەر ئەوە لەناو گەلان دانت پێدا بنێن و پەسنی بۆناوت بڵێن!»¹⁰هەروەها گوتراوە: «ئەی گەلان، لەگەڵ گەلەکەی دڵشادبن». ¹¹وە هەروەها: «هەموو گەلان ستایشی پەروەردگار بکەن و با هەموو گەلان سوپاسگوزاری بن».¹²هەروەها ئیشایا دەڵێت: «لە ڕەگی یەسا دەردەکەوێت، هەڵدەستێت، تا ببێتە سەروەر بەسەر نەتەوەکاندا: گەلان هیوایان بەو دەبێت».¹³خودای هیوا پڕتان بکات لە هەموو خۆشیی و ئاشتییەک لە باوەڕتان تا بە هێزی گیانی پیرۆز هیواتان زیاد بکەن.¹⁴وە من خۆم لە ئێوە دڵنیام برایان، کە پڕن لە چاکە و پڕن لە هەموو زانیارێک، هەروەها توانای ئامۆژگاری کردنی یەکتریتان هەیە.¹⁵بەڵام بە بوێری زیاترەوە سەبارەت بە هەندێک بابەت بۆم نووسین، بەو بەخششەی کە خودا پێی بەخشیوم. ¹⁶تاکو ببمە خزمەتکاری یەشوای مەسیح، نێردراو بۆ گەلان، هەڵگری مزگێنی خودا، وەک ئەوەی بە خزمەتی کاهینی هەستم، بە مەبەستی پێشکەش کردنی قوربانی لە نێو نەتەوەکاندا بۆ خودا تاکو پەسەندکراو و پیرۆزکراوبێت بەگیانی پیرۆز.¹⁷کەواتە من مافی ئەوەم هەیە شانازی بە یەشوای مەسیحەوە بکەم بەو خزمەتکردنەم کە بۆ خودا دەگەڕێتەوە. ¹⁸بوێری ئەوەم نیە باسی هیچ شتێک بکەم جگە لەوکارانەی مەسیح لە ڕێگەی منەوە کردوویەتی بۆ ڕێنماییکردنی گەلان بۆ گوێڕایەڵی بە قسە و کردار، ¹⁹و بە هێزی نیشانەی سەرسوڕهێنەر، و بە هێزی گیانی خودا. بەجۆرێک کە من، لە یۆرشەلایم و دەوروبەری تا هەرێم ئیلیریکۆم، بەتەواوی مزگێنی مەسیحم ڕاگەیاند.²⁰پێداگریم لەوەکرد مزگێنی لەو شوێنانەدا بدەم کە ناوی مەسیحی تێدا نەهێنراوە، بۆ ئەوەی لەسەر بناغەی یەکێکیتر بنیات نەنێم، ²¹بەڵکو وەک ئەوەی نووسرابوو: «ئەوانەی مژدەی ئەویان پێنەدرابوو دەبینن و ئەوانەی نەیانبیستبوو تێدەگەن».²²هەر لەبەر ئەو هۆکارەش زۆرجار ڕێگریم لێ کراوە لە هاتنم بۆ لای ئێوە. ²³بەڵام ئێستا، لەبەر ئەوەی کە ئیتر شوێنی کارکردنم لەو شوێنانەدا نەماوە، و بە درێژایی ئەو ساڵانە تامەزرۆ بووم بێمە لای ئێوە،²⁴کاتێک دەچمە ئیسپانیا هیوادارم بەلای ئێوەدا تێپەڕبم و بتانبینم و ئاسانکاریم بۆ بکەن تا بەردەوام بم لە گەشتەکانم دوای ئەوەی چێژم لە بینینی ئێوە وەردەگرم، تەنانەت ئەگەر بۆ ماوەیەکی کورتیش بێت. ²⁵بەڵام ئێستا دەچم بۆ یۆرشەلایم بۆ خزمەتکردنی پیرۆزکراوان.²⁶لەبەر ئەوە باوەڕدارانی مەکەدۆنیا و ئەخایا پێیان باش بوو هاوکاری بۆ هەژارانی نێو پیرۆزکراوانی یۆرشەلیم کۆبکەنەوە. ²⁷ئەوە بۆ ئەوان باشە کە قەرزاری ئەو پیرۆزکراوانەن: ئەگەر نەتەوەکان بەشدارییان لە شتە گیانییەکانی ئەواندا کردووە، ئەوا دەبێ ئەوانیش لە شتە مادییەکان خزمەتیان بکەن.²⁸دوای ئەوەی ئەو ئەرکەم تەواو کرد، و ئەو بەرهەمەم گەیاندە پیرۆزکراوان، بەرەو ئیسپانیا بەڕێدەکەوم، بۆلای ئێوە. ²⁹وە دەزانم کە کاتێک دێم بۆ لاتان، بە پڕی بەرەکەتی مەسیح دێم.³⁰بۆیە برایان،بە پەروەردگارمان یەشوای مەسیح و بە خۆشەویستی گیانی، داواتان لێدەکەم، کە لەگەڵمدا تێبکۆشن لە نزاکردن بۆ خودا لە پێناوی من، ³¹بۆ ئەوەی ڕزگارم بێت لەو بێباوەڕانەی لە یەهودیان، وخزمەتەکم بۆ پیرۆزکراوان لە یۆرشەلایم تاکو لای ئەوانیش پەسەند بێت، ³²تا بە خواستی خودا بە خۆشی بێمە لاتان و ببوژێمەوە و پشوو بدەم.³³خودای ئاشتی لەگەڵ هەمووتان بێت. ئامین!

Chapter 16

¹سەبارەت بە بفیبی خوشکمان ڕاتاندەسپێرم کە خزمەتکارە لە کڵێسای کەنخریا. ²لە پەروەردگاردا پێشوازی لێبکەن بە شێوەێک کە شایەنی پیرۆزکراوان بێت و هەر پێداویستێکی هەبوو پێیبدەن، چونکە یارمەتیدەر بووە بۆ زۆر کەس و بۆ منیش.³سڵاو لە پریسیلا و ئەکیلا بکەن، هاوکارەکانم لە خزمەتی یەشوای مەسیحدا، ⁴ئەوان گەردنی خۆیان بۆ پەڕاندن پێشکەش کرد بۆ ڕزگار کردنی ژیانم، تەنها من سوپاسیان ناکەم، بەڵکو هەموو کڵێسای نەتەوەکانیش. ⁵سڵاوبکەن لەو کڵێسایەی کە لە ماڵەکەیدایە. سڵاو لە ئەپنیتۆسی خۆشەویستم، بکەن کە یەکەم نۆبەرەی مەسیحە لە ئاسیا.⁶سڵاو لە میریام بکەن پێش ئێوە زۆر تێکۆشانی کردووە لە خزمەتکردنمان. ⁷سڵاو لە ئەندرۆنیکۆس و یۆنیاس بکەن، نزیکەکانم کە لەگەڵم بەندکراون، ئەوان لەنێو نێردراوان بەناوبانگن، پێش منیش لە مەسیحدا بوون. ⁸سڵاو لە ئەمپلیاس بکەن، خۆشەویستمە لە پەروەردگاردا.⁹سڵاو لە ئوربانوس بکەن، هاوکارمان لە خزمەتکردنی مەسیح، و ئیستاخیسی خۆشەویستم. ¹⁰سڵاو لە ئەپۆڵەس بکەن، کە خۆڕاگری خۆی لە مەسیحدا پیشاندا. سڵاو لە بنەماڵەی ئەرستۆپۆڵوس بکەن. ¹¹سڵاو لە هیرودیۆنی نزیکم بکەن، سڵاو لە خانەوادەی نەرکیسیۆیس بکەن کە لە پەروەردگاردان.¹²سڵاو لە تەریفاینا و تەریفۆسا بکەن کە خۆیان لە خزمەتکردنی پەروەردگاردا ماندوو دەکەن. سڵاو لە پەرسیسی خۆشەویست بکەن کە زۆری تێکۆشاوە لە خزمەتکردنی پەروەردگاردا. ¹³سڵاو لە ڕۆپۆس بکەن کە لە پەروەردگار هەڵبژێردراوە. هەروەها لە دایکی کە دایکمە. ¹⁴سڵاو لە ئەسینکریتۆس، و فەلیگۆن، و هەرمس، و پاتروباس، و هرماس، و ئەو برایانەش بکەن کە لەگەڵیاندان.¹⁵سڵاو لە فیلولوگۆس، و یولیا، و نیریۆس، و خوشکەکەی، و ئوڵومپاس بکەن و هەموو ئەو پیرۆزکراوانەی کە لەگەڵیانن. ¹⁶بە ماچێکی پیرۆز سڵاو لە یەکتر بکەن. هەموو کڵێساکانی مەسیح سڵاوتان لێدەکەن.¹⁷بەڵام، لێتان دەپاڕێمەوە، براکانم، ئاگاداری ئەوانەبن کە دوبەرەکی کۆسپ دەنێنەوە، بە پێچەوانەی ئەو فێرکردنەی فێری بوون، لێیان دوور بکەونەوە. ¹⁸چونکە ئەو جۆرە کەسانە خزمەت بە یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان ناکەن بەڵکو خزمەتی سکیان دەکەن، بە قسە باشەکانیان و قسە خۆشەکانیان دڵی مرۆڤەکان فریو دەدەن.¹⁹هەواڵی گوێڕایەڵی ئێوە گەیشتووەتە هەموو لایەک. بۆیە دڵشادم بە ئێوە، بەڵام دەمەوێت لە چاکەدا ژیر بن و لە خراپە بێبەری بن. ²⁰خودای ئاشتی بە خێرایی شەیتان لە ژێر پێیەکانتدا تێکدەشکنێت. بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح لەگەڵتان بێت.²¹تێمۆساوسی یاریدەدەرم، و لوکیوس و یاسون و سوسپاترۆس و نزیکەکانم سڵاوتان لێدەکەن. ²²وە من، تەرتیۆسم کە نوسەری ئەو نامەیەم، لە پەروەردگاردا سڵاوتان لێدەکەم.²³گایۆسی خانەخوێی من، و هەموو کڵێساکە، سڵاوتان لێدەکەن. ئەڕاستۆسی گەنجینەداری شار، و برا کوارتۆس سڵاوتان لێدەکەن. ²⁴«با بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح لەگەڵتان بێت. ئامین!»²⁵ئێستا هەموو شکۆمەندییەک بۆ خودا کە توانای بەهێزکردنی هەیە، هەروەک چۆن مزگێنییەکەم دەڵێت ئەم پەیامە سەبارەت بە یەشوا مەسیح پلانەکەی بۆ ئێوەی نەتەوەکان ئاشکرا کردووە، پلانێک کە لە سەرەتای زەمانەوە بە نهێنی هێڵراوەتەوە. ²⁶بەڵام ئێستا ئاشکرابوو بە فەرمانی خودای هەتاهەتایی کە لە پەرتوکەکانی پێغەمبەران نوسراوە، لە پێناو هەموو گەلان بۆ گوێڕایەڵی باوەڕ؛²⁷هەموو شکۆمەندییەک بۆ تاکە خودای دانا، لە ڕێگەی یەشوای مەسیحەوە، بۆ هەتاهەتایە. ئامین!

1 Corinthians

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، نێردراوی مەسیحی یەشوا، کە بە خواستی خودا بانگکراوە، لە سۆستیانسی برامانەوە، ²بۆ کڵێسای خودا لە شاری کۆرنسۆس، بۆ ئەوانەی کە لە یەشوای مەسیحدا پیرۆز بوون، کە ناویان لێنراوە، پیرۆزکراوان؛ بۆ هەموو ئەوانەی کە ناوی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح لە هەموو شوێنێک ڕادەگەیەنن وەک پەروەردگاری خۆیان و ئێمەش. ³بەخشش و ئاشتیتان بۆ بێت لە خودای باوک و پەروەردگارمان یەشوای مەسیح!⁴هەمیشە سوپاسی خودا دەکەم لە پێناوتاندا و بۆ ئەو بەخششەی خودا، کە لە یەشوای مەسیحدا پێتان بەخشراوە. ⁵چونکە لە ڕێگەی ئەوەوە دەوڵەمەند بوون لە هەموو شتێکدا، و لە هەموو قسەکردن، و لە هەموو زانیاریەکدا، ⁶تا ئەو ڕادەیەی کە شایەتحاڵی مەسیح لە ئێوەدا ڕەگی داکوتاوە.⁷تەنانەت پێویستیتان بە هیچ بەهرەیەک نییە لە کاتێکدا چاوەڕوانی دەرکەوتنی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح دەکەن. ⁸خۆی تا کۆتایی دەتان چەسپێنێت بۆ ئەوەی لە ڕۆژی مەسیحی پەروەردگارمان بێ کەموکوڕی بن. ⁹چونکە خودا دڵسۆزە، و بانگی کردوون بۆ هاوبەشی لەگەڵ ڕۆڵەکەی یەشوای پەروەردگارمان.¹⁰بەڵام برایان، بە ناوی یەشوای مەسیحی پەروەردگارمانەوە لێتان دەپاڕێمەوە هەمووتان یەک دەنگتان هەبێت و لە نێوانتاندا دوو بەرەکی نەبێت. بەڵام پێویستە هەمووتان لە بیرکردنەوە و بۆچووندا یەکگرتوو بن. ¹¹برایان، ماڵی کلۆیی ئاگاداریان کردمەوە، کە ناکۆکی لەنێوانتاندا هەیە.¹²مەبەستم ئەوەیە کە یەکێک لە ئێوە دەڵێت: «من لەگەڵ پۆڵسم» یەکێکی دیکەش: «من لەگەڵ ئەپۆلۆسم»، و یەکێکی دیکە: «من لەگەڵ پەترۆم»، و یەکێکی دیکە: «من لەگەڵ مەسیحم». ¹³ئایا مەسیح بەشکراوە؟ یان پۆڵس لە پێناوتاندا لە خاچ دراوە، یان بە ناوی پۆڵس لە ئاو هەڵکێشراون؟¹⁴سوپاسی خودا دەکەم کە جگە لە کریسپوس و گایۆس هیچ کام لە ئێوەم لە ئاو هەڵنەکێشاوە، ¹⁵بۆ ئەوەی کەس نەڵێت بە ناوی منەوە لە ئاو هەڵکێشراوە. ¹⁶هەرچەندە من خێزانی ستیفانۆسم لە ئاو هەڵکێشاوە، بەڵام لەبیرم نییە کە کەسێکی ترم لە ئاو هەڵکێشابێت.¹⁷چونکە مەسیح منی نەناردووە بۆ لە ئاو هەڵکێشان، بەڵکو بۆ مزگێنیدان، پشتم بە دانایی قسە نەبەستووە، نەک ئەوەی کە خاچی مەسیح بێ سوود بێت.¹⁸چونکە مژدەی خاچ لای لە ناوچووان گێلایەتیە؛ لەلای ئێمەی دڵسۆزان، ئەوە توانای خودایە. ¹⁹چونکە نووسراوە: «دانایی داناکان لەناو دەبەم و تێگەیشتنی تێگەیشتوان بەلاوە دەنێم!»²⁰کەواتە، مرۆڤی دانا لە کوێیە؟ نووسەر لە کوێیە؟ لەم کاتەدا مشتومڕکەران لە کوێن؟ ئایا خودا دانایی دونیای نەکردووە بە گێلایەتی؟ ²¹خودا مەبەستی بوو، بە دانایی خۆی بیناسن، نەک بە دانایی جیهان، نهێنی خودا ئەوە بوو لە ڕێگەی مزگێنییەوە باوەڕداران ڕزگار بکات ئەو مزگێنییەی بە گێلایەتی دەزانن.²²یەهودییەکان داوای نیشانە دەکەن، و یۆنانیەکان بەدوای دانایدا دەگەڕێن. ²³بەڵام ئێمە بە مەسیحی لە خاچدراو مزگێنی دەدەین، ئەمەش بەربەستێکە بۆ یەهودیەکان و گێلایەتییە بۆ نەتەوەکان؛²⁴سەبارەت بەوانەی بانگکراون، جا یەهودی بن یان یۆنانی، مەسیح هێزی خودا و دانایی خودایە. ²⁵ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە «گێلایەتی» خودا لە مرۆڤەکان داناترە، هەروەها «لاوازی» خودا لە مرۆڤەکان بەهێزترە.²⁶کەواتە وانەیەک لە بانگەوازەکەتانەوە وەربگرن برایان: لە نێو ئێوەدا زۆر کەمن ئەوانەی بە دانایی مرۆڤ ژیرن، نە پێشکەوتووان زۆرن، نە ئەوانەی ڕێز لێگیراون زۆرن. ²⁷بەڵکو خودا نەزانەکانی جیهانی هەڵبژارد بۆ ئەوەی داناکان شەرمەزار بکات. خودا لاوازەکانی جیهانی هەڵبژارد بۆ ئەوەی دەسەڵاتدارەکان شەرمەزار بکات.²⁸خودا بێ بایەخەکانی جیهان و بێزراوەکان و ئەوانەی کە هیچ نەبوون هەڵبژارد، تاکو ئەوانە لابەرێت کە خۆیان بە شت دەزانن، ²⁹بۆ ئەوەی هیچ مرۆڤێک نەتوانێت شانازی بکات لەبەردەم خودادا.³⁰بە چاکەی خودا پێگەتان هەیە لە یەشوای مەسیحدا کە بۆ ئێمەی کردە دانایی خودا و ڕاستودروستی و پیرۆزی و ڕزگاری، ³¹وەک نوسراوە ئەوەی شانازی دەکات، با شانازی بە پەروەردگارەوە بکات.

Chapter 2

¹برایان، منیش، کاتێک هاتمە لای ئێوە بۆ ئەوەی شایەتحاڵی خوداتان بۆ ڕابگەیەنم، بە قسەی زل و دانایی نەهاتم. ²لەبەرئەوەی بڕیارم دابوو لە نێو ئێوەدا جگە لە یەشوای مەسیح هیچی تر نەزانم، ئەویش بناسم بە لە خاچدراوی.³منیش بە لاوازی و ترس و لەرزێکی زۆرەوە لەلاتان بووم. ⁴قسە و مزگێنیدانم لەسەر بنەمای ڕازیکردن نەبووە بە قسەی دانایی، بەڵکو لەسەر بنەمای ئەوەی گیان و هێز ڕایدەگەیەنێت. ⁵ئەمەش بۆ ئەوەیە کە باوەڕت لەسەر دانایی خەڵک بنیات نەنێیت، بەڵکو لەسەر هێزی خودا.⁶بەڵام ئێمە داناییمان هەیە بۆ قسەکردن لەنێو پێگەیشتواندا. بەڵام ئەو داناییە نە هی ئەم جیهانە و نە هی سەرۆکە کاتییەکانی ئەم جیهانەیە. ⁷بەڵکو باسی دانایی خودا دەکەین کە لە نهێنییەکدا شاردراوەتەوە، ئەو داناییە شاردراوەیەی کە خودا پێش سەردەمەکان بۆ شکۆمەندیمان ئامادەی کردووە⁸ئەو داناییە هیچ کام لە سەرۆکەکانی جیهان نەیانناسیووە. ئەگەر ئەویان بناسیایە، ⁹ئەوە پەروەردگاری شکۆمەندیان لە خاچ نەدەدا! بەڵام، نووسراوە: «ئەوەی هیچ چاوێک نەیبینیوە، هیچ گوێیەک نەیبیستووە، و بە بیری هیچ مرۆڤێکدا نەهاتووە ئەوەی خودا ئامادەی کردووە بۆ ئەوانەی خۆشیان دەوێت!»¹⁰بەڵام خودا ئەمەی بە گیان بۆمان ئاشکرا کرد. چوونکە گیانەکە لە هەموو شتێک دەکۆڵێتەوە، تەنانەت قوڵایی خوداش. ¹¹کێ لە خەڵکی دەزانێت چی لە مرۆڤدا هەیە جگە لەو گیانەی کە تێیدایە؛ بە هەمان شێوە ئەوەی لە خودادایە جگە لە گیانی خودا کەس نایزانێت.¹²بەڵام ئێمە گیانی جیهانمان وەرنەگرتووە، بەڵکو ئەو گیانەمان وەرگرتووە کە لە خوداوەیە، بۆ ئەوەی ئەو شتانە بزانین کە لەلایەن خوداوە پێمان دراوە. ¹³ئێمە دەربارەی ئەوشتانە قسەدەکەین کە فێرکاری دانایی مرۆڤ نیە، بەڵکو بەو قسانەی کە گیانی پیرۆز فێرمان دەکات، گوزارشت لە ڕاستییە گیانییەکان دەکەین لە ڕێگەی ئامرازە گیانییەکانەوە.¹⁴بەڵام مرۆڤێک کە گیانەکەی تێدانییە شتە گیانییەکانی خودا وەرناگرێت چونکە بە گێلایەتی دەزانێت، و ناتوانێت بیانناسێت چونکە جیاکردنەوەیان تەنها پێویستی بە هەستێکی گیانی هەیە. ¹⁵سەبارەت بە مرۆڤی گیانی، هەموو شتێک جیادەکاتەوە، و لەلایەن کەسەوە بڕیاری لەسەر نادرێت. ¹⁶چونکە «کێ بیری یەزدانی ناسیوە؟» وە کێ فێری دەکات؟ سەبارەت بە ئێمەش، بیری مەسیحمان هەیە!

Chapter 3

¹بەڵام برایان، نەمتوانی وەک مرۆڤی گیانی قسەتان بۆ بکەم، بەڵکو وەک ئێوەی جەستەیی و ساوایەک لە مەسیحدا قسەم لەگەڵ کردن. ²شیرم پێداون نەک خواردنی بەهێز، چونکە توانای ئەوەتان نەبوو، ئێستاش ئەو توانایەتان نییە.³چونکە ئێوە هێشتا جەستەیین. تا ئیرەیی و ناکۆکی و ( دووبەرەکی)، لە نێوانتاندا هەبێت، ئایا ئێوە جەستەیی نین و بەپێی مرۆڤ ڕەفتار ناکەن؟ ⁴ئەگەر ئێوە بڵێن: من لەگەڵ «پۆڵسم»، یەکێکی تریش بڵێت: من لەگەڵ «ئەپۆلۆسم»، ئایا ئێوە جەستەیی نین؟ ⁵پۆڵس کێیە؟ ئەپۆلۆس کێیە؟ ئەوان تەنها دوو خزمەتکارن کە لە ڕێگەیانەوە باوەڕت هێناوە، و وەک چۆن پەروەردگار بەرەکەتی بۆ هەریەکەیان بەخشیوە.⁶من چاندم و ئەپۆلۆس ئاوی دا؛ بەڵام خودا گەشەی پێکرد. ⁷ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی ئاو دەدات هیچ نین، بەڵکو خودایە کە گەشە دەبەخشێت.⁸ئەوەی دەچێنێت و ئەوەی ئاوی دەدات یەکسانن. بەڵام هەریەکەیان کرێی خۆی لە بەرامبەر ماندووبوونەکەی وەردەگرێت. ⁹چونکە هەموومان کرێکاری خوداین، ئێوەش کێڵگە و ماڵی خودان.¹⁰بەپێی ئەو بەخششەی خودا پێیدام، من بناغەکەم دانا وەک تەلار سازێکی لێهاتوو، جگە لە من هی دیکەش لەسەری بنیاتی دەنێت. ¹¹بەڵام، پێویستە هەموو کەسێک وریا بێت کە چۆن لەسەری بنیات دەنێت. ناکرێت کەس بناغەیەکی تر دابنێت جگە لەو بناغەیەی کە دانراوە، ئەویش یەشوا مەسیحە.¹²ئەگەر کەسێک لەسەر ئەم بناغەیە بە زێڕ و زیو و بەردی گرانبەها بنیات بنێت، یان بە دار و پوش و پەڵاش، ¹³ کاری هەر یەکێک دەردەکەوێت چونکە لەو ڕۆژەی بە ئاگر ئاشکرا دەکرێت، ئاگرەکە بەهای کارەکانی هەریەکەیان تاقی دەکاتەوە.¹⁴هەرکەسێک کارەکەی کە لەسەر بناغەکە دروست کردووە بمێنێتەوە، کرێکەی وەردەگرێت. ¹⁵هەرکەسێک کارەکەی بسووتێت لەدەستی دەدات، بەڵام خۆی ڕزگاری دەبێت؛ بەڵام وەک کەسێک کە بە دۆزەخدا تێدەپەڕێت.¹⁶ئایا نازانن کە ئێوە پەرستگای خودان و گیانی خودا لە ئێوەدا نیشتەجێیە؟ ¹⁷ئەگەر کەسێک پەرستگای خودا وێران بکات، خودا وێرانی دەکات ، چونکە پەرستگای خودا پیرۆزە، ئەو پەرستگایەش ئێوەن.¹⁸ئاگاداربە خۆت فریو نەدەیت! هەریەکێک لە ئێوە لەم جیهانەدا خۆی بە دانا دەزانێت، با ببێتە گێل بۆ ئەوەی بەڕاستی ببێتە دانا. ¹⁹چونکە دانایی جیهان لە چاوی خودادا گێلایەتیە. چونکە نووسراوە: «ئەو داناکان بە فێڵەکانیان دەگرێت» ²⁰هەروەها: «پەروەردگار بیری داناکان دەزانێت و دەیانناسێت کە پووچەڵن!»²¹بۆیە با کەس شانازی بە مرۆڤەوە نەکات، چونکە هەموو شتێک هی تۆیە، ²²پۆڵس یان ئەپۆلۆس یان پەترۆ یان جیهان یان ژیان یان مردن یان ئێستا یان داهاتوو: هەموو ئەمانە هی ئێوەن، ²³ئێوەش هی مەسیحن، مەسیحیش هی خودا.

Chapter 4

¹با خەڵک وەک خزمەتکاری مەسیح و بریکاری نهێنییەکانی خودا ببینن. ²ئەوەی لە بریکارەکان داوا دەکرێت، لە پێش هەموو شتێکەوە، ئەوەیە کە هەریەکەیان دڵسۆز بێت.³سەبارەت بە منیش کەمترین شت کە گرنگی پێدەدەم ئەوەیە کە لە پێش ئێوە یان دادگایەکی مرۆڤانە دادگایی بکرێم. بەڵکو من بڕیار لەسەر خۆم نادەم. ⁴ویژدانم من تاوانبار ناکات بۆ هیچ شتێک، بەڵام پشت بەوە نابەستم بۆ ئەوەی پاساو بۆ خۆم بهێنمەوە. چونکە ئەوەی بڕیارم لەسەر دەدات پەروەردگارە.⁵بۆیە، پێشوەختە بڕیار لەسەر هیچ شتێک مەدەن، تا پەروەردگار دەگەڕێتەوە کە ڕۆشنایی دەخاتە سەر ئەو شتانەی کە ئێستا لە تاریکیدا شاردراونەتەوە، و نیازی دڵەکان ئاشکرا دەکات، ئەو کاتە هەموو کەسێک مافی ستایشی خۆی لە خوداوە وەردەگرێت!⁶برایان لە ڕابردوودا، خۆم و ئەپۆلۆسم وەک نموونەیەک بۆ ئێوە پێشکەش کرد، بۆ ئەوەی لە ڕێگەی ئێمەوە فێربن بیرکردنەوەکانتان لە سەرووی ئەوەی نووسراوەوە دانەنێن، لەبەر لایەنگری لەگەڵ کەسدا شانازی بە یەکترەوە مەکەن. ⁷کێ تۆی لە کەسانی تر جیاکردۆتەوە؟ وە هی تۆ چییە کە بە دیاری وەرت نەگرت؟ مادام وەرتگرتووە، بۆچی وا خۆت پیشان ئەدەیت وەک ئەوەی وەرت نەگرتبێت؟⁸ئێوە تێر و دەوڵەمەند بوون! ئێوە بوون بە پاشا و وازتان لێ هێناین! خۆزگە بەڕاستی ئێوە پاشا بوونایە تا ئێمەش لەگەڵ ئێوە فەرمانڕەوایمان بکردایە! ⁹چونکە من دەبینم کە خودا، ئێمەی نێردراوان، لە کۆتایی کاروانەکەدا وەک ئەوەی بە مردن سزا درابین، نمایشی کرد، چونکە بووین بە نمایشێک بۆ جیهان، بۆ فریشتەکان و مرۆڤەکان پێکەوە.¹⁰ئێمە لە پێناو مەسیحدا بوین بە گێل، بەڵام ئێوە لە مەسیحدا دانان. ئێمە لاوازین و ئێوەش بەهێز. ئێوە ڕێز لێگیراو و ئێمەش سوکایەتی پێکراو. ¹¹تا ئەمڕۆش برسی و تینوو و ڕووتین و لێماندراوە، و لە شوێنی مانەوەش بێبەشین¹²تێدەکۆشین و بەدەستەکانمان کار دەکەین. سوکایەتیمان پێدەکرێت و داوای بەرەکەت دەکەین و دەمان چەوسێننەوە و بەرگە دەگرین ¹³ئەگەر بریندار بووین ئارام دەبین. ئێمە وەک پیسی جیهان و زبڵ و خاشاکی هەمووان بووین، و ئێستاش هەر واین!¹⁴من ئەمە بۆ شەرمەزارکردنتان نانووسم، بەڵکو بۆ ئاگادارکردنەوەتان وەک منداڵە خۆشەویستەکانم. ¹⁵لەوانەیە دە هەزار ڕابەرت هەبێت لە مەسیحدا، بەڵام باوکانت زۆر نییە! لەبەر ئەوە لە یەشوای مەسیحدا من بووم بە باوکتان لە ڕێگەی مزگێنیەکەوە. ¹⁶بۆیە داوتان لێدەکەم ئەوە بکەن کە من دەیکەم.¹⁷هەر لەبەر ئەمەش تیمۆساوس، کوڕە خۆشەویست و دڵسۆزەکەم لە پەروەردگاردا ناردە لاتان، چونکە ئەو ڕێگایانەتان بیردەخاتەوە کە لە مەسیحدا پێیدا ڕۆیشتم، وەک چۆن لە هەموو شوێنیک و کڵێساکان ئاوا فێردەکەم. ¹⁸چونکە هەندێکتان پێیان وابوو کە نایەمە لای ئێوە و لە خۆبەزلزانینەوە خۆیان گەورە کرد!¹⁹بەڵام ئەگەر خودا بیەوێت، بە خێرایی دێم بۆ لاتان، و نەک قسەی ئەم خۆبەزلزانانە بەڵکو تواناشیان تاقی دەکەمەوە. ²⁰چونکە شانشینی خودا بە قسە نییە، بەڵکو بە دەسەڵاتە. ²¹چۆنتان پێ باشە من بێمە لاتان: بە گۆچان یان بە خۆشەویستی و گیانی نەرم و نیانی؟

Chapter 5

¹لە ڕاستیدا دەنگۆی ئەوە بڵاو بووەتەوە کە داوێنپیسی لە نێوانتاندا هەیە. ئەو جۆرە داوێنپیسیە تەنانەت لە نێو نەتەوەکانیشدا بوونی نییە. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە پیاوێک لە ئێوە لەگەڵ باوەژنەکەی دەخەوێت. ²لەگەڵ ئەوەشدا، خۆبەزلزان و لووت بەرزن، لەبری ئەوە شیوەن بگێڕن تا ئەنجام دەری ئەم کارە لەناو خۆتاندا بنبڕ دەکەن!³چونکە لە کاتێکدا من لە جەستەدا لە لاتان نیم، بەڵام بە گیان لە لاتانم، وەک ئەوەی ئامادە بم بڕیارم لەسەر تاوانبارەکە داوە: ⁴کاتێک بە ناوی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح کۆدەبنەوە، گیانی من لەگەڵتاندایە، بە دەسەڵاتی یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان، ⁵بڕیار بدەن ئەنجام دەری ئەم کارە ڕادەستی شەیتان بکرێت، بۆ ئەوەی جەستەی لەناو بچێت؛ سەبارەت بە گیانی ئەویش لە ڕۆژی یەشوای پەروەردگار ڕزگاری دەبێت.⁶شانازیکردنەکەت لە شوێنی خۆیدا نییە! نازانن کە کەمێک هەویرترش هەموو هەویرەکە هەڵدەهێنێت؟ ⁷خۆتان لە هەویرترشی کۆن پاک بکەنەوە تاکو ببنە هەویرێکی نوێ، چونکە ئێوە فەتیرەن! لەبەر ئەوەی بەرخی پەسخەمان، واتا مەسیح، سەربڕدرا. ⁸کەواتە با جەژن بگێڕین، نەک بە هەویرترشی بەسەرچوو، نە بەهەویرترشی کینە و خراپە، بەڵکو بە فەتیرەی ڕزگاری و ڕاستی.⁹لە نامەکەمدا بۆم نووسیون کە تێکەڵی داوێنپیسی نەبن. ¹⁰بەهیچ شێوەیەک مەبەستم لە داوێنپیسانی جیهان نییە یان چاوچنۆکان یان دزەکان یان بتپەرستان، ئەگینا ناچار دەبوون کۆمەڵگای مرۆڤایەتی بەجێبهێڵن!¹¹بەڵام ئێستا بۆتان دەنووسم هاوبەشی کەسێک مەکەن کە پێی دەوترێت برا و داوێنپیس بێت چاوچنۆک بێت بتپەرست بێت جنێوفرۆش بێت سەرخۆش بێت یان دز بێت. هاوبەشی کەسێکی ئاوا مەکەن لەگەڵیدا دامەنیشن بۆ خواردن. ¹²چ پەیوەندییەکم لەگەڵ ئەوانەی دەرەوەی (کڵێسا) هەیە تا دادوەریان بکەم؟ ئایا ئێوە بڕیار لەسەر ئەوانەی ناوەوە نادەن؟ ¹³سەبارەت بەوانەی لە دەرەوەن، خودا بڕیاریان لەسەر دەدات. «کەواتە خراپەکار لە نێو خۆتاندا دوور بخەنەوە».

Chapter 6

¹ئەگەر کەسێک لە ئێوە سکاڵای لەسەر کەسێکی تر هەبێت، ئایا دەوێرێت لای نادادپەروەرەکان تۆماری بکات نەک لای پیرۆزکراوان؟ ²ئایا نازانیت پیرۆزکراوان داوەری جیهان دەکەن؟ بەو پێیەی دەتەوێت بڕیار لەسەر جیهان بدەیت، ئایا شایستەی ئەوە نیت بڕیار لەسەر شتە سادەکان بدەیت؟ ³ئایا نازانن ئێمە بڕیار لەسەر فریشتەکان دەدەین؟ ئایا ئێمە شیاوی ئەوە نین بڕیار لەسەر شتەکانی ئەم ژیانە بدەین؟⁴ئەگەر، ناکۆکی لە نێوانتاندا هەبوو سەبارەت بە پرسەکانی ئەم ژیانە، ئەوا منداڵان لە کڵێسادا دادەنیشن بۆ دادگایتان. ⁵من ئەمە دەڵێم بۆ شەرمە زاریتان. ئایا یەکێکی داناتان تێدا نییە بتوانێت دادوەری لەنێو برایانی بکات! ⁶بەڵام برایەک سکاڵا لەسەر براکەی تۆمار دەکات، و ئەوەش لە پێش چاوی بێباوەڕاندا.⁷لە ڕاستیدا بەتەواوی شەرمەزارییە بۆ ئێوە کە سکاڵا لەسەر یەکتر تۆمار بکەن. باشترنییە بۆتان بەرگەی ستەم و خراپی یەکتر بگرن؟ ⁸ بەڵام ئێوە ستەم و فێڵ دەکەن تەنانەت لە برایانیشتان.⁹ئایا نازانن ستەمکاران شانشینی خودا بە میرات ناگرن؟ فریو مەخۆن: نە داوێنپیسان و نە بتپەرستان و نە خراپەکاران و نە هاوڕەگەزبازان شانشینی خودا بە میرات ناگرن ¹⁰نە دزەکان و نە چاوچنۆکان و نە سەرخۆشەکان و نە جنێوفرۆشان و نە قۆرخکاران. ¹¹هەندێک لە ئێوەش بەم شێوەیە بوون، بەڵام شۆردراون، پیرۆز کران، بێتاوان کران، بە ناوی پەروەردگار یەشوای مەسیح و گیانی خودامانەوە.¹²هەموو شتێک بۆ من ڕێگە پێدراوە، بەڵام هەموو شتێک سودی نییە. هەموو شتێک بۆ من ڕێگە پێدراوە، بەڵام ناهێڵم هیچ شتێک زاڵ بێت بەسەرمدا. ¹³خواردن بۆ سکە، سکیش بۆ خواردنە؛ بەڵام پەروەردگار هەردووکیان لە ناو دەبات. بەڵام جەستە بۆ داوێنپیسی نییە، بەڵکو بۆ پەروەردگارە؛ پەروەردگاریش بۆ جەستەیە.¹⁴خودا پەروەردگاری لە مردن هەڵستاندەوە، بە هێزی خۆی ئێمەش هەڵدەستێنێتەوە! ¹⁵ئایا نازانن جەستەتان ئەندامی مەسیحە؟ ئایا دروستە بۆ من ئەندامەکانی مەسیح وەربگرم و بیکەمە ئەندامی داوێنپيسێک؟ خوا نەکا!¹⁶ئایا نازانن هەرکەسێک لەگەڵ زیناکارێک یەکدەگرێت لەگەڵیدا دەبێتە یەک جەستە؟ چوونکە دەفەرموێت: « ئەو دووانە دەبنە یەک جەستە». ¹⁷هەرکەسێک لەگەڵ پەروەردگار یەکبگرێت، لەگەڵیدا بووە بە یەک گیان!¹⁸لە داوێنپیسی ڕاکەن! هەر تاوانێک مرۆڤ ئەنجامی بدات لە دەرەوەی جەستەی خۆیەتی، هەرکەسێک داوێنپیسی بکات، سووکایەتی بە جەستەی خۆی دەکات.¹⁹ئایا نازانن جەستەتان پەرستگای گیانی پیرۆزە کە لە تۆدا دەژی و لە خوداوە پێتان دراوە و تۆ هی خۆت نیت؟ ²⁰چونکە ئێوە بە نرخێک کڕدراون. جا بە جەستەتان خودا شکۆمەند بکەن.

Chapter 7

¹سەبارەت بەو بابەتانەی کە بۆتان نووسیوم، باشترە پیاو دەست لە ژن نەدات. ²بەڵام بۆ دوورکەوتنەوە لە داوێنپیسی، با هەر پیاوێک ژنی خۆی هەبێت، هەر ژنێکیش مێردی خۆی هەبێت.³پێویستە مێرد مافی شایستەی ژنەکەی بدات، ژنەکەش بە هەمان شێوە. ⁴ژن هیچ دەسەڵاتێکی بەسەر جەستەی خۆیدا نییە، بەڵام مێردەکەی دەسەڵاتی هەیە. بە هەمان شێوە مێرد هیچ دەسەڵاتێکی بەسەر جەستەی خۆیدا نییە، بەڵکو دەسەڵاتی ژنەکەیەتی.⁵نابێت هیچ کام لە ئێوە ڕێگری لە ئەویتر بکات تەنها کاتێک نەبێت کە هەردووکتان ڕەزامەند بن لەسەری، وە بۆ ماوەیەکی دیاریکراو، بە مەبەستی تەرخانکردنی خۆتان بۆ نزاکردن. دوای ئەوە بگەڕێنەوە بۆ پەیوەندیەکەی پێشووتان، بۆ ئەوەی شەیتان تاقیتان نەکاتەوە لەبەر نەبوونی خۆڕاگریتان. ⁶بەڵام ئێستا ئەمە وەک ئامۆژگاری دەڵێم نەک فەرمان؛ ⁷هیوادارم هەموو خەڵکی وەک من بن. بەڵام هەر مرۆڤێک بەهرەی تایبەتی خۆی هەیە لە خوداوە: هەندێکیان ئاوا و هەندێکیش ئاوایە.⁸بەڵام ئەو کەسانەی کە هاوسەرگیریان نەکردووە و زگورتن پێتان دەڵێم بۆ ئەوان باشترە وەک من بمێننەوە. ⁹بەڵام ئەگەر نەیانتوانی خۆڕاگربن، با هاوسەرگیری بکەن. چونکە هاوسەرگیری باشترە لە سووتان.¹⁰سەبارەت بەوانەی هاوسەرگیریان کردووە، من ڕاسپاردەیەکتان پێدەدەم نەک لەلایەن منەوە بەڵکو لەلایەن پەروەردگارەوە، کە ژنەکە لە مێردەکەی جیا نەبێتەوە، ¹¹ئەگەر لێی جیا بووبێتەوە، ئەوا دەبێت بێ مێرد بمێنێتەوە، یان دەبێت لەگەڵ مێردەکەی ئاشتبێتەوە مێردەکەش نابێت ژنەکەی بەجێی بهێڵێت.¹²سەبارەت بە ئەوانی تریش، من پێیان دەڵێم، نەک پەروەردگار: ئەگەر برایەک ژنێکی هەبێت کە باوەڕدار نییە، و ئەویش ئامادە بوو لەگەڵیدا بژی، نابێت بەجێی بهێڵێت. ¹³ئەگەر ژنێک مێردێکی هەبوو باوەڕدار نەبوو، و ئەویش ئامادە بوو لەگەڵیدا بژی، نابێت بەجێی بهێڵێت. ¹⁴ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە پیاوی بێباوەڕ لە ژنەکەیدا پیرۆز کراوە، ژنە بێباوەڕەکەش لە مێردەکەیدا پیرۆز کراوە. ئەگینا منداڵی ناو هاوسەرگیرییەکی لەو شێوەیە گڵاو دەبوون، بەڵام ئێستا پیرۆزن.¹⁵بەڵام ئەگەر بێباوەڕ جیابۆوە، با جیاببێتەوە؛ خوشک یان برا لە دۆخی ئاوادا هیچ نەبەستراوەتەوە، بەڵام خودا بانگی کردوویت بۆ ئەوەی بە ئاشتی بژیت. ¹⁶ئەی ژن چۆن دەزانیت، مێردەکەت بە تۆ ڕزگاری دەبێت؟ یان ئەی مێرد، چۆن دەزانیت، ژنەکەت بە تۆ ڕزگاری دەبێت؟¹⁷لە هەر دۆخێکدا، با هەر کەسێک ژیانی خۆی بژی بەو شێوەیەی کە پەروەردگار بەشی پێداوە و ئەو بنەمایەی خودا بانگی کردوون بۆیی ئەویە کە من فەرمانی پێدەکەم لە هەموو کڵێساکاندا. ¹⁸ئەوەی بە خەتەنەکراوی بانگکراوە، نابێتە خەتەنە نەکراو، ئەوەش بە خەتەنە نەکراوی بانگکراوە، نابێتە خەتەنە کراو. ¹⁹خەتەنەکردن هیچ نییە، وە خەتەنە نەکردن هیچ نییە، بەڵام ئەوەی گرنگە کارکردنە بە ڕاسپاردەکانی خودا.²⁰با هەر کەسێک لەو بارودۆخەدا بمێنێتەوە کە تێیدا بووە کاتێک خودا بانگی کردووە. ²¹ئایا تۆ کۆیلە بوویت کاتێک بانگ کرایت؟ گرنگی بەو شتە مەدە. بەڕاستی ئەگەر دەرفەتی ئازادبوونت هەبێت، باشترە بیکەیت. ²²چونکە ئەوەی بەندەیە کاتێک پەروەردگار بانگی دەکات، ئەوە دەبێتە ئازادکراوی پەروەردگار. بە هەمان شێوە ئەوەشی ‏کە ئازاد بووە، کاتێک بانگکراوە ئەوە دەبێتە خزمەتکاری مەسیح. ²³ئێوە بە نرخێک کڕدراون، بۆیە مەبن بە کۆیلەی مرۆڤ. ²⁴برایان، با هەریەکەتان لەگەڵ خودا بمێنێتەوە، لەو دۆخەی کە تێیدا بووە کاتێک بانگ کرا.²⁵سەبارەت بەو کەسانەی هاوسەرگیریان نەکردووە، من ڕاسپاردەیەکی تایبەتم نییە لەلایەن پەروەردگارەوە بۆیان، بەڵام بۆچوونێک دەدەم وەک چۆن لە پەروەردگار بەزەییم وەرگرتووە بۆ ئەوەی بتوانم متمانەپێکراو بم. ²⁶بەهۆی ئەو تەنگانەیەی ئێستا، پێموایە باشترە بۆ مرۆڤ وەک خۆی بمێنێتەوە.²⁷ئەگەر بە ژنەوە پەیوەستیت، بەدوای جیابوونەوەدا مەگەڕێ، وە ئەگەر بە ژنەوە پەیوەست نیت، بەدوای ژندا مەگەڕێ. ²⁸بەڵام، ئەگەر ژن بهێنیت گوناهت نەکردووە. ئەگەر پاکیزەش مێرد بکات، گوناهی نەکردووە. بەڵام هاوشێوەی ئەمانە تووشی سەختی ژیان دەبنەوە، من دەمەوێت لەوانە بتان پارێزم.²⁹. چونکە، ئەی برایان، پێتان دەڵێم کاتەکە کورت دەبێتەوە. سەبارەت بە بابەتەکانی تر، با ئەوانەی ژنیان هەیە وەک ئەوەبن کە ژنیان نەبێت. ³⁰ئەوانەی دەگرین وەک ئەوەیە نەگرین، ئەوانەی شادن وەک ئەوەیە شاد نەبن، ئەوانەی دەکڕن وەک ئەوەیە هیچیان نەبێت، ³¹ئەوانەی ئەم دونیایە دەقۆزنەوە وەک ئەوەی نەیان قۆزتبێتەوە. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە شێوازی ئەم جیهانە زوو بەسەر دەچێت.³²دەمەوێت ئێوە دووربن لە نیگەرانی. کەسی بێ هاوسەر گرنگی بە بابەتەکانی پەروەردگار دەدات ³³ئامانجی ڕازیکردنی پەروەردگارە. سەبارەت بە پیاوی خێزاندار خەمی کاروباری جیهانە و ئامانجی ڕازیکردنی ژنەکەیەتی، ³⁴بەرژەوەندییەکە دابەش دەبێت. بە هەمان شێوە ژنانی بێ مێرد و پێگەیشتووان گرنگی بە بابەتەکانی پەروەردگار دەدەن و ئامانجیان پیرۆزییە لە جەستە و گیاندا. سەبارەت بەو ژنەی مێردی هەیە خەمی کاروباری جیهانە و ئامانجی ڕازیکردنی مێردەکەیەتی.³⁵ئەمە بۆ چاکەی خۆتان دەڵێم، نەک بۆ ئەوەی تەڵەیەکتان بۆ دابنێم، بەڵکو لە پێناو ئەوەی کە گونجاوە و سەرنجتان بەرەو پەروەردگار ڕابکێشم بەبێ شڵەژان.³⁶بەڵام، هەرکەسێک نیگەرانە لەوەی کە ڕەنگە بە شەرەفمەندانە رەفتار لەگەڵ ئەو پاکیزەیە نەکات، کە دەستگیرانیەتی و ئەگەر ئارەزووەکانی زۆر بەهێز بن و هەست دەکات کە دەبێ هاوسەرگیری بکات، ئەوا پێویستە بەو شێوەیەی کە دەیەوێت بیکات. گوناهە ناکات. با هاوسەرگیری بکات. ³⁷سەبارەت بەو کەسەی بە دڵ بڕیاری داوە، و ناچار نییە، بەڵکو بە تەواوی خۆڕاگرە، و خۆی هەڵیدەبژێرێت کە ڕەبەن بێت، ئەوا چاکە دەکات. ³⁸کەواتە، هەرکەسێک هاوسەرگیری بکات باش دەکات، هەرکەسێک هاوسەرگیری نەکات باشترە.³⁹ژنەکە تا مێردەکەی بژی بەئەوەوە گرێدراوە. ئەگەر مێردەکەی مرد، ئازاد دەبێت و مافی ئەوەی هەیە هەر پیاوێک بیەوێت هاوسەرگیری لەگەڵدا بکات، بەڵام تەنها لە پەروەردگاردا. ⁴⁰بەڵام، بە بۆچوونی من، ئەو دڵخۆشتر دەبێت ئەگەر وەک خۆی بمێنێتەوە، و پێموایە کە منیش، گیانی خودام هەیە!

Chapter 8

¹سەبارەت بەو قوربانیانەی پێشکەش بە بتەکان دەکرێت، ئێمە دەزانین و بۆ هەموومان زانراوە. زانین لووتبەرز دەکات، بەڵام خۆشەویستی بنیات دەنێت. ²هەرکەسێک پێی وایە شتێک دەزانێت، هێشتا هیچ شتێک بە ڕاستی نازانێت. ³بەڵام هەرکەسێک خودای خۆش بوێت، خودا دەیناسێت.⁴سەبارەت بە خواردنی قوربانی بتەکان، دەزانین کە بت خودایەک نییە کە لە گەردووندا بوونی هەبێت، و تەنها یەک خودا هەیە. ⁵تەنانەت ئەگەر بەناو خوداوەندەکان لە ئاسمان یان لەسەر زەوی هەبن و چەند خوداوەند و پەروەردگاریان هەیە! ⁶ئێمە تەنها یەک خودامان هەیە کە باوکە، کە هەموو شتەکان لێیەوە سەرچاوە دەگرن، و ئێمەش لە ئەوین؛ یەک پەروەردگار هەیە، یەشوای مەسیح، کە هەموو شتێک و ئێمە بە ئەو هەین.⁷بەڵام هەموو کەس ئەم ڕاستییە نازانێت: هەندێکیان خوویان گرتووە بەوەی کە بتەکان لە ڕاستیدا بوونیان هەیە، و هێشتا لەو قوربانییانە دەخۆن وەک ئەوەی لە ڕاستیدا پێشکەشییەک بن بۆیان، بۆیە ویژدانیان پیس دەبێت بەهۆی لاوازیەکانیانەوە.⁸بەڵام خواردن لە خودا نزیکمان ناکاتەوە، ئەگەر لێی بخۆین پێگەمان بەرز نابێتەوە، وە ئەگەر لێی نەخۆین پێگەمان کەم نابێتەوە! ⁹بەڵام ئاگاداربن ئەم مافەی ئێوە نەبێتە تەڵەیەک کە لاوازەکان بکەونە ناویەوە. ¹⁰ئەی مرۆڤی زانا، ئەگەر کەسێک بینیتی دانیشتوویت بۆ خواردن لە پەرستگای بتەکان، ئایا ویژدانی لاوازی بەهێز نابێت، بۆ خواردنی لە قوربانیی بتەکان،¹¹بەم شێوەیە ئەو کەسە لاوازە، کە برای تۆیە کە مەسیح لە پێناویدا مرد، بەهۆی زانیاری تۆ لەناو دەچێت! ¹²کاتێک بەم شێوەیە گوناهە دەکەیت بەرامبەر براکانت و ویژدانی لاوازیان بریندار دەکەیت، ئەوا گوناهە دەکەیت دژی مەسیح. ¹³بۆیە ئەگەر هەندێک خواردن تەڵەیەک بێت بۆ ئەوەی براکەم بکەوێتە ناویەوە، ئەوا هەرگیز گۆشت ناخۆم، بۆ ئەوەی نەبمە هۆی کەوتنی براکەم!

Chapter 9

¹ئایا من ئازاد نیم؟ ئایا من نێردراو نیم؟ ئایا یەشوای پەروەردگارمان نەبینیوە؟ ئایا ئێوە کاری دەستەکانم نین لە پەروەردگاردا؟ ²ئەگەر من نێردراو نەبم بۆ ئەوانی تر، ئەوا من نێردراوم بۆ ئێوە، چونکە ئێوە مۆری نێردراوێتی منن لە پەروەردگاردا.³ئەمە بەرگری منە بۆ ئەوانەی لێپرسینەوەم لێدەکەن: ⁴ئایا مافی خواردن و خواردنەوەمان نییە؟ ⁵ئایا ئێمە مافی ئەوەمان نییە یەکێک لە خانمانی باوەڕدار بکەینە هاوسەرمان بۆ ئەوەی لەگەڵمان بێت، وەک نێردراوانی دیکە و براکانی پەروەردگار، و پەترۆ؟ ⁶ئایا من و بەرنابا بەتەنها مافی ئەوەمان نییە واز لە کارکردن بهێنین؟⁷کام سەرباز لەسەر خەرجی خۆی دەچێتە جەنگەوە؟ چ جوتیارێک ڕەزێک دەچێنێت و بەرەکەی ناخوات؟ یان چ شوانێک مێگەلێک دەلەوەڕێنێت و لە شیری مێگەلەکە ناخوات؟ ⁸پێتان وایە من بە تێگەیشتنی مرۆڤانە ئەم قسانە دەکەم؟ ئایا تەوراتیش ئاوا ڕاینەسپاردوین؟⁹چونکە لە تەوراتی موشە نووسراوە: «نابێت دەمی گا بگریت لە کاتێکدا گێرەی دانەوێڵە دەکات». دەبینیت، کە خودا گرنگی بە گامێش دەدات، ¹⁰ئایا هەمووی لە پێناو ئێمەدا فەرموو؟ بەڵێ، لە پێناو ئێمەدا نووسراوە، چونکە مافی جووتیارە بە هیواوە بچێنیێت، ئەوەی گێرەدەکات بەو هیوایە بیکات، کە بەشی لە بەرهەمەکەدا هەیە. ¹¹بەو پێیەی ئێمە شتە گیانییەکانمان بۆ ئێوە چاندووە، ئایا زۆرە بۆ ئێمە کە شتە مادییەکان لە ئێوەدا دروێنە بکەین؟¹²ئەگەر کەسێکی تر ئەم مافەی بەسەر ئێوەدا هەبێت، ئایا ئێمە مافی زیاترمان نییە؟ بەڵام ئێمە ئەم مافەمان بەکارنەهێنا؟ بەڵکو بەرگەی هەموو شتێک دەگرین، لە ترسی ئەوەی هەر بەربەستێک بخەینە بەردەم مزگێنی مەسیح! ¹³ئایا نازانن ئەوانەی لە پیرۆزگاکان کاریان دەکرد لەو شتانەیان دەخوارد کە پێشکەش بە پەرستگاکە دەکرا، و ئەوانەی خزمەتیان بە قوربانگاکە دەکرد، بەشدارییان لە شتە باشەکانی قوربانگاکەدا دەکرد؟ ¹⁴هەروەها بەم شێوەیە پەروەردگار فەرمانی داوە مزگێنیدەر ژیانی لەسەر مزگێنییەکەی دەبێت.¹⁵بەڵام من هیچ کام لەم مافانەم بەکارنەهێناوە. من ئێستا ئەمەم نەنووسیوە بۆ ئەوەی شتێک بەدەست بهێنم. من پێم باشترە بمرم لەوەی کەسێک شانازیەکەم تێکبدات. ¹⁶کاتێک مزگێنی ئەدەم، شانازی پێوە ناکەم، چونکە پێویستەو ئەرکە لەسەرم، هاوار بەمن ئەگەر مزگێنی نەدەم!¹⁷ئەگەر خۆبەخشانە ئەم کارە بکەم، پاداشتم دەدرێتەوە. بەڵام، ئەگەر ناچار بم، بەرپرسیارێتیم وەرگرتووە، ¹⁸کەواتە پاداشتی من چییە؟ ئەوەیە کە بە خۆڕایی مزگێنی ئەدەم، بەبێ ئەوەی سودی تەواو لە مافەکەم وەربگرم لە بەرامبەر مزگێنیدانەکەم.¹⁹هەرچەندە لە هەمووان ئازادم، بەڵام خۆمم کردووە بە کۆیلە بۆ هەمووان، بۆ ئەوەی زۆرترینیان بەدەست بهێنم. ²⁰بۆیە وەک یەهودییەک بۆ یەهودییەکان دەرکەوتم، بۆ ئەوەی یەهود بەدەست بهێنم؛ وە بۆ ئەوانەی ملکەچی تەوراتن وەک ئەوەی منیش ملکەچبم هەرچەندە ملکەچی نیم تا ئەوانەی ملکەچی تەوراتن بەدەست بهێنم؛²¹بۆ ئەوانەی بێ یاسان خۆم وەک و بێ یاسا لێکرد هەرچەندە لەگەڵ خودا بێ یاسا نیم بەڵام ملکەچی یاسای مەسیحم بۆ ئەوەی ئەوانەی بەدەستبهێنم کە بێ یاسان. ²²بۆ لاوازەکان لاواز بووم، بۆ ئەوەی لاوازەکان بەدەستبهێنم. من بووم بە هەموو شتێک بۆ هەمووان، بۆ ئەوەی هەندێکیان ڕزگاربکەم گرنگ نییە تێچووکەی چییە. ²³هەموو شتێک دەکەم لە پێناو مزگێنیدان بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەوانی تردا هاوبەش بم تێیدا.²⁴ئایا نازانیت هەموو پێشبڕکێکاران لە مەیدانەکەدا ڕادەکەن بەڵام تەنها یەکێکیان خەڵاتەکە دەباتەوە؟ بەم شێوەیە ڕابکە تا دەیبەیتەوە! ²⁵هەموو پێشبڕکێکارێک لە بوارە جیاجیاکاندا ڕاهێنانی توند دەکات. بۆ بردنەوەی تاجێکی لەناوچوو، لە کاتێکدا ئێمە بۆ بردنەوەی تاجێکی لەناو نەچوو ئەوە دەکەین. ²⁶کەواتە، من بەم شێوەیە ڕادەکەم، نەک وەک کەسێکی بێ ئامانج، بەم شێوەیە من بۆکسێن دەکەم، نەک وەک کەسێک مشت لە هەوا بدات، ²⁷بەڵکو مشت لە جەستەم دەدەم و دەیکەم بە دیل، لە ترسی ئەوەی وا دەرکەوێت کە من شایستە نیم (بۆ خەڵاتەکە) پاش ئەوەی کەسانی دیکەم بانگهێشت کرد بۆی!

Chapter 10

¹چونکە نامەوێت ئەوەتان لێ بشاردرێتەوە، برایان کە باوباپیرانمان هەموویان لە ژێر هەورەکەدا بوون، و هەموویان بە دەریادا تێپەڕین، ²جا هەموویان بە شوێنکەوتووی موشە، لە هەور و لە دەریادا لە ئاو هەڵکێشران، ³هەموویان یەک خواردنیان خوارد کە ئاماژەیەکی گیانی هەبوو، ⁴هەموویان یەک خواردنەوەیان خواردەوە کە ئاماژەیەکی گیانی بوو، وەک چۆن لە بەردێکی گیانی دەیانخواردەوە کە شوێنیان کەوتبوو، ئەو بەردەش مەسیح بوو.⁵لەگەڵ ئەوەشدا، زۆربەیان مایەی ڕەزامەندی خودا نەبوون بۆیە بە مردوویی فڕێدرانە بیابان. ⁶بەڵام ئەم شتانە نموونەیەک بوون بۆ ئێمە، بۆ ئەوەی وەک ئەوان ئارەزووی خراپەکاری نەکەین.⁷وەک هەندێک لەوان بت پەرست مەبن، وەک ئەوەی نووسراوە: «گەل دانیشتن بۆ خواردن و خواردنەوە، پاشان هەستان بۆ سەماکردن و خۆشی». ⁸با داوێنپیسی نەکەین وەک هەندێک لەوان کردیان، لە یەک ڕۆژدا بیست و سێ هەزار کەسیان لێکەوت.⁹با پەروەردگار تاقی نەکەینەوە وەک چۆن هەندێکیان تاقییان کردەوە، و بە مار لەناوچوون. ¹⁰بۆڵەبۆڵ مەکەن، وەک هەندێکیان کردیان و بە دەستی فریشتەی لەناوبەر لەناوچوون.¹¹هەموو ئەمانە وەک نموونەیەک بەسەریاندا هات، و وەک ئاگادارکردنەوەیەک بۆ ئێمە نووسراون، کە کۆتایی سەردەمان بەڕێوەیە. ¹²هەرکەسێک پێی وایە ڕاوەستاوە، با ئاگاداری ئەوە بێت کە نەکەوێت. ¹³هیچ تاقیکردنەوەیەک بەسەرتدا نەهاتووە تەنها ئەوانە نەبێت کە بە ویستی مرۆڤ دەژیت. بەڵام خودا دڵسۆز و جێی متمانەیە، ڕێگە نادات تاقی بکرێیتەوە لەوە زیاتر کە بەرگەی دەگریت، بەڵکو لەگەڵ تاقیکردنەوەکەدا ڕێگایەک بۆ دەربازبوون دابین دەکات بۆ ئەوەی بەرگەی بگریت.¹⁴بۆیە خۆشەویستانم، لە بتپەرستی ڕابکەن. ¹⁵قسەکانم بۆ ژیرمەندەکانە: بۆیە بڕیار بدەن لەسەر ئەوەی چی دەڵێم. ¹⁶ئایا ئەو جامی بەرەکەتە کە ئێمە بەرەکەتداری دەکەین بەشداریکردن نییە لە خوێنی مەسیحدا؟ ئایا ئەو نانەی کە دەیشکێنین بەشداریکردنێک نییە لە جەستەی مەسیحدا؟ ¹⁷ئێمە زۆرین یەک نانین، واتە یەک جەستەین، چونکە هەموومان لە یەک ناندا هاوبەشین.¹⁸وەک مرۆڤێک سەیری یەسرائیل بکەن: ئایا قوربانی خۆرەکان بەشداریکردنیان لە قوربانگادا هاوبەش نییە؟ ¹⁹کەواتە مەبەستم چییە؟ ئایا ئەوەی دەکرێتە قوربانی بت نرخی هەیە یان بت نرخی هەیە؟²⁰نەخێر، بەڵام ئەوەی بت پەرستان دەیکەنە قوربانی، بۆ شەیتانی دەکەن نەک بۆ خودا. من نامەوێت ئێوە لەگەڵ شەیتاندا هاوبەش بن. ²¹ناتوانن جامەکەی پەروەردگار و جامی شەیتان پێکەوە بخۆنەوە، ²²هەروەها ناتوانن هاوبەش بن لە خوانی پەروەردگار و خوانی شەیتان پێکەوە، یان هەوڵدەدەین ئیرەیی پەروەردگار بوروژێنین؟ یان ئێمە لە ئەو بەهێزترین؟²³هەموو شتێک ڕێگە پێدراوە، بەڵام هەموو شتێک سوودی نییە. هەموو شتێک ڕێگە پێدراوە، بەڵام هەموو شتێک بنیاتنەر نییە. ²⁴کەس بەدوای بەرژەوەندی خۆیدا نەگەڕێت، بەڵکو بە دوای بەرژەوەندیی ئەوانی تردا بگەڕێت!²⁵هەرچییەک لە بازاری گۆشت فڕۆشاندا دەفڕۆشرێت، لێی بخۆ، بەبێ ئەوەی پرسیار بکەیت بۆ ڕازیکردنی ویژدانت. ²⁶چونکە زەوی و هەموو ئەوەی تێیدایە هی پەروەردگارە. ²⁷بەڵام ئەگەر بێباوەڕێک بانگهێشتی کردیت و ویستت یاوەری بکەیت، هەرچی لە پێش دانایت بیخۆ، بەبێ ئەوەی پرسیار بکەیت بۆ ڕازیکردنی ویژدانت.²⁸بەڵام ئەگەر کەسێک پێت بڵێت: «ئەمە قوربانییەکە بۆ بتەکان»، لەبەر ڕێزگرتن لەو کەسەی پێی وتوون و بۆ ڕازیکرنی ویژدانتان لێی مەخۆن. ²⁹کاتێک دەڵێم «ویژدان» مەبەستم ویژدانی خۆت نییە بەڵکو مەبەستم ویژدانی ئەویترە. بۆچی ویژدانی کەسێکی تر بڕیار لەسەر ئازادیم بدات؟ ³⁰مادام شتێک دەخۆم و سوپاسی خودای لەسەر دەکەم، بۆچی دەبێت بوترێت خراپ بۆ ئەو شتەی سوپاسی لەسەر دەکەم؟³¹جا بخۆیت یان بخۆیتەوە یان هەر کارێک دەیکەیت، هەموو شتێک بکە بۆ شکۆمەندی خودا. ³²مەبە هۆکار بۆ کەوتنی هیچ کەسێک، جا یەهودی بێت، چ یۆنانی یان کڵێسای خودا. ³³چونکە بە هەمان شێوە هەوڵ دەدەم لە هەموو شتێکدا دڵی هەمووان ڕازی بکەم، گرنگی بە بەرژەوەندی تایبەتی خۆم نادەم، بەڵکو گرنگی بە بەرژەوەندی زۆر کەس دەدەم، بۆ ئەوەی ڕزگاریان بێت.

Chapter 11

¹وەک من بکەن هەروەک چۆن منیش وەک مەسیح دەکەم! ²ستایشتان دەکەم چونکە لە هەموو بابەتێکدا یادم دەکەن و فێرکارییەکان دەپارێزن وەک چۆن من پێم گەیاندوون. ³بەڵام دەمەوێت بزانن کە مەسیح سەری هەموو پیاوێکە؛ سەری ژنیش پیاوە، سەری مەسیحیش خودایە. ⁴هەر پیاوێک نزا بکات یان پێشبینی بکات. بە سەری داپۆشراو، ئەوە شەرمەزاری بەسەر خۆیدا دەهێنێت.⁵هەر ژنێک نزا بکات یان پێشبینی بکات، بەبێ داپۆشینی سەری، شەرمەزاری بەسەر خۆیدا دەهێنێت، وەک سەر تاشراوێک. ⁶ئەگەر ژن سەری دانەپۆشێت، با قژی ببڕێت! بەڵام، ئەگەر بۆ ژن شەرمەزارییە قژی ببڕێت یاخود بیتاشێت، با سەری داپۆشێت.⁷ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە پیاو نابێت سەری داپۆشێت، چونکە وێنە و شکۆمەندی خودایە. سەبارەت بە ژنیش، ئەو شکۆمەندی پیاوە. ⁸چونکە پیاو لە ژنەکە وەرنەگیرا، بەڵکو ژنەکە لە پیاوەکە وەرگیرا؛⁹پیاو لە پێناو ژندا بوونی نەبووە، بەڵکو ژن لە پێناو پیاودا بوونی هەبووە. ¹⁰بۆیە ئافرەت دەبێت دەسەڵات لەسەر سەری بێت، لەبەر فریشتەکان.¹¹بەڵام لە پەروەردگاردا ژن بێ پیاو نییە، و پیاویش بێ ژن نییە. ¹²هەروەک چۆن ژن لە پیاو وەرگیراوە، پیاویش لەلایەن ژنەوە تەواو دەکرێت، بەڵام هەموو شتێک لە خوداوەیە.¹³کەواتە بۆ خۆتان بڕیار بدەن: ئایا گونجاوە ژن بە سەری دانەپۆشراو نزا بۆ خودا بکات؟ ¹⁴ئایا سروشت خۆی فێرتان ناکات کە شەرمەزارییە بۆ پیاو کە قژی درێژ بکاتەوە، ¹⁵لەکاتێکدا ئافرەتێک قژی درێژبێت بۆی جێگای شانازییە، چونکە قژ وەک داپۆشەرێک پێی دراوە. ¹⁶بەڵام ئەگەر کەسێک بیەوێت ناکۆکی نیشان بدات، نە ئێمە داب و نەریتی وامان هەیە نە کڵێساکانی خوداش!¹⁷بۆیە لە سەرمە، بەردەوام بم لە ڕاسپاردنتان بەمە، ستایشتان ناکەم، چونکە کۆبوونەوەکانتان زیانی زیاترە لە سوود. ¹⁸سەرەتا بیستم، کە کاتێک کۆمەڵەکەت کۆدەبێتەوە، ناتەبایی لە نێوانتاندا دروست دەبێت. ¹⁹باوڕدەکەم کە ڕاست بێت، بێگومان دەبێت لەنێوانتاندا جیاوازی هەبێت، تاکو شایستەکان لە نێوانتاندا دەربکەون.²⁰کاتێک لە یەک شوێن کۆدەبنەوە، کۆنابنەوە بۆ خواردنی خوانی پەروەردگار، ²¹چونکە هەرکەسێک پێش دەکەوێت بۆ خواردنی ژەمی ئێوارەی خۆی، بۆیە یەکێکیان برسی دەمێنێتەوە، ئەوی تریان دەخواتەوە تا سەرخۆش دەبێت! ²²ماڵتان نییە بۆ خواردن و خواردنەوە؟ یان سووکایەتی بە کڵێسای خودا دەکەن و سوکایەتی بەو کەسانە دەکەن کە هیچیان نییە؟ چیت پێ بڵێم؟ ستایشتان بکەم؟ بۆ ئەمەش ستایشی ئێوە ناکەم!²³چونکە ئەوەی بە ئێوەم بەخشیوە لە پەروەردگار وەرمگرتووە. ئەوەیە کە یەشوای پەروەردگار، ئەو شەوەی بە گرتن درا، نانێکی هەڵگرت، ²⁴سوپاسی کرد، پاشان نانی شکاند و فەرمووی: « ئەمە جەستەی منە کە لە پێناوی ئێوەدا دەشکێت ئەمە بکەن بۆ یادی من».²⁵بەهەمان شێوە دوای نانخواردن، جامەکەی هەڵگرت و فەرمووی: «ئەم جامە پەیمانی نوێیە بە خوێنی من ئەمە بکەن و بیخۆنەوە، بۆ یادی من». ²⁶بۆیە هەرکاتێک ئەم نانەتان خوارد و ئەم جامانەتان خواردەوە، مردنی پەروەردگار ڕادەگەیەنن، تا دەگەڕێتەوە.²⁷هەرکەسێک لە نانەکە بخوات، یان لە جامەکەی پەروەردگار بخواتەوە بە شێوەیەکی ناشایستە، تاوانبار دەبێت بەرامبەر بە جەستە و خوێنی پەروەردگار. ²⁸بەڵام با مرۆڤ خۆی بپشکنێت، پاشان لە نانەکە بخوات و لە جامەکە بخواتەوە. ²⁹ئەوانەی دەخۆن و دەخۆنەوە ئەگەر جەستەی مەسیح نەناسن خۆیان تاوانبار دەکەن. ³⁰لەبەر ئەم هۆکارە زۆرێک لە ئێوە لاواز و نەخۆشن، زۆریش وەک نوستوو وان.³¹ئەگەر خۆمان دادوەری خۆمان بین، بڕیارمان لەسەر خۆمان نە دەدا. ³²بەڵام، لەبەر ئەوەی دادوەریمان لەسەر کراوە، لەلایەن پەروەردگارەوە تەمبێ دەکرێین بۆ ئەوەی لەگەڵ جیهاندا تاوانبار نەکرێین.³³براکانم کاتێک کۆدەبنەوە بۆ خواردن چاوەڕێی یەکتر بن. ³⁴ئەگەر کەسێک برسی بوو با لە ماڵەوە نان بخوات، بۆ ئەوەی کۆبوونەوەکەتان بۆ دادوەریتان نەبێت. سەبارەت بە پرسەکانی تریش کە هاتم ڕێکیان دەخەم.

Chapter 12

¹سەبارەت بە بەهرە گیانییەکان برایان، نامەوێت لێتان شاردراوە بێت. ²ئێوە دەزانن، کاتێک لە نێو گەلاندا بوون، بۆلای بتە لاڵەکان دەهێنران هەروەک چووشن. ³بۆیە پێتان دەڵێم تا بزانن ئەوەی بە گیانی خودا قسە بکات ناڵێت: «نەفرەت لە یەشوا (نەفرەت لێکراو)!» بە هەمان شێوە کەس ناتوانێت بڵێت: «یەشوا پەروەردگارە» تەنها بە گیانی پیرۆز نەبێت.⁴بەهرەی جیاواز هەیە، بەڵام یەک گیانە. ⁵لێرە خزمەتی جیاواز هەیە، بەڵام پەروەردگار یەکە. ⁶هەروەها کاری جیاواز هەیە، بەڵام خودا یەکە، و لە هەموو شتێکدا کاردەکات لە هەموواندا.⁷بەڵام هەر کەسێک بەهرەیەکی پێدەدرێت کە تێیدا گیانەکەی تێدا دەردەکەوێت لە پێناو سود گەیاندن. ⁸یەکێک لە ڕێگەی گیانەکەوە، قسەی دانای پێدەدرێت، یەکێکی تر قسەی زانیاری بە خودی هەمان گیان،⁹بۆ یەکێکی دیکەش باوەڕ بە هەمان گیان. بۆ یەکێکی دیکە بەهرەی چاککردنەوە بە هەمان گیان، ¹⁰یەکێکی دیکەش کاری پەرجوو، بۆ ئەوی دیکە پێشبینی کردن بۆ ئەوی دیکە جیاکردنەوەی گیانەکان، بۆ ئەوی دیکە قسەکردن بە زمانی جیاواز، ئەوەی دیکە وەڕگێڕانی زمانەکان. ¹¹بەڵام هەموو ئەمانە لەلایەن هەمان گیانەوە کاردەکات، بەهرەکان دابەش دەکات، بەسەر هەر یەکێکیاندا، بەو شێوەیەی کە خۆی دەیەوێت.¹²هەروەک چۆن جەستە یەکە و ئەندامی زۆری هەیە، بەڵام هەموو ئەندامەکانی جەستە هەر چەندە زۆرن بەڵام یەک جەستە پێکدەهێنن، لە مەسیحیشدا بە هەمان شێوەیە. ¹³چونکە ئێمە، بە یەک گیان، لە ئاو هەڵکێشراین بۆ ئەوەی ببینە یەک جەستە، جا یەهودی بین یان یۆنانی بین، کۆیلە بین یان ئازاد، هەموومان لە یەک گیان دەخۆینەوە.¹⁴جەستە یەک ئەندام نییە بەڵکو کۆمەڵێک ئەندامە. ¹⁵ ئەگەر پێیەکانت بڵێت: «لەبەر ئەوەی دەست نیم، هی جەستە نیم!» ئایا لە ڕاستیدا دەبێتە هی دەرەوەی جەستە؟ ¹⁶وە ئەگەر گوێ وتی: «چونکە من چاو نیم، من لە جەستە نیم!» ئایا لە ڕاستیدا دەبیتە هی دەرەوەی جەستە؟ ¹⁷ئەگەر هەموو جەستە چاو بووایە، چۆن دەمان بیست؟ ئەگەر هەمووی گوێ بوایە، چۆن بۆنمان دەکرد؟¹⁸بەڵام خودا هەریەک لە ئەندامەکانی ناو جەستەی بەو شێوەیەی کە خۆی ویستویەتی ڕێکخستووە. ¹⁹ئەگەر هەموویان یەک ئەندام بوونایە، جەستە چۆن دروست دەبوو؟ ²⁰ڕاستییەکە ئەوەیە ئەندامەکان زۆرن، بەڵام جەستە یەکە.²¹بەم شێوەیە چاو ناتوانێت بە دەست بڵێت: «پێویستم پێت نییە!» هەروەها سەریش ناتوانێت بە پێیەکان بڵێت: «پێویستم بە تۆ نییە!» ²²بەڵکو ئەو ئەندامانەی لەش، کە پێدەچێت لاوازترین بن لە هەمان کاتدا پێویستن، ²³ئەو ئەندامانەی لەش کە وا دەزانین ڕێزی کەمترە، بە ڕێزەوە دایان دەپۆشین. ئەو ئەندامانەی کە شایستە نین ئەبنە شیاوترین؛ ²⁴دەربارەی شایستەیی، پێویستی بەو شتە نییە. بەڵام خودا جەستەی بە تۆکمەیی درووست کرد، ڕێزی زیاتری بەوانە بەخشی کە لە ڕێزیان کەم بوو.²⁵بەجۆرێک کە لە جەستەدا دابەشبوون نەبێت بەڵکو یەک گرنگیدان لە نێوان ئەندامەکاندا هەبێت بۆ بەرژەوەندی جەستە. ²⁶کاتێک ئازار و کاریگەری لەسەر یەکێک لە ئەندامەکان دەبێت، ئەندامەکانی دیکە لەگەڵیدا هەست بە ئازارەکە دەکەن. کاتێک یەکێک لە ئەندامەکان ڕێز وەردەگرێت، ئەندامەکانی دیکە لەگەڵیدا شاد دەبن. ²⁷ڕاستییەکەی ئەوەیە ئێوە جەستەی مەسیحن، هەریەکەتان ئەندامی ئەون.²⁸خودا کەسانی تایبەتی لە کڵێسادا داناوە: یەکەم نێردراوان، دووهەم پێغەمبەران، سێهەم مامۆستایان، و دوای ئەوە ئەوانەی بەهرەی پەرجوویان هەیە یان ئەوانەی بەهرەی چاکردنەوەیان هەیە یان یارمەتیدانی کەسانی دیکە یان بەڕێوەبردنی کاروبارەکان یان قسەکردن بە زمانە جیاوازەکان. ²⁹ئایا هەموویان نێردراون؟ ئایا هەموویان پێغەمبەرن؟ ئایا هەموویان مامۆستان؟ ئایا هەموویان بەهرەی پەرجوویان هەیە؟³⁰ئایا هەموویان بەهرەی چاکردنەوەیان هەیە؟ ئایا هەموویان بە زمانەکان قسە دەکەن؟ ئایا هەموویان وەرگێڕان دەکەن؟ ³¹بەڵام تامەزرۆی بەهرە گەورەکان بن. ئێستا ڕێگەیەکی زۆر باشترتان پیشان دەدەم.

Chapter 13

¹ئەگەر بە زمانی مرۆڤ و فریشتەکان قسەم بکردایە و خۆشەویستیم نەبووایە، جگە لە دەنگی دەهۆڵ و دەف هیچی تر نەدەبووم! ²ئەگەر من بەهرەی پێشبینی، و پێغەمبەرایەتیم هەبێت و هەموو نهێنییەکان و هەموو زانستەکان بزانم، و باوەڕی تەواوەتیم هەبێت و شاخەکان بجوڵێنم، و خۆشەویستیم نەبێت، ئەوا من هیچ نیم! ³ئەگەر هەموو سامانم بدەمە خۆراک بۆ هەژاران، و لەشم ڕادەستی سووتان بکەم، بەڵام خۆشەویستیم نەبێت، ئەوا هیچ سوودێکم نابێت.⁴خۆشەویستی پشوودرێژییە؛ سۆزی خۆشەویستی. ئیرەیی نییە. خۆشەویستی شانازی نییە لووتبەرزی نییە. ⁵ڕەفتاری نەشیاو ناکات، و بەدوای بەرژەوەندی خۆیدا ناگەڕێت. خێرا سەرکۆنە ناکات، وە خراپەی بۆ کەس نابێت. ⁶بە ستەم کردن دڵخۆش نابێت، بەڵکو دڵخۆش دەبێت بەڕاستی. ⁷ هەموو شتێک دادەپۆشێت، باوەڕ بە هەموو شتێک دەکات، هیوای بە هەموو شتێک دەبێت، بەرگەی هەموو شتێک دەگرێت.⁸خۆشەویستی هەرگیز بەسەر ناچێت. بەڵام بەهرەی پێشبنییەکان بەسەر دەچێت، بەهرەی قسەکردن بە زمانەکان کۆتایی دێت، زانیاریش بەسەر دەچێت، ⁹زانیاری و پێشبینیمان سنوردارە. ¹⁰بەڵام، کاتێک ئەوەی کامڵ و تەواوە دێت، سنوردرایەتیمان نامێنێت.¹¹کە منداڵ بووم، وەک منداڵێک قسەم دەکرد، هەستم دەکرد کە منداڵم، وەک منداڵێک بیرم دەکردەوە. کە بوومە پیاو، ئەوەی منداڵانە بوو وازم لێ هێنا. ¹²ئێمە ئێستا لە ئاوێنەیەکی لێڵ و تاریکەوە سەیری شتەکان دەکەین و بە ناڕوونی دەیانبینین. بەڵام دواجار ڕوو بە ڕوو دەیبینین. ئێستا، من بەشێکی دەزانم. بەڵام دواتر، من دەیزانم وەک ئەوەی دەزانم. ¹³بەڵام ئێستا، ئەم سێیە ماونەتەوە: باوەڕ، هیوا، خۆشەویستی. بەڵام مەزنترنیان خۆشەویستییە!

Chapter 14

¹بەدوای خۆشەویستیدا بگەڕێ، و تامەزرۆی بەهرەی گیانی بن، یان باشتر بڵێین بەهرەی پێشبینی. ²ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە ئەو کەسەی بە زمانێکی نادیار قسە دەکات قسە لەگەڵ خەڵک ناکات بەڵکو خودا. بەڵام کەس لێی تێناگات، چوونکە بە گیانەکە قسەی پەنهانی دەکات. ³سەبارەت بەو کەسەی کە پێشبینی دەکات، بە وشەی بنیاتنەر و هاندان و دڵنەوایکەر قسە لەگەڵ خەڵکیدا دەکات. ⁴ئەوەی بە زمانێکی نەناسراو قسە بکات خۆی بنیات دەنێت؛ بەڵام ئەوەی پێشبینی دەکات کڵێسا بنیات دەنێت.⁵ئاواتەخوازم هەمووتان بە زمانە نادیارەکان قسە بکەن، بەڵام پێشبینی بکەن. چونکە ئەوەی پێشبینی دەکات باشترە لەوەی بە زمانەکان قسە بکات، مەگەر (ئەوەی دەیڵێت) وەربگێڕدرێت بۆ ئەوەی کڵێسا بنیات بنێت. ⁶ئێستا، ئەی برایان، گریمان دێم بۆ لاتان و بە زمانە نەناسراوەکان قسە دەکەم، چ سوودێکم لێ وەردەگرن، مەگەر بە ئاشکرا و پێشبینی و زانست و فێرکردن قسەتان لەگەڵ بکەم؟⁷ئەگەر تەنانەت ئامێرە دەنگییە بێ گیانەکانیش، وەکو شمشاڵ و قیسارە ئاوازی جیاواز نەدات، چۆن گوێگر بزانێت کام ئاواز لەلایەن شمشاڵ یان قیسارەوە دێت؟ ⁸ئەگەر کەڕەنای جەنگیش دەنگێکی نادیار لێبدات، کێ خۆی بۆ شەڕ ئامادە دەکات؟ ⁹کاتێک بە زمانە نادیارەکان قسە دەکەیت، و وشەی جیاواز بە کاردەهێنیت، گوێگران چۆن تێدەگەن لەوەی دەیڵێیت؟ تۆ وەک کەسێک وایت کە لە هەوادا قسە دەکات!¹⁰بێگومان زۆر زمانی جۆراو جۆر لە جیهاندا هەیە، و هیچیان بێ واتا نین. ¹¹ئەگەر من لە مانای قسەیەک تێنەگەم، من بۆ قسەکەر بێگانە دەبم، ئەویش بۆ من بێگانە دەبێت!¹²بە هەمان شێوە ئێوەش، بەو پێیەی تامەزرۆی بەهرە گیانییەکانن، زیاتر بەدوایاندا بگەڕێن بۆ بنیاتنانی کڵێسا. ¹³بۆیە دەبێت قسەکەری زمانێکی نەناسراو داوای بەهرەی وەرگێڕان لە خودا بکات. ¹⁴چونکە ئەگەر بە زمانێکی نادیار نزا بکەم، گیانم نزا دەکات، بەڵام مێشکم بێ بەرهەمە.¹⁵کەواتە چی بکەین؟ بە گیان نزا دەکەم، بەڵام بە مێشکیش نزا دەکەم. بە گیان سروود دەڵێم، بەڵام بە مێشکیش سروود دەڵێم. ¹⁶ئەگەر تەنها، بە گیان سوپاسی خودا بکەیت، چۆن کەسێکی بێ ئەزموون دەتوانێت بڵێت: «ئامین» کاتێک تۆ سوپاسگوزاری دەکەیت ئەگەر تێنەگات لە قسەکانت؟¹⁷بێگومان تۆ بە شێوەیەکی باش سوپاسگوزاری دەکەیت، بەڵام ئەوانی تر بنیات نانێت. ¹⁸سوپاسی خودا دەکەم کە لە هەمووتان زیاتر بە زمانی نەناسراو قسە دەکەم. ¹⁹بەڵام، کاتێک لە کڵێسام، پێم باشە پێنج وشە بە مێشکم بڵێم، بۆ ئەوەی کەسانی دیکەش فێر بکەم، نەک دە هەزار وشە بە زمانێکی نادیار بڵێم.²⁰ئەی برایان، لە بیرکردنەوەدا منداڵ مەبن، بەڵکو لە خراپەدا منداڵ بن. سەبارەت بە بیرکردنەوە، پێگەیشتوو بن. ²¹چونکە لە تەوراتدا نووسراوە: «من بە زمانی تر، و بە لێوی نامۆ، لەگەڵ ئەم گەلە قسە دەکەم؛ بەڵام، ئەو کاتەش، گوێم لێ ناگرن، پەروەردگار دەفەرموێت».²²بۆیە قسەکردن بە زمانە نەناسراوەکان نیشانەیە نەک بۆ ئەوانەی باوەڕیان هەیە، بەڵکو لە پێناوی بێباوەڕان. سەبارەت بە پێشبینی کردن، بۆ بێباوەڕان نییە، بەڵکو بۆ ئەوانەیە کە باوەڕیان هێناوە. ²³ئەگەر هەموو کڵێسا کۆببنەوە، و هەمووان بە زمانە نادیارەکان قسەبکەن، پاشان هەندێک کەسی بێ ئەزموون یان بێباوەڕ بێنە ژوورەوە، ئایا ناڵێن ئێوە تێکچوون؟²⁴بەڵام، ئەگەر هەمووان پێشبینی بکەن، پاشان کەسێکی بێباوەڕ یان بێ ئەزموون بچێتە ژوورەوە، ئەوا لەلایەن هەمووانەوە پێی دەسەلمێنرێت، و لە پێش هەمووان بڕیاری لەسەر دەدرێت، ²⁵کاتێک نهێنی دڵیان دەرکەوت، بەڕوودا دەکەون و کڕنۆش بۆ خودا دەبەن، و دان بەوەدا دەنێن کە خودا بەڕاستی لە ئێوەدایە.²⁶کەواتە برایان چی بکەین؟ هەرکاتێک کۆدەبنەوە، هەریەکێکتان زبورێک، یان فێرکردنێک، یان قسەکردنێک بە زمانێکی نەناسراو، یان ئاشکراکردنێک، یان هەر لێکدانەوەیەکتان هەیە. با هەمووی بە مەبەستی بنیاتنانەوە ئەنجام بدرێت. ²⁷ئەگەر کەسێکتان بە زمانێک قسەی کرد، با دوو کەس یان زۆرترین سێ کەس قسە بکەن، هەریەکەیان، بە نۆرەی خۆیان، ²⁸با یەکێک لە ئێوە وەرگێڕان بکات. ئەگەر لە نێو ئێوەدا وەرگێڕ نەبوو، نابێت قسەکەر لەبەردەم گروپەکەدا هیچ بڵێت، بەڵکو بە نهێنی لەگەڵ خۆی و لەگەڵ خودا قسە بکات.²⁹با دوو یا سێ کەسیش کە پێشبینی دەکەن با قسە بکەن و ئەوانی تریش دادوەری بکەن. ³⁰ئەگەر بۆ یەکێک لە دانیشتوان سروشێک هات، با یەکەم قسەکەر بێدەنگ بێت.³¹چونکە هەمووتان دەتوانن یەک بە یەک پێشبینی بکەن، بۆ ئەوەی هەمووان فێربن و هەمووان هان بدەن. ³²بەڵام بەهرەی پێشبینی ملکەچی خاوەنەکانیانن. ³³خودا خودای پشێوی نییە بەڵکو خودای ئاشتییە، وەک ئەوەی لە هەموو کڵێسای پیرۆزکراواندا هەیە،³⁴دەبێت ژنان لە کڵێسادا بێدەنگ بن، ڕێیان پێنەدراوە قسە بکەن، بەڵکو دەبێت گوێ ڕایەڵبن، وەک تەورات ڕایسپاردوون. ³⁵بەڵام، ئەگەر دەیانەوێت شتێک فێربن، با لە ماڵەوە پرسیار لە مێردەکانیان بکەن، چونکە قسەکردن لە کڵێسادا شورەییە. ³⁶ئایا وتەی خودا لە ئێوە سەرچاوەی گرتووە، یان بەتەنها گەیشتووەتە دەستان؟³⁷ئەگەر کەسێک خۆی بە پێغەمبەر یان خاوەن بەهرەی گیانی دەزانێت، با بزانێت ئەوەی بۆتان دەنووسم فەرمانی پەروەردگارە. ³⁸ئەگەر هەرکەسێک بەم شتانە، نەفام بوو ئەوا بە نەفامی دەمێنێتەوە!³⁹بۆیە برایان، تامەزرۆی پێشبینی کردن بن، و قسەکردن بە زمانە نادیارەکان قەدەغە مەکەن. ⁴⁰بەڵکو، با هەموو شتێک بە شێوەیەکی شایستە و بە ڕێکوپێکی ئەنجام بدرێت.

Chapter 15

¹بەڵام برایان ئەو مزگێنیەتان، بیردەخەمەوە کە بۆم ڕاگەیاندوون، وەرتانگرت و بەردەوام پێوەی پابەندن، ²هەروەها بەوە ڕزگارتان دەبێت، ئەگەر دەست بەو وشەیەوە بگرن کە بۆم ڕاگەیاندن، ئەگینا باوەرتان بێهودەیە.³لە ڕاستیدا، من یەکەم شت، ئەوەی وەرمگرت، ڕادەستی ئێوەم کرد، ئەویش ئەوەیە کە مەسیح لە پێناو گوناهەکانماندا مرد بەپێی ئەوەی لە تەورتدا هاتووە، ⁴ئەو نێژرا، و لە ڕۆژی سێهەمدا هەستایەوە بەپێی ئەوەی لە تەوراتدا نووسراوە،⁵وە ئەو بۆ پەترۆ دەرکەوت، و پاشان بۆ قوتابییەکانی تریش. ⁶دوای ئەوە بەیەکەوە بۆ زیاتر لە پێنج سەد برا دەرکەوت کە زۆربەیان لە ژیاندا ماون، و ئەوانی تر مردوون. ⁷پاشان بۆ یاکۆڤ دەرکەوت، دوای ئەوەش بۆ هەموو نێردراوان.⁸پاش هەموویان، بۆ منیش دەرکەوت، وەک ئەوەی مناڵێک بم کە لە کاتێکی هەڵەدا لەدایک بووم! ⁹چونکە من بچووکترینی نێردراوانم، شایەنی ئەوە نیم پێم بڵێن نێردراو چونکە کڵێسای خودام چەوساندۆتەوە.¹⁰بەڵام، بە بەخششی خودا بوومە ئەوەی ئێستام، و ئەو بەهرەیەی کە وەرمگرت بێهودە نەبوو، چونکە لە هەموو نێردراوانی دیکە زیاتر ماندوو بووم. بەڵام ئەوە من نەبووم کارم دەکرد، بەڵکو بەخششی خودا بووم کە لەگەڵمدا بوو. ¹¹جا من بم یان ئەوان، ئێمە بەم شێوەیە بانگەواز دەکەین، ئێوەش بەم شێوەیە باوەڕتان هێنا.¹²ئێستا مژدەی ئەوە دەدرێت کە مەسیح لە مردن هەستایەوە، چۆن هەندێکتان دەڵێن هەستانەوەی مردووەکان نییە؟ ¹³ئەگەر هەستانەوەی مردووەکان بوونی نەبێت، ئەمە مانای ئەوەیە کە مەسیحیش هەڵنەستاوەتەوە! ئەگەر مەسیح هەڵنەستابێتەوە، ¹⁴بانگەشەی ئێمە بێهودە دەبوو و باوەڕکەشتان بێهودە دەبوو،¹⁵ئەو کاتە ئەوە ڕوون دەبۆوە کە ئێمە شایەتحاڵی درۆین بۆ خودا، چوونکە شایەتی ئەوەماندا کە مەسیح لە مردن هەستاوەتەوە، ئەگەر ئەو هەڵنەستایەتەوە ڕاست دەبوو مردووەکانیش هەڵنەدەستانەوە. ¹⁶بۆیە ئەگەر مردووەکان هەڵنەستێنەوە، ئەوا مەسیحیش هەڵنەستاوەتەوە. ¹⁷ئەگەر مەسیح هەڵنەستایەتەوە، باوەڕەکەت بێهودە دەبوو، و هەر لە گوناهەکانتدا دەمایتەوە،¹⁸ئەگەر وابێت ئەوانەی لەگەڵ مەسیح یەکیان گرت لەناو دەچوون! ¹⁹ئەگەر هیوامان بە مەسیح تەنها بەم ژیانە سنووردار بووایە، لە هەموو مرۆڤەکان بەدبەختر دەبووین!²⁰بەڵام ئێستا مەسیح لە مردن هەستایەوە نۆبەرەی نوستووەکانە. ²¹بەو پێیەی مردن لە مرۆڤەوە هاتووە، هەستانەوەی مردووەکانیش بە مرۆڤ دەبێت.²²چونکە هەمووان لە ئادەمدا مردن، هەمووان لە مەسیحدا زیندوو دەکرێنەوە، ²³بەڵام هەریەکە پلەی تایبەتی خۆی هەیە یەکەم: مەسیح وەک نۆبەرە؛ پاشان کە گەڕایەوە ئەوانەش کە هی خۆین،²⁴پاشان کۆتایی دێت کاتێک شانشینی ڕادەستی خودای باوک دەکات دوای ئەوەی هەموو دەسەڵات و هێزێکی لەناوبرد. ²⁵دەبێت پاشایەتی بکات «تا هەموو دوژمنەکانی بخاتە ژێر پێیەکانیەوە». ²⁶دوا دوژمن کە لەناو دەچێت مردنە. چونکە «هەموو شتەکانی خستە ژێر پێیەکانیەوە».²⁷بەڵام لە وتنی ئەوەی کە هەموو شتەکان ملکەچی بوون، بە ڕوونی خودا بەدەر دەکات کە هەموو شتێکی ملکەچی ڕۆڵەکە کردووە. ²⁸کاتێک هەموو شتێک لە ژێر دەسەڵاتی ئەودایە، ڕۆڵە خۆی دەخاتە ژێر دەسەڵاتی خوداوە، بەجۆرێک خودا کە دەسەڵاتی بەسەر هەموو شتێکدا بە ڕۆڵەکە بەخشی، بە تەواوی باڵادەست دەبێت بەسەر هەموو شتێک و لە هەموو شتێکدا!²⁹ئەگەر ئێستا، هەستانەوە لە مردن نەبێت، ئەوانەی بۆ مردووەکان لە ئاوهەڵدەکێشرێن چی دەکەن؟  ئەگەر مردووەکان بە هیچ شێوەیەک هەڵنەستنەوە، بۆچی خەڵک لە ئاو هەڵدەکێشرێن؟ ³⁰بۆچی هەموو کاتێک خۆمان دەخەینە مەترسییەوە؟³¹برایان، لەبەر ئەوەی شانازیتان پێوە دەکەم لە یەشوای مەسیحی پەروەردگارماندا، شایەتحاڵی ئەوە دەدەم کە هەموو ڕۆژێک دەمرم! ³²ئەگەر لە ئەفسوس شەڕم لەگەڵ دڕندە کێوییەکان کردبێت و لە هیوای مرۆڤانە زیاترم نەبێ، چیم دەستکەوتووە؟ ئەگەر مردووەکان زیندوو نەکرێنەوە، «با بخۆین و بخۆینەوە، چونکە سبەی دەمرین؟»³³بەڕێگەی گومڕایدا مەڕۆن: پەیوەندی خراپ ڕەوشتی باش گەندەڵ دەکات! ³⁴وەک پێویستە بگەڕێنەوە بۆ ئەوەی ڕاستە و گوناهە مەکەن، چونکە هەندێکتان بە تەواوی بێ ئاگان لە خودا، ئەمە دەڵێم بۆ ئەوەی شەرمەزار بن!³⁵بەڵام ڕەنگە کەسێک بڵێت: چۆن مردووەکان هەڵدەستنەوە؟ بە چ جەستەیەک دەگەڕێنەوە؟» ³⁶ئەی بێ ئاگا! ئەوەی دەیچێنیت تا نەمرێت ناژی.³⁷ئەوەی دەیچێنیت ئەو جەستەیە نییە کە سەرهەڵدەدات بەڵکو تەنها دەنکە گەنمێکە بۆ نموونە تۆوێکی تر. ³⁸پاشان خودا ئەو جەستەیەی پێدەبەخشێت کە خۆی دەیەوێت، هەروەک چۆن هەر جۆرە تۆوێک جەستەی خۆی دەداتێ. ³⁹هەموو جەستەیەک وەکو یەک نییە بەڵام مرۆڤەکان جەستەیەکیان هەیە و ئاژەڵەکان جەستەیەکی دیکە ماسی جەستەیەکی دیکە و باڵندەکانیش جەستەیەکی دیکەیان هەیە.⁴⁰پاشان جەستەی ئاسمانی و جەستەی زەمینی هەیە. بەڵام جەستە ئاسمانییەکان شکۆمەندییان هەیە، جەستە زەمینیەکانیش شکۆمەندییەکی جیاوازیان هەیە. ⁴¹خۆر شکۆمەندییەکی هەیە، و مانگ شکۆمەندییەکی دیکە، ئەستێرەکانیش شکۆمەندییەکی جیاوازیان هەیە، چونکە هەر ئەستێرەیەک لە شکۆمەندییەکەیدا جیاوازە لە ئەستێرەکەی تر.⁴²بۆ هەستانەوەی مردووانیش بە هەمان شێوە دەبێت: بە جەستەی فەوتاو دەچێنرێت، بە نەفەوتاوی هەڵدەستێنرێتەوە، ⁴³بە شەرمەزاری دەچێنرێت، و بە شکۆمەندییەوە هەڵدەستێتەوە، بە لاوازی دەچێنرێت، و بەهێزەوە هەڵدەستێتەوە، ⁴⁴وەک جەستەیەکی ماددی دەچێنرێت، و وەک جەستەیەکی گیانی هەڵدەستێتەوە. بەو پێیەی جەستەیەکی مادی هەیە، جەستەیەکی گیانیش هەیە.⁴⁵بەم شێوەیەش نووسراوە: «مرۆڤی یەکەم، ئادەم، بوو بە گیانێکی زیندوو» بەڵام ئادەمی کۆتایی گیانێکی ژیان بەخشە. ⁴⁶بەڵام گیانییەکە یەکەم نەبوو، بەڵکو مادییەکە یەکەم جار هات پاشان گیانییەکە:⁴⁷مرۆڤی یەکەم لە خۆڵی زەوی درووست بوو؛ سەبارەت بە مرۆڤی دووهەم لە ئاسمانەوە بوو. ⁴⁸ئەوانەی لە خۆڵن، لەو کەسە دەچن کە لە خۆڵ درووست بووە، ئاسمانییەکانیش لەو کەسە دەچن کە لە ئاسمانەوە هاتووە. ⁴⁹هەروەک چۆن وێنەی ئەومان وەرگرتوە کە لە خۆڵ دروستکراوە، بەهەمان شێوە وێنەی ئاسمانیش وەردەگرین.⁵⁰پاشان برایان، دڵنیاتان دەکەمەوە، کە جەستەی گۆشت و خوێن ناتوانێت ببێتە میراتگری شانشینی خودا، هەروەک چۆن فەوتاو ناتوانێت ببێتە میراتگری نەفەوتاو. ⁵¹لێرەدا نهێنییەکتان بۆ ئاشکرا دەکەم: ئێمە نامرین، بەڵکو هەموومان دەگۆڕدرێین،⁵²لە ساتێکدا، بەڵکو لە چاوتروکانێکدا کاتێک دوا کەڕەنا لێدەدرێت. لەبەر ئەوەی کەڕەناکە لێدەدرێت، مردووانیش بێ فەوتان هەڵدەستێنرێنەوە. بەڵام ئێمە دەگۆڕدرێین. ⁵³چونکە هەر دەبێت ئەم جەستە فەوتاوە نەفەوتاوی بپۆشێت، و لەناوچوو دەبێت نەمری بپۆشێت.⁵⁴دوای ئەوەی فەوتاو نە فەوتاوی پۆشی، و لەناوچووش نەمری، ئەو وشەیەی کە نووسرابوو دێتەدی: «مردن لە سەرکەوتندا قووت دەدرێت!» ⁵⁵ئەی مردن، لەکوێیە، پێوەدانت؟ ئەی مردن، لەکوێیە سەرکەوتنت؟⁵⁶جا پێوەدانی مردن گوناهەیە، هێزی گوناهەش تەوڕاتە. ⁵⁷بەڵام سوپاس بۆ خودا بە یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان سەرکەوتنمان پێدەبەخشێت!⁵⁸بۆیە، برا خۆشەویستەکانم، چەسپاو بن و خۆڕاگربن، بەردەوام تێبکۆشن لە کاری پەروەردگاردا، دەزانن کە تێکۆشانتان لە پەروەردگاردا بە فیڕۆ ناڕوات!

Chapter 16

¹سەبارەت بە کۆکردنەوەی بەخشین بۆ پیرۆزکراوان، وەک چۆن کڵێساکانی هەرێمی گەلاتیام ڕاسپاردوە، ئێوەش هەروا بکەن. ²لە یەکەم ڕۆژی هەفتەدا، پێویستە هەریەک لە ئێوە ئەوەی لە تواناتاندایە لەو پارەیەی کە بەدەستی دەهێنن بیخەنە لایەک؛ با لای خۆی بیهێڵێتەوە، بۆ ئەوەی لەو کاتەدا کۆنەکرێتەوە کە دێمە لای ئێوە.³لە کاتی گەیشتنم، هەرکەسێکتان پێ خۆشە لەوەی پەسەند کراوە کە بە میهرەبانییەوە دابینتان کردووە بیبەن بۆ یۆرشەلایم، دوای ئەوەی نامەیان بۆ دەنێرم. ⁴ئەگەر بۆم گونجا بوو دەتوانن لەگەڵمدا بێن.⁵بەڵام کاتێک بە هەرێمی مەکەدۆنیادا تێدەپەڕم، دێمە لای ئێوە، ⁶ڕەنگە ماوەیەک لەگەڵتان بەسەر بەرم، یان ڕەنگە تەواوی زستانەکە لەگەڵتان بم پاشان ڕێگەی گەشتەکەم بۆ ئاسان بکەن بۆ هەر شوێنێک کە دەچم.⁷نامەوێت ئەمجارە وەک ڕێبوارێک سەردانتان بکەم، هیوادارم ماوەیەکی زۆر لەگەڵتان بمێنمەوە ئەگەر پەروەردگار ڕێگە بدات. ⁸بەڵام تا ڕۆژی پەنجاهەمین (واتە جەژنی دروێنەی یەهودییەکان) لە ئەفەسۆس دەمێنمەوە. ⁹چونکە دەرگایەکی گەورە و کاریگەرم بۆ کراوەتەوە، و ئەوانەی دژایەتیم دەکەن زۆرن!¹⁰ئەگەر تیمۆساوس گەیشتە لاتان، گرنگی پێبدەن و با لەلاتان دڵنیابێت، چونکە وەک من کاری پەروەردگار دەکات. ¹¹با کەس بە کەمی نەزانێت، بەڵکو ڕێگەی بۆ ئاسان بکەن تا بە ئاشتی بگەڕێتەوە بۆ لای من، چونکە من چاوەڕێی گەیشتنی ئەوم، لەگەڵ برایان. ¹²سەبارەت بە ئەپۆلۆسی برا، زۆر لێی پاڕامەوە کە یاوەری براکان بێت بۆ هاتنە لای ئێوە. بەڵام، نەیویست ئێستا بێت. بەڵام کاتێک دەرفەتی گونجاوی بۆ ڕەخسا دێتە لاتان.¹³بە ئاگابن و وریابن. لە باوەڕدا چەسپاوبن. پیاوبن. بە هێزبن. ¹⁴وە هەر کارێک دەیکەن، بە خۆشەویستییەوە بیکەن.¹⁵بەڵام برایان، ئەم داوایەتان لێ دەکەم: ئێوە بنەماڵەی ستیفاناس دەناسن، نۆبەرەی ئەخایایە، خۆیان تەرخان کردووە بۆ خزمەتکردنی پیرۆزکراوان. ¹⁶جا ملکەچی ئەوان و کەسانی دیکەی هاوشێوەی ئەوان بن، و هەرکەسێک کە بە کۆششەوە کاریان لەگەڵ دەکەن.¹⁷زۆر دڵخۆش بووم بە هاتنی ستیفاناس و فۆرتوناتۆس و ئەخایکۆس. چونکە شوێنی ئێوەیان گرتەوە. ¹⁸گیانی من و تۆیان بووژاندەوە. شایەنی ئەو جۆرە پێزانینەن!¹⁹کڵێساکانی هەرێمی ئاسیا سڵاوتان لێدەکەن. بە گەرمی سڵاوتان لێدەکەن لە پەروەردگاردا، ئەکیلا و پریسکیلا، لەگەڵ کڵێساکەیان کە لە ماڵەکەیاندایە. ²⁰هەموو براکان سڵاوتان لێدەکەن. بە ماچێکی پاک سڵاو لە یەکتر بکەن.²¹سڵاوتان لێدەکەم، من پۆڵس، بە دەستنووسی خۆم. ²²ئەگەر کەسێک پەروەردگاری خۆش نەویست، با «أناثيما» بێت (واتە نەفرەت لێکراو)! «ماراناسا» ( ئەی پەروەردگارمان وەرە)! ²³بەخششی پەروەردگار یەشوای مەسیح لەگەڵتان بێت! ²⁴خۆشەویستیم بۆ هەمووتان لە یەشوای مەسیحدا! ئامین.

2 Corinthians

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، کە نێردراوی مەسیحی یەشوایە بە خواستی خودا، لە تیمۆساوسی براتانەوە، بۆ کڵێسای خودا لە کۆرنسۆس، و هەموو گەلی پیرۆزی خۆی لە هەموو ئەخایا. ²بەخشش و ئاشتی بۆتان بێت لەلایەن خودای باوکمان و پەروەردگار یەشوای مەسیحەوە!³سوپاس بۆ خودا، باوکی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، باوکی میهرەبانی و خودای هەموو دڵنەوایێک. ⁴ئەوەیە کە لە هەموو تەنگانەیەکدا کە پێیدا تێدەپەڕین هانمان دەدات، بۆ ئەوەی هانی ئەو کەسانە بدەین کە لە هەر تەنگانەیەکدان، بەو هاندانەی کە خودا هانمان دەدات.⁵وەک چۆن ئازارەکانی مەسیح بەسەر ئێمەدا ڕژاوە، هەرواش هاندانەکانی مەسیحیش بەسەر ئێمەدا ڕژاون. ⁶ئەگەر لە تەنگانەدا بوون، ئەمەش بۆ هاندان و ڕزگاری ئێوەیە؛ وە ئەگەر ئێمە هاندراین، ئەوە بۆ هاندانی ئێوەیە، کە وا دەکات هەمان ئەو ئازارە هەڵبگریت کە ئێمەش تووشی دەبین. ⁷هیوای ئێمە بۆ ئێوە هیوایەکی پتەوە. بە زانینی ئەوەی کە ئێوە هاوبەشن لەگەڵ ئێمە لە بەرگەگرتنی ئازارەکان، هەروەها بەشدار دەبن لە بەدەستهێنانی هاندان.⁸کەواتە برایان، دەمانەوێت ئاگاداری ئەو تەنگانە بن کە لە هەرێمی ئاسیا پێیدا تێپەڕین. کاریگەرییەکەی لەسەر ئێمە زۆر قورس بوو و لە سەرووی توانامانەوە بوو، تا ئەو ڕادەیەی کە لە ژیانی خۆمان بێ هیوا بووین. ⁹بەڵام هەستمان کرد، لە خۆماندا، سزای مردنمان بۆ دانراوە، بۆ ئەوەی متمانەمان بە خۆمان نەبێت، بەڵکو متمانەمان بەو خودایە هەبێت کە مردووەکان هەڵدەستێنێتەوە؛ ¹⁰ئەو لەم مردنە قێزەونە ڕزگاری کردین، تەنانەت ئێستاش ڕزگارمان دەکات و متمانەی تەواومان هەیە کە بەڕاستی دواتر ڕزگارمان دەکات؛¹¹ئێوەش بە نزاکانتان یارمەتیدەرن بۆ ئێمە؛ تاکو ئەوەی پێمان دەدرێت وەڵامێک بێت بۆ نزای زۆر کەس، پاڵنەرێکن بۆ زۆر کەس بۆ ئەوەی سوپاسی ئێمە بکەن.¹²ئێمە شانازی بەمەوە دەکەین: ویژدانمان شایەتحاڵی دەدات، کە هەڵسوکەوتمان لە جیهاندا، بەتایبەت بەرامبەر بە ئێوە؛ ئەمەش بە دانایی مرۆڤ نەبوو، بەڵکو بە بەخششی خودا بوو. ¹³ئێمە تەنها ئەو شتانەتان بۆ دەنووسین کە دەیخوێننەوە و لێی تێگەیشتوون. هیوادارم بە تەواوی لێی تێبگەن، ¹⁴وەک بەشێک لە ئێمە کە تێگەیشتووین دەبینە شانازی بۆ ئێوە، هەروەک چۆن ئێوە شانازین بۆ ئێمە، لە ڕۆژی پەروەردگارمان یەشوا.¹⁵جا بەم دڵنیاییەوە بە نیاز بووم کە یەکەم جار بێمە لاتان، بۆ ئەوەی جارێکی تر شادیتان هەبێت، ¹⁶لە ڕێگام بۆ هەرێمی مەکدۆنیا و لە گەڕانەوەمدا لەوێ بەلای ئێوەدا تێپەڕدەبم، پاشان ئێوە لە گەشتەکەم بۆ ناوچەی یەهودییە ئاسانکاریم بۆ بکەن.¹⁷پێتان وایە لە پەسەندکردنی ئەم پلانەدا بە سوکی مامەڵەم کردووە، یان ئەوەی کە بڕیارەکانم بەپێی تێڕوانینێکی مرۆڤانە دەدەم، لە قسەکانما بەڵێ بەڵێیە و نەخێر نەخێرە، لە هەمان کاتدا؟ ¹⁸خودا ڕاستگۆیە، ئەو شایەتی ئەوە دەدات کە قسەکانمان بۆ ئێوە نە بەڵێن و نە هەردووکیان!¹⁹چونکە ڕۆڵەی خودا، یەشوای مەسیح، کە لە نێوان ئێوەدا مزگێنی ئەومان دا، لەلایەن من و سیلڤیانۆس و تیمۆساوس، نە بەڵێ هەبوو و نە هەردووکیان، بەڵام بەڵێ تێیدا بوو. ²⁰چونکە خودا چەند بەڵێنێکی داوە، لە مەسیحدا هەموویان «بەڵێن»، و بەم شێوەیە لە ڕێگەی ئەوەوە ئامین لەلایەن ئێمەوە بۆ شکۆمەندی خودا.²¹بەڵام ئەوەی دەستنیشان و چەسپاوی کردووین لە مەسیحدا، وە ئەوەی مەسحی کردووین، خودایە، ²²هەروەها مۆری خۆی لەسەر ئێمە داناوە، و گیانی پیرۆزی پێبەخشیوین وەک بەڵێننامەیەک لە دڵماندا.²³بەڵام خودا دەکەم بە شایەتحاڵ بۆ خۆم کە تەنها لەبەر بەزەیی بۆ ئێوە بووە کە نەگەڕامەوە بۆ کۆرنسۆس. ²⁴ئەمە بەو مانایە نییە کە ئێمە دەسەڵاتمان بەسەر باوەڕەکەتاندا هەیە. بەڵکو ئێمە یارمەتیدەری ئێوەین بۆ خۆشی ئێوە کاردەکەین. چونکە بە باوەڕتان چەسپاون.

Chapter 2

¹لەبەر ئەوە بڕیارمدا هاتنی من بۆ لاتان نەبێتە هۆکارێک بۆ خەم و پەژارەتان، ²ئەگەر من خەمبارتان بکەم کێ دڵخۆشم بکات جگە لە ئێوە کە خەمبارم کردوون؟³هەر لەبەر ئەم هۆکارە ئەوەی لێرە دەنووسم بۆتان، بۆ ئەوەی کاتێک هاتم خەمبار نەبم لەوانەی پێویستە پێیان شادبم. متمانەم بە هەمووتان هەیە کە خۆشی من خۆشی هەمووتانە. ⁴ئەوەی پێشتر بۆم نووسیبوون لە تەنگانە و خەمۆکییەکی زۆرەوە سەرچاوەی گرتووە لە دڵمدا، و بە فرمێسکی زۆرەوە بوو. مەبەستم نەبوو دڵتەنگتان بکەم، بەڵکو بۆ ئەوەی ئەو خۆشەویستییە سەرڕێژە بزانن کە من بۆتانم هەیە.⁵ئەگەرکەسێک بۆتە هۆی غەمباری، ئەوا تەنها منی غەمبار نەکردووە، بەڵکو تاکو ڕادەیەک هەمووتانی غەمبار کردووە، ئەگەر بۆ ئەمە زیادەڕەویم نەکردبێت! ⁶ئێستا، ئەو سزایەی کە زۆربەتان بەسەریدا سەپاندووتانە بەسە بۆ ئەم پیاوە تاوانبارە. ⁷بەپێچەوانەوە، ئێستا باشترە بۆ ئێوە لێی خۆشبن و هانی بدەن، ئەگینا لەوانەیە تووشی خەم و پەژارەیەکی زۆر ببن.⁸بۆیە داواتان لێدەکەم کە لە خۆشەویستی خۆتان دڵنیای بکەنەوە. ⁹ئەوەی بۆم نووسین بە ئامانجی تاقیکردنەوەشتان بوو، تا بزانم ڕادەی گوێڕایەڵی ئێوە لە هەموو شتێکدا چەندە.¹⁰ئەگەر لە شتێکدا لێی خۆش بوون، منیش لێی خۆش دەبم. ئەگەر منیش لەبەر شتێک لەو پیاوە خۆش بووم، لەبەر خاتری ئێوە لەبەردەم مەسیحدا لێی خۆش دەبم. ¹¹بۆ ئەوەی شەیتان دەستمان بە سەردا نەگرێت چونکە ئێمە لە پیلانەکانی ئەو بێ ئاگا نین.¹²کاتێک لە پێناو مزگێنی مەسیح گەیشتمە شاری ترۆئاس، پەروەردگار دەرگایەکی بۆ کردمەوە بۆ ئەوەی خزمەت بکەم ¹³گیانم پشوی نەدا چونکە تیتۆسی برام نەدۆزیەوە. بۆیە ماڵئاواییم لە باوەڕدارانی ئەوێ کرد و بەرەو هەرێمی مەکەدۆنیا ڕۆیشتم.¹⁴بەڵام، سوپاس بۆ خودا کە هەمیشە سەرکردایەتیمان دەکات لە کاروانی سەرکەوتن لە مەسیحدا، و بۆنی خۆشی زانستەکەی لەگەڵ ئێمەدا لە هەموو شوێنێک بڵاودەکاتەوە. ¹⁵چونکە ئێمە بۆنی خۆشی مەسیحین کە بەرەو خودا بەرز دەبێتەوە، هەم لەنێو ئەوانەی ڕزگاریان دەبێت و هەم لەنێو ئەوانەی لەناو دەچن بڵاودەبێتەوە:¹⁶هەندێکیان بۆنێکی تێدایە لە مردن و بەرەو مردن، ئەوانیش بۆنێک لە ژیانەوە بەرەو ژیان. ئایا کێ شیاوە بۆ ئەنجامدانی ئەم کارانە؟ ¹⁷ئێمە وەک زۆر کەس بازرگانی بە قسەی خوداوە ناکەین، بەڵکو بە دڵسۆزی و لە خوداوە، لەبەردەم خودادا، بە مەسیح قسە دەکەین.

Chapter 3

¹پێتان وایە جارێکی تر دەست بکەینەوە بە ستایشکردنی خۆمان؟ یان پێتان وایە هەندێکمان پێویستمان بە نامەی پشتگیری هەیە کە بۆ ئێوە یان لە ئێوەوە وەریبگرین؟ ²ئێوە ئەو نامەی پشتگیرییەن، کە لە دڵماندا نووسراوە، کە هەموو مرۆڤەکان دەتوانن بیزانن و بیخوێننەوە. ³وە بەم شێوەیە ڕوون دەبێتەوە کە ئێوە پەیامەکەی مەسیحن کە ئێمە خزمەتمان کردووە، بە مەرەکەب نەنووسراوە بەڵکو بە گیانی خودای زیندوو، نەک لەسەر تەختە بەرد، بەڵکو لە سەر پەڕەی دڵی مرۆڤ.⁴ئەمە متمانەی مەزنی ئێمەیە بەرامبەر بە خودا بە مەسیح: ⁵ئەوە نییە کە ئێمە خۆبژێو بین بۆ ئەوەی بانگەشەی شتێک بکەین بۆ خۆمان، بەڵکو لێهاتوویی ئێمە لە خوداوەیە. ⁶کە وای لێکردین بتوانین خزمەتکاری پەیمانێکی نوێ بین کە نەک لەسەر بنەمای پیت بەڵکو لەسەر بنەمای گیان. پیتەکە بەرەو مردن دەتانبات؛ بەڵام گیانەکە ژیان دەبەخشێت.⁷بەڵام، ئەو کاتە خزمەتەکە بووە هۆی مردن کە پیتەکانی لەسەر تەختەیەکی بەرد هەڵکەندرابوون، بە شکۆمەندی دەستی پێکرد، تەنانەت نەوەی یەسرائیل نەیانتوانی سەیری ڕووخساری موشە بکەن، لەبەر شکۆمەندی ڕووخساری، ئەو شکۆمەندییە زوو بەسەر چوو، ⁸ئایا گونجاوتر نییە کە خزمەتکردنی گیانەکە لە شکۆمەندیدا ڕەگی داکوتابێت؟⁹ئەگەر ئەو خزمەتەی کە تاوانبارکردنی هێنا شکۆمەند بێ، ئەو خزمەتەی کە ڕاستودروستی دەهێنێت چەندە شکۆمەندترە! ¹⁰تەنانەت ئەوەی پێشتر شکۆمەند بوو بەم شێوەیە شکۆمەند نەبوو، بە لەبەرچاوگرتنی ئەو شکۆمەندییەی کە سەرکەوتووترە. ¹¹ئەگەر شکۆمەندی هاوڕێی ئەو شتە بێت کە زوو بەسەر دەچێت، ئەی ئەوەی هەمیشەییە چەند زیاتر شکۆمەندە!¹²بەو پێیەی ئێمە هیوایەکی پتەومان هەیە، بە بوێرییەکی زۆرەوە کار دەکەین. ¹³ئێمە وەک موشە نین ڕووی خۆی دادەپۆشی تاکو نەوەی یەسرائیل تەماشای کۆتایی شکۆی بەسەرچووی نەکەن.¹⁴بەڵام بیر کوێر بوون، چونکە ئەو داپۆشراوییە تا ئەمڕۆش کە پەیمانی کۆن دەخوێنرێتەوە هێشتا هەیە، و تەنها لە مەسیحدا لا دەچێت ¹⁵بەڵام ئەو داپۆشینە له ئەمڕۆشدا له سەر دڵیان دانراوه که پەرتووکی موشە ده خوێننەوه. ¹⁶بەڵام کاتێک بە دڵ ڕوویان لە پەروەردگار کرد، ئەو داپۆشراوییە لادەبرێت.¹⁷چونکە پەروەردگار گیانەکەیەو گیانی پەروەردگار لە کوێ بێت، ئازادی لەوێیە. ¹⁸لە کاتێکدا هەموومان بە ڕووخسارێکەوە وەک ئاوێنەیەکی دانەپۆشراو سەیری شکۆمەندی پەروەردگار دەکەین، لە شکۆمەندییەکەوە دەگۆڕدرێین بۆ شکۆمەندییەکی تر بۆ ئەوەی بگۆڕدرێین بۆ سەروێنەی ئەو، ئەمەش لە پەروەردگارەوەیە کە گیانەکەیە.

Chapter 4

¹تا ئەو کاتەی لە ڕێگەی بەخششی خوداوە ئەم خزمەتەمان هەبێت، ورەمان لاواز نابێت. ²بەڵکو لەم ڕێگایەدا شتە شاراوە و شەرمەزارییەکانمان ڕەتکردۆتەوە، بە فێڵەوە هەڵس و کەوت نایکەین، و وشەی خودا دەستکاری ناکەین، بەڵکو بە ڕاگەیاندنی ڕاستییەکان لە ویژدانی هەموو کەسێکدا، ستایشی خۆمان دەکەین، لەبەردەم خودادا.³بەڵام ئەگەر مزگێنیەکەمان داپۆشراو بێت، ئەوا بۆ ئەوانەی لەناو دەچن داپۆشراوە، ⁴لەناو ئەو بێباوەڕانەدا کە بەهۆی خودای ئەم جیهانە بیرکردنەوەیان کوێر بووە تاوەکو ڕووناکی مزگێنیەکە کە تایبەت بە شکۆمەندی مەسیحە کە وێنەی خودایە بۆیان نەدرەوشێتەوە.⁵چونکە ئێمە بانگەشە بۆ خۆمان ناکەین، بەڵکو بانگەشەی یەشوای مەسیح دەکەین وەک پەروەردگار، ئێمە هیچ نین جگە لەخزمەتکارتان لە پێناو یەشوادا. ⁶چونکە خودا، کە فەرمانی بە ڕووناکی کردووە لە تاریکیدا بدرەوشێتەوە، ئەوە ئەو کەسەیە کە ڕووناکی لە دڵماندا دەدرەوشێنێتەوە، بۆ ئەوەی زانینی شکۆمەندی خودا کە لە ڕووخساری مەسیحدا دەرکەوتووە بدرەوشێتەوە.⁷بەڵام ئێمە ئەم گەنجینەیە لەناو گۆزەی گڵینەدا هەڵدەگرین، بۆ ئەوەی ڕوون بێتەوە کە دەسەڵاتی باڵا لە خوداوە دێت و لە ئێمەوە نایەت. ⁸لە هەموو لایەکەوە کێشەمان هەیە، بەڵام ناڕووخێین. چارەسەرێکی گونجاو نادۆزینەوە، بەڵام بێ ئومێد نابین. ⁹چەوسانەوە دەربەدەری کردووین، بەڵام خودا وازمان لێناهێنێت.بە زەویدا دەدرێین، بەڵام نامرین. ¹⁰وە بۆ هەر شوێنێک بچین، هەمیشە مردنی یەشوا لە جەستەماندا هەڵدەگرین بۆ ئەوەی ژیانی یەشواش لە جەستەماندا دەربکەوێت.¹¹چونکە ئێمەی زیندوو هەمیشە لە پێناو یەشوادا ڕادەستی مردن دەکرێین، بۆ ئەوەی ژیانی یەشوا لە جەستەی لەناوچووشماندا دەربکەوێت. ¹²بەم شێوەیە، مردن لە ئێمەدا کاریگەرە؛ بەڵام ژیان لە ئێوەدا چالاکە.¹³لەبەر ئەوەی ئێمە هەمان گیانی باوەڕمان هەیە، کە لەسەری نووسراوە: «باوەڕم هێنا، بۆیە قسەم کرد»، ئێمەش باوەڕمان هەیە، و بۆیە قسە دەکەین، ¹⁴ئێمە دەزانین کە ئەوەی یەشوای پەروەردگاری لە مردن هەستاندەوە، ئێمەش لەگەڵ یەشوا هەڵدەستێنێتەوە، و لەبەردەم ئەودا لەگەڵ ئێوەدا ئامادەمان دەکات. ¹⁵چونکە ئێمە هەموو شتێک لە پێناو ئێوەدا دەچێژین، تاکو ئەو بەخششەی کە ئێستا دەگاتە خەڵکێکی زیاتر، ببێتە هۆی ڕژانی سوپاسگوزاری بۆ شکۆمەندی خودا.¹⁶بۆیە، با ورەمان لەدەست نەدەین! بەڵکو، ئەو کاتەی مرۆڤی دەرەوەمان لەناو دەچێت، مرۆڤی ناوەوەمان ڕۆژ بە ڕۆژ نوێ دەبێتەوە. ¹⁷ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە ئەو تەنگانە سادە و کاتییە کە ئێستا بێزارمان دەکەن، ئەو بڕێکی بێئەندازە لە هەتاهەتایی شکۆمەندیمان بۆ بەرهەم دەهێنن. ¹⁸وەک چۆن چاوەکانمان لە سەر شتە بینراوەکانە با بۆ شتە نەبینراوەکان بڕوانین. چونکە ئەو شتانەی کە دەبینرێن تەنها بۆ ماوەیەکن؛ بەڵام ئەو شتانەی کە نابینرێن هەتاهەتایین.

Chapter 5

¹چونکە دەزانین کاتێک چادرە زەمینیەکەمان کە ئێستا تێیدا دەژین وێران دەبێ، ماڵێکمان دەبێت لەلای خودا: خانوویەک کە بە دەستی مرۆڤ دروست نەکراوە، هەتاهەتاییە لە ئاسمانەکان. ²راستییەکە ئەوەیە، لەکاتێکدا لەم چادرە، ئەناڵێنین و تامەزرۆی ئەوەین ماڵە ئاسمانیەکەی سەرەوەمان بپۆشین، ³چونکە ئەگەر پۆشیمان بە ڕووتی نابینرێین.⁴چونکە ئێمە، لەبەر ئەوەی لەم چادرەدا دەژین لەبەر بارگرانی دەناڵێنین، چونکە نامانەوێت دایبکەنین بەڵکو بۆ ئەوەی شوێنی نیشتەجێبوونی ئاسمانیمان بەسەریدا لەبەر بکەین، بۆ ئەوەی ژیان ئەوەی لە ئێمەدا مردووە قوتی بدات. ⁵ئەو کەسەی کە ئێمەی بۆ ئەم بابەتە ئامادە کردووە خودایە، هەروەها گیانی وەک پێشەکییەک پێبەخشیوین.⁶بۆیە هەمیشە متمانەمان بەخۆمان هەیە، دەزانین تا لە جەستەدا بژین، لە پەروەردگار نامۆ دەبین. ⁷چونکە ئێمە بە باوەڕ دەڕۆین نەک بە بینین. ⁸کەواتە ئێمە متمانەمان بەخۆمان هەیە، و ڕازین بە نامۆبوون لە جەستە و مانەوە لەگەڵ پەروەردگار.⁹هەر بۆیە ئێمەش هەوڵدەدەین دڵخۆشی بکەین، جا دانیشتوو بین یان پەناهەندە. ¹⁰پێویستە هەموومان بە ئاشکرا لەبەردەم تەختی مەسیحدا بوەستین، بۆ ئەوەی هەر یەکێک لە ئێمە ئەو کارە وەربگرێت کە لە جەستەدا بوو، چ باش بێت یان خراپ!¹¹لەبەرترسمان لە پەروەردگار، هەوڵدەدەین خەڵک رازی بکەین. بەڵام ئێمە لەبەردەم خودادا دەرکەوتووین، هیوادارم لە ویژدانی ئێوەشدا دەربکەوین. ¹²ئەوە نییە کە ئێمە لە پێش ئێوەدا دووبارە بە خۆماندا هەڵ بدەین؛ بەڵکو پاساوێکتان پێشکەش دەکەین کە شانازی بە ئێمەوە بکەن، بۆ ئەوەی بەڵگە بێت بۆ ئەو کەسانەی کە شانازی بە ڕواڵەتەکانی دەرەوە دەکەن نەک ئەوەی لە دڵدایە.¹³ئەگەرهۆشمەندیمان لەدەستداوە؟ ئەمە لە پێناو خودایە. ئەگەریش هۆشمەند بین؟ ئەمە لە پێناو ئێوە دایە. ¹⁴خۆشەویستی مەسیح زاڵە بەسەرماندا، ئێمەش ئەم بڕیارەمان داوە: مادام یەکێک لەبری هەمووان مرد، ئەمە مانای ئەوەیە کە هەمووان مردوون؛ ¹⁵ئەو لەبری هەمووان مرد بۆ ئەوەی ئەوانەی دەژین چیتر بۆ خۆیان نەژین بەڵکو بۆ ئەو ئەوەی لە پێناویان مرد و هەستایەوە.¹⁶بۆیە لەمەودوا کەس ناناسین لەڕووی زانایی مرۆڤانەوە. بەڵام ئەگەر ئێمە پێشتر مەسیحمان بە مرۆڤانە ناسیووە، ئێستا ئیتر بەو شێوەیە نایناسین. ¹⁷چونکە ئەگەر کەسێک لە مەسیحدا بێت، ئەوا بەدیهێنراوێکی نوێیە: شتە کۆنەکان تێپەڕین و سەیرکە، هەموو شتەکان نوێ بوونەوە.¹⁸هەموو شتێک لە خوداوەیە کە لە ڕێگەی مەسیحەوە ئێمەی لەگەڵ خۆیدا ئاشتکردەوە، پاشان خزمەتکردنی ئەم ئاشتبوونەوەی بە ئێمەی سپارد. ¹⁹ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە خودا لە مەسیحدا بوو کە جیهانی لەگەڵ خۆیدا ئاشت کردەوە، گوناهەکانیانی لە بەر چاونەگرت و پەیامی ئەم ئاشتبوونەوەی خستە نێو دەستەکانمان.²⁰پاشان ئێمە باڵوێزی مەسیحین و خوداش لە ڕێگەی ئێمەوە بە ناوی مەسیحەوە بانگەواز دەکات: «لەگەڵ خودا ئاشت ببنەوە!» ²¹چونکە ئەوەی گوناهی نەدەناسی، خودا لە پێناوی ئێمە کردییە گوناهە، تاکو ببینە ڕاستودروستی خودا لەناو ئەودا.

Chapter 6

¹بەو پێیەی ئێمە پێکەوە کرێکاری خوداین، داواکارین بەخششی خودا بێهودە وەرمەگرن. ²چونکە دەفەرموێت: «لە کاتی پەسەندکردنم گوێم لێگرتیت، لە ڕۆژی ڕزگاریدا یارمەتیم دایت». ئێستا کاتی پەسەنکردنە. ئەمڕۆ ڕۆژی ڕزگاربوونە! ³ئێمە هیچ ڕەفتارێک ئەنجام نادەین کە ببێتە کۆسپ بۆ هیچ کەس، بۆ ئەوەی نەوەک گلەیی بێتە سەر خزمەتەکە.⁴لە هەموو شتێکدا بە شێوەیەک مامەڵە دەکەین کە دەریدەخات بەڕاستی خزمەتکاری خوداین: بە دانبەخۆداگرتنی زۆرمان؛ لە تەنگانە، پێویستی و ناخۆشی و لێقەومان ⁵لە لێدان و زیندان و ئاژاوە وماندووبوون و شەونخونی و برسیێتی؛ ⁶لە پاکی و زانست و لێبوردەیی و میهرەبانیدا؛ لە گیانی پیرۆز و خۆشەویستی پاک بەبێ دووڕوویی؛ ⁷لە وشەی راستی و هێزی خودا؛ بە چەکی چاکە لە هێرش و بەرگریدا بن؛⁸بە شکۆ و سووکایەتی؛ بە ناوزڕاوی یا ناوبانگێکی باش. کاتێک ڕاستگۆ بین وەک گومڕا مامەڵەمان لەگەڵ دەکرێت، ⁹وەک نەناسراو و لەگەڵ ئەوەشدا ناسراوین، وەک مردوو و لەگەڵ ئەوەشدا دەژین، وەک سزادراو و نەکوژراو، وەک خەمبار، لەگەڵ ئەوەشدا هەمیشە شادمانین، ¹⁰وەک هەژار، لەگەڵ ئەوەشدا زۆرینە دەوڵەمەند دەکەین، وەک ئەوەی هیچمان نەبێ، و هەموو شتێکمان هەیە.¹¹ئێمە قسەمان لەگەڵ ئێوە کرد، ئەی خەڵکی کۆرنەسۆس، بە ڕاشکاوی و دڵفراوانی. ¹²ئێوە لە تەنگانەیان، نەک لەبەر ئێمە بەڵکو بەهۆی تەنگانەی هەست و سۆزی خۆتانەوە ¹³بەڵام، بەهەمان شێوە، وەک منداڵێک قسەتان لەگەڵ دەکەم، بۆ ئەوەی دڵتان فراوان بێ!¹⁴لەگەڵ بێباوەڕاندا مەچنە ژێریەک نیرەوە. چ پەیوەندییەک هەیە لە نێوان ڕاستودروستی و ناڕەوا؟ چ هاوبەشییەک لە نێوان ڕووناکی و تاریکیدا هەیە؟ ¹⁵مەسیح چ هاوپەیمانییەکی لەگەڵ شەیتان هەیە؟ باوەڕدارچ پشکێکی لەگەڵ بێباوەڕدا هەیە؟ وە پەرستگای خودا چ ڕێکەوتنێکی لەگەڵ بتەکاندا هەیە؟ ¹⁶چونکە ئێمە پەرستگای خودای زیندووین، بەپێی ئەوەی خودا فەرموویەتی: « من لە نێوانیاندا دەژیم و لە نێوانیاندا دەڕۆم و دەبمە خودایان و ئەوانیش دەبنە گەلی من».¹⁷بۆیە « لەبەر ئەوە لە نێوانیان بڕۆنە دەرەوە، و بەجێیان بهێڵن»، پەروەردگار دەفەرموێت، «دەست لە شتە پیسەکان مەدەن، ¹⁸ئینجا پەسەندتان دەکەم»، و«من دەبمە باوک بۆ ئێوە، ئێوەش دەبنە کوڕ و کچم»، ئەمانە پەروەردگاری هەرە بە توانا دەفەرموێت.

Chapter 7

¹مادام ئەم بەڵێنانەمان وەرگرتووە، ئەی خۆشەویستان، با خۆمان پاک بکەینەوە لە هەموو شتێک کە جەستە و گیانمان پیس دەکات، بە پیرۆزییەکی تەواو لە ترسی خودادا.²با لە دڵتاندا شوێنێکمان هەبێت: ئێمە بە ناڕەوا مامەڵەمان لەگەڵ کەسدا نەکردووە، ئێمە زیانمان بە کەس نەگەیاند، کەسیشمان بەکارنە‌هێناوە. ³ئەمە ناڵێم بۆ سەرکۆنەکردنی ئێوە. چونکە، وەک پێشتر وتمان ئێوە لە دڵی ئێمەدان، بە ڕادەیەک کە ئامادەین لەگەڵتان بمرین و لەگەڵتان بژین! ⁴متمانەیەکی زۆرم بە ئێوە هەیە، زۆر شانازی بە ئێوەوە دەکەم. لە هەموو تەنگانەماندا من پڕم لە هاندان و سەرڕیژ لە خۆشی .⁵کاتێک گەیشتینە پارێزگای مەکەدۆنیا جەستەمان تامی پشوودانی نەکرد، چونکە تەنگانە لە هەموو ئاراستەیەکەوە ڕووبەڕوومان بۆوە: ململانێ لە دەوروبەرمان زیادی کردووە، ترسیش لەناو ئێمەدا زیادی کردووە. ⁶جگە لەوەی خودا، ئەوەی هانی تێکشکاوان دەدات، لە ڕێگەی هاتنی تیتۆسەوە هانی ئێمەی دا، ⁷نەک تەنها بە هاتنی، بەڵکو بەو هاندانەی کە لە نێوانتاندا وەریگرت. بۆی گێڕاینەوە لەبارەی پەرۆشی و پەژارە و دڵگەرمیتان بۆ من، دڵخۆشییەکەم دوو هێندە بوو.⁸ئەگەر نامەکەم خەمباری کردبن، ئەوە پەشیمان نیم، هەرچەندە پەشیمان بوومەوە، چونکە دەبینم بۆ ماوەیەک ئەو نامەیە خەمباری کردن. ⁹ئێستا دڵخۆشم، نەک لەبەر ئەوەی خەمبار بوون، بەڵکو لەبەر ئەوەی خەم و پەژارە وای لێتان کرد لە گوناهەکانتان پاشگەزببنەوە. چونکە ئێوە بە شێوەیەک ئازارتان چەشتووە کە لەگەڵ خواستی خودادا گونجاوە، بۆ ئەوەی لە لایەن ئێمەوە هیچ ئازارێکتان پێ نەگات. ¹⁰خەمێک کە لەگەڵ ویستی خودادا بگونجێت پاشگەزبوونەوە بەرهەم دەهێنێت کە ئەمەش ئەنجامەکەی ڕزگارییە، وهیچ پەشیمانییەکی تێدا نییە. بەڵام خەمی دونیا مردن بەرهەم دەهێنێت.¹¹کەواتە ببینن، ئەم خەم و پەژارەیە کە لەگەڵ خودا هاوڕایە، چەندە هەوڵی لە ئێوەدا بەرهەم هێناوە، تەنانەت داوای لێبوردن، نکۆڵی کردن، ترس، لە تامەزرۆیی، ئیرەیی، سزا! لە هەموو شتێکدا دەرتانخست کە بێتاوانن لەو بابەتە. ¹²ئەوەی کە پێشتر بۆم نووسیبوون لە پێناو تاوانبار و تاوانلێکراو نەبوو، بەڵکو ویستم لە بەرامبەر خودا ئەوە دەربخەم کە چەند دڵگەرمن بۆ گوێڕایەڵیمان.¹³هەر لەبەر ئەم هۆکارەش دڵنەواییمان پێدرا. لەسەرو دڵنەواییمان، ئێمە بەهۆی دڵخۆشی تیتۆسەوە لە ڕادەبەدەر دڵخۆش بووین چونکە گیانی بە هەمووتان حەسایەوە. ¹⁴ئەگەر بە شتێک شانازیم پێوە کردبێت، دەربارەی ئێوە، شەرمم نەکردووە؛ بەڵام هەر وەک چۆن هەموو شتێکمان بە ڕاستگۆیی پێ گوتن، شانازیکردنمان بۆ تیتۆسیش ڕاستگۆیانە بوو..¹⁵خۆشەویستی بۆ ئێوە زیاتر دەبێت کاتێک یادی گوێڕایەڵی هەمووتان دەکاتەوە کە چۆن بە ترس و لەرزەوە پێشوازیتان لێکرد. ¹⁶دڵخۆشم کە متمانەم بە ئێوە هەیە لە هەموو شتێکدا.

Chapter 8

¹. ئێستا، ئەی برایان، ئەو بەخششەی خوداتان پێ دەناسێنین کە بە کڵێساکانی هەرێمی مەکەدۆنیا بەخشراوە. ²هەرچەندە لە تاقیکردنەوەیەکی قورسدا بوون، زۆردڵخۆش بوون سەرەڕای هەژاری زۆریان بەڵام دەوڵەمەندییەکی بەخشندانەی بۆ بەرهەمهێنان.³من شایەتی دەدەم کە ئەوان بە دەستپێشخەری خۆیان بەخشینیان کردووە، نەک تەنها بەپێی توانای خۆیان، بەڵکو لە سەرووی توانای خۆشیانەوە. ⁴بە پاڕانەوەو پێداگرییەکی زۆر رازی بووین بە بەخشینەکانیان بەشدار بن بۆ یارمەتیدانی پیرۆزکراوان. ⁵هەروەها لەوەی کە چاوەڕێمان دەکرد زیاتر بوو، وەک چۆن سەرەتا خۆیان تەرخان کرد بۆ پەروەردگار و پاشان بۆ ئێمە بە خواستی خودا،⁶ئەمەش وای لێکردین داوا لە تیتۆس بکەین ئەو کارە تەواو بکات کە پێشتر لەگەڵ ئێوەدا دەستی پێکردبوو. ⁷بەڵام، هەروەک چۆن ئێوە هەموو شتێکتان زۆرە: لە باوەڕ، لە وشەکە، لە زانین، لە کۆششکردن لە هەموو شتێکدا، و لە خۆشەویستیتان بۆ ئێمە، لەم بەخششی ئەم بەخشینەدا زۆر بن.⁸من فەرمانت پێ ناکەم، بەڵام دەمەوێت بە بەراوردکردنت لەگەڵ دڵگەرمی کەسانی دیکە، دڵسۆزی خۆشەویستیت تاقی بکەمەوە. ⁹چونکە ئێوە بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح دەزانن: لە پێناو ئێوەدا هەژار بوو، کە هەرچەندە دەوڵەمەند بوو تاکو بە هەژارییەکەی دەوڵەمەند بن.¹⁰من بۆچوونی خۆم لەسەر ئەو بابەتانە دەردەبڕم. چونکە ئەمە قازانجی هەیە بۆ ئێوە، کە لە ساڵی ڕابردووە دەستتان پێکردووە، نەک تەنها ئەنجامتان داوە، بەڵکو ئارەزووتان دەکرد کە ئەنجامی بدەن: ¹¹ئێستا کارەکە تەواو بکەن، هەروەک چۆن، پێشتر ئامادە بوون و ئارەزووی ئەوەتان دەکرد، هەروەها دەبێت ئامادە بن چونکە بەوەی کە هەتانە کارەکە تەواو دەکەن. ¹²هەرکاتێک ئامادەییتان هەبێت، بەپێی ئەوەی مرۆڤ هەیەتی پەسەند دەکرێت کە پێبدرێت، نەک بەپێی ئەوەی کە نییەتی.¹³ئەمە بەو ئامانجە نییە کە ئەوانی دیکە بحەسێنەوە و تۆش لە تەنگاندا بیت، بەڵکو لەسەر بنەمای یەکسانیە: ¹⁴لە هەلومەرجی ئێستادا، زۆریی ئێوە پێویستیی ئەوان دابین دەکات، بەجۆرێک کە لە داهاتوودا زۆریی ئەوانیش پێویستیی ئێوە دابین بکاتەوە، تاکو یەکسانی بەدی بێت، ¹⁵بەگوێرەی ئەوەی نوسراوە: «نە ئەوەی زۆری کۆکردووەتەوە زیادی کردووە و نە ئەوەی کەمی کۆکردووەتەوە کەمی کردووە».¹⁶بەڵام، سوپاس بۆ خودا کە دڵگەرمییەکی وای خستە دڵی تیتۆسەوە بۆ ئێوە. ¹⁷نەک تەنها لە ڕاستیدا وەڵامی داواکارییەکەی ئێمەی دایەوە، تەنانەت بە دەستپێشخەری خۆی دێت بۆ لاتان چونکە زۆر دڵگەرمتر بوو.¹⁸ئەو برایەمان لەگەڵیدا نارد کە بە هۆی خزمەتکردنی بە مزگێنیەکە لە نێو هەموو کڵێساکاندا ستایشی دەکەن. ¹⁹نەک تەنها ئەوە، بەڵکو لەلایەن کڵێساکانەوە وەک هاوڕێی گەشتەکەمان هەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ئەم دیارییە بگەیەنێت کە پێشکەشی دەکەین بۆ شکۆمەندکردنی پەروەردگارمان بۆ ئەوەی پیشانی بدەین کە ئێمە گرنگی بە یەکتر دەدەین.²⁰ئێمە زۆر حەز دەکەین کەس لۆمەمان نەکات سەبارەت بەم بەشدارییە گەورەیەی کە ئێمە ئەنجامی دەدەین. ²¹ئێمە حەزمان لە دەست پاکییە نەک تەنها لەبەردەم پەروەردگار، بەڵکو لەبەردەم خەڵکیشدا.²²لەگەڵ ئەواندا برایەکمان نارد، کە لە ڕێگەی ئەزموونەوە جار لە دوای جار بۆمان دەرکەوتووە، کە دڵگەرمی زۆری هەیە بۆ زۆرشت، ئێستا بەهۆی متمانەی زۆری بە ئێوە دڵگەرمترە. ²³سەبارەت بە تیتۆس، ئەو هاوکار و یارمەتیدەرمە لە پێناو بەرژەوەندی ئێوە. سەبارەت بە دوو براکەی ترمان، ئەوان نێردراوی کڵێساکان و شکۆمەندی مەسیحن. ²⁴لە بەردەم کڵێسادا بە بەڵگەی خۆشەویستیتان شانازیکردنمان بە ئێوەوە بیسەلمێنن.

Chapter 9

¹چونکە پێویست ناکات لەسەریارمەتیدانی پیرۆزکراوان بۆتان بنووسم، ²چونکە من تامەزرۆیی ئێوە بۆ یارمەتیدان دەزانم و شانازی بەوەوە دەکەم لای مەکەدۆنییەکان و پێیان دەڵێم: لە ساڵی ڕابردووەوە ئێوە لە ئەخایا ئامادەن بۆ بەخشین. و دڵ گەرمیتان پاڵنەر بووە بۆ زۆربەی برایان.³بەڵام برایان دەنێرم، بۆ ئەوەی شانازیکردنمان بۆ ئێوە لەم بابەتەدا نەگۆڕێت بۆ شانازییەکی بێهودە تاکو ئامادەبن هەروەک گوتم؛ ⁴چونکە ئەگەرهەرمەکەدۆنییەک لەگەڵم بێت، و ئێوە ببینێت ئامادە نین، ئەوا ئێمە شەرمەزار دەبین بەو متمانە مەزنەی کە هەمانە. ⁵بۆیە بە پێویستم زانی داوا لە برایان بکەم پێشوەختە سەردانتان بکەن وتا ئەو بەخشینە ئامادە بکەن کە پێشتر راگەیەندرابوو، بۆ ئەوەی وەک بەخششێک ئامادە بێت نەک وەک ئەرکێکی قورس!⁶کەواتە ڕاستە هەرکەسێک کەم بچێنێت، کەمیش دەدروێتەوە، هەرکەسێک بە بەرەکەتەوە بچێنێت، بە بەرەکەتیش دەدروێتەوە. ⁷با هەر کەسێک ئەوەی لە دڵی خۆیدا مەبەستی بووە بیبەخشێت، نە لە پەشیمانی و نە لە پێویستی، چونکە خودا ئەوانەی خۆش دەوێت کە بە خۆشحاڵییەوە دەبەخشن.⁸خودا توانای ئەوەی هەیە هەموو بەخششێکتان بۆ زیاد بکات، بۆ ئەوەی لە هەموو شتێک و لە هەموو کاتێکدا، ئەو شتانەتان هەبێت کە پێویستتانەو سەرڕێژ بن لە هەموو کارێکی باشدا؛ ⁹بەپێی ئەوەی نووسراوە: «بە بەخشندەیی دابەش دەکەن، دەیدەن بە هەژاران، ڕاستودروستییەکەیان بۆ هەتاهەتایە بەردەوام دەبێ!»¹⁰ئەوەی تۆو بۆ چاندن، و نان بۆ خواردن دابین دەکات، تۆوەکەت بۆ دابین دەکات و زۆر دەکات و بەرهەمی ڕاستودروستیت زیاد دەکات: ¹¹لە هەموو شتێکدا دەوڵەمەند دەبیت بۆ هەموو بەخشندەییەکی خۆبەخشانە، کە لە ئەنجامدا سوپاسگوزاری خودای لێ دەکەوێتەوە.¹²ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە خزمەتکردنی خودا بەم یارمەتییە نەک تەنها پێویستی پیرۆزکراوان دابین دەکات، بەڵکو وا دەکات کە زۆر کەس سوپاسی خودا بکەن. ¹³کاتێک پیرۆزکراوان، ئەم خزمەتە ئەزموون دەکەن، خودا شکۆمەند دەکەن بۆ گوێڕایەڵی ئێوە لە شایەتی مزگێنی مەسیح و بۆ بەخشندەیی خۆبەخشانەتان لە بەشداریکردن لەگەڵیاندا بۆ ئەوان و بۆ هەمووان. ¹⁴هەروەها نزاتان بۆ دەکەن، تامەزرۆی بینینی ئێوەن، بەهۆی ئەو بەخششەی خودا کە بە ئێوە دراوە. ¹⁵سوپاس بۆ خودا بۆ ئەو بەخشینە بێبەرامبەرەی کە لە وەسف کردن بەرزترە!

Chapter 10

¹بەڵام من بە نەرمی و نیانی و لێبوردەیی مەسیح بانگهێشتان دەکەم، من پۆڵسم،بە «بە بێفیزی» لە نێو ئێوەدا ئامادەم، ولە کاتێکدا لە ئێوە دوورم بەرامبەرتان «بوێرم »، ²بەو هیوایەی کاتێک دێم، ڕەنگە پێویست نەکات ئەوەندە بوێر بم کە چاوەڕێی دەکەم بەرامبەر بە هەندێک کەس کە پێیان وایە ئێمە بە پێوەرەکانی ئەم جیهانە دەژین.³هەرچەندە ئێمە لە جەستەدا دەژین، بەڵام بەپێی جەستە ناجەنگین. ⁴چونکە ئەو چەکانەی ئێمە شەڕیان پێدەکەین جەستەیی نین، بەڵکو لە خودادا هێزیان هەیە بۆ ڕووخاندنی قەڵاکان: بەوە بۆچوونەکان لەناو دەبەین⁵هەرشتێک بەرەنگاری زانینی خودا دەبێتەوە دەڕوخێت، و ئێمە هەموو بیرکردنەوەیەک بۆ گوێڕایەڵی مەسیح بە دیل دەگرین. ⁶ئێمە ئامادەین بۆ سزادانی هەموو سەرپێچییەک، دوای ئەوەی ئێوە تەواو گوێڕایەڵ بوون.⁷ئایا بەپێی ڕواڵەتیان بڕیار لەسەر شتەکان دەدەن؟ ئەگەر کەسێک متمانەی بە خۆی هەیە کە هی مەسیحە، با لەناو خۆیدا بیر لەوە بکاتەوە کە وەک چۆن ئەو هی مەسیحە، هەروەها ئێمەش هی مەسیحین. ⁸ئەگەر، کەمێک زۆر شانازی بە دەسەڵاتەکەمانەوە بکەم، کە پەروەردگار پێی بەخشیوین بۆ ئەوەی ئێوە بنیات بنێن و نەڕوخێنین، پێویست ناکات شەرم بکەم،⁹بۆ ئەوەی وا دەرنەکەوم کە بە نامەکان دەتانترسێنم. ¹⁰چونکە هەندێک دەڵێن: «نامەکانی قورس و زۆر بەهێزن، بەڵام لە ڕووی کەسییەوە سەرنجڕاکێش نییە و قسەکردنی هیچ نییە».¹¹با ئەو جۆرە کەسانە ئاگاداربن ئێمە لە نامەکانماندا کە دەینێرین چۆن دەردەکەوین کاتێکیش لە لاتان ئامادەین بەهەمان شێوەین. ¹²چونکە ئێمە ناوێرین خۆمان پۆلێن بکەین، یان بەراورد بکەین، لەگەڵ ئەوانەی کە لەناو ئێوەدا ستایشی خۆیان دەکەن. چونکە ئەو کەسانە خۆیان بە خۆیان دەپێون، و خۆیان بە خۆیان بەراورد دەکەن، ئیتر هیچ تێناگەن!¹³سەبارەت بە ئێمەش، شانازی بەو شتانەوە ناکەین کە سنوور تێدەپەڕێنێت، بەڵکو لە سنووری ئەو یاسایەدا یەکدەگرێتەوە کە خودا بۆی داناوین تاکو ئاستێک کە بگەینە ئێوەش. ¹⁴چونکە ئێمە سنوورەکانمان تێناپەڕێنین وەک ئەوەی نەگەیشتینە ئێوە، چونکە بەڕاستی بە مزگێنی مەسیح گەیشتینە ئێوە؛¹⁵هەروەها ئێمە شانازی بە ماندوو بوونی کەسانی دیکەوە ناکەین. بەڵکو هیوادارین، لەگەڵ گەشەکردنی باوەڕتان، ئێمە بەپێی یاساکەمان لە نێوانتاندا پێشبکەوین، ¹⁶بۆ ئەوەی بانگەشەی مزگێنیمان بدەینە ئەو ناوچانەش کە لە ئێوە دوورن، بۆ ئەوەی شانازی بەو شتانەوە نەکەین کە لە یاسای کەسێکی تردا بەدەست هاتووە.¹⁷بەڵام «ئەوەی شانازی دەکات، با شانازی بە پەروەردگار بکات!» ¹⁸چاکەکارئەو کەسە نییە کە ستایشی خۆی دەکات، بەڵکو ئەو کەسەیە کە پەروەردگار ستایشی دەکات.

Chapter 11

¹خۆزگە ئێوە لە راستیدا بەرگەی هەندێک گێلایەتی منتان دەگرت، لە ڕاستیشدا ئێوە بەرگەم دەگرن. ²چونکە من بە ئیرەییەکی خوداییانە ئیرەییتان پێ دەبەم، لە پیاوێک نیشانەم کردن کە مەسیحە، تا وەک پاکیزەیەک پێشکەشتان بکەم.³بەڵام دەترسم کە ئەقڵتان لە دڵسۆزی و پاکی بەرامبەر مەسیح بەلاڕێدا بڕوات هەروەک چۆن مار بە فێڵبازییەکەی حەوای فریودا. ⁴جا ئەگەر هەرکەسێک بێتە لاتان بانگەشەی یەشوایەکی تر بکات کە ئێمە بانگەشەمان بۆ نەکردووە، یان گیانێکی تر وەربگرن جیاواز لەوەی وەرتانگرتووە، یان مزگێنێک پەسەند بکەن جیاواز لەوەی پەسەندتان کردووە، ئەوا بە هەموو خۆشییەکەوە وەری دەگرن.⁵لە هیچ شتێکدا خۆم لە نێردراوە باڵاکان بە کەمتر دانانێم. ⁶هەرچەندە بە زمانی خەڵکی ئاسایی قسە دەکەم کە رەوان نییە، بەڵام زانیاریم کەم نییە. ئێمە تەنها لە هەموو شتێکدا بە ئامادەبوونی هەمووان ئەمەمان بۆ ئێوە ئاشکرا کردووە.⁷کەواتە ئایا تاوانی منە کە بەبێ هیچ پاداشتێک مزگێنیەکەم پێ ڕاگەیاندوون، بەم شێوە رێزی خۆمم کەم کردەوە بۆ ئەوەی ئێوە رێزدار بن؟ ⁸من بە وەرگرتنی بەخشین لە کڵێساکانی تر ستەمم کرد تا بتوانم خزمەتتان بکەم. ⁹کاتێک لەگەڵ ئێوە بووم و پێویستیم هەبوو، بۆ هیچتان نەبوومە بارگرانی. پێویستیەکانی من لەلایان ئەو برایانە کە لە هەرێم مەکەدۆنیا هاتبوون دابینکرا. من خۆمم پاراستووە، خۆشم دەپارێزم، لەوەی لە هەر شتێکدا کە ببێتە بارگرانی بۆ ئێوە.¹⁰تا ئەو کاتەی ڕاستی مەسیح لە مندایە، کەس لە ناوچەکانی ئەخایا ئەم شانازییەم لێ وەرناگرێت! ¹¹بۆچی؟ ئایا چونکە ئێوەم خۆشناوێت؟ خودا دەزانێت!¹²بەڵام، ئەوەی ئەنجامی دەدەم و دەیکەم بۆ ئەوەی هەلی هەلپەرستان بنبڕ بکەم کە شانازی دەکەن وبەدوای هەلێکدا دەگەڕێن وا پیشان بدەن وەک ئێمەن. ¹³ئەم جۆرە کەسانە نێردراوانی درۆزن، و کرێکاری فێڵبازن، کە خۆیان وەک نێردراوی مەسیح نیشان دەدەن.¹⁴سەیر نییە! شەیتان خۆی وەک فریشتەی ڕووناکی ئاشکرا دەکات. ¹⁵کەواتە شتێکی سەیر نییە ئەگەر خزمەتکارانی خۆی لە شێوەی خزمەتکاری ڕاستودروستی دەربخات. سزاکەیان بەپێی کردەوەکانیان دەبێت.¹⁶دیسان دەیڵێمەوە: با کەس وا بیر نەکاتەوە کە من گێلم، ئەگەر گەمژەش بم پەسەندم بکەن، بۆ ئەوەی منیش کەمێک شانازی بکەم! ¹⁷ئەوەی لێرەدا باسی دەکەم، بەپێی پەروەردگار قسە ناکەم، بەڵکو وەک لە گێلایەتییەوە بێت، و ئەم متمانەیەم هەیە کە وا دەکات شانازی بکەم: ¹⁸بەو پێیەی زۆر کەس شانازی بەو شتانەوە دەکەن کە لەگەڵ جەستەدا گونجاوە، منیش شانازی دەکەم.¹⁹لەبەر ئەوەی خۆتان ئەوەندە ژیرن، بە خۆشحاڵییەوە بەرگەی گەمژەکان دەگرن! ²⁰چونکە بەرگەی هەموو ئەوانە دەگرن، کە دەتانکەنە کۆیلە، و دڕندە، و بەکارتان دەهێنن، خۆیان بەگەورە دائەنێن بەرامبەر بە ئێوە، و لێتان دەدەن. ²¹چ سووکایەتییەکە! چەند لاواز بووین لە مامەڵەکردنمان لەگەڵ ئێوە! بەڵام، کە گەمژانە قسە دەکەم، هەرچییەک ئەوان دەوێرن بیکەن، منیش دەوێرم.²²ئەگەر ئەوان عیبرانی بن، منیش هەروا. یان یەسرائیلی بن، منیش هەروا؛ یان لە نەوەی ئەڤراهام بن؛ منیش هەروەها! ²³ئەگەر ئەوان خزمەتکاری مەسیح بن، وەک ئەوەی ژیرمەندیم لەدەستدا بێت کاتێ قسە دەکەم، چونکە من لەوان باڵاترم: زۆرترین زەحمەتم کێشاوە، لە ڕادەبەدەر دارکاری کراوم، لەوان زیاتر لە زینداندا بووم، زۆر جاریش ڕووبەڕووی مردن بوومەتەوە.²⁴یەهودییەکان بە قامچی پێنج جار لێیان داوم، هەر جارێک بە بێ کەمکردنەوە چل قامچیان لێداوم. ²⁵سێ جار بە دار لێمدراوە. جارێک بەردباران کراوم. سێ جار لە کەشتیدا نوقم بووم. شەو و ڕۆژێکم لە قووڵایی دەریادا بەسەر برد. ²⁶بەهۆی زۆر گەشتکردنمەوە؛ ڕووبەڕووی مەترسی لافاو، و چەتە و، مەترسی لەلایەن گەلی خۆم و بتپەرەستان و مەترسی ناو شارەکان، و بیابان، ودەریا، و مەترسی برا درۆزنەکان بوومەوە.²⁷چەند ماندوو بووم ئازارم چەشت و بە زەحمەت کێشان و شەونخونی زۆر، و برسێتی و توونیەتی و بە ڕۆژووگرتنی زۆر، و سەرما و ڕووتی. ²⁸جگە لەو مەترسییە دەرەکیانە، ڕۆژ لە دوای ڕۆژ فشارەکان لەسەرم زیاتر دەبن، بەو شێوە بارگرانی هەموو کڵێساکان لەسەرمە. ²⁹ئایا کەسێک هەیە لاواز بێت و من لەگەڵی لاواز نەبم، وە کەسێک هەیە کە کۆستی کەوتبێ و من بۆی نەسوتابم؟³⁰ئەگەر شانازیکردن پێویست بوو، شانازی بەو شتانەوە دەکەم کە لاوازیم دەردەخەن. ³¹خودا و باوکی یەشوای پەروەردگار، پیرۆزە بۆ هەتاهەتایە، دەزانێت کە من درۆ ناکەم.³²ئەو حاکمەی کە لەلایەن پاشا ئارێتاسەوە بۆ پارێزگاری دیمەشق دەستنیشانکرابوو، پاسەوانی شاری دیمەشقی توندتر کرد، ویستی دەستگیرم بکات. ³³بەڵام لە لەناو سەبەتەیەکەوە لە پەنجەرەی شووراکە منیان شۆڕکردەوە، بۆیە لە دەستی دەرباز بووم.

Chapter 12

¹بەڵێ، شانازیکردن هیچ سوودێکی بۆ من نییە؛ بەڵام ڕوو دەکەمە ئەو شتانەی کە پەروەردگار لە ڕووی بینین و ڕاگەیاندنەکانەوە بۆی ئاشکرا کردووم. ²من پیاوێک لە مەسیحدا دەناسم کە چواردە ساڵ لەمەوبەر بەرەو ئاسمانی سێیەم بردرا: ئایا لە ڕێگەی جەستەیەوە بوو؟ نازانم؛ یان جگە لە جەستە بوو؟ نازانم. خودا دەزانێت!³دەزانم ئەو مرۆڤە، بە جەستەی خۆیەوە بوو یان بەبێ جەستەی خۆی؟ نازانم؛ خودا دەزانێت؛ ⁴ئەو بۆ بەهەشت بردرا، لەوێ گوێی لە بابەتی سەرسوڕهێنەر بوو کە دەرنابڕدرێت و هیچ مرۆڤێک مافی ئەوەی نییە باسی بکات. ⁵لەمەدا شانازی دەکەم! بەڵام شانازی بەو شتانەوە ناکەم کە بە شێوەیەکی تایبەت پەیوەندی بە منەوە هەیە مەگەر شانازی بە شتانێکەوە بکەم کە پەیوەندی بە لاوازی منەوە هەیە.⁶ئەگەر بمەوێت شانازی بکەم، گێل نابم، چونکە ڕاستی دەڵێم. بەڵام خۆم دەپارێزم، نەوەک یەکێک زیاتر لەوەی لێم دەبینن و لێم دەبیستن گومان بکات. ⁷بۆ ئەوەی لەبەر گەورەیی ئەم ڕاگەیاندنانە خۆبەزلزان نەبم، دڕکێک لە جەستمدا پێدرا وەک ئەوەی لەلایەن شەیتانەوە نێردرابێت تاکو ئازارم بدات، تاکو لووتبەرز نەبم!⁸هەر لەبەر ئەم هۆکارە سێ جار لە پەروەردگارم پاڕامەوە کە لە کۆڵم بکاتەوە ⁹پاشان پێی فەرمووم: «بەخششی من بەسە بۆ تۆ، چونکە هێزی من لە لاوازیدا تەواو دەبێت!» من ڕازیم بە خۆشحاڵییەوە شانازی بەو خاڵە لاوازانە دەکەم کە لە مندایە، بۆ ئەوەی بە هێزی مەسیح داپۆشراو بم. ¹⁰بۆیە لە پێناوی مەسیحدا، بە لاوازی و سووکایەتی و ناخۆشی و چەوسانەوە و تەنگانە دڵخۆش دەبم، چونکە هەر کاتێک لاوازبم، ئەوا بەهێزم!¹¹لێرەدا بوومەتە گێل! بەڵام، ئێوە ناچارتان کردم! دەبووایە ئێوە ستایشتان بکردمایە، چونکە من لە هیچ شتێکم لە نێردراوە باڵاکان کەمتر نییە، تەنانەت ئەگەر هیچیش نەبم. ¹²ئەو نیشانانەی کە نێردراوان جیا دەکەنەوە، بەوپەڕی دانبەخۆداگرتنەوە لە نێوانتاندا ئەنجام درا، بە نیشانە و کاری مەزن و پەرجوو. ¹³لە چ ڕوویەکەوە لە کڵێساکانی تر بچووکترن جگە لەوەش کە من بارگرانییەکی قورس نەبووم بەسەرتانەوە؟ لەم هەڵەیەم خۆشبن!¹⁴ئێستا ئامادەم بۆ جاری سێیەم بێم بۆ لاتان، نابمە بارێکی قورس لەسەرتان. چونکە ئەوەی من بەدوایدا دەگەڕێم ئەوە نییە کە لای ئێوەیە بەڵکو ئەوە ئێوەن: چونکە ئەرکی منداڵەکان نییە کە بژێوی دایک و باوکیان دابین بکەن، بەڵکو دایک و باوک دەبێت بژێوی منداڵەکانیان دابین بکەن. ¹⁵منیش بەوپەڕی شادییەوە، ئەوەی هەمە خەرجی دەکەم، خۆشم دادەنێم بۆ ئێوە، هەرچەندە تا زیاتر خۆشم بوێن، خۆشەویستی کەمتر وەردەگرم.¹⁶بەڵام، با وا بێت. (ئێوە دەڵێن) من خۆم نەبوومە بارگرانی بە سەرتانەوە، بەڵکو فریودەر بووم وبە فێڵ لێم سەندوون. ¹⁷ئایا هیچم دەستکەوتووە لەو کەسانەی کە من بۆ لای ئێوەم ناردوون؟ ¹⁸داوام لە تیتۆس کرد بێتە لاتان، ئەو برایەشم لەگەڵ نارد، ئایا تیتۆس بەهۆی ئێوەوە هیچی دەستکەوت؟ ئایا ئێمە لەگەڵ ئێوە، من و تیتۆس، بە هەمان گیان و هەمان هەنگاو مامەڵەمان نەکرد؟¹⁹ئێستاش ئێوە وا بیر دەکەنەوە کە ئێمە بەرگری لە خۆمان دەکەین لە لای ئێوە! بەڵام ئێمە لەبەردەم خودادا لە مەسیحدا قسە دەکەین. خۆشەویستانم هەموو ئەمانە، بۆ بنیاتنانی ئێوەیە.²⁰چونکە دەترسم کاتێک دێم بۆ لاتان بەو جۆرە نەتانبینم کە دەمەوێت و ئێوەش بەو جۆرەی کە دەتانەوێت نەمبینن! واتە کاتێک کە ناکۆکی و ئیرەیی و ڕق و کینە و بوختان و قسە هێنان‏ و بردن و خۆبەزلزانین و سەرلێشێواوی لە نێوانتاندا زۆر بێت. ²¹دەترسم کاتێک جارێکی تر دێمەوە لاتان، خودا من لەنێوانتان بێ بایەخ بکاتەوە و خەم و پەژارەم زۆر بێت بە هۆی زۆرێک لەوانەی کە پێشتر گوناهیان کردووە و پاشگەز نەبوونەتەوە بۆ ئەوگڵاوی و داوێنپیسی و بەد رەوشتییە کە کردوویانە!

Chapter 13

¹ئەمە سێیەم جارە کە دێم بۆ لاتان. بە شایەتی دوو یان سێ شایەتحاڵ هەموو بابەتێک دەسەلمێنرێت. ²پێشتریش ڕامگەیاندووە، لێرەشدا پێشوەختە دەیڵێم لە کاتێکدا کە ئامادە نەبووم، هەروەک چۆن وەک دووەم جار ئامادەبووم لەلاتان گوتم، بۆ ئەوانەی لە ڕابردوودا گوناهیان کردووە و بۆ هەموو ئەوانەی دیکەش: کە دەگەڕێمەوە بۆ لای ئێوە بەزەییم نابێت،³تا ئەو کاتەی داوای بەڵگە دەکەن کە مەسیح لە ڕێگەی منەوە دەدوێت. بەرامبەر ئێوە لاواز نییە، بەڵکو لە نێوانتاندا بەهێزە. ⁴هەرچەندە لە لاوازیدا لە خاچ درا، بەڵام ئێستا بە هێزی خودا زیندووە. ئێمەش تێیدا لاوازین، بەڵام، بە مامەڵەکردن لەگەڵ ئێوە، بە هێزی خودا لەگەڵیدا زیندوو دەبین.⁵بۆیە خۆتان بپشکنن بۆ ئەوەی بزانن ئایا باوەڕ دارن یان نا. خۆتان تاقی بکەنەوە. ئایا نازانن کە یەشوای مەسیح لە ئێوەدایە، جگە لەوە بیسەلمێنن کە شکست خواردوون؟ ⁶بەڵام هیوادارم بۆتان ڕوون بێتەوە کە ئێمە شکست خواردوو نین.⁷ئینجا لە خودا دەپاڕێینەوە کە هیچ خراپەیەک نەکەن، نەک بۆ ئەوەی بزانرێت ئێمە چاکەمان هەیە، بەڵکو بۆ ئەوەی ئێوە ئەوەی ڕاستە بیکەن، تەنانەت ئەگەر ئێمەش وەک دۆڕاو بین. ⁸چونکە ئێمە ناتوانین هیچ شتێک لە دژی ڕاستی بکەین، بەڵکو لە پێناوی ڕاستیدا.⁹ئێمە چۆن دڵخۆش نەبین کاتێک ئێمە لاوازین و ئێوەش بەهێزن؛ تەنانەت نزاکانمان بۆ کامڵ بوونی ئێوەیە! ¹⁰هەر لەبەر ئەمەشە کە من ئەم شتانە دەنووسم کاتێک لەلاتان نیم، بۆ ئەوەی کاتێک دێم پێویست نەکات توند بم لە بەکارهێنانی دەسەڵاتم، ئەوەی پەروەردگار پێی بەخشیم بۆ بنیاتنانی ئێوە نەک بۆ ڕووخاندنی ئێوە.¹¹لە کۆتاییدا، ئەی برایان: دڵشاد بن؛ تەواو بن؛ دڵگەرم بن؛ لە بۆچووندا هاوڕا بن؛ بە ئاشتی بژین. ئەوسا خودای خۆشەویستی و ئاشتی لەگەڵتان دەبێت! ¹²بە ماچێکی پاک سڵاو لە یەکتر بکەن.¹³هەموو پیرۆزکراوان با ئاشتیتان بۆ بێت. ¹⁴بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، و خۆشەویستی خودا و هاوبەشی گیانی پیرۆز لەگەڵ هەمووتان بێت. ئامین!

Galatians

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، ئەوەی نێردراوە، نە لەلایەن خەڵکەوە نە بە دەسەڵاتی مرۆڤ، بەڵکو بە دەسەڵاتی یەشوای مەسیح و خودای باوک کە لە ناو مردووان هەڵیستاندەوە. ²لە هەموو ئەو برایانەوە کە لەگەڵمن، بۆ کڵێساکانی هەرێمی گەلاتیا.³بەخشش و ئاشتیتان بۆ بێت لەلایەن خودای باوکمان و پەروەردگارمان یەشوای مەسیحەوە. ⁴کە لە پێناو گوناهەکانمان خۆی بەخشی بۆ ئەوەی لەم جیهانە خراپەی ئێستا ڕزگارمان بکات، بەپێی ویستی خودا و باوکمان. ⁵شکۆمەندی بۆ ئەو بێت هەمیشە و هەتا هەتایە. ئامین!⁶سەرسامم! چۆن وا خێرا لەو کەسە هەڵدەگەڕێینەوە کە بە بەخششی مەسیح بانگ کراون، وە ڕوو لە مزگێنی نامۆ دەکەن؟ ⁷مەبەستم ئەوە نییە کە مزگێنیێکی تر هەبێت، بەڵکو مەبەستم ئەوەیە کە هەندێک هەن کە سەرلێشێواوی لە نێوانتاندا دروست دەکەن،دەیانەوێت مزگێنییەکەی مەسیح بشێوێنن.⁸بەڵام، ئەگەر ئێمە یا لە فریشتەیەک لە ئاسمانەوە، مزگێنییەکی تری پێدان جگە لەو مزگێنییەی کە ئێمە پێماندان، با نەفرەتی لێ بێت! ⁹وەک چۆن پێشتر گوتمان، ئێستا دووبارەی دەکەمەوە: ئەگەر کەسێک مزگێنییەکی دیکەتان پێ ڕابگەیێنێت جگە لەوەی کە وەرتانگرتووە، با نەفرەتی لێ بێت! ¹⁰ئایا ئێستا بەدوای بەدەستهێنانی پشتیوانی خەڵکدا دەگەڕێم یان خودا؟ یان دەمبینن داوای ڕەزامەندی خەڵک بکەم؟ ئەگەر هەتا ئێستا خەریکی بە دەستهێنانی ڕەزامەندی خەڵک بوومایە نەدەبوومە خزمەتکاری مەسیح!¹¹ئاگادارتان دەکەمەوە، برایان، کە ئەو مزگێنییەی کە پێم ڕاگەیاندوون مزگێنی مرۆڤ نییە. ¹²لە هیچ مرۆڤێک وەرم نەگرتوە، و فێریان نەکردووم، بەڵکو بە سرۆش لە یەشوای مەسیحەوە بۆم هاتووە.¹³چونکە بیستووتانە ژیانی ڕابردووم لە ئایینی یەهودیدا چۆن بووە، کە چۆن کڵێسای خودام بە خراپترین شێوە چەوساندۆتەوە، و بەدوای لەناوبردنی دەگرام، ¹⁴چۆن من لە ئایینی یەهودیدا لە زۆرێک لە نەوەی نەتەوەکەمدا باڵاتر بووم چونکە من زیاتر لەوان بە پەرۆش بووم بۆ نەریتی باوباپیرانم.¹⁵بەڵام، خودا دڵخۆش بوو، کاتێک کە لە سکی دایکمدا بووم تەرخانی کردم و دواتر بە بەخششی خۆی بانگی کردم، ¹⁶بۆ ئەوەی ڕۆڵەکەی لە مندا ڕابگەیەنێت و لە نێو نەتەوەکاندا بانگەشەی بۆ بکەم، لە هەمان کاتدا ڕاوێژم بە گۆشت و خوێن نەکرد، ¹⁷هەروەها نەچوومە یۆرشەلایم بۆ ئەوەی چاوم بەو کەسانە بکەوێت کە پێش من نێردرا بوون، بەڵکو بەرەو عەرەبستان بەڕێکەوتم، و دوای ئەوە گەڕامەوە دیمەشق.¹⁸پاشان دوای سێ ساڵ، چوومە یۆرشەلایم بۆ ئەوەی چاوم بە پەترۆ بکەوێت. پانزە ڕۆژ لەگەڵی مامەوە. ¹⁹بەڵام جگە لە یاکۆڤ برای پەروەردگار،هیچ نێردراوێکی ترم نەبینی. ²⁰ئەوەی لێرە بۆتان دەنووسم، وە لێرەش لەبەردەم خودا، درۆی تێدا ناکەم.²¹وە دوای ئەوە، هاتمە وڵاتی سوریا و کیلیکیا. ²²بەڵام من بە شێوەیەکی کەسی نەناسرابووم لە کڵێساکانی یەهودیا کە لە مەسیحدان. ²³بەڵام ئەوان تەنها دەیان بیست «ئەو کەسەی پێشتر دەیچەوساندینەوە، ئێستا بانگەشەی مزگێنی باوەڕدەکات کە پێشتر هەوڵی لەناوبردنی دەدا!» ²⁴ئەوانیش بەهۆی منەوە خودایان شکۆمەند کرد.

Chapter 2

¹ئینجا دوای چواردە ساڵ، لەگەڵ بەرنابا بەرەو یۆرشەلایم سەرکەوتین، تیتۆسیشم لەگەڵ خۆم برد. ²بەڵام لە وەڵامی سروشدا سەرکەوتم بۆی؛ ئەم مزگێنییەم لەبەردەمیاندا ڕاگەیاند کە لە نێو نەتەوەکاندا بانگەشەم بۆ دەکرد، بە تایبەتی لەبەردەم ئەوانەی ناوبانگیان هەبوو، بۆ ئەوەی هەوڵەکانم لە ئێستا و ڕابردوودا بێ هوودە نەبێت.³بەڵام، تەنانەت تیتۆسی یاوەرم کە یۆنانی بوو، ناچاریان نەکرد خەتەنە بکرێت. ⁴بابەتەکە بەهۆی ئەو برا درۆزنانەوە سەریهەڵدا کە بە نهێنی هاتبوونە نێومان، بۆ ئەوەی سیخوڕی بەسەر ئەو ئازادییەوە بکەن کە لە یەشوای مەسیحدا هەمانە، بۆ ئەوەی بمانگەڕێننەوە بۆ کۆیلایەتی؛ ⁵بەڵام ئێمە ملکەچیان نەبووین خۆمان ڕادەستیان نەکرد و تەنانەت بۆ یەک کاتژمێریش، بۆ ئەوەی ڕاستی مزگێنیەکە لەلای ئێوە بەچەسپاوی بمێنێتەوە.⁶سەبارەت بەوانەی کە بە ناوبانگ بوون، بۆ من هیچ جیاوازییەکی نییە هەر پێگەیەکیان هەبێت تا ئەوکاتەی خودا گرینگی بە شکۆمەندی کەسێک دەدات، چونکە ئەوان هیچیان بۆ ئەو شتانە زیاد نەکرد کە من بانگەشەی بۆ دەکەم. ⁷بە پێچەوانە، بینیان پەیمانی مزگێنی بۆ خەتەنەنەکراوەکان بە من سپێردراوە، هەروەک چۆن خەتەنەکراوەکان بە پەترۆ سپێردرا. ⁸چونکە ئەو کەسەی لە نێردراوەکانی خۆیدا پەترۆی بەکارهێنا بۆ خەتەنەکراوەکان، منیشی بەکارهێنا بۆ پەیوەندی لەگەڵ نەتەوەکان.⁹کاتێک ئەو بەخششەی کە پێم دراوە بۆ یاکۆڤ و پەترۆ و یۆخەنا ڕوون بۆوە کە وەک کۆڵەکەیەک دیاربوون، دەستی ڕاستیان بۆ من و بەرنابا درێژ کرد وەک نیشانەی بەشداریکردن، بۆ ئەوەی ئێمە ڕوو لە نەتەوەکان بکەین و ئەوانیش خەتەنەکراوان. ¹⁰بە مەرجێک بابەتی هەژاران فەرامۆش نەکەین، کە منیش هەمیشە بۆ ئەو کارە کۆششم کردووە.¹¹بەڵام کاتێک پەترۆ هاتە شاری ئەنتاکیە، ڕووبەڕوو بەرەنگاری بوومەوە، چونکە شایەنی لۆمەکردن بوو، ¹²چونکە پێش ئەوەی هەندێکیان لای یاکۆڤەوە بێن، پەترۆ لەگەڵ برا نەتەوەکان نانیان دەخوارد؛ بەڵام هەر کە هاتن؛ کشایەوە و خۆی دابڕی، لە ترسی خەڵکی خەتەنەکراو.¹³باقی برا یەهودیەکانیش لە دوو ڕوویەکەیدا هاوبەش بوون. تەنانەت بەرناباش چووە پاڵ دووڕویی ئەوان. ¹⁴کاتێک بینیم کە ئەوان بەپێی ڕاستی مزگێنیەکە ڕەفتار ناکەن، لەبەردەم هەموویان بە پەترۆم گوت: «ئەگەر تۆ کە یەهودیت وەک نەتەوەکان بژیت و وەک یەهودی نەبیت، چۆن دەتوانیت نەتەوەکان ناچار بکەی وەک یەهودیەکان بژین؟»¹⁵ئێمە بە یەهودی لەدایکبووین، نەک نەتەوەی گوناهبار. ¹⁶بەڵام ئێمە دەزانین مرۆڤ بەگوێرەی ئەو کارانەی کە تەورات لێی داوا دەکات بێ تاوان نابێت، بەڵکو تەنها بە باوەڕ بە یەشوای مەسیح، هەروەها ئێمەش باوەڕمان بە یەشوای مەسیح هەیە، بێتاوان کراین لە سەر بنەمای باوەڕمان بەو، نەک لە سەربنەمای کارکردن بە تەورات، لە بەر ئەوەی کارکردن بە تەورات هیچ کەسێک بێتاوان ناکات.¹⁷بەڵام، کاتێک هەوڵمان دەدا لە مەسیحدا بێتاوان بین، خۆمان لە نێو گوناهباراندا ببینینەوە، ئایا مەسیح دەبێتە خزمەتکاری گوناهە؟ دووربێت لەو! ¹⁸ئەگەر ئەوەی کە ڕووخاندومە دووبارە بنیاتی بنێمەوە، ئەوە خۆم دەکەمە سەرپێچیکار. ¹⁹چونکە لە ڕێگەی تەورات بۆ تەورات مردم، بۆ ئەوەی بۆ خودا بژیم.²⁰من لەگەڵ مەسیح لە خاچ درام، ئیتر ئەوە من نیم کە دەژیم بەڵکو مەسیحە کە لە مندا دەژی. سەبارەت بەو ژیانەی کە ئێستا لە جەستەدا دەژیم، بە باوەڕ بە ڕۆڵەی خودا دەژیم، کە منی خۆشویست و خۆی لە پێناومدا بەخشی. ²¹من کاریگەری بەخششی خودا پووچەڵ ناکەمەوە، چونکە ئەگەر ڕاستودروستی لە تەوراتدا بووایە، ئەوا مردنی مەسیح کارێکی بێهودە دەبوو.

Chapter 3

¹ئەی گەلاتییە گێلەکان! کێ جادووی لە بیرکردنەوەتان کردووە، کە لە پێش چاوتان وێنەی یەشوای مەسیح بە لە خاچ دراوی کێشرا؟ ²تەنها دەمەوێت ئەوەتان لێ فێر بم: ئایا گیانەکەتان وەرگرتووە، لەسەر بنەمای کارکردن بەپێی تەوڕات یان لەسەر بنەمای باوەڕبوون بە مزگێنیەکە؟ ³ئایا ئێوە ئەوەندە گێلن؟ پاش ئەوەی کە بە گیانەکە دەستتان پێکرد دەتانەوێ بە جەستە کامڵی بکەن؟⁴ئایا تاقیکردنەوە درێژخایەنتان بێهوودە بوو، ئەگەر بەڕاستی بێهوودە بوو؟ ⁵ئەوەی کە گیانتان پێدەبەخشێت، لە نێوانتاندا پەرجوو ئەنجام دەدات، ئایا لەسەر بنەمای کارەکانی تەورات ئەمە دەکات یان لەسەر بنەمای باوەڕبوون بە مزگێنیەکە؟⁶بەم شێوەیە «ئەڤراهام باوەڕی بە خودا هێنا، بە ڕاستودروستی بۆی هەژمار کرا». ⁷کەواتە بزانە ئەوانەی کە بنەمای باوەڕ پەیڕەو دەکەن بەڕاستی نەوەی ئەڤراهامن. ⁸پاشان پەرتووکەکە، دوای ئەوەی پێشبینی ئەوەی کردبوو کە خودا لەسەر بنەمای باوەڕ نەتەوەکان بێتاوان دەکات، پێشوەختە مزگێنیدا بە ئەڤراهام و فەرمووی: «لە تۆدا هەموو گەلان بەرەکەتدار دەبن!» ⁹جا ئەوانەی لەسەر بنەمای باوەڕن لەگەڵ ئەڤراهامی باوەڕدار بەرەکەتیان پێدەدرێت.¹⁰سەبارەت بە هەموو ئەوانەی کە بنەمای کارەکانی تەورات پەیڕەو دەکەن، ئەوان لە ژێر نەفرەتدان، چونکە نووسراوە: «نەفرەت لە هەر کەسێک کە چەسپاو نەبێت لە هەموو ئەو شتانەی کە لە تەوراتدا نووسراون!» ¹¹سەبارەت بەوەی کە هیچ کەسێک لەبەردەم خودا بەهۆی تەورات بێتاوان ناکرێت، ئەوە ڕوونە، چونکە «هەرکەسێک بە باوەڕ بێتاوان بکرێت، بە باوەڕ دەژی». ¹²بەڵام تەورات بنەمای باوەڕ لەبەر چاو ناگرێت، بەڵکوو «هەرکەسێک ئەم ڕاسپاردەیە جێبەجێ بکات، بەوە دەژی».¹³مەسیح لە ڕێگەی خۆبەخت کردن ڕزگاری کردین لە نەفرەتی تەورات، لەبری ئێمە بوو بە نەفرەت لێکراو، هەر وەک کە نووسراوە: « هەر کەسێک لەسەر دار هەڵواسرابێت نەفرەت لێکراوە»، ¹⁴بۆ ئەوەی بەخششی ئەڤراهام بگاتە نەتەوەکان لە مەسیحی یەشوادا، بۆ ئەوەی گیانی بەڵێندراو وەربگرین لە ڕێگەی باوەڕەوە.¹⁵ئەی برایان، بە بۆچوونی مرۆڤانە دەڵێم تەنانەت پەیمانێک کە تەنها مرۆڤێک پەسەندی کردبێت، کەس ناتوانێت هەڵیبوەشێنێتەوە یان شتێکی بۆ زیاد بکات. ¹⁶بەڵێنەکان ئاراستەی ئەڤراهام و نەوەکانی بوون، ئەو ناڵێت «بۆ نەوەکان» وەک ئەوەی ئاماژە بە زۆرێک بکات، بەڵکو ئاماژە بۆ یەکێک دەکات، کاتێک دەڵێت«بۆ نەوەی تۆ»، واتە مەسیح.¹⁷کەواتە ئەوەی من دەیڵێم ئەمەیە: پەیمانێک کە خودا پێشتر پەسەندی کردبوو، بەو یاسایەی کە چوار سەد و سی ساڵ دوای ئەوە هات هەڵدەوەشێتەوە، وەک ئەوەی بەڵێنەکە هەڵبوەشێتەوە. ¹⁸ئەگەر میراتەکە لەسەر بنەمای تەورات بووایە، ئەوا بابەتەکە پەیوەندی بە بەڵێنەکەوە نەدەبوو. بەڵام خودا، بە بەڵێن، میراتێکی بە ئەڤراهام بەخشی.¹⁹کەواتە بۆچی تەورات؟ تەنها بۆ پیشاندانی سەرپێچیەکان زیادکرا، تا هاتنی ئەو «نەوە»یە کە بەڵێنەکەی پێدرابوو، و لە ڕێگەی فریشتەکانەوە دراوە و بە ناوبژیوانێک سپێردراوە. ²⁰بەڵام کاتێک بەڵێنەکە بە شێوەیەکی تاک لایەنە دەدرێت، پێویست ناکات نێوەندگیری هەبێت. ئەوەی لێرە بەڵێن دەدات تەنها خودایە.²¹ئایا تەورات پێچەوانەی بەڵێنەکانی خودایە؟ نەخێر! ئەگەر یاسایەک هەبووایە کە توانای ژیان بەخشینی هەبێت، لە ڕاستیدا ڕاستودروستی لەسەر بنەمای تەورات دەبوو. ²²بەڵام پەرتووکەکە هەمووانی لە گوناهەدا زیندانی کرد، بەجۆرێک کە بەڵێنەکە، لەسەر بناغەی باوەڕبوون بە یەشوای مەسیح ، بەو کەسانە درا کە باوەڕ دەهێنن.²³پێش هاتنی باوەڕ، ئێمە لە ژێر چاودێری تەوراتدا بووین، بەندکرابووین بۆ ئەو باوەڕەی کە چاوەڕێی ڕاگەیاندنی دەکرا. ²⁴بۆیە تەورات تا هاتنی مەسیح، تەمبێکاربوو بۆ ئەوەی لە سەر بناغەی باوەڕ بێتاوان بکرێین. ²⁵بەڵام دوای هاتنی باوەڕ لە دەسەڵاتی تەمبێکار ڕزگارمان بوو. ²⁶چونکە هەمووتان ڕۆڵەی خودان بە باوەڕبوون بە یەشوای مەسیح.²⁷چونکە، هەمووتان لە مەسیحدا لە ئاوهەڵکێشران، مەسیحتان لەبەر کردووە. ²⁸ئیتر جیاوازی لە نێوان یەهوودی و یۆنانی، یان کۆیلە و ئازاد، یان نێر و مێدا نیە، چونکە هەمووتان یەکن لە یەشوای مەسیحدا. ²⁹ئەگەر ئێوە هی مەسیح بن، ئەوا ئێوە نەوە و میراتگری ئەڤراهامن بەپێی بەڵێنەکە.

Chapter 4

¹هەروەها دەڵێم تا میراتگر منداڵێکی کەم تەمەن بێت، هیچ جیاوازییەک لە نێوان ئەو و کۆیلەدا نیە، هەرچەندە خاوەنی تەواوی میراتەکەیە، ²بەڵکو بە ملکەچی سەرپەرشتیار و نوێنەرەکانی دەمێنێتەوە تا ئەو ماوەیەی کە باوکی دیاری کردووە.³ئەمەش بارودۆخی ئێمەیە: کاتێک منداڵ بووین، ئێمە کۆیلەی بنەماکانی جیهان بووین. ⁴بەڵام کاتێک کاتەکە تەواو بوو، خودا ڕۆڵەکەی نارد کە لە ژنێک لەدایک بوو کە ملکەچی تەورات بوو، ⁵بۆ ئەوەی بە خۆبەخشین ئەوانە ئازاد بکات کە ملکەچی تەورات بوون، تاکو هەموویان ببنە ڕۆڵەی خودا.⁶لەبەر ئەوەی ئێوە ڕۆڵەی ئەون، خودا گیانی ڕۆڵەکەی ناردۆتە ناو دڵمانەوە، بۆیە بانگی دەکرد: « باوکە، ئەی باوکمان». ⁷کەواتە، تۆ چیتر کۆیلە نیت، بەڵکو ڕۆڵەیت. ئەگەر ڕۆڵە بیت، خودا تۆی کردۆتە میراتگر.⁸بەڵام، بەو پێیەی لەو کاتەدا خوداتان نەدەناسی، لە دۆخی کۆیلایەتیدا بوون. ⁹بەڵام ئێستا کە خودا دەناسن، یان باشتر بڵێین خودا دەتناسێت، چۆن دەگەرێنەوە سەر ئەو بنەما هەژار و دابڕاوە کە ئارەزوو دەکات سەرلەونوێ بتانکاتەوە بە کۆیلە؟¹⁰تۆ ئاهەنگ دەگێڕیت بۆ ڕۆژ و مانگ و وەرز و ساڵ! ¹¹دەترسم هەوڵ و ماندوبوونم لە پێناوتاندا بێهوودە بووبێت.¹²برایان، ئامۆژگاریتان دەکەم کە وەک من بن، چونکە منیش وەک ئێوەم. لە هیچ شتێکدا ستەمتان لە من نەکردووە، ¹³وەک دەزانن بەهۆی نەخۆشییەکەوە بوو کە بۆ یەکەمجار مزگێنیم پێدان؛ ¹⁴هەرچەندە نەخۆشی لە جەستەمدا تاقیکردنەوەیەک بوو بۆ ئێوە، سووکایەتیتان پێ نەکردم و لێم دوو نەکەوتنەوە، بەڵکو وەک ئەوەی فریشتەیەک بم لەلایەن خوداوە ، یان یەشوای مەسیح بم، پێشوازیتان لێکردم.¹⁵کەواتە کوا خۆشییەکەتان؟ چونکە من شایەتیتان بۆ دەدەم ئەگەر بتانتوانیایە چاوەکانتان دەردەهێنا، و پێشکەشتان دەکردم! ¹⁶ئایا ئێستا بووم بە دوژمنی ئێوە چونکە ڕاستیەکەتان پێ دەڵێم؟¹⁷ئەمانە (مامۆستایان) دڵگەرمی بەرامبەرتان پیشان دەدەن، بەڵام بە دڵسۆزییەوە نیە، بەڵکوو ئاواتە خوازن کە ئێوە لە ئێمە داببڕن، ¹⁸بۆ ئەوەی دڵگەرم بم بۆیان. جوانە دڵگەرمی پیشان بدەم بۆ ئەوەی کە ڕاستە، هەموو کات، نەک تەنها ئەو کاتانەی کە لەگەڵتان ئامادە دەبم.¹⁹منداڵەکانم، جارێکی تر ژانم پێتانەوە گرتوە بۆ ئەوەی وێنەی مەسیح لە ئێوەدا درووست بێت. ²⁰چەند حەز دەکەم ئێستا لەگەڵتان ئامادە بم، و بە شێوازێکی تر جگە لەمە لەگەڵتان بدوێم، چونکە لە کاروباری ئێوەدا سەرم لێ شێواوە.²¹پێم بڵێن، ئێوە کە ئارەزووی گەڕانەوەتان هەیە بۆ کۆیلایەتی بۆ تەورات، ئایا نەتانبیستووە کە چی لە تەوراتدا هاتووە؟ ²²چونکە نووسراوە ئەڤراهام دوو کوڕی هەبوو: یەکێکیان لە ژنێکی کارەکەر، و ئەوی تریان لە ژنێکی ئازادەوە. ²³سەبارەت بە کوڕی کارەکەرەکەش، کە بە پێی جەستە لەدایک بووە. سەبارەت بە کوڕی ژنە ئازادەکەش لە هاتنەدی بەڵێنەکەدا بوو.²⁴ئەم ڕاستییەش ماناکەی هێمادارە. ئەم دوو ژنە هێمای دوو پەیمانن: یەکەمیان لە چیای سیناوە هاتووە، کە ئەوانەی لە ئەو لەدایک دەبن لە دۆخێکی کۆیلایەتیدا دادەنرێن و هێماکەشی هاگارە. ²⁵وشەی هاگار ئاماژەیە بۆ چیای سینا، لە عەرەبستان، یۆرشەڵایمی ئێستا دەنوێنێت، چونکە لەگەڵ منداڵەکانی لە کۆیلایەتیدایە.²⁶سەبارەت بە دووەمیش، هێمای ئازادە، کە نوێنەرایەتی یۆرشەڵایمی ئاسمانی دەنوێنێت کە دایکی ئێمەیە. ²⁷چونکە نووسراوە: «ئەی نەزۆک، دڵشادبە، ئەی ئەوەی منداڵت نەبووە، ئەی ئەوەی ژانت نەگرتووە، لە خۆشیدا بە دەنگی بەرز هاوار بکە، چونکە منداڵی ژنی بەجێهێڵڕاو زیاترن لەوەی مێردی لەگەڵیەتی!»²⁸برایان، ئێوەش منداڵی بەڵێنەکەن وەک یتساخ. ²⁹بەڵام، وەک چۆن لە ڕابردوودا ئەوانەی بەگوێرەی جەستە لەدایک دەبوون ئەوانەیان دەچەوساندەوە کە بە پێی گیانەکە لەدایک دەبوون، ئێستاش بە هەمان شێوە ڕوودەدات.³⁰بەڵام پەرتووکەکە چی دەڵێت؟ «ژنە کارەکەرەکە و ڕۆڵەکەی دەربکە، چونکە ڕۆڵەی ژنە کارەکەرەکە لەگەڵ ڕۆڵەی ژنە ئازادەکەدا میرات ناگرێت!» ³¹کەواتە، ئەی برایان، ئێمە منداڵی کارەکەرەکە نین، بەڵکو منداڵی ئازادەکەین.

Chapter 5

¹مەسیح ئازادی کردین تاکو بە ئازادی بژین. بۆیە چەسپاو بن، و جارێکی دیکە ملکەچی نیری کۆیلایەتی مەبن. ²ئەوەتا، من پۆڵسم پێتان دەڵێم: ئەگەر خەتەنە بکرێن، مەسیح هیچ سوودێکی بۆ ئێوە نییە.³جارێکی تر شایەتحاڵی بۆ هەموو خەتەنە کراوێک دەدەم کە پابەندە بە جێبەجێکردنی هەموو تەورات. ⁴ئێوە کە دەتانەوێت بە تەورات بێتاوان بن، لە مەسیح بێبەش دەبن و لە بەخشش دەکەون!⁵بۆیە ئێمە، بە گیان لەسەر بناغەی باوەڕ چاوەڕێی ئەو هیوایە دەکەین کە ڕاستودروستی بەرهەمی دەهێنێت. ⁶لە یەشوای مەسیحدا، خەتەنەکردن ونەکردنی سودی نیە، بەڵک و باوەڕ کاردەکات لە ڕێگەی خۆشەویستییەوە. ⁷ئێوە زۆر بوێر بوون، بەڵام کێ وای لێکردن تاکو ملکەچی ڕاستی نەبن؟ ⁸ئەم گومڕاییە لەوەوە نییە کە بانگهێشتی کردوون!⁹بە کەمێک هەویرترش تەواوی هەویرەکە هەڵدێت. ¹⁰بەڵام متمانەم بە ئێوە هەیە لە پەروەردگاردا کە بۆچوونێکی تر لە ئامێز ناگرن. وە هەرکەسێک سەرلێشێواوی لە نێوانتان دروست بکات لەسەر ئەوە سزا دەدرێت، جا هەرکەسێک بێت.¹¹ئەی برایان، سەبارەت بە من، ئەگەر ڕاستە بانگەشەی خەتەنەکردن دەکەم، بۆچی هێشتا تووشی چەوسانەوە دەبم؟ دەبوو ئەو کۆسپەی کە لە خاچدا هەیە نەمێنێت! ¹²خۆزگە ئەوانەی سەرلێشێواوی لە نێواتاندا دروست دەکەن، خۆیان لە ئێوە بێبەری دەکرد!¹³ئەی برایان؛ ئێوە بۆ ئازادی بانگکراون، بەڵام ئازادیتان مەکەنە بیانوو بۆ ڕازیکردنی جەستەتان، بەڵام بە خۆشەویستیوە خزمەتی یەکتر بکەن. ¹⁴چونکە هەموو تەورات بە یەک ڕاسپاردە جێبەجێ دەبێت: «نزیکەکەت وەک خۆت خۆشبوێت». ¹⁵وەک دڕندە پەلاماری یەکترمەدەن، بۆیە ئاگاداربن یەکێکتان ئەوەی تر لەناو نەبات!¹⁶من تەنها دەڵێم: بە ڕێگەی گیانەکەدا بڕۆن. ئەو کاتە هەرگیز ئارەزوەکانی جەستە بەدی ناهێنن. ¹⁷جەستە ئارەزووی پێچەوانەی گیان دەکات، گیانیش ئارەزووی پێچەوانەی جەستە دەکات؛ ئەم دووانە دژایەتی یەکتر دەکەن بۆ ئەوەی ئێوە ئەوەی ئارەزووی دەکەن نەیکەن. ¹⁸بەڵام ئەگەر لە ژێر ڕێبەرایەتی گیانەکە بن، ئەوا کۆیلەی تەورات نین.¹⁹کردارە جەستەییەکان دیارن: داوێنپیسی و گڵاوی و بەدرەوشتی، ²⁰بتپەرستی و جادووگەری، دوژمنایەتی و ململانێ و ئیرەیی و توڕەیی، خۆپەرەستی و دابەشبوون و دەمارگیری، ²¹چاوچنۆکی و سەرخۆشی و ڕابواردن، و هاوشێوەکانی. بە لەبەرچاو گرتنی ئەمانە، ئێستا پێتان دەڵێم، وەک پێشتر گوتم، ئەوانەی ئەم جۆرە کارانە دەکەن شانشینی خودا بە میرات ناگرن!²²بەرهەمی گیانەکەیش ئەمانەن: خۆشەویستی و شادی و ئاشتی، لێبووردەیی و میهرەبانی و چاکەکاری و سەرڕاستی ²³نەرم و نیانی و خۆڕاگری. هیچ یاسایەک نییە ڕێگری لەو جۆرە چاکەکاریانە بکات. ²⁴بەڵام ئەوانەی بوون بە هی مەسیح، جەستەیان بە خولیا و ئارەزووەکانییەوە لە خاچ دا.²⁵ئەگەر بە گیانەکە بژین، با بە گیانەکەیش ڕەفتار بکەین. ²⁶با ئاواتەخوازی شکۆمەندی بێهودە نەبین و گاڵتە بە یەکتر نەکەین و ئیرەیی بە یەکتر نەبەین!

Chapter 6

¹ئەی برایان، ئەگەر هەر یەکێک لە ئێوە کەوتۆتە هەر هەڵەیەکەوە ئێوەی گیانی، بە گیانێکی نەرم و نیان ڕاستی بکەنەوە. ئاگاداری خۆت بە نەوەک تۆیش تاقی بکرێیتەوە. ²با هەریەکێکتان بارگرانی ئەویتر هەڵبگرێ و بەم شێوەیە یاسای مەسیح جێبەجێ بکەن.³چونکە ئەگەر مرۆڤ خۆی بە شتێک بزانێت، ئەو لە ڕاستیدا هیچ نییە، ئەوە خۆی فریو دەدات. ⁴با هەر یەکێک کارەکانی خۆی بپشکنێت، ئەوکات دەتوانێت شانازی بەو شتانەوە بکات کە تایبەتە بە خۆی و نەک ئەوانەی کە تایبەتە بە کەسانی تر. ⁵هەرکەسەو باری خۆی هەڵدەگرێت.⁶ئەو کەسەی فێری وشەکە دەبێت، با لە هەموو کارە چاکەکاندا هاوبەشی بکات لەگەڵ ئەو کەسەی کە فێری دەکات. ⁷فریو مەخۆ: خودا گاڵتەی پێ ناکرێ. مرۆڤ هەرچیەک بچێنێت، ئەوە دروێنە دەکات. ⁸چونکە هەرکەسێک بۆ جەستە بچێنێت، لە جەستەکەی خراپەکاری دروێنە دەکات. هەرکەسێک بۆ گیانەکە بچێنێت، لە گیانەکە ژیانی هەتاهەتایی دروێنە دەکات. با لە چاکە کردندا شکست نەهێنین.⁹با ئێمەش، لە چاکەکردندا ماندوو نەبین چونکە لە کاتی خۆیدا، دروێنە دەکەین، ئەگەر کۆڵ نەدەین. ¹⁰تا ئەو کاتەی دەرفەتمان هەیە، با چاکە لەگەڵ هەمووان بکەین، بە تایبەتی لەگەڵ باوەڕداران.¹¹بزانە بە چ پیتێکی گەورە لێرە بە دەستی خۆم بۆم نووسیون: ¹²ئەوانەی دەیانەوێت لە جەستەدا باش دەرکەون، هانتان دەدەن خەتەنە بکەن، تەنها بۆ ئەوەی بەهۆی خاچی مەسیحەوە نەچەوسێندرێنەوە. ¹³تەنانەت ئەوانەی خەتەنەکراون، پەیڕەوی لە تەورات ناکەن، بەڵکو دەیانەوێت خەتەنە بکرێن بۆ ئەوەی شانازی بە جەستەیانەوە بکەن.¹⁴دوور بێت لە من ئەگەر جگە لە خاچەکەی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح شانازی بە شتێکی ترەوە بکەم، کە بەهۆیەوە جیهان بۆ من لە خاچ دراو، منیش بۆ ئەو لە خاچ درام. ¹⁵خەتەنەکردن و نەکردنی هیچ نییە، بەڵکوو(ئەوەی گرنگە مرۆڤە) کە دەبێتە بەدیهێنراوێکی نوێ. ¹⁶ئاشتی و بەزەییی بۆ هەموو ئەوانە بێت کە بەپێی ئەم بنەمایە دەڕۆن، هەروەها لەسەر یەسرائیلی خودا بێت.¹⁷لەمەودوا با کەس گرفتم بۆ دروست نەکات، چونکە لە جەستەمدا ئازارەکانی پەروەردگار یەشوام هەڵگرتووە. ¹⁸ئەی برایان، با بەخششی یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان، لەگەڵ گیانتان بێت. ئامین!

Ephesians

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، نێردراوی مەسیحی یەشوا بە خواستی خودا، بۆ پیرۆزکراوە دڵسۆزەکانی مەسیحی یەشوا، [کە لە ئەفسۆس نیشتەجێن]. ²بەخشش و ئاشتی لەلایەن خودای باوک و پەروەردگارمان یەشوای مەسیح بۆ ئێوە بێت.³پیرۆز بێت خودا، باوکی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح کە بە هەموو بەخششێکی گیانی لە شوێنە ئاسمانییەکان بەرەکەتداری کردین. ⁴وەک چۆن پێش دامەزراندنی جیهان ئێمەی لە خۆیدا هەڵبژارد بوو، تا لەبەردەمیدا پیرۆز و بێ گلەیی بین.⁵پێشوەختە ئێمەی بە خۆشەویستی دیاری کردووە تا بە یەشوای مەسیح وەک منداڵی خۆی وەرمان بگرێت. ئەوەش بۆ ئەو مەبەستە بوو کە پێی خۆشحاڵ بوو، ⁶بە مەبەستی ستایشکردنی شکۆمەندی بەخششەکەی کە بەهۆی خۆشەویستیەکەیەوە پێبەخشیوین:⁷چونکە بە خوێنی ئەو ڕزگاربووین، واتە لێخۆشبوون لە گوناهەکان؛ بەپێی دەوڵەمەندی بەخششەکەی ⁸ئەوەی بەوپەڕی دانایی و تێگەیشتنەوە بەسەرماندا ڕژاندی.⁹کاتێک نهێنی خواستی خۆی بۆ ئاشکرا کردین بە پێی ئەو ڕەزامەندییەی لە خۆیدا مەبەستی بوو، ¹⁰بۆ پێکهێنانی، هەموو شتەکان لە ژێر دەسەڵاتداریەتی مەسیحدا یەکخست، هەموو ئەوانەی لە ئاسمانەکانن و لەسەر زەوین.¹¹هەروەها لە مەسیحدا ئەو میراتەمان بەدەست هێناوە کە پێشوەختە بۆمان دیاری کراوە، بەگوێرەی مەبەستی ئەو، ئەوەی کە هەموو شتێک بەپێی خواستی خۆی ئەنجام دەدات. ¹²ئامانجی ئەوەیە کە ببێتە هۆکارێک بۆ ستایشکردنی شکۆمەندی ئەو، لە بەر ئەوەی پێشتر هیوای خۆمان بە مەسیحەوە گرێداوە.¹³ئێوەش لە ئەودا (هیوای خۆتان دابنێن) کاتێک گوێت لە وشە ڕاستییەکە بوو، واتە ئەو مزگێنییەی کە ڕزگاربوونتانی تێدایە؛ ئێوەش بە هەمان شێوە لە ئەودا مۆر کران، چونکە باوەڕتان بە گیانی پیرۆزی بەڵێندراو بوو. ¹⁴ئەم گیانە، کە بەڵێنی میراتمانە تا ڕزگارکردنی ئەوەی بەدەستمان هێناوە بەدی بێت بە مەبەستی ستایشکردنی شکۆمەندییەکەی.¹⁵بۆیە منیش گوێم لە باوەڕتان بوو بە یەشوای پەروەردگار و خۆشەویستیتان بۆ هەموو پیرۆزکراوان، ¹⁶هەرگیز لە سوپاسگوزاری خودا نەوەستام لە پێناوتاندا و یادتان دەکەم لە نزاکانمدا،¹⁷بۆ ئەوەی خودای پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، باوکی شکۆمەندمان، گیانی پەیپێبردن و داناییتان پێ ببەخشێت: بۆ ئەوەی بە تەواوی بیناسن ¹⁸کاتێک بە تێڕوانینەکانی دڵتان ڕۆشن دەبێتەوە، کەواتە بزانن چی هیوایەک لە بانگهێشتەکەیدایە بۆ ئێوە، هەروەها دەوڵەمەندی شکۆی میراتەکەی لە پیرۆزکراواندا چییە،¹⁹ئەو هێزە مەزنە چییە کە بۆ ئێمەی باوەڕداران دابەزیوە، بەپێی کاری دەسەڵاتە بەهێزەکەی ئەو. ²⁰ئەوەی لە مەسیحدا کرد، بە هەستانەوەی لە مردووان . وای لێکرد لە ڕاستەی خۆی لە ئاسمانەکان دابنیشت، ²¹کە بەرزترە لە هەموو سەرۆک و دەسەڵات و هێز و سەروەریێک، و لە سەرووی هەموو ناوێکەوە، نەک تەنها لەم جیهانەدا، بەڵکو لە ئەوەی لە داهاتووشدا دێ.²²لە ژێر پێیەکانیداهەموو شتێکی ملکەچ کرد، و ئەوی لە سەرووی هەموو شتێکەوە کرد بە سەری کڵێسا ²³کە جەستە و کامڵبوونی خۆیەتی، ئەوە ئەو کەسەیە کە هەموو شتێک بە گشتی تەواو دەکات.

Chapter 2

¹ئێوە پێشتر بەهۆی تاوان و گوناهەکانتان مردبوون، ²کە بەپێی شێوازی ئەم جیهانە دەڕۆشتن، شوێنکەوتووی سەرۆکی هێزەکانی با، ئەو گیانەی کە ئێستا لە ڕۆڵەکانی سەرپێچیکار کاردەکات، ³ئێمەش پێشتر بە ئارەزووی جەستەمان لە نێوانیاندا دەژیاین، ئەوەی بە جەستە و بیرکردنەوەکانمان ئارەزووی ئەنجامدانیمان دەکرد، و ئێمەش بەپێی سروشت منداڵی توڕەیی بووین وەک ئەوانی دیکە.⁴سەبارەت بە خودا، ئەو لە میهرەبانیدا دەوڵەمەندە ، بەهۆی ئەو خۆشەویستییە مەزنەی کە ئێمەی پێ خۆ خۆشویستووە، ⁵هەرچەندە ئێمە بە گوناهەکانمان مردبووین، لەگەڵ مەسیحدا زیندوو بووینەوە، کە بە بەخشش ڕزگارتان بووە، ⁶لەگەڵ ئەودا هەستاینەوە و لە ئاسمانەکاندا لەگەڵ مەسیحی یەشوا دانیشتین. ⁷ئەمەش بۆ ئەوەیە کە لە سەردەمەکانی داهاتوودا دەوڵەمەندی بەخششەکەی لە میهرەبانییەکەیدا بۆ ئێمە لە مەسیحی یەشوادا دەربخات.⁸چونکە بە بەخشش ڕزگارتان بووە، بەباوەڕ، وە ئەمەش لە ئێوەوە نییە. ئەمە دیاری خودایە، ⁹لەسەر بناغەی کردارنییە، تاکوو کەس شانازی نەکات. ¹⁰چونکە ئێمە شاکاری خوداین و لە یەشوای مەسیحدا بۆ کارە چاکەکان بەدی هاتووین، کە پێش وەختە ئامادەی کردووە بۆ ئەوەی تێیدا بڕۆین.¹¹بۆیە لەبیرتان بێت، ئێوە لە نەتەوەکان لەدایک بوون، و ئەوانەی خەتەنە کراون ناوتان دەبەن بە خەتەنە نەکراوەکان کە ئەمە کارێکی جەستەییە کە بە دەست ئەنجام دەدرێت، ¹²چونکە لەو کاتەدا ئێوە بێ مەسیح بوون، لە کۆمەڵەی یەسرائیل بێگانە بوون، و بە پەیمانە بەڵێندراوەکان نامۆ بوون، هیچ هیوایەکتان نەبوو، نکۆڵیتان لە خودا دەکرد لە جیهاندا.¹³ئێوە ئێستا، کە لە مەسیحی یەشوادان، پێشتر دوور بوون بەڵام بە خوێنی مەسیح نزیک بوونەوە. ¹⁴کەواتە ئەو ئاشتیمانە، ئەو کەسەیە کە جیاوازیەکانی لابرد و کردینی بە یەک نەتەوە و ئەو بەربەستانەی شکاند کە جیایی دەکردینەوە. ¹⁵واتە دوژمنایەتی: کاتێک بە جەستەی خۆی یاسا و ڕاسپاردەکانی تەوراتی هەڵوەشاندەوە، بەجۆرێک کە لە دوو لایەنەکە مرۆڤێکی نوێ هەبێ، بۆ ئەوەی ئاشتی لە نێوانیاندا پێک بێت، ¹⁶بۆ ئاشتکردنەوەیان لە یەک جەستەدا لەگەڵ خودا بەهۆی خاچەوە کە دوژمنایەتییەکەی لەناوبرد.¹⁷پاشان هات و موژدەی ئاشتی بۆ ئێوە ڕاگەیاند کە دوورن، (وەک چۆن موژدەی ئاشتی ڕاگەیاند) بۆ ئەوانەی نزیک بوون. ¹⁸بە ئەو هەموومان بە یەک گیان لە باوک نزیک دەبینەوە.¹⁹کەواتە، ئێوە چیتر نامۆ و بێگانە نین، بەڵکو هاوڵاتین لەگەڵ پیرۆزکراوان و ئەندامانی خێزانی خودا، ²⁰ئێوە لەسەر بناغەی نێردراوان و پێغەمبەران بنیات نراون و خودی مەسیحی یەشوا بەردی بناغەکەیە، ²¹کە لە ئەودا هەموو بیناکە بەیەکەوە ڕێک دەخرێت و بەرز دەبێتەوە بۆ ئەوەی لە پەروەردگاردا ببێتە پەرستگایەکی پیرۆز. ²²ئێوەش لەناو ئەودا پێکەوە بنیات نراون و بوونەتە شوێنی نیشتەجێ بوون بۆ خودا بە بوونی گیانەکە.

Chapter 3

¹لەبەر ئەم هۆکارە، من پۆڵس بەندکراوی یەشوای مەسیحم لە پێناو ئێوەی نەتەوەکان، ²بە لەبەرچاوگرتنی ئەوەی کە پلانی بەخششی خوداتان بیستووە کە پێم بەخشراوە بۆ ئێوە:³وەک چۆن پێشتریش بە کورتی نووسیبووم، نهێنییەکە بە سرووش بۆم ئاشکرا بوو، ⁴بەم شێوەیە، کاتێک ئەوەی من نووسیومە دەخوێننەوە، دەتوانن پەی بە زانیاری من ببەن لە سەر نهێنی مەسیح ، ⁵ئەوە ئەو نهێنیەیە کە لە نەوەکانی ڕابردوودا بۆ مرۆڤەکان ئاشکرا نەکرابوو هەروەک چۆن ئێستا بە سرۆشی گیانەکە بۆ نێردراوان و پێغەمبەرە پیرۆزکراوان ئاشکرا کردووە:⁶ئەمەش ئەوەیە کە نایەهوودیەکان هاوبەشن لەگەڵ یەهوودیەکان لە میراتدا، و ئەندامانی یەک جەستەن لەگەڵ یەکدا، هەروەها مافی ئەوەیان هەیە سوود لە بەڵێنەکە وەربگرن. ئەمەش لە مەسیح یەشواوەیە وبە بەخششی مزگێنیەکەی ⁷منیش بووم بە خزمەتکاری ئەو بەپێی ئەو بەخششەی خودا پێیدام بەپێی کارەکانی هێزی خۆی.⁸هەرچەندە، من لە بچووکترینی پیرۆزکراوان کەمترم، ئەم دیاریەم پێبەخشرا: بۆ ئەوەی مزگێنییە بێ سنوورەکەی لە نێو نەتەوەکاندا ڕابگەیەنم ⁹بۆ هەمووانی ڕوون بکەمەوە بە زانینی ئەوەی کە ئەو ڕێکخستنە نهێنییە چییە کە خودای دروستکەری هەموو شتەکان بۆ چەندین نەوە بە نهێنی هێشتوویەتیەوە.¹⁰ئامانج ئەوەیە دانایی فرەلایەنەی خودا ئێستا لەبەردەم میرنشین و دەسەڵاتدارانی ئاسمانەکاندا ئاشکرا بێت، ¹¹بەپێی ئەو مەبەستە هەمیشەییەی کە خودا لە مەسیحی یەشوای پەروەردگارمان مەبەستی بووە،¹²بە ئەو و لە ڕێگەی باوەڕ بەو بە ئازادی و متمانەوە لە خودا نزیک ببینەوە. ¹³بۆیە داواتان لێدەکەم ورەتان لەدەست نەدەن بەهۆی ئەو ناخۆشیانەی کە لە پێناو ئێوەدا بەسەرم دێت، ئەمەش شانازییە بۆ ئێوە.¹⁴لەبەر ئەم هۆکارە چۆک بۆ باوک دادەدەم ¹⁵کە ئەو سەرچاوەی هەموو باوکایەتییەکە لە ئاسمان و لەسەر زەوی، ¹⁶بۆ ئەوەی بەپێی دەوڵەمەندییەکەی شکۆمەندی خۆیتان پێ ببەخشێت، تاکو گیانەکە هێزی ناوەوەی هەریەکێکتان دابین بکات.¹⁷بۆ ئەوەی مەسیح بە باوەڕ لە دڵتاندا نیشتەجێ بێت؛ بۆ ئەوەی لە خۆشەویستیدا ڕەگ داکوتن و جێگیر بن، ¹⁸تۆ بە تەواوی دەتوانیت تێبگەیت، لەگەڵ هەموو پیرۆزکراواندا، پانایی و درێژی و بەرزی و قووڵی چییە، ¹⁹خۆشەویستی مەسیح بزانە کە لە زانست زیاترە، ئینجا پڕ دەبیت تا ئەو ڕادەیەی کە دەگەیتە هەموو پڕیی خودا.²⁰وە بۆ ئەو کەسەی کە توانای ئەنجامدانی هەیە، بەپێی ئەو هێزەی کە لەناوماندا کاردەکات، بێ سنوور گەورەترە لە هەموو ئەو شتانەی کە داوای دەکەین یان وێنای دەکەین.، ²¹شکۆمەندی بۆ ئەو بێت لە کڵێسادا، لە مەسیحی یەشوادا، بە درێژایی نەوە و سەردەمەکان! ئامین.

Chapter 4

¹بۆیە، من کە بەندکراوێکم لە پێناوی پەروەردگاردا، لێتان دەپاڕێمەوە کە بە شیاوی ئەو بانگەوازە هەڵسوکەوت بکەن کە بۆی بانگ کراون، ²بە هەموو خۆنەویستی و نەرم و نیانی و لێبوردەیی، لە خۆشەویستیدا بەرگەی یەکتری بگرن، ³هەوڵبدەن یەکگرتویی گیانەکە بپارێزن. چونکە یەک جەستە و یەک گیان هەیە،⁴هەروەک چۆن بانگتان کراوە، هەمووتان، بۆ یەک هیوا بانگهێشت کراون. ⁵بۆ ئێوەش یەک پەروەردگار و یەک باوەڕ و یەک لە ئاوهەڵکێشان هەیە. ⁶یەک خودا و باوکی هەمووان هەیە و ئەو لە سەرووی هەمووان، بۆ هەمووان و لە هەموواندایە.⁷بەڵام هەر یەکێک لە ئێمە بەخششێکی پێدراوە کە هاوتایە لەگەڵ ئەوەی کە مەسیح پێی بەخشیوین. ⁸بۆیە سروش دەفەرموێت: «کاتێک بەرەو هەرەبەرزی سەرکەوت، دیلەکانی لەگەڵ خۆی برد، و دیاریی بە مرۆڤەکان بەخشی!»⁹سەبارەت بە ئەمەش «بەرزبۆوە»، ئەمە مانای چییە جگە لەوەی کە ئەویش دابەزیبوو بۆ بەشەکانی خوارەوەی زەوی؟ ¹⁰ئەو کەسەی دابەزی هەمان ئەو کەسەیە کە لە سەرووی هەموو ئاسمانەکانەوە بەرزبۆوە بۆ پڕ کردنەوەی هەموو شتێک.¹¹ئەو ڕێگەی دا هەندێکیان نێردراوان بن، هەندێکیان پێغەمبەر بن، هەندێکیان مزگێنیدر بن و هەندێکیشیان شوان و مامۆستا بن، ¹²بۆ ئامادەکردنی پیرۆزکراوان بۆ خزمەتکردن، بۆ بنیاتنانی جەستەی مەسیح، ¹³تا هەموومان دەگەینە یەکێتی باوەڕ و یەکگرتویی ناسینی ڕۆلەی خودا، بۆ مرۆڤێکی تەواو پێگەیشتوو، بە ئەندازەی باڵای پڕبوونی مەسیح.¹⁴ئەمەش بۆ ئەوەی چیتر منداڵ نەبین بە هەموو بایەکی فێرکاری کە لەسەر بنەمای فریودانی خەڵکە وبەرەو گومڕاییمان دەبات و بەملاو لادا نەمانبات، ¹⁵بەڵکو بە خۆشەویستییەوە دەست بە ڕاستییەوە دەگرین، بۆ ئەوەی لەهەموو شتێکدا بەرەو ئەو کەسە گەشە بکەین کە سەرە، واتە مەسیح. ¹⁶هەموو جەستە لە ئەوەوە یەکگرتوویی و پەیوەندیی خۆی بە پاڵپشتی هەر جومگەیەکەوە وەردەگرێت بەپێی بڕی ئەو کارەی کە بۆ هەر بەشێک تەرخانکراوە، بۆ بەرهەمهێنانی گەشەکردن کە دەبێتە هۆی بنیاتنانی جەستە، بنیاتنانی خۆی لە خۆشەویستیدا.¹⁷کەواتە ئەمە دەڵێم، ولە پەروەردگاردا شایەتی دەدەم، بەو هیوایەی کە ئێوە چیتر وەک نەتەوەکان لە بێ بەرهەمی بیرکردنەوەدا ڕەفتار نەکەن، ¹⁸چونکە بە هۆی نەفامی و دڵڕەقییەوە چاویان تاریک و لە ژیانی خودا دوورکەوتوونەتەوە. ¹⁹ئەم خەڵکە، کە هەموو هەستێکیان فڕێدابووە لایەک، خۆیان ڕادەستی چەواشەکاری کرد هەموو پیسیەکیان بە ئارەزوەیەکی تێرنەکرا و نەکوژاوە ئەنجامدا.²⁰سەبارەت بە ئێوەش، بەم شێوەیە فێری مەسیح نەبوون، ²¹ئەگەر بەڕاستی بیستووتانە و فێرکارییەکەتان وەرگرتووە کە هاوتایە لەگەڵ ئەو ڕاستیەی کە لە یەشوادا هەیە! ²²ئەوەی پەیوەستە بە ژیانی ڕابردووتەوە دایبکەنە: مرۆڤە کۆنەکە بە ئارەزووی فێڵبازانەی خۆی گەندەڵ بووە؛²³وە لە گیانی هزرتاندا نوێ ببنەوە؛ ²⁴مرۆڤێکی نوێ لەبەر بکەن کە بەدیهاتووە لە سەر شێوەی خودا لە ڕاستودروستی و پیرۆزیدا.²⁵بۆیە درۆ مەکەن، و راستگۆ بن لەگەڵ نزیکەکانتان، چونکە ئێمە ئەندامی یەک جەستەین، ²⁶ئەگەر توڕە بوویت گوناهە مەکە؛ مەهێڵن خۆر بە سەر توورەییتاندا ئاوا بێ، ²⁷وە دەرفەت بە شەیتان مەدەن!²⁸وە ئەو کەسەی کە دزە، با چیتر دزی نەکات، بەڵکو با رەنج بکێشێت و بە دەستەکانی کاری چاکە بکات بۆ ئەوەی شتێکی هەبێت لەگەڵ ئەوانەی کە پێویستیان پێیەتی هاوبەشی پێ بکات. ²⁹با هیچ قسەیەکی خراپ لە دەمتان دەرنەچێت، بەڵکو تەنها ئەوەی یارمەتیدەرە بۆ بنیاتنانی ئەوانی تر بەپێی پێویستیەکانیان، بۆ ئەوەی سوودی بۆ ئەو کەسانە هەبێت کە گوێیان لێدەگرن. ³⁰گیانی خودا، گیانی پیرۆز، کە بەهۆیەوە مۆر کرابوون بۆ ڕۆژی ڕزگاربوون، خەمبار مەکەن.³¹هەموو ڕق و تۆڵە و توڕەیی و جەنجاڵی و سووکایەتی و هەموو خراپەیەک لە خۆتان دابماڵن. ³²لەگەڵ یەکتر میهرەبان بن، دڵسۆز بن، هەروەک چۆن خودا لە مەسیحدا لێتان خۆش بوو.

Chapter 5

¹کەواتە هاوشێوەی خودا بن وەک منداڵە خۆشەویستەکان، ²وە بە خۆشەویستی ڕەفتار بکەن وەک چۆن مەسیح خۆشی ویستووین و ژیانی خۆی لە پێناوماندا بەخت کرد وەک قوربانییەکی بۆنخۆش پێشکەشی خودای کرد.³سەبارەت بە داوێنپیسی، و هەر پیسییەک یان ئارەزوویەکی تێرنەکراو، تەنانەت ناویشی لە نێوانتاندا نەهێنرێت، وەک ئەوەی شایەنی پیرۆزکراوانە. ⁴بە هەمان شێوە قسەی قێزەون، ناشرین و گاڵتەجاڕی، ئەمانە هەموو نەشیاون. باشترە سوپاسگوزاری خودا دەرببڕیت!⁵چونکە ئێوە ئەمە باش دەزانن: هەر داوێنپیسێک یان کەسێکی ناپاک، یان کەسێک کە ئارەزووی تێرنەکراوی هەیە، هیچ نییە جگە لە بتپەرستێک کە هیچ میراتێکی لە شانشینی مەسیح و خودادا نییە. ⁶با کەس بە قسەی پووچ فریوتان نەدات! بەهۆی ئەم شتانەوە تووڕەیی خودا دەکەوێتە سەر منداڵانی سەرپێچیکار، ⁷بۆیە،هاوبەشیان مەکەن:⁸جاران ئێوە تاریکی بوون، بەڵام ئێستا ئێوە ڕووناکین لە پەروەردگاردا. کەواتە وەک منداڵانی ڕووناکی ڕەفتار بکەن. ⁹چونکە بەرهەمی ڕووناکی لە هەموو چاکە و ڕاستگۆیی و ڕاستیدایە. ¹⁰بەم شێوەیە ئەو شتانە ئەزموون دەکەن کە پەروەردگار رازی دەکەن. ¹¹نەک هەر دەبێ خۆت لە بەشداریکردن لە کردەوە بێهودەکانی تاریکیدا بەدوور بگرێت، بەڵکو دەبێت ئەوانیش ئاشکرا بکەیت. ¹²چونکە ئەو کارانەی کە بە نهێنی دەیکەن، تەنانەت باسکردنیشیان شەرمەزارکەرە.¹³هەر شتێک بکەوێتە بەر ڕووناکی، ئاشکرا دەبێت: ¹⁴چونکە ئەوەی هەموو شتێک ئاشکرا دەکات ڕووناکییە. هەر بۆیە دەوترێت: «ئەی نووستوو بە خەبەربێ، لە ناو مردووان هەستەوە، ڕووناکی مەسیح بەسەرتا ئەدرەوشێتەوە!»¹⁵بۆیە زۆر بە وریاییەوە گرینگی بە چۆنیتی هەڵسوکەوتت بدە، نەک وەک نەزانەکان بەڵکو وەک کەسانی ژیر، ¹⁶باشترین سوود وەر بگرن لە کات، چونکە ڕۆژەکان خراپن. ¹⁷بۆیە نەزان مەبن، بەڵکو تێبگەن خواستی پەروەردگار چیە.¹⁸بە شەراب مەست مەبە، لەناویدا خراپەکارییە، بەڵکو پڕبە لە گیان، ¹⁹بە زبور و سروود لەگەڵ یەکتر بدوێن، بە دڵتان سروود بۆ پەروەردگار بڵێن؛ ²⁰لە هەموو کاتێکدا و بۆ هەموو شتێک سوپاسی خودا و باوک بکەن، بەناوی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح؛ ²¹گوێڕایەڵی یەکتر بن لە ترسی مەسیح.²²ئەی ژنەکان، گوێڕایەڵی مێردەکانی خۆتان بن، وەک چۆن گوێڕایەڵی پەروەردگارن. ²³مێرد سەری ژنە هەروەک چۆن مەسیح سەری کڵێسایە (جەستەی ئەو)، و خۆی ڕزگارکەری جەستەکەیە. ²⁴هەر وەک چۆن کڵێسا گوێرایەڵی مەسیح بوو، ژنەکانیش گوێڕایەڵی مێردەکانیان بن، لە هەموو شتێکدا.²⁵ئەی مێردەکان، ژنەکانتان خۆشبوێت وەک چۆن مەسیح کڵێسای خۆشدەویست و خۆی لە پێناویدا بەخت کرد، ²⁶بۆ ئەوەی پیرۆزی بکات و پاکی بکاتەوە بە شۆردنی ئاو، و بە وشەکە، ²⁷وەک ئەوەی کڵێسایەکی درەوشاوە پێشکەشی خۆی بکات کە هیچ چرچ و لۆچی و کەموکوڕی هاوشێوەی تیانەبێت بەڵکو زیاتر پیرۆز بێت و بێ کەموکوڕی بێت.²⁸بەم نموونەیە پێویستە مێردەکان ژنەکانیان وەک جەستەی خۆیان خۆش بوێت. ئەوەی ژنەکەی خۆش بوێت، خۆی خۆش دەوێت. ²⁹هەرگیز کەس ڕقی لە جەستەی خۆی نییە، بەڵکو خۆراکی پێدەدات و ئاگاداری دەبێت، هەروەک چۆن مەسیحیش لەگەڵ کڵێسادا وادەکات. ³⁰چونکە ئێمە ئەندامەکانی جەستەی ئەوین.³¹بۆیە مێرد سەربەخۆیە لە باوک و دایکی، و لەگەڵ هاوسەرەکەی یەک دەگرن، بۆیە ئەو دووانە دەبنە یەک جەستە. ³²ئەم نهێنییە گەورەیە بەڵام ئاماژەی پێدەکەم بۆ مەسیح و کڵێسا! ³³بەڵام ئێوەش، هەریەکەتان بە تەنیا، ژنەکەی وەک خۆی خۆش بوێت. سەبارەت بە ژنیش، دەبێ رێز لە مێردەکەی بگرێت.

Chapter 6

¹ئەی منداڵان، گوێڕایەڵی دایک و باوکتان بن لە پەروەردگاردا. هەر ئەمەیە چاکە: ²واتە: «ڕێز لە باوک و دایکت بگرە» ئەمە یەکەم ڕاسپاردەیە کە بەستراوەتەوە بە بەڵێنەکەوە ³« واتە بۆ ئەوەی چاکەیەک بدۆزنەوە بۆ تەمەن درێژیتان لەسەر زەوی!»⁴ئێوە، ئەی باوکان، منداڵەکانتان توڕە مەکەن. بەڵام بە ڕێنمایی پەروەردگار و ڕاسپاردەکانی پەروەردەیان بکەن.⁵ئەی خزمەتکاران، بە ترس و لەرزەوە گوێڕایەڵی گەورەکانتان بن، بە راستگۆییەوە، وەک کەسێک کە گوێڕایەڵی مەسیح بێت، ⁶نەک تەنها کاتێک چاوەکانیان لەسەر ئێوەیە کاری زۆر بکەن وەک کەسێک کە بۆ رازیکردنی خەڵک هەوڵ دەدات، بەڵکو لەسەر بنەمای خزمەتکردنی مەسیح، ⁷لە دڵەوە خواستی خودا ئەنجام بدەن، هەر وەک چۆن بە ویستی باش بۆ پەروەردگاری بکەن ، نەک بۆ خەڵک. ⁸چونکە دەزانن هەرکەسێکتان چەندە چاکە بکات، پاداشتێک لە پەروەردگار وەردەگرێت، جا کۆیلە بێت یان ئازاد.⁹ئێوەش، ئەی گەورەکان، بەم شێوەیە مامەڵەیان لەگەڵ بکەن بەبێ ئەوەی پەنا بۆ هەڕەشە ببەن، بە زانینی ئەوەی کە گەورەکەتان و گەورەکەیان لە ئاسمانە، و ئەمەش لە بەرژەوەندی کەسدا نییە.¹⁰لە کۆتاییدا، لە هێزی دەسەڵاتی پەروەردگاردا بەهێزبن. ¹¹چەکی تەواوی خودا لەبەر بکەن، بۆ ئەوەی لە دژی فێڵەکانی شەیتان خۆڕاگر بن.¹²شەڕی ئێمە لە دژی گۆشت و خوێن نییە، بەڵکو لە دژی سەرۆکەکان، دەسەڵاتداران، گەورەکانی جیهان و فەرمانڕەواکانی تاریکییە، لە دژی هێزی گیانە خراپەکان لە ئاسمانەکاندایە. ¹³بۆیە چەکی تەواوی خودا هەڵبگرن، بۆ ئەوەی بتوانن تا لە ڕۆژی خراپەدا خۆڕاگر بن، هەروەها دوای گەیشتن بە هەموو ئامانجێک چەسپاو بوەستن.¹⁴بۆیە خۆڕاگربن دوای ئەوەی ڕاستییەکان وەردەگرن وەک پشتێن لە ناوقەدتانی ببەستن، ڕاستودروستی قەڵغانێکە بۆ سنگتان، ¹⁵وە ئامادەییتان وەک پێڵاو بۆ پێیەکانتان لە پێ بکەن بۆ ڕاگەیاندنی مزگێنی ئاشتی. ¹⁶وە لە سەرووی هەمووشیانەوە، باوەڕ وەک قەڵغانێک هەڵبگرن، بەو قەڵغانە دەتوانن هەموو تیرە گڕدارەکانی خراپەکارەکە بکوژێننەوە.¹⁷ڕزگاریی وەک کڵاو بۆ سەرتان، وشەی خودا وەک شمشێری گیانەکە وەربگرن. ¹⁸لە هەموو بارودۆخێکدا نزا بکەن، لەگەڵ هەموو نزاو پاڕانەوەیەک لە گیاندا، و بۆ هەمان مەبەست ئێشک بگرن، لە هەموو پاڕانەوەیەکدا بە تەواوی بە پەرۆش بن لە هەموو داواکارییەک لە پێناو هەموو پیرۆزکراوان.¹⁹لە پێناو منیشدا بۆ ئەوەی هەرکاتێک دەمم کردۆتەوە بۆ قسەکردن سروشم پێبدرێت بۆ ئەوەی بە بوێرییەوە نهێنی مزگێنی ڕابگەیەنم ²⁰من ئەو باڵیۆزەم بە زنجیرەوە بەستراوەتەوە، بۆیە دەبێ بوێر بم لە ڕاگەیاندنی وەک چۆن دەبێت قسە بکەم.²¹وە بۆ ئەوەی بارودۆخ و هەواڵی کارەکانم بزانن، تیخیکۆس، برایەکی خۆشەویست و خزمەتکارێکی دڵسۆزە لە پەروەردگاردا، هەمووشتێکتان پێ ڕادەگەینێت. ²²منیش هەر بۆ ئەم مەبەستە ناردوومە بۆ لاتان: بۆ ئەوەی بارودۆخی من بزانن و دڵتان هان بدەم.²³ئاشتی بۆ برایان، وە خۆشەویستی بە باوەڕەوە، لە خودای باوک و پەروەردگارمان یەشوای مەسیحەوە! ²⁴بەخشش بۆ هەموو ئەوانەی پەروەردگارمان یەشوای مەسیحیان خۆشدەوێت بە خۆشەویستییەکی نەفەوتاو!

Philippians

Chapter 1

¹لە پۆڵس و تیمۆساوس، خزمەتکاری مەسیحی یەشوا، بۆ هەموو پیرۆزکراوان لە مەسیحی یەشوادا، کە نیشتەجێی شاری فیلیپین، لەگەڵ شوان و سەرپەرشتیکاران. ²با بەخشش و ئاشتی بۆ ئێوە بێت لەلایەن خودای باوکمان و پەروەردگار یەشوای مەسیح.³هەرکاتێک یادتان دەکەمەوە، سوپاسی خودای خۆم دەکەم، ⁴لە هەموو نزاکانمدا بە دڵخۆشی بۆ هەمووتان دەپاڕێمەوە، ⁵بەهۆی بەشداریکردنتان لە بڵاوکردنەوەی ئینجیل لە ڕۆژی یەکەمەوە تا ئێستا. ⁶منیش لەو بابەتە دڵنیام: خودا کە ئەو کارەی دەست پێکردووە لە ئێوەدا هەتا ڕۆژی مەسیحی یەشوا تەواوی دەکات.⁷کەواتە ڕاستە کە من ئەو هەستەم بەرامبەر هەمووتان هەبێت، چونکە لە دڵمدا دەتانهێڵمەوە، دەتانکەمە هاوبەشی خۆم لە بەخششەکە، جا لە کۆت و بەند بم یاخود لە کاتی بەرگری کردن وچەسپاندنی مزگێنیەکە ، ⁸چونکە خودا شایەتحاڵی منە کە لە سۆزەکانی مەسیحی یەشوا تامەزرۆی هەمووتانم.⁹نزای من بۆ ئێوە ئەمەیە: تا خۆشەویستیتان بە ئەوپەڕی زانست و تێگەیشتنەوە زیاتر و زیاتر بکات، ¹⁰بۆ ئەوەی شتە نایابەکان پەسند بکەن، و لە ڕۆژی مەسیحدا پاک و دور لە تاوان بن، ¹¹کامڵ بن لە بەروبوومی ڕاستی و دروستی، کە بە یەشوای مەسیح دێت بۆ شکۆمەندی و ستایشی خودا.¹²بەڵام دەمەوێت بزانن برایان، کە لە ڕاستیدا بارودۆخەکەم بووەتە هۆی بڵاوبوونەوەی مزگێنیەکە بە شێوەیەکی سەرکەوتووانە، ¹³بەجۆرێک کە هەموو پاسەوانانی ئیمپراتۆر و هەموو ئەوانی دیکە زانیان کە کۆت و بەندییەکم لە پێناو مەسیحدایە؛ ¹⁴هەروەها زۆربەی ئەو برایانە، کە بەهۆی کۆت و بەندی منەوە متمانەدارن بە پەروەردگار، بوێرانە و بەبێ ترس مزگێنی وشەی خودا ئەدەن.¹⁵بەڕاستی هەندێک لە بەر ئیرەیی و ناکۆکی بە مەسیح مزگێنی دەدەن؛ سەبارەت بەوانیتریش، بە نیاز پاکییە. ¹⁶ئەمانە خۆشەویستییەکە پاڵنەریانە، دەزانن کە من بۆ بەرگریکردن لە مزگێنییەکە دەستنیشانکراوم؛ ¹⁷وە ئەوانەی لایەنگری پاڵنەریانە، بانگەشە کردنیان بە مەسیح دڵسۆزانە نیە، وا بیر دەکەنەوە کە دەبنە هۆی تەنگانەی زیاتر بۆ کۆت و بەندەکانم.¹⁸کەواتە چی؟ هەرچییەک بێت و لە هەر دۆخێکدا مەسیح ڕایدەگەیەندرێت، جا بە ڕووکەش بێت یان بە ڕاستی. بەمەش دڵخۆشم و دڵخۆش دەبمەوە! ¹⁹چونکە دەزانم کە ئەمە دەبێتە هۆی ئازاد کردنم، بە نزاکانتان و یارمەتی گیانی یەشوای مەسیحەوە؛²⁰بەپێی ئەوەی چاوەڕێم دەکرد و هیوام بۆ دەخواست: لە هیچ شتێک شکەستم نەهێنا، بەڵکو لە هەموو بوێرییەکدا و وەک هەمیشە، ئێستاش مەسیح لە جەستەمدا مەزن دەبێت، جا بە ژیان بێت یان بە مردن. ²¹بۆ من ژیان مەسیحە، و مردنیش قازانجە بۆ من.²²بەڵام ئەگەر بتوانم لە جەستەدا بژیم، ژیانم بۆ کاری بەرهەمدار ئامادەم دەکات. نازانم کام لەو دووانە هەڵبژێرم! ²³من لە ژێر فشاری هەردووکیدام: ئامادەم بڕۆم و لەگەڵ مەسیحدا بمێنمەوە، ئەوەش بە ڕاستی زۆر باشترە؛ ²⁴بەڵام مانەوەم لە جەستەدا لە پێناو ئێوەدا پێویستە.²⁵تا متمانەم بەم شتە هەبێت، دەزانم لەگەڵ هەمووتان دەمێنمەوە و نیشتەجێ دەبم، بۆ پێشکەوتن و خۆشیتان لە باوەڕدا، ²⁶بەهۆی منەوە شانازیتان بە مەسیحەوە زیاد دەکات لەگەڵ بوونی من لە نێوانتاندا. ²⁷تەنها ژیانێک بژین کە شایستەی مزگێنی مەسیح بێ، بۆ ئەوەی ئەگەر هاتم و چاوم پێتان کەوت یان لێتان دوور بم، هەواڵتان ببیستم، بزانم کە ئێوە لە یەک گیاندا چەسپاون، بە یەک هەستەوە پێکەوە هەوڵ دەدەن بۆ ئەو باوەڕەی کە لە مزگێنیەکەدا ڕاگەیەندراوە،²⁸لە هیچ شتێکدا مەترسە لەلایەن ئەو کەسانەی کە بەرەنگارتان دەبنەوە، چونکە بەرەنگارییان بەڵگەیە بۆ لەناوچوونی خۆیان و ڕزگاربوونی ئێوە، و ئەمەش لە خوداوەیە. ²⁹لە پێناوی مەسیحدا، پێتان دراوە، نەک تەنها باوەڕتان پێی هەبێت، بەڵکو لە پێناویدا ئازار بچێژن، ³⁰هەمان تێکۆشانتان هەیە ئەوەی لە مندا بینیوتانە و ئەوەی ئێستا لە منی دەبیستن.

Chapter 2

¹بەردەوام لە مەسیحدا هاندانمان هەیە ، و دڵنەوایی لە خۆشەویستی دا، و هاوبەشیمان ڵە گیاندا، بەزەی و میهربانی لە ئێمە دایە، ²خۆشحاڵی من بەدیدێت کە یەک هەڵوێست بن و یەک خۆشەویستیتان هەبێت و یەک دەرون بن و یەک بیر بن.³با هیچ شتێک لە نێوانتاندا نەبێت بە گیانێکی بەش بەش و خۆهەڵکێشانێکی پوچ، بەڵام با خۆبەکەم زان بن و هەریەکەتان گۆزارشت لەوەی کەتان بکات و ئەوەی ترلە خۆی بە باشتر بزانێت. ⁴تەنها گرینگی بە بەرژەوەندی خۆی نادات بەڵکوو بۆ بەرژەوەندی ئەوانی تریش هەروەک خۆی.⁵با ئەم بیرکردنەوەیە لەئێوەدا بێت کە لە یەشوای مەسیحدا بوو، ⁶ئەو کە بەڕاستی بە سروشت خودا بوو وای دەرنەخست هاوتایە بەخودا،ئەوەشی بۆ خۆی نەقۆستەوە، ⁷بەڵکو خۆی داماڵی، شێوەی بەندەی وەرگرت، گۆڕدرا بەلێک چوی مرۆڤ؛ ⁸ئیتر بەڕوخساری مرۆڤ بیندرا، لەسادەی وخاکی بوندا ڕوچوو، بەو شێوەیە ملکەچ بوو تا مردن، بە مردنی خاچ.⁹هەر لەبەر ئەمەش خودا بەرزی کردوە، ناوێکی پێدا لە سەرو هەموو ناوێکەوە، ¹⁰بۆئەوەی هەموو ئەژنۆیەک بچەمێتەوە و کڕنۆش ببات بۆناوی یەشوا، چ لە ئاسمان و سەر زەوی و لە ژێر زەوی، ¹¹بۆ ئەوەی هەموو زمانێک دان بەودا بنێت کە یەشوای مەسیح پەروەردگارە، بۆشکۆی خودای باوک،¹²هەربۆیە خۆشەویستان گوێ ڕایەڵم بوون بەردەوام، نەک وەک ئەوەی من تەنها ئامادە بم، بەڵکو زۆر زیاتر ئێستا کەنادیارم، بۆیە بە ترس و لەرزەوە هەوڵ بدەن ڕزگار بونتان تەواو بکەن، ¹³لەبەر ئەوە خودا لەناوتاندا خواستی چاندوە تا کار بکەن بۆ ڕەزامەندی ئەو.¹⁴هەمووکارێک بکەن بێ گلەی و دەمەقاڵێ کردن، ¹⁵ڕۆڵەی خودا بن و بە هیچ شتێک لەکەدارنەکرێن لە ناو نەوەیەکی لادەرو خراپەکار، بدرەوشێنەوە لە نێوانیاندا هەروەک ڕووناکی لە جیهاندا، ¹⁶هەڵگری وشەی ژیان بن، تا وەکو لە ڕۆژی مەسیحدا جێگای شانازی بن بەوەی من هەوڵێکی پوچم نەداوە و تێنەکۆشاوم بێهودە.¹⁷ئەگەر خوێنیشم بڕژێت و جۆگەلە ببەستێ لەسەر قوربانیدانی باوەڕەکەتان و خزمەت کردنی، من لەگەڵتان شادو دڵخۆش ئەبم. ¹⁸هەروەها دڵخۆش دەبم کە ئێوە شادو دڵخۆش دەبن لەگەڵم.¹⁹بەڵام هیوادارم لە یەشوای پەروەرگارمان کە بەم نزیکانە تیمۆساوس تان بۆ بنێرێت، بۆ ئەوەی دڵنیا ببم لەزانینی بارودۆختان. ²⁰کەسێکی ترم نیە جگە لە ئەو کە وەک من دڵسوزانە گرینگی بدا بە بارودۆختان. ²¹بەڕاستی هەمووان بەدوای بەرژەوەندی تایبەتی خۆیانەوەن، نەک لە پێناو مەسیحی یەشوا.²²بەڵام تیمۆساوس، تاقی کرایەوە ئێوەش ئەوە دەزانن، وەک چۆن لەگەڵ مندا بانگەشەی مزگێنی دەدات وەک ئەوەی منداڵێک یارمەتی باوکی بدات. ²³بۆیە لەو هیواخوازم بینێرم کاتێ بۆم ڕوون بۆوە کارو بارم چون دەڕوات. ²⁴بەڵام من متمانەم هەیە بە پەروەردگار کە من، خۆم، بەم زووانە دێمە لاتان.²⁵بەڵام بە پێویستم زانی ئەبیڤرودیتۆس بینێرم بۆلاتان براو هاوکار و هاوەڵی خەباتم، لەلایەن ئێوە نێردرا بوو کاری لەسەر پڕکردنەوەی پێویستەکانم دەکرد، ²⁶بەڕاستی بیری هەمووتان دەکەم، خەمبارم کە لێتان ئەبیستم ناساغە. ²⁷نەخۆش بوو تا خەریک بوو بمرێت، بەڵام خودا بەزەیی پێدهاتەوە، نەک تەنها بەو، بەڵکو بەمنیش تاوەکو دووبارە توشی دڵ تەنگی نەبم.²⁸لەبەر ئەوە زۆرم پەلە بوو تاوەکو بینێرم بۆلاتان، تاکو سەرلە نوێ بیبینەوە ئێوە شاد بن وە منیش کەمێک خەمبار ببم. ²⁹کەواتە بەو پەڕی شادیەوە، بەناوی پەروەردگاروە پێشوازی لێبکەن رێز لەوانەش بگرە کە وەک ئەون. ³⁰لە پێناو کارکردن بو مەسیح نزیک بۆوە لە مردن، ژیانی خوی خستە مەترسیەوە تاکو ئەو خزمەتە بکات کە ئێوە نەتان توانی بۆمنی بکەن.

Chapter 3

¹لەگەڵ ئەوەشدا، براکانم، دڵشادبن بە پەروەردگار. بێزارم ناکات کە هەمان شت بۆ ئێوە بنووسم، چونکە ئەوە بۆ پاراستنی ئێوەیە. ²ئاگاداری "سەگەکان"بن، لە کرێکارانی خراپەکار، لە جەستە بڕەکان. ³چونکە ئێمە گەلی خەتەنەکراوی ڕاستەقینەین، چونکە تەنها بە ڕۆح خودا دەپەرستین و شانازی بە یەشوای مەسیحەوە دەکەین، و پشت بە شتە جەستەییەکان نابەستین،⁴هەرچەندە منیش مافی ئەوەم هەیە پشتی پێ ببەستم. بەڵام مەترسیدارە کەسێک وابەستە بێت لەسەر بابەتی جەستە، من کە مافی ئەوەم هەیە: ⁵سەبارەت بە خەتەنەکردن، لە هەشتەمین ڕۆژی ژیانمدا خەتەنە کرام؛ منیش لە ڕەگەزی یەسرائیلم، لە هۆزی بنیامین، عیبرییەک لە عیبرانییەکان؛ بەگوێرەی تەورات، من فەریسیم؛⁶لەڕووی دڵگەرمییەوە، چەوسێنەری کڵێسابووم؛ سەبارەت بەو ڕاستودروستییەی کە تەورات داوای دەکات، ئێوە بێ تاوان بوون. ⁷بەڵام، هەر قازانجێکم هەبوو، بە زیانم دەزانی، لە پێناو مەسیحدا.⁸بەڵکو هەموو شتێک بە زیان دەزانم، بۆ ئەو بەهایەی کە مەسیحی یەشوای پەروەردگارم بناسم؛ لە پێناو ئەودا بەرگەی لەدەستدانی هەموو شتێکم گرت و وە هەموو شتێک بە زبڵ دەزانم، بۆ ئەوەی مەسیح بەدەست بهێنم ⁹وە من پێگەیەکم تێدا هەیە، وەک چۆن ڕاستوودروستی خۆمم نییە لەسەر بنەمای تەورات، بەڵام ئەو ڕاستودروستییەی کە لە باوەڕبوون بە مەسیحەوە دێت، ئەو ڕاستودروستییەی کە لە خوداوەیە لەسەر بنەمای باوەڕ. ¹⁰مەبەستم ئەوەیە کە مەسیح بناسم هێزی زیندووبوونەوەی و هاوبەشیکردن؛ لە ئازارەکانیدا تاوەک ئەوبم لە مردنەکەیدا، ¹¹لەسەر هیوای هەستانەوە لە مردن!¹²من بانگەشەی ئەوە ناکەم کە خەڵاتەکەم بەدەستهێناوە یان گەیشتوومەتە تێگەیشتنی تەواو. بەڵام هێشتا بەدوای بەدەستهێنانیدا دەگەڕێم، هەروەک چۆن یەشوای مەسیح منی بەدەستهێناوە. ¹³ئەی برایان، من وا دانانێم کە خەڵاتەکەم بەدەستم هێناوە، بەڵام تەنها یەک شت دەکەم: ڕابردوو لەبیر دەکەم و بەرەو پێش هەنگاو دەنێم، ¹⁴لە کاتێکدا هەوڵ دەدەم بۆ ئامانجەکە، بۆ بەدەستهێنانی ئەو خەڵاتەی کە خودا لە یەشوای مەسیحدا بانگمان دەکات بۆی.¹⁵هەموو پێگەیشتوان لە نێوانماندا، با ئەو بیرکردنەوەیان هەبێت. وە ئەگەر جگە لەو بیرکردنەوە شتێکی ترتان هەیە، ئەوەش خودا بۆتان ئاشکرا دەکات. ¹⁶بەڵام، با بەردەوام بین بەوەی پێی گەیشتوین، لەو ڕێبازەدا.¹⁷هەمووتان برایان، وەک من بکەن. وە سەرنج بدەنە ئەو کەسانەی کە شوێن ئەو نموونەیە دەکەون کە لە ئێمەدا بینیان. ¹⁸چونکە زۆرێک لەوانەی لە نێوانتاندان، کە زۆر جار باسم کردوون و ئێستاش بە فرمێسکەوە بۆتانی باس دەکەم، بەشێوەیەک هەڵسوکەوت دەکەن وەک ئەوەی دوژمنی خاچی مەسیح بن. ¹⁹ئەوانە چارەنووسیان لە ناوچونە، خودایان سکیانە، شانازییان لە شەرمەزاریدایە و بیرکردنەوەکانیان بۆ بابەتی زەمینی تەرخانکردوە.²⁰سەبارەت بە ئێمەش نیشتیمانمان لە ئاسمانەکاندایە، لەوێوە چاوەڕێی گەڕانەوەی ڕزگارکەرمان یەشوای مەسیحی پەروەردگارین. ²¹ئەوەی جەستەی کەساسمان بۆ وێنەی جەستەی شکۆداری خۆی دەگۆڕێت، بەگوێرەی کارکردنی هێزی خۆی کە دەتوانێت هەموو شتێک ملکەچی خۆی بکات.

Chapter 4

¹بۆیە، ئەی برایانی خۆشەویستم تامەزرۆتانم، ئەی خۆشییەکانم و تاجەکانم، بەو شێوەیە لە پەروەردگاردا چەسپاو بن ئەی خۆشەویستان. ²داوا لە ئەفودیا دەکەم، وەک چۆن داوا لە سینتخی دەکەم، یەک بیر بن لە پەروەردگاردا، ³بەڵێ، داوا لە تۆش دەکەم، هاوکارە دڵسۆزەکەم، یارمەتیان بدەیت، چونکە ئەوان لەگەڵ مندا تیکۆشاون لە خزمەتکردنی مزگێنییەکەدا، ئەوان و ئەکلیمەندۆس و هاوکارەکانی دیکەم، کە ناوەکانیان لە تۆماری ژیاندا نووسراوە.⁴هەمیشە لە یەشوای پەرەوەردگاردا شاد بن، دیسان دەیڵێمەوە: شاد بن. ⁵با پشوودرێژیتان بۆ هەموو خەڵک ناسراو بێت. پەروەردگار نزیکە. ⁶نیگەرانی هیچ شتێک مەبن، بەڵکو لە هەموو شتێکدا با داواکاریەکانتان بۆ خودا زانراو بێت، بە نزا و داواکاری، لەگەڵ سوپاسگوزاری. ⁷ئارامی خودا، کە بە هزرتان ناتوانن لێی تێبگەن، دڵ و بیرکردنەوەتان لە مەسیحدا دەپارێزێت.⁸لە کۆتاییدا، خوشکان و برایان: هەموو ئەو شتانەی کە ڕاستن، ڕێزدارن، دادپەروەر، و پاکن، خۆشەویستن و ناوبانگ باشن، ڕەوشت بەرز، و شایانی ستایشن، هۆشتانی بدەنێ. ⁹کار بەوە بکەن لە من فێربوون و وەرتانگرت و بیستتان و بینیتان ئەوە جێبەجێ بکەن. پەروەردگاری ئاشتی لەگەڵتان دەبێت.¹⁰پاشان من دڵخۆش بووم بە پەروەردگار بە خۆشییەکی مەزن کە جارێکی تر گرینگیدانتان بە من نوێ کردەوە. هەر چەند پێشتر ئارەزووی ئەوەتان هەبوو، بەڵام ئەو دەرفەتەتان لە بەردەستدا نەبوو. ¹¹ئەوە ناڵێم لەبەر ئەوەی پێویستییەکم هەبێ، چونکە فێربوم لە هەموو بارودۆخێکدا ڕازیبم. ¹²دەزانم چۆن لە هەژاریدا بژیم، و چۆن بە تێری بژیم. چونکە، لە هەموو شتێک، و لە هەموو بارودۆخێکدا، ڕاهێنراوم لەسەر تێر و برسییەتی، و لە هەبوونی و نەبوونیدا بژیم. ¹³من هەموو شتێک دەتوانم، لە مەسیحدا کە بە هێزم دەکات.¹⁴بەڵام باش بوو یارمەتیتان دام و هاوبەش بوون لە کەمکردنەوەی تەنگانەمدا. ¹⁵هەروەها دەزانن ئەی باوەڕدارانی فیلیپی، کاتێک دەستم بە خزمەتکردنی مزگێنیەکە کرد، وەک چۆن لە پارێزگایەکی مەکەدۆنیاوە ڕۆیشتم، جگە لە ئێوە هیچ کڵێسایەک لەگەڵمدا بەشداری نەکرد لە حسابی بەخشین و وەرگرتن. ¹⁶ئەوەی پێویستم بوو بۆتان ناردبووم، نەک جارێک بەڵکو زیاتر. ¹⁷لە ڕاستیدا من بەدوای بەخشیندا ناگەڕێم، بەڵکو بەدوای قازانجی زیادکراودا دەگەڕێم بۆ بەرژەوەندی ئێوە.¹⁸ئێستا هەموو شتێکم هەیە کە بە زیادەوە پێویستییەکانم پڕدەکاتەوە. ئیتر من لە هیچ شتێکم کەم نیە بەوەی کە لە ئەپافرۆدیتسم وەرگرت کە تۆ بۆت ناردبووم، بۆنێکی بۆنخۆش، و قوربانییەکە خودا پەسندی دەکات و پێی دڵخۆشە. ¹⁹خودای من هەموو پێداویستیەکانتان بە تەواوی دابین دەکات، بەپێی دەوڵەمەندییەکەی لە شکۆمەندیدا، لە مەسیحی یەشوادا. ²⁰شکۆمەندی بۆ خودای باوکمان بۆ هەتاهەتایە. ئامین!²¹سڵاو لە هەموو پیرۆزکراوێک بکەن لە یەشوای مەسیحدا. ²²ئەو برایانەی لەگەڵمن سڵاوتان لێدەکەن. هەموو پیرۆزکراوان ، بە تایبەت ئەوانەی لە دەوروبەری قەیسەرن. ²³با بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیحی لەگەڵ گیانتان بێت. ئامین!

Colossians

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە کە نێردراوی یەشوای مەسیحە بەخواستی خودا، هەروەها لە تیمۆساوسی برامانەوە، ²بۆ برایانی پیرۆزکراو و دلسۆز لە مەسیحدا، دانیشتووانی شاری کۆلۆسی. با بەخشش و ئاشتی لە خودای باوکمان و یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان لەگەڵتان بێت. ³ئێمە بەردەوام سوپاسی خودا دەکەین، باوکی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح کاتێک نزادەکەین لەپێناوتان.⁴چونکە هەواڵی باوەڕی ئێوەمان بە یەشوای مەسیح پێگەیشت لەگەڵ ئەو خۆشەویستیەی لەئێوەدایە سەبارەت بە هەموو پیرۆزکراوان، ⁵بە هۆی ئەو هیوایەی کە لە ئاسمانەکاندا بۆتان تەرخان کراوە، ئەو هیوایەی کە پێشتر لە وشە ڕاستییەکە بیستتان کە لە مزگێنیەکەدایە ⁶کە گەیشتە لاتان وە ئێستا بەهەموو جیهاندا بڵاو دەبێتەوە، وە بەروبومی بەرهەمەکەی لەنێوانتاندا گەشە دەکات، بەو شێوەیە لە نێوانتاندا ڕوودەدات لەو کاتەوەی کە بە بەخششی خودا گوێتان لێ بووە و بەڕاستی ئەزمونتان کردوە،⁷بەو پێیەی لە ئەپەفراسی هاوبەشی خۆشەویست فێر بوون، ئەو خزمەتکارێکی دڵسۆزی مەسیحە لەلای ئێوە ⁸خۆی باسی ئەو خۆشەویستیەی بۆ کردین کە لە گیانەکەدا هەتانە.⁹لەبەر ئەوە ئێمەش، لەو ڕۆژەوەی هەواڵی ئێوەمان بیست، بەردەوام لە پێناوی ئێوەدا نزا دەکەین و دەپاڕێینەوە، تاوەکو پربن لە تەواوی زانیاری و خواستی خودا بە هەموو دانایی و تێگەیشتنی گیانی، ¹⁰تاوەکو بە شێوەیەک بژین کە شیاوی پەروەردگاربێت لەهەموو شتێک جێگای ڕەزامەندیی ئەو بێت، لە هەموو چاکەکارییەک بەرهەمدار بن و بەتەواوی لە ناسینی خودا گەشە بکەن.¹¹بەهێزتر بن بە هەموو هێزێک هاوتای هێزی شکۆمەندیەکەی، تا کامڵ بن و بە پشوو درێژییەوە خۆڕاگر بن، ¹²بە خۆشحاڵییەوە سوپاسی باوک بکەن کە وای لێ کردن شایستەبن لە میراتی پیرۆزەکان لە ڕووناکیدا،¹³ئەوەی ڕزگاری کردین لە دەسەڵاتی تاریکی و گواستینیەوە بۆ شانشینی ڕۆڵە خۆشەویستەکەی خۆی ¹⁴لە ناو ئەودا ڕزگاربوونمان هەیە، واتا لێخۆشبونی گوناهەکان.¹⁵ئەو وێنەی خودای نەبینراوی، پێش هەموو بەدیهێنراوانە، ¹⁶چونکە بە ئەو هەموو شتێک بەدیهێندران: هەرچی لە ئاسمان و لە زەویدایە، بینراو و نەبینراو، جا تەخت بێ، یان فەرمانڕەوا یان میرنشین یا دەسەڵات. هەموو ئەوەی لە گەردووندایە بە ئەو و بۆ ئەو بەدیهاتووە. ¹⁷ئەو پێش هەموو شتێک هەبووە، و بە ئەو هەموو شتێک بەردەوامی هەیە.¹⁸ئەو سەری جەستەکەیە، واتە کڵێسا؛ سەرەتا و نۆبەرەی هەستاوەی نێو مردووانە، بۆ ئەوەی لە هەموو شتێکدا یەکەمین بێت. ¹⁹چونکە پێ خۆشحاڵ بوو بەهەموو پڕی خۆی لەودا ئاوێتە بێت، ²⁰بەوهەموو شتێک لەگەڵ خۆی ئاشت بکاتەوە، وەک چۆن ئاشتی هێنایە دی بە خوێنی خۆی لەسەر خاچ، لەودا هەموو شتێکی ئاشتکردەوە، جا چ لەسەر زەوی بێت یان لە ئاسمانەکاندا.²¹وە ئێوەش، لەوانەبوون کە لە رابردوودا بێگانە و دوژمن بوون لە بیرکردنەوەدا، بەهۆی کارە خراپەکانتان، ²²ئێستا ئاشتی کردنەوە بە مردن لە جەستەی مرۆڤانەدا. بۆ ئەوەی کە ئێوە ئامادە بکات بە پیرۆزکراوی و بێ کەموکوڕی لەبەردەمیدا دەربکەون. ²³بە ڕاستی لە باوەڕدا چەسپاوبن، دامەزراوبن و رەگ دابکوتن و نەگۆڕبن دەربارەی هیوای مزگێنیەکە ئەوەی بیستتان، ئەوەی ڕایدەگەێنین بۆهەموو بەدیهێنراوانی ژێر ئاسمان، منیش کە پۆڵسم بومە خزمەتکاری.²⁴ئێستا دڵشادم بە ئازارەکانم لە پێناوی ئێوەدا دەیچێژم، ئەوە تەواو دەکەم لە جەستەمدا کە لە تەنگانەکانی مەسیحی کەم بوو لە پێناو جەستەی ئەودا کە کڵێسایە، ²⁵من بووم بە خزمەتکار بەپێی ئەوەی خودا پێی بەخشیوم لە پێناوتان، تاوەکو وشەی خودا تەواو بکەم، بە ڕاگەیاندنی ²⁶ئەو نهێنیە شاردرابۆوە بەدرێژایی سەردەمەکان و نەوەکان، ئێستا بۆ پیرۆزکروانی ئاشکرا کردوە ²⁷خودا ویستویەتی بۆیان ئاشکرا بکات کە شکۆمەندی ئەم نهێنییە لە نێو گەلاندا چەندە دەوڵەمەندە: مەسیح لە ئێوەدایە و ئەو هیوای شکۆمەندییە؛²⁸ئێمە نهێنییەکە ڕادەگەیەنین، ئامۆژگاری هەموو مرۆڤێک دەکەین، هەموو مرۆڤێک فێر دەکەین، بە هەموو داناییەکەوە تاکو هەموو مرۆڤێک بەتەواوی ئامادە بکەین لە مەسیحدا. ²⁹وەهەر لەبەر ئەم هۆکارەش منیش رەنج دەکێشم و کۆشش دەکەم، بە تواناکەی ئەو کە بە هێزەوە لە مندا کاردەکات.

Chapter 2

¹چونکە دەمەوێت بزانن چەندە تێکۆشاوم بۆ ئێوە و ئەوانەی لە شاری لاودیکیان، تێکۆشاوم بۆ هەموو ئەوانەی ڕووبەڕو نەیانناسیوم، ²بۆ ئەوەی دڵیان هان بدرێت و هەموویان لە خۆشەویستیدا یەکبگرن، بۆ ئەوەی بگەینە تێگەیشتنێکی تەواو، بۆ ئەوەی نهێنی خودا بزانین، واتە مەسیح، ³کە هەموو گەنجینەکانی دانایی و زانیاری تێدا هەڵگیراون.⁴ئەمە دەڵێم بۆ ئەوەی کەس بە قسەی فێڵبازانە فریوتان نەدات. ⁵هەرچەندە بەجەستە لە گەڵتان نیم، بەڵام لە گیاندا لەگەڵتان ئامادەم، دڵخۆش دەبم کاتێک ڕێکخستن و چەسپاوی ئێوە لە باوەڕ بە مەسیح دەبینم.⁶کەواتە وەک چۆن یەشوای مەسیحتان وەک پەروەردگار وەرگرتووە، بە هەمان شێوە لە ئەودا بەردەوام بن ⁷وە ئێوە لە ئەودا ڕەگ دابکوتن و خۆتان بنیاد بنێن. وەک فێربوون لە باوەڕدا ڕۆبچن هەروەها سەرڕێژبن بە سوپاسگوزاری.⁸ئاگاداربن کەس نەتانکاتە نێچیری فەلسەفە و خۆبەزلزانینی بێهودە، بەپێی نەریتی خەڵک و بنەماکانی جیهان؛ کە لەگەڵ مەسیحدا هاوڕانین. ⁹چونکە خودا بەپڕی خۆیی، لەجەستەی، مەسیحدا ئاوێتەبوو،¹⁰وە ئێوەش لەئەودا تەواون . ئەویش سەری هەموو میرنشین و دەسەڵاتێکە؛ ¹¹هەروەها ئێوەش لەودا خەتەنەکران خەتەنەیەک کە بە دەست ئەنجام نەدراوە، کاتێک جەستەی مرۆڤی گوناهبارانەتان لێ داماڵدرا ئەمەش خەتەنەکردنی مەسیحە: ¹²لە کاتی لە ئاوهەڵکێشاندا لەگەڵ ئەودا نێژران، هەروەها لەگەڵ ئەویش هەستانەوە، بەهۆی باوەڕتان بە تواناداری خودا کە لە نێو مردووان هەڵیستاندەوە.¹³کاتێک ئێوە، لە گوناهەکانتاندا مردبوون، وە بەجەستە خەتەنە نەکرابون، هەموومان لەگەڵ ئەو زیندوو بوینەوە؛ لەتێکڕای گوناهەکانمان خۆشبوو. ¹⁴چونکە ئەو ڕێسایانەی سڕیوەتەوە کە لە دژی ئێمە نووسراون، و پێچەوانەی بەرژەوەندی ئێمەیە، بەڵکو لەو نێوەندەدا لای بردووە و بە بزمار لەسەر خاچ دایکوتی. ¹⁵وە میرنشینەکان و دەسەڵاتدارانی لە چەک داماڵی، بەئاشکرا ئابڕووی بردن، لە کاروانەکەیاندا سەرکردایەتی کردن و سەرکەوتوو بوو بەسەریاندا.¹⁶بۆیە با کەس دەربارەی خواردن و خواردنەوە یان ئەو جەژنانەی پەیوەستن بە ئاهەنگی دەستپێکی مانگەکان یان شەبات داوەریتان نەکات؛ ¹⁷ئەمانە سێبەری ئەوەن کە دێت، واتە ئەو ڕاستییە بوو کە مەسیحە.¹⁸با کەس لە پاداشتەکەت بێ بەشت نەکات، بە هاندانی تۆ بۆ ئەوەی ئەو کارە بکەیت کە ئەو ئارەزوی دەکات بۆ پەرەستنی فریشتەکان بە خۆنەویستی، ئەو دەچێتە ناو بینینە خەیاڵییەکان، کە بەبیری جەستەی هەڵئاوساون، ¹⁹وە ئەویش دەست ناگرێت، بە سەرییەوە کە جەستە بەهۆیەوە هەموو خۆراکی خۆیی وەردەگرێت، کە لە ڕێگەی جومگە و بەستەرەکانەوە بە یەکتروە بەستراونەتەوە، بەو شێوەیەی کە خودا دەیەوێت گەشە دەکات.²⁰لە کاتێکدا ئێوە سەبارەت بە بنەماکانی جیهان لەگەڵ مەسیحدا مردن، ئیتر بۆچی وەک ئەوەی لە جیهاندا دەژین، ملکەچی ئەم ئەرکانە دەبن: ²¹مەیگرە، تامی مەکە، دەستی لێ مەدە ²²وە ئەم شتانە دەخورێن و لەناو دەچن. چونکە ئەو یاسایانە ڕاسپاردەو فێرکاری مرۆڤن. ²³ئەو دانایی دەرکەوتنی هەیە بۆ ئەوەی تێیدایە لە زیادەڕەوی پەرستنی دەستکرد، خۆ بەکەم زانین، و چەوساندنەوەی جەستە؛ ئەو شتانەی کە هیچ بەهایەکیان نییە، و تەنیا بۆ تێرکردنی مەیلی مرۆڤە.

Chapter 3

¹لەبەر ئەوەی ئێوەش لەگەڵ مەسیحدا هەستاونەتەوە، بۆ ئەو شتانەی کە لە سەرەوەن تێبکۆشن، چونکە مەسیح لە ڕاستەی خودا دانیشتووە. ²گرنگی بدەن بەو شتانەی کە لە سەرەوەن ، نەک بە شتە زەمینیەکان. ³چونکە ئێوە مردبوون، و ژیانتان لەگەڵ مەسیح لە خودادا شاراوەتەوە. ⁴کاتێک مەسیح کە ژیانی ئێمەیە، کە دەرکەت، ئەوا ئێوەش لەگەڵیدا بە شکۆمەندی دەردەکەون.⁵کەواتە ئارەزووە زەمینیەکانتان بمرێنن: داوێنپیسی، گڵاوی، هەوەسبازی، ئارەزووی خراپ، چاوبرسیێتی کە بتپەرستیە. ⁶بەهۆی ئەم گوناهانەوە تووڕەیی خودا دادەبەزێت، ⁷ئێوە پێشتر بەم رێگەدا ڕۆیشتوون، کاتێک تێیدا ژیابوون. ⁸بەڵام ئێستا، هەموو ئەم گوناهانە لە خۆتان داماڵن: تووڕەیی، قین، ئارەزووی خراپەکاری، کوفر، و قسەی نەشیاو کە لە دەمتان دێتە دەرەوە.⁹درۆ لەگەڵ یەکتر مەکەن، چونکە مرۆڤی کۆن و کردەوەکانیتان داکەندووە و ¹⁰مرۆڤێکی نوێتان لەبەر کردووە ئەوەی نوێ بۆتەوە بۆ پێگەیشتن لە زانیاری تەواو بە پێی وێنەی بەدیهێنەرەکەی. ¹¹لەوێشدا جیاوازی نییە لە نێوان یۆنانی و یەهودی، یان خەتەنەکراو و خەتەنەنەکراو، یان شارستانی و دواکەوتوویی، یان کۆیلە و ئازاد، بەڵکوو مەسیح هەموو شتێکە و لە هەموو شتێکدا.¹²بۆیە، ئێوە کە گەلی پیرۆزی خۆشەویست و هەڵبژێردراوی خودان، میهرەبانی و نیانی و بێفیزی و دڵنەرمی و پشوو درێژی لەبەر بکەن، ¹³بەرگەی یەکتر بگرن و لە یەکتر خۆش بن. ئەگەر هەریەکێک لە ئێوە سکاڵای لە ئەوەی دیکە هەبێت، وەک چۆن پەروەردگار لێتان خۆش بوو، ئێوەش هەروا. ¹⁴وە لە سەرووی هەمووشیانەوە خۆشەویستی لەبەر بکە کە پەیوەستە بە کامڵ بوونەوە.¹⁵با ئاشتی مەسیح فەرمان لەسەر دڵتان بکات، کە بە یەک جەستە بۆ ئەو بانگکرابوون؛ سوپاسگوزار بن! ¹⁶با وشەی مەسیح بە دەوڵەمەندی لە ئێوەدا نیشتەجێ بێت، بەوپەڕی داناییەوە، ئامۆژگاری یەکتر بکەن و یەکتر فێر بکەن، زەبور و سروودی گیانی لە دڵتاندا بۆ خودا بڵێن، ستایشەکانتان بۆ ئەو بەرز بکەنەوە. ¹⁷گرینگە هەرچییەک دەکەن، بە قسە یان بە کردار، با هەمووی بە ناوی یەشوای پەروەردگارەوە ئەنجام بدرێت، سوپاسگوزاریتان بەو بەزری بکەنەوە بۆ خودای باوک.¹⁸ئەی ژنان ملکەچی مێردەکانتان بن وەک چۆن لە پەروەردگاردا گونجاوە ( بۆژیان). ¹⁹ئەی مێردەکان، ژنەکانتان خۆش بوێت، و دڵ ڕەقانە مامەڵەیان لەگەڵ مەکەن. ²⁰ئەی منداڵان، لە هەموو شتێکدا گوێڕایەڵی دایک و باوکتان بن، چونکە ئەمە لە پەروەردگاردا مایەی ڕەزامەندیە. ²¹ئەی باوکان، لە مناڵەکانتان توڕە مەبەن، نەک شکست بهێنن.²²ئەی کۆیلە لەهەموو فەرمانێکدا گوێڕایەڵی گەورەکانتان بن، نەک تەنها ئەو کاتەی کە چاودێریتان دەکەن بۆ ئەوەی دڵی خەڵکی ڕازی بکەن، بەڵکوو بە دڵێکی ڕاستگۆیانە، لە پەروەردگار بترسن. ²³هەرچییەک دەکەن، بە هەموو دڵتانەوە کۆششی بۆ بدەن، وەک بۆ پەروەردگاری بکەن نەک بۆ خەڵکی، ²⁴دەزانن کە پاداشت دەدرێنەوە بە میراتێک لە پەروەردگارەوە. چونکە ئێوە خزمەتکاری مەسیحی پەروەردگارن ²⁵بەڵام هەریەکێک خراپەکاری بکات پاداشتی کارە خراپەکەی وەردەگرێت، و خودا لایەنگری لێ ناکات.

Chapter 4

¹ئەی گەورەیان، لە گەڵ خزمەتکارەکانتان بە دادپەروەرانە مامەڵە بکەن، ئێوەش دەزانن، بە هەمان شێوە، گەورەتان هەیە لە ئاسمان.²بەردەوام بن لە نزاکردن، و سوپاسگوزاری، ³پێکەوە نزا بو ئێمەش بکەن، تاکو خودا دەرگایەکمان بۆ بکاتەوە بۆ گەیاندنی پەیامەکە، تا بە نهێنی مەسیح بدوێین کە منیش لە پێناویدا بەندکراوم، ⁴تاوەکو ئەوە بڵێم کە پێویستە ڕایبگەیەنم .⁵ژیرانە مامڵە لەگەڵ ئەوانەی دەرەوەی کڵێسادا بکەن، کاتەکە بە باشترین شێوە بقۆزنەوە. ⁶هەمیشە وتەکانتان لەگەڵ بەخشش دا بێت، وبە خوێ سوێر کرا بێت، تا بزانن چۆن وەڵامی هەریەکێکیان بدەنەوە.⁷سەبارەت بە هەموو بارودۆخەکانم، تیخیکۆس، هاوڕێ و برای خۆشەویست، خزمەتکاری دڵسۆزی پەروەردگارم، ئەو پێتان ڕادەگەیەنێت، ⁸بۆ هەمان مەبەست بۆ لای ئێوەم ناردووە، بۆ ئەوەی بارودۆخی ئێمە بزانن و دڵتان هان بدات، ⁹بە یاوەری ئونیسیموس، ئەو برا دڵسوز و خۆشەویستەی کە لەلاتانە، لێرەوە لە بارودۆخی ئێمە ئاگادارتان دەکەنەوە.¹⁰ئەریستاکروس هاوزیندانم سڵاوتان لێ دەکات، و مارکوس کوڕی خۆشکی برنابا، دەربارەی ئەو هەندێک ڕاسپاردەتان پێگەیشتووە : پێشوازی لێبکەن؛ ¹¹یەشوا کە بە یەسوع ناسراوە. ئەمانە هەموویان لە خەتەنە کراوەکانن، تەنها ئەوان یارمەتی دەری منن بۆ شانشینی خودا، دڵنەوایی بوون بۆ من.¹²ئەپاڤراس کە یەکێکە لە ئێوە، و خزمەتکاری یەشوای مەسیحە سڵاوتان لێ دەکات، هەمیشە لە نزاکانیدا تێدەکۆشێ لە پێناوی ئێوەدا بۆ ئەوەی دڵنیایی تەواوتان هەبێت سەبارەت بە هەموو خواستی خودا. ¹³من شایەتی ئەوە دەدەم زۆر تێدەکوشێت بۆ ئێوە و ئەوانەی لە شاری لاودیکیا و ئەوانەی لە شاری هیراپۆلیسدان. ¹⁴لۆکاس پزیشکی خۆشەویست؛ ودیماس سڵاوتان لێدەکەن.¹⁵سڵاو لە برایانی لاودکیا، نیڤاس، وە ئەو کڵێسایەی کە لە ماڵەکەیدا تێیدا کۆبونەتەوە. ¹⁶دوای ئەوەی ئەم نامەیەتان بۆ خوێندرایەوە، بینێرن بۆ کڵێسای باوەڕدارانی لاودکیا بۆ ئەوەی بخوێندرێتەوە، ئەو نامەیەی کە هەیانە بیبە تا ئێوەش بتوانن بیخوێننەوە. ¹⁷بە ئارکیپوس بلێ: « ئاگاداری ئەو خزمەتە بە کە لە پەروەردگار وەرتگرتووە، بە تەواوی ئەنجامی بدات! »¹⁸من پۆڵسم، ئەم سڵاوە دەستنوسی خۆمە. یادی کۆت وبەندیم بکەن. با بەخشش لەگەڵتان بێت.

1 Thessalonians

Chapter 1

¹لە پۆڵس و سیلڤانۆس و تیمۆساسەوە، بۆ کڵێسای باوەڕدارانی تەسالۆنیکی ئەوانەی لە خودای باوک و یەشوای مەسیحی پەروەردگاردان. بەخشش و ئاشتی بۆ ئێوە بێت لە خودای باوکمان و پەروەردگارەوە یەشوای مەسیح. سوپاس لە پێناوی باوەڕی باوەڕدارانی تەسالۆنیکی²هەمیشە سوپاسی خودا دەکەین لە پێناو هەمووتان، کاتێک لە نزاکانماندا بەبێ وەستان یادی ئێوە دەکەین؛ ³لەبەردەم خودا و باوکماندا، کارەکانی باوەڕ و کۆششی خۆشەویستی و هیوای چەسپاوتان، لە پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، لە بیر بێت؛⁴ئێمە، ئەی برایان و خۆشەویستانی خودا، ڕاستی هەڵبژاردنی ئێوە لەلایەن خوداوە دەزانین: ⁵چونکە بانگەشەی مزگێنیەکەمان بۆ ئێوە تەنها قسە نەبووە، بەڵکو هێز و گیانی پیرۆز و دڵنیایی تەواوی لەگەڵدا بووە. هەروەک چۆن بە تەواوی دەزانن ئێمە لە نێوانتاندا لە پێناو بەرژەوەندی ئێوە چی بووین،⁶ئێوەش بوونە نموونەیەک لە ئێمە و پەروەردگار، کاتێک لە ناوەڕاستی تەنگانەی گەورەدا بە خۆشی گیانی پیرۆزەکە وشەی خوداتان وەرگرت. ⁷تەنانەت بوون بە نموونە بۆ هەموو ئەو باوەڕدارانەی کە لە هەرێمی مەکەدۆنیا و ئەخایا نیشتەجێن.⁸لە ئێوە وشەی پەروەردگار بڵاوبۆوە، نەک تەنها لە مەکەدۆنیا و ئەخایا، بەڵکو باوەڕتان بە خودا لە هەموو شوێنێک بڵاوبۆوە، بەجۆرێک پێویست ناکا ئێمە هیچی تر بڵێن. ⁹چونکە هەمان ئەو باوەڕدارانە خۆیان باسی دەکەن کە چۆن بۆ یەکەمجار هاتین بۆ لای ئێوە، و چۆن لە بتەکانەوە ڕووتان لە خودا کرد، بۆ ئەوەی خزمەتی خودای زیندووی ڕاستەقینەکە بکەن، ¹⁰لە ئاسمانەکانەوە چاوەڕێی ڕۆڵەکەی بن، کە لەنێو مردووان هەڵیستاندەوە، یەشوای ڕزگارکەرمان لەو تووڕەییەی کە دێت.

Chapter 2

¹چونکە، ئەی برایان، بزانن کە هاتنمان بۆ لای ئێوە بێهودە نەبوو. ²هەرچەندە ئێمە لە شاری فیلیپی، ئازار و سووکایەتیمان بەسەردا هاتبوو، بەڵام هەروا کە دەزانن ئێمە لە خوداماندا بوێرین کە مزگێنیەکەی خوداتان پێ بڵێین لە ڕووبەڕوو بوونەوەی دژایەتییەکی بەهێزدا.³بانگەوازەکەمان لە گومڕایی و پیسییەوە نەهاتووە، تێکەڵ بە فێڵبازی نیە، ⁴بەڵکوو ئێمە وەک کەسێک قسە دەکەین بە تاقیکردنەوەی خودا دەرکەوتووە کە شایەنی ئەوەین متمانەمان پێ بکرێت لە مزگێنیەکەدا، نە بۆ ڕازیکردنی خەڵکی بەڵکو بۆ ئەو خودایەی کە دڵەکانمان دەپشکنێت.⁵وەک ئێوەش دەزانن، ئێمە هەرگیز بە مەراییەوە قسەمان لەگەڵ ئێوە نەکردووە، نەمانکردووە بە بیانویەک بۆ چاوچنۆکی خودا شایەتە ⁶هەوڵمان نەداوە شکۆمەندی لە خەڵکەوە بەدەست بهێنین، نە لە ئێوە و نە لە کەسانی تریش،⁷هەرچەندە ئێمە مافی ئەوەمان هەیە وەک نێردراوی مەسیح خۆمان بەسەرتاندا بسەپێنین. بەڵام ئێمە لەگەڵ ئێوە نەرم و نیان بووین وەک دایکی شیردەر کە ئاگاداری منداڵەکانی دەبێت. ⁸زۆر میهرەبان بووین لەگەڵتان، ڕەزامەند بووین نەک تەنها مزگێنیەکەی خودا بەڵکو خودی خۆشمان پێشکەشتان بکەین، چونکە ئێوە بۆ ئێمە خۆشەویستن. ⁹لەبیرتان بێت، ئەی برایان، هەوڵ و ماندوبوونمان، کاتێک مزگێنیەکەی خودامان پێدان شەو و ڕۆژ کارمان دەکرد بۆ ئەوەی نەبینە بارێکی گران لەسەر هیچ کام لە ئێوە.¹⁰ئێوە شایەتن، خوداش بینایە، کە ئێمە لە ناو ئێوەدا چۆن رەفتارمان کرد، ئێوەی باوەڕدار، بە پاکی و ڕاستگۆیی و دووربوون لە سەرکۆنە، ¹¹هەروا کە دەزانن وەک چۆن باوکێک مامەڵە لەگەڵ منداڵەکانی دەکات هەروا لەگەڵتان رەفتارمان کردووە، بۆیە ئامۆژگاری هەر یەک لە ئێوەمان دەکرد و هانمان دەدان ¹²و داوامان دەکرد بە شێوەیەک ڕەفتار بکەن کە شایەنی خودا بێت، ئەوەی کە بانگهێشتتان دەکات بۆ شانشین و شکۆمەندییەکەی.¹³هەر بۆیە ئێمەش بەبێ وەستان سوپاسگوزاریمان بۆ خودا بەرز دەکەینەوە، چونکە کاتێک وشەی مزگێنییەکەتان لە خوداوە وەرگرت، وەک ئەوەی قسەی مرۆڤ بێت وەرتان نەگرت، بەڵکو وەک ئەوەی لە ڕاستیدا هەیە: بە وشەی خودای بزانن کە لە ئێوەی باوەڕدارایشدا کار دەکات.¹⁴چونکە، برایان، ئێوە لە کڵێساکانی خودا دەچن کە لە ناوچەی یەهودیان و لە یەشوای مەسیحدان. ئێوەش بەدەست گەلی خۆتانەوە ئازارتان چەشت هەمان ئازار کە ئەوان لە سەر دەستی یەهودییەکان چێشتیان ¹⁵ئەوانەی پەروەردگار یەشوا و پێغەمبەرەکانیان کوشت و ئێمەشیان چەوساندەوە، ئەوان خودا رازی ناکەن و دوژمنایەتی هەموو خەڵکی دەکەن، ¹⁶ڕێگریمان لێدەکەن مزگێنیەکە بە گەلان رابگەیەنین بۆ ئەوەی ڕزگاریان بێت، بەم شێوەیە لە هەموو کاتێکدا بەردەوام دەبن لە گوناهەکانیان، بەڵام ئەوپەڕی تووڕەیی خودا دێتە سەریان.¹⁷بەڵام ئێمە، برایان، کە بۆ ماوەیەکی کورت لە ئێوە جیا بووینەوە، بە ڕووخسار نەک بە دڵ، هەوڵێکی زۆرمان دا بۆ بینینی ڕوخسارتان و لە ئەوپەڕی تامەزرۆیداین بۆ ئێوە. ¹⁸هەر بۆیە بڕیارماندا بێینە لای ئێوە، بە تایبەت من پۆڵس جار لە دوای جار، بەڵام شەیتان ڕێگری لێکردین. ¹⁹کەواتە هیوامان یان خۆشیمان یان تاجی شانازیکردنمان چیە لەبەردەم یەشوای پەروەردگارمان کاتێک دەگەڕێتەوە؟ ئایا ئێوە نین؟ بەڵێ، ²⁰بە دڵنیاییەوە بە ئێوە شانازی دەکەین و دڵخۆشین.

Chapter 3

¹بۆیە کاتێک بەرگەی دابڕانمان لە ئێوە نەگرت، باشتر بوو بۆ ئێمە بە تەنیا لە شاری ئەسینا بمێنینەوە، ²بۆیە تیمۆساوسی برامان، کە لە خزمەتکردنی خودا بە راگەیاندنی مزگێنیەکە یارمەتیدەرمانە، ناردمان بۆ ئەوەی بەهێزتان بکات و هانتان بدات لە باوەڕەکەتاندا، ³تا لەم تەنگانەیەداهیچ کامتان نەلەرزن. چونکە دەزانن ئێمە بۆ ئەم مەبەستە دەستنیشان کراوین؛⁴پێشتر، پێمان گوتبوون کە توشی تەنگانە دەبین، وەک دەزانن پاش ئەوە ڕوویدا. ⁵بەرگەی دابڕانی ئێوەمان نەگرت هەر لەبەر ئەم هۆکارەش، ناردم تاوەکو هەواڵی باوەڕتان بزانم نەکا تاقیکار تاقیتان بکاتەوە و کۆششمان بێهودە بێت.⁶بەڵام ئێستا، تیمۆساوس لە لای ئێوە گەڕاوەتەوە بۆ لای ئێمە و مژدەی باوەڕ و خۆشەویستی ئێوەی پێداین، و ئەوەی کە لە هەموو کاتێکدا بە باشی یادی ئێمە دەکەنەوە، و تامەزرۆی بینینی ئێمەن بە هەمان ڕادە کە ئێمە تامەزرۆین بۆ بینینتان، ⁷لە ئێوەدا برایان دڵنەواییمان لە ناو تەنگانە و ناخۆشییەکانماندا دۆزیەوە سەبارەت بە باوەڕتان.⁸ژیان بۆ ئێمە خۆشە تا ئەو کاتەی ئێوە لە پەروەردگاردا چەسپاو بن! ⁹چۆن سوپاسی خودا بکەین لەبری ئێوە، لە پێناو ئەو شاگەشکەبوونەمان بە هۆی ئەو خۆشییەی کە هەتانە لەبەردەم خوداماندا، ¹⁰شەو و ڕۆژ بە نزا دەپاڕێینەوە بۆ بینینی ڕووخسارتان و تەواوکردنی ئەوەی لە باوەڕتاندا کەم بوو؟¹¹بەڵکو خودای باوکمان، و پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، بۆ خۆی ڕێگای بەردەممان بەرەو ئێوە ئاسان باکات. ¹²پەروەردگار ببێتە هۆی گەشە کردن و سەرڕێژبوونتان لە خۆشەویستی بۆ ئەوەی یەکتر و سەرجەم مرۆڤەکانتان خۆشبوێت وەک چۆن ئێمە ئێوەمان خۆش دەوێت، ¹³بۆ ئەوەی دڵتان بێ تاوان بێت لە پیرۆزیدا لەبەردەم خودا و باوکماندا چەسپاو بێت کاتێک یەشوای پەروەردگارمان دەردەکەوێت و لەگەڵ هەموو پیرۆزکراواندا دەگەڕێتەوە.

Chapter 4

¹دوای ئەوە، برایان، ئێوە لە ئێمەوە فێربوون کە چۆن دەبێت ڕەفتار بکەن بۆ ئەوەی خودا ڕازی بکەن، وەک چۆن ئێوە دەیکەن، بۆیە تکاتان لێدەکەین و ئامۆژگاریتان دەکەین لە پەروەردگار یەشوادا پێشکەوتنەکانتان لەم بابەتە دوو هێندە زیاتر و زیاتر بکەن. ²کەواتە ئەو راسپاردانە دەزانن کە ئێمە لە پەروەردگار یەشواوە فێرمان کردن.³چونکە خواستی خودا ئەمەیە: پیرۆزیتانە. ئەمەش بۆ قەدەغە کردنی داوێنپیسیە، ⁴هەروەها هەر یەکێکتان بزانێت چۆن جەستەی خۆی بە پاکی و رێزەوە بپارێزێت ⁵نەک بە ئارەزووی بێ سنووری بسپێرن وەک ئەو بتپەرستانەی کە خودا ناناسن، ⁶دەست درێژی بۆسەر مافی براکەیان نەکەن و لەم بابەتەدا ئازاری نەدەن، چونکە پەروەردگار تۆڵەسێنەری هەموو ئەم تاوانانەیە، هەروەک چۆن پێشتر ئاگادارمان کردنەوە و بە ڕاستی شایەتیمان بۆدان.⁷چونکە خودا بانگمان ناکات بۆ پیسی بەڵکو بۆ (ژیان) لە پیرۆزیدا. ⁸ئەگەر هەرکەسێک لەم بابەتەدا سووکایەتی بە براکەی بکات، سووکایەتی بە مرۆڤ ناکات بەڵکو بە خودا دەکات، ئەوەی کە بە ڕاستی گیانی پیرۆزی خۆی پێبەخشیون.⁹سەبارەت بە خۆشەویستی برایانە، پێویست ناکات من لەبارەیەوە بۆتان بنووسم، چونکە ئێوە خۆتان لە خوداوە فێربوون یەکترتان خۆش بوێت، ¹⁰چونکە هەر بەم شێوەیە مامەڵە لەگەڵ سەرجەم براکانتان لە ناوچەی مەکەدۆنیا دەکەن. هانتان دەدەین، برایان، ئەمە دوو هێندە زیاتر و زیاتر بکەن، ¹¹پێویستە بە تەواوی هەوڵبدەن بە هێمنی بژین و گرینگی بە کاروباری خۆتان بدەن، و بژێوی ژیانتان بە کاری دەستەکانتان پەیدا بکەن، هەر وەک رامانسپاردوون. ¹²تا ئەو کاتەی ڕەفتارەکانتان ناوبانگێکی باشیان دەبێت بۆ ئەوانەی دەرەوەی کڵێسا، و پێویستتان بە هیچ شتێک نابێت.¹³چونکە ئێمە دەمانەوێت، برایان، بابەتی ئەو کەسانەی نوستوون لێتان شاراوە نەبێ، بۆئەوەی وەکوو کەسانی تر کە هیچ هیوایەکیان نیە تووشی خەم و پەژارە نەبن ¹⁴مادام باوەڕمان وایە کە یەشوا مردووە و پاشان هەستایەوە، خودا ئەوانەش لەگەڵ ئەودا ئامادە دەکات کە لە یەشوادا نوستوون . ¹⁵کەواتە ئەمە بە وشەیەک لە پەروەردگارەوە پێتان دەڵێین: ئێمە تا گەڕانەوەی پەروەردگار بە زیندووی دەمێنینەوە، ئێمە پێش ئەوانە ناکەوین کە نوستوون.¹⁶چونکە پەروەردگار خۆی لە ئاسمانەوە دادەبەزێت هەر کە فەرمانی کۆکردنەوەکە درا، و فریشتەکە بانگی دەکا، و کەڕەنایەکی خودایی لێدەدات، سەرەتا ئەوانەی لە مەسیحدا مردوون هەڵدەستنەوە. ¹⁷پاشان ئێمە کە زیندوو ماوین، هەموومان لە هەورەکاندا دەبردرێین بۆ ئەوەی بە پەروەردگار کۆ ببینەوە لە ئاسماندا. بەم شێوەیە ئێمە بەردەوام لەگەڵ پەروەردگار دەمێنینەوە. ¹⁸ئێوەش بەم قسانە یەکتر هان بدەن.

Chapter 5

¹سەبارەت بە پرسی سەردەم و کاتە دیاریکراوەکان پێویست ناکات دەربارەیان بۆتان بنووسم. ²چونکە بە دڵنیاییەوە دەزانن کە ڕۆژی پەروەردگار دێت وەک چۆن دز لە شەودا دێت. ³لە کاتێکدا خەڵک دەڵێن: ئاشتی و ئارامی هەیە! لەناوچوونێکی لە ناکاو دێتە سەریان، وەک ئازاری ژنێکی دووگیان، و هەرگیز ناتوانن لێی دەرچن.⁴جگە لەوە ئێوەش،ئەی برایان، ئەو ڕۆژەی کە وەک دزێ لە ناکاو دێت لە تاریکیدا نابن. ⁵چونکە هەمووتان ڕۆڵەی ڕووناکی و ڕۆژن. ئێمە نە خەڵکی شەوین و نە خەڵکی تاریکی. ⁶بۆیە، با نەخەوین وەک چۆن ئەوانی تر دەخەون، بەڵکو با بەئاگا و هۆشیاری بمێنینەوە، ⁷چونکە ئەوانەی بە شەو دەخەون با بخەون و، ئەوانەی لە شەودا سەرخۆشن با سەرخۆش بن⁸بەڵام ئێمە، کە خەڵکی ڕۆژین، دەبێت بە ئاگایی بمێنینەوە، و باوەڕ و خۆشەویستی بکەین بە قەڵغانێک بۆ سینگمان، و هیوای ڕزگاربوون کڵاو بۆ سەرمان. ⁹چونکە خودا ئێمەی دیاری کردووە نەک بۆ ئەوەی تووڕەیی بەسەرماندا بێت بەڵکو بۆ ئەوەی بە یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان ڕزگارمان بێت، ¹⁰کە لە پێناو ئێمەدا مرد بۆ ئەوەی هەموومان لەگەڵیدا بژین، جا چ لە بەئاگابوونی ژیاندا بین یان لە خەوی مردندا! ¹¹بۆیە دڵنەوایی یەکتر بکەن و یەکتر بە هێز بکەن، هەروەک چۆن دەیکەن.¹²بەڵام داواتان لێدەکەین، برایان، ئەو کەسانە بناسن کە لە نێوانتاندا زۆر کۆشش دەکەن، وەک چۆن پەروەردگار دەیەوێت شوانایەتیتان دەکەن، و ئامۆژگاریتان دەکەن، ¹³ڕێزیان بگرن بە ڕێزلێنانی خۆشەویستی لە پێناو کارەکانیان. بە ئاشتی لەگەڵ یەکتردا بژین. ¹⁴داواتان لێدەکەین، ئەی برایان، ئامۆژگاری تێکدەرەکان، و بێ ورەکان بکەن، و پشتگیری لاوازەکان بکەن، و بە پشوو درێژییەوە لەگەڵ هەمووان ڕەفتار بکەن.¹⁵ئاگادار بن هیچ کام لە ئێوە خراپە بە خراپە وەلام نەدەنەوە هاوشێوەی ئەوان. بەڵکو بەردەوام هەوڵبدەن بە چاکە لەگەڵ یەکتر ولەگەڵ هەمووان رەفتار بکەن. ¹⁶بەردەوام شاد بن؛ ¹⁷بێ بڕانەوە نزا بکەن؛ ¹⁸لە هەموو بارودۆخێکدا سوپاسگوزار بن: چونکە ئەمە خواستی خودایە بۆ ئێوە لە مەسیحی یەشوادا.¹⁹گیانەکە خامۆش مەکەن، ²⁰سووکایەتی بە پێشبینیەکان مەکەن؛ ²¹هەموو شتەکان تاقی بکەنەوە و دەست بە باشەوە بگرن. ²²خۆت بە دوور بگرە لە هەموو شتێک کە گومانی خراپەی تێدایە.²³خودای ئاشتی خۆی بە تەواوی پیرۆزتان بکات، و خۆتان و گیان و جەستەتان تەندروست بکات، تا لە گەڕانەوەی پەروەردگارمان یەشوای مەسیحدا بێ کەموکوڕی بن. ²⁴چونکە خودا کە بانگهێشتتان دەکات ڕاستگۆیە، و ئەوەش بە ئەنجام دەگەیەنێت.²⁵ئەی برایان، لە پێناوماندا نزا بکەن. ²⁶بە ماچێکی پاکەوە سڵاو لە هەموو برایان! ²⁷بە پەروەردگار داواتان لێدەکەم کە ئەم نامەیە بۆ هەموو براکان بخوێندرێتەوە. ²⁸بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح لەگەڵتان بێت.

2 Thessalonians

Chapter 1

¹لە پۆڵس و سیلڤانۆس و تیمۆساوسەوە، بۆکڵێسای باوەڕدارانی تەسالۆنیکی کە لە خودای باوکمان و پەروەردگار یەشوای مەسیحدان.²بەخشش و ئاشتیتان بۆ بێت لەلایەن خودای باوک و پەروەردگار یەشوای مەسیحەوە.³ئەرکی ئێمەیە بەردەوام سوپاسی خودا بکەین لە پێناو ئێوە ئەی برایان. ئەمەش ڕاستیە: چونکە باوەڕتان بەردەوام لە گەشەدایە، و خۆشەویستیتان بۆ یەکتر لەنێو هەمووتاندا ڕژاوە. ⁴تەنانەت ئێمە، خۆشمان، شانازیتان پێوە دەکەین لە کڵێساکانی خودادا بەهۆی خۆڕاگری و باوەڕتان لە ناو ئەو هەموو چەوسانەوە و تەنگانەیە کە بەرگەیتان گرتووە. ⁵ئەمە بەڵگەیە لەسەر بڕیاری خودا کە دادپەروەرە ، بە مەبەستی ئەوەی بە شایەنی شانشینی خودا هەژمار بکرێن، کە بەهۆیەوە ئازار دەچێژین.⁶دادپەروەری لای خودا ئەوەیە بە ڕاستی بە تەنگانە سزای ئەو کەسانە دەدات کە ئازارتان دەدەن، ⁷وە پاداشتی ئێوە دەداتەوە، ئێوە کە ئازارتان چێشتووە، هەروەک چۆن پاداشتی ئێمە دەداتەوە، بەو ئاسوودەییە کاتيک یەشوای پەروەردگار لە ئاسمانەوە، بە ئاشکرا لەگەڵ فریشتەکانی بە دەسەڵاتی خۆیەوە دەردەکەوێت، ⁸لە ناوڕاستی ئاگرێکی گەورەدا، بە تەواوی تۆڵە لەو کەسانە دەکاتەوە کە خودا ناناسن و گوێڕایەڵی مزگێنیەکەی پەروەردگارمان یەشوا نابن.⁹ئەوان تووشی سزای لە ناوچوونی هەتاهەتایی دەبن، بە دوور دەبن لە ئامادەیی و شکۆ و دەسەڵاتی پەروەردگاردا، ¹⁰کاتێک لەو ڕۆژەدا دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی لە پیرۆزییەکەیدا شکۆمەند بێت و ببێتە جێی سەرسامی بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕیان هێناوە، وە ئێوە باوەڕتان هێناوە بە شایەتیەکەمان بۆ ئێوە!¹¹هەر لەبەر ئەم هۆکارەش بەردەوام نزاتان بۆ دەکەین، تا خودامان بتانکاتە شایەنی ئەو بانگهێشتە کە بۆی کردوون، بە هێزی خۆی، هەموو ئەو شتانەی کە دڵی خۆش دەکەن لە چاکە و چالاکی باوەڕ، لە ئێوەدا بە دی بێت، ¹²تا ناوی یەشوای پەروەردگارمان لە ئێوەدا شکۆمەند بێت و ئێوەش لە ناو ئەودا شکۆمەند دەبن بە پێی بەخششی خودا و پەروەردگارمان یەشوای مەسیح.

Chapter 2

¹داواتان لێدەکەین برایان دەربارەی گەڕانەوەی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح و کۆبوونەوەمان لەگەڵ ئەو ²مەهێڵن بیرکردنەوەکانتان خێرا تووشی شڵەژان و دڵەڕاوکێتان بکات، هیچ پێشنیار و هەواڵ و پەیامێک نییە کە بە درۆ لەلایەن ئێمەوە، بانگەشەی ئەوە بکات کە ڕۆژی پەروەردگار پێشتر هاتووە.³مەهێڵن کەس بە هیچ شێوەیەک فریوتان بدات! چونکە ئەو ڕۆژە نایەت ئەگەر پێشتر لادان و مرۆڤی سەرپێچیکار، و ڕۆڵەی لە ناوچوو دەرنەکەوێت، ⁴ئەو کەسەی کە دژایەتی هەموو شتێک دەکات کە پێی دەوترێت خودا یان پەرستراو، و خۆبەزلزانانە دوژمنایەتی دەکات. لە پەرستگای خودا شوێنێک بۆ خۆی دەکاتەوە، هەوڵدەدات بیسەلمێنێت کە ئەو خودایە.⁵ئایا لەبیرتان نییە کە زۆرجار کاتێک لەگەڵتان بووم ئەم قسانەم پێتان دەگوت؟ ⁶وە ئێستا دەزانن چی رایگرتووە بۆ ئەوەی ئامادە نەبێت تەنها لەو کاتەدا کە بۆی دیاری کراوە. ⁷سەرپێچیکارەکە ئێستا بە شاراوەیی کار دەکات وەک ئەوەی نهێنی بێت. تا ئەو کاتەی ئەوەی کە دەست بەسەری دەکات و لەو نێوەندە دووری دەخاتەوە.⁸مرۆڤە یاخیبووەکە بە ڕوونی دەردەکەوێت و پاشان یەشوای پەروەردگار بە هەناسەی دەمی و لە گەڕانەوەیدا بە شکۆمەندی دەرکەوتنی لەناوی دەبات. ⁹سەبارەت بە دەرکەوتنی یاخیبووەکە، بە ڕادەی شەیتان توانایی دەبێت بۆ ئەنجامدانی پەرجوو وە هەموو نیشانە سەرسوڕهێنەرە درۆینەکان، ¹⁰تا بە هەموو جۆرە گومڕاییەک لەناوچووەکان ڕابکێشێت بۆ سەرپێچی، چونکە خۆشەویستی ڕاستییەکەیان وەرنەگرتووە تا ڕزگاریان بێت.¹¹لەبەر ئەم هۆکارە، خودا وزەی گومڕاکردنیان بۆ دەنێرێت بۆ ئەوەی باوەڕ بەو شتە بکەن کە فێڵە، ¹²کەواتە بڕیار دەدرێت لە سەر هەموو ئەو کەسانەی کە باوەڕیان بە ڕاستیەکە نەبووە بەڵام بە ناپاکی دڵخۆش بوون.¹³سەبارەت بە ئێمەش، ئەرکی ئێمەیە بەردەوام سوپاسی خودا بکەین لە پێناو ئێوە، ئەو برایانەی پەروەردگار خۆشی دەوێن، چونکە خودا هەر لە سەرەتاوە ئێوەی هەڵبژاردووە بۆ ڕزگاربوون، پیرۆزکردنی گیان و باوەڕتان بە ڕاستی. ¹⁴بۆ ئەم مەبەستە بە مزگێنی ئێمە بانگهێشتی کردوون، بۆ ئەوەی شکۆمەندی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح بەدەست بهێنین. ¹⁵بۆیە برایان، چەسپاو بن ودەست بگرن بەو فێرکاریانەی کە لە ئێمەوە وەرتانگرتووە، جا چ بە قسە یان بە نامەکانمان.¹⁶خودی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، و خودای باوکمان، کە خۆشی ویستووین و بە بەخششی خۆی ئاسوودەیەکی هەتاهەتایی و هیوایەکی باشی پێبەخشیوین، ¹⁷دڵتان هان دەدات و رەگتان دادەکوتێت لە هەموو کردەوە و وتەیەکی چاکدا!

Chapter 3

¹پاشان، ئەی برایان، نزامان بۆ بکەن، تا وشەی پەروەردگار بە خێرایی بڵاوبێتەوە و شکۆمەند بێت وەک چۆن لە ئێوەدا هەیە، ²و خودا لە مرۆڤی خراپەکار ڕزگارمان بکات، چونکە باوەڕ بەشی هەموو کەسێک نییە. ³بەڵام پەروەردگار دڵسۆزە؛ چەسپاوتان دەکات و لە هەموو خراپەیەک دەتانپارێزێت.⁴ئێمە پڕین لە متمانەی پەروەردگار بە ئێوە سەبارەت بە ئەنجامدانی ئەوەی ئيمە پێمان ڕاسپاردوون و ئێوەش کاری پێدەکەن. ⁵خودا دڵەکانتان رێنوێنی بکات بۆ ئاراستەی خۆشەویستی خۆی و خۆڕاگری مەسیح.⁶ئەی برایان، بەناوی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، ڕاتان دەسپێرین، خۆتان جیا بکەنەوە لە هەر برایەک کە ڕەفتاری ئاژاوەگێڕانەی هەیە، لەگەڵ ئەو فێرکردنەدا یەک ناگرێتەوە کە لە ئێمەوە وەرتانگرتووە. ⁷ئێوە خۆتان دەزانن چۆن دەبێت وەک ئێمە بن، چونکە ڕەفتارەکانمان لەناو ئێوەدا ئاژاوەگيڕانە نەبوو، ⁸نانمان لەلای کەس بە خۆڕایی نەخواردووە، بەڵکو شەو و ڕۆژ بە رەنج و ماندوو بوونەوە کارمان دەکرد، بۆ ئەوەی نەبینە بارگرانی لە سەرهیچ کامتان. ⁹ئەمە بەو مانایە نییە کە ئێمە مافمان نییە، بەڵکو زیاتر بۆ ئەوە بوو خۆمان بکەینە نموونە بۆ ئەوەی ئێوەش وەک ئێمە بکەن.¹⁰کاتێک لەگەڵتان بووین بەم بنەمایەمان رامانسپاردن: هەر یەکێک نەیویست کار بکات، با نەخوات! ¹¹بیستوومانە لە نێو ئێوەدا هەندێک کەس ئاژاوەگێڕانە هەڵسوکەوت دەکەن و خۆیان بە هیچ شتێکەوە سەرقاڵ ناکەن بە کاروباری ئەوانی تر نەبێ. ¹²بۆ هاوشێوەیەی ئەمانە ڕایاندەسپێرین، لە پەروەردگار یەشوای مەسیحدا، بژێوی ژیانی خۆیان پەیدا بکەن، بە هێمنی کار بکەن.¹³بەڵام، ئێوە ئەی برایان، لە کاری چاکە سست مەبن. ¹⁴وە ئەگەر کەسێک لەم نامەیەدا گوێڕایەڵی قسەی ئێمە نەبوو، بۆیە جییان بکەنەوە و مامەڵەیان لەگەڵ مەکەن، بۆ ئەوەی شەرمەزار بن. ¹⁵بە دوژمنی خۆتانی مەزانن، بەڵکو وەک برایەک رێنوێنی بکەن.¹⁶پەروەردگاری ئاشتی خۆی هەمیشە و لە هەموو بارودۆخێکدا ئاشتیتان پێ ببەخشێت! پەروەردگار لەگەڵ هەمووتان بێت! ¹⁷ئەمە سڵاوی منە، من پۆڵس، بە دەستنووسی خۆم. ئەمە نیشانەی جیاکەرەوەیە لە هەر نامەیەک کە لە منەوەیە. من بەم شێوەیە دەنووسم. ¹⁸بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح لەگەڵ هەمووتان بێت!

1 Timothy

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، نێردراوی یەشوای مەسیح بەپێی فەرمانی خودای ڕزگارکەرمان و مەسیحی یەشوای هیوامان، ²بۆ تیمۆساوس کوڕی ڕاستەقینەی من لە باوەڕدا. بەخشش و میهرەبانی و ئاشتیتان بۆ بێت لەلایەن خودای باوکمان و پەروەردگارمان مەسیحی یەشوا!³هەروەک چۆن ئامۆژگاریم کردیت کاتێک بەرەو هەرێمی مەکەدۆنیا دەڕۆشتیت، (داوات لێدەکەم) لە شاری ئەفسۆس بمێنیتەوە، بۆ ئەوەی ڕێگری لە هەندێک مامۆستا بکەیت کە فێرکاریەک بڵاودەکەنەوە کە پێچەوانەی فێرکارییە دروستەکەیە، ⁴باوەڕداران ڕابسپێرە کە سەرقاڵ نەبن بە ئەفسانە و ڕەچەڵەک ناسی بێ کۆتا. بەم بابەتانە مشتومڕی بێسوود دەوروژێنن لە ئاستی پلانی خودادا نییە کە بە باوەڕ جێبەجێ دەبێت.⁵سەبارەت بەو مەبەستەی کە ڕامسپاردویت، ئەوە خۆشەویستییەی کە لە دڵێکی پاک و ویژدانێکی باش و باوەڕێکی بێ دووڕوی سەرچاوەی گرتووە. ⁶هەندێک لایانداوە، و سەرقاڵی مشتومڕی بێ بەرهەمن، ⁷دەیانەوێت ببنە مامۆستا لە یاسای تەوراتدا، بەڵام تێناگەن چی دەڵێن و بڕیار لەسەر چی دەدەن! ⁸دەزانین یاسای تەورات خۆی لە خۆیدا باشە، ئەگەر بەپێی تەورات بەکار بهێنرێت.⁹تەورات بۆ ڕاست و دروستان نەهاتووە، بەڵکو بۆ خراپەکاران و یاخیبووان، ناپاک و گوناهبارەکان، و ئەوانەی باوک و دایکیان دەکوژن، و مرۆڤەکان دەکوژن، ¹⁰داوێنپیس و هاوڕەگەزباز، و ڕفێنەر و درۆزن و شایەتحاڵی درۆزن. وە ئەوانەی لەگەڵ هەموو خراپەیەکی تر کە پێچەوانەی فێرکاری ڕاستن ¹¹هاوتای مزگێنی شکۆمەندی خودای پیرۆز، کە بە من سپێردراوە.¹²چەندە سوپاسی مەسیحی یەشوای پەروەردگارمان دەکەم کە دەسەڵاتی پێدام و منی وەک خزمەتکاری خۆی دەستنیشان کرد، چونکە منی بە شایستەی متمانەی خۆی زانی، ¹³هەرچەندە لە ڕابردوودا کوفرم دەکرد، و خەڵکم ئازار دەداو پیاوێکی توند و تیژ بووم! بەڵام بە سۆزەوە مامەڵەم لەگەڵ کرا، چونکە ئەوەی کردم لە نەزانی و بێ باوەڕیم کردم. ¹⁴بەڵام بەخششی پەروەردگارمان بێ ئەندازە بەسەرمدا ڕژاوە، لەگەڵ باوەڕ و خۆشەویستی، بە یەشوای مەسیح.¹⁵ئەم قسەیە چەندە ڕاستە، و شایەنی باوەڕێکی تەواوەتییە: یەشوای مەسیح هاتە جیهان بۆ ڕزگارکردنی گوناهباران، منیش یەکەمینیان بووم! ¹⁶بەڵام لەبەر ئەم هۆکارە بە میهرەبانی مامەڵەم لەگەڵ کرا، بۆ ئەوەی یەشوای مەسیح من بکاتە نموونەی پشوو درێژی خۆی، بۆ هەموو ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە بۆ بەدەستهێنانی ژیانی هەتاهەتایی. ¹⁷بۆ پاشای هەمیشەیی، تاکە خودای نەبینراو و نەمر، ڕێزو شکۆمەندی بۆ ئەوە هەتاهەتایە. ئامین!¹⁸تیمۆساوسی کوڕم ئەو ڕاسپاردانەم، پێسپاردیت بەپێی پێشبینییەکانی پێشوو سەبارەت بە تۆ، ئامانجم ئەوەیە کە تۆ خەباتەکەت لە شەڕی گیانی خۆتدا باشتر بکەیت، ¹⁹دەستگرتن بە باوەڕەوە، بە ویژدانێکی باش، ویژدانێک کە هەندێکیان وازی لێ هێنا، و کەشتیی باوەڕیان تێکشکا. ²⁰لەوانە هیمێنایۆس و ئەسکەندەر، ئەوانم دایە دەستی شەیتان بۆ ئەوەی فێربن و تەمبێ بن کفر نەکەن.

Chapter 2

¹پێش هەموو شتێک داواکارم، با نزا و پاڕانەوە و سوپاسگوزاریتان بۆ هەموو خەڵک بێت، ²لە پێناو پاشاکان و دەسەڵاتداران، تاکو بە ئاشتی و هێمنی و لەخواترسی و ڕێزەوە بژین. ³چونکە ئەم شتە لای خودای ڕزگارکەرمان باشە و جێگەی ڕەزامەندی ئەوە، ⁴ئەو دەیەوێت هەموو مرۆڤەکان، ڕاستی بناسن و ڕزگاریان بێت،⁵چونکە خودا یەکە، و نێوان گیری خودا و مرۆڤیش یەکە، و ئەویش مەسیحی یەشوایە، ⁶کە ژیانی خۆی کردە قوربانی بۆ هەمووان. ئەم شایەتییە لە کاتی خۆیدا درا، ⁷منیش مزگێنیدەر و نێردراوی ئەوم، ڕاستی دەڵێم و درۆ ناکەم، مامۆستای باوەڕ و ڕاستیم بۆ نەتەوەکان.⁸لەبەر ئەوە دەمەوێت، پیاوان لە هەموو شوێنێک نزا بکەن، دەستی پاکیان بەرز بکەنەوە، و هیچ ڕق و گومانێک لەخۆ نەگرن. ⁹هەروەها دەمەوێت، خانمان بە شایستە و جل و بەرگێکی داپۆشراو دەربکەون، و بە حەیا و ڕێزەوە خۆیان بڕازێننەوە، نەک بە زێڕ و مرواری و جل و بەرگی گرانبەها، ¹⁰بەڵکو وەک ئەوەی شایەنی ئەو ژنانەیە کە بە ئاشکرا دان بەوەدا دەنێن کە لە ترسی خودادا دەژین، لە ڕێگەی کردەوەی چاکیانەوە!¹¹پێویستە ژنان بە بێدەنگی و بە گوێڕایەڵی تەواوەوە فێرکاری وەربگرن. ¹²ڕێگە نادەم ژن فێری بکات و دەسەڵاتی بەسەر پیاودا هەبێت. بەڵکو دەبێت لە هێمنیدا بێت.¹³ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە ئادەم سەرەتا دروست بووە، پاشان حەوا: ¹⁴ئەوە ئادەم نەبوو کە فریودرا (بە فریودانی شەیتان)، بەڵکو ژنەکە فریودرا، و کەوتە ناو گوناهەوە. ¹⁵بەڵام بە منداڵ بوون ڕزگاری دەبێت، بە مەرجێک لە باوەڕدا بچەسپێن لە خۆشەویستی و پیرۆزیدا بمێننەوە!

Chapter 3

¹ئەم قسەیە ڕاستە ئەگەر یەکێک ئارەزوی لە چاودێری بێت چاوەڕێیە بۆ کاری چاک. ²بۆیە شوان دەبێت بێ کەموکوڕی بێت، هاوسەرگیری لەگەڵ یەک ژندا کردبێت، و زیرەک و بەڕەوشت و میوان دۆست بێت، و توانای فێرکاری هەبێت؛ ³مەشروب خۆر و توندوتیژ نەبێت؛ بەڵکو نەرم و نیان بێت، خووی بە شەڕ و ناکۆکییەوە نەگرتبێت، و حەزی لە پارە نەبێت،⁴خێزانەکەی بە باشی بەڕێوە ببات، وە منداڵەکانی بە گوێڕایەڵی و ڕێزەوە پەروەردە بکات. ⁵ئەگەر کەسێک ماڵەکەی خۆی بە باشی بەڕێوە نەبات، چۆن گرنگی بە کڵێسای خودا دەدات؟⁶هەروەها نابێت تازە بێت لە باوەڕ، نەک بە لووتبەرزی و خۆبەزلزانین، بکەوێتە ناو هەمان تاوانی شەیتان! ⁷پێویستە شایەتحاڵی باشی هەبێت لەلایەن ئەوانەی دەرەوەی کڵێسا، بۆ ئەوەی نەکەوێتە ناو شەرمەزاری و تەڵەی شەیتان.⁸سەبارەت بەوانەی خزمەتکارن، دەبێت هۆشیار بن، و دوو زمان، و ئالوودەی مەی نەبن، و بەدوای قازانجی خراپدا نەگەڕێن. ⁹بە ویژدانێکی پاک دەست بگرن بە ڕاستیە شاراوەکانی باوەڕەوە. ¹⁰هەروەها دەبێت سەرەتا خزمەتکارەکان تاقی بکرێنەوە، ئەگەر دەرکەوت هیچ سکاڵایەکیان لەسەر نییە، ئینجا دەبێت دەست بە خزمەتکردن بکەن.¹¹بە هەمان شێوە ژنانیش دەبێت هۆشیار بن، بوختانکەر نەبن، و دڵسۆز بن، لە هەموو شتێکدا. ¹²هەروەها پێویستە هەموو خزمەتکارێک مێردی یەک ژن بێت، و منداڵ و خێزانەکەی بە باشی بەڕێوە ببات. ¹³ئەوانەی خزمەتکارن با کارەکانیان بە باشی ئەنجام بدەن، پێگەیەکی باش و بوێرییەکی گەورە بۆ خۆیان بەدەست دەهێنن، بە باوەڕێکی چەسپاو بە یەشوای مەسیح!¹⁴ئەم ڕاسپاردانەتان بۆ دەنووسم، وە هیوادارم بە زووترین کات بێمە لاتان، ¹⁵ئەگەر لە هاتنیشم دواکەوتم فێربە چۆن ڕەفتار بکەیت لە ماڵی خودا، واتە کڵێسای خودای زیندوو، پایە و پاڵپشتی ڕاستی.¹⁶هەمووان دان بەوەدا دەنێن، کە نهێنی خودا پەرستی مەزنە: خودا لە جەستەدا دەرکەوت، ڕاست و دروستی گیانەکە بینرا، فریشتەکان بینیان، لەنێو نەتەوەکان ڕاگەیندار، لە جیهاندا باوەڕی پێکرا، پاشان بە شکۆمەندی بەرزبۆوە.

Chapter 4

¹بەڵام گیانەکە بە ڕوونی ڕایدەگەیەنێت کە مرۆڤەکان لە دوا سەردەمەکاندا لە باوەڕەکەیان هەڵدەگەڕێنەوە، شوێن گیانە گومڕاکان و فێرکارییە شەیتانییەکان دەکەون، ²ئەوەی لە شەپۆلێکی دووڕوویدا کە لەلایەن مامۆستا درۆزنەکانەوە بڵاو کرایەوە کە ویژدانیان بە ئاگر داخکراوە.³هاوسەرگیری قەدەغە دەکەن، وە فەرمان دەدەن ئەو خواردنانە نەخۆن کە خودا بۆ باوەڕدارانی بەدیهێناوە و ئەوانەی ڕاستی دەناسن و بە سوپاسەوە دەیخۆن. ⁴هەموو شتێک کە خودا بەدیهێناوە چاکە، وە هیچ کامیان ڕەت ناکرێتەوە ئەگەر مرۆڤ بە سوپاسەوە بیخوات؛ ⁵چونکە بە وشەی خودا و نزا پیرۆز دەبێت.⁶ئەگەر ئەم شتانە لەبەردەم براکاندا ئاسان بکەیت، ئەوا دەبیتە خزمەتکارێکی باشی یەشوای مەسیح، بە وتەی باوەڕمەندانە و فێرکاری باش کە منیش بە تەواوی شوێنی کەوتم. ⁷سەبارەت بە ئەفسانەی پوچی پیرێژنان، خۆت بە دوور بگرە. بەڵکو لە ڕێگای خودا پەرستیدا خۆت ڕابهێنە. ⁸وەرزشی جەستەیی تا ڕادەیەک سوودی هەیە. بەڵام خوداپەرستی بۆ هەموو شتێک سوودی هەیە، چونکە بەڵێنی ژیانی ئێستا و ژیانی داهاتوو تێدایە.⁹ئەم قسەیە چەندە ڕاستە، وە چەندە شایەنی باوەڕ کردنە! ¹⁰لەبەر ئەم هۆکارە بە پەرۆشەوە کار دەکەین و تووشی ئەشکەنجە بووین، چونکە ئومێدمان بە خودای زیندوو هەیە کە پارێزەری هەموو خەڵکییە، بەتایبەتی باوەڕداران.¹¹بەم شتانە ڕابسپێرە و فێر بکە! ¹²با کەس تەمەنی گەنجیت بە کەم نەزانێت. بەڵکو نمونەیەک بە بۆ باوەڕداران، لە قسەکردن و ڕەفتار و خۆشەویستی و پاکی لە باوەڕدا. ¹³تا ئەوکاتەی دێم، خۆت تەرخان بکە بۆ خوێندنەوەی پەرتوک، و وتاردان، و فێرکردن.¹⁴ئەو بەخششە تایبەتە فەرامۆش مەکە کە لە تۆدایە، کە لە ڕێگەی پێشبینییەوە پێت دراوە و کاتێک پیران دەستیان لەسەر دانایت. ¹⁵خۆت بۆ ئەم بابەتانە تەرخان بکە، وە بەتەواوی سەرقاڵ بە پێیانەوە، بۆ ئەوەی پێشکەوتنەکانت بۆ هەمووان ڕوون بێت. ¹⁶گرنگییەکی زۆر بە خۆت بدە بۆ فێرکردن. ئەگەر لەم کارەدا بەردەوام بیت، خۆت و گوێگرانیشت ڕزگار دەکەیت.

Chapter 5

¹دڵ ڕەقانە سەرزەنشتی پیر مەکە، بەڵکو ئامۆژگاری بکە وەک ئەوەی باوکت بێت. گەنجان وەک ئەوەی برات بێت؛ ²پیرەژنەکان وەک ئەوەی دایکت بن؛ کچە گەنجەکان وەک ئەوەی خوشکت بن، بە هەموو پاکییەکەوە.³ڕێز لەو بێوەژنانە بگرن ئەوانەی هیچ بژێوی ژیانیان نییە. ⁴ئەگەر بێوەژن منداڵ یان نەوەى هەبوو، یەکێک لە ئەرکەکانی یەکەمیان فێربوونە کە ڕێز لە خێزانەکانیان بگرن و مافەکانی دایک و باوکیان بەجێبهێنن. ئەم کارە لە چاوی خودا پەسەند کراوە.⁵بەڵام ئەو بێوەژنەی بەتەنها دەژی و بژێوی ژیانیان نییە، بەتەنها هیوای بەخوا هەیە و شەو و ڕۆژ بەردەوامە لە نزاکردن. ⁶بەڵام ئەوەی، بە چێژی دنیایی دەژیێت، بە زیندوویی مردووە.⁷پێویستە بەمانە ڕایانبسپێریت، بۆ ئەوەی هەمووان بێ گلەیی بن. ⁸ئەگەر کەسێک گرنگی بە نزیکەکەی نەدات بەتایبەت خانەوادەکەی، ئەوا نکۆڵی لە باوەڕ کردووە، وە لە بێباوەڕ خراپترە.⁹ناوی ئەو بێوەژنانە تۆمار بکرێت کە تەمەنیان گەیشتووەتە شەست ساڵ، بەمەرجێک هاوسەرگیریان لەگەڵ یەک پیاودا کردبێت. ¹⁰دەبێت بە چاکەکار بناسرێت، و منداڵی پەروەردە کردبێت، پێشوازی لە کەسانی نامۆ کردبێت، پێی پیرۆزکراونی شۆردبێت، یارمەتی لێقەوماوانی دابێت، هەموو کارێکی باشی ئەنجام دابێت!¹¹بەڵام بێوەژنانی گەنج، تۆمار مەکەن. چونکە کاتێک ئارەزووەکانیان پاڵنەریانە پشت لە مەسیح دەکەن، و هاوسەرگیری دەکەنەوە. ¹²شایستەی تۆڵەسەندنەوە دەبن، چونکە پەیمانی یەکەمیان شکاندووە. ¹³لە هەمان کاتدا خوو دەگرن بە بێکاری و ماڵان گەڕییەوە. بێکاری بۆ ئەوان بەس نییە، بەڵکو خۆیان تەرخان دەکەن بۆ قسە و قسەلۆک و شتگەلێک کە پەیوەندییان پێوەی نییە.¹⁴بۆیە دەمەوێت بێوەژنە گەنجەکان هاوسەرگیری بکەن، و منداڵیان ببێت، و ماڵەکەیان بەڕێوەببەن، و ڕێگە نەدەن ناحەزانیان ڕەخنە لە ڕەفتارەکانیان بگرن. ¹⁵چونکە هەندێکیان بە ڕاستی لایانداوە و شوێن شەیتان کەوتوون. ¹⁶ئەگەر ژنە باوەڕدارێک لەنێو کەسوکاری بێوەژنێک هەبوو با یارمەتی بدات و نەبێتە بار بەسەر کڵێساوە، تاکو کڵێسا یارمەتی ئەو بێوەژنانە بدات کە بەڕاستی هەژارن .¹⁷سەبارەت بەو پیرانەی کە لە ڕابەرایەتیدا باشن، با دوو هێندە ڕێزیان لێبگیرێت، بەتایبەت ئەوانەی هەوڵ دەدەن لە بڵاوکردنەوەی وشەکە و لە فێرکردن. ¹⁸چونکە دەفەرموێت: «لە کاتی گێرەکردن دەمی گا مەگرە»، چوونکە: «کرێکار شایانی کرێی خۆیەتی».¹⁹تۆمەتێک کە ئاراستەی پیرێک دەکرێت پەسەند ناکرێت، ئەگەر دوو یان سێ شایەتحاڵ پشتگیری نەکات. ²⁰ئەگەر سەلمێندرا تۆمەتبار هەڵەیە، لەبەرچاوی هەمووان سەرزەنشتی بکە، بۆ ئەوەی ئەوانی تر بترسن!²¹داواتان لێدەکەم لەبەردەم خودا و مەسیح و فریشتە هەڵبژێردراوەکاندا بەبێ ڕەچاوکردنی کەسەکان، بەپێی ئەم ڕاسپاردانە کاربکەن و هیچ شتێک بە دەمارگیرییەوە مەکەن. ²²بە پەلە دەست لەسەر کەس دامەنێ. بەشداری لە گوناهی کەسانی تردا مەکە. وە خۆت پاک ڕابگرە.²³ئیتر تەنها ئاو مەخۆرەوە. لە ئێستا بە دواوە شەرابیش بخۆ بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی گەدەت و ئەو نەخۆشیەی کە زوو زوو بۆت دەگەڕێتەوە ²⁴کەسانێک هەن پێش دادگاییکردن گوناهەکانیان ڕوونە؛ هەندێک کەس هەن تا دوای دادگاییکردن گوناهەکانیان دەرناکەون. ²⁵بە بەراورد کردن، کارە چاکەکان پێشوەختە ڕوونن؛ ئەو کردەوانەی کە باش نین ناتوانن بە شاراوەیی بمێننەوە.

Chapter 6

¹هەموو ئەوانەی لەژێر نیری کۆیلایەتیدان دەبێت گەورەکانیان بە شایستەی هەموو ڕێزێک بزانن، بۆ ئەوەی کوفر بە ناوی خودا و فێرکردنەکەی نەکرێت. ²ئەوانەی گەورەی باوەڕداریان هەیە با بێڕێزییان پێ نەکەن چونکە برایانن، بەڵکو بە گوێڕایەڵییەوە خزمەتیان بکەن، چونکە ئەوانەی سودمەندن لە خزمەتکردنیان باوەڕدار و خۆشەویستن.³بەڵام ئەگەر کەسێک بە پێچەوانەوە فێرکاری بکات و گوێ بە وتە ڕاستەکان نەدات، وتەکانی یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان و ئەو فێرکردنە نەبێت کە لەگەڵ خودا پەرستیدا دەگونجێت، ⁴ئەوە لەخۆباییەو، و هیچ شتێک نازانێت، بەڵکو حەزی لە مشتومڕ و ناکۆکی زارەکییە، کە ئیرەیی و ململانێ و بوختان و نیازی خراپ لێیەوە سەرهەڵدەدات، ⁵جۆرەها ململانێ لە نێوان کەسانی بیر گەندەڵ، خاڵی لە ڕاستی، کە خودا پەرستی بە بازرگانی دەزانن.⁶بەڵام خودا پەرستی لەگەڵ ڕازیبوون بازرگانییەکی مەزنە. ⁷ئێمە بە دەستی خاڵی هاتینە جیهان، بە دەستی خاڵيش لێی دەردەچین. ⁸مادام خواردن و جلوبەرگمان هەیە، با پێی ڕازی بین.⁹سەبارەت بەو کەسانەی دەیانەوێت دەوڵەمەند بن، دەکەونە نێو تاقیکردنەوە و تەڵەوە و تێوەدەگلێن لە چەندین ئارەزووی گەمژانە و زیانبەخش کە مرۆڤەکان نوقمی وێرانی و لە ناوچوون دەکات. ¹⁰خۆشەویستی پارە ڕەگی هەموو خراپەیەکە؛ وەک چۆن هەندێکیان بەدوایدا دەگەڕان، لە باوەڕ لایاندا، و بە خەم و پەژارەیەکی زۆرەوە خۆیان گیرۆدەکرد.¹¹بەڵام تۆ ئەی پیاوی خودا لەم شتانە ڕابکە، و بەدوای ڕاستودروستی و خودا پەرستی و باوەڕ و خۆشەویستی و ئارامی و نەرم و نیاندا بگەڕێ. ¹²لە شەڕی جوانی باوەڕدا بە باشی تێبکۆشە. دەست بەو ژیانە هەتاهەتاییەوە بگرە، کە بانگکراویت بۆی، و دانپێدانانێکی باشت کردووە (بە باوەڕ) لەبەردەم زۆرێک لە شایەتحاڵەکاندا.¹³ڕاتان دەسپێرم، لەبەردەم خودا کە ژیان بە هەموو شتێک دەبەخشێت، وە یەشوای مەسیح کە لەبەردەم پیلاتۆسی پۆنتی شایەتی دا و دانپێدانانێکی باشی کرد، ¹⁴تا ڕۆژی دەرکەوتنی یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان ڕاسپاردەکە بپارێزە دووربە لە هەموو کەموکوڕی و تاوانێک.¹⁵ئەم دەرکەوتنە خودا لە کاتی خۆیدا دەیکات، ئەو تاکە گەورە و پیرۆزەکەیە، پاشای پاشاکانە و پەروەردگاری پەروەردگارەکانە، ¹⁶ئەوەی تەنهایەو کۆتایی نییە، لە ڕووناکیدا نیشتەجێیە و کەس لێی نزیک نابێتەوە، و نەیبینیوە ناتوانرێت ببینرێت. ڕێز و دەسەڵاتی هەتاهەتایی بۆ ئەوە. ئامین!¹⁷دەوڵەمەندەکانی ئەم سەردەمە ڕابسپێرن کە خۆبەزلزان نەبن، با متمانەیان بە سەروەت و سامانی ناجێگیر نەبێت، بەڵکو بە خودا کە هەموو شتێکمان بە فراوانی پێدەبەخشێت بۆ ئەوەی چێژی لێ وەربگرین، ¹⁸بۆیە چاکە کاربن، دەوڵەمەندبن لە کاری چاکدا، دەستکراوە بن لە بەخشیندا، و هەمیشە ئامادەبە هاوبەشی کاری چاکەی کەسانی تربە. ¹⁹بەم شێوەیە سەرمایە بۆ داهاتووی خۆتان دابین دەکەن، بۆ ئەوەی بتوانن دەست بە ژیانی ڕاستەقینەوە بگرن.²⁰ئەی تیمۆساوس، ئەو متمانەیەی پێت سپێردراوە بیپارێزە. دوور بکەوەرەوە لە قسەی خراپ و پووچ و ئەو دژایەتیانەی کە بە درۆ ناونراوە «زانست». ²¹کاتێک هەندێکیان بانگەشەی ئەم زانستە گوماناوییەیان کرد، لە باوەڕەکە لایاندا. ²²بەخششی خودا لەگەڵتان. بێت!

2 Timothy

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، کە بە خواستی خودا، نێردراوی مەسیحی یەشوایە بۆ بەڵێنی ژیانەکە کە لە مەسیحدایە، ²بۆ تیمۆساوس، کوڕی خۆشەویستم بەخشش و میهرەبانی و ئارامیتان بۆ بێت لەلایەن خودای باوک و پەروەردگارمان مەسیحی یەشوا.³چەند سوپاسی خودا دەکەم، کە بە ویژدانێکی پاکەوە دەیپەرستم وەک چۆن لە باوباپیرانمەوە بۆم ماوەتەوە، شەو و ڕۆژ لە نزاکانمدا یادت دەکەم؛ ⁴کاتێک فرمێسکەکانتم بیر دێتەوە (ئەو کاتەی جیابووینەوە) زۆر تامەزرۆی بینینەوەتم بۆ ئەوەی پڕبم لە خۆشی. ⁵هەروەها باوەڕەکەتم لەبیرە، کە بێ دووڕوویی بوو، ئەو باوەڕەی کە لەناو تۆدایە و یەکەمجار لە داپیرت لویس و دواتر لە ئفنیکی دایکتەوە هات، و دڵنیام کە لە تۆشدا هەیە.⁶لەبەر ئەم هۆکارە بیرت دەهێنمەوە ئەو بەهرەیەی خودا دابگیرسێنە کە لە تۆدایە بە دەست دانانم لەسەرت. ⁷خودا گیانی ترسنۆکیی پێ نەبەخشیوین بەڵکو گیانی هێز و خۆشەویستی و تێگەیشتنی پێبەخشیوین.⁸بۆیە شەرم مەکەن لە شایەتحاڵی پەروەردگارمان، وە شەرم لە من مەکەن کە لە پێناو ئەودا زیندانیم، بەڵکو لە پێناو ڕاگەیاندنی مزگێنییەکە هاوبەش بن لە دژوارییەکانمدا، متمانە بە هێزی خودا بکەن. ⁹ڕزگاری کردووین، و بە بانگەوازێکی پیرۆز بانگی کردووین بۆ لای خۆی، نەک لەسەر بنەمای کارەکانمان، بەڵکو بەپێی خواست و بەخششەکەی کە لە یەشوای مەسیحدا پێش سەرەتای زەمەن پێمانی بەخشی، ¹⁰ئێستا بە دەرکەوتنی ڕزگارکەرمان یەشوای مەسیح ڕاگەیەندراوە، کە مردنی لە ناوبرد و ژیان و نەمری بە مزگێنییەکەی ڕۆشن کردەوە ¹¹ئەو کە منی وەک مزگێنیدەر و نێردراو و مامۆستا دەستنیشان کرد.¹²لەبەر ئەم هۆکارەش ئێستا تووشی ئەم ئازارانە دەبم، بەڵام شەرم ناکەم، چونکە دەزانم باوەڕم بە کێ هەیە، متمانەی تەواوم هەیە کە ئەو توانای ئەوەی هەیە ئەوەی پێی سپاردووم بیپارێزێت تا ئەو ڕۆژە. ¹³ئەو وشە ڕاستانەی کە لە منەوە بیستووتە بیکە نموونەیەک بۆ ئەو باوەڕ و خۆشەویستییەی وەرتگرتووە لە یەشوای مەسیحدا. ¹⁴ئەو متمانە بەخشندەیە بپارێزە کە پێت سپێردراوە، بە گیانی پیرۆز لەناو ئێمەدا نیشتەجێیە.¹⁵ئەمە دەزانیت هاوکارەکانم لە هەرێمی ئاسیا وازیان لێ هێنام، لەوانە فیگەلۆس و هەرمۆگینیس. ¹⁶پەروەردگار بەزەیی بە خێزانی ئۆنیسیفۆرۆسدا بێتەوە، چونکە زۆر جار منی بووژاندۆتەوە و شەرمی لە زیندانی بوونم نەکردووە، ¹⁷کاتێک لە شاری ڕۆما بوو، هەوڵێکی زۆریدا و بەدوامدا گەڕا تا منی دۆزیەوە. ¹⁸پەروەردگار ئەوەی پێ ببەخشێت کە لەو ڕۆژەدا بەزەیی لە پەروەردگار وەربگرێت! ئەو کاتەی لە شاری ئەفەسۆس بووم، ئێوە باش دەزانن زۆرباش خزمەتی کردم.

Chapter 2

¹تۆش کوڕی خۆم، بەهێزبە لەو بەخششەی کە لە یەشوای مەسیحدایە. ²ئەو فێرکاریانەی کە لە منەوە بیستووتە لەبەردەم چەندین شایەتحاڵدا، بیانسپێرە بە کەسانی متمانە پێکراو، کە دەتوانن کەسانی تر فێر بکەن.³بەشداربە لە بەرگەگرتنی ئازارەکان وەک سەربازێکی باش بۆ مەسیحی یەشوا. ⁴هیچ سەربازێک خۆی لەگەڵ کاروباری ژیان تێکەڵ ناکات بۆئەوەی ئەوکەسە ڕازی بکات کە سەربازی بۆ دەکات . ⁵هەروەها زۆرانباز تاجەکە بەدەست ناهێنێت ئەگەر بەپێی یاساکان زۆرانبازی نەکات.⁶بەهەمان شێوە ئەو جوتیارەی زیاتر کار دەکات دەبێت یەکەم کەس بێت کە پشکی خۆی لە بەرهەمەکە وەربگرێت. ⁷بیر لەوە بکەرەوە کە دەیڵێم، چونکە پەروەردگار لە هەموو شتێکدا تێگەیشتنتان پێدەبەخشێت.⁸یەشوای مەسیحت لەبیر بێت کە لە مردن هەستایەوە، ئەو لە ڕەچەڵەکی داڤیدە، وەک لە مزگێنيەکەمدا ڕایدەگەیەنم ⁹لە پێناو مژدەدانی ئەودا لە زیندان دەناڵێنم وەک ئەوەی خراپەکارێک بم. بەڵام وشەی خودا زیندانی ناکرێت. ¹⁰لەبەر ئەم هۆکارە بە خۆڕاگرییەوە بەرگەی هەموو شتێک دەگرم لە پێناو ئەو کەسانەی کە خودا هەڵیبژاردوون، بۆ ئەوەی ئەوانیش ئەو ڕزگارییە بەدەست بهێنن، کە لە یەشوای مەسیحدایە لەگەڵ شکۆمەندی هەتاهەتایی.¹¹ڕاستە ئەو وتەیە: «ئەگەر لەگەڵ ئەودا مردین، لەگەڵ ئەویشدا دەژین؛ ¹²ئەگەر ئازارمان چەشت، لەگەڵ ئەویشدا پاشایەتی دەکەین؛ ئەگەر نکۆڵی لێ بکەین، ئەویش نکۆڵیمان لێ دەکات؛ ¹³ئەگەر واز لە دڵسۆزی خۆمان بهێنین، ئەو بە دڵسۆزی دەمێنێتەوە، چونکە ناتوانێت نکۆڵی لە خۆی بکات!»¹⁴ئەم بابەتانەیان بیر بخەرەوە، وەک شایەتحاڵێک لەبەردەم خودا کە نابێ ناکۆکی زارەکی سەرهەڵبدات، وە هیچ سوودێکی نییە، تەنها بۆ لەناوبردنی گوێگرەکانیان نەبێت. ¹⁵تێبکۆشە و خۆت پێشکەشی خودا بکە وەک براوەیەک لە تاقیکردنەوەکەدا، وەک کرێکارێک کە هیچ هۆکارێک نییە بۆ شەرمکردن، و گەیاندنی ڕاستی وشەکە.¹⁶سەبارەت بە قسەی پوچ و درۆ، لێیان دوور بکەوەرەوە؛ ئەوانەی خۆیان بۆ ئەوە تەرخان دەکەن پێشڕەون بۆ ترسناکترین بێ ڕەوشتی. ¹⁷قسەکانیان وەک خواردن بە چێژە، لە نێو ئەوانەدا هیمینایۆس و فیلێتۆس هەن، ¹⁸ئەوانەی لە ڕاستی لایانداوە؛ ئەوان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە هەستانەوە ڕوویداوە، و باوەڕی هەندێک کەس لەناو دەبەن.¹⁹بەڵام بناغەی خودا جێگیرە، و ئەم مۆرەی لەسەر داناوە: «پەروەردگار ئەوانەی هی خۆین دەیانناسێت»، هەروەها: «هەرکەسێک ناوی پەروەردگار دەهێنێت با لە تاوانکاری جیا بێتەوە!» ²⁰بەڵام، لە ماڵێکی گەورەدا، هەموو کەلوپەلەکان لە زێڕ و زیو نین، بەڵکو هەندێکیان لە دار و گڵ دروست دەکرێن. هەندێکیان بۆ بەکارهێنانی ئاستی بەرزە، هەندێکیشیان بۆ بەکارهێنانی ئاستی نزمە. ²¹کەواتە ئەوەی خۆی لە دووهەمیان جیا بکاتەوە و خۆی پاک بکاتەوە، دەبێتە قاپێک بۆ بەکارهێنانی ئاستی بەرز، پیرۆز دەکرێت، سوود بەخش بۆ خاوەن ماڵ، و ئامادە دەبێت بۆ هەموو کارێکی باش.²²بەڵکو لە ئارەزووەکانی گەنجی هەڵبێن، و بەدوای ڕاستودروستی و باوەڕ و خۆشەویستی و ئاشتیدا بگەڕێن، لەگەڵ ئەوانە هاوبەش بن کە لە دڵێکی پاکەوە بانگی پەروەردگار دەکەن. ²³سەبارەت بە مشتومڕی گەمژانە و پوچ، خۆتان بەدوور بگرن، بزانن کە شەڕ و ئاژاوەی لێ دروست دەبێت.²⁴خزمەتکاری پەروەردگار نابێ شەڕ بکات، بەڵکو دەبێت نەرم و نیان بێت بەرامبەر هەمووان، توانای فێرکردنی هەبێت و بە خۆڕاگرییەوە بەرگەی دژوارییەکان بگرێت، ²⁵نەرم و نیان بێ لەگەڵ ئەوانەی دژایەتی باوەڕ دەکەن ڕێ نیشادەریان بێت، بەو هیوایەی خودا دەرفەتی پاشگەزبوونەوەیان پێبدات، تاکو ڕاستییەکان بە تەواوی بزانن. ²⁶دەگەڕێنەوە بۆ ئەوەی ڕاستە لە تەڵەی شەیتان ڕزگاریان دەبێت، ئەوەی بۆ ئەنجامدانی ویستی خۆی بەندی کردن.

Chapter 3

¹ئەمە بزانن: ڕۆژانی کۆتایی دژوار دەبێت؛ ²چونکە خەڵکی خۆیان خۆشدەوێ، پارە پەرستن، لووتبەرزن، خۆهەڵکێشن، زمان پیسن، گوێڕایەڵی دایک و باوک نابن، سوپاسگوزار نین، گڵاون، ³بێ خۆشەویستین، لێبوردە نین، بوختانکەرن، بەسەرخۆدا زاڵنەبوون، دڕندەن، حەز لە چاکە ناکەن، ⁴ناپاکن، توند ڕەون، خۆدەرخەرن، زیاتر حەزیان لە چێژە نەک خۆشەویستی خودا،⁵بە ڕواڵەت خودا پەرستن، بەڵام نکۆڵی لە هێزەکەی دەکەن، بۆیە دووربکەونەوە لەم کەسانە! ⁶ئەوانە لەو جۆرە کەسانەن کە بە دزییەوە دەچنە ماڵەکان، ژنە لاوازەکان دەخەنە داوی خۆیانەوە کە بارگرانی گوناهەن، و شوێن ئارەزووەکانیان کەوتوون، ⁷هەمیشە گوێ لە فێرکردن دەگرن، بەڵام هەرگیز ناتوانن بە تەواوی بگەنە ناسینی ڕاستییەکە!⁸هەروەک چۆن دوو (جادووگەرەکە) یەنیس و یەمبریس بەرەنگاری موشە بوونەوە، بە هەمان شێوە ئەم دووانە بەرەنگاری ڕاستی دەبنەوە؛ کەسانێک کە بیرکردنەوەیان گەندەڵە، و سەلماندوویانە کە شایستەی باوەڕ نین. ⁹بەڵام زیاتر پێش ناکەون، چونکە گەمژەیی ئەوان بۆ هەمووان دەردەکەوێت، هەروەک چۆن گەمژەیی ئەو دوو پیاوەی باسکران دەرکەوت.¹⁰بەڵام تۆ، پەروەردە، و ڕەفتار، و باوەڕ، و ئامانج، و بەرگەگرتنی دژواری، و خۆشەویستی، و خۆڕاگری، من باش دەزانی. ¹¹هەروەها ئەو چەوسانەوە، و ئازارانەی کە بەسەرمدا هات لە شارەکانی ئەنتاکیە و کۆنیا و لیسترا و شارەکانی تر؛ بەرگەم گرت، و پەروەردگار لە هەموویان ڕزگاری کردم! ¹²بەڕاستی، هەموو ئەوانەی بڕیار دەدەن ژیانێکی خوداپەرستانە لە یوشوای مەسیحدا بژین تووشی چەوساندنەوە دەبن. ¹³سەبارەت بە خەڵکانی خراپەکار و چەواشەکار و فێڵبازەکان، لە خراپەکاریدا پێشەنگن، و ئەوانی تریش گومڕا دەکەن هەروەک خۆیان گومڕا بوون!¹⁴بەڵکو پێویستە لەسەر ئەو شتانەی فێربوویت بە چەسپاوی بمێنیتەوە و بە تەواوی دڵنیا بیت، چونکە دەزانیت لەسەر دەستی کێ فێربوویت. ¹⁵بزانە لە گەنجییەوە نوسراوە پیرۆزەکانت ناسیوە، کە توانای ئەوەیان هەیە دانات بکەن بۆ گەیشتن بەو ڕزگارییەی کە لە ڕێگەی باوەڕبوونە بە یەشوای مەسیح.¹⁶نووسراوەکان هەموو ئەوەی تێیدایە، سرووشی خودایە؛ بەسوودە بۆ فێرکردن و سەرزەنشتکردن و ڕاستەڕێکردن و ڕاهێنانی مرۆڤ لە ڕاستودروستیدا، ¹⁷بۆ ئەوەی خزمەتکاری خودا بە تەواوی ئامادەبێت، بۆ هەموو کارێکی باش.

Chapter 4

¹لەبەردەم خودا و مەسیحدا کە بڕیار لەسەر زیندووان و مردووان دەدات، لەبەر دەرکەوتنی خۆی و شانشینەکەی داوات لێدەکەم، ²بەتەواوی سەرقاڵی ڕاگەیاندنی وشەکە بە، ئامادە بە لە کاتی گونجاو و نەگونجاودا خەڵکی ڕاستەڕێ بکە سەرزەنشت بکە و هانیان بدە و بەوپەڕی پشوودرێژییەوە هەوڵی فێرکردنیان بدە.³.چونکە کاتێک دێت خەڵکی بەرگەی فێرکاری دروست ناگرن، بەڵام بەپێی ئارەزووی خۆیان مامۆستایان بۆ خۆیان کۆدەکەنەوە (ئەو قسانەیان بۆ دەکەن) کە بە گوێیان خۆشە. ⁴گوێیان لە ڕاستی لادەدەن، و ڕوو لە گێلایەتی دەکەن. ⁵بەڵام تۆ، لە هەموو شتێکدا چاو کراوەبە، بەرگەی دژواری بگرە، کاری مزگێنیدان بکە، خزمەتەکەی خۆت تەواو بکە.⁶سەبارەت بە من، ئامادەم لە ئێستاوە وەک خواردنەوەی قوربانی بڕژێم، و کاتی مردنم نزیکە. ⁷من تێکۆشانێکی باش تێکۆشاوم، ئێستاش گەیشتوومەتە کۆتایی پێشبڕکێکە، و باوەڕەکەم پاراستووە. ⁸بەڵام ئێستا چاوەڕێی تاجی ڕاستودروستیم کە بۆم تەرخانکراوە، کە پەروەردگار دادوەری ڕاستودروست لەو ڕۆژەدا پێم دەدات؛ تەنها بە من نادرێت، بەڵکو بە هەموو ئەوانەی کە تامەزرۆی بینینی ئەون.⁹کۆشش بکە خێرا وەرە لام، ¹⁰چونکە دیماس، کە ئەم ژیانەی ئێستای خۆشدەویست، جێی هێشتم و چووە شاری تەسالۆنیکی. سەبارەت بە كريسكيس، ئەو چووە هەرێمی گەلاتیە، و تیتۆس بۆ دەلماتیا¹¹تەنها لوقا بە تەنیا لەگەڵمدا ماوەتەوە. بڕۆ لای مارکۆس و لەگەڵ خۆتدا بیهێنە، چونکە لە خزمەتکردندا سوودی بۆ من دەبێت. ¹²سەبارەت بە تیخیکۆس، من ناردم بۆ شاری ئەفەسۆس. ¹³کاتێک هاتیت، ئەو کەوایە لەگەڵ خۆت بهێنە کە لە ترۆئاس لەلای کارپۆس بەجێم هێشت، تۆمارەکانیش بهێنە، بە تایبەت دەستنووسەکان.¹⁴ئەسکەندەری مسگەر زۆر خراپەکاری کردووە، پەروەردگار بە پێی کارەکانی سزای دەدات. ¹⁵ئاگاداری ئەو بن، چونکە بە توندی بەرەنگاری قسەکانی ئێمە بۆتەوە. ¹⁶کاتێک بۆ یەکەمجار لە دادگاییەکەمدا بەرگریم لەخۆم کرد، کەس پشتی نەگرتم، بەڵکو هەمووان وازی لێهێنام، خودا لەسەر ئەمە لێپرسینەوەیان لەگەڵ نەکات!¹⁷بەڵام پەروەردگار لە تەنیشتم وەستا و هێزی پێدام، بۆ ئەوەی مژدە لە ڕێگەی منەوە ڕابگەیەنرێت، تا هەموو نەتەوەکان بیبیستن؛ کە لە دەمی شێر دەرباز بووم. ¹⁸پەروەردگار لە هەموو کارێکی خراپ ڕزگارم دەکات و دەمپارێزێت بۆ شانشینە ئاسمانییەکەی. شکۆمەندی بۆ ئەوە هەتاهەتایە، ئامین!¹⁹سڵاو لە پریسکیلا و ئەکیلا، و خێزانی ئۆنیسیفۆرۆس بکە. ²⁰ئەراستۆس لە کۆرنسۆس مایەوە. بەڵام تروفیمۆسم، لە میلیتۆس بە نەخۆشی بەجێهێشت. ²¹کۆشش بکە پێش هاتنی زستان بێی بۆ لام. یۆپولۆس و پودیس و لینوس و کلۆدیا و هەموو خوشک و براکان سڵاوتان لێدەکەن. ²²پەروەردگار لەگەڵ گیانت بێت، با بەخششت لەگەڵ بێت!

Titus

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، بەندەی خودا و نێردراوی یەشوای مەسیح لە پێناوی باوەڕی ئەوانەی خودا هەڵیبژاردوون، و ئەو ڕاستییەیان ناسی کە هاوتایە لەگەڵ خوداپەرەستی، ²واتا هیوای ژیانی هەتاهەتایی، ئەوخودایەی بەڵێنیی داوە بە وەفایە، لە ئەزلەوە بەر لە سەردەمان، ³پاشان وشەکەی لە کاتی دیاریکراودا ڕوون کردەوە: لەگەڵ ئەو مزگێنیەی بەمنی ڕاسپاردوە بەفەرمانی خودای ڕزگارکەرمان.⁴بۆ تیتۆس، کوڕە ڕاستەقینەکەم لەو باوەڕەی کە هاوبەشین. بەخشش و ئارامیتان بۆ بێت لەلایەن خودای باوک، و مەسیحی یەشوای ڕزگارکەرمانەوە! ⁵لە دوورگەی کریت بەجێم هێشتی بۆ ئەوەی ئەو کارانەی کە ماونەتەوە تەواویان بکەیت ڕێکیان بخەیەت و لە هەموو شارێکدا پیران دابنێیت، وەک ئەوەی فەرمانم پێکردوی؛⁶بە مەرجێک یەکێک بێت بێ تاوانبێت لە هەموو تۆمەتێک، یەک ژنی هەبێت، و منداڵەکانی باوەڕداربن و تاوانبار نەبن بە سەرپێچی و بەدرەوشتی . ⁷ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە شوان دەبێت بێتاوان بێت لە هەموو تۆمەتێک چونکە بریکاری خودایە، سەرسام نەبێت بەخۆی و ئاکاری خراپی نەبێت، ئالودەی مەی نەبێت، توندوتیژ نەبێت، بەدوای دەسکەوتی ناڕەوادا نەگەڕێت؛⁸بەڵکو میوان دۆست بێت، و حەزی لە چاکەو، هۆشیارو، ڕاستگۆو، راستودروست، لە خواترس و بەسەر خۆیدا زاڵبێت، ⁹پابەندی وشە راستەکە بێت کە گونجاوە بۆ فێرکردن، بۆ ئەوەی بتوانێت هانی باوەڕداران بدات بە فێرکارییەکی دروست و ڕوبەڕووی نەیارانیش ببێتەوە.¹⁰چونکە زۆرن مامۆستای درۆزن و یاخی و فریودەری هزری خەڵک بەتایبەتی خەتەنەکراوان. ¹¹ئەم خەڵکە دەبێ دەمیان دابخرێت: بەکۆمەڵ ماڵەکان تێک دەدەن، فێرکردنی نادروستیان فێردەکەن، لە پێناو دەستکەوتی ناڕەوا،¹²یەکێک لەوان، کە پێغەمبەرێکی تایبەتە بە خۆیان هەبوو گوتی: «خەڵکی کریت هەمیشە درۆزن و دڕندەی توندوتیژن، سکەڕۆ و تەمبەڵن». ¹³ئەو شایەتیەش ڕاستە. بۆیە بە توندی سەرزەنشتیان بکەن، تاکو لە باوەڕدا تەندروست بن.¹⁴سەرنج و هزرتان مەخەنە سەر ئەفسانەی یەهودیەکان و ڕاسپاردەی ئەو خەڵکانەی کە هەڵگەڕاونەتەوە و لە ڕاستی دوور کەوتونەتەوە.¹⁵لای پاکەکان، هەموو شتێک پاکە. بەڵام لای پیس و بێباوەڕان، هیچ شتێک پاک نییە، بەڵکو مێشک و ویژدانیان پیس بووە. ¹⁶شایەتی دەدەن دان بەوەدا دەنێن کە خودا دەناسن، بەڵام بە کارەکانیان نکۆڵی لێ دەکەن، چونکە بێزراون و گوێڕایەڵ نین، ڕوون بووەتەوە شایەنی هیچ کارێکی چاکەنیین.

Chapter 2

¹بەڵام تۆ، دەبێت فێرکردنی دروست پێشکەش بکەی: ²پیرەکان پێویستە سادە و سەنگین، پەیوەست بن بە دروستی باوەڕ و خۆشەویستی و ئارامگری.³بە هەمان شێوە پیرێژنان دەبێ ڕەفتاریان لەگەڵ پیرۆزیدا بگونجێت، نەک بوختانچی یان ئالوودەی مەی بن، بەڵکو خەڵکی فێری چاکە بکەن، ⁴ژنە گەنجەکانیش رابهێنن بۆ ئەوەی خۆشەویست بن لەگەڵ مێردو منداڵەکانیان، ⁵هۆشیار بن، پاک و خاوێن بن، بە باشی ئاگاداری ماڵەکانیان بن و گوێڕایەڵی مێردەکانیان بن، بۆ ئەوەی کەس وشەی ناشرین لەسەر قسەی خودا نەکات.⁶بەهەمان شێوە ئامۆژگاری گەنجەکان بکە کە هۆشیار بن، ⁷لە هەموو شتێک خۆت بکە بە نمونە بۆ کارە چاکەکان، لە فێرکردنەکەتدا پاکی و سەنگینیت پیشان بدە ⁸بە وشەی ڕاستی کە ناتوانرێت ڕەخنەی لێ بگیرێت، تا ئەوەی بەرەنگارت دەبێتەوە شەرم بکات کاتێک شتێکی خراپ نادۆزێتەوە لەسەرمان بیڵێ.⁹خزمەتکارەکان فێربکە گوێڕایەلی گەورەکانیان بن، لە هەموو شتێکدا دڵیان ڕازیبکەن؛ کەلەڕەق نەبن؛ ¹⁰دزی مەکەن، بەڵکو دڵسۆزییەکی تەواو و باش پیشان بدەن، بۆ ئەوەی لە هەموو شتێکدا رازاوە بن بە فێرکاری خودای ڕزگارکەرمان.¹¹بەخششی خودا کە ڕزگاری بۆ هەموو خەڵک دەهێنێت، دەرکەوت. ¹²ئەوە فێرمان دەکات پەیوەندیمان لەگەڵ بەدڕەوشتی و ئارەزووە دونیاییەکان بپچڕێنین، و لە سەردەمی ئێستادا بە ژیانێکی ژیرمەندانە و ڕاستودروستی و لە خوداترسی بژین، ¹³لە هەمان کاتدا چاوەڕێی هاتنەدی هیوا خۆشەکەمانین، پاشان دەرکەوتنی ئاشکرای شکۆمەندی خودای ڕزگارکەر و مەزنمان یەشوای مەسیح،¹⁴خۆی لە پێناو ئێمەدا بەخت کرد تا لە هەموو ناڕەواییەک ڕزگارمان بکات و پاکمان بکاتەوە بۆ خۆی وەک گەلێکی تایبەت کە بە پەرۆشەوە هەوڵ دەدەن بۆ ئەنجامدانی کارە چاکەکان.¹⁵بە هەموو دەسەڵاتێکەوە ئامۆژگاری بکە و فێربکە و سەرزەنشت بکە ڕێگە بە هیچ یەکێک مەدە بەکەمت بزانێت!

Chapter 3

¹بەبیر باوەڕداران بهێنەوە کە گوێڕایەڵی فەرمانڕەوا و دەسەڵاتداران بن، گوێڕایەڵی یاسا بن، ئامادەبن بۆ هەموو کارێکی باش، ²قسەی خراپ بە کەس نەڵێن، دژایەتی نەکەن، بەڵکو میهرەبان بن و بە نەرم و نیانی تەواو مامەڵە لەگەڵ هەموواندا بکەن.³چونکە ئێمەش لە ڕابردوودا نەزان بوینو گوێڕایەڵ نەبوین و لە خراپە و تاریکیدا بووین، کۆیلە بووین خزمەتی هەوەس و چێژە جۆراوجۆرەکانمان دەکرد، لە خراپەکاری و ئیرەییدا دەژیاین، خۆشەویست نەبوین و ڕقمان لە یەکتربوو.⁴بەڵام کاتێک میهرەبانی خودای ڕزگارکەرمان، و خۆشەویستییەکەی بۆ مرۆڤەکان دەرکەوت، ⁵ڕزگاری کردین، نەک لەسەر بناغەی کارە ڕاستودروستەکان کە کردوومانە، بەڵکو بەهۆی بەزەییەکەیەوە، بەتەواوی شۆردراینەوە تا ببینە دروستکراوێکی نوێ بە گیانە پیرۆزەکە،⁶ئەوەی بەدەوڵەمەندی بەسەرمانیداڕژاند بە یەشوای مەسیحی ڕزگارکەرمان. ⁷کە کاتێک بە بەخششی ئەو بێتاوان دەبین، دەبینە میراتگر، بەگوێرەی هیوامان بە ژیانی هەتاهەتایی.⁸ئەم وتەیە ڕاستە! وە دەمەوێت ئەم بابەتانە بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە یەکلایی بکرێتەوە، تاکو ئەوانەی باوەڕیان بە خودا هەیه وریا بن لە هەوڵدان بۆ ئەنجامدانی کارە چاکەکان. ئەم شتانە باشن و بەسودە بۆ خەڵکی.⁹دەربارەی بابەتی گەمژانە، وەک ڕەچەڵەک، و دوژمنایەتی، و دووبەرەکی لەسەر تەوڕات، خۆتان بەدوور بگرن، چونکە بێ سودە و پوچە. ¹⁰ئەوەی گومڕایی بڵاو دەکاتەوە، پەیوەندیی لەگەڵدا بپچڕێنە دوای ئەوەی بۆ جاری یەکەم و دووەم ئاگادارت کردەوە، ¹¹دەزانن ئەوانە لادەرن و لە گوناهەدا دەمێننەوە وخۆیان بڕیار لەسەر خۆیان دەدەن!¹²هەر کە ئارتیماس یان تیخیکۆسم بۆ ناردی، هەوڵبدە بێیتە لام بۆ شاری نیکۆپۆلیس، چونکە بڕیارم داوە زستان لەوێ بەسەر بەرم. ¹³هەوڵێک بدە بۆ ئەوەی یارمەتی زیناسی پارێزەر و ئەپۆلۆس بدەیت بۆ ئازادبوونیان، پاشان دڵنیا بیت لەوەی هەموو پێداویستیان دابین کراوە.¹⁴خێزانەکانمان فێری کاری چاکە بن بۆ دابینکردنی پێداویستیەکانیان، بۆ ئەوەی بێ بەرهەم نەبن.¹⁵هەموو ئەوانەی لەگەڵمن سڵاوتان لێدەکەن. سڵاو لە هەموو خۆشەویستان بکە لە باوەڕدا. بەخشش لەگەڵ هەمووتان بێت!

Philemon

Chapter 1

¹لە پۆڵسەوە، کە لە پێناو یەشوای مەسیحدا بەندکراوە، وە لە تیمۆساوسی برامانەوە، بۆ فلیمۆنی خۆشەویست و هاوبەشمان لە کارکردن، ²بۆ خوشکە ئەپفییە، و ئەرخیپۆس کە هاوڕێمانە لە سەربازیدا، بۆ ئەو کڵێسایەی کە لە ماڵەکەتدایە. ³با ئاشتی و بەخشش لە خودای باوکمان و پەروەردگارمان یەشوای مەسیح بۆئێوە بێت!⁴هەمیشە سوپاسی خودای خۆم دەکەم، کە بەردەوام لە نزاکانمدا یادت دەکەمەوە، ⁵چونکە خۆشەویستی و دڵسۆزی تۆم بیستووە بۆ یەشوای پەروەردگار، و هەروەها بۆ هەموو پیرۆزکراوان، ⁶داواکارین کە بەشداریکردنتان لە باوەڕدا لەگەڵ ئێمە کاریگەر بێت، بۆ ئەوەی بە تەواوی درک بە هەموو چاکەکارییەکانی ناو ئێمە بکەن لە پێناو مەسیحدا. ⁷ئەی برا، بۆمن شادیەکی زۆربوو وە هاندرام، و بەهۆی باشی تۆوە سۆزی پیرۆزکراوان ژیایەوە!⁸بۆیە، هەرچەندە من مافی تەواوم هەیە لە مەسیحدا فەرمانت پێبدەم ئەوەی پێویستە بیکەیت، ⁹بەڵام، لەبەر ڕێزی خۆشەویستی، هەڵمبژارد داواکارییەک پێشکەشی تۆ بکەم، منی پۆڵسی پیر و ئێستا بەندکراو لە پێناو یەشوای مەسیح.¹⁰منی کۆت و بەندکراو لێت دەپاڕێمەوە لەپێناو منداڵەکەم ئۆنسیمۆسی کوڕم، کاتێ کە لە زیندان بووم لە دایک بووە، ¹¹ئەوەی پێشتر بۆ تۆ بێ کەڵک بوو، بەڵام ئێستا کەڵکی بۆ من و بۆ تۆش هەیە. ¹²ئەو بۆلات دەنێرمەوە، وەک ئەوەی پارچەیەک لە جگەرم بێت! ¹³پێمخۆش بوو لەلای خۆم بیهێڵمەوە، تاکو لە جیاتی تۆ خزمەتم بکات، لە کۆت وبەندی مزگێنیەکەدا.¹⁴بەڵام نەمویست بێ ڕەزامەندی، تۆهیچ کارێک بکەم، تاکو ئەو چاکەیەت بەرەزامەندی بێت نەک بە ناچاری. ¹⁵لەوانەیە لەبەر ئەمە بووبێت بۆ ماوەیەکی کورت لێت دوورکەوتەوە: تاکو بۆ هەتاهەتایە ببێتەوە هی خۆت، ¹⁶ئیتر کۆیلە نییە، بەڵکو چاکترە لە کۆیلە، برایەکی خۆشەویستە، بە تایبەتی بۆ من، ئاخۆ چەندە زیاتر دەبێت بۆ تۆ، چ لەجەستە و چ لە پەروەردگاردا؟¹⁷ئەگەر من بە هاوبەشی خۆت دەزانی، وەک ئەوەی من بم وەریبگرە. ¹⁸ئەگەر بە هەر شێوەیەک ستەمی لێکردوویت، یان بە شتێک قەرزاری تۆیە، کەواتە ئەوە بە قەرزێک بزانە لە سەر من. ¹⁹ئەوەتا من پۆڵس بە دەست نووسی خۆم ئەمەم نووسیوە: من ئەتدەمەوە. نامەوێ بیرت بهێنمەوە کە تۆ خۆت قەرزداری منی. ²⁰بەڵێ، ئەی برا، داوات لێدەکەم بەم بەخششە لە پەروەردگاردا، سوودمەندم بکەیت: سۆزەکانم لە مەسیحدا بژیێنەوە²¹بەو پێیەی متمانەم بە گوێڕایەڵی تۆ هەبوو، بۆیە ئەم نامەیەم بۆت نووسی، دەمزانی تۆش لەمە زیاتر دەکەیت کە من داوای دەکەم. ²²جگە لەمەش شوێنێکم بۆ ئامادە بکە تا لەگەڵتان بمێنمەوە، چونکە هیوادارم بە ئێوە شاد ببمەوە وەک وەڵامێک بۆ نزاکانتان.²³ئیپافراس، هاوزیندانم لە یەشوای مەسیحدا، سڵاوت لێدەکات. ²⁴هەروەها مارکۆس، و ئەریستارخۆس، و دیماس، و لۆکاس، کە هاوڕێمن لەکارکردن. ²⁵با بەخششی یەشوای مەسیحی پەروەردگار لەگەڵ گیانتان بێت!

Hebrews

Chapter 1

¹لە سەردەمی ڕابردوودا خودا لە ڕێگەی پێغەمبەرانەوە قسەی لەگەڵ باوکانمان دەکرد کە ئەوانیش بە شێوەی جۆراوجۆر (ڕاگەیاندنەکانیان دەگەیاند). ²بەڵام ئێستا، لەم سەردەمانەی دواییدا، بەڕۆڵەکەی قسەی لەگەڵ کردین، ئەوەی بووە میراتگری هەموو شتێک، بە ئەو هەموو گەردوون بەدیهاتووە! ³ئەو درەوشاوەی شکۆمەندی خودا و وێنەی کرۆکەیەتی. بەتوانای وشەکەی هەموو شتێک لە گەردووندا دەپارێزێت. دوای ئەوەی لە گوناهەکانمان پاکی کردینەوە، لە بەرزایەکاندا دانیشت لە ڕاستەی مەزنایەتی خوداییدا.⁴بەم شێوەیە پێگەی مەزنتر بوو لە فریشتەکان، ئەو ناوەی بۆ ماوەتەوە لە سەروو ناوی هەموو فریشتەکانە! ⁵ئیتر چی جارێک خودا بە کام یەک لە فریشتەکانی فەرمووە: «تۆ ڕۆڵەی منی، ئەمڕۆ باوکی تۆم!» یان فەرموویەتی: «من دەبمە باوکی، ئەویش دەبێتە ڕۆڵەم؟»⁶کاتێک ڕۆڵە نۆبەرەکە دەگەڕێنێتەوە بۆ جیهان، دەفەرمووێت: با هەموو فریشتەکانی خودا کڕنۆشی بۆ ببەن! ⁷لەبارەی فریشتەکانیش دەڵێت: «فریشتەکانی کردە با، خزمەتکارەکانیشی کردە بڵێسەی ئاگر!»⁸بەڵام ڕوو لە ڕۆڵەکە دەکات و دەفەرموێت: «ئەی خودایە، تەختەکەت بۆ هەتاهەتایە، چەسپاوە و گۆچانی بڕیارەکانت دادپەروەر و ڕاستە. ⁹تۆ ڕاستودروستیت خۆشویست و ڕقت لە خراپە بوو. بۆیە پەروەردگاری خودات تۆی بە پاشا دەستنیشان کرد، زیاتر لە هاوەڵەکانت زەیتی شادی بەسەرتدا ڕژاندووە!»¹⁰وەک دەفەرمووێت: « تۆ ئەی پەروەردگار، لە سەرەتاوە بناغەی زەویت دانا. وە ئاسمانەکان کاری دەستتن. ¹¹ئەوان لەناو دەچن، تۆ دەمێنیتەوە. هەموویان وەک جل و بەرگ کۆن دەبن، ¹²وەک کەوا دەیپێچیتەوە، پاشان دەیانگۆڕیت. بەڵام تۆ هەتاهەتایە دەمێنیت، و ساڵانت کۆتاییان نایەت!»¹³ئایا خوداتا ئێستا بە هیچ کام لە فریشتەکانی وتووە وەک ئەوەی بە ڕۆڵەکەی فەرمووە: «لە ڕاستەم دانیشە تا دوژمنەکانت بکەمە تەختەپێت؟» ¹⁴نەخێر! فریشتەکان هیچ نین جگە لە گیانێکی خزمەتکار نێردراون بۆ خزمەتکردنی ئەوانەی ڕزگاری بە میرات دەگرن.

Chapter 2

¹بۆیە دەبێت بە وردی گرنگی بەو وشانە بدەین کە بیستوومانە، وریا بین لەوەی لێیان لا نەدەین.²چونکە دەزانین کە هەر قسەیەک کە فریشتەکان دەیگەیەنن، ڕوونە و چەسپاوە، هەموو سەرپێچیکارێک سزایەکی دادپەروەرانەی وەرگرتووە. ³چۆن ڕزگارمان دەبێت ئەگەر ئەم ڕزگاربوونە مەزنە پشتگوێ بخەین؟ چونکە (یەشوای) پەروەردگار خۆی سەرەتا ڕایگەیاندوە، پاشان لەلایەن ئەوانەی ڕاستەوخۆ بیستوویانە بۆمان دەسەلمێندرێ. ⁴خوداش بە نیشانەی سەرسوڕهێنەر و پەرجووی جۆراوجۆر، پشتگیری شایەتحاڵی ئەوانی دەکرد، بە بەهرەکانی گیانە پیرۆزەکە بەگوێرەی خواستی خۆی کە دابەشی کردبوو!⁵پاشان «ئەو جیهانەی کە دێت» کە زۆر باسی دەکەین، ملکەچی فریشتەکانی نەکردووە. ⁶تەنانەت یەکێک لە شوێنێکی پەرتوکەکەدا شایەتیدا گوتی: «مرۆڤ چییە تا گرنگی پێ بدەیت؟ یان ڕۆڵەی مرۆڤ، کە بەم ڕێزەوە ڕێزی لێ بگرن؟⁷بۆ ماوەیەک لە فریشتەکان نزمتری کرد، پاشان تاجی شکۆمەندی، و ڕێزت لەسەر دانا و دەسەڵاتت بەسەر هەموو ئەو شتانەدا پێدا کە دەستەکانت دروستیان کردووە. ⁸هەموو شتێکت خستە ژێر پێی!» مادام خودا هەموو شتێکی بۆملکەچ کردووە، هیچ شتێکی نەهێشتووە کە ملکەچی ئەو نەبێت. بەڵام ئێستا هەموو شتێک لە ژێر دەسەڵاتی ئەودا نابینین.⁹بەڵام ئێستا دەبینین یەشوا تاجی شکۆمەندی و ڕێزی لەسەرە، لەبەر مردنە دڵرەقانەکەی. ئەمەش دوای ئەوە بوو کە بۆ ماوەیەک لە فریشتەکان نزمتر بووەوە، بۆ ئەوەی بە بەخششی خودا مردن بچێژێت لەجیاتی هەر یەکێکمان. ¹⁰خودا مەبەستی بوو، کە هەموو شتێک لە پێناو ئەو بە ئەو بوونیان هەبێت، ڕۆڵەی زۆر بهێنێت بۆ شکۆمەندیەکەی وا لە ڕابەرەکەیان دەوەشایەوە ڕزگاریان بکات لەڕێگای ئازاراکانی.¹¹چونکە مەسیح ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە پیرۆزیان دەکات و ئەوانیش خۆیان پیرۆز دەکەن، یەک باوکیان هەیە. لەبەر ئەم هۆیەشە مەسیح شەرم ناکات ئەوانەی باوەڕیان پێی هەیە بە برای خۆی ناویان ببات. ¹²وە دەڵێت: «ناوی تۆ بۆ براکانم ڕادەگەیەنم. وە لە نێو هەموواندا ستایشت دەکەم!»¹³هەروەها دەفەرموێت: «پشت بە ئەو دەبەستم!» وە هەروەها: «ئەوەتا من لەگەڵ ئەو ڕۆڵانەم کە خودا پێی بەخشیووم!» ¹⁴کەواتە لەگەڵ ئەوەی کە ئەم ڕۆڵانە لە جەستەدا لە گۆشت و خوێندا هاوبەشن، مەسیحیش لە گۆشت و خوێن هاوبەشبوو بەوەی لەشی مرۆڤانەی وەرگرت. بەم شێوەیە توانی بمرێت، و ئەوەی دەسەڵاتی مردنی هەبوو، واتە شەیتان لەناو ببات، ¹⁵ئەوانەش ئازاد بکات کە بە درێژایی تەمەنیان لە مردن دەترسان و ببوونە کۆیلەی.¹⁶بەڵێ مەبەستی ڕزگارکردنی فریشتەکان نەبوو، بەڵکو نەوەکانی ئەڤراهام. ¹⁷بۆیە دەبوو لە هەموو ڕوویەکەوە لە براکانی بچێت، بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆک کاهینێکی بەبەزەیی و دڵسۆز، لە کارەکانی لەپێناوی خەڵک لەبەردەم خودادا، و ببێتە قوربانی بۆ گوناهەکانیان. ¹⁸بەو پێیەی خۆی، ئازاری چەشتوە تاقی کراوەتەوە، توانایی یارمەتیدانی ئەوانەی هەیە کە ئامادەی تاقی کردنەوەن.

Chapter 3

¹کەواتە ئەی برا پیرۆزەکان کە بەشداریتان لە بانگهێشتی ئاسمانیدا کردووە، لە یەشوا قوڵ ببنەوە: نێردراو و سەرۆک کاهینی ئەو باوەڕەیە کە پابەندین پێیەوە. ²ئەو دڵسۆز بوو بۆ خودا لەو ئەرکەی کە بۆی دیاری کردووە، هەروەک چۆن موشە دڵسۆز بووە لە جێبەجێ کردنی خزمەتەکەی لە ماڵی خودادا. ³بەڵام ئەو شایەنی شکۆمەندییەکی مەزنترە لە شکۆمەندی موشە، وەک چۆن یەکێک ماڵێک دروست دەکات، ڕێزو و ستایشی زیاتر وەردەگرێت لەو ماڵەی کە دروستی کردووە! ⁴بێگومان هەموو ماڵێک دەبێت دروستکەرێکی هەبێت و خودا خۆی دروستکەری هەموو شتێکە.⁵موشە لە هەموو ماڵی خودادا دڵسۆز بوو، وەک خزمەتکار. شایەت بوو لەسەر ئەوەی خودا دواتر ڕایگەیاند. ⁶بەڵام مەسیح، دڵسۆزە وەک ڕۆڵە کە سەرپەرشتی ماڵەکەی دەکات. ئەم ماڵە ئێمەی باوەڕدارین، بۆیە با دەست بەو متمانە و شانازی هیوایەمانەوە بگرین تاکۆتایی.⁷لەبەر ئەوە گیانە پیرۆزەکە ئاگادارمان دەکاتەوە دەفەرموێت: «ئەمڕۆ ئەگەر گوێتان لە دەنگی بوو، ⁸دڵتان ڕەق مەکەن، وەک ئەوەی لە کۆندا ڕوویدا، کە باوکانتان تووڕەیی منیان وروژاند، لە تاقیکردنەوەکە لە بیابان.⁹لەوێ تاقییان کردمەوە ئەزمونیان کردم، چل ساڵ کارەکانمیان بینی. ¹⁰بۆیە توڕەیی من لەسەر ئەو نەوەیە جۆشا و فەرمووم: دڵیان هەمیشە گومڕایان دەکات و ڕێگای منیان نەزانیوە هەرگیز! ¹¹لەبەرئەمە، لە تووڕەیمدا، سوێندم خوارد و فەرمووم: ناچنە ناو شوێنی پشووەکەمەوە!»¹²ئێوەی برایان دەبێ وریا بن، نەک دڵی هەریەکێکتان بێباوەڕو خراپ بێت، لەخودای زیندوو هەڵگەڕێتەوە. ¹³بەڵکو هەموو ڕۆژێک یەکتری هانبدەن، ئەوەندەی پێی دەگوترێت: «ئەمڕۆ». ئەمەش بۆ ئەوەیە کە گوناهه لە ڕێگەی فێڵەکەیەوە دڵی هیچ کام لە ئێوە ڕەق نەکات.¹⁴ئەگەر بەردەوام دەست بەو متمانەیەوە بگرین کە لە سەرەتاوە دەستمان پێکردوە، و تا کۆتایی بە چەسپاوی بیهێڵینەوە، ئەوا هاوبەشی مەسیح دەبین. ¹⁵ئێستاش ئاگاداریەکە ئاراستەی ئێمە کراوە:«ئەمڕۆ ئەگەر گوێتان لە دەنگی بوو، دڵتان ڕەق مەکەن، وەک چۆن لە کۆندا ڕوویدا تووڕەیی منیان وروژاند!»¹⁶ئەوانە کێبون گوێیان لە بانگهێشتی خودا بوو و ڕەتیان کردەوە تووڕەیی خودایان وروژاند؟ ئەو گەلە بوون بە ڕابەرایەتی موشە میسریان بەجێهێشت! ¹⁷بۆ ماوەی چل ساڵ تووڕەیی خودا لەسەر کێ وروژێندرا؟ لەسەر ئەوانەی گوناهیان کرد، لاشەیان بە پەرش و بڵاوی لە بیاباندا کەوت! ¹⁸خودا سوێندی بە کێ خوارد کە ناچنە شوێنی پشووەکەی؟ ئەوانەی لە فەرمانەکەی یاخی بوون! ¹⁹بەم شێوەیە، دەبینین بێباوەڕیان ڕێگری لێکردن بچنە شوێنی پشوودانی.

Chapter 4

¹تا ئێستا بەڵێنی چوونە ژوورەوە بۆ پشوودانی خودایی ماوە، با بترسین: لەوانەیە دەرکەوتبێت کە هەندێکتان شکست بێنن لە چوونە ژوورەوە. ²چونکە موژدەی بەڵێنەکە بە ئێمەش گەیشتووە، هەروەک چۆن بەو گەلە گەیشت. بەڵام موژدە بەهیچ شێوەیەک سوودی نەبوو بۆ ئەوانەی بیستیان، چونکە ئەوانە پێشتر ڕەتیان کردەوە باوەڕی پێیبهێن.³ئێمە کە باوەڕمان بەم موژدەیە هێنا، دەچینە ناو پشوودانی خودایی. لەبارەی ئەوانەی باوەڕیان نەدەکرد فەرمووی: « بەم شێوەیە، لە تووڕەیی خۆمدا، سوێندم خوارد و گووتم: ناچنە شوێنی پشووەکەم!» ئەم پشووە لەو کاتەوەی خودا بناغەی جیهانی تەواو کرد ئامادەیە. ⁴لە شوێنێکدا لە کتێبەکەدا ئاماژەی بە ڕۆژی حەوتەم کرد: «پاشان خودا لە ڕۆژی حەوتەمدا لە هەموو کارەکانی پشوویدا». ⁵پاشان گەڕایەوە و فەرمووی: ناچنە ناو شوێنی پشووەکەم!»⁶بەم شێوەیە ڕوونە، کە پشوودانی خودایی چاوەڕێی ئەوانە دەکات کە دەچنە ناویەوە. ئەوانەی بۆ یەکەمجار مژدەی ئەویان پێگەیشت بەهۆی یاخیبونیانەوە نەچوونە ناویەوە، ⁷خودا دەرفەتێکی نوێی ڕاگەیاند، فەرمووی: «ئەمڕۆ» لە دوای ماوەێکی دوور و درێژ لە گووتنی ئەمە لەسەر زمانی داڤید، فەرمووی: «ئەمڕۆ، ئەگەر گوێت لە دەنگی بوو، دڵتان ڕەق مەکەن».⁸ئەگەر یەشوع گەلەکەی بهێنایەتە ئارامییەوە، خودا دوای ئەوە باسی بەروارێکی نوێی بۆ چونە ژوورەوەی نەدەکرد بە گووتنی: «ئەمڕۆ». ⁹بۆیە تا ئێستاش پشووی ڕاستەقینە بۆ گەلی خودا ئامادەیە. ¹⁰ئەوەی بچێتە ناو ئەو پشووەوە، لە کارەکانیشی پشوو دەدات، هەروەک چۆن خودا لە کارەکانی پشوویدا. ¹¹لەبەرئەمە، با هەموومان هەوڵبدەین بچینە ناو ئەو پشووەوە، بۆ ئەوەی هیچ کام لە ئێمە وەک ئەوانەی سەرپێچی فەرمانی خودایان کرد نەکەوین.¹²لەبەر ئەوەی وشەی خودا زیندوو، و کاریگەرە، لە هەموو شمشێرێکی دوو لێوار تیژترە، بۆجیاکردنەوەی ناخ و گیان، جومگەکان و مۆخی ئێسکەکان، توانای جیاکردنەوەی بیرکردنەوە و مەبەستەکانی دڵی هەیە. ¹³یەک بەدیهێنراو نییە لە چاوی خودا شاراوە بێت، بەڵکو هەموو شتێک ڕووت و ئاشکرایە لەبەردەم چاوی ئەودا، ئەوەی هەژماری خۆمانی دەخەینە بەردەست.¹⁴چونکە سەرۆک کاهینی مەزنمان هەیە کە بۆ سەرووی ئاسمانەکان بەرز بووەتەوە، ئەوەش یەشوای ڕۆڵەی خودایە، با بەردەوام پابەند بین بە دانپێدانان بەو. ¹⁵لەبەر ئەوەی سەرۆک کاهینمان بێتوانا نییە لە تێگەیشتن لە لاوازییەکانمان، بەڵکو ئەویش تاقیکراوەتەوە، بەڵام ئەو بەبێ گوناهەبوو. ¹⁶با بەمتمانەوە لە تەختی بەخششی نزیک ببینەوە، تاکو بەزەیی بەدەست بێنیین و بەخشش بدۆزینەوە بۆ یارمەتییمان لە کاتی پێویستیدا.

Chapter 5

¹سەرۆک کاهین لە نێو خەڵکەوە هەڵبژێردراوە، بۆ کاروباری خودایی وەک نوێنەری خەڵک تا دیاری و قوربانی، بۆ خودا بەرزبکاتەوە لەپێناو گوناهەیان. ²دەتوانێت بەزەیی بە نەزان و گومڕاکاندا بێتەوە چونکە خۆشی بەدەست لاوازیەوە دەناڵێنێت. ³بەهۆی لاوازییەکەیەوە، دەبوایه قوربانی بۆ گوناهەکانی خۆی و هەروەها گوناهەکانی ئەوانی دیکەش بکات.⁴هیچ یەکێک ئەم پلە ڕێزدارەی بۆ خۆی وەرنەدەگرت، بەڵکو لە لایەن خودا بانگ دەکرا، وەک چۆن بانگی ئارونی کرد. ⁵بە هەمان شێوە مەسیح خۆی بەرز نەکردەوە بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆک کاهین، بەڵکو ئەوە خودابوو پێی فەرمووی: « تۆ ڕۆڵەی منی، ئەمڕۆ بووم بە باوکی تۆ!»⁶لە شوێنێکی تریش پێی دەفەرمووێت: «تۆ کاهینیت بۆ هەتا هەتایە لە پلەی مەلخیسەدەک!»⁷لە ڕۆژانی بە جەستە بوونی داکۆکیکار بوو بۆ ڕزگاری لە مردن بە هێزی ئەو گریان و فرمێسکەی وەک قوربانی پێشتر پێشکەش کرابوو. ⁸بەهەمان شێوەی ڕۆڵەکە، ئێمەیش لە ئەو فێر بووین کە ئازار بچێژین.⁹لەبەر ئەوە شایەنی ئەرکەکەی بوو، بووە هۆکاری ڕزگاری هەتاهەتایی بۆ هەموو ئەوانەی گوێڕایەڵی دەبن. ¹⁰خودا پشتگیری ئەمەی کرد، ڕایگەیاند سەرۆک کاهینە لە پلەی مەلخیسەدەک. ¹¹لەبارەی ئەم سەرۆک کاهینە، قسەم زۆرە، بەڵام قورسە بۆ ڕاڤەکردن وادیارە ئێوە بە دەست کەم تێگەیشتنەوە دەناڵێنن.¹²ئێستا دەبوایە بتوانن ئەوانیتر فێربکەن، لە دوای ئەو ماوە درێژە لە ڕزگاربونتان. بەڵام هێشتا پێویستتان بەوانەیە بنەما سەرەکییەکانی وتەکانی خوداتان فێربکات. لێرەدا دیسان پێویستان بە شیرە! چونکە ناتوانن خواردنی بەهێز هەرس بکەن. ¹³هەریەکێک شیر بخوات بێ ئەزمونە لە فێرکردنی بەهێزو دروستدا، چونکە هێشتا منداڵێکی پێنەگەیشتووە. ¹⁴ئەوانەش کە لە گیاندا بەهێزن توانای خواردنی بەهێزیان هەیە: چونکە ڕاهێنانیان لەسەر هەستەکانیان کردووە، بۆ جیاکردنەوەی چاکەو خراپە.

Chapter 6

¹لە بەر ئەوە، با ئەو بابەتە سەرەتاییانە لەبارەی مەسیح، بەجێ بهێڵین و بەرەوو پێگەیشتنێکی کامڵ پێشبکەوین. تا ناگەڕێینەوە بۆ ئەو بناغانەی پێشتر کە فێریبوین، کە ئەمانەن: پاشگەزبوونەوە لەو کارانەی دەبنە هۆی مردن، باوەڕبوون بە خودا، ²ئەو ڕێکخستنەی تایبەتە بە ڕێوڕەسمی لەئاوهەڵکیشان. دەست لەسەر دانان، و هەستانەوەی مردووان، و سزای هەتا هەتایی. ³وە ئەگەر خودا ڕێگا بدات، ئەمانەش دەکەین!⁴ئەمەش لەبەر ئەوانەیە کە جارێک بەر ڕووناکی باوەڕی مەسیح کەوتن، تامی بەخشینی ئاسمانییان کرد، بوونە هاوبەشی گیانە پیرۆزەکە، ⁵تامی وشەی باشی خودایان کرد. و پەرجوی «جیهانی داهاتوو» یان بینی، ⁶پاشان هەڵگەڕانەوە، ئەستەمە جارێکی تر نوێ ببنەوە و پاشگەزببنەوە. چونکە ئەوانە ڕۆڵەی خودا بۆ جاری دووەم لەخاچ دەدەن و شەرمەزاری دەکەن.⁷سەیر نییە، ئەو خاکەی کە چەندین جار لەو بارانە دەخواتەوە کە بەسەریدا دەبارێت، پاشان ڕووەک بەرهەم دەهێنێت کە سوودی بۆ ئەوانە دەبێت کە دەکێڵن، بەرەکەت لە خودا وەردەگرن! ⁸بەڵام ئەگەر دڕک و گیای کێوی بەرهەم بهێنیت، ئەوا ڕەتدەکرێتەوە و شایەنی نەفرەت دەبێت، کۆتاییەکەی جگە لە ئاگر هیچی تر نابێت.⁹ئەی خۆشەویستان، هەرچەندە مەبەستم بوو بەو شتانەی لێرەدا گووتم ئاگادارتان بکەمەوە، بەڵام باوەڕم وایەو گومانم لە ڕزگاربوونتان نیە. چونکە کارێکی باشتان کردووە کە هاوتای ئەم ڕزگاریەن. ¹⁰خودا زۆردار نییە کە کارەکانتانی لەبیربچێت لە پیشاندانی خۆشەویستان بۆی لە ڕێگەی خزمەتەکەتان بۆ پیرۆزکراوان بۆ ڕێزگرتن لە ناوەکەی، کە پێشتر کردوتانە، ئێستاش دەیکەن!¹¹هیوادارین هەر یەکێک لە ئێوە تێکۆشانی هاوشێوە پیشان بدات تاکۆتایی بۆ پاراستنی متمانەی تەواوی بە هیواکەی. ¹²ئەمەش بۆ ئەوەیی تەمبەڵ نەبن، بەڵکو لاسایی ئەوانە بکەنەوە کە بەڵێنی خودا بەمیرات وەردەگرن، لە ڕێگەی باوەڕو و ئارامیەوە.¹³با بەڵێنی خودا بۆ ئەڤراهام بە نموونە وەربگرین. کاتێک ئەو بەڵێنەی پێیدا، سوێندی بەخۆی خوارد، چونکە کەس لە خۆی مەزنترنییە سوێندی پێبخوات. ¹⁴پێی فەرموو: «من بەرەکەتدارت دەکەم و نەوەیەکی زۆرت پێ دەبەخشم!» ¹⁵بەم شێوەیە، ئەڤراهام بە ئارامییەوە چاوەڕێی کرد و ئەو بەڵێنەی پێدرابوو وەریگرت.¹⁶لەڕاستیدا مرۆڤەکان سوێند بە مەزترینەکان دەخۆن و بۆ ئەوان سوێند کۆتایی بە هەموو ناکۆکییەک دەهێنێت و بابەتەکان یەکلایی دەکاتەوە. ¹⁷بەهەمان شێوە خودا ویستی بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە بۆ میراتگرانی بەڵێنەکەی کە هەرگیز ناگۆڕێت، بە سوێند بیسەلمێنیت. ¹⁸لەسەر بنەمای بەڵێن و سوێندی خودا، کە بابەتی جێگیر و نەگۆڕن و ئەستەمە خودا درۆیان تێدا ناکات، هاندانی بەهێز بەدەست دەهێنین، دوای ئەوەی پەنامان بردە بەر چەسپاندن بەو هیوایەی کە لەبەردەممان دانراوە.¹⁹ئەم هیوایەمان هەیە کە وەک لەنگەرە بۆ دەروونمان، چەسپاو و ڕاگرە. دەچێتە ناو شوێنی هەرەپیرۆز لە پشت پەردەکە. ²⁰لەوێدا یەشوا پێشتر و لەبری ئێمە چوە ناوی دوای ئەوەی بوە سەرۆکی کاهینان بۆ هەتاهەتایە لە پلەی مەلخیسەدەکە!

Chapter 7

¹چونکە مەلخیسەدەک کە پێشتر باسمان کرد، لە سەردەمێکدا پاشای شاری شالۆم و کاهینی خودای هەرەبەرزبووە. پێشوازی لە ئەڤراهام کرد کە بە سەرکەوتویی لە شەڕدا گەڕایەوە کە تێیدا ژمارەیەک پاشای بەزاند، بەرەکەتی خستە سەری. ²ئەڤراهام دەیەکی پێدا کە لە شەڕەکەدا دەستی کەوتبوو. لە لایەکەوە ناوی مەلخیسەدەک بە واتای «پاشای دادپەروەری» دێت لە لایەکی ترەوە نازناوی «پاشا شالۆم» بوو بە واتای «پاشای ئاشتی». ³سروش باسی باوک و دایکی و ڕەچەڵەک، و لەدایکبون و مردنی نەکردووە. بەدروستی هێمای ڕۆڵەی خودایە، کە کاهینی هەتاهەتاییە.⁴بیرکەنەوە ئەم کەسە چەندە مەزنبووە. تەنانەت ئەڤراهام، باپیرە گەورەمان، دەیەکی دەسکەوتی پێدا. ⁵ئێمە دەزانین تەوڕاتی موشە فەرمان بەو کاهینانە دەکات کە لە لێڤیەوە هاتوون دەیەک لە گەلەکە وەربگرن، واتە لە براکانیان، هەرچەندە سەرچاوەی هەمویان دەگەڕێتەوە بۆ ئەڤراهام. ⁶بەڵام مەلخیسەدەک کە هاوڕەچەڵەکی ئەم خەڵکە نەبوو، دەیەکی لە ئەڤراهام وەرگرت و بەرەکەت داریکرد، لەگەڵ ئەوەی ئەڤراهام بەڵێنی بەرەکەتی لەخودا وەرگرتبوو.⁷کەواتە، هیچ ناکۆکییەک نییە کە مەلخیسەدەک لە ئەڤراهام مەزنترە، ئەگەرنا بەرەکەتی نەدەخستە سەری! ⁸جگە لەوەش ئەو کاهینانەی لە نەوەی لێڤی هاتوون و بەگوێرەی تەوڕات دەیەک وەردەگرن هەرچەندە مرۆڤن و دەمرن. بەڵام مەلخیسەدەک کە دەیەکی لە ئەڤراهام وەرگرتووە، شایەتی بۆ دەدرێت کە زیندووە. ⁹باشتێکتان پێبڵێم: تەنانەت لێڤی ئەوەی نەوەکەی کە دەیەک وەردەگرن، ئەویش لە ڕێگەی ئەڤراهامەوە دەیەکی بە مەلخیسەدەک داوە. ¹⁰هەرچەندە هێشتا لێڤی لەدایک نەببوو، بەڵام لە پشتی ئەڤراهامی باپیرەیدا ئامادە بوو کاتێک مەلخیسەدەک چاوی پێی کەوت.¹¹تەوراتی موشە هەمووی لەبارەی ڕێوڕسمی کاهینایەتیە کە ئەرکەکانی لەلایەن نەوەکانی لێڤیەوە ئەنجام دەدرا. بەڵام ئەو ڕێکخستنە نەگەیشتە کامڵ بوون بۆ ئەو کەسانەی کە لەسەر بناغەی ئەو ڕێکخستنە خودایان دەپەرست. ئەگینا پێویستی بە دانانی کاهینێکی دیکە نەدەکرد لە پلەی مەلخیسەدەک، نەک لە پلەی ئارون! ¹²کاتێک هەر گۆڕانکارییەک لە کاهینایەتیدا ڕوودەدات، پێویستە گۆڕانکارییەک لە یاسای کاهینایەتیدا بکرێت.¹³مەسیح، سەرۆک کاهینمانە، لە هۆزی لێڤی نەبووە، کە کاهینەکانی یەهودیەکان لێیەوە هاتوون. ¹⁴لە ڕووی مێژوییەوە ڕوونە کە پەروەردگارمان سەرچاوەی بەجەستە بوونەکەی دەگەڕێنێتەوە بۆ یەهودا. لە تەوڕاتی موشە باسی پەیوەندی نێوان نەوەکانی یەهودا و ئەرکی کاهینایەتی نەکراوە.¹⁵ئەوەی بابەتەکە زیاتر ڕوونتر دەکاتەوە ئەوەیە کاهینە نوێیەکە هاوشێوەی مەلخیسەدەکە، ¹⁶نەک لەسەر بنەمای تەورات سەبارەت بە ڕەچەڵەکەکەی بەڵکو لەسەر بناغەی ئەو هێزەی لە ژیانیەوە سەرچاوەی گرتووە کە هەرگیز بە سەر ناچێت بووە بە کاهین. ¹⁷ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە سروش شایەتی بۆ دەدات و دەڵێت: «تۆ کاهینیت بۆ هەتاهەتایە بە پلەی مەلخیسەدەک!»¹⁸بەم شێوەیە ڕوون دەبێتەوە کە ڕێکخستنی کۆنی کاهینایەتی هەڵوەشاوەتەوە، چونکە لاوازو بێ سودبوو. ¹⁹تەوڕات نەیتوانی خودا پەرستەکان بەرەوە کامڵی ببات. بۆیە خودا بناغەیەکی نوێی دانا بۆ نزیکبوونەوە لێی، هیوایەکی باشتری پێشکەش کردین.²⁰دانانی مەسیح وەک سەرۆکی کاهین بە سوێند پشتگیری کرا. ²¹کوڕەکانی لێڤی، بەبێ هیچ سوێندێک بوون بە کاهین. ئەم سوێندە لە قسەکانی خودا ڕوونە: «پەروەردگار سوێندی خواردوە و پاشگەزنابێتەوە: تۆ بۆ هەتاهەتایە کاهینی»²²لەسەر بناغەی ئەو سوێندە، یەشوا پەیمانێکی باشتری دەستبەرکرد! ²³سەرەڕای ئەمەش، کاهینەکان لە گۆڕاندا بوون، چونکە مردن ڕێگربوو لەمانەوەیان. ²⁴بەڵام مەسیح، بۆ هەتاهەتایە زیندووە، وەک خاوەن کاهینیەتێکی بەسەرنەچوو دەمێنێتەوە!²⁵بۆیە هەمیشە دەتوانێت ئەوانە بە کامڵی ڕزگار بکات کە لە خودا نزیک دەبنەوە. ئەو لە ئامادە بونی خودادا، هەمیشە زیندووە بۆیان دەپارێتەوە و بەرگرییان لێدەکات! ²⁶بەڵێ، ئەمە ئەو سەرۆک کاهینەیە کە پێویستمان پێی بوو. ئەو پیرۆزە، کەموکوڕی تێدانیە، بێگەردە، لە گوناهباران جیابۆوە و بەرز بۆوە بەرزتر لە ئاسمانەکان.²⁷ئەو پێویستی بەو شتە نییە کە هەموو سەرۆک کاهینێک لە کۆندا پێویستیان پێی بوو: ڕۆژانە قوربانی پێشکەش بکات بۆلێخۆشبونی گوناهەکانی خۆی سەرەتا، پاشان بۆ گوناهەکانی گەل، چونکە جارێک قوربانی بۆ گوناهەکانیان کرد، کاتێک لە پێناویاندا خۆی پێشکەش کرد. ²⁸کەواتە، تەوڕات هەموو سەرۆک کاهینەکانی لە نێو خەڵکی لاوازەوە دەستنیشان دەکرد. سەبارەت بە وشەی سوێند کەدوای تەوڕات هات، ڕۆڵەی خودای دانا کە بە تەواوی شایستەی ئەرکەکەی بوو، وەک سەرۆک کاهین بۆ هەتاهەتایە!

Chapter 8

¹پوختەی قسەکەم ئەوەیە، مەسیح ئەو سەرۆک کاهینمانە، کە لێرەدا باسی کاهینیەکەمان کرد. ئێستا لە ئاسمان لە ڕاستەی تەختەی مەزنایەتی خوداییدا دانیشتوە. ²لەوێ ئەرکەکەی جێبەجێ دەکات، لە شوێنی هەرەپیرۆز: لە چادری پەرستنی ڕاستەقینە ئەوەی پەروەردگار دایناوە، نەک مرۆڤ.³ئەرکی هەر سەرۆک کاهینێک پێشکەشکردنی قوربانیە بۆ نزیک بوونەوەی لە خودا. پێویست بوو وەک سەرۆک کاهینەکەمان شتێکی هەبێت پێشکەشی بکات. ⁴ئەگەر مەسیح زەمینی بووایە، نەدەبووە کاهین. کەسانیتر هەن کە بەگوێرەی تەوڕات، قوربانی دەکەن و تەنیا لە نەوەی لێڤین. ⁵ئەوان تەنها خزمەت بەو شتانە دەکەن هێما و سێبەری شتە ئاسمانیەکان پێک دەهێنن. ئەمەش ڕوونە پێش ئەوەی موشە چادری پەرستن دروست بکات خودا پێی ڕاگەیاندبوو. بۆیە سروشی بۆ هات و پێی فەرموو: «ئاگاداربە! دەبێت چادرەکە و هەموو شتەکانی ناوی تێدا دروست بکەیت بە گوێرەی ئەو نموونەیەی کە لەسەر چیاکە پیشانم دایت!»⁶کەواتە سەرۆک کاهینەکەمان خزمەتێکی باشتری لە کاهینایەتی زەمینی بەدەست هێناوە، چونکە ئەو نێوانگیرە پەیمانێکی نوێی ڕاگەیاند، کەباشترە لە پەیمانە کۆنەکە، و ئەو پەیمانە نوێیە بەڵێنی باشتر لەخۆدەگرێت. ⁷ئەگەر پەیمانی پێشوو بێ کەموکوڕی بوایە، پێویستی بە پەیمانێکیتر نەدەبوو بۆ جێگرتنەوەی.⁸لە ڕاستیدا خودا لۆمەی گەلەکەی دەکات و دەفەرمووێت: ڕۆژانێک دادێت، پەروەردگار دەفەرموێ پەیمانێکی نوێ لەگەڵ نەوەی یەسرائیل و نەوەی یەهودا دەبەستم . ⁹ئەو پەیمانە نوێیە وەک ئەو پەیمانە نییە کە لەگەڵ باوباپیرانیان بەستم، کاتێک دەستم گرتن و لە خاکی میسر دەرمهێنان. لەبەر ئەوەی ئەو پەیمانەیان شکاند، منیش فەرامۆشم کردن، پەروەردگار دەفەرموێت!¹⁰چونکە ئەمە ئەو پەیمانەیە کە دوای ئەو ڕۆژانە لەگەڵ نەوەی یەسرائیل دەیبەستم، پەروەردگار دەفەرموێت: یاساکانم دەخەمە ناو ویژدانیان و لەسەر دڵیان دەیاننووسم، من دەبمە خودایان و ئەوانیش دەبنە گەلی من.¹¹دوای ئەوە، کەس فێری براکەی ناکات و بڵێت: پەروەردگار بناسە! لەبەر ئەوەی هەموویان من دەناسن، لە بچوکترینەوە تا گەورەترین. ¹²چونکە لە تاوانەکانیان خۆش دەبم و ئیتر گوناهه و سەرپێچییەکانیان بەبیر خۆم ناهێنمەوە!»¹³خودا کە باسی پەیمانی نوێ دەکات، واتا پەیمانەکەیتر کۆن بووە. سروشتیە هەر شتێک کۆن و پیر ببێت، مانای وایە بەرەو لەناوچوونە!

Chapter 9

¹لە پەیمانی کۆن ڕێوڕەسم و یاساو ڕێکخستنی پەرستنی خودا لە چادرێکی پیرۆزدا لەسەر ئەم زەوییە دانرا، ²ئەم چادرە گەورە دوو بەشبوو بە پەردەیەک لەیەکتر جیاکرابوونەوە. بەشی یەکەم کە ناوی «پیرۆزەکە» بوو، چرادانێکی زێڕین و مێزێکی تێدابوو کە نانی نزیکبوونەوە لە خودای لەسەر دانرابوو.³بەشی دووەم دەکەوێتە پشت پەردەکەوە، ناوی «پیرۆزی هەرە پیرۆزەکان»، ⁴بخوردانێکی لە زێڕ دروستکراوی تیادابوو، تابوتێک کە هەمووی بە زێڕ ڕوپۆشکرابوو پێی دەگووترێت «سندووقی پەیمان». لەناو سندووقەکە قاپێک لەزێڕ دروستکرابوو هەندێک مەنی تێدابوو. گۆچانەکەی ئارۆن کە گەڵای سەوزی دەرکردبوو؛ لەگەڵ دوو تەختە بەردەکە کە فەرمانەکانی پەیمانیان لەسەر هەڵکەندرابوو. ⁵لەسەر سندووقەکە، دوو کەڕوبی شکۆمەندی (پەیکەری دوو فریشتە) هەبوون، بە باڵەکانیانەوە سێبەریان کردبووە سەر قاپەکەی کە پێی دەگوترا «کورسی بەزیی»، لێرەدا، ئەو وردەکارییە بەسە. دەرفەت نیە زیاتربەوردی باسی بکەین.⁶بەو پێیەی ئەم شتانە بەم شێوەیە ڕێکخرابوو، کاهینەکان دەچوونە ناو بەشی یەکەم، لەوێ ئەرکەکانی خزمەتەکەیان جێبەجێ دەکرد. ⁷بەڵام بەشی دووەم، تەنها سەرۆک کاهینەکە دەچووە ژوورەوە، ساڵانە جارێک. پێویست بوو لەسەری خوێن هەڵبگرێت و بیپرژێنێتە سەر کورسی بەزەیی وەک قوربانی بۆ خۆی و بۆ ئەو تاوانانەی کە گەلەکەی بە نەزانی کردویانە.⁸بەم شێوەیە گیانە پیرۆزەکە ئاماژە بەوە دەکات ڕێگای «پیرۆزی هەرە پیرۆزەکان» ی، ڕاستەقینە لە ئاسمان هێشتا نەکرابۆوە. چونکە نشینگەی یەکەم هێشتا مابوو. ⁹ئەوە هێمای سەردەمی ئێستایە کە بەگوێرەی ڕێکخستنی پەیمانی کۆن قوربانی پێشکەش دەکرێت. بەڵام ناتوانێت ویژدانی ئەوانە پاک بکاتەوە کە لەو ڕێگەیەوە لە خودا نزیک دەبنەوە، هەروەها ناتوانێت بەرەو بێتاوان بوونیان ببات و ویژدانیان پاک بکاتەوە. ¹⁰بەو پێیەی پەیمانەکەی پێشوو سنووردار بوو بە قەدەغەکردنی هەندێک خواردن و خواردنەوە و ڕێگەپێدانی بە هەندێکیتر، دانانی ڕێسا و یاسا تایبەت بە ئەنجامدانی شۆردنو ڕێوڕەسمی جیاواز. بەڵکو هەموو ئەو شتانەی لەو یاسای جەستەیی بوون کە کاتی چاکسازی هات کارەکانیان کۆتایی پێهات.¹¹لەبەر ئەوەی بەرەکەتە ئاسمانییەکان لە مەسیحدا بەدیهات. ئێستا سەرۆک کاهینمانە ئەرکی خۆی لە چادرە ڕاستەقینەکەدا ئەنجام دەدات، کە لە چادرە زەمینیەکە گەورەتر و کامڵترە. لە ئاسماندایە. بە دەستی مرۆڤ دروست نەکراوە سەر بەم جیهانە نیە. ¹²لەم چادرەدا، مەسیح جارێک هاتە ناو «پیرۆزی هەرە پیرۆزەکان»، خوێنی خۆی هەڵگرتبوو، نەک خوێنی بزن و گۆیرەکە. ئەمەش دوای ئەوە بوو لەبری ئێمە خوێنی خۆی ڕشت. قوربانی هەتاهەتایی بۆمان دەستبەرکرد.¹³هیچ سەیر نییە! بە پێی ڕێکخستنی پێشوو خوێنی گا و بزن لەگەڵ خۆڵەمێشی گۆیرەکە بەسەر گڵاوەکاندا دەپڕژێنرا، جەستەیانی پاک دەکردەوە. ¹⁴خوێنی مەسیح کە بە گیانێکی ئەزەلی خۆی پێشکەش بە خودا کرد وەک قوربانییەکی بێ تاوان، چەندە زیاتر ویژدانمان لە کارە مردووەکان پاک دەکاتەوە بۆ ئەوەی خودای زیندوو بپەرستین. ¹⁵بۆیە، مەسیح ڕێکخەری پەیمانی نوێیە. تاکو بانگکراوان بەڵێنی میراتی هەتاهەتایی وەربگرن، چونکە مردنەکەی بەهای خوێنە بۆ ئازادکردن لەو گوناهانەی کە لە پەیمانی یەکەمدا کردوویانە.¹⁶کاتێک یەکێک دەمرێت و وەسیەتنامەێک بەجێدەهێڵێت، دەبێت مردنەکەی بسەلمێنرێت بۆ ئەوەی سوود لە وەسیەتنامەکەی وەربگیرێت. ¹⁷کەواتە وەسیەتنامەکە هیچ هێزێکی نییە تا خاوەنەکەی لە ژیاندا بێت. وەسیەتنامە تەنها بە مردنی خاوەنەکەی دەسەلمێنرێت.¹⁸بەم شێوەیە، پەیمانی کۆنیش جێبەجێ نەکرا تەنها بە پڕژاندنی خوێن نەبێت. ¹⁹موشە هەموو فەرمانەکانی تەوڕاتی بۆ گەلەکەی خوێندەوە. خوێنی گوێرەکە و بزن هەندێک ئاویش، خوری سور و گیای زوفای لەگەڵ خۆی برد بە سەر پەرتوکی تەوڕات و گەلەکەیدا پڕژاند. ²⁰گووتی: ئەمە خوێنی ئەو پەیمانەیە کە خودا ڕایسپاردوون جێبەجێی بکەن.²¹هەروەها خوێنی بەسەر چادرەکەی، پەرستن و کەرەستەکانی خزمەتکردن کە لە ناویدابوون پڕژاند. ²²بەگوێرەی تەوڕات نزیکەی هەموو شتێک بە خوێن پاک دەبێتەوە. لێخۆشبوونی گوناهەش بەبێ رشتنی خوێن نابێت!²³بەو پێیەی پاککردنەوەی چادرە زەمینیەکە پێویستی بە پڕژاندنی خوێنی قوربانی ئاژەڵەکان بوو، چادرە ڕاستەقینەکە خوێنی قوربانێکی باشتری دەویست لە قوربانیەکەی دیکە. ²⁴مەسیح، سەرۆک کاهینەکەمان، نەچووە ناو «پیرۆزی هەرە پیرۆزییەکان»ی زەمینی، کە بە دەستی مرۆڤ دروستکراوە و تەنها سێبەری ڕاستییەکە، بەڵکو چوە ناو ئەوەی ئاسمان، کە ئێستا نوێنەرایەتیمان دەکات لەئامادەیی خودی خودادا.²⁵ئەو نەچووە ژورەوە بۆ ئەوەی چەندجارێک خۆی وەک قوربانی پێشکەش بکات، وەک چۆن کاهینی باڵا لەسەر زەوی ساڵانە جارێک بە خوێن دەچووە ناو «پیرۆزی هەرە پیرۆزییەکان» بەخوێنێک کە خوێنی خۆی نەبوو ²⁶ئەگەرنا مەسیح لە سەرەتای دامەزراندنی جیهانەوە چەندین جار ناچار دەبوو لە ئازاردا بمرێت! بەڵام ئێستا، لە کۆتایی زەماندا، جارێک دەرکەوت بۆ ئەوەی هێزی گوناهە پووچەڵ بکاتەوە بە پێشکەشکردنی خۆی وەک قوربانییەک بۆ خودا.²⁷وەک چۆن بۆ چارەنووسیی مرۆڤەکان دانراوە جارێک بمرن و دواتر لێپرسینەوەیان لەگەڵ بکرێت، ²⁸بە هەمان شێوە مەسیح: جارێک مرد خۆی کردە قوربانی و گوناهەی زۆرینەی هەڵگرت، لەجیاتی ئەوان خۆی پێشکەشکرد. و دەبێت دووبارە دەربکەوێتەوە. نەک بۆ چارەسەرکردنی گوناهەکان، بەڵکو بۆ ڕزگارکردنی یەکجارەکی بۆ هەموو ئەوانەی چاوەڕێی دەکەن!

Chapter 10

¹یاسای موشە سێبەرێکی لاوازی ئەو شتە باشانەی لەخۆگرتبوو کە مەسیح دەیهێنا، وێنە ڕاستیەکەی وەک خۆی پیشان نەدەدا. بۆیە نەیتوانی ئەو کەسانە بگەیەنێتە کامڵ بوون کە لەو ڕێگەیەوە لە خودا نزیک دەبوونەوە، هەمیشە هەمان قوربانی ساڵانەیان پێشکەش دەکرد، ²ئەگینا هیچ هۆکارێک نەدەبوو بۆ بەردەوام بوون لە پێشکەشکردن! چونکە ویژدانی خوداپەرستان، کاتێک یەکجار بەتەواوی پاککرانەوە، چیتر پێویست ناکات بۆ جاری دووەم پاکبکرێنەوە: هەستکردن بە تاوانباری نامێنێت. ³بەڵام قوربانیکردنی دووبارەی ساڵانە، گوناهەکانیانی بیردەخستنەوە. ⁴چونکە ئەستەمە خوێنی گا و بزن گوناهی مرۆڤەکان لاببات.⁵بۆیە کاتێک مەسیح هاتە سەر ئەم زەوییە فەرمووی: قوربانی و پێشکەشکردنەکان ئەوەیە کە من ویستم. بەڵام تۆ جەستەیەکی مرۆڤت بۆ ئامادە کردم. ⁶بەو ئاژەڵانە کە لەبەردەمتدا وەک کەفارەتی گوناه سەربڕدرابوون و سووتێنران رازی نەبوویت. ⁷پاشان گووتم: من لێرەم هاتووم بۆ ئەوەی ویستی تۆ جێبەجێ بکەم خودای من. ئەوەی لە پەرتووکەکەدا دەربارەی نووسراوە!»⁸دوای ئەوەی مەسیح نارەزایەتی خودای لە قوربانی و پێشکەشکراوەکان دەربڕی لەگەڵ ئەوەی بەگوێرەی تەوڕات پێشکەش دەکران. ⁹جارێکیتر دەفەرموێت: «ئەوەتا هاتوم ئەوکارە بکەم کەدەتەوێت !» کەواتە، ڕێسای یەکەم لادەبات و ڕێسایێکی نوێ لە شوێنی دادەنێت. ¹⁰بەهۆی ئەو خواستە خوداییەی، ئێمە پیرۆز بووین کە یشوای مەسیح، جارێک، جەستەی خۆی لە جیاتی ئێمە پێشکەش کرد!¹¹لە کۆندا هەموو کاهینێک ڕۆژانە لەبەردەم قوربانگاکەدا هەمان ئەو قوربانیانەی پێشکەشی خودا دەکرد، کە هەرگیز نەیان دەتوانی گوناهە لابەرن. ¹²بەڵام مەسیح، سەرۆک کاهینەکەمان، یەک قوربانی بۆ گوناهەکانمان پێشکەش کرد، پاشان بۆ هەتاهەتایە لە ڕاستەی خودادا دانیشت، ¹³چاوەڕێیە هەموو دوژمنەکانی ببنە تەختەی پێیەکانی. ¹⁴چونکە بە یەک قوربانی ئەوانەی پیرۆزی کردن بۆ هەتاهەتایە کامڵی کردن.¹⁵گیانە پیرۆزەکە خۆی شایەتیمان بۆ ئەدا بۆ ئەم ڕاستییەیە. کاتێک بۆ یەکەمجار فەرمووی: ¹⁶ئەمە ئەو پەیمانەیە کە دوای ئەو ڕۆژانە لەگەڵیان دەیبەستم، پەروەردگار دەفەرموێت: وشەکانم دەخەمە دڵیانەوە، و لەهزریاندا دەیان نووسم».¹⁷پاشان دەفەرموێت: «هەرگیز گوناه و سەرپێچییەکانیان بە بیری خۆم ناهێنمەوە». ¹⁸کاتێک لێخۆشبون بۆ گوناهەکان دەستەبەرکرا، ئیتر پێویست بە پێشکەشکردنی قوربانی ناکات!¹⁹ئێستا برایان، مافی ئەوەمان هەیە بە متمانەوە نزیک ببینەوە لە «پیرۆزی هەرە پیرۆزەکان» (لە ئاسمان) بە خوێنی یەشوا. ²⁰بە پیادەکردنی ئەم ڕێگا نوێیە زیندووە مەسیح ئەوپەردەیەیی دوولەتکرد، واتە بە جەستەی خۆی. ²¹کاهینێکی مەزنمان هەیە کە دەسەڵاتدارە بەسەر ماڵەکەی خودادا. ²²با بە دڵێکی ڕاست و بەباوەڕ و متمانەیەکی کامڵەوە لێی نزیک ببینەوە، دوای ئەوەی بە پڕژاندی خوێن دڵمانی پاککردەوە لە هەستکردن بە تاوان، وە بە ئاوێکی پاک جەستەمانی شۆرد.²³با هەمیشە دەست بەو هیوایەوە بگرین و دانی پێدابنێین، بێگومان بین کە دێتە دی، چونکە ئەوەی بەڵێنی پێداوین سەرڕاست و ڕاستگۆیە. ²⁴لەسەرمانە کە هەریەکەمان ئاگاداری ئەوەیتر بێت، بۆ ئەوەی هانی یەکتری بدەین بۆ خۆشەویستی و کاری چاکە. ²⁵پێویستە، واز لە کۆبوونەوەمان لەگەڵ یەکتر نەهێنین، وەک هەندێکتان ڕاهاتون. چونکە ئێوە شایانی ئەوەن کە هاندەری یەکتربن، و بەردەوام بن لەسەری وە دەبینن ڕۆژەکە نزیک دەبێتەوە.²⁶ئەگەر ئێمە بە ئەنقەست گوناهمان کرد بە ڕەتکردنەوەی مەسیح دوای ئەوەی ڕاستیمان ناسی، هیچ قوربانییەک نیە بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکان، ²⁷بەڵکو چاوەڕوانی سزای بڵێسەی ئاگریین کە یاخیبووان دەخوات. چاوەڕوانییەکی چەندە ترسناکە!²⁸دەزانن ئەوەی تەوڕاتی موشەی پێشێل دەکرد سزاکەی مردن بوو بێ بەزەییانە، بەمەرجێک تاوانەکەی دوو سێ شایەتی هەبووبێت. ²⁹کەواتە بە بۆچونی ئێوە سزای ئەوە چەندە کە ڕۆڵەی خودا پێشێل دەکات، و کە پێی وایە خوێنی پەیمانەکە، کە بەهۆیەوە پیرۆز دەکرێت، خوێنێکی گلاوە، بەم شێوەیە بێڕێزی بەگیانی بەخششەکەی دەکات؟³⁰ئێمە دەزانین کێ فەرمووی: «تۆڵەسەندنەوە هی منە، منم سزادەدەم، پەروەردگار دەفەرموێت!» وە هەروەها: «پەروەردگار بڕیار لەسەر گەلەکەی دەدات!» ³¹بەڕاستی چەندە ترسناکە کە بکەویتە دەستی خودای زیندوو!³²هەرگیز ئەو ڕۆژانەی ڕابردوو لەبیر مەکەن دوای ئەوەی ڕووناکی باوەڕتان بە مەسیح بەسەرتاندا هەڵهات، بەرگەی تێکۆشانێکی زۆرتان گرت، ئازارێکی زۆرتان چەشت. ³³کاتێک توشی سوکایەتی و تەنگانە بوون لەلایەک، لە لایەکی دیکەش لەگەڵ ئەوانە هاوبەشیتان کرد کە بەم شێوەیە مامەڵەیان لەگەڵدا کراوە. ³⁴هاوسۆزی زیندانیەکان بوون، بە خۆشییەوە تاڵانکردنی موڵک و ماڵی خۆتان پەسەندکرد، دەزانن لە ئاسماندا سامانێکی باشتر و نەبڕاوەتان هەیە.³⁵کەواتە، واز لە متمانەکردن بە پەروەردگارمان مەهێنن. پاداشتێکی مەزنتان دەبێت. ³⁶پێویستان بە ئارامی و خۆڕاگرییە بۆ ئەوەی خواستی خودا جێبەجێ بکەن، ئەو بەرەکەتە وەربگرن کە بەڵێنتان پێدراوە. ³⁷بەم نزیکانە دێت، دێتەوە و دەرفەت نادات.³⁸بەڵام هەریەکێک بە باوەڕ ڕاستودروست بێت، بە باوەڕ دەژی. وە هەریەکێک هەڵگەڕێتەوە گیانم پێی شاد نابێت! ³⁹بەڵام ئێمە هەڵگەڕاوە نین تاکوو بەرەو لەناوچوون بچین، بەڵکو سەر بەو باوەڕەین کە بەرەو ڕزگاریمان دەبات!

Chapter 11

¹چونکە باوەڕ، متمانەیە بەوەی هیوامان پێیەتی، و دڵنیابوونە لەوەی نایبینین لە ڕاستیدا بوونی هەیە. ²بەم باوەڕە پیاوانی خودا لە کۆندا شایەتی باشیان لەبەردەم خودا و خەڵکدا بەدەستهێنا. ³لە ڕێگەی باوەڕەوە تێدەگەین کە هەموو گەردوون بە وشەیەکی فەرمان لەلایەن خوداوە هاتۆتە بوون. تەنانەت جیهانی بیندراوی ئێمەش، لە شتە نەبینراوەکان هاتونە بوون!⁴بە باوەڕ، هابیل قوربانییەکی باشتری پێشکەش بە خودا کرد لەوەی کە قاین پێشکەشی کرد. لەسەر ئەو بناغەیە، خودا شایەتیدا کە هابیل ڕاستودروستە، ئەو قوربانییەی پێشکەشی کرد پەسەند کرا. هەرچەندە هابیل کوژرا، بەڵام هێشتا باوەڕەکەی پەندە بۆمان.⁵بە باوەڕ، خەنۆخ بەبێ ئەوەی بمرێت چووە ناو ئامادەیی خوداوە. لەسەر ئەم زەوییە ونبوو چونکە خودا بردییە لای خۆی. پێش ئەوەی ئەوە ڕووبدات، شایەتی بۆدرا کە خودای ڕازی کردووە. ⁶ئەستەمە خودا ڕازی بکەیت بەبێ باوەڕ. چونکە هەریەکێک لە خودا نزیک بێتەوە، دەبێت باوەڕی بەوە هەبێت کە خودا بوونی هەیە و پاداشتی ئەو کەسانە دەداتەوە کە بەدوایدا دەگەڕێن.⁷بە باوەڕ نواخ، کاتێک خودا لە ڕێگەی سروشەوە ئاگاداری کردەوە لە لافاوەکەی داهاتوو، ترسی خودا هانیدا کە کەشتییەکی گەورە دروست بکات وەک ئامرازێکی ڕزگارکەر بۆ خۆی و خێزانەکەی، هەرچەندە پێشوتر لافاوی نەبینبوو. بەم کارە، جیهانی تاوانبارکرد و بوو بە میراتگری ڕاستودروستی لە سەر بناغەی باوەڕ.⁸بەباوەڕ، ئەڤراهام وەڵامی بانگەوازی خودای دایەوە، وڵاتەکەی بەجێهێشت و چوە خاکێکی تر، کە خودا بەڵێنی پێدا بە میرات پێیبدات. کاتێک ماڵەکەی بەجێهێشت نەیدەزانی بەرەو کوێ دەڕوات. ⁹بەباوەڕ، وەک نامۆیەک لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکیتر لەو خاکەی کە خودا بەڵێنی پێدابوو وەک ئەوەی خاکێکی نامۆ بێت گەشتی دەکرد، لەگەڵ یتساخ و یاکۆڤ، لە چادرەکاندا دەژیان، کە هاوبەشی بوون لە میراتگری هەمان بڵێن. ¹⁰چونکە چاوەڕێی چوونە ناو شارە ئاسمانییەکە بوون ئەوەی بناغەیەکی جێگیری هەیە، کە دروستکەر و بنیاتنەرەکەی خودایە.¹¹هەروەها بەهۆی باوەڕەوە، سارای، هاوسەری ئەڤراهام، توانی کوڕێکی ببێت هەرچەندە تەمەنی دووگیانی تێپەڕاندبوو. لە بەر ئەوەی متمانەی بە خودا هەبوو، ئەو بەڵێنەی کە پێیدابوو بۆی دینێتە دی. ¹²بەم شێوەیە لە ئەڤراهام کوڕێکی بوو هەرچەندە توانای نەوە خستنەوەی نەبوو، گەلێکی گەورە «هێندەی ئەستێرەکانی ئاسمان، و لمی کەناری دەریا، بێ شومار بوون».¹³ئەوانە تا کۆتایی، باوەڕەکەیان پاراست. پێش ئەوەی بەڵێنەکەی خوداش بۆیان بێتە دی لەژیاندابوون. بەڵام ئەوان لە دوورەوە بینیویانە، وچاوەڕێ بوون لە داهاتوودا بە تەواوی بەدەستی بهێنن. چونکە باوەڕیان بەو بەڵێنە خوداییە هەبوو زانیان ئەوان نامۆن لەسەر زەوی کە بە سەردان هاتون و تێیدا تێپەڕدەبن. ¹⁴ئەوەش ئەومان پێدەڵێت، ئەوان چاویان لەسەر نیشتیمانی ڕاستەقینەی خۆیان بوو.¹⁵ئەگەریادی ئەو نیشتمانە زەمینیەیان بکردایەتەوە کە جێیان هێشتبوو، ئەوا دەرفەتیان دەقۆستەوە و بۆی دەگەڕانەوە. ¹⁶بەڵام، نەخێر، ئێستا ئەوان چاوەڕوانی نیشتمانێکی باشترن، واتە نیشتمانی ئاسمانی. بەهۆی باوەڕەکەیانەوە خودا شەرم ناکات ناوی لێ بنرێت خودای ئەوان، چونکە شارێکی بۆ ئامادە کردوون!¹⁷بەباوەڕ، ئەڤراهام کاتێک خودا تاقیکردەوە، یتساخی کوڕی پێشکەش کرد. چونکە بەڵێنەکانی خودای پەسەند کرد، کوڕە تاقانەکەی کردە قوربانی، ¹⁸هەرچەندە خودا پێی فەرموو بوو: «لە ڕێگەی یتساخەوە نەوەیەکت لێدەکەوێتەوە کە ناوی تۆ هەڵدەگرن!» ¹⁹ئەڤراهام باوەڕی هەبوو کە خودا دەتوانێت یتساخ لە مردن هەستێنێتەوە. ڕاستییەکە ئەوەیە ئەڤراهام کوڕەکەی لە مردن گەڕاندەوە، وەک نموونە یان هێمایەک.²⁰بە باوەڕ، یتساخ بەرەکەتی بە یاکوڤ و ئیساڤ بەخشی. ²¹بە باوەڕ، یاکوڤ پێش مردنی، بەرەکەتی خستە سەر هەریەک لە کوڕەکانی یۆسپ، و خۆێ بەسەر گۆچانەکە داداو کڕنۆشی برد. ²²بە باوەڕ، یۆسپ پشتی بە بەڵێنی خودا بەست کە نەوەی یەسرائیل لە خاکی میسر دەربهێنێت، ڕاسپاردەیەکی بەجێهێشت ڕوفاتەکەی لەگەڵ خۆیان ببەنەوە.²³بە باوەڕ موشە تا تەمەنی سێ مانگ لە لایەن دایک و باوکی شاردرایەوە، چونکە وەک منداڵێکی جوان دەیانبینی، لەو فەرمانەی پاشا نەترسان کە پاشا دەریکردبوو. ²⁴بەباوەڕ، موشە کە گەورە بوو، ڕەتیکردەوە بە کچەزای فیرعەون بانگ بکرێت. ²⁵لەبری ئەوەی بۆ ماوەیەکی کاتی چێژ لە گوناهه وەربگرێت، ئەوەی هەڵبژارد لەگەڵ گەلی خودا لە تانگانەدا بێت. ²⁶ڕسوابوونی لەپێناو مەسیح، بە سامانێکی مەزنتر لە گەنجینەکانی میسر دەزانی، چونکە چاوەڕێی پاداشتەکەی دەکرد.²⁷بە باوەڕ میسری بەجێهێشت، لە تووڕەیی پاشا نەترسا. بەردەوام بوو لە جێبەجێ کردنی بڕیارەکەی، وەک ئەوەی خودای نەبینراو لە پاڵی بێت. ²⁸بە باوەڕ جەژنی پەسخەی کردو خوێنەکەی پرژاند، بۆ ئەوەی لەناوبەر دەست لە هیچ کام لە ڕۆڵەی گەلەکەی نەدات.²⁹بە باوەڕ گەلەکەی بە دەریای سوردا تێپەڕین وەک ئەوەی زەوییەکی وشک بێت. سەبارەت بە میسرییەکان، کاتێک ئەویان تاقیکردەوە خنکان! ³⁰بە باوەڕ شووراکانی شاری یەریخۆ ڕووخا دوای ئەوەی گەلەکەی ماوەی حەوت ڕۆژ بە دەوریدا دەسووڕانەوە. ³¹وەک پاداشتی باوەڕ، ڕاخابی لەشفرۆش لەگەڵ یاخیبووەکاندا لە مردنێکی دڵنیا ڕزگاری بوو، دوای ئەوەی بە ئاشتی پێشوازی لە سیخوڕەکان کرد.³²ئایا هێشتا پێویست بە نمونەی زیاتر هەیە؟ کاتێکی تەواوم نییە بۆ ئەوەی هەواڵەکانی باوەڕ بگێڕمەوە دەربارەی: گەدعۆن، باراخ، شەمشۆن، یەفتاخ، داڤید، شمۆئیل و پێغەمبەران. ³³ئەمانە بە باوەڕ بەسەر شانشینی دوژمندا زاڵ بوون و بە دادپەروەرانە دادوەریان کرد و ئەوەی خودا بەڵێنی پێدابوون بەدەستیان هێنا. بەوە دەمی شێرەکانیان بەست، ³⁴هێزی ئاگریان پووچەڵکردەوە و لە کوژرانیان بە شمشێر لە مردن ڕزگاریان بوو. هەروەها بەوە هێزیان بەدەستهێنا دوای لاوازیان و لە شەڕەکاندا، بەهێز بوون و سوپای نامۆکانیان گەڕاندەوە دواوە.³⁵بە باوەڕ، ژنان مردووەکانیان وەرگرتەوە زیندووکرانەوە. هەندێکی تریش هەبوون کە ئەشکەنجە دەدران، ڕەتیانکردەوە ئازاد بکرێن، بۆ ئەوەی زیندووبوونەوەیەکی باشتر بەدەستبهێنن. ³⁶هەندێکیان ڕووبەڕووی گاڵتەکردن و لێدان، و تەنانەت کۆت و بەند و زیندانیکردن بوونەوە. ³⁷بەردباران کران؛ بە مشار دوولەت کران؛ بە شمشێر کوژران. بە پێستی مەڕ و بزنەوە دەگەڕان، لانەواز کران و چەوسێندرانەوەو خراپ مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرا. ³⁸جیهان شایستەی ئەوان نەبوو، وەک چۆن لە دەشتایی و شاخ و ئەشکەوتەکاندا سەرگەردان بوون.³⁹ئەم خەڵکانە هەموو ئەو شتانەیان بەدەست نەهێنا کە خودا بەڵێنی پێدابوون، هەرچەندە شایەتحاڵی باشیان هەبوو سەبارەت بە باوەڕەکەیان. ⁴⁰بەو پێیەی خودا شتێکی باشتری بۆ داڕشتبووین بۆ ئەوەی تەنها لەگەڵ ئێمەدا کامڵ ببن.

Chapter 12

¹مادام ئێمە بە هەورێکی وەها گەورەی شایەتحاڵ دەورە دراوین، با هەموو شتێک کە ڕێگری دەکات، و ئەو گوناهە فڕێ بدەین کە ئەوەندە بە ئاسانی تێکەڵ دەبێت، وە با بە کۆڵنەدان لەو پێشبڕکێیە ڕابکەین، کە بۆمان دیاری کراوە، ²بەردەوام چاومان لە یەشوایە: پێشەنگ و تەواوکەری باوەڕمان. کە بەرگەی مردنی گرت بە خاچ، گرینگی بەو شەرمەزارییە نەدا کە لە خۆی گرتبوو، ئەو سەیری ئەم خۆشیەی دەکرد کە چاوەڕێی بوو، پاشان لە ڕاستەی تەختی خودا دانیشت. ³بە وردی بیر لەوە بکەنەوە بەرگەی چی گرتوە بەو مامەڵە توندوتیژییەی گوناهباران لەگەڵیان کردووە، بۆ ئەوەی ماندوو نەبن و نەڕوخێن!⁴هێشتا بەرەنگاری گوناهە نەبوونەتەوە تا ئەو ڕادەیەی خوێنتان بڕێژیت. ⁵ئەو ئامۆژگاریەی خوداتان لەبیر کردووە کە وەک منداڵەکانی خۆی لەگەڵتان دەدوێت؟ کە دەفەرموێت: «ڕۆڵەکەم، سەرزەنشتکردنی پەروەردگار بە کەم مەزانە. ورە بەرمەدە کاتێک سەرزەنشتت دەکات لەسەر هەڵەیەک. ⁶چونکە ئەوەی پەروەردگار خۆشی بوێت تەمبێی دەکات. وە هەریەکێک بە ڕۆڵەی خۆی بزانێت بە قامچی لێیدەدات!»⁷کەواتە، بەرگەی تەمبێکردنی پەروەردگار بگرن. کە وەک ڕۆڵەکانی خۆی مامەڵەتان لەگەڵ دەکات: چ ڕۆڵەیەک هەیە باوکی تەمبێی نەکات؟ ⁸ئەگەر ئەو تەمبێکردنە وەرنەگرن کە هەموو ڕۆڵەکانی خودا تێیدا هاوبەشن، ئەمە مانای ئەوەیە کە ئێوە زۆڵن و ڕۆڵەی ئەو نین.⁹باوکە زەمینیەکان کە منداڵ بووین تەمبێیان دەکردین، ئێمەش ڕێزمان لێدەگرتن. دەبێ ئێستا چەندە زیاتر ملکەچی باوکی گیانیمان بین، بۆ ئەوەی بە باشتر بژین؟ ¹⁰باوکانمان بۆ ماوەیەک تەمبێیان کردین، بەو شێوەیەی کە بە گونجاویان دەزانی. بەڵام خودا هەمیشە لە پێناو بەرژەوەندی ئێمەدا تەمبێمان دەکات: بۆ ئەوەی هاوبەشی بین لە پیرۆزییەکەیدا. ¹¹بێگومان هەموو تەمبێکردنێک نابێتە هۆی خۆشی، بەڵکو هۆی دڵ تەنگی. بەڵام پاشان، بە ئاشتیانە بەرهەمی ڕاستودروستی لەوانە بەرهەم دەهێنێت کە وەری دەگرن.¹²بۆیە دەستە لەرزاو و ئەژنۆی لاوازتان بەهێز بکەن. ¹³ڕێگای یەکسان بۆ پێیەکانتان دروست بکەن، بۆ ئەوەی شەلەکان کەم ئەندام نەبن، بەڵکو چاک ببنەوە!¹⁴با ئامانجتان ئەوەبێت لەگەڵ هەموو خەڵکیدا لە ئاشتی دابن، ژیانێکی پیرۆز بژین، بەبێ پیرۆزی هیچ یەکێک ناتوانێت پەروەردگار ببینێت. ¹⁵ئاگاداربن هیچ کام لە ئێوە خۆی لەبەخششەکانی خودا بێبەش نەکات، نەک ڕەگی تاڵیتان تیادا داکوتێت و سەرلێشێواوی دروست بکات و زۆرێکتان پیس بکات. ¹⁶وە ئاگاداربن لە ناوتاندا کەسێکی داوێنپیس، یان وەک ئیساڤ لە خودا بێباک نەبێت، کە مافی نۆبەرایەتی خۆی بە ژەمێک خواردن فرۆشت. ¹⁷ئێوە باش دەزانن کاتێک ویستی ئەو بەرەکەتە لە باوکی وەربگرێتەوە، دوای ئەوەی بێڕێزی پێکردبوو، ڕەتکرایەوە چونکە هیچ بوارێکی نەدۆزیەوە بۆ پاشگەزبوونەوە، هەرچەندە بە ڕشتنی فرمێسک داوای بەرەکەتەکەی دەکرد.¹⁸ئێوە لە شاخێک نزیک نەکەوتونەتەوە کە دەستی لێبدرێت، کە بە ئاگر داگیرسابێت، نە لە تەم و تاریکی ونەڕەشەبا، ¹⁹پاشان دەنگی کەڕەنایەک لێدرا و قسەی ڕوونی لێوە دەردەچوو و ئەوەندە ترسناک بوو ئەوانەی گوێیان لێبوو داوایان لێکرد واز لە قسەکردن بهێنێت. ²⁰چونکە بەرگەی ئەم فەرمانەیان نەدەگرت کە بۆیان دەهات: «تەنانەت ئەو ئاژەڵەی بەر ئەو شاخە بکەوتایە، دەبوایە بەردباران بکرێت و بکوژرێت!» ²¹لە ڕاستیدا دیمەنەکە ئەوەندە ترسناک بوو، وای لە موشە کرد بڵێت: «زۆر دەترسم، تەنانەت لە ترسان دەلەرزم!»²²بەڵکو ئێوە لە چیای سەهیۆن نزیک بوونەتەوە، بۆ شاری خودای زیندوو، یۆرشەلایمی ئاسمانی. ئێوە هاتونە ئاهەنگێک کە ژمارەیەکی بێشوماری فریشتە تێیدا کۆبوونەتەوە، ²³بۆ کڵێسایەک کە ڕۆڵە نۆبەرەکانی خودا کۆدەکاتەوە، کە ناوەکانیان لە ئاسماندا نووسراوە. بەڵکو بۆ خودی خودا، دادوەری هەمووان، بۆ گیانی ئەوانەی خودا بیتاوان و کامڵی کردوون. ²⁴بەو شێوەیە ئێوە هاتوونە لای یەشوا، ڕێکخەری پەیمانی نوێ، بۆ خوێنە پڕژاوەکەی، کە قسە دەکات بە داواکاری باشتر لەوەی کە خوێنی هابیل داوای دەکرد.²⁵کەواتە ئاگاداربە ئەو کەسە ڕەت نەکەیتەوە کە قسە دەکات! مادام ئەوانەی ئامادە نەبوون گوێ لەو کەسە بگرن کە لەسەر ئەم زەوییە قسەی لەگەڵ کردوون، هەرگیز لە (سزا) ڕزگاریان نەبووە، چەندە زیاتر دوورین لە ڕزگاربوونمان ئەگەر لەو کەسە دوور بکەوینەوە کە لە خودی ئاسمانەوە قسەمان لەگەڵ دەکات! ²⁶وە کاتێک خودا لە کۆندا قسەی دەکرد، بە دەنگی خۆی زەوی هەژاند، بەڵام ئێستا جارێکیتر دەفەرمووێت: «جارێکیتر، نەک بەتەنها زەوی، بەڵکو ئاسمانەکانیش دەهەژێنم!»²⁷بە گوتنی: «جارێکیتر»، ئاماژە بەوە دەکات کە هەموو ئەو شتانە لا دەبات کە بناغەیەکی تۆکمەیان نییە چونکە دروستکراون، تاکوو ئەو شتانە بمێننەوە کە بناغەیەکی جێگیریان هەیە. ²⁸بەو پێیەی شانشینێکی سەقامگیرمان بەدەستهێناوە کە لە ناوناچێت، با خودا بپەرستین و بە سوپاسەوە خزمەتی بکەین، بە شێوەیەک کە پێی خۆش بێت، بە هەموو ڕێز و ترسێکەوە، ²⁹با لەبیرتان بێت کە خودامان ئاگرێکی سووتێنەرە!»

Chapter 13

¹بچەسپێن لە خۆشەویستی برایانە. ²میوانداری نامۆکان پشتگوێ مەخەن، چونکە لەو ڕێگەیەوە هەندێک لە پێشینان بەبێ ئەوەی بزانن میوانداری فریشتەیان کردووە.³گرنگی بە بەندکراوەکان بدەن، وەک ئەوەی لەگەڵیان بەندکراوبن. وە هاوسۆزی ستەملێکراوان بن، وەک ئەوەی لەگەڵ ئەوان ستەم لێکراوبن. ⁴با هەموان ڕێزی هاوسەرگیری بپاڕێزن، نوێنی هاوسەریتان پاک رابگرن. چونکە خودا ئەوانە سزا دەدات کە لەناو گوناهەی بەڕەلایی و داوێنپیسی نوقم دەبن.⁵لە سەرووی خۆشەویستی پارەوە هەڵسوکەوت بکەن، بەوەی هەتانە ڕازیبن، چونکە خودا دەفەرموێت: «هەرگیز وازت لێناهێنم، و هەرگیز دەست بەردارت نابم!» ⁶کەواتە دەتوانین، بە هەموو متمانە و بوێرییەکەوە بڵێین: «پەروەردگار لەگەڵمە، لە چی بترسێم! مرۆڤ چیم لێ دەکات؟»⁷هەمیشە ڕابەرەکانتان لەبیربێت کە فێری وشەی خودایان کردوون. هەڵسوکەوتەکانیان لەبەر چاو بگرن و لاسایی باوەڕەکەیان بکەنەوە. ⁸یەشوای مەسیح وەک خۆیەتی دوێنێ و ئەمڕۆ و بۆ هەتاهەتایە.⁹هەڵنەخەڵەتێن و دوای فێرکردنی سەیر و سەمەرە و جۆراوجۆر بکەوەن، چونکە باشترە دڵ بە بەخشش بەهێز بێت نەک بە ڕێکخستنی خۆراکێک کە سوودی نیە، بۆ ئەوانەی پێیەوە پابەندن. ¹⁰بەڵام ئێمە، «قوربانگایەک»مان هەیە ئەو کاهینانەی کە خزمەت بە چادرە زەمینییەکە دەکەن مافی خواردنیان نییە. ¹¹لە کۆندا، تەنها سەرۆک کاهین خوێنی ئاژەڵەکانی هەڵدەگرت و دەیهێنایە ناو «پیرۆزی هەرە پیرۆزییەکان»، لەوێ وەک قوربانی گوناهه پێشکەشی دەکرد، لاشەی ئەو ئاژەڵانە لە دەرەوەی ئەو شوێنە دەسوتێندران کە خەڵکەکەی تێیدا نیشتەجێ بوو¹²هەر بۆیە یەشوا لە دەرەوەی دەروازەی شارەکە ئازاری چەشت، بۆ ئەوەی بە خوێنی خۆی گەل پیرۆز بکات. ¹³کەواتە با بچینە دەرەوەی ئۆردوگاکە، بەرەو مەسیح بڕۆین و ئامادەبین لەگەڵیدا بەرگەی شەرمەزاری بگرین! ¹⁴ئێمە لێرە هیچ شارێکمان بۆ نامێنێتەوە، بەڵام بەدوای ئەو شارەی داهاتوودا دەگەڕێین.¹⁵با بە مەسیح، (سەرۆک کاهینەکەمان)، هەمیشە قوربانی سوپاسگوزاری و ستایش پێشکەش بە خودا بکەین، واتە ئەو بەرهەمانەی کە لە دەممانەوە بەرهەم دێت دان بە ناوەکەیدا دەنێت. ¹⁶هەروەها کەمتەرخەمی مەکەن لە ئەنجامدانی کاری چاک و یارمەتی ئەوانەش بدەن کە پێویستیان هەیە: چونکە ئەو جۆرە «قوربانیانە» خودا دڵخۆش دەکەن! ¹⁷گوێڕایەڵی ڕابەرەکان بن و ملکەچییان بن، چونکە ئەوان چاودێری بەرژەوەندییە گیانییەکانتان دەکەن، هەروەک چۆن یەکێک بەرپرسیارێتی هەڵدەگرێت چاودێری کاروباری خۆی دەکات. پاشان، بەبێ گلەییکردن بە خۆشییەوە ئەرکەکەیان جێبەجێ دەکەن. گلەیی کردنیان هیچ سوودێکی بۆ ئێوە نابێت!¹⁸نزامان بۆ بکەن، چونکە بڕوامان هەیە کە ویژدانێکی چاکمان هەیە و ئارەزوی چاکەکردنی هەڵسوکەتمان هەیە لە هەموو شتێکدا. ¹⁹بە تایبەتی هیوادارم خودا بە زووترین کات بمگەڕێنێتەوە لای ئێوە.²⁰داوا لە خودا ئاشتی دەکەم، کە یەشوای پەروەردگارمان شوانی گەورەی مەڕەکانی لە مردن زیندوو کردەوە بەهۆی خوێنی خۆیەوە کە پەیمان هەمیشەی پێ مۆر کرد ²¹بۆ ئەوەی ئامادەتان بکات بە تەواوی خواستی بەدیبهێنن لە هەموو کارێکی چاکدا کە لە ئێمەدا دەیکات بەو شێوەیەی یەشوای مەسیح ڕازییە، با شکۆمەندی بۆ ئەو بێت هەتاهەتایە. ئامین!²²برایان، داواتان لێدەکەم، بەرگەی ئەو وشە و ئامۆژگارییانە بگرن کە بە کورتی بۆم نوسیوون! ²³با بزانن تیمۆساوسی برامان لە زیندان ئازاد بووە. ئەگەر خێرا بێتە لام، پێکەوە دێین بۆ بینینتان.²⁴سڵاو لە هەموو ڕابەرەکان و هەموو پیرۆزەکراوان بکەن. ئەوانەی لە ناوچەی ئیتالیان سڵاوتان لێدەکەن. ²⁵با بەخشش لەگەڵ هەمووتان بێت!

James

Chapter 1

¹لە یاکۆڤەوە، بەندەی خودا و پەروەردگار یەشوای مەسیح، بۆ دوازدە هۆزی یەهود، ئاشتی بۆ ئەوانەی لە هەموو شوێنێک پەرتەوازەن! ²براکانم، کاتێک تاقیکردنەوە و ناخۆشی جۆراوجۆر بەسەرتاندا دێت، وا بزانن رێگایەکە بۆ دڵخۆشیتان. ³وە دڵنیابن کە ئەم تاقیکردنەوەیە لە باوەڕەکەتاندا دانبەخۆداگرتن بەرهەم دەهێنێت.⁴با خۆڕاگریتان کاری تەواوی خۆی لە ئێوەدا بکات، بۆ ئەوەی پێگەیشتنتان تەواو بێت و بەهێز بن و بتوانن ڕووبەڕووی هەموو بارودۆخەکان ببنەوە. ⁵ئەگەر هەریەکێک لە ئێوە پێویستی بە داناییە، با داوا لە خودا بکات کە بە دڵسۆزییەوە دەیبەخشێتە هەمووان و سەرزەنشت ناکات. و پێی دەدرێت.⁶بەڵام، دەبێت بە باوەڕەوە داوای ئەمە بکات، بەبێ هیچ دوودڵی و گومانێک. چونکە ئەوەی گومانی هەیە وەک شەپۆلی دەریا وایە، باکان یاری پێدەکەن و دەیهێنن و دەیبەن! ⁷ئەو کەسەی گومانی هەیە با بیر لەوە نەکاتەوە کە شتێک لە پەروەردگار وەربگرێت. ⁸کاتێک مرۆڤ دوو بۆچوونی هەبێت، لە هەموو کاروبارەکانیدا پابەند نابێت بە بڕیارێکەوە.⁹ئەوەی هەژارە و باوەڕدارە، دەبێ شانازی بە پێگە بەرزەکەیانەوە بکەن. ¹⁰سەبارەت بە دەوڵەمەند، دەبێت ئەوە بزانێت کە سامانەکەی لە خودا بێ نیازی ناکات: چونکە وەک گوڵی گژوگیا لە ناو دەچێت. ¹¹کاتێک خۆربە دەریا سووتێنەرەکەیەوە دەدرەوشێتەوە، ئەم گیایانە وشک دەبن، و گوڵەکانیان هەڵدەوەرێت، و جوانی دیمەنەکەیان کاڵ دەبێتەوە. بەم شێوەیە دەوڵەمەندەکان لە ڕێگاکانیاندا تیادەچن!¹²بەختەوەرە ئەو کەسەی بە خۆڕاگری بەرگەی ناخۆشییەکان دەگرێت. بۆیە، دوای ئەوەی بە سەرکەوتوویی لە تاقیکردنەوەکە دەرچوو، «تاجی ژیان» وەردەگرێت کە پەروەردگار بەڵێنی بەو کەسانە داوە کە خۆشیدەوێن! ¹³ئەگەر کەسێک لەگەل هەندێک تاقیکردنەوە روبەرو بۆوە ، با نەڵێت: «من لەلایەن خوداوە تاقیکرامەوە!» چونکە خودا بە خراپە تاقی ناکرێتەوە و ئەو هیچ کەسیش تاقی ناکاتەوە.¹⁴بەڵام مرۆڤ کاتێک بە ئارەزوەکەیەوە فریو دەخوات، دەکەوێتە ناو تاقیکردنەوە. کاتێک بە ئارەزو دووگیان دەبێت، گوناهە لەدایک دەبێت. ¹⁵کاتێک گوناهە پێدەگات، مردن بەرهەم دەهێنێت. ¹⁶کەواتە برا خۆشەویستەکانم، بەلاڕێدا مەڕۆن:¹⁷هەموو بەخششێکی باش و بەخششێکی تەواو لە سەرەوە دێتە خوارەوە، لە باوکی ڕووناکییەکانەوە کە هیچ گۆڕانکاری، و تاریکی تێدا نییە چونکە نەگۆڕە. ¹⁸ئەویش دەیەوێت ئێمە بکاتە ڕۆڵەی خۆی، بە وشەی ئەو لەدایک بووین، وشە ڕاستەکە. ئامانجی ئەوە بوو ئێمە یەکەم بەرهەمی بەدیهێنراوەکانی بین.¹⁹هەر بۆیە، برا خۆشەویستەکانم، هەریەکێکتان خێرا بێت لە گوێگرتن، پەلە نەکەن لە قسەکردن، و لە سەر خۆ بن. ²⁰ئەگەر مرۆڤ، توڕە بوو، ئەو چاکەیە ناکات کە خودا دەیەوێت. ²¹کەواتە، ڕزگارتان دەبێت لە هەموو پیسی و زیادبوونی خراپەکاری لە ژیانتاندا. بەڵکو ئێوە بە وەرگرتنی ئەو وشەیەی کە خودا لە دڵتان چاندوویەتی، بە نەرمی ئەو وشەیە وەربگرن.²²تەنها گوێی لێ مەگرن، بەڵکو ئەنجامدەری وشەکە بن، ئەگینا خۆتان فریو دەدەن. ²³ئەوەی گوێی لە وشەکە بێت و کاری پێنەکات، وەک کەسێک وایە کە سەیری ئاوێنە بکات و ڕوخساری خۆی تێدا ببینێت. ²⁴دوای ئەوەی خۆی دەبینێت، دەڕوات و یەکسەر وێنەکەی لەبیر دەکات. ²⁵سەبارەت بەو کەسەی کە بە وردی سەیری یاسا تەواوەکە دەکات، وە یاسای ئازادی، لەوەدا بەردەوام بێت، وەک ئەو کەسە وایە کە وشەکە جێبەجێ دەکات نەک وەک ئەوەی بیبیستێت و لەبیری بکات، چونکە خودا لە هەموو کارێکدا بەرەکەتی زۆری پێدەبەخشێت.²⁶ئەگەر کەسێک وابزانێت کە باوەڕدارە، بەڵام بەسەر زمانتدا زاڵ نەبیت، ئەوە دڵی خۆی فریو دەدات، باوەڕدارییەکەی هیچ سوودێکی نییە! ²⁷ئایینی پاک و پاک، لە چاوی خودای باوکدا، لە سەردانیکردنی هەتیو و بێوەژنەکاندا دەردەکەوێت بۆ یارمەتیدانیان لە تەنگانەدا، هەروەها لە پاراستنی گیان لە پیسبوون بە گەندەڵی جیهان.

Chapter 2

¹ئەی برایان، بە لەبەرچاوگرتنی باوەڕتان بە پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، پەروەردگاری شکۆمەند، بە لایەنگری و جیاکاری لەگەڵ خەڵکدا مامەڵە مەکەن! ²گریمان دوو کەس هاتنە ناو کۆبوونەوەکەتانەوە، یەکێکیان دەوڵەمەند بوو، جل و بەرگی گرانبەهای لەبەردا بوو و پەنجەکانی بە ئەڵقەی زێڕین ڕازاندبۆووە، ئەوی دیکەیان هەژار بوو، بە جل و بەرگی کۆنەوە. ³ئەگەر بەخێرهاتنی پیاوە دەوڵەمەندەکە بکەن، بڵێین: «تکایە، لێرە لای سەرەوە دابنیشە!» پاشان بە کەسە هەژارەکە بڵێی: « تۆش، لەوێ بوەستە، یان لێرە لەسەر زەوی لە بەر پێی من دابنیشە!» ⁴ئەوە پشتڕاست دەکاتەوە کە ئێوە جیاوازی چینایەتی دەکەن لە نێوان مرۆڤەکاندا، خۆتان دەکەنە دادوەر بە بیرکردنەوەی خراپ!⁵کەواتە برا خۆشەویستەکانم، ئایا خودا ئەو کەسانەی هەڵنەبژارد کە لە چاوی خەڵکدا هەژار بوون بۆ ئەوەی لە باوەڕەکەیاندا دەوڵەمەندیان بکات، ومافی ئەوەیانی پێداوە کە شانشینییەکە بە میرات بگرن کە بەڵێنی داوە بە خۆشەویستەکانی؟ ⁶بەڵام ئێوە بەبێ ڕێزییەوە مامەڵەتان لەگەڵ هەژارەکاندا کردووە. ئایا دەزانن دەوڵەمەندەکان ئەوانەن کە زاڵن بەسەرتاندا و پەلکێشی ناو دادگاکانتان دەکەن، ⁷و گاڵتە بە مەسیح دەکەن کە ئێوە هەڵگری ناوی جوانی ئەون؟⁸چەند کارێکی باش دەکەن کاتێک ئەو بنەما شاهانە یە جێبەجێ دەکەن کە لە تەوڕاتدا ئاماژەی پێکراوە: «نزیکەکەت وەک خۆت خۆش بوێت!» ⁹بەڵام کاتێک بە لایەنگری و جیاکارییەوە مامەڵە لەگەڵ خەڵک دەکەن، توشی گوناهە دەبن و تەورات وەک سەرپێچیکار بڕیارتان لەسەر دەدات.¹⁰دەزانن هەرکەسێک گوێڕایەڵی هەموو ئەو راسپاردانە بێت کە لە تەوراتی موشەدا هاتووە، و تەنها لە یەکێکیان سەرپێچی بکات، تاوانبار دەبێت، هەروەک ئەو کەسەی سەرپێچی لە هەموو راسپاردەکان بکات. ¹¹بۆنموونە، بۆیە خودا، فەرموویەتی: «داوێنپیسی مەکەن» هەروەک چۆن فەرموویەتی: «مەکوژە!» ئەگەر داوێنپیسی نەکەیت، بەڵام کەسێک بکوژیت، ئەوە تەوراتت پێشێل کردووە.¹²ئەگەر، بە قسە و کردار بەپێی یاسای ئازادی مامەڵە بکەن، بە پێی ئەوە دادگایی دەکرێن. ¹³چونکە بڕیاردان بۆ ئەو کەسانەی کە بەزەییان نیە دەبێ بڕیارێکی بێ بەزەییانە بێت. بەڵام بەزەیی باڵاترە لە بڕیار!¹⁴ئەی برایان، ئایا سوودی هەیە کەسێک بانگەشەی ئەوە بکات کە باوەڕدارە، بەڵام هیچ کردارێکی نییە بۆ سەلماندنی ئەمە، ئایا باوەڕێکی لەم شێوەیە دەتوانێت ڕزگاری بکات؟ ¹⁵گریمان خوشک یان برایەک پێویستییەکی زۆری بە پۆشاک و خواردنی ڕۆژانە هەبوو، ¹⁶یەکێکتان پێتان گوت: «هیواخوازم هەموو چاکەکان بۆ ئێوە بێت. جلوبەرگی گەرم لەبەر بکەن، و خواردنی باش بخۆن!» بەبێ ئەوەی جلوبەرگ و خواردنی پێویستی بۆ دابین بکەن، لەوەدا چ سوودێک هەیە؟ ¹⁷کەواتە بەم شێوەیە دەبینین کە باوەڕ بە تەنیا و بەبێ کردەوە مردووە.¹⁸ڕەنگە یەکێک لە ئێوە بڵێت: «ئێوە باوەڕتان هەیە، منیش کردەوەم هەیە». پیشانم بدە چۆن ئەبێت باوەڕەکەت بە بێ کرداربێ، و منیش پیشانت دەدەم باوەڕ بە کردارەکانمەوە چۆنە. ¹⁹ئایا باوەڕت وایە کە خودا یەکە؟ کارێکی باش دەکەیت! شەیتانەکانیش باوەڕیان بەم ڕاستییە هەیە، بەڵام لە ترسان دەلەرزن. ²⁰ئەمەش دڵنیات دەکاتەوە، ئەی مرۆڤی گێل، باوەڕی بێ کردارباوەڕێکی مردووە!²¹با نموونەیک لە ئەڤراهامی باوکمان وەربگرین: چۆن ڕاستودروست بوو؟ ئایا بە کردارەکانی نەبوو، کاتێک یتساخی کوڕی لەسەر قوربانگاکە پێشکەش کرد ²²دەبینیت باوەڕەکەی ئەڤراهام لەگەڵ کرداری یەک بووە. بە کردارەکان باوەڕ تەواو دەبێت. ²³بەم شێوەیە، ئەوەی تەوڕات دەیگوت جێبەجێ بوو: «ئەڤراهام باوەڕی بە خودا هێنا، و ئەوەی بە ڕاستودروستی بۆی هەژمار کرا»، تا ئەو ڕادەیەی کە ناوی لێنرا «دۆستی خودا». ²⁴کەواتە دەبینیت مرۆڤ تەنها بە باوەڕی خۆی ڕاستودروست نابێت، هەروەها بە کردارەکانیشی.²⁵هەروەها لەسەر ئەم بناغەیە، رەخابی داوێنپیس بە راستودروست هەژمار کرا: کاتێک ئەو دوو پیاوەی کە نێردرابوون بۆ لای پێشوازی لێکردن، و بە ڕێگایەکی دیکەدا رەوانەی کردن. ²⁶وەک چۆن جەستەی مرۆڤ دەمرێت ئەگەر گیانی لێ دەرچێت، بە هەمان شێوە باوەریش دەمرێت ئەگەر کردار لەگەڵیدا نەبێت!

Chapter 3

¹ئەی برایان، کێبڕکێ مەکەن بۆ ئەوەی خۆتان بکەنە مامۆستا بۆ ئەوانی تر و ژمارەی مامۆستایان زیاد بکەن! لەبیرتان بێت کە، ئێمەی مامۆستایان توندتر لەوانی تر لێپرسینەوەمان لەگەڵ دەکرێت. ²هەموومان لە ئاستی کەوتنە ناو هەڵەی زۆرین. بەڵام ئەوەی زمانی خۆی رابگرێ و لە قسەکانیدا هەڵە نەکات، پێگەیشتووە و توانایی دانبەخۆداگرتنی بە سەر تەواوەتی سروشتی خۆیدا هەیە.³کاتێک ئەسپێک لغاو دەکەین، دەتوانین بەو ئاراستەی ببەین کە دەمانەوێت. ⁴گرنگ نییە کەشتییەک چەندە گەورە بێت و ئەو بایانەی کە دەیهەژێنن و پاڵی پێوەدەنێن چەندە بەهێزبن، چونکە بە سەوڵێکی بچووک کەشتیوانەکە دەیگرێتە دەست ودەیبات بۆ ئەو ئاراستەیەی کە دەیەوێت. زمانیش بە هەمان شێوەیە: ئەندامێکی بچووکە،⁵بەڵام چەند کاریگەرە! سەیرکەن: پریشکێکی بچووک دارستانێکی گەورە دەسوتێنێت! ⁶زمان وەک ئاگر مەترسیدارە: ئەو بە تەنیا، لە نێو ئەندامانی جەستەدا، هەموو خراپەیەک کۆدەکاتەوە، و هەموو جەستە بە گەندەڵی پیس دەکات. بازنەی گەردوون ئاگر تێبەردەدات، ئاگرێک کە دۆزەخی هەڵگیرساندووە!⁷بۆ مرۆڤ ئاسانە دڕندە و باڵندە و پەلەوەر و ئاژەڵە دەریاییەکان لە هەموو جۆرەکانی دەستەمۆ بکات، دەیبینین کە ڕوویداوە. ⁸بەڵام کەس ناتوانێت زمان دەستەمۆ بکات. خراپەکارییەک کە توانات بە سەریا نییە، پڕە لە ژەهری کوشندە!⁹بە زمان ستایش و سوپاسگوزاری بۆ پەروەردگار و باوک بەرز دەکەینەوە، هاوکات سووکایەتی بەو کەسانە دەکەین کە خودا لە سەر شێوەی خۆی بەدیهێناوە. ¹⁰و بەم شێوەیە، بەخشش و نەفرەت لە یەک دەم دێنە دەرەوە. ئەی براکانم، ئەمە هەرگیز نابێت ڕووبدات!¹¹ئایا بیستووتانە ئاوی شیرین و تاڵ لە یەک کانییەوە سەر چاوەوە بگرێت؟ ¹²ئایا دەکرێت، ئەی برایانم، کە دار هەنجیر زەیتوون بگرێ، یان رەزهەنجیر بگرێت؟ بە هەمان شێوە ناکرێ کانیاوێکی خوێ ئاوی شیرین بدات.¹³ئایا لەنێو ئێوەدا هەندێک کەسی ژیر و تێگەیشتووهەن؟ بۆیە، دەبێت ئەم کەسانە ڕەفتارێکی باش بکەن، بە کردارەکانیان ئەو نەرم و نیانییە نیشان بدەن کە تایبەتمەندی داناییە (ڕاستەقینەکەیە). ¹⁴بەڵام ئەگەر دڵتان پڕ بووە لە تاڵیی و ئیرەیی و خۆپەرستی، شانازی بە دانایی خۆتانەوە مەکەن، و نکۆڵی لە ڕاستییەکە مەکەن.¹⁵ئەم داناییەی کە ئێوە بانگەشەی بۆ دەکەن لە خوداوە نەهاتووە، بەڵکو «داناییەکی» زەمینی و مرۆڤانە و شەیتانییە. ¹⁶لە کوێدا تاڵیی ئیرەیی و خۆپەرەستی هەبێت، ناتەبایی و نائارامی و هەموو خراپەیەک بڵاودەبێتەوە. ¹⁷سەبارەت بەو داناییەی کە لە خوداوە دێت، پاک و خاوێنە، پێش هەموو شتێک. هەروەها هاندەری خاوەنەکەیەتی بۆ ئارامی و نەرم و نیانی. گوێڕایەڵە، پڕە لە میهرەبانی و چاکە کاری: جیاکاری و خۆپەرەستی و دووڕوویی مەکەن. ¹⁸ڕاستودروستی بەروبوومی ئەو چاندنەیە کە ئاشتیخوازان لە ئاشتیدا دەیچێنن.

Chapter 4

¹ململانێ و ڕکابری نێوانتان لە کوێوە سەرچاوە دەگرێت؟ ئایا بەهۆی ئارەزووە خراپەکانتانەوە نییە کە لە ئەندامەکانی لەشتاندا دەجەنگن؟ ²ئێوە ئارەزووی ئەوەتان هەیە خاوەندارێتی ئەو شتانە بکەن کە هی خۆتان نییە، بەڵام ئەوەی دەتەوێت بەدەستی ناهێنیت، کەواتە دەکوژن، و ئیرەیی دەبەن، و توانای گەیشتن بە ئامانجەکەتان نییە. وە بەم شێوەیە ڕکابری و تێکۆشان دەکەن! ئەوەی دەتانەوێت ئەوەتان نییە، چونکە لە خودا داوای ناکەن. ³ئەگەر داوای شتێکی لێ بکەن، بەدەستی ناهێنن: چونکە بە پاڵنەرێکی خراپ داوای دەکەن، بەو پێیەی ئێوە بەنیازن ئەوەی بەدەستی دەهێنن تەنها بۆ تێرکردنی ئارەزووەکانتان بەکاری بهێنن.⁴ئەی ناپاکان! ئایا نازانن دۆستایەتی لەگەڵ جیهاندا دوژمنایەتیکردنە لەگەڵ خودا؟ بۆیە ئەوەی بیەوێت ببێتە دۆستی جیهان، ئەوە بۆتە دوژمنی خودا. ⁵پێتان وایە تەوڕات بێهودە قسە دەکات! ئایا گیانەکە کە لە ئێمەدا نیشتەجێیە ئارەزووی ئیرەیی دەکات؟⁶نەخێر، بەڵکو بەخششێکی گەورەترمان پێ دەبەخشێت. هەر بۆیە تەوڕات دەڵێت: «خودا بەرەنگاری لۆتبەرزەکان دەبێتەوە، بەڵام بەخشش بە بێ فیزەکان دەبەخشێت». ⁷کەواتە، ملکەچی خودا بن. بەرەنگاری شەیتان ببنەوە و ئەویش لێتان هەڵدێت.⁸لە خودا نزیک ببنەوە و ئەویش لێتان نزیک دەبێتەوە. ئەی گوناهباران دەستەکانتان پاک بکەنەوە، ئەی خەڵکی ڕاڕا دڵتان پاک بکەنەوە. ⁹خەفەت بخۆن و بگریێن و شیوەن بکەن. پێکەنینتان بگۆڕن بۆ گریان و خۆشیتان بۆ خەفەت. ¹⁰لەبەردەم پەروەردگاردا بێ فیز بن، ئەویش بەرزتان دەکاتەوە!¹¹ئەی براکانم، زەمی یەکتر مەکەن. هەرکەسێک ئەم کارە بکات و براکەی تاوانبار بکات، سوکایەتی بە تەوراتی خودا دەکات و بڕیاری لە سەر دەدات. ئەگەر لە سەرتەورات بڕیار بدەیت، ئەوا تۆ کار بە تەورات ناکەیت، بەڵکو خۆت دەکەیت بە دادوەر بەسەرییەوە. ¹²تەنها یەک دادوەر هەیە بۆ تەورات، ئەویش خودایە کە دانەرییەتی، ئەو بە تەنیا دەسەڵاتی هەیە کە بڕیار بدات لە سەر ڕزگاربوون یا لەناوچوون. بەڵام تۆ کێی بڕیار لەسەر کەسانی تربدەیت؟¹³ئێوە، ئەوانەی پلانتان هەیە دەڵێن: «ئەمڕۆ یان سبەی، دەچینە فڵان شارێک، و ساڵێک لەوێ بەسەر دەبەین، و بازرگانی دەکەین و قازانج دەکەین». ¹⁴لەسەرەخۆبە! ئێوە نازانن سبەی چی ڕوودەدات! ژیانتان چی بەسەر دێت؟ ئەوە هەڵمێکە، بۆ ماوەیەکی کورت دەردەکەوێت و دواتر نامێنێت!¹⁵لەبری ئەوە، کە وەڵام بدەنەوەو بلێن: «ئەگەر پەروەردگار خواستی لەسەر بوو و ژیاین، و ئەم یان ئەو کارە دەکەین!» ¹⁶لەبەرئەوە، ئێوە لوت بەرز و خۆبەزلزانن. هەموو شانازییەکی لەو شێوە، شانازییەکی خراپە. ¹⁷هەرکەسێک بزانێت چ کارێک چاکەیە، و نەیکات، ئەمەش بۆ ئەو بە گوناهە دادەنرێت.

Chapter 5

¹ئەی دەوڵەمەندەکان، ئێستا بە هۆی ئەو نەهامەتییەی کە چاوەڕێتان نەدەکرد، بگرین و بناڵێنن. ²سامانە زۆرەکەتان لە ناوچوو، جلە جوانەکانتان مۆرانە دەیخوات ³ئاڵتون و زیوەکەتان ژەنگی هێناوە، ژەنگەش شایەتحاڵتان دەبێت و گۆشتان دەخوات وەک ئاگر ئایا بۆ ڕۆژانی دوایی سامانتان کۆکردۆتەوە؟⁴وە ئەمە کرێی ئەو کرێکارانەیە کە کێڵگەکانتان دروێنە دەکەن، ئەو کرێیەی کە تا ئێستاش بە ناڕەوا لێیان ڕادەگیرێت، هاوار دەکەن، وە هاواری ئەو کرێکارانە لەلایەن پەروەردگاری سوپاسالارەوە بیستراوە! ⁵ئێوە لەسەر زەوی بە خۆشگوزەرانی دەژین و خۆتان بە خۆشی و چێژەوە سەرقاڵ دەکەن؛ دڵتان قەڵەو بکەن وەک ئەوەی ئامادەبن بۆ ڕۆژی قوربانی. ⁶ئێوە بێتاوانتان تاوانبار کرد و کوشتان، ئەویش بەرەنگارتان نەبۆوە!⁷سەبارەت بە ئێوەش، ئەی براکانم، بۆیە دانبەخۆتاندا بگرن، چاوەڕێی گەڕانەوەی پەروەردگار بن. وانەیەک لە جووتیارەکە وەربگرن: چاوەڕێی زەوییەکەی دەکات تا بەرهەمی گرانبەهای پێبدات، وەک چۆن دان بەخۆدادەگرێ تاوەکو بارانی پاییز و بەهار بەسەر زەویەکەیدا ببارێت. ⁸بۆیە ئارام بگرن و دڵتان بەهێز بکەن، چونکە گەڕانەوەی پەروەردگار نزیکە.⁹ئەی برایان، لە بەرامبەر یەکتردا مڕومۆچ مەبن، تاکو بڕیار بەسەرتاندا نەدرێت. هەمیشە لەبیرتان بێت کە دادوەر زۆر نزیکە، لەبەردەم دەرگاکەدایە. ¹⁰ئەی براکانم، لە بەرگەگرتنی ئازار و دانبەخۆداگرتن، وەک پێغەمبەران بن کە بەناوی پەروەردگارەوە قسەیان کردووە. ¹¹سەبارەت بەوانەی لە ئازاردا دانبەخۆدا دەگرن دەڵێین: «خۆزگە بەوان!» ئێوە گوێتان لە ئارامی و خۆڕاگری ئیۆڤ بووە، بینیتان کە پەروەردگار لە کۆتاییدا چۆن مامەڵەی لەگەڵدا کردووە. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە پەروەردگار زۆر میهرەبان و بە بەزەییە.¹²بەڵام پێش هەموو شتێک، ئەی برایانم، نە بە ئاسمان و نە بە زەوی و نە بە هیچ سوێندێکی تر سوێند مەخۆن. بەڵام با «بەڵێ»تان بۆ بەڵێ بێت، و «نەخێر»تان ئەگەر نەخێربێت. ئەمەش بۆ ئەوەیە بڕیارتان لە سەر نەدرێ.¹³ئایا کەسێک هەیە لە نێو ئێوەدا ئازار بچێژێت؟ با نزا بکات! ئایا لە نێو ئێوە کەس هەیە دڵخۆش بێت؟ با سروود بۆ خودا بڵێت! ¹⁴هەرکەسێک لە ئێوە نەخۆشە، با بانگی پیرەکانی کڵێسا بکات، بۆ ئەوەی نزای بۆ بکەن و بە ناوی پەروەردگار بە زەیت چەوری بکەن. ¹⁵ئەو نزایەی کە بە باوەڕ بەرزدەکرێتەوە، نەخۆشەکە چاک دەکاتەوە، وەک چۆن پەروەردگار تەندروستی بۆ دەگەڕێنێتەوە. ئەگەر نەخۆشییەکەی بەهۆی گوناهێکەوە بووبێت، پەروەردگار لێی خۆش دەبێت.¹⁶با هەر یەکێک لە ئێوە دان بە تاوانەکەیدا بنێت بەرامبەر بە براکەی، نزا بۆ یەکتر بکەن، تاکو چاک ببنەوە. ئەو نزا بە تینەی کە مرۆڤی چاکەکار دەیکات کاریگەرییەکی زۆری هەیە. ¹⁷ئیلیاش وەک ئێمە مرۆڤ بوو، لە ڕێگەی نزاوە داوای لە خودا کرد کە بارانەکە ڕابگرێت. بەم شێوەیەش بوو، بۆ ماوەی سێ ساڵ و شەش مانگ دڵۆپێک باران نەباری بەسەر ئەو زەویەدا. ¹⁸پاشان نزای دووهەمی کرد، لە ئاسمان باران باری و زەوی بەرهەمی دا!¹⁹ئەی برایان، ئەگەر کەسێک لە ئێوە لە ڕاستی لابدات، و کەسێکی تر بیگەڕێنێتەوە، ²⁰با دڵنیا بێت هەرکەسێک گوناهبارێک لە گومڕایەکەی رزگار بکات، وەک ئەوەیە کەسێک لە مردن ڕزگار بکات و گوناهەی زۆر دادەپۆشێت!

1 Peter

Chapter 1

¹لە پەترۆوە، نێردراوی یەشوای مەسیح، بۆ پەراگەندە ئاوارەکان لە پۆنتۆس و گەلاتیە و کەپادۆکیا و ئاسیا و بیتینیا، ²ئەوانەی خودای باوک هەڵیبژاردن بەگوێرەی زانینی پێشووی پاشان پیرۆزی کردن بە گیان بۆ گوێڕایەڵی یەشوای مەسیح تا پاک ببنەوە بە پڕژاندنی خوێنی خۆی بەسەریاندا. بەخشش و ئاشتی زیاترتان لەسەر بێت.³پیرۆزە خودای باوکی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح، لە میهرەبانی و مەزنایەتی خۆیەوە لەدایکبوونی دووەمی پێبەخشیوین، پڕ لە هیوا، لەسەر بناغەی هەستانەوەی یەشوای مەسیح لە نێو مردوواندا، ⁴بۆ میراتێک کە لەناو ناچێت و گەندەڵ نابێت و بە سەر ناچێت، لە ئاسمانەکاندا بۆتان پارێزراوە. ⁵ئێوە بە توانای خودا پارێزراون کە لە ڕێگای باوەڕەکەتان لە کاردایە، تا لەکۆتاییدا ئەو ڕزگاریە بەدەست بهێنن کە بۆتان ئامادەکراوە، ئەوەی لە کۆتایی زەمانەدا خۆی دەردەکەوێت.⁶ئەمەش بانگتان دەکات بۆ شاد بوون، هەرچەندە ئێستا دەبێت بۆ ماوەیەکی کورت لە ژێر قورسایی تاقیکردنەوە جۆراوجۆرەکاندا خەمبار ببن! ⁷بەڵام مەبەست لەو تاقیکردنەوانە ئەزموناندنی ڕاستیی باوەڕتانە. وەک چۆن ئاگر زێڕ تاقی دەکاتەوە و پاکی دەکاتەوە، تاقیکردنەوەکان ڕاستیی باوەڕتان هەڵدەسەنگێنن کە زۆر لە زێڕی لەناوچوو بەنرخترن. بەم شێوەیە، باوەڕەکەتان دەبێتە هۆکارێک بۆ ستایش و ڕێز و شکۆمەندی بۆتان، کاتێک یەشوای مەسیح بە شکۆمەندییەکەی دەگەڕێتەوە و دەردەکەوێت.⁸ئێوە مەسیحتان نەبینیوە، بەڵام خۆشتان دەوێت. هەرچەندە ئێستا ئەو نابینن، بەڵام باوەڕتان پێی هەیە و شاگەشکە دەبن بە خۆشییەکی شکۆمەندانەی پێناسەنەکراو. ⁹ئێوە بە ئامانجی باوەڕەکەتان گەیشتن، کە ڕزگاریی خۆتانە. ¹⁰پێغەمبەران لە کۆندا لێکۆڵینەوە و گەڕانیان بۆ ئەم ڕزگاربوونە کردووە! چونکە ئەوان پێشبینی ئەو بەخششەی خودایان کرد کە بۆتان ئامادە کرابوو،¹¹ئەوان هەوڵیان دەدا ئەو کات و بارودۆخە بزانن کە ڕۆحی مەسیح ئاماژەی پێدەکرد کە تێیاندا کاری دەکرد، کاتێک پێشوەختە شایەتی ئەو ئازارانەی، بۆدان کە چاوەڕوانی مەسیح بوون و ئەو شکۆمەندیانەی کە لە دوای ئەوانەوە دێن. ¹²بەڵام خودا پێی ڕاگەیاندن کە هەوڵەکانیان بۆ بەرژەوەندی خۆیان نەبوو، بەڵکو بۆ بەرژەوەندی ئێوە بوو. ئەمەش لە پێناو ئەو مزگێنیە بوو کە لە سەردەمی ئێستادا نێردراوان موژدەی پێ دەدەن بە گیانی پیرۆز کە لە ئاسمانەوە نێردراوە. ئەمانە ئەو ڕووداوانەن تەنانەت فریشتەکانیش بە ئاواتن لێیان وردببنەوە!¹³بۆیە بەردەوام وریای بیرتان بن، ئاگادار بن و هەموو هیواکانتان بخەنە سەر ئەو بەخششەی بۆتان دێت کاتێک یەشوای مەسیح بە شکۆمەندییەکەیەوە دەگەڕێتەوە و دەردەکەوێت! ¹⁴چونکە ئێوە بوونەتە منداڵی خودا و گوێڕایەڵی ئەون، مەگەڕێنەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەو ئارەزووانەدا بگونجێن کە پێشتر لە ڕۆژانی نەزانیتاندا بەسەرتاندا زاڵ بوون.¹⁵لە هەموو شتێکدا بە پیرۆزی هەڵسوکەوت بکەن، لاسایی ئەو پیرۆزە بکەنەوە کە بانگی کردوون، ¹⁶چونکە نووسراوە: «پیرۆز بن، چونکە من پیرۆزم!» ¹⁷مادام دان بەوە دادەنێنن خودا باوکتانە، ئەو بڕیار لەسەر هەموو مرۆڤێک دەدات بەگوێرەی کارەکانی بەبێ لایەنگری، بە ترسی ئەوەوە هەڵسوکەوت بکەن لەو ماوە کورتەی لەسەر زەوین.¹⁸هەروەها بزانن ئێوە کڕانەوە بۆ ئەوەی لەو ژیانە پوچە ڕزگارتان بێت کە بە نەریت لە باوکانتان وەرتانگرتووە. ئەم کڕینەوەیە بە شتی لەناوچووی وەک زێڕ و زیو نەبوو، ¹⁹بەڵکو بە خوێنێکی گرانبەها بوو، خوێنی مەسیح، ئەو بەرخە پاکەی کە هیچ کەموکوڕی و پەڵەیەکی تیادا نەبوو!²⁰هەرچەندە خودا پێش دامەزراندنی جیهان مەسیحی بۆ ئەم مەبەستە دەستنیشان کردبوو، بەڵام تا ئەم سەردەمانەی دوایی بۆ بەرژەوەندی ئێوە ئاشکرای نەکردبوو ²¹ئێوە کە بەهۆی مەسیحەوە باوەڕتان بە خودا هەیە کە لە مردن هەڵیستاندەوە و شکۆمەندی پێدا، بۆ ئەوەی خودا ئامانجی باوەڕ و هیواتان بێت.²²لەوەتەی ملکەچ بوون بۆ ڕاستی، دەروونتان پاک بۆتەوە و توانیتان بەبێ دووڕویی خەڵکانی ترتان خۆش بوێت، هەروەها بە خۆشەویستی برایانە یەکترتان خۆش بوێت کە لە دڵێکی پاکەوە دێت! ²³ئێوە دووبارە لەدایک بوونەوە نەک لە تۆوی مرۆڤی لەناوچوو، بەڵکو بەوەی لەناو ناچێت، بە وشەی خودا کە بۆ هەتاهەتایە زیندووە و دەمێنێتەوە.²⁴ژیانی مرۆڤ وەکو گژوگیا وایە، هەموو شکۆمەندییەکەی وەک گوڵی گژوگیا وایە. دەبێت لەناو بچێت هەروەک چۆن گژوگیا وشک دەبێت و گوڵەکەی دەکەوێت! ²⁵بەڵام وشەی پەروەردگار، بۆ هەتاهەتایە بە بەردەوامی دەمێنێتەوە، ئەمە ئەو وشەیەیە کە مزگێنییەکەیتان پێگەیشتووە!

Chapter 2

¹بۆ ئەوەی، ڕزگارتان بێت لە هەموو کاریگەرییەکی خراپە و فێڵ و دووڕوویی و ئیرەیی و بوختان. ²وەک منداڵی تازە لەدایکبوو تامەزرۆی شیری گیانی خاوێن بن تاکو بەمە گەشە بکەن بۆ ئەوەی بگەنە ڕزگاری، ³چونکە بەڕاستی تامتان کردووە، پەروەردگار چاکە!⁴ئێوە هاتونەتە لای، بەردە زیندووەکە ئەوەی خەڵکی ڕەتیان کردەوە، خودا هەڵیبژارد، و گرانبەهایە لەلای. ⁵بۆیە وەک بەردی زیندوو لەگەڵیدا یەک بگرن، خانوویەکی گیانی دروست بکەن، کە تێیدا دەبنە کاهینی پیرۆز، قوربانی گیانی پەسەندکراو پێشکەشی خودا بکەن بە چاکەی یەشوای مەسیح.⁶وەک لە پەرتوکەکەدا هاتووە: «ئەوەتا من لە سەهیۆن بەردی بناغەکە دادەنێم هەڵبژێردراو و گرانبەهایە. ئەوەی باوەڕی پێ بهێنێت بێ ئومێد نابێت!»⁷ئەم بەردە لە چاوی ئێوەدا گرانبەهایه، و باوەڕتان پێی هێناوە. سەبارەت بەوانەی کە باوەڕیان پێ نییە، «ئەو بەردەی بیناسازان ڕەتیان کردەوە، بووە بەردی بناغەی گۆشەی ماڵەکە»، ⁸هەروەها « دەبێتە بەردێک بۆ کۆسپ تاشە بەردێکیش کە لێی بکەونە خوارەوە!» بۆیە دەکەون چونکە ڕەتی دەکەنەوە باوەڕ بە وشەکەی بکەن.⁹کەوتنیان مسۆگەرە! بەڵام ئێوە کۆمەڵە کاهینێکی شاهانەن، نەوەیەک کە خودا هەڵیبژاردووە، نەتەوەیەک کە ئەو بۆ خۆی تەرخانی کردووە و گەلێک کە ئەو خاوەندارێتی کردووە. ئەمەش بۆ ئەوەیە چاکەکانی پەروەردگار ڕابگەیەنن، کە لە تاریکییەوە بانگی کردوون بۆ ناو ڕووناکییە سەرسوڕهێنەرەکەی خۆی! ¹⁰چونکە لە ڕابردوودا ئێوە نەببوونە گەل؛ بەڵام ئێستا، ئێوە «گەلی خودان، و پێشتر چێژتان لە بەزەیی خودا نەبینیوە، بەڵام ئێستا چێژی لێ وەردەگرن!»¹¹خۆشەویستان، ئێوە نامۆن لەسەر زەوی بەسەردانێکی کاتی تێیدا تێپەڕ دەبن. بۆیە داواتان لێ دەکەم لە ئارەزووە جەستەییەکان دوور بکەونەوە کە لەگەڵ گیاندا ململانێ دەکەن. ¹²با ڕەفتارەکانتان باش بن لە نێو گەلاندا. هەرچەندە بە درۆ تۆمەتبارتان دەکەن بەوەی خراپەکارن، بەڵام کاتێک سەرنجی کارە چاکەکانتان دەدەن، جا لەو ڕۆژەدا کە بەسەر دەکرێنەوە خودا شکۆمەند دەکەن.¹³وەک ڕێزێک بۆ پەروەردگار، ملکەچی هەموو ڕێسایەک بن کە کاروباری خەڵکی بەڕێوە دەبات: بۆ پاشا، کە خاوەن دەسەڵاتی باڵایە، ¹⁴بۆ دادوەران، کە نوێنەری پاشان کە سزای تاوانبار دەدەن و ستایشی چاکەکاران دەکەن. ¹⁵چونکە ئەمە خواستی خودایە: کە بەردەوام چاکە بکەن، و بەم شێوەیە نەزانی مرۆڤە گێلەکان ئاشکرا بکەن! ¹⁶وەک مرۆڤی ئازادی ڕاستەقینە مامەڵە بکەن، نەک وەک ئەوانەی ئازادی وەک پەردەیەک بۆ ئەنجامدانی خراپەکاری بەکار دەهێنن بەڵکو وەک ئەوەی خزمەتکاری خودان. ¹⁷ڕێز لە هەموو خەڵک بگرن. برایانتان خۆش بوێت. لە خودا بترسن. ڕێزی پاشا بگرن.¹⁸ئەی خزمەتکاران بە ڕێزێکی دروستەوە گوێڕایەڵی گەورەکانتان بن. نەک هەر بۆ گەورە باش و نەرم و نیانەکان، بەڵکو بۆ ستەمکارە دڵرەقەکانیش! ¹⁹چەند جوانە مرۆڤ بەرگەی غەم و پەژارە بگرێت کاتێک ئازار دەچێژێت و ستەمی لێ دەکرێت، بە پاڵنەری ویژدانی کە ملکەچی خودایە ! ²⁰لە ڕاستیدا چ شکۆمەندییەکە ئەگەر ئارام بگرن کە سزای هەڵەکانتان وەردەگرن؟ لەلای خودا هیچ پاداشتێکتان نییە مەگەر بە ئارامییەوە بەرگەی ئازارەکان بگرن ئەوە کارێکی چاک دەکەن.²¹چونکە خودا بانگی کردن بۆ ئەوەی بەشداری ئەم جۆرە ئازارانە بکەن. مەسیح کە لە پێناوتاندا ئازاری چەشت، ئەو پێشەنگە کە پێویستە لاسایی بکەنەوە. کەواتە بەدوای هەنگاوەکانیدا بڕۆن: ²²تەنانەت یەک هەڵەشی نەکرد، فێڵ لە دەمیدا نەبوو. ²³هەرچەندە سوکایەتی پێکرا، بەڵام وەڵامی نەدایەوە. کاتێک بەرگەی ئازارەکانی گرت، هەڕەشەی تۆڵەسەندنەوەی نەکرد، بەڵکو کارەکانی بە خودا سپارد کە بە دادپەروەرانە دادوەری دەکات.²⁴ئەو گوناهەکانمانی لە جەستەی خۆیدا هەڵگرت (کاتێک بە خاچ مرد) لەسەر دارەکە، تاکو سەبارت بە گوناهە بمرین، بەڕاستودروستی بژین. بە برینەکانی ئەو چاک بووینەوە، ²⁵وەک مەڕی ونبوو بوون، بەڵام ئێستا گەڕانەوە لای شوان و پاسەوانەکەی خۆتان!

Chapter 3

¹بە هەمان شێوە، ژنەکان ملکەچی مێردەکانتان بن. تەنانەت ئەگەر مێرد باوەڕی بە وشەکە نەبێت، ژنەکەی ڕایدەکێشێت بۆ باوەڕ بە ڕەفتاری گونجاوی خۆی بەبێ قسە. ²ئەو کاتەی کە سەرنجی ڕەفتارە پاک و سەنگینییەکەی دەدات.³-ئافرەت نابێت پشت بە ڕازاندنەوەی دەرەکی ببەستێت بۆ ئەوەی جوانییەکەی دەربخات، بە لۆچکردنی قژی، بە ئاڵتون یان لەبەرکردنی جلوبەرگی گرانبەها. ⁴بەڵکو ناخیان ڕازاوە بێت، بۆ ئەوەی دڵیان بە گیانی نەرم و نیان و ئارامی ڕازاوە بێت. ئەمە ئەو ڕازاندنەوەیەیە کە هەرگیز لەناو ناچێت، هەروەها لە چاوی خودادا زۆر گرانبەهایە!⁵لە ڕابردوودا ژنانی خوداپەرست خۆیان پێی دەڕازاندەوە و هەریەکەیان پشتیان بە خودا دەبەست و گوێڕایەڵی مێردەکانیان بوون. ⁶بۆ نموونە سارا گوێڕایەڵی ئەڤراهامی هاوسەری بوو و بە «گەورەم».بانگی دەکرد ئەو ژنە باوەڕدارانەی وەک ئەو دەکەن، دەریدەخەن کە کچی ئەون، بەو پێیەی ڕەفتارێکی باش دەکەن، و لە هیچ هەڕەشەیەک ناترسن.⁷هەروەها ئێوەی مێرد، کاتێک لەگەڵ ژنەکانتان دەژین، دەزانن کە ئەوان لە ئێوە لاوازترن، ڕێزیان لێ بگرن بە هاوبەشی خۆتانیان بزانن لە میراتی بەخششی ژیان، بۆ ئەوەی نەبێتە کۆسپ بۆ نزاکانتان.⁸پوختەکەی ئەوەیە، هەمووتان یەک بیر بن، بەزەییتان بە یەکتردا بێتەوە، خۆشەویستی برایانەتان هەبێت، هاوسۆز و ساکار بن. ⁹خراپە بە خراپە، جنێو بە جنێو وەڵام مەدەنەوە. بە پێچەوانەوە: بەرەکەت بکەن، بەرەکەت بە میرات وەردەگرن، چونکە خودا بۆ ئەم مەبەستە بانگی کردوون.¹⁰هەریەکێک دەیەوێت چێژ لە ژیانی خۆش وەربگرێت و ڕۆژەکانی باش بن، با زمانی خۆی لە خراپە و لێوی لە فێڵ بپارێزێت. ¹¹دوور بکەوێتەوە لە خراپە و چاکە بکات. با داوای ئاشتی بکات و هەوڵی بەدیهێنانی بدات. ¹²چونکە پەروەردگار خۆی ئاگاداری ڕاستودروستان دەبێت، و وەڵامی نزاکانیان دەداتەوە. بەڵام دژی ئەوانە وەستاوە کە خراپە دەکەن.¹³کێ زیانتان پێدەگەیەنێت ئەگەر بە پەرۆش بن بۆ چاکە؟ ¹⁴هەروەها ئەگەر لە پێناو ڕاستودروستیدا دەبێت ئازار بچێژن، خۆزگەم بە خۆتان! لە هەڕەشەی ئەوانە مەترسن کە دەتانچەوسێننەوە، وە دڵە ڕاوکێتان نەبێت.¹⁵بەڵام لە دڵەوە خۆتان بۆ مەسیحی پەروەردگار تەرخان بکەن. هەروەها هەمیشە ئامادە بن وەڵامێکی دڵنیاکەر بدەنە هەریەکێک کە پرسیارتان لێ دەکات لەبارەی ئەو هیوایەی کە لە ناوتاندایە، ¹⁶با ئەمەش بە نەرم و نیانییەوە بێت و ویژدانی پاکتان بپارێزن، هەڵسوکەوتان لە مەسیحدا باش بێت، ئەوانە بێ هیوا دەبن کە تۆمەتی درۆتان بۆ هەڵدەبەستن و سووکایەتیتان پێدەکەن وەک ئەوەی خراپەتان کردبێت. ¹⁷ئەگەر خواستی خودا بێت ئێوە ئازار بچێژن با لەبەر چاکەکردن ئازار بچێژێن نەک خراپە.¹⁸مەسیح خۆی جارێک مرد بۆ لێخۆشبوونی گوناهەکانمان. هەرچەندە ڕاستودروست بوو، بەڵام لە پێناو ئێمەی گوناهباردا ئازاری چەشت، بۆ ئەوەی لە خودا نزیک بینەوە، بە لەشی مرۆڤانە مرد، پاشان لە گیاندا بەزیندووی هاتەوە. ¹⁹هەر بەو گیانە چوو مزگێنیدا بە گیانە بەندکراوەکان. ²⁰ئەمەش دوای ئەوە بوو کە مزگێنییان ڕەتکردەوە لە سەردەمی نواخدا، کاتێک خودا بە ئارامی و بە درێژایی ئەو ماوەیەی کە نواخ کەشتییەکەی دروست دەکرد، ئەوەی بەهۆیەوە چەند کەسێکی کەم لە ئاوەکەدا ڕزگاریان بوو، تەنها هەشت کەس بوون!²¹ئەم کاری ڕزگاربوونە بە لەئاوهەڵکێشان وێناکراوە ، مەبەست لێی شۆردنی گڵاوی جەستەمان نییە، بەڵکو بەڵێنی ویژدانێکی چاکە لەبەردەم خودادا بە چاکەی هەستانەوەی یەشوای مەسیح، ²²ئەوەی چووە ئاسمان، و ئێستا لە ڕاستەی خودا دانیشتووە؛ فریشتەکان و دەسەڵاتداران و دەسەڵاتە (گیانییەکان) ملکەچی ئەون!

Chapter 4

¹بەو پێیەی مەسیح بەرگەی ئازاری جەستەیی گرتووە لەپێناو ئێوە، خۆتان چەکدار بکەن هەمیشە ئامادە بن بۆ بەرگەگرتنی ئازار. ئەوەی بەرگەی ئازاری جەستەیی بگرێت لە گوناهکردن دابڕاوە. ²هەروەها مەبەستێتی تا کۆتایی تەمەنی لەو جەستەیەدا بژێت، نەک بۆ ئارەزووی خەڵکی، بەڵکو بۆ خواستی خودا.³بەسە ئەو کاتانەی ڕابردوو لە ژیانتاندا، کە وەک بتپەرستەکان ڕەفتارتان دەکرد، کاتێک لە بەڕەڵای و هەوەسبازی و ئالودەبوونی ئاهەنگەکانی سەرخۆشی، و پەرستنی بتە قەدەغەکراوەکاندا دەژیان. ⁴هەروەها هاورێکانی پێشووتان لەم ژیانەدا سەریان سوڕدەمێنێت کە ئێوە لەگەڵیان ناچنە ناو لافاوی ئەم بەدرەوشتییە، ئەوانیش ناوبانگتان دەزڕێنن. ⁵هەژماری خۆیان دەدەنە بەردەم ئەوەی لێپرسینەوە لە زیندووان و مردووەکان دەکات. ⁶لەبەر ئەم هۆکارە مزگێنیی بە مردووەکانیش درا، بۆ ئەوەی هەمیشە بە گیانەکە لەگەڵ خودادا زیندوو بن، هەرچەندە سزای مردن بەسەر جەستەیاندا جێبەجێ بووە، ئەوانیش وەک مرۆڤەکانی تر مردن.⁷کۆتایی هەموو شتێک نزیک بۆتەوە. بۆیە ئاگادار بن و لە بەرزکردنەوەی نزاکانتان بەردەوام بن. ⁸بەڵام گرنگترین شت ئەوەیە کە بە پەرۆشیەوە یەکتریتان خۆش بوێت. چونکە خۆشەویستی زۆر خراپە دادەپۆشێت. ⁹میوانداریی یەکتر بکەن بەبێ ئەوەی گلەیی بکەن.¹⁰هەر یەکێکتان بەگوێرەی ئەو بەهرەیەی خودا پێیداوە، خزمەتی یەکتری پێبکەن بەو پێیەی ئێوە بریکاری ئەو بەهرە جۆراوجۆرانەن کە خودا بە بەخشش دەیدات. ¹¹ئەوەی قسە دەکات دەبێت بەگوێرەی فەرمایشتەکانی خودا بێت؛ ئەوەی خزمەت دەکات، دەبێت بەگوێرەی ئەو هێزەی کە خودا پێی بەخشیوە خزمەت بکات. ئەمەش بۆ ئەوەیە کە خودا لە هەموو شتێکدا شکۆمەند بێت، بە یەشوای مەسیح، کە هەموو شکۆمەندی و دەسەڵاتێکش هەر بۆ ئەوە هەتاهەتایە. ئامین!¹²خۆشەویستان، سەرتان سووڕ نەمێنێت کە ئاگری چەوسانەوە لە نێوانتاندا هەڵگیرساوە تا تاقیتان بکاتەوە، وەک ئەوەی شتێکی سەیروسەمەرەتان بەسەر هاتبێت! ¹³بەڵام دڵشاد بن: چونکە هەروەک چۆن ئێستا هاوبەشی ئازارەکانی مەسیحن، دەبێت دڵخۆش بن بە هاوبەشیکردنی شادی لەگەڵیدا کاتێک بە شکۆمەندییەکەی دەردەکەوێت. ¹⁴بەڵام ئەگەر سوکایەتیتان پێکرا لەبەر ئەوەی ناوی مەسیحتان هەڵگرتووە، خۆزگەتان پێ دەخوازرێت! چونکە گیانی شکۆمەندییەکەی واتە گیانی خودا لەسەرتان جێگیر دەبێت.¹⁵با کەسێک لەنێو ئێوەدا نەبێت کە وەک سزایەک ئازار بچێژێت لەسەر خراپەیەک کە ئەنجامی داوە: وەک کوشتن، دزی، یان هەر تاوانێکی تر، یان دەستوەردان لە کاروباری کەسانی تر. ¹⁶بەڵام ئەگەر یەکێک لە ئێوە لەبەر ئەوەی «مەسیحییە» ئازاری چەشت، با شەرم نەکات، بەڵکو لە پێناوی ئەم ناوە خودا شکۆمەند بکات!¹⁷بەڕاستی کاتی ئەوە هاتووە لێپرسینەوە لە خەڵکی ماڵی خوداوە دەست پێ بکات. ئەگەر یەکەمجار لێپرسینەوە لە ئێمەوە دەست پێ بکات، چارەنووسی ئەوانەی باوەڕیان بە مزگێنی خودا نییە چییە؟ ¹⁸ئەگەر چاکەکاران بە هەوڵدان ڕزگاریان بێت، چی بەسەر خراپەکار و گوناهباراندا دێت؟ ¹⁹بۆیە پێویستە ئەوانەی بەپێی خواستی خودا ئازار دەچێژن خۆیان ملکەچی بەدیهێنەری دڵسۆز بکەن، و بەردەوام بن لەسەر کاری چاکە!

Chapter 5

¹ئەمە ڕاسپاردەی منە بۆ ئەو پیرانەی کە لە نێوتاندان، وەک پیرێکی هاوڕێ بۆیان، شایەتحاڵی ئازارەکانی مەسیح و هاوبەشی ئەو شکۆمەندییەی بن کە ئاشکرا دەبێت: ²مێگەلی خودا بلەوەڕێنن، کە لە نێوانتاندایە، وەک چاودێر، نەک وەک ئەرک، بەڵکو بە خۆبەخشییەوە، وەک خودا دەیەوێت، نەک بۆ دەسکەوتی نابەجێ، بەڵکو ئەو خزمەتە بە پەرۆشی و ئارەزومەندانە بێت. ³خۆتان زاڵ مەکەن بەسەر ئەو مێگەلەی خودا پێی سپاردوون، بەڵکو پێشەنگ بن بۆیان. ⁴هەروەها کاتێک سەرۆکی شوانەکان دەردەکەوێت، تاجی شکۆمەندی وەردەگرن کە هەرگیز لەناو ناچێت.⁵کەواتە ئەی گەنجان، ملکەچی گەورەکان بن. هەمووتان لە مامەڵەکردن لەگەڵ یەکتردا بەرگی بێفیزی لەبەر بکەن. چونکە خودا دژایەتیی لووتبەرزەکان دەکات، بەڵام بەخشش بە سادەکان دەبەخشێت. ⁶کەواتە خۆتان لە ژێردەستی بە هێزی خودا بێ فیز بکەن تا لە کاتی خۆیدا بەرزتان بکاتەوە، ⁷قورسایی هه موو نیگەرانییەکانتان بخەنە سەر ئەو، چونکە گرنگیتان پێ دەدات.⁸ژیر و وریا بن. شەیتانی دوژمنتان وەک شێرێکی بەنەڕەنەڕە، بەدوای نێچیردا دەگەڕێت بۆ ئەوەی قوتی بدات. ⁹بۆیە بەرەنگاری ببنەوە، لە باوەڕدا چەسپاو بن. بیر لە براکانتان بکەنەوە کە لە سەرانسەری جیهاندا بڵاو بوونەتەوە بە نێو ئەو ئازارانەدا تێدەپەڕن.¹⁰دوای ئەوەی بۆ ماوەیەکی کورت ئازارتان چەشت، خودا، کە خودای هەموو بەخششێکە بانگتان دەکات بۆ ئەوەی هاوبەشی شکۆمەندییە هەتاهەتاییەکەی بن لە مەسیحدا، وادەکات کامڵ و چەسپاو بن و بە هێز ڕەگتان دادەکوتێ. ¹¹هەموو شکۆمەندی و دەسەڵاتێک بۆ ئەوە هەتاهەتایە. ئامین!¹²بە دەستی سیلڤیانۆسدا برای دڵسۆز ئەم کورتە نامەیەتان بۆ دەنێرم. مەبەستم ئەوەیە کە ئامۆژگاریتان بکەم و شایەتیتان بۆ بدەم کە ئەو بەخششەی کە چێژی لێ وەردەگرن بەخششی ڕاستەقینەی خودایە کە ئێوە تێیدا چەسپاون. ¹³لە بابلیشەوە، ئەوەی خودا لەگەڵ ئێوەدا هەڵیبژاردووە سڵاوتان لێ دەکات، و مارکۆسی کوڕیشم. ¹⁴بە ماچێکی خۆشەویستی سڵاو لە یەکتر بکەن. ئاشتی بۆ هەمووتان بێت ئێوە کە لە مەسیحدان.

2 Peter

Chapter 1

¹لە شیمۆن پەترۆوە، خزمەتکار و نێردراوی یەشوای مەسیح، بۆ ئەوانەی کە هاوبەشمانن لە یەک باوەڕی بەهاداردا کە هەموومان بە یەکسانی بە دەستی دەهێنین بە ڕاستودروستیەکەی خودای ڕزگارکەرمان یەشوای مەسیح! ²با بەخشش و ئاشتی زیاترتان لەگەڵدا بێت بە بەرەکەتی ناسینی خودا و یەشوای پەروەردگارمان!³ئەو، بە هێزە خودایەکەی هەموو شتێکی پێبەخشیوین کە پێویستمانە بۆ ژیانێکی خواپەرستانە بۆ ناسینی خۆی ئەوەی بانگی کردین بۆ شکۆمەندی چاکەکانی، ⁴لەو ڕێگەیەوە خودا بەرەکەتە مەزنە بەنرخەکانی خۆی پێبەخشین کە بەڵێنی دابوو. بەم شێوەیە دەتوانن ڕزگارتان بێت لەو گەندەڵییە و هەوەسبازییەی کە جیهان بڵاوی دەکاتەوە، بە بەشدار بوون لە رێسا خوداییەکەی.⁵لەبەر ئەمەش دەبێت، هەموو هەوڵ و تێکۆشانتان لە جێبەجێ کردنی باوەڕتان چالاک بکەن کە بەرەو چاکەتان دەبات. بە دەستگرتن بە چاکەوە لە زانیاریدا پێشدەکەون، ⁶لە زانیاریشدا دانبەخۆداگرتن، لەدانبەخۆداگرتندا ئارامی و خۆپارێزی. ⁷لە خۆپارێزی سۆزی برایانە، لە سۆزی برایانە خۆشەویستی.⁸کاتێک ئەم خووە باشانە لە ناوتاندابێت، و زیاد بکات، واتان لێدەکات زیاتر بەرهەمدارببن لە ناسینی یەشوای مەسیحی پەروەرڕگارمان. ⁹بەڵام ئەوەی خاوەنی ئەو ڕەفتارانە نەبێت، لەڕووی گیانییەوە کوێرە. کورت بینە، لە بیری چووە کە لە گوناهە کۆنەکانی پاک بۆتەوە!¹⁰باشترە بۆتان برایان تێبکۆشن تا بە کردار بیسەلمێنن کە خودا بەڕاستی بانگی کردوون و هەڵیبژاردوون. ئەگەر ئەم کارە بکەن هەرگیز ناکەون! ¹¹بەم شێوەیە خودا دەرگای فراوانتان بۆ دەکاتەوە بۆ چونە ناو شانشینە هەتاهەتاییەکەی، شانشینی پەروەردگار و ڕزگارکەرمان یەشوای مەسیح.¹²بۆیە دەمەوێت بەردەوام ئەم شتانەتان بەبیر بهێنمەوە، هەرچەندە دەیانزانن، و لەو ڕاستییە چەسپاون کە لاتانە . ¹³تا لەم چادری لاشەیەم دابم، ئەرکی خۆمە بەبیرتان بهێنمەوە. ¹⁴چونکە دەزانم بە زوویی ئەم چادری لاشەیەم بەجێدەهێڵم، هەروەک چۆن یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان بۆی دەرخستم. ¹⁵بۆیە تێدەکۆشم لەبیرهێنانەوەی ئەم شتانە تاکو دوای ژیان ئاواییم هەردەم ئەم شتانەتان بە بیربێتەوە.¹⁶کاتێک باسمان لە توانادارێتی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح و گەڕانەوەی شکۆمەندانەکەی کرد، ئێمە لە ئەفسانەی دروستکراوی لێهاتویی خۆمان نەمان هێناوە. بەڵکو، وەک شایەتحاڵی بینینی گەوەرەیی مەسیح قسەمان کرد. ¹⁷چونکە لە خودای باوکەوە ڕێزو و شکۆمەندی وەرگرتووە، کاتێک لە شکۆمەندییەکی بێ وێنەدا دەنگێک بۆی هات و فەرمووی: «ئەمە ڕۆڵەی خۆشەویستمە کە پێی دڵشادم!» ¹⁸ئێمە خۆمان گوێمان لەو دەنگە بوو کە لە ئاسمانەوە هات کاتێک لەگەڵیدا بووین لەسەر چیای پیرۆز.¹⁹بەم شێوەیە، وشەی پێغەمبەرایەتی لە نێو ئێمەدا جێگیرتر بوو. چاک دەکەن ئەگەر لە دڵتاندا گرنگی بەم وشەیە بدەن. چونکە وەک چرایەک وایە لە شوێنێکی تاریکدا بدرەوشێتەوە، تا ڕۆژ هەڵدێت و هەسارەی بەیانی دەردەکەوێت. ²⁰بەڵام، پێش هەموو شتێک، ئەوە بزانن کە هەموو پێشبینییەک کە لە پەرتوکەکەدا هاتووە، ڕاڤە ناکرێت بە کۆششی تایبەت. ²¹چونکە هیچ پێشبینییەک بە ویستی مرۆڤ نەهاتووە، بەڵکو هەموو پیاوە پیرۆزەکانی خودا سرووشی گیانە پیرۆزەکە پاڵنەریان بووە.

Chapter 2

¹بەڵام، وەک چۆن لەکۆندا لەناو گەلدا پێغەمبەری درۆزن هەبوون، بە هەمان شێوە مامۆستای درۆزن لە نێو ئێوەدا دەبن. ئەمانە بەنهێنی داهێنراوی لەناوبەر بڵاودەکەنەوە و نکۆڵی لەو گەورەیه دەکەن کە بۆ خۆی کڕینیەوە. بەم شێوەیە لەناوچوونی خێرا، بەسەر خۆیاندا دەهێنن. ²زۆرێک بە دوای بەدرەوشتییەکانی ئەواندا دەڕۆن. بەهۆی ئەوانەوە سووکایەتی بە ڕێگا ڕاستییەکە دەکرێت. ³بە مەبەستی چاوچنۆکی، بە قسەی شێواو و دەستکرد بازرگانیتان پێوە دەکەن وەک ڕابردوو. بەڵام پێشتر بڕیاریان لە سەر دراوە و لەناوچوونیان دواناکەوێت.⁴چونکە خودا بەزەیی بەو فریشتانەدا نەهاتەوە کە گوناهیان کرد، بەڵکو فڕێیدانە قووڵایی تاریکی و لەوێ بە زنجیر بەسترانەوە، تا ڕۆژی لێپرسینەوە بەبەند کراوی دەمێننەوە. ⁵بە هەمان شێوە بەزەیی نەهاتەوە بە جیهانی کۆن کاتێک لافاوەکەی بەسەر جیهانی بێباوەڕەکاندا هێنا، بەڵکو نواخی پاراست کە بانگەشەی ڕاستودروستی و دادپەروەری خودای دەکرد. نواخ یەکێک بوو لەو هەشت کەسەی لە لافاوەکە ڕزگاریان بوو. ⁶کاتێک خودا شارەکانی سۆدۆم و عەمۆرای وێران کرد، کردی بە خۆڵەمێش، و کردنی بە پەند بۆ ئەوانەی ژیانێکی بەدڕەوشتانە دەژیان.⁷بەڵام ( لووت) ی ڕاستودروستی ڕزگار کرد کە زۆر دڵتەنگ بوو بە ڕەفتاری لەشفرۆشی خەڵکی خراپەکاری سەردەمی خۆی. ⁸لە کاتێکدا لە نێوانیاندا دەژیا، و پیاوێکی ڕاستو دروست بوو، ناخی پاکی ڕۆژانە ئازاری دەچێژت بەهۆی تاوانەکانیانەوە، کە دەیبینی یان دەیبیست. ⁹بەم شێوەیە دەبینین کە پەروەردگار دەزانێت چۆن خۆپارێزەکان لە نەهامەتی ڕزگار بکات، و خراپەکاران لە زیندان بهێڵێتەوە بۆ ئەوەی بڕیاریان لەسەر بدات و سزایان بدات لە ڕۆژی بڕیاردان.¹⁰سزاکە چەند سەختە، بەتایبەتی بۆ ئەوانەی کە مەیلی جەستەییان هەڵگرتوە و وەڵامی هەوەسی گڵاو دەدەنەوە و سوکایەتی بە سەروەری خودا دەکەن! چەندە بێ ڕەوشتن، سەرسامن بەخۆیان، ناترسن لە قسەی جنێو و سوکایەتی بەرامبەر ئەوانەی شکۆمەندکراون. ¹¹لەگەڵ ئەوەشدا، تەنانەت، فریشتەکانیش کە لەوان بە هێزتر و توانادارترن، هیچ تۆمەتێکی ناڕەوا ناهێننە بەردەم پەروەردگار.¹²بەڕاستی ئەم مامۆستا درۆزنانە قسەی گاڵتەجاڕی لە بابەتگەلێک دەکەن کە خۆشیان لێی نازانن، وەک ئاژەڵی دڕندەی ناژیر وان، لەو ئاژەڵانە دەچن کە مرۆڤ ڕاویان دەکەن دەیان کوژن. بە دڵنیاییەوە دەبێ بەو شێوەیە لەناو بچن. ¹³لەناوچوونیان پاداشتی ئەو تاوانانەیە کە کردوویانە. ئەوان زۆر ئارەزووی ئەوە دەکەن لە ڕۆژی ڕووناکدا خۆیان بە چێژە خراپەکانەوە سەرقاڵ بکەن. ئەوان پیس و خراپە کارن. هەوڵ دەدەن فریوتان بدەن بۆیە لە هەموو شتێکدا بەشدار دەبن لەگەڵتان. ¹⁴چاوەکانیان تەنها نیگای داوێنپیسی دەبینن و لە گوناهه تێر نابن. چەند گیانی لاواز دەکەونە تەڵەکانیانەوە! بەڵام دڵەکانیان، بە هەوەسبازی و چاوچنۆکی ڕاهێنراون. ئەمان بەڕاستی ڕۆڵەی نەفرەتن!¹⁵کاتێک لە ڕێگا ڕاستەکە لایاندا، گومڕابوون. ئەوان لەسەر ڕێگای بەلعامی کوڕی باعور دەڕۆن، کە زۆر حەزی لە وەرگرتنی پارە بوو وەک پاداشتی گوناهەکەی. ¹⁶بەڵام سەرزەنشت کرا لەسەر ئەم سەرپێچییەی کە ئەنجامیدا. چونکە گوێدرێژە بێزمانەکە بەدەنگی مرۆڤانە قسەی کرد، سنوری بۆ گەمژەیی ئەو پێغەمبەرە دانا!¹⁷ئەوانە وەک کانی بێ ئاون، هەورن بە گەردەلوول دەڕۆن. ئەوپەڕی تاریکی هەتاهەتاییان بۆ هەڵگیراوە! ¹⁸چونکە بە قسەی گەورە و پووچ دەدوێن، هاندراون بە ئارەزووەکانی سروشتی دنیایی و بە بەڕەڵایی، ئەوانەش هەڵ دەخەڵەتێنن کە تازە هەڵاتوون لە دەست ئەوانەی لە تاریکی و گومڕاییدا دەژین. ¹⁹بەڵێنی ئازادییان پێدەدەن، کەچی خۆیان کۆیلەی گەندەڵین! چونکە مرۆڤ کۆیلەی هەر شتێکە کە بەسەریدا زاڵ بێت.²⁰بۆ ئەوانەی دوای ناسینی یەشوای مەسیحی پەروەردگار و ڕزگارکەر، لە پیسی دونیا هەڵدێن، ئینجا دەگەڕێنەوە و تێوەی دەگلێنەوە، ئەو پیسییانە کە بەسەریاندا زاڵ دەبێت، کۆتاییان لە سەرەتاکانیان خراپتر دەبێت. ²¹لەڕاستیدا، باشتربوو بۆ ئەوان ڕێگای ڕاستودروستییان نەزانیبا، لەوەی کە بیزانن و پاشان لەو ڕاسپاردە پیرۆزە هەڵگەڕێنەوە کە ڕادەستیان کرا. ²²ئەو پەندە ڕاستەیان لەسەر جێ بەجێ دەبێت : «سەگ گەڕایەوە سەر ڕشانەوەکەی، بەرازی شۆردراو گەڕایەوە ناو چڵکاو!»

Chapter 3

¹ئەی خۆشەویستان، ئێستا نامەی دووەمتان بۆ دەنووسم. لە هەردوو نامەکەدا، مەبەستم ئەوەیە هزری بێگەردتان ئاگادار بکەمەوە، ئەو ڕاستیانەتان بیر بهێنمەوە کە دەزانن. ²مەبەستم ئەوەیە قسەی ئەو پێغەمبەرە پیرۆزانەتان لەبیر بێت کە لە کۆندا ڕایانگەیاندووە، هەروەها ڕاسپاردەی پەروەردگار و ڕزگارکەر، کە لە لایەن نێردراوەکان پێتان گەیشتووە.³پێش هەموو شتێک بزانن، لە ڕۆژانی کۆتاییدا گاڵتەجاڕەکان دێن گاڵتە بە ڕاستی دەکەن، بە دوای ئارەزووەکانی خۆیاندا دەڕۆن. ⁴وە دەڵێن: «بەڵێنی گەڕانەوەی مەسیح لە کوێیە؟ لەوەتەی باوکانی یەکەممان کۆچی دواییان کردووە، یان تەنانەت لە سەرەتای دروستکردنەوە، هەموو شتێک وەک خۆی ماوەتەوە!»⁵بە ئەنقەست لەبیرخۆیانی دەبەنەوە کە بە وشەیەکی فەرمان لەلایەن خوداوە ئاسمانەکان زۆر لەمەوبەر دروست بوون و زەوی لە ئاوەکە جیاکردەوە و بە ئاو دەوریدا. ⁶هەروەها بە وشەی ئەو، ئەوجیهانەی ئەوکات هەبوو، ژێر ئاو کەوتوو لەناوچوو. ⁷بەڵام ئاسمان و زەوی ئێستا، دەمێننەوە و بەو وشەیە هەڵگیراوە بۆ ئاگر هەتا ڕۆژی لێپرسینەوە و لەناوبردنی بێ ڕەوشتان!⁸بەڵام، ئێوە خۆشەویستان، نابێت ئەم ڕاستییە لەبیر بکەن: ڕۆژێک لە بەرچاوی پەروەردگاردا هەزار ساڵە، و هەزار ساڵیش وەک ڕۆژێک وایە. ⁹کەواتە، پەروەردگار، خاو نییە لە جێبەجێکردنی بەڵێنەکەیدا، وەک هەندێک کەس بیری لێدەکەنەوە، پشوو درێژە لەگەڵتان، چونکە نایەوێت کەس لەناو بچێت، بەڵکو دەیەوێت هەموو مرۆڤەکان پاشگەزببنەوەو بگەڕێنەوە لای.¹⁰بەڵام «ڕۆژی پەروەردگار» دێت وەک دزێک لە شەودا. لەو ڕۆژەدا، ئاسمانەکان بە دەنگێکی بەرز نامێنن و توخمەکان بە ئاگری توند دەتوێنەوە، و زەوی و هەموو ئەوەی تێیدایە دەسوتێن.¹¹لەبەر ئەوەی هەموو ئەم شتانە دەتوێنەوە، پێویست دەکات ئێوە خاوەن هەڵسوکەوتی پیرۆز و خۆپارێزبن، ¹²چاوەڕێی «ڕۆژی خودای» هەتاهەتایی دەکەن داوای چارەسەری خێرا دەکەن. لەو ڕۆژەدا، ئاسمانەکان، بە ئاگرێکی تووند دەتوێنەوە و توخمەکانیش دەسوتێن و دەتوێنەوە. ¹³بەڵام، بەگوێرەی بەڵێنی پەروەردگار، چاوەڕێی ئاسمانی نوێ و زەوییەکی نوێ دەکەین، کە ڕاستودروستی تێیدا نیشتەجێیە.¹⁴لە کاتێکدا چاوەڕێی هاتنە دی ئەم بەڵێنە دەکەین، خۆشەویستان، هەوڵبدەن بۆ ئەوەی پەروەردگار بە ئاشتی بتاندۆزێتەوە، دوور لە گڵاوی و کەموکوڕی. ¹⁵دڵنیابن دواکەوتنی پەروەردگارمان لە گەڕانەوەدا دەرفەتێکە بۆ ڕزگاربوونتان.  پۆڵس برای خۆشەویستمان بە پێی ئەو داناییەی کە پەروەردگار پێی بەخشیوە، لەسەر هەمان ئەم بابەتانە بۆی نووسیون. ¹⁶ئەوەی لە نامەکەیدا بۆ ئێوەی نووسیوە، لەگەڵ نامەکانی تر کە نووسیویەتی، هاوڕایە. لە هەموو ئەو نامانەدا بابەتگەلێک هەن کە تێگەیشتنیان ئەستەمە، و لەلایەن نەزانەکان و ئەوانەی ڕەگیان لە ڕاستیدانییە، دەستکاری دەکەن هەروەک چۆن ئەوانەی دیکەش کە بە سروش نوسرابوون، ئەوانە لەناوچوون بەسەر خۆیاندا دەهێنن.¹⁷بەڵام ئێوە ئەی خۆشەویستان، بەو پێیەی پێش ڕوودانی مەترسییەکە ئاگادار کرانەوە، ئاگاداربن لە چەسپاویتان نەکەون بەخراپەی چەواشەکاران گومڕانەبن. ¹⁸بەڵام، لە بەخشش و لە ناسینی پەروەردگار و ڕزگارکەرمان یەشوای مەسیحدا زیاتر گەشە بکەن. شکۆمەندی بۆ ئەوە، ئێستا و تا هەتاهەتایە.

1 John

Chapter 1

¹ئێمە سەبارەت بەو شتانە بۆتان دەنووسین کە لە سەرەتاوە سەبارەت بە وشەی ژیانەکە ڕوویداوە: دەربارەی ئەوەی بیستوومانە, و بە چاومان بینیومانە, وشایەتی بووین, و دەستمان لێداوە. ²«ژیانەکە» لەبەردەمماندا ئاشکرا بوو،دوای ئەوەی لە ڕاستیدا بینیمان، ئێستا شایەتحاڵی ئەوە دەدەین. ئەوەتا ئێمە هەواڵی ئەم ژیانە هەتاهەتاییەتان بۆ دەگوازینەوە کە لای باوک بووە و پاشان بۆمان دەرکەوت!³کەواتە ئێمە ئەوەی بینیومانە و بیستوومانە پێتانی ڕادەگەیەنین ، تا ئێوە هاوبەشی ئێمە بن. هەروەک هاوبەشیمان لەگەڵ باوک و ڕۆڵەکەی یەشوای مەسیح. ⁴ئێمە ئەم شتانەتان بۆ دەنووسین تا خۆشییەکەتان تەواو بکات!⁵ئەمە ئەو هەواڵەیە کە لە مەسیحەوە بیستمان و پێمان ڕاگەیاندن: خودا ڕووناکییە، و تاریکی تێدا نییە. ⁶ئەگەر ئێمە بانگەشەی ئەوە بکەین کە هاوبەشیمان لەگەڵیدا هەیە، و لە تاریکیدا دەژین، ئەوا ئێمە درۆزنین و بە راستییەکە کار ناکەین. ⁷بەڵام، ئەگەر ئێمە بەڕاستی لە ڕووناکیدا بژین، وەک چۆن ئەو لە ڕووناکیدایە، ئەوا بەڕاستی هاوبەشیمان لەگەڵ یەکتردا هەیە، و خوێنی یەشوای ڕۆڵەکەی خۆی لە هەموو گوناهێک پاکمان دەکاتەوە.⁸ئەگەر بانگەشەی ئەوە بکەین کە گوناهمان نییە، فێڵ لە خۆمان دەکەین، و ڕاستییەکە لەناو ئێمەدا نییە. ⁹بەڵام، ئەگەر دان بە تاوانەکانماندا بنێین، ئەوا ئەوەی جێی متمانەیە و دادپەروەرە، لە گوناهەکانمان خۆش دەبێت و لە هەموو قێزەونییەک پاکمان دەکاتەوە. ¹⁰ئەگەر بانگەشەی ئەوە بکەین کە گوناهێکمان نەکردووە، خودا دەکەینە درۆزن و وشەکەی لەناو ئێمەدا نییە!

Chapter 2

¹منداڵە بچووکەکانم، ئەم شتانەتان بۆ دەنووسم بۆ ئەوەی گوناه نەکەن. بەڵام، ئەگەر یەکێک لە ئێوە گوناه بکات، ئێمە داکۆکیکارمان هەیە، لەلای باوک ئەویش یەشوای مەسیحی ڕاستودروستە. ²ئەو کەفارەتی گوناهەکانمانە، نەک تەنها بۆ گوناهەکانی ئێمە، بەڵکو بۆ گوناهەکانی هەموو جیهان. ³ئەوەی دڵنیامان دەکاتەوە کە بەڕاستی ئەومان ناسیوە، ئەوەیە کە بە ڕاسپاردەکانی ئەو کاربکەین.⁴ئەوەی بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەوی ناسیوە، بەڵام کار بە راسپاردەکانی ناکات، درۆزنە و راستی لە ئەودا نییە. ⁵بەڵام هەرکەسێک بەپێی وشەکەی کار بکات، خۆشەویستی خودا لەناو ئەودا تەواوە. بەم شێوەیە دەزانین کە ئێمە هی ئەوین. ⁶هەرکەسێک دان بەوەدا بنێت کە لە ئەودا چەسپاوە، دەبێت بە هەمان شێوەی ئەو رەفتار بکات.⁷ئەی خۆشەویستان، لێرەدا راسپاردەیەکی نوێتان بۆ نانووسم، بەڵکو راسپاردەیەکی کۆنتان بۆ دەنووسم کە لە سەرەتاوە لەلاتان بوو، ئەویش وشەکەیە کە پێشتر بیستووتانە. ⁸بەڵام ئەو راسپاردەی کە بۆتان دەنووسم، هەمیشە نوێیە، و ڕاستییەکەی لە مەسیحدا ڕوون دەبێتەوە وەک چۆن لە ئێوەشدا روون دەبێتەوە. ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە تاریکی دەستی کردووە بە نەمان لەوکاتەوە ڕووناکییە ڕاستەقینەکە درەوشاوەتەوە، کە ئێستاش دەدرەوشێتەوە.⁹هەرکەسێک بانگەشەی ئەوە بکات کە لە ڕووناکیدا دەژیت، بەڵام ڕقی لە یەکێک لە براکانی بێت، هەتا ئێستا لە تاریکیدا ماوەتەوە. ¹⁰ئەوەی براکەی خۆش بوێت، ئەو کەسەیە کە بەڕاستی لە ڕووناکیدا دەژی و هیچ شتێک ناتوانێت دایببڕێت. ¹¹بەڵام ئەوەی ڕقی لە یەکێک لە براکانی بێت، لە تاریکیدا ون دەبێت، بە دوای ڕێگای خۆیدا دەگەڕێت و نازانێت ڕوو لە کوێ بکات، چونکە تاریکی چاوەکانی کوێر کردووە!¹²ڕۆڵەکانم من بۆتان دەنووسم، چونکە خودا لە گوناهەکانتان خۆش بووە لە بەر ڕێزی ناوی مەسیح. ¹³ئەی باوکان بۆتان دەنووسم، چونکە مەسیحتان ناسیوە کە هەر لە سەرەتاوە هەیە. ئەی گەنجان بۆتان دەنووسم، چونکە ئێوە بەسەر شەیتانی خراپەکاردا زاڵ بوون. ئەی ڕۆڵە بچووکەکانم بۆم نووسیون، چونکە باوکتان ناسیوە. ¹⁴ئەی باوکان بۆتان دەنووسم چونکە مەسیح دەناسن کە لە سەرەتاوە هەبووە. ئەی گەنجان بۆم نووسیون، چونکە ئێوە بەهێزن، وشەی خودا لە دڵتاندا ڕەگی داکوتاوە، شەیتانی خراپەکارتان بەزاند.¹⁵نە جیهانتان خۆش بوێت، نە ئەو شتانەش کە لە جیهاندایە. ئەوەی جیهانی خۆش بوێت، خۆشەویستی باوک لە دڵیدا نییە. ¹⁶چونکە هەموو ئەو شتانەی لە جیهاندا هەن، لە ئارەزووی جەستە و چاو و شتە گرانبەهاکانی ژیانە، لە باوکەوە نین، بەڵکو لە جیهانەوەن. ¹⁷جیهان و هەموو ئارەزوەکانی بە سەردەچن، بەڵام ئەوەی بە خواستی خودا بکات، بۆ هەتا هەتایە دەمێنێتەوە!¹⁸ڕۆڵەکان، بزانن ئێستا لە ڕۆژانی کۆتاییدا دەژین. وەک چۆن بیستووتانە کە لە سەردەمی کۆتاییدا «دژە مەسیح» دێت، تا ئێستا زۆرێک لە دژە مەسیحەکان کە بەرەنگاری مەسیحەکە دەبنەوە دەرکەوتوون. لێرەوە دڵنیا دەبین کە لە رۆژانی کۆتاییدا دەژین. ¹⁹ئەم دژە مەسیحانە لە ئێمە جیا بوونەتەوە، بەڵام لە ڕاستیدا لە ئێمە نەبوون. ئەگەر لە ئێمە بوونایە، ئەوا لەگەڵ ئێمەدا دەمانەوە. دابڕانیان لە ئێمە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە ئەوان لە ئێمە نین.²⁰بەو پێیەی دەستنیشان کراون لەلایەن پیرۆزەکەوە، هەمووتان ڕاستییەکە دەزانن. ²¹من بۆتان دەنووسم نەک لەبەر ئەوەی ڕاستییەکە نازانن، بەڵکو لەبەر ئەوەی دەزانن و تێدەگەن کە هەر شتێک کە درۆیە لە ڕاستییەوە نایەت.²²درۆزن کێیە؟ ئەو کەسەیە کە نکۆڵی لەوە دەکات کە یەشوا بەڕاستی مەسیحەکەیە . ئەو دژە مەسیحێکە کە نکۆڵی هەم لە باوک و هەم لە ڕۆڵە دەکات. ²³هەرکەسێک نکۆڵی لە ڕۆڵە بکات، هیچ بەشێکی لە باوک نیە. هەرکەسێک دان بە ڕۆڵەکەدا بنێت، باوکیشی هەیە.²⁴بەڵام سەبارەت بە ئێوە، با ئەو وشانەی لە سەرەتاوە بیستووتانە، لە ئێوەدا ڕەگ دابکوتێت. کاتێک ئەو وشەیە لەناو ئێوەدا ڕەگی داکوتا، پەیوەندیتان لەگەڵ ڕۆڵە، و باوکدا بەهێزتر دەبێت. ²⁵چونکە خودا خۆی بەڵێنی ژیانی هەتاهەتایی پێداوین. ²⁶ئەمەم بۆ ئێوە نووسیوە ئاماژەیە بۆ ئەو کەسانەی کە هەوڵ دەدەن گومڕاتان بکەن.²⁷ئێوە لەلایەن خوداوە دەستنیشان کراون کە بەردەوام لە ئێوەدا دەمێنێتەوە. بۆیە پێویست ناکات کەس فێری ڕاستیەکەتان بکات. هەر ئەو دەستنیشانکراوییە هەموو شتێکتان فێرت دەکات. ئەوە ڕاستییە و درۆ نییە. وەک چۆن فێرم کردن، لە مەسیحدا چەسپاو بن. ²⁸ئێستا،ئەی منداڵان، لە مەسیحدا چەسپاو بن، بۆ ئەوەی لەبەردەمیدا متمانەمان هەبێت، وشەرمەزاری نەبین کاتێک دەگەڕێتەوە. ²⁹مادام دەزانن خودا راستودروستە، ئەوە بزانن کە هەرکەسێک چاکە دەکات، نیشان دەدات کە بەڕاستی لە خوداوە لەدایک بووە.

Chapter 3

¹قووڵ ببنەوە لە ئەو خۆشەویستییە مزنەی کە باوک ئێمەی پێ خۆشویستووە، تا ئەو ڕادەیەی کە پێمان دەگوترێ «ڕۆڵەی خودا»، و ئێمە بەڕاستی ڕۆڵەی ئەوین. بەڵام، چونکە خەڵکی جیهان خودا ناناسن، ئێمەش ناناسن. ²ئەی خۆشەویستان، ئێستا ئێمە ڕۆڵەی خوداین. ئێمە هێشتا نازانین دەبین بە چی، بەڵام دەزانین کە کاتێک مەسیح دەردەکەوێت، ئێمەش وەک ئەو دەبین، چونکە ئەو کاتە وەک خۆی دەیبینین! ³وە هەرکەسێک ئەم هیوایەی بە مەسیح هەبێت، خۆی پاک دەکاتەوە، هەروەک چۆن مەسیح پاکە.⁴بەڵام ئەوەی گوناه دەکات، یاسای خودا پێشێل دەکات: چونکە گوناه یاسا پێشێل دەکات. ⁵وە دەزانن کە مەسیح هاتووە بۆ ئەم زەوییە بۆ ئەوەی گوناهەکان هەڵبگرێت، هەرچەندە بێ گوناه بوو. ⁶هەرکەسێک لە ئەودا چەسپاو بێت، گوناهە ناکات. بەڵام ئەوانەی گوناهە دەکەن، هەرگیز نەیانبینیوە و نەیانناسیوە.⁷ئەی منداڵانی بچووک، مەهێڵن کەس گومڕاتان بکات. دڵنیابن هەرکەسێک چاکەکاری بکات، ڕاستودروستییەکەی دەردەکەوێ، هەروەک چۆن مەسیح ڕاستودروستە. ⁸بەڵام هەرکەسێک گوناهە بکات، ئەوە دەریدەخات کە یەکێکە لە مناڵەکانی شەیتان، چونکە شەیتان هەر لە سەرەتاوە گوناهی کردووە. ڕۆڵەی خودا هاتە سەر زەوی بۆ پووچەڵ کردنەوەی کارەکانی شەیتان.⁹هەرکەسێک لە خوداوە، لەدایک بووبێت گوناه ناکات، چونکە سروشتی خودای تێدا چەسپاوە. بەڵکو ناتوانێت گوناه بکات، چونکە لە خوداوە لەدایک بووە. ¹⁰کەواتە، ئەمە ئەو پێوەرەیە کە ئێمە بەهۆیەوە جیاوازی دەکەین لە نێوان ڕۆڵەکانی خودا و منداڵانی شەیتان. ئەوەی چاکە نەکات لە خودا نییە. بە هەمان شێوە ئەو کەسەی براکانی خۆش نەوێت!¹¹ئەو راسپاردەی کە لە سەرەتاوە بیستوتانە، ئەوەیە یەکترتان خۆش بوێت، ¹²وەک قاین نەبن کە براکەی کوشت. نەک وەک قاین کە براکەی کوشت. قاین یەکێک بوو لە منداڵەکانی شەیتانی خراپەکار. بۆچی براکەی کوشت؟ کوشتی چونکە کردەوەی خۆی خراپ بوو، بەڵام کردەوەی براکەی باش بوو.¹³بەڵام، برایانم، پێتان سەیر نەبێت ئەگەر خەڵکی دونیا ڕقیان لێتان بێت! ¹⁴خۆشەویستیمان بۆ براکانمان ئەوەمان بۆ دەردەخات کە لە مردنەوە بۆ ژیان تێپەڕین. ئەوەی براکانی خۆش نەوێت، لە مردندا دەمێنێتەوە. ¹⁵هەرکەسێک ڕقی لە براکەی بێت، ئەوا بکوژە. دەزانن کە بکوژ ژیانی هەتاهەتایی نییە.¹⁶پێوەری خۆشەویستی ئەو کارەیە کە مەسیح کردی کاتێک ژیانی خۆی لە پێناو ئێمەدا بەخشی. ئێمەش دەبێ ژیانی خۆمان بەخت بکەین لە پێناو براکانمان . ¹⁷ئەو کەسەی کە پارەی هەیە و دەتوانێت لە خۆشگوزەرانیدا بژی، و دڵی بۆ براهەژارەکەی ناسووتێت، چۆن خۆشەویستی خودا ڕەگ و ڕیشەی تێدا دائەکوتێت؟ ¹⁸ئەی منداڵانی بچووک، خۆشەویستی ئێمە نابێت تەنها رووکەش بێت بە وشە و زمان، بەڵکو دەبێت خۆشەویستییەکی بەکردەوەی ڕاستەقینە بێت.¹⁹ئەوکات دڵنیا دەبینەوە کە بە پێی راستییەکە رەفتاردەکەین، و لە ئامادەبوونی خودادا لە خۆمان دڵنیا دەبین، ²⁰تەنانەت ئەگەر دڵمان سەرکۆنەمان بکات؛ خودا لە دڵمان مەزنترە و بە هەموو شتێک زانایە. ²¹ئەی خۆشەویستان، ئەگەر ویژدانمان سەرکۆنەمان نەکات، متمانەیەکی زۆرمان هەیە بەرامبەر بە خودا، ²²هەرچییەک لە نزادا داوای لێدەکەین، وەریدەگرین: چونکە ئێمە گوێڕایەڵی ئەو شتە دەبین کە ئەو پێی راسپاردووین، و ئەو کارە دەکەین کە ئەو رازی دەکات.²³ڕاسپاردەکەیشی ئەوەیە کە باوەڕمان بە ناوی ڕۆڵەکەی یەشوای مەسیح هەبێت، و یەکترمان خۆشبوێت وەک ئەوەی راسپاردووین. ²⁴هەرکەسێک گوێڕایەڵی ڕاسپاردەکانی خودا بێت، لە ناو خودادا دەچەسپێ، و خوداش لەودا. ئەوەی دڵنیامان دەکاتەوە کە خودا لە ئێمەدا چەسپاوە، گیانە پیرۆزەکەیە کە پێی بەخشیوین.

Chapter 4

¹خۆشەویستان، باوەڕ بە هەموو گیانێک مەکەن، بەڵکو گیانەکان تاقی بکەنەوە بۆ ئەوەی بزانن ئایا لە خوداوەن یاخود نا، ژمارەیەکی زۆر لە پێغەمبەری درۆزن لە جیهاندا بڵاوبوونەتەوە. ²لەم رێگایەوە دەتوانن بزانن ئایا گیانێک بەڕاستی لە خوداوەیە یان نا: ئەگەر ئەو گیانە دان بەوەدا بنێت کە یەشوای مەسیح بە جەستە هاتۆوە بۆ زەوی، ئەوە لە خوداوەیە. ³ئەگەر نکۆڵی لە ئەمە بکات، ئەوە لە خوداوە نییە، بەڵکو لە دژە مەسیحەوەیە کە بیستووتانە دێت و ئێستا لە جیهاندایە.⁴ئەی منداڵانی بچووک، ئێوە لە خوداوەن و زاڵن بەسەر ئەوانەی دژایەتی مەسیح دەکەن: چونکە گیانە پیرۆزەکە کە لە ئێوەدا دەژی بەهێزترە لەو گیانە خراپەکارەی کە لە جیهاندا بڵاوبووەتەوە. ⁵ئەم بەرهەڵستکارانە لە جیهانەوەن، قسەکانیان لە جیهانەوەیە، بۆیە خەڵکی دونیاش گوێیان لێدەگرن. ⁶بەڵام ئێمە، لە خوداوەین، بۆیە تەنها ئەوانەی خودا دەناسن گوێمان لێدەگرن. بەڵام ئەوەی لە خوداوە نییە، گوێمان لێ ناگرێت. بەم شێوەیە جیاوازی دەکەین لە نێوان گیانە راستییەکەو گیانی گومڕایی.⁷خۆشەویستان، با یەکترمان خۆش بوێت: چونکە خۆشەویستی لە خوداوە سەرچاوە دەگرێت. بۆیە ئەوەی خۆشەویستی هەبێت، لە خوداوە لەدایک بووە و خودا دەناسێت. ⁸ئەوەی خۆشەویستی نەبێت، هەرگیز خودای نەناسیوە چونکە خودا خۆشەویستییە!⁹خودا خۆشەویستی خۆی بۆ ئێمە نیشان دا بە ناردنی تاقانە ڕۆڵەکەی بۆ جیهان تاکو بەو بژین. ¹⁰لەمەدا خۆشەویستی ڕاستەقینە دەبینین، نەک خۆشەویستیمان بۆ خودا، بەڵکو خۆشەویستی ئەو بۆ ئێمە. لە خۆشەویستی خۆیەوە، ڕۆڵەکەی نارد وەک قوربانییەک بۆ گوناهەکانمان.¹¹مادام خودا بەم خۆشەویستییە مەزنەوە خۆشی ویستووین، خۆشەویستان، ئێمەش دەبێ یەکترمان خۆش بوێت. ¹²تا ئێستا کەس خودای نەبینیوە. بەڵام، کاتێک یەکترمان خۆشدەوێت، نیشان دەدەین کە خودا لەناو ئێمەدا دەژی، و خۆشەویستییەکەی لەناو ئێمەدا تەواوە. ¹³ئەوەی دڵنیامان دەکاتەوە کە ئێمە لە خودادا چەسپاوین، و ئەویش لە ئێمەدا چەسپاوە ئەوەیە کە گیانی خۆی پێبەخشیوین. ¹⁴ئێمە شایەتی ئەوەین کە باوک ڕۆڵەکەی وەک ڕزگاریدەری جیهان ناردووە، چونکە بە چاوی خۆمان بینیومانە.¹⁵هەرکەسێک دان بەوەدا بنێت کە یەشوا ڕۆڵەی خودایە، خودا لەودا دەچەسپێ، ئەویش لە خودادا، ¹⁶ئێمەش ئەو خۆشەویستییەمان ئەزموون کرد کە خودا پێی بەخشیوین، ئێمەش متمانەمان بەوە. خودا خۆشەویستییە. ئەوەی لە خۆشەویستیدا بچەسبێت، لە خودادا چەسپیوە، و خوداش لە ئەودا.¹⁷بەم شێوەیە خۆشەویستی لەناو ئێمەدا تەواو دەکرێت بۆ ئەوەی لە ڕۆژی لێپرسینەوە متمانەمان هەبێت: لەم جیهانەدا ئێمە وەک مەسیحین. ¹⁸لە خۆشەویستیدا ترس نییە. بەڵکو خۆشەویستی ترس دەخاتە دەرەوە. ترسەکە لە سزاوە دێت. ئەوەی دەترسێت خۆشەویستی خودا لە ناویدا ناتەواوە.¹⁹وە ئێمە خۆشمان دەوێت، چونکە یەکەم جار خودا خۆشی ویستووین. ²⁰ئەگەر کەسێک بڵێت: «خودام خۆشدەوێت!»بەڵام ڕقی لە براکەی خۆی بێت، درۆزنە، چونکە ئەگەر ئەو برایەی کە بینیویەتی خۆشی نەوێت، چۆن خودای خۆش دەوێت کە هەرگیز نەیبینیوە؟ ²¹ئەم راسپاردەیە لە خودی مەسیحەوە بۆ ئێمە هاتووە: ئەوەی خودای خۆش بوێت، براکەی خۆش دەوێت!

Chapter 5

¹هەرکەسێک بەڕاستی باوەڕی بەوە هەبێت کە یەشوا مەسیحەکەیە، لە خوداوە لەدایک بووە. وە هەرکەسێک باوکی خۆش بوێت، دەبێت ئەو کەسانەشی خۆش بوێت کە لێی لەدایک بوون. ²ئەوەی خۆشەویستیمان بۆ ڕۆڵەکانی خودا دەسەلمێنێت ئەوەیە کە خودامان خۆشدەوێت و ڕاسپاردەکانی جێبەجێ دەکەین. ³خۆشەویستی ڕاستەقینە بۆ خودا ئەوەیە کە ئەو کارە بکەین کە پێی راسپاردووین. ئەو راسپاردەیەکمان پێ نادات کە لە سەرووی توانامانەوە بێت.⁴ئەمەش لەبەر ئەوەیە کە ئەو کەسەی لە خوداوە لەدایک بووە، جیهان دەبەزێنێت. باوەڕئەوەیە کە وامان لێدەکات بەسەر جیهاندا سەرکەوین. ⁵کێ سەردەکەوێت بە سەر جیهاندا جگە لەوەی کە باوەڕ بکا کە یەشوا ڕۆڵەی خودایە؟⁶یەشوای مەسیح بە تەنیا بە ئاو و خوێن هاتە لای ئێمە. نەک تەنها بە ئاو، بەڵکو بە ئاو و خوێن پێکەوە. گیانە پیرۆزەکە، شایەتحاڵی ئەم ڕاستییەیە: چونکە ئەو خودی ڕاستیەکەیە. ⁷چونکە لە ئاسمان سێ شایەتحاڵ هەن، باوک و وشەکە و گیانە پیرۆزەکە، و ئەم سیانە یەکن. ⁸لەسەر زەویش سیان شایەتحاڵن: گیانەکە و ئاوەکە و خوێنەکە. وە ئەم سیانە لە یەکدان.⁹ئەگەر باوەڕمان بەو شایەتییە بێت کە خەڵک ئەیدەن، ئەوا ئەو شایەتحاڵییەی کە خودا پێشکەشی دەکات گەورەترە، چونکە خودا بە شایەتحاڵییەکی خودایی شایەتی بۆ ڕۆڵەکە دەدات. ¹⁰هەرکەسێک باوەڕی بە ڕۆڵەی خودا هەبێت، لە دڵەوە متمانەی هەیە سەبارەت بە درووستی ئەم شایەتییە. بەڵام ئەگەر کەسێک باوەڕ بە خودا نەکات، چونکە ڕەتی دەکاتەوە باوەڕ بەو شایەتییە بکات کە بۆ ڕۆڵەکە دراوە، ئەوە خودا تاوانبار دەکات بە درۆ.¹¹وە ئەم شایەتحاڵییە ئەوەیە کە خودا ژیانی هەتاهەتایی پێبەخشیوین، و ئەم ژیانە لە ڕۆڵەکەدایە. ¹²هەرکەسێک ڕۆڵەی خودای هەیە، ژیانەکەی هەیە. هەرکەسێک ڕۆڵەی خودای نەبێت ژیانەکەی نییە!¹³ئێوە کە باوەڕتان بە ناوی ڕۆڵەی خودا هەیە، ئەم شتانەم بۆتان نووسیوە تا بزانن لە ئێستاوە ژیانی هەتاهەتایی هی ئێوەیە. ¹⁴ئێمە متمانەیەکی مەزنمان بە خودا هەیە ئەمەش دڵنیامان دەکاتەوە کە گوێی لەو داواکاریانە دەبێت کە بۆی بەرز دەکەینەوە، ئەگەر لەگەڵ خواستی ئەودا بگونجێت. ¹⁵مادام دڵنیاین کە ئەو گوێی لێمان دەبێت، هەر داواکارییەکمان هەبێت، متمانەمان هەیە کە ئەو داواکاریانەمان بە دەست هێناوە.¹⁶ئەگەر کەسێک بینی براکەی گوناهە دەکات کە نابێتە هۆی مردن پێویستە لای خودا نزای بۆ بکات،لە پێناوی ئەوە تا لە ژیان بمێنێتەوە، من ئەمە دەڵێم دەربارەی ئەوەی ئەم گوناهەیە دەکات و بە مردن کۆتایی پێ نایەت. گوناهێک هەیە کە بە مردن کۆتایی دێت. بێگومان لێرەدا، مەبەستم ئەم گوناهە نیە. ¹⁷هەموو تاوانێک گوناهەیە، هەموو گوناهەیەک بە مردن کۆتایی نایەت.¹⁸ئێمە دڵنیاین کە هەرکەسێک لە خوداوە لەدایک بێت گوناهە ناکات، چونکە ڕۆڵەی خودا دەیپارێزێت، بۆ ئەوەی شەیتانی خراپەکار دەستی لێ نەدات. ¹⁹هەروەها دڵنیاین کە ئێمە لە خوداوەین، و هەموو جیهان ملکەچی شەیتانی خراپەکارە.²⁰وە دەزانین کە ڕۆڵەی خودا هاتۆتە سەر زەوی و هزرمانی ڕووناک کردۆتەوە تا خودای ڕاستەقینە بناسین. ئێستاش ئێمە لە ئەودا دەژین، چونکە لە ڕۆڵەکەیداین یەشوای مەسیح. ئەو خودای ڕاستەقینە و ژیانی هەتاهەتاییە. ²¹ئەی منداڵانی بچووک خۆتان لە بتەکان بپارێزن!

2 John

Chapter 1

¹لە یۆخەنای پیرەوە، بۆ ئەو خاتوونەی کە خودا هەڵیبژاردووە، و منداڵەکانی کە بەڕاستی هەموویانم خۆشدەوێت، نە تەنیا تاکە کەس نیم کە خۆشم دەوێن، بەڵکو هەمووئەوانەش کە ڕاستی دەناسن. ²بە پێی ئەو ڕاستییەی لە دڵماندا نیشتەجێیە، وهەتاهەتایە لەگەڵمان دەبێت، ³با بەخشش و میهرەبانی و ئاشتیمان، لە خودای باوک و پەروەردگار یەشوای مەسیحی کوڕی باوکەوە، بە ڕاستی و خۆشەویستییەوە لەگەڵت بێت.⁴زۆر دڵخۆش بووم کاتێک هەندێک لە منداڵەکانتم بینی کە بەپێی ڕاستی دەڕۆن، بەپێی ئەوەی باوک رایسپاردووین. ⁵ئێستا، ئەی خاتوون، داوات لێ دەکەم، و بە ڕاسپاردەیەکی نوێی مەزانە. بەڵام ئەمە ئەو ڕاسپاردەیە کە لە سەرەتاوە هەمانبووە: یەکترمان خۆش بوێت. ⁶ئا ئەمەیە خۆشەویستییەکە: بەپێی ڕاسپاردەکانی ئەو بڕۆن. ڕاسپاردەکە ئەمەیە، هەروەک لە سەرەتاوە بیستووتانە: کە بە خۆشەویستی هەڵسوکەوت بکەن!⁷جیهان پڕ بووە لە چەواشەکار کە نازانن یەشوای مەسیح بە جەستەیەکی مرۆڤانەوە هاتۆتە سەر زەوی. ئەمانە گیانی چەواشەکار و دژە مەسیحن! ⁸بۆیە گرنگی بە خۆتان بدەن، بۆ ئەوەی ئەو هەوڵەی ئێمە لە رێگای ئێوە داومانە بەفیڕۆ نەچێت، بەڵکو پاداشتی تەواو وەربگرن.⁹چونکە هەرکەسێک لە فێرکاری مەسیح بەردەوام نەبێت و سەرپێچی بکات، بەشی لە خودادا نییە. بەڵام هەرکەسێک لەم فێرکردنە بەردەوام بێت، هەم باوک و هەم کوڕی هەیە. ¹⁰ئەگەر کەسێک بەبێ ئەم فێرکاریە هاتە لاتان، لە ماڵەکەتان وەریمەگرن و سڵاوی لێ مەکەن، ¹¹چونکە هەرکەسێک سڵاوی لێ بکات، هاوبەشە لە کارە خراپەکانیدا.¹²زۆر شتم هەبوو بۆتان بنووسم بەڵام نامەوێت لێرە بە مرەکەب و کاغەز بینووسم. هیوادارم بۆخۆم سەردانتان بکەم و بتوانین ڕووبەڕوو قسە بکەین. تاکو تەواو دڵخۆش بین. ¹³منداڵەکانی خوشکت کە خودا هەڵیبژاردوون سڵاوت لێدەکەن.

3 John

Chapter 1

¹لە یۆخەنای پیرەوە، بۆگایۆسی خۆشەویست ئەوەی کە بەڕاستی خۆشم دەوێت ²خۆشەویست، دەمەوێت لە هەموو شتێکدا سەرکەوتوو بیت، وە بۆ ئەوەی تەندروستی جەستەت بەقەد تەندروستی گیانیت بەهێز بێت. ³چەن خۆشییەکی مەزنم هەبوو کە هەندێک لە برایانی ڕێبوار بە لامدا تێپەڕین پێیان ڕاگەیاندم کە بە گوێرەی ڕاستیەکە دەڕۆیت، شایەتییان بۆ ئەو ڕاستیەدا کە لە تۆدا چەسپاوە! ⁴چەن مەزنە ئەو خۆشییە کە دڵم پڕ دەکات کاتێک ئەو مژدە خۆشە دەبیستم کە پشتڕاستی دەکاتەوە منداڵەکانم بە پێی ڕاستی ڕەفتار دەکەن!⁵ئەی خۆشەویست، مامەڵەی باشت لەگەڵ برا و نامۆکاندا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە تۆ ڕاستگۆیانە مامەڵە دەکەیت بەرامبەر بە خودا. ⁶ئەگەر ئەو شتانەیان بۆ دابین بکەیت کە پێویستیان پێیەتی بۆ گەشتکردن کارێکی باشت دەبێت. دەزانی ئەمە مایەی ڕەزامەندی خودایە، ⁷چونکە ئەم برایانە بۆ خزمەتکردنی مەسیح بەڕێکەوتوون، وە هیچ یارمەتیەک لە بێباوەڕان وەرناگرن. ⁸پێویستە پێشوازی لە کەسانی وەک ئەمانە بکەین بۆ ئەوەی بەڕاستی بتوانین هاوبەشی ئەوان بین لە خزمەتکردنی ڕاستییەکە.⁹شتێکم بۆ کڵێسا نووسی لەسەر ئەم بابەتە: بەڵام دیۆتریفۆس کە حەز دەکات وەک سەرکردەیەک خۆی بەسەریاندا بسەپێنێت، ئێمە پەسند ناکات. ¹⁰بۆیە سەرنجی بۆ ئەو کارانە ڕادەکێشم کە دەیکات کاتێک دێم. تۆمەتی درۆینە دژی ئێمە دەوروژێنێت، بە شێوەیەکی کین لە دڵانە قسە دەکات. بەم شتە ڕازی نییە، بەڵکو ڕەتیدەکاتەوە پێشوازی لە برا رێبوارەکان بکات، ڕێگری لەو کەسانە دەکات کە دەیانەوێت وەریانبگرن و لە کڵێساش دەریان دەکات.¹¹ئەی خۆشەویست، لاسایی خراپە مەکەرەوە، بەڵکو لاسایی چاکە بکەرەوە. هەرکەسێک چاکە بکات، لە خوداوەیە. ئەوەی خراپەکاری بکات ئەوە نیشان دەدات کە هەرگیز خودای نەناسیوە. ¹²سەبارەت بە دیمیتریۆس، هەمووان شایەتحاڵی باشی ئەوەن. تەنانەت ڕاستیەکە خۆی شایەتی بۆ دەدا. هەروەها ئێمەش شایەتحاڵی بۆ دەدەین. وە ئێوەیش متمانەتان بە ڕاستی ئەو شتانە هەیە کە ئێمە شایەتی بۆ دەدەین.¹³زۆر شتم هەبوو بۆت بنووسم. بەڵام نامەوێت لێرە بە پێنووس و مەرەکەب بینووسم. ¹⁴هیوا خوازم کە بە یەک بگەین بەم نزیکانە، روبەرو وتووێژ بکەین! ¹⁵سڵاوت لێ بێت! خۆشەویستان لێرە سڵاوتان لێدەکەن. بە ناو لە هەر یەکێک لە ئازیزانت سڵاو بکە.

Jude

Chapter 1

¹لە یەهوداوە، خزمەتکاری یەشوای مەسیح برای یاکۆڤ، بۆ ئەوانەی خودای باوک بانگی کردوون، خۆشەویستانی ئەو، وە پارێزراون لە پیناو یەشوای مەسیح. ²بەزەیی و ئاشتی و خۆشەویستیتان بۆ زیاتر و زیاتر بێت!³خۆشەویستان، بەنیازم بووم بۆتان بنووسم سەبارەت بە ڕزگاربوون ئەوەی هەموومان تێیدا هاوبەشین. بەڵام، ئێستا هەست بە ناچاری دەکەم بنووسم بۆ ئەوەی هانتان بدەم بۆ تێکۆشان بۆ ئەو باوەڕەی کە بۆ تەنها یەکجار درا بە پیرۆزکراوان. ⁴چونکە هەندێک فێرکار خۆیان خزاندۆتە نێوانتان بەدڵنیایەوە ڕوبەڕوی دادوەری و سزای هەتاهەتایی دەبنەوە،هەروەک چۆن لە مێژەوە لە سەریان نوسراوە. ئەوانە خراپەکارن لە خودا ناترسن، ئەوان لە بەخششی پەروەردگار کەڵک وەردەگرن بۆ بەڕەڵایی و خراپەکاریەکانیان، ئەوان نکۆڵی دەکەن لە گەورەمان و تاقە پەروەردگارمان یەشوای مەسیح.⁵ئێستا، دەمەوێت ئەو شتانەتان بیر بخەمەوە کە دەزانن. کەواتە دەزانن کە پەروەردگار، دوای ئەوەی گەلەکەی لە میسر ڕزگار کرد، گەڕایەوە و ئەوانەی لە ناوبرد کە لەو گەلەدا باوەڕیان نەبوو. ⁶سەبارەت بەو فریشتانەی کە پێگەی بەرزی خۆیان نەپاراست، بەڵکو شوێنی خۆیان بەجێهێشت، بۆیە پەروەردگار زیندانی کردوون بەزنجيرێکی هەتاهەتایی لە قوڵای تارکیدا بەستراونەتەوە، چاوەڕێی سەرکۆنەی ڕۆژە مەزنەکەن.⁷وە دەزانن پەروەردگار چی بەسەر شارەکەم سۆدۆم و عەمۆرا و شارەکانی دەوروبەریاندا هێنا. چونکە خەڵکی ئەم شارانە وەک ئەو مامۆستایانە بوون، پاڵنەر بوون بۆ داوێن پیسی، و سەرقاڵی ئارەزوەکانی پێچەوانەی سروشت بوون. بۆیە پەروەردگار سزای ئەم شارانەی بە ئاگری هەتاهەتایی دا، وێرانی کردن. تاببن بە پەند بۆ ئەوانەیتر. ⁸لەگەڵ ئەوەشدا، ئەو مامۆستا خەیاڵ خاوانەی ئەو ڕێگایە پەیڕەو دەکەن کە خەڵکی ئەو شارانە پێیدا ڕۆیشتوون. وەک چۆن جەستەیان بە گڵاوی پیس دەکەن، و سووکایەتی بە سەروەری خودایی دەکەن، و بەسوکایەتییەوە قسە لەسەر بوونە شکۆمەندەکان دەکەن!⁹تەنانەت میخائیل، کە سەرۆکی فریشتەکان بوو، بوێری ئەوەی نەبوو بەسوکاتییەوە فەرمان بەسەر شەیتان بدات کاتێک بەربەرەکانی لەگەڵ دەکرد سەبارەت بە جەستەی موشە، بەڵام بەس بوو پێی بڵێت: «پەروەردگار سەرزەنشتت بکات!» ¹⁰بەڵام ئەم مامۆستایانە کە بە سووکایەتییەوە قسە لەسەر ئەو شتانە دەکەن کە نایزانن. سەبارەت بەوەی کە بە هەوەسەوە لێی تێدەگەن، وەک ئاژەڵە ناژیرەکان، بەو شتە خۆیان لەناو دەبەن. ¹¹هاوار بۆ ئەوان! چونکە بە ڕێگای قایندا ڕۆیشتن، بۆ دەستکەوتنی پارە خۆیان دایە دەست گوناهەکانی بەلعام، ئەوانیش یاخی بوون وەک چۆن کۆراخ یاخی بوو خۆیان لەناو برد.¹²ئەوانە تاشەبەردە مەترسیدارەکانن لە کۆبوونەوە پڕ لە خۆشەویستییەکانتان بە بێ ترس بەشدار ئەبن؛ تەنها خۆیان تێردەکەن! وەک هەورێکی بێ بارانن کە با لێیان دەخوڕێت، وەک داری پاییز بێ بەرن، کە خاوەنەکانیان لە ڕەگەوە هەڵیکەندون، بۆیە دوو جار مردوون. ¹³وە بە کارە شەرمەزارەکانیان خۆیان ئاشکرا دەکەن وەک شەپۆلە توڕەکانی ناو دەریا پیسی فڕێدەدەن. وەک ئەستێرەیەکی ونبوون لە بۆشایی، چارەنوسیان تاریکی هەتاهەتاییە!¹⁴دەربارەی ئەمانە و هاوشێوەکانیان، خەنۆخ پێشبینی کرد، لە نەوەی حەوتەمی دوای ئادەمە، گوتی: «ئەوەتا پەروەردگار بەیاوەری دەیان هەزار پیرۆزكراو دێت، ¹⁵بۆ دادگاییکردنی هەموو مرۆڤەکان، و سزادانی هەموو خراپەکاران ئەوانەی لە خودا ناترسن، بەهۆی هەموو کارە خراپەکانیانەوە کە کردوویانە و هەموو قسە توندەکانیان کە سووکایەتییان پێکرد، و تەنها لە گوناهباران و خودا نەناسانەوە دێت!» ¹⁶ئەوانە بۆڵەبۆڵکەر و بەگومانن، بەویستی ئارەزووە کانیان هەڵسوکەوت دەکەن زمانیان قسەی بە فیز دەکات، بۆ بەرژەوەندی خۆیان ستایشی ئەو کەسانە دەکەن کە سەرسامن پێیان!¹⁷سەبارەت بە ئێوەی خۆشەویست، هەمیشە لەبیرتان بێت کە نێردراوانی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح چییان وتووە. ¹⁸پێشتر ئاگادارمان کردوونەتەوە کە، لە کۆتایی کاتەکاندا، گاڵتەجاڕەکان دەردەکەون کە دەژین و نوقوم بوون لەنێو ئارەزووە خراپەکانیان. ¹⁹ئەمانەن کە دەبنە هۆی لێکترازان، ئەوان پەیڕەوی لە ئارەزووە ئاژەڵییەکانیان دەکەن نەک بەگیانی پیرۆز کە تێیاندایە!²⁰سەبارەت بە ئێوەی خۆشەویست، خۆتان لەسەر پیرۆزترین باوەڕتان بنیات بنێن! و هەمیشە لە گیانی پیرۆزدا نزا بکەن. ²¹وە خۆتان لە خۆشەویستی خودادا بپارێزن، چاوەڕێی بەزەیی مەسیحی پەروەردگارمان بن، کاتێک دەگەڕێتەوە و دەتانبات بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بژین بۆ هەمیشە.²²هەندێک کەس بەهۆی گومانەکانیانەوە پێویستە بە بەزەییەوە مامەڵەیان لەگەڵدا بکەیت. ²³دەبێت هەندێکیان لە ئاگری ڕفێنەر ڕزگار بکەیت. هەندێکی تریش دەبێت بە بەزەیی و وریاییەوە مامەڵەیان لەگەڵدا بکەیت، تەنانەت ڕقت لەو جلوبەرگانە بێت کە خۆیان پێ گڵاو دەکەن.²⁴وە بۆ ئەو کەسەی کە توانای ئەوەی هەیە لە کەوتنت بپارێزێت دەتبات بۆ ئەوەی بە شادی و شکۆمەندییەوە بێ کەموو کوڕی لەبەردەمیدا دەربکەویت. ²⁵بۆ تاکە خودا، ڕزگارکەرمان یەشوای مەسیحی پەروەردگارمان شکۆمەندی و مەزنایەتی توانا و دەسەڵاتی، پێش ئەو کات بوو، ئێستاش و بۆ هەموو سەردەمەکان، ئامین!

Revelation

Chapter 1

¹ئەمە بینینێکە لەلایەن خوداوە بە یەشوای مەسیح دراوە، بۆ ئەوەی ئەو شتانە بۆ خزمەتکارەکانی ئاشکرا بکات کە دەبێت بەم زووانە ڕوو بدەن. مەسیحیش لە ڕێگەی فریشتەکەیەوە بۆ یۆخەنای بەندەی ئاشکراکرد. ²شایەتحاڵی یۆخەنا لەسەر وشەی خودا و شایەتحاڵی یەشوای مەسیح، و هەموو ئەو شتانەی کە بینیوەتی. ³بەختەوەرە ئەو کەسەی ئەم پەرتووکی پێشبینیە دەخوێنێتەوە و بۆ ئەوانەی دەیبیستن، و چاودێری ئەوە دەکەن کە تێیدا هاتوە، چونکە وادەی هاتنەدی پێشبینیەکە نزیکە!⁴لە یۆخەنا، بۆ حەوت کڵێساکەی هەرێمی ئاسیا: بەخشش و ئاشتیتان بۆ بێت لەوەی کە هەبووە و کەهەیە و کە دێت، و لە حەوت گیانەکەی بەردەم تەختەکەی، ⁵لە یەشوای مەسیحەوە شایەتحاڵی دڵسۆز، نۆبەری ئەوانەی لە مردن هەستانەوە، پاشای پاشاکانی زەوی، لەبەر خۆشەویستیەکەی بۆ ئێمە لە پێناوماندا مرد و بە خوێنی خۆی لە گوناهەکانمان شۆردینیەوە، ⁶وە ئێمەی کردە شانشین، و کاهین بۆ خودای باوکی، شکۆمەندی و دەسەڵات بۆ ئەوە بۆ هەمیشە و هەتاهەتایە. ئامین!⁷ئەوەتا ئەو لەگەڵ هەورەکان دێت! هەموو چاوێک دەیبینێت، تەنانەت ئەوانەش کە ڕمیان لێدا، هەموو هۆزەکانی سەر زەویش بەهۆی ئەوەوە ماتەمینی دەگێڕن! بەڵێ، ئامین! ⁸«من ئەلف و ێیم» (سەرەتا و کۆتایی). ئەمە دەفەرموێت پەروەردگاری خودا کە هەبووە و هەیە و دێت، تونادارەکە بەسەر هەموو شتێکدا.⁹من، ێۆخەنای براتانم و هاوبەشی تەنگانە و شانشینی ئارام گرتن لە یەشوادا، دورخراوە بۆ دوورگەیەک کە پێی دەوترێت پەتمۆس، لە پێناوی وشەی خودا و شایەتحاڵی یەشوا. ¹⁰لە ڕۆژی پەرورردگار، لە گیانەکەدا بووم، لە پشتمەوە گوێم لە دەنگێکی بەرز بوو وەک کەڕەنا ¹¹دەفەرموێت: «ئەوەی دەیبینیت لە پەرتووکێکدا بینووسە، و بینێرە بۆ حەوت کڵێساکە: لە ئەفسۆس، سمیرنا، پەرگامۆس، سیاتیرا، ساردس، فیلادلفیا و لاودیکیا».¹²کاتێک ئاوڕم دایەوە بۆ دەنگەکە، حەوت چرادانی زێڕينم بینی، ¹³کە ڕووم کردە دەنگەکە، یەکێکی وەک ڕۆڵەی مرۆڤم بینی لە ناوەڕاستی حەوت چرادانە زێڕینەکەدا وەستابوو، جلێکی درێژی لەبەردا بوو تا بەرپێی، وە پشتێنێکی زێڕینی لە سنگیوە پێچا بوو.¹⁴مووی سەری وەکو خوری بێگەرد وەک بەفر سپی بوو، چاوەکانی وەک بڵێسەی ئاگر بوون. ¹⁵پێیەکانی بریقەدار بوو وەک مس کە بە ئاگر پوختە کرابێت، دەنگیشی وەک هاژەی تاڤگە وابوو، ¹⁶ڕووخساری وەک خۆری نیوەڕۆ بە ڕووناکی دەدرەوشایەوە. حەوت ئەستێرەی لە دەستی ڕاستی بوو، شمشێرێکی تیژی دوو لێوار لە دەمی دەرچوو.¹⁷کاتێک بینیم وەک مردوویەک کەوتمە بەر پێیەکانی، بە دەستی ڕاستی دەستی لێدام و فەرمووی: «مەترسە! من یەکەم و دواهەمینم، ¹⁸منم زیندووەکە. مردبووم، بەڵام ئەوەتا ئێستا بۆ هەتاهەتایە زیندووم. کلیلەکانی مردن و جیهانی مردووانم پێیە.¹⁹بنووسە چیت بینی، و ئێستا چی ڕوودەدات، وە ئەوەی خەریکە لە داهاتوودا ڕوودەدات. ²⁰نهێنی ئەو حەوت ئەستێرەیەی کە لای ڕاستم بینیت، و حەوت چرادانە زێڕینەکەش ئەمەیە: حەوت ئەستێرەکە فریشتەکانی حەوت کڵێساکەن، حەوت چرادانەکەش خودی حەوت کڵێساکەن.

Chapter 2

¹بۆ فریشتەی کڵێساکەی ئەفسۆس بنووسە: ئەوەی کە حەوت ئەستێرەکەی بە دەستی ڕاستی گرتووە و لە نێوان حەوت چرادانە زێڕینەکەدا دەڕوات دەفەرموێت: ²من کردار، و هەوڵەکانت، و ئارام گرتنت دەزانم، وە دەزانم کە تۆ بەرگەی خراپەکاران ناگریت، و بە وردی لەو کەسانەت کۆڵیوەتەوە کە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە نێردراون، بەڵام نێردراو نین، بۆت ڕوون بۆوە کە ئەوان درۆزنن!³لە پێناو ناوی من ئازارت چەشت خۆت ڕاگرت و کۆڵت نەدا. ⁴بەڵام ئەمەم لەسەرت هەیە تۆ خۆشەویستییەکەی یەکەمینت واز لێهێناوە! ⁵کەواتە بیرت بێت لە کوێ کەوتوویت، وە پاشگەز بەرەوە، بگەڕێوە بۆ کارەکانی پێشووت، ئەگینا دێم و چرادانەکەت لە شوێنی خۆی لادەبەم ئەگەر پاشگەز نەبیتەوە!⁶سەبارەت بەوەی لە تۆدایە دڵخۆشم دەکات ئەویش ئەوەیە کە تۆ ڕقت لە کردەوەی نیکۆلایەکانە کە منیش ڕقم لێیەتی. ⁷ئەوەی گوێی هەیە با ببیستێت کە گیانەکە چی بە کڵێساکان دەفەرموێت! ئەوەی سەربکەوێت من لە بەری داری ژیانی دەدەمێ لە بەهەشتی خودا.⁸بۆ فریشتەی کڵێساکەی سمیرنا بنووسە: ئەوەی یەکەمین و دواهەمینە، ئەوەی مردوو بوو و زیندو بۆوە دەفەرموێت: ⁹دەزانم چەندە تووشی تەنگانە و هەژاری بویت، هەرچەندە دەوڵەمەندیت. وە من قسەی هەڵبەستراوی ئەوانەش دەزانم کە بانگەشەی ئەوە دەکەن یەهودین بەڵام یەهودی نین، بەڵکو کەنیشتی شەیتانن!¹⁰لەو ئازارانە مەترسە کە چاوەڕێت دەکەن، چونکە شەیتان هەندێکتان دەخاتە زیندان بۆ ئەوەی تاقی بکرێنەوە، و دە ڕۆژ تووشی چەوسانەوە دەبن. جا تا مردن وەفادار بن، منیش تاجی ژیانتان پێدەبەخشم. ¹¹ئەوەی گوێی هەیە با ببیستێت گیانەکە چی بە کڵێساکان دەڵێت! ئەوەی سەردەکەوێت بە مردنی دووەم زیانی پێ ناگات!¹²بۆ فریشتەی کڵێساکەی پرگامۆس بنووسە: ئەوەی شمشێری بڕینی دوو لێواری هەیە دەفەرموێت. ¹³دەزانم لەکوێ دەژیت، ئەو شوێنەی تەختی شەیتانی لێیە! لەگەڵ ئەوەشدا دەستت بە ناوی منەوە گرتووە، تەنانەت لەو ڕۆژانەش کە ئەنتیپاسی شایەتیدەری دڵسۆزم لەلاتان شەهید کرا، لەو شوێنەی شەیتان نیشتەجێیە، ڕەتت کردەوە نکۆڵی لە باوەڕی من بکەیت!¹⁴بەڵام هەندێک شتم لەسەرت هەیە لێبوردەی لەگەڵ ئەو هۆزەی پابەندن بە فێرکردنی بەلعامەوە ئەوەی بالاکی پاشای فێردەکرد کە نەوەی یەسرائیل لە ناوببات بە تێوەگلان لە داوێن پیسی و لەو قوربانییانە بخۆن کە پێشکەشی بتەکان کراون، ¹⁵بە هەمان شێوە هەندێکیشتان هەیە کە پابەندن بە فێرکارییەکانی نیکۆلایەکانەوە!¹⁶بۆیە پاشگەز بەرەوە، ئەگینا بەم زووانە دێمە لات و بە شمشێرەکەی دەمم لەگەڵ گومڕاکان دەجەنگم. ¹⁷ئەوەی گوێی هەیە با ببیستێت گیانەکە چی بە کڵێساکان دەفەرموێت! ئەوەی سەربکەوێت لە مەنی شاراوەی دەدەمێ، هەروەها بەردێکی سپی بچوکی پێدەدەم کە ناوێکی نوێی لەسەر هەڵکۆڵدراوە جگە لەوەی وەریدەگرێت کەس نایزانێت!¹⁸بۆ فریشتەی کڵێساکەی سیاتیرا بنووسە: ڕۆڵەی خودا ئەوەی چاوەکانی وەک گڕی ئاگرە و پێیەکانی وەک مسی بێگەردە دەفەرموێت: ¹⁹کارەکانت، و خۆشەویستیت، و باوەڕەکەت، و قوربانیدانەکەت، و ئارام گرتنەکەت دەزانم؛ دەزانم کارەکانی ئەم دواییەت زیاترە لە وانەی پێشووت!²⁰بەڵام ئەمەم لەسەرت هەیە تۆ ڕێت بەو ژنە داوە کە ناوی ئێلیشابات، خۆی بە پێغەمبەر دەزانێت، خزمەتکارەکانم گومڕا دەکات فێریان دەکات تاکو داوێنپیسی بکەن و لەو قوربانیە بخۆن کە پێشکەشی بتەکان دەکرێت. ²¹ماوەیەکی پێدرا بۆ پاشگەزبونەوە لە داوێن پیسیەکەی، بەڵام پاشگەز نەبۆوە.²²لەبەر ئەوە فڕێی دەدەمە سەر جێگای نەخۆشی، ئەگەر ئەوانەی داوێنپیسییان لەگەڵی کردووە لە کردارەکانیان پاشگەز نەبنەوە، دەیانخەمە ناو تەنگانەیەکی توندەوە. ²³من منداڵەکانی بە مردن لەناو دەبەم، بۆ ئەوەی هەموو کڵێساکان بزانن منم ئەوەی کە بیر و دڵەکان دەپشکنێت، و بەپێی کردەوەکانتان پاداشتی هەریەکێکتان دەدەمەوە.²⁴بەڵام ئێوە، ئەوانەی لە سیاتیرا ماونەتەوە، ئەوانەی ئەم فێرکردنە گەندەڵەیان پەسەند نەکرد، و نەیاندەزانی نهێنی قوڵی شەیتان چییە، منیش بارگرانییەکی نوێ ناخەمە سەرتان. ²⁵تەنها ئەوەی هەتانە دەستی پێوە بگرن هەتا دێم.²⁶ئەوەی سەرکەوتوو بێت، و تا کۆتایی بەردەوام بێت لەسەر ئەوەی ڕەزامەندی من بەدەست بهێنێت، دەسەڵاتی بەسەر نەتەوەکاندا دەدەمێ، ²⁷بە گۆچانێکی ئاسنین فەرمانڕەوایان دەکات، وەک گۆزەیەکی گڵین وردوخاشیان دەکات، هەروەک چۆن منیش لە باوکم دەسەڵاتی فەرمانڕەوایم وەرگرتووە، ²⁸وە ئەستێرەی بەرەبەیانی دەدەمێ! ²⁹ئەوەی گوێی هەیە با بیبیستێت گیانەکە چی بە کڵێساکان دەڵێت!

Chapter 3

¹بۆ فریشتەی کڵێسای ساردس بنووسە: ئەوەی حەوت گیانی خودا و حەوت ئەستێرەکەی هەیە دەفەرموێت: من کارەکانت دەزانم. تۆ بە ناو زیندوویت، بەڵام لە ڕاستیدا مردوویت. ²هەستە، ئەوەی ماوتە پێش ئەوەی بمرێت زیندووی بکەرەوە، چونکە کارەکانتم لە پێش چاوی خوداکەمدا بە ناتەواوی بینی.³ئەوەی پێشتر پەسەندت کردووە و بیستووتە لەبیرت بێت، دەست بگرە بەوەی کە باوەڕت پێیەتی، پاشگەز بەرەوە! ئەگەر گرنگی پێ نەدەیت، وەک دزێک دێمە لات، تۆش نازانیت لە چ کاتێکدا دێمە سەرت! ⁴بەڵام چەند کەسێکتان هەیە لە ساردس کە جلەکانیان بە پیسی گڵاو نەکردووە. ئەمانە بە جلی سپییەوە لەگەڵمدا دەڕۆن.⁵ئەوەی سەردەکەوێت، جلێکی سپی لەبەر دەکات، منیش ناوی ئەو لە تۆماری ژیاندا ناسڕمەوە، منیش لەبەردەم باوکم و فریشتەکانیدا دان بە ناوەکەیدا دەنێم. ⁶هەرکەسێک گوێی هەیە با بیبیستێت گیانەکە چی بە کڵێساکان دەڵێت!⁷بۆ فریشتەی کڵێساکەی فیلادلفیا بنووسە: ئەوەی پیرۆز و ڕاستە، کلیلەکەی داڤیدی لە دەستە، ئەوەی دەیکاتەوە و کەس دایناخات، دایدەخات و کەس نایکاتەوە دەفەرموێت. ⁸کردارەکانت دەزانم. هەرچەندە هێزێکی کەمت هەیە، بەڵام گوێڕایەڵی وشەی من بوویت و نکۆڵیت لە ناوی من نەکرد، بۆیە دەرگایەکم بۆت کردۆتەوە کە کەس ناتوانێت دایبخات.⁹سەبارەت بەوانەی کە لە کەنیشتی شەیتانن، و بە درۆ دەڵێن یەهودین، ناچاریان دەکەم کڕنۆش بۆ پێیەکانت ببەن و دان بەوەدا بنێن کە خۆشم ویستووی. ¹⁰لەبەر ئەوەی وشەی منت پاراست دانت بە خۆتدا گرت، هەروەها لە کاتی تاقیکردنەوەکە دەتپارێزم کە بەسەر هەموو جیهاندا دێت بۆ تاقیکردنەوەی ئەوانەی لەسەر زەوی نیشتەجێن. ¹¹ من زوو دێم، دەست بگرە بەوەی کە هەتە، تاکو کەس تاجەکەت لێ نەستێنێت.¹²هەرکەسێک سەربکەوێت دەیکەم بە پایەیەک لە پەرستگای خودام، هەرگیز لێی دەرناچێت، ناوی خودام و ناوی شاری خودام یۆرشەلایمی نوێی، لەسەری دەنووسم، ئەوەی لەلای خودامەوە لە ئاسمانەوە دێتە خوارەوە و ناوی نوێی خۆمی لەسەری دەنووسم. ¹³ئەوەی گوێی هەیە با ببیستێت گیانەکە چی بە کڵێساکان دەڵێت!¹⁴بۆ فریشتەی کڵێسای لاودکیا بنووسە: شایەتحاڵی دڵسۆز و ڕاستگۆ، فەرمانڕەوای دروستکراوەکانی خودا: ¹⁵من کارەکانت دەزانم، دەزانم کە تۆ نە ساردیت و نە گەرمیت. خۆزگە سارد بویتایە یان گەرم! ¹⁶ بەڵام لەبەر ئەوەی شلەتێنیت، نە ساردیت و نە گەرمیت، دەمەوێت لە دەممەوە بتتفێنمەوە!¹⁷تۆ دەڵێیت: من دەوڵەمەندم، و دەوڵەمەند بووم و لە هیچم کەم نییە! بەڵام نازانیت بەدبەخت و داماو و هەژار و کوێر و ڕووتیت. ¹⁸ئامۆژگاریم بۆ ئێوە ئەوەیە کە زێڕی پاکم لێ بکڕن، کە بە ئاگر پاککراوەتەوە، بۆ ئەوەی بەڕاستی دەوڵەمەند بن، هەروەها جل و بەرگی سپی بۆ داپۆشینی ڕووتی شەرمەزاریتان، هەروەها کل بۆ چاککردنەوەی چاوەکانتان بۆ ئەوەی بینینتان بۆ بگەڕێتەوە.¹⁹ئەوانەی خۆشم بوێن سەرزەنشتیان دەکەم و تەمبێیان دەکەم. بۆیە دڵگەرم بە و پاشگەز بەرەوە لە گوناهەکانت! ²⁰ئەوەتا لە بەردەرگا وەستاوم و لە دەرگا دەدەم. ئەگەر یەکێک گوێی لە دەنگم بوو و دەرگاکەی کردەوە، لێی دێمە ژوورەوە و نانی لەگەڵ دەخۆم ئەویش لەگەڵ من.²¹ئەوەی سەربکەوێت لەگەڵ خۆم لەسەر تەختەکەم دایدەنیشێنم، وەک چۆن منیش سەرکەوتم و لەگەڵ باوکم لەسەر تەختەکەی دانیشتم؛ ²²ئەوەی گوێی هەیە، با بیبیستێت گیانەکە چی بە کڵێساکان دەڵێت!»

Chapter 4

¹دوای ئەوە دەرگایەکی کراوەم بینی لە ئاسماندا، ئەو دەنگەی پێشتر گوێم لێ بوو وەک کەڕەنا قسەی لەگەڵ کردم، و فەرمووی: «وەرە سەرەوە بۆ ئێرە و نیشانت دەدەم کە دەبێت دوای ئەمە چی ڕووبدات». ²لەو کاتەدا بوومە گیان، لە ئاسمان تەختێکم بینی کە کەسێک لەسەری دانیشتبوو ³ئەوەی سەر تەختەکە وەک بەردی یەشب و یاقووتی سوور بوو. پەلکەزێڕینەیەکیش وەک زمروود لە دەوری تەختەکە دەدرەوشایەوە.⁴تەختەکە بە بیست و چوار تەخت دەورە درابوو، بیست و چوار پیر لەسەری دانیشتبوون کە جل و بەرگی سپییان لەبەردا بوو، تاجی زێڕینیان لەسەر سەربوو. ⁵دەنگ و هەورەگرمە و بروسکە لە تەختەکەوە هاتنە دەرەوە، و لەبەردەمیدا حەوت چرای داگیرساو هەبوو، ئەوەش حەوت گیانەکانی خودایە.⁶وا دیار بوو دەریایەکی ڕوون وەک بلوری لەبەردەم تەختەکەدا درێژ بووبێتەوە، وە لە ناوەڕاستی تەختەکە و دەوروبەریدا چوار بوونەوەر هەبوو کە لە پێشەوە و لە دواوە بە چاوێکی زۆر داپۆشرابوون:⁷بوونەوەری یەکەم وەک شێر بوو، دووهەم وەک جوانە گا، سێهەم ڕوخسارێکی وەک مرۆڤی هەبوو. چوارەم وەک هەڵۆیەکی فڕیو بوو. ⁸هەر بوونەوەرێک شەش باڵی هەبوو، لە ناوەوە و دەرەوە بە چاو داپۆشرابوون. ئەم چوار زیندەوەرە شەو و ڕۆژ بەبێ وەستان دروشم دەڵێنەوە و دەڵێن: «پیرۆزە پیرۆزە پیرۆزە، پەروەردگار خودای هەرە بەتوانا، کە بووە و هەیە و دێت».⁹هەموو ئەم بوونەوەرانە شکۆمەندی و ڕێز و ستایش پێشکەشی دانیشتووی سەر تەختەکە دەکەن، زیندووە و بۆ هەمیشە و هەتاهەتایە، ¹⁰بیست و چوار پیرەکە کڕنۆش دەبەن لەبەردەم دانیشتووی سەر تەختەکە کە بۆ هەتاهەتایە زیندووە، و تاجەکانی خۆیان دەخەنە بەردەم تەختەکەی و دروشم دەڵێنەوە: ¹¹«تۆ پەروەردگار و خودای ئێمە شایەنی شکۆمەندی و ڕێز و دەسەڵاتیت، چونکە تۆ هەموو شتەکانت دروست کردووە، و بە خواستی تۆش بوونیان هەیە و دروست بوون!»

Chapter 5

¹لە لای ڕاستی دانیشتووی سەر تەختەکە تۆمارێکم بینی کە لە ناوەوە و دەرەوە لێی نووسرابوو، بە حەوت مۆر مۆرکرابوو. ²وە فریشتەیەکی بەهێزم بینی کە بە دەنگێکی بەرز بانگی کرد: «کێ شایەنی ئەوەیە مۆرەکانی تۆمارەکە بشکێنێت و بیکاتەوە؟»³هیچ کەسێک لە ئاسمان و لەسەر زەوی و ژێر زەوی نەیتوانی تۆمارەکە بکاتەوە یان سەیری بکات! ⁴بۆیە بە کوڵ دەستم کرد بە گریان چونکە کەس نەبوو شایەنی ئەوە بێت تۆمارەکە بکاتەوە یان سەیری بکات. ⁵بەڵام یەکێک لە پیرەکان پێی گوتم: «مەگری! شێرەکەی هۆزی یەهودا، کە ڕەگی لە داڤیدە، سەرکەوت و شایەنی ئەوەیە تۆمارەکە بکاتەوە و حەوت مۆرەکە بشکێنێت».⁶سەیرم کرد و بینم لە ناوەڕاستی نێوان تەختەکە و چوار بوونەوەرە زیندووەکە و پیرەکاندا بەرخێک دەرکەوت وەک ئەوەی سەربڕدرابێت. حەوت قۆچ و حەوت چاوی هەبوو. کە نوێنەرایەتی ئەو حەوت گیانەی خودایان دەکرد کە بۆ هەموو زەوی ناردبوو. ⁷جا چووە پێشەوە و تۆمارەکەی لە دەستی ڕاستی دانیشتووی سەر تەختەکە وەرگرت.⁸بیست و چوار پیرکەو چوار بوونەوەرە زیندووەکە کڕنۆشیان بۆ بەرخەکە برد، هەریەکەیان قیسارە و جامێکی زێڕینی پڕ لە بخوریان بەدەستەوە بوو، کە نزای پیرۆزکراوەکانە.⁹دەستیان کرد بە گوتنەوەی سروودێکی نوێ تیایدا گوتیان: «تۆ شایەنی ئەوەیت تۆمارەکە وەربگریت و مۆرەکانی بشکێنیت، چونکە سەر بڕدرایت، و بە خوێنی خۆت لە هەموو هۆز و نەتەوە و گەل و زمانێک، خەڵکت بۆ خودا کڕیوە، ¹⁰ئەوانیشت کردە شانشین و کاهین بۆ خودامان، و فەرمانڕەوایەتی زەوی دەکەن».¹¹پاشان سەیرم کرد، و گوێم لە سرودی ملیۆنان فریشتە بوو کە دەوری تەختەکە و بوونەوەرە زیندووەکان و پیرەکانیان دابوو، ¹²بەدەنگێکی بەرز دروشمیان دەگوتەوە: «بەرخە سەربڕدراوەکە شایستەی وەرگرتنی توانا و دەوڵەمەندی و دانایی و هێز و شکۆ و ڕێزە».¹³پاشان بیستم هەموو بەدیهێنراوان لە ئاسمان و سەر زەوی، وە ژێر زەوی و سەر دەریا، هەموو ئەوانەی لەوێدا بوون، دەیانگوت: «با ڕێز و شکۆ و دەسەڵات بۆ دانیشتووی سەر تەختەکە و بەرخەکە بێت، هەتاهەتایە». ¹⁴چوار زیندووەکە وەڵامیان دایەوە: «ئامین!» پیرەکانیش چۆکیان دادا و کڕنۆشیان برد.

Chapter 6

¹بەرخەکەم بینی یەکەم مۆری لە حەوت مۆرەکە شکاند، گوێم لە یەکێک لە چوار بوونەوەرە زیندووەکە بوو کە بە دەنگێکی وەک هەورە گرمە بانگی دەکرد: «وەرە!» ²سەیرم کرد لەبەردەممدا ئەسپێکی سپیم بینی، سوارەکەی کەوانێکی هەڵگرتبوو تاجێکی لەسەر سەربوو، بە سەرکەوتنەوە دەرچوو تاکو سەربکەوێت.³پاشان بەرخەکە مۆری دووەمی شکاند، گوێم لە بوونەوەری دووهەم بوو کە بانگی دەکرد: «وەرە!» ⁴پاشان ئەسپێکی سوور هاتە دەرەوە، سوارەکەی شمشێرێکی مەزنی پێدرا، و دەسەڵاتی پێدرا کە ئاشتی لەسەر زەوی دابماڵێت و مرۆڤەکان یەکتر بکوژن.⁵کاتێک بەرخەکە مۆری سێیهەمی شکاند، گوێم لە بوونەوەری سێهەم بوو کە بانگی دەکرد: «وەرە!» ئەسپێکی ڕەشم بینی، سوارەکەی تەرازوویەکی بەدەستەوە بوو. ⁶لە نێو ئەو چوار زیندەوەرەدا گوێم لە دەنگێک بوو کە دەیگوت: «یەک پێوانە گەنم بە دینارێک، سێ پێوانە جۆ بە دینارێک. سەبارەت بە ڕۆن و شەراب دەستیان لێ مەدە».⁷پاشان بەرخەکە مۆری چوارەمی شکاند گوێم لە بوونەوەری چوارەم بوو کە بانگی دەکرد: «وەرە!» ⁸ئەسپێکی «سەوزی کاڵ»م بینی، کە ناوی سوارەکەی «مردن» بوو دواتر ئەسپێکی دیکە کە ناوی سوارەکەی «جیهانی مردوان»بوو، دەسەڵاتیان پێدرا چارەکێکی زەوی لەناوبەرن بە شمشێر و برسێتی و تاعون و بەدڕندەی زیانبەخشی زەوی!⁹بەرخەکە مۆری پێنجەمی شکاند، و قوربانگایەکم بینی کە لە ژێرەوە گیانی ئەو کەسانە بوو کە خوێنیان ڕژابوو لە پێناو وشەی خودا، و ئەو شایەتحاڵییەی کە دایان، ¹⁰بە دەنگێکی بەرز هاواریان بۆ پەروەردگارکرد و گوتیان: «هەتاکەی، ئەی گەورەی پیرۆز و ڕاست، سزادانی خەڵکی زەوی دوادەخەیت لەسەر ئەوەی کە بەسەر ئێمەیاندا هێنا؟ کەی تۆڵەی خوێنی ئێمەیان لێدەکەیتەوە؟» ¹¹پاشان هەریەکەیان جلێکی سپییان پێدرا، و پێیان گوترا کە بۆ ماوەیەکی کەم ئارام بگرن تا ژمارەی هاو خزمەتکار و براکانیان کە وەک ئەوان دەکوژرێن تەواو دەبێت.¹²پاشان سەیرم کرد، بەرخەکەم بینی مۆری شەشەمی شکاند، و بینیم زەوی بە بوومەلەرزەیەکی گەورە لەرزی و خۆر ڕەش بووەوە و وەک پەڕۆیەکی لە موو چندراو، مانگ وەک خوێن سوور هەڵگەڕا، ¹³ ئەستێرەکانی ئاسمان کەوتنە سەر زەوی وەک دار هەنجیر کە بایەکی توند دەیهەژێنێت و بەرەکەی دەکەوێت. ¹⁴ئاسمان وەک تۆمارێکی لوولکراو پێچرایەوە، هیچ چیا و دوورگەیەک لە شوێنی خۆی نەما.¹⁵پاشاکانی زەوی و پیاوە گەورەکان و سەرکردەکان و دەوڵەمەندەکان و دەسەڵاتدارەکان و کۆیلەکان و ئازادەکان هەموویان لە ئەشکەوت و بەردی شاخەکاندا خۆیان شاردەوە، ¹⁶بە شاخ و بەردەکان دەڵێن: بەسەرماندا بکەون، و لە ڕووی دانیشوی سەر تەختەکە و لە تووڕەیی بەرخەکە بمانشارنەوە!» ¹⁷چونکە ڕۆژی تووڕەییە مەزنەکە بەسەریاندا هاتووە، و کێ دەتوانێت لەبەردەمیدا ڕابوەستێت؟

Chapter 7

¹دوای ئەوە چوار فریشتەم بینی لە چوار گۆشەی زەوی وەستابوون، چوار بای زەوییان ڕاگرتبوو، بۆ ئەوەی هیچ بایەک بەسەر وشکانی و دەریا و درەختدا هەڵنەکات. ²پاشان بینیم فریشتەیەکی تر لە ڕۆژهەڵاتەوە هات و مۆری خودای زیندوو هەڵگرتبوو، بە دەنگێکی بەرز بانگی ئەو چوار فریشتەیەی کرد کە ئەرکی زیانگەیاندن بە وشکانی و دەریایان پێسپێردرابوو: ³«چاوەڕوان بن! زیان لە خاک و دەریا و درەختەکان مەدەن، تا مۆری خوداکەمان لەسەر نێوچەوانی خزمەتکارەکانی دادەنێین».⁴بیستم کە ژمارەی مۆرکراوەکان، سەد و چل و چوار هەزار کەس بوون، لە هەموو هۆزەکانی نەوەی یەسرائیل: ⁵لە هۆزی یەهودا دوازدە هەزار مۆرکراو؛ لە هۆزی ڕۆبین دوازدە هەزار؛ لە هۆزی گادیش دوازدە هەزار؛ ⁶لە هۆزی ئاشێر دوازدە هەزار؛ لە هۆزی نەفتالیش دوازدە هەزار؛ لە هۆزی مەنەشێ دوازدە هەزار⁷لە هۆزی شیمۆن دوازدە هەزار؛ لە هۆزی لێڤی دوازدە هەزار؛ لە هۆزی یساخار دوازدە هەزار؛ ⁸لە هۆزی زەڤولون دوازدە هەزار؛ لە هۆزی یۆسپ دوازدە هەزار؛ لە هۆزی بنیامین دوازدە هەزاری مۆر کرد.⁹پاشان سەیرم کرد، و بینیم جەماوەرێکی بێشومار، لە هەموو نەتەوە و هۆز و گەل و زمانێکەوە، لەبەردەم تەختکەو و لەبەردەم بەرخەکەدا وەستابوون، جل و بەرگی سپییان لەبەردا بوو پەلکە خورمایان بەدەستەوە بوو، ¹⁰بە دەنگی بەرز دروشمیان دەگوتەوە: «ڕزگاری لە خودامانەوەیە کە لەسەر تەختەکە دانیشتووە و لە بەرخەکەوەیە!»¹¹لە دەوری تەختەکە فریشتەکان، و پیرەکان و چوار بوونەوەرە زیندووەکە، کۆبوونەوە و لەبەردەم تەختەکە بەڕودا کەوتن و کڕنۆشیان بۆ خودا دەبرد، ¹²دەیانگوت:«ئامین! شکۆ و دانایی و سوپاس و ڕێز و توانا و هێز بۆ خودامانە هەتاهەتایە. ئامین!»¹³یەکێک لە پیرەکان لێی پرسیم: «ئایا دەزانی ئەم کەسانەی جلی سپییان لەبەردایە کێن، و دەزانیت لە کوێوە هاتوون؟» ¹⁴منیش وەڵامم دایەوە: «تۆ دەزانی گەورەم!» وتی: «ئەمانە لە تەنگانە مەزنەکەوە هاتوون، و جلەکانیان شۆردووە و بە خوێنی بەرخەکە سپییان کردووەتەوە.¹⁵هەر بۆیە لەبەردەم تەختی خودادان و شەو و ڕۆژ لە پەرستگاکەیدا خزمەتی دەکەن دانیشتووی سەر تەختەکە بە چادرەکەی دایان دەپۆشێت، ¹⁶نە برسی دەبن و نە تینوو دەبن، نە خۆر و هیچ گەرمایەک لێیان نادات، ¹⁷چونکە بەرخەکە کە لە ناوەڕاستی تەختەکەدایە، و شوانایەتیان دەکات و دەیانباتە سەر کانیاوەکانی ئاوی ژیان، خوداش هەموو فرمێسکەکانی چاویان دەسڕێتەوە».

Chapter 8

¹کاتێک بەرخەکە مۆری حەوتەمی کردەوە، نزیکەی نیو کاتژمێر ئاسمان بێ دەنگ بوو. ²حەوت فریشتەکەم بینی کە لەبەردەم خودا وەستابوون و حەوت کەڕەنایان پێدرا.³پاشان فریشتەیەکی تر هات و بخوردانێکی زێڕینی پێبوو لە لای قوربانگاکە وەستا، بخورێکی زۆری پێدرا بۆ ئەوەی لەگەڵ نزای پیرۆزکراواندا لەسەر قوربانگا زێڕینەکەی پێش تەختەکە پێشکەشی بکات، ⁴پاشان دوکەڵی بخور لە دەستی فریشتەکەوە بەرزبووەوە لەگەڵ نزای پیرۆزکراواندا، بۆ ئامادەبوونی خودا. ⁵پاشان فریشتەکە بخوردانەکەی پڕ کرد لە ئاگر کە لەسەر قوربانگاکە بوو و فڕێیدایە سەر زەوی، و هەورەگرمە و دەنگی بروسکە و بوومەلەرزە ڕوویدا.⁶حەوت فریشتەی، خاوەن حەوت کەڕەناکە، خۆیان ئامادە کرد بۆ لێدانی. ⁷کاتێک فریشتەی یەکەم کەڕەناکەی لێدا، تەرزە و ئاگری تێکەڵ بە خوێن کەوتە سەر زەوی و سێ یەکی زەوی، و سێ یەکی درەختەکان سووتان لەگەڵ هەموو گژو گیایەکی سەوز.⁸کاتێک فریشتەی دووهەم کەڕەناکەی لێدا، شتێک وەک شاخێکی مەزنی ئاگردار فڕێدرایە ناو دەریاکە، و سێ یەکی دەریاکە بوو بە خوێن، ⁹سێیەکی بەدیهێنراوە زیندووەکانی ناوی مردن، وە سێیەکی کەشتیەکانیش تێکشکان.¹⁰پاشان فریشتەی سێهەم کەڕەناکەی لێدا، ئەستێرەیەکی مەزن وەک بڵێسەی ئاگر لە ئاسمانەوە کەوتە خوارەوە، و کەوتە سەر سێ یەکی ڕووبارەکان و کانیاوەکان. ¹¹ناوی ئەستێرەکە «زەقنەبووت»بوو. یەک لەسەر سێی ئاوەکان تاڵ بوون، و خەڵکێکی زۆر بەهۆی تاڵی ئاوەکەوە مردن.¹²کاتێک فریشتەی چوارەم کەڕەناکەی لێدا، لێدانێک لە سێیەکی خۆر و سێیەکی مانگ و سێیەکی ئەستێرەکان بوو، بۆیە سێیەکی ئەوان تاریک بوون و ڕۆژ سێیەکی ڕووناکی خۆی لەدەستدا ، هەروەها شەویش.¹³پاشان سەیرم کرد هەڵۆیەکم بینی کە لە ناوەڕاستی ئاسماندا دەفڕێت و گوێم لێ بوو بە دەنگێکی بەرز هاوار دەکات و دەڵێت: «هاوار هاوار هاوار بۆ دانیشتووانی زەوی بۆ ئەوەی چییان بەسەر دێت کاتێک ئەو سێ فریشتەیەی کە ماون کەڕەناکەیان لێبدەن!»

Chapter 9

¹کاتێک فریشتەی پێنجەم کەڕەناکەی لێدا، بینیم ئەستێرەیەک لە ئاسمانەوە کەوتە سەر زەوی، و کلیلی جیهانی مردوانی پێدرابوو. ²کاتێک کردییەوە دووکەڵێک لە شێوەی دووکەڵی کوورەیەکی مەزن لێی بەرزبۆوە، و خۆر و کەشەکەی تاریک کرد.³لە دووکەڵەکەوە کوللە هاتە دەرەوە بۆ سەر زەوی، دەسەڵاتی وەک دوپشکیان پێدرابوو، ⁴فەرمانیان پێدرا کە زیان بە گژ و گیای زەوی و کێڵگە و هیچ درەختێک نەگەیەنن تەنها زیان بەوانە بگەیەنن کە مۆری خودا لەسەر نێوچەوانیان نییە،⁵بۆ ماوەی پێنج مانگ ئەشکەنجەیان دەدات بەبێ ئەوەی بیانکوژێت، ئەو ئازارەی کە دەیاندات هاوشێوەی ئازاری پێوەدانی دوپشکە. ⁶لەو مانگانەدا مرۆڤەکان هەوڵی ڕزگاربوون لە ژیانیان دەدەن بەڵام ناتوانن! ئەوان ئارەزووی مردن دەکەن، بەڵام مردن لێیان ڕادەکات.⁷ئەم کوللانە لەو ئەسپانە دەچوون کە بۆ شەڕ ئامادەکراون، ئەوەی لەسەر سەریان بوو وەک تاجی زێڕین وابوو، ڕووخساریشیان وەک ڕووخساری مرۆڤ وابوو، ⁸قژێکی درێژیان هەبوو وەک قژی ژن، ددانەکانیان وەک ددانی شێر بوو، ⁹سنگیان وەک قەڵغانی ئاسن بوو، دەنگی باڵەکانیان وەک ژاوەژاوی گالیسکەی ئەسپەکان بوو کە دەچنە شەڕەوە،¹⁰کلکیان وەک دوپشک چزوی هەبوو. دەسەڵاتی ئەوەیان هە بوو بە کلکیان زیان بە مرۆڤ بگەیەنن بۆ ماوەی پێنج مانگ. ¹¹پاشاکەیان «فریشتەی جیهانی مردوان» بوو، بە عیبری ناوی «ئەبەدۆنە»‏، و بە یۆنانی ناوی «ئەپۆلیۆنە».‏ ¹²هاوار و نەهامەتی یەکەم تێپەڕی، و دوو هاوار و نەهامەتی تریش دێت!¹³پاشان فریشتەی شەشەم کەڕەناکەی لێدا، و دەنگێکم بیست کە لە چوار قۆچەکەی قوربانگا زێڕینەکەی بەردەم خوداوە هات، ¹⁴بە فریشتەی شەشەمی دەگوت کە کەڕەناکەی پێبوو: «چوار فریشتە بەستراوەکەی لای ڕووباری گەورەی فورات ئازاد بکە». ¹⁵ئەم چوار فریشتەیە ئامادەکرابوون بۆ ئەو کاتژمێر و ڕۆژ و مانگ و ساڵە، بۆیە ئازادکران بۆ کوشتنی یەک لەسەر سێی مرۆڤایەتی.¹⁶بیستم سوپاکەیان دەگەیشتە دوو سەد ملیۆن جەنگاوەر! ¹⁷لە بینینەکەدا ئەسپەکانم بینی سواریان لەسەر بوو زرێ لەبەردا بوو هەندێکیان سووری ئاگرین، و هەندێکیان وەنەوشەیی، و هەندێکیان زەردی گۆگردی بوون. سەری ئەسپەکان وەک سەری شێر بوون، ئاگر و دوکەڵ و گۆگردیان لە دەمیانەوە دەردەکرد.¹⁸یەک لەسەر سێی خەڵکەکە بەهۆی ئەم سێ بەڵایە کوژران، بە ئاگر و دوکەڵ و گۆگرد کە لە دەمی ئەسپەکانەوە دەردەچوو. ¹⁹هێزی کوشندەی ئەسپەکان لە دەم و کلکیاندا بوو، چونکە کلکەکانیان لە مار دەچوو کە سەری زیانبەخشی پێوەبوو!²⁰بەڵام ئەو خەڵکەی لەم بەڵایانە ڕزگاریان بوو، لە کارەکانیان پاشگەز نەبوونەوە، و بەردەوام بوون لە کڕنۆش بردن بۆ شەیتان و بۆ ئەو بتانەی کە لە زێڕ و زیو و مس و بەرد و دار دروستیان کردبوون، لەگەڵ ئەوەی نەیاندەتوانی ببینن و ببستن و بجوڵێن! ²¹لە کوشتن و جادوو داوێنپیسی و دزی پاشگەز نەبونەوە!

Chapter 10

¹پاشان بینیم فریشتەیەکی بەهێزی تر لە ئاسمانەوە دابەزی، و بە هەور پۆشرابوو، پەلکە زێڕینە لەسەر سەری بوو؛ ڕووخساری وەک خۆر وابوو، و پێیەکانی وەک ستوونی ئاگرین، ² تۆمارێکی بچووکی کراوەی بەدەستەوە بوو. پێی ڕاستی لەسەر دەریا و چەپی لەسەر زەوی دانا،³هاواریکرد بە هاوارێکی مەزن وەک نەڕەی شێر، حەوت هەورەگرمەکە بە دەنگەکەی هاتنە دوان. ⁴کاتێک خۆم ئامادەکرد بۆ ئەوەی ئەو شتانەی بنووسم کە هەورە گرمەکان دەیانگوت، گوێم لە دەنگێک بوو لە ئاسمانەوە پێی گوتم: «مەنووسە، چونکە ئەوەی هەورە گرمەکان گوتیان دەبێت بە نهێنی بمێننەوە».⁵پاشان ئەو فریشتەیەی کە بینیم لەسەر دەریا و زەوی وەستابوو دەستی ڕاستی بەرەو ئاسمان بەرزکردەوە، ⁶سوێندی بە زیندووی هەتاهەتایی خوارد کە ئاسمان و ئەو شتانەی کە تێیدان و زەوی و ئەو شتانەی تێیدان و دەریا و ئەو شتانەی تێیدان بەدیهێناون، ئیتر دەرفەت نییە، ⁷هەر کە فریشتەی حەوتەم کەڕەناکەی لێدا، پلانە شاراوەکەی خودا جێبەجێ دەبێت، بەو شێوەیەی بۆ خزمەتکار و پێغەمبەرەکانی ئاشکرا کردوە!⁸پاشان دەنگە ئاسمانێکە دوبارە قسەی لەگەڵ کردم و گوتی: «بڕۆ، تۆمارە بچوکە کراوەکە لە فریشتە ڕاوەستاوەکەی سەر دەریا و زەوی وەربگرە». ⁹بۆیە چوومە لای و داوای تۆمارەکەم لێکرد، ئەویش وەڵامی دایەوە: «بیبە و بیخۆ. تامەکەی لە دەمتدا وەک هەنگوین شیرین دەبێت، بەڵام گەدەت تاڵ دەکات!»¹⁰لە دەستی وەرمگرت و خواردم، وەک هەنگوین لە دەممدا شیرین بوو، بەڵام هەر کە قووتم دا گەدەمی پڕ کرد لە تاڵی! ¹¹پێم گوترا: «پێویستە پێشبینی زۆر لەسەر گەل و نەتەوە و زمان و پاشاکان بکەیت».

Chapter 11

¹دارێکی پێوانەکردنم پێدرا، فەرمانم پێکرا کە پەرستگای خودا و قوربانگاکە بپێوم، و ژمارەی نزاکەرانی تێدا بژمێرم. ²پێم گوترا: «گۆڕەپانی دەرەوە مەپێوە چونکە بۆ نەتەوەکان تەرخان کراوە، و بۆ ماوەی چل و دوو مانگ شارە پیرۆزەکە پێشێل دەکەن،³بەڵام من دەرفەت بە دوو شایەتحاڵەکەم دەدەم بۆ ماوەی هەزار و دوو سەد و شەست ڕۆژ پێشبینی بکەن، بە جلی گوشەوە». ⁴ئەم دوو شایەتحاڵە بریتین لە دوو دار زەیتون و دوو چرادنەکەی لەبەردەم پەروەردگاری زەویدا وەستاون. ⁵ئەگەر کەسێک هەوڵی زیانگەیاندنیان بدات ئاگر لە دەمیان دەردەچێت و دوژمنەکانیان دەخوات. دەبێت ئەوە چارەنووسی هەرکەسێک بێت کە هەوڵی زیانگەیاندنیان دەدات.⁶ئەو دوو شایەتحاڵە دەسەڵاتی ئەوەیان هەیە کە ئاسمان دابخەن بۆ ئەوەی باران نەبارێت بە درێژایی ماوەی پێشبینیەکەیان، و ئاوی ڕووبار و دەریاکان بکەنە خوێن، و بەڵا بخەنە سەر زەوی، هەرکاتێک بیانەوێت. ⁷کاتێک شایەتحاڵی خۆیان تەواو دەکەن دڕندەکەی جیهانی مردووان هەڵدەستێت، لە گەڵیان دەچەنگێت، و شکستیان پێدەهێنێت و دەیانکوژێت⁸تەرمەکانیان لە گۆڕەپانی ئەو شارە گەورەیەدا دەکەوێت کە هێمای «سۆدۆم» یان «میسرە»، کە پەروەردگارەکەیان لە خاچ دراوە. ⁹خەڵکی گەل و هۆز و زمان و نەتەوە جیاوازەکان، سێ ڕۆژ و نیو دەیانبینن، و هیچ کەسێک بۆی نییە بیاننێژێت.¹⁰خەڵکی سەر زەوی شانازیان بەسەردا دەکەن، و دڵخۆش دەبن وەک ئەوەی لە جەژن دابن، و دیاری ئاڵوگۆڕ دەکەن، چونکە ئەم دوو پێغەمبەرە زۆر ئەشکەنجەیان دابوون. ¹¹دوای تێپەڕبوونی سێ ڕۆژ و نیوەکە، خودا گیانی ژیان دەنێرێت بۆ ئەو دوو پێغەمبەرە، ئەوانیش هەڵدەستن و ڕادەوەستن، و ترسێکی توند ئەو کەسانە دادەگرێت کە سەیریان دەکەن. ¹²دەنگێکی بەرز لە ئاسمانەوە بانگیان دەکات و دەڵێت: «وەرن بۆ ئێرە»، ئەوانیش لە هەورێکدا بەرەو ئاسمان بەرز دەبنەوە لەبەر چاوی دوژمنەکانیان.¹³لە هەمان کاتدا بوومەلەرزەیەکی بەهێز ڕوودەدات، کە دەیەکی شارەکە وێران دەکات، و حەوت هەزار دانیشتووانی شارەکە دەمرن. ڕزگاربووان دەترسن و خودای ئاسمان شکۆمەند دەکەن. ¹⁴هاوار و نەهامەتی دووهەم تێپەڕی، ئەوەتا سێهەم بە خێرایی دێت!¹⁵فریشتەی حەوتەم کەڕەناکەی لێدا و چەند دەنگێکی بەرزم لە ئاسمانەوە بیست کە دەیانگوت: «شانشینی جیهان بووەتە شانشینی پەروەردگارمان و مەسیحەکەی. بۆ هەتاهەتایە فەرمانڕەوای دەکات».¹⁶ئینجا بیست و چوار پیرەکە کە لەسەر تەختەکانیان دانیشتبوون لەبەردەم خودادا بەڕوودا کەوتن و کڕنۆشیان بۆ خودا برد. ¹⁷وتیان: «ئەی خودای هەرە بەتوانا سوپاست دەکەین، ئەوەی هەبووە و هەیە، چونکە ئێستا دەسەڵاتە بەهێز و مەزنەکەت گرتە ئەستۆ و دەستت بە فەرمانڕەوایی خۆت کرد.¹⁸گەلان لێت توڕە بوون، وەرچەرخانی توڕەیی تۆش لە دژی ئەوان هات. کاتی سزادانی مردووان هاتووە، وە پاداشتی بەندەکانت و پێغەمبەران و پیرۆزکراوەکان و ئەوانەی لە ناوت دەترسن، گەورە بچوک، هەروەها لەناوبردنی ئەوانەی زەوییان وێران دەکرد!»¹⁹پەرستگای خودا لە ئاسمان کرایەوە، و سندوقی پەیمان لە ناویدا دەرکەوت. هەورە گرمە و بروسکە بومەلەرزە دەستی پێکرد، و تەرزەی گەورە باری.

Chapter 12

¹نیشانەیەکی گەورە لە ئاسماندا دەرکەوت: ژنێک خۆری لەبەرکردبوو، مانگ لە ژێر پێیەکانیدا بوو، تاجێکی دوازدە ئەستێرەی لەسەر سەر بوو. ²سکی هەبوو و لەتاو ژانی منداڵبوون هاواری دەکرد.³نیشانەیەکی تر لە ئاسمان دەرکەوت: ئەژدیهایەکی گەورەی سوور کە حەوت سەری هەبوو، هەریەکەیان تاجێک، و دە قۆچیان هەبوو، ⁴پاشان بە کلکی سێیەکی ئەستێرەکانی ئاسمانی ڕاکێشا و فڕێیدایە سەر زەوی. پاشان ئەژدیهاکە لە کاتی منداڵ بووندا لەبەردەم ژنەکەدا وەستا، بۆ ئەوەی منداڵەکەی قووت بدات!⁵ژنەکە کوڕێکی بوو، ئەویش بە گۆچانێکی ئاسنین فەرمانڕەوایی هەموو گەلان دەکات. منداڵەکە بەرزکرایەوە بۆ بەردەم خودا و تەختەکەی. ⁶سەبارەت بە ژنەکەش هەڵات بۆ چۆڵەوانی، لەوێ خودا شوێنێکی بۆ ئامادە کرد بۆ مانەوەی بۆ ماوەی هەزار و دوو سەد و شەست ڕۆژ.⁷لە ئاسمان جەنگ هەڵگیرسا، میخائیل و فریشتەکانی هێرشیان کردە سەر ئەژدیهاکە و فریشتەکانی، ⁸جەنگیان لەگەڵ ئەژدیها و فریشتەکانی کرد، و تێکیان شکاندن و هیچ شوێنێکیان بۆ نەما لە ئاسمان، ⁹فڕێدرانە سەر زەوی. ئەم ئەژدیها گەورەیە مارە کۆنەکەیە، کە پێی دەوترێت شەیتان ئەوەی کە هەموو جیهان گومڕادەکات.¹⁰جا گوێم لە دەنگێکی بەرز بوو لە ئاسماندا دەیفەرموو: «ئێستا ڕزگاری و هیز و شانشینی خودامان، و دەسەڵاتی مەسیحەکەی هاتووە! چونکە سکاڵاکار فڕێدرایە خوارەوە ئەوەی خوشک و براکانمانی تاوانبار دەکرد لە بەردەم خودا بە شەو بە ڕۆژ.¹¹ئەوان بە خوێنی بەرخەکە و بەو شایەتییەی کە دایان بەسەریدا سەرکەوتن، ژیانی خۆیان لەلا خۆشەویست نەبوو، تاوەکو مردن. ¹²ئەی ئاسمانەکان شادبن، ئەی ئەوانەی لەوێ دەژین دڵ خۆشبن، هاوار بە ئێوەش نیشتەجێی زەوی و دەریا، چونکە شەیتان بە تووڕەیییەکی زۆرەوە بۆتان دابەزیوە، دەزانێت ڕۆژانێکی کەمی ماوە».¹³کاتێک ئەژدیهاکە بینی کە فڕێدراوەتە سەر زەوی، دەستی کرد بە ڕاوەدوونانی ئەو ژنەی کە منداڵە کوڕەکەی لێ ببوو، ¹⁴ژنەکە دوو باڵی هەڵۆیەکی مەزنی پێدرا، تا لەگەڵیان بفڕێت بۆ چۆڵەوانی، بۆ ئەو شوێنەی کە بۆی ئامادەکرابوو، بۆ ئەوەی لە مارەکە پارێزراوبێت، بۆ ماوەی سێ ساڵ و نیو.¹⁵مارەکەش لە دەمیەوە شتێکی ڕشت بەدوای ژنەکەدا وەک ڕووبار وابوو بۆ ئەوەی نوقم بێت تێیدا، ¹⁶بەڵام زەوی یارمەتی ژنەکەی دا، بۆیە دەمی کردەوە و ئەو ڕووبارەی قووتدا کە ئەژدیهاکە لە دەمی هێنایە دەرەوە! ¹⁷پاشان ئەژدیهاکە لە ژنەکە توڕە بوو جەنگی لەگەڵ منداڵەکانی تری دەستپێکرد چونکە کاریان بە ڕاسپاردەکانی خودا دەکرد و شایەتیان بۆ یەشوا دەدا.

Chapter 13

¹پاشان خۆمم بینی لەسەر لمی دەریاکە ڕاواستابووم، ئینجا دڕندەیەکم بینی لە دەریاکە دەهاتە دەرەوە، دە قۆچ و حەوت سەری هەبوو، دە تاجیش لەسەر قۆچەکانی بوون، لەسەر سەرەکانیشی ناوی کوفرکردن نوسرابوو. ²دڕندەکەش شێوەی لە پڵنگ دەچوو و قاچەکانی وەک قاچی ورچ و دەمی وەک دەمی شێر! ئەژدیهاکەش و تەختەکەی و توانا و دەسەڵاتەکەی خۆی پێبەخشی.³یەکێک لە سەرەکانی وا دەرکەوت کە بە شێوەیەکی کوشندە سەربڕدرابێت، بەڵام برینە کوشندەکەی چاک بۆوە و دانیشتوانی زەوی بەم شتە سەریان سوڕما، و دوای دڕندەکە کەوتن. ⁴خەڵکەکە کڕنۆشیان بۆ ئەژدیهاکە برد چونکە دەسەڵاتی خۆی بە دڕندەکە بەخشی، ئەوانیش دڕندەکەیان دەپەرست و دەیانگوت: «کێ وەک دڕندەکە وایە؟ کێ دەتوانێت لەگەڵی بجەنگێت؟»⁵ئەژدیهاکە دەمی دا بە دڕندەکە بۆ ئەوەی قسەی خۆبەزلزانی و کوفر بکات، ⁶دەسەڵاتی پێدا بۆ ماوەی چل و دوو مانگ کار بکات. پاشان دڕندەکە دەستی کرد بە جنێودان بە ناوی خودا، و جنێودان بە ماڵەکەی و دانیشتوانی ئاسمان.⁷دڕندەکەش دەسەڵاتی پێدرا لە دژی پیرۆزکراوان بجەنگێت و شکستیان پێبهێنێت و دەسەڵاتی بەسەر هەموو هۆز و گەل و زمان و نەتەوەیەکدا هەبێت. ⁸ئینجا هەموو دانیشتوانی سەر زەوی کڕنۆش بۆ دڕندەکە دەبەن ئەوانەی ناوەکانیان لە تۆماری ژیاندا نە نوسرا بۆ بەرخەکە کە لەسەرەتای دامەزراندنی جیهانەوە سەربڕدرا.⁹ئەوەی گوێی هەیە با بیبیستێت: ¹⁰ئەوەی کەسێک ڕاپێچ بکات، ئەوا ڕاپێچ دەکرێتەوە؛ ئەوەی بە شمشێر بکوژێت بە شمشێر دەکوژرێتەوە! لێرەدا دان بەخۆداگرتن و باوەڕی پیرۆزکراوان دەردەکەوێت.¹¹پاشان بینیم دڕندەیەکی تر لە زەویەوە هاتە دەرەوە، دوو قۆچی بچووکی وەک مەڕی هەبوو، بەڵام دەنگی وەک دەنگی ئەژدیها بوو، ¹²دەسەڵاتی خۆی لە یەکەم دڕندە وەرگرتووە کە لە دەریاوە هاتە دەرەوە بۆ ئەوەی لە ئامادەبوونی خۆیدا بەکاری بهێنێت، بۆیە دانیشتوانی زەوی کڕنۆشیان بۆ یەکەم دڕندە برد کە لە برینە کوشندەکەی چاک ببۆوە.¹³دڕندەی دووهەمیش نیشانەی لە توانا بەدەری ئەنجامدا، بەجۆرێک ئاگری لە ئاسمانەوە هێنایە سەر زەوی و هەموو خەڵکەکە بینیان، ¹⁴بۆیە دانیشتووانی زەوی فریودا بەو پەرجووانەی کە لەبەردەم دڕندەی یەکەمدا ئەنجامیدا. فەرمانی بە دانیشتوانی زەوی کرد پەیکەری یەکەم دڕندە دروست بکەن کە بە شێوەیەکی کوشندە بریندار ببوو بەڵام دەژیا!¹⁵دەسەڵاتی پێدرا کە گیان بنێرێتە ناو پەیکەرەکە بۆ ئەوەی بتوانێت قسە بکات، هەروەها دەستی درێژ بکات بۆ کوشتنی هەرکەسێک کە ڕەتیدەکاتەوە کڕنۆش بۆ پەیکەری دڕندەکە ببات، ¹⁶فەرمان بە هەموو کەسێک دەدات، گەورە و بچووک، دەوڵەمەند و هەژار، ئازاد و کۆیلە، نیشانەیەک هەڵبگرن لەسەر دەستی ڕاستیان یان لەسەر نێوچەوانیان، ¹⁷هیچ کەسێک ناتوانێت بکڕێت و بفرۆشێت ئەگەر نیشانەی دڕندەکەی نەبێت، یان ئەو ژمارەیەی کە هێمای ناوەکەیەتی!¹⁸لێرەدا تێگەیشتن پێویستە: ئەوانەی زانستیان هەیە دەبێت ژمارەی ناوی دڕندەکە بژمێرن. ژمارەی مرۆڤە و ژمارەکە «شەش سەد و شەست و شەشە».

Chapter 14

¹پاشان بەرخێکم بینی لەسەر چیای سەهێۆن وەستابوو سەد و چل و چوار هەزاریشی لەگەڵ بوو کە ناوی خۆی و باوکی لەسەر نێوچەونیان نووسرابوو. ²لە ئاسمانەوە دەنگێکم بیست وەک هاژەی تاڤگە یان دەنگی هەورەگرمەیەکی بەهێز. ئەو دەنگەی کە گوێم لێبوو وەک دەنگی سروود خوێنان بوو کە قیسارەکانیان دەژەنن³لەبەردەم تەختی خودا، و لەبەردەم چوار بوونەوەرە زیندووەکە و پیرەکاندا سروودێکی نوێیان دەوتەوە. کەس نەیتوانی فێری ئەم سروودە بێت جگە لەو سەد و چل و چوار هەزارەی کە لە زەوییەوە کڕدرابوونەوە، ⁴ئەوانە ئەو کەسانەن کە خۆیان لەگەڵ ئافرەت گڵاو نەکردووە چونکە پاک بوون، و شوێن بەرخەکە دەکەون بۆ هەر کوێ بڕوات، ئەوانە لەنێو خەڵک کڕدراونەتەوە وەک نۆبەرە بۆ خودا، و بەرخەکە، ⁵دەمی ئەوان درۆی نەدەگوت، هیچ کەموکوڕیان تێدا نەبوو.⁶پاشان بینیم فریشتەیەکی تر لە ناوەڕاستی ئاسماندا دەفڕی، مزگێنی هەمیشەیی پێبوو کە مژدەی پێدەدا بۆ خەڵکی زەوی و بۆ هەموو نەتەوە و هۆز و زمان و گەلێک. ⁷بەدەنگی بەرز بانگەوازی دەکرد: «لە خودا بترسن و شکۆمەندی بکەن، چونکە کاتی دادگایی کردنە. کڕنۆش بۆ ئەوە ببەن کە ئاسمانەکان و زەوی و دەریا و کانیاوەکانی بەدیهێناوە».⁸فریشتەی دووهەم لەگەڵی وتی: «کەوتیت، بابلی مەزن کەوتیت کەوت ئەوەی گەلانی جیهان لە شەرابی تووڕەیی داوێنپیسی ئەویان خواردەوە!»⁹پاشان فریشتەی سێهەم لەگەڵیان بە دەنگێکی بەرز بانگەوازی کرد: «هەموو ئەوانەی کڕنۆشیان بۆ دڕندەکە و پەیکەرەکەی بردووە، و نیشانەی ئەویان لەسەر دەستیان یان لەسەر نێوچەوانیان وەرگرتووە، ¹⁰دەبێت ئەوان، لە ئامادەبوونی فریشتە پیرۆزەکان و لەبەردەم بەرخەکەدا، لە شەرابی تووڕەیی بخۆنەوە، کە دەڕژێتە ناو جامی تووڕەیی خوداوە، و بەم شێوەیە ئازاری سوتان و ئاگری گۆگرد دەبینن،¹¹دوکەڵی ئەشکەنجەیان بۆ هەتاهەتایە بەرز دەبێتەوە. ڕۆژ و شەو پشوو نییە بۆ ئەوانەی دڕندەکەیان دەپەرست و کڕنۆشیان بۆ پەیکەرەکەی دەبرد و نیشانەی ناوەکەیان وەرگرتبوو. ¹²لێرەدا خۆڕاگری ئەو پیرۆزکراوانە دەردەکەوێت کە ڕاسپاردەکانی خودا دەپارێزن و باوەڕیان بە یەشوا هەیە!»¹³گوێم لە دەنگێک بوو لە ئاسمانەوە دەیگوت: «بنووسە: خۆزگە بەو مردووانەی کە لەمەودوا لە ناو پەروەردگاردا دەمرن! گیانەکە دەفەرموێت: بەڵێ! با لە ناخۆشیەکانیان پشوو بدەن، چونکە کردەوەکانیان لەگەڵیاندایە».¹⁴پاشان سەیرم کرد، هەورێکی سپیم بینی یەکێک لەسەری دانیشتبوو کە لە ڕۆڵەی مرۆڤ دەچوو، تاجێکی زێڕین لەسەر سەری بوو، داسێکی تیژی لە دەستدا بوو. ¹⁵فریشتەیەکی تر لە پەرستگاکە هاتە دەرەوە و بە دەنگی بەرز بانگەوازی کرد: «داسەکەت بنێرە بۆ دروێنە، چونکە کاتی دروێنە هاتووە و دروێنەی زەوی پێگەیشتووە». ¹⁶ئینجا دانیشتووی سەر هەورەکە داسەکەی فڕێدایە سەر زەوی و دروێنەی زەوی کرا.¹⁷پاشان فریشتەیەکی دیکە لە پەرستگاکەی ئاسمان هاتە دەرەوە، هەروەها داسێکی تیژی پێبوو. ¹⁸ئینجا فریشتەیەکی دیکە لە قوربانگاکەوە هاتە دەرەوە کە دەسەڵاتی بەسەر ئاگردا هەبوو، بە دەنگێکی بەرز بانگی ئەو فریشتەیەی کرد کە داسە تیژەکەی پێبوو پێیگوت: «داسە تیژەکەت بنێرە و هێشووە ڕەزەکانی زەوی کۆبکەرەوە چونکە ترێکەی پێگەیشتووە».¹⁹پاشان فریشتەکە داسەکەی فڕێدایە سەر زەوی و هێشوەکانی ڕنی و فڕێیدایە ناو گوشەری تووڕەیی خودا، ²⁰گوشەرەکەی بەپێیەکانی لە دەرەوەی شارەکە گوشی، خوێنی لێ دەرچوو بوو بە ڕووبارێک بە بەرزی لغاوی ئەسپێک، بە درێژایی (سێ سەدوو بیست کیلۆ مەتر).

Chapter 15

¹پاشان لە ئاسماندا نیشانەیەکی تری گەورە و سەرسوڕهێنەرم بینی: حەوت فریشتە ڕاسپێردرابوون بۆ دابەزاندنی حەوت بەڵای کۆتایی لەسەر زەوی کە بەوان تووڕەیی خودا تەواو دەبێت.²هەروەها شتێکم بینی کە لە دەریایەکی شووشەی تێکەڵ بە ئاگر دەچوو، هەموو ئەوانەی کە دڕندەکە و پەیکەرەکەی و ژمارەی ناوەکەیان شکست پێهێنا بوو، لەسەری وەستابوون و قیسارەی خودایان هەڵگرتبوو،³سروودی موشە خزمەتکاری خودا، و بەرخەکەیان دەگوتەوە: «ئەی پەروەردگار، کارەکانت مەزن و سەرسوڕهێنەرن خودای توانادار بەسەر هەموو شتێکدا، ئەی پاشای سەردەمەکان ڕێگاکانت دادپەروەر و ڕاستن. ⁴کێ هەیە لە تۆ نەترسێت پەروەردگار و ناوەکەت شکۆمەند نەکات؟ تەنها تۆ پیرۆزیت! هەموو گەلان دێن و کڕنۆشت بۆ دەبەن، چونکە داوەرییەکەت بە ڕوونی دەرکەوت».⁵دوای ئەوە سەیرم کرد و بینیم، چادری پەرستگای شایەتحاڵی لە ئاسمان کراوەتەوە، ⁶ئەو حەوت فریشتەیەی لێهاتە دەرەوە کە ڕاسپێردرابوون حەوت بەڵای کۆتایی بخەنە سەر زەوی، جل و بەرگی کەتان و درەوشاوەیان لەبەردا بوو، پشتێنی زێڕینیان لە سنگیان بەستبوو.⁷یەکێک لە چوار بوونەوەرە زیندووەکە حەوت جامی زێڕینی پڕ لە تووڕەیی خودای زیندووی هەتاهەتایی دایە دەست ئەم حەوت فریشتەیە. ⁸پەرستگاکە پڕ بوو لە دوکەڵی شکۆمەندی و توانای خودا، کەس نەیدەتوانی بچێتە ناو پەرستگاکە، تا ئەو کاتەی حەوت فریشتەکە تەواو بوو لە دابەزاندنی حەوت بەڵاکە بۆ بەسەر زەوی.

Chapter 16

¹گوێم لە دەنگێکی بەرز بوو کە لە پەرستگاکەوە دەهات و فەرمانی بە حەوت فریشتەکە دەکرد: «بڕۆن ئێستا حەوت جامەکەی تووڕەیی خودا بڕێژنە سەر زەوی».²پاشان فریشتەی یەکەم چوو جامەکەی بەسەر زەویدا ڕشت، برینی پیسی لێ دەرچوو، کاریگەری لەسەر هەموو ئەو کەسانە دروستکرد کە نیشانەی دڕندەکەیان هەبوو وە کڕنۆشیان بۆ پەیکەرەکەی دەبرد.³پاشان فریشتەی دووهەم جامەکەی ڕشت بەسەر دەریاکەدا، بوو بەخوێن وەک خوێنی مردوو، وە هەموو بەدیهێنراوانی ناوی مردن.⁴فریشتەی سێهەم جامەکەی ڕشت بە سەر ڕووبار و کانیاوەکاندا، و هەموویان بوون بە خوێن. ⁵گوێم لە فریشتەی ئاوەکان بوو کە دەیگوت: «ئەی خودای پیرۆز، کە هەبووە و هەیە، تۆ لە داوەرییەکەتدا داد پەروەریت، ⁶خەڵک خوێنی پیرۆزکراون و پێغەمبەرانیان ڕشتووە، ئەوەتا تۆش خوێن دەدەیت بە بکوژەکانیان! ئەوەیان بەدەست هێنا کە شایەنی بوون!» ⁷گوێم لە فریشتەی قوربانگاکە بوو کە دەیگوت: «داوەریەکەت ڕاست و دادپەروەرن ئەی پەروەردگاری توانادار بەسەر هەموو شتێکدا».⁸فریشتەی چوارەم جامەکەی بەسەر خۆردا ڕشت، و ڕێگەی بە خۆردا بۆ ئەوەی خەڵک بە ئاگر بسوتێنێت، ⁹خەڵکی بەهۆی گەرمای بە هێزەوە سووتان. بەڵام ئەوان بۆ شکۆمەندی خودا لە گوناهەکانیان پاشگەز نەبوونەوە، بەڵکو کوفریان بە ناوی خودا کرد کە دەسەڵاتی بەسەر ئەم بەڵایانەدا هەیە.¹⁰پاشان فریشتەی پێنجەم جامەکەی ڕشتە سەر تەختی دڕندەکە، و تاریکییەکی تەواو دابەزییە سەر شانشینییەکەی، وایکرد شوێنکەوتووانی لەبەر ئازار زمانی خۆیان بگەزن. ¹¹بەڵام لە کارە خراپەکانیان پاشگەز نەبوونەوە، بەڵکو کوفریان بە خودای ئاسمان کرد کاتێک تووشی ئازار و برین بوون!¹²فریشتەی شەشەم جامەکەی ڕشتە سەر ڕووباری گەورەی «فوڕات» و ئاوەکەی وشکی کرد، و بوو بە ڕێڕەوێک بۆ پاشاکان کە لە ڕۆژهەڵاتەوە دەهاتن. ¹³لەم کاتەدا سێ گیانی ناپاکم بینی کە لە بۆق دەچوون لە دەمی ئەژدیهاکە، و لە دەمی دڕندەکە، و لە دەمی پێغمبەرە درۆزنەکەوە هاتنە دەرەوە، ¹⁴ئەوانە گیانی شەیتانن کە توانای ئەنجامدانی پەرجوویان هەیە، دەچنە لای هەموو پاشاکانی زەوی و کۆیان دەکەنەوە بۆ جەنگ لەو ڕۆژە مەزنەدا، ڕۆژی خودای توانادار بەسەر هەموو شتێکدا.¹⁵«ئەوەتا من دێم وەک چۆن دزێک دێت، خۆزگە بە ئەوەی چاوەڕێی من دەکات، و ئێشک دەگرێت و پاسەوانی لە جلەکانی دەکات، نەک بە ڕووتی بڕوات و خەڵکیش ڕووتییەکەی ببینن!» ¹⁶گیانە شەیتانییەکان هەموو سوپاکانی جیهانیانی لە شوێنێک کۆکردەوە کە بە زمانی عیبری پێی دەگوترا «ئارماگدۆن».¹⁷ئینجا فریشتەی حەوتەم جامەکەی ڕژاند بە هەوادا، دەنگێک لە تەختەکە و لە پەرستگا ئاسمانیەکەوە دەنگی دایەوە و دەیگوت: «تەواو بوو!» ¹⁸پاشان هەورە گرمە و بروسکە و بوومەلەرزەیەکی بەهێز ڕوویدا لەو کاتەوەی مرۆڤ لەسەر زەوی بوونی هەیە هاوشێوەی ئەمەی نەدیبوو، چونکە بومەلەرزەیەکی وێرانکەر بوو! ¹⁹ئینجا شارە گەورەکە بەسەر سێ بەشدا دابەش بوو، وێرانکاری بەسەر شارەکانی نەتەوەکاندا هات. خودا باسی بابلی گەورەی کرد تاکو جامی شەرابی هەڵچووی توڕەیی خۆی بخواتەوە.²⁰هەموو دوورگەکان هەڵاتن، و شاخەکان ون بوون. ²¹تەرزەی گەورە لە ئاسمانەوە بەسەر خەڵکدا باری، کە قورساییەکەی یەک تالنت‏ دەبوو، خەڵکیش کوفریان بە خودا کرد لەبەر ئەو بەڵا لە ناوبەرەی بە سەریاندا هاتبوو.

Chapter 17

¹یەکێک لەو حەوت فریشتەیەی کە حەوت جامەکەی هەڵگرتبوو هات و پێی وتم: «وەرە سزای لەشفرۆشە گەورەت پیشان دەدەم کە لەسەر ئاوێکی زۆر دانیشتووە، ²پاشاکانی سەر زەوی داوێنپیسیان لەگەڵ کرد، و خەڵکی سەر زەوی بە شەرابی داوێنپیسیەکەی سەرخۆش بوون».³فریشتەکە بە گیان هەڵیگرتم بۆ چۆڵەوانی، ژنێکم بینی کە سواری دڕندەیەکی قرمزی ببوو کە حەوت سەر و دە قۆچی هەبوو، ناوی کوفر لەسەر هەموو جەستەی نووسرابوو. ⁴ژنەکە جل و بەرگی ئەرخەوانی و قرمزی لەبەردا بوو، بە زێڕ و بەردی بەنرخ و مرواری ڕازا بۆوە، جامێکی زێڕینی لە دەستدا بوو کە پڕ بوو لە داوێنپسیە قێزەون و گڵاوەکەی، ⁵لەسەر نێوچەوانی ناوێک نووسرابوو: نهێنی: «بابلی گەورە، دایکی لەش فڕۆشانی زەوی و بتە قێزەونەکان».⁶ژنەکەم بینی کە سەرخۆش بوو چونکە زۆر لە خوێنی پیرۆزکراوان، و خوێنی شەهیدانی یەشوا کە کوشتبوونی خواردبۆوە. سەرم سوڕما کە بینیم، ⁷پاشان فریشتەکە لێی پرسیم: «بۆچی سەرسام بوویت؟ پێتی دەڵێم هێمای ژنەکە و ئەو دڕندەیە چیە، کە حەوت سەر و دە قۆچی هەیە :⁸ئەو دڕندەیە ڕۆژێک هەبووە، و ئێستا نییە، بەڵام خەریکە لە بیری بێ بن دەردەچێت و بۆ لەناوچوون دەڕوات. دانیشتووانی زەوی ئەوانەی لە دامەزراندنی جیهانەوە ناویان لە پەرتووکی ژیاندا نەنووسراوە کاتێک دڕندەکە دەبینن سەرسام دەبن، چونکە دڕندەکە پێشتر هەبووە و ئێستا نییە، پاشان لە داهاتوودا دێتەوە!⁹«لێرەدا دەبێت ژیرمەندی هەبێت: حەوت سەرەکە هێمای ئەو حەوت گردەیە کە ژنەکە لەسەری دادەنیشێت، هەروەها هێمای حەوت پاشایە، ¹⁰پێنجیان ڕۆیشتوون، ئێستا شەشەم فەرمانڕەوایی دەکات، حەوتەمیش دێت، بەڵام ماوەی فەرمانڕەوایەتیەکەی کورت دەبێت.¹¹سەبارەت بەو دڕندەیەی کە هەبووە و پاشان نەما، ئەوە پاشای هەشتەمینە کە پێشتر وەک یەکێک لە حەوتەکە فەرمانڕەوای کردووە، بەرەو لەناوچوون دەڕوات.¹²سەبارەت بەو دە قۆچەی کە بینیتان، دە پاشان کە هێشتا شانشینییان وەرنەگرتووە، و بۆ ماوەی یەک کاتژمێر دەسەڵاتی پاشایەتی دەگرنە دەست لەگەڵ دڕندەکەدا، ¹³لەسەر یەک بۆچوون ڕێک دەکەون بۆ ئەوەی توانا و دەسەڵاتی خۆیان بدەنە دڕندەکە. ¹⁴پاشان لەگەڵ بەرخەکە دەجەنگن، بەڵام بەرخەکە تێکیان دەشکێنێت، چونکە ئەو پەروەردگاری پەروەردگارەکانە و پاشای پاشاکانە، ئەوانەی لەگەڵیدا بانگکراون، هەڵبژێردراوەکان، و دڵسۆزەکانن».¹⁵پاشان فریشتەکە پێی گوتم: «ئەو ئاوانەی کە بینیت کە لەشفرۆشەکە لەسەری دانیشتی بوو، هێمای گەلان و خەڵک و نەتەوە و زمانەکانن.¹⁶دە شاخەکە کە بینیت، وە دڕندەکە، ڕق لە لەشفرۆشەکە هەڵدەگرن و ڕووتی دەکەنەوە، گۆشتەکەی دەخۆن و بە ئاگر دەیسووتێنن، ¹⁷چونکە خودا دڵی والێکردن بەپێی مەبەستی ئەو ئەنجامی بدەن، وە ئەوانیش ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی شانشینی خۆیان بدەنە دڕندەکە، بۆ ئەوەی قسەکانی خودا بێتە دی.¹⁸سەبارەت بەم ژنە کە بینیت، هێمای شارە گەورەکەیە کە فەرمانڕەوای پاشاکانی زەوی دەکات».

Chapter 18

¹دوای ئەمە فریشتەیەکی ترم بینی کە لە ئاسمانەوە دادەبەزێت، دەسەڵاتێکی زۆری هەبوو، شکۆکەی زەوی ڕووناک کردەوە. ²بەدەنگێکی بەرز هاواری کرد: «کەوت، بابلی مەزن کەوت، و بۆتە کۆشکی جنۆکەکان و پەناگەیەک بۆ هەموو گیانێکی ناپاک و هەموو باڵندەیەکی بێزرا و گڵاو، ³لەبەر ئەوەی هەموو نەتەوەکان لە شەرابی داوێنپیسی ئەویان خواردەوە، پاشاکانی زەوی داوێنپیسییان لەگەڵداکرد، بازرگانەکانی زەوی بە خۆشگوزەرانی ئەو دەوڵەمەند بوون!»⁴پاشان گوێم لە دەنگێکی تر بوو کە لە ئاسمانەوە بانگەوازی دەکرد: «ئەی گەلەکەم لێی دەربچن، نەک بەشداری گوناهەکانی بکەن، و تووشی بەڵاکانی ئەوببن، ⁵گوناهەکانی کەڵەکە بوون تا گەیشتنە ئاسمان، خودا ئەو گوناهانەی بیر هێنایەوە کە کردبووی! ⁶ئەوەی لەگەڵ بکەن کە ئەو لەگەڵتان کردی، سزاکەیان دوو هێندە بکەن لەسەر ئەو کارەی کە کردبووی. لەو جامەی تێکەڵی کرد بۆ کەسانی تر، دوو هێندەی بۆ تێکەڵ بکەنەوە.⁷هێندەی ئەوەی کە خۆی بە مەزن و خۆشگوزەران داناوە، ئەشکەنجە و نەهامەتی بدەنێ. چونکە دەیگوت: من وەک شاژن دانیشتووم، و بێوەژن نیم، هەرگیز تامی خەم و پەژارە ناکەم. ⁸بۆیە لە یەک ڕۆژدا بەڵاکان بەسەریدا دێن، لەوانە مردن و خەم و برسێتی، وە بە ئاگر دەسوتێنرێت، چونکە ئەو خودایەی داوەری دەکات پەروەردگاری هەرە بەتوانایە.⁹پاشاکانی سەر زەوی کە داوێنپیسیان لەگەڵ کرد و لەگەڵیدا خۆش بەخت بوون، کاتێک سەیری دوکەڵی سووتانەکەی دەکەن، شیوەنی بۆ دەگێڕن، ¹⁰لە ترسی سزادانەکەی، لە دووریەوە دەوەستن، و هاوار دەکەن و دەڵێن: ئەی هاوار، ئەی هاوار ئەی شارە مەزنەکە، بابلی بەهێز! چونکە لە کاتژمێرێکدا سزات بەسەردا هات!¹¹بازرگانانی زەوی بۆی دەگرین و ماتەمینی بۆ دەگێڕن، چونکە کەس نەما کەلوپەلەکانیان بکڕێت، ¹²زێڕ و زیو و بەردی بەنرخ و مرواری، و کەتان و ئەرخەوان و ئاوریشم و قرمز، و هەموو جۆرە دارێکی بۆنخۆش و کەلوپەلی عاج و کاری دەستی داری بەنرخ، و مس و ئاسن و مەڕمەڕیان لێ دەکڕین، ¹³دارچین و بەهارات، و بۆن و بەرام و بخور، و شەراب و ڕۆن و ئارد و دانەوێڵە، و ئاژەڵ و مەڕ، و ئەسپ و گالیسکە، و جەستە و گیانی مرۆڤ¹⁴دەڵێن: ئەو بەرهەمەت لەدەست داوە کە گیانت ئارەزووی دەکرد؛ هەموو لایەنەکانی خۆشگوزەرانی و مەزنایەتی لە تۆدا نەماون، و هەرگیز ناگەڕێنەوە!¹⁵ئەم بازرگانانە کە بەهۆی بازرگانی کردن لەگەڵیدا دەوڵەمەند بوون، لە دووریەوە وەستاون لە ترسی سزادانەکەی، و دەگرین و شیوەن دەگێڕن ¹⁶دەڵێن: هاوار، بۆ شارە مەزنەکە! بە باشترین کەتان و ئەرخەوان و قرمز، پۆشرابوویت، بە زێڕ و بەردی بەنرخ و مرواری ڕازابوویتەوە، ¹⁷ئەم هەموو دەوڵەمەندیە لە یەک کاتژمێردا نەما! هەموو کەشتیوانان سەرنیشینان و کرێکارانی نێو کەشتی لەگەڵ هەموو ئەوانەی لە دەریادا کار دەکەن، لە دووریەوە دەوەستن¹⁸سەیری دوکەڵی سوتانەکەی دەکەن، و هاوار دەکەن: چ شارێک وەک ئەم شارە مەزنە بوو؟ ¹⁹خۆڵ بەسەری خۆیاندا دەکەن دەگرین و هاواردەکەن: ئەی هاوار، ئەی هاوار بۆ ئەو شارە گەورەیە کە سامانەکەی هەموو خاوەن کەشتیەکانی دەوڵەمەند کردووە! ئەوەتا لە یەک کاتژمێردا نەما! ²⁰شادی بۆ تۆ بێت ئەی ئاسمان! شادی بۆ ئێوە بێت ئەی پیرۆزکراوان و نێردراوان و پێغەمبەران، خودا ئەوەی بەسەر هێنان کە بەسەر ئێوەیاندا هێنابوو».²¹فریشتەیەکی بەهێز بەردێکی وەک بەرداشێکی گەورەی هەڵگرت و فڕێیدایە ناو دەریاکە و گوتی: «بەم شێوەیە بابلی شارە مەزنەکە، پاڵ دەنرێت و فڕێی دەدرێت و بۆ هەمیشە نامێنێت! ²²چیتر ژەنینی مۆسیقا لە ئێوەدا نابیسترێت، نە دەنگی قیسارە و نه شمشاڵ و نە کەڕەنا، هیچ پیشەیەک لە تۆدا ئەنجام نادەدرێت، و نە دەنگی ئاش لە تۆدا دەبیسترێت²³ڕووناکی چرا لە تۆدا نادرەوشێتەوە. دەنگی بووک و زاوا لە تۆدا نابیسترێت. بازرگانەکانت گەورەی زەوی بوون، و بە جادووەکەت هەموو گەلانت بەلاڕێدا برد. ²⁴خوێنی پێغەمبەران و پیرۆزکراوان و هەموو ئەوانەی لەسەر زەوی کوژراون، تێیدا دۆزرایەوە».

Chapter 19

¹دوای ئەمە گوێم لە دەنگێکی بەرز بوو وەک ئەوەی لە جەماوەرێکی زۆرەوە بێت لە ئاسمان و دەیگوت: «هەلێلوویا! ڕزگاری و شکۆمەندی و ڕێز و تواناداری هی پەروەردگاری خودامانە ²داوەریەکانی ڕاست و دادپەروەرن، چونکە سزای ئەو داوێنپیسەی گەورەیەی دا کە زەوی گەندەڵ کرد، تۆڵەی خوێنی خزمەتکارەکانیشی لێ سەندەوە».³دووبارە دروشمیان دەگوتەوە: «هەلێلوویا! دوکەڵی ئاگرەکەی بۆ هەتاهەتایە بەرز دەبێتەوە!» ⁴بیست و چوار پیرکە و چوار بوونەوەرە زیندووەکە چەمانەوە و کڕنۆشیان بۆ خودای دانیشتوی سەر تەختەکە برد، دروشمیان دەگوتەوە: «ئامین! هەلێلوویا!»⁵دەنگێک لە تەختەکە هاتە دەرەوە و دەیگوت: ستایشی خوداکەمان بکەن هەموو خزمەکارەکانی ئەوانەی لێی دەترسن، گەنج و پیر!»⁶پاشان گوێم لە دەنگێک بوو وەک ئەوەی دەنگی جەماوەرێکی زۆر بێت یان هاژەی تاڤگە یان هەورە گرمەیەکی بەهێز، دەیگوت: «هەلێلوویا! چونکە پەروەردگاری خودامان و توانادارەکە بەسەر هەموو شتێکدا فەرمانڕەوای دەکات،⁷با شاد و دڵخۆش بین و شکۆمەندی بکەین، چونکە کاتی زەماوەندی بەرخەکە هاتووە، و بووکەکەی خۆی ئامادە کردووە، ⁸وە ڕێگەی پێدا کەتانێکی سپی گەشاوەی لەبەر بکات!» کەتان هێمای ئەو کارە چاکانەیە کە پیرۆزەکراوان ئەنجامیان دابوو.⁹فریشتەکە پێی گوتم بنووسم: «خۆشبەختن ئەوانەی بانگهێشت کراون بۆ زەماوەندی هاوسەرگیری بەرخەکە». پاشان وتی: «خودا خۆی ئەم ڕاستییە دەفەرموێت». ¹⁰بۆیە من لەبەر پێی کەوتم بۆ ئەوەی کڕنۆشی بۆ ببەم، ئەویش پێی وتم: «وامەکە! من بەندەی خودام، وەک تۆ و هاوباوەڕەکانت کە شایەتحاڵی یەشوایان هەیە: کڕنۆش بۆ خودا ببە! چونکە شایەتحاڵی سەبارەت بە یەشوا گیانی پێشبینیکردنە».¹¹پاشان بینیم ئاسمان کرایەوە، ئەسپێکی سپیم بینی کە سوارەکەی ناوی «دڵسۆز و ڕاستگۆ»بوو داوەری دەکات بە دادپەروەری دەجەنگێت. ¹²چاوەکانی وەک بڵێسەی ئاگر بوو، لەسەر سەری تاجی زۆر هەبوو و ناوێک لەسەر نێوچەوانی نووسرا بوو کە جگە لە ئەو کەس نایزانێت. ¹³جلێکی لەبەردا بوو کە لە خوێندا نوقم ببوو؛ ناوی «وشەی خودا»یە¹⁴لەشکرەکانی ئاسمانیش بە سواری ئەسپی سپی بە دوایدا دەڕۆیشتن، وکەتانی پاک و سپی بێگەردیان لەبەردا بوو، ¹⁵لە دەمیەوە شمشێرێکی تیژ دەردەچوو تاکو پێی لە نەتەوەکان بدات بە گۆچانێکی ئاسنین فەرمانڕەواتیان دەکات، لە گوشەری شەرابی تووڕەیی خودای هەرە بەتوانادا ژێر پێیان دەنێت. ¹⁶لەسەر جلەکەی و لەسەر ڕانی نووسرابوو «پاشای پاشاکان و پەروەردگاری پەروەردگارەکان».¹⁷پاشان بینیم فریشتەیەک لەبەر خۆردا وەستابوو، و بە دەنگێکی بەرز بانگی باڵندەکانی دەکرد کە لە ناوەڕاستی ئاسماندا دەفڕین و دەیگوت: «وەرەن کۆببنەوە بۆ ئاهەنگە گەورەکەی خودا! ¹⁸وەرەن گۆشتی پاشا و سەرکردە و پاڵەوانەکان، و ئەسپ و سوارەکانیان، و گۆشتی هەموو مرۆڤەکان بخۆن، هی ئازاد و کۆیلە، گەنج و پیر».¹⁹بینیم دڕندەکە و پاشاکانی زەوی و سوپاکانیان کۆبوونەتەوە بۆ جەنگ لەگەڵ سوارەکە و سوپاکەی. ²⁰جا ئەو دڕندەیە دەستگیرکرا، لەگەڵ پێغەمبەرە درۆزنەکە ئەوەی لەبەردەم دڕندەکەدا پەرجووی ئەنجامدا بۆ گومڕا کردنی ئەوانەی کە نیشانەی دڕندەکەیان وەگرتبوو وە کڕنۆشیان بۆ پەیکەرەکەی بردبوو. هەردووکیان بە زیندووی فڕێدرانە ناو دەریاچەی ئاگری بە گۆگرد داگیرساو،²¹ئەو شمشێرەی لە دەمی سوارەکە دەرچوو هەموو ئەوانی دیکەی کوشت، و هەموو باڵندەکانیش لە گۆشتەکەیان تێر بوون.

Chapter 20

¹پاشان بینیم فریشتەیەک لە ئاسمانەوە دادەبەزێت، کلیلی جیهانی مردوان و زنجیرێکی گەورە لە دەستدا بوو ²ئەژدیهاکەی بەستەوە، واتە مارە کۆنەکە کە شەیتانە، و بۆ ماوەی هەزار ساڵ زیندانی کرد، ³فڕێیدایە ناو جیهانی مردوان و دایخست لەسەری، و مۆری کرد، تاکو واز لە فریودانی نەتەوەکان بهێنێت، تا هەزار ساڵەکە تەواو دەبێت. بەڵام دەبێت دوای ئەوە بۆ ماوەیەکی کورت بێتە دەرەوە.⁴پاشان چەند تەختێکم بینی ئەوانەی لەسەری دانیشتبوون مافی دادوەرییان پێدرا. گیانی ئەو کەسانەم بینی کە لە پێناو شایەتحاڵی یەشوا و لە پێناو وشەی خودا کوژرابوون، و ئەوانەی ڕەتیانکردەوە کڕنۆش بۆ دڕندەکە و پەیکەرەکەی ببەن، و ئەوانەی کە نیشانەکەی سەر دەست و نێوچەوانیان وەرنەگرت، گەڕانەوە بۆ ژیان، و هەزار ساڵ لەگەڵ مەسیح فەرمانڕەواییان کرد.⁵ئەمە هەستانەوەی یەکەمە. سەبارەت بە مردووەکانی دیکە، تا هەزار ساڵ تێنەپەڕێت، ناگەڕێنەوە بۆ ژیان. ⁶چەند دڵخۆش و پیرۆزن ئەوانەی لە هەستانەوەی یەکەمدا بەشیان هەبووە! مردنی دووەم دەسەڵاتی بەسەریاندا نابێت، بەڵکو کاهینی خودا و مەسیح دەبن، و هەزار ساڵ لەگەڵیدا فەرمانڕەوای دەکەن.⁷کاتێک هەزار ساڵەکە تەواو بوو، شەیتان لە زیندانەکەی ئازاد دەبێت، ⁸وە دەچێتە دەرەوە بۆ فریودانی نەتەوەکانی چوار گۆشەی زەوی، گۆگ و ماگۆگ، کۆدەکاتەوە بۆ جەنگ، ژمارەیان زۆرە وەک لمی دەریا!⁹دەچنە سەر پانتایی دەشتەکانی زەوی، و لە هەموو لایەکەوە ئۆردوگای پیرۆزکراون و شارە خۆشەویستەکە گەمارۆ دەدەن، بەڵام ئاگر لە ئاسمانەوە بەسەریاندا دەبارێت و دەیانخوات. ¹⁰ ئەو شەیتانەی گومڕای دەکردن فڕێدرایە دەریاچەی ئاگر و گۆگرد، کە دڕندەکە و پێغەمبەرە درۆزنەکەی لێیە. هەتاهەتایە شەو و ڕۆژ ئازار دەدرێن.¹¹پاشان تەختێکی مەزنی سپیم بینی و ئەوەی لەسەری دانیشتبوو ئاسمان و زەوی لەبەر دەمی هەڵاتن، و شوێنیان بۆ نەمایەوە. ¹²مردووەکانم بینی گەورە و بچووک، لەبەردەم تەختەکەدا وەستابوون. پەرتووکەکان کرانەوە، پاشان پەرتووکێکی تر کرایەوە کە تۆماری ژیانە، مردووەکان بەپێی ئەوەی لەو پەرتوکانەدا تۆمار کرابوو، هەریەکەیان بەپێی کردەوەکانی خۆی داوەری کران.¹³دەریاش مردووەکانی ناوخۆی ڕادەست کرد، هەروەها مردن و جیهانی مردووان مردووەکانی خۆیان ڕادەست کرد، و هەریەکە و بەپێی کردەوەکانی داوەری کران. ¹⁴جیهانی مردووان مردووەکانی فڕێدرانە ناو دەریاچەی ئاگرەوە، کە مردنی دووهەمە. ¹⁵هەرکەسێک ناوی لە تۆماری ژیاندا نەنووسرابوو فڕێدرایە ناو دەریاچەی ئاگرەوە!

Chapter 21

¹پاشان ئاسمانێکی نوێ و زەوییەکی نوێم بینی کە دەریای تێدا نەبوو، چونکە ئاسمان و زەوی کۆنەکە بەسەرچوون. ²شارە پیرۆزەکەم بینی، یۆرشەلایمی نوێ، لە ئاسمانەوە لەلای خوداوە هاتە خوارەوە، وەک بووکێک ئامادەکرابوو کە بۆ زاواکەی ڕازاوەتەوە.³گوێم لە دەنگێک بوو کە لە تەختەکەوە بانگەوازی دەکرد: «ئێستا نشینگەی خودا لەگەڵ خەڵکدایە، ئەو لەنێویاندا نیشتەجێ دەبێت، ئەوانیش دەبنە گەلەکەی. خودا خۆی وەک خودای ئەوان لەگەڵیان دەبێت! ⁴وە هەموو فرمێسکەکانی چاویان دەسڕێتەوە. مردن و دڵتەنگی و هاوار و ئازار نامێنێت، چونکە هەموو شتە کۆنەکان بەسەر چوون!»⁵دانیشتووی سەر تەختەکە فەرمووی: «هەموو شتێک نوێ دەکەمەوە». پاشان پێی گوتم: «ئەمە بنووسە، چونکە ئەوەی دەیڵێم ڕاستگۆییە و ڕاستە». ⁶پاشان پێی فەرمووم: « هاتە دی. من ئەلف و یێم (سەرەتا و کۆتاییم). لە کانی ئاوی ژیان بەخۆڕایی دەدەمە تینووەکان.⁷ئەمە بەشی هەموو سەرکەوتوویەکە، منیش دەبمە خودای ئەو، ئەویش دەبێتە کوڕم. ⁸سەبارەت بە ترسنۆکەکان و بێباوەڕەکان، و گەندەڵەکان و بکوژەکان و داوێنپیسان، و ئەوانەی پەیوەستن بە شەیتانەوە هەموو بتپەرستان و درۆزنەکان، چارەنووسیان بۆ ئەو دەریاچەیە کە بە ئاگر و گۆگرد داگیرساوە، کە مردنی دووهەمە».⁹یەکێک لەو حەوت فریشتەیەی کە جامەکانی حەوت بەڵای کۆتاییان بەتاڵ کردبۆوە، هات و پێی وتم: «وەرە بووکی بەرخەکەت پیشان دەدەم». ¹⁰بە گیان بردمی بۆ لوتکەی شاخێکی زەبەلاح و بەرز، و شارە پیرۆزەکەی پیشاندام کە یۆرشەلایم بوو کە لە ئاسمانەوە لەلای خوداوە دادەبەزی¹¹شکۆمەندی خودای هەیە، وە وەک بەردی بەنرخ دەدرەوشێتەوە، وەک ئەوەی لە بەردی یەشەب بلوری دروستکرابێت! ¹²شوورایەکی زەبەلاح و بەرزی هەیە و دوانزە دەروازەی هەیە کە دوانزە فریشتە پاسەوانی دەکەن، و ناوی دوانزە هۆزی یەسرائیل لەسەری نووسراوە؛ ¹³لە ڕۆژهەڵاتەوە سێ دەروازە؛ لە باکوور سێ دەروازە، و لە باشوور سێ دەروازە؛ و لە ڕۆژئاواش سێ دەروازەی هەیە.¹⁴شوورای شارەکە لەسەر دوازدە ستوون وەستاوە کە ناوی دوازدە نێردراوەکەی بەرخەکەی لەسەر نووسراوە. ¹⁵ئەو فریشتەیەی کە قسەی لەگەڵ دەکردم قامیشێکی زێڕینی بەدەستەوە بوو بۆ پێوانەکردنی شارەکە و دەروازەکانی و شووراکەی.¹⁶خاکی شارەکە چوارگۆشە بوو، درێژییەکەی یەکسان بوو بە پانییەکەی، بۆیە کاتێک بە قامیشەکە پێوانەی کرد دەرکەوت کە لایەکەی یەکسانە بە دوو هەزار و چوار سەد کیلۆمەتر، ئەوەش یەکسانە بە درێژی و پانی و بەرزیەکەی. ¹⁷پاشان شوراکەی پێوانە کرد، دەرکەوت کە یەکسانە بە سەد و چل و چوار باڵ، فریشتەکە پێوانەیەکی هاوتای باڵی مرۆڤی بەکاردەهێنا.¹⁸شارەکە لە زێڕی پاک دروستکرابوو، ڕوون وەک شووشەی پاک. سەبارەت بە شوراکەی، لە یەشەب دروستکرا بوو، ¹⁹بناغەی دوازدە ستوونە کە بە بەردی بەنرخ جێگیر کرابوو: ستوونی یەکەم لە یەشەب؛ دووهەمیان لە یاقوتی شین؛ سێهەمیان لە گەوهەری سپی؛ چوارەمیان لە زەمروود؛ ²⁰پێنجەم لە شيلانە؛ شەشەمیان لە گەوهەری سوور؛ حەوتەمیان زەبەرگەد؛ هەشتەمیان لە زەمروودی سەوز؛ نۆیەمیان لە یاقوتی زەردە، و دەیەمیان لە گەوهەری سەوز؛ وە یازدەهەمین ئەسماگۆنی؛ دوازدەهەمیان لە گەمشت.²¹دوازدە دەروازەکەش دوازدە مروارییە: هەر دەروازەیەک یەک مروارییە. گۆڕەپانی شارەکە لە زێڕی بێگەرد دروستکراوە، وەک شووشەی ڕوون . ²²هیچ پەرستگایەکم لە شارەکەدا نەدۆزیەوە، چونکە پەروەردگاری خودای هەرە بەتوانا و بەرخەکە پەرستگای ئەون.²³شارەکە پێویستی بە ڕووناکی خۆر و مانگ نەبوو، چونکە شکۆمەندی خودا ڕووناکی دەکردەوە، بەرخەکەش چرای بوو. ²⁴گەلان بە ڕووناکییەکەیدا دەڕۆن، و پاشاکانی زەوی بە گەنجینەکانیانەوە دێنە لای. ²⁵بە درێژایی ڕۆژ دەرگاکانی داناخرێن، چونکە شەو بەسەریدا نایەت!²⁶گەنجینە و شکۆی گەلانی بۆ دەهێنرێت. ²⁷هیچ شتێکی گڵاو ناچێتە ناوی، نە ئەوانەش کە قێزەون و خراپەکارن، بەڵکو تەنها ئەوانەی کە ناویان لە پەرتووکی ژیانی بەرخەکەدا نووسراوە!

Chapter 22

¹پاشان فریشتەکە ڕووباری ئاوی ژیانی پیشاندام، کە وەک بلوری ڕوونە، کە لە تەختی خودا و بەرخەکەوە سەرچاوەی گرتووە ²دەچێتە ناو گۆڕەپانی شارەکەوە، لە کەنارەکانیدا درەختی ژیانە کە دوازدە جار بەرهەم دەدات، مانگانە جارێک بەرهەم دەهێنێ. گەڵاکانی دەرمانێکە نەتەوەکان چاک دەکاتەوە.³جارێکی تر هەرگیز نابێتە نەفرەت. چونکە تەختی خودا و بەرخەکە لە شارەکەدا جێگیرە، خزمەتکارەکانی لەوێ خزمەت دەکەن ⁴ڕووخساری دەبینن، و ناوی لەسەر نێوچەوانیان نووسراوە. ⁵لەوێ شەو نابێت، و پێویستیان بە ڕووناکی چرا و خۆر نابێت، چونکە پەروەردگار خودا بەسەریاندا دەدرەوشێتەوە، و بۆ هەتاهەتایە فەرمانڕەوای دەکەن!⁶فریشتەکەش پێی وتم: «ئەم وتانە ڕاستگۆیی و ڕاستن. پەروەردگار خودا گیانی پێغەمبەران فریشتەی خۆی نارد بۆ ئەوەی بە خزمەتکارەکانی بڵێت کە دەبێت بەم زووانە چی ڕووبدات. ⁷من خێرا دێم! خۆشبەختە ئەوەی کە ڕەچاوی ئەو شتانە بکات کە لەم پەرتووکی پێشبینیەدا هاتووە!»⁸من یۆخەنام هەموو ئەمانەم بینی و بیستم. دوای ئەوەی هەموو ئەو شتانەم بیست و بینیم، خۆم فڕێدایە بەر پێی ئەو فریشتەیەی کە نیشانی دابووم بۆ ئەوەی کڕنۆشی بۆ ببەم. ⁹پێی گوتم: «مەیکە! من خزمەتکارێکم وەک تۆ و برا پێغەمبەرەکانت، وەک ئەوانەی کە چاودێری ئەو شتانە دەکەن کە لەم پەرتووکەدا هاتووە. کڕنۆش بۆ خودا ببە!»¹⁰پاشان پێی وتم: «مۆر لەسەر ئەوانە مەدەن کە لەم پەرتووکی پێشبینیەدا هاتووە، چونکە کاتی هاتنەدی نزیک بۆتەوە. ¹¹هەرکەسێک ستەمکارە، با ستەمکار بێت؛ هەرکەسێک گڵاو بوو، با هەر گڵاو بێت؛ ئەوەی چاکە، با هەوڵی چاکەکاری بدات؛ هەرکەسێک پیرۆزکراوە، با هەوڵی پیرۆزێتی بدات!»¹²«خێرا دێم، پاداشتەکە لەگەڵمە بۆ ئەوەی پاداشتی هەرکەسێک بدەمەوە بەپێی کارەکەی. ¹³من ئەلف و یێم، یەکەمین و دواهەمینم، سەرەتا و کۆتاییم.¹⁴خۆزگە بە ئەوانەی جل و بەرگەکانیان دەشۆن، چونکە دەسەڵاتیان بەسەر درەختی ژیاندا هەیە، مافی ئەوەیان هەیە لە دەروازەکانەوە بچنە ناو شارەکەوە! ¹⁵لە دەرەوەی شارەکە، سەگ و جادووگەر، و داوێنپیس و بکوژ، و بتپەرست و درۆزن و فێڵباز هەیە!¹⁶من یەشوام فریشتەکەمم ناردووە بۆ ئەوەی شایەتی بدەم دەربارەی ئەو شتانەی لە کڵێساکاندان. من بنەچە و ڕەچەڵەکی داڤیدم. من ئەستێرەی پرشنگداری بەیانیم».¹⁷گیانەکە و بووک دەفەرموون: «وەرە!» ئەوەی گوێی لێیە با بانگەوازەکە دووبارە کاتەوە: «وەرە!» ئەوەی تینوویەتی با بێت! ئەوەی دەیەوێت، با بەخۆڕایی لە ئاوی ژیان بخواتەوە!¹⁸من شایەتی لەسەر هەموو ئەوانە دەدەم کە گوێیان لە وشەکانی پێشبینیی ئەم پەڕتووکە دەبێت: ئەوەی شتێک زیاد بکات بۆ ئەوەی تێیدا نوسراوە، ئەوا خودا ئەو بەڵایانەی لەسەر زیاد بکات کە باسکران، ¹⁹ئەگەر کەسێک شتێک لە وتەی پێشبینییەکانی ئەم پەرتووکە لابەرێت، خودا لە درەختی ژیان و لە شارە پیرۆزەکە بێبەشی دەکات، ئەوەی لەم پەرتووکەدا باسکراوە.²⁰ئەوەی شایەتحاڵی ئەمانەیە دەفەرموێت: «بەڵێ! بە پەلە دێم». ئامین! وەرە ئەی یەشوای پەروەردگار! ²¹بەخششی پەروەردگارمان یەشوای مەسیح لەگەڵ هەمووتان بێت.